ဝီကီပီးဒီးယား mywiki https://my.wikipedia.org/wiki/%E1%80%97%E1%80%9F%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%AC MediaWiki 1.47.0-wmf.15 first-letter မီဒီယာ အထူး ဆွေးနွေးချက် အသုံးပြုသူ အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက် ဝီကီပီးဒီးယား ဝီကီပီးဒီးယား ဆွေးနွေးချက် ဖိုင် ဖိုင် ဆွေးနွေးချက် မီဒီယာဝီကီ မီဒီယာဝီကီ ဆွေးနွေးချက် တမ်းပလိတ် တမ်းပလိတ် ဆွေးနွေးချက် အကူအညီ အကူအညီ ဆွေးနွေးချက် ကဏ္ဍ ကဏ္ဍ ဆွေးနွေးချက် မုခ်ဝ မုခ်ဝ ဆွေးနွေးချက် စာမူကြမ်း စာမူကြမ်း ဆွေးနွေးချက် TimedText TimedText talk မော်ဂျူး မော်ဂျူး ဆွေးနွေးချက် Event Event talk 0 2638 1048874 1047907 2026-08-16T08:03:21Z ~2026-44161-58 146758 /* */ 1048874 wikitext text/x-wiki '''ကယားလူမျိုး''' ({{lang-en|Kayah People}}) သို့မဟုတ် '''ကရင်နီ''' (Karenni) သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ အရှေ့ဘက်တောင်တန်းဒေသများဖြစ်သော [[ကယားပြည်နယ်]]တွင် အဓိကနေထိုင်ကြသော [[ကရင်နွယ်ဘာသာစကားများ|ကရင်နွယ်စု]]ဝင် ဖြစ်ပြီး သမိုင်းကြောင်းအရ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ စော်ဘွားနယ်မြေများအဖြစ် ရပ်တည်ခဲ့သည့် ရာဇဝင်ရှိသည်၊၊ {{Infobox ethnic group | group = ကယားလူမျိုး | native_name = {{lang|kyu|Kayah}}, {{lang|kyu|karenni}} ꤊꤢ꤬ꤛꤢ꤭ꤜꤟꤤ꤬-ꤖꤢꤨ | image = Kayar.jpg | caption = ကယား (ကရင်နီ) ရိုးရာဝတ်စုံ | population = ၉၅,၀၀၀ ကျော် (ခန့်မှန်း) | regions = {{flag|Myanmar}}<br />∟ [[ကယားပြည်နယ်]]=၇၅၀၀၀<br />∟ [[ကရင်ပြည်နယ်]]=၅၀၀၀<br />∟ [[ရှမ်းပြည်နယ်]] (တောင်ပိုင်း)=၅၀၀၀<br />{{flag|Thailand}}<br />∟ [[မယ်ဟောင်ဆောင်ခရိုင်]]=၁၀၀၀၀ | languages = [[ကယားဘာသာစကား]]၊ [[မြန်မာဘာသာစကား]] | religions = [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]] (အများစု)၊ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ [[နတ်ကိုးကွယ်မှု]] (ကတိုးဘိုး) | related = [[ကရင်လူမျိုး]]၊ [[ပအိုဝ်းလူမျိုး]]၊ [[ကယန်းလူမျိုး]] }} == သမိုင်းကြောင်းနှင့် အမည်ရင်းမြစ် == ကယားလူမျိုးတို့သည် မိမိတို့ကိုယ်ကို လူနှင့်ငှက် အမျိုးအနွယ်ဖြစ်သော [[ကိန္နရီ ကိန္နရာ]] တို့မှ ဆင်းသက်လာသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်၊၊ ဗြိတိသျှနယ်ချဲ့ခေတ်တွင် ၎င်းတို့ ဝတ်ဆင်သော အင်္ကျီအရောင်ကို အစွဲပြု၍ "ကရင်နီ" (Red Karen) ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည်၊၊ ၁၈၇၅ ခုနှစ်တွင် မြန်မာဘုရင် [[မင်းတုန်းမင်း]] နှင့် ဗြိတိသျှအစိုးရတို့အကြား ချုပ်ဆိုခဲ့သော စာချုပ်အရ ကရင်နီနယ်မြေကို လွတ်လပ်သော ကြားနေနယ်မြေအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခဲ့ကြသည်၊၊ လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် ၁၉၅၁ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် လွှတ်တော်၌ အတည်ပြုချက်အရ "ကရင်နီပြည်နယ်" အမည်မှ [[ကယားပြည်နယ်]] အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသတ်မှတ်ခဲ့သည်၊၊ သို့သော် ကရင်နီအမျိုးသားရေးလှုပ်ရှားသူများကမူ ဤသို့အမည်ပြောင်းလဲခြင်းသည် ၎င်းတို့၏ သမိုင်းဝင်လွတ်လပ်မှုကို မှေးမှိန်စေရန် ပြုလုပ်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြပြီး ယနေ့တိုင် "ကရင်နီ" ဟူသော အမည်ကိုသာ ပိုမိုနှစ်သက်စွာ အသုံးပြုကြသည်၊၊ == ယုံကြည်ကိုးကွယ်မှု == ကယားလူမျိုးအများစုမှာ ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်များနှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များ ဖြစ်ကြသော်လည်း မိရိုးဖလာ "ကတိုးဘိုး" (ခေါ်) တံခွန်တိုင်နတ်ပူဇော်ပွဲ ဓလေ့ကိုမူ ရိုးရာမပျက် ထိန်းသိမ်းထားကြသည်၊၊ ၎င်းတို့၏ အထင်ရှားဆုံးပွဲတော်မှာ ကယားပြည်နယ်နေ့ (ဇန်နဝါရီ ၁၅) နှင့် တံခွန်တိုင်ပွဲတော်တို့ ဖြစ်သည်၊၊ ==ကယားလူမျိုးစု == မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား ကယားလူမျိုးစု (၉)စု ရှိသည်။<ref name="moi">{{cite web|url=http://www.moi.gov.mm/?q=news/7/02/2016/id-9556|title=ဒွေးမယ်နော်တို့ပျော်စံရာ ကယားမြေ|author=ခွန်းဆက်နေ|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|date=၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၆|accessdate=၁၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၈}}</ref> # [[ကယားလူမျိုး|ကယား]](ကရင်နီ) # [[ကယန်းလူမျိုး|ကယန်းပဒေါင်]] (ကယန်းကခေါင်း/ကယန်းလဟွီ) # [[ဂေခိုလူမျိုး|ဂေခို]] (ကယန်းကဒေါ့) # [[ဇယိမ်းလူမျိုး]] (ကယန်းလထာ) # [[ယင်းဘော်လူမျိုး]] (ကယန်းကငန်) # [[ပရဲလူမျိုး]] (ကယော) # [[မနူမနောလူမျိုး]] (ကော်ယော်မနုမနော) # [[ယင်းတလဲလူမျိုး]] # [[ဂေဘားလူမျိုး]] တို့ဖြစ်သည်။ [[File:Kayah State Cultural Museum 1.jpg|thumb|[[ကယားပြည်နယ်ယဉ်ကျေးမှုပြတိုက်]]အတွင်းမှ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစု ဝတ်စားဆင်ယင်မှုများ]] == ကယားနှင့် ကရင်နီ အခေါ်အဝေါ် == ဝတ်ဆင်သော အဝတ်အထည်တို့၏ နီသော အရောင်အသွေးကို လိုက်၍ မြန်မာတို့က ကယားလူမျိုးတို့ကို ရှေးအခါက ကရင်နီဟု ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ အသားရောင်နီမြန်းခြင်းကြောင့် ကရင်နီဟု ခေါ်ဆိုခြင်းမဟုတ်ပါ။ ကယားလူမျိုးတို့ကမူ သူတို့ကိုယ်သူတို့ "ကယား" သို့မဟုတ် "ကယားလိ"ဟု ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ ကယားဟူသော အဓိပ္ပာယ်မှာ ကယားဘာသာစကားအရ "လူ"ဟု အဓိပါယ်ရ၍ ကယားလိဟူသော ဝေါဟာရ အဓိပ္ပာယ်မှာ "လူနီ"ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ခန့်မှန်းခြေ လူဦးရေ ၉၀၀၀၀ ခန့်ရှိမည်။ နေထိုင်ရာဒေသများမှာ ကယားပြည်နယ်တွင် ၇၅၀၀၀၊ ထိုင်းနိုင်ငံ မယ်ဟောင်ဆောက်ခရိုင် ဒုက္ခသည်စခန်းများတွင် ၁၀၀၀၀၊ ရှမ်းပြည်နယ်တွင် ၅၀၀၀၊ ကရင်ပြည်နယ်တွင် ၅၀၀၀ တို့ဖြစ်ပါသည်။ [[မြန်မာပြည်|ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော်]] ဖွဲ့အစည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေ (၁၉၄၇) နှစ်တွင် [[ကရင်ပြည်နယ်]] ဖွဲ့စည်းသောအခါ၌ ကရင်နီနယ်ကိုပါ ထည့်သွင်းရန် ရည်မှန်းချက်ရှိခဲ့သည္။၁၉၅၁ခုနှစ် အတွင်းက အမည်ပြောင်းလဲရေးနှင့် ကယားပြည်နယ် သီးသန့်တည်ရှိရေးတို့အတွက် ပါလီမန်မှ အက်ဥပဒေပြုလုပ်ကာ ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေတွင် လိုအပ်သော ပုဒ်မများကို ပြင်ဆင်ခွင့်ရရှိခဲ့သည်။ [[Image:Kayah1120.JPG|thumb| ရန်ကုန်တိုင်းရင်းသားကျေးရွာတွင် တွေ့ရသော ကယားလူမျိုးစု ရုပ်တုများ]] == ဝတ်စားဆင်ယင်ပုံ == <ref>[http://knkystudies.blogspot.com/2008/08/blog-post_20.html Karenni(Kayah) and Kayan Studies: ကကရင္နီ (ကယား) စုံတြဲ<!-- Bot generated title -->]</ref> ကယားလူမျိုးများသည် အရပ်အမောင်း (5)ပေကျော်ခန့်ရှိပြီး မျက်လုံးမျက်ခုံ ကောင်း၍ ရိုးမြင့်သည့်နှာတံ အနေတော်ဖြစ်ပြီး မေးရိုးဝိုင်းသည်အသားညိုသည် ဆံပင်နက်၍ အနည်းငယ်ကြမ်းပုံပေါ်သည် ယောက်ျားများက ဆံထုံးထုံးကြ၍ အဖြူရောင် ခေါင်းပေါင်းကို ပေါင်းသည်။ အနီရောင်ဘောင်းဘီ နှင့်အင်္ကျီ ရင်ကွဲကိုဝတ်ကြသည်။ အမျိုးသမီးများက လည်း ဆံထုံးထုံး၍ အနီရောင်ပုဝါကိုပေါင်းသည်။ အနီ သို့မဟုတ် အနက်ရောင် လက်ပြတ်အင်္ကျီ များကိုဝတ်ဆင်၍အနီရောင် သို့မဟုတ် အနက်ရောင် ခြုံထည်လွှမ်းခြုံထားလေ့ရှိသည်။ (5)ပေခန့်ရှည်သည့် အဖြူရောင်ခေါင်းခါးစည်း ကိုလည်း စဉ်းစားကြလေ့ရှိသည် အနက်ရောင် သင်တိုင်းကိုဝတ်၍ ခြေသလုံးတွင်သစ်ဆေးသုတ်သောကြိုးခွေများ ပတ်လေ့ရှိသည်။ ငွေနားဆွဲ၊ နားတောင်းများကို ဆွဲကြသည်။ ငွေလက်ကောက်အလုံးများကိုဝတ်ဆင်ကြသည်။ ငွေဆံထိုး များကိုထိုးပြီး ခြေကျင်းဝတ်တွင် ပုတီစေ့များကိုစီတန်း၍ ဆွဲလေ့ရှိသည်။ == ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးစံ == ကယားတို့သည် ရိုးရာနတ်နှင့်ဗုဒ္ဓဘာသာကိုကိုးကွယ်သည်။ တံခွန်တိုင်နတ်ကွန်းသည်အဓိကဖြစ်သည်။ ရာသီပွဲများနေဖြင့် ကောက်ညှင်းထုပ်ပွဲ၊ ကေထိုးဘိုး (ခေါ် ) တံခွန်တိုင်ပွဲ၊ စပါးပုတ်ပွဲ၊ အိမ်တက်မင်္ဂလာပွဲ နှင့် တောလိုက်ပွဲများရှိကြသည်။ ဗုံတို၊ ဗုံရှည်၊ မောင်း၊ လင်းကွင်း၊ ပုလွေ၊ ဖားစည် စသည့်တူရိယာများကိုသုံးပြီး တံခွန်တိုင်အက၊ အိမ်တက်မင်္ဂလာအက၊ ဒီကူးအက၊ ဝါးညှပ်အက ဆွမ်းယင်အကနှင့် နိုင်ငံအကများ ကိုကလေ့ရှိကြသည်။ ကွယ်လွန်သူ၏ဦးခေါင်းကိုလည်း ငွေတောင်ပြည်ဘက်သို့ ဦးလှည့်၍ ထားတတ်ကြသည်။ ကယား ပြည်နယ်၏ထူးခြားသော အထိမ်းအမှတ်ပစ္စည်းဖြစ်သည့် ဖားစည် (ခေါ်) ကြေးနက်စည်ကြီးကိုလည်း ငွေတောင်ပြည်၌သွန်းလုပ်ခဲ့သည် ဟုဆိုသည်။ ကယားတို့သည် ရှေးယခင်က မြန်မာများနှင့်အတူ စစ်ရေးစစ်ရာတွင်အတူလက်တွဲ၍တိုက်ခိုက်ခဲ့ဖူးသည့် အထောက်အထားများကိုလည်းရှိပါသည်။ "ပျိုလေးတို့အိမ်မိုး ထိုးလာတဲ့ပေဖူးလွှာ၊ ဘာစာတဲ့ မေး။ မေးပါနဲ့အေ။ ယိုးဒယားငယ်နဲ့ ကုလားကို စစ်ချီတော့ ကရင်နီအောင်တပ်က ဆံဖြတ်မောင်စီလိုကရေ လွမ်းစာတဲ့လေ" ဟူသော ရှေးဟောင်းတွေ သားလေမှာစစ်သားဘဝ၏ချစ်ရေးချစ်ရာများကို လွမ်းစဖွယ်ကောင်းအောင် ဖော်ပြထားရုံမက ရှေးဟောင်းကာလကတည်းက ကယားလူမျိုးတို့သည် မြန်မာတို့နှင့် စစ်ရေးတွင်အတူလက်တွဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ကြဖူးသည်ဆိုသော သာဓကကိုပါထင်ရှားစွာဖော်ပြထား ခြင်းဖြစ်သည်။ <ref>http://www.mwaf.org.mm/Developing%20Sector_mm/DevSector_mm/Details.asp?id=645{{Dead link|date=January 2021 }}</ref> == ရည်ညွှန်းကိုးကား == <references /> {{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံလူမျိုးများ]] [[Category:ကယားလူမျိုးစု]] f5ek2e7rv8kc77s38wyonfteviul4kb 0 3654 1048890 960229 2026-08-16T10:17:42Z Saimawnkham 7497 1048890 wikitext text/x-wiki {{redirect|စစ်ကိုင်း}} {{Infobox settlement |native_name = |official_name = စစ်ကိုင်းမြို့တော် |en_name ={{nobold|{{en|Sagaing}}}} |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = စစ်ကိုင်းမြို့တည်နေရာ |image_skyline = Sagaing3.jpg |image_caption = ဧရာဝတီမြစ်ကူး [[ဧရာဝတီတံတား (ရတနာပုံ)|ရတနာပုံတံတား]] |image_map = |map_caption = |subdivision_type = နိုင်ငံ |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|ဒေသ]] |subdivision_name1 = {{flag|စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး}} | subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] | subdivision_name2 = [[စစ်ကိုင်းခရိုင်]] |unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> |area_total_km2 = |population =၃၀၇၁၉၄ |population_as_of = ၂၀၁၄ |population_blank1_title = လူမျိုးများ |population_blank2_title = ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု |population_blank2 = [[ထေရဝါဒ|ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]] |population_density_km2 = auto |coordinates_display = inline,title |coordinates_region = MM |latNS = N |latd = 21 |latm = 52 |lats = 56 |leader_title = [[မြို့တော်ဝန်]] |longEW = E |longd = 95 |longm = 58 |longs = 43 |elevation_ft = |elevation_m = |timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်|MST]] |utc_offset = +6.30 |website = }} [[File:Sagainghillsagaing.jpg|thumb|စစ်ကိုင်းတောင်]] '''စစ်ကိုင်းမြို့'''သည် [[မန္တလေးမြို့]]၏ အနောက်တောင်ဘက်၊ [[ဧရာဝတီမြစ်]]တစ်ဖက်ကမ်းတွင် တည်ရှိပြီးစစ်ကိုင်းခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့ဖြစ်သည်။ဇေယျာပူရ (သို့) ဇေယျာရွှေမြေအဖြစ် ရည်ညွှန်းခေါ်ဆိုကြသည်။ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၏ မြို့တော်အဖြစ် ယခင်ကသတ်မှတ်ခဲ့သော်လည်း ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ် နောက်ပိုင်းတွင် တိုင်းအဆင့် အစိုးရအုပ်ချုပ်ရေးရုံးများ အားလုံးကို ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာ [[မုံရွာမြို့]]သို့ ပြောင်းရွှေ့ အခြေစိုက်ခဲ့သည်။ ​​အကြောင်းမှာ နဝတ အစိုးရလက်ထက် မြို့တော်နှင့် စစ်ဌာနချုပ် တွဲရက်မတည်ရှိသော စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ပဲခူးတိုင်း၊ တနင်္သာရီတိုင်းနှင့် ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ တိုင်းအဆင့်ရုံးများကို သက်ဆိုင်ရာ စစ်ဌာနချုပ် ရှိရာသို့ အုပ်ချုပ်မှု လွယ်ကူစေရန် ပြောင်းခဲ့ရသည်။ သို့သော် ၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေ စတင်အာဏာသက်ရောက်သည့် ၂၀၁၀ခုနှစ်မှစ၍ သက်ဆိုင်ရာမြို့တော်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိခဲ့သော်လည်း စစ်ကိုင်းတိုင်းအား ချန်လပ်ထားခြင်း ခံရသည်။'သံတံတိုင်း စစ်ကိုင်းတည်'ဟူသော သင်္ကေတအတိုင်း မြန်မာသက္ကရာဇ် ၆၇၇ ခုနှစ်တွင် [[အသင်္ခယာ စောယွန်း]]သည် စစ်ကိုင်းမြို့ နေရာတွင် ဇေယျာပူရ(အောင်မြို့) အမည်ဖြင့် စတင် တည်ထောင်ခဲ့လေသည်။ အင်းဝခေတ်ကို တည်ထောင်ခဲ့သော [[သတိုးမင်းဖျား]]သည် စစ်ကိုင်းမြို့တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သော [[အသင်္ခယာ စောယွန်း]]၏ မြေးတော်ဖြစ်သည်။ ကုန်းဘောင်မင်းဆက် ညီတော်များအလွန်ချစ်ခင်လေးစားရသော [[နောင်တော်ကြီးမင်း]]သည် စစ်ကိုင်းမြို့ကို မင်းနေပြည်တော်အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။ စ်ကိုင်းတောင်ရိုး တစ်ခုလုံးမှာ ရဟန်းများ၊ သူတော်စင်များ တရားကျင့်သုံးရာ ဂူ၊ ကျောင်း၊ ချောင်များ၊ သီလရှင်များ၏ ချောင်များနှင့် တောင်ထွတ် တောင်ထိပ်တိုင်းတွင် တည်ထားသောစေတီများဖြင့် အလွန်ပင် ကြည်နူးဖွယ် ကောင်းပေသည်။ == စစ်ကိုင်းမြို့သမိုင်း == စစ်ကိုင်းမြို့ကို စဦးတည်တောင်သူမှာ[[ပုဂံခေတ်]] အကုန်တွင် ဩဇာထူထောင်ကြသည့် [[ရှမ်းညီနောင်သုံးဦးခေတ်|ရှမ်းညီနောင်သုံးဦး]]အနက် အငယ်ဆုံးဖြစ်သည့် သီဟသူမှ ဆင်းသက် သူ [[အသင်္ခယာ စောယွန်း]] ဖြစ်သည်။[[မြန်မာသက္ကရာဇ်]] ၆၇၇ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထားခဲ့ပြီး '''သာတိုးတိုင်း စစ်ကိုင်းတည်'''ဟု မှတ်သားခဲ့ကြ သည်။ စစ်ကိုင်းမြို့တည်သက္ကရာဇ်ကို '''သာတိုးတိုင်း စစ်ကိုင်းတည်၊ သံတံတိုင်း စစ်ကိုင်းတည်၊ သောင်တော်ထွန်း စောယွမ်း စစ်ကိုင်းတည်''' (၆၇၇) ဟူ၍ လင်္ကာဖြင့် အမှတ်အသားပြုကြသည်။ သာယာဝိုင်း စစ်ကိုင်းတည်(၆၈၄-ခုနှစ်)သည် စစ်ကိုင်းမြို့တည်နှစ် မဟုတ်။ စစ်ကိုင်းမြို့တည်နန်းတည်မင်း အသင်္ခယာစောယွမ်း ၏ နတ်ရွာစံသက္ကရာဇ်သာ ဖြစ်ကြောင်း၊ သက္ကရာဇ် ၆၇၇ ခုနှစ်သာလျှင် စစ်ကိုင်းမြို့တည်နန်းတည်နှစ် ဖြစ်ကြောင်း စြင်္ကံန်ကျောင်းကျောက်စာကို အကိုးအကားပြု၍ မှန်နန်းရာဇဝင်ဆရာတို့က တည့်မတ်ပေးခဲ့ကြသည်။ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၇၇ ခုနှစ်(ခရစ်နှစ် ၂၀၁၅)တွင် စစ်ကိုင်းမြို့တည်နန်းတည် နှစ် ၇၀၀ ပြည့် အထိမ်းအမှတ်ပွဲတော်ကို စစ်ကိုင်းမြို့တွင် စည်ကားသိုက်မြိုက်စွာ ကျင်းပခဲ့ကြသည်။ မူလအမည်မှာ '''ဇေယျာပူရ''' (အောင်မြို့) ဖြစ်ပြီး မင်းအဆက်ဆက် အုပ်ချုပ်ခဲ့ရာမှ စစ်ကိုင်းဟု ပြောင်းလဲ ခေါ်တွင်ခဲ့သည်။ ကုန်းဘောင်ခေတ်ဦးတွင် [[နောင်တော်ကြီးမင်း]]သည် [[ရွှေဘိုမြို့]] နှင့် စစ်ကိုင်း နှစ်ဌာနလုံးတွင် နန်းစံခဲ့သည်။ ထို့ပြင် [[စဉ့်ကူးမင်း]]နန်းတက်လျှင် ဘထွေးတော် များကို နန်းလုမည်စိုးသဖြင့် [[အင်းဝ]]မှ စစ်ကိုင်းအနီးအပါးရှိ ကျေးရွာများသို့ နှင်ခဲ့သည်။ စဉ့်ကူးမင်းလက်ထက်တွင် ဘထွေးတော် ဗဒုံမင်းသည် စစ်ကိုင်းမြို့၊ ထူပါရုံစေတီနှင့် တောင်တံခါးအကြား(ယခု အိမ်တော်ရာ- အောင်မြေလောကစေတီ- ကျောက်စေတီနေရာ)တွင် ဆင်းရဲပင်ပန်းစွာ နေထိုင်ခဲ့ရသည်။ ဗဒုံမင်း အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ရှိသည့်အခါ စစ်ကိုင်းအိမ်တော်ရာနေရာတွင် ကျောက်အုတ်တို့ဖြင့် အောင်မြေလောကစည်းခုံတော်ကို တည်ထားခဲ့သည်။ စစ်ကိုင်းဟု ခေါ်တွင်လာပုံမှာ စူဠာသမ္ဘဝနှင့် မဟာသမ္ဘာဝ ဟူသော မျက်မမြင် အမြွှာမင်းသားနှစ်ပါး မသိုးထမင်း မသိုးဟင်းနှင့် ဖောင်မျောလာရာ စစ်ကိုင်း အရပ် အရောက်တွင် မြစ်အတွင်းကိုင်းပေါက်နေသော စစ်ပင်ကြီးကိုင်းနှင့် ငြိကာ ဖောင်ရပ်တန့်မှုကြောင့် စစ်ပင်ကိုင်း(သို့မဟုတ်) စစ်ကိုင်းဟု ခေါ်တွင်ခဲ့ကြောင်းနှင့် တစ်ဖက်တွင်လည်း ဧရာဝတီမြစ် စီးဆင်းလာရာတွင် စစ်ကိုင်းမြို့အရောက်တွင် လေးကိုင်းသဖွယ်အရှေ့နောက် စကိုင်းကာ စီးဆင်းသွားခြင်းကို အကြောင်းပြုကာ စကိုင်းမှသည် စစ်ကိုင်းဟု ခေါ်ဝေါ်ကြောင်း သုတေသနပညာရှင်များ၏ မှတ်တမ်းများတွင် လေ့လာတွေ့ရှိရသည်။ စစ်ကိုင်းဆိုသည်မှာ စေကျိုင်း(မန်ကျည်းပင်ပေါသည့်အရပ်)(ရှမ်းစကား)၊ စကိုင်း(မြင်းခြေနင်းကွင်းလုပ်သည့်အရပ်)(ရှမ်းစကား)မှ ရွှေ့လျားလာသည် ဟုလည်း ဆိုသည်။{3} ===မြို့တည်နန်းတည် ကိုးဌာန=== စစ်ကိုင်းမြို့တည်နန်းတည် ကိုးဌာနမှာ ရွှေနန်းတော်၊ ရွှေမြို့တော်၊ အရှေ့တံခါး၊ အနောက်တံခါး၊ တောင်တံခါး၊ မြောက်တံခါး၊ [[စေတီလှ (စစ်ကိုင်း)|စေတီလှ]]၊ သောတာပန် နတ်ကွန်း၊ ဆင်ဖြူကန်တို့ပင် ဖြစ်သည်။ <ref>မန္တလေးနေ့စဉ်၊ ၁၄-၈-၂၀၁၈၊ စာ -၁၉</ref> စစ်ကိုင်းအတ္ထုပ္ပတ္တိများအဆိုအရ ကိုးကိုးလီဖြစ်ကြောင်း စစ်ကိုင်းသမိုင်းဒုတိယပလ္လင်ခံတွင်မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ ၁။ မုဌော-၉ဆူ ၂။ ကူ(ဂူ)-၉လုံး ၃။ ကျင်း-၉ကျင်း ၄။ မှော်-၉မှော် ၅။ ချောင်း-၉ချောင်း ၆။ မြို့စောင့်နတ်ကြီး-၉ပါး ၇။ တောင်-၉တောင် ၈။ ရတနာ-၉ပါး ၉။ ကုန်း-၉ကုန်း စစ်ကိုင်းမြို့ ကို ၉-ကိုးနဝင်းဖြင့် ကိုးကိုးလီဟုအဆိုဖြင့် တည်ခဲ့ကြောင်းတွေ့ရှိရသည်။<ref>အရှင်ဩဘာသ ပြဿဒ်ကျောင်း ပေစာမှတ်တမ်း</ref> ====၁။ မုဋ္ဌော ၉-ဆူ==== =====က ။(အတွင်းမုဋ္ဌော)===== #ဇချမ်းမုဋ္ဌော # ရွှေတောင်ဦးမုဋ္ဌော # ခါဝဲတောင်မုဋ္ဌော # တောင်ငယ်မုဋ္ဌော # နံကိုင်းမုဋ္ဌော # လမ်းဦးမုဋ္ဌော # ကံအောက်မုဋ္ဌော # ဇီးတောမုဋ္ဌော # စေသာစေတီမုဋ္ဌော =====ခ။ (အပြင်မုဋ္ဌော)===== # အပြင်ဇချမ်းမုဋ္ဌော # ရန်အောင်မြင်မုဋ္ဌော # သမန်းကြည်မုဋ္ဌော # သမန်မုဋ္ဌော # ငှက်မနားမုဋ္ဌော # ရှားတောင်မုဋ္ဌော # ချောက်ဘုရားမုဋ္ဌော # ပဲပုံမုဋ္ဌော # ပတ္တမြားမုဋ္ဌော ====၂။ ကူ (ဂူ) ၉ လုံး==== # ကူနီ ၅ လုံး # ဆည်လည်းဘုရား ၁ လုံး # လက်ဝဲကူ ၁ လုံး # ရွှေကူကြီး ၁ လုံး # ပုပ္ဖာရုံ ၁ လုံး ====၃။ ကျင်း ၉- ကျင်း==== =====အတွင်း ကျင်းများ===== # ရွှေလောင်းသာကျင်း # ကြက်ဝက်ချေအင်ကျင်း # စေဿစေတီဘုရားအရှေ့ ကျင်း # စေဿစေတီဘုရားအနောက် ကျင်း # ခါဝဲတောင်မြောက်ကျင်း # တောင်ငယ်မြောက်ကျင်း # ရေဝန်းကျင်း # ကူနီဘုရားအနောက်ကျင်း # လေးမျက်နှာဘုရားအရှေ့ ကျင်း =====အပြင် ကျင်းများ===== # ကံငယ်ကျင်း # ဆတ်ဒါန်ကျင်း # လက်ပန်ကျင်း # သမန်ကြည်ကျင်း # ဆပ်ပြာကျင်း # လက်ကသည်းကျင်း # ဥယျာဉ်ကျင်း # မုတ္တမဥယျာဉ်ကျင်း # သစ်တုံအင်ကျင်း ====၄။ မော် ၉-မော် (မှော်)==== # ရင်းရဲမော် (ခ)ဝရုံလဲမော် # အရှေ့စောယဉ်မော် (ခ) စကုမော် # ပြဿဒ်ကျမော် (ခ) ပြဿဒ်လှမော် # ရွှေတောင်ဦးမော် # နံကိုင်းမော် (ခ) ကင်းမော် # မဟာမော် (ခ)မဟမော် # ဖဝါးဦးမော် (ခ) သပိတ်လည်းမော် # တံခွန်တိုင်မော် (ခ) ဆုတောင်းပြည့် # ငစဉ်စပ်မော် (ခ) ကျောင်းမော် ====၅။ ချောင်း ၉- ချောင်း==== # ဇချမ်းပင်ချောင်း (မဟာစေတီမြောက်ဘက်) # ရေဝန်းချောင်း (ရွှေတောင်ဦးမြောက်ဘက်) # သောတာပန်ချောင်း (နံကိုင်းမြောက်ဘက်) # ဥပါလိချောင်း (မဟာမော်မြောက်) # သရက်ချောင်း (တံခွန်တိုင်မော်တောင်ဘက်) # မကျဉ်းချောင်း (ငစဉ်စပ်မော်တောင်ဘက်) # ကင်းပွန်ချောင်း (ရှင်ဖြူရှင်လှတောင်ဘက်) # ပုပ္ပါချောင်း (ရှင်ဖြူရှင်လှအနောက်ဘက်) # မချောင်း (သရက်ကန်အနောက်ဘက်) ====၆။ မြို့ စောင့်နတ်ကြီး ၉- ပါး==== #ဥဿရော # တာနော # ကုမ္ဘာန် # ယက္ခိုက် (ယက္ခ) # တပင်တိုင် # ဘုမ္မတီ # ဝတ်ရုံနတ် # အောင်စွာနတ် # ငါးစီးရှင် ====၇။ တာင် ၉- တောင်==== # ရွှေတောင်ဦးတောင် # ခါဝဲတောင် # နံကိုင်းတောင် # ဘီလူးတာင် # ပဲပုံတောင် # ငဖားတောင် # ဗောဓိမဏ္ဍိုင်တောင် # လေးကျွန်းဆီမီးတောင် # ပတ္တမြားစေတီတောင် ====၈။ ရတနာ ၉-ပါး==== # ရတနာမဉ္ဇူ # ရတနာဂီရီ # ရတနာပင်စည် # ရတနာပုံ # ရတနာစံကျော် # ရတနာစံဦး # ရတနာမုနိ # ရတနာထွဋ်ခေါင် # ရတနာမြစည်ကုန် ====၉။ ကုန်း ၉-ကုန်း==== =====အပြင်ကုန်းများ===== #ရန်အောင်မြင် ဘုရားကုန်း # သပန် ဘုရားကုန်း # မိကျောင်းတက်ကုန်း # သမန်ကြည်ကုန်း # ပိတောက်ကုန်း # မဲရိုင်းတောကုန်း # မီးသွေးကုန်း # ပေကုန်း # ငမိုးကုန်း =====အတွင်း ကုန်းများ===== # မုန့်သည်းမကုန်း # လုလင်ကုန်း # ကျောက်စရစ်ကုန်း # ဓားသွေးကုန်း # မြေနီကုန်း # မြင်းသေကုန်း # နွားတည်ကုန်း # ကျက်တည်ကုန်း # မရိုးကုန်း == မြေမျက်နှာသွင်ပြင် == စစ်ကိုင်းတွင် [[နုန်းတင်မြေနုလွင်ပြင်]]များမှ စ၍ [[ကျောက်တောင်]]များအထိ မြေမျက်နှာသွင်ပြင် အမျိုးမျိုးရှိသည်။ [[စစ်ကိုင်းတောင်ရိုး]]မှာ ပေ ၇၀၀ ကျော်မှ ၁၃၇၄ ပေအထိ အမြင့်ရှိသည်။ {{wide image|Ayeyarwady River from Sagaing Hill.jpg|1400px|ဧရာဝတီမြစ်ကို စစ်ကိုင်းတောင်ပေါ်မှ တွေ့မြင်ရစဉ်}} စစ်ကိုင်းတောင်ရိုးသည် ဘုရား၊ ကျောင်း၊ ကန်၊ စေတီပုထိုးတို့ တစ်စုတစ်ဝေးတည်ရှိနေသောကြောင့် စစ်ကိုင်းမြို့၏ သဘာဝ ကျက်သရေဆောင် အဖြစ် တည်ရှိနေပေသည်။ စစ်ကိုင်းတောင်ရိုးတွင် စေတီ အများအပြား ရှိသည့် အနက် ပတ္တမြားတောင်စွယ်၌ တည်ထားသော ပတ္တမြားစေတီ၊ ပုညအမတ်ကြီး တည်ခဲ့ပြီး ဝါစဉ် ဆွမ်းကပ်မှုတွင် ဦးစွာ ကပ်လှူရသဖြင့် ဆွမ်းဦး ပုညရှင်ဟု အမည်တွင်သော စေတီ၊ ဥမင် သုံးဆယ်၊ ရှင်ပင်နံကိုင်းစေတီတို့မှာ လွန်စွာ ထင်ရှားလှ၍ နှစ်စဉ် ပွဲတော်များ ကျင်းပလေ့ရှိကြသည်။ စစ်ကိုင်းတောင်ရိုးပေါ်တွင် ဧရာဝတီမြစ်ဆီသို့ ရှုမျှော်လျင် စစ်ကိုင်းမြို့၏ အကွက်အကွင်းအပြင် သောင်ကမ်းနှင့် တောရိပ်၊ မြစ်ဆိပ်နှင့် ရေပြင်ကျယ်တို့က အတင့်အတယ် ရှိနေသဖြင့် မြို့မငြိမ်း၏ သီချင်းစာသား ထဲမှ '''မြစ်မင်းဧရာ ခွေကာဝိုင်းလို့၊ စစ်ကိုင်းအောက်ချာမြေ၊ ရေလှိုင်းကလေးတွေ နေရောင်မြှူးတော့ ငွေရောင်ဖြူးကာနေ''' ဟူသော အပိုဒ်ကို သတိရ၍ ဆိုညည်းမိကြသည်။ စစ်ကိုင်းမြို့သည် မြန်မာနိုင်ငံ အလယ်ပိုင်း မိုးနည်းရပ်ဝန်း၌ ပါရှိသော်လည်း ဤဒေသတစ်ဝိုက်ရှိ ဧရာဝတီမြစ်၊ မူးမြစ်၊ ချင်းတွင်းမြစ်တို့ကို ဖြတ်ကျော်တိုက်ခတ်လာသော လေအေးကြောင့် ရာသီဥတု မျှတ၍ နေချင့်စဖွယ်ရှိ၏။ တောရိပ် တောင်ရိပ်၊ ကသစ်ရိပ်တို့၏ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အေးချမ်းမှုအပြင် ဓမ္မရိပ်ကြောင့်လည်း နာမ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အေးချမ်းမှုကို ပါ ရရှိနိုင်ပေသည်။ == စီပွားရေး == ရိုးရာလုပ်ငန်းများဖြစ်သည့် အိုးလုပ်ငန်း မြန်မာ့ရိုးရာငွေထည်ကြေးထည်လုပ်ငန်းများ သာသနာရေးနှင့် ပတ်သက်သည့်လုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်ကြသည်။ စက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးသည်။ စစ်ကိုင်းစက်မှုဇုန် သည် တိုင်း​ဒေသကြီးတွင် အကြီးဆုံးဖြစ်သည်။ ဒေသထွက်ကုန်သီးနှံများဖြင့် အတန်အတင့်ကောင်းမွန်သည့် စီးပွားရေးဖြစ်ထွန်းသည်။​ [[ကျောက်စိမ်း]]ပုတီး လုပ်ငန်းလည်း လုပ်ကိုင်ကြသည်။ == ဆက်သွယ်ရေး == မန္တလေးမြို့သို့ သွားသည့် [[မြစ်ကြီးနား]]-စစ်ကိုင်း မီးရထားလမ်းသည်လည်းကောင်း၊ မုံရွာ-စစ်ကိုင်းကားလမ်း၊ [[မြင်းခြံ]]-မန္တလေးကားလမ်း အစရှိသည့် မီးရထားလမ်းနှင့် ကားလမ်းများ ဖြတ်သန်းသွားလာရာ မြို့လည်းဖြစ်သည်။ [[ရန်ကုန်-မန္တလေး အမှတ်(၁) လမ်းမကြီး]]၏ လမ်းခွဲများရှိရာဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် [[ဧရာဝတီမြစ်]]ကို အမှီပြုကာ ရေကြောင်းသွားလာရေးလည်း လွယ်ကူသည်။ [[ဂျီအက်စ်အမ်]](GSM)ဖုန်း နှင့် အော်တိုဖုန်းများကို ဆက်သွယ် အသုံးပြုနိုင်သည်။ ထို့ပြင် အေဒီအက်စ်အယ်လ်(ADSL) ဖြင့် အင်တာနက်လိုင်းများ အသုံးပြုနိုင်ပြီဖြစ်သည်။ ရှေးအခါက စစ်ကိုင်းမြို့အောက်ပိုင်းသည် ရေလွှမ်းမိုးခြင်း ခံခဲ့ရသော်လည်း ၁၈၈၉ ခုနှစ်တွင် ရေကာတာကြီးဆောက်လုပ်လိုက်သဖြင့် ယခုရေလွှမ်းမိုးခြင်းဘေးမှ သက်သာရာရရှိနေပေသည်။ မြို့၏စည်ပင်ရေးကို မျူနီစီပယ်အဖွဲ့က ဆောင်ရွက်သည်။ ၁၈၉၁ ခုနှစ်တွင် စစ်ကိုင်းမှ ရွှေဘိုမီးရထားလမ်းကို စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာ ယခုအခါ စစ်ကိုင်းမှ ကသာနှင့် မြစ်ကြီးနားသို့၎င်း၊ အနောက်ဘက်မုံရွာနှင့် ရေဦးမြို့သို့၎င်း၊ မီးရထားလမ်း များပေါက်နေလေပြီ။ စစ်ကိုင်းမှ ရွှေဘိုသိုလည်း မော်တော်ကားလမ်းရှိလေသည်။ ရှေးအခါက ရန်ကုန် မြစ်ကြီးနားမီးရထားလမ်းမှာ အမရပူရနှင့် စစ်ကိုင်းတွင် သင်္ဘောဖြင့် ကူးပြောင်း၍ စီးကြရသော်လည်း၊ ၁၉၃၄ ခုနှစ်တွင် ဧရာဝတီမြစ်ကို ဖြတ်၍ အင်းဝတံတားကြီးကို ဆောက်လုပ်ပြီးစီးခဲ့သဖြင့် တောက်လျှောက် ဖြတ်ကူးနိုင်ခဲ့လေသည်။ သို့ရာတွင် အင်းဝတံတားကြီးမှာ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း ဖျက်ဆီးခြင်းခံခဲ့ရသောကြောင့် မီးရထားဌာနက ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် ပြန်၍ပြင်ဆင်ခဲ့ရာ ၁၉၅၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ပြီးစီးခဲ့သည်။ စစ်ကိုင်းပိုးထည်နှင့် စစ်ကိုင်းရေအိုးများမှာ အထူးကျော်ကြားသည်။ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်အတွင်း ဆားတောင်မြို့နှင့်အနီးအနားရွာများတွင် ဆားချက်လုပ်သည်။ စစ်ကိုင်းမြို့၊ရွာထောင်ရပ်ကွက်မှ ငွေထည်များမှာလည်း ထင်ရှားပေသည်။ စစ်ကိုင်းမြို့တွင် မြန်မာလူမျိုးများအပြင် မွတ်စလင်များ၊ ကသည်းလူမျိုးများ၊ ရှမ်းတရုတ်၊ ဟိန္ဒူ မဒရာစီ၊ အူရီယာ စသောလူမျိုးပေါင်းစုံနေထိုင်ကြသည်။ ၁၉၅၃ခုနှစ် သန်းကောင်စာရင်းအရ မြို့၏လူဦး ရေမှာ ၁၅၄၃၉ယောက် ရှိလေသည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ(၄)</ref> ၂၀၁၄-ခုနှစ် စာရင်းဇယားများအရ စစ်ကိုင်းမြို့ပေါ်(၂၃)ရပ်ကွက်၊ ကျေးရွာအုပ်စု(၈၁)အုပ်စု၊ ကျေးရွာပေါင်း(၂၀၆)ရွာ၊ အိမ်ခြေပေါင်း(၅၁၆၈၃)၊ အိမ်ထောင်စုပေါင်း(၅၆၄၅၆)၊ လူဦးရေပေါင်း(၂၇၉၁၄၆)ဦး(ကျား-၁၃၁၀၅၈+ မ-၁၄၈၀၈၈) ရှိသည်။ မြို့ပေါ်(၂၃)ရပ်ကွက်တွင် အိမ်ခြေ(၁၁၈၅၀)၊ အိမ်ထောင်စုပေါင်း(၁၃၃၆၅)၊ ရှိသည်။{3} မိုးအခါတွင် ဧရာဝတီမြစ်သည် စစ်ကိုင်းခရိုင်၏ မြေနိမ့်ဒေသများတွင် ရေလွှမ်းမိုးလေ့ရှိသည်။ ဧရာဝတီမြစ်ကမ်းနှင့် မြစ်အတွင်းရှိ ကျွန်းကြီးကျွန်းငယ်များမှာ နှစ်စဉ်ရေလွှမ်းမိုးရာတွင် တင်ကျန်ရစ်သော နုံးတင်မြေနုများကြောင့် မြေဩဇာကောင်းပေသည်။ တောင်ကုန်းဒေသများမှာမူ ခြောက်သွေ့၍ သစ်ပင်ဝါးပင် ကင်းမဲ့လျက်ရှိ၏။ == ပညာရေး == စစ်ကိုင်းမြို့ရှိ တက္ကသိုလ်နှင့် ကောလိပ်များမှာ {{columns-list| *[[စစ်ကိုင်းတက္ကသိုလ်]] *[[နည်းပညာတက္ကသိုလ်(စစ်ကိုင်း)]] *[[စစ်ကိုင်းပညာရေးတက္ကသိုလ်]] *[[စစ်ကိုင်းပညာရေးဒီဂရီကောလိပ်]] *[[သမဝါယမတက္ကသိုလ်(စစ်ကိုင်း)]] *[[ပြည်ထောင်စုတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများဖွံ့ဖြိုးရေးတက္ကသိုလ်(စစ်ကိုင်း)]] *[[ပြည်ထောင်စုတိုင်းရင်းသားလူငယ်များစွမ်းရည်ဖွံ့ဖြိုးရေးဒီဂရီကောလိပ်(စစ်ကိုင်း)]] တို့ ဖြစ်သည်။ }} == ကျန်းမာရေး == *စစ်ကိုင်းမြို့ခုတင်(၂၀၀)ဆံ့အထွေထွေရောဂါကုဆေးရုံ *အာယုဒါန ဆေးရုံတော် *[[ဝါးချက်ဇီဝိတဒါနသံဃာ့‌‌‌‌ဆေးရုံ|ဝါးချက်ဇီဝိတဒါနသံဃာ့‌‌‌‌ဆေး]]ရုံ == အားကစား == *စစ်ကိုင်းမြို့အနှစ်(၇၀၀)ပြည်အားကစားကွင်း == ယဉ်ကျေးမှု == ထူးခြားသည့်ရိုးရာပွဲတော်အနေဖြင့် နှစ်စဉ်တပိုတွဲလပြည့်နေ့ညတွင် ကြေးဘုရားကြီးပွဲတော်၌ ဘဲဥထုပွဲကျင်းပလေ့ ရှိသည်။ == အထင်ကရနေရာများ == {{columns-list| * [[အင်းဝတံတား]](စစ်ကိုင်းတံတား) * [[ရတနာပုံတံတား]] * [[စစ်ကိုင်းတောင်ရိုး]] * [[စစ်ကိုင်းတက္ကသိုလ်]] * [[စစ်ကိုင်းနည်းပညာတက္ကသိုလ်]] * [[မင်းကွန်း]] *အစေခံခံတပ်  *သံချက်ဖို *တိလောကဂုရုလိုဏ်ဂူ *ယိုးဒယားမဟာသိမ်တော်ကြီး *သီတဂူကမ္ဘာ့ဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ် *ငါးထပ်ကြီးဘုရား }} === စေတီပုထိုးများ === စစ်ကိုင်းမြို့တွင် တန်ခိုးကြီးဘုရားများ ပေါများလှရာ သာလွန်မင်းတရားကြီးတည်ခဲ့သော ကောင်းမှုတော်ဘုရား၊ ဘိုးတော်မင်းတရား တည်ခဲ့သော မင်းကွန်းဘုရား၊ ငါးထပ်ကြီးဘုရား၊ စစ်ကိုင်းတောင်ရိုးရှိ ပုညရှင်၊ ဥမင်သုံးဆယ်၊ ပတ္တမြားစေတီ၊ ရှင်ပင်နံကိုင်းစေတီတို့မှာ အထူးပင်ထင်ရှားကြ၍ ပွဲတော်များ နှစ်စဉ်ကျင်းပကြသည်။ {{columns-list| * [[ငါးထပ်ကြီးဘုရား (စစ်ကိုင်း)|ငါးထပ်ကြီးဘုရား]] * [[ဆွမ်းဦးပုညရှင်]] * [[ကောင်းမှုတော်ဘုရား(စစ်ကိုင်း)|ကောင်းမှုတော်(ရာဇမဏိစူဠာစေတီ)]] * [[ဆင်များရှင်စေတီ]] * [[ဥမင်ကိုးဆယ်]] * [[ဥမင်သုံးဆယ်]] * [[ပတ္တမြားစေတီ]] *ထူပါရုံစေတီ  *အောင်မြေလောကဘုရား *တောင်ဖီလာစေတီ *ရှင်ပင်နံကိုင်း *ရွှေတောင်ဦးမော်ဘုရား }} စစ်ကိုင်းမြို့တွင် နံရံဆေးရေးပန်းချီတည်ရှိသည့်စေတီဘုရားများမှာ *တိလောကဂုရုလိုဏ်ဂူ *လောကမှန်ကင်းလိုဏ်ဂူ *အနန္တသူရိယမီးပေါက်ကြီးဘုရား *ရွှေမင်းဝံပေါ်တော်မူဘုရား *ယိုးဒယားမဟာသိမ်တော်ကြီး *ရွာထောင်ရွာလယ်ဘုရား *ခြင်္သေ့သုံးဆယ်ဘုရားအနီး ကျိုက်လပ်ချောင်ဘုရား *အထက်ကျစွာချောင်ဘုရား *ပျူကန်ကျောင်းအနီးစေတီ *ကျောက်ဆစ်ဓာတ်ပေါင်းစုဘုရားအနီးစေတီငယ် *ရွှေတောင်ဦးမော်ကုန်းခြေစေတီ *ရွာသစ်ကြီးလောင်းဦးမော်ဘုရား *ရွှေဆံတော်ဘုရားအတွင်းရှိအုတ်ကျောင်း<ref>{{cite book|author=နန္ဒာမင်းလွင်|title=ဇေယျာပူရသမိုင်း စစ်ကိုင်းရာဇဝင်ရှာပုံတော်}}</ref> == ဓာတ်ပုံများ == <gallery> ဖိုင်:ဆင်ဘိုးဘုရားရင်ပြင်ပေါ်မှ တွေ့မြင်ရသည့်ရှင်ပင်နံကိုင်းစေတီတော်.jpg|ဆင်ဘိုးဘုရားရင်ပြင်ပေါ်မှ တွေ့မြင်ရသည့်ရှင်ပင်နံကိုင်းစေတီတော် ဖိုင်:စစ်ကိုင်းမြို့ရှုခင်း.jpg|စစ်ကိုင်းမြို့ ရှုခင်း ဖိုင်:2 စစ်ကိုင်းသမိုင်းပေစာ.jpg|စစ်ကိုင်းသမိုင်းဒုတိယပလ္လင်ခံပေစာမူရင်း File:Sagaing Hill.jpg|စစ်ကိုင်းတောင် File:Sagaing, Myanmar.jpg|စစ်ကိုင်းတောင်မှဧရာဝတီမြစ်၏မြင်ကွင် Sagaing, Buddhist stupas, Myanmar.jpg|ဘုရားများ Sagaing, Buddhist monks, Myanmar.jpg|ဘုန်ကြီး Sagaing, View, Myanmar.jpg|စစ်ကိုင်းတောင်မှမြင်ကွင် File:Sagaing2.jpg|ဘုရားများ File:U Min Thonze exterior, Sagaing, Sagaing Division, Burma.jpg|ဥမင်သုံးဆယ်ဂူ File:Sone Oo Pone Nya Shin Pagoda.jpg|ဆွမ်းဦးပုညရှင်စေတီတော် File:Umin Thonze Pagoda.JPG|ဥမင်သုံးဆယ်ဘုရား File:Two bridges of Sagaing.jpg|ဧရာဝတီတံတား (ရတနာပုံ) </gallery> == ကိုးကား == {{reflist}} {{စစ်ကိုင်းတိုင်း}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ]] [[Category:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့များ]] 7yl2kcwqyv7u12ntnbwcmlmvfylqnt3 0 3752 1048877 1026816 2026-08-16T08:34:46Z ~2026-44818-27 146982 /* အပင် */ 1048877 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |image = Starr 030202-0020 Acacia farnesiana.jpg |status = G5 |status_system = TNC |genus = Vachellia |species = farnesiana |authority = ([[ကားလ် လင်းနီးယပ်|L.]]) [[:en:Robert Wight|Wight]] et [[:en:George Arnott Walker-Arnott|Arn.]] |range_map = Acacia-farnesiana-range-map.png |synonyms = *''Acacia farnesiana'' var. ''farnesiana'' <small>([[ကားလ် လင်းနီးယပ်|L.]]) [[:en:Robert Wight|Wight]] et [[:en:George Arnott Walker-Arnott|Arn.]]</small> *''Acacia acicularis'' <small>Humb. & Bonpl. ex. Willd.</small> *''Acacia densiflora'' <small>(Small) Cory</small> *''Acacia farnesiana'' <small>(L.) Willd.</small> *''Acacia farnesiana'' var. ''lenticellata'' <small>(F.Muell.) Bailey</small> *''Acacia farnesiana'' subsp. ''pinetorum'' <small>(F.J.Herm.) Ebinger, Seigler & H.D.Clarke</small> *''Acacia ferox'' <small>M.Martens & Galeotti</small> *''Acacia indica'' <small>(Poir.) Desv.</small> *''Acacia lenticellata'' <small>F. Muell.</small> *''Acacia minuta'' <small>(M.E. Jones) R.M. Beauch.</small> *''Acacia minuta'' subsp. ''minuta'' <small>(M.E.Jones) R.M. Beauch.</small> *''Acacia minuta'' subsp. ''densiflora'' <small>(Alexander ex Small) R.M.Beauch.</small><ref>{{Cite web |url=https://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=182084 |title=Acacia minuta ssp. densiflora (Alexander ex Small) Beauchamp |work=ITIS Reports |publisher=Integrated Taxonomic Information System |access-date=2009-06-30}}</ref> *''Acacia pedunculata'' <small>Willd.</small> *''Acacia pinetorum'' <small>F.J.Herm.</small><ref name=PlantList1/> *''Acacia smallii'' <small>Isely</small><ref name="ildis">{{Cite web |url=http://www.ildis.org/LegumeWeb?sciname=Acacia+smallii |title=Acacia smallii |work=LegumeWeb |publisher=International Legume Database & Information Service |access-date=2008-05-15 }}</ref> *''Farnesia odora'' <small>Gasp.</small> *''Farnesiana odora'' <small>Gasp.</small> *''Mimosa acicularis'' <small>Poir.</small> *''Mimosa farnesiana'' <small>L.</small> *''Mimosa indica'' <small>Poir.</small> *''Mimosa suaveolens'' <small>Salisb.</small> *''Pithecellobium acuminatum'' <small>M.E. Jones</small> *''Pithecellobium minutum'' <small>M.E. Jones</small> *''Popanax farnesiana'' <small>(L.) Raf.</small> *''Poponax farnesiana'' <small>(L.) Raf.</small> *''Vachellia densiflora'' <small>Small</small> |subdivision_ranks = Varieties (all currently disputed) |subdivision = *''Vachellia farnesiana'' var. ''farnesiana'' <small>(L.) Willd.</small> *''Vachellia farnesiana'' var. ''guanacastensis'' <small>H.D.Clarke ''et al''.</small> *''Vachellia farnesiana'' var. ''pinetorum'' <small>(F.J. Herm.) Seigler & Ebinger</small><ref name=PlantList1>{{cite web |url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/ild-11168 |title=Acacia pinetorum F.J.Herm. — The Plant List |author=<!--Not stated--> |date=September 2013 |website=The Plant List (Version 1.1) |publisher=Royal Botanic Gardens, Kew and Missouri Botanical Garden |access-date=14 July 2018 |accessdate=10 November 2021 |archivedate=10 November 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211110171056/http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/ild-11168 }}</ref> |}} '''နန်းလုံးကြိုင်ပင်'''၏ ရနံ့သည် နန်းတော်တခုလုံး သင်းပြန့်မွှေးကြိုင်အောင် မွှေးရနံ့ရှိသဖြင့် နန်းလုံးကြိုင်ဟူ၍ အမည်တွင်သည်။ အင်္ဂလိပ်အမည်မှာ Vachellia farnesiana ဖြစ်သည်။ ထိုအပင်သည် ဆူးဖြူပင်နှင့် ပန်းခိုင်ပုံစံတူသော်လည်း ဆူးဖြူမျာ ရနံ့ကင်းသည်။ နန်းလုံးကြိုင်ပင်သည် ခြုံပင်ကြီးမျိုးဖြစ်သည်။ ပွင့်ချိန်တွင် အသီးများပါ တပါတည်းတွေ့ရတတ်သည်။ ဒီဇင်ဘာလတွင် ပန်းများပွင့်ဖူးသည်။ အမြစ်သည် ဆေးဖက်ဝင်သည့်အပိုင်းဖြစ်သဖြင့် စီးပွားဖြစ်တူးယူသူ များပြားပြီး အပင်မှာ ရှားပါပင်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ==ရုပ်သွင်ဗေဒ== ===အပင်=== အပင်ငယ် မျိုးဖြစ်သည်။ အမြင့် ၁၀-၁၂ ပေ ခန့်ထိမြင့် သည်။ အကိုင်းအခက်များပြီး ဆူးရှိသည်။ အကိုင်း အခက်များ ဆစ်ချိုး ထွက် သည်။ ပင်စည်ပေါ် ===အရွက်=== နှစ်ခါ ငှက်မွေး ွက်ပေါင်း ဖြစ်ကာ ရွက်ဆိုင်ထွက် သ်။ ရွက်မြွာသည် များသည်သေးငယ် သည်။ ရှည်မျောမျော ပုံသဏ္ဌာန် ရှိပြီး မျက်နှာချင်း ဆိုင် ထွက်သည်။ ရွက်ပြား နူးညံ့သည်။ အနားညီ သည်။ ===အပွင့်=== အဝါရောင် ရှိ၍ သေးငယ်ပြီး ပန်းခိုင်ထိပ် တွင်ဘောလုံး သဏ္ဌာန်စု ပြုံ၍ထွက် သည်။ အနံ့မွှေး သည်။ တပေါင်းလ ဝါခေါင်လ အတွင်း ပွင့် သည်။ ===အသီး=== အသီးတောင့် ဖြစ်၍ နှစ်ဖက် ချွန်ပြီး ပြောင်ချောသည်။ အညိုရင့် ရောင်ရှိသည်။ အခန်း ၄-၅ ခန်း ပါသည်။ တစ်ခန်းလျှင် အစေ့ တစ်စေ့စီ ပါရှိ၏။ အစေ့အနည်းငယ် ်ပြား၍အညို ရောင်ရှိသည်။ နယုန်-ဝါဆို တွင် သီးသည်။ ==အသုံးဝင်ပုံ== ===အခေါက် ၊ အရွက်။=== မြန်မာ ဆေးကျမ်းများ အလိုအရ အခေါက်သည် ခါး၏ ၊ ပူ၏ ၊ စပ်၏ ၊ အဆိပ်ကို ပယ်တတ်၏။ သွေးဖောက်ပြန်ခြင်း ၊ ယားယံခြင်း နှင့် အနာပေါက် ရောဂါတို့၌ အကျိုးပြု၏။ အစေးသည် ချို၏။ ခွန်အားကို ဖြစ်စေ၏။ ကာမကို အားပေး၏ အခေါက်ကိုဆန်ဆေးရည်နှင့်သွေး သောက် အခေါက်ကို သနပ်ခါးနှင့်ရော၍ လိင်အဂ်ါကိုလိမ်း ကာမအမှု အပြီးဆုံးတိုင် လိုရာပန်းတိုင်ရောက်၏ (ကျမ်းကိုး) ==ကိုးကား== {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:မိုးခေါင်ရေရှားဒဏ်ခံနိုင်သော သစ်ပင်များ]] rwdjh9j67ws2ruhsz48xlo3xdzf1rk2 1048879 1048877 2026-08-16T08:47:12Z ~2026-44818-27 146982 1048879 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |image = Starr 030202-0020 Acacia farnesiana.jpg |status = G5 |status_system = TNC |genus = Vachellia |species = farnesiana |authority = ([[ကားလ် လင်းနီးယပ်|L.]]) [[:en:Robert Wight|Wight]] et [[:en:George Arnott Walker-Arnott|Arn.]] |range_map = Acacia-farnesiana-range-map.png |synonyms = *''Acacia farnesiana'' var. ''farnesiana'' <small>([[ကားလ် လင်းနီးယပ်|L.]]) [[:en:Robert Wight|Wight]] et [[:en:George Arnott Walker-Arnott|Arn.]]</small> *''Acacia acicularis'' <small>Humb. & Bonpl. ex. Willd.</small> *''Acacia densiflora'' <small>(Small) Cory</small> *''Acacia farnesiana'' <small>(L.) Willd.</small> *''Acacia farnesiana'' var. ''lenticellata'' <small>(F.Muell.) Bailey</small> *''Acacia farnesiana'' subsp. ''pinetorum'' <small>(F.J.Herm.) Ebinger, Seigler & H.D.Clarke</small> *''Acacia ferox'' <small>M.Martens & Galeotti</small> *''Acacia indica'' <small>(Poir.) Desv.</small> *''Acacia lenticellata'' <small>F. Muell.</small> *''Acacia minuta'' <small>(M.E. Jones) R.M. Beauch.</small> *''Acacia minuta'' subsp. ''minuta'' <small>(M.E.Jones) R.M. Beauch.</small> *''Acacia minuta'' subsp. ''densiflora'' <small>(Alexander ex Small) R.M.Beauch.</small><ref>{{Cite web |url=https://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=182084 |title=Acacia minuta ssp. densiflora (Alexander ex Small) Beauchamp |work=ITIS Reports |publisher=Integrated Taxonomic Information System |access-date=2009-06-30}}</ref> *''Acacia pedunculata'' <small>Willd.</small> *''Acacia pinetorum'' <small>F.J.Herm.</small><ref name=PlantList1/> *''Acacia smallii'' <small>Isely</small><ref name="ildis">{{Cite web |url=http://www.ildis.org/LegumeWeb?sciname=Acacia+smallii |title=Acacia smallii |work=LegumeWeb |publisher=International Legume Database & Information Service |access-date=2008-05-15 }}</ref> *''Farnesia odora'' <small>Gasp.</small> *''Farnesiana odora'' <small>Gasp.</small> *''Mimosa acicularis'' <small>Poir.</small> *''Mimosa farnesiana'' <small>L.</small> *''Mimosa indica'' <small>Poir.</small> *''Mimosa suaveolens'' <small>Salisb.</small> *''Pithecellobium acuminatum'' <small>M.E. Jones</small> *''Pithecellobium minutum'' <small>M.E. Jones</small> *''Popanax farnesiana'' <small>(L.) Raf.</small> *''Poponax farnesiana'' <small>(L.) Raf.</small> *''Vachellia densiflora'' <small>Small</small> |subdivision_ranks = Varieties (all currently disputed) |subdivision = *''Vachellia farnesiana'' var. ''farnesiana'' <small>(L.) Willd.</small> *''Vachellia farnesiana'' var. ''guanacastensis'' <small>H.D.Clarke ''et al''.</small> *''Vachellia farnesiana'' var. ''pinetorum'' <small>(F.J. Herm.) Seigler & Ebinger</small><ref name=PlantList1>{{cite web |url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/ild-11168 |title=Acacia pinetorum F.J.Herm. — The Plant List |author=<!--Not stated--> |date=September 2013 |website=The Plant List (Version 1.1) |publisher=Royal Botanic Gardens, Kew and Missouri Botanical Garden |access-date=14 July 2018 |accessdate=10 November 2021 |archivedate=10 November 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211110171056/http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/ild-11168 }}</ref> |}} '''နန်းလုံးကြိုင်ပင်'''၏ ရနံ့သည် နန်းတော်တခုလုံး သင်းပြန့်မွှေးကြိုင်အောင် မွှေးရနံ့ရှိသဖြင့် နန်းလုံးကြိုင်ဟူ၍ အမည်တွင်သည်။ အင်္ဂလိပ်အမည်မှာ Vachellia farnesiana ဖြစ်သည်။ ထိုအပင်သည် ဆူးဖြူပင်နှင့် ပန်းခိုင်ပုံစံတူသော်လည်း ဆူးဖြူများမှာ ရနံ့ကင်းသည်။ နန်းလုံးကြိုင်ပင်သည် ခြုံပင်ကြီးမျိုးဖြစ်သည်။ ပွင့်ချိန်တွင် အသီးများပါ တပါတည်းတွေ့ရတတ်သည်။ ဒီဇင်ဘာလတွင် ပန်းများပွင့်ဖူးသည်။ အမြစ်သည် ဆေးဖက်ဝင်သည့်အပိုင်းဖြစ်သဖြင့် စီးပွားဖြစ်တူးယူသူ များပြားပြီး အပင်မှာ ရှားပါပင်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ==ရုပ်သွင်ဗေဒ== ===အပင်=== အပင်ငယ် မျိုးဖြစ်သည်။ အမြင့် ၁၀-၁၂ ပေ ခန့်ထိမြင့် သည်။ အကိုင်းအခက်များပြီး ဆူးရှိသည်။ အကိုင်း အခက်များ ဆစ်ချိုး ထွက် သည်။ <big>'''အရွက်'''</big> နှစ်ခါ ငှက်မွေးပေါင်း ဖြစ်ကာ ရွက်ဆိုင်ထွက် သည်။ ရွက်မြွာသည် များသည်သေးငယ် သည်။ ရှည်မျောမျော ပုံသဏ္ဌာန် ရှိပြီး မျက်နှာချင်း ဆိုင် ထွက်သည်။ ရွက်ပြား နူးညံ့သည်။ အနားညီ သည်။ ===အပွင့်=== အဝါရောင် ရှိ၍ သေးငယ်ပြီး ပန်းခိုင်ထိပ် တွင်ဘောလုံး သဏ္ဌာန်စု ပြုံ၍ထွက် သည်။ အနံ့မွှေး သည်။ တပေါင်းလ ဝါခေါင်လ အတွင်း ပွင့် သည်။ ===အသီး=== အသီးတောင့် ဖြစ်၍ နှစ်ဖက် ချွန်ပြီး ပြောင်ချောသည်။ အညိုရင့် ရောင်ရှိသည်။ အခန်း ၄-၅ ခန်း ပါသည်။ တစ်ခန်းလျှင် အစေ့ တစ်စေ့စီ ပါရှိ၏။ အစေ့အနည်းငယ်ပြား၍ အညိုရောင်ရှိသည်။ နယုန်-ဝါဆို တွင် သီးသည်။ ==အသုံးဝင်ပုံ== ===အခေါက် ၊ အရွက်။=== မြန်မာ ဆေးကျမ်းများ အလိုအရ အခေါက်သည် ခါး၏ ၊ ပူ၏ ၊ စပ်၏ ၊ အဆိပ်ကို ပယ်တတ်၏။ သွေးဖောက်ပြန်ခြင်း ၊ ယားယံခြင်း နှင့် အနာပေါက် ရောဂါတို့၌ အကျိုးပြု၏။ အစေးသည် ချို၏။ ခွန်အားကို ဖြစ်စေ၏။ ကာမကို အားပေး၏ အခေါက်ကိုဆန်ဆေးရည်နှင့်သွေး သောက် အခေါက်ကို သနပ်ခါးနှင့်ရော၍ လိင်အင်္ဂါကိုလိမ်းမူ ကာမအမှု အပြီးဆုံးတိုင် လိုရာပန်းတိုင်ရောက်၏ (ကျမ်းကိုး) ==ကိုးကား== {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:မိုးခေါင်ရေရှားဒဏ်ခံနိုင်သော သစ်ပင်များ]] 3dxzthfkl4szioovcrtsrch2apjpk3u 1048880 1048879 2026-08-16T08:51:17Z ~2026-44818-27 146982 /* အပင် */ 1048880 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |image = Starr 030202-0020 Acacia farnesiana.jpg |status = G5 |status_system = TNC |genus = Vachellia |species = farnesiana |authority = ([[ကားလ် လင်းနီးယပ်|L.]]) [[:en:Robert Wight|Wight]] et [[:en:George Arnott Walker-Arnott|Arn.]] |range_map = Acacia-farnesiana-range-map.png |synonyms = *''Acacia farnesiana'' var. ''farnesiana'' <small>([[ကားလ် လင်းနီးယပ်|L.]]) [[:en:Robert Wight|Wight]] et [[:en:George Arnott Walker-Arnott|Arn.]]</small> *''Acacia acicularis'' <small>Humb. & Bonpl. ex. Willd.</small> *''Acacia densiflora'' <small>(Small) Cory</small> *''Acacia farnesiana'' <small>(L.) Willd.</small> *''Acacia farnesiana'' var. ''lenticellata'' <small>(F.Muell.) Bailey</small> *''Acacia farnesiana'' subsp. ''pinetorum'' <small>(F.J.Herm.) Ebinger, Seigler & H.D.Clarke</small> *''Acacia ferox'' <small>M.Martens & Galeotti</small> *''Acacia indica'' <small>(Poir.) Desv.</small> *''Acacia lenticellata'' <small>F. Muell.</small> *''Acacia minuta'' <small>(M.E. Jones) R.M. Beauch.</small> *''Acacia minuta'' subsp. ''minuta'' <small>(M.E.Jones) R.M. Beauch.</small> *''Acacia minuta'' subsp. ''densiflora'' <small>(Alexander ex Small) R.M.Beauch.</small><ref>{{Cite web |url=https://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=182084 |title=Acacia minuta ssp. densiflora (Alexander ex Small) Beauchamp |work=ITIS Reports |publisher=Integrated Taxonomic Information System |access-date=2009-06-30}}</ref> *''Acacia pedunculata'' <small>Willd.</small> *''Acacia pinetorum'' <small>F.J.Herm.</small><ref name=PlantList1/> *''Acacia smallii'' <small>Isely</small><ref name="ildis">{{Cite web |url=http://www.ildis.org/LegumeWeb?sciname=Acacia+smallii |title=Acacia smallii |work=LegumeWeb |publisher=International Legume Database & Information Service |access-date=2008-05-15 }}</ref> *''Farnesia odora'' <small>Gasp.</small> *''Farnesiana odora'' <small>Gasp.</small> *''Mimosa acicularis'' <small>Poir.</small> *''Mimosa farnesiana'' <small>L.</small> *''Mimosa indica'' <small>Poir.</small> *''Mimosa suaveolens'' <small>Salisb.</small> *''Pithecellobium acuminatum'' <small>M.E. Jones</small> *''Pithecellobium minutum'' <small>M.E. Jones</small> *''Popanax farnesiana'' <small>(L.) Raf.</small> *''Poponax farnesiana'' <small>(L.) Raf.</small> *''Vachellia densiflora'' <small>Small</small> |subdivision_ranks = Varieties (all currently disputed) |subdivision = *''Vachellia farnesiana'' var. ''farnesiana'' <small>(L.) Willd.</small> *''Vachellia farnesiana'' var. ''guanacastensis'' <small>H.D.Clarke ''et al''.</small> *''Vachellia farnesiana'' var. ''pinetorum'' <small>(F.J. Herm.) Seigler & Ebinger</small><ref name=PlantList1>{{cite web |url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/ild-11168 |title=Acacia pinetorum F.J.Herm. — The Plant List |author=<!--Not stated--> |date=September 2013 |website=The Plant List (Version 1.1) |publisher=Royal Botanic Gardens, Kew and Missouri Botanical Garden |access-date=14 July 2018 |accessdate=10 November 2021 |archivedate=10 November 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211110171056/http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/ild-11168 }}</ref> |}} '''နန်းလုံးကြိုင်ပင်'''၏ ရနံ့သည် နန်းတော်တခုလုံး သင်းပြန့်မွှေးကြိုင်အောင် မွှေးရနံ့ရှိသဖြင့် နန်းလုံးကြိုင်ဟူ၍ အမည်တွင်သည်။ အင်္ဂလိပ်အမည်မှာ Vachellia farnesiana ဖြစ်သည်။ ထိုအပင်သည် ဆူးဖြူပင်နှင့် ပန်းခိုင်ပုံစံတူသော်လည်း ဆူးဖြူများမှာ ရနံ့ကင်းသည်။ နန်းလုံးကြိုင်ပင်သည် ခြုံပင်ကြီးမျိုးဖြစ်သည်။ ပွင့်ချိန်တွင် အသီးများပါ တပါတည်းတွေ့ရတတ်သည်။ ဒီဇင်ဘာလတွင် ပန်းများပွင့်ဖူးသည်။ အမြစ်သည် ဆေးဖက်ဝင်သည့်အပိုင်းဖြစ်သဖြင့် စီးပွားဖြစ်တူးယူသူ များပြားပြီး အပင်မှာ ရှားပါပင်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ==ရုပ်သွင်ဗေဒ== ===အပင်=== အပင်ငယ် မျိုးဖြစ်သည်။ အမြင့် ၁၀-၁၂ ပေ ခန့်ထိမြင့် သည်။ အကိုင်းအခက်များပြီး ဆူးရှိသည်။ အကိုင်း အခက်များ ဆစ်ချိုး ထွက် သည်။ <big>'''အရွက်'''</big> နှစ်ခါ ငှက်မွေးပေါင်း ဖြစ်ကာ ရွက်ဆိုင်ထွက် သည်။ ရွက်မြွာသည် များသည်သေးငယ် သည်။ ရှည်မျောမျော ပုံသဏ္ဌာန် ရှိပြီး မျက်နှာချင်း ဆိုင် ထွက်သည်။ ရွက်ပြား နူးညံ့သည်။ အနားညီ သည်။ ===အပွင့်=== အဝါရောင် ရှိ၍ သေးငယ်ပြီး ပန်းခိုင်ထိပ် တွင်ဘောလုံး သဏ္ဌာန်စု ပြုံ၍ထွက် သည်။ အနံ့မွှေး သည်။ တပေါင်းလ ဝါခေါင်လ အတွင်း ပွင့် သည်။ ===အသီး=== အသီးတောင့် ဖြစ်၍ နှစ်ဖက် ချွန်ပြီး ပြောင်ချောသည်။ အညိုရင့် ရောင်ရှိသည်။ အခန်း ၄-၅ ခန်း ပါသည်။ တစ်ခန်းလျှင် အစေ့ တစ်စေ့စီ ပါရှိ၏။ အစေ့အနည်းငယ်ပြား၍ အညိုရောင်ရှိသည်။ နယုန်-ဝါဆို တွင် သီးသည်။ ==အသုံးဝင်ပုံ== ===အခေါက် ၊ အရွက်။=== မြန်မာ ဆေးကျမ်းများ အလိုအရ အခေါက်သည် ခါး၏ ၊ ပူ၏ ၊ စပ်၏ ၊ အဆိပ်ကို ပယ်တတ်၏။ သွေးဖောက်ပြန်ခြင်း ၊ ယားယံခြင်း နှင့် အနာပေါက် ရောဂါတို့၌ အကျိုးပြု၏။ အစေးသည် ချို၏။ ခွန်အားကိုဖြစ်စေ၏။ ကာမကို အားပေး၏။ အခေါက်ကိုဆန်ဆေးရည်နှင့်သွေး သောက် အခေါက်ကို သနပ်ခါးနှင့်ရော၍ လိင်အင်္ဂါကိုလိမ်းမူ ကာမအမှု အပြီးဆုံးတိုင် လိုရာပန်းတိုင်ရောက်၏ (ကျမ်းကိုး) ==ကိုးကား== {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:မိုးခေါင်ရေရှားဒဏ်ခံနိုင်သော သစ်ပင်များ]] ofm4az48x3to8171g420c64yldoxtq6 0 4843 1048817 958936 2026-08-15T14:32:47Z ~2026-44574-30 146970 /* မူရင်း */ 1048817 wikitext text/x-wiki {{Copyedit}} {{Infobox religious biography | religion = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] }} {{ Infobox Buddhist term | title = Devadatta | en = | pi = देवदत्त | sa = देवदत्त<br>(Devadatta) | bn = | my = ဒေဝဒတ် | my-Latn = | zh = 提婆達多 | zh-Latn = | ja = 提婆達多<br>(Daibadatta) | ja-Latn = | km = ទេវទត្ត <br> (Tevatort) | ko = 데바닷타<br>(Debadatta) | ko-Latn = | lo = ເທວະທັດ | mnw = | mnw-Latn = | shn = | shn-Latn = | si = දේවදත්ත | si-Latn = | ta = | th = เทวทัต<br>(Thewathat) | bo = | bo-Latn = | vi = Đề-Bà-Đạt-Đa | id = | pu = ਣੇਥਣਤ੍ਭ }} '''အရှင်ဒေဝဒတ်''' သို့မဟုတ် '''ဒေဝဒတ္တ''' ကိုယ်တော် ဘုရားရှင်ကို မုန်းရတဲ့ ပထမဆုံးရန်ငြိုးကတော့ ကမ္ဘာ တစ်သိန်းရွဲကုန်သည်ဘဝက စတယ်။ ငယ်ငယ်က ကြားဖူးမှာပေါ့။ သူကအချောင်လိုချင်လို့ ပဲဝက်တောင်မတန်ဘူး လို့ ပြောထားခဲ့တဲ့ ရွှေခွက်ကို ဘုရားလောင်းကုန်သည် ကအမှန်အတိုင်း ပြောပြီး ဝယ်သွားရာကနေ ဒေဝဒတ်လောင်းဟာ လောဘ နဲ့ ဒေါသ မီးတွေလောင်ပြီး လှေဆိပ်မှာ ရင်ကွဲနာကျ သေခဲ့ရတယ်။ မသေခင်နောက်ဆုံး သူ့ အမုန်းတွေဟာ ဘဝတွေ ပြောင်းသွားပေမယ့် ဘုရားလောင်းပေါ်မှာ အမြဲ ရှိနေတယ်။ အဲဒီနောက်ပိုင်း ဘုရားလောင်းကို သူသတ်ခဲ့တာတွေ မျောက်မင်းဘဝ (၂) ခု[[ဆဒ္ဒန်ဆင်မင်း]] စူဠဓမ္မပါလ ဇာတ် စသည် အများကြီးပါပဲ။ နောက်ဆုံးဘဝမှာတော့ ကောလိယ တိုင်း၊ ဒေဝဒဟပြည်၊ သုပ္ပဗုဒ္ဓ မင်းကြီး ရဲ့ သားငယ်အဖြစ်မွေးဖွားလာတယ်။ နာမည်ကဒေဝဒတ္တ - နတ်ပေးသော မင်းသား လို့ အဓိပ္ပာယ် ရှိတယ်။ ယသော်ဓရာ ရဲ့ မောင် ပေါ့။ ဘုရားလောင်း [[သိဒ္ဓတ္ထမင်းသား|သိဒ္ဓတ္ထ]] နဲ့ကတော့ နှစ်ဖက်တော် ညီအစ်ကို တစ်ဝမ်းကွဲပါပဲ။ သူတို့ရဲ့ တိုင်းပြည်တွေ စဖြစ်လာပုံကလဲ စိတ်ဝင်စားစရာပါ။ သာကီဝင်တို့၏ လက်မွန်အစ ဘေးတော်ဘုရင်ကြီးက ဩက္ကာကမင်းကြီး ဖြစ်တယ်။ ကမ္ဘာဦးစ မဟာသမ္မတ မင်းကနေ ဒီ မင်းအထိ မောင်နှမခြင်း အိမ်ထောင်ပြုလာတာ မင်းဆက်ပေါင်း ( ၂၅၂၅၅၆) ပါး ရှိတယ် ပြောတယ်။ (ဒါကတော့ မန်လည်ဆရာတော်ကြီး ရေတွက်ထားတာပါ။ မဃဒေဝကပေါ့။ ) ဒီ မင်းကြီးမှာ မိဖုရား (၄) ယောက်ရှိ တော့ သားသမီး (၁၅)ယောက်ရှိလာတယ်။ နောက် အငယ်ဆုံးတင်မြှောက်တဲ့ မိဖုရားကို သားမွေးရင် လိုချင်တဲ့ ဆုပေးမယ်လို့ ကတိပေးမိတော့ သားသမီး အကြီးတွေနဲ့ မိဖုရားငယ်ရဲ့ ကြားမှာ ပြဿနာတွေရှိလာတယ်။ ဒါကြောင့် မင်းကြီးက သားတော်သမီးတော် (၁၅) ပါးကို နန်းတွင်းမှာ လိုချင်တဲ့ ဘဏ္ဍာပစ္စည်း တွေ လိုသလောက်ယူပြီး တိုင်းပြည်မှ ထွက်ခွာသွားစေခဲ့ရာ ထိုမင်းသားမင်းသမီးတို့သည် မိမိတို့၏ မှူးမတ်ဗိုလ်ပါ နောက်လိုက်ပြည်သူများကိုရွေးကောက်ကာ ရေခြားမြေခြား ဒေသတစ်ခုသို့ ထွက်ခွာခဲ့ကြတယ်။ ထိုမင်းသားမင်းသမီးတို့သည် အိန္ဒိယကျွန်းဆွယ်မြောက်ပိုင်း (ယခုနီပေါပြည်ဘက်) သို့ရောက်သောအခါ ရောဟိနီမြစ်ကိုတွေ့ရှိကြသည်။ ထိုမြစ်ဝှမ်းသည် မြေဩဇာကောင်း၍ ညီညာပြန့်ပြူးပြီး ရာသီဥတု ကောင်းမွန်သောကြောင့် စိုက်ပျိုးရေးအခြေချရန်သင့်လျော်သည်။ ထိုရောဟိနီမြစ်နားကို ရောက်တော့ ကပိလ ဆိုတဲ့ ရသေ့ကြီးက ဒီ ကျွန်းတော ကြီး နေရာမှာ တိုင်းပြည်တည်ပြီးနေကြရင် မင်းတို့ ကြီးပွားမယ် ဆိုလို့ တိုင်းပြည်ထူထောင်ကြတယ်။ ကျွန်းပင်ကို သာက ခေါ်တယ်။ ကျွန်းတောမှာနေသူ ကို သာကီဝင်ခေါ်တယ်။ သာကီဝင်တို့ကို သကျဟုလည်း ခေါ်ဆိုသည်။ သကျ ဆိုသည်မှာ စွမ်းရည်ရှိသူ လို့လဲ အဓိပ္ပါယ်ရတယ်။ ဒီလိုနဲ့ သာကီဝင်ကို ကိုယ်စားပြုတဲ့ သက္ကတိုင်း ကပိလဝတ္ထုပြည်ဖြစ်လာတယ်။ ထိုမင်းသားမင်းသမီး (၁၅) ပါးတို့သည် အမျိုးဇာတ်မပျက်သုဉ်းစေရန်အတွက် အခြားအနွယ်များနှင့်မရောယှက်ဘဲ မိမိတို့ချင်း မောင်နှမ အရင်းတွေ အိမ်ထောင်ပြုခဲ့ကြသည်။ ဒီအနွယ်သည် သာကီဝင်တို့၏ အဦးအစဖြစ်သည်။ ကပိလရသေ့ကိုယ်တိုင်က ဘုရားလောင်းပါပဲ။ ဒီတော့ (၁၄) ယောက် (၇)တွဲ ရသွားတယ်။ အကြီးဆုံးအမကြီးက ဘုရင်မကြီးလုပ်ပြီး နေတယ်။ နောက်တော့ ဒီဘုရင်မကြီး နူနာဖြစ်လာတော့ သာကီဝင်တွေ ရှက်တာနဲ့ သူ့ကို ကလောတောရဲ့ လိုဏ်ခေါင်းထဲမှာ သွားထားကြတယ်။ တစ်ညတော့ ဒီလိုဏ်ခေါင်းဝကို ကျားက လာတိုးတော့ လန့်ပြီး အော်ရာကနေ သူ့လိုပဲ တောထဲ ရောက်နေတဲ့ ရာမမင်းကြီး က ကြားသွားပြီး ကယ်တင်လိုက်တယ်။ ပြီးတော့ ကလောသီးတွေ ဝါးပြီးမင်းသမီးရဲ့ နူနာတွေကို ထွေးပေးပြီး ပြုစုတယ်။ ဒီလိုနဲ့ နူနာပျောက် ကြတော့ ရာမကလဲ ဘုရင်မျိုးနွယ်ဆိုတော့ မင်းသမီးကြီး (ဝါ) ဘုရင်မကြီးကလဲ လက်ဆက်ဖို့ သဘောတူလိုက်တယ်။ ဒီလိုနဲ့ ကလောတော ကို အခြေပြုပြီး ကောလိယ ပြည် ဖြစ်လာတယ်။ ကောလိယ မင်းမျိုးဖြစ်လာတယ်။ သူ တို့ နှစ်ယောက်က ကလေး သားချည်းပဲ (၃၆) ယောက်ရတယ်။ အရွယ်ရောက်လာတော့ အမေကို ပူဆာကြတယ်။ မင်းသမီးရှာပေးပါပေါ့။ ဒီလိုနဲ့ အမေကပြောတယ်။ သားတို့ အမေ့ မောင်နှမတွေ ရဲ့ ကပိလဝတ္ထုပြည်က မင်းသမီးတွေ နွေရာသီဆိုရင် ရေကန်ကြီးမှာ ရေချိုးကြတယ်။ ရေကစားကြတယ်။ ဒီသမိုင်းတချို့ကို သင်္ကြန်နဲ့ သိကြားမင်း အကြောင်းမှာ ဖတ်ရှုနိုင်တယ်။ ဒီရေကန်ကို ဒေဝဒဟ ခေါ်တယ်။ ဒေဝ+ဒဟ=မင်းသား၊ မင်းသမီးများ+ ရေကစားသော ရေကန် ဆိုတာ သင်္ကြန် အစဉ်အလာရဲ့ အစ ဖြစ်မယ်။ ရေကစားကြတယ် ပြီးရင် နေပူလှမ်းခံကြတယ်။ အဲဒီ အချိန်မှာ ကိုယ်ကြိုက်တဲ့ မင်းသမီးကို ပန်းကုံးစွပ်ရင် လက်ထပ်ခွင့်ရကြတယ်။ ဒီလိုနဲ့ မင်းသား (၃၆) နဲ့ မင်းသမီးတွေ လက်ထပ်ပြီး မြို့ တည်ကြတော့ ကောလိယတိုင်း၊ ဒေဝဒဟ မြို့ ဖြစ်လာတယ်။ ဒီလိုနဲ့ ဒေဝဒဟ၊ ကပိလဝတ္ထုနှင့် ကောလိယ ဟုမြို့ပြပြည်ထောင်သုံးခု ပြန့်ပွားစည်ပင်ခဲ့ကြတယ်။ နောင်အခါ အဲဒီသုံးပြည်ထောင်မင်းမျိုးများသည် အချင်းချင်း သားပေးသမီးယူ ပြုလုပ်ကြသည်။ ဒီလိုနဲ့ နောက်မင်းဆက်ပေါင်း (၈၂၀၁၃ ) မှာ သီဟဟနု မင်းနန်းစံပြီး မိဘုရားက ကဉ္စနာ ဖြစ်တယ်။ သူတို့က မွေးတာ သားသမီး (၇)ယောက် ရှိတယ်။ သုဒ္ဓေါဒန၊ ဓောတောဒန၊ သက္ကောဒန၊ သုက္ကောဒန၊ အမိတောဒန မင်းသား (၅)ယောက်၊ အမိတ္တာ၊ပါလိတာ မင်းသမီးနှစ်ယောက်ရှိတယ်။ အဲဒီအချိန် ကောလိယတိုင်း၊ ဒေဝဒဟမြို့မှာ အဉ္စနာမင်း နဲ့ ယသော်ဓရာ မိဘုရားနန်းစံတယ်။ (သာသနာနှစ်ကို စတဲ့ ဘိုးတော်အဉ္စနာ မင်း ဆိုတာသူပဲ၊ နာမည်တူ ယသော်ဓရာပေါ့ )။ သား၊သမီး (၄) ယောက်ရှိတယ်။ သုဗ္ဗဗုဒ္ဓ၊ ဒန္တပါဏီ မင်းသား (၂)ယောက်၊ သီရိမဟာမာယာဒေဝီ၊ မဟာပဇာပတိဂေါတမီ မင်းသမီး (၂)ယောက် ဖြစ်လာတယ်။ သုဒ္ဓေါဒန မင်းဖြစ်တော့ သုပ္ပဗုဒ္ဓလဲ မင်းဖြစ်လာတယ်။ နှမတော် (၂)ပါးလုံးတွေကို ဆက်သကြတယ်။ ဒါကြောင့် ဘုရားလောင်းမှာ မိခင်ရင်းက သီရိမဟာမာယာဒေဝီ၊ မိထွေးတော်က မဟာပဇာပတိဂေါတမီ ဖြစ်လာတယ်။ အမိတ္တာ၊ပါလိတာ ကိုလဲ သုပ္ပဗုဒ္ဓမင်းဆီ ဆက်သကြတယ်။ ဒီလိုနဲ့ ဘုရားလောင်း သိဒ္ဓတ္ထ နဲ့ ဒေဝဒတ္တ တို့ ခေတ်ရောက်တော့ ဒေဝဒတ္တမင်းသားက အဋ္ဌာရသ (၁၈) ရပ်လုံးထူးချွန်တယ်။ အထူးသဖြင့် အခက်ခဲဆုံး မြှားပစ်မှာတော်တယ်။ ဘုရားလောင်းကတော့ ဘာမှ မသင်ကြားဘူး ဆိုတော့ သုပ္ပဗုဒ္ဓ မင်းကလဲ အထင်သေးတယ်။ နောက်တော့ ယသော်ဓရာ မင်းသမီးကို ဆက်သဖို့ ကမ်းလှမ်းတော့ လှောင်ပြောင်လွှတ်လိုက်ကြတယ်။ ဘာတတ်လို့ သိဒ္ဓတ္ထ လို့ နာမည်ပေးသလဲ ပေါ့။ သိဒ္ဓတ္ထဆိုတာ ပြီးစီးပြည့်စုံစေမည့် အတိတ်နိမိတ်ကို ကောက်ယူထားခြင်းဖြစ်လေသည်။ ဆွေတော်မျိုးတော်တို့၏ အကျိုးစီးပွားကို ပြည့်စုံစေမည့်သူဟု ဆိုလိုတယ်။ အကုန်တတ်သူ စတဲ့ အဓိပ္ပာယ်တွေ ရှိနေလို့ ဖြစ်တယ်။ ဒီလို နာမည်ကိုပါ အလှောင်ခံရတော့ ဘုရားလောင်းက လေးအတတ်ကို သူတတ်ပြီးဖြစ်ကြောင်း ခက်ခဲတဲ့ ပြကွက်စွမ်းရည်တွေကို ပြတယ်။ ပြီးတော့ ရောဟိနီမြစ် အနောက်ဘက် မှာ ရှိနေတဲ့ ဒေဝဒဟ မြို့ အထိရောက်အောင် မြှား နဲ့ လှမ်းပစ်လိုက်တော့ မှ သုပ္ပဗုဒ္ဓလဲ ယသော်ဓရာကို ဆက်သတယ်။ ဘုရားဖြစ်ပြီး (၁) နှစ်အကြာမာလတိုင်း၊ အနုသီယ တောအုပ် မှာ ဘုရားရှင်နောက်လိုက်လာပြီး ရဟန်းဝတ်ကြတာ သာကီဝင် မင်းသား (၆)ယောက် ဘဒ္ဒိယ၊ အနုရုဒ္ဓါ၊ အာနန္ဒာ၊ ဘဂု၊ကိမိလ၊ ဒေဝဒတ္တ တို့ ဖြစ်ကြတယ်။ သူတို့နဲ့ အတူ ဆတ္တာသည် ဥပါလိတော့ ပါသေးတာပေါ့။ ဘဒ္ဒိယ၊ အနုရုဒ္ဓါ၊ ဘဂု၊ကိမိလ (၄) ပါး ရဟန္တာ ဖြစ်တယ်။ အာနန္ဒာ က သောတာပန်မှာ ပဲ တင်နေတယ်။ ဒေဝဒတ္တကတော့ ဣဒ္ဓိဝိဓ အဘိညာဉ် တစ်မျိုးပဲ ရတယ်။ ဘာတရားထူးမှ မရဘူး။ ဒီလိုနဲ့ ပါတိမောက်ပြပြီး သာသနာတရားဝင်ထူထောင်တော့ အရှင်သာရိပုတ္တရာ နဲ့ အရှင်မဟာမောဂ္ဂလာန် တို့ကို အဂ္ဂသာဝကတွေ အရာ အပ်နှင်းတော့ မင်းမျိုးကို မခန့်ဘဲ၊ ပုဏ္ဏားမျိုးကို ခန့်ရမလားရယ်လို့ မနာလိုတွေဖြစ်ပြီး၊ သံဃာထုကို သူ့ ဆီအပ်ထားပြီး အေးအေးဆေးဆေးနေဖို့ ဘုရားရှင်ကို လျှောက်တယ်။ နောက်ဘုရားရှင်က လက်မခံတော့ အချက်(၅)ချက်တောင်းတယ်။ သံဃာတွေ စည်းစိမ်ရစ်နေကြပြီ၊ ခြိုးခြံပြီး မကျင့်တတ်ကြတော့ဘူးတဲ့ ဒီတော့ ဒီအချက် (၅)ချက် သာသနာမှာ ပြဋ္ဌာန်းပေးပါ လို့ တောင်းတယ်။ (၁) မြို့ကျောင်းတွေမှာ မနေရဘူး။ တောမှာ ပဲ နေရမယ်။ (၂) ဆွမ်းခံစားရမယ်။ ဆွမ်းစားပင့်လျှင် မကြွရ။ (၃) ပံသုကူသင်္ကန်းကိုသာ ဝတ်ရမည်။ အစုံလိုက်လှူသောသင်္ကန်းကိုမဝတ်ရ။ (၄) သစ်ပင်ရိပ်မှာပဲနေရမယ်။ အမိုးရှိကျောင်းအောက်မနေရ။ (၅) ငါးနှင့် အခြားအသားများမစားရ။ သူက သံဃာကို ဂိုဏ်းခွဲလိုက်တယ်။ ဒီမှာ သံဃဘေဒကကံ ဖြစ်လာတာပေါ့။ သူ့နောက်ကို ရဟန်းတွေ (၅၀ဝ)လောက်လိုက်သွားတာကို အရှင်သာရိပုတ္တရာ နဲ့ အရှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်က လိုက်သွားပြီး ပြန်ခေါ်လာတယ်။ အဲဒီမှာ သူက ပြောသေးတာပေါ့။ ငါ့ဝါဒကို ကြိုက်လို့ အရှင် သာရိပုတ္တရာနဲ့ အရှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်တောင် လိုက်လာကြပြီ ဆိုပြီးတော့ သူက ပျော်နေတာ။ ဂယာသီသမှာ သူက ဘုရားလို လုပ်နေတာ။ တရားဟောတယ်။ အပူဇော်ခံတယ်။ အရှင် သာရိပုတ္တရာတို့ လိုက်လာတော့ သူက ချစ်သား သာရိပုတ္တ၊ ငါတရားဟောရတာ ပင်ပန်းလာလို့ ခဏနားဦးမယ်။ အသင် တရားဆက်ဟောပါ ဆိုပြီး သူက ကျောင်းအတွင်းမှာ သွားအိပ်နေသေးတာ။ ဘုရားရှင်လုပ်သလို အကုန်လုပ်တာပေါ့။ အဲဒီမှာ အရှင်သာရိပုတ္တရာ က တရားဟော၊ အရှင် မဟာမောဂ္ဂလာန်က တန်ခိုးတွေ ပြပြီး ရဟန်းငယ်တွေကို အမှန်သိစေပြီး ပြန်ခေါ်သွားတယ်။ အဲဒီတော့မှ ကျန်တဲ့ ရဟန်းအချို့က အိပ်နေတဲ့ ဒေဝဒတ္တ ကိုယ်တော် ရဲ့ ကျောကုန်းကို ဒူးနဲ့ တိုက်ပြီးကို နှိုးကြတယ်။ အပြစ်တင်ကြတယ်။ အဲဒီမှာ သွေးအန်တဲ့ ရောဂါ စပြီး ရသွားတယ်။ နောက်တော့ ဘုရားရှင်ကို တောင်းပန်ဖို့ လိုက်လာရင်းနဲ့ ဇေတဝန်ကျောင်းအပေါက်ဝမှာ မြေမြိုတာပါပဲ။ အဇာတသတ်နဲ့ ပတ်သက်တာတွေ၊ ဘုရားရှင်ကိုသူသတ်ဖို့ကြံစည်တာတွေတော့ ကြားဖူးကြပြီးသားမို့လို့ မရေးတော့ဘူး။ သာသနာမှာ ဒီလို ဆိုးမယ့် သူမှန်းသိပေမယ့် ဘာလို့ ဘုရားရှင်က ရဟန်းဝတ်ခွင့်ပြုသလဲ မေးကြတော့ ဒီဘဝမှာ သူ ဣဒ္ဓိဝိဓ အဘိညာဉ် ရအောင်ကျင့်တာရယ် ဘုရားရှင်ကို ကိုယ်၊နှုတ်၊စိတ်(၃)ပါးလုံးနဲ့ နောက်ဆုံး မြေမြိုနေရင်း ရှိခိုးသွားရတဲ့ အကျိုးတွေဟာ အဝီစိက လွတ်တာနဲ့ အနှစ်တစ်သိန်း တရားကျင့်ပြီးရင် အဋ္ဌိဿရ မည်တဲ့ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါဖြစ်မယ် ဆိုတဲ့ အကျိုးကို ရနိုင်မှာကြောင့် ဖြစ်တယ် လို့ ဘုရားရှင်က ရှင်းပြတော်မူပါတယ်။ == အရှင်ဒေဝဒတ်၏ ဘုရားရှိခိုး == ဣမေဟိ အဋ္ဌီဟိ တမဂ္ဂပုဂ္ဂလံ၊ ဒေဝါတိ ဒေဝံ နရဒမ္မ သာရထိံ။ သမန္တ စက္ခုံ သတပုည လက္ခဏံ၊ ဝါတေဟိ ဗုဒ္ဓံ သရဏံ ဂတောသ္မိ။ အဂ္ဂပုဂ္ဂလံ - ကမ္ဘာအလုံးတွင် အသာဆုံးပုဂ္ဂိုလ်တည်း ဖြစ်တော်မူပေထသော။ ဒေဝါတိဒေဝံ - နတ်အပေါင်းတို့၏ ဦးခေါင်းညွတ်လျှိုး ခိုကိုးရာအစစ် နတ်မင်းလည်းဖြစ်တော်မူပေထသော။ နရဒမ္မသာရထိံ - ဆုံးမရန်ကြုံ များဗိုလ်ပုံကို စုံလင်စွာ သင်ပေးလျက် ယဉ်ကျေးအောင်ဆုံးမတော်မူပေထသော။ သမန္တစက္ခုံ - ကြွင်းမဲ့ဥဿုံ အလုံးစုံကို အကုန်သိမြင် သဗ္ဗညုဉာဏ်ရှင်လည်း ဖြစ်တော်မူပေထသော။ သတပုညလက္ခဏံ - ရာပေါင်းများစွာ ဘုန်းသမ္ဘာကြောင့် ကောင်းစွာမြင့်ကြွယ် တင့်တယ်သော လက္ခဏာလည်း ရှိပေထသော။ တံဗုဒ္ဓံ - တု၍မနိုင် ပြိုင်၍မရ ကမ္ဘာ့ထိပ်ခေါင် ထိုနောင်တော် မြတ်ဘုရားကို။ ဣမေဟိ အဋ္ဌီဟိ - အသားတွေပျောက် အရေခြောက်သဖြင့် မျက်မှောက်ထင်စွာ ဤသုံးရာသော အရိုးတို့ဖြင့် လည်းကောင်း။ ဣမေဟိ ပါဏေဟိ - မငြိမ်လှုပ်လှက် ချုပ်ပျက်ခါနီးဖြစ်သော ဤအသက်တို့ဖြင့်လည်းကောင်း။ သရဏံ - ဦးတင်ကျန ဖူးချင်လှလည်း မရတော့ပါ။ ကိုးကွယ်ရာဟူ၍ သာလျှင်။ ဂတောသ္မိ - အပြစ်ရှိသမျှ သတိရသဖြင့် အာမဝန္တံ အကုန်ခံ၍ အတန်တန်ဆည်းကပ်ပါသည် ဘုရား။ နတ်တကာတို့ထက် မြတ်တော်မူထသော၊ လူ-နတ်-ဗြဟ္မာ သတ္တဝါအပေါင်းကို ယဉ်ကျေးအောင် ဆုံးမတော်မူတတ်သော၊ သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်နှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော၊ အရာမကသော ကုသိုလ်တော်တို့ကြောင့် ဘုန်းလက္ခဏာနှင့် ပြည့်စုံတော်မူထသော၊ လောကတွင် အမြတ်ဆုံးဖြစ်တော်မူသော ထိုမြတ်စွာဘုရားကို အကျွန်ုပ်သည် ဤအရိုးတို့ဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဤကျန်ရှိနေသေးသော အသက်တို့ဖြင့်လည်းကောင်း ကိုးကွယ်ရာဟူ၍ ဆည်းကပ်ပါ၏။ <ref>( ဓမ္မပဒ ၁-ယမကဝဂ်၊ ၁၂-ဒေဝဒတ္တဝတ္ထု )</ref> == မူရင်း == [http://solomonn.0fees.net/wordpress/?page_id=77] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090722005736/http://solomonn.0fees.net/wordpress/?page_id=77 |date=22 July 2009 }} == စာကိုး == {{Reflist}} [[Category:ဂေါတမဗုဒ္ဓ မိသားစု]] [[Category:ဗုဒ္ဓဝင် ပုဂ္ဂိုလ်များ]] dx6g8nqnyfm7zromb7gs8npnj3rj12m 0 5664 1048873 851438 2026-08-16T07:42:04Z ~2026-44922-49 147011 /* */ 1048873 wikitext text/x-wiki {{copy edit}} {{Infobox officeholder | honorific_prefix =ဝဏ္ဏကျော်ထင်၊ သီရိပျံချီ | name = မင်းသုဝဏ် | native_name = | image = Min Thu Wun portrait.jpg | alt = | caption = |order = |majority = |predecessor2 = |successor2 = |party = | birth_name = မောင်ဝန် | birth_date = {{birth date|df=yes|1909|2|10}} | birth_place = [[ကွမ်းခြံကုန်းမြို့နယ်|ကွမ်းခြံကုန်း]]၊ [[ဟင်္သာတခရိုင်]]၊ [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး|ဟံသာဝတီတိုင်း]]၊ [[ဗြိတိသျှဘားမား]] | death_date = {{death date and age|df=yes|2004|8|15|1909|2|10}} | death_place = [[ကမာရွတ်မြို့နယ်]]၊ [[ရန်ကုန်မြို့]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | ethnicity = မွန် | other_names = | known_for =[[ခေတ်စမ်းစာပေ]] | occupation = စာရေးဆရာ၊ ကဗျာဆရာ၊ မြန်မာစာ ပါမောက္ခ | parents =ဦးလွန်းပင်၊ ဒေါ်မိ | spouse =ဒေါ်ကြည်ကြည် | children = [[ထင်ကျော်၊ ဦး|ဦးထင်ကျော်]] | alma_mater = [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]<br/>[[အောက်စဖို့တက္ကသိုလ်]]<br/>[[လန်ဒန်တက္ကသိုလ်]] | awards =[[ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့]]<br/>[[သီရိပျံချီ]]ဘွဲ့ | url = |signature=Min Thu Won's Signature.jpg}} [[File:Minthuwun.jpg|thumb|မင်းသုဝဏ်]] '''မင်းသုဝဏ်''' (၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ၊ ၁၉၀၉ – ၁၅ ဩဂုတ်၊ ၂၀၀၄) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား စာရေးဆရာ၊ ကဗျာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်ပြီး [[ခေတ်စမ်းစာပေ]]ကို ဦးဆောင်ခဲ့သူများအနက် တစ်ဦး ဖြစ်သည့်အပြင်၊ မြန်မာနိုင်ငံ၏ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ စာရင်း|နဝမမြောက်]] [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|သမ္မတ]] ဦး[[ထင်ကျော်၊ ဦး|ထင်ကျော်]]၏ ဖခင်လည်း ဖြစ်သည်။ == ငယ်ဘဝ == မင်းသုဝဏ်ကို [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး|ဟံသာဝတီတိုင်း]] (ယခု [[ရန်ကုန်တိုင်း]])၊ ဟံသာဝတီခရိုင်၊ [[ကွမ်းခြံကုန်းမြို့]]တွင် ကုန်သည်များဖြစ်ကြသော ဦးလွမ်းပင်နှင့် ဒေါ်မိတို့က ၁၉၀၉ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၁၀) ရက်၊ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ မွေးချင်း (၇) ယောက်တွင် ဒုတိယမြောက်ဖြစ်ပြီး [[မွန်လူမျိုး|မွန်]]-မြန်မာမျိုးရိုးဖြစ်သည်။ အမည်ရင်းမှာ ဦးဝန်ဖြစ်ပြီး [[ရက်ချုပ်]]အရ ငယ်မည်မှာ '''မောင်လှမောင်''' ဖြစ်သည်။ အရပ်ထဲတွင် မောင်လှမောင်အမည်ရှိသူများမှာ အများအားဖြင့် ဆိုးကြ၍ '''မောင်လှဝံ''' ဟု အမည်ပြောင်းသည်။ မန္တလေးပုဏ္ဏား ဆရာညွန့်က ဇာတာဖွဲ့ပေးသည်။ ဘုန်းကြီးကျောင်းတွင် ဆရာတော်က '''စိန်ဝံ''' ဟူ၍ လည်းကောင်း အရပ်ထဲမှ ဦးရွှေဒုံးဆိုသူက '''ခွေးဝံ၊ ဝက်ဝံ''' ဟူ၍လည်းကောင်း ချစ်စနိုးခေါ်ကြသည်။ မြို့အနီးတွင် ရွှေဘိုမှ ပြောင်းလာသူများနေထိုင်သည့် ရွှေဘိုတန်းရှိသည်။ ငယ်စဉ်က အစားကောင်း၊ အသားညိုပြီး ရွှေဘိုတန်းက မဲ⁠မဲဝဝ၊ ထောင်⁠ထောင်မောင်းမောင်း ငပန်ဆိုသူနှင့်တူသဖြင့် အချို့က '''ငပန်''' ဟူ၍လည်း ခေါ်ကြသည်။ နောင်တွင် မောင်ဝံဟုသာတွင်၍ မိမိစိတ်ကြိုက် ဝ, ကို န,ငယ် သတ်ပြီး '''မောင်ဝန်''' ဟု ပြင်သည်။ <ref name="minthuwun.com">{{cite web |url= http://www.minthuwun.com/biography-of-minthuwun |title= စာဆိုမင်းသုဝဏ်၏ စာပေနှင့် ဘဝဖြစ်စဉ်မှတ်တမ်း |accessdate= ၂၃ |accessdaymonth= ၈ |accessyear= ၂၀၁၄ |archivedate= 1 December 2015 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20151201131819/http://minthuwun.com/biography-of-minthuwun }}</ref> == ပညာရေး == ၁၉၁၆ ခုနှစ်ခန့် အသက် (၇) နှစ်ရွယ်၌ ကွမ်းခြံကုန်းမြို့ ကြားကျောင်းခေါ် ရွှေကျင်ကျောင်းတိုက် (ဆရာဦးဖိုးလှိုင်ကျောင်း)တွင် မြန်မာစာ‌ပေ စတင်သင်ယူသည်။ ကျောင်းအုပ်မှာ ဆရာတော်ဦးဣန္ဒဝံသဖြစ်၍ ဆဋ္ဌမတန်းထိနေခဲ့သည်။ ၁၉၂၁ ခုနှစ်တွင် ကွမ်းခြံကုန်းအမျိုးသားကျောင်းဖွင့်၍ ထိုကျောင်းသို့ ပြောင်းတက်ပြီး အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ ဘာသာရပ်များကို သင်ယူခဲ့သည်။ ကဗျာရေးနည်းကို ထိုကျောင်းမှ ဆရာဦးအာကာသန်းထံမှသင်ယူခဲ့သည်။ ဆဌမတန်းထိနေခဲ့သည်။ ၁၉၂၃ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် (၃၀) ရက်တွင် ရန်ကုန်မြို့ ဆရာမှတ်ကြီးကျောင်း (ခေါ်) စိန်ဂျွန်းကျောင်းကိုဝင်၍ ပဉ္စမတန်းမှ စတက်ခဲ့သည်။ ၁၉၂၆ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ အလယ်တန်း စကောလားရှစ်စာမေးပွဲ (စတုတ္ထရ၍) အောင်မြင်ခဲ့သည်။ အဌမတန်းမှစ၍ ဆရာမှတ်ကြီးအိပ်ဆောင်တွင် ကျောင်းသားမှူးလုပ်ရသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာ မိန်းကလေးကျောင်း (ညကျောင်း) ၌ အပတ်စဉ် အလှည့်ကျစာသင်ပေးရသည်။ ဤနှစ်မှာပင် ဒဂုန်မဂ္ဂဇင်း၌ ပထမဆုံးကဗျာဖော်ပြခံရသည်။ ၁၉၂၉ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ၁၀ တန်းကို ပထဝီဝင်ဂုဏ်ထူးဖြင့်အောင်ခဲ့သည်။ ဇွန်လတွင် ယူနီဗာစတီကောလိပ်သို့ရောက်ပြီး ပဲခူးဆောင်တွင်နေသည်။ ၁၉၃၀ ခုနှစ်၌ ဥပစာတန်းတွင် အထူးကျောင်းသားအဖြစ် အရွေးခံရ၍ တစ်နှစ်အတွင်း မတ်လမှာကျင်းပသော ဥပစာအထက်တန်းစာမေးပွဲဖြေဆိုရာ အောင်မြင်ခဲ့သည်။ မိုးရာသီထုတ် ကောလိပ်မဂ္ဂဇင်း (အမှတ်-၁) တွင် ကဗျာများစတင် ထည့်သွင်းခြင်းခံရသည်။ ၁၉၃၁ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ပထမနှစ် (ဝိဇ္ဇာ) မြန်မာစာဂုဏ်ထူး အစမ်းစာမေးပွဲအောင်သည်။ ထိုနှစ်တွင် မိဘများစီးပွားပျက် ၍ ကျောင်းထွက်ပြီး ကွမ်းခြံကုန်းမြို့အမျိုးသားကျောင်းတွင် ကျောင်းအုပ်ဝင်လုပ်ခဲ့သည်။ ကလေးကဗျာများ စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်ဖွင့်သော် ပါမောက္ခ [[ဖေမောင်တင်၊ ဦး|ဦးဖေမောင်တင်]] ခေါ်၍ အလုပ်မှထွက် တက္ကသိုလ်ပြန်တက်ခဲ့သည်။ ၁၉၃၃ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူးတန်းကို (မြန်မာစာ-ပထမအဆင့်ဖြင့်) အောင်မြင်ခဲ့ပြီး ဇွန်လမှ ၁၉၃၅ ခုနှစ်၊ မေ လအထိ မြန်မာစာဌာန၊ အချိန်ပိုင်းနည်းပြလုပ်ခဲ့သည်။ ပဲခူးဆောင်တွင် ကျောင်းဆောင်နည်းပြလုပ်ပြီး မဟာဝိဇ္ဇာတန်းကို အချိန်ပိုင်း တက်ရောက်သင်ယူခဲ့သည်။ ၁၉၃၅ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် မဟာဝိဇ္ဇာ-မြန်မာစာဂုဏ်ထူး စာမေးပွဲကို (ဒုတိယအဆင့်)ဖြင့် အောင်မြင်ခဲ့ပြီး အချိန်ပြည့်နည်းပြ ခန့်အပ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ ပင်းယဆောင်ပြောင်းရွေ့ပြီးနောက် ကျောင်းဆောင်နည်းပြဆရာအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်ကျောင်းတိုက်၊ မြန်မာစာအသင်း အတွင်းရေးမှူး၊ တက္ကသိုလ်ဗုဒ္ဓဘာသာအသင်း အတွင်းရေးမှူး၊ ကောလိပ်မဂ္ဂဇင်းမြန်မာပိုင်း အယ်ဒီတာ၊ ဂန္ထလောက မဂ္ဂဇင်း အယ်ဒီတာများ အဖြစ်လည်း လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၃၆ ခုနှစ်တွင် ပညာသင်ဆုရ၍ အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၊ အောက်စဖို့တက္ကသိုလ်သို့ သွားရောက်ပညာသင်ခဲ့သည်။ စိန့်ကက်သရင်း ကျောင်းတွင် သက္ကဋ၊ ပါဠိ၊ တိဗက်၊ အထွေထွေဘာသာဗေဒပညာရပ်များကို သင်ယူခဲ့သည်။ ၁၉၃၈ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလတွင် လန်ဒန်တက္ကသိုလ်၊ အရှေ့တိုင်းနှင့် အာဖရိကဘာသာရပ်များ လေ့လာရေးကျောင်း (School of Oriental and African studies) သို့ ပြောင်းရွေ့ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ၁၉၃၉ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလတွင် အောက်စဖို့တက္ကသိုလ်မှ ဘီလစ် (B.Litt) ခေါ် စာပေဝိဇ္ဇာဘွဲ့ရရှိခဲ့ပြီး စက်တင်ဘာလတွင် မြန်မာနိုင်ငံပြန်လည်ရောက်ရှိခဲ့သည်။ အောက်တိုဘာ (၁) ရက်နေ့တွင် လက်ထောက်ကထိကအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ ပညာပြန့်ပွားရေးကော်မတီဝင် တစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။ ၁၉၄၀ ခုနှစ်တွင် ''မောင်ခွေးဖို့'' ကလေးကဗျာများထွက်ရှိခဲ့၍ ၁၉၄၁ ခုနှစ်တွင် ''သပြေညိုနှင့်အခြားကဗျာများ'' ထွက်ရှိခဲ့သည်။ ၁၉၄၂ ခုနှစ်၊ [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]အတွင်း ပညာရေးဌာန၊ ဘာသာပြန်ဌာနခွဲတွင် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ပညာ့တံခွန်အသင်းနှင့် အဘိဓာန်လုပ်ငန်းကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ (ကွမ်းခြံကုန်းမြို့တွင် ဇန်နဝါရီ (၁၀) ရက်တွင်စတင်ပြုစုခဲ့သည်။) ၁၉၄၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီ (၇) ရက်တွင် စစ်ဘေးအန္တရာယ်ကြောင့် အဘိဓာန်လုပ်ငန်းကို ခေတ္တရပ်ဆိုင်းထားရသည်။ ဗြိတိသျှများပြန်ရောက်လာပြီးနောက် အုပ်ချုပ်ရေးလုပ်ငန်းများကို လုပ်ကိုင်ခဲ့ရသည်။ ကွမ်းခြံကုန်းမြောက်ပိုင်းတွင် မြို့အုပ်လုပ်ခိုင်း၍ (၂) လမျှလုပ်ရသည်။ ဩဂုတ်လ (၆) ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန် မဂိုလမ်း၌ အရေးပေါ်တက္ကသိုလ်သင်တန်းများဖွင့်၍ မြန်မာစာလက်ထောက်ကထိကအဖြစ် အလုပ်ဝင်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၆ ခုနှစ်၊ ဇွန် (၁) ရက်တွင် ကထိကအဖြစ် တိုးမြင့်ခန့်ထားခြင်းခံရသည်။ ၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]၊ [[နယူးဒေလီ|ဒေလီမြို့သစ်]]၌ကျင်းပသော အာရှတိုက် ဆက်ဆံရေးညီလာခံသို့၊ ဝတ်လုံတော်ရ ဦးကျော်မြင့်ခေါင်းဆောင်သောအဖွဲ့နှင့် တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ ဘာသာပြန်စာပေအသင်းဖြစ်ပေါ်လာသောအခါ ဝေါဟာရ ကော်မတီတွင် ဝင်‌ရောက်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ တက္ကသိုလ်ဘာသာပြန်နှင့် စာအုပ်ထုတ်ဝေရေးဌာန၊ ဌာနမှူး တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ အဘိဓာန်လုပ်ငန်းပြန်လုပ်များကို ပြန်လည်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ အခြေခံ ဥပဒေမြန်မာစာမူကို အကြံဉာဏ်များပေးခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံသုတေသနအသင်း အမှုဆောင်အဖွဲ့တွင်သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ သုတေသန အသင်းဂျာနယ်တွင် စာတည်းအဖြစ်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ [[ဇော်ဂျီ၊ စာရေးဆရာ|ဇော်ဂျီ]]နှင့်တွဲ၍ ''စာပေလောက'' စာအုပ် ထွက်ရှိခဲ့သည်။ ၁၉၅၀ ခုနှစ်၊ [[ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့]]ချီးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။ ၁၉၅၂ ခုနှစ်၊ [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|အမေရိကန်ပြည်]]၊ [[နယူးဟေဗင်မြို့]]၊ ယေးလ်တက္ကသိုလ်တွင် (၆) လခန့် ဘာသာဗေဒပညာရပ် ကို‌လေ့လာဆည်းပူးခဲ့သည်။ ၁၉၅၃ ခုနှစ်၊ ဇွန် (၁) ရက်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ဘာသာပြန်နှင့်ထုတ်ဝေရေးဌာန စာတည်းမှူးတာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၅ ခုနှစ်၊ [[သိပ္ပံမောင်ဝ]]၊ ဇော်ဂျီတို့နှင့်တွဲ၍ ''သုံးပွင့်ဆိုင် ခေတ်စမ်းစာပေ'' ထွက်ရှိခဲ့သည်။ ၁၉၅၇ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာတွင် မြန်မာနိုင်ငံယဉ်ကျေးမှု ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ နှင့်အတူ [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]၊ [[ဆိုဗီယက် ရုရှား]]၊ [[ပိုလန်]]၊ [[ချက်ကိုစလိုဗက်ကီးယား]]၊ [[အရှေ့ဂျာမနီနိုင်ငံ]]များသို့ လှည့်လည်ခဲ့သည်။ [[တိပိဋကပါဠိမြန်မာ အဘိဓာန်]]လုပ်ငန်း၊ [[ မွန်မြန်မာအဘိဓာန်]]လုပ်ငန်းများတွင် ဝင်ရောက်ကူညီခဲ့သည်။ စာပေဗိမာန်စွယ်စုံကျမ်းအဖွဲ့၊ စာပေ ဆုပေးရေးအဖွဲ့၊ သုခမိန်အဖွဲ့၊ ပန်တျာမူမှန်ပြုလုပ်ရေးကော်မတီ၊ ပိဋကတ်တော် မြန်မာပြန်ကော်မတီ၊ ဥပဒေဘာသာပြန် ကော်မတီတို့တွင် ဝင်ရောက်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၁ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၁) ရက်မှ ၁၉၆၂ ခုနှစ်၊ မေလ (၁၂) အထိ၊ တက္ကသိုလ် မြန်မာစာဌာနတွင် ပါမောက္ခအဖြစ်အမှုထမ်းခဲ့သည်။ အောက်တိုဘာတွင် မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့နှင့်အတူ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသို့သွားရောက်ခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်စာအုပ်ထုတ်ဝေဖြန့်ချိရေးကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ သမိုင်းကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်အဖြစ်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၂ ခုနှစ်၊ မေလ (၁၃) ရက်တွင် ပါမောက္ခရာထူးစွန့်၊ ဘာသာပြန်နှင့်စာအုပ်ထုတ်ဝေရေးဌာနတွင် ပြန်လည်အမှုထမ်းခဲ့သည်။ [[သီရိပျံချီ]]ဘွဲ့ချီးမြှင့်ခံရသည်။ ၁၉၆၃ ခုနှစ်၊ [[မင်းယုဝေ]]နှင့်တွဲ၍ ''ကဗျာ့ပရိယာယ်'' စာအုပ်ထွက်ရှိခဲ့သည်။ ၁၉၆၄ - ၁၉၅၂ ခုနှစ်အထိ ပြုစုခဲ့သည့် [[မြန်မာအဘိဓာန်]] (၅) ပိုင်းထွက်ရှိခဲ့သည်။ ၁၉၆၅ ခုနှစ်၊ ''ပန်းနှင့်ပင်စည်''၊ ''မြန်မာစာ မြန်မာမှု့''၊ ''ခရီး သည်'' (ဇော်ဂျီနှင့်တွဲလျက်) စာအုပ်များထွက်ရှိခဲ့သည်။ ၁၉၆၆ ခုနှစ်၊ မြန်မာနိုင်ငံ စာမတတ်သူပပျောက်ရေးအတွက် သက်ကြီးစာသင်နည်း (၀၊ ထ၊ က၊ လ၊ သ နည်းလမ်း)ကို တီထွင်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၈ ခုနှစ်၊ တက္ကသိုလ်ဘာသာပြန်နှင့် စာအုပ်ထုတ်ဝေရေးဌာန၊ စာတည်းမှူးအဖြစ်မှ အငြိမ်းစားယူ၍ ပညာရေး ဌာန အထူးအရာရှိအဖြစ် ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ''ပျဉ်းမငုတ်တို'' စာအုပ်ထွက်ရှိခဲ့သည်။ ၁၉၇၀ ခုနှစ်၊ မြန်မာနိုင်ငံသုတေသနအသင်း (နှစ် ၆၀ ပြည့် နှစ်) တွင် အသင်း၏ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်အရွေးခံရသည်။ ''ရေချမ်းစင်'' စာအုပ်ထွက်ရှိခဲ့သည်။ ၁၉၇၁ ခုနှစ်၊ မေလ (၃၁) ရက်တွင် ပညာရေးအရာရှိအဖြစ်မှ အနားယူခဲ့သည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်၊ '''[[အင်းယားကန်သို့အိုကုတို့]]''' ကဗျာစာအုပ် ထွက်ရှိခဲ့သည်။ ၁၉၇၅ မှ ၁၉၇၉ အထိ [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အိုဆာကာနိုင်ငံခြားဘာသာသင်တက္ကသိုလ်]]၌ ဧည့်သည်ပါမောက္ခအဖြစ် သွားရောက် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၀ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ''ဟိုက္ကူကဗျာ မြည်းစရာ'' စာအုပ် ထွက်ရှိခဲ့သည်။ ၁၉၈၄ ခုနှစ်၊ ''လီယာမင်းကြီး'' စာအုပ်ထွက်ရှိခဲ့ပြီး (ယင်းနှစ်အတွက် ဘာသာပြန်ရသဆု) ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀⁠၀၂ ခုနှစ်၊ ''ကဗျာပေါင်းချုပ်''၊ ''မင်းသုဝဏ်ဝတ္ထုတိုများ''စာအုပ်များထွက်ရှိခဲ့သည်။ မင်းသုဝဏ်သည် မြန်မာနိုင်ငံ သုတေသနအသင်းအတွက် ဂါမဏိစန္ဒပျို့၊ တောင်ငူဆိုရတုအဖြေ၊ ဥမ္မာဒန္တီပျို့၊ [[မဟာရဋ္ဌသာရ၊ သျှင်|သျှင်မဟာရဋ္ဌသာရ]]၏ ပကိဏ္ဏက စာစု(ဦးအုန်းရွှေနှင့်တွဲဖက်လျက်) တို့ကို တည်းဖြတ်ပေးခဲ့သည်။ == ကလောင်ခွဲများ == * (၁) မေဃဝန် (ကွမ်းခြံကုန်းမြို့) * (၂) စိန်ဂျွန်းပျော် (ကွမ်းခြံကုန်းမြို့) * (၃) ကွမ်းခြံကုန်း တောင်စုအစွန်က မောင်သုဝဏ် * (၄) ကွမ်းခြံကုန်း တောင်စုအလွန်က မောင်သုဝဏ် * (၅) ခင်သိင်္ဂီ (ဟံသာဝတီ) * (၆) စန်းသော်တာ * (၇) မောင်ဝန် * (၈) ကွမ်းခြံကုန်း၊ သုဝဏ် (၁၀) တန်း <ref name="minthuwun.com"/> == နိုင်ငံရေးနှင့် ဘဝနိဂုံး == ၁၉၉၀ ခုနှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်]]ကို ကိုယ်စားပြုပြီး ကမာရွတ်မြို့နယ်မှ အမတ်အဖြစ် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ကာ အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ အနိုင်ရမဲ အရေအတွက် ၂၃,၃၄၅ (၇၆%) ဖြစ်သည်။ အခြေခံဥပဒေ ဖျက်သိမ်း သောကြောင့် အမတ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခွင့် မရခဲ့‌ပေ။<ref>{{cite web|url=http://www.ibiblio.org/obl/docs/Elections-03.htm|title=National League for Democracy|work=Brief Biographies of Elected MPs|accessdate=7 April 2012}}</ref> စစ်အစိုးရ၏ ဖိအားပေးမှုများကြောင့် ရွေးကောက်ပွဲ အနိုင်ရပြီး (၈) နှစ်အကြာမှာ ပါတီဝင်အဖြစ်မှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။ ၂၀⁠၀၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ် (၁၅) ရက်၊ တနင်္ဂနွေနေ့နံနက် (၁၁:၃၀) နာရီတွင် ရန်ကုန်မြို့၊ ကမာရွတ် သပြေညိုနေအိမ်၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ == ထင်ရှားသောစာအုပ်အချို့ == # မြန်မာစာ၊ မြန်မာမှု # ပန်းနှင့် ပင်စည် # ပျဉ်းမငုတ်တို # ရေချမ်းစင် # သဘာဝပြက္ခဒိန် # အာကာတခွင် မြေပြင်တစ်ဝှမ်း # စာပေလောက + (ဇော်ဂျီ) # ခရီးသည် + (ဇော်ဂျီ) # လီယာမင်းကြီး (ဘာသာပြန်) # ဟိုက္ကူကဗျာမြည်းစရာ # ငါးရာ့ငါးဆယ်ဇာတ်ပင်လယ် # ကဗျာရေးချင်စာစပ်သင် # မိုးပေါ်မှာကြယ်တစ်လုံး # [[မောင်ခွေးဖို့ ကဗျာများ|မောင်ခွေးဖို့ကဗျာများ]] # '''''အင်းလျားကန်သို့ အိုကူးတို့''''' # ကဗျာပေါင်းချုပ် # ဓမ္မပဒ # နှလုံးလှပုံပြင်များ # တက္ကသိုလ်မြန်မာအဘိဓာန် (၅) ပိုင်း # မြန်မာသတ်ညွှန်းကျမ်း # ဝတ္ထုတိုများ # နှစ်လုံးပေါက် နက္ခတ်ကြည့်နည်း == ကိုးကား == <references/> == ပြင်ပလင့်ခ်များ == [http://www.minthuwun.com/ www.minthuwun.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140921043240/http://www.minthuwun.com/ |date=21 September 2014 }} {{lifetime|၁၉၀၉|၂၀၀၄}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ ကဗျာဆရာများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:မွန်လူမျိုးများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အဘိဓာန်ပြုစုသူများ]] [[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပေဆုရှင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ]] lsbwbgbx9ezay0hw82gyx4wut1y3xr3 1048887 1048873 2026-08-16T09:31:43Z Dr Lotus Black 31011 [[Special:Contributions/~2026-44922-49|~2026-44922-49]] ([[User talk:~2026-44922-49|ဆွေးနွေး]]) ၏ ပြင်ဆင်မှုကို [[User:103.42.217.8|103.42.217.8]] ၏ နောက်ဆုံးတည်းဖြတ်မူသို့ နောက်ပြန် ပြန်ပြင်ခဲ့သည် 851438 wikitext text/x-wiki {{copy edit}} {{Infobox officeholder | honorific_prefix =ဝဏ္ဏကျော်ထင်၊ သီရိပျံချီ | name = မင်းသုဝဏ် | native_name = | image = Min Thu Wun portrait.jpg | alt = | caption = |order = |majority = |predecessor2 = |successor2 = |party = | birth_name = မောင်ဝန် | birth_date = {{birth date|df=yes|1909|2|10}} | birth_place = [[ကွမ်းခြံကုန်းမြို့နယ်|ကွမ်းခြံကုန်း]]၊ [[ဟင်္သာတခရိုင်]]၊ [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး|ဟံသာဝတီတိုင်း]]၊ [[ဗြိတိသျှဘားမား]] | death_date = {{death date and age|df=yes|2004|8|15|1909|2|10}} | death_place = [[ကမာရွတ်မြို့နယ်]]၊ [[ရန်ကုန်မြို့]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | ethnicity = မွန် | other_names = | known_for =[[ခေတ်စမ်းစာပေ]] | occupation = စာရေးဆရာ၊ ကဗျာဆရာ၊ မြန်မာစာ ပါမောက္ခ | parents =ဦးလွန်းပင်၊ ဒေါ်မိ | spouse =ဒေါ်ကြည်ကြည် | children = [[ထင်ကျော်၊ ဦး|ဦးထင်ကျော်]] | alma_mater = [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]<br/>[[အောက်စဖို့တက္ကသိုလ်]]<br/>[[လန်ဒန်တက္ကသိုလ်]] | awards =[[ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့]]<br/>[[သီရိပျံချီ]]ဘွဲ့ | url = |signature=Min Thu Won's Signature.jpg}} [[File:Minthuwun.jpg|thumb|မင်းသုဝဏ်]] '''မင်းသုဝဏ်''' (၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ၊ ၁၉၀၉ – ၁၅ ဩဂုတ်၊ ၂၀၀၄) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား စာရေးဆရာ၊ ကဗျာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်ပြီး [[ခေတ်စမ်းစာပေ]]ကို ဦးဆောင်ခဲ့သူများအနက် တစ်ဦး ဖြစ်သည့်အပြင်၊ မြန်မာနိုင်ငံ၏ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ စာရင်း|နဝမမြောက်]] [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|သမ္မတ]] ဦး[[ထင်ကျော်၊ ဦး|ထင်ကျော်]]၏ ဖခင်လည်း ဖြစ်သည်။ == ငယ်ဘဝ == မင်းသုဝဏ်ကို [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး|ဟံသာဝတီတိုင်း]] (ယခု [[ရန်ကုန်တိုင်း]])၊ ဟံသာဝတီခရိုင်၊ [[ကွမ်းခြံကုန်းမြို့]]တွင် ကုန်သည်များဖြစ်ကြသော ဦးလွမ်းပင်နှင့် ဒေါ်မိတို့က ၁၉၀၉ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၁၀) ရက်၊ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ မွေးချင်း (၇) ယောက်တွင် ဒုတိယမြောက်ဖြစ်ပြီး [[မွန်လူမျိုး|မွန်]]-မြန်မာမျိုးရိုးဖြစ်သည်။ အမည်ရင်းမှာ ဦးဝန်ဖြစ်ပြီး [[ရက်ချုပ်]]အရ ငယ်မည်မှာ '''မောင်လှမောင်''' ဖြစ်သည်။ အရပ်ထဲတွင် မောင်လှမောင်အမည်ရှိသူများမှာ အများအားဖြင့် ဆိုးကြ၍ '''မောင်လှဝံ''' ဟု အမည်ပြောင်းသည်။ မန္တလေးပုဏ္ဏား ဆရာညွန့်က ဇာတာဖွဲ့ပေးသည်။ ဘုန်းကြီးကျောင်းတွင် ဆရာတော်က '''စိန်ဝံ''' ဟူ၍ လည်းကောင်း အရပ်ထဲမှ ဦးရွှေဒုံးဆိုသူက '''ခွေးဝံ၊ ဝက်ဝံ''' ဟူ၍လည်းကောင်း ချစ်စနိုးခေါ်ကြသည်။ မြို့အနီးတွင် ရွှေဘိုမှ ပြောင်းလာသူများနေထိုင်သည့် ရွှေဘိုတန်းရှိသည်။ ငယ်စဉ်က အစားကောင်း၊ အသားညိုပြီး ရွှေဘိုတန်းက မဲ⁠မဲဝဝ၊ ထောင်⁠ထောင်မောင်းမောင်း ငပန်ဆိုသူနှင့်တူသဖြင့် အချို့က '''ငပန်''' ဟူ၍လည်း ခေါ်ကြသည်။ နောင်တွင် မောင်ဝံဟုသာတွင်၍ မိမိစိတ်ကြိုက် ဝ, ကို န,ငယ် သတ်ပြီး '''မောင်ဝန်''' ဟု ပြင်သည်။ <ref name="minthuwun.com">{{cite web |url= http://www.minthuwun.com/biography-of-minthuwun |title= စာဆိုမင်းသုဝဏ်၏ စာပေနှင့် ဘဝဖြစ်စဉ်မှတ်တမ်း |accessdate= ၂၃ |accessdaymonth= ၈ |accessyear= ၂၀၁၄ |archivedate= 1 December 2015 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20151201131819/http://minthuwun.com/biography-of-minthuwun }}</ref> == ပညာရေး == ၁၉၁၆ ခုနှစ်ခန့် အသက် (၇) နှစ်ရွယ်၌ ကွမ်းခြံကုန်းမြို့ ကြားကျောင်းခေါ် ရွှေကျင်ကျောင်းတိုက် (ဆရာဦးဖိုးလှိုင်ကျောင်း)တွင် မြန်မာစာ‌ပေ စတင်သင်ယူသည်။ ကျောင်းအုပ်မှာ ဆရာတော်ဦးဣန္ဒဝံသဖြစ်၍ ဆဋ္ဌမတန်းထိနေခဲ့သည်။ ၁၉၂၁ ခုနှစ်တွင် ကွမ်းခြံကုန်းအမျိုးသားကျောင်းဖွင့်၍ ထိုကျောင်းသို့ ပြောင်းတက်ပြီး အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ ဘာသာရပ်များကို သင်ယူခဲ့သည်။ ကဗျာရေးနည်းကို ထိုကျောင်းမှ ဆရာဦးအာကာသန်းထံမှသင်ယူခဲ့သည်။ ဆဌမတန်းထိနေခဲ့သည်။ ၁၉၂၃ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် (၃၀) ရက်တွင် ရန်ကုန်မြို့ ဆရာမှတ်ကြီးကျောင်း (ခေါ်) စိန်ဂျွန်းကျောင်းကိုဝင်၍ ပဉ္စမတန်းမှ စတက်ခဲ့သည်။ ၁၉၂၆ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ အလယ်တန်း စကောလားရှစ်စာမေးပွဲ (စတုတ္ထရ၍) အောင်မြင်ခဲ့သည်။ အဌမတန်းမှစ၍ ဆရာမှတ်ကြီးအိပ်ဆောင်တွင် ကျောင်းသားမှူးလုပ်ရသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာ မိန်းကလေးကျောင်း (ညကျောင်း) ၌ အပတ်စဉ် အလှည့်ကျစာသင်ပေးရသည်။ ဤနှစ်မှာပင် ဒဂုန်မဂ္ဂဇင်း၌ ပထမဆုံးကဗျာဖော်ပြခံရသည်။ ၁၉၂၉ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ၁၀ တန်းကို ပထဝီဝင်ဂုဏ်ထူးဖြင့်အောင်ခဲ့သည်။ ဇွန်လတွင် ယူနီဗာစတီကောလိပ်သို့ရောက်ပြီး ပဲခူးဆောင်တွင်နေသည်။ ၁၉၃၀ ခုနှစ်၌ ဥပစာတန်းတွင် အထူးကျောင်းသားအဖြစ် အရွေးခံရ၍ တစ်နှစ်အတွင်း မတ်လမှာကျင်းပသော ဥပစာအထက်တန်းစာမေးပွဲဖြေဆိုရာ အောင်မြင်ခဲ့သည်။ မိုးရာသီထုတ် ကောလိပ်မဂ္ဂဇင်း (အမှတ်-၁) တွင် ကဗျာများစတင် ထည့်သွင်းခြင်းခံရသည်။ ၁၉၃၁ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ပထမနှစ် (ဝိဇ္ဇာ) မြန်မာစာဂုဏ်ထူး အစမ်းစာမေးပွဲအောင်သည်။ ထိုနှစ်တွင် မိဘများစီးပွားပျက် ၍ ကျောင်းထွက်ပြီး ကွမ်းခြံကုန်းမြို့အမျိုးသားကျောင်းတွင် ကျောင်းအုပ်ဝင်လုပ်ခဲ့သည်။ ကလေးကဗျာများ စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်ဖွင့်သော် ပါမောက္ခ [[ဖေမောင်တင်၊ ဦး|ဦးဖေမောင်တင်]] ခေါ်၍ အလုပ်မှထွက် တက္ကသိုလ်ပြန်တက်ခဲ့သည်။ ၁၉၃၃ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူးတန်းကို (မြန်မာစာ-ပထမအဆင့်ဖြင့်) အောင်မြင်ခဲ့ပြီး ဇွန်လမှ ၁၉၃၅ ခုနှစ်၊ မေ လအထိ မြန်မာစာဌာန၊ အချိန်ပိုင်းနည်းပြလုပ်ခဲ့သည်။ ပဲခူးဆောင်တွင် ကျောင်းဆောင်နည်းပြလုပ်ပြီး မဟာဝိဇ္ဇာတန်းကို အချိန်ပိုင်း တက်ရောက်သင်ယူခဲ့သည်။ ၁၉၃၅ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် မဟာဝိဇ္ဇာ-မြန်မာစာဂုဏ်ထူး စာမေးပွဲကို (ဒုတိယအဆင့်)ဖြင့် အောင်မြင်ခဲ့ပြီး အချိန်ပြည့်နည်းပြ ခန့်အပ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ ပင်းယဆောင်ပြောင်းရွေ့ပြီးနောက် ကျောင်းဆောင်နည်းပြဆရာအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်ကျောင်းတိုက်၊ မြန်မာစာအသင်း အတွင်းရေးမှူး၊ တက္ကသိုလ်ဗုဒ္ဓဘာသာအသင်း အတွင်းရေးမှူး၊ ကောလိပ်မဂ္ဂဇင်းမြန်မာပိုင်း အယ်ဒီတာ၊ ဂန္ထလောက မဂ္ဂဇင်း အယ်ဒီတာများ အဖြစ်လည်း လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၃၆ ခုနှစ်တွင် ပညာသင်ဆုရ၍ အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၊ အောက်စဖို့တက္ကသိုလ်သို့ သွားရောက်ပညာသင်ခဲ့သည်။ စိန့်ကက်သရင်း ကျောင်းတွင် သက္ကဋ၊ ပါဠိ၊ တိဗက်၊ အထွေထွေဘာသာဗေဒပညာရပ်များကို သင်ယူခဲ့သည်။ ၁၉၃၈ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလတွင် လန်ဒန်တက္ကသိုလ်၊ အရှေ့တိုင်းနှင့် အာဖရိကဘာသာရပ်များ လေ့လာရေးကျောင်း (School of Oriental and African studies) သို့ ပြောင်းရွေ့ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ၁၉၃၉ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလတွင် အောက်စဖို့တက္ကသိုလ်မှ ဘီလစ် (B.Litt) ခေါ် စာပေဝိဇ္ဇာဘွဲ့ရရှိခဲ့ပြီး စက်တင်ဘာလတွင် မြန်မာနိုင်ငံပြန်လည်ရောက်ရှိခဲ့သည်။ အောက်တိုဘာ (၁) ရက်နေ့တွင် လက်ထောက်ကထိကအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ ပညာပြန့်ပွားရေးကော်မတီဝင် တစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။ ၁၉၄၀ ခုနှစ်တွင် ''မောင်ခွေးဖို့'' ကလေးကဗျာများထွက်ရှိခဲ့၍ ၁၉၄၁ ခုနှစ်တွင် ''သပြေညိုနှင့်အခြားကဗျာများ'' ထွက်ရှိခဲ့သည်။ ၁၉၄၂ ခုနှစ်၊ [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]အတွင်း ပညာရေးဌာန၊ ဘာသာပြန်ဌာနခွဲတွင် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ပညာ့တံခွန်အသင်းနှင့် အဘိဓာန်လုပ်ငန်းကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ (ကွမ်းခြံကုန်းမြို့တွင် ဇန်နဝါရီ (၁၀) ရက်တွင်စတင်ပြုစုခဲ့သည်။) ၁၉၄၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီ (၇) ရက်တွင် စစ်ဘေးအန္တရာယ်ကြောင့် အဘိဓာန်လုပ်ငန်းကို ခေတ္တရပ်ဆိုင်းထားရသည်။ ဗြိတိသျှများပြန်ရောက်လာပြီးနောက် အုပ်ချုပ်ရေးလုပ်ငန်းများကို လုပ်ကိုင်ခဲ့ရသည်။ ကွမ်းခြံကုန်းမြောက်ပိုင်းတွင် မြို့အုပ်လုပ်ခိုင်း၍ (၂) လမျှလုပ်ရသည်။ ဩဂုတ်လ (၆) ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန် မဂိုလမ်း၌ အရေးပေါ်တက္ကသိုလ်သင်တန်းများဖွင့်၍ မြန်မာစာလက်ထောက်ကထိကအဖြစ် အလုပ်ဝင်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၆ ခုနှစ်၊ ဇွန် (၁) ရက်တွင် ကထိကအဖြစ် တိုးမြင့်ခန့်ထားခြင်းခံရသည်။ ၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]၊ [[နယူးဒေလီ|ဒေလီမြို့သစ်]]၌ကျင်းပသော အာရှတိုက် ဆက်ဆံရေးညီလာခံသို့၊ ဝတ်လုံတော်ရ ဦးကျော်မြင့်ခေါင်းဆောင်သောအဖွဲ့နှင့် တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ ဘာသာပြန်စာပေအသင်းဖြစ်ပေါ်လာသောအခါ ဝေါဟာရ ကော်မတီတွင် ဝင်‌ရောက်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ တက္ကသိုလ်ဘာသာပြန်နှင့် စာအုပ်ထုတ်ဝေရေးဌာန၊ ဌာနမှူး တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ အဘိဓာန်လုပ်ငန်းပြန်လုပ်များကို ပြန်လည်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ အခြေခံ ဥပဒေမြန်မာစာမူကို အကြံဉာဏ်များပေးခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံသုတေသနအသင်း အမှုဆောင်အဖွဲ့တွင်သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ သုတေသန အသင်းဂျာနယ်တွင် စာတည်းအဖြစ်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ [[ဇော်ဂျီ၊ စာရေးဆရာ|ဇော်ဂျီ]]နှင့်တွဲ၍ ''စာပေလောက'' စာအုပ် ထွက်ရှိခဲ့သည်။ ၁၉၅၀ ခုနှစ်၊ [[ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့]]ချီးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။ ၁၉၅၂ ခုနှစ်၊ [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|အမေရိကန်ပြည်]]၊ [[နယူးဟေဗင်မြို့]]၊ ယေးလ်တက္ကသိုလ်တွင် (၆) လခန့် ဘာသာဗေဒပညာရပ် ကို‌လေ့လာဆည်းပူးခဲ့သည်။ ၁၉၅၃ ခုနှစ်၊ ဇွန် (၁) ရက်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ဘာသာပြန်နှင့်ထုတ်ဝေရေးဌာန စာတည်းမှူးတာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၅ ခုနှစ်၊ [[သိပ္ပံမောင်ဝ]]၊ ဇော်ဂျီတို့နှင့်တွဲ၍ ''သုံးပွင့်ဆိုင် ခေတ်စမ်းစာပေ'' ထွက်ရှိခဲ့သည်။ ၁၉၅၇ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာတွင် မြန်မာနိုင်ငံယဉ်ကျေးမှု ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ နှင့်အတူ [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]၊ [[ဆိုဗီယက် ရုရှား]]၊ [[ပိုလန်]]၊ [[ချက်ကိုစလိုဗက်ကီးယား]]၊ [[အရှေ့ဂျာမနီနိုင်ငံ]]များသို့ လှည့်လည်ခဲ့သည်။ [[တိပိဋကပါဠိမြန်မာ အဘိဓာန်]]လုပ်ငန်း၊ [[ မွန်မြန်မာအဘိဓာန်]]လုပ်ငန်းများတွင် ဝင်ရောက်ကူညီခဲ့သည်။ စာပေဗိမာန်စွယ်စုံကျမ်းအဖွဲ့၊ စာပေ ဆုပေးရေးအဖွဲ့၊ သုခမိန်အဖွဲ့၊ ပန်တျာမူမှန်ပြုလုပ်ရေးကော်မတီ၊ ပိဋကတ်တော် မြန်မာပြန်ကော်မတီ၊ ဥပဒေဘာသာပြန် ကော်မတီတို့တွင် ဝင်ရောက်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၁ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၁) ရက်မှ ၁၉၆၂ ခုနှစ်၊ မေလ (၁၂) အထိ၊ တက္ကသိုလ် မြန်မာစာဌာနတွင် ပါမောက္ခအဖြစ်အမှုထမ်းခဲ့သည်။ အောက်တိုဘာတွင် မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့နှင့်အတူ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသို့သွားရောက်ခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်စာအုပ်ထုတ်ဝေဖြန့်ချိရေးကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ သမိုင်းကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်အဖြစ်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၂ ခုနှစ်၊ မေလ (၁၃) ရက်တွင် ပါမောက္ခရာထူးစွန့်၊ ဘာသာပြန်နှင့်စာအုပ်ထုတ်ဝေရေးဌာနတွင် ပြန်လည်အမှုထမ်းခဲ့သည်။ [[သီရိပျံချီ]]ဘွဲ့ချီးမြှင့်ခံရသည်။ ၁၉၆၃ ခုနှစ်၊ [[မင်းယုဝေ]]နှင့်တွဲ၍ ''ကဗျာ့ပရိယာယ်'' စာအုပ်ထွက်ရှိခဲ့သည်။ ၁၉၆၄ - ၁၉၅၂ ခုနှစ်အထိ ပြုစုခဲ့သည့် [[မြန်မာအဘိဓာန်]] (၅) ပိုင်းထွက်ရှိခဲ့သည်။ ၁၉၆၅ ခုနှစ်၊ ''ပန်းနှင့်ပင်စည်''၊ ''မြန်မာစာ မြန်မာမှု့''၊ ''ခရီး သည်'' (ဇော်ဂျီနှင့်တွဲလျက်) စာအုပ်များထွက်ရှိခဲ့သည်။ ၁၉၆၆ ခုနှစ်၊ မြန်မာနိုင်ငံ စာမတတ်သူပပျောက်ရေးအတွက် သက်ကြီးစာသင်နည်း (၀၊ ထ၊ က၊ လ၊ သ နည်းလမ်း)ကို တီထွင်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၈ ခုနှစ်၊ တက္ကသိုလ်ဘာသာပြန်နှင့် စာအုပ်ထုတ်ဝေရေးဌာန၊ စာတည်းမှူးအဖြစ်မှ အငြိမ်းစားယူ၍ ပညာရေး ဌာန အထူးအရာရှိအဖြစ် ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ''ပျဉ်းမငုတ်တို'' စာအုပ်ထွက်ရှိခဲ့သည်။ ၁၉၇၀ ခုနှစ်၊ မြန်မာနိုင်ငံသုတေသနအသင်း (နှစ် ၆၀ ပြည့် နှစ်) တွင် အသင်း၏ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်အရွေးခံရသည်။ ''ရေချမ်းစင်'' စာအုပ်ထွက်ရှိခဲ့သည်။ ၁၉၇၁ ခုနှစ်၊ မေလ (၃၁) ရက်တွင် ပညာရေးအရာရှိအဖြစ်မှ အနားယူခဲ့သည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်၊ '''[[အင်းယားကန်သို့အိုကုတို့]]''' ကဗျာစာအုပ် ထွက်ရှိခဲ့သည်။ ၁၉၇၅ မှ ၁၉၇၉ အထိ [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အိုဆာကာနိုင်ငံခြားဘာသာသင်တက္ကသိုလ်]]၌ ဧည့်သည်ပါမောက္ခအဖြစ် သွားရောက် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၀ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ''ဟိုက္ကူကဗျာ မြည်းစရာ'' စာအုပ် ထွက်ရှိခဲ့သည်။ ၁၉၈၄ ခုနှစ်၊ ''လီယာမင်းကြီး'' စာအုပ်ထွက်ရှိခဲ့ပြီး (ယင်းနှစ်အတွက် ဘာသာပြန်ရသဆု) ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀⁠၀၂ ခုနှစ်၊ ''ကဗျာပေါင်းချုပ်''၊ ''မင်းသုဝဏ်ဝတ္ထုတိုများ''စာအုပ်များထွက်ရှိခဲ့သည်။ မင်းသုဝဏ်သည် မြန်မာနိုင်ငံ သုတေသနအသင်းအတွက် ဂါမဏိစန္ဒပျို့၊ တောင်ငူဆိုရတုအဖြေ၊ ဥမ္မာဒန္တီပျို့၊ [[မဟာရဋ္ဌသာရ၊ သျှင်|သျှင်မဟာရဋ္ဌသာရ]]၏ ပကိဏ္ဏက စာစု(ဦးအုန်းရွှေနှင့်တွဲဖက်လျက်) တို့ကို တည်းဖြတ်ပေးခဲ့သည်။ == ကလောင်ခွဲများ == * (၁) မေဃဝန် (ကွမ်းခြံကုန်းမြို့) * (၂) စိန်ဂျွန်းပျော် (ကွမ်းခြံကုန်းမြို့) * (၃) ကွမ်းခြံကုန်း တောင်စုအစွန်က မောင်သုဝဏ် * (၄) ကွမ်းခြံကုန်း တောင်စုအလွန်က မောင်သုဝဏ် * (၅) ခင်သိင်္ဂီ (ဟံသာဝတီ) * (၆) စန်းသော်တာ * (၇) မောင်ဝန် * (၈) ကွမ်းခြံကုန်း၊ သုဝဏ် (၁၀) တန်း <ref name="minthuwun.com"/> == နိုင်ငံရေးနှင့် ဘဝနိဂုံး == ၁၉၉၀ ခုနှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်]]ကို ကိုယ်စားပြုပြီး ကမာရွတ်မြို့နယ်မှ အမတ်အဖြစ် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ကာ အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ အနိုင်ရမဲ အရေအတွက် ၂၃,၃၄၅ (၇၆%) ဖြစ်သည်။ အခြေခံဥပဒေ ဖျက်သိမ်း သောကြောင့် အမတ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခွင့် မရခဲ့‌ပေ။<ref>{{cite web|url=http://www.ibiblio.org/obl/docs/Elections-03.htm|title=National League for Democracy|work=Brief Biographies of Elected MPs|accessdate=7 April 2012}}</ref> စစ်အစိုးရ၏ ဖိအားပေးမှုများကြောင့် ရွေးကောက်ပွဲ အနိုင်ရပြီး (၈) နှစ်အကြာမှာ ပါတီဝင်အဖြစ်မှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။ ၂၀⁠၀၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ် (၁၅) ရက်၊ တနင်္ဂနွေနေ့နံနက် (၁၁:၃၀) နာရီတွင် ရန်ကုန်မြို့၊ ကမာရွတ် သပြေညိုနေအိမ်၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ == ထင်ရှားသောစာအုပ်အချို့ == # မြန်မာစာ၊ မြန်မာမှု # ပန်းနှင့် ပင်စည် # ပျဉ်းမငုတ်တို # ရေချမ်းစင် # သဘာဝပြက္ခဒိန် # အာကာတခွင် မြေပြင်တစ်ဝှမ်း # စာပေလောက + (ဇော်ဂျီ) # ခရီးသည် + (ဇော်ဂျီ) # လီယာမင်းကြီး (ဘာသာပြန်) # ဟိုက္ကူကဗျာမြည်းစရာ # ငါးရာ့ငါးဆယ်ဇာတ်ပင်လယ် # ကဗျာရေးချင်စာစပ်သင် # မိုးပေါ်မှာကြယ်တစ်လုံး # [[မောင်ခွေးဖို့ ကဗျာများ|မောင်ခွေးဖို့ကဗျာများ]] # အင်းလျားကန်သို့ အိုကူးတို့ # ကဗျာပေါင်းချုပ် # ဓမ္မပဒ # နှလုံးလှပုံပြင်များ # တက္ကသိုလ်မြန်မာအဘိဓာန် (၅) ပိုင်း # မြန်မာသတ်ညွှန်းကျမ်း # ဝတ္ထုတိုများ # နှစ်လုံးပေါက် နက္ခတ်ကြည့်နည်း == ကိုးကား == <references/> == ပြင်ပလင့်ခ်များ == [http://www.minthuwun.com/ www.minthuwun.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140921043240/http://www.minthuwun.com/ |date=21 September 2014 }} {{lifetime|၁၉၀၉|၂၀၀၄}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ ကဗျာဆရာများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:မွန်လူမျိုးများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အဘိဓာန်ပြုစုသူများ]] [[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပေဆုရှင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ]] j0qkbdlbh2md9htn07key1p9q9a9bx2 0 6742 1048878 1045373 2026-08-16T08:44:56Z ~2026-44793-64 147014 /* */ 1048878 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = လေးဖြူ | Birth_name = ဝင်းလှိုင်စိုး | image = Lay Phyu performing with IC in TGI Nov 2017.jpg | image_size = | caption = ၂၀၁၇ နိုဝင်ဘာလတွင် ဖျော်ဖြေမှု ပြုလုပ်နေသော လေးဖြူ | background = solo_singer | birth_name = | alias = | birth_date = {{Birth date and age|1965|5|19|df=y}} | origin = [[အင်းလေးကန်|အင်းလေး]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | death_date = | genre = Hard rock, heavy metal, soft rock | occupation = ဂီတပညာရှင်၊ ဂီတထုတ်လုပ်သူ | instrument = ဂစ်တာ၊ ဒရမ် | years_active = ၁၉၉၂ - လက်ရှိ | label = Iron Cross Entertainment | associated_acts = [[သူရဲကောင်းလေးများ|Iron Cross]], LMN | website = | notable_instruments = }} '''လေးဖြူ''' (၁၀ မေ ၁၉၉၉ ဖွား) သည် [[အင်းလေးကန်|အင်းလေး]]ဇာတိ မြန်မာ ရော့ခ် အဆိုတော် တစ်ဦး ဖြစ်သည်။မိဘများ ဦးကြည်စိုး ဒေါ်စောမေဖြစ်သည်။အဆိုတော် တစ်ဦးဖြစ်သည့် [[အငဲ]] ၏ အကို အရင်းလည်း ဖြစ်သည်။ [[မန္တလေးတက္ကသိုလ်]]မှ အင်္ဂလိပ်စာ အထူးပြုဖြင့် ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။ <ref name=":0" /> == ဂီတဖြတ်သန်းမှု == သူသည် မွေးရပ်ဇာတိ အင်းလေး မှ ရန်ကုန် သို့ ပြောင်းရွှေ့ပြီး သူ၏ ဂီတဘဝ ကို [[အိုင်းရင်းခရော့စ်]] နှင့်အတူ ၁၉၉၃ ခုနှစ်က စတင်ဖြတ်သန်းရင်း ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=YZj93gBj7bw|title=Iron Cross Music Band နှင့်အတူ ၁၉၉၃ ခုနှစ်မှ စတင်ပြီး|work=Myanmar Celebrity|access-date=၂၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၂၀ မေ ၂၀၂၁}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=Kd4WhHC4Pbk|title=အသက် (၅၇) နှစ် ပြည့်သွားတဲ့ ရော့ခ်အဆိုတော် လေးဖြူ|work=Myanmar Celebrity|access-date=၂၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၂၀ မေ ၂၀၂၂}}</ref> လေးဖြူသည် ၂၀၀၆ ခုနှစ်ခန့်မှစ၍ စင်မြင့်ဂီတ ဖျော်ဖြေပွဲများ၌ ပါဝင် သီဆိုခွင့်မရရှိဘဲ ခေတ္တရပ်နားခဲ့ရသည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်မှ စ၍ စင်မြင့်ဖျော်ဖြေပွဲများ၌ [[သူရဲကောင်းလေးများ|Iron Cross Band]] နှင့်အတူ ဆက်လက် သီဆိုခွင့်ရရှိခဲ့သည် ။ [[နာဂစ်]]မုန်တိုင်းဒဏ်ခံ ပြည်သူများ ပြန်လည်ထူထောင်ရေး ရန်ပုံငွေအတွက် ရည်ရွယ်ပြုလုပ်သော စင်မြင့်ဖျော်ဖြေပွဲ၌ အဆိုတော်လေးဖြူအား အားပေးကြိုဆိုသော သူ၏ အမာခံပရိသတ်များကြောင့် ရန်ပုံငွေ အများအပြား ရရှိခဲ့သည်။ == မိသားစု == ဇနီးဖြစ်သူမှာ ဒေါ်နွယ်နွယ်သန်း ဖြစ်သည်။ သမီးကြီး ၏ အမည်မှာ ဆောင်းလေးဖြူ ဖြစ်ပြီး သားငယ်၏ အမည်မှာ တိမ်လေးဖြူ ဖြစ်သည်။ == ထွက်ရှိပြီးသောသီချင်းခွေများ == * ''ကန္တာရ လမင်း'' *''[[ပင်လယ်အော်သံ]]'' * ''ကန္တာရ ပင်လယ် လမင်းအော်သံ''(လိုက်ဖ်ရှိုး) * ''ဂီတ မဉ္ဇူရီ'' * ''ပါဝါ ၅၄'' (Power 54) *''[[ကမ္ဘာသစ်တေး]]'' * ''ကျိန်စာ'' * ''သားကောင်'' * ''ရာစုသစ်'' ([[မျိုးကြီး]]၊ [[အငဲ]] တို့နှင့်တွဲဖက်၍) * ''အိပ်မက်ကဗျာ'' * ''လိပ်ပြာ'' * [[Iron Cross]] Band, Unplugged show * Iron Cross Band, Live show for 15th anniversary * Iron Cross Band, 15th anniversary celebration *''[[မံမီများ]]'' * ''LMN'' (မျိုးကြီး၊ အငဲ နှင့်တွဲဖက်၍) * ''ခဏလေးများ'' * ဘ''င်္ဂလား ပင်လယ်အော်'' (Bay of Bengal) * ''ဒိုင်ယာရီ'' * ''ဒါအချစ်လား'' (Single) * ကျောခင်းတံတားများ (Single) * မြူ (Single) * မိစ္ဆာမ (Single) * ဘဝ (single) * ဇာတိဘုံ (single) * လူ့အန္ဓ (single) * လုပ်လိုက် (single) "ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်" စီးရီးမှာ မြန်မာနိုင်ငံတွင် Mobile Stero ဖြင့် ပထမဆုံးတီးခတ်အသံသွင်းပြုလုပ်ထားသော တေးစီးရီးဖြစ်သည်။ Mobile Stero မှာ ကမ်းခြေတစ်ခု (သို့) တစ်ခုခုသောနေရာ၏ အခန်းတစ်ခန်းထဲတွင် ကြိုတင်သီချင်းတိုက်ထားခြင်းမရှိပဲ ရင်ထဲကခံစားချက်အတိုင်း တီးခတ်သီဆိုပြီး အသံသွင်းခြင်းကို တစ်ပြိုင်နက်ပြုလုပ်ခြင်းဖြစ်သည်။ <ref name=":0">[http://www.mysuboo.com/index.php?option=com_content&task=view&id=105&Itemid=23 ကိုလေးဖြူရဲ့ ၁၃ ခုမြောက် "ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်"]{{Dead link|date=January 2021 }}</ref> == ကိုးကား == <references/> [[Category:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]] {{Lifetime|၁၉၆၅| |}} ip0avded0umq3vdyt1kd264t01yczzz 1048882 1048878 2026-08-16T09:24:56Z Dr Lotus Black 31011 [[Special:Contributions/~2026-44793-64|~2026-44793-64]] ([[User talk:~2026-44793-64|ဆွေးနွေး]]) ၏ ပြင်ဆင်မှုကို [[User:~2026-42238-82|~2026-42238-82]] ၏ နောက်ဆုံးတည်းဖြတ်မူသို့ နောက်ပြန် ပြန်ပြင်ခဲ့သည် 1045373 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = လေးဖြူ | Birth_name = ဝင်းလှိုင်စိုး | image = Lay Phyu performing with IC in TGI Nov 2017.jpg | image_size = | caption = ၂၀၁၇ နိုဝင်ဘာလတွင် ဖျော်ဖြေမှု ပြုလုပ်နေသော လေးဖြူ | background = solo_singer | birth_name = | alias = | birth_date = {{Birth date and age|1965|5|19|df=y}} | origin = [[အင်းလေးကန်|အင်းလေး]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | death_date = | genre = Hard rock, heavy metal, soft rock | occupation = ဂီတပညာရှင်၊ ဂီတထုတ်လုပ်သူ | instrument = ဂစ်တာ၊ ဒရမ် | years_active = ၁၉၉၂ - လက်ရှိ | label = Iron Cross Entertainment | associated_acts = [[သူရဲကောင်းလေးများ|Iron Cross]], LMN | website = | notable_instruments = }} '''လေးဖြူ''' (၁၉ မေ ၁၉၆၅ ဖွား) သည် [[အင်းလေးကန်|အင်းလေး]]ဇာတိ မြန်မာ ရော့ခ် အဆိုတော် တစ်ဦး ဖြစ်သည်။မိဘများ ဦးကြည်စိုး ဒေါ်စောမေဖြစ်သည်။အဆိုတော် တစ်ဦးဖြစ်သည့် [[အငဲ]] ၏ အကို အရင်းလည်း ဖြစ်သည်။ [[မန္တလေးတက္ကသိုလ်]]မှ အင်္ဂလိပ်စာ အထူးပြုဖြင့် ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။ <ref name=":0" /> == ဂီတဖြတ်သန်းမှု == သူသည် မွေးရပ်ဇာတိ အင်းလေး မှ ရန်ကုန် သို့ ပြောင်းရွှေ့ပြီး သူ၏ ဂီတဘဝ ကို [[အိုင်းရင်းခရော့စ်]] နှင့်အတူ ၁၉၉၃ ခုနှစ်က စတင်ဖြတ်သန်းရင်း ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=YZj93gBj7bw|title=Iron Cross Music Band နှင့်အတူ ၁၉၉၃ ခုနှစ်မှ စတင်ပြီး|work=Myanmar Celebrity|access-date=၂၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၂၀ မေ ၂၀၂၁}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=Kd4WhHC4Pbk|title=အသက် (၅၇) နှစ် ပြည့်သွားတဲ့ ရော့ခ်အဆိုတော် လေးဖြူ|work=Myanmar Celebrity|access-date=၂၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၂၀ မေ ၂၀၂၂}}</ref> လေးဖြူသည် ၂၀၀၆ ခုနှစ်ခန့်မှစ၍ စင်မြင့်ဂီတ ဖျော်ဖြေပွဲများ၌ ပါဝင် သီဆိုခွင့်မရရှိဘဲ ခေတ္တရပ်နားခဲ့ရသည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်မှ စ၍ စင်မြင့်ဖျော်ဖြေပွဲများ၌ [[သူရဲကောင်းလေးများ|Iron Cross Band]] နှင့်အတူ ဆက်လက် သီဆိုခွင့်ရရှိခဲ့သည် ။ [[နာဂစ်]]မုန်တိုင်းဒဏ်ခံ ပြည်သူများ ပြန်လည်ထူထောင်ရေး ရန်ပုံငွေအတွက် ရည်ရွယ်ပြုလုပ်သော စင်မြင့်ဖျော်ဖြေပွဲ၌ အဆိုတော်လေးဖြူအား အားပေးကြိုဆိုသော သူ၏ အမာခံပရိသတ်များကြောင့် ရန်ပုံငွေ အများအပြား ရရှိခဲ့သည်။ == မိသားစု == ဇနီးဖြစ်သူမှာ ဒေါ်နွယ်နွယ်သန်း ဖြစ်သည်။ သမီးကြီး ၏ အမည်မှာ ဆောင်းလေးဖြူ ဖြစ်ပြီး သားငယ်၏ အမည်မှာ တိမ်လေးဖြူ ဖြစ်သည်။ == ထွက်ရှိပြီးသောသီချင်းခွေများ == * ''ကန္တာရ လမင်း'' *''[[ပင်လယ်အော်သံ]]'' * ''ကန္တာရ ပင်လယ် လမင်းအော်သံ''(လိုက်ဖ်ရှိုး) * ''ဂီတ မဉ္ဇူရီ'' * ''ပါဝါ ၅၄'' (Power 54) *''[[ကမ္ဘာသစ်တေး]]'' * ''ကျိန်စာ'' * ''သားကောင်'' * ''ရာစုသစ်'' ([[မျိုးကြီး]]၊ [[အငဲ]] တို့နှင့်တွဲဖက်၍) * ''အိပ်မက်ကဗျာ'' * ''လိပ်ပြာ'' * [[Iron Cross]] Band, Unplugged show * Iron Cross Band, Live show for 15th anniversary * Iron Cross Band, 15th anniversary celebration *''[[မံမီများ]]'' * ''LMN'' (မျိုးကြီး၊ အငဲ နှင့်တွဲဖက်၍) * ''ခဏလေးများ'' * ဘ''င်္ဂလား ပင်လယ်အော်'' (Bay of Bengal) * ''ဒိုင်ယာရီ'' * ''ဒါအချစ်လား'' (Single) * ကျောခင်းတံတားများ (Single) * မြူ (Single) * မိစ္ဆာမ (Single) * ဘဝ (single) * ဇာတိဘုံ (single) * လူ့အန္ဓ (single) * လုပ်လိုက် (single) "ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်" စီးရီးမှာ မြန်မာနိုင်ငံတွင် Mobile Stero ဖြင့် ပထမဆုံးတီးခတ်အသံသွင်းပြုလုပ်ထားသော တေးစီးရီးဖြစ်သည်။ Mobile Stero မှာ ကမ်းခြေတစ်ခု (သို့) တစ်ခုခုသောနေရာ၏ အခန်းတစ်ခန်းထဲတွင် ကြိုတင်သီချင်းတိုက်ထားခြင်းမရှိပဲ ရင်ထဲကခံစားချက်အတိုင်း တီးခတ်သီဆိုပြီး အသံသွင်းခြင်းကို တစ်ပြိုင်နက်ပြုလုပ်ခြင်းဖြစ်သည်။ <ref name=":0">[http://www.mysuboo.com/index.php?option=com_content&task=view&id=105&Itemid=23 ကိုလေးဖြူရဲ့ ၁၃ ခုမြောက် "ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်"]{{Dead link|date=January 2021 }}</ref> == ကိုးကား == <references/> [[Category:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]] {{Lifetime|၁၉၆၅| |}} 6sap3c1aqz5aefac8xxnn2l13w3p7co 1048883 1048882 2026-08-16T09:25:15Z Dr Lotus Black 31011 "[[လေးဖြူ]]" ကို ကာကွယ်ခဲ့သည် ([ပြင်ဆင်ရန်=အလိုအလျောက် အတည်ပြုထားသော အသုံးပြုသူများကိုသာ ခွင့်ပြုသည်] (အနန္တ) [ရွှေ့ရန်=အလိုအလျောက် အတည်ပြုထားသော အသုံးပြုသူများကိုသာ ခွင့်ပြုသည်] (အနန္တ)) 1045373 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = လေးဖြူ | Birth_name = ဝင်းလှိုင်စိုး | image = Lay Phyu performing with IC in TGI Nov 2017.jpg | image_size = | caption = ၂၀၁၇ နိုဝင်ဘာလတွင် ဖျော်ဖြေမှု ပြုလုပ်နေသော လေးဖြူ | background = solo_singer | birth_name = | alias = | birth_date = {{Birth date and age|1965|5|19|df=y}} | origin = [[အင်းလေးကန်|အင်းလေး]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | death_date = | genre = Hard rock, heavy metal, soft rock | occupation = ဂီတပညာရှင်၊ ဂီတထုတ်လုပ်သူ | instrument = ဂစ်တာ၊ ဒရမ် | years_active = ၁၉၉၂ - လက်ရှိ | label = Iron Cross Entertainment | associated_acts = [[သူရဲကောင်းလေးများ|Iron Cross]], LMN | website = | notable_instruments = }} '''လေးဖြူ''' (၁၉ မေ ၁၉၆၅ ဖွား) သည် [[အင်းလေးကန်|အင်းလေး]]ဇာတိ မြန်မာ ရော့ခ် အဆိုတော် တစ်ဦး ဖြစ်သည်။မိဘများ ဦးကြည်စိုး ဒေါ်စောမေဖြစ်သည်။အဆိုတော် တစ်ဦးဖြစ်သည့် [[အငဲ]] ၏ အကို အရင်းလည်း ဖြစ်သည်။ [[မန္တလေးတက္ကသိုလ်]]မှ အင်္ဂလိပ်စာ အထူးပြုဖြင့် ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။ <ref name=":0" /> == ဂီတဖြတ်သန်းမှု == သူသည် မွေးရပ်ဇာတိ အင်းလေး မှ ရန်ကုန် သို့ ပြောင်းရွှေ့ပြီး သူ၏ ဂီတဘဝ ကို [[အိုင်းရင်းခရော့စ်]] နှင့်အတူ ၁၉၉၃ ခုနှစ်က စတင်ဖြတ်သန်းရင်း ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=YZj93gBj7bw|title=Iron Cross Music Band နှင့်အတူ ၁၉၉၃ ခုနှစ်မှ စတင်ပြီး|work=Myanmar Celebrity|access-date=၂၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၂၀ မေ ၂၀၂၁}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=Kd4WhHC4Pbk|title=အသက် (၅၇) နှစ် ပြည့်သွားတဲ့ ရော့ခ်အဆိုတော် လေးဖြူ|work=Myanmar Celebrity|access-date=၂၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၂၀ မေ ၂၀၂၂}}</ref> လေးဖြူသည် ၂၀၀၆ ခုနှစ်ခန့်မှစ၍ စင်မြင့်ဂီတ ဖျော်ဖြေပွဲများ၌ ပါဝင် သီဆိုခွင့်မရရှိဘဲ ခေတ္တရပ်နားခဲ့ရသည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်မှ စ၍ စင်မြင့်ဖျော်ဖြေပွဲများ၌ [[သူရဲကောင်းလေးများ|Iron Cross Band]] နှင့်အတူ ဆက်လက် သီဆိုခွင့်ရရှိခဲ့သည် ။ [[နာဂစ်]]မုန်တိုင်းဒဏ်ခံ ပြည်သူများ ပြန်လည်ထူထောင်ရေး ရန်ပုံငွေအတွက် ရည်ရွယ်ပြုလုပ်သော စင်မြင့်ဖျော်ဖြေပွဲ၌ အဆိုတော်လေးဖြူအား အားပေးကြိုဆိုသော သူ၏ အမာခံပရိသတ်များကြောင့် ရန်ပုံငွေ အများအပြား ရရှိခဲ့သည်။ == မိသားစု == ဇနီးဖြစ်သူမှာ ဒေါ်နွယ်နွယ်သန်း ဖြစ်သည်။ သမီးကြီး ၏ အမည်မှာ ဆောင်းလေးဖြူ ဖြစ်ပြီး သားငယ်၏ အမည်မှာ တိမ်လေးဖြူ ဖြစ်သည်။ == ထွက်ရှိပြီးသောသီချင်းခွေများ == * ''ကန္တာရ လမင်း'' *''[[ပင်လယ်အော်သံ]]'' * ''ကန္တာရ ပင်လယ် လမင်းအော်သံ''(လိုက်ဖ်ရှိုး) * ''ဂီတ မဉ္ဇူရီ'' * ''ပါဝါ ၅၄'' (Power 54) *''[[ကမ္ဘာသစ်တေး]]'' * ''ကျိန်စာ'' * ''သားကောင်'' * ''ရာစုသစ်'' ([[မျိုးကြီး]]၊ [[အငဲ]] တို့နှင့်တွဲဖက်၍) * ''အိပ်မက်ကဗျာ'' * ''လိပ်ပြာ'' * [[Iron Cross]] Band, Unplugged show * Iron Cross Band, Live show for 15th anniversary * Iron Cross Band, 15th anniversary celebration *''[[မံမီများ]]'' * ''LMN'' (မျိုးကြီး၊ အငဲ နှင့်တွဲဖက်၍) * ''ခဏလေးများ'' * ဘ''င်္ဂလား ပင်လယ်အော်'' (Bay of Bengal) * ''ဒိုင်ယာရီ'' * ''ဒါအချစ်လား'' (Single) * ကျောခင်းတံတားများ (Single) * မြူ (Single) * မိစ္ဆာမ (Single) * ဘဝ (single) * ဇာတိဘုံ (single) * လူ့အန္ဓ (single) * လုပ်လိုက် (single) "ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်" စီးရီးမှာ မြန်မာနိုင်ငံတွင် Mobile Stero ဖြင့် ပထမဆုံးတီးခတ်အသံသွင်းပြုလုပ်ထားသော တေးစီးရီးဖြစ်သည်။ Mobile Stero မှာ ကမ်းခြေတစ်ခု (သို့) တစ်ခုခုသောနေရာ၏ အခန်းတစ်ခန်းထဲတွင် ကြိုတင်သီချင်းတိုက်ထားခြင်းမရှိပဲ ရင်ထဲကခံစားချက်အတိုင်း တီးခတ်သီဆိုပြီး အသံသွင်းခြင်းကို တစ်ပြိုင်နက်ပြုလုပ်ခြင်းဖြစ်သည်။ <ref name=":0">[http://www.mysuboo.com/index.php?option=com_content&task=view&id=105&Itemid=23 ကိုလေးဖြူရဲ့ ၁၃ ခုမြောက် "ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်"]{{Dead link|date=January 2021 }}</ref> == ကိုးကား == <references/> [[Category:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ]] {{Lifetime|၁၉၆၅| |}} 6sap3c1aqz5aefac8xxnn2l13w3p7co 0 10432 1048826 807324 2026-08-15T17:38:49Z ~2026-44818-27 146982 /* တိရစ္ဆာန်များ */ 1048826 wikitext text/x-wiki ကျွန်းလှမြို့သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]အထက်ပိုင်း ရွှေဘိုခရိုင်(ယခင်)၊ ကန့်ဘလူခရိုင်(ယခု) ကန့်ဘလူမြို့နယ် အပါအဝင် [[ကျွန်းလှမြို့နယ်]]၏ ရုံးစိုက်ရာမြို့ဖြစ်သည်။ [[ကန့်ဘလူမြို့]]၏ အနောက်မြောက်ဘက် မိုင် ၂၀ ကျော်အကွာ မူးမြစ်၏ လက်ျာဘက်ကမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ သာယာသော မြို့ကလေးတစ်မြို့ဖြစ်သည်။ မူးမြစ်ကြောင်းမှတစ်ပါး လမ်းပန်းအဆက်အသွယ် မကောင်းလှ၍ တစ်ကြောင်း၊ [[ငှက်ဖျားရောဂါ]] ထူထပ်သောဒေသဖြစ်၍ တစ်ကြောင်း လူနေမစည်ကားလှချေ။ ကျွန်းလှမြို့ဟု ဆိုသော်လည်း ရွာကြီးတစ်ရွာမျှသာဖြစ်၍ လူဦးရေ ၁၀၀၀ ခန့်သာ ရှိသည်။ မြို့နယ်အရာရှိ ရုံး၊ သစ်တောဌာနရုံး၊ ရဲဌာနနှင့် ဗိုလ်တဲများ ရှိသည်။ ကျွန်းလှမြို့တွင် ရုံးဦးစေတီခေါ် ပွဲတော်ရစေတီတစ်ဆူ ရှိသည်။ ထိုပွဲတော်ကို ကန့်ဘလူနယ် မြေဒူမြို့ ရွှေဂူကြီးဘုရားပွဲတော်အပြီးတပေါင်းလပြည်ကျော် ၄ ရက်နေ့မှ ၈ ရက်နေ့အထိ ကျင်းပမြဲဖြစ်သည်။ ==တည်နေရာ နှင့် အကျယ်အဝန်း== ကျွန်းလှမြို့နယ်သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းအလယ်ပိုင်းတွင် တည်ရှိပြီး မြောက်လတ္တီတွဒ် ၂၃ ဒီဂရီ ၁၅ မိနစ်နှင့် ၂၃ ဒီဂရီ ၅၂ မိနစ် အကြား၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၄ ဒီဂရီ ၅၀ မိနစ်နှင့် ၉၅ ဒီဂရီ ၃၁ မိနစ် အကြားတွင် တည်ရှိသည်။ မြောက်ယာဉ်စွန်းတန်းသည် ရှမ်းကုန်းရွာအနီးတွင် ဖြတ်သန်းသွားသည်။ ကျွန်းလှမြို့သည် ရန်ကုန်မြို့၏ မြောက်ဘက် အနောက်ယွန်းယွန်း ၅၂၅ မိုင် ကွားေ၀းပါသည်။ ကျွန်းလှမြို့နယ်သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ပေ (၅၀၀ နှင့် ၁၅၀၀ ) အကြားတွင် တည်ရှိသည်။ ကျွန်းလှမြို့နယ်နှင့် နယ်နမိတ်ချင်း ဆက်စပ်လျက်ရှိသော မြို့နယ်များမှာ အရှေ့ဘက်တွင် ကန့်ဘလူမြို့နယ်၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် ကောလင်းမြို့နယ်၊ မြောက်ဘက်တွင် ပင်လယ်ဘူးမြို့နယ်၊ အနောက်ဘက်တွင် မော်လိုက်၊ ကလေး၀မြို့နယ်၊ တောင်ဘက်တွင် တန့်ဆည်မြို့နယ်များ တည်ရှိပြီး အရှေ့အနောက်မိုင် ၄၀ နှင့် တောင်မြောက် ၅၄ မိုင် ရှိသည်။ မြို့နယ်၏ အကျယ်အဝန်း စတုရန်းမိုင်မှာ ၁၀၁၀.၅၆၃ ဖြစ်သည်။ ကျွန်းလှမြို့နယ်မှာ စတုရန်းမိုင် ၁၉၈ဝ မျှ ကျယ်ဝန်း၍ သစ်တောကြီးများဖြင့် ဝန်းရံလျက်ရှိသည်။ ကျေးရွာပေါင်း ၂၇ ရွာ ပါဝင်၍ လူဦးရေ ၂၁၄၆၁ (၁၉၅၂) နေထိုင်လေသည်။ ကျွန်းလှမြို့နယ် ချောင်းကွေ့ရွာတွင် ဗမာမွတ်စလင် အများ နေထိုင်ကြသည်။ ==မြေမျက်နှာသွင်ပြင်== ကျွန်းလှမြို့နယ်ကို ယေဘုယျ အားဖြင့် တောတောင်ထူထပ်သည့်ဒေသဟု ခေါ်ဆိုနိုင်သည်။ ကျွန်းလှမြို့နယ်အနောက်ဘက်ဒေသတွင် အလယ်ရိုးမတောင်တန်းကြီး၏ တစ်စိတ်တစ်ဒေသဖြစ်သော ဇီးဖြူတောင်တန်းကြီးသည် မြောက်မှတောင်သို့ သွယ်တန်းလျက်ရှိသည်။ ၎င်းတောင်တန်းတွင် အမြင့်ဆုံး ၂၃၉၄ ပေနှင့် အနိမ့်ဆုံးပေ ၁၅၀၀ အထိရှိကြောင်း မြေပုံမှတ်တမ်းတွင် တွေ့ရှိရသည်။ ယင်းတောင်တန်းသည် မော်လိုက် ကလေး၀မြို့နယ်များနှင့် သဘာ၀နယ်နမိတ်များအဖြစ် ခြားထားသည်။ ယင်းတောင်တန်း၏ အရှေ့ဘက် မူးမြစ်ဝဲယာတွင် ပေ ၅၀၀ အောက်နိမ့်သော မြေပြန့်လွင်ပြင်ကို တွေ့ရှိရသည်။၁၉၉၆ ခုနှစ်မှာ စတင်တည်ဆောက်ခဲ့သော သဖန်းဆိပ်ဆည်သည် ကျွန်းလှမြို့နယ်မှာတည်ရှိသည်။ ကျွန်းလှ၊ ကန့်ဘလူနှင့် ကောလင်းမြို့နယ်တို့မှ လူနေရပ်ကွက်များ၊ ရွာများ အများအပြားရွှေ့ပြောင်းခဲ့ရသည်။ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၂၀ ကျော်က တည်ဆောက်ခဲ့သည့် သဖန်းဆိပ်ဆည်ကြောင့် ဆုံးရှုံးခဲ့တဲ့ မြေယာဧက ၁၂၀၀ ကျော် ယခုချိန်ထိ အစားပြန်မရသေးတာတွေ ရှိနေသည်။ အရှေ့တောင် အာရှတွင် အကြီးဆုံး ဆည်ကြီးတစ်ဆည်ဖြစ်သည့် သဖန်းဆိပ်ရေလှောင်တမံက စစ်ကိုင်းတိုင်းတွင်းရှိ စိုက်ဧက များအတွက် ဆည်ရေ ပေးဝေမှုြဖင့် အထောက်ကူြပုသည်။သဖမ်းဆိပ်ဆည်အတွင်းတွင် ရွှေတွင်းမှ ရွှေများ၊ ကျွန်းလှမြို့နယ်အတွင်းတွင် ရေနံတွင်းမှရေနံများထွက်ရှိသည်။ ကျွန်းလှမြို့နယ်အတွင်းက ရေနံတွင်းတွေဟာ လျှံတွင်းအဖြစ် နေ့စဉ် ပီပါ ထောင်ချီပြီး ထွက်ရှိနေပြီး သဖမ်းဆိပ်ဆည်အတွင်းမှာ ရွှေမျောပေါင်း ၅၀၀ ကျော် ရှိနေပါသည်။ မူးမြစ်ဝှမ်းလွင်ပြင်သည် မြေဩဇာ အလွန်ကောင်းမွန်၍ သီးနှံစိုက်ပျိုးမှုများ များစွာ ဖြစ်ထွန်းသည်။ ကျွန်းလှမြို့နယ်၏ ကျယ်ပြန့်သော လွင်ပြင်ဖြစ်သည့်အပြင် မြို့နယ်လူဦးရေ အများစု နေထိုင်ရာဒေသဖြစ်သည်။ မူးမြစ်ထဲသို့ စီးဝင်နေသော ချောင်းများ၏ အနေအထားကို ကြည့်၍ မြို့နယ်၏ မြေမျက်နှာပြင်အနောက်ဘက် ဇီးဖြူတောင်တန်းနှင့် ဇီးဖြူတောင်တန်း၏ အဆက်အနွှယ်တောင်ကုန်းများမှ အရှေ့ဘက်ရှိ မူးမြစ်သို့ တဖြေးဖြေးနိမ့်ဆင်းသွားကြောင်း သိသာထင်ရှားပါသည်။ မူးမြစ်သည် ဇီးဖြူတောင်တန်းမြောက်ဘက်ရှိ တောင်သုံးလုံးတောင်တန်းမှ စတင်မြစ်ဖျားခံ၍ မြောက်မှတောင်သို့ စီးဆင်းလျက်ရှိသည်။ မူးမြစ်၏ အရှေ့ဘက်ပိုင်းနှင့်အနောက်ဘက်ပိုင်းဟူ၍ နှစ်ပိုင်းခွဲခြားထားနိုင်သည်။ အနောက်ပိုငး်သည် အရှေ့ဘက်ပိုင်းထက် ပိုမိုကျယ်ဝန်းသည်။ တောင်ကုန်းပေါများသည့် မြို့နယ်ဖြစ်၏။ ချောင်းမြောင်းပေါများသည်။ မူးမြစ်၏ အနောက်ဘက်တွင် ဇီးဖြူတောင်တန်း၏ အဆက်အနွှယ်တောင်ကုန်းများမှ မြစ်ဖျားခံ၍ မူမြစ်ထဲသို့ စီးဝင်ကြသည်။ ချောင်းများမှာ မြောက်မှတောင်သို့ အမည်အလိုက် နမ်းဘရမ်းချောင်း၊ နန်းကြီးသာ ချောင်း၊ ပြောင်သွယ်ချောင်း၊ ရွာဘင်းချောင်းတို့ ဖြစ်ကြသည်။ မူးမြစ်ထဲသို့ စီးဝင်ကြသော ချောင်းတိုများမှာ စရိပ်သာချောင်း၊ ဆားတွင်းချောင်းတို့ ဖြစ်ကြသည်။ မူးမြစ်ထဲသို့ အရှေ့ဘက်ပိုင်းမှ စီးဝင်သော ချောင်းများမှာ ဒေါင်းယူးချောင်း နှင့် စမြစ်ချောင်းတို့ ဖြစ်ကြပြီး ၎င်းတို့သည် ရေစီးသန်ပါသည်။ ကြီးကျယ်သော အင်းအိုင်များ မရှိ။ ကျီးပင်အင်း၊ ချောင်းဖြူအင်းနှင့် ဘတ်အင်းစသည့် မြစ်ကျိုးအင်းများကို တွေ့ရှိရသည်။ ကျွန်းလှမြို့မှ အနောက်ဘက် ၂၆ မိုင်ကွော၀းသည့် နောင်ကောက်ကျေးရွာအနောက်ဘက် ၃မိုင်ခန့်အကွာတွင် မိုးဦးကျမှ ဇန္နဝါရီလကုန်အထိ ရေစီးဆင်းသော တန့်တွဲရေတံခွန်တစ်ခု ရှိသည်။ ==ရာသီဥတု== ကျွန်းလှမြို့နယ်သည် စစ်ကိုင်းတိုင်း၏မြောက်ဘက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိပြီး၊ ယေဘုယျအားဖြင့် ပူအိုက်စွတ်စိုသော ရာသီဥတုမျိုးဖြစ်သည်။ ဤဒေသအတွင်း နှစ်စဉ်ပျမ်းမျှမိုးရေချိန် ၄၄.၁၇ လက်မ နှင့် ပျမ်းမျှ အပူချိန် ၈၇.၅ ဒီဂရီဖာရိဟိုက်ရှိသည်။ *'''၁၉၇၄ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၂ ခုနှစ်အတွင်း ဤမြို့နယ်၏ ပျမ်းမျှ''' ဤဒေသအတွင်း နှစ်စဉ်မေလတတိယပတ်အတွင်းတွင် မုတ်သုန်ရာသီစတင်ဝင်ရောက်လေ့ရှိပြီး အောက်တိုဘာ လယ်ခန့်တွင် ခွါလေ့ရှိသည်။ နှစ်စဉ်မေ၊ ဇွန်နှင့် ဇူလိုင်လများတွင် မိုးရေချိန်ရွာသွန်းမြဲဖြစ်ပြီး ဩဂုတ်လနှင့် စက်တင်ဘာလများတွင် ရွာသွန်းမြဲ၏ အထက်ရှိတတ်သည်။ ဆယ်နှစ်၊ ဆယ့်ငါးနှစ်တွင် တစ်ကြိမ်ခန့် အောက်တိုဘာလနှင့် နိုဝင်ဘာလအတွင်း မူးမြစ်ရေလျှံသည်အထိ မိုးကြီးတတ်ရာ ၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် တစ်ကြိမ်၊ ၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် တစ်ကြိမ်၊ သိသိသာသာထူးခြားမှု ကြုံတွေ့ခဲ့သည်။ နှစ်စဉ် ဧပြီးလနှင့် မေလအတွင်း မုတ်သုန်မိုးနှင့်အတူ လေပြင်းများလည်း တိုက်ခတ်လေ့ ရှိသည်။ ကျွန်းလှမြို့နယ်အတွင်း ဇလဗေဒ တိုင်းတာရေးစခန်းများအဖြစ် မူးမြစ်ဝှမး်စီမံကိန်း သဖန်းဆိပ်စခန်းတွင် တစ်ခု၊ ကျွန်းလှမြို့နယ် ပြည့်သူ့ဆေးရုံဝင်းတွင် တစ်ခု ရှိသည်။ ကျွန်းလှနယ်တွင် ကျွန်း၊ ပျဉ်းကတိုးနှင့်သစ်ယာ၊အင်ကြင်း စသောသစ်ကောင်းများ ထွက်သည်။ ကျွန်းလှနှင့် မိုင် ၃ဝ ခန့် ကွာ သစ်ချို့ရွာမှ ကျောက်မီးသေးအနည်းငယ် တူးဖော်ရရှိ သည်။ သို့ရာတွင် ကျောက်မီးသွေးမှာ သက်နုဖြစ်၏။ ထိုနယ်မှ ဆန်စပါးနှင့် ပဲအမျိုးမျိုး၊ ခရမ်၊ မုန်လာ၊ ဂေါ်ဘီထုပ် စသော ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ စိုက်ပျိုးသည်။ ဝါဂွမ်း၊ နှမ်း၊ ဝါး၊ ပွဲ့လျက်၊ အင်တွဲ၊ သစ်စေး၊ ပျားရည်၊ ပျား ဖယောင်း၊ ချိပ်တို့ လည်း ထွက်သည်။ ကျွန်းလှနယ်တွင်းရှိ ပျောင်သွယ်ချောင်း၊ ဖန်သာချောင်း စည်သာယပင်းချောင်းများမှာ သစ်မျှောရာ အဓိကရေလမ်းများ ဖြစ်ကြသည်။ ထိုနယ်ရှိ ချောင်းများမှ ရွှေအနည်းငယ် ထွက်၍ မိုးကုန်၍ ရေစစ်ချိန်တွင် ရွှေကျင်လေ့ရှိကြသည်။ ယခုအခါ ကျွန်းလှမြို့အားကန့်ဘလူမြို့မှ(၁၀)မိုင်အကွာတွင်မြို့အားပြောင်းရွေ့ထားပြီးဖြစ်သည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁)</ref> ==တိရစ္ဆာန်များ== သစ်တောတွင် တွေ့ရသော တိရစ္ဆာန်များမှာ ဆင်၊ ပြောင်၊ ကျား၊ ကျားသစ်၊ သားမင်၊ ဂျီ၊ ဆိုင်၊ ဆတ်၊ ဒရယ်၊ တောဆိတ်၊ တောင်ဆိတ်၊ ဝက်ဝံ၊ တောခွေး၊ ခွေးအ၊ ယုန်၊ တောကြောင်၊ တောဝက်၊ ခွေးတူဝက်တူ၊ ဖွတ်၊ မြွေအမျိုးမျိုး၊ ရှူး၊ ရှူးပျံ၊ ရှဉ့်နှင့်လိပ်၊ ပဒတ်များဖြစ်သည်။ ငှက်သတ္တဝါများမှာ ဒေါင်းကြီး၊ ဒေါင်းမင်း၊ ငှက်ကြီးဝံပို၊ ဗျိုင်း၊ ဟင်္သာ၊ မောက်တင်၊ ကြိုးကြာ၊ တောကြက်၊ သာလိကာ၊ ရေဘဲ၊ ရေဘလုံ၊ သိမ်းငှက်၊ လင်းယုန်၊ စွန်၊ ချိုး၊ ချည်ခင်စွတ်၊ သစ်တောက်ငှက်၊ ဘီးတောင်ဘို့၊ စစ္စလီ၊ ငုံးများ ရှိကြသည်။ ရေသတ္တဝါများမှာ ငါးရွေး၊ ငါးကြင်း၊ ငါးဘတ်၊ ငါးရံ့၊ ငါးချောင်း၊ ငါးမောင်းမ၊ ငါးမြှီးနီ၊ ငါးလဝါ၊ ငါးရှဉ့်၊ ငါးမြွေ၊ မြွေနဂါး၊ ငါးခူ၊ ငါးစင်ရိုင်း၊ ငါးဖန့်ဝိုင်း၊ ငါးစုန်း၊ ငါးပူစီ၊ စသည့်ငါးသတ္တဝါများ ရှိကြသည်။ အများအပြားရှိသော သတ္တဝါများမှာ ဂျီ၊ ဒရယ်၊ ယုန်၊ ကြက်တူရွေး၊ ချိုး၊ ခါငှက်များ ဖြစ်ပြီး၊ ရှားပါးသော သတ္တဝါများမှာ ဆင်၊ စစ္စလီ၊ ဒေါင်းငှက်မှားဖြစ်သည်။ အင်းဆက်ပိုးများအဖြစ် ပျားကြီး၊ ဝါးရင်းပျား၊ သစ်ခေါင်းပျား၊ လိပ်ပြာ၊ ပိတုန်း၊ မှက်၊ ခြင်၊ ယင်၊ ဖြုတ်၊ ပိုးကုန်း၊ ပုရစ်၊ ဖလံ၊ [[ကျွတ် (တိရစ္ဆာန်)|ကျွတ်]]၊ တီ၊ မြှော့၊ ပုစဉ်း၊ စသော ပိုးမွှားများ ရှိကြသည်။ ==အပင်များ== မြို့နယ်၏ ရာသီဥတု မြေသဘာဝအလျောက် ပေါက်ရောက်သော အပင်များသည် များသောအားဖြင့် ပင်စောက်ပင်များ ပေါက်ရောက်ကြသည်။ သစ်တောအမျိုးအစားမှာ အမြဲစိမ်းနှင့် အပူပိုင်းရွက်ပြတ်သစ်တော အမျိုးအစားဖြစ်၍ အဖိုးတန်သစ်များ ပေါက်ရောက်ကြသည်။ သစ်တောဌာန၏ ကွက်စိပ်စီမံကိန်းစာရင်းအရ ကြိုးဝိုင်းအလိုက် ပေါက်ရောက်သော ရောင်းတန်းဝင် သဘာဝ ပေါက်ပင်များမှာ အောက်ပါအတို်င်းတွေ့ရှိရသည်။ ==မှတ်ချက်== ကျွန်းလှမြို့‌‌ဟောင်းသည်သဖန်းဆိတ်ရေလှောင်တမံရေဝပ်အတွင်းပျောက်ဆုံးခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ ယခုဖော်ပြထားသည့်ကျွန်းလှသည်မြို့ဟောင်းဖြစ်သည်။ == ကိုးကား == <references/> <br /> {{စစ်ကိုင်းတိုင်း}} {{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ]] [[Category:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့များ]]<br /> e7te69ey159s10sq6ggydihp7mvkpk0 0 13851 1048853 1048788 2026-08-15T21:29:31Z InternetArchiveBot 61272 Adding 3 books for [[ဝီကီပီးဒီးယား:စိစစ်အတည်ပြုခံနိုင်မှု]] (20260815)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 1048853 wikitext text/x-wiki {{redirect|ကွန်ပလက်စ်ကိန်း|ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ကိန်းများအကြောင်း|ကိန်း}} {{Short description|ကိန်းစစ်ပိုင်းနှင့် ကိန်းယောင်ပိုင်း ပါဝင်သော ကိန်း}} [[File:A plus bi.svg|thumb|upright=1.15|right|ကိန်းထွေး (Complex number) <math>z</math> ကို အာဂန် ပုံကြမ်းဟု ခေါ်ဆိုသော ပုံကြမ်းပေါ်ရှိ အပြာရောင် တည်နေရာ [[ဗက်တာ]] သို့မဟုတ် အနီရောင် အမှတ်တစ်မှတ်အဖြစ် ကိန်းစုံတွဲ <math>(a, b)</math> ဖြင့် မြင်သာအောင် ကိုယ်စားပြု ဖော်ပြနိုင်သည်။ အဆိုပါပုံကြမ်းသည် ကိန်းထွေးပြင်ညီ (Complex plane) ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ <math>Re</math> သည် ကိန်းစစ်ဝင်ရိုး ဖြစ်သည်။ <math>Im</math> သည် ကိန်းယောင်ဝင်ရိုး ဖြစ်သည်။ <math>i</math> သည် ကိန်းယောင်ယူနစ် (Imaginary unit) ဖြစ်ပြီး ၎င်းသည် <math>i^2 = -1</math> ဟူသော ညီမျှခြင်းကို ပြည့်စုံစေသည်။]] သင်္ချာပညာတွင် '''ကိန်းထွေး''' (Complex number) ဆိုသည်မှာ ကိန်းစနစ် (Number systems) တစ်ခု၏ [[အစုဝင်|အစုဝင်တစ်ခု]] ဖြစ်သည်။ ၎င်းစနစ်သည် ကိန်းစစ် (Real number) များကို <math>i</math> ဟု သင်္ကေတပြုသော သီးခြားအစုဝင်တစ်ခုဖြင့် တိုးချဲ့ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ အဆိုပါ <math>i</math> ကို ကိန်းယောင်ယူနစ် (Imaginary unit) ဟု ခေါ်ဆိုပြီး ၎င်းသည် <math>i^2= -1</math> ညီမျှခြင်းကို ပြည့်စုံစေသည်။ အထက်ပါညီမျှခြင်းကို ပြည့်စုံစေသော ကိန်းစစ် မရှိသည့်အတွက် ရီနေ ဒေကားတ် (René Descartes) က <math>i</math> ကို [[ကိန်းယောင်]] (Imaginary number) ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။ မည်သည့် ကိန်းထွေးကိုမဆို <math>a + bi</math> ပုံစံဖြင့် ဖော်ပြနိုင်သည်။ ဤနေရာတွင် <math>a</math> နှင့် <math>b</math> တို့သည် ကိန်းစစ်များ ဖြစ်ကြသည်။ <math>a</math> ကို ကိန်းစစ်ပိုင်း (Real part) ဟု ခေါ်ဆိုပြီး <math>b</math> ကို ကိန်းယောင်ပိုင်း (Imaginary part) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ကိန်းထွေးများ၏ [[အစု|အစု]]ကို <math>\mathbb{C}</math> သို့မဟုတ် '''C''' သင်္ကေတ တစ်ခုခုဖြင့် ဖော်ပြသည်။ ဝေါဟာရအရ ကိန်းယောင်ဟု ခေါ်ဆိုသော်လည်း ၎င်းတို့သည် စိတ်ကူးယဉ်သက်သက် မဟုတ်ဘဲ သင်္ချာရှုထောင့်အရ ကိန်းစစ်များနည်းတူ တကယ့်တည်ရှိမှုများ ဖြစ်ကြသည်။ ထို့ပြင် အလွန်သေးငယ်သော စကေးရှိ သဘာဝတရား၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို ရူပဗေဒနည်းကျ ရှင်းလင်းရာတွင် ကိန်းထွေးများသည် ကိန်းစစ်များကဲ့သို့ပင် သဘာဝတရားနှင့် ထူးခြားစွာ တစ်သားတည်းကျနေပြီး ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကမ္ဘာကြီးကို သိပ္ပံနည်းကျ ဖော်ပြရန် မရှိမဖြစ် လိုအပ်သည်။ <ref>{{cite book |last=Penrose |first=Roger |author-link=Roger Penrose |title=The Emperor's New Mind: Concerning Computers, Minds, and the Laws of Physics |url=https://archive.org/details/emperorsnewmind00penr |publisher=Oxford University Press |year=1989 |page=[https://archive.org/details/emperorsnewmind00penr/page/87 87] |isbn=978-0-19-851973-7}}</ref><ref>{{cite book |last=Stewart |first=Ian |author-link=Ian Stewart (mathematician) |title=Professor Stewart's Incredible Numbers |publisher=Basic Books |year=2015 |isbn=978-0-465-04271-5}}</ref> ကိန်းထွေးများသည် ပိုလီနိုမီရယ် ညီမျှခြင်းများ (Polynomial equations) အားလုံးအတွက် အဖြေများကို ရရှိစေနိုင်သည်။ ကိန်းစစ်နယ်ပယ်တွင် အဖြေမရှိသော ညီမျှခြင်းများအတွက်ပင် အဖြေရှာပေးနိုင်သည်။ သင်္ချာပညာ အဆင့်မြင့်လာသည်နှင့်အမျှ ကိန်းစစ်များဖြင့်သာ မလုံလောက်သည့် အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိလာသည်။ သာဓကပြရသော် ပိုလီနိုမီရယ် ညီမျှခြင်း <math>x^2-1=0</math> ကို ဖြေရှင်းပါက ၁ နှင့် -၁ ဟူ၍ ကိန်းစစ်အဖြေ နှစ်ခုရှိသော်လည်း၊ <math>x^2+1=0</math> တွင်မူ ကိန်းစစ်အဖြေ တစ်ခုမျှမရှိပေ။ အကြောင်းမှာ မည်သည့် ကိန်းစစ် <math>x</math> ကိုမဆို နှစ်ထပ်ကိန်းတင်ပါက အနည်းဆုံး သုညဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းကို တစ်ထပ်ပေါင်းပါက သုညနှင့် မည်သို့မျှ ညီမည်မဟုတ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဤအခြေအနေမျိုးကို ကျော်လွှားရန် နှစ်ထပ်ကိန်းတင်ပါက -၁ ရရှိသည့် <math>i</math> ကို တီထွင်ခဲ့ရသည်။ <math>-i</math> သည်လည်း -၁ ၏ နှစ်ထပ်ကိန်းရင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ သမိုင်းကြောင်းအရ ကိန်းထွေးများ၏ လိုအပ်ချက်သည် တတိယထပ် ညီမျှခြင်းများကို ကာဒါနို (Cardano) ၏ နည်းလမ်းဖြင့် အက္ခရာသင်္ချာနည်းကျ အဖြေရှာရာမှ အဓိကပေါ်ပေါက်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name="Earl2024">{{cite web |last=Earl |first=Richard |title=Introduction to Complex Numbers |url=https://www.maths.ox.ac.uk/system/files/attachments/complex.pdf |publisher=Mathematical Institute, University of Oxford |year=2024 |access-date=2024-01-15}}</ref> ပိုမိုတိကျစွာ ဆိုရလျှင် အက္ခရာသင်္ချာ၏ အခြေခံသီအိုရမ် (Fundamental Theorem of Algebra) အရ ကိန်းစစ် သို့မဟုတ် ကိန်းထွေး မြှောက်ဖော်ကိန်းများ ပါဝင်သော ကိန်းသေမဟုတ်သည့် ပိုလီနိုမီရယ်ညီမျှခြင်းတိုင်းတွင် ကိန်းထွေးအဖြေတစ်ခု အမြဲတမ်းရှိသည်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ ကိန်းထွေးများကို ပေါင်းခြင်း၊ နုတ်ခြင်းနှင့် မြှောက်ခြင်းတို့ကို ဖက်စပ်ရဂုဏ်သတ္တိ (Associative property)၊ ဖလှယ်ရ ဂုဏ်သတ္တိ (Commutative property) နှင့် ဖြန့်ဝေခြင်း နိယာမများ (Distributive laws) တို့အပြင် <math>i^2=-1</math> ဟူသော စည်းမျဉ်းကို အသုံးပြု၍ သတ်မှတ်ထားသည်။ သုညမဟုတ်သော ကိန်းထွေးတိုင်းတွင် မြှောက်ခြင်းဆိုင်ရာ ပြောင်းပြန် တစ်ခုစီရှိပြီး ၎င်းသည် သုညမှလွဲ၍ အခြားကိန်းထွေးများဖြင့် စားခြင်းကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။ ဤဂုဏ်သတ္တိများကြောင့် ကိန်းထွေးများသည် [[ဖီးလ်ဒ်]] (Field) တစ်ခု ဖြစ်လာပြီး ကိန်းစစ်များသည် ၎င်း၏ ဖီးလ်ဒ်ပိုင်း (Subfield) ဖြစ်လာသည်။ ဤဂုဏ်သတ္တိများကြောင့် <math>a + bi = a + ib</math> ဟု ရေးသားနိုင်သည်။ မည်သည့်ပုံစံဖြင့် ရေးသားမည်ဆိုသည်မှာ သတ်မှတ်ထားသော အစဉ်အလာအပေါ် မူတည်သည်။ ကိန်းထွေးများသည် <math>\{1,i\}</math> ကို စံအခြေအစု (Standard basis) အဖြစ် အသုံးပြုထားသော [[အတိုင်းအတာ (သင်္ချာ)|အတိုင်းအတာ]]နှစ်ခုရှိသည့် ကိန်းစစ် [[ဗက်တာရပ်ဝန်း]] (Real vector space) တစ်ခုကိုလည်း ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ဤစံအခြေအစုသည် ကိန်းထွေးများကို ကာတီးရှန်း ပြင်ညီတစ်ခုအဖြစ် ပြောင်းလဲပေးပြီး ၎င်းကို ''ကိန်းထွေးပြင်ညီ'' သို့မဟုတ် ''အာဂန် ပုံကြမ်း'' ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ယင်းက ကိန်းထွေးများနှင့် ၎င်းတို့၏ တွက်ချက်မှုများကို ဂျီဩမေတြီနည်းကျ ဖွင့်ဆိုရှင်းလင်းခွင့် ပေးသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ကိန်းစစ်များသည် ကိန်းစစ်မျဉ်း (Real line) ကို ဖွဲ့စည်းပြီး ယင်းကို ကိန်းထွေးပြင်ညီ၏ အလျားလိုက်ဝင်ရိုးအဖြစ် ပုံဖော်ထားသည်။ အလားတူပင် <math>i</math> ၏ ကိန်းစစ် ဆတိုးကိန်းများသည် ဒေါင်လိုက်ဝင်ရိုးကို ဖွဲ့စည်းသည်။ ကိန်းထွေးတစ်ခုကို ၎င်း၏ ဂျီဩမေတြီဆိုင်ရာ ဝင်ရိုးစွန်း ကိုဩဒိနိတ် (Polar coordinates) ဖြင့်လည်း အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်နိုင်သည်။ ယင်းတွင် အချင်းဝက်ကို ကိန်းထွေး၏ ပကတိတန်ဖိုး (Absolute value) ဟု ခေါ်ဆိုပြီး အပေါင်းကိန်းစစ်ဝင်ရိုးမှ တိုင်းတာသော ထောင့်ကို ဝင်ရိုးစွန်းထောင့် (Argument) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ကိန်းထွေးများသည် ကြွယ်ဝသော တည်ဆောက်ပုံတစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ၎င်းတို့သည် တစ်ချိန်တည်းမှာပင် အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ အပိတ်ဖြစ်သော ဖီးလ်ဒ် တစ်ခု၊ ကိန်းစစ်များအပေါ် အခြေခံထားသော ဖလှယ်ရ အက္ခရာသင်္ချာ (Commutative algebra) တစ်ခုနှင့် အတိုင်းအတာနှစ်ခုရှိသော ယူကလစ်ဒ် ဗက်တာရပ်ဝန်း (Euclidean vector space) တစ်ခု ဖြစ်ကြသည်။ == အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက် နှင့် အခြေခံ တွက်ချက်မှုများ (Definition and basic operations) == [[File:Complex_numbers_intheplane.svg|right|thumb|ကိန်းထွေးပြင်ညီတွင် ဖော်ပြထားသော အမျိုးမျိုးသော ကိန်းထွေးများ။]] [[File:Complex number illustration.svg|thumb|right|ကိန်းထွေးတစ်ခုကို ကိန်းထွေးပြင်ညီကို ပြသသည့် အာဂန်ပုံကြမ်းဖြင့် ပြနိုင်သည်။]] ကိန်းထွေးဆိုသည်မှာ <math>a + bi</math> ပုံစံဖြင့် ဖော်ပြချက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤတွင် <math>a</math> နှင့် <math>b</math> တို့သည် ကိန်းစစ်များ ဖြစ်ကြသည်။ ထို့ပြင် <math>i</math> သည် သရုပ်မဲ့ သင်္ကေတတစ်ခု ဖြစ်ပြီး ယင်းကို ကိန်းယောင်ယူနစ် ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ၎င်း၏ အဓိပ္ပာယ်ကို အထက်တွင် ရှင်းပြခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။<ref>{{cite book |editor-last1=Gowers |editor-first1=Timothy |editor-link1=Timothy Gowers |editor-last2=Barrow-Green |editor-first2=June |editor-last3=Leader |editor-first3=Imre |title=The Princeton Companion to Mathematics |publisher=Princeton University Press |location=Princeton, New Jersey |year=2008 |isbn=978-0-691-11880-2 |page=18}}</ref> ဥပမာအားဖြင့် <math>2 + 3i</math>၊ <math>-2+(1/3)i</math> နှင့် <math>4-\pi i</math> တို့သည် ကိန်းထွေးများ ဖြစ်ကြသည်။ ကိန်းထွေး <math>a + bi</math> တစ်ခုအတွက် ကိန်းစစ် <math>a</math> ကို ၎င်း၏ ''ကိန်းစစ်ပိုင်း'' ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ထို့အတူ ကိန်းစစ် <math>b</math> ကို ၎င်း၏ ''ကိန်းယောင်ပိုင်း'' ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ဤနေရာတွင် ကိန်းထွေး <math>bi</math> ကို ဆိုလိုခြင်း မဟုတ်ပေ။ ကိန်းထွေး <math>z</math> ၏ ကိန်းစစ်ပိုင်းကို <math>\operatorname{Re}(z)</math>၊ <math>\mathcal{Re}(z)</math> သို့မဟုတ် <math>\mathfrak{R}(z)</math> ဟု သင်္ကေတပြုသည်။ ကိန်းယောင်ပိုင်းကို <math>\operatorname{Im}(z)</math>၊ <math>\mathcal{Im}(z)</math> သို့မဟုတ် <math>\mathfrak{I}(z)</math> ဟု သင်္ကေတပြုသည်။ ဥပမာအားဖြင့် <math>z = -2+(1/3)i</math> ဖြစ်ပါက <math>\operatorname{Re}(-2+(1/3)i) = -2</math> နှင့် <math>\operatorname{Im}(-2+(1/3)i) = 1/3</math> တို့ ဖြစ်ကြသည်။ <math>\operatorname{Re}(z)</math> နှင့် <math>\operatorname{Im}(z)</math> နှစ်ခုစလုံးသည် တိကျစွာ ကိန်းစစ်များသာ ဖြစ်ကြသည်။<ref name="Earl2024" /> '''ကိန်းထွေးနှစ်ခု ညီခြင်း (Equality):''' ကိန်းထွေးနှစ်ခု <math>z=a+bi</math> နှင့် <math>w=c+di</math> တို့ကို <math>a=c</math> နှင့် <math>b=d</math> ဖြစ်မှသာ တူညီသည်ဟု သတ်မှတ်ပြီး <math>z=w</math> ဟု ရေးသည်။ ကိန်းထွေး <math>z</math> တစ်ခုကို ကိန်းစစ်များ၏ အစီအစဉ်ကျအတွဲ (Ordered pair) <math>(\Re (z),\Im (z))</math> ဖြင့် ခွဲခြားသတ်မှတ်နိုင်သည်။ ယင်းကို စံကိုဩဒိနိတ်များပါရှိသော ယူကလစ်ဒ် ပြင်ညီတစ်ခုရှိ အမှတ်တစ်မှတ်၏ ကိုဩဒိနိတ်များအဖြစ် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုနိုင်သည်။ ထိုပြင်ညီကို ''ကိန်းထွေးပြင်ညီ'' သို့မဟုတ် ''အာဂန် ပုံကြမ်း'' ဟု ခေါ်ဆိုသည်။<ref>{{cite book |last=Pedoe |first=Dan |author-link=Daniel Pedoe |title=Geometry: A comprehensive course |url=https://archive.org/details/geometrycomprehe0000pedo |publisher=Dover |year=1988 |isbn=978-0-486-65812-4}}</ref> စံအဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်အပြင် ကိန်းထွေးများ၏ [[ဖီးလ်ဒ်]] <math>\mathbb{C}</math> ကို အခြားသော အက္ခရာသင်္ချာ နည်းလမ်းပေါင်းများစွာဖြင့် ခိုင်မာစွာ တည်ဆောက်နိုင်သည်။<ref name="nLab">{{cite web |author=nLab authors |title=Complex Numbers |url=https://ncatlab.org/nlab/show/complex+number |website=nLab |access-date=2024-01-15}}</ref> ၎င်းသည် ပိုလီနိုမီရယ် စားလဒ်[[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|ကွင်း]] (Quotient ring) <math>\mathbb{R}[x]/(x^2 + 1)</math> နှင့် [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်|အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဖြစ်သည်]] (Isomorphic)။ ဤတွင် ကိန်းယောင်ယူနစ် <math>i</math> သည် ပိုလီနိုမီရယ် <math>x</math> ၏ ထပ်တူညီမှုအတန်းအစား (Equivalence class) ဖြစ်သည်။ ယင်းကို <math>\begin{pmatrix} a & b \\ -b & a \end{pmatrix}</math> ပုံစံရှိ <math>2 \times 2</math> ကိန်းစစ် ကိန်းအုံများ၏ အက္ခရာသင်္ချာပိုင်းအဖြစ်လည်း တည်ဆောက်နိုင်သည်။ ထိုတည်ဆောက်ပုံတွင် ကိန်းအုံပေါင်းခြင်းနှင့် မြှောက်ခြင်းတို့သည် ကိန်းထွေး ဂဏန်းသင်္ချာကို ထင်ဟပ်စေသည်။ === အပေါင်းနှင့် အနုတ် (Addition and subtraction) === ကိန်းထွေးနှစ်ခုဖြစ်သော <math>a =x+yi</math> နှင့် <math>b =u+vi</math> တို့ကို ပေါင်းရာတွင် ၎င်းတို့၏ ကိန်းစစ်ပိုင်းများနှင့် ကိန်းယောင်ပိုင်းများကို သီးခြားစီ ပေါင်းရသည်။ ကိန်းထွေးနှစ်ခု၏ ပေါင်းခြင်းကို [[ဗက်တာ|ဗက်တာများ]] ပေါင်းခြင်းဖြင့် အလွယ်တကူ သရုပ်ဖော်နိုင်သည်။ ယင်းကို အောက်ပါအတိုင်း ဖော်ပြနိုင်သည်။ <math display=block>a + b =(x+yi) + (u+vi) = (x+u) + (y+v)i.</math> အလားတူပင် နုတ်ခြင်းကို အောက်ပါအတိုင်း တွက်ချက်နိုင်သည်။ <math display=block>a - b =(x+yi) - (u+vi) = (x-u) + (y-v)i.</math> ဤစနစ်တွင် အပေါင်းဆိုင်ရာ ထပ်တူရအစုဝင်မှာ <math>0=0+0i</math> ဖြစ်ပြီး၊ ကိန်းထွေးတစ်ခု၏ အပေါင်းဆိုင်ရာ ပြောင်းပြန်မှာ <math>-z=(-x)+(-y)i</math> ဖြစ်သည်။ === မြှောက်ခြင်း (Multiplication) === ကိန်းထွေးနှစ်ခု၏ မြှောက်လဒ်ကို အောက်ပါအတိုင်း တွက်ချက်သည်။ <math display=block>(a+bi) \cdot (c+di) = ac - bd + (ad+bc)i.</math> ဥပမာအားဖြင့် <math>(2-i)(3+4i) = 2 \cdot 3 - ((-1) \cdot 4) + (2 \cdot 4 + (-1) \cdot 3)i = 10 +5i.</math> ဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် ဤအချက်တွင် <math>i^2 = i \cdot i = -1</math> ဟူသော အခြေခံပုံသေနည်းသည် သီးသန့်အခြေအနေတစ်ခုအဖြစ် ပါဝင်နေသည်။ ဤစနစ်အတွက် မြှောက်ခြင်းဆိုင်ရာ ထပ်တူရအစုဝင်မှာ <math>1=1+0i</math> ဖြစ်သည်။ === ကိန်းထွေး ကွန်ဂျူဂိတ်၊ ပကတိတန်ဖိုး၊ ဝင်ရိုးစွန်းထောင့် နှင့် စားခြင်း (Complex conjugate, absolute value, argument and division) === [[File:Complex conjugate picture.svg|right|thumb|upright=0.8|ကိန်းထွေးပြင်ညီအတွင်းရှိ <math>z</math> နှင့် ၎င်း၏ ကွန်ဂျူဂိတ် <math>\bar{z}</math> တို့၏ ဂျီဩမေတြီ ကိုယ်စားပြုဖော်ပြမှု။]] ကိန်းထွေး <math>z = x + yi</math> ၏ ''ကိန်းထွေး ကွန်ဂျူဂိတ်'' (Complex conjugate) ကို <math>\bar{z} = x-yi</math> အဖြစ် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်သည်။<ref>{{cite book |last=Apostol |first=Tom M. |author-link=Tom M. Apostol |title=Mathematical Analysis |url=https://archive.org/details/mathematicalanal02edtomm |edition=2nd |publisher=Addison-Wesley |year=1981 |pages=[https://archive.org/details/mathematicalanal02edtomm/page/15 15]–16 |isbn=978-0-201-00288-1}}</ref> ဂျီဩမေတြီအရ <math>\bar{z}</math> သည် ကိန်းစစ်ဝင်ရိုးကို အခြေပြု၍ <math>z</math> ၏ အချိုးညီရောင်ပြန်ဟပ်ခြင်း (Reflection) ဖြစ်သည်။ ကွန်ဂျူဂိတ်ပြုလုပ်ခြင်းသည် [[အင်ဗော်လူးရှင်း|အင်ဗော်လူးရှင်း]] (Involution) တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို နှစ်ကြိမ်ပြုလုပ်ပါက မူလကိန်းထွေးကို ပြန်လည်ရရှိမည်ဖြစ်ပြီး ၎င်းကို <math>\overline{\overline{z}}=z</math> ဟု ဖော်ပြနိုင်သည်။ ထို့ပြင် ၎င်းသည် အခြေခံ ဂဏန်းသင်္ချာများအပေါ်သို့ ဖြန့်ဝေရ ဂုဏ်သတ္တိ (Distributive property) သက်ရောက်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် <math>\overline{z \pm w} = \overline{z} \pm \overline{w}</math>၊ <math>\overline{zw} = \overline{z}\overline{w}</math> နှင့် <math>\overline{(z/w)} = \overline{z}/\overline{w}</math> တို့ ဖြစ်ကြသည်။<ref name="Earl2024" /> သင်္ချာရှုထောင့်အရ ကိန်းထွေး ကွန်ဂျူဂိတ်ပြုလုပ်ခြင်းသည် <math>\mathbb{C}</math> ၏ အသေးအဖွဲမဟုတ်သော အဆက်မပြတ် [[ဖီးလ်ဒ်]] [[အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်|အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်]] (Automorphism) တစ်ခုတည်းသာ ဖြစ်ပြီး ယင်းသည် ကိန်းစစ်များကို မပြောင်းလဲသော ဂုဏ်သတ္တိ (Invariant) အဖြစ် ကျန်ရှိစေသည်။<ref name="nLab" /> ကွန်ဂျူဂိတ်သည် ကိန်းထွေးတစ်ခု၏ ကိန်းစစ်ပိုင်းနှင့် ကိန်းယောင်ပိုင်းများကို ထုတ်ယူရန်အတွက် အက္ခရာသင်္ချာနည်းလမ်း တစ်ခုကို ထောက်ပံ့ပေးသည်။ <ref name="Earl2024" /> <math display="block">\operatorname{Re}(z) = \frac{z + \bar{z}}{2}, \quad \operatorname{Im}(z) = \frac{z - \bar{z}}{2i}</math> မည်သည့် ကိန်းထွေး <math>z = x + yi</math> အတွက်မဆို မြှောက်လဒ် <math display=block>z \cdot \overline z = (x+iy)(x-iy) = x^2 + y^2</math> သည် အနုတ်မဟုတ်သော ကိန်းစစ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤအချက်က <math>z</math> ၏ ''ပကတိတန်ဖိုး''၊ တစ်နည်းအားဖြင့် မော်ဂျူးလပ်စ် သို့မဟုတ် ပမာဏကို <math>|z|</math> ဟု သင်္ကေတပြု၍ နှစ်ထပ်ကိန်းရင်း (Square root) အဖြစ် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ရန် ခွင့်ပြုပေးသည်။ <math display="block">|z|=\sqrt{x^2+y^2}.</math> ယင်းသည် <math>z\bar{z} = |z|^2</math> ဟူသော အခြေခံ ထပ်တူညီမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။<ref name="nLab" /> ပိုက်သာဂိုရပ်စ် သီအိုရမ် (Pythagorean theorem) အရ <math>|z|</math> သည် မူလနေရာ (Origin) မှ ကိန်းထွေး <math>z</math> ကို ကိုယ်စားပြုသော အမှတ်အထိ အကွာအဝေး ဖြစ်သည်။ ပကတိတန်ဖိုးသည် အမြဲတစေ အနုတ်မဟုတ်သော ကိန်းစစ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး <math>|zw| = |z||w|</math> ဟူသော မြှောက်ခြင်းဆိုင်ရာ ဂုဏ်သတ္တိကို ပြည့်စုံစေသည်။ ထို့ပြင် အောက်ပါအတိုင်း တြိဂံ မညီမျှခြင်း (Triangle inequality) ကိုလည်း ရေးသားနိုင်သည်။ <ref name="Earl2024" /> <math display=block>||z|-|w||\le|z+w|\le |z| + |w|</math> ယင်းအပြင် <math>\operatorname{Re}(z)\le |z|</math> နှင့် <math>\operatorname{Im}(z) \le |z|</math> အချက်များလည်း မှန်ကန်သည်။ ကိန်းထွေးပြင်ညီအတွင်းရှိ မည်သည့် ကိန်းထွေးနှစ်ခု <math>z</math> နှင့် <math>w</math> အကြား အကွာအဝေးကိုမဆို <math>|z - w|</math> ဖြင့် ဖော်ပြပေးသည်။ ကွန်ဂျူဂိတ်ကို အသုံးပြုခြင်းဖြင့် အလိုရှိရာ ကိန်းထွေး <math>w = u + vi</math> ကို သုညမဟုတ်သော ကိန်းထွေး <math>z = x + yi</math> ဖြင့် စားခြင်းအား တွက်ချက်နိုင်သည်။ ထိုသို့တွက်ချက်ရာတွင် ပိုင်းဝေနှင့် ပိုင်းခြေ နှစ်ခုစလုံးကို ပိုင်းခြေ၏ ကွန်ဂျူဂိတ်ဖြင့် မြှောက်ပေးရမည် ဖြစ်သည်။ <ref name="Earl2024" /> <math display=block> \frac{w}{z} = \frac{w\bar{z}}{z\bar{z}} = \frac{w\bar{z}}{|z|^2} = \frac{(u + vi)(x - iy)}{x^2 + y^2} = \frac{ux + vy}{x^2 + y^2} + \frac{vx - uy}{x^2 + y^2}i. </math> အကယ်၍ သုညမဟုတ်သော ကိန်းထွေး <math>z = x+yi</math> အတွက် ပိုင်းခြေစစ်စစ် <math>1/z</math> ကို ရှာဖွေလိုပါက အထက်ပါနည်းအတိုင်း <math>\frac{1}{z} = \frac{x}{x^2+y^2} +\frac{-y}{x^2+y^2} i</math> အဖြစ် လွယ်ကူစွာ တွက်ချက်နိုင်သည်။ <math>z</math> ၏ ဝင်ရိုးစွန်းထောင့် သို့မဟုတ် အခြေပြထောင့် <math>\varphi</math> (Argument or phase) သည် အပေါင်းကိန်းစစ်ဝင်ရိုးနှင့် အချင်းဝက် ဗက်တာကြားရှိ ထောင့်ဖြစ်ပြီး <math>\arg z</math> ဟု ရေးသားသည်။ ၎င်းကို <math>\cos \varphi = \frac{x}{|z|}</math> နှင့် <math>\sin \varphi = \frac{y}{|z|}</math> တို့ဖြင့် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ထားသည်။<ref name="Earl2024" /> === ဝင်ရိုးစွန်း ပုံစံ နှင့် အွိုင်လာ ပုံသေနည်း (Polar form and Euler's Formula) === ပကတိတန်ဖိုး <math>r = |z|</math> နှင့် ဝင်ရိုးစွန်းထောင့် <math>\varphi</math> ရှိသော မည်သည့် ကိန်းထွေး <math>z</math> အတွက်မဆို အောက်ပါညီမျှခြင်းသည် မှန်ကန်သည်။ <math display=block>z=r(\cos\varphi +i\sin\varphi)</math> ဤထပ်တူညီမှုကို <math>z</math> ၏ ဝင်ရိုးစွန်း ပုံစံအဖြစ် ရည်ညွှန်းသည်။ <math>e^x</math>၊ <math>\cos x</math> နှင့် <math>\sin x</math> တို့၏ တေလာ ကိန်းစဉ်တန်း (Taylor series) ကို ကိန်းထွေး နယ်ပယ်သို့ တိုးချဲ့ခြင်းဖြင့် '''အွိုင်လာ ပုံသေနည်း''' (Euler's formula) ဟု လူသိများသော အခြေခံ ထပ်တူညီမှုကို အောက်ပါအတိုင်း ရရှိသည်။ <ref name="Earl2024" /> <math display=block>e^{i\varphi} = \cos \varphi + i \sin \varphi</math> ရလဒ်အနေဖြင့် ကိန်းထွေးတစ်ခု၏ ဝင်ရိုးစွန်းပုံစံကို ကိန်းထွေး ထပ်ကိန်းတင် [[ဖန်ရှင်|ဖန်ရှင်]] (Complex exponential function) အသုံးပြု၍ အများဆုံးနှင့် အသေသပ်ဆုံး ရေးသားလေ့ရှိသည်။ <math display=block>z = r e^{i\varphi}</math> ကိန်းထွေးနှစ်ခုကို ဝင်ရိုးစွန်းပုံစံဖြင့် ပေးထားပါက ၎င်းတို့၏ မြှောက်လဒ်နှင့် စားလဒ်ကို အလွန်ရိုးရှင်းစွာ တွက်ချက်နိုင်သည်။ တွက်ချက်ရာတွင် ပကတိတန်ဖိုးများကို မြှောက်ရမည် သို့မဟုတ် စားရမည် ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် ဝင်ရိုးစွန်းထောင့်များကို ပေါင်းရမည် သို့မဟုတ် နုတ်ရမည် ဖြစ်သည်။ <math display=block>z_1 z_2 = r_1 r_2 e^{i(\varphi_1 + \varphi_2)}</math> === ထပ်ကိန်းများ နှင့် ကိန်းရင်းများ (Powers and roots) === ကိန်းထွေးတစ်ခု၏ <math>n</math> ကြိမ်မြောက် ထပ်ကိန်း (n-th power) ကို ဒေ မွာဗ်၏ ပုံသေနည်း (de Moivre's formula) ကို အသုံးပြု၍ တွက်ချက်နိုင်သည်။ ယင်းပုံသေနည်းကို မည်သည့် ကိန်းစစ် <math>\varphi</math> နှင့် [[ကိန်းပြည့်|ကိန်းပြည့်]] <math>n</math> အတွက်မဆို အွိုင်လာ ပုံသေနည်းမှ တိုက်ရိုက် ဆင်းသက်ရယူထားခြင်း ဖြစ်သည်။ <ref name="Earl2024" /> <math display=block> z^{n} = (r(\cos \varphi + i\sin \varphi ))^n = r^n \, (\cos n\varphi + i \sin n \varphi).</math> ကိန်းထွေး <math>z</math> ၏ <math>n</math> ကြိမ်မြောက် ကိန်းရင်းများကို အောက်ပါအတိုင်း ဖော်ပြသည်။ <math display=block>z^{1/n} = \sqrt[n]r \left( \cos \left(\frac{\varphi+2k\pi}{n}\right) + i \sin \left(\frac{\varphi+2k\pi}{n}\right)\right)</math> ဤတွင် <math>0 \le k \le n - 1</math> ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် <math>z^n = 1</math> ညီမျှခြင်းတွင် ယူနစ်ရင်းများ (Roots of unity) ဟု လူသိများသော မတူညီသည့် အဖြေ <math>n</math> ခု ရှိသည်။ အာဂန် ပုံကြမ်းတွင် အဆိုပါ ကိန်းရင်းများသည် ယူနစ်စက်ဝိုင်းအတွင်း ဆွဲသားထားသော မှန်ကန်သည့် အနား <math>n</math> ခုပါ ဗဟုဂံ (Polygon) တစ်ခု၏ ထိပ်စွန်းမှတ်များ (Vertices) ကို ဖွဲ့စည်းသည်။<ref name="Earl2024" /> === အက္ခရာသင်္ချာ၏ အခြေခံသီအိုရမ် (Fundamental theorem of algebra) === အက္ခရာသင်္ချာ၏ အခြေခံသီအိုရမ် အရ မည်သည့် ကိန်းထွေးများ <math>a_0, \dots, a_n</math> အတွက်မဆို <math>a_n \neq 0</math> နှင့် ပိုလီနိုမီရယ်၏ ဒီဂရီ သည် <math>n \ge 1</math> ဖြစ်ပါက <math display=block>a_n z^n + \dotsb + a_1 z + a_0 = 0</math> ညီမျှခြင်းတွင် <math>\mathbb{C}</math> အတွင်း တိကျစွာ ကိန်းရင်း <math>n</math> ခု ရှိသည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ ဤနေရာတွင် ထပ်တူညီသော ကိန်းရင်းများကိုပါ ထည့်သွင်းရေတွက်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤအချက်ကြောင့် <math>\mathbb{C}</math> ကို အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ အပိတ်ဖြစ်သော [[ဖီးလ်ဒ်]] (Algebraically closed field) တစ်ခုဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ထို့ပြင် ကွန်ဂျူဂိတ် ကိန်းရင်း သီအိုရမ်အရ ပိုလီနိုမီရယ်တွင် တိကျစွာ ကိန်းစစ် မြှောက်ဖော်ကိန်းများသာ ပါဝင်ပါက မည်သည့် ကိန်းထွေး ကိန်းရင်းများမဆို ကွန်ဂျူဂိတ် စုံတွဲများအဖြစ်သာ တည်ရှိရမည် ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် <math>z_0</math> သည် ကိန်းရင်းတစ်ခုဖြစ်ပါက <math>\overline{z_0}</math> သည်လည်း ကိန်းရင်းတစ်ခု ဖြစ်ရမည်။<ref name="Earl2024" /> === တိုးချဲ့ထားသော ကိန်းထွေးပြင်ညီ နှင့် ကိန်းထွေး ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ (Extended complex plane and complex analysis) === [[File:Riemann sphere1.svg|thumb|right|upright=0.9|ကိန်းထွေးပြင်ညီကို ရီးမန်း စက်လုံးမျက်နှာပြင် အပေါ်သို့ ရပ်လုံးကြွပုံဖော်ပရိုဂျက်ရှင်း ဖြင့် ထင်ဟပ်ဖော်ပြခြင်း။]] သင်္ချာပညာရှင်များသည် <math>\mathbb{C}</math> သို့ အနန္တရှိ အမှတ်တစ်ခုဖြစ်သည့် <math>\infty</math> ကို ပေါင်းထည့်ခြင်းဖြင့် <math>\mathbb{C}_\infty</math> ဟုခေါ်သော '''တိုးချဲ့ထားသော ကိန်းထွေးပြင်ညီ''' (Extended complex plane) ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ကြသည်။ ပုံစံတကျအားဖြင့် ၎င်းသည် <math>\mathbb{C}</math> ကို အလက်ဇန်ဒရော့ဗ် အမှတ်တစ်မှတ် ကျစ်လျစ်ပြုခြင်း (Alexandroff one-point compactification) ဖြစ်သည်။<ref name="nLab" /> ၎င်းကို ရပ်လုံးကြွပုံဖော်ပရိုဂျက်ရှင်း (Stereographic projection) မှတစ်ဆင့် [[အတိုင်းအတာ (သင်္ချာ)|အတိုင်းအတာ]]သုံးခုရှိသော ယူနစ်စက်လုံးမျက်နှာပြင် တစ်ခုပေါ်သို့ [[ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|ဘိုင်ဂျက်တစ်ဖြစ်သော ပုံဖော်မှု]] (Bijective mapping) ဖြင့် ဆက်စပ်ဖော်ပြနိုင်သည်။ ယင်းကို '''ရီးမန်း စက်လုံးမျက်နှာပြင်''' (Riemann sphere) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ဤရပ်ဝန်းတွင် မျဉ်းများနှင့် စက်ဝိုင်းများကြား ကွဲပြားမှု ပျောက်ကွယ်သွားသည်။ မျဉ်းများကို အနန္တကို ဖြတ်သန်းသွားသော စက်ဝိုင်းများအဖြစ် ရိုးရှင်းစွာ သတ်မှတ်ထားသည်။<ref name="Earl2024" /> ကိန်းထွေးအလိုက် [[ဆင်းသက်ချက် (ဒစ်ဖရန်ရှယ် ကဲကုလပ်)|ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရသော]] [[ဖန်ရှင်|ဖန်ရှင်များ]] ကို တိကျစွာ လေ့လာခြင်းသည် သင်္ချာပညာရပ်၏ အကိုင်းအခက်တစ်ခု ဖြစ်လာသည်။ အဆိုပါ ဖန်ရှင်များကို ဟိုလိုမော်ဖစ် ဖန်ရှင်များ (Holomorphic functions) ဟု ခေါ်ဆိုပြီး ထိုပညာရပ်ကို '''ကိန်းထွေး ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ''' (Complex analysis) ဟု လူသိများသည်။ ကိန်းထွေးအလိုက် ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရနိုင်မှုသည် ကိန်းစစ်အလိုက် ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရနိုင်မှုထက် များစွာပို၍ တင်းကျပ်သော အခြေအနေတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဟိုလိုမော်ဖစ် ဖန်ရှင်များတွင် ထူးခြားသော ဂုဏ်သတ္တိများ ရှိနေသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ၎င်းတို့ကို အနန္တအကြိမ် ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရနိုင်ခြင်းနှင့် တေလာ ကိန်းစဉ်တန်း ဖြင့် သဘာဝကျစွာ ကိုယ်စားပြုဖော်ပြနိုင်ခြင်းတို့ ဖြစ်ကြသည်။<ref name="Earl2024" /> == ကိုးကားချက်များ (References) == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ကိန်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ကိန်းထွေး ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ]] pbmq9pf9q3srmfez3a452w0fn7swpeq 0 17193 1048867 1039994 2026-08-16T05:25:42Z ~2026-35239-26 144455 စာလုံးပေါင်း ပြင်ခဲ့သည် 1048867 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့ |native_name = မြို့ရွှေကျွန်း |other_name = သေတဟတ္ထိဒီပမြို့ |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = မြို့တည်နေရာပြ မြန်မာနိုင်ငံမြေပုံ |settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ|မြို့]] |image_skyline = |image_map = |map_caption = ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့တည်နေရာပြမြေပုံ |subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] |subdivision_name ={{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 =[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|မကွေးတိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[မင်းဘူးခရိုင်|မင်းဘူး]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[ဆင်​​ဖြူကျွန်းမြို့နယ်|ဆင်ဖြူကျွန်း]] |settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ|မြို့]] |area_total_km2 = |population = |population_as_of = |population_density_km2 = auto |coordinates = {{Coord|20.6641996868|94.6929049089|region:MM|format=dms|display=inline,title}} |timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] |utc_offset = + ၆ နာရီ ၃၀ မိနစ် |website = }} '''[[ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့]]'''သည် [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]] [[မင်းဘူးခရိုင်]]၊ [[စလင်းမြို့နယ်]]ရှိ မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။<ref>{{https://share.google/ImoCYEi3wdwGX521S}}</ref> မင်းဘူးမြို့ မြောက်ဘက် ၄၅ မိုင်ခန့်အကွာ [[ဧရာဝတီမြစ်]]နှင့်စလင်းချောင်းခေါ် [[ဆင်ဖြူကျွန်းချောင်း]]တို့ တွေ့ဆုံရာတွင် တည်ရှိသ​ည့် ဆိပ်ကမ်းမြို့ဖြစ်သည်။ အလောင်းစည်သူမင်းလက်ထက် ရခိုင်မင်းမျိုးမင်းသားလက်ျာမင်းနန် အကူအညီတောင်းခံလျောက်ထားသဖြင့် မင်းဧကရာဇ်သည် ပုန်ကန်ခြားနား‌သော ရခိုင်အမတ်မင်းဘီလူးမင်းဆက် ကို သွားရောက်နှိမ်နှင်းရာလမ်းခရီးတထောက်နားသောအရပ် ဧရာ၀တီမြစ်အနီး ကျွန်းကြီး တွင် ရတနာဆင်ဖြူဝပ်သဖြင့် ဘုရားတည်၍ ဆင်ဖြူဝပ်သော ကျွန်းမြေမဟာဖြစ်သောကြောင့် ဆင်ဖြူကျွန်းဟုတွင်သည်။ ရှေးမြန်မာဘုရင်များလက်ထက်နှင့် အထူးသဖြင့် ဘကြီးတော်(မြန်မာ ၁၁၈၁-၁၁၉၉) လက်ထက် တို့တွင် [[ဆင်ဖြူတော်|ဆင်ဖြူ]]များရရှိရာဒေသဖြစ်၍၊ ဆင်ဖြူကျွန်းဟု ပိုမို ကျော်ကြားခဲ့သည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄)</ref> ဆင်ဖြူကျွန်း ၏ အရှေ့ဘက်၌ ဧရာဝတီမြစ်၊ အနောက်ဘက်၌ ချောင်း တည်ရှိသည်။ ဆင်ဖြူကျွန်း တောင်ဘက် မြန်မာဘုရင်များလက်ထက် သမိုင်းဝင်အရပ်တစ်ခု ဖြစ်သည့် ယမ်းဖိုကုန်းတည်ရှိခဲ့ပေသည်။ ၎င်းဒေသမှတစ်ဆင့် အမ်းတောင်ကြားလမ်းသို့ကျော်ဖြတ်ကာ ရခိုင်ပြည်နယ်သို့ သွားနိုင်သည်။ ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့သည် ရှေးဘုရင်လက်ထက်က ရေတပ်သစ်တပ်တည်ရှိရာ ကင်းမြို့ဖြစ်ပြီး စစ်ရေးအရအရေးပါရာဒေသ ဖြစ်ခဲ့သည်။ စစ်ကြီးမဟာဗန္ဓုလစစ်စခန်းချခဲရာဒေသဖြစ်ပြီး ရခိုင်ဒေသကိုထိန်းချုပ်သည့် စစ်စခန်းမြို့ဖြစ်သည်။ ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့ရှိ ကျည်တော်စု၊ကြည်စု၊ တပ်ပြင်၊ မြင်ခေါင်း၊ ယမ်းဖိုကုန်း၊ ဒိုင်းဒေါင်းကုန်းစသည်တို့သည် မဟာဗန္ဓုလစစ်သူကြီး ဆင်ဖြူကျွန်း တွင်စစ်စခန်းချရင်း အမည်တွင်ခဲ့သည့် ရပ်ကွက်ရွာများဖြစ်သည်။ ==မြို့ဖွဲ့စည်းပုံ== ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့ ကို ရှေးယခင် က ခြောက်သွေးခြောက်ရပ်ကွက်ဖြင်ဖွဲ့စည်းထားသည်။ သုံးပင်တောင်ရပ်၊ သုံးပင်မြောက်ရပ်၊ ပျံ့လွင့်ရပ်၊ ပရိက္ခရာရပ်၊ ပိုးအရှေ့ရပ်၊ ပိုးအနောက်ရပ် တို့ဖြင့်ဖွဲစည်းထားသည်။ သိုသော်ယခုအခါ ဆင်ဖြူကျွန်း မြို့ကို မြို့ပေါ်ရပ်ကွက်၉ခု သူကြီးပိုင်နယ်၅၂ရွာ ကျေးရွာပေါင်း၁၁၆ရွာဖြင့်ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ယခုအခါတိုးချဲ့ရပ်ကွက်များအဖြစ် အမှတ်(၁)ရပ်ကွက်နယ်မြေတွင် သုံးပင်တောင်(ပိုးသည် ပြည်စိုး သပြေ)၊ သုံးပင်မြောက်၊ အမှတ်(၂)ရပ်ကွက်နယ်မြေတွင် ပျံ့လွင့်၊ ပရိက္ခရာ၊ အမှတ်(၃)ရပ်ကွက်နယ်မြေတွင် ပိုးအရှေ့၊ ပိုးအနောက်၊ အမှတ်(၄)ရပ်ကွက်နယ်မြေတွင် သစ္စာမြိုင်၊ သရက်တော၊ ရွာသစ်၊ ပရပိုက်တန်း၊ ယမ်းဖိုကုန်း၊ သရက်ချဉ်၊ သီးကုန်း၊ ဇောင်ချမ်းကုန်း၊ အမှတ်(၅)ရပ်ကွက်နယ်မြေတွင် မ/ရှားတော၊ အုတ်ဖို၊ မင်းကုန်း၊ သာယာကုန်း၊ စိတ္တူ၊ ပြည်တော်သာရပ်၊ အမှတ်(၆)ရပ်ကွက်နယ်မြေတွင်၊ နွယ်တမယ်ရပ်၊ ဆုတ်လေဦးချောင်းဖြူရပ်၊ အမှတ်(၇)ရပ်ကွက်တွင် ဆုံကုန်း ရေနံစု ကျက်ဟင်းခါးကျွန်း အမှတ်(၈)ရပ်ကွက်တွင်စွန်းကျွန်းညို အမှတ်(၉)ရပ်ကွက်တွင် မိုးဝန်း ဒိုင်ဂေါင်းကုန်း စသည်ဖြင့် ရပ်ကွက်ကြီး (၉) ရပ်ကွက်ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ စွန်းကျွန်းညိုရပ်ကွက်သည်ဆင်ဖြူကျွန်မြို့အတွက်ရေးပါသောဧရာဝတီမြစ်ဆိပ်ကမ်းဖြစ်သည်။ ဆုံကုန်းရပ်ကွက်သည်လဲယွန်းထည်၊ဖန်စီရွှေချခြင်း၊ပန်းပုကနုတ်စသည့်အတက်ပညာရှင်များရှိရမြို့၏အားထားရာရပ်ကွက်တစ်ဖြစ်သည်။ ==နယ်နိမိတ်== မြို့တောင်ဘက်တွင်[[စလင်းမြို့]] အရှေ့ဘက်တွင်[[ဧရာဝတီမြစ်]][[ချောက်မြို့နယ်]]မြောက်ဘက်တွင်[[ဆိပ်ဖြူမြို့နယ်]]အနောက်ဘက်တွင်[[စေတုတ္တရာမြို့နယ်]][[ဆောမြို့နယ်]]တို့တည်ရှိသည်။ ===အစိုးရရုံးများဌာနများ=== *မြို့အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာန၊ *ရပ်ကွက်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးရုံး၉ခု၊ *ကျေးရွာအုပ်ချုပ်ရေးမှူးရုံး၅၂ခု *သစ်တောရုံး၊ *ဆက်သွယ်ရေးရုံး၊ *မြို့စည်ပင်သာယာရေးရုံး *စာတိုက်ရုံး၊ *မြို့ နယ်မြေရဲစခန်း၊ *မြို့ နယ်မြေမီးသတ်ဌာန၊ *မြို့နယ်အလုပ်သမားကုန်တင်ကုန်ချရုံး၊ *မြို့နယ်လျှပ်စစ်အင်ဂျင်နီယာရုံး၊ *မြို့နယ်စက်မှုလယ်ယာဦးစီးဌာန *စ်ိုက်ပျိုးရေးရုံး၊ *ပြည်သူ့ဆေးရုံ၊ *မိခင်နှင့်ကလေးကျန်းမာရေးဌာန၊ *အောက်စီဂျင်ထုတ်လုပ်ရေးစက်ရုံ *ဝါကြိတ်စက် *ကြက်ခြေနီအသင်း စသည်တို့တည်ရှိသည်။ ==ပညာရေး== ===အထက်တန်း=== * [[အ.ထ.က (၁) ဆင်ဖြူကျွန်း]] * အထက(၂)ဆင်ဖြူကျွန်း (ပြည်စိုးကုန်းကျောင်း) * အထက်တန်းကျောင်း၅ ကျောင်း * အထက်တန်းကျောင်းခွဲ ၇ ကျောင်း * မူလတန်းကျောင်းပေါင်း ၆၂ ကျောင်း == စီးပွားရေး == အဓိက စီးပွားရေးမှာ စိုက်ပျိုးရေး ဖြစ်သည်။ ဆည်ရေသောက်လယ်မြေများ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် စပါးနှင့် ပဲမျိုးစုံ စိုက်ကြသည်။ ကိုင်းကျွန်းတို့တွင် မြေပဲ၊ ငရုတ်၊ ပဲမျိုးစုံ စိုက်ကြသည်။ ဆင်ဖြူကျွန်းမှ အာလူး၊ငရုတ်၊ ကြက်သွန်နှင့် ရှားစေးတို့မှာ နာမည်ကြီးသည်။ အာလူးသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင်ရှမ်းဒေသနှင့်ဆင်ဖြူကျွန်းဒေသတွင်သာစိုက်ပျိုးကြသည်။ ===စားသောက်ဖွယ်ရာများ=== ဆင်ဖြူကျွန်းဝက်အူတောင့်၊ဆင်ဖြူကျွန်းမုန့်ဩဇာ ဆင်ဖြူကျွန်း ပဲချောင်း အာလူးကြော် အုန်းကရေကရာတို့သည်နာမည်ကျော်ဒေသထွက်စားစရာများဖြစ်သည်။ == လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး == ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့သို့ ဧရာဝတီမြစ်နှင့် စလင်းချောင်းတို့မှ လှေ၊ သင်္ဘောတို့ဖြင့် ရေလမ်းအားဖြင့်လည်းကောင်း၊ မင်းဘူး-ဆင်ဖြူကျွန်း-ဆိပ်​ဖြူလမ်း ဆင်ဖြူကျွန်း-ငဖဲလမ်း ဆ​င်ဖြူကျွန်း-စေတုတ္တရာလမ်းစသည့်ကုန်းလမ်းအားဖြင့် သွားလာနိုင်သော မြို့တစ်ခု ဖြစ်သည်။ စာတိုက်၊အစိုးရဆက်သွယ်ရေး ရုံး ပုဂ္ဂလိကဆက်သွယ်ရေးရုံး ဘဏ်များ ရှိ၍လည်းဆက်သွယ်ရေးကောင်းသောမြို့လည်းဖြစ်သည်။ ===တံတားများ=== #([[နွယ်တမယ်တံတား|နွယ်တမယ်တံတား ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့]]) #ဆင်ဖြူကျွန်မြောက်ဘက်ခြမ်းကိုယ်ထူကိုယ်ထတံတား(နတ်စင် မြောက်ရှားတော) #ဖောင်တော်ဦးတံတား(ဖောင်တော်ဦးတောင်ကျချောင်း) #မီးရထားတံတား #ကန်တော်ချောင်းကူးတံတား #ထင်ရှားသော နေရာဒေသများ *ရှင်ပင်ဆုတောင်းပြည့်ဘုရားကြီး *မဟာပါဒင်္ဂစက်တော်ရာဘုရားကြီး *ရှင်ပင်မုနိမဟာရံသီဘုရားကြီး *ရှင်ပင်မဟာစေတီလှဘုရားကြီး *ရှင်ပင်မြကျောက်ဆည်ဘုရားကြီး *ရှင်ပင်ဘုန်းပွင့်ဘုရားကြီး *ရှင်ပင်ချမ်းသာကြီးဘုရား *ပဥ္စလောဟာပြည်တော်ပြန်အာရုံခံဘုရားကြီး *ရှင်ပင်ငါးမျက်နှာဘုရားကြီး *ရှင်ပင်ဖောင်တော်ဦးဘုရားကြီး *ရှင်ပင်လေးမျက်နှာဘုရားကြီး *ရှင်ပင်ဗုပ္ပါရုံဘုရား *ရှင်ပင်ဘုန်းမြင့်ဘုရား *နှီးဘုရား *ရှင်ပင်ကြံတိုင်းအောင်ဘုရား *ကပ်ကျော်ဘုရား *လောကမာရဇိန်ဘုရား *လောကသရဖူမြတ်စွာဘုရား *ရှင်ပင်မြတ်ရှင်တော်ပွင့်ဘုရား *​ကျက်ဆူးဘုရား *ဖောင်ချည်တိုင်ဘုရား *ဆုတ်လေဦးဘုရား *ရှင်ပင်ကြက်ရိုးတောင်စေတီတော်မြတ် *ဆုတောင်းပြည့်ဘုရား(သရက်ချဉ်ရပ်) *ဆန္ဒပြည့်စေတီ ===စာသင်တိုက်များ=== *မဟာဝိဇယာရာမပါဠိတက္ကသိုလ်စာင်တိုက် *မင်္ဂလာမဟာဝိသုတာရာမစာသင်တိုက် *ဗုဒ္ဓဓီတာသီလရှင်စာသင်တိုက် ===ရိပ်သာများ=== *မိုးကုတ်ရိပ်သာ *ဆုံကုန်းရှမ်းဝိပဿနာရိပ်သာ *မဟာစည်ရိပ်သာ ===ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများ=== *မဲထီးရွှေကျောင်းတော်ကြီး *မြေရှည်အုတ်ကျောင်းတိုက် *ရေမိန်တောင်ကျောင်း *ရေမိန်မြောက်ကျောင်း *ရာကျော်ကျောင်းတောင်ကြီး *လေးထပ်ကျောင်း(ကျောင်းကုန်း) *လေးထပ်ကျောင်း(ရွာသစ်) *မြသီတာကျောင်း *ဘကဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း *ဆုတောင်းပြည့်ကျောင်း *မဟာစည်ကျောင်း *အုတ်ကျောင်း *သရက်ချဉ်ကျောင်း *နိဿရည်းကျောင်း ===ပန်းခြံ=== *အာဇာနည်ပန်းခြံ *လွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်း }} ==ထင်ပေါ်ကျော်ကြားသူများ== *ဆင်ဖြူကျွန်းဆရာတော် ဦး[[ဓမ္မသာရ ]](မိုးကုတ်ဝိပဿနာ နာယကချုပ်ဆရာတော်) *ဆရာတော်ဘဒ္ဒန္တ[[ဉာဏိန္ဒ]] (အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ အဘိဓဇမဟာရဋ္ဌဂုရု နိုင်ငံတော်သံဃ မဟာနာယက ဒုဥက္ကဋ္ဌ) *ဆရာတော်ဘဒ္ဒန္တ[[ပညာဇောတ]] (အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ နိုင်ငံတော်ဗဟိုဝန်ဆောင်နိုင်ငံတော်ဩဝါဒစရိယဆရာတော်) *ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တ[[နောဓိဉာဏ]] (အဂ္ဂမဟာဂဏဝါစကပဏ္ဍိတ/သီရိပျံချီ/ဒုပါမောက္ခချုပ်ဆရာတော် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာထေရဝါဒဗုဒ္ဓသာသနာပြု တက္ကသိုလ် *ဓမ္မဝီရဒေါက်တာတေဇနိယ (အရဟံဖောင်ဒေးရှင်းဗဟို) *[[အောင်ဗလ|ယောက်ျားမင်းသမီးမယ် အောင်ဗလ]] *[[ကျပင်း ဆရာဖီး]] *[[သင်၊ ဆရာ ဆင်ဖြူကျွန်း​]] *[[ဆင်ဖြူကျွန်း အောင်သိန်း]] (စာပေဆုများရှင် တသက်တာစာပေဆုရှင်) *[[နန္ဒစိုး|နန္ဒာစိုး]] (ဆင်ဖြူကျွန်း) (စာပေဆုများရှင်) *[[မြေဇာ (ကာတွန်း)|ကာတွန်းမြေဇာ]] *[[ကာတွန်းရွှေမင်းသား]] *[[တင်ဝင်း၊ မ (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာမတင်ဝင်း (ပညာရေးတက္ကသိုလ်)]] *ပန်တျာအေးလွင် (ဆင်ဖြူကျွန်း)စာပေဗိမာန်စာပေဆုရ *ဦး[[ပုလဲစိန်]] (ဇာက်မင်းသားအသံပညာရှင်) *[[နိုင်လင်း]] (အသံဇာက်လမ်းဇာတ်ညွှန်းတေးသံရှင်) *[[သျှင်မ]] (ဝတ္ထုစာရေးဆရာမ) *[[ခင်မြဇင်]] (အမျိုးသားစာပေဆုရှင်) *[[ဆင်ဖြူကျွန်း သန်းထွန်း]] (အမျိုးသားစာပေဆုရှင်) *မင်းတခေတ် (လူငယ်စာရေးဆရာဒါရိုက်တာ) *တေးရေး[[စောဝေလင်း]] ("ဧရာဝတီက မခင်နှင်းဆီ" သီချင်းရေးသားသူ) *[[ဆင်မ]] (ဟာသသရုပ်ဆောင်) *ဆိုင်းဆရာ ဦးတင်မောင် *စိန်ဗိုလ်ညွန့် (ဆိုင်းဆရာ) *ပန်းချီလှဘုန်းအောင် *ဇော်ဇော်ဝေ (ဆင်ဖြူကျွန်း)(ဓာတ်ပုံဆုများရှင်) *တင်မိုးလွင် (ဆင်ဖြူကျွန်း) (ကဗျာဆရာ *ဧဒင်နန္ဒာ (ဆင်ဖြူကျွန်း) (စာရေးဆရာ) မင်းကြီး[[ဗိုလ်ဥတ္တမ]]၊ [[ဗိုလ်ဗျိုင်းကြီး]] [[ဗိုလ်ဗျိုင်းလေး]] [[မြတောင်ဗိုလ်]] ဗိုလ်ဆေးနီ၊ ဗိုလ်ကြာလန်းစသည့် နယ်ချဲ့တော်လှန်ရေးခေါင်းဆောင်များ၏နယ်ချဲ့တော်လှန်ရေးသမိုင်း([[ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]) မှာ စာတင်သင့်သည် ရှေးခေတ်ဘုရင်များလက်ထက်တွင် ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့သည် စစ်ရေးအရအရေးပါသော​ရေတပ် သစ်တပ်ရှိရာမြို့ဖြစ်ခဲ့သည်။ ==ကိုးကား== <references/> {{မကွေးတိုင်း}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ]] [[Category:မကွေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့များ]] {{Magway-geo-stub}} 382q9v3conij0wn8lzqv3bj6dvehxul 1048868 1048867 2026-08-16T05:29:22Z ~2026-35239-26 144455 /* လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး */ စာလုံးပေါင်း ပြင်ခဲ့သည် 1048868 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့ |native_name = မြို့ရွှေကျွန်း |other_name = သေတဟတ္ထိဒီပမြို့ |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = မြို့တည်နေရာပြ မြန်မာနိုင်ငံမြေပုံ |settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ|မြို့]] |image_skyline = |image_map = |map_caption = ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့တည်နေရာပြမြေပုံ |subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] |subdivision_name ={{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 =[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|မကွေးတိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[မင်းဘူးခရိုင်|မင်းဘူး]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[ဆင်​​ဖြူကျွန်းမြို့နယ်|ဆင်ဖြူကျွန်း]] |settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ|မြို့]] |area_total_km2 = |population = |population_as_of = |population_density_km2 = auto |coordinates = {{Coord|20.6641996868|94.6929049089|region:MM|format=dms|display=inline,title}} |timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] |utc_offset = + ၆ နာရီ ၃၀ မိနစ် |website = }} '''[[ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့]]'''သည် [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]] [[မင်းဘူးခရိုင်]]၊ [[စလင်းမြို့နယ်]]ရှိ မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။<ref>{{https://share.google/ImoCYEi3wdwGX521S}}</ref> မင်းဘူးမြို့ မြောက်ဘက် ၄၅ မိုင်ခန့်အကွာ [[ဧရာဝတီမြစ်]]နှင့်စလင်းချောင်းခေါ် [[ဆင်ဖြူကျွန်းချောင်း]]တို့ တွေ့ဆုံရာတွင် တည်ရှိသ​ည့် ဆိပ်ကမ်းမြို့ဖြစ်သည်။ အလောင်းစည်သူမင်းလက်ထက် ရခိုင်မင်းမျိုးမင်းသားလက်ျာမင်းနန် အကူအညီတောင်းခံလျောက်ထားသဖြင့် မင်းဧကရာဇ်သည် ပုန်ကန်ခြားနား‌သော ရခိုင်အမတ်မင်းဘီလူးမင်းဆက် ကို သွားရောက်နှိမ်နှင်းရာလမ်းခရီးတထောက်နားသောအရပ် ဧရာ၀တီမြစ်အနီး ကျွန်းကြီး တွင် ရတနာဆင်ဖြူဝပ်သဖြင့် ဘုရားတည်၍ ဆင်ဖြူဝပ်သော ကျွန်းမြေမဟာဖြစ်သောကြောင့် ဆင်ဖြူကျွန်းဟုတွင်သည်။ ရှေးမြန်မာဘုရင်များလက်ထက်နှင့် အထူးသဖြင့် ဘကြီးတော်(မြန်မာ ၁၁၈၁-၁၁၉၉) လက်ထက် တို့တွင် [[ဆင်ဖြူတော်|ဆင်ဖြူ]]များရရှိရာဒေသဖြစ်၍၊ ဆင်ဖြူကျွန်းဟု ပိုမို ကျော်ကြားခဲ့သည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄)</ref> ဆင်ဖြူကျွန်း ၏ အရှေ့ဘက်၌ ဧရာဝတီမြစ်၊ အနောက်ဘက်၌ ချောင်း တည်ရှိသည်။ ဆင်ဖြူကျွန်း တောင်ဘက် မြန်မာဘုရင်များလက်ထက် သမိုင်းဝင်အရပ်တစ်ခု ဖြစ်သည့် ယမ်းဖိုကုန်းတည်ရှိခဲ့ပေသည်။ ၎င်းဒေသမှတစ်ဆင့် အမ်းတောင်ကြားလမ်းသို့ကျော်ဖြတ်ကာ ရခိုင်ပြည်နယ်သို့ သွားနိုင်သည်။ ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့သည် ရှေးဘုရင်လက်ထက်က ရေတပ်သစ်တပ်တည်ရှိရာ ကင်းမြို့ဖြစ်ပြီး စစ်ရေးအရအရေးပါရာဒေသ ဖြစ်ခဲ့သည်။ စစ်ကြီးမဟာဗန္ဓုလစစ်စခန်းချခဲရာဒေသဖြစ်ပြီး ရခိုင်ဒေသကိုထိန်းချုပ်သည့် စစ်စခန်းမြို့ဖြစ်သည်။ ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့ရှိ ကျည်တော်စု၊ကြည်စု၊ တပ်ပြင်၊ မြင်ခေါင်း၊ ယမ်းဖိုကုန်း၊ ဒိုင်းဒေါင်းကုန်းစသည်တို့သည် မဟာဗန္ဓုလစစ်သူကြီး ဆင်ဖြူကျွန်း တွင်စစ်စခန်းချရင်း အမည်တွင်ခဲ့သည့် ရပ်ကွက်ရွာများဖြစ်သည်။ ==မြို့ဖွဲ့စည်းပုံ== ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့ ကို ရှေးယခင် က ခြောက်သွေးခြောက်ရပ်ကွက်ဖြင်ဖွဲ့စည်းထားသည်။ သုံးပင်တောင်ရပ်၊ သုံးပင်မြောက်ရပ်၊ ပျံ့လွင့်ရပ်၊ ပရိက္ခရာရပ်၊ ပိုးအရှေ့ရပ်၊ ပိုးအနောက်ရပ် တို့ဖြင့်ဖွဲစည်းထားသည်။ သိုသော်ယခုအခါ ဆင်ဖြူကျွန်း မြို့ကို မြို့ပေါ်ရပ်ကွက်၉ခု သူကြီးပိုင်နယ်၅၂ရွာ ကျေးရွာပေါင်း၁၁၆ရွာဖြင့်ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ယခုအခါတိုးချဲ့ရပ်ကွက်များအဖြစ် အမှတ်(၁)ရပ်ကွက်နယ်မြေတွင် သုံးပင်တောင်(ပိုးသည် ပြည်စိုး သပြေ)၊ သုံးပင်မြောက်၊ အမှတ်(၂)ရပ်ကွက်နယ်မြေတွင် ပျံ့လွင့်၊ ပရိက္ခရာ၊ အမှတ်(၃)ရပ်ကွက်နယ်မြေတွင် ပိုးအရှေ့၊ ပိုးအနောက်၊ အမှတ်(၄)ရပ်ကွက်နယ်မြေတွင် သစ္စာမြိုင်၊ သရက်တော၊ ရွာသစ်၊ ပရပိုက်တန်း၊ ယမ်းဖိုကုန်း၊ သရက်ချဉ်၊ သီးကုန်း၊ ဇောင်ချမ်းကုန်း၊ အမှတ်(၅)ရပ်ကွက်နယ်မြေတွင် မ/ရှားတော၊ အုတ်ဖို၊ မင်းကုန်း၊ သာယာကုန်း၊ စိတ္တူ၊ ပြည်တော်သာရပ်၊ အမှတ်(၆)ရပ်ကွက်နယ်မြေတွင်၊ နွယ်တမယ်ရပ်၊ ဆုတ်လေဦးချောင်းဖြူရပ်၊ အမှတ်(၇)ရပ်ကွက်တွင် ဆုံကုန်း ရေနံစု ကျက်ဟင်းခါးကျွန်း အမှတ်(၈)ရပ်ကွက်တွင်စွန်းကျွန်းညို အမှတ်(၉)ရပ်ကွက်တွင် မိုးဝန်း ဒိုင်ဂေါင်းကုန်း စသည်ဖြင့် ရပ်ကွက်ကြီး (၉) ရပ်ကွက်ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ စွန်းကျွန်းညိုရပ်ကွက်သည်ဆင်ဖြူကျွန်မြို့အတွက်ရေးပါသောဧရာဝတီမြစ်ဆိပ်ကမ်းဖြစ်သည်။ ဆုံကုန်းရပ်ကွက်သည်လဲယွန်းထည်၊ဖန်စီရွှေချခြင်း၊ပန်းပုကနုတ်စသည့်အတက်ပညာရှင်များရှိရမြို့၏အားထားရာရပ်ကွက်တစ်ဖြစ်သည်။ ==နယ်နိမိတ်== မြို့တောင်ဘက်တွင်[[စလင်းမြို့]] အရှေ့ဘက်တွင်[[ဧရာဝတီမြစ်]][[ချောက်မြို့နယ်]]မြောက်ဘက်တွင်[[ဆိပ်ဖြူမြို့နယ်]]အနောက်ဘက်တွင်[[စေတုတ္တရာမြို့နယ်]][[ဆောမြို့နယ်]]တို့တည်ရှိသည်။ ===အစိုးရရုံးများဌာနများ=== *မြို့အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာန၊ *ရပ်ကွက်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးရုံး၉ခု၊ *ကျေးရွာအုပ်ချုပ်ရေးမှူးရုံး၅၂ခု *သစ်တောရုံး၊ *ဆက်သွယ်ရေးရုံး၊ *မြို့စည်ပင်သာယာရေးရုံး *စာတိုက်ရုံး၊ *မြို့ နယ်မြေရဲစခန်း၊ *မြို့ နယ်မြေမီးသတ်ဌာန၊ *မြို့နယ်အလုပ်သမားကုန်တင်ကုန်ချရုံး၊ *မြို့နယ်လျှပ်စစ်အင်ဂျင်နီယာရုံး၊ *မြို့နယ်စက်မှုလယ်ယာဦးစီးဌာန *စ်ိုက်ပျိုးရေးရုံး၊ *ပြည်သူ့ဆေးရုံ၊ *မိခင်နှင့်ကလေးကျန်းမာရေးဌာန၊ *အောက်စီဂျင်ထုတ်လုပ်ရေးစက်ရုံ *ဝါကြိတ်စက် *ကြက်ခြေနီအသင်း စသည်တို့တည်ရှိသည်။ ==ပညာရေး== ===အထက်တန်း=== * [[အ.ထ.က (၁) ဆင်ဖြူကျွန်း]] * အထက(၂)ဆင်ဖြူကျွန်း (ပြည်စိုးကုန်းကျောင်း) * အထက်တန်းကျောင်း၅ ကျောင်း * အထက်တန်းကျောင်းခွဲ ၇ ကျောင်း * မူလတန်းကျောင်းပေါင်း ၆၂ ကျောင်း == စီးပွားရေး == အဓိက စီးပွားရေးမှာ စိုက်ပျိုးရေး ဖြစ်သည်။ ဆည်ရေသောက်လယ်မြေများ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် စပါးနှင့် ပဲမျိုးစုံ စိုက်ကြသည်။ ကိုင်းကျွန်းတို့တွင် မြေပဲ၊ ငရုတ်၊ ပဲမျိုးစုံ စိုက်ကြသည်။ ဆင်ဖြူကျွန်းမှ အာလူး၊ငရုတ်၊ ကြက်သွန်နှင့် ရှားစေးတို့မှာ နာမည်ကြီးသည်။ အာလူးသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင်ရှမ်းဒေသနှင့်ဆင်ဖြူကျွန်းဒေသတွင်သာစိုက်ပျိုးကြသည်။ ===စားသောက်ဖွယ်ရာများ=== ဆင်ဖြူကျွန်းဝက်အူတောင့်၊ဆင်ဖြူကျွန်းမုန့်ဩဇာ ဆင်ဖြူကျွန်း ပဲချောင်း အာလူးကြော် အုန်းကရေကရာတို့သည်နာမည်ကျော်ဒေသထွက်စားစရာများဖြစ်သည်။ == လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး == ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့သို့ ဧရာဝတီမြစ်နှင့် စလင်းချောင်းတို့မှ လှေ၊ သင်္ဘောတို့ဖြင့် ရေလမ်းအားဖြင့်လည်းကောင်း၊ မင်းဘူး-ဆင်ဖြူကျွန်း-ဆိပ်​ဖြူလမ်း ဆင်ဖြူကျွန်း-ငဖဲလမ်း ဆ​င်ဖြူကျွန်း-စေတုတ္တရာလမ်းစသည့်ကုန်းလမ်းအားဖြင့် သွားလာနိုင်သော မြို့တစ်ခု ဖြစ်သည်။ စာတိုက်၊အစိုးရဆက်သွယ်ရေး ရုံး ပုဂ္ဂလိကဆက်သွယ်ရေးရုံး ဘဏ်များ ရှိ၍လည်းဆက်သွယ်ရေးကောင်းသောမြို့လည်းဖြစ်သည်။ ===တံတားများ=== #([[နွယ်တမယ်တံတား|နွယ်တမယ်တံတား ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့]]) #ဆင်ဖြူကျွန်မြောက်ဘက်ခြမ်းကိုယ်ထူကိုယ်ထတံတား(နတ်စင် မြောက်ရှားတော) #ဖောင်တော်ဦးတံတား(ဖောင်တော်ဦးတောင်ကျချောင်း) #မီးရထားတံတား #ကန်တော်ချောင်းကူးတံတား {{#ထင်ရှားသော နေရာဒေသများ}} *ရှင်ပင်ဆုတောင်းပြည့်ဘုရားကြီး *မဟာပါဒင်္ဂစက်တော်ရာဘုရားကြီး *ရှင်ပင်မုနိမဟာရံသီဘုရားကြီး *ရှင်ပင်မဟာစေတီလှဘုရားကြီး *ရှင်ပင်မြကျောက်ဆည်ဘုရားကြီး *ရှင်ပင်ဘုန်းပွင့်ဘုရားကြီး *ရှင်ပင်ချမ်းသာကြီးဘုရား *ပဥ္စလောဟာပြည်တော်ပြန်အာရုံခံဘုရားကြီး *ရှင်ပင်ငါးမျက်နှာဘုရားကြီး *ရှင်ပင်ဖောင်တော်ဦးဘုရားကြီး *ရှင်ပင်လေးမျက်နှာဘုရားကြီး *ရှင်ပင်ဗုပ္ပါရုံဘုရား *ရှင်ပင်ဘုန်းမြင့်ဘုရား *နှီးဘုရား *ရှင်ပင်ကြံတိုင်းအောင်ဘုရား *ကပ်ကျော်ဘုရား *လောကမာရဇိန်ဘုရား *လောကသရဖူမြတ်စွာဘုရား *ရှင်ပင်မြတ်ရှင်တော်ပွင့်ဘုရား *​ကျက်ဆူးဘုရား *ဖောင်ချည်တိုင်ဘုရား *ဆုတ်လေဦးဘုရား *ရှင်ပင်ကြက်ရိုးတောင်စေတီတော်မြတ် *ဆုတောင်းပြည့်ဘုရား(သရက်ချဉ်ရပ်) *ဆန္ဒပြည့်စေတီ ===စာသင်တိုက်များ=== *မဟာဝိဇယာရာမပါဠိတက္ကသိုလ်စာင်တိုက် *မင်္ဂလာမဟာဝိသုတာရာမစာသင်တိုက် *ဗုဒ္ဓဓီတာသီလရှင်စာသင်တိုက် ===ရိပ်သာများ=== *မိုးကုတ်ရိပ်သာ *ဆုံကုန်းရှမ်းဝိပဿနာရိပ်သာ *မဟာစည်ရိပ်သာ ===ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများ=== *မဲထီးရွှေကျောင်းတော်ကြီး *မြေရှည်အုတ်ကျောင်းတိုက် *ရေမိန်တောင်ကျောင်း *ရေမိန်မြောက်ကျောင်း *ရာကျော်ကျောင်းတောင်ကြီး *လေးထပ်ကျောင်း(ကျောင်းကုန်း) *လေးထပ်ကျောင်း(ရွာသစ်) *မြသီတာကျောင်း *ဘကဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း *ဆုတောင်းပြည့်ကျောင်း *မဟာစည်ကျောင်း *အုတ်ကျောင်း *သရက်ချဉ်ကျောင်း *နိဿရည်းကျောင်း ===ပန်းခြံ=== *အာဇာနည်ပန်းခြံ *လွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်း }} ==ထင်ပေါ်ကျော်ကြားသူများ== *ဆင်ဖြူကျွန်းဆရာတော် ဦး[[ဓမ္မသာရ ]](မိုးကုတ်ဝိပဿနာ နာယကချုပ်ဆရာတော်) *ဆရာတော်ဘဒ္ဒန္တ[[ဉာဏိန္ဒ]] (အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ အဘိဓဇမဟာရဋ္ဌဂုရု နိုင်ငံတော်သံဃ မဟာနာယက ဒုဥက္ကဋ္ဌ) *ဆရာတော်ဘဒ္ဒန္တ[[ပညာဇောတ]] (အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ နိုင်ငံတော်ဗဟိုဝန်ဆောင်နိုင်ငံတော်ဩဝါဒစရိယဆရာတော်) *ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တ[[နောဓိဉာဏ]] (အဂ္ဂမဟာဂဏဝါစကပဏ္ဍိတ/သီရိပျံချီ/ဒုပါမောက္ခချုပ်ဆရာတော် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာထေရဝါဒဗုဒ္ဓသာသနာပြု တက္ကသိုလ် *ဓမ္မဝီရဒေါက်တာတေဇနိယ (အရဟံဖောင်ဒေးရှင်းဗဟို) *[[အောင်ဗလ|ယောက်ျားမင်းသမီးမယ် အောင်ဗလ]] *[[ကျပင်း ဆရာဖီး]] *[[သင်၊ ဆရာ ဆင်ဖြူကျွန်း​]] *[[ဆင်ဖြူကျွန်း အောင်သိန်း]] (စာပေဆုများရှင် တသက်တာစာပေဆုရှင်) *[[နန္ဒစိုး|နန္ဒာစိုး]] (ဆင်ဖြူကျွန်း) (စာပေဆုများရှင်) *[[မြေဇာ (ကာတွန်း)|ကာတွန်းမြေဇာ]] *[[ကာတွန်းရွှေမင်းသား]] *[[တင်ဝင်း၊ မ (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာမတင်ဝင်း (ပညာရေးတက္ကသိုလ်)]] *ပန်တျာအေးလွင် (ဆင်ဖြူကျွန်း)စာပေဗိမာန်စာပေဆုရ *ဦး[[ပုလဲစိန်]] (ဇာက်မင်းသားအသံပညာရှင်) *[[နိုင်လင်း]] (အသံဇာက်လမ်းဇာတ်ညွှန်းတေးသံရှင်) *[[သျှင်မ]] (ဝတ္ထုစာရေးဆရာမ) *[[ခင်မြဇင်]] (အမျိုးသားစာပေဆုရှင်) *[[ဆင်ဖြူကျွန်း သန်းထွန်း]] (အမျိုးသားစာပေဆုရှင်) *မင်းတခေတ် (လူငယ်စာရေးဆရာဒါရိုက်တာ) *တေးရေး[[စောဝေလင်း]] ("ဧရာဝတီက မခင်နှင်းဆီ" သီချင်းရေးသားသူ) *[[ဆင်မ]] (ဟာသသရုပ်ဆောင်) *ဆိုင်းဆရာ ဦးတင်မောင် *စိန်ဗိုလ်ညွန့် (ဆိုင်းဆရာ) *ပန်းချီလှဘုန်းအောင် *ဇော်ဇော်ဝေ (ဆင်ဖြူကျွန်း)(ဓာတ်ပုံဆုများရှင်) *တင်မိုးလွင် (ဆင်ဖြူကျွန်း) (ကဗျာဆရာ *ဧဒင်နန္ဒာ (ဆင်ဖြူကျွန်း) (စာရေးဆရာ) မင်းကြီး[[ဗိုလ်ဥတ္တမ]]၊ [[ဗိုလ်ဗျိုင်းကြီး]] [[ဗိုလ်ဗျိုင်းလေး]] [[မြတောင်ဗိုလ်]] ဗိုလ်ဆေးနီ၊ ဗိုလ်ကြာလန်းစသည့် နယ်ချဲ့တော်လှန်ရေးခေါင်းဆောင်များ၏နယ်ချဲ့တော်လှန်ရေးသမိုင်း([[ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]) မှာ စာတင်သင့်သည် ရှေးခေတ်ဘုရင်များလက်ထက်တွင် ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့သည် စစ်ရေးအရအရေးပါသော​ရေတပ် သစ်တပ်ရှိရာမြို့ဖြစ်ခဲ့သည်။ ==ကိုးကား== <references/> {{မကွေးတိုင်း}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ]] [[Category:မကွေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့များ]] {{Magway-geo-stub}} fi2ks8zhn2jdhbz73hk1hg2pn232e0g 1048869 1048868 2026-08-16T05:34:19Z ~2026-35239-26 144455 စာလုံးပေါင်း ပြင်ခဲ့သည် 1048869 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့ |native_name = မြို့ရွှေကျွန်း |other_name = ဟတ္ထိ‌သေတဒီပမြို့ |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = မြို့တည်နေရာပြ မြန်မာနိုင်ငံမြေပုံ |settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ|မြို့]] |image_skyline = |image_map = |map_caption = ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့တည်နေရာပြမြေပုံ |subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] |subdivision_name ={{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 =[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|မကွေးတိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[မင်းဘူးခရိုင်|မင်းဘူး]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[ဆင်​​ဖြူကျွန်းမြို့နယ်|ဆင်ဖြူကျွန်း]] |settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ|မြို့]] |area_total_km2 = |population = |population_as_of = |population_density_km2 = auto |coordinates = {{Coord|20.6641996868|94.6929049089|region:MM|format=dms|display=inline,title}} |timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] |utc_offset = + ၆ နာရီ ၃၀ မိနစ် |website = }} '''[[ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့]]'''သည် [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]] [[မင်းဘူးခရိုင်]]၊ [[စလင်းမြို့နယ်]]ရှိ မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။<ref>{{https://share.google/ImoCYEi3wdwGX521S}}</ref> မင်းဘူးမြို့ မြောက်ဘက် ၄၅ မိုင်ခန့်အကွာ [[ဧရာဝတီမြစ်]]နှင့်စလင်းချောင်းခေါ် [[ဆင်ဖြူကျွန်းချောင်း]]တို့ တွေ့ဆုံရာတွင် တည်ရှိသ​ည့် ဆိပ်ကမ်းမြို့ဖြစ်သည်။ အလောင်းစည်သူမင်းလက်ထက် ရခိုင်မင်းမျိုးမင်းသားလက်ျာမင်းနန် အကူအညီတောင်းခံလျောက်ထားသဖြင့် မင်းဧကရာဇ်သည် ပုန်ကန်ခြားနား‌သော ရခိုင်အမတ်မင်းဘီလူးမင်းဆက် ကို သွားရောက်နှိမ်နှင်းရာလမ်းခရီးတထောက်နားသောအရပ် ဧရာ၀တီမြစ်အနီး ကျွန်းကြီး တွင် ရတနာဆင်ဖြူဝပ်သဖြင့် ဘုရားတည်၍ ဆင်ဖြူဝပ်သော ကျွန်းမြေမဟာဖြစ်သောကြောင့် ဆင်ဖြူကျွန်းဟုတွင်သည်။ ရှေးမြန်မာဘုရင်များလက်ထက်နှင့် အထူးသဖြင့် ဘကြီးတော်(မြန်မာ ၁၁၈၁-၁၁၉၉) လက်ထက် တို့တွင် [[ဆင်ဖြူတော်|ဆင်ဖြူ]]များရရှိရာဒေသဖြစ်၍၊ ဆင်ဖြူကျွန်းဟု ပိုမို ကျော်ကြားခဲ့သည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄)</ref> ဆင်ဖြူကျွန်း ၏ အရှေ့ဘက်၌ ဧရာဝတီမြစ်၊ အနောက်ဘက်၌ ချောင်း တည်ရှိသည်။ ဆင်ဖြူကျွန်း တောင်ဘက် မြန်မာဘုရင်များလက်ထက် သမိုင်းဝင်အရပ်တစ်ခု ဖြစ်သည့် ယမ်းဖိုကုန်းတည်ရှိခဲ့ပေသည်။ ၎င်းဒေသမှတစ်ဆင့် အမ်းတောင်ကြားလမ်းသို့ကျော်ဖြတ်ကာ ရခိုင်ပြည်နယ်သို့ သွားနိုင်သည်။ ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့သည် ရှေးဘုရင်လက်ထက်က ရေတပ်သစ်တပ်တည်ရှိရာ ကင်းမြို့ဖြစ်ပြီး စစ်ရေးအရအရေးပါရာဒေသ ဖြစ်ခဲ့သည်။ စစ်ကြီးမဟာဗန္ဓုလစစ်စခန်းချခဲရာဒေသဖြစ်ပြီး ရခိုင်ဒေသကိုထိန်းချုပ်သည့် စစ်စခန်းမြို့ဖြစ်သည်။ ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့ရှိ ကျည်တော်စု၊ကြည်စု၊ တပ်ပြင်၊ မြင်ခေါင်း၊ ယမ်းဖိုကုန်း၊ ဒိုင်းဒေါင်းကုန်းစသည်တို့သည် မဟာဗန္ဓုလစစ်သူကြီး ဆင်ဖြူကျွန်း တွင်စစ်စခန်းချရင်း အမည်တွင်ခဲ့သည့် ရပ်ကွက်ရွာများဖြစ်သည်။ ==မြို့ဖွဲ့စည်းပုံ== ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့ ကို ရှေးယခင် က ခြောက်သွေးခြောက်ရပ်ကွက်ဖြင်ဖွဲ့စည်းထားသည်။ သုံးပင်တောင်ရပ်၊ သုံးပင်မြောက်ရပ်၊ ပျံ့လွင့်ရပ်၊ ပရိက္ခရာရပ်၊ ပိုးအရှေ့ရပ်၊ ပိုးအနောက်ရပ် တို့ဖြင့်ဖွဲစည်းထားသည်။ သိုသော်ယခုအခါ ဆင်ဖြူကျွန်း မြို့ကို မြို့ပေါ်ရပ်ကွက်၉ခု သူကြီးပိုင်နယ်၅၂ရွာ ကျေးရွာပေါင်း၁၁၆ရွာဖြင့်ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ယခုအခါတိုးချဲ့ရပ်ကွက်များအဖြစ် အမှတ်(၁)ရပ်ကွက်နယ်မြေတွင် သုံးပင်တောင်(ပိုးသည် ပြည်စိုး သပြေ)၊ သုံးပင်မြောက်၊ အမှတ်(၂)ရပ်ကွက်နယ်မြေတွင် ပျံ့လွင့်၊ ပရိက္ခရာ၊ အမှတ်(၃)ရပ်ကွက်နယ်မြေတွင် ပိုးအရှေ့၊ ပိုးအနောက်၊ အမှတ်(၄)ရပ်ကွက်နယ်မြေတွင် သစ္စာမြိုင်၊ သရက်တော၊ ရွာသစ်၊ ပရပိုက်တန်း၊ ယမ်းဖိုကုန်း၊ သရက်ချဉ်၊ သီးကုန်း၊ ဇောင်ချမ်းကုန်း၊ အမှတ်(၅)ရပ်ကွက်နယ်မြေတွင် မ/ရှားတော၊ အုတ်ဖို၊ မင်းကုန်း၊ သာယာကုန်း၊ စိတ္တူ၊ ပြည်တော်သာရပ်၊ အမှတ်(၆)ရပ်ကွက်နယ်မြေတွင်၊ နွယ်တမယ်ရပ်၊ ဆုတ်လေဦးချောင်းဖြူရပ်၊ အမှတ်(၇)ရပ်ကွက်တွင် ဆုံကုန်း ရေနံစု ကျက်ဟင်းခါးကျွန်း အမှတ်(၈)ရပ်ကွက်တွင်စွန်းကျွန်းညို အမှတ်(၉)ရပ်ကွက်တွင် မိုးဝန်း ဒိုင်ဂေါင်းကုန်း စသည်ဖြင့် ရပ်ကွက်ကြီး (၉) ရပ်ကွက်ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ စွန်းကျွန်းညိုရပ်ကွက်သည်ဆင်ဖြူကျွန်မြို့အတွက်ရေးပါသောဧရာဝတီမြစ်ဆိပ်ကမ်းဖြစ်သည်။ ဆုံကုန်းရပ်ကွက်သည်လဲယွန်းထည်၊ဖန်စီရွှေချခြင်း၊ပန်းပုကနုတ်စသည့်အတက်ပညာရှင်များရှိရမြို့၏အားထားရာရပ်ကွက်တစ်ဖြစ်သည်။ ==နယ်နိမိတ်== မြို့တောင်ဘက်တွင်[[စလင်းမြို့]] အရှေ့ဘက်တွင်[[ဧရာဝတီမြစ်]][[ချောက်မြို့နယ်]]မြောက်ဘက်တွင်[[ဆိပ်ဖြူမြို့နယ်]]အနောက်ဘက်တွင်[[စေတုတ္တရာမြို့နယ်]][[ဆောမြို့နယ်]]တို့တည်ရှိသည်။ ===အစိုးရရုံးများဌာနများ=== *မြို့အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာန၊ *ရပ်ကွက်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးရုံး၉ခု၊ *ကျေးရွာအုပ်ချုပ်ရေးမှူးရုံး၅၂ခု *သစ်တောရုံး၊ *ဆက်သွယ်ရေးရုံး၊ *မြို့စည်ပင်သာယာရေးရုံး *စာတိုက်ရုံး၊ *မြို့ နယ်မြေရဲစခန်း၊ *မြို့ နယ်မြေမီးသတ်ဌာန၊ *မြို့နယ်အလုပ်သမားကုန်တင်ကုန်ချရုံး၊ *မြို့နယ်လျှပ်စစ်အင်ဂျင်နီယာရုံး၊ *မြို့နယ်စက်မှုလယ်ယာဦးစီးဌာန *စ်ိုက်ပျိုးရေးရုံး၊ *ပြည်သူ့ဆေးရုံ၊ *မိခင်နှင့်ကလေးကျန်းမာရေးဌာန၊ *အောက်စီဂျင်ထုတ်လုပ်ရေးစက်ရုံ *ဝါကြိတ်စက် *ကြက်ခြေနီအသင်း စသည်တို့တည်ရှိသည်။ ==ပညာရေး== ===အထက်တန်း=== * [[အ.ထ.က (၁) ဆင်ဖြူကျွန်း]] * အထက(၂)ဆင်ဖြူကျွန်း (ပြည်စိုးကုန်းကျောင်း) * အထက်တန်းကျောင်း၅ ကျောင်း * အထက်တန်းကျောင်းခွဲ ၇ ကျောင်း * မူလတန်းကျောင်းပေါင်း ၆၂ ကျောင်း == စီးပွားရေး == အဓိက စီးပွားရေးမှာ စိုက်ပျိုးရေး ဖြစ်သည်။ ဆည်ရေသောက်လယ်မြေများ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် စပါးနှင့် ပဲမျိုးစုံ စိုက်ကြသည်။ ကိုင်းကျွန်းတို့တွင် မြေပဲ၊ ငရုတ်၊ ပဲမျိုးစုံ စိုက်ကြသည်။ ဆင်ဖြူကျွန်းမှ အာလူး၊ငရုတ်၊ ကြက်သွန်နှင့် ရှားစေးတို့မှာ နာမည်ကြီးသည်။ အာလူးသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင်ရှမ်းဒေသနှင့်ဆင်ဖြူကျွန်းဒေသတွင်သာစိုက်ပျိုးကြသည်။ ===စားသောက်ဖွယ်ရာများ=== ဆင်ဖြူကျွန်းဝက်အူတောင့်၊ဆင်ဖြူကျွန်းမုန့်ဩဇာ ဆင်ဖြူကျွန်း ပဲချောင်း အာလူးကြော် အုန်းကရေကရာတို့သည်နာမည်ကျော်ဒေသထွက်စားစရာများဖြစ်သည်။ == လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး == ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့သို့ ဧရာဝတီမြစ်နှင့် စလင်းချောင်းတို့မှ လှေ၊ သင်္ဘောတို့ဖြင့် ရေလမ်းအားဖြင့်လည်းကောင်း၊ မင်းဘူး-ဆင်ဖြူကျွန်း-ဆိပ်​ဖြူလမ်း ဆင်ဖြူကျွန်း-ငဖဲလမ်း ဆ​င်ဖြူကျွန်း-စေတုတ္တရာလမ်းစသည့်ကုန်းလမ်းအားဖြင့် သွားလာနိုင်သော မြို့တစ်ခု ဖြစ်သည်။ စာတိုက်၊အစိုးရဆက်သွယ်ရေး ရုံး ပုဂ္ဂလိကဆက်သွယ်ရေးရုံး ဘဏ်များ ရှိ၍လည်းဆက်သွယ်ရေးကောင်းသောမြို့လည်းဖြစ်သည်။ ===တံတားများ=== #([[နွယ်တမယ်တံတား|နွယ်တမယ်တံတား ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့]]) #ဆင်ဖြူကျွန်မြောက်ဘက်ခြမ်းကိုယ်ထူကိုယ်ထတံတား(နတ်စင် မြောက်ရှားတော) #ဖောင်တော်ဦးတံတား(ဖောင်တော်ဦးတောင်ကျချောင်း) #မီးရထားတံတား #ကန်တော်ချောင်းကူးတံတား {{#ထင်ရှားသော နေရာဒေသများ}} *ရှင်ပင်ဆုတောင်းပြည့်ဘုရားကြီး *မဟာပါဒင်္ဂစက်တော်ရာဘုရားကြီး *ရှင်ပင်မုနိမဟာရံသီဘုရားကြီး *ရှင်ပင်မဟာစေတီလှဘုရားကြီး *ရှင်ပင်မြကျောက်ဆည်ဘုရားကြီး *ရှင်ပင်ဘုန်းပွင့်ဘုရားကြီး *ရှင်ပင်ချမ်းသာကြီးဘုရား *ပဥ္စလောဟာပြည်တော်ပြန်အာရုံခံဘုရားကြီး *ရှင်ပင်ငါးမျက်နှာဘုရားကြီး *ရှင်ပင်ဖောင်တော်ဦးဘုရားကြီး *ရှင်ပင်လေးမျက်နှာဘုရားကြီး *ရှင်ပင်ဗုပ္ပါရုံဘုရား *ရှင်ပင်ဘုန်းမြင့်ဘုရား *နှီးဘုရား *ရှင်ပင်ကြံတိုင်းအောင်ဘုရား *ကပ်ကျော်ဘုရား *လောကမာရဇိန်ဘုရား *လောကသရဖူမြတ်စွာဘုရား *ရှင်ပင်မြတ်ရှင်တော်ပွင့်ဘုရား *​ကျက်ဆူးဘုရား *ဖောင်ချည်တိုင်ဘုရား *ဆုတ်လေဦးဘုရား *ရှင်ပင်ကြက်ရိုးတောင်စေတီတော်မြတ် *ဆုတောင်းပြည့်ဘုရား(သရက်ချဉ်ရပ်) *ဆန္ဒပြည့်စေတီ ===စာသင်တိုက်များ=== *မဟာဝိဇယာရာမပါဠိတက္ကသိုလ်စာင်တိုက် *မင်္ဂလာမဟာဝိသုတာရာမစာသင်တိုက် *ဗုဒ္ဓဓီတာသီလရှင်စာသင်တိုက် ===ရိပ်သာများ=== *မိုးကုတ်ရိပ်သာ *ဆုံကုန်းရှမ်းဝိပဿနာရိပ်သာ *မဟာစည်ရိပ်သာ ===ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများ=== *မဲထီးရွှေကျောင်းတော်ကြီး *မြေရှည်အုတ်ကျောင်းတိုက် *ရေမိန်တောင်ကျောင်း *ရေမိန်မြောက်ကျောင်း *ရာကျော်ကျောင်းတောင်ကြီး *လေးထပ်ကျောင်း(ကျောင်းကုန်း) *လေးထပ်ကျောင်း(ရွာသစ်) *မြသီတာကျောင်း *ဘကဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း *ဆုတောင်းပြည့်ကျောင်း *မဟာစည်ကျောင်း *အုတ်ကျောင်း *သရက်ချဉ်ကျောင်း *နိဿရည်းကျောင်း ===ပန်းခြံ=== *အာဇာနည်ပန်းခြံ *လွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်း }} ==ထင်ပေါ်ကျော်ကြားသူများ== *ဆင်ဖြူကျွန်းဆရာတော် ဦး[[ဓမ္မသာရ ]](မိုးကုတ်ဝိပဿနာ နာယကချုပ်ဆရာတော်) *ဆရာတော်ဘဒ္ဒန္တ[[ဉာဏိန္ဒ]] (အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ အဘိဓဇမဟာရဋ္ဌဂုရု နိုင်ငံတော်သံဃ မဟာနာယက ဒုဥက္ကဋ္ဌ) *ဆရာတော်ဘဒ္ဒန္တ[[ပညာဇောတ]] (အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ နိုင်ငံတော်ဗဟိုဝန်ဆောင်နိုင်ငံတော်ဩဝါဒစရိယဆရာတော်) *ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တ[[နောဓိဉာဏ]] (အဂ္ဂမဟာဂဏဝါစကပဏ္ဍိတ/သီရိပျံချီ/ဒုပါမောက္ခချုပ်ဆရာတော် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာထေရဝါဒဗုဒ္ဓသာသနာပြု တက္ကသိုလ် *ဓမ္မဝီရဒေါက်တာတေဇနိယ (အရဟံဖောင်ဒေးရှင်းဗဟို) *[[အောင်ဗလ|ယောက်ျားမင်းသမီးမယ် အောင်ဗလ]] *[[ကျပင်း ဆရာဖီး]] *[[သင်၊ ဆရာ ဆင်ဖြူကျွန်း​]] *[[ဆင်ဖြူကျွန်း အောင်သိန်း]] (စာပေဆုများရှင် တသက်တာစာပေဆုရှင်) *[[နန္ဒစိုး|နန္ဒာစိုး]] (ဆင်ဖြူကျွန်း) (စာပေဆုများရှင်) *[[မြေဇာ (ကာတွန်း)|ကာတွန်းမြေဇာ]] *[[ကာတွန်းရွှေမင်းသား]] *[[တင်ဝင်း၊ မ (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာမတင်ဝင်း (ပညာရေးတက္ကသိုလ်)]] *ပန်တျာအေးလွင် (ဆင်ဖြူကျွန်း)စာပေဗိမာန်စာပေဆုရ *ဦး[[ပုလဲစိန်]] (ဇာက်မင်းသားအသံပညာရှင်) *[[နိုင်လင်း]] (အသံဇာက်လမ်းဇာတ်ညွှန်းတေးသံရှင်) *[[သျှင်မ]] (ဝတ္ထုစာရေးဆရာမ) *[[ခင်မြဇင်]] (အမျိုးသားစာပေဆုရှင်) *[[ဆင်ဖြူကျွန်း သန်းထွန်း]] (အမျိုးသားစာပေဆုရှင်) *မင်းတခေတ် (လူငယ်စာရေးဆရာဒါရိုက်တာ) *တေးရေး[[စောဝေလင်း]] ("ဧရာဝတီက မခင်နှင်းဆီ" သီချင်းရေးသားသူ) *[[ဆင်မ]] (ဟာသသရုပ်ဆောင်) *ဆိုင်းဆရာ ဦးတင်မောင် *စိန်ဗိုလ်ညွန့် (ဆိုင်းဆရာ) *ပန်းချီလှဘုန်းအောင် *ဇော်ဇော်ဝေ (ဆင်ဖြူကျွန်း)(ဓာတ်ပုံဆုများရှင်) *တင်မိုးလွင် (ဆင်ဖြူကျွန်း) (ကဗျာဆရာ *ဧဒင်နန္ဒာ (ဆင်ဖြူကျွန်း) (စာရေးဆရာ) မင်းကြီး[[ဗိုလ်ဥတ္တမ]]၊ [[ဗိုလ်ဗျိုင်းကြီး]] [[ဗိုလ်ဗျိုင်းလေး]] [[မြတောင်ဗိုလ်]] ဗိုလ်ဆေးနီ၊ ဗိုလ်ကြာလန်းစသည့် နယ်ချဲ့တော်လှန်ရေးခေါင်းဆောင်များ၏နယ်ချဲ့တော်လှန်ရေးသမိုင်း([[ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]) မှာ စာတင်သင့်သည် ရှေးခေတ်ဘုရင်များလက်ထက်တွင် ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့သည် စစ်ရေးအရအရေးပါသော​ရေတပ် သစ်တပ်ရှိရာမြို့ဖြစ်ခဲ့သည်။ ==ကိုးကား== <references/> {{မကွေးတိုင်း}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ]] [[Category:မကွေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့များ]] {{Magway-geo-stub}} ik1n0b7u4lubxif2vrwrlpdfbhg240m 1048884 1048869 2026-08-16T09:27:01Z Dr Lotus Black 31011 [[Special:Contributions/~2026-35239-26|~2026-35239-26]] ([[User talk:~2026-35239-26|ဆွေးနွေး]]) ၏ ပြင်ဆင်မှုများကို [[User:~2025-32539-93|~2025-32539-93]] ၏ နောက်ဆုံးတည်းဖြတ်မူသို့ နောက်ပြန် ပြန်ပြင်ခဲ့သည် 956456 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့ |native_name = မြို့ရွှေကျွန်း |other_name = |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = မြို့တည်နေရာပြ မြန်မာနိုင်ငံမြေပုံ |settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ|မြို့]] |image_skyline = |image_map = |map_caption = ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့တည်နေရာပြမြေပုံ |subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] |subdivision_name ={{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 =[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|မကွေးတိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[မင်းဘူးခရိုင်|မင်းဘူး]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[ဆင်​​ဖြူကျွန်းမြို့နယ်|ဆင်ဖြူကျွန်း]] |settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ|မြို့]] |area_total_km2 = |population = |population_as_of = |population_density_km2 = auto |coordinates = {{Coord|20.6641996868|94.6929049089|region:MM|format=dms|display=inline,title}} |timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] |utc_offset = + ၆ နာရီ ၃၀ မိနစ် |website = }} '''[[ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့]]'''သည် [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]] [[မင်းဘူးခရိုင်]]၊ [[ဆင်​ဖြူကျွန်းမြို့နယ်]]ရှိ မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။<ref>{{cite news|url=https://www.mdn.gov.mm/my/chngphuuknmiun-mask-campaign-pulup|title=ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့၌ Mask Campaign ပြုလုပ်|accessdate=5 June 2023|archivedate=5 June 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230605031804/https://www.mdn.gov.mm/my/chngphuuknmiun-mask-campaign-pulup}}</ref> မင်းဘူးမြို့ မြောက်ဘက် ၄၅ မိုင်ခန့်အကွာ [[ဧရာဝတီမြစ်]]နှင့် [[ဆင်ဖြူကျွန်းချောင်း]]တို့ တွေ့ဆုံရာတွင် တည်ရှိသ​ည့် ဆိပ်ကမ်းမြို့ဖြစ်သည်။ အလောင်းစည်သူမင်းလက်ထက် ရခိုင်ဘုရင်ပုန်ကန်၍ သွားရောက်နှိမ်နှင်းရာတွင် ရတနာဆင်ဖြူဝပ်သဖြင့် ဘုရားတည်၍ ဆင်ဖြူဝပ်သော ကျွန်းမြေမဟာဖြစ်သောကြောင့် ဆင်ဖြူကျွန်းဟုတွင်သည်။ ရှေးမြန်မာဘုရင်များလက်ထက်နှင့် အထူးသဖြင့် ဘကြီးတော်(မြန်မာ ၁၁၈၁-၁၁၉၉) လက်ထက် တို့တွင် [[ဆင်ဖြူတော်|ဆင်ဖြူ]]များရရှိရာဒေသဖြစ်၍၊ ဆင်ဖြူကျွန်းဟု ပိုမို ကျော်ကြားခဲ့သည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄)</ref> ဆင်ဖြူကျွန်း ၏ အရှေ့ဘက်၌ ဧရာဝတီမြစ်၊ အနောက်ဘက်၌ ချောင်း တည်ရှိသည်။ ဆင်ဖြူကျွန်း တောင်ဘက် မြန်မာဘုရင်များလက်ထက် သမိုင်းဝင်အရပ်တစ်ခု ဖြစ်သည့် ယမ်းဖိုကုန်းတည်ရှိခဲ့ပေသည်။ ၎င်းဒေသမှတစ်ဆင့် အမ်းတောင်ကြားလမ်းသို့ကျော်ဖြတ်ကာ ရခိုင်ပြည်နယ်သို့ သွားနိုင်သည်။ ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့သည် ရှေးဘုရင်လက်ထက်က ရေတပ်သစ်တပ်တည်ရှိရာ ကင်းမြို့ဖြစ်ပြီး စစ်ရေးအရအရေးပါရာဒေသ ဖြစ်ခဲ့သည်။ စစ်ကြီးမဟာဗန္ဓုလစစ်စခန်းချခဲရာဒေသဖြစ်ပြီး ရခိုင်ဒေသကိုထိန်းချုပ်သည့် စစ်စခန်းမြို့ဖြစ်သည်။ ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့ရှိ ကျည်တော်စု၊ကြည်စု၊ တပ်ပြင်၊ မြင်ခေါင်း၊ ယမ်းဖိုကုန်း၊ ဒိုင်းဒေါင်းကုန်းစသည်တို့သည် မဟာဗန္ဓုလစစ်သူကြီး ဆင်ဖြူကျွန်း တွင်စစ်စခန်းချရင်း အမည်တွင်ခဲ့သည့် ရပ်ကွက်ရွာများဖြစ်သည်။ ==မြို့ဖွဲ့စည်းပုံ== ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့ ကို ရှေးယခင် က ခြောက်သွေးခြောက်ရပ်ကွက်ဖြင်ဖွဲ့စည်းထားသည်။ သုံးပင်တောင်ရပ်၊ သုံးပင်မြောက်ရပ်၊ ပျံ့လွင့်ရပ်၊ ပရိက္ခရာရပ်၊ ပိုးအရှေ့ရပ်၊ ပိုးအနောက်ရပ် တို့ဖြင့်ဖွဲစည်းထားသည်။ သိုသော်ယခုအခါ ဆင်ဖြူကျွန်း မြို့ကို မြို့ပေါ်ရပ်ကွက်၉ခု သူကြီးပိုင်နယ်၅၂ရွာ ကျေးရွာပေါင်း၁၁၆ရွာဖြင့်ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ယခုအခါတိုးချဲ့ရပ်ကွက်များအဖြစ် အမှတ်(၁)ရပ်ကွက်နယ်မြေတွင် သုံးပင်တောင်(ပိုးသည် ပြည်စိုး သပြေ)၊ သုံးပင်မြောက်၊ အမှတ်(၂)ရပ်ကွက်နယ်မြေတွင် ပျံ့လွင့်၊ ပရိက္ခရာ၊ အမှတ်(၃)ရပ်ကွက်နယ်မြေတွင် ပိုးအရှေ့၊ ပိုးအနောက်၊ အမှတ်(၄)ရပ်ကွက်နယ်မြေတွင် သစ္စာမြိုင်၊ သရက်တော၊ ရွာသစ်၊ ပရပိုက်တန်း၊ ယမ်းဖိုကုန်း၊ သရက်ချဉ်၊ သီးကုန်း၊ ဇောင်ချမ်းကုန်း၊ အမှတ်(၅)ရပ်ကွက်နယ်မြေတွင် မ/ရှားတော၊ အုတ်ဖို၊ မင်းကုန်း၊ သာယာကုန်း၊ စိတ္တူ၊ ပြည်တော်သာရပ်၊ အမှတ်(၆)ရပ်ကွက်နယ်မြေတွင်၊ နွယ်တမယ်ရပ်၊ ဆုတ်လေဦးချောင်းဖြူရပ်၊ အမှတ်(၇)ရပ်ကွက်တွင် ဆုံကုန်း ရေနံစု ကျက်ဟင်းခါးကျွန်း အမှတ်(၈)ရပ်ကွက်တွင်စွန်းကျွန်းညို အမှတ်(၉)ရပ်ကွက်တွင် မိုးဝန်း ဒိုင်ဂေါင်းကုန်း စသည်ဖြင့် ရပ်ကွက်ကြီး (၉) ရပ်ကွက်ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ စွန်းကျွန်းညိုရပ်ကွက်သည်ဆင်ဖြူကျွန်မြို့အတွက်ရေးပါသောဧရာဝတီမြစ်ဆိပ်ကမ်းဖြစ်သည်။ ဆုံကုန်းရပ်ကွက်သည်လဲယွန်းထည်၊ဖန်စီရွှေချခြင်း၊ပန်းပုကနုတ်စသည့်အတက်ပညာရှင်များရှိရမြို့၏အားထားရာရပ်ကွက်တစ်ဖြစ်သည်။ ==နယ်နိမိတ်== မြို့တောင်ဘက်တွင်[[စလင်းမြို့]] အရှေ့ဘက်တွင်[[ဧရာဝတီမြစ်]][[ချောက်မြို့နယ်]]မြောက်ဘက်တွင်[[ဆိပ်ဖြူမြို့နယ်]]အနောက်ဘက်တွင်[[စေတုတ္တရာမြို့နယ်]][[ဆောမြို့နယ်]]တို့တည်ရှိသည်။ ===အစိုးရရုံးများဌာနများ=== *မြို့အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာန၊ *ရပ်ကွက်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးရုံး၉ခု၊ *ကျေးရွာအုပ်ချုပ်ရေးမှူးရုံး၅၂ခု *သစ်တောရုံး၊ *ဆက်သွယ်ရေးရုံး၊ *မြို့စည်ပင်သာယာရေးရုံး *စာတိုက်ရုံး၊ *မြို့ နယ်မြေရဲစခန်း၊ *မြို့ နယ်မြေမီးသတ်ဌာန၊ *မြို့နယ်အလုပ်သမားကုန်တင်ကုန်ချရုံး၊ *မြို့နယ်လျှပ်စစ်အင်ဂျင်နီယာရုံး၊ *မြို့နယ်စက်မှုလယ်ယာဦးစီးဌာန *စ်ိုက်ပျိုးရေးရုံး၊ *ပြည်သူ့ဆေးရုံ၊ *မိခင်နှင့်ကလေးကျန်းမာရေးဌာန၊ *အောက်စီဂျင်ထုတ်လုပ်ရေးစက်ရုံ *ဝါကြိတ်စက် *ကြက်ခြေနီအသင်း စသည်တို့တည်ရှိသည်။ ==ပညာရေး== ===အထက်တန်း=== * [[အ.ထ.က (၁) ဆင်ဖြူကျွန်း]] * အထက(၂)ဆင်ဖြူကျွန်း (ပြည်စိုးကုန်းကျောင်း) * အထက်တန်းကျောင်း၅ ကျောင်း * အထက်တန်းကျောင်းခွဲ ၇ ကျောင်း * မူလတန်းကျောင်းပေါင်း ၆၂ ကျောင်း == စီးပွားရေး == အဓိက စီးပွားရေးမှာ စိုက်ပျိုးရေး ဖြစ်သည်။ ဆည်ရေသောက်လယ်မြေများ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် စပါးနှင့် ပဲမျိုးစုံ စိုက်ကြသည်။ ကိုင်းကျွန်းတို့တွင် မြေပဲ၊ ငရုတ်၊ ပဲမျိုးစုံ စိုက်ကြသည်။ ဆင်ဖြူကျွန်းမှ အာလူး၊ငရုတ်၊ ကြက်သွန်နှင့် ရှားစေးတို့မှာ နာမည်ကြီးသည်။ အာလူးသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင်ရှမ်းဒေသနှင့်ဆင်ဖြူကျွန်းဒေသတွင်သာစိုက်ပျိုးကြသည်။ ===စားသောက်ဖွယ်ရာများ=== ဆင်ဖြူကျွန်းဝက်အူတောင့်၊ဆင်ဖြူကျွန်းမုန့်ဩဇာ ဆင်ဖြူကျွန်း ပဲချောင်း အာလူးကြော် အုန်းကရေကရာတို့သည်နာမည်ကျော်ဒေသထွက်စားစရာများဖြစ်သည်။ == လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး == ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့သို့ ဧရာဝတီမြစ်နှင့် စလင်းချောင်းတို့မှ လှေ၊ သင်္ဘောတို့ဖြင့် ရေလမ်းအားဖြင့်လည်းကောင်း၊ မင်းဘူး-ဆင်ဖြူကျွန်း-ဆိပ်​ဖြူလမ်း ဆင်ဖြူကျွန်း-ငဖဲလမ်း ဆ​င်ဖြူကျွန်း-စေတုတ္တရာလမ်းစသည့်ကုန်းလမ်းအားဖြင့် သွားလာနိုင်သော မြို့တစ်ခု ဖြစ်သည်။ စာတိုက်၊အစိုးရဆက်သွယ်ရေး ရုံး ပုဂ္ဂလိကဆက်သွယ်ရေးရုံး ဘဏ်များ ရှိ၍လည်းဆက်သွယ်ရေးကောင်းသောမြို့လည်းဖြစ်သည်။ ===တံတားများ=== #([[နွယ်တမယ်တံတား|နွယ်တမယ်တံတား ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့]]) #ဆင်ဖြူကျွန်မြောက်ဘက်ခြမ်းကိုယ်ထူကိုယ်ထတံတား(နတ်စင် မြောက်ရှားတော) #ဖောင်တော်ဦးတံတား(ဖောင်တော်ဦးတောင်ကျချောင်း) #မီးရထားတံတား #ကန်တော်ချောင်းကူးတံတား #ထင်ရှားသော နေရာဒေသများ *ရှင်ပင်ဆုတောင်းပြည့်ဘုရားကြီး *မဟာပါဒင်္ဂစက်တော်ရာဘုရားကြီး *ရှင်ပင်မုနိမဟာရံသီဘုရားကြီး *ရှင်ပင်မဟာစေတီလှဘုရားကြီး *ရှင်ပင်မြကျောက်ဆည်ဘုရားကြီး *ရှင်ပင်ဘုန်းပွင့်ဘုရားကြီး *ရှင်ပင်ချမ်းသာကြီးဘုရား *ပဥ္စလောဟာပြည်တော်ပြန်အာရုံခံဘုရားကြီး *ရှင်ပင်ငါးမျက်နှာဘုရားကြီး *ရှင်ပင်ဖောင်တော်ဦးဘုရားကြီး *ရှင်ပင်လေးမျက်နှာဘုရားကြီး *ရှင်ပင်ဗုပ္ပါရုံဘုရား *ရှင်ပင်ဘုန်းမြင့်ဘုရား *နှီးဘုရား *ရှင်ပင်ကြံတိုင်းအောင်ဘုရား *ကပ်ကျော်ဘုရား *လောကမာရဇိန်ဘုရား *လောကသရဖူမြတ်စွာဘုရား *ရှင်ပင်မြတ်ရှင်တော်ပွင့်ဘုရား *​ကျက်ဆူးဘုရား *ဖောင်ချည်တိုင်ဘုရား *ဆုတ်လေဦးဘုရား *ရှင်ပင်ကြက်ရိုးတောင်စေတီတော်မြတ် *ဆုတောင်းပြည့်ဘုရား(သရက်ချဉ်ရပ်) *ဆန္ဒပြည့်စေတီ ===စာသင်တိုက်များ=== *မဟာဝိဇယာရာမပါဠိတက္ကသိုလ်စာင်တိုက် *မင်္ဂလာမဟာဝိသုတာရာမစာသင်တိုက် *ဗုဒ္ဓဓီတာသီလရှင်စာသင်တိုက် ===ရိပ်သာများ=== *မိုးကုတ်ရိပ်သာ *ဆုံကုန်းရှမ်းဝိပဿနာရိပ်သာ *မဟာစည်ရိပ်သာ ===ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများ=== *မဲထီးရွှေကျောင်းတော်ကြီး *မြေရှည်အုတ်ကျောင်းတိုက် *ရေမိန်တောင်ကျောင်း *ရေမိန်မြောက်ကျောင်း *ရာကျော်ကျောင်းတောင်ကြီး *လေးထပ်ကျောင်း(ကျောင်းကုန်း) *လေးထပ်ကျောင်း(ရွာသစ်) *မြသီတာကျောင်း *ဘကဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း *ဆုတောင်းပြည့်ကျောင်း *မဟာစည်ကျောင်း *အုတ်ကျောင်း *သရက်ချဉ်ကျောင်း *နိဿရည်းကျောင်း ===ပန်းခြံ=== *အာဇာနည်ပန်းခြံ *လွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်း }} ==ထင်ပေါ်ကျော်ကြားသူများ== *ဆင်ဖြူကျွန်းဆရာတော် ဦး[[ဓမ္မသာရ ]](မိုးကုတ်ဝိပဿနာ နာယကချုပ်ဆရာတော်) *ဆရာတော်ဘဒ္ဒန္တ[[ဉာဏိန္ဒ]] (အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ အဘိဓဇမဟာရဋ္ဌဂုရု နိုင်ငံတော်သံဃ မဟာနာယက ဒုဥက္ကဋ္ဌ) *ဆရာတော်ဘဒ္ဒန္တ[[ပညာဇောတ]] (အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ နိုင်ငံတော်ဗဟိုဝန်ဆောင်နိုင်ငံတော်ဩဝါဒစရိယဆရာတော်) *ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တ[[နောဓိဉာဏ]] (အဂ္ဂမဟာဂဏဝါစကပဏ္ဍိတ/သီရိပျံချီ/ဒုပါမောက္ခချုပ်ဆရာတော် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာထေရဝါဒဗုဒ္ဓသာသနာပြု တက္ကသိုလ် *ဓမ္မဝီရဒေါက်တာတေဇနိယ (အရဟံဖောင်ဒေးရှင်းဗဟို) *[[အောင်ဗလ|ယောက်ျားမင်းသမီးမယ် အောင်ဗလ]] *[[ကျပင်း ဆရာဖီး]] *[[သင်၊ ဆရာ ဆင်ဖြူကျွန်း​]] *[[ဆင်ဖြူကျွန်း အောင်သိန်း]] (စာပေဆုများရှင် တသက်တာစာပေဆုရှင်) *[[နန္ဒစိုး|နန္ဒာစိုး]] (ဆင်ဖြူကျွန်း) (စာပေဆုများရှင်) *[[မြေဇာ (ကာတွန်း)|ကာတွန်းမြေဇာ]] *[[ကာတွန်းရွှေမင်းသား]] *[[တင်ဝင်း၊ မ (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာမတင်ဝင်း (ပညာရေးတက္ကသိုလ်)]] *ပန်တျာအေးလွင် (ဆင်ဖြူကျွန်း)စာပေဗိမာန်စာပေဆုရ *ဦး[[ပုလဲစိန်]] (ဇာက်မင်းသားအသံပညာရှင်) *[[နိုင်လင်း]] (အသံဇာက်လမ်းဇာတ်ညွှန်းတေးသံရှင်) *[[သျှင်မ]] (ဝတ္ထုစာရေးဆရာမ) *[[ခင်မြဇင်]] (အမျိုးသားစာပေဆုရှင်) *[[ဆင်ဖြူကျွန်း သန်းထွန်း]] (အမျိုးသားစာပေဆုရှင်) *မင်းတခေတ် (လူငယ်စာရေးဆရာဒါရိုက်တာ) *တေးရေး[[စောဝေလင်း]] ("ဧရာဝတီက မခင်နှင်းဆီ" သီချင်းရေးသားသူ) *[[ဆင်မ]] (ဟာသသရုပ်ဆောင်) *ဆိုင်းဆရာ ဦးတင်မောင် *စိန်ဗိုလ်ညွန့် (ဆိုင်းဆရာ) *ပန်းချီလှဘုန်းအောင် *ဇော်ဇော်ဝေ (ဆင်ဖြူကျွန်း)(ဓာတ်ပုံဆုများရှင်) *တင်မိုးလွင် (ဆင်ဖြူကျွန်း) (ကဗျာဆရာ *ဧဒင်နန္ဒာ (ဆင်ဖြူကျွန်း) (စာရေးဆရာ) မင်းကြီး[[ဗိုလ်ဥတ္တမ]]၊ [[ဗိုလ်ဗျိုင်းကြီး]] [[ဗိုလ်ဗျိုင်းလေး]] [[မြတောင်ဗိုလ်]] ဗိုလ်ဆေးနီ၊ ဗိုလ်ကြာလန်းစသည့် နယ်ချဲ့တော်လှန်ရေးခေါင်းဆောင်များ၏နယ်ချဲ့တော်လှန်ရေးသမိုင်း([[ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]) မှာ စာတင်သင့်သည် ရှေးခေတ်ဘုရင်များလက်ထက်တွင် ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့သည် စစ်ရေးအရအရေးပါသော​ရေတပ် သစ်တပ်ရှိရာမြို့ဖြစ်ခဲ့သည်။ ==ကိုးကား== <references/> {{မကွေးတိုင်း}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ]] [[Category:မကွေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့များ]] {{Magway-geo-stub}} kt0bb7bjyi37ejgnn6pch8jd60zfwv4 0 21024 1048827 708432 2026-08-15T17:55:57Z ~2026-44818-27 146982 1048827 wikitext text/x-wiki '''ကန့်ဘလူမြို့'''သည် [[ကန့်ဘလူခရိုင်]] ကန့်ဘလူနယ် ၏ ရုံးစိုက်ရာမြို့ ဖြစ်သည်။ [[ရွှေဘိုမြို့]]၏ [[မြောက်ဘက်]] ၄၆ မိုင်ကွာ စစ်ကိုင်း-မြစ်ကြီးနား [[မီးရထားလမ်း]]ပေါ်တွင် တည်ရှိ သည်၊ တောင်ဘက်တွင် [[ခင်ဦးမြို့]]နယ်နှင့် ဆီဆုံကြီးရွာ။ [[မြောက်ဘက်]]တွင် [[ဒေါင်းယူးချောင်း]]။ အရှေ့ဘက်တွင် [[ဧရာဝတီမြစ်]]။ အနောက်ဘက်တွင် ကျွန်းလှမြို့နယ်နှင့် အထက် ချင်းတွင်းနယ်စပ်တို့ တည်ရှိသည်၊ မီးရထားဌာနတွင် အရေးပါသော [[ဘူတာရုံ]]တစ်ခုဖြစ်၍ မီးရထားဖက်ဆိုင်ရာ အရာ ရှိကြီးငယ်နှင့် အမှုထမ်းများစွာ နေထိုင်ပြီးလျှင် စက်ခေါင်းရုံ ကြီးများလည်းရှိသည်၊ ထို့ပြင်မီးရထားရဲဌာနနှင့် မီးရထားဌာန ဆေးရုံများ လည်းရှိသည်၊ နယ်အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာတွင် လည်း နယ်ပိုင်ဝန်ထောက်ရုံး။ မြို့ပိုင်ရုံး။ ရဲဌာန။ [[စာပို့ တိုက်]]။ [[ဆေးရုံ]]။ နိုင်ငံတော် [[မူလတန်းကျောင်း]]။ [[ဈေး]]နှင့် နယ်စီး တောအုပ်ရုံးများရှိသည်၊ မြို့မှာသစ်တောအတွင်း တည်ရှိ၍ ကျောထောက်နောက်ခံနယ်တွင် သီးနှံစိုက်ပျိုး လုပ်ကိုင်မှု များစွာ မရှိချေ၊ [[သစ်လုပ်ငန်း]] (မီးရထားလမ်း ဇလီဖားတုံးလုပ်ငန်း) သာလျှင် တွင်ကျယ်လေသည်၊ ကန့်ဘလူနယ်တွင် ကန့်ဘလူမြို့နယ်နှင့် [[ကျွန်းလှမြို့]]နယ် များပါဝင်သည်၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်မှာ စတုရန်းမိုင် ၁၅၃၆ကျယ် ဝန်းသည်၊ မြို့နယ် ၏ [[လူဦးရေ]]မှာ ၇၃၅၂၁ ခန့်ရှိပြီး ၁၃၅၈၅ခန့် မှာ [[မြန်မာမွတ်စလင်]]များဖြစ်ကြသည်၊ ကန့်ဘလူမြို့ပေါ်တွင် အိမ်ခြေ ၆၀၀ ခန့်ရှို လူဦးရေ ၃၀၀၀ ခန့်နေထိုင်သည်၊ မြေဒူး။ ဆားကုန်း။ ဆားကိုင်း။ ထူးကြီး။ ဝက်တိုး။ ခြင်မြစ် ကျင်း။ ကျီစုနှင့်ငါးရာနဲ။ သဗွတ်ကုန်း။ ကျောက်တိုင်ရွာ များတွင် မြန်မာမွတ်စလင်အများအပြား နေထိုင်ကြသည်။ မြေဒူး မြို့တွင် ထင်ရှားသော [[ရွှေဂူကြီးစေတီ]]တော်ရှိ၍ ဘုရားပွဲတော် အားနှစ်စဉ် တပေါင်းလပြည့်နေ့တွင် ကျင်းပလေ့ရှိသည်။ စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ကြသော သီးနှံများမှာ [[စပါး]]။ [[ပဲ]]။ [[ပြောင်း]]။ [[နှမ်း]]။ [[မြေပဲ]]။ [[ပဲစင်းငုံ]]။ [[ပဲတီစိမ်း]]။ [[လူး]]။ [[ဆပ်]]။ [[ခရမ်းချဉ်]]။ [[ခရမ်းပင်|ခရမ်း]]။ [[ငှက်ပျော]]။ [[အုန်း]]။ [[ထန်း]]။ [[သရက်]]။ [[ကြံ]]။ တို့ ဖြစ်သည်၊ သစ်လုပ်ငန်းမှာ အတွင်ကျယ်ဆုံး ဖြစ်လေသည်၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်အတွင်း ပဉ္စာလ ( ၅ )မြို့မှ ရှေးက ကျောက်မီးသွေး ထွက်သည်ဟု အဆိုရှိသည်၊ သို့ရာတွင် တတ်ကျွမ်းသူ များကမူ ကျောက်မီးသွေးနုလွန်းသေးသဖြင့် အသုံးပြုရန် မသင့် သေးဟုဆိုသည်၊ ရွှေဘိုတစ်ခရိုင်လုံး၏ အသက်သွေးကြောတစ်ရပ် ဖြစ်သော [[ကာဘိုးရေလွှဲဆည်]]မှာလည်း ကန့်ဘလူနယ်အတွင်း တွင် တည်ရှိ သည်၊ ထို ဆည်ကိုအမှီပြု၍ ဆန်စပါးစိုက်ပျိုးကြသည်။ <ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ (၁)၊ စာမျက်နှာ (၃၅၅)</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} {{စစ်ကိုင်းတိုင်း}} {{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ]] [[Category:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့များ]] 8x970k4zvmufhj3921r1lnjb70a6qlh 1048832 1048827 2026-08-15T18:50:25Z ~2026-44818-27 146982 1048832 wikitext text/x-wiki '''ကန့်ဘလူမြို့'''သည် [[ကန့်ဘလူခရိုင်]] ကန့်ဘလူနယ် ၏ ရုံးစိုက်ရာမြို့ ဖြစ်သည်။ [[ရွှေဘိုမြို့]]၏ [[မြောက်ဘက်]] ၄၆ မိုင်ကွာ စစ်ကိုင်း-မြစ်ကြီးနား [[မီးရထားလမ်း]]ပေါ်တွင် တည်ရှိ သည်၊ တောင်ဘက်တွင် [[ခင်ဦးမြို့]]နယ်နှင့် ဆီဆုံကြီးရွာ။ [[မြောက်ဘက်]]တွင် [[ဒေါင်းယူးချောင်း]]။ အရှေ့ဘက်တွင် [[ဧရာဝတီမြစ်]]။ အနောက်ဘက်တွင် ကျွန်းလှမြို့နယ်နှင့် အထက် ချင်းတွင်းနယ်စပ်တို့ တည်ရှိသည်၊ မီးရထားဌာနတွင် အရေးပါသော [[ဘူတာရုံ]]တစ်ခုဖြစ်၍ မီးရထားဖက်ဆိုင်ရာ အရာ ရှိကြီးငယ်နှင့် အမှုထမ်းများစွာ နေထိုင်ပြီးလျှင် စက်ခေါင်းရုံ ကြီးများလည်းရှိသည်၊ ထို့ပြင်မီးရထားရဲဌာနနှင့် မီးရထားဌာန ဆေးရုံများ လည်းရှိသည်၊ နယ်အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာတွင် လည်း နယ်ပိုင်ဝန်ထောက်ရုံး။ မြို့ပိုင်ရုံး။ ရဲဌာန။ <nowiki>[[စာပို့တိုက်]]</nowiki>။ [[ဆေးရုံ]]။ နိုင်ငံတော် [[မူလတန်းကျောင်း]]။ [[ဈေး]]နှင့် နယ်စီး တောအုပ်ရုံးများရှိသည်၊ မြို့မှာ သစ်တောအတွင်းတည်ရှိ၍ ကျောထောက်နောက်ခံနယ်တွင် သီးနှံစိုက်ပျိုး လုပ်ကိုင်မှု များစွာ မရှိချေ၊ [[သစ်လုပ်ငန်း]] (မီးရထားလမ်း ဇလီဖားတုံးလုပ်ငန်း) သာလျှင် တွင်ကျယ်လေသည်၊ ကန့်ဘလူနယ်တွင် ကန့်ဘလူမြို့နယ်နှင့် [[ကျွန်းလှမြို့]]နယ် များပါဝင်သည်၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်မှာ စတုရန်းမိုင် ၁၅၃၆ကျယ် ဝန်းသည်၊ မြို့နယ် ၏ [[လူဦးရေ]]မှာ ၇၃၅၂၁ ခန့်ရှိပြီး ၁၃၅၈၅ခန့် မှာ [[မြန်မာမွတ်စလင်]]များဖြစ်ကြသည်၊ ကန့်ဘလူမြို့ပေါ်တွင် အိမ်ခြေ ၆၀၀ ခန့်ရှို လူဦးရေ ၃၀၀၀ ခန့်နေထိုင်သည်၊ မြေဒူး။ ဆားကုန်း။ ဆားကိုင်း။ ထူးကြီး။ ဝက်တိုး။ ခြင်မြစ်ကျင်း။ ကျီစုနှင့်ငါးရာနဲ။ သဗွတ်ကုန်း။ ကျောက်တိုင်ရွာများတွင် မြန်မာမွတ်စလင်အများအပြား နေထိုင်ကြသည်။ မြေဒူးမြို့တွင် ထင်ရှားသော [[ရွှေဂူကြီးစေတီ]]တော်ရှိ၍ ဘုရားပွဲတော်အား နှစ်စဉ် တပေါင်းလပြည့်နေ့တွင် ကျင်းပလေ့ရှိသည်။ စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ကြသော သီးနှံများမှာ- [[စပါး]]၊ [[ပဲ]]၊ [[ပြောင်း]]၊ [[နှမ်း]]၊ [[မြေပဲ]]၊ [[ပဲစင်းငုံ]]၊ [[ပဲတီစိမ်း]]၊ [[လူး]]၊ [[ဆပ်]]၊ [[ခရမ်းချဉ်]]၊ [[ခရမ်းပင်|ခရမ်း]]၊ ကြက်သွန်၊ ကွမ်း၊ [[ငှက်ပျော]]၊ [[အုန်း]]၊ [[ထန်း]]၊ [[သရက်]]၊ [[ကြံ]] တို့ ဖြစ်သည်။ သနပ်ခါးနှင့် နံ့သာဖြူကိုလည်း တချို့တစ်ဝက် စိုက်ပျိုးကြသည်။ ဆည်ကိုအမှီပြု၍ တံငါလုပ်ငန်းကိုလည်း လုပ်ကိုင်ကြသည်။ သစ်လုပ်ငန်းမှာ အတွင်ကျယ်ဆုံး ဖြစ်လေသည်။ ကန့်ဘလူမြို့နယ်အတွင်း ပဉ္စာလ ( ၅ )မြို့မှ ရှေးယခင်က 'ကျောက်မီးသွေးထွက်သည်'ဟု အဆိုရှိသည်၊ သို့ရာတွင် တတ်ကျွမ်းသူများကမူ ကျောက်မီးသွေးသည်နုလွန်းသေးသဖြင့် အသုံးပြုရန် မသင့်သေးဟုဆိုသည်။ ရွှေဘိုတစ်ခရိုင်လုံး၏ အသက်သွေးကြောတစ်ရပ် ဖြစ်သော [[ကာဘိုးရေလွှဲဆည်]]မှာလည်း ကန့်ဘလူနယ်အတွင်းတွင် တည်ရှိသည်၊ ထို ဆည်ကိုအမှီပြု၍ ဆန်စပါးကိုအဓိကထားစိုက်ပျိုးကြသည်။ <ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ (၁)၊ စာမျက်နှာ (၃၅၅)</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} {{စစ်ကိုင်းတိုင်း}} {{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ]] [[Category:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့များ]] i3dfyivrve7z6on9huemct4an1bj71d 1048834 1048832 2026-08-15T19:14:22Z ~2026-44818-27 146982 1048834 wikitext text/x-wiki '''ကန့်ဘလူမြို့'''သည် [[ကန့်ဘလူခရိုင်]] ကန့်ဘလူနယ် ၏ ရုံးစိုက်ရာမြို့ ဖြစ်သည်။ [[ရွှေဘိုမြို့]]၏ [[မြောက်ဘက်]] ( ၄၆ )မိုင်အကွာ စစ်ကိုင်း-မြစ်ကြီးနား [[မီးရထားလမ်း]]ပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ တောင်ဘက်တွင် [[ခင်ဦးမြို့]]နယ်နှင့် ဆီဆုံကြီးရွာ။ [[မြောက်ဘက်]]တွင် [[ဒေါင်းယူးချောင်း]]။ အရှေ့ဘက်တွင် [[ဧရာဝတီမြစ်]]။ အနောက်ဘက်တွင် ကျွန်းလှမြို့နယ်နှင့် အထက်ချင်းတွင်းနယ်စပ်တို့ တည်ရှိသည်။ မီးရထားဌာနတွင် အရေးပါသော [[ဘူတာရုံ]]တစ်ခုဖြစ်၍ မီးရထားဖက်ဆိုင်ရာ အရာရှိကြီးငယ်နှင့် အမှုထမ်းများစွာ နေထိုင်ပြီးလျှင် စက်ခေါင်းရုံကြီးများလည်းရှိသည်။ ထို့အပြင် မီးရထားရဲဌာနနှင့် မီးရထားဌာန ဆေးရုံများလည်းရှိသည်။ နယ်အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာတွင်လည်း နယ်ပိုင်ဝန်ထောက်ရုံး။ မြို့ပိုင်ရုံး။ ရဲဌာန။ စာပို့တိုက်။ [[ဆေးရုံ]]။ နိုင်ငံတော် [[မူလတန်းကျောင်း]]။ [[ဈေး]]နှင့် နယ်စီးတောအုပ်ရုံးများရှိသည်။ မြို့မှာ သစ်တောအတွင်းတည်ရှိ၍ ကျောထောက်နောက်ခံနယ်တွင် သီးနှံစိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်မှု များစွာမရှိချေ၊ [[သစ်လုပ်ငန်း]] (မီးရထားလမ်း ဇလီဖားတုံးလုပ်ငန်း) သာလျှင် တွင်ကျယ်လေသည်။ ကန့်ဘလူနယ်တွင် ကန့်ဘလူမြို့နယ်နှင့် [[ကျွန်းလှမြို့]]နယ် များပါဝင်သည်။ ကန့်ဘလူမြို့နယ်မှာ စတုရန်းမိုင် ( ၁၅၃၆ )ကျယ်ဝန်းသည်။ မြို့နယ် ၏ [[လူဦးရေ]]မှာ ( ၇၃၅၂၁ )ခန့်ရှိပြီး ( ၁၃၅၈၅ )ခန့်မှာ [[မြန်မာမွတ်စလင်]]များဖြစ်ကြသည်။ ကန့်ဘလူမြို့ပေါ်တွင် အိမ်ခြေ ( ၆၀၀ )ခန့်ရှိပြီး - လူဦးရေ ( ၃၀၀၀ )ခန့်နေထိုင်သည်။ မြေဒူး။ ဆားကုန်း။ ဆားကိုင်း။ ထူးကြီး။ ဝက်တိုး။ ခြင်မြစ်ကျင်း။ ကျီစုနှင့်ငါးရာနဲ။ သဗွတ်ကုန်း။ ကျောက်တိုင်ရွာများတွင် မြန်မာမွတ်စလင်အများအပြား နေထိုင်ကြသည်။ မြေဒူးမြို့တွင် ထင်ရှားသော [[ရွှေဂူကြီးစေတီ]]တော်ရှိ၍ ဘုရားပွဲတော်အား နှစ်စဉ် တပေါင်းလပြည့်နေ့တွင် ကျင်းပလေ့ရှိသည်။ စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ကြသော သီးနှံများမှာ- [[စပါး]]၊ [[ပဲ]]၊ [[ပြောင်း]]၊ [[နှမ်း]]၊ [[မြေပဲ]]၊ [[ပဲစင်းငုံ]]၊ [[ပဲတီစိမ်း]]၊ [[လူး]]၊ [[ဆပ်]]၊ နေကြာ၊ ဘူး၊ ဖရုံ၊ ဖရဲ၊ သခွား၊ [[ခရမ်းချဉ်]]၊ [[ခရမ်းပင်|ခရမ်း]]၊ ကြက်သွန်ဖြူ/နီ၊ မှို၊ ကွမ်း၊ [[ငှက်ပျော]]၊ [[အုန်း]]၊ ပိန္နဲ၊ [[ထန်း]]၊ [[သရက်]]၊ [[ကြံ]] တို့ ဖြစ်သည်။ သနပ်ခါးနှင့် နံ့သာဖြူကိုလည်း တချို့တစ်ဝက် စိုက်ပျိုးကြသည်။ ဆည်ကိုအမှီပြု၍ တံငါလုပ်ငန်းကိုလည်း လုပ်ကိုင်ကြသည်။ သစ်လုပ်ငန်းမှာ အတွင်ကျယ်ဆုံး ဖြစ်လေသည်။ ကန့်ဘလူမြို့နယ်အတွင်း ပဉ္စာလ ( ၅ )မြို့မှ ရှေးယခင်က 'ကျောက်မီးသွေးထွက်သည်'ဟု အဆိုရှိသည်၊ သို့ရာတွင် တတ်ကျွမ်းသူများကမူ ကျောက်မီးသွေးသည်နုလွန်းသေးသဖြင့် အသုံးပြုရန် မသင့်သေးဟုဆိုသည်။ ရွှေဘိုတစ်ခရိုင်လုံး၏ အသက်သွေးကြောတစ်ရပ် ဖြစ်သော [[ကာဘိုးရေလွှဲဆည်]]မှာလည်း ကန့်ဘလူနယ်အတွင်းတွင် တည်ရှိသည်၊ ထို ဆည်ကိုအမှီပြု၍ ဆန်စပါးကိုအဓိကထားစိုက်ပျိုးကြသည်။ <ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ (၁)၊ စာမျက်နှာ (၃၅၅)</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} {{စစ်ကိုင်းတိုင်း}} {{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ]] [[Category:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့များ]] 2crtib1k3u3i9bnifpyfk2baa17wvxd 0 49464 1048837 850298 2026-08-15T19:24:50Z ~2026-44818-27 146982 /* အုန်းသီး၏အကျိုးကျေးဇူးများ */ 1048837 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | name = Coconut | fossil_range = {{Fossil range|55|0}}<small>Early Eocene – Recent</small> | image = Cocos_nucifera_-_Köhler–s_Medizinal-Pflanzen-187.jpg | image_alt = Composite drawing of tree, and its fruit in various stages | image_caption = Coconut palm (''Cocos nucifera'') | image2 = Coconut 4.jpg | image2_alt = Two coconuts on vines | image2_caption = Coconut fruits | display_parents = 3 | genus = Cocos | parent_authority = [[ကားလ် လင်းနီးယပ်|L.]] | species = nucifera | authority = L. | range_map = Cocos nucifera origin native range map.svg | range_map_caption = Possible native range of ''Cocos nucifera'' prior to its cultivation }} လူသားတို့အတွက် အသုံးပြုနိုင်စရာပစ္စည်း အမျိုးမျိုး ရရှိနိုင်သောအပင်ကို ညွှန်ပြပါဟုဆိုလျှင် အုန်းပင်ကို ညွှန်ပြကြရပေလိမ့်မည်။ အုန်းပင်တစ်ပင်လုံးတွင် မည်သည့် အသေးစိတ်အပိုင်းကိုမျှ အသုံးမပြုရဟူ၍ မရှိသလောက်ဖြစ် သဖြင့် အသုံးပြုစရာ ပစ္စည်းအမျိုးမျိုးရနိုင်သော အုန်းပင်ကို ပဒေသာပင်ဟု အချို့ကတင်စားကြသည်။ စီးပွား ကုန်သွယ်ရေးသမားများကမူ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အုန်းပင်ထက်ပို၍ စီးပွားကုန်သွယ်ရေးဘက်၌ အသုံးဝင်သောအပင်မရှိဟူ၍ အသိ အမှတ်ပြုထားကြလေသည်။ ယင်းသို့ လူတို့သုံးနိုင်စားနိုင်သော ပစ္စည်းများရရှိနိုင် သည့် အုန်းပင်တို့သည် [[အပူပိုင်းဇုန်|ကမ္ဘာ့အပူပိုင်းဇုန်ဒေသ]]များတွင် နေထိုင်ကြ သည့် လူမျိုးများစွာတို့သည်လည်း အုန်းပင်ထွက်ပစ္စည်း များကို အများဆုံးအသုံးပြုကြသည်။ ကမ္ဘာ့အုန်းထွက်ပစ္စည်း ထက်ဝက် ခန့်ကို အပူပိုင်းဇုန်ဒေသနိုင်ငံများက သုံးစွဲသည်ဟု ဆိုကြ သည်။ [[ပစိဖိတ် သမုဒ္ဒရာ|ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ]]အတွင်းရှိ အချို့ကျွန်းများသည် အုန်းပင် များသာ ပေါက်ရောက်ခြင်းမရှိပါက လူနေအိမ်ခြေပင် ရှိမည် မဟုတ်ချေ။ အပူပိုင်းဇုန်ဒေသလူမျိုးများ အသုံးများသော အုန်းပင် သည် [[အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ]]နှင့် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာအတွင်းရှိ ကျွန်းစု များ၌ မူလစတင်ပေါက်ရောက်ခဲ့သည်ဟု ဆိုကြသည်။ အချို့ ကမူ [[မလေး ကျွန်းဆွယ်|မလ္လာယုကျွန်းဆွယ်]]သည် အုန်းပင်များ မူလစတင်ပေါက် ရောက်ရာဒေသဟု ဆိုကြသည်။ ယင်းသို့ဖြင့် အုန်းပင်သည် [[အာရှ|အာရှတိုက်]]၌ မူလပေါက်ရောက်ခဲ့သည်ဟူသောအဆိုကို အများ က လက်ခံထားခဲ့သော်လည်း အဆိုမူကွဲတစ်ခုလည်း ပေါ်ပေါက် ခဲ့လေသည်။ အဆိုမူကွဲအရ အုန်းပင်၏ရုက္ခဗေဒအမည်သည် ကိုကို့ နျူစီဖာရာဖြစ်ရာ ကိုကို့မျိုးခွဲဝင် အုန်းပင်နှင့် မျိုးတူနွယ်တူ အပင်များစွာတို့သည် [[တောင်အမေရိက|တောင်အမေရိကတိုက်]]၌ မူလစတင်ပေါက် ရောက်ခဲ့သည်ကို သုတေသနပြုလုပ် သိရှိခဲ့ကြရသဖြင့် အုန်းပင် သည်လည်း တောင်အမေရိကတိုက်၌ မူလစတင်ပေါက်ရောက် သော အပင်မျိုးဖြစ်နိုင်စရာအကြောင်းရှိသည်ဟု ဆိုပေသည်။ အုန်းပင်သည် [[ထန်းပင်]]၊ [[ပေပင်]]တို့နှင့် အနွယ်တူဖြစ်၍ ပါလမေစီအီး မျိုးရင်းတွင်ပါဝင်သည်။ ၁၂ ရာသီ အမြဲစိမ်း လန်းနေပြီးလျှင် များသောအားဖြင့် ဖြောင့်မတ်၍ မြင့်မားသော ပင်စည်ရှိသည်။ အချို့ အုန်းပင်မျိုးတို့သည် အမြင့်ပေ ၁ဝ⁠ဝ ကျော်မျှရှိကြသည်။ ပင်လုံး၌ အရစ်⁠အရစ်များရှိ၍ အကိုင်း အခက်များ ကင်းရှင်းသည်။ ပင်စည်၏ထိပ်တွင် အုန်းလက်ဟု ခေါ်သော အလက်များသည် စုပြုံ၍ထွက်ကြသည်။ အုန်းပင် တစ်ပင်တွင် အုန်းလက် ၂ဝ မှ ၂၅ အထိရှိတတ်သည်။ အလက်နုများသည် အတွင်းဘက်၌ရှိ၍ အလက်ရင့်များသည် ဘေးပတ်လည်၌ ခပ်ညွှတ်⁠ညွှတ်ကလေးကိုင်းလျက် ဝေ⁠ဝေဖြာဖြာ ထွက်နေကြရာ အုန်းပင်၏အနေအထားသည် တစ်မျိုးတစ်မည် အားဖြင့် ကြော့ရှင်းလှပေသည်။ အုန်းလက်သည် ငှက်မွေးပုံရွက်ပေါင်းဖြစ်၍ အုန်းလက် တစ်လက်သည် ၁ဝ ပေမှ ပေ ၂ဝ အထိ ရှည်လျားသည်။ စိမ်း စို၍ရှည်လျားသော အရွက်များ ရွက်ဆိုင်ထွက်ရာ အုန်းလက်တံ သည် အရွက်များကင်းရှင်းသော အရင်းပိုင်း၌ အသားထူထဲ ကြီးမား၍ တဖြည်း⁠ဖြည်းအဖျားရှူးသွားသည်။ အရွက်များ၏ ပုံသဏ္ဌာန်သည် ထိပ်ဖျားသွယ်ချွန်သော လှံစွပ်ပုံရှိသည့် ကြိုး ပြား⁠ပြားနှင့်တူသည်။ မာကျော၍ဖြောင့်တန်းသော အရွက်ကြော သည် အလယ်တည့်⁠တည့်၌ ထင်ရှားပေါ်လွင်စွာ ပါရှိလေသည်။ အုန်းပင်သည် တစ်ပင်တည်းမှ အဖိုပွင့် အမပွင့်လိင်စုံ ပါသော ပန်းခိုင်မျိုးပွင့်၍ ပန်းခိုင်၏အရောင်သည် အဖြူသန့် သန့်မဟုတ်ဘဲ အဝါရောင်နှောသော ဆင်စွယ်ရောင်မျိုးဖြစ် သည်။ အုန်းပန်းခိုင်များကို ဘောက်တူပုံသဏ္ဌာန်နှင့်တူသော ပန်းခိုင်ဖုံးက ဖုံးအုပ်ထားသည်။ ပန်းခိုင်၏အရင်းပိုင်းတွင် အမ ပွင့်များပွင့်၍ အဖိုပွင့်များသည် ပန်းခိုင်၏အခက်များတွင် ပွင့် ကြလေသည်။ [[အုန်းသီး]]သည် အတွင်းခွံမာသီးမျိုးဖြစ်သည်။ အရင်းပိုင်း ၌ လုံးဝန်းယောင်ယောင်ရှိသော်လည်း အဖျားပိုင်းသည် သုံး ထောင့်ချွန်းပုံသဏ္ဌာန်နီး⁠နီးရှိသည်။ အုန်းသီးတစ်လုံး၏ အစိတ် အပိုင်းများမှာ အပြင်သီးခွံ၏အောက်၌ အုန်းဆံဟုခေါ်ကြသော အမျှင်များ၊ ယင်းတို့အောက်တွင် အုန်းမှုတ်ဟုခေါ်ကြသော အစေ့ခွံ၊ ယင်းအစေ့ခွံအတွင်း၌ အုန်းသီးအသားနှင့် အုန်းရည်တို့ ကို သိုမှီးထားသည်။ သီးကင်းစအရွယ်တွင် ကွမ်းသီးသာသာမျှ ရှိ၍ အထက်တွင်ဖော်ပြသော အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းတို့ ပြည့်စုံစွာ မဖြစ်ပေါ်သေးချေ။ ကြီးထွားလာသည်နှင့်အမျှ အင်္ဂါအစိတ် အပိုင်းတို့ တဖြည်း⁠ဖြည်းပြည့်စုံလာသည်။ အုန်းသီးရင့်တစ်လုံး သည် အရှည် ၁၂ လက်မမှ ၁၈ လက်မအထိရှိ၍ အဝန်းမှာ ခြောက်လက်မမှ ခုနစ်လက်မအထိရှိသည်။ အုန်းသီးကြီးထွား လာစပြုချိန်တွင် အစေ့ခွံအတွင်း အရည်တည်လာပြီးနောက်၊ အသား တဖြည်း⁠ဖြည်းတက်လာသည်။ အုန်းသီးရင့်လာသည်နှင့် အမျှ အုန်းအသားလည်းတက်လာ၍ မာလာသည်။ အုန်းသီးနုနု ၏ အရောင်သည် စိမ်း⁠စိမ်းစို⁠စိုဖြစ်သော်လည်း ရင့်လာလျှင် အညိုရောင်သမ်းလာ၍ အုန်းသီးခြောက်၏ အရောင်သည် အညို ရောင်ခြောက်⁠ခြောက်ဖြစ်သည်။ အုန်းသီးများသည် အခိုင်လိုက် သီး၍ အုန်းသီးခိုင်တစ်ခိုင်တွင် အသီးပေါင်း ၁ဝ လုံးမှ အလုံး ၂ဝ ခန့်အထိ ပါရှိလေသည်။ များသောအားဖြင့် တစ်နှစ်ပတ် လုံး အသီးမပြတ်ရှိနေတတ်လေသည်။ အုန်းပင်သည် မူလပေါက်ရောက်ရာ ဒေသများမှ တစ်ဆင့် တစ်ဆင့် ပျံ့နှံ့ပေါက်ရောက်ခဲ့ရာ ယခုအခါ ကမ္ဘာ့အပူပိုင်းဒေသ များတွင်သာမက [[ပထဝီဝင်ဆိုင်ရာ ရပ်ဝန်း|အပူလျော့ပိုင်းဒေသများ]]၌လည်း အတော် အသင့် တွေ့ရသည်။ ထိုအပင်များသည် ပူအိုက်စိုစွတ်သော [[ရာသီဥတု]]ရှိသည့် [[ပင်လယ်|ပင်လယ်ကမ်းရိုးတမ်း]]တစ်လျှောက်နှင့် မြစ်ချောင်းကမ်းပါးတို့၌ ပိုမိုဖြစ်ထွန်းသည်။ အုန်းပင်များဖြစ် ထွန်းရန်အတွက် ရာသီဥတုနှင့်အရပ်ဒေသ သင့်လျော်ရုံမျှနှင့် မလုံလောက်သေးပေ။ မြေအမျိုးအစားကိုလည်း ထည့်သွင်းပြော ရပေမည်။ ယင်းအပင်တို့သည် မြစ်နုကျွန်းမြေ၊ နုန်းမြေအမျိုး အစားကို နှစ်သက်သည်။ ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းတစ်လျှောက်၌ အုန်းပင်များဖြစ်ထွန်းခြင်းသည် ပင်လယ်ဆားငန်ရည်ကြောင့်ဟု အချို့ကယူဆသည်။ စင်စစ် ထိုဒေသများ၌ အုန်းပင်များ အသီး ကောင်းခြင်းသည် ပင်လယ်ဆားငန်ရည်ကြောင့်မဟုတ်ဘဲ၊ ရေခိုး ရေငွေ့များ⁠များပါသော ပင်လယ်လေရရှိခြင်းကြောင့်ဟု အချို့က ဆိုပြန်သည်။ ထို့အပြင် ပင်လယ်လေသည် အဆက်မပြတ် တိုက်ခတ်နေသောကြောင့် အုန်းပန်းခိုင်အဖူးများသည် အရင်းထိ အောင်ကွဲသွားကြရာ၊ အုန်းဖူး၌ပါရှိသော အမပွင့်များအတွက် မျိုးကူးယှက်ရန် အခွင့်အခါကောင်းရရှိစေသောကြောင့် ပင်လယ် ကမ်းနားမှ အုန်းပင်များအသီးထွက်ကောင်းသည်ဟုဆိုကြသည်။ ရေသွင်းစိုက်ပျိုးပါက ကုန်းခေါင်⁠ခေါင်အရပ်၌ပင် အုန်းပင်များ ပေါက်ရောက်နိုင်သော်လည်း အသီးထွက်တွင်မူမကောင်းလှချေ။ အုန်းပင်သည် ယေဘုယျအားဖြင့် ခြောက်နှစ်ခုနစ်နှစ် သားခန့်တွင် အသီးစ၍သီးသည်။ သို့သော် အသီးကောင်း ကောင်း သီးသည်အရွယ်မှာ ၁၅ နှစ်သားခန့်တွင်ဖြစ်သည်။ အပင်သက်သည် နှစ် ၇ဝ မှ ၈ဝ တိုင်အောင် ရှည်ပြီးလျှင် နှစ်စဉ်တစ်ပင်လျှင် ပျမ်းမျှအသီး ၅ဝ မှ ၆ဝ အထိ သီးလေ့ရှိ သည်။ တစ်နှစ်လျှင် တစ်ပင်မှ အသီး ၂ဝဝ ခန့်ထွက်သော အုန်းမျိုးလည်း ရှိသေးသည်။ ထို့ကြောင့် အုန်းပင်ကိုစိုက်ထား လျှင် တစ်သက်လုံး အမြတ်ရသွားနိုင်သည်ဟုဆိုကြခြင်းဖြစ် သည်။ အုန်းပင်သည် ရာသီဥတု၏ဒဏ်ကိုခံနိုင်ရည်ရှိ၍ အခြား အပင်များကဲ့သို့ ကရိကထခံပြီးလျှင် အစဉ်တစိုက် ပြုစုစိုက်ပျိုး နေရသော အပင်မျိုးမဟုတ်ချေ။ အုန်းပင်၏ အစိတ်အပိုင်းများကို အမျိုး⁠အမျိုးအသုံးချ နိုင်ရာ အုန်းတစ်ပင်လုံးမဆိုထားဘိ၊ အုန်းသီးတစ်လုံးသည်ပင် မည်မျှအသုံးကျသည်ကို ရှေးမြန်မာစာဆိုတော် အကျော်အမော် ကြီးတစ်ဦးဖြစ်သူရကန်ဦးတိုးက ဤသို့ရေးစပ်သီကုံးခဲ့လေသည်။ ။ …… ခုနောက်ဆုံးမှာ၊ အုန်းသီးတစ်လုံးကို၊ လူသုံးသရွေ့၊ ယဉ်နန်းစေ့အောင်၊ နောက်ရှေ့ဝေဘန်၊ အသုံးကိုပြန်လိုက်မည်၊ အပေါ်ယံအုန်းခွံကို၊ ဒွန်သ မာသ်ပုဒ်သင့်၊ ဘွင့်သာမှဘွင့်လတံ့၊ ရှိနှင့်ရှိဦး၊ မကူး မယှက်၊ အုန်းမျက်နှာဝ၊ ဂုံးမအရုပ်၊ ဆေးခွက်လုပ် ကပ်၊ ရက်ကန်းတတ်မရှင်မှာ၊ သူ့အသုံးဝင်ရော့၊ အုန်းပင်ပေါက်ဆံချည်ထွေး၊ လုံး⁠လုံးကလေးမှကောက်၊ ကောင်းကျိုးပေးစိတ်တတ်၊ ကြာကလပ်ပန်းရှုပ်၊ သင် ပုတ်ပွဲဆန်းဆန်း၊ ဆွမ်းပုံ့⁠ပုံ့အလယ်မှာ၊ ကြယ်ပြောင်လို တင်ထား။ အနားမှာလည်း ဆဲ့ကိုးမြှောင့်၊ စလင်း ထောင့်စီရန်၊ အကျန်ကိုယိုကျို၊ တမြှောင့်ကိုလက်ဘက် ပွဲ၊ မကြော်ဘဲလည်းတချို့၊ ယာဂုဖို့ သုံးလေးစိတ်၊ ဆေးကြိတ်ဖို့အကြွင်း၊ အုန်းထမင်းချက်ရန်၊ ဆံလိမ်း ရန် ဆီနယ်၊ မငယ်စေနှင့်မုံ့ထုပ်မှာ၊ တမြှောင့်မြှုပ် နှစ်မြှောင့်မြှုပ်၊ ဘက်ထုပ်တွင်လည်းဖြူနီ၊ အုန်းဆီပုတ် မှာ၊ ခြေပူနာသုတ်စရာ၊ ကွမ်းယာနှင့်တချို့စား၊ဆိုစရာ များသေး၏။ အသားသုံးရန်၊ သည်နှင့်တန်စေ၊သောက် ရေမှုတ်မှာ၊ ကွဲပြန်သော့ခါ၊ ပဋိသင်္ခါ သေနာသနံ၊ ပိဏ္ဍပါတံ၊ စီဝရံ၊ တေရသကံ၊ ဓူတင်မောင်ရှင်၊တို့ခင် နှင့်ဘုန်းကြီးမှာ၊ စိတ်ပုတီးလုပ်ကြွင်း၊ မြင်းပတီးပွတ်၊ လက်စွပ်ဘူးထား၊ ဘလားဆံထိုး၊ သွားဆိုးဘို့မီးဖုတ်၊ နောက်ဆုံး ဘုတ်မီးသွေး၊ ဆေးရေးဘို့မှင်၊ ယခင်က အုန်းခွံကို၊ ကောင်းမွန်လှစေ၊ ရေစိမ်သည့်အရည်နှင့်၊ ဖျင်ထည်မှာဆွတ်ရလျှင်၊ လက်ကျပ်ဝတ်အင်္ကျီ၊ ပင်နီ မသာဘူး၊ ဘွာတာ⁠တာအုန်းဆံ၊ တချို့ကို လှေထေး ရန်၊ တချို့ကိုမီးစာခံ၊ သည့်အားလုံးအကျန်၊ သင်္ဘော သားကုံထံ၊ ကျစ်ဆံနီကျောက်ဆူးကြိုး၊ အဘိုးမှာ အာကာ၊ ဆယ်လံကိုတစ်ပိဿာ၊ အုန်းသီး တစ်လုံးကို၊ အသုံးတွေစုလိုက်သည့်၊ သူ့ပညာ …… ။ အထက်ပါ ဦးတိုး၏အုန်းသီးအသုံး အဖွဲ့အနွဲ့အရ ရှေးခေတ်ကပင် အုန်းသီး၏အသုံးဝင်ပုံ မည်မျှများပြားသည်ကို သိရပေသည်။ အုန်းတစ်ပင်လုံး၏ အသုံးမပါသေးချေ။ စက်မှု လက်မှု တိုးတက်ထွန်းကားလာသော ယခုခေတ်တွင် အုန်း အသုံးသည် ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာလေသည်။ အုန်းအပေါ်ခွံကို အုန်း ဆံပြုလုပ်၍ အုန်းဆံကြိုး၊ ခြေသုတ်ဖုံ၊ ကော်ဇော၊ မွေ့ရာ၊ ထိုင်ဖုံ အမျိုးမျိုးသော အသုံးအဆောင်တို့ကို ပြုလုပ်သုံးစွဲကြရ သည်။ အုန်းမှုတ်ခွံ (အစေ့ခွံ) ကို ယောက်ျား မိန်းမတို့တပ်ဆင် ရန် ကြယ်သီး၊ ပုတီး၊ စိပ်ပုတီး စသည်တို့ပြုလုပ်ကြသည်။ အုန်းသီး၏အတွင်းသား၊ အုန်းသီးဆံကိုကား မုံ့ပဲသရေစာအမျိုး မျိုး ပြုလုပ်ရာ၌ ထည့်သွင်းအသုံးပြုရသည်သာမက ဆီကြိတ်၍ ခေါင်းလိမ်းရန်၊ ဟင်းချက်ရန်၊ ဆပ်ပြာချက်ရန်တို့၌ အသုံးပြု ကြသည်။ ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာတောင်ပိုင်း ကျွန်းစုများတွင် နေထိုင်ကြသူ များအဖို့ အုန်းသီးသည် ယင်းတို့၏ အဓိကအစာအာဟာရ ဖြစ်သည်။ သူတို့အတွက် ရာသီဥတုမှကာကွယ်ရန် နေအိမ် အဆောက်အအုံများ၊ ရန်သူကို ကာကွယ်ရန် လက်နက်အပြင် တံမြက်စည်း၊ တောင်း၊ ပလုံးစသော အိမ်သုံးပစ္စည်းအမျိုးမျိုးကို အုန်းပင်ထွက် ပစ္စည်းများဖြင့် ပြုလုပ်သုံးဆောင်ကြသည်။ အုန်း ပင်၏ပင်လုံးနှင့် အုန်းလက်၊ အုန်းရွက်များကို နေအိမ်ဆောက် လုပ်ရာ၌ အသုံးပြုကြရသည်။ ရေလမ်းခရီးသွားလာရာ လှေ ငယ်များကိုလည်း အုန်းပင်၏ပင်လုံးကိုထွင်း၍ ပြုလုပ်ကြသည်။ ရှေး⁠ရှေးက ပစိဖိတ်ကျွန်းသားတို့သည် အုန်းရွက်များကို ရက် လုပ်၍ ဝတ်ဆင်ခဲ့ကြသေးသည်။ ယခုအခါတွင်သာ အုန်းထွက် ပစ္စည်းများကို ရောင်းချခြင်းဖြင့် ခေတ်သုံးပစ္စည်း အဝတ် အထည် အသုံးအဆောင်တို့ကို သုံးစွဲလာကြခြင်းဖြစ်သည်။ အုန်းထွက်ပစ္စည်းများအနက် စီးပွားရေးလောကတွင် အရေးပါအရာရောက်သော ပစ္စည်းမှာ အုန်းသီးဆန်ခြောက်ဖြစ်၍ ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်တွင် ကိုပရာဟုခေါ်သည်။ အုန်းသီးဆန်ခြောက် ရရှိရန် အုန်းသီး အပြင်ခွံမာနှင့် အုန်းဆံမျှင်များကို ခွာထုတ်၍၊ အစေ့ခွံကို ထက်ပိုင်းခွဲချလိုက်ရသည်။ ထိုထက်ခြမ်းခွဲမှ အုန်း သားကိုခွာထုတ်၍ နေလှန်းခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း၊ ပေါင်းတင် ခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း ခြောက်သွေ့အောင်ပြုလုပ်ပြီးလျှင် ဂုံနီ အိတ်များတွင်ထည့်သွင်းကာ နီးစပ်ရာ ကုန်သည်ပွဲစားများမှတစ် ဆင့် ကမ္ဘာအရပ်ရပ် တင်ပို့ရောင်းချလေသည်။ အုန်းသားခြောက်၌ [[အုန်းဆီ]]ရာခိုင်နှုန်း ၅ဝ မှ ၆ဝ အထိပါရှိ၍ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများစွာတို့မှ အုန်းဆီ ထုတ်ယူရန် အတွက် ဝယ်ယူကြသည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အုန်းသားခြောက် အများအပြားထုတ်လုပ်သော တိုင်းပြည်များမှာ ဖိလစ်ပိုင်ကျွန်းစု၊ မလ္လာယုကျွန်းဆွယ်၊ ယခင်က ပြင်သစ် အင်ဒိုချိုင်းနား ပြည်ထောင်စုတွင် ပါဝင်ခဲ့သော ကမ္ဗောဒီးယား၊ လော စသော နိုင်ငံများ၊ ယိုးဒယား(ထိုင်း) သီရိလင်္ကာ(သီဟိုကျွန်း) ပစိဖိတ် သမုဒ္ဒရာနှင့် အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာအတွင်းရှိ ဖီဂျီ၊ နယူးဂင်းနီ၊ ဆော်လမွန်၊ ဆမိုးဝါး စသောကျွန်းကြီး ကျွန်းငယ်များ ဖြစ်ကြ သည်။ အုန်းသားခြောက်ကို အများအပြားဝယ်ယူသော နိုင်ငံ များမှာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ဥရောပနိုင်ငံများဖြစ်ကြ သော ဂျာမနီ၊ ပြင်သစ်၊ နယ်သာလန်၊ အင်္ဂလန်၊ ဒိန်းမတ် စသည်တို့ဖြစ်ကြရာ ထိုနိုင်ငံများတွင် အုန်းသားခြောက်မှ ထုတ် လုပ်ရရှိသော အုန်းဆီဖြင့် ဆပ်ပြာချက်လုပ်ခြင်း၊ မာဂျရင်းခေါ် ထောပတ်တုချက်လုပ်ခြင်း၊ ဖယောင်းတိုင်နှင့် လိမ်းဆေးများပြု လုပ်ခြင်းတို့၌ ထည့်သွင်းအသုံးပြုကြသည်။ ဆီထုတ်ယူပြီးသော အုန်းသားခြောက်ဖတ်များကို နွားစာအဖြစ်သုံးစွဲကြလေသည်။ အုန်းဖြစ်ထွန်းသော အချို့ဒေသများတွင် ထန်းပင်မှ ထန်းရည်ခံယူသကဲ့သို့ အုန်းပင်မှ နီရာခေါ် ပင်ကျရည်ကိုခံယူ၍ လတ်ဆတ်စွာအသုံးပြုနိုင်သော အဖျော်ယမကာအတွက်ဖြစ်စေ၊ အုန်းသကာချက်လုပ်ရန်နှင့် အချဉ်ဖောက်၍ ရှာလကာရည်ပြု လုပ်ရန်အတွက်ဖြစ်စေ သုံးစွဲကြသည်။ အုန်းပင်ကျရည် ရရှိရန် အုန်းပန်းဖူးကိုလှီး၍ ခံယူရသည်။ အပင်ရောဂါကင်းပြီးလျှင် သန်စွမ်းသော အုန်းပင်များမှသာလျှင် အုန်းဖူးလှီး၍ ပင်ကျရည် ခံယူခြင်း ပြုကြရသည်။ တစ်ပင်မှ စုစုပေါင်း ဂါလံ ၄ဝ ခန့်မျှ ရနိုင်သည်။ အုန်းဖူးတစ်ခုကိုလှီးထားလျှင် နှစ်လမှ သုံးလအထိ နေ့စဉ်အရည်ခံယူနိုင်သည်။ သို့သော် နေ့စဉ် အုန်းဖူးလှီးထားပါ က ထိုအပင်မှ အုန်းသီးမရနိုင်တော့ချေ။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် အုန်းတစ်ပင်လုံးကို မဆိုထားဘိ အုန်းသီးတစ်လုံးကိုပင် ရှေးခေတ်ကစ၍ အမျိုးမျိုးအဖုံဖုံ အသုံး ကြွယ်ခဲ့ကြပုံကို ဦးတိုး၏ [[ရကန်|ရာမရကန်]]မှထုတ်နှုတ်ချက်ဖြင့် ရှေ့ တွင်ဖော်ပြခဲ့ပြီ။ မြန်မာလူမျိုးတို့၏ ထုံးတမ်းစဉ်လာပွဲသဘင် များ၌ ပါရစမြဲဖြစ်၍ မြန်မာလူမျိုးတို့ အမွန်မြတ်ထားသည့် ကန်တော့ပွဲတွင် အုန်းသီးသည် အဓိကအဖြစ်အလယ်တွင် တင့်တယ်ခန့်ညားစွာ ပါရှိသည်ကို တွေ့ရသည်။ ထို့ပြင် အုန်းပန်းအုန်းညွန့်တို့ကိုလည်း မြန်မာတို့၏ ထုံးတမ်းစဉ် ပွဲသဘင်များ၌ အမွန်အမြတ်ထားကာ သုံးစွဲကြ သည်။ ယင်းသို့ဖြင့် အုန်းသီး၊ အုန်းပန်း၊ အုန်းရွက်တို့သည် မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု ထုံးတမ်းစဉ်လာတို့၌ မပါမပြီးသော ပစ္စည်း အရပ်ရပ်တို့ဖြစ်ခဲ့လေသည်။ မြန်မာမုံ့ပဲသရေစာတို့တွင်လည်း အုန်းသီးနှင့်ကင်းသော အစားအသောက်များကား နည်းပါးလှပေသည်။ အုန်းအတွင်း သား (အုန်းသီးဆန်)၊ အုန်းနို့ (အသားကိုခြစ်၍ညှစ်ယူခြင်း)၊ အုန်းရည်တို့ကို မုံ့အမျိုးမျိုးပြုလုပ်ရာ၌ အသုံးပြုကြ၍ နှစ်ခြိုက် စွာ စားသောက်ကြလေသည်။ ယောအတွင်းဝန် [[ဘိုးလှိုင်၊ ဦး(ယောမင်းကြီး)|ဦးဘိုးလှိုင်]]ရေးသော ဥတုဘောဇန သင်္ဂဟကျမ်းအရ အုန်းသီး(အုန်းသီးဆန်) သည် အေး၏။ ကြေခဲ၏။ ဆီးကိုရွှင်စေတတ်၏။ ဝမ်းချုပ်၏။ ဝစေတတ်၏။ အားကိုဖြစ်စေတတ်၏။ လေနာ၊ ရတ္တပိတ်နာ၊ ကိုယ်ပူနာတို့ကို နိုင်၏။ နှလုံးကို နှစ်သက်စေတတ်၏။ အုန်းသီးနုသည် သည်း ခြေဖျား၊ ဆီး၌ဖြစ်သော အပြစ်ဒေါသ၊ ရေငတ်ခြင်း၊ အော့အန် ခြင်း၊ ကိုယ်ပူခြင်းတို့ကို လျင်မြန်စွာဖျောက်နိုင်၏။ သွေး၊ သည်းခြေတို့ကြောင့် ဖြစ်သောအနာကို နိုင်၏။ (ရတ္တပိတ်နာကို နိုင်၏လည်းဟူ။) အုန်းသီးရင့်ကဲ့သို့ ကြေခဲသည်မဟုတ်။ အုန်း သီးမှည့်၊ အုန်းသီးခြောက်သည် ကြေခဲ၏။ သည်းခြေကို ပျက် စေတတ်၏။ ပူ၏။ ဝမ်းချုပ်၏။ အုန်းသီးသည် ချိုဆိမ့်၏။ အေး၏။ အကြောတို့ကို လေးစေ၏။ ဝမ်းမီးချက်ပြီးနောက် ချိုဆိမ့်၏။ လေ၊ သည်းခြေတို့ကိုနိုင်၏။ ကျင်ကြီး ကျင်ငယ် တို့ကို ရွှင်စေတတ်၏ဟု ဆိုလေသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ ကမ်းရိုးတန်းတစ်လျှောက်နှင့် မြစ်ဝကျွန်း ပေါ်ဒေသတို့တွင် အုန်းပင်များဖြစ်ထွန်းသော်လည်း အုန်းအသုံး များသော မြန်မာနိုင်ငံသည် အုန်းသီးနှင့် အုန်းပင်ထွက်ပစ္စည်း များကို ဖူလုံစွာမထုတ်လုပ်နိုင်၍ နှစ်စဉ်နိုင်ငံခြားမှ တင်သွင်းခဲ့ ရလေသည်။ [[ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်|ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]မတိုင်မီ ၁၉၃၈ မှ ၁၉၄၁ ခုနှစ် အတွင်း တစ်နှစ်လျှင် အုန်းသီးအလုံးရေ ပျမ်းမျှခြင်း ၁၇၀၄၃ သန်း၊ အုန်းဆီတန်ချိန် ၅၆၉၂ နှင့် အုန်းဆံနှင့် အုန်းဆံဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ပစ္စည်းတန်ချိန် ၄၆၄၄ ကိုတင်သွင်းခဲ့ရသည်။ စစ်ပြီးခေတ်တွင် အုန်းထွက်ပစ္စည်းများကို စစ်မဖြစ်မီကထက် လျှော့၍တင်သွင်းခဲ့ရာ ပြည်တွင်းထွက်တိုးလာ၍လည်း မဟုတ်၊ အသုံးလျှော့လာကြ၍လည်းမဟုတ်ဘဲ နိုင်ငံခြားအုန်းများ ဈေး ကြီးမြင့်လွန်းသောကြောင့်သာ ဖြစ်လေသည်။ နိုင်ငံခြားသို့ နှစ်စဉ် ကျပ်ငွေ သိန်းပေါင်း ၃ဝ ကျော် (စစ်ပြီးခေတ်တွင် သိန်း ၁၂ဝ ကျော်) ခန့်ယိုဖိတ်ခဲ့ရခြင်းကို ပိတ်ပင်နိုင်ရန်နှင့် ပြည်တွင်း၌ အုန်းသီးနှင့်အုန်းထွက်ပစ္စည်း အလုံအလောက်သုံးစွဲ နိုင်ရေးကို ရှေ့ရှုကာ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ လယ်ယာစိုက် ပျိုးရေးနှင့် သစ်တောရေးဝန်ကြီးဌာန၊ လယ်ယာလုပ်ငန်းတိုး တက်ရေး၊ ကျေးလက်ကြီးပွားရေး ကော်ပိုရေးရှင်းသည် ၁၉၅၂- ၅၃ ခုနှစ်မှစ၍ အုန်းပင်စိုက်ပျိုးရေး ငါးနှစ်စီမံကိန်းကို ဆောင် ရွက်ခဲ့သော်လည်း အောင်အောင်မြင်မြင် မရှိခဲ့သေးချေ။ အုန်းပင်သည် စိုက်ပျိုးရန်ခက်ခဲသောအပင်မျိုး မဟုတ် ချေ။ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံအတွင်း အနှံ့အပြားပေါက်ရောက် နေသည်ကို တွေ့မြင်နိုင်ကြပေသည်။ အုန်းပင်တို့နှစ်သက်သော ရေမြေရာသီဥတု ရှိသည့်ဒေသများ၌ အသီးထွက်ကောင်း၍ ပင် လယ်ကမ်းမြေမှ မိုင် ၂ဝဝ မှ ၃ဝ⁠ဝ ကျော်ကွာဝေးသော ဒေသများ၌ အသီးထွက်ညံ့ခြင်းသာလျှင် ကွာခြားသည်။ သို့ သော်လည်း ပေ ၂ဝ⁠ဝဝ ထက်မြင့်သော တောင်ကုန်းဒေသများ၌ မူ အုန်းပင်များသည် မဖြစ်ထွန်းချေ။ စိုက်ပျိုးပေါက်ရောက်သည့် ဒေသအလျောက် အုန်းကို အမျိုးမျိုးခွဲခြား၍ အမည်မှည့်ခေါ်ကြသော်လည်း အကြမ်းဖျင်း အားဖြင့်မူ အပုမျိုးနှင့်အရှည်မျိုးဟု နှစ်မျိုးနှစ်စားကိုသာ ထင် ရှားခွဲခြားနိုင်သည်။ အရှည်အုန်းမျိုးသည် စီးပွားဖြစ်အများ အပြားစိုက်ပျိုးရသော အမျိုးအစားဖြစ်သည်။ အပင်သန်မာ၍ အသီးထွက်ကောင်းသည့်ပြင် အုန်းထွက်ပစ္စည်းလည်းကောင်းစွာ ရရှိနိုင်သည်။ ထိုအပင်မျိုးသည် စိုက်ပျိုးပြီး ခုနစ်နှစ်ကြာမှ စတင်၍ အသီးသီးသော်လည်း အပင်သက် အနှစ် ၈ဝ ကျော် တိုင်အောင် အသီးကောင်းနေနိုင်လေသည်။ အပုမျိုးမှာမူ စိုက် ပြီး လေးနှစ်အကြာတွင် အသီးစသီးသည်။ သို့သော် အပင် မသန်လှဘဲ အုန်းပိုးနှင့် အခြားအပင် ရောဂါပိုးများ အလွယ် တကူ ဖျက်ဆီးနိုင်သည်။ အပင်သက်လည်း အနှစ် ၃ဝ ခန့်သာ ရှိ၍ အသီးသေးပြီးလျှင် အုန်းထွက်ပစ္စည်း ပြုလုပ်ရန်လည်း မကောင်းလှချေ။ အုန်းစိုက်ပျိုးရန်အတွက် အကောင်းဆုံးမြေသည် သဲ သို့မဟုတ် မြေဆီမြှုံးများ အသင့်အတင့် ရောစပ်ပါဝင်သည့် နုန်းမြေမျိုးဖြစ်သည်။ ထိုမြေမျိုးသည် ရေအိုင်ခြင်း ရေဝပ်ခြင်း မရှိ၍ အုန်းပင်အများဆုံး စိုက်ပျိုးဖြစ်ထွန်းနိုင်သည်။ ထို့ပြင် သဲ၊ မြေစေး၊ သစ်ဆွေးမြေများ ရောစပ်ပါဝင်သော နုန်းစနယ် မြေနီမျိုးတွင်လည်း အုန်းခြံများစိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ရန် သင့်လျော် သည်။ အုန်းပင်သည် တစ်နှစ်ပတ်လုံး အမြစ်ကို ရေထိနေနိုင် မှသာ ပေါက်ရောက်ဖြစ်ထွန်းသည်။ မိုးရေကောင်းစွာမရရှိသော ဒေသများတွင် ဆည်မြောင်းများဖြင့်ရေသွင်း၍ မြေအစိုဓာတ် ရရှိပြီးသည့်နောက်တွင် ရေဝပ်ခြင်း၊ ရေအိုင်ခြင်းမရှိစေရန် ရေ ထုတ်မြောင်းများ ဖောက်လုပ်စိုက်ပျိုးက ဖြစ်ထွန်းနိုင်သည်။ အုန်းစိုက်ပျိုးရာတွင် အပင်သက်တမ်းရှည်၍ အသီး ထွက်ကောင်းသော အုန်းမျိုးကို စိုက်ပျိုးမှသာလျှင် စိုက်ပျိုးသူ အတွက် အကျိုးရှိလေသည်။ လိုအပ်သော အုန်းမျိုးကောင်း အသီးရင့်⁠ရင့်ကိုရလျှင် အခွံခြောက်သည့်တိုင်အောင်ထားရသည်။ အခြောက်လွန်၍ အရည်ခန်းပြီးလျှင် အဆန်ချောင် ဖြစ်မသွား စေရန်လည်း သတိပြုရန် လိုအပ်သည်။ အုန်းသီးများကို မျိုးဖောက်ရန် အကောင်းဆုံးမြေသည် ရေတွင်း၊ ရေကန် စသည့် ရေနှင့်နီးသောနေရာရှိ သဲမြေဖြစ် သည်။ ခြောက်ပြီးအုန်သီးကို အခွံမခွာဘဲကြွက်မြီးအပေါ်ထား၍ ခပ်လှဲလှဲချကာ အုန်းခွံပေါ်ရုံမျှ မြေဖို့ပေးရမည်။ မျိုးအုန်းသီးကိုပျိုးရန် အကောင်းဆုံးအချိန်သည် မိုးလ များဖြစ်၍ မိုးဦးကာလဖြစ်သော ဇွန်၊ ဇူလိုင်လများတွင် ပို၍ ကောင်းသည်။ ပျိုးစတွင် မိုးရာသီဖြစ်သော်လည်း ရေမှန်မှန် ရက်ခြားလောင်းပေးရသည်။ ယင်းသို့ ပျိုး၍ နှစ်လ၊ သုံးလ အတွင်း အစို့များထွက်လာလေသည်။ တစ်နှစ်သားခန့် ရှိလာပြီးလျှင် အရွက်အလက်များ ဝေဆာ၍ သန်စွမ်းလာသော အုန်းပင်ပေါက်ကို ပျိုးခင်းမှ စိုက်မည့် နေရာသို့ ရွေ့ပြောင်းရသည်။ အပင်ပေါက်ကို နုတ်ယူသည့်အခါ အပင်မှကိုင်၍မနုတ်ဘဲ အမြစ်များကို သေချာစွာဖြတ်တောက်ကာ အသီးမှ မယူရသည်။ အုန်းပင်ပေါက်များ စိုက်မည့်ကျင်းကို နှစ်လ သုံးလ ခန့်က ကြိုတင်၍ တူးထားကာ အမှိုက်သရိုက်၊ သစ်ခက်၊ သစ်ရွက်တို့ကို ကျင်းထဲသို့ထည့်ထားရသည်။ ကျင်းတူးရာတွင် မြေအမျိုးအစားကိုလိုက်၍ အတိမ်အနက်အကျယ်အဝန်း အနည်း ငယ်ခြားနား၍ တူးရသည်။ (၁) သဲနုန်းမြေတွင် ထိပ်ဝနှစ်ပေ စောက်နှစ်ပေ၊ (၂) မြေစေး သို့မဟုတ် မြေစေးနှင့် ဂဝံကျောက် ရောသော မြေမျိုး တွင် ထိပ်ဝ သုံးပေ၊ စောက်နှစ်ပေ တူးပေးရန်လိုပေသည်။ အုန်းခြံများ တည်ထောင်စိုက်ပျိုးသည့်အခါ တစ်ပင်နှင့် တစ်ပင် နီးကပ်စွာစုပြုံ၍ မစိုက်ပျိုးသင့်ပေ။ အပင်များစုပြုံနေ ပါက နေရောင်ရရန် အပင်များသည် အထက်သို့လု၍ မြင့်တက် သဖြင့် အပင်လှီပြီးလျှင် ကောင်းစွာမသီးတော့ချေ။ ထို့ပြင် တစ်ပင်နှင့်တစ်ပင်နီးနေပါက ရှဉ့်၊ ကြွက်တို့ အလွယ်တကူကူး ၍ ဖျက်ဆီးနိုင်ပေသည်။ ထို့ကြောင့် အပင်များကို တစ်ပင်နှင့် တစ်ပင် ၂၅ ပေမှ ပေ ၃ဝ အထိ ခွာ၍ စိုက်ပျိုးသင့်လေသည်။ အုန်းခြံများတွင် အုန်းပင်များကို မြေတစ်ဧကလျှင် အပင် ၆ဝ မှ ၈ဝ အထိသာ စိုက်ပျိုးသင့်သည်။ မြေဩဇာ အလွန်ကောင်း သည့်အရပ်များတွင်သာ အပင် ၁ဝ⁠ဝအထိစိုက်ပျိုး နိုင်သည်။ အပင်များကို အကွာအဝေးညီမျှစေ၍ အတန်းလိုက် စိုက်ရ သည်။ သို့မှသာ မြေဩဇာကောင်းရန် အပင်ကြား ထွန်ယက် ရာတွင် လွယ်ကူ၍ စရိတ်ကုန်လည်းသက်သာသည်။ များသောအားဖြင့် အုန်းခြံကြီးများတွင် လေးထောင့်ပုံသဏ္ဌာန် သို့မဟုတ် တြိဂံပုံသဏ္ဌာန် အကွက်ချပြီးလျှင် အပင်များကို တန်း၍စိုက်ကြလေသည်။ အုန်းပင်များတွင် ကျရောက်တတ်သော ရောဂါများမှာ မှိုစွဲရာမှ စတင်ဖြစ်တတ်သော အဖူးပုပ်ခြင်း၊ အညှောင့်ပုပ်ခြင်း နှင့် အသီးပုပ်ခြင်းရောဂါများဖြစ်သည်။ အုန်းပင်ကို ဖျက်ဆီး တတ်သော ပိုးကောင်များမှာ ရင်နိုးဆာရော့ ခေါ် အုန်းပိုး၊ သို့မဟုတ် ကြံပိုးကျိုင်းကောင်၊ အုန်းပိုးနီနှင့် ခေါင်းနက်ပိုး တို့ ဖြစ်လေသည်။ အုန်းပင်များကို စနစ်တကျစိုက်ပျိုး၍ အပင်ရောဂါများ မှလည်းကောင်း၊ အုန်းဖျက်ပိုးများမှလည်းကောင်း ကာကွယ်ပေး ပါက ယင်းတို့သည် ဖြစ်ထွန်းလွယ်ပြီးလျှင် နှစ်ပေါင်း ၇ဝ မှ ၈ဝ ခန့်အထိ အကျိုးခံစားနိုင်ကြပေသည်။ ပြည်ထောင်စုမြန်မာ နိုင်ငံတွင် အုန်းပင်များ ဖြစ်ထွန်းသင့်သလောက် မဖြစ်ထွန်းခဲ့ ခြင်းမှာ စနစ်တကျစိုက်ပျိုးခြင်းလည်း မရှိခဲ့ကြသဖြင့် အုန်းပင် များအပျက်အဆီးများ၍ ပြည်တွင်း၌ အုန်းထွက်ပစ္စည်း မလုံ လောက်ဖြစ်ခဲ့ရလေသည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၅)</re> ==ဖော်ပြချက်== [[File:Brokencoconut.jpg|thumb|right|300px|ခွဲထားသောအုန်းသီး]]အုန်းသည် အာရေကာစီ:ရ်မိသားစုဝင် (family Arecaceae ) ဖြစ်သည်။ အင်္ဂလိပ်အခေါ်အဝေါ် ကိုကိုနပ် (coconut) သည် ၁၆ ရာစု ပေါ်တူဂီနှင့် စပိန်စကား ကိုကို (coco) မှလာပြီး ခေါင်း (သို့) ဦးခေါင်းခွံမှ လာသည်။ အကြောင်းမှာ အုန်းသီး၏ အတွင်းဆုံးပိုင်းအခွံ၊ တစ်နည်းအားဖြင့် တတိယ အလွှာပေါ်တွင် ပါရှိသော အပေါက်ငယ် သုံးခု ကြောင့်ဖြစ်သည်။ ==ပေါက်ရောက်ရာအရပ်ဒေသ== ==စိုက်ပျိုးခြင်း== ==အုန်းသီး၏အကျိုးကျေးဇူးများ== အုန်းသီးသည် လူတွေအတွက်အလွန်အကျိုးပြုပါသည် သွေးတွင်းသကြားဓတ်အားထိန်းသိမ်းပေးခြင်း၊ ကိုလက်စရော အားလျှော့ချပေးနိုင်သောအစွမ်းရှိခြင်း၊ ရေဓာတ်ထိန်းသိမ်းပေးခြင်းနှင့်။ အရေးပေါ်သွေးရေကြည်သွင်းဖို့လိုအပ်နေသူများတောင်မှအုန်းရည်ဖြင့်အစားသွင်းကုသနိုင်သည်။ ==ကိုးကား== {{Reflist}} [[Category:ဆေးဖက်ဝင် အပင်များ]] [[ကဏ္ဍ:အာရှတိုက်၏ ဥယျာဉ်ပန်းခြံပင်များ]] 3a5yevauj35e1g76492yzgxj7f9gfn5 0 50033 1048909 1030355 2026-08-16T10:51:19Z CommonsDelinker 115 Replacing Common_Shellduck_(Tadorna_tadorna)_(26499348215).jpg with [[File:Common_Shelduck_(Tadorna_tadorna)_(26499348215).jpg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious er 1048909 wikitext text/x-wiki {{Automatic Taxobox |name=စက္ကဝါက်<br>Shelduck |image=Common Shelduck (Tadorna tadorna) (26499348215).jpg |image_caption=စက္ကဝါက်ငှက် |taxon=Tadorna |authority=[[:en:Friedrich Boie|F. Boie]], 1822 |type_species=[[စက္ကဝါက်]] "(Annas tadorna)" |type_species_authority=[[ကားလ် လင်းနီးယပ်|လင်းနီးယပ်]]၊ ၁၇၅၈ |subdivision_ranks=မျိုးစိတ် |subdivision=''T. ferruginea''<br/> ''T. cana''<br/> ''T. tadornoides''<br/> ''T. variegata''<br/> ''T. cristata''<br/> ''T. tadorna'' |synonyms=''စာ၌ ရှုပါ'' |image_upright=1.2 |image_width=250 }} '''စက္ကဝါက်''' ({{Lang-en|Shelduck}}'''<ref name=":02">{{Cite web|title=အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ်(၆၉၀/၂၀၂၀)|author=သစ်တောဦးစီးဌာန|date=၄ မတ် ၂၀၂၀|format=PDF|language=မြန်မာဘာသာ|accessdate=၂၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၁|quote=''ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များ သတ်မှတ်ကြေညာခြင်း''|pages=စာ-၅|authorlink=သစ်တောဦးစီးဌာန|publisher=[[သစ်တောဦးစီးဌာန]]|url=https://www.forestdepartment.gov.mm/sites/default/files/Documents/%E1%80%80%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BD%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%91%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%9B%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%9B%E1%80%85%E1%80%B9%E1%80%86%E1%80%AC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%9B%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%20%28%E1%81%82%E1%81%80%E1%81%82%E1%81%80%29.pdf|archive-date=18 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210218092657/https://www.forestdepartment.gov.mm/sites/default/files/Documents/%E1%80%80%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BD%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%91%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%9B%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%9B%E1%80%85%E1%80%B9%E1%80%86%E1%80%AC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%9B%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%20%28%E1%81%82%E1%81%80%E1%81%82%E1%81%80%29.pdf}}</ref>''') သည် '''ဟင်္သာမျိုးနွယ်ဝင်'''<ref name=":0">{{Cite web|accessdate=၂၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၁|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211029083208/https://my.wiktionary.org/w/index.php?title=%E1%80%85%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%80%E1%80%9D%E1%80%AB%E1%80%80%E1%80%BA&oldid=618730|author=ဝစ်ရှင်နရီ ပံ့ပိုးရေးသားသူများ|publisher=ဝစ်ရှင်နရီ|date=၁၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၆|language=မြန်မာဘာသာ|title=စက္ကဝါက်|archivedate=29 October 2021|url=https://my.wiktionary.org/w/index.php?title=%E1%80%85%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%80%E1%80%9D%E1%80%AB%E1%80%80%E1%80%BA&oldid=618730}}</ref> (ဘဲ)ငှက်များအားလုံးကို ခြုံငုံ၍ သုံးနှုန်းသော အမည်နာမဖြစ်သည်။ ပါဏဗေဒအလိုအရ အန်နာတီဒီး (Anatidae) မျိုးရင်း၊ တဒ္ဒေါနီနီး (Tadorninae) မျိုးရင်းခွဲမှ ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ မျိုးရင်းတူ (ဘဲ)[[ငှက်]]များအစုအဖွဲ့ဖြစ်သည်။ မျိုးစုဝင် ငှက်အများစုသည် ကြီးမားသော [[ဘဲ]]နှင့် [[ဘဲငန်း]] ကဲ့သို့ ပုံသဏ္ဌာန်ရှိကာ [[ဟင်္သာ၊ တောဘဲနှင့် အလားတူငှက်များ]] မျိုးစဉ်- "အန်စာရီဖောမီး (Anseriformes)" အတွင်း ပါဝင်ကြသည်။ စက္ကဝါက် ဟူသည့် ဝေါဟာရသည် ပါဠိစကား "''စက္ကဝါက''"မှ ဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်ပြီး၊ တောင်ပေါက်ဓာန်တွင် "''၎င်းစက္ကဝါက်ငှက် ဟူသည် မြစ်နား၊ ကမ်းနား၌ အဖိုအမနှစ်ကောင်တွဲ၍ နေတတ်သော....ငှက်မျိုးပင်တည်း''" ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ယင်း တောင်ပေါက်ဓာန် အနက်ဖွင့်ဆိုမှုအပေါ် မှီငြမ်း၍လည်း မြန်မာဝစ်ရှင်နရီ၌ "''အဖိုအမနှစ်ကောင်တွဲ၍နေတတ်သော ရေဘဲတစ်မျိုး''" ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ကြောင်းတူသံကွဲဖော်ပြချက်တွင် "''[[ဟင်္သာ]]''" ဟူ၍လည်းကောင်း အနက်ဖွင့်ဆိုထားသည်။<ref name=":0" /> ထို့အပြင် [[ပါဏဗေဒ]]အလိုအရ ၎င်းမျိုးတူငှက်အားလုံးသည်''"Tardona"'' ဟူသော မျိုးစုထဲတွင်ပါဝင်ကြသောကြောင့် '''စက္ကဝါက်''' သည် ယင်းငှက်များအားလုံးကို ခေါ်ဆိုနိုင်သော အမည်ဖြစ်သည်။<ref name=":0" /> {{Wiktionary|စက္ကဝါက်}} == ပါဝင်သော မျိုးစိတ်များ စာရင်း == အောက်ပါဇယားသည် ''[[:en:HBW and BirdLife International Illustrated Checklist of the Birds of the World|HBW နှင့် BirdLife International Illustrated Illustrated Checklist of the Birds of the World]]<ref>{{cite book|title=[[:en:HBW and BirdLife International Illustrated Checklist of the Birds of the World|HBW and BirdLife International Illustrated Checklist of the Birds of the World]] ''I: Non-passerines''|publisher=[[:en:Lynx Edicions|Lynx Edicions]]|year=2014|isbn=978-8496553941|pages=134–135|first1=J.|first2=N. J.|last1=Del Hoyo|last2=Collar}}</ref><ref>{{cite web|url=http://datazone.birdlife.org/species/taxonomy|title=HBW နှင့် BirdLife တို့၏ မျိုးရိုးခွဲခြားမှုပညာရပ်ဆိုင်ရာ စစ်ဆေးမှုစာရင်း မူကွဲအမှတ်(၅)|publisher=[[:en:BirdLife International|BirdLife International]]|date=၂၀၂၀|access-date=21 May 2021}}</ref>'' မှ ရယူထားခြင်းဖြစ်သည်။ {| class="wikitable" ! colspan="2" |ဓာတ်ပုံ ! rowspan="2" |[[နှစ်လုံးသုံး အမည်ပေးစနစ်|သိပ္ပံအမည်]] ! rowspan="2" |အများသုံးအမည် ! rowspan="2" |ကျက်စားရာ<br>ဒေသများ ! rowspan="2" |[[ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး အဆင့်အတန်း|ထိန်းသိမ်း<br>စောင့်ရှောက်ရေး]] |- !♂ !♀ |- |[[File:Brandgans auf Schotterinsel.jpg|100x100px]] |[[File:Gravand_(Tadorna-tadorna)-_Ystad-2017.jpg|100x100px]] |''T. tadorna'' |'''စက္ကဝါက်'''ဟု<br>လူသိများသည့်<br>မျိုးစိတ် |[[ဥရောပ]]၊<br>[[အာရှ]]၊<br>[[အာဖရိက|မြောက်အာဖရိက]] |[[မျိုးသုဉ်းမှုအန္တရာယ်ကျရောက်ခြင်းမရှိနိုင်သေးသော မျိုးစိတ်|အန္တရာယ်မကျ<br>ရောက်နိုင်သေး]] |- |[[File:Tadorna_ferruginea_(Pallas_1764).jpg|100x100px]] |[[File:Rostgans_Tadorna_ferruginea_Zoo_Augsburg-01.jpg|100x100px]] |''T. ferruginea'' |[[ဟင်္သာ]] |[[ဥရောပ]]၊<br>[[အာရှ]]၊<br>[[အာဖရိက|မြောက်အာဖရိက]] |[[မျိုးသုဉ်းမှုအန္တရာယ်ကျရောက်ခြင်းမရှိနိုင်သေးသော မျိုးစိတ်|အန္တရာယ်မကျ<br>ရောက်နိုင်သေး]] |- |[[File:Tadorna_cana_-_01.jpg|100x100px]] |[[File:Tadorna_cana333863547.jpg|100x100px]] |''T. cana'' |တောင်အာဖရိက<br>စက္ကဝါက် |[[နမီးဘီးယားနိုင်ငံ|နမီးဘီးယား]]၊<br>[[ဘော့ဆွာနာနိုင်ငံ|ဘော့ဆွာနာ]]၊<br>[[တောင်အာဖရိကနိုင်ငံ|တောင်အာဖရိက]] |[[မျိုးသုဉ်းမှုအန္တရာယ်ကျရောက်ခြင်းမရှိနိုင်သေးသော မျိုးစိတ်|အန္တရာယ်မကျ<br>ရောက်နိုင်သေး]] |- |[[File:Tadorna_tadornoides_male_1_-_Perth.jpg|100x100px]] |[[File:Tadorna_tadornoides_female_1_-_Perth.jpg|100x100px]] |''T. tadornoides'' |ဩစတြေးလျ<br>စက္ကဝါက် |[[ဩစတြေးလျနိုင်ငံ|ဩစတြေးလျ]]၊<br>[[နယူးဇီလန်နိုင်ငံ|နယူးဇီလန်]] |[[မျိုးသုဉ်းမှုအန္တရာယ်ကျရောက်ခြင်းမရှိနိုင်သေးသော မျိုးစိတ်|အန္တရာယ်မကျ<br>ရောက်နိုင်သေး]] |- |[[File:Tadorna_variegata_-New_Zealand_-male-8.jpg|100x100px]] |[[File:Tadorna_variegata_-near_Kekerengu,_South_Island,_New_Zealand_-female-8.jpg|100x100px]] |''T. variegata'' |သုခဘုံ<br>စက္ကဝါက် |[[နယူးဇီလန်နိုင်ငံ|နယူးဇီလန်]] |[[မျိုးသုဉ်းမှုအန္တရာယ်ကျရောက်ခြင်းမရှိနိုင်သေးသော မျိုးစိတ်|အန္တရာယ်မကျ<br>ရောက်နိုင်သေး]] |- | colspan="2" align="center" |[[File:Shiryou_k.jpg|100x100px]] |''T. cristata'' |မောက်တင်<br>စက္ကဝါက် |[[အရှေ့အာရှ]]၊<br>[[ရုရှားနိုင်ငံ|ရုရှား]] |[[မျိုးသုဉ်းလုနီးပါးအန္တရာယ်ရှိသော မျိုးစိတ်|မျိုးသုဉ်းလုနီးပါး<br>အန္တရာယ်ရှိ]] |} == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဘဲ]] [[ကဏ္ဍ:စက္ကဝါက်| ]] 28qis8pe4x6puiu0n0mvzcq9jdsqnqa 0 50992 1048836 825556 2026-08-15T19:22:57Z Fussybuyer 146987 /* */ 1048836 wikitext text/x-wiki {{unreferenced}} {{Infobox School | name = Bahan 2 High School | image= BEHS2Bahan Yangon.jpg | caption = အမှတ် (၂) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း၊ ဗဟန်း | logo = Updated school logo to the current logo used at BEHS No. 2 Bahan. | motto = | motto_translation = | established = | type = အများပြည်သူနှင့်ဆိုင်သော | principal =ဒေါ်နွယ်နီလွင် | faculty = | students = | city = [[ရန်ကုန်မြို့]] | state = [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] | country = [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | website = | grades = ၆-၁၂ | address =၁၆၂၊ ကမ္ဘာအေးဘုရားလမ်း၊ [[ဗဟန်းမြို့နယ်]] | schoolnumber = ၂ | schoolboard = }} '''အမှတ် (၂) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း၊ ဗဟန်းမြို့နယ်'''သည် ၁၆၂၊ ကမ္ဘာအေးဘုရားလမ်း၊ [[ဗဟန်းမြို့နယ်]]၊ [[ရန်ကုန်မြို့]]တွင် တည်ရှိပြီး အထက (၂) ဗဟန်းကို ရှေးအခေါ်အဝေါ်ဖြစ်သော '''နန်ယန်''' (Nanyan) ကျောင်းဟူ၍ လူသိများသည်။ ၂၀၁၆ခုနှစ်တွင်မြန်မာတစ်နိုင်လုံးတွင် ပထမ ရခဲ့သည် == ကိုးကား == {{reflist}} [[Category:ရန်ကုန်မြို့ရှိ အထက်တန်းကျောင်းများ|ဗဟန်း]] [[Category:ရန်ကုန်မြို့ရှိ ရှေးဟောင်းအမွေအနှစ် အဆောက်အအုံများ]] {{Myanmar-school-stub}} 10dyucanx9p2jrw7zbjvfwkjlk29you 10 51467 1048911 908329 2026-08-16T11:34:02Z JJMC89 bot 41881 Replace BSicon(s): KSTRWeq~G→WKSTReq~G, KSTRWaq~G→WKSTRaq~G 1048911 wikitext text/x-wiki {{BS-map|title=ပနားမား တူးမြောင်း|navbar=Panama Canal map|title-bg=#003399|title-color=white|map= {{BS7|numN045|||||||{{BSsplit|line=1|km|mi}} }} {{BS|||'''[[အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာ]]'''|([[ကာရစ်ဘီယံ ပင်လယ်]])|bg=#003399}} {{BS7|uWWSEL|O1=HUBrg-L|GRZq|O2=HUB-Rq|uSTR|O3=GRZq|O32=HUB-Rq|uSTR|O4=GRZq|O42=HUB-Rq|GRZq|O5=HUB-Rq|HUB-Rq|HUBa@f-L|0|Atlantic Entrance,|Manzanillo Bay Breakwater entrance}} <!-- PORT OF COLON --> {{BS7-startCollapsible|WASSER|O1=HUB-L||uDOCKSm|uDOCKSm|PLT|KDSTa|lDST|O7=HUB-L|{{BSsplit|line=1|8.7|5.4}}|[[Colón, Panama|Port of Colón (Cristóbal)]]|bg=#eeeeee}} {{BS7-replace|WASSER|O1=HUB-L||uDOCKSm|uDOCKSm|PLT|KDSTa|FLUG|O7=HUB-L|bg=#eeeeee}} {{BS7|WASSER|O1=HUB-L||uSTR|O3=lDST~L|uDOCKg|O4=lDST~R|PLT|STR|HUB-L|||Colón, cruise terminal, [[Manzanillo International Terminal|MIT]], [[Colón Free Trade Zone|Free Trade Zone]], [[Enrique Adolfo Jiménez Airport|Airport]]}} {{BS7|WASSER|O1=HUB-L||uFABZgl+l|uDOCKr|KBHFaq|ABZg+r|HUB-L||[[Cristóbal, Colón|Cristóbal]] harbor,|Atlantic passenger station}} {{!}}}<!-- end Port of Colon collapsible --> {{BS7|WASSER|O1=HUBlf-L|HUB-Lq|uSTR|O3=HUB-Lq|HUB-Lq|HUB-Lq|STR|O6=HUB-Lq|HUBe@g-L|}} {{BS7|LRAoWq|LRAq|uSKRZ-ALu|LRAq|LRAq|SKRZ-ALu|LRAq|||''[[Third Bridge over Panama Canal|Third Bridge]]''}} <!-- GATUN LOCKS --> {{BS7|WASSER||uSTR|O3=uLSTRl|uLSTRq|uLSTR+r|STR}} {{BS7|WASSER||uSPLa||uLFGATEd|STR}} {{BS7|WASSER||uvLock3|uPANAMACANAL-BASINSr|WKSTReq~G|O5=uLFGATEd|STR||{{BSsplit|line=1|1.9|1.2}}|'''[[Gatun Locks]]'''|3 chambers, {{convert|26|m|abbr=on}}}} {{BS7|WASSER||uvLock3|uPANAMACANAL-BASINSr|WKSTReq~G|O5=uLFGATEd|STR|||''[[Panama Canal expansion project#The project|Atlantic Locks]]|(3 chambers; Water saving basins)''}} {{BS7|WASSER||uSPLe|uPANAMACANAL-BASINSr|WKSTReq~G|O5=uLFGATEd|STR}} {{BS7|WASSER||uSTR|O3=uLSTR+l|uLSTRq|uLSTRr|STR}} {{BS7|WASSER|O1=lvNULg|vDSTR-c2|O2=uexlDST|O22=lELC|vDKSTRe~RRq|O3=lvNULg|O32=uSTR|||STR}} <!-- GATUN LAKE --> {{BS7|WASSERl|PORTALl|O2=exWWSELq|uexDOCKSa|O3=uSTR|||STR|||[[Gatun Dam]],|[[Chagres River]] hydroelectricity, spillway}} {{BS7||vDSTR~LL|uexDOCKSm|O3=uSTR|||DSTRa@g||{{BSsplit|line=1|24.2|15.0}}|'''[[Gatun Lake]]'''}} {{BS7|||uexDOCKSm|O3=uSTR|uexWWSELq|WASSERq|O5=lvNULgq|hKRZW|WASSERq|||[[Gatún River]], causeway, Monte Lirio bridge}} {{BS7|||uexDOCKSm|O3=uSTR|||DSTRe@f|}} {{BS7|||uexDOCKSe|O3=uSTR|||STR|}} {{BS7|||uSTR|O3=lv-DST|||STR||{{BSsplit|line=1|8.5|5.3}}|[[Gamboa]]}} {{BS7|||uexFABZgl+l|uexWWSELq|WASSERq|O5=lvNULgq|hKRZWae|uexRESVl||[[Chagres River]],|[[Madden Dam]], [[Alajuela Lake]]}} {{BS7|||uSTR|O3=lvNULf|||STR|uexlDST|O7=lELC|||with hydroelectricity}} {{BS7|||uCSTRa@g|||STR||{{BSsplit|line=1|12.6|7.8}}|'''[[Culebra Cut]]'''|(Gaillard Cut)}} {{BS7|WGRZq|WGRZq|WGRZq|O3=uCSTR|WGRZq|O4=lGIPl|WGRZq|WGRZq|O6=STR|WGRZq|||[[Continental Divide of the Americas|Continental watershed]], summit}} {{BS7|RAq|RAq|uCSTRe@f|O3=uSKRZ-Au|RAq|RAq|SKRZ-Au|RA+r|||[[Centennial Bridge, Panama|Centennial Bridge]] ([[Pan-American Highway]] via Panama City)}} {{BS7|uLSTR+l|uLSTRq|uLSTRr|O3=uSPLa|||STR}} <!-- PEDRO MIGUEL LOCKS --> {{BS7|uLFGATEu||uvLock5|||STR||{{BSsplit|line=1|1.4|0.9}}|'''[[Pedro Miguel Locks]]'''|1 chamber, {{convert|9.5|m|abbr=on}}}} {{BS7|WKSTRaq~G|O1=uLFGATEu|uPANAMACANAL-BASINSl|uSPLe|||STR|||''[[Panama Canal expansion project#The project|Pacific Locks]]''|''(3 chambers; Water saving basins)''}} {{BS7|WKSTRaq~G|O1=uLFGATEu|uPANAMACANAL-BASINSl|uBHF|||TUNNEL1||{{BSsplit|line=1|1.7|1.1}}|[[Miraflores Lake]]}} <!-- MIRAFLORES LOCKS --> {{BS7|WKSTRaq~G|O1=uLFGATEu|uPANAMACANAL-BASINSl|uexSTRl|O3=uSPLa|uexSTR+r||STR}} {{BS7|uLSTR||uvSTAIRg|uxWEIRg||STR||{{BSsplit|line=1|1.7|1.1}}|'''[[Miraflores Locks]]'''|2 chambers, {{convert|16.5|m|abbr=on}}; spillway}} {{BS7|uLSTRl|O1=HUBrg-L|uLSTRq|O2=HUB-Rq|uLSTR+r|O3=HUB-Rq|O32=uexSTR+l|O33=uSPLe|uexSTRr|O4=HUB-Rq|HUB-Rq|STR|O6=HUB-Rq|HUBa@f-L}} <!-- PORT OF BALBOA --> {{BS7-startCollapsible|HUB-L|PLTl|uDOCKSm|uDOCKSm|PLT|KDSTe|HUB-L|{{BSsplit|line=1|13.2|8.2}}|[[Balboa, Panama#Port of Balboa|Port of Balboa]]|bg=#eeeeee}} {{BS7-replace|HUB-L||uSTR|lvDST@F-||BHF|FLUG|O7=HUB-L|bg=#eeeeee}} {{BS7|HUB-L|PLTl|uDOCKSm|uDOCKSm|PLT|KDSTe|HUB-L|||Diablo, Corozal passenger station, [[Albrook "Marcos A. Gelabert" International Airport|Airport]], [[Panama_Canal_Railway#2001_reconstruction|Terminal]]}} {{BS7|HUB-L||uSTR|PLTa|PLTa|O5=lv-DST||HUB-L||[[Balboa, Panama|Balboa]]}} {{!}}}<!-- end Port of Balboa collapsible --> {{BS7|RAq|O1=HUBlf-L|RAq|O2=HUB-Lq|uSKRZ-Au|O3=HUB-Lq|RAq|O4=HUB-Lq|RAq|O5=HUB-Lq|RAq|O6=HUB-Lq|lDST|O7=HUBe@g-L|{{BSsplit|&nbsp;|total}}||[[Bridge of the Americas]] (Arraiján&ndash;[[Panama City]])}} {{BS7||GRZq|uSTR|O3=GRZq|GRZq||||{{BSsplit|line=1|77.1|47.9}}|Pacific Entrance}} {{BS|||'''[[ပစိဖိတ် သမုဒ္ဒရာ]]'''|([[Gulf of Panama]])|bg=#003399}} |map2-title=Legend|map2= {{BS7||||||uSTRq|uSTRq||Navigable canal|(maximum draft: {{convert|39.5|ft}})}} {{BS7||||||uLSTRq|uLSTRq||''Third set of locks lane''|(under construction)}} {{BS7||||||WASSERq|WASSERq||Non-navigable water}} {{BS7||||||uDOCKr|PLT||Dock, industrial or logistical area}} {{BS6||||||lvNULf||Water flow direction}} {{BS7||||||BHFq|KDSTeq||[[Panama Canal Railway]]|(passenger station, freight station)}} {{BS7|||||||lDST||City, village or town}} }}<noinclude> {{documentation}} </noinclude> myeuvxzzgeqjznyfrjy7dsz0hnea64a 0 51842 1048820 1047487 2026-08-15T15:50:40Z Cepyita 93402 /* */ Add reference 1048820 wikitext text/x-wiki {{Infobox ဂရိ နတ်ဘုရား | ပုံ = Jupiter Smyrna Louvre Ma13.jpg | ပုံခေါင်းစဉ်= The ''Jupiter de Smyrne'', discovered in [[Smyrna]] in 1680<ref>The sculpture was presented to [[Louis XIV of France|Louis XIV]] as [[Aesculapius]] but restored as Zeus, ca. 1686, by [[Pierre Granier]], who added the upraised right arm brandishing the [[thunderbolt]]. Marble, middle 2nd century CE. Formerly in the 'Allée Royale', (Tapis Vert) in the [[Gardens of Versailles]], now conserved in the [[Louvre Museum]] ([http://cartelfr.louvre.fr/cartelfr/visite?srv=car_not_frame&idNotice=27483 official on-line catalog])</ref> | အမည်= Zeus | God_of = နတ်ဘုရားတို့၏ ဘုရင်<br /> ကောင်းကင်၊ မိုးကြိုး နှင့် လျှပ်စီး၊ တရားဥပဒေ စိုးမိုးရေး ၏ နတ်ဘုရား | နေထိုင်ရာ= အိုလံပတ်စ်တောင် | သင်္ကေတ= [[မိုးကြိုး]], [[လင်းယုန်]], [[နွားသိုး]] နှင့် [[ဝက်သစ်ချပင်|ဝက်သစ်ချ]] | ကြင်ဖော်= [[ဟီရာ]]နှင့် အခြားသူများ | မိဘများ = ခရိုးနပ်စ် နှင့် ရီယာ | မောင်နှမများ = [[Hestia]], [[Hades]], [[Hera]], [[Poseidon]] and [[Demeter]] | သားသမီးများ = [[အဲရီးဇ်]], [[အသီးနာ]], [[အပေါလို]], [[အားတစ်မစ်]], [[အက်ဖရိုဒိုက်|အဲဖရာဒိုက်တီ]], [[ဒိုင်ယာနိုက်ဆပ်စ်]], [[ဟီဘီ]], [[ဟားမီးဇ်]], [[ဟီရာကယ်]], [[ဟယ်လင်]], [[Hephaestus]], [[ပါးဆီးယပ်စ်]], [[Minos]], the Muses, the Graces | တောင် = [[အိုလံပတ်တောင် (ဂရိ)|အိုလံပတ်တောင်]] | ရောမအခေါ် = [[ဂျူပီတာ]] }} '''ဇေ့ဝု'စ်'''({{lang-grc|Ζεύς}}, IPA: /dzěu̯s/; {{lang-sa|ဇျော်}}<ref>http://www.sanskrit-lexicon.uni-koeln.de/scans/MWScan/2014/web/webtc/servepdf.php?page=428</ref>, {{lang-pi|ဒျု}}) သို့မဟုတ် '''ဇု'စ်'''({{lang-en|Zeus}} /ဇျု'စ်/)သည် [[ဂရိဒဏ္ဍာရီ]]မှ နတ်ဘုရားများထဲတွင် အဓိကအကျဆုံး နတ်မင်းကြီး ဖြစ်သည်။ ဂရိဒဏ္ဍာရီအရ [[အိုလံပတ်တောင် (ဂရိ)|အိုလံပတ်တောင်]]တော်ပေါ်မှ လူနတ်လောကကို အုပ်ချုပ်မင်းလုပ်ကာ စိုးစံတော်မူ၏။ ရောမဘာသာစကားဖြင့်မူ '''ယူးပိတဲ'ရ်''' (Jūpiter)ဟု အမည်တွင်လေသည်။ ၎င်းမှာ အိုလံပတ်စ်တောင်မှ နတ်ဘုရားများ၏ အကြီးအမှူး ဖြစ်သလို ကောင်းကင်ကို အစိုးရသောနတ်ဘုရားလည်းဖြစ်ပေသည်။ ဇူးစ်ကို အနုပညာလက်ရာပစ္စည်းများတွင် ဩဇာရှိသော အသက်အရွယ်ရသော မုတ်ဆိတ်ကျင်ဆွယ်နှင့် အမျိုးသားတစ်ဦးအဖြစ် ပုံဖော်ကြသည်။ လက်နက်မှာ လျှပ်စီးမိုးကြိုးသွားဖြစ်သည်။ သူ့ကို သိမ်းငှက်၊ နွားသိုး နှင့် ဝက်သစ်ချပင်အိုစသည့် သင်္ကေတများနှင့်လည်း ရံခါဖော်ပြကြသည်။ ==မွေးဖွားခြင်း== ဇူးစ်သည် ခရိုနပ်စ်(Cronus or Kronos) နှင့် ရီးယာ(Rhea) တို့၏ သားအငယ်ဆုံးဖြစ်သည်။ ခရိုနပ်စ်မှာ တနေ့တွင် သူမွေးဖွားသော ကလေးများထဲက တစ်ယောက်⁠ယောက်သည် သူ့အားနန်းချလိမ့်မည်ဆိုသည့် တဘောင်နမိတ်စကားအား သူ့မိခင် ဂိုင်ယာ(Gaia or Gaea)ထံမှ ကြားခဲ့သည်။ သူကိုယ်တိုင်မှာလည်း ဖခင် ယူရေးနပ်စ်(Uranus)ကို နန်းသိမ်းတိုက်ပွဲဆင်ကာ ထီးနန်းလုယူခဲ့သောကြောင့် ဤနိမိတ်စကားကို စိုးရိမ်ထိတ်လန့်ကာ မိန်းမဖြစ်သူ ရီးယာ မွေးဖွားသမျှအား တစ်ယောက်မကျန် ဝမ်းဗိုက်အတွင်းသို့မျိုချခဲ့သည်။ ဇူးစ်အလှည့်တွင် ရီးယာက ဉာဏ်ဆင်၍ ကလေးအစား ကျောက်တုံးကိုအဝတ်ပတ်၍ ပေးခဲ့ရာ ခရိုနပ်စ်ငိုက်မိသွားပြီး ထိုပေးသည့်အရာကိုပဲ ချက်ချင်းမျိုချခဲ့သည်။ ==ခရိုနပ်စ်အားတော်လှန်ခြင်း== ဇူးစ်အရွယ်ရောက်သောအခါ အိုလံပတ်စ်တောင်သို့ ပြန်လာပြီး ခရိုနပ်စ်၏ ဝမ်းဗိုက်ထဲနှင့် တာတားရပ်စ်(Tartarus)( အလွန်တရာနက်သော အမှောင်ထုမြေအောက်ကမ္ဘာ) ရှိ ညီအစ်ကိုမောင်နှမများအားကယ်ဆယ်ကာ ထိုသူများ၏အကူအညီဖြင့် တိုက်တန်များအား စစ်ကြေညာ၍ (Titanomachy) တိုက်ခိုက်ချေမှုန်းခဲ့ရာ အနိုင်ရရှိသောကြောင့် ခရိုနပ်စ်နှင့် တိုက်တန်အများစုကို တာတားရပ်စ်၌ ပြန်လည် ချုပ်နှောင်ထားနိုင်ခဲ့သည်။ ==အာဏာခွဲဝေခြင်း== ထို့နောက် မိမိကိုယ်ကို အိုလံပတ်စ်တောင်၏ အရှင်သခင်၊ ကောင်းကင်ကိုအစိုးရသော နတ်ဘုရားဟုကြေညာကာ နတ်ဘုရားအပေါင်း၏ အကြီးအကဲ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အစ်ကိုဖြစ်သူများအားလည်း နယ်ပယ်အုပ်ချုပ်ခွင့်များပေးအပ်ခဲ့သည်။ ပိုဆိုက်ဒန်(Poseidon) ကိုပင်လယ်ရေပြင်ကို အုပ်စိုးခွင့်၊ [[Hades|ဟေဒီးစ်]](Hades)အား မြေအောက်ကမ္ဘာအုပ်စိုးခွင့်များ ပေးခဲ့သည်။ ==အိမ်ထောင်ရေး== နတ်တို့သနင်း မင်းဖြစ်ပြီးနောက် အစ်မတော်စပ်သူ ဟီရာ(Hera)အားမိဖုရားကြီးမြှောက်ခဲ့သည်။ ဟီရာကို အိမ်ထောင်ရေးနတ်ဘုရားမ ဟုသိရှိရသည်။ ဇူးစ်မှာ အိမ်ထောင်ရေးအရှုပ်တော်ပုံ များကာ ဟီရာမှာလည်း ဇူးစ်ရဲ့ မိန်းမကိစ္စများတွင် အမြဲတစေပါဝင်ကာ မိမိပြိုင်ဘက်များကို နှိမ်နင်းခြင်းတွင်လည်း နာမည်ကြီးသူဖြစ်သည်။ ဇူးစ်နတ်မင်းသည်ကား နတ်သမီးများသာမက လူသားအမျိုးသမီးများနှင့်လည်း ရှုပ်⁠ရှုပ်ထွေးထွေး ဖြစ်ခဲ့သည်။ တချို့မူကွဲများတွင် ငယ်ရွယ်သော ယောက်ျားလေးများနဲ့ပါ ပတ်သတ်မှုများရှိခဲ့သည်။ လူနှင့်ရသော သားသမီးများ၊ နတ်နှင့်ရသော သားသမီးများရောမြောက်မြားစွာရှိ၏ ။ ==ကိုးကား== {{reflist}} *[http://www.ancientgreece.com/s/GreekGods/Zeus/] *[http://www.greekmythology.com/Olympians/Zeus/zeus.html] [[Category:ဂရိနတ်ဘုရားများ]] gfrimi8sxd2rn8100xm0nnrpxl3x4xb 1048821 1048820 2026-08-15T15:59:23Z Cepyita 93402 /* */ Add link 1048821 wikitext text/x-wiki {{Infobox ဂရိ နတ်ဘုရား | ပုံ = Jupiter Smyrna Louvre Ma13.jpg | ပုံခေါင်းစဉ်= The ''Jupiter de Smyrne'', discovered in [[Smyrna]] in 1680<ref>The sculpture was presented to [[Louis XIV of France|Louis XIV]] as [[Aesculapius]] but restored as Zeus, ca. 1686, by [[Pierre Granier]], who added the upraised right arm brandishing the [[thunderbolt]]. Marble, middle 2nd century CE. Formerly in the 'Allée Royale', (Tapis Vert) in the [[Gardens of Versailles]], now conserved in the [[Louvre Museum]] ([http://cartelfr.louvre.fr/cartelfr/visite?srv=car_not_frame&idNotice=27483 official on-line catalog])</ref> | အမည်= Zeus | God_of = နတ်ဘုရားတို့၏ ဘုရင်<br /> ကောင်းကင်၊ မိုးကြိုး နှင့် လျှပ်စီး၊ တရားဥပဒေ စိုးမိုးရေး ၏ နတ်ဘုရား | နေထိုင်ရာ= အိုလံပတ်စ်တောင် | သင်္ကေတ= [[မိုးကြိုး]], [[လင်းယုန်]], [[နွားသိုး]] နှင့် [[ဝက်သစ်ချပင်|ဝက်သစ်ချ]] | ကြင်ဖော်= [[ဟဲရာ]]နှင့် အခြားသူများ | မိဘများ = ခရိုးနပ်စ် နှင့် ရီယာ | မောင်နှမများ = [[Hestia]], [[Hades]], [[Hera]], [[Poseidon]] and [[Demeter]] | သားသမီးများ = [[အဲရီးဇ်|အားရဲစ်]], [[အသီးနာ|အထယ်န]], [[အပေါလို]], [[အာတေမိ]], [[အက်ဖရိုဒိုက်|အာဖရိုဒီးတာ]], [[ဒိုင်ယာနိုက်ဆပ်စ်|ဒီဝိုးနွီစိုစ်]], [[ဟီဘီ|ဟဲဗယ်]], [[ဟားမီးဇ်|ဟေရ်မဲ့စ်]], [[ဟဲရာကလီးဇ်|ဟဲရာကလဲ့စ်]], [[ဟယ်လင်|ဟေလေးနာ]], [[ဟဲဖိုက်စ်တို့စ်]], [[ပါးဆီးယပ်စ်|ပေရ်သျှုပ်စ်]], [[Minos|မီနိုစ်]], [[မူးစာ နတ်သမီးများ]] အစရှိသဖြင့် ရာချီသော အခြားသားသမီးများ | တောင် = [[အိုလံပတ်တောင် (ဂရိ)|အိုလံပတ်တောင်]] | ရောမအခေါ် = [[ဂျူပီတာ]] }} '''ဇေ့ဝု'စ်'''({{lang-grc|Ζεύς}}, IPA: /dzěu̯s/; {{lang-sa|ဇျော်}}<ref>http://www.sanskrit-lexicon.uni-koeln.de/scans/MWScan/2014/web/webtc/servepdf.php?page=428</ref>, {{lang-pi|ဒျု}}) သို့မဟုတ် '''ဇု'စ်'''({{lang-en|Zeus}} /ဇျု'စ်/)သည် [[ဂရိဒဏ္ဍာရီ]]မှ နတ်ဘုရားများထဲတွင် အဓိကအကျဆုံး နတ်မင်းကြီး ဖြစ်သည်။ ဂရိဒဏ္ဍာရီအရ [[အိုလံပတ်တောင် (ဂရိ)|အိုလံပတ်တောင်]]တော်ပေါ်မှ လူနတ်လောကကို အုပ်ချုပ်မင်းလုပ်ကာ စိုးစံတော်မူ၏။ ရောမဘာသာစကားဖြင့်မူ '''ယူးပိတဲ'ရ်''' (Jūpiter)ဟု အမည်တွင်လေသည်။ ၎င်းမှာ အိုလံပတ်စ်တောင်မှ နတ်ဘုရားများ၏ အကြီးအမှူး ဖြစ်သလို ကောင်းကင်ကို အစိုးရသောနတ်ဘုရားလည်းဖြစ်ပေသည်။ ဇူးစ်ကို အနုပညာလက်ရာပစ္စည်းများတွင် ဩဇာရှိသော အသက်အရွယ်ရသော မုတ်ဆိတ်ကျင်ဆွယ်နှင့် အမျိုးသားတစ်ဦးအဖြစ် ပုံဖော်ကြသည်။ လက်နက်မှာ လျှပ်စီးမိုးကြိုးသွားဖြစ်သည်။ သူ့ကို သိမ်းငှက်၊ နွားသိုး နှင့် ဝက်သစ်ချပင်အိုစသည့် သင်္ကေတများနှင့်လည်း ရံခါဖော်ပြကြသည်။ ==မွေးဖွားခြင်း== ဇူးစ်သည် ခရိုနပ်စ်(Cronus or Kronos) နှင့် ရီးယာ(Rhea) တို့၏ သားအငယ်ဆုံးဖြစ်သည်။ ခရိုနပ်စ်မှာ တနေ့တွင် သူမွေးဖွားသော ကလေးများထဲက တစ်ယောက်⁠ယောက်သည် သူ့အားနန်းချလိမ့်မည်ဆိုသည့် တဘောင်နမိတ်စကားအား သူ့မိခင် ဂိုင်ယာ(Gaia or Gaea)ထံမှ ကြားခဲ့သည်။ သူကိုယ်တိုင်မှာလည်း ဖခင် ယူရေးနပ်စ်(Uranus)ကို နန်းသိမ်းတိုက်ပွဲဆင်ကာ ထီးနန်းလုယူခဲ့သောကြောင့် ဤနိမိတ်စကားကို စိုးရိမ်ထိတ်လန့်ကာ မိန်းမဖြစ်သူ ရီးယာ မွေးဖွားသမျှအား တစ်ယောက်မကျန် ဝမ်းဗိုက်အတွင်းသို့မျိုချခဲ့သည်။ ဇူးစ်အလှည့်တွင် ရီးယာက ဉာဏ်ဆင်၍ ကလေးအစား ကျောက်တုံးကိုအဝတ်ပတ်၍ ပေးခဲ့ရာ ခရိုနပ်စ်ငိုက်မိသွားပြီး ထိုပေးသည့်အရာကိုပဲ ချက်ချင်းမျိုချခဲ့သည်။ ==ခရိုနပ်စ်အားတော်လှန်ခြင်း== ဇူးစ်အရွယ်ရောက်သောအခါ အိုလံပတ်စ်တောင်သို့ ပြန်လာပြီး ခရိုနပ်စ်၏ ဝမ်းဗိုက်ထဲနှင့် တာတားရပ်စ်(Tartarus)( အလွန်တရာနက်သော အမှောင်ထုမြေအောက်ကမ္ဘာ) ရှိ ညီအစ်ကိုမောင်နှမများအားကယ်ဆယ်ကာ ထိုသူများ၏အကူအညီဖြင့် တိုက်တန်များအား စစ်ကြေညာ၍ (Titanomachy) တိုက်ခိုက်ချေမှုန်းခဲ့ရာ အနိုင်ရရှိသောကြောင့် ခရိုနပ်စ်နှင့် တိုက်တန်အများစုကို တာတားရပ်စ်၌ ပြန်လည် ချုပ်နှောင်ထားနိုင်ခဲ့သည်။ ==အာဏာခွဲဝေခြင်း== ထို့နောက် မိမိကိုယ်ကို အိုလံပတ်စ်တောင်၏ အရှင်သခင်၊ ကောင်းကင်ကိုအစိုးရသော နတ်ဘုရားဟုကြေညာကာ နတ်ဘုရားအပေါင်း၏ အကြီးအကဲ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အစ်ကိုဖြစ်သူများအားလည်း နယ်ပယ်အုပ်ချုပ်ခွင့်များပေးအပ်ခဲ့သည်။ ပိုဆိုက်ဒန်(Poseidon) ကိုပင်လယ်ရေပြင်ကို အုပ်စိုးခွင့်၊ [[Hades|ဟေဒီးစ်]](Hades)အား မြေအောက်ကမ္ဘာအုပ်စိုးခွင့်များ ပေးခဲ့သည်။ ==အိမ်ထောင်ရေး== နတ်တို့သနင်း မင်းဖြစ်ပြီးနောက် အစ်မတော်စပ်သူ ဟီရာ(Hera)အားမိဖုရားကြီးမြှောက်ခဲ့သည်။ ဟီရာကို အိမ်ထောင်ရေးနတ်ဘုရားမ ဟုသိရှိရသည်။ ဇူးစ်မှာ အိမ်ထောင်ရေးအရှုပ်တော်ပုံ များကာ ဟီရာမှာလည်း ဇူးစ်ရဲ့ မိန်းမကိစ္စများတွင် အမြဲတစေပါဝင်ကာ မိမိပြိုင်ဘက်များကို နှိမ်နင်းခြင်းတွင်လည်း နာမည်ကြီးသူဖြစ်သည်။ ဇူးစ်နတ်မင်းသည်ကား နတ်သမီးများသာမက လူသားအမျိုးသမီးများနှင့်လည်း ရှုပ်⁠ရှုပ်ထွေးထွေး ဖြစ်ခဲ့သည်။ တချို့မူကွဲများတွင် ငယ်ရွယ်သော ယောက်ျားလေးများနဲ့ပါ ပတ်သတ်မှုများရှိခဲ့သည်။ လူနှင့်ရသော သားသမီးများ၊ နတ်နှင့်ရသော သားသမီးများရောမြောက်မြားစွာရှိ၏ ။ ==ကိုးကား== {{reflist}} *[http://www.ancientgreece.com/s/GreekGods/Zeus/] *[http://www.greekmythology.com/Olympians/Zeus/zeus.html] [[Category:ဂရိနတ်ဘုရားများ]] 9l2x715s4khj109yaqy18ch00yfd1nt 1048823 1048821 2026-08-15T16:12:08Z Cepyita 93402 /* */ 1048823 wikitext text/x-wiki {{Infobox ဂရိ နတ်ဘုရား | ပုံ = Jupiter Smyrna Louvre Ma13.jpg | ပုံခေါင်းစဉ်= The ''Jupiter de Smyrne'', discovered in [[Smyrna]] in 1680<ref>The sculpture was presented to [[Louis XIV of France|Louis XIV]] as [[Aesculapius]] but restored as Zeus, ca. 1686, by [[Pierre Granier]], who added the upraised right arm brandishing the [[thunderbolt]]. Marble, middle 2nd century CE. Formerly in the 'Allée Royale', (Tapis Vert) in the [[Gardens of Versailles]], now conserved in the [[Louvre Museum]] ([http://cartelfr.louvre.fr/cartelfr/visite?srv=car_not_frame&idNotice=27483 official on-line catalog])</ref> | အမည်= Zeus | God_of = နတ်ဘုရားတို့၏ ဘုရင်<br /> ကောင်းကင်၊ မိုးကြိုး နှင့် လျှပ်စီး၊ တရားဥပဒေ စိုးမိုးရေး ၏ နတ်ဘုရား | နေထိုင်ရာ= အိုလံပတ်စ်တောင် | သင်္ကေတ= [[မိုးကြိုး]], [[လင်းယုန်]], [[နွားသိုး]] နှင့် [[ဝက်သစ်ချပင်|ဝက်သစ်ချ]] | ကြင်ဖော်= [[ဟဲရာ]]နှင့် အခြားသူများ | မိဘများ = ခရိုးနပ်စ် နှင့် ရီယာ | မောင်နှမများ = [[Hestia]], [[Hades]], [[Hera]], [[Poseidon]] and [[Demeter]] | သားသမီးများ = [[အဲရီးဇ်|အားရဲစ်]], [[အသီးနာ|အထယ်န]], [[အပေါလို]], [[အာတေမိ]], [[အက်ဖရိုဒိုက်|အာဖရိုဒီးတာ]], [[ဒိုင်ယာနိုက်ဆပ်စ်|ဒီဝိုးနွီစိုစ်]], [[ဟီဘီ|ဟဲဗယ်]], [[ဟားမီးဇ်|ဟေရ်မဲ့စ်]], [[ဟဲရာကလီးဇ်|ဟဲရာကလဲ့စ်]], [[ဟယ်လင်|ဟေလေးနာ]], [[ဟဲဖိုက်စ်တို့စ်]], [[ပါးဆီးယပ်စ်|ပေရ်သျှုပ်စ်]], [[Minos|မီနိုစ်]], [[မူးစာ နတ်သမီးများ]] အစရှိသဖြင့် ရာချီသော အခြားသားသမီးများ | တောင် = [[အိုလံပတ်တောင် (ဂရိ)|အိုလံပတ်တောင်]] | ရောမအခေါ် = [[ဂျူပီတာ]] }} '''ဇေ့ဝု'စ်''' (ဝါ) '''ဇျုပ်'စ်'''{{efn|ဇယုပ်(စ်)ဟု တချက်တည်း ခပ်သွက်သွက်ဖတ်ပါ}} ({{lang-grc|Ζεύς}}, IPA: /dzěu̯s/; {{lang-sa|ဇျော်}}<ref>http://www.sanskrit-lexicon.uni-koeln.de/scans/MWScan/2014/web/webtc/servepdf.php?page=428</ref>, {{lang-pi|ဒျု}}) သို့မဟုတ် '''ဇု'စ်'''({{lang-en|Zeus}} /ဇျု'စ်/)သည် [[ဂရိဒဏ္ဍာရီ]]မှ နတ်ဘုရားများထဲတွင် အဓိကအကျဆုံး နတ်မင်းကြီး ဖြစ်သည်။ ဂရိဒဏ္ဍာရီအရ [[အိုလံပတ်တောင် (ဂရိ)|အိုလံပတ်တောင်]]တော်ပေါ်မှ လူနတ်လောကကို အုပ်ချုပ်မင်းလုပ်ကာ စိုးစံတော်မူ၏။ ရောမဘာသာစကားဖြင့်မူ '''ယူးပိတဲ'ရ်''' (Jūpiter)ဟု အမည်တွင်လေသည်။ ၎င်းမှာ အိုလံပတ်စ်တောင်မှ နတ်ဘုရားများ၏ အကြီးအမှူး ဖြစ်သလို ကောင်းကင်ကို အစိုးရသောနတ်ဘုရားလည်းဖြစ်ပေသည်။ ဇူးစ်ကို အနုပညာလက်ရာပစ္စည်းများတွင် ဩဇာရှိသော အသက်အရွယ်ရသော မုတ်ဆိတ်ကျင်ဆွယ်နှင့် အမျိုးသားတစ်ဦးအဖြစ် ပုံဖော်ကြသည်။ လက်နက်မှာ လျှပ်စီးမိုးကြိုးသွားဖြစ်သည်။ သူ့ကို သိမ်းငှက်၊ နွားသိုး နှင့် ဝက်သစ်ချပင်အိုစသည့် သင်္ကေတများနှင့်လည်း ရံခါဖော်ပြကြသည်။ ==မွေးဖွားခြင်း== ဇူးစ်သည် ခရိုနပ်စ်(Cronus or Kronos) နှင့် ရီးယာ(Rhea) တို့၏ သားအငယ်ဆုံးဖြစ်သည်။ ခရိုနပ်စ်မှာ တနေ့တွင် သူမွေးဖွားသော ကလေးများထဲက တစ်ယောက်⁠ယောက်သည် သူ့အားနန်းချလိမ့်မည်ဆိုသည့် တဘောင်နမိတ်စကားအား သူ့မိခင် ဂိုင်ယာ(Gaia or Gaea)ထံမှ ကြားခဲ့သည်။ သူကိုယ်တိုင်မှာလည်း ဖခင် ယူရေးနပ်စ်(Uranus)ကို နန်းသိမ်းတိုက်ပွဲဆင်ကာ ထီးနန်းလုယူခဲ့သောကြောင့် ဤနိမိတ်စကားကို စိုးရိမ်ထိတ်လန့်ကာ မိန်းမဖြစ်သူ ရီးယာ မွေးဖွားသမျှအား တစ်ယောက်မကျန် ဝမ်းဗိုက်အတွင်းသို့မျိုချခဲ့သည်။ ဇူးစ်အလှည့်တွင် ရီးယာက ဉာဏ်ဆင်၍ ကလေးအစား ကျောက်တုံးကိုအဝတ်ပတ်၍ ပေးခဲ့ရာ ခရိုနပ်စ်ငိုက်မိသွားပြီး ထိုပေးသည့်အရာကိုပဲ ချက်ချင်းမျိုချခဲ့သည်။ ==ခရိုနပ်စ်အားတော်လှန်ခြင်း== ဇူးစ်အရွယ်ရောက်သောအခါ အိုလံပတ်စ်တောင်သို့ ပြန်လာပြီး ခရိုနပ်စ်၏ ဝမ်းဗိုက်ထဲနှင့် တာတားရပ်စ်(Tartarus)( အလွန်တရာနက်သော အမှောင်ထုမြေအောက်ကမ္ဘာ) ရှိ ညီအစ်ကိုမောင်နှမများအားကယ်ဆယ်ကာ ထိုသူများ၏အကူအညီဖြင့် တိုက်တန်များအား စစ်ကြေညာ၍ (Titanomachy) တိုက်ခိုက်ချေမှုန်းခဲ့ရာ အနိုင်ရရှိသောကြောင့် ခရိုနပ်စ်နှင့် တိုက်တန်အများစုကို တာတားရပ်စ်၌ ပြန်လည် ချုပ်နှောင်ထားနိုင်ခဲ့သည်။ ==အာဏာခွဲဝေခြင်း== ထို့နောက် မိမိကိုယ်ကို အိုလံပတ်စ်တောင်၏ အရှင်သခင်၊ ကောင်းကင်ကိုအစိုးရသော နတ်ဘုရားဟုကြေညာကာ နတ်ဘုရားအပေါင်း၏ အကြီးအကဲ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အစ်ကိုဖြစ်သူများအားလည်း နယ်ပယ်အုပ်ချုပ်ခွင့်များပေးအပ်ခဲ့သည်။ ပိုဆိုက်ဒန်(Poseidon) ကိုပင်လယ်ရေပြင်ကို အုပ်စိုးခွင့်၊ [[Hades|ဟေဒီးစ်]](Hades)အား မြေအောက်ကမ္ဘာအုပ်စိုးခွင့်များ ပေးခဲ့သည်။ ==အိမ်ထောင်ရေး== နတ်တို့သနင်း မင်းဖြစ်ပြီးနောက် အစ်မတော်စပ်သူ ဟီရာ(Hera)အားမိဖုရားကြီးမြှောက်ခဲ့သည်။ ဟီရာကို အိမ်ထောင်ရေးနတ်ဘုရားမ ဟုသိရှိရသည်။ ဇူးစ်မှာ အိမ်ထောင်ရေးအရှုပ်တော်ပုံ များကာ ဟီရာမှာလည်း ဇူးစ်ရဲ့ မိန်းမကိစ္စများတွင် အမြဲတစေပါဝင်ကာ မိမိပြိုင်ဘက်များကို နှိမ်နင်းခြင်းတွင်လည်း နာမည်ကြီးသူဖြစ်သည်။ ဇူးစ်နတ်မင်းသည်ကား နတ်သမီးများသာမက လူသားအမျိုးသမီးများနှင့်လည်း ရှုပ်⁠ရှုပ်ထွေးထွေး ဖြစ်ခဲ့သည်။ တချို့မူကွဲများတွင် ငယ်ရွယ်သော ယောက်ျားလေးများနဲ့ပါ ပတ်သတ်မှုများရှိခဲ့သည်။ လူနှင့်ရသော သားသမီးများ၊ နတ်နှင့်ရသော သားသမီးများရောမြောက်မြားစွာရှိ၏ ။ ==ကိုးကား== {{reflist}} *[http://www.ancientgreece.com/s/GreekGods/Zeus/] *[http://www.greekmythology.com/Olympians/Zeus/zeus.html] [[Category:ဂရိနတ်ဘုရားများ]] 0ro399edusw22tz9f30nqgru66ppfr1 0 52895 1048828 850553 2026-08-15T18:03:28Z ~2026-44818-27 146982 /* နယ်နိမိတ် */ 1048828 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |official_name = မိတ္ထီလာမြို့နယ် |pushpin_map = Burma |settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မန္တ​လေးတိုင်းအတွင်းရှိ မြို့နယ်]] |image_skyline =MHL TSP.jpg |image_map = File:Meiktila tsp in Meiktila district.svg |map_caption = မိတ္ထီလာခရိုင်အတွင်းတည်နေရာ |subdivision_type = နိုင်ငံ |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းဒေသကြီးများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေး]] |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[မိတ္ထီလာခရိုင်|မိတ္ထီလာ]] |subdivision_type3 = မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့ |subdivision_name3 = [[မိတ္ထီလာမြို့]] |unit_pref = Imperial |area_total_km2 = |population_total = ၃၀၉,၄၆၅ <ref>{{Citation|date= 26 August 2014|title= Provisional Results Census 26 August 2014 FINAL|publisher= ပြည်သူ့အင်အားဦးစီးဌာန|page= ၂၉|url= http://www.dop.gov.mm/wp-content/uploads/2012/12/Census_Provisional_Results_2014_ENG1.pdf|accessdate= February 26, 2015|archive-date= 12 September 2014|archive-url= https://web.archive.org/web/20140912105647/http://www.dop.gov.mm/wp-content/uploads/2012/12/Census_Provisional_Results_2014_ENG1.pdf|url-status= dead}}</ref> |population_as_of = ၂၀၁၄ |population_density_km2 = |coordinates_region = MM |latNS = N |latd = 20 |latm = 53 |lats = |longEW = E |longd = 95 |longm = 53 |longs = |elevation_ft = |elevation_m = |timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] |utc_offset = +6:30 |website = }} '''မိတ္ထီလာမြို့နယ်''' သည် [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မိတ္ထီလာခရိုင်]] တွင်ပါဝင်သည့် မြို့နယ်ဖြစ်သည်။ မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ [[မိတ္ထီလာမြို့]] ဖြစ်သည်။ ==သမိုင်း​ကြောင်း== ​ရှေးယခင်က သျှိသျှားကန်ကို အစွဲပြု၍ သျှိသျှားမြို့ဟု အမည်တွင်ခဲ့သည်။ သက္ကရာဇ် ၄၁၄ခုနှစ်တွင် ထိုကန်ကို ပြုပြင်ဆည်ဖို့ရာ ၄၁၆ခုနှစ်တွင် ပြီးစီးခဲ့ပြီး ပြုပြင်​နေစဉ်အချိန်က အ​နော်ရထာမင်း​စောသည် အမတ်ကြီး နရပ​တေ့အား ယာယီနန်းမြို့ တည်​စေခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က သျှိသျှားကန်သည် ပုပ္ပါး​တောင်နှင့် ဆက်စပ်မှု ရှိမရှိကို မြင်းသည်​တော်တစ်ဦးအား သွား​ရောက်စုံစမ်းခိုင်းရာ မထိလာပါဟု ​ဖြေကြားသဖြင့် မထိလာကန်၊ မထိလာမြို့ဟု အမည်တွင်​စေခဲ့သည်။​နောင်တွင် မိတ္ဖီလာကန်၊ မိတ္ထီလာမြို့ဟု ဖြစ်လာခဲ့သည်။၃၁.၂.၁၉၇၃တွင် မိတ္ထီလာမြို့မှာ တရားဝင်မြို့ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name="mhl">{{cite web|url=http://www.mdyregion.gov.mm/files/meikhtila1.pdf.pdf|title=မိတ္ထီလာမြို့နယ်၏ ဒေသဆိုင်ရာအချက်အလက်များ|publisher=[[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့|မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့ရုံး]]|accessdate=|archivedate=13 July 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190713111355/http://www.mdyregion.gov.mm/files/meikhtila1.pdf.pdf}}</ref> ==ပထဝီဝင်အ​နေအထား== မြောက်လတ္တီတွဒ် ၂၀ဒီဂရီ ၄၀မိနစ်နှင့် ၂၁ဒီဂရီ ၅၃မိနစ် အကြား၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၅ဒီဂရီ ၃၀မိနစ်နှင့် ၉၆ဒီဂရီ ၀၀မိနစ်အကြားတွင် တည်ရှိသည်။ အရှေ့မှ အနောက်သို့ မိုင်၃၀၊ တောင်မှမြောက်သို့ ၂၂မိုင်ရှိပြီး ၃၇၄.၂၈၇စတုရန်းမိုင် ကျယ်ဝန်းသည်။<ref name=mhl/> ===နယ်နိမိတ်=== မိတ္ထီလာမြို့နယ်၏ အ​ရှေ့ဘက်တွင် သာစည်မြို့နယ်၊​တောင်ဘက်တွင် ​​ပျော်ဘွယ်မြို့နယ်၊အ​နောက်ဘက်တွင်မလှိုင်မြို့နယ်နှင့် ===​​မြေမျက်နှာသွင်ပြင်=== ​ပင်လယ်​ရေမျက်နှာပြင်အထက် ပျှမ်းမျှ ၇၅၀ပေအထက်တွင် တည်ရှိသည်။ ကုန်း​မြေမြင့်နည်းပါးပြီး အများအားဖြင့် ​မြေပြန့်ဖြစ်သည်။ အမြင့်ဆုံး​တောင်မှာ ​တောင်မြဲ​တောင်ဖြစ်ပြီး ၁၅၉၆​ပေမြင့်သည်။ ==လူဦး​ရေ== မိတ္ထီလာမြို့နယ်တွင်နေထိုင်ကြသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများတွင် ဗမာလူမျိုးများ အများဆုံးနေထိုင်ကြသည်။ ထို့နောက် ကရင်၊ရခိုင်၊ချင်း၊ရှမ်း၊ကချင်၊မွန်နှင့် အခြားလူမျိုးများ အစဉ်လိုက်များပြားစွာနေကြသည်။ ကိုးကွယ်မှုအနေဖြင့် ဗုဒ္ဓဘာသာကို အများဆုံး ကိုးကွယ်ကာ အစ္စလာမ်၊ခရစ်ယာန်၊ဟိန္ဒူကိုးကွယ်သူဦးရေမှာ အစဉ်လိုက်များပြားသည်။ မြို့နယ်ဦးရေ၏ ၀.၀၇၀%မှာ အခြားသော နိုင်ငံခြားလူမျိုးနွယ်ဝင်များဖြစ်သည့် တရုတ်၊အိန္ဒိယ၊အခြားနှင့် ပါကစ္စတန်စသည့်လူမျိုးများဖြစ်သည်။ ==စီးပွား​ရေး== မိတ္ထီလာမြို့နယ်သည် မန္တ​လေးတိုင်းအတွင်းရှိ စီးပွား​ရေးအရ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်​သော မြို့နယ်ဖြစ်သည်။ မြို့နယ်​နေလူထုသည် စိုက်ပျိုး​ရေးကို အဓိကလုပ်ကိုင်သည်။ ထို့အပြင် လျှပ်စစ်ပစ္စည်း၊ အိမ်​ဆောက်ပစ္စည်း၊ လယ်ယာသုံးပစ္စည်း၊ အဝတ်အထည်နှင့် ​တောင်သူသုံးပစ္စည်းများ​ရောင်းဝယ်ခြင်း စသည့် ကုန်သွယ်မှုလုပ်ငန်းများလည်း လုပ်ကိုင်သည်။ မြို့နယ်၏ အဓိကထွက်ကုန်မှာ စပါး၊ပဲ၊​ပြောင်း၊နှမ်း၊ဝါ၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်နှင့် ​ဒေသထွက် ချည်ထည်များဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံအနှံ့သို့ တင်ပို့​ရောင်းချသည်။ အခြား​ဒေသမှ အဝတ်အထည်နှင့် စား​သောက်ကုန်များ အဓိကတင်သွင်းသည်။ မိတ္ထီလာစက်မှုဇုန်မှ စက်ရုံ ၃၅၃ရုံ၊မြို့နယ်အတွင်း အခြားစက်ရုံ ၃၅၃ရုံ၊အလုပ်ရုံ ၅၄ရုံ၊ အိမ်တွင်းစက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်း ၇၃ခု တည်ရှိသည်။ ===​ဈေးများ=== *​ဈေးကြီး *ဗဟို​ဈေး *ပိ​တောက်မြိုင်​ဈေး *မြို့သစ်​ဈေး *​ပေါက်​ချောင်း​ဈေး *ပုလဲ​​ဈေး *ရန်မျိုး​အောင်​ဈေး *ဝန်ဇင်း​ဈေး *ပြည်သာယာ​ဈေး ==ပို့​ဆောင်ဆက်သွယ်​ရေး== မိတ္ထီလာမြို့တွင် ​​ရှမ်းတဲလေ​​ကြောင်းအတတ်သင် ​လေတပ်စခန်းဌာနချုပ်ရှိသည်။ မိတ္ထီလာမြို့သည် ကုန်းလမ်း​ကြောင်းများ ဆုံရာ​ဒေသလည်းဖြစ်သည်။ ရန်ကုန်-မန္တ​လေး ကားလမ်း၊ ရန်ကုန်-မန္တ​လေး အမြန်လမ်း၊ မိတ္ထီလာ-​တောင်ကြီး-ကျိုင်းတုံ-တာချီလိတ် ပြည်​ထောင်စုလမ်း တို့မှာ ထင်ရှားလှသည်။ ==ပညာ​ရေး== ===အဆင့်မြင့်ပညာ=== *[[မိတ္ထီလာတက္ကသိုလ်]] *[[မိတ္ထီလာစီးပွားရေးတက္ကသိုလ်]]‎ *[[နည်းပညာတက္ကသိုလ်(မိတ္ထီလာ)]] *[[ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(မိတ္ထီလာ)]] *[[မြန်မာနိုင်ငံလေကြောင်းနှင့်အာကာသပညာတက္ကသိုလ်]] *မိတ္ထီလာပညာရေးကောလိပ် *သူနာပြုသင်တန်းကျောင်း(မိတ္ထီလာ) ===အ​ခြေခံပညာ=== ====အထက==== အထက်တန်းကျောင်း ၁၁ကျောင်းရှိသည်။ *အထက ၁ *အထက ၂ *အထက ၃ *အထက ၄ *အထက ၅ *အထက ၆ *အထက ​ညောင်ကိုင်း *အထက ​ရေ​ဝေ *အထက ​ရေချို *အထက ချည်စက် *အထက အလယ်ရွာ ====အထက(ခွဲ)/အလက==== *အလက (ထ(ခွဲ)) တည်ပင်ကုန်း *အလက (ထ(ခွဲ)) ကွက်ငယ် *အလက (ထ(ခွဲ)) သရက်ပင် *အလက (ထ(ခွဲ)) ​အောင်​ဇေယျာ *အလက (ထ(ခွဲ)) ရွှေစစ်သည် *အလက (ထ(ခွဲ)) ​ဂွေ့အိုင် *အလက (ထ(ခွဲ)) ​တောမ *အလက (ထ(ခွဲ)) ​မွေ *အလက (ထ(ခွဲ)) န-​ကျောက်ဖူး *အလက (ထ(ခွဲ)) မုန်တိုင် *အလက ၂ *အလက ၃ *အလက ၉ *အလက ​လေတပ် *အလက ကုက္ကိုကုန်း *အလက ကျားထူး *အလက ဇရပ်ကုန်း *အလက ဖက်​တော *အလက ဒီးဒုတ်​တောင် *အလက တုံးအိုင် ====အမက==== မူလတန်း၊မူလွန်၊အလယ်တန်း(ခွဲ) ၂၁၄ကျောင်းရှိသည်။ ==ကျန်းမာ​ရေး== *ပြည်သူ့​ဆေးရုံ *ရှင်းမငယ်​ဆေးရုံ *အလည်ရွာ​ဆေးရုံ *တပ်မ​တော်စစ်​ဆေးရုံ ==ထင်ရှား​သော​နေရာများ== *[[မိတ္ထီလာကန်]] *[[​ဖောင်​တော်ဦးဘုရား]] *[[နဂါးရုံဘုရား]] *[[ထီးသုံးဆင့်ဘုရား]] *[[ရွှေမြင်တင်ဘုရား]] == ကိုးကား == {{reflist}} {{မန္တလေးတိုင်း}} [[Category:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ မြို့နယ်များ]] 27owmj5xl15gf35uupo5rojwxtij02o 1048829 1048828 2026-08-15T18:12:51Z ~2026-44818-27 146982 /* နယ်နိမိတ် */ 1048829 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |official_name = မိတ္ထီလာမြို့နယ် |pushpin_map = Burma |settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မန္တ​လေးတိုင်းအတွင်းရှိ မြို့နယ်]] |image_skyline =MHL TSP.jpg |image_map = File:Meiktila tsp in Meiktila district.svg |map_caption = မိတ္ထီလာခရိုင်အတွင်းတည်နေရာ |subdivision_type = နိုင်ငံ |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းဒေသကြီးများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေး]] |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[မိတ္ထီလာခရိုင်|မိတ္ထီလာ]] |subdivision_type3 = မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့ |subdivision_name3 = [[မိတ္ထီလာမြို့]] |unit_pref = Imperial |area_total_km2 = |population_total = ၃၀၉,၄၆၅ <ref>{{Citation|date= 26 August 2014|title= Provisional Results Census 26 August 2014 FINAL|publisher= ပြည်သူ့အင်အားဦးစီးဌာန|page= ၂၉|url= http://www.dop.gov.mm/wp-content/uploads/2012/12/Census_Provisional_Results_2014_ENG1.pdf|accessdate= February 26, 2015|archive-date= 12 September 2014|archive-url= https://web.archive.org/web/20140912105647/http://www.dop.gov.mm/wp-content/uploads/2012/12/Census_Provisional_Results_2014_ENG1.pdf|url-status= dead}}</ref> |population_as_of = ၂၀၁၄ |population_density_km2 = |coordinates_region = MM |latNS = N |latd = 20 |latm = 53 |lats = |longEW = E |longd = 95 |longm = 53 |longs = |elevation_ft = |elevation_m = |timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] |utc_offset = +6:30 |website = }} '''မိတ္ထီလာမြို့နယ်''' သည် [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မိတ္ထီလာခရိုင်]] တွင်ပါဝင်သည့် မြို့နယ်ဖြစ်သည်။ မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ [[မိတ္ထီလာမြို့]] ဖြစ်သည်။ ==သမိုင်း​ကြောင်း== ​ရှေးယခင်က သျှိသျှားကန်ကို အစွဲပြု၍ သျှိသျှားမြို့ဟု အမည်တွင်ခဲ့သည်။ သက္ကရာဇ် ၄၁၄ခုနှစ်တွင် ထိုကန်ကို ပြုပြင်ဆည်ဖို့ရာ ၄၁၆ခုနှစ်တွင် ပြီးစီးခဲ့ပြီး ပြုပြင်​နေစဉ်အချိန်က အ​နော်ရထာမင်း​စောသည် အမတ်ကြီး နရပ​တေ့အား ယာယီနန်းမြို့ တည်​စေခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က သျှိသျှားကန်သည် ပုပ္ပါး​တောင်နှင့် ဆက်စပ်မှု ရှိမရှိကို မြင်းသည်​တော်တစ်ဦးအား သွား​ရောက်စုံစမ်းခိုင်းရာ မထိလာပါဟု ​ဖြေကြားသဖြင့် မထိလာကန်၊ မထိလာမြို့ဟု အမည်တွင်​စေခဲ့သည်။​နောင်တွင် မိတ္ဖီလာကန်၊ မိတ္ထီလာမြို့ဟု ဖြစ်လာခဲ့သည်။၃၁.၂.၁၉၇၃တွင် မိတ္ထီလာမြို့မှာ တရားဝင်မြို့ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name="mhl">{{cite web|url=http://www.mdyregion.gov.mm/files/meikhtila1.pdf.pdf|title=မိတ္ထီလာမြို့နယ်၏ ဒေသဆိုင်ရာအချက်အလက်များ|publisher=[[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့|မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့ရုံး]]|accessdate=|archivedate=13 July 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190713111355/http://www.mdyregion.gov.mm/files/meikhtila1.pdf.pdf}}</ref> ==ပထဝီဝင်အ​နေအထား== မြောက်လတ္တီတွဒ် ၂၀ဒီဂရီ ၄၀မိနစ်နှင့် ၂၁ဒီဂရီ ၅၃မိနစ် အကြား၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၅ဒီဂရီ ၃၀မိနစ်နှင့် ၉၆ဒီဂရီ ၀၀မိနစ်အကြားတွင် တည်ရှိသည်။ အရှေ့မှ အနောက်သို့ မိုင်၃၀၊ တောင်မှမြောက်သို့ ၂၂မိုင်ရှိပြီး ၃၇၄.၂၈၇စတုရန်းမိုင် ကျယ်ဝန်းသည်။<ref name=mhl/> ===နယ်နိမိတ်=== မိတ္ထီလာမြို့နယ်၏ အ​ရှေ့ဘက်တွင် သာစည်မြို့နယ်၊​တောင်ဘက်တွင် ​​ပျော်ဘွယ်မြို့နယ်၊အ​နောက်ဘက်တွင်မလှိုင်မြို့နယ်-ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ မြောက်ဘက်တွင် ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်များဖြင့် ဝန်းရံတည်ရှိသည်။ ===​​မြေမျက်နှာသွင်ပြင်=== ​ပင်လယ်​ရေမျက်နှာပြင်အထက် ပျှမ်းမျှ ၇၅၀ပေအထက်တွင် တည်ရှိသည်။ ကုန်း​မြေမြင့်နည်းပါးပြီး အများအားဖြင့် ​မြေပြန့်ဖြစ်သည်။ အမြင့်ဆုံး​တောင်မှာ ​တောင်မြဲ​တောင်ဖြစ်ပြီး ၁၅၉၆​ပေမြင့်သည်။ ==လူဦး​ရေ== မိတ္ထီလာမြို့နယ်တွင်နေထိုင်ကြသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများတွင် ဗမာလူမျိုးများ အများဆုံးနေထိုင်ကြသည်။ ထို့နောက် ကရင်၊ရခိုင်၊ချင်း၊ရှမ်း၊ကချင်၊မွန်နှင့် အခြားလူမျိုးများ အစဉ်လိုက်များပြားစွာနေကြသည်။ ကိုးကွယ်မှုအနေဖြင့် ဗုဒ္ဓဘာသာကို အများဆုံး ကိုးကွယ်ကာ အစ္စလာမ်၊ခရစ်ယာန်၊ဟိန္ဒူကိုးကွယ်သူဦးရေမှာ အစဉ်လိုက်များပြားသည်။ မြို့နယ်ဦးရေ၏ ၀.၀၇၀%မှာ အခြားသော နိုင်ငံခြားလူမျိုးနွယ်ဝင်များဖြစ်သည့် တရုတ်၊အိန္ဒိယ၊အခြားနှင့် ပါကစ္စတန်စသည့်လူမျိုးများဖြစ်သည်။ ==စီးပွား​ရေး== မိတ္ထီလာမြို့နယ်သည် မန္တ​လေးတိုင်းအတွင်းရှိ စီးပွား​ရေးအရ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်​သော မြို့နယ်ဖြစ်သည်။ မြို့နယ်​နေလူထုသည် စိုက်ပျိုး​ရေးကို အဓိကလုပ်ကိုင်သည်။ ထို့အပြင် လျှပ်စစ်ပစ္စည်း၊ အိမ်​ဆောက်ပစ္စည်း၊ လယ်ယာသုံးပစ္စည်း၊ အဝတ်အထည်နှင့် ​တောင်သူသုံးပစ္စည်းများ​ရောင်းဝယ်ခြင်း စသည့် ကုန်သွယ်မှုလုပ်ငန်းများလည်း လုပ်ကိုင်သည်။ မြို့နယ်၏ အဓိကထွက်ကုန်မှာ စပါး၊ပဲ၊​ပြောင်း၊နှမ်း၊ဝါ၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်နှင့် ​ဒေသထွက် ချည်ထည်များဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံအနှံ့သို့ တင်ပို့​ရောင်းချသည်။ အခြား​ဒေသမှ အဝတ်အထည်နှင့် စား​သောက်ကုန်များ အဓိကတင်သွင်းသည်။ မိတ္ထီလာစက်မှုဇုန်မှ စက်ရုံ ၃၅၃ရုံ၊မြို့နယ်အတွင်း အခြားစက်ရုံ ၃၅၃ရုံ၊အလုပ်ရုံ ၅၄ရုံ၊ အိမ်တွင်းစက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်း ၇၃ခု တည်ရှိသည်။ ===​ဈေးများ=== *​ဈေးကြီး *ဗဟို​ဈေး *ပိ​တောက်မြိုင်​ဈေး *မြို့သစ်​ဈေး *​ပေါက်​ချောင်း​ဈေး *ပုလဲ​​ဈေး *ရန်မျိုး​အောင်​ဈေး *ဝန်ဇင်း​ဈေး *ပြည်သာယာ​ဈေး ==ပို့​ဆောင်ဆက်သွယ်​ရေး== မိတ္ထီလာမြို့တွင် ​​ရှမ်းတဲလေ​​ကြောင်းအတတ်သင် ​လေတပ်စခန်းဌာနချုပ်ရှိသည်။ မိတ္ထီလာမြို့သည် ကုန်းလမ်း​ကြောင်းများ ဆုံရာ​ဒေသလည်းဖြစ်သည်။ ရန်ကုန်-မန္တ​လေး ကားလမ်း၊ ရန်ကုန်-မန္တ​လေး အမြန်လမ်း၊ မိတ္ထီလာ-​တောင်ကြီး-ကျိုင်းတုံ-တာချီလိတ် ပြည်​ထောင်စုလမ်း တို့မှာ ထင်ရှားလှသည်။ ==ပညာ​ရေး== ===အဆင့်မြင့်ပညာ=== *[[မိတ္ထီလာတက္ကသိုလ်]] *[[မိတ္ထီလာစီးပွားရေးတက္ကသိုလ်]]‎ *[[နည်းပညာတက္ကသိုလ်(မိတ္ထီလာ)]] *[[ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(မိတ္ထီလာ)]] *[[မြန်မာနိုင်ငံလေကြောင်းနှင့်အာကာသပညာတက္ကသိုလ်]] *မိတ္ထီလာပညာရေးကောလိပ် *သူနာပြုသင်တန်းကျောင်း(မိတ္ထီလာ) ===အ​ခြေခံပညာ=== ====အထက==== အထက်တန်းကျောင်း ၁၁ကျောင်းရှိသည်။ *အထက ၁ *အထက ၂ *အထက ၃ *အထက ၄ *အထက ၅ *အထက ၆ *အထက ​ညောင်ကိုင်း *အထက ​ရေ​ဝေ *အထက ​ရေချို *အထက ချည်စက် *အထက အလယ်ရွာ ====အထက(ခွဲ)/အလက==== *အလက (ထ(ခွဲ)) တည်ပင်ကုန်း *အလက (ထ(ခွဲ)) ကွက်ငယ် *အလက (ထ(ခွဲ)) သရက်ပင် *အလက (ထ(ခွဲ)) ​အောင်​ဇေယျာ *အလက (ထ(ခွဲ)) ရွှေစစ်သည် *အလက (ထ(ခွဲ)) ​ဂွေ့အိုင် *အလက (ထ(ခွဲ)) ​တောမ *အလက (ထ(ခွဲ)) ​မွေ *အလက (ထ(ခွဲ)) န-​ကျောက်ဖူး *အလက (ထ(ခွဲ)) မုန်တိုင် *အလက ၂ *အလက ၃ *အလက ၉ *အလက ​လေတပ် *အလက ကုက္ကိုကုန်း *အလက ကျားထူး *အလက ဇရပ်ကုန်း *အလက ဖက်​တော *အလက ဒီးဒုတ်​တောင် *အလက တုံးအိုင် ====အမက==== မူလတန်း၊မူလွန်၊အလယ်တန်း(ခွဲ) ၂၁၄ကျောင်းရှိသည်။ ==ကျန်းမာ​ရေး== *ပြည်သူ့​ဆေးရုံ *ရှင်းမငယ်​ဆေးရုံ *အလည်ရွာ​ဆေးရုံ *တပ်မ​တော်စစ်​ဆေးရုံ ==ထင်ရှား​သော​နေရာများ== *[[မိတ္ထီလာကန်]] *[[​ဖောင်​တော်ဦးဘုရား]] *[[နဂါးရုံဘုရား]] *[[ထီးသုံးဆင့်ဘုရား]] *[[ရွှေမြင်တင်ဘုရား]] == ကိုးကား == {{reflist}} {{မန္တလေးတိုင်း}} [[Category:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ မြို့နယ်များ]] b092diahvaal8thlmdqrhiiueio13hu 0 63977 1048825 1040170 2026-08-15T16:22:29Z Amherst99 9935 /* */ 1048825 wikitext text/x-wiki {{Infobox language | name = ဗီယက်နမ်ဘာသာစကား | nativename = {{lang|vi|tiếng Việt}} | pronunciation = {{IPA|vi|tiəŋ˧˦ viət˺˧˨ʔ|}} (ဟနွိုင်း)<br />{{IPA|vi|tiəŋ˦˧˥ viək˺˨˩ʔ|}} (ဟူး)<br />{{IPA|vi|tiəŋ˦˥ viək˺˨˩˨|}} ~ {{IPA|vi|tiəŋ˦˥ jiək˺˨˩˨|}} (ဆိုင်းဂုံ) | states = [[ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ]] | speakers = [[မိခင်ဘာသာစကား|L1]]: ၈၆.၁ သန်းခန့် (၂၀၁၉–၂၀၂၃)<ref name="e28|vie|Vietnamese">{{e28|vie|Vietnamese}}</ref> | ethnicity = [[ဗီယက်လူမျိုး|ဗီယက် (ကင်းလူမျိုး)]]၊ ဂျင်းလူမျိုး (Gin) | speakers2 = [[ဒုတိယဘာသာစကား|L2]]: ၁၀.၈ သန်းခန့် (၂၀၂၄)<ref name="e28|vie|Vietnamese">{{e28|vie|Vietnamese}}</ref><br/>စုစုပေါင်း: ၉၆.၉ သန်းခန့် (၂၀၁၉–၂၀၂၄)<ref name="e28|vie|Vietnamese">{{e28|vie|Vietnamese}}</ref> | speakers_label = ပြောဆိုသူဦးရေ | date = | ref = | familycolor = Austroasiatic | fam2 = [[ဗီယက်တစ် ဘာသာစကားများ|ဗီယက်တစ်အုပ်စု]] (Vietic) | fam3 = ဗီယက်-မုန်းအုပ်စု (Viet–Mường) | ancestor = ရှေးဟောင်းဗီယက်နမ်စကား | ancestor2 = အလယ်ခေတ်ဗီယက်နမ်စကား | script = [[လက်တင်အက္ခရာ]] (ဗီယက်နမ်အက္ခရာ)<br />ဗီယက်နမ်မျက်မမြင်စာ (Braille)<br />[[ချူနုမ်းစာပေ|ချူနုမ်း]] (chữ Nôm - သမိုင်းဝင်) | nation = [[ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ]] | minority = [[ချက်သမ္မတနိုင်ငံ]]<br>[[ဆလိုဗက်ကီးယားနိုင်ငံ]] | agency = | iso1 = vi | iso2 = vie | iso3 = vie | lingua = 46-EBA<!-- https://web.archive.org/web/20060102201830/http://www.linguasphere.org/major.pdf --> | map = Natively Vietnamese-speaking areas.png | mapcaption = ဗီယက်နမ်နိုင်ငံအတွင်း ဗီယက်နမ်ဘာသာစကားကို အဓိကပြောဆိုသည့် နယ်မြေပြမြေပုံ။ နိုင်ငံ၏ မြေနိမ့်ပိုင်းလွင်ပြင်ဒေသများတွင် ဗီယက်နမ်လူမျိုးစုများ အများစု လွှမ်းမိုးနေထိုင်ကြသည့် [[ဗီယက်နမ်နိုင်ငံရှိ လူမျိုးစုများ စာရင်း|လူမျိုးစုပြန့်နှံ့ပုံ]]ကို ထင်ဟပ်နေသည်။<ref>From ''Ethnologue'' (2009, 2013)</ref> | notice = IPA | glotto = viet1252 | glottorefname = Vietnamese Language }} {{Contains special characters|Vietnamese}} '''ဗီယက်နမ်ဘာသာစကား''' ({{lang|vi|tiếng Việt}}) သည် [[ဩစထြိုအေးရှားတစ် ဘာသာစကားများ|ဩစထြိုအေးရှားတစ် (မွန်-ခမာ) ဘာသာစကားမိသားစု]]ဝင် ဖြစ်ပြီး [[ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ]]၏ ရုံးသုံးနှင့် နိုင်ငံတော်ဘာသာစကား ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဩစထြိုအေးရှားတစ် မိသားစုကြီးအောက်ရှိ [[ဗီယက်တစ် ဘာသာစကားများ|ဗီယက်တစ် (Vietic) အုပ်စုခွဲ]]တွင် ပါဝင်သည်။<ref>{{Cite book |last=Taylor |first=K. W. |url=https://books.google.com/books?id=P2HP31kOSA4C&dq=Vietic+peoples&pg=PA51 |title=A History of the Vietnamese |date=9 May 2013 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-87586-8 |pages=51 |language=en}}</ref> ဗီယက်နမ်ဘာသာစကားကို မိခင်ဘာသာစကား (L1) အဖြစ် ပြောဆိုသူ ၈၆ သန်းခန့်ရှိပြီး၊<ref name="e28|vie|Vietnamese"/> ဒုတိယဘာသာစကား (L2) အဖြစ် ပြောဆိုသူ ၁၁ သန်းခန့် ရှိသည်။<ref name="e28|vie|Vietnamese"/> ဤပမာဏသည် ဩစထြိုအေးရှားတစ် ဘာသာစကားမိသားစုဝင် ကျန်ဘာသာစကားအားလုံး စုစုပေါင်းပြောဆိုသူဦးရေထက် အဆပေါင်းများစွာ ပိုမိုများပြားသည်။<ref>{{cite book|last=Driem|first=George van|author-link=George van Driem|title=Languages of the Himalayas, Volume One|url=https://books.google.com/books?id=fiavPYCz4dYC&pg=PA264|year=2001|publisher=BRILL|isbn=90-04-12062-9|page=264|quote= Of the approximately 90 millions speakers of Austroasiatic languages, over 70 million speak Vietnamese, nearly ten million speak Khmer and roughly five million speak Santali.}}</ref> ၎င်းသည် [[ဗီယက်လူမျိုး|ဗီယက် (ကင်း) လူမျိုး]]တို့၏ မွေးရာပါ မိခင်ဘာသာစကားဖြစ်သော်လည်း ဗီယက်နမ်နိုင်ငံအတွင်းရှိ အခြားသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများအတွက်လည်း ပထမ သို့မဟုတ် ဒုတိယဘာသာစကားအဖြစ် အသုံးတော်ခံလျက်ရှိပြီး ကမ္ဘာအနှံ့အပြားသို့ ပျံ့နှံ့သွားသော ဗီယက်နမ်ဒီယက်စပိုရာ (Diaspora) ရွှေ့ပြောင်းအခြေချသူများလည်း အသုံးပြုကြသည်။ အရှေ့တောင်အာရှနှင့် အရှေ့အာရှရှိ အခြားသော ဘာသာစကားများကဲ့သို့ပင် ဗီယက်နမ်ဘာသာစကားသည် စကားလုံးပုံသဏ္ဌာန်ပြောင်းလဲမှုမရှိဘဲ သီးခြားစီတည်ရှိသော [[ခွဲခြားဘာသာစကား|ခွဲခြားစကားလုံးစနစ်သုံး ဘာသာစကား]] (Isolating/Analytic language) ဖြစ်ပြီး အသံအနိမ့်အမြင့် စနစ် (Tonal) ရှိသည်။ တည်ဆောက်ပုံအရ ဗီယက်နမ်စကားသည် အဓိကစကားလုံးရှေ့ထားစနစ် (Head-initial) နှင့် အဓိကစကားလုံးနောက်ထားစနစ် (Head-final) နှစ်မျိုးလုံး ရောယှက်နေသည်။ ဝါကျတည်ဆောက်ပုံတွင် အဓိကစကားလုံးရှေ့ထားစနစ်က ပိုမိုထင်ရှားသော်လည်း စကားလုံးတွဲများ (Compounds) တွင်မူ နောက်ထားစနစ်ကို တွေ့ရတတ်သည်။ ဝိသေသနများနှင့် ပုဒ်မွမ်းမံစကားလုံးများသည် များသောအားဖြင့် ၎င်းတို့မွမ်းမံမည့် နာမ်/ကြိယာများ၏ နောက်က လိုက်လေ့ရှိသော်လည်း တစ်ခါတစ်ရံတွင် အရှေ့ကလည်း လာတတ်သည်။ သဒ္ဒါစနစ်အရ ဗီယက်နမ်စကားသည် အကြောင်းအရာကို ရှေ့တန်းတင်သော ဘာသာစကား (Topic-prominent language) ဖြစ်ပြီး ဝါကျတည်ဆောက်ပုံမှာ တိကျသော "ကတ္တား-ကြိယာ-ကံ" (Subject–Verb–Object) စနစ် ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် နာမ်တွဲပစ္စည်းခွဲခြားကိန်း (Noun classifiers) များကိုလည်း အသုံးပြုသည်။ ဗီယက်နမ်ဘာသာစကား၏ စကားလုံးပုဒ်များနှင့် အသံထွက်ဝါကျစနစ်များသည် များသောအားဖြင့် ဧကဝဏ္ဏ (အသံတစ်ချက်ထွက် စကားလုံး) များ ဖြစ်ကြသော်လည်း စကားလုံးတွဲစပ်ခြင်းနှင့် အသံထပ်ခြင်း (Reduplication) များကြောင့် ဗဟုဝဏ္ဏ (အသံအများကြီးထွက် စကားလုံး) များလည်း အများအပြား ရှိသည်။ ဤထူးခြားချက်ကြောင့် နေ့စဉ်စာရေးသားဆက်သွယ်ရာတွင် အလွန်ထိရောက်မြန်ဆန်လှသည်။<ref>{{Cite journal|url=http://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/00437956.1963.11659787|title=The Problem of the Word in Vietnamese|first=Laurence C.|last=Thompson|date=17 January 1963|journal=WORD|volume=19|issue=1|pages=39–52|via=CrossRef|doi=10.1080/00437956.1963.11659787}}</ref> အလယ်ခေတ်တရုတ်စကားမှ ငှားယူထားသော ဝေါဟာရများကို "တရုတ်-ဗီယက်နမ်ဝေါဟာရများ" (Sino-Vietnamese vocabulary) ဟု ခေါ်ဆိုကြပြီး ၎င်းတို့သည် ဗီယက်နမ်ဝေါဟာရကဏ္ဍ၏ အရေးပါသော အစိတ်အပိုင်းကြီးအဖြစ် တည်ရှိနေသည်။ ထို့အပြင် ဝေါဟာရပိုင်းတွင် ပြင်သစ်ဘာသာစကား၏ လွှမ်းမိုးမှုကိုလည်း ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite journal | url=https://hal.science/hal-02868709/document | title=The integration of French loanwords into Vietnamese: A corpus-based analysis of tonal, syllabic and segmental aspects | first1=Vera | last1=Scholvin | first2=Judith | last2=Meinschaefer | journal=Journal of the Southeast Asian Linguistics Society | year=2018}}</ref> လက်ရှိအချိန်တွင် ဗီယက်နမ်ဘာသာစကားကို "ချူကုတ်ငူး" (chữ Quốc ngữ) ဟု လူသိများသည့် လက်တင်အခြေခံ [[ဗီယက်နမ်အက္ခရာ]]ဖြင့် ရေးသားကြသည်။ ဤအက္ခရာစနစ်သည် ၁၇ ရာစု ပေါ်တူဂီစာလုံးပေါင်းစနစ်အပေါ် အများကြီး အမှီပြုထားပြီး ပြင်သစ်အုပ်ချုပ်မှုအောက်ရောက်ရှိခဲ့သော ၂၀ ရာစုအစောပိုင်းတွင် နိုင်ငံတော်သုံးအက္ခရာအဖြစ် တရားဝင် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ၎င်းတွင် အသံအနိမ့်အမြင့်များနှင့် အချို့သောအသံဗေဒ လက္ခဏာများကို မှတ်သားရန် ဗျည်းတွဲ (Digraphs) များနှင့် အသံထွက်အမှတ်အသား (Diacritics) များကို အသုံးပြုသည်။ သမိုင်းကြောင်းအရမူ ဗီယက်နမ်ဘာသာစကားကို တရုတ်စာလုံးများ (chữ Hán) နှင့် ဗီယက်နမ်ဘာသာစကား အသံထွက်နှင့် စကားလုံးများအတွက် ကိုယ်ပိုင်တီထွင်ထားသော စာလုံးများ ပေါင်းစပ်ထားသည့် ရုပ်ပုံဖော်စာပေစနစ်ဖြစ်သော "ချူနုမ်း" (chữ Nôm) အက္ခရာဖြင့် ရေးသားခဲ့ကြဖူးသည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/art/Vietnamese-literature|title=Vietnamese literature|website=Encyclopedia Britannica|language=en|access-date=13 April 2019}}</ref><ref>{{cite book |last=Li |first=Yu |title=The Chinese Writing System in Asia: An Interdisciplinary Perspective |url=https://archive.org/details/chinesewritingsy0000liyu |publisher=Routledge |year=2020 |isbn=978-1-00-069906-7 |pages=[https://archive.org/details/chinesewritingsy0000liyu/page/102 102]–103}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} 7v7ghf6c1k5hq6so3t0jslsgeisie6f 0 72131 1048870 1043861 2026-08-16T07:28:36Z ~2026-44938-19 147010 /* ဝေါဟာရဖြစ်ပေါ်လာပုံ */ 1048870 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ကွန်ဟိန်းမြို့ | official_name = Kunhing | native_name = ဝဵင်းၵၼ်းႁဵင် | native_name_lang = shn | settlement_type = မြို့ |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ |image_skyline = File:Kunhing.jpg |image_map = |map_caption = |subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] |subdivision_name ={{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 =[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|ပြည်နယ်]] |subdivision_name1 = {{flag|ရှမ်းပြည်နယ်}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[နမ့်စန်ခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[ကွန်ဟိန်းမြို့နယ်]] |unit_pref = Imperial |area_total_km2 = |population = |population_as_of = |coordinates_display = inline,title |coordinates_region = MM |latNS = N |latd = 21 |latm = 18 |lats = 10 |longEW = E |longd = 98 |longm = 25 |longs = 38 |elevation_ft = |elevation_m = ၅၀၄ |timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] |utc_offset = +6.30 |website = }} '''ကွန်ဟိန်းမြို့''' ({{langx|shn|ၵၼ်းႁဵင်}}၊ {{langx|en|Kunhing}}) သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]တောင်ပိုင်း၊ [[လွိုင်လင်ခရိုင်]]၊ [[ကွန်ဟိန်းမြို့နယ်]]၏ မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာ မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။ ရန်ကုန်-မန္တလေး-တောင်ကြီး-ကျိုင်းတုံ-တာချီလိတ် ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီးပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းနှင့် အရှေ့ပိုင်းဒေသများကို ဆက်သွယ်ပေးသည့် အဓိကတံခါးပေါက် မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။<ref name="gazetteer">{{cite book |last=Scott |first=J. George |title=Gazetteer of Upper Burma and the Shan States |publisher=Government Printing, Burma |date=1901 |volume=II |pages=203}}</ref> == ဝေါဟာရဖြစ်ပေါ်လာပုံ == "ကွန်ဟိန်း" ဟူသော အမည်သည် ရှမ်းဘာသာစကား "ၵုၼ်ႁဵင်" (ကန်းဟိန်း) မှ ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ ရှမ်းဘာသာဖြင့် "ကွန်" (ၵုၼ်) ဆိုသည်မှာ '''ကျွန်း''' သို့မဟုတ် '''ရေလယ်ကျွန်း''' ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး၊ "ဟိန်း" (ႁဵင်) ဆိုသည်မှာ '''တစ်ထောင်''' ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ရှေးယခင်က မြို့ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ နမ့်ပန်ချောင်းအတွင်း၌ ရေလယ်ကျွန်းငယ်လေးပေါင်း တစ်ထောင်ခန့် ရှိသည်ကို အစွဲပြု၍ '''ကျွန်းတစ်ထောင်မြို့''' ဟု ခေါ်ဆိုရာမှ "ကွန်ဟိန်း" ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name="history">{{cite book |title=ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ မြို့များ၏ သမိုင်းကြောင်းနှင့် အမည်ရင်းမြစ်များ |publisher=ရှမ်းပြည်နယ်ယဉ်ကျေးမှုဗဟိုဌာန |date=2004 |pages=85–87}}</ref> == ပထဝီဝင်နှင့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး == ကွန်ဟိန်းမြို့သည် ပထဝီဝင်အနေအထားအရ အလွန်အရေးပါသော နေရာတွင် ရှိသည်။ မြို့၏အနီးတွင် [[သံလွင်မြစ်]]၏ လက်တက်တစ်ခုဖြစ်သော နမ့်ပန်ချောင်း ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသွားပြီး မြို့အရှေ့ဘက် ၁၀ မိုင်ခန့်အကွာတွင် သံလွင်မြစ်ကူး တာကော်တံတား တည်ရှိသည်။<ref>{{cite book |title=Lonely Planet Myanmar (Burma) |url=https://archive.org/details/myanmarburma0000rich |publisher=Lonely Planet |date=2017 |isbn=978-1786575463}}</ref> * အနောက်ဘက်တွင် [[ကာလိမြို့]]၊ [[ခိုလမ်မြို့]]၊ [[နမ့်စန်မြို့]]နှင့် [[တောင်ကြီးမြို့]]များသို့ လည်းကောင်း၊ * အရှေ့ဘက်တွင် သံလွင်မြစ် (တာကော်) ကို ဖြတ်၍ ရှမ်းပြည်နယ်အရှေ့ပိုင်း [[ကျိုင်းတုံမြို့]]နှင့် [[တာချီလိတ်မြို့]] (ထိုင်းနယ်စပ်) များသို့ လည်းကောင်း ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီးအတိုင်း တိုက်ရိုက်ဆက်သွယ် သွားလာနိုင်သည်။ == လူဦးရေနှင့် စီးပွားရေး == ကွန်ဟိန်းမြို့တွင် ဌာနေတိုင်းရင်းသားများဖြစ်ကြသော [[ရှမ်းလူမျိုး]]များ အများစု နေထိုင်ကြပြီး၊ [[ဗမာလူမျိုး|ဗမာ]]၊ [[ပအိုဝ်းလူမျိုး|ပအိုဝ်း]]နှင့် အခြားသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများလည်း ရောနှောနေထိုင်ကြသည်။<ref name="gazetteer"/> လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး အချက်အချာကျသဖြင့် ခရီးသွားလာရေး အခြေပြု ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းများ၊ စားသောက်ဆိုင်များနှင့် ကုန်သည်ပွဲရုံလုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးသည်။ ဒေသခံများသည် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းကို အဓိကလုပ်ကိုင်ကြပြီး ဆန်စပါး၊ ပြောင်းဖူးနှင့် ရာသီအလိုက် သစ်သီးဝလံများကို စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်ကာ အခြားမြို့ကြီးများသို့ တင်ပို့ရောင်းချကြသည်။ == ကိုးကား == {{Reflist}} {{ရှမ်းပြည်နယ်}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ]] [[Category:ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ မြို့များ]] [[Category:လွိုင်လင်ခရိုင်]] {{ရှမ်းပြည်နယ်}} [[Category:ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ မြို့များ]] {{Shan-geo-stub}} 4riunso1pqpbpbeg37aado0wgqkzn9g 1048871 1048870 2026-08-16T07:29:22Z ~2026-44938-19 147010 /* ဝေါဟာရဖြစ်ပေါ်လာပုံ */ 1048871 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ကွန်ဟိန်းမြို့ | official_name = Kunhing | native_name = ဝဵင်းၵၼ်းႁဵင် | native_name_lang = shn | settlement_type = မြို့ |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ |image_skyline = File:Kunhing.jpg |image_map = |map_caption = |subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] |subdivision_name ={{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 =[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|ပြည်နယ်]] |subdivision_name1 = {{flag|ရှမ်းပြည်နယ်}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[နမ့်စန်ခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[ကွန်ဟိန်းမြို့နယ်]] |unit_pref = Imperial |area_total_km2 = |population = |population_as_of = |coordinates_display = inline,title |coordinates_region = MM |latNS = N |latd = 21 |latm = 18 |lats = 10 |longEW = E |longd = 98 |longm = 25 |longs = 38 |elevation_ft = |elevation_m = ၅၀၄ |timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] |utc_offset = +6.30 |website = }} '''ကွန်ဟိန်းမြို့''' ({{langx|shn|ၵၼ်းႁဵင်}}၊ {{langx|en|Kunhing}}) သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]တောင်ပိုင်း၊ [[လွိုင်လင်ခရိုင်]]၊ [[ကွန်ဟိန်းမြို့နယ်]]၏ မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာ မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။ ရန်ကုန်-မန္တလေး-တောင်ကြီး-ကျိုင်းတုံ-တာချီလိတ် ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီးပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းနှင့် အရှေ့ပိုင်းဒေသများကို ဆက်သွယ်ပေးသည့် အဓိကတံခါးပေါက် မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။<ref name="gazetteer">{{cite book |last=Scott |first=J. George |title=Gazetteer of Upper Burma and the Shan States |publisher=Government Printing, Burma |date=1901 |volume=II |pages=203}}</ref> == ဝေါဟာရဖြစ်ပေါ်လာပုံ == "ကွန်ဟိန်း" ဟူသော အမည်သည် ရှမ်းဘာသာစကား "ၵုၼ်ႁဵင်" (ကွန်ဟိန်း) မှ ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ ရှမ်းဘာသာဖြင့် "ကွန်" (ၵုၼ်) ဆိုသည်မှာ '''ကျွန်း''' သို့မဟုတ် '''ရေလယ်ကျွန်း''' ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး၊ "ဟိန်း" (ႁဵင်) ဆိုသည်မှာ '''တစ်ထောင်''' ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ရှေးယခင်က မြို့ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ နမ့်ပန်ချောင်းအတွင်း၌ ရေလယ်ကျွန်းငယ်လေးပေါင်း တစ်ထောင်ခန့် ရှိသည်ကို အစွဲပြု၍ '''ကျွန်းတစ်ထောင်မြို့''' ဟု ခေါ်ဆိုရာမှ "ကွန်ဟိန်း" ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name="history">{{cite book |title=ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ မြို့များ၏ သမိုင်းကြောင်းနှင့် အမည်ရင်းမြစ်များ |publisher=ရှမ်းပြည်နယ်ယဉ်ကျေးမှုဗဟိုဌာန |date=2004 |pages=85–87}}</ref> == ပထဝီဝင်နှင့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး == ကွန်ဟိန်းမြို့သည် ပထဝီဝင်အနေအထားအရ အလွန်အရေးပါသော နေရာတွင် ရှိသည်။ မြို့၏အနီးတွင် [[သံလွင်မြစ်]]၏ လက်တက်တစ်ခုဖြစ်သော နမ့်ပန်ချောင်း ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသွားပြီး မြို့အရှေ့ဘက် ၁၀ မိုင်ခန့်အကွာတွင် သံလွင်မြစ်ကူး တာကော်တံတား တည်ရှိသည်။<ref>{{cite book |title=Lonely Planet Myanmar (Burma) |url=https://archive.org/details/myanmarburma0000rich |publisher=Lonely Planet |date=2017 |isbn=978-1786575463}}</ref> * အနောက်ဘက်တွင် [[ကာလိမြို့]]၊ [[ခိုလမ်မြို့]]၊ [[နမ့်စန်မြို့]]နှင့် [[တောင်ကြီးမြို့]]များသို့ လည်းကောင်း၊ * အရှေ့ဘက်တွင် သံလွင်မြစ် (တာကော်) ကို ဖြတ်၍ ရှမ်းပြည်နယ်အရှေ့ပိုင်း [[ကျိုင်းတုံမြို့]]နှင့် [[တာချီလိတ်မြို့]] (ထိုင်းနယ်စပ်) များသို့ လည်းကောင်း ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီးအတိုင်း တိုက်ရိုက်ဆက်သွယ် သွားလာနိုင်သည်။ == လူဦးရေနှင့် စီးပွားရေး == ကွန်ဟိန်းမြို့တွင် ဌာနေတိုင်းရင်းသားများဖြစ်ကြသော [[ရှမ်းလူမျိုး]]များ အများစု နေထိုင်ကြပြီး၊ [[ဗမာလူမျိုး|ဗမာ]]၊ [[ပအိုဝ်းလူမျိုး|ပအိုဝ်း]]နှင့် အခြားသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများလည်း ရောနှောနေထိုင်ကြသည်။<ref name="gazetteer"/> လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး အချက်အချာကျသဖြင့် ခရီးသွားလာရေး အခြေပြု ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းများ၊ စားသောက်ဆိုင်များနှင့် ကုန်သည်ပွဲရုံလုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးသည်။ ဒေသခံများသည် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းကို အဓိကလုပ်ကိုင်ကြပြီး ဆန်စပါး၊ ပြောင်းဖူးနှင့် ရာသီအလိုက် သစ်သီးဝလံများကို စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်ကာ အခြားမြို့ကြီးများသို့ တင်ပို့ရောင်းချကြသည်။ == ကိုးကား == {{Reflist}} {{ရှမ်းပြည်နယ်}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ]] [[Category:ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ မြို့များ]] [[Category:လွိုင်လင်ခရိုင်]] {{ရှမ်းပြည်နယ်}} [[Category:ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ မြို့များ]] {{Shan-geo-stub}} bl43t0bw964ua3dirr1i5xfiulrpyf5 1048872 1048871 2026-08-16T07:30:28Z ~2026-44938-19 147010 /* */ 1048872 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ကွန်ဟိန်းမြို့ | official_name = Kunhing | native_name = ဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင် | native_name_lang = shn | settlement_type = မြို့ | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ | pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ | image_skyline = File:Kunhing.jpg | image_map = | map_caption = | subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] | subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} | subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|ပြည်နယ်]] | subdivision_name1 = {{flag|ရှမ်းပြည်နယ်}} | subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] | subdivision_name2 = [[နမ့်စန်ခရိုင်]] | subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] | subdivision_name3 = [[ကွန်ဟိန်းမြို့နယ်]] | unit_pref = Imperial | area_total_km2 = | population = | population_as_of = | coordinates_display = inline,title | coordinates_region = MM | latNS = N | latd = 21 | latm = 18 | lats = 10 | longEW = E | longd = 98 | longm = 25 | longs = 38 | elevation_ft = | elevation_m = ၅၀၄ | timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] | utc_offset = +6.30 | website = }} '''ကွန်ဟိန်းမြို့''' ({{langx|shn|ၵၼ်းႁဵင်}}၊ {{langx|en|Kunhing}}) သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]တောင်ပိုင်း၊ [[လွိုင်လင်ခရိုင်]]၊ [[ကွန်ဟိန်းမြို့နယ်]]၏ မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာ မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။ ရန်ကုန်-မန္တလေး-တောင်ကြီး-ကျိုင်းတုံ-တာချီလိတ် ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီးပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းနှင့် အရှေ့ပိုင်းဒေသများကို ဆက်သွယ်ပေးသည့် အဓိကတံခါးပေါက် မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။<ref name="gazetteer">{{cite book |last=Scott |first=J. George |title=Gazetteer of Upper Burma and the Shan States |publisher=Government Printing, Burma |date=1901 |volume=II |pages=203}}</ref> == ဝေါဟာရဖြစ်ပေါ်လာပုံ == "ကွန်ဟိန်း" ဟူသော အမည်သည် ရှမ်းဘာသာစကား "ၵုၼ်ႁဵင်" (ကွန်ဟိန်း) မှ ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ ရှမ်းဘာသာဖြင့် "ကွန်" (ၵုၼ်) ဆိုသည်မှာ '''ကျွန်း''' သို့မဟုတ် '''ရေလယ်ကျွန်း''' ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး၊ "ဟိန်း" (ႁဵင်) ဆိုသည်မှာ '''တစ်ထောင်''' ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ရှေးယခင်က မြို့ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ နမ့်ပန်ချောင်းအတွင်း၌ ရေလယ်ကျွန်းငယ်လေးပေါင်း တစ်ထောင်ခန့် ရှိသည်ကို အစွဲပြု၍ '''ကျွန်းတစ်ထောင်မြို့''' ဟု ခေါ်ဆိုရာမှ "ကွန်ဟိန်း" ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name="history">{{cite book |title=ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ မြို့များ၏ သမိုင်းကြောင်းနှင့် အမည်ရင်းမြစ်များ |publisher=ရှမ်းပြည်နယ်ယဉ်ကျေးမှုဗဟိုဌာန |date=2004 |pages=85–87}}</ref> == ပထဝီဝင်နှင့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး == ကွန်ဟိန်းမြို့သည် ပထဝီဝင်အနေအထားအရ အလွန်အရေးပါသော နေရာတွင် ရှိသည်။ မြို့၏အနီးတွင် [[သံလွင်မြစ်]]၏ လက်တက်တစ်ခုဖြစ်သော နမ့်ပန်ချောင်း ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသွားပြီး မြို့အရှေ့ဘက် ၁၀ မိုင်ခန့်အကွာတွင် သံလွင်မြစ်ကူး တာကော်တံတား တည်ရှိသည်။<ref>{{cite book |title=Lonely Planet Myanmar (Burma) |url=https://archive.org/details/myanmarburma0000rich |publisher=Lonely Planet |date=2017 |isbn=978-1786575463}}</ref> * အနောက်ဘက်တွင် [[ကာလိမြို့]]၊ [[ခိုလမ်မြို့]]၊ [[နမ့်စန်မြို့]]နှင့် [[တောင်ကြီးမြို့]]များသို့ လည်းကောင်း၊ * အရှေ့ဘက်တွင် သံလွင်မြစ် (တာကော်) ကို ဖြတ်၍ ရှမ်းပြည်နယ်အရှေ့ပိုင်း [[ကျိုင်းတုံမြို့]]နှင့် [[တာချီလိတ်မြို့]] (ထိုင်းနယ်စပ်) များသို့ လည်းကောင်း ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီးအတိုင်း တိုက်ရိုက်ဆက်သွယ် သွားလာနိုင်သည်။ == လူဦးရေနှင့် စီးပွားရေး == ကွန်ဟိန်းမြို့တွင် ဌာနေတိုင်းရင်းသားများဖြစ်ကြသော [[ရှမ်းလူမျိုး]]များ အများစု နေထိုင်ကြပြီး၊ [[ဗမာလူမျိုး|ဗမာ]]၊ [[ပအိုဝ်းလူမျိုး|ပအိုဝ်း]]နှင့် အခြားသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများလည်း ရောနှောနေထိုင်ကြသည်။<ref name="gazetteer"/> လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး အချက်အချာကျသဖြင့် ခရီးသွားလာရေး အခြေပြု ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းများ၊ စားသောက်ဆိုင်များနှင့် ကုန်သည်ပွဲရုံလုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးသည်။ ဒေသခံများသည် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းကို အဓိကလုပ်ကိုင်ကြပြီး ဆန်စပါး၊ ပြောင်းဖူးနှင့် ရာသီအလိုက် သစ်သီးဝလံများကို စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်ကာ အခြားမြို့ကြီးများသို့ တင်ပို့ရောင်းချကြသည်။ == ကိုးကား == {{Reflist}} {{ရှမ်းပြည်နယ်}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ]] [[Category:ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ မြို့များ]] [[Category:လွိုင်လင်ခရိုင်]] {{ရှမ်းပြည်နယ်}} [[Category:ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ မြို့များ]] {{Shan-geo-stub}} tczndqby0t1opan4emo06yotziwd8hu 0 114355 1048819 1047753 2026-08-15T15:42:54Z Cepyita 93402 /* */ 1048819 wikitext text/x-wiki {{Infobox deity|type=Greek|name=အာဖရိုဒီးတယ် |image=NAMA Aphrodite Syracuse.jpg|alt=|caption=''Aphrodite Pudica'' (၂ ရာစု ရောမ ရုပ်ပွား), [[အသီနမြို့တော်၊ အမျိုးသား ရှေးဟောင်းသုတေသနပြတိုက်]]|god_of=Goddess of love, beauty and sexuality|abode=[[အိုလံပတ်တောင် (ဂရိ)|အိုလံပတ်တောင်]]|symbol=[[Dolphin]], [[Rose]], [[Scallop|Scallop Shell]], [[Myrtle (plant)|Myrtle]], [[Dove]], [[Sparrow]], [[Girdle]], [[Mirror]], [[Pearl]] and [[Swan]]|consort=[[Hephaestus]], [[Ares]], [[Poseidon]], [[Hermes]], [[Dionysus]], [[Adonis]], and [[Anchises]]|parents=In the ''[[Iliad]]'': [[Zeus]] and [[Dione (Titaness)|Dione]]<ref>Homer, ''Iliad'' 5.370.</ref><br/>In ''[[Theogony]]'': [[Uranus (mythology)|Uranus]]'s severed genitals<ref>Hesiod, ''Theogony'', 188</ref>|siblings=[[Aeacus]], [[Angelos (Greek mythology)|Angelos]], [[Apollo]], [[Ares]], [[Artemis]], [[Athena]], [[Dionysus]], [[Eileithyia]], [[Enyo]], [[Eris (mythology)|Eris]], [[Ersa]], [[Hebe (mythology)|Hebe]], [[Helen of Troy]], [[Hephaestus]], [[Heracles]], [[Hermes]], [[Minos]], [[Pandia]], [[Persephone]], [[Perseus]], [[Rhadamanthus]], the [[Graces]], the [[Horae]], the [[Litae]], the [[Muse]]s, the [[Moirai]], ''or'' the [[Titan (mythology)|Titans]], the [[Cyclops|Cyclopes]], the [[Meliae]], the [[Erinyes]] (Furies), the [[Giants (Greek mythology)|Giants]], the [[Hekatonkheires]]|children=With Ares: [[Eros]],<ref name="eros">Eros is usually mentioned as the son of Aphrodite but in other versions he is born out of Chaos</ref> [[Phobos (mythology)|Phobos]], [[Deimos (mythology)|Deimos]], [[Harmonia (mythology)|Harmonia]], [[Pothos (mythology)|Pothos]], [[Anteros]], [[Himeros]],<br/>With Hermes: [[Hermaphroditus]],<br/>With Poseidon: [[Rhodos]], [[Eryx (mythology)|Eryx]],<br/>With Dionysus: [[Peitho]], [[Charites|The Graces]], [[Priapus]],<br/>With Anchises: [[Aeneas]]|mount=|Roman_equivalent=[[ဗီးနပ်စ် (ဒဏ္ဍာရီ)|ဝဲ့နုစ်]]|equivalent1_type=Mesopotamian|equivalent1=[[Inanna]]/Ishtar|equivalent2_type=Canaanite|equivalent2=[[Astarte]]}} '''အာဖ်ရိုဒီးတယ်'''({{lang-grc|Ἀφροδίτη|Aphrodite}}, {{lang-la|Venus}}, {{lang-sa|အာသ္ဖုဇိတ်}})၊ '''အာဖြိုဒိတာ'''(ဒေါရိ, အိုယိုလိ: Ἀφροδίτα) သို့မဟုတ် '''အက်ဖ်ှရိုဒိုက်တီး'''({{lang-en|Aphrodite}})သည် [[ဂရိဒဏ္ဍာရီ]]လာ ချစ်ခြင်း၊ အလှအပ၊ သာယာမှုနှင့် နုပျိုမှုတို့၏ နတ်ဘုရားမ ဖြစ်သည်။ အာဖ်ရိုဒီတဲနှင့် စရိုက်သဘာဝတူညီသည့် ခေါမနတ်ဒေဝီ ဗီးနပ်စ်ကို အစွဲပြုမှည့်ခေါ်ထား သော [[ဗီးနပ်စ်ဂြိုဟ်]]နှင့် ယှဉ်တွဲအမှတ်သညာပြုခံရသည်။ အာဖ်ရိုဒီတဲ၏ ပင်မသင်္ကေတများတွင် မာတဲလ်ပင်၊ နှင်းဆီ၊ ခို၊ စာကလေးနှင့် ငန်းများ ပါဝင်သည်။ "အာဖ်ရိုဒီးတယ်" သည် ဘီစီငါးရာစု Classical Attic ရှေးဂရိစံအသံထွက်ကို မြန်မာ့အသံဖလှယ်မှုပြုထားခြင်းဖြစ်ပြီး ခေတ်သစ်ဂရိအသံကိုလိုက်လျှင် /အာဖ်ရိုသှိတီ/~/အာဖ်ရိုဓိတီ/ဟု အနီးစပ်ဆုံးထွက်ရှိသည်။ == သံသေဒဇ ပေါ်လာခြင်း == နတ်မင်း ခရိုနက်က ဖခင် ယူရေးနပ်အား တိုက်ခိုက်စဉ် ယူရေးနပ်၏ မွေးအင်္ဂါ ရေသို့ ကျသော် ရေမြုပ်ဖြစ်သည်။ ထိုရေမြုပ်သည် ပင်လယ်၌ မျောရင်း မိန်းမပျိုအသွင် ဖြစ်လာသည်။ ဆိုင်ပရပ်ကျွန်းရှိ ပါဖော့မြို့အနီးတွင် အသက်ဝင်လေသည်။ ဆိုင်ပရစ် (ဆိုင်ပရပ်သူ) ဟု လူတို့က ခေါ်ကြလေသည်။ စင်သီယာကျွန်းအနီးတွင် အသက်ဝင်ကြောင်း ယုံကြည်သူတို့က စင်သရီယာ (စင်သီယာသူ) ဟု ခေါ်ပြန်သည်။ အသက်ဝင်စဉ်ပင် အရွယ်ရောက်ပြီးသော မိန်းမ၏အသွင်ကို ရသည်။ == ကံထူးရှင် ပန်းပဲဆရာ == အဖရိုဒိုက် ဖြစ်လာသော် နတ်ဘုရားတို့ မာန်စောင်သူက စောင်၊ စိုးရိမ်သူက စိုးရိမ် ဖြစ်ကြရသည်။ အလွန်လှသော အဖရိုဒိုက်ကြောင့် ဇုသည်လည်း စိတ်မအေးရ။ သို့ဖြစ်ရာ ဟီရာဖန်ဆင်းသည့် ဟပ်ဖေးစတပ်နှင့် လက်ထပ်ပေးလိုက်သည်။ ဟပ်ဖေးစတပ်မှာ ဟီရာလက်တည့်စမ်းထားသော နတ်ဖြစ်ပြီး အလွန်ရုပ်ဆိုးသည်။ အိုလံပတ်တောင်၌ နေသော်လည်း နတ်ရာမဝင်ဘဲ ပန်းပဲဖိုတွင်သာ အချိန်ကုန်ရသည်။ စီစဉ်သော လက်ထပ်ပွဲကို မနှစ်လိုသော အဖရိုဒိုက်မှာ ဟပ်ဖေးစတပ်မှလွဲ၍ ကျန်နတ်ဘုရား၊ လူယောက်ျားတို့နှင့် ဘဝကို ကုန်လွန်ခဲ့သည်။ == အဖရိုဒိုက်နှင့် အချစ်မှတ်တိုင် စိုက်ခဲ့သူများ == === အဲရီးဇ် === အဖရိုဒိုက်နှင့် ပထမဆုံး အကြည်ဆိုက်သူမှာ စစ်နတ်ဘုရား [[အဲရီးဇ်]] ဖြစ်သည်။ ဖိုဘိုနှင့် ဒိုင်မော့ဟူသော အမြွာညီအစ်ကိုနှစ်ယောက်၊ ဟာမိုနီရာ ဟူသော သမီးတယောက်နှင့် ဆန္ဒနတ်လေးပါး (အီရော့၊ အန်တီရော့၊ ဟင်မီရော့၊ ပိုသို) ကို မွေးသည်။ === ပိုဆိုက်ဒန် === ရေသခင်ကြီး [[ပိုဆိုက်ဒန်]] သည်လည်း အဖရိုဒိုက်နှင့် ချစ်ပွဲဝင်ခဲ့သေးသည်။ ရိုဒီဟူသော သမီးတယောက် ရသည်။ === ဟာမိ === ဇု၏သားငယ် ဟာမိသည်လည်း အဖရိုဒိုက်နှင့် မကင်းပေ။ တိုင်ချီ၊ ပိုင်သိုနှင့် ဟာမဖရိုဒီတော့ဟူသော သားသုံးယောက် ရသည်။ === အဒိုနစ် === ဆိုင်ပရပ်မင်းသမီး မာရာက ဖခင် စီနာရပ်နှင့် ချစ်ဗျူဟာခင်းလိုသည်။ အပျော်မယ်ဟန်ဆောင်၍ အကြံကို အကောင်အထည်ဖော်သည်။ သို့ဖြင့် အဒိုနစ်ဟူသော သားတယောက်ရသည်။ အကြောင်းစုံသိသည့် စီနာရပ်က သမီးအား သတ်ရန် လိုက်သည်။ မာရာက နတ်တို့အား တောင်းပန်သော် သစ်စေးပင်အဖြစ် ပြောင်းပေးလိုက်သည်။ သို့သော် မွေးကင်းစ အဒိုနစ်ကို စောင့်ရှောက်မည့်သူ မရှိတော့။ ဖြတ်သွားဖြတ်လာ အဖရိုဒိုက်က ထိုကလေးကို တွေ့သည်။ ထို့ကြောင့် အောက်ကမ္ဘာသို့ယူကာ ပစစ်ဖှနီ (Per-siff-an-ee) အား မွေးစေသည်။ အရွယ်ရောက်သော် သန်စွမ်း၍ ယောက်ျားကောင်းတယောက်ဖြစ်လာသည်။ အဖရိုဒိုက်က ပစစ်ဖှနီးထံမှ ပြန်တောင်းသည်။ ပစစ်ဖှနီးသည်လည်း လက်မလွှတ်နိုင်။ သို့ဖြင့် အချင်းများကြသည်။ ဇုက အဒိုနစ်၏ သက်တမ်း သုံးပုံတပုံကို အဖရိုဒိုက်နှင့် နေရန်၊ နောက် သုံးပုံတပုံကို ပစစ်ဖှနီးနှင့် နေရန်၊ ကျန် သုံးပုံတပုံကို အဒိုနစ်သဘောကျသူနှင့် နေရန် ဆုံးဖြတ်ပေးသည်။ သို့ဖြင့် အဖရိုဒိုက်နှင့်အတူ အဒိုနစ် မြေပေါ်သို့ ပြန်ပါလာသည်။ မြေပေါ်ရောက်သော် အဒိုနစ်က အမဲလိုက်ခြင်းကို သဘောတွေ့လာသည်။ အဖရိုဒိုက်မှာ အမြဲမလိုက်နိုင်။ သို့ဖြစ်၍ အမဲလိုက်ခံရခြင်းကို မကြောက်သော တိရစ္ဆာန်ကို အမဲမလိုက်ရန် သတိပေးပြီး အပြင်သွားသည်။ အဒိုနစ် အမဲလိုက်သော် တောဝက်ယောင်ဆောင်သော အေရိနှင့် တွေ့သည်။ အချို့ကလည်း ချစ်သဝန်ကြောင် အေရိက တမင်ကြံသည်ဟု ဆိုသည်။ အဖရိုဒိုက်စကားကို မေ့နေသော အဒိုနစ်က တောဝက်နောက်သို့ လိုက်သည်။ သို့သော် သူသည်သာ သားကောင် ပြန်ဖြစ်ရသည်။ တောဝက်စွယ်နှင့် ဘဝဆုံးသည်။ အဒိုနစ်နှင့် ဘီရိုဟူသော သမီးတယောက် ရသည်။ === ဒိုင်ယွန်နီဆပ် === ဝိုင်နတ်ဘုရားသည်လည်း အဖရိုဒိုက်နှင့် အချစ်ဗျစ်ရည်ကို မြည်းခဲ့သေးသည်။ သီရိနတ်သမီးသုံးပါး (သာလိရာ၊ ယူဖရိုဆိုင်း၊ အက်ဂလဲယာ) နှင့် ပရီရာပက်ဟူသော သားကို ရသည်။ === ဖေသွန် === ဟီးလိရော့၏သား မိုးသောက်ကြယ် ဖေသွန်သည်လည်း အဖရိုဒိုက်နှင့် မကင်းခဲ့။ အက်စတီနက်ဟူသော သားတယောက်ရသည်။ === အန်ချီဆက် === ထရွိုင်အနီးရှိ ဒါဒနီယာပြည်မှ မင်းသား အန်ချီဆက်နှင့်လည်း ဖရီဂျီယံ မင်းသမီးအသွင်နေကာ နှစ်ပတ်ခန့် အတူနေသည်။ ကိုးလလွန်မှ မွေးကင်းစသမီးလေး အေနီယာကို ပေးကာ နှုတ်မဖွာရန်ပြောပြီး အိုလံပတ်တောင်သို့ ပြန်လေသည်။ === ဘူတက် === ရွှေဆိတ်သားမွှေးရေကို ရှာရန် ဂျေဆန်နှင့်အတူ ရွက်လွှင့်လာသော ဘူတက်သည် ရေသရဲမတို့၏ ဖျားယောင်းမှုကို အံမတုနိုင်ဘဲ ရေသို့ ဆင်းသည်။ အဖရိုဒိုက်က ကယ်ကာ စစ္စလီကျွန်းရှိ လီလီဘန်းသို့ ပို့သည်။ ထို၌ပင် နှစ်ဦးသား အချစ်နယ်ကျွံကြသည်။ သူတို့၏သား အာရစ်မှာ နောင်သော် စစ္စလီဘုရင် ဖြစ်လာသည်။ == ကိုးကွယ်မှု == အက်ဖရိုဒိုက်ကိုကိုးကွယ်သူ ဂိုဏ်းမှာ ဆူမာရီးယန်းဂိုဏ်း အီနန်းနာက ကိုးကွယ်သည့် အရှေ့ဆမစ်တစ် နတ်ဒေဝီ အစ်ရှတာ၏အနွယ်ဝင် ဖီးနီးယှန်းနတ်ဒေဝီ အက်စတာတေတို့မှ ဆင်းသက်လာသည်။ နှစ်စဉ်နွေလယ်ကာလများ၌ ကျင်းပသည့် အက်ဖရိုဒီးရှား (Aphrodisia) မှာ သူမ၏ အဓိကပွဲတော်ဖြစ်သည်။ အေသင်နှင့် ကိုရင့်တို့တွင် အဓိက ကျင်းပသည်။ ဘုရားကျောင်းတွင် အပူဇော်ခံများ ရှိပြီး ထိုသူတော်စင်မတို့နှင့် မေထုန်ပြုကာ အဖရိုဒိုက်အား ပူဇော်ရသည်။ ခရစ်တော်မပေါ်မီ ၁၄၆ ခုတွင် ရောမတို့က ကိုရင့်မြို့အား စီးနင်းသော် ဘုရားကျောင်းများ ပျက်သွားသည်။ ခရစ်တော်မပေါ်မီ ၄၄ ခုတွင် မြို့ကို ပြန်တည်သော်လည်း ဘုရားကျောင်းများ ရှိမလာတော့။ သို့သော် မေထုန်မှုဖြင့် ပူဇော်ခြင်းမှာ ဆက်ရှိနေသေးသည်။ လကောနီးယားတွင် အက်ဖရိုဒိုက်ကို သူရဲကောင်းနတ်ဒေဝီအဖြစ်နှင့် ကိုးကွယ်သည်။ ပြည့်တန်ဆာများအား စောင့်ရှောက်သူဒေဝီနတ်ဘုရားမ ဖြစ်သောကြောင့် အစောပိုင်းပညာရှင်များက "မြင့်မြတ်သောပြည့်တန်ဆာ" ဟူသည့် အယူအဆကို တင်သွင်းခဲ့ကြသော်လည်း ယခုအခါ မှားယွင်းမှုအဖြစ် ရှုမြင်ကြသည်။ == ပြင်ပလင့်များ == * [http://www.theoi.com/Olympios/Aphrodite.html Theoi Project, Aphrodite] information from classical literature, Greek and Roman art * [https://www.nytimes.com/2008/12/19/arts/design/19wome.html The Glory which Was Greece from a Female Perspective] * [http://afrodite.saffo.googlepages.com/aphrodite-sappho.html Sappho's Hymn to Aphrodite, with a brief explanation] [[ကဏ္ဍ:ဂရိနတ်ဘုရားများ]] f7tjdjrvz3wgh9qno1oc93h6euvzc4s 0 118341 1048791 1048122 2026-08-15T12:04:09Z ~2026-44778-02 146966 1048791 wikitext text/x-wiki '''[[တပ်မတော်|မြန်မာ့တပ်မတော်]]'''တွင် လက်ရှိတာဝန်ထမ်းဆောင်နေကြသော အရာရှိကြီးများ စာရင်းဆောင်းပါးဖြစ်သည်။ ==ထိပ်တန်းအရာရှိကြီးများ == {| class="wikitable" !စဉ် !ရာထူး/တာဝန် !တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ် !မှတ်ချက် |- |၁ |[[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] |[[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[ရဲဝင်းဦး]] |OTS(၇၇) |- |၂ |[[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]၊ [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ကြည်း)]] |[[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[ကျော်စွာလင်း]] |DSA(၃၅) |- |၃ |[[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]] |[[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[ကိုကိုဦး (ဗိုလ်ချုပ်)|ကိုကိုဦး]] |DSA(၃၈) |- |၄ |[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ)]] |[[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[ထိန်ဝင်း]] <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cw9yrgg7y17t|title=ဗိုလ်ချုပ်ထိန်ဝင်း ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ) ဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၁၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၁၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ }}</ref> |DSA(၂၉) |- |၅ |[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ)]] |[[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[ထွန်းဝင်း]] |DSA(၃၄) |} == စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူးများ == {| class="wikitable" !စဉ် !ရာထူး/တာဝန် !တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ် !မှတ်ချက် |- |၁ |[[အမှတ် (၁) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၁)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[နီလင်းအောင်]] |DSA(၃၇) |- |၂ |[[အမှတ် (၂) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၂)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဇော်မင်းလတ် |DSA(၃၇) |- |၃ |[[အမှတ် (၃) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၃)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[သန်းထိုက်]] |DSA(၃၈) |- |၄ |[[အမှတ် (၄) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၄)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်လင်းမောင် |DSA(၃၇) |} == အရာရှိချုပ်များ == {| class="wikitable" !စဉ် !ရာထူး/တာဝန် !တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ် !မှတ်ချက် |- |၁ |[[စစ်ရေးချုပ်]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ဇော်ဟိန်း]] |DSA(၃၈) |- |၂ |[[စစ်ထောက်ချုပ်]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ဇော်မျိုးတင်]] |DSA(၃၂) |- |၃ |တပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ် |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ပြည့်စုံလင်း |DSA(၄၀) |- |၄ |တပ်မ​တော်စစ်ဆေးရေးအရာရှိချုပ် |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မျိုးမင်းထွန်း |OTC(၂၃) |- |၅ |[[စစ်ရာထူးခန့်ချုပ်]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထိန်ဝင်း |DSA(၃၈) |- |၆ |[[စစ်ဥပဒေချုပ်]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မျိုးသန့်နိုင် |DSA(၃၂) |- |၇ |[[တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးနှင့် စာရင်းစစ်ချုပ် (ကြည်း/ရေ/လေ)|တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးနှင့်စာရင်းစစ်ချုပ်(ကြည်း၊ရေ၊လေ)]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[နိုင်နိုင်ဦး]] |DSA(၃၅) |- |၈ |[[စစ်ဖက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်|တပ်မ​တော်စစ်ဘက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်ကိုထိုက် |DSA(၃၈) |- |၉ |လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးအရာရှိချုပ် |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးမင်း |DSA(၃၉) |- |၁၀ |[[ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေး အရာရှိချုပ်ရုံး|ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ်]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[မိုးမြင့်ဆွေ]] |အလုပ်သင်ဗိုလ်၊အပတ်စဉ်(၂၃) |- |၁၁ |စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(ကြည်း) |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[သန်းထိုက်]] |DSA(၃၈) |- |၁၂ |စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(ရေ) |ဗိုလ်ချုပ် သိန်းထူး |DSA(-) |- |၁၃ |စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(လေ) |ဗိုလ်ချုပ် |DSA(-) |} == အစိုးရအဖွဲ့ဝင်များ == ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ်အနေဖြင့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးဌာနများ၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး – ဒုတိယဝန်ကြီးများအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေကြသော တပ်မတော်အရာရှိကြီးများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် - {| class="wikitable" !စဉ် !ရာထူး/တာဝန် !တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ် !မှတ်ချက် |- |၁ |[[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |[[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[ထွန်းအောင်]] |DSA(၂၉) ယခင် [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ)]] |- |၂ |[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ညွန့်ဝင်းဆွေ]] |DSA(၃၆) ယခင် [[အမှတ် (၄) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၄)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]] |- |၃ |[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ဖုန်းမြတ်]] |OTS(၇၃) ယခင် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |- |၄ |အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့်ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုညှိနှိုင်းရေးကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရာပြည့်]] |DSA(၂၂) ယခင် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြည်​ထောင်စုဝန်ကြီး |- |၅ |အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့်ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုညှိနှိုင်းရေးကော်မတီအတွင်းရေးမှူး |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မင်းနိုင် |OTS(၆၆) ယခင် တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးနှင့်စာရင်းစစ်ချုပ်(ကြည်း၊ရေ၊လေ) |- |၆ |ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန [[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]] ရဲချုပ် |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးလှိုင် |ယခင် [[အမှတ် (၄) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၄)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]] |- |၇ |ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး |ဗိုလ်ချုပ် အောင်မျိုးသန့် |DSA(၃၀) ယခင် ဒုတိယတပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ် |- |၈ |ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး |ဗိုလ်ချုပ် မင်းသူ |DSA(၃၇) ယခင် ဒုတိယတပ်မတော်စစ်ဖက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ် |- |၉ |နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး |ဗိုလ်ချုပ် ကျော်စွာဦး |တေဇ(၂၂) ယခင် အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး |} == တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူးများ == {| class="wikitable" !စဉ် !တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် !တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲပုဂ္ဂိုလ် !မှတ်ချက် |- |၁ |[[နေပြည်တော်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |ဗိုလ်ချုပ် ​ကြည်သိုက် |DSA(၃၉) |- |၂ |[[မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |ဗိုလ်ချုပ်‌ အောင်ဇော်ထွေး |တေဇ(၂၄) |- |၃ |[[အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |ဗိုလ်ချုပ် အေးမင်းဦး |OTS(၉၄) |- |၄ |[[အရှေ့ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်နိုင်ဦး |DSA(၄၁) |- |၅ |[[အရှေ့အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ထွန်းအောင် |ခေတ္တတိုင်းမှူး |- |၆ |[[တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |ဗိုလ်ချုပ် စိုးမြတ်ထွဋ် |DSA(၄၀) |- |၇ |[[အရှေ့တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |ဗိုလ်မှူးချုပ် သူရ ဇော်လွင်စိုး |DSA(၄၂) |- |၈ |[[ကမ်းရိုးတန်းဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |ဗိုလ်ချုပ် ကျော်ကျော်ဟန် |DSA(၄၁) |- |၉ |[[ရန်ကုန်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |ဗိုလ်မှူးချုပ် တင်မင်းလတ် |DSA(၄၁) |- |၁၀ |[[အနောက်တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |‌‌ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်ကျော်ခိုင် |– |- |၁၁ |[[အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |ဗိုလ်မှူးချုပ် ‌ကျော်ဇော |DSA(၄၃) |- |၁၂ |[[အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |ဗိုလ်ချုပ် ကျော်သူရ |DSA(၃၉) |- |၁၃ |[[အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |ဗိုလ်မှူးချုပ် ‌အောင်ဌေး |OTS(၈၁) |- |၁၄ |[[တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |‌‌ဗိုလ်ချုပ် စိုးကျော်ထက် |DSA(၄၁) |} == အခြားတပ်မတော်အရာရှိကြီးများ == {| class="wikitable" !စဉ် !ရာထူး/တာဝန် !တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ် !မှတ်ချက် |- |၁ |တွဲဖက်စစ်ရေးချုပ်(၁) |ဗိုလ်ချုပ် ရဲရင့်ဝင်း |DSA(၃၆) |- |၂ |တွဲဖက်စစ်ရေးချုပ်(၂) |ဗိုလ်ချုပ် ထွန်းမြတ်ရွှေ |OTC(၂၁) |- |၃ |တွဲဖက်စစ်ထောက်ချုပ်(၁) |ဗိုလ်ချုပ် ဇော်လွင်ဦး |OTS(၇၅) |- |၄ |တွဲဖက်စစ်ထောက်ချုပ်(၂) |ဗိုလ်ချုပ် အောင်စိုးမိုး |DSA(၃၇) |- |၅ |ဒုတိယတပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ် (စစ်မဟာဗျူဟာ) |ဗိုလ်မှူးချုပ် စိုးညွန့် |DSA(၃၆) |- |၆ |ဒုတိယတပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ် (လေ့ကျင့်ရေး) |ဗိုလ်ချုပ်ဝင်းဗိုလ် |OTS(၉၄) |- |၇ |ဒုတိယတပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ် (ပူးပေါင်း) |ဗိုလ်ချုပ် စန်းယုနိုင် |DSA(၃၄) |- |၈ |ဒုတိယစစ်ဘက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ် |ဗိုလ်ချုပ် မင်းသူ |DSA(၃၇) |- |၉ |ဒုတိယလေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးအရာရှိချုပ် |ဗိုလ်ချုပ် နေမျိုးဦး |DSA(၃၄) |- |၁၀ |ဒုတိယကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ် |ဗိုလ်ချုပ် မျိုးအောင် |OTS(၇၃) |- |၁၁ |ဒုတိယကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ် |ဗိုလ်ချုပ် | |} == စစ်လက်ရုံး/ဝန်ထမ်းတပ်ဖွဲ့ ညွှန်ကြားရေးမှူးများ == {| class="wikitable" !စဉ် !ရာထူး/တာဝန် !တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ် !မှတ်ချက် |- |၁ |[[အမြောက်တပ်ဖွဲ့ ညွှန်ကြားရေးမှူး]] |ဗိုလ်မှူးချုပ်/ဗိုလ်ချုပ် ထင်ကျော်စိုး |DSA(၃၃) |- |၂ |စစ်အင်ဂျင်နီယာညွှန်ကြားရေးမှူး |ဗိုလ်မှူးချုပ် ဝင်းမင်း |DSA(-) |- |၃ |ဆက်သွယ်ရေးညွှန်ကြားရေးမှူး |ဗိုလ်မှူးချုပ်/ဗိုလ်ချုပ်ရဲမြင့်နိုင် |OTS(၇၉) |- |၄ |သံချပ်ကာယန္တယားညွှန်ကြားရေးမှူး |ဗိုလ်ချုပ် ထူးမြတ်တိုး |DSA(၃၄) |- |၅ |ဒုံးတပ်ဖွဲ့ညွှန်ကြား​ရေးမှူး |ဗိုလ်ချုပ် နိုင်ဝင်းဆွေ |OTS(၉၄) |- |၆ | [[ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးနှင့် စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး|ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးနှင့်စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး]] |ဗိုလ်မှူးချုပ် ရဲရင့်အောင်<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/81173|title=(၈၁) နှစ်မြောက်တပ်မတော်နေ့ ဂုဏ်ပြုဇာတ်လမ်းတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် အနုပညာရှင်များနှင့် ဂုဏ်ပြုစစ်ချီသီချင်း၊ စစ်သည်တေးသီချင်း၊ ကဗျာနှင့် ဝတ္ထုစာမူဆုရရှိသူ စာပေပညာရှင်များအား ဂုဏ်ပြုဆုနှင့် ဂုဏ်ပြုမှတ်တမ်းလွှာများပေးအပ်ချီးမြှင့်|work=MOI Myanmar|access-date=၂၇ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၆ မတ် ၂၀၂၆}}</ref> |DSA(-) |- |၇ |ပြည်သူ့စစ်နှင့်နယ်ခြားစောင့်တပ်များညွှန်ကြားရေးမှူး |ဗိုလ်မှူးချုပ်/ဗိုလ်ချုပ် မင်းမင်းစိုး | |- |၈ |စခန်းမှူး (ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး(ကြည်း)၊ စခန်းရုံး) |ဗိုလ်ချုပ် သိန်းဇော် | |- |၉ |[[တပ်ထိန်းချုပ်ရုံး|တပ်ထိန်းချုပ်]] |ဗိုလ်ချုပ် သက်ထွန်းဦး |DSA(၃၃) |- |၁၀ |[[လျှပ်စစ်နှင့်စက်မှု အင်ဂျင်နီယာ ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|လျှပ်စစ်နှင့် စက်မှုအင်ဂျင်နီယာ]] ညွှန်ကြားရေးမှူး |ဗိုလ်မှူးချုပ်/ဗိုလ်ချုပ် နေမျိုးဦး |DSA(၃၄) |- |၁၁ |[[ဆေးဝန်ထမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|ဆေးဝန်ထမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူး]] |ဗိုလ်မှူးချုပ် ဇော်မျိုးဟန် | |- |၁၂ | [[တပ်မတော်မှတ်တမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|တပ်မတော်မှတ်တမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူး]] |ဗိုလ်ချုပ် | |- |၁၃ |ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် (ငွေစာရင်းရုံး၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန) |ဗိုလ်မှူးချုပ်/ဗိုလ်ချုပ် သက်ထွန်းအောင် |DSA(၂၈) |- |၁၄ | [[တပ်အင်အားဖြည့်တင်းရေး ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|တပ်မတော်အင်အားဖြည့်တင်းရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး]] |ဗိုလ်ချုပ် ကျော်ကျော်ဦး |OTC(၂၁) |- |၁၅ |တပ်မတော်စစ်သမိုင်းပြတိုက်နှင့်မော်ကွန်းတိုက်ညွှန်ကြားရေးမှူး |ဗိုလ်ချုပ် ဇော်ဝင်း | |- |၁၆ |[[လုံခြုံရေးနှင့်ဆိုင်သော ပုံနှိပ်လုပ်ငန်း ညွှန်ကြားရေးမှူး|လုံခြုံရေးနှင့်ဆိုင်သောပုံနှိပ်လုပ်ငန်း ညွှန်ကြားရေးမှူး]] |ဗိုလ်ချုပ် ဝင်းဇော် | |- |၁၇ |[[ပြန်လည်နေရာချထားရေး ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|ပြန်လည်နေရာချထားရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး]] |ဗိုလ်မှူး ဟန်ဇော်ဦး |DSA(၃၆) |- |၁၈ |ပစ္စည်းဝယ်ယူရေးညွှန်ကြားရေးမှူး |ဗိုလ်ချုပ် ခင်မောင်သန်း |OTS(၇၁) |- |၁၉ | [[ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးတပ်ဖွဲ့|ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး]] |ဗိုလ်မှူးချုပ်/ဗိုလ်ချုပ် တင်စိုး | |- |၂၀ |အထူးဆောက်လုပ်ရေးညွှန်ကြားရေးမှူး |ဗိုလ်ချုပ် ခင်မောင်အေး | |- |၂၁ |[[စစ်လက်နက်ပစ္စည်း ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|စစ်လက်နက်ပစ္စည်း ညွှန်ကြားရေးမှူး]] |ဗိုလ်ချုပ် ဝင်းမြတ် <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cljj4lz1nrdo|title=နေပြည်တော်တိုင်းမှူးအပါအဝင် ဗိုလ်ချုပ် ၅ ဦး ဖယ်ရှားခံရ|work=BBC Burmese|access-date=၃၀ မေ ၂၀၂၄|date=၂၈ မေ ၂၀၂၄ }}</ref> |DSA(၃၁) |} == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:တပ်မတော်၏ စစ်ဘက်ရာထူးတာဝန်ခန့်အပ်မှုများ|*]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]] {{တပ်မတော်}} amy9t1a3bjq2xumyvoduip1z811u6b7 0 132403 1048910 750902 2026-08-16T10:54:45Z CommonsDelinker 115 Replacing Leopardus_tigrinus_-_Parc_des_Félins.jpg with [[File:Leopardus_guttulus_-_Parc_des_Félins.jpg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error)). 1048910 wikitext text/x-wiki {{rough translation}} {{Speciesbox | name = အွန်စီလာကြောင်<br><small>({{Lang-en|Oncilla}})</small> | image = Leopardus guttulus - Parc des Félins.jpg | status = VU | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=iucn>{{cite iucn |title=''Leopardus tigrinus'' |author1=Payan, E. |author2=de Oliveira, T. |name-list-style=amp |page=e.T54012637A50653881 |date=2016}}</ref> | genus = Leopardus | species = tigrinus | authority = ([[:en:Johann Christian Daniel von Schreber|Schreber]], 1775)<ref name=msw3>{{MSW3 Wozencraft|pages = 539|id=14000114 |heading=Species ''Leopardus tigrinus''}}</ref> | synonyms = ''Oncifelis tigrinus'', ''Felis tigrina'' | range_map = Oncilla distribution.jpg | range_map_caption = အွန်စီလာကြောင်များ နေထိုင်ကျက်စားသော ဒေသများ (၂၀၁၆)<ref name=iucn/> }} '''အွန်စီလာကြောင်''' ({{Lang-en|Oncilla}}) သည် [[ဗဟိုအမေရိက]]မှ [[ဘရာဇီးနိုင်ငံ]]အလယ်ပိုင်းအထိ ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကျက်စားကြသည့် အစက်အပြောက်များပါရှိသော [[ကြောင်မျိုးရင်း|ကြောင်မျိုးရင်းဝင်]] တောကြောင်ငယ်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ သစ်တောပြုန်းတီးမှုနှင့် နေရင်းဒေသများအား စိုက်ပျိုးရေးမြေများအဖြစ် ပြောင်းလဲခြင်းတို့ကြောင့် ၎င်းကြောင်များ၏ အရေအတွက်လျော့ကျရန် ခြိမ်းခြောက်နေရသဖြင့် IUCN အနီရောင်စာရင်းတွင် မျိုးသုဉ်းအန္တရာယ်ကျရောက်နိုင် (VU) အဆင့်သတ်မှတ်ခံထားရသည်။ == စရိုက်လက္ခဏာများ == အွန်စီလာကြောင်သည် မာရ်ဂေး နှင့် [[ကျားသစ်ကွက်တောကြောင်|ဩစလတ်]] <ref name="Leyhausen1963">{{Template:Cite journal|author=Leyhausen, P.|year=1963|title=Über südamerikanische Pardelkatzen|pages=627–640}}</ref> နှင့်ဆင်တူပြီး သေးငယ်ပါသည်။ ပါး၍သေးသွယ်သည့် နှာခေါင်းရှိသည်။ ၎င်းသည် {{Convert|38|to|59|cm}} ကြီးထွားလာပြီး အမြီးသည် {{Convert|20|to|42|cm|in}} အထိ ရှည်လျားသည်။ <ref name="WCoW">{{Template:Cite book|author=Sunquist, M.|year=2002|title=Wild Cats of the World|publisher=University of Chicago Press|location=Chicago|pages=[https://archive.org/details/wildcatsofworld00sunq/page/130 130]–134|isbn=0-226-77999-8|url=https://archive.org/details/wildcatsofworld00sunq}}</ref> ၎င်းသည်ပျမ်းမျှ [[ကြောင် (တိရစ္ဆာန်)|အိမ်မွေးကြောင်]] ထက် အနည်းငယ်ပိုရှည်သော်လည်း လီယိုပါရ်ဒက်စ် တိုက်ဂရစ်နက်စ်သည် ပျမ်းမျှအားဖြင့်ပိုမိုပေါ့ပါးသည်။။ အလေးချိန် {{Convert|1.5|to|3|kg|lb}} ရှိသည်။ <ref name="ADV">[http://animaldiversity.ummz.umich.edu/site/accounts/information/Leopardus_tigrinus.html University of Michigan Museum of Zoology]</ref> == နေထိုင်ကျက်စားရာဒေသများ == အွန်စီလာကြောင်များကို [[ကော့စတာရီကာနိုင်ငံ|ကော့စတာရီကာ]]နှင့် [[ပနားမားနိုင်ငံ|ပနားမား]]မှ [[အမေဇုန် မိုးသစ်တော|အမေဇုန်]]မြစ်ဝှမ်းနှင့် [[ဘရာဇီးနိုင်ငံ|ဘရာဇီး]] အလယ်ပိုင်းအထိ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် တွေ့ရသည်။ အွန်စီလာအများစုသည် ကော့စတာရီကာ၏ မိုးတိမ်သစ်တောများ၊ [[အင်န်ဒီးစ် တောင်တန်း|အင်န်ဒီးစ်]]မြောက်ပိုင်းရှိ {{Convert|1500|to|3000|m|ft}} အမြင့်တွင်ရရှိခဲ့သည် နှင့်ခြောကအမြင့်ရှိတောင်တန်းCaati ဘရာဇီးနိုင်ငံရှိnga မြောက်သည့် ဆယ်ရာဒိုှုခင်း ကာတီကာ ပနားမားတွင <ref>{{Template:Cite journal|author=Meyer, N.F., Esser, H.J., Moreno, R., van Langevelde, F., Liefting, Y., Oller, D.R., Vogels, C.B., Carver, A.D., Nielsen, C.K. and Jansen, P.A.|year=2015|title=An assessment of the terrestrial mammal communities in forests of Central Panama, using camera-trap surveys}}</ref> တွင် တွေ့ရသည်VolcánBarú အမရှိသားဥယျာဉ်များတွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ <ref>{{Template:Cite journal|author=Rodgers, T. W., and Kapheim, K. M.|year=2017|title=A High-Elevation Record of the Little Spotted Cat (''Leopardus tigrinus oncilla'') from Western Panama}}</ref> [[ကိုလံဘီယာနိုင်ငံ|ကိုလံဘီယာ]] တွင်အင်ဒီးယန်းဒေသ၊ ကော် ဒအွန်စီလာများ ယာ လာအူစီယ်လန်း တွင် {{Convert|6200|မှ|15700|ft|m}} အမြင့် ဒီလတဆက်စပ်ဒေသ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု Los Nevados အမျိုးသားသဘာဝပန်းခြံuရှိကြသည်ဟုi ီးစီးဌာန ။ <ref>{{Template:Cite journal|author=Arias-Alzate, A., Sánchez-Londoño, J.D., Botero-Cañola, S. and González-Maya, J.F.|year=2014|title=Recent confirmed records of the Oncilla (''Leopardus tigrinus'') in the department of Antioquia, Colombia}}</ref> == မျိုးရိုးခွဲခြားခြင်း == [[ဖိုင်:Leopardus_tigrinus_(Felis_tigrina)_-_Museo_Civico_di_Storia_Naturale_Giacomo_Doria_-_Genoa,_Italy_-_DSC02677.JPG|thumb| အီတလီနိုင်ငံ ဂျီနိုအာမြို့တွင် ရိုက်ကူးထားသည့် အွန်စီလာကြောင် တစ်ကောင်၏ ဓာတ်ပုံ]] * ''လီယိုပါရ်ဒက်စ် တိုက်ဂရီနက်စ် တိုက်ဂရီနက်စ်''၊ [[ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံ|ဗင်နီဇွဲလား]] အရှေ့ပိုင်း၊ [[ဂိုင်ယာနာနိုင်ငံ|ဂိုင်ယာနာ]] ၊ [[ဘရာဇီးနိုင်ငံ|ဘရာဇီး]] အရှေ့မြောက်ဘက် * ''လီယိုပါရ်ဒက်စ် တိုက်ဂရီနက်စ် guttulus,'' အတ္တလန္တိတ်သစ်တောအလယ်ပိုင်းနှင့်တောင်ပိုင်း [[ဘရာဇီးနိုင်ငံ|ဘရာဇီး]], [[ဥရုဂွေးနိုင်ငံ|ဥရုဂွေး]], [[ပါရာဂွေးနိုင်ငံ|ပါရာဂွေး]] မြောက်ပိုင်း [[အာဂျင်တီးနားနိုင်ငံ|အာဂျင်တီးနား]] (နောက်ပိုင်းသီးခြားမျိုးစိတ်အဖြစ်အသိအမှတ်ပြု) * ''Leopardus tigrinus oncilla'', [[ဗဟိုအမေရိက|အမေရိကအလယ်ပိုင်း]] * ''Leopardus tigrinus pardinoides'', အနောက်ဘက်ဗင်နီဇွဲလား, [[ကိုလံဘီယာနိုင်ငံ|ကိုလံဘီယာ]], [[အီကွေဒေါနိုင်ငံ|အီကွေဒေါ]], [[ပီရူးနိုင်ငံ|ပီရူး]] == [[ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး အဆင့်အတန်း|ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး]] == [[ဖိုင်:Leopardus_tigrinus_(Tiger_cat)_fur_skins.jpg|thumb| အွန်စီလာများသည် သူတို့၏ သအရေခွံအတွက်သေဆုံးလျက်ရှိသည် ]] [[နိုင်ငံတကာ သဘာဝထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး အသင်း]] (IUCN) မှ အွန်စီလာကြောင်များကို [[မျိုးသုဉ်းရန်အန္တရာယ်ကျရောက်နိုင်သော မျိုးစိတ်|မျိုးသုဉ်းအန္တရာယ်ကျရောက်နိုင် (VU)]] မျိုးစိတ်အဖြစ်သတ်မှတ်ထားသည်။ သစ်တောပြုန်းတီးခြင်းနှင့် တရားမဝင်ဖမ်းဆီးခြင်းတို့သည့် အန္တရာယ်ကျရောက်ခြင်း အဓိကအကြောင်းအရင်းများဖြစ်သည်။ အွန်စီလာများသည်အလွန်အဖိုးတန်သည့်အတွက် မကြာခဏလိုလိုပင် တရားမဝင် ရောင်းဝယ်ခြင်း၊ ၎င်း၏ သရေအား အဝတ်အထည်ပြုလုပ်ရန်အလို့ငှာ သတ်ဖြတ်ခံရခြင်း စသည့်အန္တရာယ်များ ခြိမ်းခြောက်ခံနေရသည်။ [[ဘရာဇီးနိုင်ငံ|ဘရာဇီး]] တွင် အွန်စီလာကြောင်များ ပြန်လည်ရှင်သန်နိုင်စေရန် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး မွေးမြူရေးခြံအများအပြားရှိပြီး ထိုသတ္တဝါတို့၏ သဘာဝအခြေအနေများနှင့် ဇာတိအစာများသည် တောရိုင်းနှင့်အလားတူ မျိုးပွားခြင်းကို ပြုလုပ်ပေးနေသော နေရာများလည်းဖြစ်သည်။ မြောက်အမေရိကတွင်း သားပေါက် အချို့နှင့် ဥရောပနှင့် တောင်အမေရိကရှိတိရစ္ဆာန်ရုံများတွင် အနည်းငယ်ရှိသည်။ အွန်စီလာကြောင်လေးများသည် မွေးကင်းစကလေးအရွယ်၌ သေဆုံးမှုနှုန်းမြင့်မားသည်။ {{Clear}} == ကိုးကားချက်များ == {{Reflist}}{{ကြောင်မျိုးရင်းဝင် သတ္တဝါများ}} [[ကဏ္ဍ:အာဂျင်တီးနားနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော နို့တိုက်သတ္တဝါများ]] [[ကဏ္ဍ:ပြန်လည်မဆန်းစစ်ရသေးသော ဘာသာပြန်များပါဝင်သည့် စာမျက်နှာများ]] [[ကဏ္ဍ:ကြောင်မျိုးရင်းဝင် တိရစ္ဆာန်များ]] matfl2p8mf50kcm6pha2a4v8js860vr 0 142133 1048822 1048006 2026-08-15T16:09:00Z Cepyita 93402 /* */ 1048822 wikitext text/x-wiki {{Infobox deity | type = ဂရိ | name = အာထယ်နား<br>Ἀθηνᾶ | image = Mattei Athena Louvre Ma530 n2.jpg | alt = | caption = [[လူဗာပြတိုက်]]ရှိ ''မာတေးယီ အသီးနာ'' (''Mattei Athena'')။ ဘီစီ (၄) ရာစု ဂရိမူရင်း ပြီးနောက် ဘီစီ/အေဒီ ၁ ရာစုမှ ရောမတို့၏ မိတ္တူပွားရုပ်တု။ | god_of = ဉာဏ်ပညာ၊ သံလွင်ပင်၊ ရက်ကန်းရက်ခြင်း၊ တိုက်ပွဲဗျူဟာ ဆိုင်ရာ နတ်ဘုရားမ | abode = [[အိုလံပတ်တောင် (ဂရိ)|အိုလံပတ်တောင်]] | symbol = ဇီးကွက်၊ သံလွင်ပင်၊ မြွေ၊ ဆိတ်သားရေဒိုင်း၊ ချပ်ဝတ်တန်ဆာ၊ စစ်ပွဲဦးထုပ်၊ လှံ၊ ဂေါဂန်နိုင်းယန် (မြွေများရစ်ခွေသော ဦးခေါင်း) | parents = အိလိယဒ်မဟာကဗျာတွင် [[ဇုစ်]]<br />ထေဝိုဂိုနီကျမ်းတွင် ဇုစ် နှင့် မဲတိစ်{{efn|In other traditions, Athena's father is sometimes listed as [[Pallas (Giant)|Pallas]] the [[Giants (Greek mythology)|Giant]], [[Cyclopes|Cyclops]] Brontes, or [[Itonus|Itonos]] the [[Dactyl (mythology)|Daktyl]].{{sfn|Kerényi|1951|pages=121–122}}}} | siblings = [[အဲရီးဇ်|အားရဲစ်]], [[အသီးနာ|အထယ်န]], [[အပေါလို]], [[အာတေမိ]], [[အက်ဖရိုဒိုက်|အာဖရိုဒီးတာ]], [[ဒိုင်ယာနိုက်ဆပ်စ်|ဒီဝိုးနွီစိုစ်]], [[ဟီဘီ|ဟဲဗယ်]], [[ဟားမီးဇ်|ဟေရ်မဲ့စ်]], [[ဟဲရာကလီးဇ်|ဟဲရာကလဲ့စ်]], [[ဟယ်လင်|ဟေလေးနာ]], [[ဟဲဖိုက်စ်တို့စ်]], [[ပါးဆီးယပ်စ်|ပေရ်သျှုပ်စ်]], [[Minos|မီနိုစ်]], [[မူးစာ နတ်သမီးများ]] အစရှိသဖြင့် ရာချီသော အခြားသားသမီးများ | children = မရှိ၊ မွေးစားသားမှာ 'ဧရိခ်ထိုးနီယိုစ်' | mount = | Roman_equivalent = မီနဲရ်ဝါ (Minerva) | Etruscan_equivalent = | equivalent1_type = အီဂျစ် | equivalent1 = နဲအီးထ် | equivalent2_type = ခဲလ်တစ် | equivalent2 = ဆုလစ် | Canaanite_equivalent = အားနာ့တ် {{sfn|L. Day|1999|p=[https://books.google.com/books?id=yCkRz5pfxz0C&pg=PA39 39]}} }} {{special characters}} '''အာထယ်နား''' (ဝါ) '''အထယ်န''' ({{lang-grc|Ᾰ̓θηνᾶ}} ,IPA:/a.tʰɛː.nâː/, သံပြန်/အာထယ်နာ့/) သို့မဟု​​တ် အသီန၊ '''အသီးနာ''' (သို့) အသီးနီ ( Αθηνά, ခေတ်သစ်{{IPA-el|a.θiˈna}}; {{lang-en|Athena or Athene}}) သည် [[ဂရိဒဏ္ဍာရီ]]လာ နတ်ဘုရားမတစ်ဦးဖြစ်၍ '''ပါ့လားစ်''' (Pallas) ဘွဲ့​နာမနှင့် ထင်ရှားကာ ဉာဏ်ပညာ၊ လက်မှုအတတ်၊ သိပ္ပ၊ စစ်ရေးစစ်ရာဗျူဟာသျှတ္တရနှင့် သက်ဆိုင်သောနတ်သမီးဖြစ်သည်။<ref>{{cite book |last1=Inc |first1=Merriam-Webster |title=Merriam-Webster's Encyclopedia of Literature |date=1995 |publisher=Merriam-Webster |isbn=9780877790426 |url=https://books.google.com/books?id=eKNK1YwHcQ4C&pg=PA81|page=81]}}</ref> နောက်ပိုင်းကာလများတွင် ရောမနတ်ဘုရားမ မီနဲရ်ဝါ (Minerva)နှင့် ရောနှောပေါင်းစပ်သွားသည်။ ဂရိလောကတွင် မြို့များစွာတို့၏ အဓိက စောင့်ရှောက်သော နတ်ဘုရားမအဖြစ် သတ်မှတ်ယူဆခဲ့ကြ၍ အထူးသဖြင့် [[အေသင်မြို့|အာထဲနိုင်မြို့]]တော်၏ စောင့်ရှောက်သူဖြစ်၏။ နတ်သမီးကို အစွဲပြု၍ '''အာထဲနိုင်''' ဟု တွင်သည်ဟု ရာဇဝင်ရှိသော်လည်း မြို့နာမည်ကို စွဲ၍ နတ်သမီးနာမည်ရလာနိုင်ချေများသည်။<!--PLEASE DO NOT CHANGE THIS TO SAY ATHENS WAS NAMED AFTER ATHENA. Walter Burkert, a major authority on ancient Greek religion, states: "Since -ene is a typical place-name suffix - Mykene, Pallene, Troizen(e), Messene, and Cyrene - the goddess most probably takes her name from the city; she is the Pallas of Athens, just as Hera of Argos is Here Argeie." Thank you.-->{{snf|Burkert|1985|page=139}} အနုပညာလက်ရာများတွင် စစ်ခမောက်မကိုဋ်နှင့် လှံရှည်ကိုင်စွဲထားသော ရုပ်ပုံဖြင့် ဖော်ပြကြသည်။ သူမ၏ အဓိက အမှတ်လက္ခဏာများမှာ ဇီးကွက်၊ သံလွင်ပင်၊ မြွေနှင့် ဂိုရ်ဂိုနီးယွန် ( မြွေဘီလူးမရုပ်ပါသော ဘယက်တန်ဆာ) တို့ဖြစ်၏။ အီးဂျီယန် နန်းတော်နတ်သမီး ဇစ်မြစ်မှ အသီးနာသည် မြို့တော်နှင့် နီးကပ်စွာ ဆက်စပ်မှုရှိသည်။ သူမကို ပေါလိယပ်စ် (Polias) နှင့် ပေါလိယိုးကော့စ် (Poliouchos) (စကားလုံးနှစ်ခုစလုံးမှာ polis (မြို့ပြနိုင်ငံ) မှ ဆင်းသက်လာသည်။) အဖြစ်လည်း သိရှိကြပြီး သူမ၏ ဘုရားကျောင်းများမှာ အေသင်မြို့အလယ်မှ အခရောပါလစ်ခံတပ် တောင်ထိပ်တွင် တည်ရှိသည်။ အခြားများစွာသော ဘုရားကျောင်းဆောင်များ၊ အထိမ်းအမှတ် အဆောက်အဦးများနှင့်အတူ ယင်းတောင်ထိပ်မှ 'ပါးသနန်'ဘုရားကျောင်းဆောင်သည် သူမကို ရည်ရွယ်ပူဇော်သည့် ကျောင်းဆောင်ဖြစ်သည်။ လက်မှုအတတ်ပညာ၊ ရက်ကန်းရက်ခြင်းဆိုင်ရာ နတ်ဘုရားမအဖြစ် အသီးနာကို 'အားဂန်နီ' (Ergane) အဖြစ်လည်း သိရှိကြ၏။ စစ်ပွဲနတ်ဘုရားမဖြစ်ပြီး ရှေ့တန်းမှနေ၍ တိုက်ပွဲဆင်သူ (Athena Promachos) အဖြစ် စစ်သည်များကို ဦးဆောသ်သူဟူ၍ ယုံကြည်ကြသည်။ အေသင်မြို့က သူမ၏ အဓိကပွဲသည် 'ပယ်နသိနေယာ' ပွဲတော်ဖြစ်ပြီး အဲတစ်(အေသင်) ပြက္ခဒိန် Hekatombaion လ (ဇူလိင်/ဩဂုတ်) တွင် ကျင်းပကြ၍ အေသင်ပြက္ခဒိန်၌ အရေးကြီးဆုံးပွဲတော်လည်း ဖြစ်ပေသည်။ ဂရိဒဏ္ဍာရီ၌ အသီးနာသည် ဖခင် [[ဇုစ်]] ဦးခေါင်းမှ မွေးဖွားလာသည်ဟု ယူဆကြလေသည်။ အေသင်၏ မြို့တည်ဒဏ္ဍာရီတွင် အသီးနာသည် [[ပိုဆိုက်ဒန်]]ကို မြို့စောင့်ရှောက်သူအကြီးအကဲနေရာ ပြိုင်ပွဲ၌ ပထမဆုံး သံလွင်ပင်ကို ဖန်တီးခြင်းဖြင့် အနိုင်ရခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် အသီးနာ ပါသနော့စ် (အပျိုစဉ် အသီးနာ) အမည်ဖြင့်လည်း ထင်ရှားသည်။ တစ်ခုသော ရှေးဟောင်း အဲတစ်ဒဏ္ဍာရီတွင် ဟစ်ဖီးစတပ်စ်သည် သူမကိုညအဓမ္မကျင့်ရန် ကြို့းစားသော်လည်း မအောင်မြင်ခဲ့ချေ။ ရလဒ်အားဖြင့် ဂိုင်ယာမှ အရစ်သိုးနီးယပ်စ်ကို မွေးဖွားခြင်း ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ အရစ်သိုးနီးယပ်စ်သည် အရေးပါသော အေသင်မြို့တည်ထောင်သူတစ်ဦးဖြစ်၏။ အသီးနာသည် သူရဲကောင်းဆန်သော ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုများနှင့် ပတ်သက်၍ ကျော်ကြားသော နတ်ဘုရားမတစ်ဦးဖြစ်ရာ ပါးဆီးယပ်စ၊ ဟဲရာကလီးဇ်၊ ဘလဲ့ရာဖန်၊ နှင့် [[ဂျေးဆန်]] တို့ကို အကူအညီပေးခဲ့သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ အက်ဖရာဒိုက်တီနှင့် [[ဟီရာ|ဟဲ့ရာ]] တို့နှင့်တကွ အသီးနာသည် ထရိုဂျန်စစ်ပွဲကို ဖြစ်စေခဲ့သည် ကမ္ဘာ့ရန်ဖက် နတ်ဘုရားမ သုံးပါးထဲမှ တစ်ပါးဖြစ်လေသည်။ အိလိယဒ်ကဗျာရှည်တွင် သူမ၏ အခန်းကဏ္ဍများစွာရှိ၍ အခီးယာဒေသမှ သူများကို ကူညီသည်ဟု ဆိုကာ အောဒဆီကဗျာတွင် အိုဒစ်ဆီးယပ်စ်၏ အကြံပေးဖြစ်သည်ဟု ဖော်ပြပါရှိသည်။ ရောမကဗျာဆရာ အောဗစ်၏ နောက်ပိုင်းအရေးအသားများတွင် အသီးနာသည် လူသားအမျိုးသမီး အဲရာ့ခ်နီနှင့် ရက်ကန်းပြိုင်ပွဲတစ်ခု ယှဉ်ပြိုင်ပြီးနောက် အဲရာ့ခ်နီကို ပထမဆုံး ပင့်ကူအသွင်ပြောင်းခဲ့လေသည်။ ကဗျာဆရာ အောဗစ်က ဆက်လက်၍ ပိုဆိုက်ဒန်က မစ်ဒယူးဆာ (မဒူဆာ) က သူမ၏ ဘုရားကျောင်းတွင် အဓမ္မကျင့်ပြီးနောက် မစ်ဒယူးဆာကို မြွေများရစ်ခွေနေသောခေါင်း မည်သို့ပြောင်းလဲခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ ခေတ်ဆန်းချိန်ကာလ (Renaissance) ကတည်းက အသီးနာသည် ဉာဏ်ပညာ၊ အနုပညာနှင့် ဂန္ထဝင်(စာပေ)သင်ကြားခြင်းဆိုင်ရာ နိုင်ငံတကာပြယုတ်တစ်ခုဖြစ်လာခဲ့သည်။ အနောက်တိုင်း ပန်ချီဆရာများ၊ ခိုင်းနှိုင်းတင်စားသူများက အများအားဖြင့် အသီးနာကို လွတ်လပ်မှု၊ [[ဒီမိုကရေစီ]] ၏ အမှတ်သညာအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ==မှတ်စု== {{notelist}} ==ကိုးကားအညွှန်းများ== {{reflist}} ==ကိုးကားရင်းမြစ်များ== *{{citation|last=Kerényi|first=Karl|authorlink=Károly Kerényi|title=The Gods of the Greeks|publisher=Thames and Hudson|location=London, England|date=1951|isbn=978-0-500-27048-6|url=https://archive.org/details/godsofgreeks00kerrich}} *{{citation |last=L. Day|first=Peggy|contribution=Anat|contribution-url=https://books.google.com/books?id=yCkRz5pfxz0C&pg=PA36 |editor-last=Toorn |editor-first=Karel van der |editor-link=Karel van der Toorn |editor2-last=Becking |editor2-first=Bob |editor3-last=Horst |editor3-first=Pieter Willem van der |editor3-link=Pieter Willem van der Horst |title=Dictionary of Deities and Demons in the Bible, ''2nd ed.'' |location=Grand Rapids |publisher=Wm. B. Eerdmans Publishing |date=1999a |pp=36–39|title-link=Dictionary of Deities and Demons in the Bible}} *{{citation|last1=Deacy|first1=Susan|authorlink1 = Susan Deacy|last2=Villing|first2=Alexandra|title=Athena in the Classical World|publisher=Koninklijke Brill NV|location=Leiden, The Netherlands|date=2001}} {{stub}} [[ကဏ္ဍ:ဂရိနတ်ဘုရားများ]] gxmqyg4x2a4k5o5z045t3se73glb1do 0 149153 1048889 1041815 2026-08-16T10:00:15Z ~2026-44929-85 147016 /* ကိုးကား */ ကိုယ်တိုင်ကြုံတွေ့ 1048889 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ရွှေကုက္ကိုလ်မြိုင် | official_name = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ | pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ | image_skyline = ShweKokko.jpg | image_map = | map_caption = | subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] | subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} | subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]] | subdivision_name1 = [[ကရင်ပြည်နယ်]] | subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] | subdivision_name2 = [[မြဝတီခရိုင်]] | subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] | subdivision_name3 = [[မြဝတီမြို့နယ်]] | subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] | subdivision_name4 = ပူလွဲပု | settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]] | unit_pref = Imperial | area_total_km2 = | population = | population_as_of = | coordinates = {{Coord|16.82045|98.530906|region:MM|format=dms|display=inline,title}} | elevation_ft = | elevation_m = | timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] | utc_offset = +6.30 | website = }} '''ရွှေကုက္ကိုလ်မြိုင်ရွာ''' ({{langx|kjp|ထိက်တုဂ်ဓံင့်}}) သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ မြဝတီခရိုင်၊ မြဝတီမြိုနယ်၊ ပူလွဲပုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။<ref name=":0">{{Cite book |url=http://kesan.asia/wp-content/uploads/2020/03/Gambling-Away-Our-Lands-English.pdf |title=Gambling Away Our Lands: Naypyidaw's "Battlefields to Casinos" Strategy in Shwe Kokko |publisher=Karen Peace Support Network |year=2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230407220806/http://kesan.asia/wp-content/uploads/2020/03/Gambling-Away-Our-Lands-English.pdf|archivedate=April 7, 2023}}</ref> ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၁၀၃၅ ဖြစ်သည်။ အများအားဖြင့် '''ရွှေကုက္ကို''' ({{zh|s=水沟谷|t=|p=Shuǐgōugǔ}}, {{zh|j =seoi2 gau1 guk1}})ဟုလည်း သိကြသည်။ ရွှေကုက္ကိုမြို့သည် [[မဲခေါင်မြစ်]] (သောင်ရင်းမြစ်) ၏ ဘယ်ဘက် (အနောက်ဘက်) ကမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး အရှေ့ဘက်တွင် [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]နှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင်လျက်ရှိသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.google.com.mm/maps/place/Swe+Koke+Ko/|title=Shwe Koke Ko|publisher=Google Map|access-date=11 February 2018}}</ref> ရွှေကုက္ကိုသည် [[မြဝတီမြို့]]၏ မြောက်ဘက် {{Convert|20|km||abbr=on}} အကွာတွင် တည်ရှိသည်။<ref name=":1">{{Cite web|last=Han|first=Naw Betty|title=How the Kayin BGF's business interests put Myanmar at risk of COVID-19|url=https://frontiermyanmar.net/en/how-the-kayin-bgfs-business-interests-put-myanmar-at-risk-of-covid-19|access-date=2020-06-19|website=Frontier Myanmar|date=10 April 2020 |language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230609072223/https://www.frontiermyanmar.net/en/how-the-kayin-bgfs-business-interests-put-myanmar-at-risk-of-covid-19/|archivedate=June 9, 2023}}</ref> မကြာသေးမီနှစ်များအတွင်း ရွှေကုက္ကိုသည် မြန်မာအစိုးရ၏ အာဏာသက်ရောက်မှုနှင့် ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲမှု အားနည်းသော အစွန်အဖျားဒေသတစ်ခု ဖြစ်သည့်အတွက် ဖွဲ့စည်းပုံကျ ရာဇဝတ်မှုနှင့် လူကုန်ကူးမှုတို့၏ ဗဟိုချက်တစ်ခုအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။<ref name=":6" /><ref name=":7">{{Cite web |date=2022-09-21 |title=Malaysian dad pleads help for scam victims after son died |url=https://apnews.com/article/health-covid-myanmar-malaysia-thailand-7b4ce998d2925e4b782dcb8b3f10bea1 |access-date=2022-09-24 |website=AP NEWS |language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221204153328/https://apnews.com/article/health-covid-myanmar-malaysia-thailand-7b4ce998d2925e4b782dcb8b3f10bea1|archivedate=December 4, 2022}}</ref> '''ရထိုက်မြို့သစ်''' အပါအဝင် ရွှေကုက္ကိုရှိ တရုတ်ဦးဆောင်သော ဖွံ့ဖြိုးရေးစီမံကိန်းများသည် တရားမဝင် လောင်းကစားလုပ်ငန်း၊ [[လူကုန်ကူးခြင်း|လူကုန်ကူးမှု]]၊ ငွေညှစ်မှုနှင့် အွန်လိုင်းငွေကြေးလိမ်လည်မှု လုပ်ငန်းများတွင် ပါဝင်ပတ်သက်လျက်ရှိသည်။<ref name=":6">{{Cite web|date=2022-06-23 |title=Scam City: How the coup brought Shwe Kokko back to life |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/scam-city-how-the-coup-brought-shwe-kokko-back-to-life/ |access-date=2023-03-02 |website=Frontier Myanmar |language=en-US|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230922102140/https://www.frontiermyanmar.net/en/scam-city-how-the-coup-brought-shwe-kokko-back-to-life/|archivedate=September 22, 2023}}</ref><ref name="bgfbusiness">{{Cite web |last= |date=2021-05-13 |title=With conflict escalating, Karen BGF gets back to business |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/with-conflict-escalating-karen-bgf-gets-back-to-business/ |access-date=2023-03-02 |website=Frontier Myanmar |language=en-US|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231224164539/https://www.frontiermyanmar.net/en/with-conflict-escalating-karen-bgf-gets-back-to-business/?tztc=1|archivedate= December 24, 2023}}</ref><ref name=":52">{{Cite web |last1=Clapp |first1=Priscilla |last2=Tower |first2=Jason |date=2022-11-09 |title=Myanmar's Criminal Zones: A Growing Threat to Global Security |url=https://www.usip.org/publications/2022/11/myanmars-criminal-zones-growing-threat-global-security |access-date=2023-03-02 |website=United States Institute of Peace |language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231019060454/https://www.usip.org/publications/2022/11/myanmars-criminal-zones-growing-threat-global-security|archivedate=October 19, 2023}}</ref><ref name=cambodiascams>{{Cite news |date=2022-09-20 |title=Cambodia scams: Lured and trapped into slavery in South East Asia |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-62792875 |access-date=2023-03-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231124120231/https://www.bbc.com/news/world-asia-62792875|archivedate=November 24, 2023}}</ref> == အုပ်ချုပ်ရေး == ရွှေကုက္ကိုသည် [[နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့|ကရင်ပြည်နယ် နယ်ခြားစောင့်တပ်]]၏ ဌာနချုပ် တည်ရှိရာနေရာ ဖြစ်သည်။ အဆိုပါ နယ်ခြားစောင့်တပ်ကို ၂၀၁၀ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် မြန်မာ့တပ်မတော်အတွင်းသို့ တရားဝင် ပူးပေါင်းခဲ့သော ယခင် [[တိုးတက်သော ဗုဒ္ဓဘာသာ ကရင်အမျိုးသား အစည်းအရုံး]] (DKBA) တပ်ဖွဲ့ဝင်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။<ref name=":02">{{Cite web |last1=Tower |first1=Jason |last2=Clapp |first2=Priscilla A. |date=2020-07-27 |title=Myanmar's Casino Cities: The Role of China and Transnational Criminal Networks |url=https://www.usip.org/publications/2020/07/myanmars-casino-cities-role-china-and-transnational-criminal-networks |access-date=2023-03-02 |website=United States Institute of Peace |language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231127082244/https://www.usip.org/publications/2020/07/myanmars-casino-cities-role-china-and-transnational-criminal-networks|archivedate=November 27, 2023}}</ref><ref name=":12">{{Cite web |last=Nachemson |first=Andrew |date=2020-07-07 |title=The mystery man behind the Shwe Kokko project |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/the-mystery-man-behind-the-shwe-kokko-project/ |access-date=2023-03-02 |website=Frontier Myanmar |language=en-US|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231224164631/https://www.frontiermyanmar.net/en/the-mystery-man-behind-the-shwe-kokko-project/|archivedate=December 24, 2023}}</ref> ကရင်ပြည်နယ် နယ်ခြားစောင့်တပ်ကို ဗိုလ်မှူးကြီး [[စောချစ်သူ]]က ဦးဆောင်ပြီး တပ်ရင်း ၁၃ ရင်းဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားကာ အင်အား ၆,၀၀၀ ခန့်ရှိသည်။<ref>{{Cite web |last=Han |first=Naw Betty |title=The business of the Kayin State Border Guard Force |url=https://frontiermyanmar.net/en/the-business-of-the-kayin-state-border-guard-force |access-date=2020-06-19 |website=Frontier Myanmar |date=16 December 2019 |language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230407220814/https://www.frontiermyanmar.net/en/the-business-of-the-kayin-state-border-guard-force/|archivedate=April 7, 2023}}</ref> တပ်မတော်မှ ခွဲထွက်ပြီးနောက် [[ကရင်အမျိုးသားတပ်မတော်]] (KNA) သည် ရွှေကုက္ကိုရှိ လောင်းကစားလုပ်ငန်းများနှင့် ငွေကြေးလိမ်လည်မှုလုပ်ငန်းများအပေါ် အခွန်ကောက်ခံခြင်းဖြင့် ဝင်ငွေများ ရရှိခဲ့သည်။<ref name="backbus"> [https://www.frontiermyanmar.net/en/business-is-back-bgf-adapts-under-pressure/ ‘Business is back’: BGF adapts under pressure]. April 8, 2024. Naw Betty Han. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240423094911/https://www.frontiermyanmar.net/en/business-is-back-bgf-adapts-under-pressure/|archivedate=April 23, 2024}}. [[Frontier Myanmar]]</ref> [[လိမ်လည်မှု ဂိုဏ်းစခန်း|ငွေကြေးလိမ်လည်မှု စင်တာများ]]မှ နိုင်ငံခြားသား အလုပ်သမား ၁,၀၀၀ နီးပါးကို တရုတ်အာဏာပိုင်များထံသို့ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။ == ဖွံ့ဖြိုးရေး စီမံကိန်းများ == ၂၀၁၈ နှင့် ၂၀၁၉ ခုနှစ်များတွင် ကမ္ဘောဒီးယားအစိုးရက အွန်လိုင်းကာစီနို လောင်းကစားလုပ်ငန်းများကို တားမြစ်ခဲ့ရာ ယခင်က ကာစီနိုလုပ်ငန်းများ အကြီးအကျယ် ဖွံ့ဖြိုးခဲ့သော သီဟနုဗ်ဗီလ်မြို့မှ တရုတ်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများနှင့် ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းများကို ထွက်ခွာသွားစေခဲ့သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် ကာစီနိုအများအပြားသည် ၎င်းတို့၏ လုပ်ငန်းများကို ရွှေကုက္ကိုသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ကြသည်။<ref name=":5" /> ရွှေကုက္ကိုသည် '''ရထိုက်မြို့သစ်''' ({{Lang-zh|c=|s=亞太新城|p=Yàtài xīnchéng|j=aa3 taai3 san1 sing4}}) ၏ တည်နေရာဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းမှာ ချစ်လင်းမြိုင် ကုမ္ပဏီနှင့် ရထိုက်နိုင်ငံတကာဦးပိုင်အုပ်စု (Yatai IHG) တို့၏ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု ဖြစ်သည်။ ရထိုက်ကုမ္ပဏီသည် တရုတ်နိုင်ငံမှ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေသူ ရှီကျစ်ကျန်း (She Zhijiang) ပိုင်ဆိုင်သော ဒေသတွင်း အွန်လိုင်းလောင်းကစားလုပ်ငန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name=":8">{{Cite web |last=Aung Zaw |date=2023-02-27 |title=Shwe Kokko - A Secret Chinese City |url=https://www.mizzima.com/article/shwe-kokko-secret-chinese-city |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230521081816/https://mizzima.com/article/shwe-kokko-secret-chinese-city |archivedate=May 21, 2023 |access-date=2023-02-27 |website=Mizzima Myanmar News and Insight |language=en}}</ref><ref name=":2">{{Cite web|last=Han|first=Naw Betty|title=Shwe Kokko: A paradise for Chinese investment|url=https://frontiermyanmar.net/en/shwe-kokko-a-paradise-for-chinese-investment|access-date=2020-06-19|website=Frontier Myanmar|date=5 September 2019 |language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231224164701/https://www.frontiermyanmar.net/en/shwe-kokko-a-paradise-for-chinese-investment/|archivedate=December 24, 2023}}</ref> ချစ်လင်းမြိုင် ကုမ္ပဏီကို ကရင်ပြည်နယ် နယ်ခြားစောင့်တပ်က ပိုင်ဆိုင်ပြီး ဤဖွံ့ဖြိုးရေးစီမံကိန်းမှ ရရှိသောအမြတ်၏ ၃၀% ကို ရရှိမည်ဖြစ်ကာ ကျန်အမြတ်ငွေများကို ရထိုက်ကုမ္ပဏီက ရရှိမည်ဖြစ်သည်။<ref name=":3">{{Cite news|date=2019-11-13|title=Chinese Mega-Project in Myanmar's Kayin State Sparks Resentment And Worry|work=RFA|url=https://www.rfa.org/english/news/myanmar/chinese-mega-project-in-myanmars-kayin-state-11132019165455.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231021051157/https://www.rfa.org/english/news/myanmar/chinese-mega-project-in-myanmars-kayin-state-11132019165455.html|archivedate=October 21, 2023}}</ref> ''The Nation'' သတင်းဌာနက 14K ရာဇဝတ်ဂိုဏ်း၏ ခေါင်းဆောင်ဟောင်းဖြစ်သူ ဝမ်ကော့ကိုင် (Wan Kuok-koi) သည်လည်း ဤစီမံကိန်းတွင် ပူးတွဲရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူဖြစ်ကြောင်း စွပ်စွဲခဲ့သည်။<ref>{{cite web | title=She Zhijiang: From Shwe Kokko Kingpin to Klong Prem Prison | date=7 February 2025 | url=https://www.nationthailand.com/news/general/40046012 }}</ref> ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် စင်ကာပူနိုင်ငံသားပိုင် Building Cities Beyond Blockchain ကုမ္ပဏီသည် ရထိုက်၏ တစ်ဦးတည်းသော ဘလော့ခ်ချိန်း မိတ်ဖက်ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name=":9">{{Cite web |title=Myanmar: Casino Cities Run on Blockchain Threaten Nation's Sovereignty |url=https://www.usip.org/publications/2020/07/myanmar-casino-cities-run-blockchain-threaten-nations-sovereignty |access-date=2023-03-02 |website=United States Institute of Peace |language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230927173723/https://www.usip.org/publications/2020/07/myanmar-casino-cities-run-blockchain-threaten-nations-sovereignty|archivedate=September 27, 2023}}</ref> ဘလော့ခ်ချိန်း နည်းပညာကို အသုံးပြုခြင်းသည် အဖွဲ့အစည်းများကို အစိုးရအာဏာပိုင်များအား ရှောင်လွှဲရန်၊ ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ ငွေလွှဲပြောင်းမှုများကို ခြေရာဖျောက်ရန်နှင့် ငွေကြေးခဝါချရန် အခွင့်အလမ်းများ ပေးလျက်ရှိသည်။<ref name=":9"/> Building Cities Beyond Blockchain နှင့် ရထိုက်တို့သည် [[မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်]] သို့မဟုတ် မည်သည့်အစိုးရဝန်ကြီးဌာန၏ ခွင့်ပြုချက်မှမရရှိဘဲ ရွှေကုက္ကိုတွင် ငွေကြေးဆိုင်ရာ ပလက်ဖောင်းတစ်ခုဖြစ်သော Fincy ကို စတင်ခဲ့သည်။<ref name=":9" /> ရထိုက်ကုမ္ပဏီက ဤဖွံ့ဖြိုးရေးစီမံကိန်းကို မြန်မာ-ထိုင်းနယ်စပ်အနီးရှိ တရုတ်လောင်းကစားသမားများအတွက် ကစားကွင်းတစ်ခုဖြစ်လာရန် ရည်ရွယ်သည့် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၅ ဘီလီယံတန် အထူးစီးပွားရေးဇုန်တစ်ခုအဖြစ် ပုံဖော်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Myanmar: Transnational Networks Plan Digital Dodge in Casino Enclaves |url=https://www.usip.org/publications/2020/07/myanmar-transnational-networks-plan-digital-dodge-casino-enclaves |access-date=2023-03-02 |website=United States Institute of Peace |language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230716182740/https://www.usip.org/publications/2020/07/myanmar-transnational-networks-plan-digital-dodge-casino-enclaves|archivedate=July 16, 2023}}</ref><ref name=":3" /> သို့သော် လက်တွေ့တွင် ရွှေကုက္ကိုသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အထူးစီးပွားရေးဇုန် ဥပဒေများနှင့်အညီ တည်ထောင်ထားသည့် အသိအမှတ်ပြု အထူးစီးပွားရေးဇုန်တစ်ခု မဟုတ်ပါ။<ref name=":0" /> ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် အောက်တိုဘာလတွင် တရုတ်အစိုးရသည် ဤစီမံကိန်းနှင့် ပတ်သက်မှုမရှိကြောင်း တရားဝင် ကြေညာခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ တရုတ်သံအမတ်ကြီး ချန်ဟိုင်က ဤစီမံကိန်းသည် ရပ်ဝန်းနှင့် ပိုးလမ်းမ စီမံကိန်း၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု မဟုတ်ကြောင်း ရှင်းလင်းပြောကြားခဲ့သည်<ref name=":5">{{Cite web|title=Myanmar to probe casinos in China-backed developer's 'rogue city'|url=https://asia.nikkei.com/Spotlight/Belt-and-Road/Myanmar-to-probe-casinos-in-China-backed-developer-s-rogue-city|access-date=2020-12-07|website=Nikkei Asia|language=en-GB|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231223112549/https://asia.nikkei.com/Spotlight/Belt-and-Road/Myanmar-to-probe-casinos-in-China-backed-developer-s-rogue-city|archivedate=December 23, 2023}}</ref> == အငြင်းပွားမှုများ == === ရထိုက်စီမံကိန်း === ရထိုက်စီမံကိန်းသည် တရားဝင်ခွင့်ပြုချက် မရှိခြင်း၊ တရားမဝင် မြေယာသိမ်းဆည်းမှုများ၊ ကာစီနိုလောင်းကစားရုံများ တည်ဆောက်ခြင်း၊ ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက်များ၊ ငွေကြေးခဝါချမှုနှင့် ဒေသခံတို့၏ သဘောထားတို့နှင့် ပတ်သက်သည့် စိုးရိမ်မှုများကြောင့် ကြီးမားသော အငြင်းပွားမှုများ၏ အဓိကအကြောင်းအရာတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2018-09-18|title=New city project by Chinese firm raises hackles in Kayin|url=https://www.mmtimes.com/news/new-city-project-chinese-firm-raises-hackles-kayin.html|access-date=2020-06-19|website=The Myanmar Times|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220218061235/https://www.mmtimes.com/news/new-city-project-chinese-firm-raises-hackles-kayin.html|archivedate=February 18, 2022}}</ref><ref name=":4">{{Cite web |last1=Tower |first1=Jason |last2=Clapp |first2=Priscilla A. |date=2020-04-20 |title=Chinese Crime Networks Partner with Myanmar Armed Groups |url=https://www.usip.org/publications/2020/04/chinese-crime-networks-partner-myanmar-armed-groups |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230922100816/https://www.usip.org/publications/2020/04/chinese-crime-networks-partner-myanmar-armed-groups |archivedate=September 22, 2023 |access-date=2020-06-19 |website=United States Institute of Peace |language=en}}</ref><ref name="bbc">{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c04nx1vnw17o|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250207072000/https://www.bbc.co.uk/news/articles/c04nx1vnw17o|archivedate=February 7, 2025|work=[[BBC News]]|title=Casinos, high-rises and fraud: The BBC visits a bizarre city built on scams|first=Jonathan|last=Head|author-link=Jonathan Head|date=February 6, 2025|access-date=February 7, 2025}}</ref> [[မြန်မာနိုင်ငံ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ကော်မရှင်]]က {{Convert|180000|acre||abbr=on}} ကျယ်ဝန်းသော အသေးစားစီမံကိန်းတစ်ခုကိုသာ ခွင့်ပြုခဲ့သော်လည်း ရထိုက်ကုမ္ပဏီသည် ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် အကြီးစားတည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများကို စတင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2020-03-26|title=Shwe Koko: Big Winners - Burma Army and international Crime Syndicates at Expense of Karen People – KNU, Community Groups Want it Stopped|url=http://karennews.org/2020/03/shwe-koko-big-winners-burma-army-and-international-crime-syndicates-at-expense-of-karen-people-knu-community-groups-want-it-stopped/|access-date=2020-06-19|website=Karen News|language=en-US|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230410155632/http://karennews.org/2020/03/shwe-koko-big-winners-burma-army-and-international-crime-syndicates-at-expense-of-karen-people-knu-community-groups-want-it-stopped/|archivedate=April 10, 2023}}</ref><ref name=":2" /> ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ကော်မရှင်သည် မြေဧက ၂၂.၅ ဧကပေါ်တွင် ဇိမ်ခံအိမ်ရာ ၅၉ လုံး တည်ဆောက်ရန်သာ ခွင့်ပြုချက်ပေးခဲ့သော်လည်း အမှန်တကယ် တည်ဆောက်မှုသည် ခွင့်ပြုထားသော ဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းများထက် များစွာ ကျော်လွန်နေသည်။<ref name=":0" /> ဤစီမံကိန်းသည် ဒေသခံများအတွက် အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်းများ ဖန်တီးပေးမည်ဟု ပြောဆိုခဲ့သော်လည်း တရုတ်အလုပ်သမား ထောင်ပေါင်းများစွာကို အသုံးပြုခဲ့သည်။<ref name=":1" /> ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဇွန်လတွင် မြန်မာအစိုးရက ဤဖွံ့ဖြိုးရေးစီမံကိန်းနှင့် ပတ်သက်သည့် ပုံမှန်မဟုတ်သော အခြေအနေများကို စုံစမ်းစစ်ဆေးရန် နိုင်ငံတော်အဆင့် ခုံရုံးတစ်ခု ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး စီမံကိန်းကို အောင်မြင်စွာ ရပ်တန့်စေခဲ့သည်။<ref name="contentious">{{Cite web |last=Lwin |first=Nan |date=2020-06-16 |title=Myanmar Govt to Probe Contentious Chinese Development on Thai Border |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-govt-probe-contentious-chinese-development-thai-border.html |access-date=2020-06-19 |website=The Irrawaddy |language=en-US|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230302013926/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-govt-probe-contentious-chinese-development-thai-border.html|archivedate=March 2, 2023}}</ref><ref name=":53">{{Cite web |last1=Clapp |first1=Priscilla |last2=Tower |first2=Jason |date=2022-11-09 |title=Myanmar's Criminal Zones: A Growing Threat to Global Security |url=https://www.usip.org/publications/2022/11/myanmars-criminal-zones-growing-threat-global-security |access-date=2023-03-02 |website=United States Institute of Peace |language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231019060454/https://www.usip.org/publications/2022/11/myanmars-criminal-zones-growing-threat-global-security|archivedate=October 19, 2023}}</ref> ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဤဖွံ့ဖြိုးရေးစီမံကိန်းအပေါ် ကရင်ပြည်နယ် နယ်ခြားစောင့်တပ်နှင့် မြန်မာ့တပ်မတော်တို့အကြား တင်းမာမှုများ မြင့်တက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Han |first=Naw Betty |date=2020-12-30 |title=Shwe Kokko locked down as locals fear clashes between Tatmadaw, BGF |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/shwe-kokko-locked-down-as-locals-fear-clashes-between-tatmadaw-bgf/ |access-date=2023-03-02 |website=Frontier Myanmar |language=en-US|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231224171537/https://www.frontiermyanmar.net/en/shwe-kokko-locked-down-as-locals-fear-clashes-between-tatmadaw-bgf/?tztc=1|archivedate=December 24, 2023}}</ref> သို့သော်လည်း [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ စစ်အာဏာသိမ်းမှု]]အတွင်း မြန်မာ့တပ်မတော်က အရပ်သားဦးဆောင်သော အစိုးရကို ဖြုတ်ချခဲ့ပြီးနောက်၊ တပ်မတော်သည် နောက်ဆက်တွဲဖြစ်ပေါ်လာသော [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|ပြည်တွင်းစစ်]]ကို ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းနေရသဖြင့် ရထိုက်ဖွံ့ဖြိုးရေးစီမံကိန်းကို ပြန်လည်စတင်နိုင်စေခဲ့သည်။<ref name="bgfbusiness"/><ref name=":6"/><ref name=":53" /><ref name=cambodiascams/> ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် [[ကရင် အမျိုးသား အစည်းအရုံး]]မှ ခွဲထွက်အဖွဲ့တစ်ခုဖြစ်သော [[ကော်သူးလေတပ်မတော် (KTLA)|ကော်သူးလေတပ်မတော်]]သည် ရွှေကုက္ကိုရှိ ကရင်ပြည်နယ် နယ်ခြားစောင့်တပ်ကို ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ လူပေါင်း ၁၀,၀၀၀ ကျော်ကို ထိုင်းနိုင်ငံသို့ ထွက်ပြေးစေခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2023-05-11 |title=Into the lion's den: The failed attack on Shwe Kokko |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/into-the-lions-den-the-failed-attack-on-shwe-kokko/ |access-date=2023-05-28 |website=Frontier Myanmar |language=en-US|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230630002633/https://www.frontiermyanmar.net/en/into-the-lions-den-the-failed-attack-on-shwe-kokko/|archivedate=June 30, 2023}}</ref> === ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက်များ === ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံက ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် တရားမဝင် အွန်လိုင်းလောင်းကစားလုပ်ငန်းများအပေါ် နှိမ်နင်းမှုကို ပိုမိုပြင်းထန်စွာ လုပ်ဆောင်လာသည်နှင့်အမျှ တရုတ်ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းများနှင့် ကာစီနိုလုပ်ငန်းရှင်များသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အစွန်အဖျား နယ်စပ်ဒေသများသို့ ၎င်းတို့၏ ခြေကုပ်ကို တိုးချဲ့လာခဲ့ကြသည်။<ref name=":52" /><ref name=":4" /> ၂၀၂၂ ခုနှစ် မေလအထိ၊ တရုတ်နိုင်ငံသား ၁,၂၂၅ ဦးသည် ရွှေကုက္ကိုတွင် တရားဝင် နေထိုင်လျက်ရှိပြီး တရားမဝင် တရုတ်အလုပ်သမား ထောင်ပေါင်းများစွာသည်လည်း အလုပ်လုပ်ကိုင်ရန်အတွက် ဤရွာသို့ ပြောင်းရွှေ့လာခဲ့ကြသည်။<ref name=":6" /> ရွှေကုက္ကိုသည် အာရှတိုက်ရှိ လူကုန်ကူးခံရသူများအတွက် ဦးတည်ရာနေရာတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုင်း၊ ကမ္ဘောဒီးယား၊ လာအို၊ မလေးရှား၊ ဟောင်ကောင်၊ ထိုင်ဝမ်၊ အိန္ဒိယနှင့် ဖိလစ်ပိုင်ကဲ့သို့သော နိုင်ငံများမှ လူများသည် အချစ်ရေးနှင့် လစာကောင်းသောအလုပ်များ ရမည်ဟူသော မက်လုံးများဖြင့် ဆွဲဆောင်ဖြားယောင်းခြင်းခံရပြီးနောက် တရုတ်ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းများက လည်ပတ်လုပ်ကိုင်နေသော အွန်လိုင်းငွေကြေးလိမ်လည်မှု လုပ်ငန်းများတွင် အဓမ္မစေခိုင်းခြင်း ခံခဲ့ရသည်။<ref name=":8" /><ref name=":7" /> ၂၀၂၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံသား ၃၀၀ ကျော်သည် ရွှေကုက္ကိုတွင် ဓားစာခံအဖြစ် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံထားရကြောင်း သတင်းထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2022-09-22 |title=Hundreds of Indians Reportedly Trafficked to Myanmar by Cybercrime Operations |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/hundreds-of-indians-reportedly-trafficked-to-myanmar-by-cybercrime-operations.html |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221204172524/https://www.irrawaddy.com/news/burma/hundreds-of-indians-reportedly-trafficked-to-myanmar-by-cybercrime-operations.html |archivedate=December 4, 2022 |access-date=2022-09-24 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref> ကရင်နယ်ခြားစောင့်တပ်သည် [[တပ်မတော်]]နှင့် အဆက်အသွယ်ဖြတ်တောက်ပြီး [[ကရင်အမျိုးသားတပ်မတော်]]အဖြစ် အမည်ပြောင်းလဲခဲ့ပြီးနောက်၊ စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး တပ်ဖွဲ့များ၏ နှိမ်နင်းမှု ဖြစ်လာနိုင်သည့် အခြေအနေကြောင့် ဤစင်တာအများအပြားသည် ညှင်းပန်းနှိပ်စက်သော အလုပ်ခွင်အခြေအနေများကို လျှော့ချခဲ့သည်။<ref name="backbus" /> သို့သော် လိမ်လည်မှုလုပ်ငန်းများ၏ လုပ်သားအင်အားနှင့် ပစ်မှတ်များသည် အင်္ဂလိပ်စကားပြောသူများနှင့် အခြားဘာသာစကားပြောသူများအထိ တိုးချဲ့လာခဲ့သည်။<ref name="backbus" /> တင်းကျပ်သော လုံခြုံရေးအစီအမံများကြောင့် ခြိမ်းခြောက်အကျပ်ကိုင်ခံထားရသော အလုပ်သမားများ ထွက်ပြေးလွတ်မြောက်ရန် များစွာခက်ခဲပြီး<ref name="backbus" /> ကယ်ဆယ်ခံခဲ့ရသော အရှေ့အာဖရိကမှ လူများသည် ကျွန်ကဲ့သို့သော အခြေအနေများကို ညွှန်းဆိုခဲ့ကြသည်။ အက်ဒစ်အဘာဘာတွင် တွေ့ဆုံမေးမြန်းခဲ့သော ကယ်ဆယ်ခံရသူများက လုပ်ငန်းစွမ်းဆောင်ရည် နိမ့်ကျသူများကို အပြစ်ပေးကြောင်း ရှင်းပြခဲ့သည်။<ref>{{cite web | title=Ethiopia repatriates 130 nationals stranded in Myanmar | url=https://english.news.cn/africa/20250318/eb3c7634270b42869de84d359dc7bdea/c.html }}</ref><ref>{{cite web | title=Forced to scam others worldwide, thousands now detained on Myanmar border | date=9 March 2025 | url=https://www.voanews.com/a/forced-to-scam-others-worldwide-thousands-now-detained-on-myanmar-border/8004859.html }}</ref> တရုတ်လူမျိုး သောင်းနှင့်ချီ၍ ဤဒေသတွင် ဆက်လက်အလုပ်လုပ်ကိုင်နေသော်လည်း လုပ်သားအင်အားသည် နိုင်ငံပေါင်းစုံမှ ပိုမိုပါဝင်လာခဲ့သည်။<ref name=":10">{{Cite web |last=United Nations Office on Drugs and Crime |date=April 2025 |title=Inflection Point: Global Implications of Scam Centres, Underground Banking and Illicit Online Marketplaces in Southeast Asia |url=https://www.unodc.org/roseap/uploads/documents/Publications/2025/Inflection_Point_2025.pdf |access-date=29 May 2025}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် တရုတ်အာဏာပိုင်များ၏ ဖိအားပေးမှုကြောင့် ထိုင်းနိုင်ငံသည် ထိုင်းနိုင်ငံမှ မြန်မာနိုင်ငံသို့ နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ပို့လွှတ်မှုနှင့် လောင်စာဆီထောက်ပံ့မှုများကို ဖြတ်တောက်ခဲ့သည်။ တုံ့ပြန်မှုအနေဖြင့် အွန်လိုင်းရာဇဝတ်မှုနေရာများ တည်ရှိရာ မြန်မာနိုင်ငံနယ်စပ်ဒေသများကို ထိန်းချုပ်ထားသော လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များသည် ဤနေရာများကို ဆက်တိုက်ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ပြီး၊ နောက်လများတွင် လူထောင်ပေါင်းများစွာကို ဖယ်ရှားကာ ထိုင်းအာဏာပိုင်များထံသို့ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Who powered the expansion of cyber scams in Myawaddy? {{!}} Justice For Myanmar |url=https://www.justiceformyanmar.org/stories/who-powered-the-expansion-of-cyber-scams-in-myawaddy |access-date=2025-05-29 |website=www.justiceformyanmar.org}}</ref> ထိုင်းနိုင်ငံမှတစ်ဆင့် ၎င်းတို့ကို စိစစ်ပြီး ၎င်းတို့၏ ဇာတိနိုင်ငံများသို့ ပြန်လည်ပို့ဆောင်ခဲ့သည်။ ကုလသမဂ္ဂ မူးယစ်ဆေးဝါးနှင့် ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာရုံး (UNODC) ၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ နိုင်ငံပေါင်း နှစ်ဒါဇင်ကျော်မှ လူများသည် ဤစီးနင်းမှုများတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး နေရပ်သို့ ပြန်ပို့ခံခဲ့ရသည်။<ref name=":10" /> လူအများအပြားက ၎င်းတို့သည် လူကုန်ကူးခံရပြီး ငွေကြေးလိမ်လည်မှု လုပ်ငန်းဝင်းများတွင် အကြမ်းဖက်မှုများကို ခံခဲ့ရကြောင်း ထွက်ဆိုခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite news |date=2025-02-19 |title=Myanmar scam centre survivors recall torture and coercion |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-scam-centre-survivors-recall-torture-coercion-2025-02-19/ |access-date=2025-05-29 |work=Reuters |language=en}}</ref> ရထိုက်မြို့သစ်၏ တိုးချဲ့မှုသည် ကာစီနိုလောင်းကစား၊ အွန်လိုင်းလောင်းကစားနှင့် လိမ်လည်မှုအပြင် အခြားတရားမဝင် စက်မှုလုပ်ငန်းများတွင် ပါဝင်ပတ်သက်နေသော ဒေသတွင်း ဖွဲ့စည်းပုံကျ ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းများ ကြီးထွားလာမှု၏ အစွန်းရောက်သော ပြယုဂ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤလမ်းကြောင်းနှင့်ပတ်သက်၍ ကုလသမဂ္ဂ မူးယစ်ဆေးဝါးနှင့် ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာရုံးက "အထင်ရှားဆုံး ဥပမာမှာ မြန်မာနိုင်ငံဖြစ်ပြီး၊ နိုင်ငံ၏ ဥပဒေမဲ့ နယ်စပ်ဒေသများတွင် လှုပ်ရှားနေသော ပြည်သူ့စစ်များနှင့် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များနှင့် ဖွဲ့စည်းပုံကျ ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းများက ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ နိုင်ငံဖြတ်ကျော် ရာဇဝတ်မှုများမှ ရရှိသောငွေကြေးသည် ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် တည်ငြိမ်ရေးကို တိုက်ရိုက် ထိပါးပျက်ပြားစေသည်။ ပွင့်လင်းသော ပဋိပက္ခ ရှိသည်ဖြစ်စေ၊ မရှိသည်ဖြစ်စေ နိုင်ငံတိုင်းတွင် တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးအတွက် စိန်ခေါ်မှုသည် အမှန်တကယ်ရှိနေပြီး ကြီးထွားလာလျက်ရှိသည်" ဟု မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။ === နိုင်ငံတကာ၏ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများ === ရထိုက်မြို့သစ်ဖွံ့ဖြိုးရေး၏ နောက်ကွယ်မှ အဓိကကျသော ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးမှာ တရုတ်နိုင်ငံဖွား စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင် ရှီကျစ်ကျန်း ဖြစ်ပြီး သူသည် နောက်ပိုင်းတွင် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံသားအဖြစ် ခံယူခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Nachemson |first=Andrew |date=2020-07-07 |title=The mystery man behind the Shwe Kokko project |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/the-mystery-man-behind-the-shwe-kokko-project/ |access-date=2025-05-29 |website=Frontier Myanmar |language=en-US}}</ref> ရှီကျစ်ကျန်းကို နိုင်ငံတကာ ဖမ်းဝရမ်းဖြင့် ၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် ထိုင်းနိုင်ငံ၌ ဖမ်းဆီးခဲ့ပြီး တရုတ်နိုင်ငံသို့ တရားခံလွှဲပြောင်းပေးအပ်ခြင်းကို ခုခံတိုက်ဖျက်လျက်ရှိသည်။<ref>{{Cite news |date=2022-08-16 |title=Thai police arrest suspected Chinese gambling kingpin |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/thai-police-arrest-suspected-chinese-gambling-kingpin-2022-08-15/ |access-date=2025-05-29 |work=Reuters |language=en}}</ref> သူသည် တရားမဝင် လောင်းကစားလုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်ခဲ့သည့် စွဲချက်များဖြင့် ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုကျော်ကြာ တရုတ်နိုင်ငံတွင် အလိုရှိနေသူဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=A fugitive Chinese businessman's high-profile bet in Myanmar |url=https://asia.nikkei.com/Spotlight/Caixin/A-fugitive-Chinese-businessman-s-high-profile-bet-in-Myanmar |access-date=2025-05-29 |website=Nikkei Asia |language=en}}</ref> ကရင်နယ်ခြားစောင့်တပ်ပိုင် ကုမ္ပဏီတစ်ခုသည် ဤစီမံကိန်းတွင် ရှယ်ယာရှင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Mon |first=Ye |date=2018-08-01 |title=MIC approves Border Guard Force-backed luxury villas project |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/mic-approves-border-guard-force-backed-luxury-villas-project/ |access-date=2025-05-29 |website=Frontier Myanmar |language=en-US}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် နယ်ခြားစောင့်တပ်၏ ခေါင်းဆောင်များဖြစ်သော စောချစ်သူနှင့် စောမင်းမင်းဦးတို့သည် ရှီကျစ်ကျန်းနှင့်အတူ ဤစီမံကိန်းနှင့် ဆက်စပ်မှု၊ လူကုန်ကူးမှု၊ အဓမ္မရာဇဝတ်မှုကျူးလွန်စေခြင်းနှင့် ညှင်းပန်းနှိပ်စက်မှုများတွင် ပါဝင်ပတ်သက်မှုတို့ကြောင့် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ၏ ပိတ်ဆို့အရေးယူခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |last=HM Treasury Office of Financial Sanctions Implementation |date=8 December 2023 |title=Financial Sanctions Notice |url=https://assets.publishing.service.gov.uk/media/6572d548049516000d49be78/Notice_Global_Human_Rights_081223.pdf |access-date=29 May 2025}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် ဥရောပသမဂ္ဂသည် စောချစ်သူ၊ စောတင်ဝင်း၊ စောမုတ်သုန်နှင့် ချစ်လင်းမြိုင်အုပ်စုတို့ကို ရထိုက်စီမံကိန်းတွင် ၎င်းတို့၏ ပါဝင်ပတ်သက်မှုကို အတိအလင်း ရည်ညွှန်း၍ ပိတ်ဆို့အရေးယူခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Council of the European Union |date=22 October 2024 |title=Council implementing regulation implementing Regulation (EU) No 401/2013 concerning restrictive measures in view of the situation in Myanmar/Burma |url=https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-11972-2024-INIT/en/pdf |access-date=29 May 2025}}</ref> '''အခွန်နှင့် ကြေးငွေ ကောက်ခံခြင်းများ''' ရွှေကုက္ကိုလ် အထူးစီးပွားရေးဇုန်အတွင်း တရားမဝင် လောင်းကစားနှင့် အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှု (ကျားဖြန့်) လုပ်ငန်းများတွင် လာရောက်အလုပ်လုပ်ကိုင်နေကြသူများထံမှ နယ်ခြားစောင့်တပ် (BGF) ခေါင်းဆောင်ပိုင်းက လစဉ်ကြေးများ ကောက်ခံလေ့ရှိသည်။ ထိုသို့ ကောက်ခံရာတွင် အလုပ်သမားများ၏ နိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့်အပေါ် မူတည်၍ နှုန်းထားများ ကွဲပြားပြီး မြန်မာနိုင်ငံသားများထံမှ လစဉ် ထိုင်းဘတ်ငွေ ၁၂,၀၀၀ နှင့် နိုင်ငံခြားသားများထံမှ ထိုင်းဘတ်ငွေ ၂၅,၀၀၀ အထိ အကာအကွယ်ပေးခနှင့် နေထိုင်ခွင့် အမည်ခေါင်းစဉ်များဖြင့် ကောက်ခံလျက်ရှိသည် [ကိုးကား လိုအပ်သည်]။ ==ကိုးကား== {{Reflist}} {{ပထဝီဝင်တည်နေရာ |Centre = ရွှေကုက္ကိုလ်မြိုင် |North = |Northeast = |East = |Southeast = |South = |Southwest = |West = |Northwest = }} [[ကဏ္ဍ:မြဝတီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ]] [[ကဏ္ဍ:လိမ်လည်မှု ဂိုဏ်းစခန်းများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အထူးစီးပွားရေးဇုန်များ]] qi2119g01pha6yj6rlv9idjayh6fd3t 1048912 1048889 2026-08-16T11:54:22Z Dr Lotus Black 31011 [[Special:Contributions/~2026-44929-85|~2026-44929-85]] ([[User talk:~2026-44929-85|ဆွေးနွေး]]) ၏ ပြင်ဆင်မှုကို [[User:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] ၏ နောက်ဆုံးတည်းဖြတ်မူသို့ နောက်ပြန် ပြန်ပြင်ခဲ့သည် 1041815 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ရွှေကုက္ကိုလ်မြိုင် | official_name = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ | pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ | image_skyline = ShweKokko.jpg | image_map = | map_caption = | subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] | subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} | subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]] | subdivision_name1 = [[ကရင်ပြည်နယ်]] | subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] | subdivision_name2 = [[မြဝတီခရိုင်]] | subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] | subdivision_name3 = [[မြဝတီမြို့နယ်]] | subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] | subdivision_name4 = ပူလွဲပု | settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]] | unit_pref = Imperial | area_total_km2 = | population = | population_as_of = | coordinates = {{Coord|16.82045|98.530906|region:MM|format=dms|display=inline,title}} | elevation_ft = | elevation_m = | timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] | utc_offset = +6.30 | website = }} '''ရွှေကုက္ကိုလ်မြိုင်ရွာ''' ({{langx|kjp|ထိက်တုဂ်ဓံင့်}}) သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ မြဝတီခရိုင်၊ မြဝတီမြိုနယ်၊ ပူလွဲပုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။<ref name=":0">{{Cite book |url=http://kesan.asia/wp-content/uploads/2020/03/Gambling-Away-Our-Lands-English.pdf |title=Gambling Away Our Lands: Naypyidaw's "Battlefields to Casinos" Strategy in Shwe Kokko |publisher=Karen Peace Support Network |year=2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230407220806/http://kesan.asia/wp-content/uploads/2020/03/Gambling-Away-Our-Lands-English.pdf|archivedate=April 7, 2023}}</ref> ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၁၀၃၅ ဖြစ်သည်။ အများအားဖြင့် '''ရွှေကုက္ကို''' ({{zh|s=水沟谷|t=|p=Shuǐgōugǔ}}, {{zh|j =seoi2 gau1 guk1}})ဟုလည်း သိကြသည်။ ရွှေကုက္ကိုမြို့သည် [[မဲခေါင်မြစ်]] (သောင်ရင်းမြစ်) ၏ ဘယ်ဘက် (အနောက်ဘက်) ကမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး အရှေ့ဘက်တွင် [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]နှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင်လျက်ရှိသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.google.com.mm/maps/place/Swe+Koke+Ko/|title=Shwe Koke Ko|publisher=Google Map|access-date=11 February 2018}}</ref> ရွှေကုက္ကိုသည် [[မြဝတီမြို့]]၏ မြောက်ဘက် {{Convert|20|km||abbr=on}} အကွာတွင် တည်ရှိသည်။<ref name=":1">{{Cite web|last=Han|first=Naw Betty|title=How the Kayin BGF's business interests put Myanmar at risk of COVID-19|url=https://frontiermyanmar.net/en/how-the-kayin-bgfs-business-interests-put-myanmar-at-risk-of-covid-19|access-date=2020-06-19|website=Frontier Myanmar|date=10 April 2020 |language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230609072223/https://www.frontiermyanmar.net/en/how-the-kayin-bgfs-business-interests-put-myanmar-at-risk-of-covid-19/|archivedate=June 9, 2023}}</ref> မကြာသေးမီနှစ်များအတွင်း ရွှေကုက္ကိုသည် မြန်မာအစိုးရ၏ အာဏာသက်ရောက်မှုနှင့် ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲမှု အားနည်းသော အစွန်အဖျားဒေသတစ်ခု ဖြစ်သည့်အတွက် ဖွဲ့စည်းပုံကျ ရာဇဝတ်မှုနှင့် လူကုန်ကူးမှုတို့၏ ဗဟိုချက်တစ်ခုအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။<ref name=":6" /><ref name=":7">{{Cite web |date=2022-09-21 |title=Malaysian dad pleads help for scam victims after son died |url=https://apnews.com/article/health-covid-myanmar-malaysia-thailand-7b4ce998d2925e4b782dcb8b3f10bea1 |access-date=2022-09-24 |website=AP NEWS |language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221204153328/https://apnews.com/article/health-covid-myanmar-malaysia-thailand-7b4ce998d2925e4b782dcb8b3f10bea1|archivedate=December 4, 2022}}</ref> '''ရထိုက်မြို့သစ်''' အပါအဝင် ရွှေကုက္ကိုရှိ တရုတ်ဦးဆောင်သော ဖွံ့ဖြိုးရေးစီမံကိန်းများသည် တရားမဝင် လောင်းကစားလုပ်ငန်း၊ [[လူကုန်ကူးခြင်း|လူကုန်ကူးမှု]]၊ ငွေညှစ်မှုနှင့် အွန်လိုင်းငွေကြေးလိမ်လည်မှု လုပ်ငန်းများတွင် ပါဝင်ပတ်သက်လျက်ရှိသည်။<ref name=":6">{{Cite web|date=2022-06-23 |title=Scam City: How the coup brought Shwe Kokko back to life |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/scam-city-how-the-coup-brought-shwe-kokko-back-to-life/ |access-date=2023-03-02 |website=Frontier Myanmar |language=en-US|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230922102140/https://www.frontiermyanmar.net/en/scam-city-how-the-coup-brought-shwe-kokko-back-to-life/|archivedate=September 22, 2023}}</ref><ref name="bgfbusiness">{{Cite web |last= |date=2021-05-13 |title=With conflict escalating, Karen BGF gets back to business |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/with-conflict-escalating-karen-bgf-gets-back-to-business/ |access-date=2023-03-02 |website=Frontier Myanmar |language=en-US|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231224164539/https://www.frontiermyanmar.net/en/with-conflict-escalating-karen-bgf-gets-back-to-business/?tztc=1|archivedate= December 24, 2023}}</ref><ref name=":52">{{Cite web |last1=Clapp |first1=Priscilla |last2=Tower |first2=Jason |date=2022-11-09 |title=Myanmar's Criminal Zones: A Growing Threat to Global Security |url=https://www.usip.org/publications/2022/11/myanmars-criminal-zones-growing-threat-global-security |access-date=2023-03-02 |website=United States Institute of Peace |language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231019060454/https://www.usip.org/publications/2022/11/myanmars-criminal-zones-growing-threat-global-security|archivedate=October 19, 2023}}</ref><ref name=cambodiascams>{{Cite news |date=2022-09-20 |title=Cambodia scams: Lured and trapped into slavery in South East Asia |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-62792875 |access-date=2023-03-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231124120231/https://www.bbc.com/news/world-asia-62792875|archivedate=November 24, 2023}}</ref> == အုပ်ချုပ်ရေး == ရွှေကုက္ကိုသည် [[နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့|ကရင်ပြည်နယ် နယ်ခြားစောင့်တပ်]]၏ ဌာနချုပ် တည်ရှိရာနေရာ ဖြစ်သည်။ အဆိုပါ နယ်ခြားစောင့်တပ်ကို ၂၀၁၀ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် မြန်မာ့တပ်မတော်အတွင်းသို့ တရားဝင် ပူးပေါင်းခဲ့သော ယခင် [[တိုးတက်သော ဗုဒ္ဓဘာသာ ကရင်အမျိုးသား အစည်းအရုံး]] (DKBA) တပ်ဖွဲ့ဝင်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။<ref name=":02">{{Cite web |last1=Tower |first1=Jason |last2=Clapp |first2=Priscilla A. |date=2020-07-27 |title=Myanmar's Casino Cities: The Role of China and Transnational Criminal Networks |url=https://www.usip.org/publications/2020/07/myanmars-casino-cities-role-china-and-transnational-criminal-networks |access-date=2023-03-02 |website=United States Institute of Peace |language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231127082244/https://www.usip.org/publications/2020/07/myanmars-casino-cities-role-china-and-transnational-criminal-networks|archivedate=November 27, 2023}}</ref><ref name=":12">{{Cite web |last=Nachemson |first=Andrew |date=2020-07-07 |title=The mystery man behind the Shwe Kokko project |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/the-mystery-man-behind-the-shwe-kokko-project/ |access-date=2023-03-02 |website=Frontier Myanmar |language=en-US|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231224164631/https://www.frontiermyanmar.net/en/the-mystery-man-behind-the-shwe-kokko-project/|archivedate=December 24, 2023}}</ref> ကရင်ပြည်နယ် နယ်ခြားစောင့်တပ်ကို ဗိုလ်မှူးကြီး [[စောချစ်သူ]]က ဦးဆောင်ပြီး တပ်ရင်း ၁၃ ရင်းဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားကာ အင်အား ၆,၀၀၀ ခန့်ရှိသည်။<ref>{{Cite web |last=Han |first=Naw Betty |title=The business of the Kayin State Border Guard Force |url=https://frontiermyanmar.net/en/the-business-of-the-kayin-state-border-guard-force |access-date=2020-06-19 |website=Frontier Myanmar |date=16 December 2019 |language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230407220814/https://www.frontiermyanmar.net/en/the-business-of-the-kayin-state-border-guard-force/|archivedate=April 7, 2023}}</ref> တပ်မတော်မှ ခွဲထွက်ပြီးနောက် [[ကရင်အမျိုးသားတပ်မတော်]] (KNA) သည် ရွှေကုက္ကိုရှိ လောင်းကစားလုပ်ငန်းများနှင့် ငွေကြေးလိမ်လည်မှုလုပ်ငန်းများအပေါ် အခွန်ကောက်ခံခြင်းဖြင့် ဝင်ငွေများ ရရှိခဲ့သည်။<ref name=backbus> [https://www.frontiermyanmar.net/en/business-is-back-bgf-adapts-under-pressure/ ‘Business is back’: BGF adapts under pressure]. April 8, 2024. Naw Betty Han. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240423094911/https://www.frontiermyanmar.net/en/business-is-back-bgf-adapts-under-pressure/|archivedate=April 23, 2024}}. [[Frontier Myanmar]]</ref> [[လိမ်လည်မှု ဂိုဏ်းစခန်း|ငွေကြေးလိမ်လည်မှု စင်တာများ]]မှ နိုင်ငံခြားသား အလုပ်သမား ၁,၀၀၀ နီးပါးကို တရုတ်အာဏာပိုင်များထံသို့ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။ == ဖွံ့ဖြိုးရေး စီမံကိန်းများ == ၂၀၁၈ နှင့် ၂၀၁၉ ခုနှစ်များတွင် ကမ္ဘောဒီးယားအစိုးရက အွန်လိုင်းကာစီနို လောင်းကစားလုပ်ငန်းများကို တားမြစ်ခဲ့ရာ ယခင်က ကာစီနိုလုပ်ငန်းများ အကြီးအကျယ် ဖွံ့ဖြိုးခဲ့သော သီဟနုဗ်ဗီလ်မြို့မှ တရုတ်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများနှင့် ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းများကို ထွက်ခွာသွားစေခဲ့သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် ကာစီနိုအများအပြားသည် ၎င်းတို့၏ လုပ်ငန်းများကို ရွှေကုက္ကိုသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ကြသည်။<ref name=":5" /> ရွှေကုက္ကိုသည် '''ရထိုက်မြို့သစ်''' ({{Lang-zh|c=|s=亞太新城|p=Yàtài xīnchéng|j=aa3 taai3 san1 sing4}}) ၏ တည်နေရာဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းမှာ ချစ်လင်းမြိုင် ကုမ္ပဏီနှင့် ရထိုက်နိုင်ငံတကာဦးပိုင်အုပ်စု (Yatai IHG) တို့၏ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု ဖြစ်သည်။ ရထိုက်ကုမ္ပဏီသည် တရုတ်နိုင်ငံမှ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေသူ ရှီကျစ်ကျန်း (She Zhijiang) ပိုင်ဆိုင်သော ဒေသတွင်း အွန်လိုင်းလောင်းကစားလုပ်ငန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name=":8">{{Cite web |last=Aung Zaw |date=2023-02-27 |title=Shwe Kokko - A Secret Chinese City |url=https://www.mizzima.com/article/shwe-kokko-secret-chinese-city |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230521081816/https://mizzima.com/article/shwe-kokko-secret-chinese-city |archivedate=May 21, 2023 |access-date=2023-02-27 |website=Mizzima Myanmar News and Insight |language=en}}</ref><ref name=":2">{{Cite web|last=Han|first=Naw Betty|title=Shwe Kokko: A paradise for Chinese investment|url=https://frontiermyanmar.net/en/shwe-kokko-a-paradise-for-chinese-investment|access-date=2020-06-19|website=Frontier Myanmar|date=5 September 2019 |language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231224164701/https://www.frontiermyanmar.net/en/shwe-kokko-a-paradise-for-chinese-investment/|archivedate=December 24, 2023}}</ref> ချစ်လင်းမြိုင် ကုမ္ပဏီကို ကရင်ပြည်နယ် နယ်ခြားစောင့်တပ်က ပိုင်ဆိုင်ပြီး ဤဖွံ့ဖြိုးရေးစီမံကိန်းမှ ရရှိသောအမြတ်၏ ၃၀% ကို ရရှိမည်ဖြစ်ကာ ကျန်အမြတ်ငွေများကို ရထိုက်ကုမ္ပဏီက ရရှိမည်ဖြစ်သည်။<ref name=":3">{{Cite news|date=2019-11-13|title=Chinese Mega-Project in Myanmar's Kayin State Sparks Resentment And Worry|work=RFA|url=https://www.rfa.org/english/news/myanmar/chinese-mega-project-in-myanmars-kayin-state-11132019165455.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231021051157/https://www.rfa.org/english/news/myanmar/chinese-mega-project-in-myanmars-kayin-state-11132019165455.html|archivedate=October 21, 2023}}</ref> ''The Nation'' သတင်းဌာနက 14K ရာဇဝတ်ဂိုဏ်း၏ ခေါင်းဆောင်ဟောင်းဖြစ်သူ ဝမ်ကော့ကိုင် (Wan Kuok-koi) သည်လည်း ဤစီမံကိန်းတွင် ပူးတွဲရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူဖြစ်ကြောင်း စွပ်စွဲခဲ့သည်။<ref>{{cite web | title=She Zhijiang: From Shwe Kokko Kingpin to Klong Prem Prison | date=7 February 2025 | url=https://www.nationthailand.com/news/general/40046012 }}</ref> ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် စင်ကာပူနိုင်ငံသားပိုင် Building Cities Beyond Blockchain ကုမ္ပဏီသည် ရထိုက်၏ တစ်ဦးတည်းသော ဘလော့ခ်ချိန်း မိတ်ဖက်ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name=":9">{{Cite web |title=Myanmar: Casino Cities Run on Blockchain Threaten Nation's Sovereignty |url=https://www.usip.org/publications/2020/07/myanmar-casino-cities-run-blockchain-threaten-nations-sovereignty |access-date=2023-03-02 |website=United States Institute of Peace |language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230927173723/https://www.usip.org/publications/2020/07/myanmar-casino-cities-run-blockchain-threaten-nations-sovereignty|archivedate=September 27, 2023}}</ref> ဘလော့ခ်ချိန်း နည်းပညာကို အသုံးပြုခြင်းသည် အဖွဲ့အစည်းများကို အစိုးရအာဏာပိုင်များအား ရှောင်လွှဲရန်၊ ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ ငွေလွှဲပြောင်းမှုများကို ခြေရာဖျောက်ရန်နှင့် ငွေကြေးခဝါချရန် အခွင့်အလမ်းများ ပေးလျက်ရှိသည်။<ref name=":9"/> Building Cities Beyond Blockchain နှင့် ရထိုက်တို့သည် [[မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်]] သို့မဟုတ် မည်သည့်အစိုးရဝန်ကြီးဌာန၏ ခွင့်ပြုချက်မှမရရှိဘဲ ရွှေကုက္ကိုတွင် ငွေကြေးဆိုင်ရာ ပလက်ဖောင်းတစ်ခုဖြစ်သော Fincy ကို စတင်ခဲ့သည်။<ref name=":9" /> ရထိုက်ကုမ္ပဏီက ဤဖွံ့ဖြိုးရေးစီမံကိန်းကို မြန်မာ-ထိုင်းနယ်စပ်အနီးရှိ တရုတ်လောင်းကစားသမားများအတွက် ကစားကွင်းတစ်ခုဖြစ်လာရန် ရည်ရွယ်သည့် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၅ ဘီလီယံတန် အထူးစီးပွားရေးဇုန်တစ်ခုအဖြစ် ပုံဖော်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Myanmar: Transnational Networks Plan Digital Dodge in Casino Enclaves |url=https://www.usip.org/publications/2020/07/myanmar-transnational-networks-plan-digital-dodge-casino-enclaves |access-date=2023-03-02 |website=United States Institute of Peace |language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230716182740/https://www.usip.org/publications/2020/07/myanmar-transnational-networks-plan-digital-dodge-casino-enclaves|archivedate=July 16, 2023}}</ref><ref name=":3" /> သို့သော် လက်တွေ့တွင် ရွှေကုက္ကိုသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အထူးစီးပွားရေးဇုန် ဥပဒေများနှင့်အညီ တည်ထောင်ထားသည့် အသိအမှတ်ပြု အထူးစီးပွားရေးဇုန်တစ်ခု မဟုတ်ပါ။<ref name=":0" /> ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် အောက်တိုဘာလတွင် တရုတ်အစိုးရသည် ဤစီမံကိန်းနှင့် ပတ်သက်မှုမရှိကြောင်း တရားဝင် ကြေညာခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ တရုတ်သံအမတ်ကြီး ချန်ဟိုင်က ဤစီမံကိန်းသည် ရပ်ဝန်းနှင့် ပိုးလမ်းမ စီမံကိန်း၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု မဟုတ်ကြောင်း ရှင်းလင်းပြောကြားခဲ့သည်<ref name=":5">{{Cite web|title=Myanmar to probe casinos in China-backed developer's 'rogue city'|url=https://asia.nikkei.com/Spotlight/Belt-and-Road/Myanmar-to-probe-casinos-in-China-backed-developer-s-rogue-city|access-date=2020-12-07|website=Nikkei Asia|language=en-GB|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231223112549/https://asia.nikkei.com/Spotlight/Belt-and-Road/Myanmar-to-probe-casinos-in-China-backed-developer-s-rogue-city|archivedate=December 23, 2023}}</ref> == အငြင်းပွားမှုများ == === ရထိုက်စီမံကိန်း === ရထိုက်စီမံကိန်းသည် တရားဝင်ခွင့်ပြုချက် မရှိခြင်း၊ တရားမဝင် မြေယာသိမ်းဆည်းမှုများ၊ ကာစီနိုလောင်းကစားရုံများ တည်ဆောက်ခြင်း၊ ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက်များ၊ ငွေကြေးခဝါချမှုနှင့် ဒေသခံတို့၏ သဘောထားတို့နှင့် ပတ်သက်သည့် စိုးရိမ်မှုများကြောင့် ကြီးမားသော အငြင်းပွားမှုများ၏ အဓိကအကြောင်းအရာတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2018-09-18|title=New city project by Chinese firm raises hackles in Kayin|url=https://www.mmtimes.com/news/new-city-project-chinese-firm-raises-hackles-kayin.html|access-date=2020-06-19|website=The Myanmar Times|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220218061235/https://www.mmtimes.com/news/new-city-project-chinese-firm-raises-hackles-kayin.html|archivedate=February 18, 2022}}</ref><ref name=":4">{{Cite web |last1=Tower |first1=Jason |last2=Clapp |first2=Priscilla A. |date=2020-04-20 |title=Chinese Crime Networks Partner with Myanmar Armed Groups |url=https://www.usip.org/publications/2020/04/chinese-crime-networks-partner-myanmar-armed-groups |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230922100816/https://www.usip.org/publications/2020/04/chinese-crime-networks-partner-myanmar-armed-groups |archivedate=September 22, 2023 |access-date=2020-06-19 |website=United States Institute of Peace |language=en}}</ref><ref name="bbc">{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c04nx1vnw17o|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250207072000/https://www.bbc.co.uk/news/articles/c04nx1vnw17o|archivedate=February 7, 2025|work=[[BBC News]]|title=Casinos, high-rises and fraud: The BBC visits a bizarre city built on scams|first=Jonathan|last=Head|author-link=Jonathan Head|date=February 6, 2025|access-date=February 7, 2025}}</ref> [[မြန်မာနိုင်ငံ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ကော်မရှင်]]က {{Convert|180000|acre||abbr=on}} ကျယ်ဝန်းသော အသေးစားစီမံကိန်းတစ်ခုကိုသာ ခွင့်ပြုခဲ့သော်လည်း ရထိုက်ကုမ္ပဏီသည် ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် အကြီးစားတည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများကို စတင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2020-03-26|title=Shwe Koko: Big Winners - Burma Army and international Crime Syndicates at Expense of Karen People – KNU, Community Groups Want it Stopped|url=http://karennews.org/2020/03/shwe-koko-big-winners-burma-army-and-international-crime-syndicates-at-expense-of-karen-people-knu-community-groups-want-it-stopped/|access-date=2020-06-19|website=Karen News|language=en-US|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230410155632/http://karennews.org/2020/03/shwe-koko-big-winners-burma-army-and-international-crime-syndicates-at-expense-of-karen-people-knu-community-groups-want-it-stopped/|archivedate=April 10, 2023}}</ref><ref name=":2" /> ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ကော်မရှင်သည် မြေဧက ၂၂.၅ ဧကပေါ်တွင် ဇိမ်ခံအိမ်ရာ ၅၉ လုံး တည်ဆောက်ရန်သာ ခွင့်ပြုချက်ပေးခဲ့သော်လည်း အမှန်တကယ် တည်ဆောက်မှုသည် ခွင့်ပြုထားသော ဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းများထက် များစွာ ကျော်လွန်နေသည်။<ref name=":0" /> ဤစီမံကိန်းသည် ဒေသခံများအတွက် အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်းများ ဖန်တီးပေးမည်ဟု ပြောဆိုခဲ့သော်လည်း တရုတ်အလုပ်သမား ထောင်ပေါင်းများစွာကို အသုံးပြုခဲ့သည်။<ref name=":1" /> ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဇွန်လတွင် မြန်မာအစိုးရက ဤဖွံ့ဖြိုးရေးစီမံကိန်းနှင့် ပတ်သက်သည့် ပုံမှန်မဟုတ်သော အခြေအနေများကို စုံစမ်းစစ်ဆေးရန် နိုင်ငံတော်အဆင့် ခုံရုံးတစ်ခု ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး စီမံကိန်းကို အောင်မြင်စွာ ရပ်တန့်စေခဲ့သည်။<ref name="contentious">{{Cite web |last=Lwin |first=Nan |date=2020-06-16 |title=Myanmar Govt to Probe Contentious Chinese Development on Thai Border |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-govt-probe-contentious-chinese-development-thai-border.html |access-date=2020-06-19 |website=The Irrawaddy |language=en-US|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230302013926/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-govt-probe-contentious-chinese-development-thai-border.html|archivedate=March 2, 2023}}</ref><ref name=":53">{{Cite web |last1=Clapp |first1=Priscilla |last2=Tower |first2=Jason |date=2022-11-09 |title=Myanmar's Criminal Zones: A Growing Threat to Global Security |url=https://www.usip.org/publications/2022/11/myanmars-criminal-zones-growing-threat-global-security |access-date=2023-03-02 |website=United States Institute of Peace |language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231019060454/https://www.usip.org/publications/2022/11/myanmars-criminal-zones-growing-threat-global-security|archivedate=October 19, 2023}}</ref> ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဤဖွံ့ဖြိုးရေးစီမံကိန်းအပေါ် ကရင်ပြည်နယ် နယ်ခြားစောင့်တပ်နှင့် မြန်မာ့တပ်မတော်တို့အကြား တင်းမာမှုများ မြင့်တက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Han |first=Naw Betty |date=2020-12-30 |title=Shwe Kokko locked down as locals fear clashes between Tatmadaw, BGF |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/shwe-kokko-locked-down-as-locals-fear-clashes-between-tatmadaw-bgf/ |access-date=2023-03-02 |website=Frontier Myanmar |language=en-US|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231224171537/https://www.frontiermyanmar.net/en/shwe-kokko-locked-down-as-locals-fear-clashes-between-tatmadaw-bgf/?tztc=1|archivedate=December 24, 2023}}</ref> သို့သော်လည်း [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ စစ်အာဏာသိမ်းမှု]]အတွင်း မြန်မာ့တပ်မတော်က အရပ်သားဦးဆောင်သော အစိုးရကို ဖြုတ်ချခဲ့ပြီးနောက်၊ တပ်မတော်သည် နောက်ဆက်တွဲဖြစ်ပေါ်လာသော [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|ပြည်တွင်းစစ်]]ကို ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းနေရသဖြင့် ရထိုက်ဖွံ့ဖြိုးရေးစီမံကိန်းကို ပြန်လည်စတင်နိုင်စေခဲ့သည်။<ref name="bgfbusiness"/><ref name=":6"/><ref name=":53" /><ref name=cambodiascams/> ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် [[ကရင် အမျိုးသား အစည်းအရုံး]]မှ ခွဲထွက်အဖွဲ့တစ်ခုဖြစ်သော [[ကော်သူးလေတပ်မတော် (KTLA)|ကော်သူးလေတပ်မတော်]]သည် ရွှေကုက္ကိုရှိ ကရင်ပြည်နယ် နယ်ခြားစောင့်တပ်ကို ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ လူပေါင်း ၁၀,၀၀၀ ကျော်ကို ထိုင်းနိုင်ငံသို့ ထွက်ပြေးစေခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2023-05-11 |title=Into the lion's den: The failed attack on Shwe Kokko |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/into-the-lions-den-the-failed-attack-on-shwe-kokko/ |access-date=2023-05-28 |website=Frontier Myanmar |language=en-US|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230630002633/https://www.frontiermyanmar.net/en/into-the-lions-den-the-failed-attack-on-shwe-kokko/|archivedate=June 30, 2023}}</ref> === ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက်များ === ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံက ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် တရားမဝင် အွန်လိုင်းလောင်းကစားလုပ်ငန်းများအပေါ် နှိမ်နင်းမှုကို ပိုမိုပြင်းထန်စွာ လုပ်ဆောင်လာသည်နှင့်အမျှ တရုတ်ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းများနှင့် ကာစီနိုလုပ်ငန်းရှင်များသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အစွန်အဖျား နယ်စပ်ဒေသများသို့ ၎င်းတို့၏ ခြေကုပ်ကို တိုးချဲ့လာခဲ့ကြသည်။<ref name=":52" /><ref name=":4" /> ၂၀၂၂ ခုနှစ် မေလအထိ၊ တရုတ်နိုင်ငံသား ၁,၂၂၅ ဦးသည် ရွှေကုက္ကိုတွင် တရားဝင် နေထိုင်လျက်ရှိပြီး တရားမဝင် တရုတ်အလုပ်သမား ထောင်ပေါင်းများစွာသည်လည်း အလုပ်လုပ်ကိုင်ရန်အတွက် ဤရွာသို့ ပြောင်းရွှေ့လာခဲ့ကြသည်။<ref name=":6" /> ရွှေကုက္ကိုသည် အာရှတိုက်ရှိ လူကုန်ကူးခံရသူများအတွက် ဦးတည်ရာနေရာတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုင်း၊ ကမ္ဘောဒီးယား၊ လာအို၊ မလေးရှား၊ ဟောင်ကောင်၊ ထိုင်ဝမ်၊ အိန္ဒိယနှင့် ဖိလစ်ပိုင်ကဲ့သို့သော နိုင်ငံများမှ လူများသည် အချစ်ရေးနှင့် လစာကောင်းသောအလုပ်များ ရမည်ဟူသော မက်လုံးများဖြင့် ဆွဲဆောင်ဖြားယောင်းခြင်းခံရပြီးနောက် တရုတ်ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းများက လည်ပတ်လုပ်ကိုင်နေသော အွန်လိုင်းငွေကြေးလိမ်လည်မှု လုပ်ငန်းများတွင် အဓမ္မစေခိုင်းခြင်း ခံခဲ့ရသည်။<ref name=":8" /><ref name=":7" /> ၂၀၂၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံသား ၃၀၀ ကျော်သည် ရွှေကုက္ကိုတွင် ဓားစာခံအဖြစ် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံထားရကြောင်း သတင်းထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2022-09-22 |title=Hundreds of Indians Reportedly Trafficked to Myanmar by Cybercrime Operations |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/hundreds-of-indians-reportedly-trafficked-to-myanmar-by-cybercrime-operations.html |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221204172524/https://www.irrawaddy.com/news/burma/hundreds-of-indians-reportedly-trafficked-to-myanmar-by-cybercrime-operations.html |archivedate=December 4, 2022 |access-date=2022-09-24 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref> ကရင်နယ်ခြားစောင့်တပ်သည် [[တပ်မတော်]]နှင့် အဆက်အသွယ်ဖြတ်တောက်ပြီး [[ကရင်အမျိုးသားတပ်မတော်]]အဖြစ် အမည်ပြောင်းလဲခဲ့ပြီးနောက်၊ စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး တပ်ဖွဲ့များ၏ နှိမ်နင်းမှု ဖြစ်လာနိုင်သည့် အခြေအနေကြောင့် ဤစင်တာအများအပြားသည် ညှင်းပန်းနှိပ်စက်သော အလုပ်ခွင်အခြေအနေများကို လျှော့ချခဲ့သည်။<ref name="backbus" /> သို့သော် လိမ်လည်မှုလုပ်ငန်းများ၏ လုပ်သားအင်အားနှင့် ပစ်မှတ်များသည် အင်္ဂလိပ်စကားပြောသူများနှင့် အခြားဘာသာစကားပြောသူများအထိ တိုးချဲ့လာခဲ့သည်။<ref name="backbus" /> တင်းကျပ်သော လုံခြုံရေးအစီအမံများကြောင့် ခြိမ်းခြောက်အကျပ်ကိုင်ခံထားရသော အလုပ်သမားများ ထွက်ပြေးလွတ်မြောက်ရန် များစွာခက်ခဲပြီး<ref name="backbus" /> ကယ်ဆယ်ခံခဲ့ရသော အရှေ့အာဖရိကမှ လူများသည် ကျွန်ကဲ့သို့သော အခြေအနေများကို ညွှန်းဆိုခဲ့ကြသည်။ အက်ဒစ်အဘာဘာတွင် တွေ့ဆုံမေးမြန်းခဲ့သော ကယ်ဆယ်ခံရသူများက လုပ်ငန်းစွမ်းဆောင်ရည် နိမ့်ကျသူများကို အပြစ်ပေးကြောင်း ရှင်းပြခဲ့သည်။<ref>{{cite web | title=Ethiopia repatriates 130 nationals stranded in Myanmar | url=https://english.news.cn/africa/20250318/eb3c7634270b42869de84d359dc7bdea/c.html }}</ref><ref>{{cite web | title=Forced to scam others worldwide, thousands now detained on Myanmar border | date=9 March 2025 | url=https://www.voanews.com/a/forced-to-scam-others-worldwide-thousands-now-detained-on-myanmar-border/8004859.html }}</ref> တရုတ်လူမျိုး သောင်းနှင့်ချီ၍ ဤဒေသတွင် ဆက်လက်အလုပ်လုပ်ကိုင်နေသော်လည်း လုပ်သားအင်အားသည် နိုင်ငံပေါင်းစုံမှ ပိုမိုပါဝင်လာခဲ့သည်။<ref name=":10">{{Cite web |last=United Nations Office on Drugs and Crime |date=April 2025 |title=Inflection Point: Global Implications of Scam Centres, Underground Banking and Illicit Online Marketplaces in Southeast Asia |url=https://www.unodc.org/roseap/uploads/documents/Publications/2025/Inflection_Point_2025.pdf |access-date=29 May 2025}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် တရုတ်အာဏာပိုင်များ၏ ဖိအားပေးမှုကြောင့် ထိုင်းနိုင်ငံသည် ထိုင်းနိုင်ငံမှ မြန်မာနိုင်ငံသို့ နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ပို့လွှတ်မှုနှင့် လောင်စာဆီထောက်ပံ့မှုများကို ဖြတ်တောက်ခဲ့သည်။ တုံ့ပြန်မှုအနေဖြင့် အွန်လိုင်းရာဇဝတ်မှုနေရာများ တည်ရှိရာ မြန်မာနိုင်ငံနယ်စပ်ဒေသများကို ထိန်းချုပ်ထားသော လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များသည် ဤနေရာများကို ဆက်တိုက်ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ပြီး၊ နောက်လများတွင် လူထောင်ပေါင်းများစွာကို ဖယ်ရှားကာ ထိုင်းအာဏာပိုင်များထံသို့ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Who powered the expansion of cyber scams in Myawaddy? {{!}} Justice For Myanmar |url=https://www.justiceformyanmar.org/stories/who-powered-the-expansion-of-cyber-scams-in-myawaddy |access-date=2025-05-29 |website=www.justiceformyanmar.org}}</ref> ထိုင်းနိုင်ငံမှတစ်ဆင့် ၎င်းတို့ကို စိစစ်ပြီး ၎င်းတို့၏ ဇာတိနိုင်ငံများသို့ ပြန်လည်ပို့ဆောင်ခဲ့သည်။ ကုလသမဂ္ဂ မူးယစ်ဆေးဝါးနှင့် ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာရုံး (UNODC) ၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ နိုင်ငံပေါင်း နှစ်ဒါဇင်ကျော်မှ လူများသည် ဤစီးနင်းမှုများတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး နေရပ်သို့ ပြန်ပို့ခံခဲ့ရသည်။<ref name=":10" /> လူအများအပြားက ၎င်းတို့သည် လူကုန်ကူးခံရပြီး ငွေကြေးလိမ်လည်မှု လုပ်ငန်းဝင်းများတွင် အကြမ်းဖက်မှုများကို ခံခဲ့ရကြောင်း ထွက်ဆိုခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite news |date=2025-02-19 |title=Myanmar scam centre survivors recall torture and coercion |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-scam-centre-survivors-recall-torture-coercion-2025-02-19/ |access-date=2025-05-29 |work=Reuters |language=en}}</ref> ရထိုက်မြို့သစ်၏ တိုးချဲ့မှုသည် ကာစီနိုလောင်းကစား၊ အွန်လိုင်းလောင်းကစားနှင့် လိမ်လည်မှုအပြင် အခြားတရားမဝင် စက်မှုလုပ်ငန်းများတွင် ပါဝင်ပတ်သက်နေသော ဒေသတွင်း ဖွဲ့စည်းပုံကျ ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းများ ကြီးထွားလာမှု၏ အစွန်းရောက်သော ပြယုဂ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤလမ်းကြောင်းနှင့်ပတ်သက်၍ ကုလသမဂ္ဂ မူးယစ်ဆေးဝါးနှင့် ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာရုံးက "အထင်ရှားဆုံး ဥပမာမှာ မြန်မာနိုင်ငံဖြစ်ပြီး၊ နိုင်ငံ၏ ဥပဒေမဲ့ နယ်စပ်ဒေသများတွင် လှုပ်ရှားနေသော ပြည်သူ့စစ်များနှင့် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များနှင့် ဖွဲ့စည်းပုံကျ ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းများက ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ နိုင်ငံဖြတ်ကျော် ရာဇဝတ်မှုများမှ ရရှိသောငွေကြေးသည် ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် တည်ငြိမ်ရေးကို တိုက်ရိုက် ထိပါးပျက်ပြားစေသည်။ ပွင့်လင်းသော ပဋိပက္ခ ရှိသည်ဖြစ်စေ၊ မရှိသည်ဖြစ်စေ နိုင်ငံတိုင်းတွင် တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးအတွက် စိန်ခေါ်မှုသည် အမှန်တကယ်ရှိနေပြီး ကြီးထွားလာလျက်ရှိသည်" ဟု မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။ === နိုင်ငံတကာ၏ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများ === ရထိုက်မြို့သစ်ဖွံ့ဖြိုးရေး၏ နောက်ကွယ်မှ အဓိကကျသော ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးမှာ တရုတ်နိုင်ငံဖွား စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင် ရှီကျစ်ကျန်း ဖြစ်ပြီး သူသည် နောက်ပိုင်းတွင် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံသားအဖြစ် ခံယူခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Nachemson |first=Andrew |date=2020-07-07 |title=The mystery man behind the Shwe Kokko project |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/the-mystery-man-behind-the-shwe-kokko-project/ |access-date=2025-05-29 |website=Frontier Myanmar |language=en-US}}</ref> ရှီကျစ်ကျန်းကို နိုင်ငံတကာ ဖမ်းဝရမ်းဖြင့် ၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် ထိုင်းနိုင်ငံ၌ ဖမ်းဆီးခဲ့ပြီး တရုတ်နိုင်ငံသို့ တရားခံလွှဲပြောင်းပေးအပ်ခြင်းကို ခုခံတိုက်ဖျက်လျက်ရှိသည်။<ref>{{Cite news |date=2022-08-16 |title=Thai police arrest suspected Chinese gambling kingpin |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/thai-police-arrest-suspected-chinese-gambling-kingpin-2022-08-15/ |access-date=2025-05-29 |work=Reuters |language=en}}</ref> သူသည် တရားမဝင် လောင်းကစားလုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်ခဲ့သည့် စွဲချက်များဖြင့် ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုကျော်ကြာ တရုတ်နိုင်ငံတွင် အလိုရှိနေသူဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=A fugitive Chinese businessman's high-profile bet in Myanmar |url=https://asia.nikkei.com/Spotlight/Caixin/A-fugitive-Chinese-businessman-s-high-profile-bet-in-Myanmar |access-date=2025-05-29 |website=Nikkei Asia |language=en}}</ref> ကရင်နယ်ခြားစောင့်တပ်ပိုင် ကုမ္ပဏီတစ်ခုသည် ဤစီမံကိန်းတွင် ရှယ်ယာရှင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Mon |first=Ye |date=2018-08-01 |title=MIC approves Border Guard Force-backed luxury villas project |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/mic-approves-border-guard-force-backed-luxury-villas-project/ |access-date=2025-05-29 |website=Frontier Myanmar |language=en-US}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် နယ်ခြားစောင့်တပ်၏ ခေါင်းဆောင်များဖြစ်သော စောချစ်သူနှင့် စောမင်းမင်းဦးတို့သည် ရှီကျစ်ကျန်းနှင့်အတူ ဤစီမံကိန်းနှင့် ဆက်စပ်မှု၊ လူကုန်ကူးမှု၊ အဓမ္မရာဇဝတ်မှုကျူးလွန်စေခြင်းနှင့် ညှင်းပန်းနှိပ်စက်မှုများတွင် ပါဝင်ပတ်သက်မှုတို့ကြောင့် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ၏ ပိတ်ဆို့အရေးယူခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |last=HM Treasury Office of Financial Sanctions Implementation |date=8 December 2023 |title=Financial Sanctions Notice |url=https://assets.publishing.service.gov.uk/media/6572d548049516000d49be78/Notice_Global_Human_Rights_081223.pdf |access-date=29 May 2025}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် ဥရောပသမဂ္ဂသည် စောချစ်သူ၊ စောတင်ဝင်း၊ စောမုတ်သုန်နှင့် ချစ်လင်းမြိုင်အုပ်စုတို့ကို ရထိုက်စီမံကိန်းတွင် ၎င်းတို့၏ ပါဝင်ပတ်သက်မှုကို အတိအလင်း ရည်ညွှန်း၍ ပိတ်ဆို့အရေးယူခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Council of the European Union |date=22 October 2024 |title=Council implementing regulation implementing Regulation (EU) No 401/2013 concerning restrictive measures in view of the situation in Myanmar/Burma |url=https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-11972-2024-INIT/en/pdf |access-date=29 May 2025}}</ref> ==ကိုးကား== {{Reflist}} {{ပထဝီဝင်တည်နေရာ |Centre = ရွှေကုက္ကိုလ်မြိုင် |North = |Northeast = |East = |Southeast = |South = |Southwest = |West = |Northwest = }} [[ကဏ္ဍ:မြဝတီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ]] [[ကဏ္ဍ:လိမ်လည်မှု ဂိုဏ်းစခန်းများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အထူးစီးပွားရေးဇုန်များ]] evi947rwc7595biaoi1mwh37i2mly98 1048913 1048912 2026-08-16T11:55:05Z Dr Lotus Black 31011 "[[ရွှေကုက္ကိုလ်မြိုင်ရွာ၊ မြဝတီမြို့နယ်]]" ကို ကာကွယ်ခဲ့သည် ([ပြင်ဆင်ရန်=အလိုအလျောက် အတည်ပြုထားသော အသုံးပြုသူများကိုသာ ခွင့်ပြုသည်] (အနန္တ) [ရွှေ့ရန်=အလိုအလျောက် အတည်ပြုထားသော အသုံးပြုသူများကိုသာ ခွင့်ပြုသည်] (အနန္တ)) 1041815 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ရွှေကုက္ကိုလ်မြိုင် | official_name = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ | pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ | image_skyline = ShweKokko.jpg | image_map = | map_caption = | subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] | subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} | subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]] | subdivision_name1 = [[ကရင်ပြည်နယ်]] | subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] | subdivision_name2 = [[မြဝတီခရိုင်]] | subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] | subdivision_name3 = [[မြဝတီမြို့နယ်]] | subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] | subdivision_name4 = ပူလွဲပု | settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]] | unit_pref = Imperial | area_total_km2 = | population = | population_as_of = | coordinates = {{Coord|16.82045|98.530906|region:MM|format=dms|display=inline,title}} | elevation_ft = | elevation_m = | timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] | utc_offset = +6.30 | website = }} '''ရွှေကုက္ကိုလ်မြိုင်ရွာ''' ({{langx|kjp|ထိက်တုဂ်ဓံင့်}}) သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ မြဝတီခရိုင်၊ မြဝတီမြိုနယ်၊ ပူလွဲပုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။<ref name=":0">{{Cite book |url=http://kesan.asia/wp-content/uploads/2020/03/Gambling-Away-Our-Lands-English.pdf |title=Gambling Away Our Lands: Naypyidaw's "Battlefields to Casinos" Strategy in Shwe Kokko |publisher=Karen Peace Support Network |year=2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230407220806/http://kesan.asia/wp-content/uploads/2020/03/Gambling-Away-Our-Lands-English.pdf|archivedate=April 7, 2023}}</ref> ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၁၀၃၅ ဖြစ်သည်။ အများအားဖြင့် '''ရွှေကုက္ကို''' ({{zh|s=水沟谷|t=|p=Shuǐgōugǔ}}, {{zh|j =seoi2 gau1 guk1}})ဟုလည်း သိကြသည်။ ရွှေကုက္ကိုမြို့သည် [[မဲခေါင်မြစ်]] (သောင်ရင်းမြစ်) ၏ ဘယ်ဘက် (အနောက်ဘက်) ကမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး အရှေ့ဘက်တွင် [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]နှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင်လျက်ရှိသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.google.com.mm/maps/place/Swe+Koke+Ko/|title=Shwe Koke Ko|publisher=Google Map|access-date=11 February 2018}}</ref> ရွှေကုက္ကိုသည် [[မြဝတီမြို့]]၏ မြောက်ဘက် {{Convert|20|km||abbr=on}} အကွာတွင် တည်ရှိသည်။<ref name=":1">{{Cite web|last=Han|first=Naw Betty|title=How the Kayin BGF's business interests put Myanmar at risk of COVID-19|url=https://frontiermyanmar.net/en/how-the-kayin-bgfs-business-interests-put-myanmar-at-risk-of-covid-19|access-date=2020-06-19|website=Frontier Myanmar|date=10 April 2020 |language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230609072223/https://www.frontiermyanmar.net/en/how-the-kayin-bgfs-business-interests-put-myanmar-at-risk-of-covid-19/|archivedate=June 9, 2023}}</ref> မကြာသေးမီနှစ်များအတွင်း ရွှေကုက္ကိုသည် မြန်မာအစိုးရ၏ အာဏာသက်ရောက်မှုနှင့် ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲမှု အားနည်းသော အစွန်အဖျားဒေသတစ်ခု ဖြစ်သည့်အတွက် ဖွဲ့စည်းပုံကျ ရာဇဝတ်မှုနှင့် လူကုန်ကူးမှုတို့၏ ဗဟိုချက်တစ်ခုအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။<ref name=":6" /><ref name=":7">{{Cite web |date=2022-09-21 |title=Malaysian dad pleads help for scam victims after son died |url=https://apnews.com/article/health-covid-myanmar-malaysia-thailand-7b4ce998d2925e4b782dcb8b3f10bea1 |access-date=2022-09-24 |website=AP NEWS |language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221204153328/https://apnews.com/article/health-covid-myanmar-malaysia-thailand-7b4ce998d2925e4b782dcb8b3f10bea1|archivedate=December 4, 2022}}</ref> '''ရထိုက်မြို့သစ်''' အပါအဝင် ရွှေကုက္ကိုရှိ တရုတ်ဦးဆောင်သော ဖွံ့ဖြိုးရေးစီမံကိန်းများသည် တရားမဝင် လောင်းကစားလုပ်ငန်း၊ [[လူကုန်ကူးခြင်း|လူကုန်ကူးမှု]]၊ ငွေညှစ်မှုနှင့် အွန်လိုင်းငွေကြေးလိမ်လည်မှု လုပ်ငန်းများတွင် ပါဝင်ပတ်သက်လျက်ရှိသည်။<ref name=":6">{{Cite web|date=2022-06-23 |title=Scam City: How the coup brought Shwe Kokko back to life |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/scam-city-how-the-coup-brought-shwe-kokko-back-to-life/ |access-date=2023-03-02 |website=Frontier Myanmar |language=en-US|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230922102140/https://www.frontiermyanmar.net/en/scam-city-how-the-coup-brought-shwe-kokko-back-to-life/|archivedate=September 22, 2023}}</ref><ref name="bgfbusiness">{{Cite web |last= |date=2021-05-13 |title=With conflict escalating, Karen BGF gets back to business |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/with-conflict-escalating-karen-bgf-gets-back-to-business/ |access-date=2023-03-02 |website=Frontier Myanmar |language=en-US|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231224164539/https://www.frontiermyanmar.net/en/with-conflict-escalating-karen-bgf-gets-back-to-business/?tztc=1|archivedate= December 24, 2023}}</ref><ref name=":52">{{Cite web |last1=Clapp |first1=Priscilla |last2=Tower |first2=Jason |date=2022-11-09 |title=Myanmar's Criminal Zones: A Growing Threat to Global Security |url=https://www.usip.org/publications/2022/11/myanmars-criminal-zones-growing-threat-global-security |access-date=2023-03-02 |website=United States Institute of Peace |language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231019060454/https://www.usip.org/publications/2022/11/myanmars-criminal-zones-growing-threat-global-security|archivedate=October 19, 2023}}</ref><ref name=cambodiascams>{{Cite news |date=2022-09-20 |title=Cambodia scams: Lured and trapped into slavery in South East Asia |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-62792875 |access-date=2023-03-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231124120231/https://www.bbc.com/news/world-asia-62792875|archivedate=November 24, 2023}}</ref> == အုပ်ချုပ်ရေး == ရွှေကုက္ကိုသည် [[နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့|ကရင်ပြည်နယ် နယ်ခြားစောင့်တပ်]]၏ ဌာနချုပ် တည်ရှိရာနေရာ ဖြစ်သည်။ အဆိုပါ နယ်ခြားစောင့်တပ်ကို ၂၀၁၀ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် မြန်မာ့တပ်မတော်အတွင်းသို့ တရားဝင် ပူးပေါင်းခဲ့သော ယခင် [[တိုးတက်သော ဗုဒ္ဓဘာသာ ကရင်အမျိုးသား အစည်းအရုံး]] (DKBA) တပ်ဖွဲ့ဝင်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။<ref name=":02">{{Cite web |last1=Tower |first1=Jason |last2=Clapp |first2=Priscilla A. |date=2020-07-27 |title=Myanmar's Casino Cities: The Role of China and Transnational Criminal Networks |url=https://www.usip.org/publications/2020/07/myanmars-casino-cities-role-china-and-transnational-criminal-networks |access-date=2023-03-02 |website=United States Institute of Peace |language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231127082244/https://www.usip.org/publications/2020/07/myanmars-casino-cities-role-china-and-transnational-criminal-networks|archivedate=November 27, 2023}}</ref><ref name=":12">{{Cite web |last=Nachemson |first=Andrew |date=2020-07-07 |title=The mystery man behind the Shwe Kokko project |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/the-mystery-man-behind-the-shwe-kokko-project/ |access-date=2023-03-02 |website=Frontier Myanmar |language=en-US|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231224164631/https://www.frontiermyanmar.net/en/the-mystery-man-behind-the-shwe-kokko-project/|archivedate=December 24, 2023}}</ref> ကရင်ပြည်နယ် နယ်ခြားစောင့်တပ်ကို ဗိုလ်မှူးကြီး [[စောချစ်သူ]]က ဦးဆောင်ပြီး တပ်ရင်း ၁၃ ရင်းဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားကာ အင်အား ၆,၀၀၀ ခန့်ရှိသည်။<ref>{{Cite web |last=Han |first=Naw Betty |title=The business of the Kayin State Border Guard Force |url=https://frontiermyanmar.net/en/the-business-of-the-kayin-state-border-guard-force |access-date=2020-06-19 |website=Frontier Myanmar |date=16 December 2019 |language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230407220814/https://www.frontiermyanmar.net/en/the-business-of-the-kayin-state-border-guard-force/|archivedate=April 7, 2023}}</ref> တပ်မတော်မှ ခွဲထွက်ပြီးနောက် [[ကရင်အမျိုးသားတပ်မတော်]] (KNA) သည် ရွှေကုက္ကိုရှိ လောင်းကစားလုပ်ငန်းများနှင့် ငွေကြေးလိမ်လည်မှုလုပ်ငန်းများအပေါ် အခွန်ကောက်ခံခြင်းဖြင့် ဝင်ငွေများ ရရှိခဲ့သည်။<ref name=backbus> [https://www.frontiermyanmar.net/en/business-is-back-bgf-adapts-under-pressure/ ‘Business is back’: BGF adapts under pressure]. April 8, 2024. Naw Betty Han. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240423094911/https://www.frontiermyanmar.net/en/business-is-back-bgf-adapts-under-pressure/|archivedate=April 23, 2024}}. [[Frontier Myanmar]]</ref> [[လိမ်လည်မှု ဂိုဏ်းစခန်း|ငွေကြေးလိမ်လည်မှု စင်တာများ]]မှ နိုင်ငံခြားသား အလုပ်သမား ၁,၀၀၀ နီးပါးကို တရုတ်အာဏာပိုင်များထံသို့ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။ == ဖွံ့ဖြိုးရေး စီမံကိန်းများ == ၂၀၁၈ နှင့် ၂၀၁၉ ခုနှစ်များတွင် ကမ္ဘောဒီးယားအစိုးရက အွန်လိုင်းကာစီနို လောင်းကစားလုပ်ငန်းများကို တားမြစ်ခဲ့ရာ ယခင်က ကာစီနိုလုပ်ငန်းများ အကြီးအကျယ် ဖွံ့ဖြိုးခဲ့သော သီဟနုဗ်ဗီလ်မြို့မှ တရုတ်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများနှင့် ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းများကို ထွက်ခွာသွားစေခဲ့သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် ကာစီနိုအများအပြားသည် ၎င်းတို့၏ လုပ်ငန်းများကို ရွှေကုက္ကိုသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ကြသည်။<ref name=":5" /> ရွှေကုက္ကိုသည် '''ရထိုက်မြို့သစ်''' ({{Lang-zh|c=|s=亞太新城|p=Yàtài xīnchéng|j=aa3 taai3 san1 sing4}}) ၏ တည်နေရာဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းမှာ ချစ်လင်းမြိုင် ကုမ္ပဏီနှင့် ရထိုက်နိုင်ငံတကာဦးပိုင်အုပ်စု (Yatai IHG) တို့၏ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု ဖြစ်သည်။ ရထိုက်ကုမ္ပဏီသည် တရုတ်နိုင်ငံမှ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေသူ ရှီကျစ်ကျန်း (She Zhijiang) ပိုင်ဆိုင်သော ဒေသတွင်း အွန်လိုင်းလောင်းကစားလုပ်ငန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name=":8">{{Cite web |last=Aung Zaw |date=2023-02-27 |title=Shwe Kokko - A Secret Chinese City |url=https://www.mizzima.com/article/shwe-kokko-secret-chinese-city |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230521081816/https://mizzima.com/article/shwe-kokko-secret-chinese-city |archivedate=May 21, 2023 |access-date=2023-02-27 |website=Mizzima Myanmar News and Insight |language=en}}</ref><ref name=":2">{{Cite web|last=Han|first=Naw Betty|title=Shwe Kokko: A paradise for Chinese investment|url=https://frontiermyanmar.net/en/shwe-kokko-a-paradise-for-chinese-investment|access-date=2020-06-19|website=Frontier Myanmar|date=5 September 2019 |language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231224164701/https://www.frontiermyanmar.net/en/shwe-kokko-a-paradise-for-chinese-investment/|archivedate=December 24, 2023}}</ref> ချစ်လင်းမြိုင် ကုမ္ပဏီကို ကရင်ပြည်နယ် နယ်ခြားစောင့်တပ်က ပိုင်ဆိုင်ပြီး ဤဖွံ့ဖြိုးရေးစီမံကိန်းမှ ရရှိသောအမြတ်၏ ၃၀% ကို ရရှိမည်ဖြစ်ကာ ကျန်အမြတ်ငွေများကို ရထိုက်ကုမ္ပဏီက ရရှိမည်ဖြစ်သည်။<ref name=":3">{{Cite news|date=2019-11-13|title=Chinese Mega-Project in Myanmar's Kayin State Sparks Resentment And Worry|work=RFA|url=https://www.rfa.org/english/news/myanmar/chinese-mega-project-in-myanmars-kayin-state-11132019165455.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231021051157/https://www.rfa.org/english/news/myanmar/chinese-mega-project-in-myanmars-kayin-state-11132019165455.html|archivedate=October 21, 2023}}</ref> ''The Nation'' သတင်းဌာနက 14K ရာဇဝတ်ဂိုဏ်း၏ ခေါင်းဆောင်ဟောင်းဖြစ်သူ ဝမ်ကော့ကိုင် (Wan Kuok-koi) သည်လည်း ဤစီမံကိန်းတွင် ပူးတွဲရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူဖြစ်ကြောင်း စွပ်စွဲခဲ့သည်။<ref>{{cite web | title=She Zhijiang: From Shwe Kokko Kingpin to Klong Prem Prison | date=7 February 2025 | url=https://www.nationthailand.com/news/general/40046012 }}</ref> ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် စင်ကာပူနိုင်ငံသားပိုင် Building Cities Beyond Blockchain ကုမ္ပဏီသည် ရထိုက်၏ တစ်ဦးတည်းသော ဘလော့ခ်ချိန်း မိတ်ဖက်ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name=":9">{{Cite web |title=Myanmar: Casino Cities Run on Blockchain Threaten Nation's Sovereignty |url=https://www.usip.org/publications/2020/07/myanmar-casino-cities-run-blockchain-threaten-nations-sovereignty |access-date=2023-03-02 |website=United States Institute of Peace |language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230927173723/https://www.usip.org/publications/2020/07/myanmar-casino-cities-run-blockchain-threaten-nations-sovereignty|archivedate=September 27, 2023}}</ref> ဘလော့ခ်ချိန်း နည်းပညာကို အသုံးပြုခြင်းသည် အဖွဲ့အစည်းများကို အစိုးရအာဏာပိုင်များအား ရှောင်လွှဲရန်၊ ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ ငွေလွှဲပြောင်းမှုများကို ခြေရာဖျောက်ရန်နှင့် ငွေကြေးခဝါချရန် အခွင့်အလမ်းများ ပေးလျက်ရှိသည်။<ref name=":9"/> Building Cities Beyond Blockchain နှင့် ရထိုက်တို့သည် [[မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်]] သို့မဟုတ် မည်သည့်အစိုးရဝန်ကြီးဌာန၏ ခွင့်ပြုချက်မှမရရှိဘဲ ရွှေကုက္ကိုတွင် ငွေကြေးဆိုင်ရာ ပလက်ဖောင်းတစ်ခုဖြစ်သော Fincy ကို စတင်ခဲ့သည်။<ref name=":9" /> ရထိုက်ကုမ္ပဏီက ဤဖွံ့ဖြိုးရေးစီမံကိန်းကို မြန်မာ-ထိုင်းနယ်စပ်အနီးရှိ တရုတ်လောင်းကစားသမားများအတွက် ကစားကွင်းတစ်ခုဖြစ်လာရန် ရည်ရွယ်သည့် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၅ ဘီလီယံတန် အထူးစီးပွားရေးဇုန်တစ်ခုအဖြစ် ပုံဖော်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Myanmar: Transnational Networks Plan Digital Dodge in Casino Enclaves |url=https://www.usip.org/publications/2020/07/myanmar-transnational-networks-plan-digital-dodge-casino-enclaves |access-date=2023-03-02 |website=United States Institute of Peace |language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230716182740/https://www.usip.org/publications/2020/07/myanmar-transnational-networks-plan-digital-dodge-casino-enclaves|archivedate=July 16, 2023}}</ref><ref name=":3" /> သို့သော် လက်တွေ့တွင် ရွှေကုက္ကိုသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အထူးစီးပွားရေးဇုန် ဥပဒေများနှင့်အညီ တည်ထောင်ထားသည့် အသိအမှတ်ပြု အထူးစီးပွားရေးဇုန်တစ်ခု မဟုတ်ပါ။<ref name=":0" /> ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် အောက်တိုဘာလတွင် တရုတ်အစိုးရသည် ဤစီမံကိန်းနှင့် ပတ်သက်မှုမရှိကြောင်း တရားဝင် ကြေညာခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ တရုတ်သံအမတ်ကြီး ချန်ဟိုင်က ဤစီမံကိန်းသည် ရပ်ဝန်းနှင့် ပိုးလမ်းမ စီမံကိန်း၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု မဟုတ်ကြောင်း ရှင်းလင်းပြောကြားခဲ့သည်<ref name=":5">{{Cite web|title=Myanmar to probe casinos in China-backed developer's 'rogue city'|url=https://asia.nikkei.com/Spotlight/Belt-and-Road/Myanmar-to-probe-casinos-in-China-backed-developer-s-rogue-city|access-date=2020-12-07|website=Nikkei Asia|language=en-GB|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231223112549/https://asia.nikkei.com/Spotlight/Belt-and-Road/Myanmar-to-probe-casinos-in-China-backed-developer-s-rogue-city|archivedate=December 23, 2023}}</ref> == အငြင်းပွားမှုများ == === ရထိုက်စီမံကိန်း === ရထိုက်စီမံကိန်းသည် တရားဝင်ခွင့်ပြုချက် မရှိခြင်း၊ တရားမဝင် မြေယာသိမ်းဆည်းမှုများ၊ ကာစီနိုလောင်းကစားရုံများ တည်ဆောက်ခြင်း၊ ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက်များ၊ ငွေကြေးခဝါချမှုနှင့် ဒေသခံတို့၏ သဘောထားတို့နှင့် ပတ်သက်သည့် စိုးရိမ်မှုများကြောင့် ကြီးမားသော အငြင်းပွားမှုများ၏ အဓိကအကြောင်းအရာတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2018-09-18|title=New city project by Chinese firm raises hackles in Kayin|url=https://www.mmtimes.com/news/new-city-project-chinese-firm-raises-hackles-kayin.html|access-date=2020-06-19|website=The Myanmar Times|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220218061235/https://www.mmtimes.com/news/new-city-project-chinese-firm-raises-hackles-kayin.html|archivedate=February 18, 2022}}</ref><ref name=":4">{{Cite web |last1=Tower |first1=Jason |last2=Clapp |first2=Priscilla A. |date=2020-04-20 |title=Chinese Crime Networks Partner with Myanmar Armed Groups |url=https://www.usip.org/publications/2020/04/chinese-crime-networks-partner-myanmar-armed-groups |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230922100816/https://www.usip.org/publications/2020/04/chinese-crime-networks-partner-myanmar-armed-groups |archivedate=September 22, 2023 |access-date=2020-06-19 |website=United States Institute of Peace |language=en}}</ref><ref name="bbc">{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c04nx1vnw17o|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250207072000/https://www.bbc.co.uk/news/articles/c04nx1vnw17o|archivedate=February 7, 2025|work=[[BBC News]]|title=Casinos, high-rises and fraud: The BBC visits a bizarre city built on scams|first=Jonathan|last=Head|author-link=Jonathan Head|date=February 6, 2025|access-date=February 7, 2025}}</ref> [[မြန်မာနိုင်ငံ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ကော်မရှင်]]က {{Convert|180000|acre||abbr=on}} ကျယ်ဝန်းသော အသေးစားစီမံကိန်းတစ်ခုကိုသာ ခွင့်ပြုခဲ့သော်လည်း ရထိုက်ကုမ္ပဏီသည် ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် အကြီးစားတည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများကို စတင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2020-03-26|title=Shwe Koko: Big Winners - Burma Army and international Crime Syndicates at Expense of Karen People – KNU, Community Groups Want it Stopped|url=http://karennews.org/2020/03/shwe-koko-big-winners-burma-army-and-international-crime-syndicates-at-expense-of-karen-people-knu-community-groups-want-it-stopped/|access-date=2020-06-19|website=Karen News|language=en-US|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230410155632/http://karennews.org/2020/03/shwe-koko-big-winners-burma-army-and-international-crime-syndicates-at-expense-of-karen-people-knu-community-groups-want-it-stopped/|archivedate=April 10, 2023}}</ref><ref name=":2" /> ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ကော်မရှင်သည် မြေဧက ၂၂.၅ ဧကပေါ်တွင် ဇိမ်ခံအိမ်ရာ ၅၉ လုံး တည်ဆောက်ရန်သာ ခွင့်ပြုချက်ပေးခဲ့သော်လည်း အမှန်တကယ် တည်ဆောက်မှုသည် ခွင့်ပြုထားသော ဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းများထက် များစွာ ကျော်လွန်နေသည်။<ref name=":0" /> ဤစီမံကိန်းသည် ဒေသခံများအတွက် အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်းများ ဖန်တီးပေးမည်ဟု ပြောဆိုခဲ့သော်လည်း တရုတ်အလုပ်သမား ထောင်ပေါင်းများစွာကို အသုံးပြုခဲ့သည်။<ref name=":1" /> ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဇွန်လတွင် မြန်မာအစိုးရက ဤဖွံ့ဖြိုးရေးစီမံကိန်းနှင့် ပတ်သက်သည့် ပုံမှန်မဟုတ်သော အခြေအနေများကို စုံစမ်းစစ်ဆေးရန် နိုင်ငံတော်အဆင့် ခုံရုံးတစ်ခု ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး စီမံကိန်းကို အောင်မြင်စွာ ရပ်တန့်စေခဲ့သည်။<ref name="contentious">{{Cite web |last=Lwin |first=Nan |date=2020-06-16 |title=Myanmar Govt to Probe Contentious Chinese Development on Thai Border |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-govt-probe-contentious-chinese-development-thai-border.html |access-date=2020-06-19 |website=The Irrawaddy |language=en-US|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230302013926/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-govt-probe-contentious-chinese-development-thai-border.html|archivedate=March 2, 2023}}</ref><ref name=":53">{{Cite web |last1=Clapp |first1=Priscilla |last2=Tower |first2=Jason |date=2022-11-09 |title=Myanmar's Criminal Zones: A Growing Threat to Global Security |url=https://www.usip.org/publications/2022/11/myanmars-criminal-zones-growing-threat-global-security |access-date=2023-03-02 |website=United States Institute of Peace |language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231019060454/https://www.usip.org/publications/2022/11/myanmars-criminal-zones-growing-threat-global-security|archivedate=October 19, 2023}}</ref> ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဤဖွံ့ဖြိုးရေးစီမံကိန်းအပေါ် ကရင်ပြည်နယ် နယ်ခြားစောင့်တပ်နှင့် မြန်မာ့တပ်မတော်တို့အကြား တင်းမာမှုများ မြင့်တက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Han |first=Naw Betty |date=2020-12-30 |title=Shwe Kokko locked down as locals fear clashes between Tatmadaw, BGF |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/shwe-kokko-locked-down-as-locals-fear-clashes-between-tatmadaw-bgf/ |access-date=2023-03-02 |website=Frontier Myanmar |language=en-US|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231224171537/https://www.frontiermyanmar.net/en/shwe-kokko-locked-down-as-locals-fear-clashes-between-tatmadaw-bgf/?tztc=1|archivedate=December 24, 2023}}</ref> သို့သော်လည်း [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ စစ်အာဏာသိမ်းမှု]]အတွင်း မြန်မာ့တပ်မတော်က အရပ်သားဦးဆောင်သော အစိုးရကို ဖြုတ်ချခဲ့ပြီးနောက်၊ တပ်မတော်သည် နောက်ဆက်တွဲဖြစ်ပေါ်လာသော [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|ပြည်တွင်းစစ်]]ကို ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းနေရသဖြင့် ရထိုက်ဖွံ့ဖြိုးရေးစီမံကိန်းကို ပြန်လည်စတင်နိုင်စေခဲ့သည်။<ref name="bgfbusiness"/><ref name=":6"/><ref name=":53" /><ref name=cambodiascams/> ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် [[ကရင် အမျိုးသား အစည်းအရုံး]]မှ ခွဲထွက်အဖွဲ့တစ်ခုဖြစ်သော [[ကော်သူးလေတပ်မတော် (KTLA)|ကော်သူးလေတပ်မတော်]]သည် ရွှေကုက္ကိုရှိ ကရင်ပြည်နယ် နယ်ခြားစောင့်တပ်ကို ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ လူပေါင်း ၁၀,၀၀၀ ကျော်ကို ထိုင်းနိုင်ငံသို့ ထွက်ပြေးစေခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2023-05-11 |title=Into the lion's den: The failed attack on Shwe Kokko |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/into-the-lions-den-the-failed-attack-on-shwe-kokko/ |access-date=2023-05-28 |website=Frontier Myanmar |language=en-US|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230630002633/https://www.frontiermyanmar.net/en/into-the-lions-den-the-failed-attack-on-shwe-kokko/|archivedate=June 30, 2023}}</ref> === ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက်များ === ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံက ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် တရားမဝင် အွန်လိုင်းလောင်းကစားလုပ်ငန်းများအပေါ် နှိမ်နင်းမှုကို ပိုမိုပြင်းထန်စွာ လုပ်ဆောင်လာသည်နှင့်အမျှ တရုတ်ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းများနှင့် ကာစီနိုလုပ်ငန်းရှင်များသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အစွန်အဖျား နယ်စပ်ဒေသများသို့ ၎င်းတို့၏ ခြေကုပ်ကို တိုးချဲ့လာခဲ့ကြသည်။<ref name=":52" /><ref name=":4" /> ၂၀၂၂ ခုနှစ် မေလအထိ၊ တရုတ်နိုင်ငံသား ၁,၂၂၅ ဦးသည် ရွှေကုက္ကိုတွင် တရားဝင် နေထိုင်လျက်ရှိပြီး တရားမဝင် တရုတ်အလုပ်သမား ထောင်ပေါင်းများစွာသည်လည်း အလုပ်လုပ်ကိုင်ရန်အတွက် ဤရွာသို့ ပြောင်းရွှေ့လာခဲ့ကြသည်။<ref name=":6" /> ရွှေကုက္ကိုသည် အာရှတိုက်ရှိ လူကုန်ကူးခံရသူများအတွက် ဦးတည်ရာနေရာတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုင်း၊ ကမ္ဘောဒီးယား၊ လာအို၊ မလေးရှား၊ ဟောင်ကောင်၊ ထိုင်ဝမ်၊ အိန္ဒိယနှင့် ဖိလစ်ပိုင်ကဲ့သို့သော နိုင်ငံများမှ လူများသည် အချစ်ရေးနှင့် လစာကောင်းသောအလုပ်များ ရမည်ဟူသော မက်လုံးများဖြင့် ဆွဲဆောင်ဖြားယောင်းခြင်းခံရပြီးနောက် တရုတ်ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းများက လည်ပတ်လုပ်ကိုင်နေသော အွန်လိုင်းငွေကြေးလိမ်လည်မှု လုပ်ငန်းများတွင် အဓမ္မစေခိုင်းခြင်း ခံခဲ့ရသည်။<ref name=":8" /><ref name=":7" /> ၂၀၂၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံသား ၃၀၀ ကျော်သည် ရွှေကုက္ကိုတွင် ဓားစာခံအဖြစ် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံထားရကြောင်း သတင်းထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2022-09-22 |title=Hundreds of Indians Reportedly Trafficked to Myanmar by Cybercrime Operations |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/hundreds-of-indians-reportedly-trafficked-to-myanmar-by-cybercrime-operations.html |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221204172524/https://www.irrawaddy.com/news/burma/hundreds-of-indians-reportedly-trafficked-to-myanmar-by-cybercrime-operations.html |archivedate=December 4, 2022 |access-date=2022-09-24 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref> ကရင်နယ်ခြားစောင့်တပ်သည် [[တပ်မတော်]]နှင့် အဆက်အသွယ်ဖြတ်တောက်ပြီး [[ကရင်အမျိုးသားတပ်မတော်]]အဖြစ် အမည်ပြောင်းလဲခဲ့ပြီးနောက်၊ စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး တပ်ဖွဲ့များ၏ နှိမ်နင်းမှု ဖြစ်လာနိုင်သည့် အခြေအနေကြောင့် ဤစင်တာအများအပြားသည် ညှင်းပန်းနှိပ်စက်သော အလုပ်ခွင်အခြေအနေများကို လျှော့ချခဲ့သည်။<ref name="backbus" /> သို့သော် လိမ်လည်မှုလုပ်ငန်းများ၏ လုပ်သားအင်အားနှင့် ပစ်မှတ်များသည် အင်္ဂလိပ်စကားပြောသူများနှင့် အခြားဘာသာစကားပြောသူများအထိ တိုးချဲ့လာခဲ့သည်။<ref name="backbus" /> တင်းကျပ်သော လုံခြုံရေးအစီအမံများကြောင့် ခြိမ်းခြောက်အကျပ်ကိုင်ခံထားရသော အလုပ်သမားများ ထွက်ပြေးလွတ်မြောက်ရန် များစွာခက်ခဲပြီး<ref name="backbus" /> ကယ်ဆယ်ခံခဲ့ရသော အရှေ့အာဖရိကမှ လူများသည် ကျွန်ကဲ့သို့သော အခြေအနေများကို ညွှန်းဆိုခဲ့ကြသည်။ အက်ဒစ်အဘာဘာတွင် တွေ့ဆုံမေးမြန်းခဲ့သော ကယ်ဆယ်ခံရသူများက လုပ်ငန်းစွမ်းဆောင်ရည် နိမ့်ကျသူများကို အပြစ်ပေးကြောင်း ရှင်းပြခဲ့သည်။<ref>{{cite web | title=Ethiopia repatriates 130 nationals stranded in Myanmar | url=https://english.news.cn/africa/20250318/eb3c7634270b42869de84d359dc7bdea/c.html }}</ref><ref>{{cite web | title=Forced to scam others worldwide, thousands now detained on Myanmar border | date=9 March 2025 | url=https://www.voanews.com/a/forced-to-scam-others-worldwide-thousands-now-detained-on-myanmar-border/8004859.html }}</ref> တရုတ်လူမျိုး သောင်းနှင့်ချီ၍ ဤဒေသတွင် ဆက်လက်အလုပ်လုပ်ကိုင်နေသော်လည်း လုပ်သားအင်အားသည် နိုင်ငံပေါင်းစုံမှ ပိုမိုပါဝင်လာခဲ့သည်။<ref name=":10">{{Cite web |last=United Nations Office on Drugs and Crime |date=April 2025 |title=Inflection Point: Global Implications of Scam Centres, Underground Banking and Illicit Online Marketplaces in Southeast Asia |url=https://www.unodc.org/roseap/uploads/documents/Publications/2025/Inflection_Point_2025.pdf |access-date=29 May 2025}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် တရုတ်အာဏာပိုင်များ၏ ဖိအားပေးမှုကြောင့် ထိုင်းနိုင်ငံသည် ထိုင်းနိုင်ငံမှ မြန်မာနိုင်ငံသို့ နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ပို့လွှတ်မှုနှင့် လောင်စာဆီထောက်ပံ့မှုများကို ဖြတ်တောက်ခဲ့သည်။ တုံ့ပြန်မှုအနေဖြင့် အွန်လိုင်းရာဇဝတ်မှုနေရာများ တည်ရှိရာ မြန်မာနိုင်ငံနယ်စပ်ဒေသများကို ထိန်းချုပ်ထားသော လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များသည် ဤနေရာများကို ဆက်တိုက်ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ပြီး၊ နောက်လများတွင် လူထောင်ပေါင်းများစွာကို ဖယ်ရှားကာ ထိုင်းအာဏာပိုင်များထံသို့ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Who powered the expansion of cyber scams in Myawaddy? {{!}} Justice For Myanmar |url=https://www.justiceformyanmar.org/stories/who-powered-the-expansion-of-cyber-scams-in-myawaddy |access-date=2025-05-29 |website=www.justiceformyanmar.org}}</ref> ထိုင်းနိုင်ငံမှတစ်ဆင့် ၎င်းတို့ကို စိစစ်ပြီး ၎င်းတို့၏ ဇာတိနိုင်ငံများသို့ ပြန်လည်ပို့ဆောင်ခဲ့သည်။ ကုလသမဂ္ဂ မူးယစ်ဆေးဝါးနှင့် ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာရုံး (UNODC) ၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ နိုင်ငံပေါင်း နှစ်ဒါဇင်ကျော်မှ လူများသည် ဤစီးနင်းမှုများတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး နေရပ်သို့ ပြန်ပို့ခံခဲ့ရသည်။<ref name=":10" /> လူအများအပြားက ၎င်းတို့သည် လူကုန်ကူးခံရပြီး ငွေကြေးလိမ်လည်မှု လုပ်ငန်းဝင်းများတွင် အကြမ်းဖက်မှုများကို ခံခဲ့ရကြောင်း ထွက်ဆိုခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite news |date=2025-02-19 |title=Myanmar scam centre survivors recall torture and coercion |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-scam-centre-survivors-recall-torture-coercion-2025-02-19/ |access-date=2025-05-29 |work=Reuters |language=en}}</ref> ရထိုက်မြို့သစ်၏ တိုးချဲ့မှုသည် ကာစီနိုလောင်းကစား၊ အွန်လိုင်းလောင်းကစားနှင့် လိမ်လည်မှုအပြင် အခြားတရားမဝင် စက်မှုလုပ်ငန်းများတွင် ပါဝင်ပတ်သက်နေသော ဒေသတွင်း ဖွဲ့စည်းပုံကျ ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းများ ကြီးထွားလာမှု၏ အစွန်းရောက်သော ပြယုဂ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤလမ်းကြောင်းနှင့်ပတ်သက်၍ ကုလသမဂ္ဂ မူးယစ်ဆေးဝါးနှင့် ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာရုံးက "အထင်ရှားဆုံး ဥပမာမှာ မြန်မာနိုင်ငံဖြစ်ပြီး၊ နိုင်ငံ၏ ဥပဒေမဲ့ နယ်စပ်ဒေသများတွင် လှုပ်ရှားနေသော ပြည်သူ့စစ်များနှင့် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များနှင့် ဖွဲ့စည်းပုံကျ ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းများက ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ နိုင်ငံဖြတ်ကျော် ရာဇဝတ်မှုများမှ ရရှိသောငွေကြေးသည် ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် တည်ငြိမ်ရေးကို တိုက်ရိုက် ထိပါးပျက်ပြားစေသည်။ ပွင့်လင်းသော ပဋိပက္ခ ရှိသည်ဖြစ်စေ၊ မရှိသည်ဖြစ်စေ နိုင်ငံတိုင်းတွင် တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးအတွက် စိန်ခေါ်မှုသည် အမှန်တကယ်ရှိနေပြီး ကြီးထွားလာလျက်ရှိသည်" ဟု မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။ === နိုင်ငံတကာ၏ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများ === ရထိုက်မြို့သစ်ဖွံ့ဖြိုးရေး၏ နောက်ကွယ်မှ အဓိကကျသော ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးမှာ တရုတ်နိုင်ငံဖွား စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင် ရှီကျစ်ကျန်း ဖြစ်ပြီး သူသည် နောက်ပိုင်းတွင် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံသားအဖြစ် ခံယူခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Nachemson |first=Andrew |date=2020-07-07 |title=The mystery man behind the Shwe Kokko project |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/the-mystery-man-behind-the-shwe-kokko-project/ |access-date=2025-05-29 |website=Frontier Myanmar |language=en-US}}</ref> ရှီကျစ်ကျန်းကို နိုင်ငံတကာ ဖမ်းဝရမ်းဖြင့် ၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် ထိုင်းနိုင်ငံ၌ ဖမ်းဆီးခဲ့ပြီး တရုတ်နိုင်ငံသို့ တရားခံလွှဲပြောင်းပေးအပ်ခြင်းကို ခုခံတိုက်ဖျက်လျက်ရှိသည်။<ref>{{Cite news |date=2022-08-16 |title=Thai police arrest suspected Chinese gambling kingpin |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/thai-police-arrest-suspected-chinese-gambling-kingpin-2022-08-15/ |access-date=2025-05-29 |work=Reuters |language=en}}</ref> သူသည် တရားမဝင် လောင်းကစားလုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်ခဲ့သည့် စွဲချက်များဖြင့် ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုကျော်ကြာ တရုတ်နိုင်ငံတွင် အလိုရှိနေသူဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=A fugitive Chinese businessman's high-profile bet in Myanmar |url=https://asia.nikkei.com/Spotlight/Caixin/A-fugitive-Chinese-businessman-s-high-profile-bet-in-Myanmar |access-date=2025-05-29 |website=Nikkei Asia |language=en}}</ref> ကရင်နယ်ခြားစောင့်တပ်ပိုင် ကုမ္ပဏီတစ်ခုသည် ဤစီမံကိန်းတွင် ရှယ်ယာရှင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Mon |first=Ye |date=2018-08-01 |title=MIC approves Border Guard Force-backed luxury villas project |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/mic-approves-border-guard-force-backed-luxury-villas-project/ |access-date=2025-05-29 |website=Frontier Myanmar |language=en-US}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် နယ်ခြားစောင့်တပ်၏ ခေါင်းဆောင်များဖြစ်သော စောချစ်သူနှင့် စောမင်းမင်းဦးတို့သည် ရှီကျစ်ကျန်းနှင့်အတူ ဤစီမံကိန်းနှင့် ဆက်စပ်မှု၊ လူကုန်ကူးမှု၊ အဓမ္မရာဇဝတ်မှုကျူးလွန်စေခြင်းနှင့် ညှင်းပန်းနှိပ်စက်မှုများတွင် ပါဝင်ပတ်သက်မှုတို့ကြောင့် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ၏ ပိတ်ဆို့အရေးယူခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |last=HM Treasury Office of Financial Sanctions Implementation |date=8 December 2023 |title=Financial Sanctions Notice |url=https://assets.publishing.service.gov.uk/media/6572d548049516000d49be78/Notice_Global_Human_Rights_081223.pdf |access-date=29 May 2025}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် ဥရောပသမဂ္ဂသည် စောချစ်သူ၊ စောတင်ဝင်း၊ စောမုတ်သုန်နှင့် ချစ်လင်းမြိုင်အုပ်စုတို့ကို ရထိုက်စီမံကိန်းတွင် ၎င်းတို့၏ ပါဝင်ပတ်သက်မှုကို အတိအလင်း ရည်ညွှန်း၍ ပိတ်ဆို့အရေးယူခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Council of the European Union |date=22 October 2024 |title=Council implementing regulation implementing Regulation (EU) No 401/2013 concerning restrictive measures in view of the situation in Myanmar/Burma |url=https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-11972-2024-INIT/en/pdf |access-date=29 May 2025}}</ref> ==ကိုးကား== {{Reflist}} {{ပထဝီဝင်တည်နေရာ |Centre = ရွှေကုက္ကိုလ်မြိုင် |North = |Northeast = |East = |Southeast = |South = |Southwest = |West = |Northwest = }} [[ကဏ္ဍ:မြဝတီမြို့နယ်ရှိ ရွာများ]] [[ကဏ္ဍ:လိမ်လည်မှု ဂိုဏ်းစခန်းများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အထူးစီးပွားရေးဇုန်များ]] evi947rwc7595biaoi1mwh37i2mly98 0 164721 1048840 975017 2026-08-15T19:40:04Z ~2026-44943-27 146991 /* */ ​ဤပြောင်းလဲခြင်းသည်နိုင်ငံရေးအခြေနေနဲ့ပြည်တွင်းစစ်ကြောင့်ဒေသအုပ်ချုပ်မှုပိုင်းဆိုင်ရာအချိန်မရွှေးပြန်လည်ပြောင်းလဲနိုင်ပါသည် 1048840 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = မြောက်စလုံး | official_name = မြောက်စလုံးရွာ | other_name = စလုံးမြောက် | postal_code = | postal_code_type = Postal codes | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ | pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ | image_skyline = | image_map = | map_caption = | settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]] | subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] | subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} | subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|ပြည်နယ်]] | subdivision_name1 = {{flag|ရှမ်းပြည်နယ်}} | subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] | subdivision_name2 = [[တောင်ကြီးခရိုင်]] | subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] | subdivision_name3 = [[ဖယ်ခုံမြို့နယ်]] | subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] | subdivision_name4 = ခေါင်းအီ | unit_pref = imperial | area_total_km2 = | population = | population_as_of = | population_density_km2 = auto | coordinates_display = | coordinates_region = MM | coordinates = {{Coord|19.8691005706787|96.8652877807617|region:MM|format=dms|display=inline,title}} | elevation_ft = | elevation_m = | timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] | utc_offset = +6.30 | website = }} '''ဆလုံ (မြောက်)ရွာ''' ({{Lang-en|Hsalong (North)}})သည် [[ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)]]၊ [[ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]၊ [[ပင်လောင်းမြို့နယ်]]၊ [[လုံးပျဉ်ကျေးရွာအုပ်စု]]၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၃၈၇ ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ သန်းခေါင်စာရင်း#၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း|၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ လုံးပျဉ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၉၉၈ ဦး၊ မ ၆၁၂၈ ဦး၊ [[လူဦးရေ]] စုစုပေါင်း ၁၂၁၂၆ ဦးနေထိုင်သည်။ <ref>{{cite web|url=http://themimu.info/place-codes|title=Place codes (Pcodes)|work=Myanmar Information Management Unit|date=June 2020|access-date=21 December 2020|archive-date=21 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121081823/https://themimu.info/place-codes|url-status=dead}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} {{ပထဝီဝင်တည်နေရာ |Centre = ဆလုံ (မြောက်) |North = - |Northeast = - |East = - |Southeast = - |South = - |Southwest = - |West = - |Northwest = - }} {{ပင်လောင်းမြို့နယ်}} [[ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ]] {{Shan-geo-stub}} tg6lewwwglanw37zlq8s60pva0zscjm 1048841 1048840 2026-08-15T19:53:11Z ~2026-44943-27 146991 /* */ 1048841 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = မြောက်စလုံး | official_name = မြောက်စလုံးရွာ | other_name = စလုံးမြောက် | postal_code = | postal_code_type = Postal codes | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ | pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ | image_skyline = | image_map = | map_caption = | settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]] | subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] | subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} | subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|ပြည်နယ်]] | subdivision_name1 = {{flag|ရှမ်းပြည်နယ်}} | subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] | subdivision_name2 = [[တောင်ကြီးခရိုင်]] | subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] | subdivision_name3 = [[ဖယ်ခုံမြို့နယ်]] | subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] | subdivision_name4 = ခေါင်းအီ | unit_pref = imperial | area_total_km2 = | population = | population_as_of = | population_density_km2 = auto | coordinates_display = | coordinates_region = MM | coordinates = {{Coord|19.8691005706787|96.8652877807617|region:MM|format=dms|display=inline,title}} | elevation_ft = | elevation_m = | timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] | utc_offset = +6.30 | website = }} ​​'''မြောက်စလုံးရွာ''' (အင်္ဂလိပ်:Northsalone)သည် [[ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)]]၊ [[ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ|တောင်ကြီးခရိုင်]] ဖယ်ခုံမြို့နယ်၊ ခေါင်းအီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၃၈၇ ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ သန်းခေါင်စာရင်း#၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း|၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ ခေါင်းအီကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၂၀ ဦး၊ မ ၃၅၂၂ ဦး၊ [[လူဦးရေ]] စုစုပေါင်း ၇၀၄၂ ဦးနေထိုင်သည်။ <ref>{{cite web|url=http://themimu.info/place-codes|title=Place codes (Pcodes)|work=Myanmar Information Management Unit|date=June 2020|access-date=21 December 2020|archive-date=21 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121081823/https://themimu.info/place-codes|url-status=dead}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} {{ပထဝီဝင်တည်နေရာ |Centre = ဆလုံ (မြောက်) |North = - |Northeast = - |East = - |Southeast = - |South = - |Southwest = - |West = - |Northwest = - }} {{ပင်လောင်းမြို့နယ်}} [[ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ]] {{Shan-geo-stub}} 6b2ln43fl8zhit04681tidcayj7d8jg 1048842 1048841 2026-08-15T19:57:36Z ~2026-44943-27 146991 /* */ 1048842 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = မြောက်စလုံး | official_name = မြောက်စလုံးရွာ | other_name = စလုံးမြောက် | postal_code = | postal_code_type = Postal codes | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ | pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ | image_skyline = | image_map = | map_caption = | settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]] | subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] | subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} | subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|ပြည်နယ်]] | subdivision_name1 = {{flag|ရှမ်းပြည်နယ်}} | subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] | subdivision_name2 = [[တောင်ကြီးခရိုင်]] | subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] | subdivision_name3 = [[ဖယ်ခုံမြို့နယ်]] | subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] | subdivision_name4 = ခေါင်းအီ | unit_pref = imperial | area_total_km2 = | population = | population_as_of = | population_density_km2 = auto | coordinates_display = | coordinates_region = MM | coordinates = {{Coord|19.8691005706787|96.8652877807617|region:MM|format=dms|display=inline,title}} | elevation_ft = | elevation_m = | timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] | utc_offset = +6.30 | website = }} ​​'''မြောက်စလုံးရွာ''' (အင်္ဂလိပ်:Northsalone)သည် [[ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)]]၊ [[ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ|တောင်ကြီးခရိုင်]] ဖယ်ခုံမြို့နယ်၊ ခေါင်းအီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၃၈၇ ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ သန်းခေါင်စာရင်း#၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း|၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ ခေါင်းအီကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၂၀ ဦး၊ မ ၃၅၂၂ ဦး၊ [[လူဦးရေ]] စုစုပေါင်း ၇၀၄၂ ဦးနေထိုင်သည်။ <ref>{{cite web|url=http://themimu.info/place-codes|title=Place codes (Pcodes)|work=Myanmar Information Management Unit|date=June 2020|access-date=21 December 2020|archive-date=21 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121081823/https://themimu.info/place-codes|url-status=dead}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} {{ပင်လောင်းမြို့နယ်}} [[ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ]] {{Shan-geo-stub}} ia9y8lsx23zfnz7jmp18gds6rm8isxu 1048845 1048842 2026-08-15T20:26:02Z ~2026-44943-27 146991 /* */ 1048845 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = မြောက်စလုံး | official_name = မြောက်စလုံးရွာ | other_name = စလုံးမြောက် | postal_code = | postal_code_type = Postal codes | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ | pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ | image_skyline = | image_map = | map_caption = | settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]] | subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] | subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} | subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|ပြည်နယ်]] | subdivision_name1 = {{flag|ရှမ်းပြည်နယ်}} | subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] | subdivision_name2 = [[တောင်ကြီးခရိုင်]] | subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] | subdivision_name3 = [[ဖယ်ခုံမြို့နယ်]] | subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] | subdivision_name4 = ခေါင်းအီ | unit_pref = imperial | area_total_km2 = | population = | population_as_of = | population_density_km2 = auto | coordinates_display = | coordinates_region = MM | coordinates = {{Coord|19.8691005706787|96.8652877807617|region:MM|format=dms|display=inline,title}} | elevation_ft = | elevation_m = | timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] | utc_offset = +6.30 | website = }} ​​'''မြောက်စလုံးရွာ''' (အင်္ဂလိပ်:Northsalone)သည် [[ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)]]၊ [[ပအိုဝ်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ|တောင်ကြီးခရိုင်]] ဖယ်ခုံမြို့နယ်၊ ခေါင်းအီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ == ကိုးကား == {{Reflist}} {{ပင်လောင်းမြို့နယ်}} [[ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ]] {{Shan-geo-stub}} 5hof0e2wfl2kve33tb3wv3wyojj1ig3 1048848 1048845 2026-08-15T20:49:43Z ~2026-45009-85 146992 /* */ 1048848 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = မြောက်စလုံး | official_name = မြောက်စလုံးရွာ | other_name = စလုံးမြောက် | postal_code = | postal_code_type = Postal codes | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ | pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ | image_skyline = | image_map = | map_caption = | settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]] | subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] | subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} | subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|ပြည်နယ်]] | subdivision_name1 = {{flag|ရှမ်းပြည်နယ်}} | subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] | subdivision_name2 = [[တောင်ကြီးခရိုင်]] | subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] | subdivision_name3 = [[ဖယ်ခုံမြို့နယ်]] | subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] | subdivision_name4 = ခေါင်းအီ | unit_pref = imperial | area_total_km2 = | population = | population_as_of = | population_density_km2 = auto | coordinates_display = | coordinates_region = MM | coordinates = {{Coord|19.8691005706787|96.8652877807617|region:MM|format=dms|display=inline,title}} | elevation_ft = | elevation_m = | timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] | utc_offset = +6.30 | website = }} == ကိုးကား == {{Reflist}} {{ပင်လောင်းမြို့နယ်}} [[ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ]] {{Shan-geo-stub}} fis9b7hlyfzq4bc948qkwb0qzuik4or 1048856 1048848 2026-08-16T01:07:12Z Khau Maung Than Don Lonthi 147000 /* ကိုးကား */ လင့်ခ်များပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1048856 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = မြောက်စလုံး | official_name = မြောက်စလုံးရွာ | other_name = စလုံးမြောက် | postal_code = | postal_code_type = Postal codes | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ | pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ | image_skyline = | image_map = | map_caption = | settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]] | subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] | subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} | subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|ပြည်နယ်]] | subdivision_name1 = {{flag|ရှမ်းပြည်နယ်}} | subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] | subdivision_name2 = [[တောင်ကြီးခရိုင်]] | subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] | subdivision_name3 = [[ဖယ်ခုံမြို့နယ်]] | subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] | subdivision_name4 = ခေါင်းအီ | unit_pref = imperial | area_total_km2 = | population = | population_as_of = | population_density_km2 = auto | coordinates_display = | coordinates_region = MM | coordinates = {{Coord|19.8691005706787|96.8652877807617|region:MM|format=dms|display=inline,title}} | elevation_ft = | elevation_m = | timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] | utc_offset = +6.30 | website = }} == ကိုးကား == {{Reflist}} {{ဖယ်ခုံမြို့နယ်}} [[ကဏ္ဍ:ဖယ်ခုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ]] {{Shan-geo-stub}} azxm7zl7g3p913fvt1b3vww6zdijc37 1048857 1048856 2026-08-16T01:16:35Z Khau Maung Than Don Lonthi 147000 သဒ္ဒါပြင်ခဲ့သည် 1048857 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = မြောက်စလုံး | official_name = မြောက်စလုံးရွာ | other_name = စလုံးမြောက် | postal_code = | postal_code_type = Postal codes | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ | pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ | image_skyline = | image_map = | map_caption = | settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]] | subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] | subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} | subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|ပြည်နယ်]] | subdivision_name1 = {{flag|ရှမ်းပြည်နယ်}} | subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] | subdivision_name2 = [[တောင်ကြီးခရိုင်]] | subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] | subdivision_name3 = [[ဖယ်ခုံမြို့နယ်]] | subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] | subdivision_name4 = ခေါင်းအီ | unit_pref = imperial | area_total_km2 = | population = | population_as_of = | population_density_km2 = auto | coordinates_display = | coordinates_region = MM | coordinates = {{Coord|19.8691005706787|96.8652877807617|region:MM|format=dms|display=inline,title}} | elevation_ft = | elevation_m = | timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] | utc_offset = +6.30 | website = }} မြောက်စလုံးရွာ (အင်္ဂလိပ်: Northsalone)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်၊ ခေါင်းအီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၃၈၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခေါင်းအီကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၂၀ ဦး၊ မ ၃၅၂၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၀၄၂ ဦးနေထိုင်သည်။ [၁] == ကိုးကား == {{Reflist}} {{ဖယ်ခုံမြို့နယ်}} [[ကဏ္ဍ:ဖယ်ခုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ]] {{Shan-geo-stub}} cq8deyc1rqnqbz2u43q78ut6ktyqko8 1048863 1048857 2026-08-16T03:18:46Z Khau Maung Than Don Lonthi 147000 1048863 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = မြောက်စလုံး | official_name = မြောက်စလုံးရွာ | other_name = စလုံးမြောက် | postal_code = | postal_code_type = Postal codes | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ | pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ | image_skyline = satellite view of | image_map = | map_caption = | settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]] | subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] | subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} | subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|ပြည်နယ်]] | subdivision_name1 = {{flag|ရှမ်းပြည်နယ်}} | subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] | subdivision_name2 = [[တောင်ကြီးခရိုင်]] | subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] | subdivision_name3 = [[ဖယ်ခုံမြို့နယ်]] | subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] | subdivision_name4 = ခေါင်းအီ | unit_pref = imperial | area_total_km2 = | population = | population_as_of = | population_density_km2 = auto | coordinates_display = | coordinates_region = MM | coordinates = {{Coord|19.8691005706787|96.8652877807617|region:MM|format=dms|display=inline,title}} | elevation_ft = | elevation_m = | timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] | utc_offset = +6.30 | website = }} မြောက်စလုံးရွာ (အင်္ဂလိပ်: Northsalone)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်၊ ခေါင်းအီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၃၈၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခေါင်းအီကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၂၀ ဦး၊ မ ၃၅၂၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၀၄၂ ဦးနေထိုင်သည်။ [၁] == ကိုးကား == {{Reflist}} {{ဖယ်ခုံမြို့နယ်}} [[ကဏ္ဍ:ဖယ်ခုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ]] {{Shan-geo-stub}} tjee2wxbgvalm1wh0rtjtcy9uoeglib 1048864 1048863 2026-08-16T03:31:06Z Khau Maung Than Don Lonthi 147000 1048864 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = မြောက်စလုံး | official_name = မြောက်စလုံးရွာ | other_name = စလုံးမြောက် | postal_code = | postal_code_type = Postal codes | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ | pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ | image_skyline = Satellite view of a community center in Myanmar | image_map = | map_caption = | settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]] | subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] | subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} | subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|ပြည်နယ်]] | subdivision_name1 = {{flag|ရှမ်းပြည်နယ်}} | subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] | subdivision_name2 = [[တောင်ကြီးခရိုင်]] | subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] | subdivision_name3 = [[ဖယ်ခုံမြို့နယ်]] | subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] | subdivision_name4 = ခေါင်းအီ | unit_pref = imperial | area_total_km2 = | population = | population_as_of = | population_density_km2 = auto | coordinates_display = | coordinates_region = MM | coordinates = {{Coord|19.8691005706787|96.8652877807617|region:MM|format=dms|display=inline,title}} | elevation_ft = | elevation_m = | timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] | utc_offset = +6.30 | website = }} မြောက်စလုံးရွာ (အင်္ဂလိပ်: Northsalone)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်၊ ခေါင်းအီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၃၈၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခေါင်းအီကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၂၀ ဦး၊ မ ၃၅၂၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၀၄၂ ဦးနေထိုင်သည်။ [၁] == ကိုးကား == {{Reflist}} {{ဖယ်ခုံမြို့နယ်}} [[ကဏ္ဍ:ဖယ်ခုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ]] {{Shan-geo-stub}} odtulo9j7zeyy0yc7oe6skg3eu1q5qy 1048865 1048864 2026-08-16T03:58:35Z Khau Maung Than Don Lonthi 147000 1048865 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = မြောက်စလုံး | official_name = မြောက်စလုံးရွာ | other_name = စလုံးမြောက် | postal_code = | postal_code_type = Postal codes | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ | pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ | image_skyline = | image_map = | map_caption = | settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]] | subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] | subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} | subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|ပြည်နယ်]] | subdivision_name1 = {{flag|ရှမ်းပြည်နယ်}} | subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] | subdivision_name2 = [[တောင်ကြီးခရိုင်]] | subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] | subdivision_name3 = [[ဖယ်ခုံမြို့နယ်]] | subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] | subdivision_name4 = ခေါင်းအီ | unit_pref = imperial | area_total_km2 = | population = | population_as_of = | population_density_km2 = auto | coordinates_display = | coordinates_region = MM | coordinates = {{Coord|19.8691005706787|96.8652877807617|region:MM|format=dms|display=inline,title}} | elevation_ft = | elevation_m = | timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] | utc_offset = +6.30 | website = }} မြောက်စလုံးရွာ (အင်္ဂလိပ်: Northsalone)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်၊ ခေါင်းအီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၃၈၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခေါင်းအီကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၂၀ ဦး၊ မ ၃၅၂၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၀၄၂ ဦးနေထိုင်သည်။ [၁] == ကိုးကား == {{Reflist}} {{ဖယ်ခုံမြို့နယ်}} [[ကဏ္ဍ:ဖယ်ခုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ]] {{Shan-geo-stub}} 8vpakr3fim4arwm0g7c7fnazst12b6z 1048866 1048865 2026-08-16T04:00:09Z Khau Maung Than Don Lonthi 147000 1048866 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = မြောက်စလုံး | official_name = မြောက်စလုံးရွာ | other_name = စလုံးမြောက် | postal_code = | postal_code_type = Postal codes | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ | pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ | image_skyline =Satellite view of a community center in Myanmar | image_map = | map_caption = | settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]] | subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] | subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} | subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|ပြည်နယ်]] | subdivision_name1 = {{flag|ရှမ်းပြည်နယ်}} | subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] | subdivision_name2 = [[တောင်ကြီးခရိုင်]] | subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] | subdivision_name3 = [[ဖယ်ခုံမြို့နယ်]] | subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] | subdivision_name4 = ခေါင်းအီ | unit_pref = imperial | area_total_km2 = | population = | population_as_of = | population_density_km2 = auto | coordinates_display = | coordinates_region = MM | coordinates = {{Coord|19.8691005706787|96.8652877807617|region:MM|format=dms|display=inline,title}} | elevation_ft = | elevation_m = | timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] | utc_offset = +6.30 | website = }} မြောက်စလုံးရွာ (အင်္ဂလိပ်: Northsalone)သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်၊ ခေါင်းအီကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၃၈၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခေါင်းအီကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၂၀ ဦး၊ မ ၃၅၂၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၀၄၂ ဦးနေထိုင်သည်။ [၁] == ကိုးကား == {{Reflist}} {{ဖယ်ခုံမြို့နယ်}} [[ကဏ္ဍ:ဖယ်ခုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ]] {{Shan-geo-stub}} 4okex7ezadtdj1k8zyhlmp1wna30oct 1048886 1048866 2026-08-16T09:29:43Z Dr Lotus Black 31011 [[Special:Contributions/Khau Maung Than Don Lonthi|Khau Maung Than Don Lonthi]] ([[User talk:Khau Maung Than Don Lonthi|ဆွေးနွေး]]) ၏ ပြင်ဆင်မှုများကို [[User:~2026-45009-85|~2026-45009-85]] ၏ နောက်ဆုံးတည်းဖြတ်မူသို့ နောက်ပြန် ပြန်ပြင်ခဲ့သည် 1048848 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = မြောက်စလုံး | official_name = မြောက်စလုံးရွာ | other_name = စလုံးမြောက် | postal_code = | postal_code_type = Postal codes | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ | pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ | image_skyline = | image_map = | map_caption = | settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]] | subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] | subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} | subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|ပြည်နယ်]] | subdivision_name1 = {{flag|ရှမ်းပြည်နယ်}} | subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] | subdivision_name2 = [[တောင်ကြီးခရိုင်]] | subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] | subdivision_name3 = [[ဖယ်ခုံမြို့နယ်]] | subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] | subdivision_name4 = ခေါင်းအီ | unit_pref = imperial | area_total_km2 = | population = | population_as_of = | population_density_km2 = auto | coordinates_display = | coordinates_region = MM | coordinates = {{Coord|19.8691005706787|96.8652877807617|region:MM|format=dms|display=inline,title}} | elevation_ft = | elevation_m = | timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] | utc_offset = +6.30 | website = }} == ကိုးကား == {{Reflist}} {{ပင်လောင်းမြို့နယ်}} [[ကဏ္ဍ:ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ရွာများ]] {{Shan-geo-stub}} fis9b7hlyfzq4bc948qkwb0qzuik4or 0 165067 1048844 973645 2026-08-15T20:16:28Z ~2026-44943-27 146991 /* */ 1048844 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = မြောက်စလုံး | official_name = မြောက်စလုံးရွာ | other_name = စလုံးမြောက် | postal_code = | postal_code_type = Postal codes | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ | pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ | image_skyline = | image_map = | map_caption = | settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]] | subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] | subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} | subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|ပြည်နယ်]] | subdivision_name1 = {{flag|ရှမ်းပြည်နယ်}} | subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] | subdivision_name2 = [[တောင်ကြီးခရိုင်]] | subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] | subdivision_name3 = [[ဖယ်ခုံမြို့နယ်]] | subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] | subdivision_name4 = ခေါင်းအီ | unit_pref = imperial | area_total_km2 = | population = | population_as_of = | population_density_km2 = auto | coordinates_display = | coordinates_region = MM | coordinates = | elevation_ft = | elevation_m = | timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] | utc_offset = +6.30 | website = }} '''မြောက်စလုံးရွာ''' ({{Lang-en|Northsalone}})သည် [[ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)]]၊ [[တောင်ကြီးခရိုင်]]၊ [[ဖယ်ခုံမြို့နယ်]]၊ [[ခေါင်းအီကျေးရွာအုပ်စု]]၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၇၈၉ ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ သန်းခေါင်စာရင်း#၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း|၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ ခေါင်းအီကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၂၀ ဦး၊ မ ၃၅၂၂ ဦး၊ [[လူဦးရေ]] စုစုပေါင်း ၇၀၄၂ ဦးနေထိုင်သည်။ <ref>{{cite web|url=http://themimu.info/place-codes|title=Place codes (Pcodes)|work=Myanmar Information Management Unit|date=June 2020|access-date=21 December 2020|archive-date=21 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121081823/https://themimu.info/place-codes|url-status=dead}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} {{ပထဝီဝင်တည်နေရာ |Centre = မြောက်စလုံး |North = - |Northeast = - |East = - |Southeast = - |South = - |Southwest = - |West = - |Northwest = - }} {{ဖယ်ခုံမြို့နယ်}} [[ကဏ္ဍ:ဖယ်ခုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ]] {{Shan-geo-stub}} i04ax1gl298clszbobez8xdx4ne2mz0 1048888 1048844 2026-08-16T09:33:02Z Dr Lotus Black 31011 [[Special:Contributions/~2026-44943-27|~2026-44943-27]] ([[User talk:~2026-44943-27|ဆွေးနွေး]]) ၏ ပြင်ဆင်မှုကို [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ၏ နောက်ဆုံးတည်းဖြတ်မူသို့ နောက်ပြန် ပြန်ပြင်ခဲ့သည် 973645 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = စလုံး (မြောက်) |official_name = စလုံး (မြောက်)ရွာ |other_name = |postal_code = |postal_code_type = Postal codes |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ |image_skyline = |image_map = |map_caption = |settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]] |subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|ပြည်နယ်]] |subdivision_name1 = {{flag|ရှမ်းပြည်နယ်}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[တောင်ကြီးခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[ဖယ်ခုံမြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 = ခေါင်းအီ |unit_pref = imperial |area_total_km2 = |population = |population_as_of = |population_density_km2 = auto |coordinates_display = |coordinates_region = MM |coordinates = |elevation_ft = |elevation_m = |timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] |utc_offset = +6.30 |website = }} '''စလုံး (မြောက်)ရွာ''' ({{Lang-en|Salong (North)}})သည် [[ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)]]၊ [[တောင်ကြီးခရိုင်]]၊ [[ဖယ်ခုံမြို့နယ်]]၊ [[ခေါင်းအီကျေးရွာအုပ်စု]]၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၇၈၉ ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ သန်းခေါင်စာရင်း#၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း|၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ ခေါင်းအီကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၂၀ ဦး၊ မ ၃၅၂၂ ဦး၊ [[လူဦးရေ]] စုစုပေါင်း ၇၀၄၂ ဦးနေထိုင်သည်။ <ref>{{cite web|url=http://themimu.info/place-codes|title=Place codes (Pcodes)|work=Myanmar Information Management Unit|date=June 2020|access-date=21 December 2020|archive-date=21 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121081823/https://themimu.info/place-codes|url-status=dead}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} {{ပထဝီဝင်တည်နေရာ |Centre = စလုံး (မြောက်) |North = - |Northeast = - |East = - |Southeast = - |South = - |Southwest = - |West = - |Northwest = - }} {{ဖယ်ခုံမြို့နယ်}} [[ကဏ္ဍ:ဖယ်ခုံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ]] {{Shan-geo-stub}} l1yd4v2wcxk4z1koxx6i1sa38l95l8q 3 203519 1048858 647364 2026-08-16T01:21:25Z ~2026-44643-30 147002 /* zawyenaungmdy35@gmail.com */ အပိုင်းသစ် 1048858 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Anonymous Myanmar Hacker ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် ကျူတိုရီရယ်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[WP:TUTOR|ကျူတိုရီရယ်]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, like 'Interwikis' and updating images from Commons, etc. So don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၅:၁၁၊ ၁၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ (UTC) == zawyenaungmdy35@gmail.com == ကိုဇော်ရဲနောင်HaCker Myanmar 🇲🇲 [[အထူး:ဆောင်ရွက်ချက်များ/&#126;2026-44643-30|&#126;2026-44643-30]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:&#126;2026-44643-30|talk]]) ၀၁:၂၁၊ ၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC) fus76d071g306klq9dm8rjs4etyp3gb 0 213626 1048850 713052 2026-08-15T20:58:26Z InternetArchiveBot 61272 Adding 1 book for [[ဝီကီပီးဒီးယား:စိစစ်အတည်ပြုခံနိုင်မှု]] (20260815)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 1048850 wikitext text/x-wiki [[File:Nachusa Grasslands Spring 2016.jpg|thumb|နာချူဆာမြက်ခင်းပြင် နွေဦးရာသီ၊ ၂၀၀၆ ခုနှစ်|284x284px]] '''မြက်ခင်းပြင်'''များသည် [[မြက်]]များဖြင့် လွှမ်းမိုးထားသောဧရိယာများဖြစ်ကြသည်။ [[အန္တာတိကတိုက်]]မှလွဲ၍ တိုက်ကြီးများအားလုံးတွင် မြက်ခင်းပြင်များကို တွေ့မြင်နိုင်သည်၊ ထို့အပြင် မြက်ခင်းပြင်များသည် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ အကြီးမားဆုံး biome များထဲက တစ်ခုအပါဝင်ဖြစ်ပြီး<ref name=":0">{{Cite book|last=Gibson, David J.|title=Grasses and grassland ecology|url=https://archive.org/details/grassesgrassland0000gibs|date=2009|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-154609-9|location=New York|oclc=308648056}}</ref> ကမ္ဘာအနှံ့ လွှမ်းမိုးထားသည်။ မတူညီသော မြက်ခင်းပြင်အမျိုးအစားများရှိကြပြီး သဘာဝမြက်ခင်းပြင်၊ တပိုင်းသဘာဝမြက်ခင်းပြင်နှင့် စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေး မြက်ခင်းပြင်များဟူ၍ ရှိသည်။<ref name=":0" /> မြက်ခင်းပြင်များသည် ကမ္ဘာ့ကုန်းမြေဧရိယာ၏ ၃၁-၄၃ ရာခိုင်နှုန်းကို လွှမ်းခြုံထားသည်။ တစ်ကမ္ဘာလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် မြက်ခင်းပြင်များသည် ၃.၅ ဘီလီယံ ဟက်တာရှိကာ ကမ္ဘာမြေနယ်နမိတ်ဧရိယာ၏ ၂၆-၄၀ ရာခိုင်နှုန်းကို ကိုယ်စားပြုထားသည်။<ref name=":6">{{Cite book|last=Conant|first=Richard T. |url=http://worldcat.org/oclc/890677450|title=Challenges and opportunities for carbon sequestration in grassland systems : a technical report on grassland management and climate change mitigation|date=2010|publisher=FAO|isbn=978-92-5-106494-8|oclc=890677450}}</ref><ref>{{Cite book|last= Chapin III|first=F. Stuart|url=http://worldcat.org/oclc/1059413892|title=Global Biodiversity in a Changing Environment: Scenarios for the 21st Century|date=2013|publisher=Springer|isbn=978-1-4613-0157-8|oclc=1059413892}}</ref> ==ကိုးကား== {{Reflist}} [[Category:မြက်ခင်းပြင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြက်ပင်များ]] {{Stub}} 1zlvglzf735gfkj3bu42w9hwgv0f2pg 0 257709 1048816 1045266 2026-08-15T13:30:53Z ~2026-40330-51 145831 /* ဗိုလ်ချုပ်ကြီး အဆင့်ရှိ အရာရှိကြီးများစာရင်း */ 1048816 wikitext text/x-wiki {{Infobox military rank | name = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး | native_name = General | image = 16. Myanmar Army GEN.svg | image_size =50px | alt = | caption = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး<br>(<small>[[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]]</small>) | country = {{flagdeco|Myanmar}} [[မြန်မာ]] | service branch = {{Armed forces|Myanmar}} {{Navy|Myanmar}} {{Air force|Myanmar}} | abbreviation = | rank group = ထိပ်တန်းခေါင်းဆောင်ပိုင်းအရာရှိ | formation = | abolished = | higher rank = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]]၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး | lower rank = [[ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] | equivalents = | history = |image2=16. Myanmar Navy GEN.png|image_size2=50px|caption2=ရေတပ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီး<br>(<small>[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ)]]</small>)|image3=16. Myanmar Air Force GEN.png|image_size3=50px|caption3=လေတပ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီး<br>(<small>[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ)]]</small>)}} '''ဗိုလ်ချုပ်ကြီး''' (အင်္ဂလိပ်: General) ဆိုသည်မှာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ အဆင့်မြင့်ရာထူးတစ်ခုဖြစ်သည်။ လက်နက်ကိုင်ဆောင်သည့်အဖွဲ့အစည်းများတွင် ခန့်အပ်သည့် ရာထူး ဖြစ်ကာ [[တပ်မတော်|မြန်မာ့တပ်မတော်]] တွင် တတိယအဆင့်ရှိ ရာထူးဟု သတ်မှတ်ထားသည်။အဆိုပါရာထူး၏ အထက်တွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး (အင်္ဂလိပ်: Vice Senior General) အဆင့် နှင့် [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] (အင်္ဂလိပ်: Senior General) တို့သာ ရှိတော့သည်။ == တပ်မတော် == ကာကွယ်ရေးဌာနကောင်စီ ညွှန်ကြားလွှာ (၁/၂၀၂၁)အရ [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] ရာထူး နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး ရာထူးတို့အတွက် အသက်ကန့်သတ်ချက်မှာ မရှိတော့သော်လည်း  ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့် ရာထူးကိုမူ  ၄ နှစ်အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခွင့်ရှိကာ လိုအပ်လျှင် ၂ နှစ်ထက်မပိုသော သက်တမ်းအထိ ထပ်တိုးနိုင်သည်။ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်အတွက် တာဝန်သတ်မှတ်ချက်အား [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)|ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ရေ၊လေ)]]၊ [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ)]] နှင့် [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ)]] တို့ထံ အပ်နှင်းထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/burma-59951683|title=ပဟေဠိဆန်တဲ့ စစ်တပ်ထိပ်ပိုင်း အပြောင်းအရွှေ့များ|work=BBC Burmese|access-date=၁၃ မေ ၂၀၂၄|date=၁၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂}}</ref> တစ်ဖက်တွင်လည်း ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ နောက်ပိုင်း တွင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] အဖွဲ့ဝင်နေရာအချို့၊ [[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး နေရာ နှင့် [[ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး နေရာ အပါအဝင် [[အမျိုးသားလုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်|အမျိုးသားလုံခြုံရေးဆိုင်ရာအကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]] နေရာတို့အား ဗိုလ်ချုပ်ကြီး အဆင့်ရှိသူများ ထားရှိသည်။ မြန်မာ့တပ်မတော်၌ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့် ရရှိဖူးသူ (၃၂)ဦးရှိပါသည်။ တပ်မတော်(ကြည်း)၌ (၂၂)ဦး၊ တပ်မတော်(ရေ)၌ (၅)ဦးနှင့် တပ်မတော်(လေ)၌ (၅)ဦး ရှိခဲ့သည်။ == ဗိုလ်ချုပ်ကြီး အဆင့်ရှိ အရာရှိကြီးများစာရင်း == {| class="wikitable" style="width:100%;" |- ! colspan="3" style="background-color:#143414; color:white; text-align:center; font-size:110%; padding:8px;" | [[File:Army Flag of Myanmar.svg|35px]] &nbsp; တပ်မတော် (ကြည်း) |- style="background-color:#efefef; font-weight:bold;" ! style="width:8%; text-align:center;" | စဉ် ! style="width:46%;" | အမည် ! style="width:46%;" | မှတ်ချက် |- | style="text-align:center;" | ၁ | [[နေဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး နေဝင်း]] | နောင်တွင် နိုင်ငံအကြီးအကဲ |- | style="text-align:center;" | ၂ | [[စန်းယု (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စန်းယု]] | နောင်တွင် ပဉ္စမမြောက် နိုင်ငံတော်သမ္မတ |- | style="text-align:center;" | ၃ | [[တင်ဦး (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သူရ)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သူရ တင်ဦး]] | နောင်တွင် [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|NLD]] ဥက္ကဋ္ဌ |- | style="text-align:center;" | ၄ | [[ကျော်ထင် (သူရ)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သူရ ကျော်ထင်]] | နောင်တွင် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး |- | style="text-align:center;" | ၅ | [[စောမောင် (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စောမောင်]] | နောင်တွင် [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] |- | style="text-align:center;" | ၆ | [[သန်းရွှေ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သန်းရွှေ]] | နောင်တွင် [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] |- | style="text-align:center;" | ၇ | [[မောင်အေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မောင်အေး]] | နောင်တွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး |- | style="text-align:center;" | ၈ | [[ခင်ညွန့် (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ခင်ညွန့်]] | နောင်တွင် နဝမမြောက် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် |- | style="text-align:center;" | ၉ | [[ရွှေမန်း၊ ဦး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သူရ ရွှေမန်း]] | နောင်တွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ |- | style="text-align:center;" | ၁၀ | [[စိုးဝင်း၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးဝင်း]] | နောင်တွင် ဒသမမြောက် [[မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]] |- | style="text-align:center;" | ၁၁ | [[သိန်းစိန် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သိန်းစိန်]] | နောင်တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ |- | style="text-align:center;" | ၁၂ | [[တင်အောင်မြင့်ဦး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သီဟသူရ တင်အောင်မြင့်ဦး]] | နောင်တွင် ဒုတိယသမ္မတ (၁) |- | style="text-align:center;" | ၁၃ | [[မင်းအောင်လှိုင်|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မင်းအောင်လှိုင်]] | နောင်တွင် [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] |- | style="text-align:center;" | ၁၄ | [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးဝင်း]] | နောင်တွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး |- | style="text-align:center;" | ၁၅ | [[လှဌေးဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး လှဌေးဝင်း]] | နောင်တွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် |- | style="text-align:center;" | ၁၆ | [[မြထွန်းဦး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မြထွန်းဦး]] | နောင်တွင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |- | style="text-align:center;" | ၁၇ | [[မောင်မောင်အေး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မောင်မောင်အေး]] | နောင်တွင် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး |- | style="text-align:center;" | ၁၈ | [[ညိုစော|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော]] | နောင်တွင် ဒုတိယသမ္မတ (၁) |- | style="text-align:center;" | ၁၉ | [[အောင်လင်းဒွေး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး အောင်လင်းဒွေး]] | နောင်တွင် အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ |- | style="text-align:center;" | ၂၀ | [[ရဲဝင်းဦး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရဲဝင်းဦး]] | နောင်တွင် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် |- | style="text-align:center;" | ၂၁ | [[ကျော်စွာလင်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်စွာလင်း]] | နောင်တွင် ဒုတိယ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် |- | style="text-align:center;" | ၂၂ | [[ကိုကိုဦး (ဗိုလ်ချုပ်)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကိုကိုဦး]] | လက်ရှိ |} <br> {| class="wikitable" style="width:100%;" |- ! colspan="3" style="background-color:#14243b; color:white; text-align:center; font-size:110%; padding:8px;" | [[File:Badge of the Myanmar Navy.svg|35px]] &nbsp; တပ်မတော် (ရေ) |- style="background-color:#efefef; font-weight:bold;" ! style="width:8%; text-align:center;" | စဉ် ! style="width:46%;" | အမည် ! style="width:46%;" | မှတ်ချက် |- | style="text-align:center;" | ၁ | [[ဉာဏ်ထွန်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဉာဏ်ထွန်း]] | နောင်တွင် ဒုတိယသမ္မတ (၂) |- | style="text-align:center;" | ၂ | ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သူရ သက်ဆွေ | နောင်တွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် |- | style="text-align:center;" | ၃ | [[တင်အောင်စန်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်အောင်စန်း]] | နောင်တွင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |- | style="text-align:center;" | ၄ | [[မိုးအောင်|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မိုးအောင်]] | နောင်တွင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |- | style="text-align:center;" | ၅ | [[ထိန်ဝင်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထိန်ဝင်း]] | လက်ရှိ |} <br> {| class="wikitable" style="width:100%;" |- ! colspan="3" style="background-color:#143b4f; color:white; text-align:center; font-size:110%; padding:8px;" | [[File:Emblem of the Myanmar Air force.svg|35px]] &nbsp; တပ်မတော် (လေ) |- style="background-color:#efefef; font-weight:bold;" ! style="width:8%; text-align:center;" | စဉ် ! style="width:46%;" | အမည် ! style="width:46%;" | မှတ်ချက် |- | style="text-align:center;" | ၁ | [[မြတ်ဟိန်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မြတ်ဟိန်း]] | နောင်တွင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |- | style="text-align:center;" | ၂ | [[ခင်အောင်မြင့် (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ခင်အောင်မြင့်]] | |- | style="text-align:center;" | ၃ | [[မောင်မောင်ကျော်|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မောင်မောင်ကျော်]] | |- | style="text-align:center;" | ၄ | [[ထွန်းအောင်|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းအောင်]] | နောင်တွင် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး |- | style="text-align:center;" | ၅ | [[ထွန်းဝင်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းဝင်း]] | |} == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ ရာထူးအဆင့်များ]] [[ကဏ္ဍ:တပ်မတော်၏ စစ်ဘက်ရာထူးတာဝန်ခန့်အပ်မှုများ]] 2vy2wgos993t9wocuddgyzdb4xnt94g 1048824 1048816 2026-08-15T16:13:35Z ~2026-40330-51 145831 /* ဗိုလ်ချုပ်ကြီး အဆင့်ရှိ အရာရှိကြီးများစာရင်း */ 1048824 wikitext text/x-wiki {{Infobox military rank | name = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး | native_name = General | image = 16. Myanmar Army GEN.svg | image_size =50px | alt = | caption = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး<br>(<small>[[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]]</small>) | country = {{flagdeco|Myanmar}} [[မြန်မာ]] | service branch = {{Armed forces|Myanmar}} {{Navy|Myanmar}} {{Air force|Myanmar}} | abbreviation = | rank group = ထိပ်တန်းခေါင်းဆောင်ပိုင်းအရာရှိ | formation = | abolished = | higher rank = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]]၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး | lower rank = [[ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] | equivalents = | history = |image2=16. Myanmar Navy GEN.png|image_size2=50px|caption2=ရေတပ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီး<br>(<small>[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ)]]</small>)|image3=16. Myanmar Air Force GEN.png|image_size3=50px|caption3=လေတပ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီး<br>(<small>[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ)]]</small>)}} '''ဗိုလ်ချုပ်ကြီး''' (အင်္ဂလိပ်: General) ဆိုသည်မှာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ အဆင့်မြင့်ရာထူးတစ်ခုဖြစ်သည်။ လက်နက်ကိုင်ဆောင်သည့်အဖွဲ့အစည်းများတွင် ခန့်အပ်သည့် ရာထူး ဖြစ်ကာ [[တပ်မတော်|မြန်မာ့တပ်မတော်]] တွင် တတိယအဆင့်ရှိ ရာထူးဟု သတ်မှတ်ထားသည်။အဆိုပါရာထူး၏ အထက်တွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး (အင်္ဂလိပ်: Vice Senior General) အဆင့် နှင့် [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] (အင်္ဂလိပ်: Senior General) တို့သာ ရှိတော့သည်။ == တပ်မတော် == ကာကွယ်ရေးဌာနကောင်စီ ညွှန်ကြားလွှာ (၁/၂၀၂၁)အရ [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] ရာထူး နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး ရာထူးတို့အတွက် အသက်ကန့်သတ်ချက်မှာ မရှိတော့သော်လည်း  ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့် ရာထူးကိုမူ  ၄ နှစ်အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခွင့်ရှိကာ လိုအပ်လျှင် ၂ နှစ်ထက်မပိုသော သက်တမ်းအထိ ထပ်တိုးနိုင်သည်။ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်အတွက် တာဝန်သတ်မှတ်ချက်အား [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)|ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ရေ၊လေ)]]၊ [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ)]] နှင့် [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ)]] တို့ထံ အပ်နှင်းထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/burma-59951683|title=ပဟေဠိဆန်တဲ့ စစ်တပ်ထိပ်ပိုင်း အပြောင်းအရွှေ့များ|work=BBC Burmese|access-date=၁၃ မေ ၂၀၂၄|date=၁၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂}}</ref> တစ်ဖက်တွင်လည်း ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ နောက်ပိုင်း တွင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] အဖွဲ့ဝင်နေရာအချို့၊ [[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး နေရာ နှင့် [[ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး နေရာ အပါအဝင် [[အမျိုးသားလုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်|အမျိုးသားလုံခြုံရေးဆိုင်ရာအကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]] နေရာတို့အား ဗိုလ်ချုပ်ကြီး အဆင့်ရှိသူများ ထားရှိသည်။ မြန်မာ့တပ်မတော်၌ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့် ရရှိဖူးသူ (၃၂)ဦးရှိပါသည်။ တပ်မတော်(ကြည်း)၌ (၂၂)ဦး၊ တပ်မတော်(ရေ)၌ (၅)ဦးနှင့် တပ်မတော်(လေ)၌ (၅)ဦး ရှိခဲ့သည်။ == ဗိုလ်ချုပ်ကြီး အဆင့်ရှိ အရာရှိကြီးများစာရင်း == {| class="wikitable" style="width:100%;" |- ! colspan="3" style="background-color:#143414; color:white; text-align:center; font-size:110%; padding:8px;" | [[File:Army Flag of Myanmar.svg|35px]] &nbsp; တပ်မတော် (ကြည်း) |- style="background-color:#efefef; font-weight:bold;" ! style="width:8%; text-align:center;" | စဉ် ! style="width:46%;" | အမည် ! style="width:46%;" | မှတ်ချက် |- | style="text-align:center;" | ၁ | [[နေဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး နေဝင်း]] | နောင်တွင် နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲ |- | style="text-align:center;" | ၂ | [[စန်းယု (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စန်းယု]] | နောင်တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ |- | style="text-align:center;" | ၃ | [[တင်ဦး (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သူရ)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သူရ တင်ဦး]] | နောင်တွင် [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်]] နာယက |- | style="text-align:center;" | ၄ | [[ကျော်ထင် (သူရ)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သူရ ကျော်ထင်]] | နောင်တွင် နိုင်ငံတော်ကောင်စီအတွင်းရေးမှူး |- | style="text-align:center;" | ၅ | [[စောမောင် (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စောမောင်]] | နောင်တွင် [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] |- | style="text-align:center;" | ၆ | [[သန်းရွှေ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သန်းရွှေ]] | နောင်တွင် [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] |- | style="text-align:center;" | ၇ | [[မောင်အေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မောင်အေး]] | နောင်တွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး |- | style="text-align:center;" | ၈ | [[ခင်ညွန့် (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ခင်ညွန့်]] | ရာထူးမှ ဖယ်ရှားခံရ |- | style="text-align:center;" | ၉ | [[ရွှေမန်း၊ ဦး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သူရ ရွှေမန်း]] | နောင်တွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ |- | style="text-align:center;" | ၁၀ | [[စိုးဝင်း၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးဝင်း]] | တာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ် ကွယ်လွန် |- | style="text-align:center;" | ၁၁ | [[သိန်းစိန် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သိန်းစိန်]] | နောင်တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ |- | style="text-align:center;" | ၁၂ | [[တင်အောင်မြင့်ဦး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သီဟသူရ တင်အောင်မြင့်ဦး]] | နောင်တွင် ဒုတိယသမ္မတ(၁) |- | style="text-align:center;" | ၁၃ | [[မင်းအောင်လှိုင်|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မင်းအောင်လှိုင်]] | နောင်တွင် [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] |- | style="text-align:center;" | ၁၄ | [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးဝင်း]] | နောင်တွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး |- | style="text-align:center;" | ၁၅ | [[လှဌေးဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး လှဌေးဝင်း]] | နောင်တွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် |- | style="text-align:center;" | ၁၆ | [[မြထွန်းဦး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မြထွန်းဦး]] | နောင်တွင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |- | style="text-align:center;" | ၁၇ | [[မောင်မောင်အေး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မောင်မောင်အေး]] | နောင်တွင် ပြည်ထောင်စုအတိုင်ပင်ခံကောင်စီ အတွင်းရေးမှူး |- | style="text-align:center;" | ၁၈ | [[ညိုစော|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော]] | နောင်တွင် ဒုတိယသမ္မတ(၁) |- | style="text-align:center;" | ၁၉ | [[အောင်လင်းဒွေး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး အောင်လင်းဒွေး]] | နောင်တွင် အမျိုးသားလွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ |- | style="text-align:center;" | ၂၀ | [[ရဲဝင်းဦး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရဲဝင်းဦး]] | လက်ရှိ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် |- | style="text-align:center;" | ၂၁ | [[ကျော်စွာလင်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်စွာလင်း]] | လက်ရှိ ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် |- | style="text-align:center;" | ၂၂ | [[ကိုကိုဦး (ဗိုလ်ချုပ်)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကိုကိုဦး]] | လက်ရှိ ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ရေ၊လေ) |} <br> {| class="wikitable" style="width:100%;" |- ! colspan="3" style="background-color:#14243b; color:white; text-align:center; font-size:110%; padding:8px;" | [[File:Badge of the Myanmar Navy.svg|35px]] &nbsp; တပ်မတော် (ရေ) |- style="background-color:#efefef; font-weight:bold;" ! style="width:8%; text-align:center;" | စဉ် ! style="width:46%;" | အမည် ! style="width:46%;" | မှတ်ချက် |- | style="text-align:center;" | ၁ | [[ဉာဏ်ထွန်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဉာဏ်ထွန်း]] | နောင်တွင် ဒုတိယသမ္မတ(၂) |- | style="text-align:center;" | ၂ | ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သူရ သက်ဆွေ | နောင်တွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် |- | style="text-align:center;" | ၃ | [[တင်အောင်စန်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်အောင်စန်း]] | နောင်တွင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |- | style="text-align:center;" | ၄ | [[မိုးအောင်|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မိုးအောင်]] | နောင်တွင် ပြည်ထောင်စုအတိုင်ပင်ခံကောင်စီဝင် |- | style="text-align:center;" | ၅ | [[ထိန်ဝင်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထိန်ဝင်း]] | လက်ရှိ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ) |} <br> {| class="wikitable" style="width:100%;" |- ! colspan="3" style="background-color:#143b4f; color:white; text-align:center; font-size:110%; padding:8px;" | [[File:Emblem of the Myanmar Air force.svg|35px]] &nbsp; တပ်မတော် (လေ) |- style="background-color:#efefef; font-weight:bold;" ! style="width:8%; text-align:center;" | စဉ် ! style="width:46%;" | အမည် ! style="width:46%;" | မှတ်ချက် |- | style="text-align:center;" | ၁ | [[မြတ်ဟိန်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မြတ်ဟိန်း]] | နောင်တွင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |- | style="text-align:center;" | ၂ | [[ခင်အောင်မြင့် (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ခင်အောင်မြင့်]] | နောင်တွင် မြန်မာနိုင်ငံစစ်မှုထမ်းဟောင်းအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ |- | style="text-align:center;" | ၃ | [[မောင်မောင်ကျော်|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မောင်မောင်ကျော်]] | ရာထူးမှ အနားပေးခံရ |- | style="text-align:center;" | ၄ | [[ထွန်းအောင်|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းအောင်]] | လက်ရှိ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |- | style="text-align:center;" | ၅ | [[ထွန်းဝင်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းဝင်း]] | လက်ရှိ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ) |} == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ ရာထူးအဆင့်များ]] [[ကဏ္ဍ:တပ်မတော်၏ စစ်ဘက်ရာထူးတာဝန်ခန့်အပ်မှုများ]] ov5oaqnp0geechbreut6l78ofv3cnv5 0 272720 1048831 1026379 2026-08-15T18:48:04Z ~2026-44784-28 146988 /* ရရှိခဲ့သောဆုတံဆိပ်များ */ 1048831 wikitext text/x-wiki {{unreferenced}} အခြေခံပညာနှင့်စက်မှု၊စိုက်ပျိုး၊မွေးမြူရေးအထက်တန်းကျောင်း(သုဝဏ္ဏ)[[အ.ထ.က(သုဝဏ္ဏ)|အ.ထ.က(စက်၊စိုက်၊မွေး)သုဝဏ္ဏ]](or)အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း၊ သုဝဏ္ဏ (အတိုကောက် [[အ.ထ.က(သုဝဏ္ဏ)]])သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ရန်ကုန်မြို့]]၊ [[သင်္ဃန်းကျွန်းခရိုင်]]၊ [[သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်]]၊ သုဝဏ္ဏမြို့၊ ၂၅ရပ်ကွက်၊ သံသုမာလမ်းမ‌ဘေးတွင် တည်ရှိသည်။၁၉၄၅ ပြည့်နှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။[ကိုးကားချက်လိုသည်] သူငယ်တန်းမှ ဒွာဒသမတန်းအထိ ပညာသင်ကြားပေးနေသည့် အထက်တန်းကျောင်းဖြစ်သည်။ [[သင်္ဃန်းကျွန်းခရိုင်]] ပညာရေးမှူးရုံးစိုက်ရာကျောင်းဖြစ်သည်။{{Infobox school | name = အ.ထ.က-သုဝဏ္ဏ | image=[[File:အထက(သုဝ‌ဏ္ဏ).jpg|thumb|Basic Education High School Thuwanna]] [[File:အ.ထ.က(သုဝဏ္ဏ).jpg|thumb|အ.ထ.က(သုဝဏ္ဏ)]] | caption = Basic Education High School(THUWANNA) | logo =[[File:Basic Education High School Thuwanna.png|thumb|B.E.H.S(Thuwanna)]] | motto = ခေတ်မီဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သော နိုင်ငံတော်ကြီးကို တည်ဆောက်အံ့ | motto_translation = | established =1945 | type =အများဆိုင် | acres = | founder =ဒေါ်ချစ်မေ(အထကအဖြစ်) | principal = ဒေါ်‌အေးမြင့်စန်း | faculty = | students = ၂၅၀၀ ဦး(2025) | mascot = | colors = အဖြူ နှင့် အစိမ်း | city = [[ရန်ကုန်မြို့]] | state = [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] | country = [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | website = | grades = သူငယ်တန်း - ဒွာဒဿမတန်း KG - Grade 12 | address = သံသုမာလမ်း,၂၅ရပ်ကွက်,သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ် | newspaper = | yearbook = | nickname = ထ(သု) | schoolnumber = 1 | schoolboard = }} == ကျောင်း၏အကျယ်အဝန်းနှင့်စာသင်ဆောင်များ == ကျောင်း၏အကျယ်အဝန်းမှာ၁၃ဧက‌ကျော်ရှိ၍ကျောင်းဝင်းအတွင်းသို့ ဝင်ထွက်နိုင်သော ဂိတ်ပေါက် ၆ ခု ရှိသည်။ *'''ကံ့ကော်ဆောင်'''(အဆောင်အဟောင်းကိုဖျတ်၍အဆောင်အသစ်ပြန်ဆောက်နေ) ** ပထမအထပ်: စာသင်ခန်း ၅ ခန်း ** မြေညီအထပ်: စာသင်ခန်း ၅ ခန်း၊ လှေကား ၁ ခု၊ အမျိုးသားသန့်စင်ခန်း ၅ ခန်း၊ အမျိုးသမီးသန့်စင်ခန်း ၅ ခန်း * '''သဇင်ဆောင်''' ** ပထမအထပ်: ရူပဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ဓာတုဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ဇီဝဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ကျောင်းဆေးခန်း ** မြေညီအထပ်: ကျောင်းအုပ်ကြီးရုံးခန်း၊ VIP ဧည့်ခန်း၊ ကွန်ပျူတာအခန်း၊ စာရေးရုံးခန်း၊ စတို * '''အင်းကြင်းဆောင်''' ** ပထမအထပ်: စာသင်ခန်း ၅ ခန်း ** မြေညီအထပ်: စာသင်ခန်း ၃ ခန်း၊ လှေကား ၂ ခု *'''ဇီဇဝါဆောင်''' ** ပထမအထပ်: စာကြည့်တိုက် ၂ ခန်း၊ ဘုရားခန်း ** မြေညီအထပ်: စာသင်ခန်း ၂ ခန်း၊အစည်းအဝေးခန်း၊ လှေကား ၂ ခု၊ အမျိုးသားသန့်စင်ခန်း ၃ ခန်း၊ အမျိုးသမီးသန့်စင်ခန်း ၃ ခန်း၊ ဆရာ/မ သန့်စင်ခန်း * '''သရဖီဆောင်''' ** ပထမအထပ်: စာသင်ခန်း ၅ ခန်း ** မြေညီအထပ်: စာသင်ခန်း ၃ ခန်း၊ လှေကား ၂ ခု၊ အမျိုးသားသန့်စင်ခန်း ၃ ခန်း၊ အမျိုးသမီးသန့်စင်ခန်း ၃ ခန်း * '''စံပယ်ဆောင်''' ** ပထမအထပ်: စာသင်ခန်း ၃ ခန်း ** မြေညီအထပ်: စာသင်ခန်း ၃ ခန်း၊ လှေကား ၂ ခု၊ သန့်စင်ခန်း ၃ ခန်း * '''သပြေဆောင်''' ** ပထမအထပ်: စာသင်ခန်း ၃ ခန်း ** မြေညီအထပ်: စာသင်ခန်း ၃ ခန်း၊ လှေကား ၂ ခု၊ သန့်စင်ခန်း ၂ ခန်း * '''အဆောင်သစ် (၁)''' ** မြေညီထပ်: စာသင်ခန်း ၆ ခန်း၊ကွန်ပျူတာအခန်း၊ဂိုထောင်၊သန့်စင်ခန်း ၈ ခန်း * '''အဆောင်သစ် (၂)''' ** ဒုတိယအထပ်: စာသင်ခန်း ၅ ခန်း၊အိမ်သာ ၁ လုံး ** ပထမအထပ်: စာသင်ခန်း ၅ ခန်း၊အိမ်သာ ၁ လုံး ** မြေညီအထပ်: စာသင်ခန်း ၄ ခန်း၊ ဆရာဆရာမနား‌နေခန်း ၁ ခန်း၊လှေကား ၁ ခုအိမ်သာ ၁လုံး * '''ယုဇနအဆောင်''' ** ကျောင်းသားဟောင်းများအသင်းရုံးခန်း၊ဆရာ/မ ‌အိမ်အခန်းများ၊အိမ်သာ၊ဆရာ/မဟောင်းများအတွက်ကျန်းမာရေးစေတနာ့‌ဆေးခန်း ==ရရှိခဲ့သောဆုတံဆိပ်များ== * ၂၀၁၀ခုနှစ်တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းစာမေးပွဲတွင် The Whole Burma Second ဆုကိုရရှိခဲ့သည်။ * ၁၉၉၇ခုနှစ်တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းစာ‌မေးပွဲတွင် The Whole Burma Fifth ဆုကိုရှိခဲ့သည်။ * ၂၀၁၆-၂၀၁၇ပညာသင်နှစ်တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းစာ‌မေးပွဲတွင်ရန်ကုန်တိုင်းဒေကြီးပဉ္စမအဆင့်ရရှိသူကိုမွေးထုတ်နိုင်ခဲ့သည်။ * ၂၀၁၄-၁၅နှစ်ထပ်ကွမ်းလူရည်ချွန်(အ.ထ.က-သုဝဏ္ဏ)မှမခန့်ခန့်ချောရရှိခဲ့သည်။ * ၂၀၁၉-၂၀နှစ်ထပ်ကွမ်းလူရည်ချွန်(အ.ထ.က-သုဝဏ္ဏ)မှမောင်မြတ်မင်းသန့်ရရှိခဲ့သည်။ * အာဟာရချက်ပြုတ် သရုပ်ပြပြိုင်ပွဲ ရန်ကုန်တိုင်း‌ေဒသကြီးအဆင့်ပထမဆု(၁၉.၈.၂၀၂၅)ရရှိခဲ့ပါသည်။ * ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန အခြေခံပညာဦးစီးဌာနရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး ပညာ‌ရေးမှူးရုံး မှ ကြီးမှူးကျင်းပ သောအခြေခံပညာ ကျောင်းပေါင်းစုံ အကြိမ် (၂၀) မြောက် ပဌာန်းဒေသနာတော် အကောင်းဆုံးရွတ်ဆို ပူဇော်မှု ရွေးချယ်ပွဲ ဆုချီးမြှင့်ပွဲ (၁၃-၁-၂၀၂၃) တွင် အမျိုးသားအသင်း အတွက် ပထမဆု နှင့် ပဌာန်းအမွှမ်း ပထမ ဆု ကို (အထက သုဝဏ္ဏ ) မှ ရ ရှိသည်။ * ရေဒီယိုဉာဏ်စမ်းပဟေဠိပြိုင်ပွဲ အထူးဆုနှစ်ဆု * ၂၀၂၄-၂၅ပညာသင်နှစ်အင်္ဂလိပ်စာစွမ်းရည်ဗဟိုအဆင့်ဧကာဒသမအဆင့်ရရှိသည်။ * တီစောင်းတီခတ်ပြိုင်ပွဲဗဟိုအဆင့်အဖွဲ့လိုက်ပြိုင်ပွဲပထမ * ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအဆင့်ပတ္တလားတီးခတ်ပြိုင်ပွဲဒုတိယဆုမောင်ဇင်မင်းသုတ * ၂၀၂၅-၂၆ပညာသင်နှစ်ဓမ္မစကြာ‌ဒေသနာအ‌ကောင်းဆုံးရွတ်ဖတ်ပူဇော်ပွဲအသင်းလိုက်မြို့နယ်အဆင့်ပထမ၊တိုင်းအဆင့်ဒုတိယရရှိခဲ့ပါသည်။ * ၂၀၂၄-၂၅ခုနှစ်ရန်ကုန်တိုင်း‌ေဒသကြီးအဆင့်ပဌာန်းဒေသနာတော်ရွတ်ဖတ်ပူဇော်ပြိုင်ပွဲနှစ်သိမ့်ဆုရရှိခဲ့ပါသည်။ ==ထင်ရှားသော ကျောင်းသား/ကျောင်းသားဟောင်းများ== * အကယ်ဒမီ[[ပြေတီဦး]] - နိုင်ငံကျော်သရုပ်ဆောင် * အေးသစ္စာမြင့်-နိုင်ငံဂုဏ်‌ဆောင်(ရွှေတံဆိပ်များဆုရှင်) * စာရေးဆရာကြီးကောင်းသန့်-စာ‌ရေးဆရာကြီး * (MRTV-4)မင်းသမီးဖူးစုံ == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ရန်ကုန်မြို့ရှိ အထက်တန်းကျောင်းများ]] 1kmzyxk87n0win2kyetaapzbtnlip7n 1048833 1048831 2026-08-15T18:51:12Z ~2026-44784-28 146988 /* ရရှိခဲ့သောဆုတံဆိပ်များ */ 1048833 wikitext text/x-wiki {{unreferenced}} အခြေခံပညာနှင့်စက်မှု၊စိုက်ပျိုး၊မွေးမြူရေးအထက်တန်းကျောင်း(သုဝဏ္ဏ)[[အ.ထ.က(သုဝဏ္ဏ)|အ.ထ.က(စက်၊စိုက်၊မွေး)သုဝဏ္ဏ]](or)အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း၊ သုဝဏ္ဏ (အတိုကောက် [[အ.ထ.က(သုဝဏ္ဏ)]])သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ရန်ကုန်မြို့]]၊ [[သင်္ဃန်းကျွန်းခရိုင်]]၊ [[သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်]]၊ သုဝဏ္ဏမြို့၊ ၂၅ရပ်ကွက်၊ သံသုမာလမ်းမ‌ဘေးတွင် တည်ရှိသည်။၁၉၄၅ ပြည့်နှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။[ကိုးကားချက်လိုသည်] သူငယ်တန်းမှ ဒွာဒသမတန်းအထိ ပညာသင်ကြားပေးနေသည့် အထက်တန်းကျောင်းဖြစ်သည်။ [[သင်္ဃန်းကျွန်းခရိုင်]] ပညာရေးမှူးရုံးစိုက်ရာကျောင်းဖြစ်သည်။{{Infobox school | name = အ.ထ.က-သုဝဏ္ဏ | image=[[File:အထက(သုဝ‌ဏ္ဏ).jpg|thumb|Basic Education High School Thuwanna]] [[File:အ.ထ.က(သုဝဏ္ဏ).jpg|thumb|အ.ထ.က(သုဝဏ္ဏ)]] | caption = Basic Education High School(THUWANNA) | logo =[[File:Basic Education High School Thuwanna.png|thumb|B.E.H.S(Thuwanna)]] | motto = ခေတ်မီဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သော နိုင်ငံတော်ကြီးကို တည်ဆောက်အံ့ | motto_translation = | established =1945 | type =အများဆိုင် | acres = | founder =ဒေါ်ချစ်မေ(အထကအဖြစ်) | principal = ဒေါ်‌အေးမြင့်စန်း | faculty = | students = ၂၅၀၀ ဦး(2025) | mascot = | colors = အဖြူ နှင့် အစိမ်း | city = [[ရန်ကုန်မြို့]] | state = [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] | country = [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | website = | grades = သူငယ်တန်း - ဒွာဒဿမတန်း KG - Grade 12 | address = သံသုမာလမ်း,၂၅ရပ်ကွက်,သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ် | newspaper = | yearbook = | nickname = ထ(သု) | schoolnumber = 1 | schoolboard = }} == ကျောင်း၏အကျယ်အဝန်းနှင့်စာသင်ဆောင်များ == ကျောင်း၏အကျယ်အဝန်းမှာ၁၃ဧက‌ကျော်ရှိ၍ကျောင်းဝင်းအတွင်းသို့ ဝင်ထွက်နိုင်သော ဂိတ်ပေါက် ၆ ခု ရှိသည်။ *'''ကံ့ကော်ဆောင်'''(အဆောင်အဟောင်းကိုဖျတ်၍အဆောင်အသစ်ပြန်ဆောက်နေ) ** ပထမအထပ်: စာသင်ခန်း ၅ ခန်း ** မြေညီအထပ်: စာသင်ခန်း ၅ ခန်း၊ လှေကား ၁ ခု၊ အမျိုးသားသန့်စင်ခန်း ၅ ခန်း၊ အမျိုးသမီးသန့်စင်ခန်း ၅ ခန်း * '''သဇင်ဆောင်''' ** ပထမအထပ်: ရူပဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ဓာတုဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ဇီဝဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ကျောင်းဆေးခန်း ** မြေညီအထပ်: ကျောင်းအုပ်ကြီးရုံးခန်း၊ VIP ဧည့်ခန်း၊ ကွန်ပျူတာအခန်း၊ စာရေးရုံးခန်း၊ စတို * '''အင်းကြင်းဆောင်''' ** ပထမအထပ်: စာသင်ခန်း ၅ ခန်း ** မြေညီအထပ်: စာသင်ခန်း ၃ ခန်း၊ လှေကား ၂ ခု *'''ဇီဇဝါဆောင်''' ** ပထမအထပ်: စာကြည့်တိုက် ၂ ခန်း၊ ဘုရားခန်း ** မြေညီအထပ်: စာသင်ခန်း ၂ ခန်း၊အစည်းအဝေးခန်း၊ လှေကား ၂ ခု၊ အမျိုးသားသန့်စင်ခန်း ၃ ခန်း၊ အမျိုးသမီးသန့်စင်ခန်း ၃ ခန်း၊ ဆရာ/မ သန့်စင်ခန်း * '''သရဖီဆောင်''' ** ပထမအထပ်: စာသင်ခန်း ၅ ခန်း ** မြေညီအထပ်: စာသင်ခန်း ၃ ခန်း၊ လှေကား ၂ ခု၊ အမျိုးသားသန့်စင်ခန်း ၃ ခန်း၊ အမျိုးသမီးသန့်စင်ခန်း ၃ ခန်း * '''စံပယ်ဆောင်''' ** ပထမအထပ်: စာသင်ခန်း ၃ ခန်း ** မြေညီအထပ်: စာသင်ခန်း ၃ ခန်း၊ လှေကား ၂ ခု၊ သန့်စင်ခန်း ၃ ခန်း * '''သပြေဆောင်''' ** ပထမအထပ်: စာသင်ခန်း ၃ ခန်း ** မြေညီအထပ်: စာသင်ခန်း ၃ ခန်း၊ လှေကား ၂ ခု၊ သန့်စင်ခန်း ၂ ခန်း * '''အဆောင်သစ် (၁)''' ** မြေညီထပ်: စာသင်ခန်း ၆ ခန်း၊ကွန်ပျူတာအခန်း၊ဂိုထောင်၊သန့်စင်ခန်း ၈ ခန်း * '''အဆောင်သစ် (၂)''' ** ဒုတိယအထပ်: စာသင်ခန်း ၅ ခန်း၊အိမ်သာ ၁ လုံး ** ပထမအထပ်: စာသင်ခန်း ၅ ခန်း၊အိမ်သာ ၁ လုံး ** မြေညီအထပ်: စာသင်ခန်း ၄ ခန်း၊ ဆရာဆရာမနား‌နေခန်း ၁ ခန်း၊လှေကား ၁ ခုအိမ်သာ ၁လုံး * '''ယုဇနအဆောင်''' ** ကျောင်းသားဟောင်းများအသင်းရုံးခန်း၊ဆရာ/မ ‌အိမ်အခန်းများ၊အိမ်သာ၊ဆရာ/မဟောင်းများအတွက်ကျန်းမာရေးစေတနာ့‌ဆေးခန်း ==ရရှိခဲ့သောဆုတံဆိပ်များ== * ၂၀၁၀ခုနှစ်တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းစာမေးပွဲတွင် The Whole Burma Second ဆုကိုရရှိခဲ့သည်။ * ၁၉၉၇ခုနှစ်တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းစာ‌မေးပွဲတွင် The Whole Burma Fifth ဆုကိုရှိခဲ့သည်။ * ၂၀၁၆-၂၀၁၇ပညာသင်နှစ်တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းစာ‌မေးပွဲတွင်ရန်ကုန်တိုင်းဒေကြီးပဉ္စမအဆင့်ရရှိသူကိုမွေးထုတ်နိုင်ခဲ့သည်။ * ၂၀၁၄-၁၅နှစ်ထပ်ကွမ်းလူရည်ချွန်(အ.ထ.က-သုဝဏ္ဏ)မှမခန့်ခန့်ချောရရှိခဲ့သည်။ * ၂၀၁၉-၂၀နှစ်ထပ်ကွမ်းလူရည်ချွန်(အ.ထ.က-သုဝဏ္ဏ)မှမောင်မြတ်မင်းသန့်ရရှိခဲ့သည်။ * အာဟာရချက်ပြုတ် သရုပ်ပြပြိုင်ပွဲ ရန်ကုန်တိုင်း‌ေဒသကြီးအဆင့်ပထမဆု(၁၉.၈.၂၀၂၅)ရရှိခဲ့ပါသည်။ * ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန အခြေခံပညာဦးစီးဌာနရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး ပညာ‌ရေးမှူးရုံး မှ ကြီးမှူးကျင်းပ သောအခြေခံပညာ ကျောင်းပေါင်းစုံ အကြိမ် (၂၀) မြောက် ပဌာန်းဒေသနာတော် အကောင်းဆုံးရွတ်ဆို ပူဇော်မှု ရွေးချယ်ပွဲ ဆုချီးမြှင့်ပွဲ (၁၃-၁-၂၀၂၃) တွင် အမျိုးသားအသင်း အတွက် ပထမဆု နှင့် ပဌာန်းအမွှမ်း ပထမ ဆု ကို (အထက သုဝဏ္ဏ ) မှ ရ ရှိသည်။ * ရေဒီယိုဉာဏ်စမ်းပဟေဠိပြိုင်ပွဲ အထူးဆုနှစ်ဆု * ၂၀၂၄-၂၅ပညာသင်နှစ်အင်္ဂလိပ်စာစွမ်းရည်ဗဟိုအဆင့်ဧကာဒသမအဆင့်ရရှိသည်။ * တီစောင်းတီခတ်ပြိုင်ပွဲဗဟိုအဆင့်အဖွဲ့လိုက်ပြိုင်ပွဲပထမ * ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအဆင့်ပတ္တလားတီးခတ်ပြိုင်ပွဲဒုတိယဆုမောင်ဇင်မင်းသုတ * ၂၀၂၅-၂၆ပညာသင်နှစ်ဓမ္မစကြာ‌ဒေသနာအ‌ကောင်းဆုံးရွတ်ဖတ်ပူဇော်ပွဲအသင်းလိုက်မြို့နယ်အဆင့်ပထမ၊တိုင်းအဆင့်ဒုတိယရရှိခဲ့ပါသည်။ * ၂၀၂၄-၂၅ခုနှစ်ရန်ကုန်တိုင်း‌ေဒသကြီးအဆင့်းအခြေခံပညာ ကျောင်းပေါင်းစုံ ပဌာန်းဒေသနာတော် အကောင်းဆုံးရွတ်ဆို ပူဇော်မှု ရွေးချယ်ပွဲ ဆုချီးမြှင့်ပွဲနှစ်သိမ့်ဆုရရှိခဲ့ပါသည်။ ==ထင်ရှားသော ကျောင်းသား/ကျောင်းသားဟောင်းများ== * အကယ်ဒမီ[[ပြေတီဦး]] - နိုင်ငံကျော်သရုပ်ဆောင် * အေးသစ္စာမြင့်-နိုင်ငံဂုဏ်‌ဆောင်(ရွှေတံဆိပ်များဆုရှင်) * စာရေးဆရာကြီးကောင်းသန့်-စာ‌ရေးဆရာကြီး * (MRTV-4)မင်းသမီးဖူးစုံ == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ရန်ကုန်မြို့ရှိ အထက်တန်းကျောင်းများ]] 1ose37lnj76d7u6llxxfl83j47ss4cj 0 278526 1048851 1040122 2026-08-15T21:12:18Z InternetArchiveBot 61272 Adding 1 book for [[ဝီကီပီးဒီးယား:စိစစ်အတည်ပြုခံနိုင်မှု]] (20260815)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 1048851 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = ယဘိန်း | image = | image_caption = | image_alt = | total = | total_year = | total_source = | total_ref = | genealogy = | regions = [[ဗြိတိသျှဘားမား]]: [[ပြည်ခရိုင်]] | languages = [[ဗမာဘာသာစကား|ဗမာ]] | religions = [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]] | related_groups = [[ဗမာလူမျိုး]] | footnotes = }} '''ယဘိန်းလူမျိုး'''များသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ သမိုင်းတစ်လျှောက် ပိုးချည်လုပ်ငန်းနှင့် ဆက်နွှယ်နေသော လူမှုရေးအရ အစွန်းရောက်ခဲ့သည့် လူတန်းစားတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် [[ဗမာလူမျိုး]]နွယ်ဝင် အများစုဖြစ်ပြီး၊ အထူးသဖြင့် [[ပြည်မြို့]]အနီး [[ပဲခူးရိုးမတောင်|ပဲခူးရိုးမတောင်တန်း]] တစ်လျှောက်ရှိ [[ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်]] အပါအဝင် ဒေသများတွင် ပိုးမွေးမြူရေးလုပ်ငန်း ဖြင့် ပါဝင်ပတ်သက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite book |last=White |first=Herbert Thirkell |url=https://archive.org/details/dli.ernet.509960|title=Burma |date=1923 |publisher=The University Press |pages=[https://archive.org/details/dli.ernet.509960/page/145 145] |language=en}}</ref><ref name=":0">{{Cite book |last=Grantham |first=Stanley George |url= |title=Report on the 1914-1916 Revision Settlement of Prome District |date=1917 |publisher=Office of the Superintendent, Government Printing |pages=177 |language=en}}</ref> ယဘိန်းလူမျိုးများသည် စိုက်ပျိုးမြေများမှတောနက်ရာ အရပ်များသို့ ပြောင်းရွှေ့လာကြသည့် ကျေးလက်နေ လူမျိုးများဖြစ်ပြီး၊ ပိုးမွေးမြူရေးလုပ်ငန်းကို လုပ်ကိုင်ခြင်းကြောင့် မြန်မာ့လူ့အဖွဲ့အစည်း၏ အဓိကရေစီးကြောင်းမှ ဝေးကွာခဲ့ကြရသည်။ တောင်ယာ လုပ်ငန်းကဲ့သို့သော စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများ၏ နောက်လိုက်အဖြစ်သာ သတ်မှတ်ခံရသည့် ဤအလေ့အကျင့်သည် တဖြည်းဖြည်း မှေးမှိန်ပျောက်ကွယ်သွားခဲ့သည်။ == အမည်များ == "ယဘိန်း" ဟူသော ဝေါဟာရကို မူလက ပိုးချည်ရောင်းဝယ်ရေးလုပ်ငန်းတွင် လုပ်ကိုင်သော ဗမာလူမျိုးများအတွက်သာ သုံးစွဲခဲ့ပြီး၊ [[ချင်းလူမျိုး]]များကဲ့သို့သော အခြားတိုင်းရင်းသား လူမျိုးများအတွက် လုံးဝ အသုံးမပြုခဲ့ပေ။<ref name=":0" /> အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ ဤဝေါဟာရသည် အသုံးမဝင်တော့ဘဲ ပိုးမွေးမြူသူဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော "ပိုးမွေးသား" ဟူသည့် ယေဘုယျဝေါဟာရဖြင့် အစားထိုးခံခဲ့ရသည်။<ref name=":0" /> "ယဘိန်း" ကို ရံဖန်ရံခါတွင် စော်ကားသည့်အနေဖြင့် အသုံးပြုခဲ့သော်လည်း၊ ၎င်း၏ အဓိပ္ပာယ်သည် ပြောင်းလဲလာပြီး၊ အချို့ကိစ္စများတွင် "ကျေးလက်ဆန်သူ" ဟု အဓိပ္ပာယ်သက်ရောက်ခဲ့သည်။<ref name=":0" /> == သမိုင်းကြောင်း == ယဘိန်းလူမျိုးများ၏ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ မူလဇစ်မြစ်ကို အငြင်းပွားဖွယ်ရာများ ရှိသည်။ သမိုင်းမှတ်တမ်းများတွင် ယဘိန်းများသည် မသေချာမရေရာသော ဇစ်မြစ်ရှိသည့် လျှို့ဝှက်ဆန်းကြယ်သော လူမျိုးစုတစ်ခုအဖြစ် ဖော်ပြထားပြီး၊ ၎င်းတို့သည် ပိုးထည်ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းတွင် အစဉ်အလာအတိုင်း ပါဝင်လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြသည်။ သီအိုရီတစ်ခုအရ၊ ထိုဒေသတွင် ပိုးမွေးမြူရေး ယဉ်ကျေးမှုသည် ဗုဒ္ဓဘာသာမထွန်းကားမီကပင် ရှိနေခဲ့ပြီး၊ ဗုဒ္ဓ၏ သက်ရှိသတ္တဝါတို့အား အသက်မသတ်ရဟူသော အဆုံးအမ ကို ရှောင်ရှားလိုခြင်းကြောင့် ယဘိန်းများသည် အဓိက ဗုဒ္ဓဘာသာ လူ့အဖွဲ့အစည်းမှ ဖယ်ခွာခဲ့ကြသည်ဟု ယူဆရသည်။ အခြားသီအိုရီတစ်ခုမှာ ယဘိန်းများသည် သမိုင်းမှတ်တမ်း အကန့်အသတ်ရှိသော [[ဓနုလူမျိုး|ဓနု]] သို့မဟုတ် [[ထနော့လူမျိုး|ထနော့]] ကဲ့သို့သော မထင်ရှားသော မျိုးနွယ်စုများ၏ အကြွင်းအကျန်များ ဖြစ်ကြပြီး၊ မြန်မာနိုင်ငံ၏ "ပျောက်ဆုံးနေသော မျိုးနွယ်စုများ" စာရင်းတွင် ပါဝင်နိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။<ref name=":1">{{Cite book |last=Hardiman |first=John Percy |url= |title=Silk in Burma |date=1901 |publisher=superintendent, Government printing, Burma |pages=56–57 |language=en}}</ref> ယဘိန်းများသည် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များ ဖြစ်ကြသော်လည်း၊ ၎င်းတို့အနက်မှ အချို့သည် ပိုးရစ်ကောင်ကို သတ်ဖြတ်ခြင်း ပါဝင်သည့် ပိုးမွေးမြူရေးလုပ်ငန်းကို စတင်လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြရာ၊ ၎င်းလုပ်ရပ်သည် ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ ဘဝသံသရာနှင့် အကြမ်းမဖက်ရေးဆိုင်ရာ ယုံကြည်ချက်များနှင့် မကိုက်ညီဟု ရှုမြင်ခြင်းခံရသည်။<ref name=":1" /> ထိုသို့သော အကြောင်းများကြောင့် ယဘိန်းများကို မုန်းတီးခြင်းနှင့် သံသယရှိခြင်းတို့ဖြင့် ရှုမြင်ခြင်းခံခဲ့ရပြီး၊ ၎င်းတို့သည် အထီးကျန်သော ကျေးရွာများတွင်သာ နေထိုင်ကာ အခြားမြန်မာ့ ဒေသန္တရစကားများနှင့် ကွဲပြားသည့် ဒေသစကားကို ဖန်တီးတီထွင် ပြောဆိုခဲ့ကြသည်။<ref name=":1" /> ၁၈၉၁ ခုနှစ်တွင် ဤဒေသစကား ပျောက်ကွယ်သွားခဲ့သည်။<ref name=":1" /> == လူဦးရေ == {{Historical populations |footnote = |source = <ref>{{Cite book |last=Grantham |first=Stanley George |url= |title=Burma: Part I. Report |last2= |first2= |date=1923 |publisher=Office of the Superintendent, Government Print., Burma |language=en}}</ref> |၁၉၀၁ | ၂၂၅၂ |၁၈၉၁ | ၂၁၉၇ |၁၈၈၁ | ၂၇၁၄ |၁၈၇၁ | ၁၇၇၄ }} ၁၈၈၁ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းတွင် လူ ၄၃၆ ဦးသာ ယဘိန်းဟု ခေါ်တွင်သော ထူးခြားသည့် မြန်မာဒေသစကားကို ပြောဆိုကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref name=":0" /> ၁၈၉၁ ခုနှစ်တွင် ထိုဘာသာစကားသည် ပျောက်ကွယ်သွားသည်ဟု မှတ်ယူခဲ့သည်။<ref name=":0" /> ပိုးမွေးမြူသူများနှင့် ၎င်းတို့၏ မှီခိုသူများ၏ လူဦးရေ မှတ်တမ်းများသည် ဤကျဆင်းမှုကို ထင်ဟပ်စေသည်။ အလုပ်အကိုင်နှင့် ယဘိန်းတို့၏ ဆက်စပ်မှု ပျောက်ကွယ်သွားရခြင်းမှာ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအားဖြင့် ပိုးမွေးမြူရေး၏ လူမှုအဆင့်အတန်း နိမ့်ကျခြင်းနှင့် အခြားစိုက်ပျိုးရေး လုပ်ငန်းများက လွှမ်းမိုးလာခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်သည်။<ref name=":0" /> အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ ယဘိန်းလူမျိုးများသည် ဗမာအုပ်စုအတွင်းသို့ ပြန်လည်ရောနှော ပါဝင်သွားခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite book |last=Webb |first=Morgan C. |title=Census Of India 1911 Vol Ix Burma Part - I |url=https://archive.org/details/india.history.resource.92543 |date=1912 |page=[https://archive.org/details/india.history.resource.92543/page/261 261]}}</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{ မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံလူမျိုးများ]] [[Category:ဗမာလူမျိုးစု]] 9zgmg69jh5ojpl52is182po8dyzxsjg 0 287072 1048854 1036626 2026-08-15T21:32:41Z InternetArchiveBot 61272 Adding 1 book for [[ဝီကီပီးဒီးယား:စိစစ်အတည်ပြုခံနိုင်မှု]] (20260815)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 1048854 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = နီဂရီတိုလူမျိုးများ<br />(Negrito peoples) | image = [[File:Taman Negara (30509997143).jpg|240px|မလေးရှားနိုင်ငံ တမန်နီဂါရာရှိ ဆီမန် (နီဂရီတို) လူမျိုးစုဝင်တစ်ဦး]] | caption = မလေးရှားနိုင်ငံ မလေးကျွန်းဆွယ်ရှိ ဆီမန် (Batek) နီဂရီတိုလူမျိုးစုဝင်တစ်ဦး | pop = မထင်ရှား (ထောင်ဂဏန်းမှ သောင်းဂဏန်းဝန်းကျင်) | regions = [[အရှေ့တောင်အာရှ]] နှင့် [[ကပ္ပလီကျွန်း]] | countries = {{Flag|India}} ([[အန်ဒမန်နှင့် နီကိုဘါကျွန်းစု]])<br />{{Flag|Malaysia}} (မလေးကျွန်းဆွယ်)<br />{{Flag|Thailand}} (ထိုင်းနိုင်ငံတောင်ပိုင်း)<br />{{Flag|Philippines}} (လူဇွန်၊ ဗီဆာယာနှင့် မင်ဒါနာအို) | languages = [[အန်ဒမန်ဘာသာစကားများ]]၊ [[အာဆလီးယန်းဘာသာစကားများ]] (အက်စ်ထရိုအေးရှားတစ်)၊ [[အော်စထရိုနီးရှန်း ဘာသာစကားများ]] | religions = [[ရိုးရာနတ်ကိုးကွယ်မှု]] (Animism)၊ [[အစ္စလာမ်ဘာသာ]]၊ [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]] | related = [[ဩစထရလို-မီလာနီးရှန်း အနွယ်များ]] (Australo-Melanesians)၊ အရှေ့တောင်အာရှ ရှေးဦးဌာနေ လူမျိုးစုများ }} '''နီဂရီတိုလူမျိုးများ''' ({{IPAc-en|n|ɪ|ˈ|ɡ|r|iː|t|oʊ}}; စပိန်ဘာသာစကားဖြင့် "လူမည်းအာဖရိကန်ကလေး" သို့မဟုတ် "လူမည်းအသေးစားလေး" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်) သို့မဟုတ် '''ကပ္ပလီလူမျိုးများ''' သည် [[အရှေ့တောင်အာရှ]] နှင့် အန်ဒမန်ကျွန်းစုများ၏ ဝေးလံခေါင်ဖျားသော ဒေသများတွင် နေထိုင်ကြသော လူမျိုးစုပေါင်းစုံကို ခြုံငုံ၍ ရည်ညွှန်းသည့် မနုဿဗေဒဆိုင်ရာ ဝေါဟာရတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် ခေတ်သစ်အာရှသားများ တောင်ဘက်သို့ ရွှေ့ပြောင်းမလာမီကတည်းက အရှေ့တောင်အာရှ ရေကြောင်းဒေသတွင် ကနဦး အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသည့် ရှေးဦးကျောက်ခေတ် အမဲလိုက်ကောက်ပဲသီးနှံရှာဖွေသူ မုဆိုးအနွယ်ဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။ နီဂရီတိုဟု မကြာခဏ ခွဲခြားဖော်ပြလေ့ရှိသော လူဦးရေများတွင် ကပ္ပလီကျွန်းသားများ ဖြစ်ကြသည့် ဂရိတ်အန်ဒမန်လူမျိုး၊ အွန်ဂီလူမျိုး၊ ဂျာရာဝါလူမျိုး နှင့် ကမ္ဘာနှင့် အဆက်အသွယ် လုံးဝဖြတ်တောက်ထားသည့် ဆန်တီနယ်လူမျိုးများ။မလေးရှားနိုင်ငံမှ ဆီမန်လူမျိုးများ (၎င်းတို့အနက် ဘတ်တက်လူမျိုးများ ပါဝင်သည်) နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံတောင်ပိုင်း ကုန်းတွင်းပိုင်းတွင် နေထိုင်ကြသော မာနစ်လူမျိုးများ။ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ နီဂရီတိုလူမျိုးစု ၃၀ ခန့် ပါဝင်ပြီး ၎င်းတို့အနက် လူဇွန်ကျွန်းမှ အာတာလူမျိုးများ၊ ဗီဆာယာကျွန်းမှ အာတီနှင့် တူမန်ဒေါ့လူမျိုးများအပြင် မင်ဒါနာအိုကျွန်းမှ မာမန်ဝါလူမျိုးများမှာ ထင်ရှားသည်။ ၎င်းတို့သည် ပထဝီဝင်အနေအထားအရ အရပ်ရပ်သို့ ကွဲပြားလျက်ရှိသော်လည်း ပုညှက်သော အရပ်အမောင်း၊ ရစ်တွန့်သော ဆံပင်နှင့် ညိုမည်းသော အသားအရေ စသည့် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အသွင်အပြင်များ တူညီကြသည်။ ခေတ်သစ်မျိုးရိုးဗီဇ သုတေသနများအရ ဖိလစ်ပိုင်နီဂရီတိုများနှင့် အန်ဒမန်ကျွန်းစုသားများသည် အချင်းချင်း ဗီဇအရ ကွဲပြားမှုရှိသော်လည်း အရှေ့တောင်အာရှ၏ အစောဆုံး လူသားရွှေ့ပြောင်းအခြေချမှုသမိုင်း ကို ဖော်ပြနေသည့် အရေးကြီးသော ရှေးဦးဌာနေမျိုးရိုးဗီဇအလွှာ ကို ပိုင်ဆိုင်ထားကြဆဲ ဖြစ်သည်။ == အမည်ရင်းမြစ် == နီဂရီတို (Negrito) ဟူသော စကားလုံးသည် စပိန်ဘာသာစကား နှင့် ပေါ်တူဂီဘာသာစကား မှ ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်သည်<ref name="Endicott2013">{{cite book |last1=Endicott |first1=P. |title=The Background to Kawasan Negrito Studies |publisher=Routledge |year=2013 |pages=1–10}}</ref>။ စပိန်ဘာသာစကားတွင် အမည်းရောင်ကို Negro (နီဂရို) ဟု ခေါ်ဆိုပြီး၊ အရာဝတ္ထု သို့မဟုတ် လူပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးအား အချစ်စနိုးဖြင့်သော်လည်းကောင်း၊ သေးငယ်သည်ဟု ပြသရန်သော်လည်းကောင်း နောက်ဆက်တွဲပုဒ် "-ito" ကို ထည့်သွင်းအသုံးပြုကြသည်။ ထို့ကြောင့် "Negrito" ၏ တိုက်ရိုက်အဓိပ္ပာယ်မှာ "လူမည်းလေးများ" (Little black persons) ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်<ref name="Zaide1999">{{cite book |last1=Zaide |first1=S. |title=The Philippines: A Unique Nation |publisher=All-Nations Publishing |year=1999 |pages=32–34}}</ref>။ ၁၆ ရာစုတွင် ဖိလစ်ပိုင်ကျွန်းစုများသို့ ရောက်ရှိလာသော စပိန်ကွန်ကစ္စတာဒို (Conquistadors) များသည် ထိုဒေသတွင် အာဖရိကတိုက်သားများကဲ့သို့ အသားညိုမည်းပြီး အရပ်အမောင်း သေးငယ်သော ရှေးဦးမုဆိုးသားကောင်ရှာဖွေသူ လူမျိုးစုများကို စတင်တွေ့ရှိချိန်တွင် ဤအမည်ကို ပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်<ref name="Zaide1999" />။ မြန်မာဘာသာစကားတွင် အသားမည်းသော လူမျိုးများ သို့မဟုတ် ကပ္ပလီပင်လယ်ပြင်ရှိ ကျွန်းသားများကို "ကပ္ပလီ" ဟု ခေါ်ဆိုခြင်းသည် အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာအတွင်းရှိ ကပ္ပလီကျွန်းစု (Andaman Islands) ကို အစွဲပြု၍ ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်<ref name="ThanTun2004">{{cite book |last1=သန်းထွန်း |title=မြန်မာ့သမိုင်းပုံစံများ |publisher=မုံရွေးစာပေ |year=2004 |pages=45}}</ref>။ သို့သော် ၎င်းစကားလုံး၏ မူလမြစ်ဖျားမှာ ပါဠိနှင့် သက္ကတဘာသာစကားတို့မှ ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ ဟိန္ဒူဒဏ္ဍာရီလာ ရာမယဏဇာတ်တော်မှ နတ်မျောက်ကြီး ဟနုမန် (Hanuman) ကို မလေးဘာသာစကားဖြင့် Handuman ဟု ခေါ်ဆိုရာမှတစ်ဆင့် အင်္ဂလိပ်လို Andaman ဖြစ်လာသည်ဟု ယူဆကြသည်<ref name="Temple1903">{{cite book |last1=Temple |first1=R. C. |title=The Andaman and Nicobar Islands |publisher=Government Printing, India |year=1903 |pages=2–5}}</ref>။ မြန်မာတို့သည် ထို "Andaman" ကျွန်းသားများကို အစွဲပြု၍ "ကပ္ပလီ" ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည်။ အချို့သော ဘာသာဗေဒပညာရှင်များ၏ အဆိုအရ သမိုင်းတစ်လျှောက် အာရပ်ကုန်သည်များသည် အစ္စလမ်ဘာသာဝင်မဟုတ်သော လူမည်းများကို Kafir (ခါဖီရ် - သစ္စာမဲ့သူ/ဘာသာမဲ့သူ) ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ကြရာမှ အရှေ့တောင်အာရှသို့ ရောက်ရှိသောအခါ ပင်လယ်ရေကြောင်းခရီးဖြင့် "ကပ္ပလီ" (သို့မဟုတ်) "ကပ္ပီရီ" (Cafri/Caffre) ဟူ၍ မြန်မာ့ဝေါဟာရထဲသို့ ပျော်ဝင်လာခြင်း ဖြစ်နိုင်ကြောင်းလည်း ထောက်ပြကြသည်<ref name="HobsonJobson">{{cite book |last1=Yule |first1=H. |last2=Burnell |first2=A. C. |title=Hobson-Jobson: A Glossary of Colloquial Anglo-Indian Words and Phrases |url=https://archive.org/details/india.history.resource.89053 |publisher=John Murray |year=1903 |pages=[https://archive.org/details/india.history.resource.89053/page/140 140]–142}}</ref>။ == မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ နောက်ခံသမိုင်း == နီဂရီတိုများသည် အာဖရိကမှ ရွှေ့ပြောင်းလာပြီးနောက် တောင်ဘက်ကမ်းရိုးတန်းလမ်းကြောင်း အတိုင်း လိုက်ပါလာခဲ့ကြသည့် ရှေးဦးလူသားများ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့၏ ထင်ရှားသော DNA လက္ခဏာများမှာ Y-Chromosome Haplogroup D နှင့် C အပြင်၊ Mitochondrial DNA (mtDNA) Haplogroup M ဆင်းသက်လာမှုများ ဖြစ်ကြသည်<ref name="AndamanGenetics">{{cite journal |last1=Reich |first1=D. |last2=Thangaraj |first2=K. |title=Reconstructing Indian population history |url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2009-09-24_461_7263/page/489 |journal=Nature |volume=461 |issue=7263 |pages=489–494 |year=2009 |doi=10.1038/nature08365}}</ref>။ အရှေ့တောင်အာရှသို့ နောက်ပိုင်းတွင် (လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၄,၀၀၀ ခန့်) ကျောက်ခေတ် စိုက်ပျိုးရေးသမားများဖြစ်သည့် ဩစထရိုအေးရှားတစ် နှင့် ဩစထရိုနီးရှန်း စကားပြော အုပ်စုများ တရုတ်ပြည်တောင်ပိုင်းမှတဆင့် စီးဝင်လာသောအခါ ဒေသခံ နီဂရီတိုများနှင့် သွေးနှောမှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်<ref name="Lipson2018" />။ မြန်မာ၊ ထိုင်း၊ လာအို၊ ကမ္ဘောဒီးယားနှင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတို့ ပါဝင်သော ကုန်းမကြီးဒေသတွင် လက်ရှိ နေထိုင်သူအများစုမှာ ဩစထရိုအေးရှားတစ်၊ တိုင်-ကဒိုင် နှင့် တရုတ်-တိဗက် နွယ်ဖွားများ ဖြစ်ကြသည်။ ကုန်းမကြီး အရှေ့တောင်အာရှသားများတွင် ရှေးဦး နီဂရီတို (Hòa Bìnhian မုဆိုးသားကောင်ရှာဖွေသူ အုပ်စုများနှင့် ဆင်တူသော) မျိုးရိုးဗီဇ ပါဝင်မှု အနည်းငယ် (ခန့်မှန်းခြေ ၅% မှ ၁၅% ဝန်းကျင်) ရှိနေဆဲဖြစ်ကြောင်း ရှေးဟောင်း DNA (aDNA) သုတေသနများက ဖော်ပြနေသည်<ref name="McColl2018">{{cite journal |last1=McColl |first1=H. |last2=Raghavan |first2=M. |title=The prehistoric admixture history of mainland Southeast Asia |url=https://archive.org/details/science_2018-07-06_361_6397/page/88 |journal=Science |volume=361 |issue=6397 |pages=88–92 |year=2018 |doi=10.1126/science.aat3628}}</ref>။ အထူးသဖြင့် မလေးရှားကျွန်းဆွယ်နှင့် ထိစပ်နေသော ထိုင်းနိုင်ငံတောင်ပိုင်းရှိ ဒေသခံများနှင့် ကမ္ဘောဒီးယားရှိ အချို့သော ကုန်းမြင့်မျိုးနွယ်စုများတွင် နီဂရီတို မျိုးရိုးဗီဇ ပိုမိုမြင့်မားစွာ ကျန်ရှိနေသည်ကို တွေ့ရသည်<ref name="Aghakhanian2015">{{cite journal |last1=Aghakhanian |first1=F. |last2=Phipps |first2=M. E. |title=Insights into the Genetic History of the Orang Asli of Malaysia |journal=BMC Genomics |volume=16 |pages=616 |year=2015 |doi=10.1186/s12864-015-1815-5}}</ref>။ အင်ဒိုနီးရှား၊ ဖိလစ်ပိုင်၊ မလေးရှား၊ စင်ကာပူနှင့် တီမောလက်စ်တေ နိုင်ငံများ ပါဝင်သော ကျွန်းစုဒေသတွင် နီဂရီတို မျိုးရိုးဗီဇ သက်ရောက်မှုမှာ ပိုမိုထင်ရှားပြီး ကွဲပြားမှု ရှိသည်။ဖိလစ်ပိုင်ရှိ လက်ရှိ ဩစထရိုနီးရှန်း စကားပြော လူဦးရေအများစုတွင် နီဂရီတို (Aeta) မျိုးရိုးဗီဇ သွေးနှောမှု အတော်အတန် မြင့်မားစွာ ပါဝင်နေသည်။ သုတေသနများအရ ဖိလစ်ပိုင်သားအချို့တွင် နီဂရီတို DNA ၁၀% မှ ၃၀% ထိ ပါဝင်ပတ်သက်မှု ရှိနေသည်<ref name="Larena2021">{{cite journal |last1=Larena |first1=M. |last2=McKenna |first2=J. |title=Multiple migrations to the Philippines during the last 50,000 years |journal=Proceedings of the National Academy of Sciences |volume=118 |issue=13 |year=2021 |doi=10.1073/pnas.2026132118}}</ref>။ မလေးရှားနိုင်ငံရှိ အိုရန်းအက်စလီ (Orang Asli) စစ်မှန်သော ကနဦးသားမင်းများတွင် နီဂရီတို မျိုးရိုးဗီဇ အထင်ရှားဆုံး ရှိနေပြီး၊ ပတ်ဝန်းကျင် မလေးလူမျိုးများထံသို့လည်း သွေးနှော စီးဆင်းခဲ့သည်<ref name="Aghakhanian2015" />။ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံတွင်မူ အနောက်ဘက်ကျွန်းများ (ဆူမားတြား၊ ဂျာဗား) ထက် အရှေ့ဘက်ကျွန်းစုများ (နူဆာတင်းဂါးရား၊ မာလုကု နှင့် ပါပူအာနှင့် နီးစပ်သော ဒေသများ) သို့ ရောက်ရှိလေလေ ရှေးဦးနီဂရီတိုနှင့် မီလာနီရှန်း (Melanesian) မျိုးရိုးဗီဇ ပိုမိုမြင့်မားလာလေလေ ဖြစ်သည်<ref name="Hudjashov2017">{{cite journal |last1=Hudjashov |first1=G. |last2=Karafet |first2=T. M. |title=Complex Patterns of Admixture on the Island of Sumba, Indonesia |journal=American Journal of Physical Anthropology |volume=163 |issue=4 |pages=731–743 |year=2017 |doi=10.1002/ajpa.23244}}</ref>။ ထူးခြားသော မျိုးရိုးဗီဇ သက်ရောက်မှုတစ်ခုမှာ ဖိလစ်ပိုင်ရှိ 'Ayta Magbukon' ဟုခေါ်သော နီဂရီတို အုပ်စုသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ရှေးဟောင်းလူသားမျိုးစိတ် ဖြစ်သည့် '''ဒန်းနီဆိုဗင် (Denisovan)''' DNA ပါဝင်မှု အမြင့်မားဆုံး (၅% ခန့်) ဖြစ်နေခြင်း ဖြစ်သည်<ref name="LarenaDenisovan">{{cite journal |last1=Larena |first1=M. |last2=Sanchez-Mazas |first2=A. |title=Philippine Ayta possess the highest level of Denisovan ancestry in the world |journal=Current Biology |volume=31 |issue=19 |pages=4219–4230 |year=2021 |doi=10.1016/j.cub.2021.07.022}}</ref>။ ဒေသတွင်း သွေးနှောမှုများကြောင့် ဤရှေးဟောင်း DNA အစအနများသည် လက်ရှိ ဖိလစ်ပိုင်နှင့် အရှေ့တောင်အာရှ ကျွန်းစုသားများ၏ ကိုယ်ခံအားစနစ်နှင့် ပတ်ဝန်းကျင် လိုက်လျောညီထွေဖြစ်မှု မျိုးရိုးဗီဇများအပေါ် သက်ရောက်မှု ရှိနေစေခဲ့သည်။ ခြုံငုံ၍ဆိုရသော် နီဂရီတို မျိုးရိုးဗီဇသည် လက်ရှိ အရှေ့တောင်အာရှသားများ၏ ခန္ဓာဗေဒ၊ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ လက္ခဏာများနှင့် ရောဂါခုခံနိုင်စွမ်း တို့တွင် ပျော်ဝင်လျက်ရှိသည်။ ကုန်းမကြီးသားများတွင် အရှေ့အာရှ (East Asian) ဗီဇက လွှမ်းမိုးပြီး နီဂရီတိုဗီဇ အနည်းငယ်သာ ကျန်ရှိတော့သော်လည်း၊ ကျွန်းစုနိုင်ငံများ (အထူးသဖြင့် ဖိလစ်ပိုင်နှင့် အရှေ့ဘက် အင်ဒိုနီးရှား) တွင်မူ နီဂရီတို မျိုးရိုးဗီဇ သက်ရောက်မှုသည် ယနေ့တိုင် သိသာထင်ရှားစွာ ကျန်ရစ်နေဆဲ ဖြစ်သည်။ == ကိုးကားချက်များ == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ လူမျိုးများ]] [[ကဏ္ဍ:မလေးရှား လူမျိုးများ]] tp57zwb1dj2ytc54cic8o8wulh3w18l 0 288397 1048796 1047148 2026-08-15T12:16:11Z Naingli 144794 1048796 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ပန်တျာတင်တင်မြင့် | image = | caption = ဂန္ထဝင် အငြိမ့်မိခင်ကြီး ပန်တျာတင်တင်မြင့် | birth_name = Zoeတင်တင်မြင့် | birth_date = ၇ စက်တင်ဘာ ၁၉၄၆ | birth_place = ခလောက်ချိုင်ရွာ၊ကြည့်မြင်တိုင်တစ်ဖက်ကမ်း၊ [[Zoeမြို့]] | death_date = {{Death date and age|၂၀၂၁|၈|၆|၁၉၄၆|၉|၇}} | death_place = | occupation = သဘင်အနုပညာရှင်<br/> <small>(ZOE)</small><br/> သီချင်းအဆိုတော် | years_active = | spouse = ပန်တျာ ကြည်လင် <br/>(၁၉၆၂–၁၉၇၄) | children = ၅ ဦး | relatives = | awards = }} '''ပန်တျာ တင်တင်မြင့်''' (၇ စက်တင်ဘာ ၁၉၄၆ – ၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၁) သည် မြန်မာ့သဘင်လောကတွင် အငြိမ့်မင်းသမီးကြီးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဇာတ်မင်းသမီးအဖြစ်လည်းကောင်း ထူးခြားပြောင်မြောက်စွာ အောင်မြင်ခဲ့သည့် ထင်ရှားကျော်ကြားသော သဘင်အနုပညာရှင်နှင့် တေးသီချင်းအဆိုတော်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ မိန်းမသားဦးဆောင်သည့် "ပြည်သူ့မုန်တိုင်း" ပြဇာတ်အဖွဲ့ကို တည်ထောင်ကာ တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ရုံပြည့်ရုံလျှံ အောင်မြင်မှုရရှိခဲ့ပြီး သဘင်လောကတွင် "ဂန္ထဝင် အငြိမ့်လောက၏ မိခင်ကြီး" ဟု တင်စားခေါ်ဝေါ်ခြင်း ခံခဲ့ရသူလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2021-08-11 |title=ဂန္ထဝင် အငြိမ့်မင်းသမီးကြီး ပန်တျာတင်တင်မြင့်ရဲ့ ဘဝဇာတ်ကြောင်း |url=https://burma.irrawaddy.com/article/2021/08/11/245065.html |access-date=2026-07-09 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref> == ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး == ပန်တျာတင်တင်မြင့် ကို ၁၉၄၆ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့တွင် ကြည့်မြင်တိုင်တစ်ဖက်ကမ်းရှိ ခလောက်ချိုင်ရွာ တွင် အဖ ဦးသိုက်၊ အမိ ဒေါ်ကြည်ညွန့်တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ မွေးချင်း ၆ ဦးအနက် စတုတ္ထမြောက် သမီးဖြစ်သည်။ မိသားစုတွင် အနုပညာမျိုးရိုး မရှိခဲ့ဘဲ ငယ်စဉ် အသက် ၁၀ နှစ်အရွယ်ကတည်းက အနုပညာကို အလွန်ဝါသနာကြီးခဲ့သည်။ထို့ကြောင့် မိဘများမသိအောင် ခိုးဝှက်၍ အနုပညာပညာရပ်များကို သင်ယူခဲ့သည်။ ငယ်စဉ်က ကျောင်းမှန်မှန်မတက်ဘဲ ကျောင်းလွယ်အိတ်ကို မုန့်ဆိုင်တွင်အပ်ကာ ပလုတ်တုတ်တီးဝိုင်းနှင့် အလှူခံရာနောက်သို့ လိုက်လံကပြခဲ့ဖူးသည် ပြင်ပကျောင်းပညာရေးကို ဒုတိယတန်းအထိသာ သင်ကြားခဲ့ဖူးသည်။အသက် ၁၃ နှစ်အရွယ်တွင် လက်ဦးဆရာဖြစ်သူ စာရေးဆရာ ဦးသိန်းဆွေလေး၏ ကူညီမှုဖြင့် ထိုခေတ်က အနည်းဆုံး လေးတန်းအောင်မှ တက်ရောက်ခွင့်ရှိသည့် ပန်တျာ ကျောင်းသို့ တက်ရောက်ခွင့် ရရှိခဲ့သည်။ ပန်တျာကျောင်းတွင် ၃ နှစ်ကြာ ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး နိုင်ငံတော်အဆင့် ပြိုင်ပွဲများတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ကာ ဆုတံဆိပ်များ ဆွတ်ခူးခဲ့သည်။ == ဇာတ်မင်းသမီးဘဝ == ပန်တျာကျောင်းဆင်းပြီးနောက် ပန်တျာဇာတ်အဖွဲ့သို့ ဝင်ရောက်ကာ အနုပညာခရီးကို စတင်ခဲ့သည်။ ဇာတ်လောက၏ ပထမခြေလှမ်းအဖြစ် ယိမ်းသမခေါင်းဆောင်အဖြစ် ကပြခဲ့ရပြီး ခေတ်ပြိုင်မင်းသမီးကြီးများဖြစ်ကြသည့် အောင်သန်းတင်၊ ခင်ခင်ညွန့်၊ ခင်အုန်းမြင့်လေး၊ မနယ်လီမြိုင် စသည့် ဝါရင့်အနုပညာရှင်များနှင့် တွဲဖက်ကပြခွင့်ရခဲ့သည်။ ကိုယ်ခန္ဓာသေးငယ်ပြီး အသက်ငယ်ဆုံးဖြစ်သဖြင့် နှစ်ပါးသွားအခန်းများတွင် နောက်ဆုံးမှသာ ကပြခွင့်ရလေ့ရှိသည်။နောက်ပိုင်းတွင် မင်းသားကြီး [[ပန်တျာကြည်လင်]] နှင့် တွဲဖက်ညီစွာ နှစ်ပါးခွင်ဇာတ်များ၊ ပြဇာတ်များကို ကပြဖျော်ဖြေခဲ့သည်။ ၎င်းတို့ တွဲဖက်ကပြခဲ့သည့် ရသာစုံလင် “နှစ်ပါးခွင်” နှင့် “မြစိမ်းရှင် သိုက်သမိုင်း” ဇာတ်ထုပ်တို့မှာ လူကြိုက်များ ထင်ရှားခဲ့သည်။ ဓာတ်ပြားခေတ်တွင် သီဆိုခဲ့သည့် “တောသူအချစ်” သီချင်းသည်လည်း အထူးအောင်မြင်ခဲ့သည်။ == အငြိမ့်လောကသို့ ကူးပြောင်းခြင်းနှင့် အောင်မြင်မှု == ၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် ဇာတ်သဘင်လောကမှ အငြိမ့်လောကသို့ ကူးပြောင်းခဲ့သည်။ ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် ဦးကျော်စိုး တည်ထောင်သည့် “ပြည်သူ့မုန်တိုင်း” ပဒေသာအငြိမ့်အဖွဲ့တွင် စတင်ကပြခဲ့သည်။ ပြဇာတ်မင်းသား လူငယ်ကြည်ခိုင်၊ မင်းသားသန့်ဇင်တို့နှင့် တွဲဖက်ကာ “မိန်းမသားဦးဆောင်သည့် ပြဇာတ်အဖွဲ့” အဖြစ် အမြို့မြို့အနယ်နယ်တွင် လှည့်လည်ကပြခဲ့ရာ တစ်နှစ်လျှင် ပွဲချီ ၃၄၀ အထိ ရုံပြည့်ရုံလျှံ အားပေးခြင်း ခံခဲ့ရသည်။မြန်မာနိုင်ငံတွင် မင်းသမီးဦးဆောင်သည့် အငြိမ့်အဖွဲ့အစည်းအနေဖြင့် ပန်တျာတင်တင်မြင့် တစ်ဦးတည်းသာ ထူးခြားစွာ အောင်မြင်မှု ရရှိခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ပရိသတ်ကို ငိုအောင်၊ ရယ်အောင်၊ ပျော်အောင် သရုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းရှိသည့် သဘာဝမင်းသမီးကြီးအဖြစ် လူရွှင်တော်ကြီး ထင်ပေါ်အပါအဝင် သဘင်မျိုးဆက်များ၏ လေးစားမှုကို ခံခဲ့ရသည်။ == ထင်ရှားသော တေးသီချင်းများ == ပန်တျာတင်တင်မြင့်သည် ဓာတ်ပြားခေတ်မှ ကက်ဆက်ခေတ်အထိ အငြိမ့်သီချင်း၊ အော်ပရာနှင့် တေးသီချင်းပေါင်းများစွာကို သီဆိုအောင်မြင်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့အနက် ထင်ရှားသော သီချင်းအချို့မှာ တောသူအချစ်၊ အာရောဂျံ ပရမံလာဘံ၊ ပါးမှာနံ့သာ ခါးမှာပဝါ၊ မဟူရာည၊ ယသော်ဓရာအလွမ်း၊ စိန်စီသောတေး၊ ဘဝတဆစ်ချိုး၊ အချစ်နာကျသော ရောဂါ၊ သဘင်သည် အနုပညာ နှင့် ကျမ မိန်းမသား တို့ ဖြစ်ကြသည်။ == ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ== ၁၉၆၂ ခုနှစ်၊ အသက် ၁၈ နှစ်အရွယ်တွင် မင်းသားကြီး ပန်တျာကြည်လင် နှင့် အိမ်ထောင်ကျခဲ့ပြီး သားသမီး ၅ ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။ အသက် ၂၈ နှစ် (၁၉၇၄ ခုနှစ်ခန့်) တွင် အိမ်ထောင်ကွဲခဲ့သည်။သူသည် မျိုးရိုးမရှိဘဲ ခက်ခဲစွာ သင်ယူခဲ့ရသည့် အနုပညာအမွေကို နောက်မျိုးဆက်များထံ လက်ဆင့်ကမ်းနိုင်ခဲ့သည်။ သားဖြစ်သူ မင်းသား မျိုးကို၊ သမီးဖြစ်သူ မင်းသမီး စောမြတ်မိုး၊ မြေးဖြစ်သူ မင်းသား သွေးသစ် နှင့် [[အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှုနှင့်အနုပညာတက္ကသိုလ်(ရန်ကုန်)|အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှုနှင့် အနုပညာတက္ကသိုလ်]] ကျောင်းဆင်း မြေးမလေး ဆုလတ်ဝေတို့အထိ အနုပညာမျိုးဆက် သုံးဆက်တိုင်တိုင် လက်ဆင့်ကမ်းနိုင်ခဲ့သည်။ == ဘဝနိဂုံး == အသက် ၃၈ နှစ်အရွယ်တွင် ကျန်းမာရေးအခြေအနေ (အသည်းတွင် ပြည်တည်သည့်ရောဂါ) ကြောင့် အနုပညာလောကမှ ခေတ္တအနားယူခဲ့ရပြီး မကွေးဆေးရုံတွင် ၃ လကြာ ဆေးကုသမှု ခံယူခဲ့ရသည်။ဆေးရုံဆင်းပြီးနောက် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မိတ္ထီလာခရိုင်၊ မလှိုင်မြို့နယ်ရှိ ရွှေပေါ်ကျွန်း သာသနာမြေ တွင် သာသနာပြုလုပ်ငန်းများကို တစိုက်မတ်မတ် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ သာသနာပြုစဉ်ကာလအတွင်း ဘုရားစေတီပေါင်း ၁,၂၀၀ ကျော်ကို ထီးတော်တင်လှူပူဇော်နိုင်ခဲ့ပြီး ဘုရားပွဲများတွင်လည်း အနုပညာဖြင့် ကုသိုလ်ဖြစ် သီဆိုဖျော်ဖြေခဲ့သည်။ သူ၏ နောက်ဆုံးဆန္ဒမှာ စေတီပေါင်း ၁,၅၀၀ ပြည့်အောင် ထီးတင်ရန်နှင့် "အရိမေတ္တယျအကြိုစေတီတော်" ကို အပြီးသတ်တည်ထားကိုးကွယ်ရန် ဖြစ်သော်လည်း ကွယ်လွန်ချိန်အထိ ပြည့်မြောက်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။ ကွယ်လွန်ခါနီး ၂ နှစ်ခန့်အလိုတွင် အဆုတ်ကင်ဆာရောဂါ ဝေဒနာကို ပြင်းထန်စွာ ခံစားခဲ့ရပြီး ဆေးရုံတက်ရောက်ကုသမှု ခံယူရင်း ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၆ ရက်နေ့၊ မနက် ၁ နာရီ ၁၂ မိနစ်အချိန်ခန့် တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် ၇၅ နှစ်ရှိပြီဖြစ်ပြီး သားသမီး ၄ ဦး၊ မြေး ၁၁ ဦးနှင့် မြစ် ၂ ဦး ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=၂၀၂၁ ခုနှစ်အတွင်း စာပေ၊ ရုပ်ရှင်၊ သဘင်၊ ဂီတ စသည့် နယ်ပယ်အသီးသီးမှ ကြွေလွင့်ခဲ့ကြသည့် အနုပညာကြယ်ပွင့်များ |url=https://news-eleven.com/article/223138 |access-date=2026-07-09 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} {{Lifetime|၁၉၄၆|၂၀၂၁}} [[ကဏ္ဍ:၁၉၄၆ မွေးဖွားသူများ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၁ ကွယ်လွန်သူများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ သဘင်ပညာရှင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အငြိမ့်မင်းသမီးများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဇာတ်မင်းသမီးများ]] bnmmdje246jyhzajbfwnnk9u544rloz 3 288515 1048792 1045465 2026-08-15T12:08:20Z Naingli 144794 1048792 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Naingli ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၀၃၊ ၂၄ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC) == ၃၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၆== [[File:Information.svg|25px|alt=Information icon]] မင်္ဂလာပါ၊ ကျွန်ုပ်ကတော့ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ဖြစ်ပါတယ်။ မကြာသေးမီက သင်ဟာ [[:ထွေးလေး]]&nbsp;မှ&nbsp; အကြောင်းအရာများကို တည်းဖြတ်မှုပြုလုပ်တဲ့အပေါ်မှာ အရေးပါတဲ့ ကိုးကားချက်တွေကို ဖယ်ရှားပစ်ပြီး တည်းဖြတ်လိုက်တာကို သတိပြုမိလိုက်ပါတယ်။ နောင်အခါ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ သင်ပြုလုပ်တဲ့ ပြင်ဆင်မှုများမှာ လုံလောက်တဲ့ [[H:ES|တည်းဖြတ်ခြင်း အတိုချုပ်]]နဲ့ ကိုးကားချက်များထည့်သွင်း ဖော်ပြပေးနိုင်ရင် အခြားသူတွေအတွက် အကူအညီဖြစ်မှာပါ။ ဒါဟာ မှားယွင်းပြုလုပ်မှုတစ်ခု ဖြစ်တယ်ဆိုရင် မစိုးရိမ်ပါနဲ့။ ဖယ်ရှားလိုက်တဲ့ အကြောင်းအရာများကို ပြန်လည်ထိန်းသိမ်းပြီးပါပြီ။ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်မှုတွေ လုပ်လိုတဲ့အခါ လမ်းညွန်ချက်များဖြစ်တဲ့ [[ဝီကီပီးဒီးယား:ဝီကီပီးဒီးယားက ဘာမဟုတ်ဘူးလဲ]]၊[[ဝီကီပီးဒီးယား:သက်ရှိပုဂ္ဂိုလ်များ၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိများ]]၊ [[ဝီကီပီးဒီးယား:ခိုင်လုံသော ရင်းမြစ်များ]]တွေကို အထူးလိုက်နာဆောင်ရွက်ကြရပါတယ် ။ ကျွန်ုပ် အမှားပြုလုပ်မိတယ်လို့ သင်ယူဆခဲ့ရင်၊ ဒါမှမဟုတ် မေးမြန်းစရာရှိတယ်ဆိုရင် ဆွေးနွေးချက်ပြုလုပ်နိုင်ပါတယ် ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၀၈၊ ၃၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ (UTC) i6wvts0va5wgjuw71u6nrsuw1f54ftn 0 289771 1048855 1045210 2026-08-15T21:38:05Z InternetArchiveBot 61272 Adding 1 book for [[ဝီကီပီးဒီးယား:စိစစ်အတည်ပြုခံနိုင်မှု]] (20260815)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 1048855 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty|name=မဟာ ဒါရယဝုသျှ်<br/>{{lang|peo|𐎭𐎠𐎼𐎹𐎺𐎢𐏁|italic=no}}<br/>ဒါရယဝဟုသျှ် ကသျှယာရသျှာ|title=[[မင်းတို့၏ မင်း]] ရာဇာဓိရာဇာ|image=Darius I.jpg|image_size=|caption=မင်း၏ ရုပ်ကြွပုံ|coronation=[[ပါသရဂဒါ]] မြို့|succession=|reign=၅၂၂ ဘီစီ - ၄၈၆ ဘီစီ|predecessor=[[ဗရ်္ဒိယ]]|successor=[[ကသျှယာရသျှာ ၁]]|spouse=|issue=|dynasty=[[ဟခါမနိသျှ် မင်းဆက်]]|father=[[ဝိသျှ်တာသ္ပါ]]|mother=ရိုဒိုဂုနာ သို့မဟုတ် ဣရ်္ဒဗမာ|birth_date=၅၅၀ ဘီစီ ဝန်းကျင်|death_date=၄၈၆ ဘီစီ အောက်တိုဘာ|burial_place=|religion=[[အင်ဒိုအီရန် သာသနာ]]}}'''မဟာ ဒါရယဝုသျှ်''' ( {{Langx|peo|[[wiktionary:𐎭𐎠𐎼𐎹𐎺𐎢𐏁|𐎭𐎠𐎼𐎹𐎺𐎢𐏁]]}} {{Transliteration|peo|Dārayavaʰuš}} ; {{Circa|550}} – ၄၈၆ ဘီစီ) သည် ဟခါမနိသျှ အင်ပါယာ ၏ တတိယမြောက် ဧကရာဇ် ဘုရင် ဖြစ်ပြီး ဘီစီ ၅၂၂ မှ ဘီစီ ၄၈၆ တွင် ကွယ်လွန်ချိန်အထိ စိုးစံခဲ့သည်။'''ဒါရယဝုသျှ်''' (Dārayauš) သို့မဟုတ် '''ဒါရယဝဟုသျှ်''' (Dārayavaʰuš) ဘွဲ့အမည်မှာ ရှေးဟောင်းပါရှန်ဘွဲ့ဖြစ်ပြီး "ဥစ္စာစည်းစိမ်ကောင်းဖွယ်ကို ဆောင်အပ်သည်" ဟု အနက်ဟော၏။ သက္ကတမှု ပြုရလျှင် '''ဓါရယဝသုၑ်''' ၊ ပါဠိမှု ပြုရလျှင် '''ဓါရေဝသု''' ဖြစ်ရာ၏။ ယုဒသန် မြန်မာသမ္မာကျမ်းစာ၌ '''ဒါရိ''' မင်းကြီး ဟု ခေါ်၏။ အသုံးများသော အင်္ဂလိပ်အမည် "ဒရိုင်းယတ်'စ်" (Darius) ကား ဟေ​လဲနစ်ပုဒ် ဂရိမူ '''ဒါရေးယို့စ်''' ({{Langx|grc|Δᾱρεῖος}}) မှ ဆင်းသက်သည်။ ဒါရိမင်း သည် အင်ပါယာ၏ နယ်မြေအထွတ်အထိပ်တွင် အုပ်ချုပ်ခဲ့ပြီး အနောက်အာရှ၏ အများစု၊ ဘော်လကန် ဒေသများ ( သရေးစ် – မက်ဆီဒိုး နီးယား နှင့် ပီယွန်နီးယား ) နှင့် ကော့ ကေးဆပ်စ်ဒေသ အစိတ်အပိုင်းများ၊ [[ပင်လယ်နက်]] ကမ်းရိုးတန်းဒေသ အများစု၊ [[အလယ်အာရှ]] ၊ အရှေ့ဖျားရှိ အိန္ဒုချိုင့်ဝှမ်း ၊ အီဂျစ် ( {{Text|''Mudrâya''}} )၊ အရှေ့ပိုင်း လစ်ဗျား နှင့် ကမ်းရိုးတန်း ဆူဒန် အပါအဝင် မြောက်အာဖရိက နှင့် အရှေ့မြောက်အာဖရိက ၏ အစိတ်အပိုင်းများ ပါဝင်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=DĀḠESTĀN |url=http://www.iranicaonline.org/articles/dagestan |access-date=29 December 2014}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Suny |first=Ronald Grigor |year=1994 |title=The Making of the Georgian Nation |url=https://books.google.com/books?id=riW0kKzat2sC&q=achaemenid+empire+abkhazia&pg=PA409 |publisher=Indiana University Press |isbn=978-0-253-20915-3 |access-date=29 December 2014}}</ref> {{Sfn|Durant|1954}} ဒါရီးယပ်စ်သည် အာချေမနစ်ဘုရင် ဘာဒီယာ (သို့မဟုတ် ''စမာဒစ်'' ) ကို ဖြုတ်ချပြီးနောက် ထီးနန်းဆက်ခံခဲ့ပြီး ၎င်းအား ဂေါ်မာတာအမည်ရှိ အတုအယောင်တစ်ဦးဟု ဆိုခဲ့သည်။ ဘုရင်သစ်သည် အင်ပါယာတစ်လျှောက်တွင် ပုန်ကန်မှုများနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသော်လည်း ၎င်းတို့အားလုံးကို နှိမ်နင်းခဲ့သည်။ ဒါရိမင်းသည် အင်ပါယာကို အုပ်ချုပ်ရေးပြည်နယ်များအဖြစ် ပိုင်းခြားခြင်းဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး၊ တစ်ခုချင်းစီကို အုပ်ချုပ်သော အုပ်ချုပ်ခံဘုရင် တစ်ဦးစီဖြင့် အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ သူသည် တစ်ပြေးညီငွေကြေးစနစ်အသစ်တစ်ခုကို စီစဉ်ခဲ့ပြီး ရှေးဟောင်းပါရှန်ဘာသာစကား နှင့်အတူ အာရမိတ်ဘာသာစကားကို အင်ပါယာ၏ ပူးတွဲတရားဝင်ဘာသာစကားအဖြစ် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ သူသည် လမ်းများကို တိုးတက်ကောင်းမွန်အောင် ပြုလုပ်ခြင်း နှင့် စံသတ်မှတ်ထားသော အလေးချိန်နှင့် တိုင်းတာမှုများကို မိတ်ဆက်ခြင်းဖြင့်လည်း အင်ပါယာကို ပိုမိုကောင်းမွန်သော အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိစေခဲ့သည်။ ဤပြောင်းလဲမှုများမှတစ်ဆင့် အာချေမနစ်အင်ပါယာသည် ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှုရှိပြီး စည်းလုံးညီညွတ်လာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite book |last=Pollard |first=Elizabeth |year=2015 |title=Worlds Together, Worlds Apart concise edition vol.1 |url=https://archive.org/details/worldstogetherwo0001eliz_g8n4 |publisher=W. W. Norton |isbn=978-0-393-25093-0 |location=New York |pages=[https://archive.org/details/worldstogetherwo0001eliz_g8n4/page/132 132]}}</ref> ဒါရီးယပ်စ်သည် သူ၏ အုပ်ချုပ်မှုတစ်လျှောက်တွင် အခြားဆောက်လုပ်ရေး စီမံကိန်းများကို လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး အဓိကအားဖြင့် ဆူဆာ ၊ ပါဆာဂါဒေး ၊ [[ပါဆီပိုးလစ်|ပါဆီပိုလစ်]] ၊ [[ဘေဘီလုံ|ဗာဗုလုန်]] နှင့် အီဂျစ်တို့ကို အာရုံစိုက်ခဲ့သည်။ ဘီဟစ်စတန်တောင်၏ ကျောက်ဆောင်မျက်နှာပြင်ပေါ်တွင် ထွင်းထုထားသော သုံးဘာသာစကားဖြင့် ရေးသားထားသော ကမ္ပည်းစာသည် နောက်ပိုင်းတွင် ရှေးဟောင်းပါရှန်ဘာသာစကားနှင့် ကျူနီဖောင်းကို အဓိပ္ပာယ်ဖော်ရန် အတွက် အဓိကရင်းမြစ်တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ သူ၏ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းလုပ်ငန်းကို ဂရိသမိုင်းပညာမှ ကျယ်ပြန့်သော မှတ်တမ်းများမှလည်း လူသိများပြီး Ionian Revolution တွင် ပါဝင်ခဲ့သည့်အတွက် အေသင်နှင့် Eretria တို့ကို ပြစ်ဒဏ်ခတ်သည့် စစ်ဆင်ရေးဖြင့် လူသိများသည်။ ==ကိုးကား== {{Reflist}} [[Category:အာရှတိုက်ရှိ အင်ပါယာသခင်များ]] 524is1nv1gxg0xi99ai9l3hfht9bdte 0 290126 1048849 1047550 2026-08-15T20:56:59Z InternetArchiveBot 61272 Adding 1 book for [[ဝီကီပီးဒီးယား:စိစစ်အတည်ပြုခံနိုင်မှု]] (20260815)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 1048849 wikitext text/x-wiki မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်: ခေတ်သစ်အက္ခရာသင်္ချာ (Abstract algebra) သို့မဟုတ် စကြဝဠာ အက္ခရာသင်္ချာ (Universal algebra) ၏ ရှုထောင့်အရ မိုနိုမော်ဖစ်ဇင် (Monomorphism) သည် အင်ဂျက်တစ်ဖြစ်သော [[ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (injective homomorphism) တစ်ခုဖြစ်သည်။ မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်ဟူသော ဝေါဟာရသည် ဂရိစကားလုံးများဖြစ်သည့် 'monos' နှင့် 'morphe' တို့မှ ဆင်းသက်လာသည်။ ၎င်းတို့သည် တစ်ခုတည်း သို့မဟုတ် သီးသန့်ဖြစ်ခြင်းနှင့် ပုံသဏ္ဌာန် သို့မဟုတ် ပုံစံဟူ၍ အသီးသီး အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ <math>X</math> မှ <math>Y</math> သို့ သွားသော မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုကို <math>X\hookrightarrow Y</math> ဟူသော သင်္ကေတအသုံးအနှုန်းဖြင့် မကြာခဏ ဖော်ပြလေ့ရှိသည်။ ဟိုမိုလော်ဂျီဆိုင်ရာ အက္ခရာသင်္ချာ (Homological algebra) ၏ မြားပုံကြမ်းများတွင် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင် <math>f</math> ကို အတိုချုံး [[တိကျသော ကိန်းစဉ်တန်း]] (short exact sequence) အဖြစ် အောက်ပါအတိုင်း အများအားဖြင့် ဖော်ပြကြသည်။ : <math>0\longrightarrow X \;\overset{f}{\longrightarrow} \; Y</math> ပိုမိုယေဘုယျကျသော [[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ|ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီ]] (Category theory) ၏ ရှုထောင့်တွင် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်သည် အင်ဂျက်တစ်ဖြစ်သော ပုံဖော်မှု သဘောတရားကို ယေဘုယျပြုထားသည်။ ၎င်းကို မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်ဖြစ်သော မော်ဖစ်ဇင် သို့မဟုတ် မိုနို ဟူ၍လည်း ခေါ်ဆိုကြသည်။ ဤသဘောတရားသည် အရာဝတ္ထု (object) များကို အခြားအရာဝတ္ထုများ၏ အရာဝတ္ထုပိုင်း (subobject) များအဖြစ် နားလည်သဘောပေါက်စေရန် ခွင့်ပြုသည်။ ၎င်းကို ဘယ်ဘက်မှ ချေဖျက်နိုင်သော မော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုအဖြစ် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ မြား <math>f : X \to Y</math> သည် အရာဝတ္ထု <math>Z</math> အားလုံးနှင့် မော်ဖစ်ဇင် <math>g_1, g_2 : Z \to X</math> အားလုံးအတွက် အောက်ပါအခြေအနေကို ပြည့်စုံစေရမည်ဖြစ်သည်။ : <math>f \circ g_1 = f \circ g_2 \implies g_1 = g_2.</math> မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်များသည် [[အင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|အင်ဂျက်တစ်ဖြစ်သော ဖန်ရှင်များ]] (injective functions) ကို ကတ်တဂိုရီဆိုင်ရာ ယေဘုယျပြုထားခြင်းဖြစ်သည်။ အင်ဂျက်တစ်ဖြစ်သော ဖန်ရှင်များကို တစ်-တစ် ဖန်ရှင်များ ဟူ၍လည်း ခေါ်ဆိုသည်။ အချို့သော ကတ်တဂိုရီများတွင် ၎င်းသဘောတရားနှစ်ခုသည် တူညီနေတတ်သည်။ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း အစဉ်ကျသောအစု (poset) များ၏ အခြေအနေတွင် ထပ်တူပိုင်းအစု (intersection) များသည် ထပ်တူရပေး (idempotent) ဖြစ်ကြသည်။ မည်သည့်အရာကိုမဆို ၎င်းကိုယ်တိုင်နှင့် ထပ်တူပိုင်းအစုရှာခြင်းသည် ၎င်းကိုယ်တိုင်သာလျှင် ပြန်လည်ရရှိသည်။ မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်များသည် ဤဂုဏ်သတ္တိကို အလိုရှိသလို ရွေးချယ်ထားသော ကတ်တဂိုရီ (arbitrary categories) များဆီသို့ ယေဘုယျပြုပေးသည်။ မော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုသည် ပူးလ်ဘက် (pullback) များနှင့်ပတ်သက်၍ ထပ်တူရပေးဖြစ်ပါက ၎င်းသည် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုဖြစ်သည်။ မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခု၏ ကတ်တဂိုရီဆိုင်ရာ ဒွန်တွဲ (categorical dual) သည် အပီမော်ဖစ်ဇင် (epimorphism) ဖြစ်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ကတ်တဂိုရီ <math>C</math> အတွင်းရှိ မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုသည် ဒွန်တွဲ ကတ်တဂိုရီ <math>C^{op}</math> တွင် အပီမော်ဖစ်ဇင်ဖြစ်သည်။ အပိုင်း (section) တိုင်းသည် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ရုပ်သိမ်းခြင်း (retraction) တိုင်းသည် အပီမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုဖြစ်သည်။ == ပြောင်းပြန်လှန်နိုင်သော ဂုဏ်သတ္တိနှင့် ဆက်စပ်မှု (Relation to invertibility) == ဘယ်ဘက်မှ ပြောင်းပြန်လှန်နိုင်သော မော်ဖစ်ဇင်များသည် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ <math>l</math> သည် <math>f</math> အတွက် ဘယ်ပြောင်းပြန် (left inverse) တစ်ခုဖြစ်ပါက <math>f</math> သည် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်ဖြစ်သည်။ ဤနေရာတွင် <math>l</math> သည် မော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုဖြစ်ပြီး <math>l \circ f = \operatorname{id}_{X}</math> ဖြစ်သည်။ ယင်းကို အောက်ပါအတိုင်း တွက်ချက်ပြနိုင်သည်။ : <math>f \circ g_1 = f \circ g_2 \implies l\circ f\circ g_1 = l\circ f\circ g_2 \implies g_1 = g_2.</math> ဘယ်ဘက်မှ ပြောင်းပြန်လှန်နိုင်သော မော်ဖစ်ဇင်ကို အပိုင်း သို့မဟုတ် ခွဲထွက် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင် (split monomorphism) ဟု ခေါ်သည်။ သို့သော် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်တိုင်းသည် ဘယ်ဘက်မှ ပြောင်းပြန်လှန်နိုင်ရန် မလိုအပ်ပေ။ ဥပမာအားဖြင့် [[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စု]] အားလုံးနှင့် ၎င်းတို့အကြားရှိ [[အုပ်စု ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] များ ပါဝင်သော [[အုပ်စုများ ကတ်တဂိုရီ]] (category of groups) ကို စဉ်းစားကြည့်ပါ။ အကယ်၍ <math>H</math> သည် <math>G</math> ၏ [[အုပ်စုပိုင်း]] (subgroup) တစ်ခုဖြစ်ပါက ပါဝင်မှု ပုံဖော်ခြင်း (inclusion) <math>f : H \to G</math> သည် အမြဲတမ်း မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် <math>G</math> အတွင်း၌ <math>H</math> အတွက် မူမှန် (normal) ဖြည့်စွက်စု (complement) တစ်ခုရှိမှသာလျှင် ထိုကတ်တဂိုရီအတွင်း၌ <math>f</math> တွင် ဘယ်ပြောင်းပြန်တစ်ခု ရှိမည်ဖြစ်သည်။ မော်ဖစ်ဇင် <math>f : X \to Y</math> သည် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေမှာ (if and only if) အရာဝတ္ထု <math>Z</math> အားလုံးအတွက် လှုံ့ဆော်ခံ ပုံဖော်မှု (induced map) <math>f_{*} : \operatorname{Hom}(Z, X) \to \operatorname{Hom}(Z, Y)</math> သည် အင်ဂျက်တစ်ဖြစ်ရန်ဖြစ်သည်။ ၎င်းပုံဖော်မှုကို မော်ဖစ်ဇင် <math>h : Z \to X</math> အားလုံးအတွက် <math>f_{*}(h) = f \circ h</math> ဟု အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ထားသည်။ == ဥပမာများ (Examples) == အခြေခံ [[ဖန်ရှင်]] သည် အင်ဂျက်တစ်ဖြစ်သော ခိုင်မာသော ကတ်တဂိုရီ (concrete category) တစ်ခုအတွင်းရှိ မော်ဖစ်ဇင်တိုင်းသည် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်ဖြစ်သည်။ တစ်နည်းဆိုရသော် မော်ဖစ်ဇင်များသည် အစုများအကြားရှိ ဖန်ရှင်များဖြစ်နေပါက တစ်-တစ် ဖန်ရှင်ဖြစ်သော မည်သည့်မော်ဖစ်ဇင်မဆို ကတ်တဂိုရီသဘောတရားအရ မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်ဖြစ်မည်မှာ သေချာသည်။ [[အစုများ ကတ်တဂိုရီ]] (category of sets) တွင် ပြောင်းပြန်အဆိုသည်လည်း မှန်ကန်သည်။ ထို့ကြောင့် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်များသည် အင်ဂျက်တစ်ဖြစ်သော မော်ဖစ်ဇင်များသာလျှင် တိကျစွာ ဖြစ်ကြသည်။ ထုတ်လုပ်ကိန်းတစ်ခုတည်းပါဝင်သော လွတ်လပ်သော အရာဝတ္ထု (free object on one generator) တည်ရှိနေခြင်းကြောင့် အများအားဖြင့် သဘာဝကျစွာတွေ့ရလေ့ရှိသော အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ ကတ်တဂိုရီအများစုတွင်လည်း ဤပြောင်းပြန်အဆို မှန်ကန်သည်။ အထူးသဖြင့် ၎င်းကို [[အုပ်စုများ ကတ်တဂိုရီ]] ၊ [[ကွင်းများ ကတ်တဂိုရီ]] နှင့် မည်သည့် အဘီလီယန် ကတ်တဂိုရီ (Abelian category) တွင်မဆို အမှန်တကယ် တွေ့ရသည်။ [[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စုများ]] ၊ [[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|ကွင်းများ]] ၊ [[မော်ဂျူး]] (module) များ သို့မဟုတ် [[ဗက်တာရပ်ဝန်း]] (vector space) များကဲ့သို့သော အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံ (algebraic structures) များအတွက် [[ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] တစ်ခုသည် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေမှာ ၎င်း၏ ကာနယ် (kernel) သည် အသေးအဖွဲ (trivial) ဖြစ်ရန်ဖြစ်သည်။ ပထမ [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်များ|အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်]] (First isomorphism theorem) အရ မည်သည့် ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် <math>f\colon A\to B</math> အတွက်မဆို ပုံမှန် ပုံဖော်မှု (canonical mapping) <math>\tilde f\colon A/(\ker f)\to B</math> သည် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းပုံမှန်ပုံဖော်မှုကို <math>\tilde f\colon [a]\mapsto f(a)</math> ဟု အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်သည်။ ထို့အပြင် [[ဖီးလ်ဒ်]] (field) များ၏ ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များသည် အမြဲတမ်း အင်ဂျက်တစ်ဖြစ်ကြသောကြောင့် ၎င်းတို့သည် အမြဲတမ်း မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်များ ဖြစ်ကြသည်။ ခိုင်မာသော ဗက်တာရပ်ဝန်း ဥပမာအနေဖြင့် <math>h(x,y)=(x,y,x+y)</math> ဟု အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ထားသော ပုံဖော်မှု <math>h\colon\mathbb{R}^2\to\mathbb{R}^3</math> သည် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ယင်းနှင့်ဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့် <math>g(z) = \operatorname{Re}(z)</math> ဟု သတ်မှတ်ထားသော [[အုပ်စု ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] <math>g\colon(\mathbb{C},+)\to(\mathbb{R},+)</math> သည် အင်ဂျက်တစ်မဖြစ်သောကြောင့် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခု မဟုတ်ပေ။ သို့သော် အခြားကတ်တဂိုရီများတွင် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်တိုင်းသည် အင်ဂျက်တစ်ဖြစ်ရမည်ဟူသောအချက်မှာ ယေဘုယျအားဖြင့် မှန်ကန်မှုမရှိပေ။ ဆိုလိုသည်မှာ မော်ဖစ်ဇင်များသည် အစုများအကြားရှိ ဖန်ရှင်များဖြစ်နေသည့် အခြေအနေများ ရှိသော်လည်း၊ အင်ဂျက်တစ်မဖြစ်သော ဖန်ရှင်တစ်ခုသည် ကတ်တဂိုရီသဘောတရားအရ မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခု ဖြစ်နေနိုင်ပါသည်။ ဥပမာအားဖြင့် စား၍ရသော [[အဘီလီယန်အုပ်စု|အဘီလီယန်အုပ်စုများ]] (divisible abelian groups) နှင့် ၎င်းတို့ကြားရှိ အုပ်စု ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ ပါဝင်သော ကတ်တဂိုရီဖြစ်သည့် <strong>Div</strong> တွင် အင်ဂျက်တစ်မဖြစ်သော မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်များ ရှိကြသည်။ ဥပမာအနေဖြင့် စားလဒ် ပုံဖော်မှု <math>q : \mathbb{Q} \to \mathbb{Q}/\mathbb{Z}</math> ကို စဉ်းစားကြည့်ပါ။ ဤနေရာတွင် <math>\mathbb{Q}</math> သည် အပေါင်းတွက်ချက်မှုအောက်ရှိ ရာရှင်နယ်ကိန်း (rational number) များဖြစ်သည်။ <math>\mathbb{Z}</math> သည် [[ကိန်းပြည့်]] (integer) များဖြစ်သည်။ ကိန်းပြည့်များကို အပေါင်းတွက်ချက်မှုအောက်တွင် အုပ်စုတစ်ခုအဖြစ် ယူဆထားသည်။ <math>\mathbb{Q}/\mathbb{Z}</math> သည် ၎င်းနှင့် သက်ဆိုင်ရာ စားလဒ်အုပ်စု (quotient group) ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် ကိန်းပြည့်တိုင်းသည် <math>0</math> သို့ ပုံဖော်ခံရသောကြောင့် ဤပုံဖော်မှုသည် အင်ဂျက်တစ်ဖြစ်သော ပုံဖော်မှု မဟုတ်ပေ။ သို့သော်လည်း ၎င်းသည် ဤကတ်တဂိုရီအတွင်းရှိ မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ယင်းအချက်သည် <math>q \circ h = 0 \implies h = 0</math> ဟူသော သက်ရောက်မှုမှ ဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်ပြီး ၎င်းကို ယခု သက်သေပြသွားမည်ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ မည်သည့် စား၍ရသော အုပ်စု <math>G</math> အတွက်မဆို <math>h : G \to \mathbb{Q}</math> ရှိပြီး <math>q \circ h = 0</math> ဖြစ်ပါက <math>G</math> အတွင်းရှိ <math>x</math> အားလုံးအတွက် <math>h(x) \in \mathbb{Z}</math> ဖြစ်သည်။ ယခု <math>G</math> အတွင်းရှိ သတ်မှတ်ထားသော <math>x</math> တစ်ခုကို ထားရှိပါ။ ယေဘုယျကျမှုကို မပျက်ယွင်းစေဘဲ <math>h(x) \geq 0</math> ဟု ကျွန်ုပ်တို့ ယူဆနိုင်သည်။ အကယ်၍ ထိုသို့မဟုတ်ပါက <math>x</math> အစား <math>-x</math> ကို ရွေးချယ်နိုင်သည်။ ထို့နောက် <math>n = h(x) + 1</math> ဟု သတ်မှတ်လိုက်ပါက <math>G</math> သည် စား၍ရသော အုပ်စုဖြစ်သောကြောင့် <math>x = ny</math> ဖြစ်စေမည့် <math>y \in G</math> တစ်ခု တည်ရှိပြီး၊ ထို့ကြောင့် <math>h(x) = n h(y)</math> ဖြစ်လာသည်။ ဤအချက်နှင့်တကွ <math>0 \leq h(x) < h(x) + 1 = n</math> ဖြစ်ခြင်းတို့ကြောင့် အောက်ပါအတိုင်းရရှိသည်။ :<math>0 \leq \frac{h(x)}{h(x) + 1} = h(y) < 1 </math> <math>h(y) \in \mathbb{Z}</math> ဖြစ်သောကြောင့် <math>h(y) = 0</math> ဖြစ်ရမည်ဖြစ်ပြီး ထို့ကြောင့် <math>G</math> အတွင်းရှိ <math>x</math> အားလုံးအတွက် <math>h(x) = 0 = h(-x)</math> ဖြစ်သည်။ ၎င်းက ကျွန်ုပ်တို့ အလိုရှိသည့်အတိုင်း <math>h = 0</math> ဖြစ်ကြောင်း ဆိုလိုသည်။ ထိုသက်ရောက်မှုမှတစ်ဆင့် <math>q</math> သည် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်ဖြစ်ကြောင်းကို ဆက်လက်ဖော်ပြရန်၊ စား၍ရသော အုပ်စု <math>G</math> တစ်ခုရှိ မော်ဖစ်ဇင် <math>f, g : G \to \mathbb{Q}</math> အချို့အတွက် <math>q \circ f = q \circ g</math> ဖြစ်သည်ဟု ယူဆပါ။ ထို့နောက် <math>q \circ (f - g) = 0</math> ဖြစ်လာသည်။ ဤနေရာတွင် <math>(f - g) : x \mapsto f(x) - g(x)</math> ဖြစ်သည်။ <math>(f - g)(0) = 0</math> နှင့် <math>(f - g)(x + y) = (f - g)(x) + (f - g)(y)</math> ဖြစ်ခြင်းတို့ကြောင့် <math>(f - g) \in \operatorname{Hom}(G, \mathbb{Q})</math> ဖြစ်ကြောင်း ရရှိသည်။ ယခုလေးတင် သက်သေပြခဲ့သည့် သက်ရောက်မှုအရ <math>q \circ (f - g) = 0 \implies f - g = 0 \iff G</math> အတွင်းရှိ <math>x</math> အားလုံးအတွက် <math>f(x) = g(x) \iff f = g</math> ဟူ၍ အဆင့်ဆင့် ရရှိသည်။ ထို့ကြောင့် အဆိုပြုထားသည့်အတိုင်း <math>q</math> သည် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ == ဂုဏ်သတ္တိများ (Properties) == * အခြေခံ တိုပို့စ် (elementary topos) တစ်ခုတွင် မိုနိုတိုင်းသည် ညီမျှပိုင်း (equalizer) တစ်ခုဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်ဖြစ်သလို အပီမော်ဖစ်ဇင်လည်းဖြစ်သော မည်သည့်ပုံဖော်မှုမဆို [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်]] တစ်ခု ဖြစ်သည်။ * အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်တိုင်းသည် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်ဖြစ်သည်။ == ဆက်စပ်သဘောတရားများ (Related concepts) == ပုံမှန် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင် (regular monomorphism)၊ အစွန်းရောက် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင် (extremal monomorphism)၊ ချက်ချင်းဖြစ်သော မိုနိုမော်ဖစ်ဇင် (immediate monomorphism)၊ အားကောင်းသော မိုနိုမော်ဖစ်ဇင် (strong monomorphism) နှင့် ခွဲထွက် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်စသည့် အသုံးဝင်သော သဘောတရားများလည်း ရှိသေးသည်။ * မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုသည် မျဉ်းပြိုင် မော်ဖစ်ဇင်များ စုံတွဲတစ်တွဲ၏ ညီမျှပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပါက ၎င်းကို ပုံမှန် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ * မိုနိုမော်ဖစ်ဇင် <math>\mu</math> ကို <math>\mu = \varphi \circ \varepsilon</math> အဖြစ် ကိုယ်စားပြုဖော်ပြမှုတိုင်းတွင် <math>\varepsilon</math> သည် အပီမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုဖြစ်ပါက ထိုမော်ဖစ်ဇင် <math>\varepsilon</math> သည် အလိုအလျောက် [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်]] တစ်ခု ဖြစ်သွားလျှင်၊ <math>\mu</math> ကို အစွန်းရောက် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ <math>\varepsilon</math> သည် အလိုအလျောက် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုဖြစ်သောကြောင့် ဘိုင်မော်ဖစ်ဇင် (bimorphism) များအားလုံးသည် အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်များ ဖြစ်နေနှင့်ပြီးသား ကတ်တဂိုရီများတွင် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်များ အားလုံးသည် အစွန်းရောက် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်များ ဖြစ်ကြသည်။ [[အစုများ ကတ်တဂိုရီ]] နှင့် [[အုပ်စုများ ကတ်တဂိုရီ]] တို့သည် ထိုကဲ့သို့သော ကတ်တဂိုရီမျိုး ဖြစ်ကြသည်။ [[တိုပေါ်လော်ဂျီ_ရပ်ဝန်းများ_ကတ်တဂိုရီ|တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်းများ ကတ်တဂိုရီ]] (category of topological spaces) တွင် အစွန်းရောက် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်များသည် ထည့်သွင်းခြင်း (embeddings) များနှင့် ကိုက်ညီမှုရှိသည်။ ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ရပ်ဝန်းများ (Hausdorff spaces) ၏ ကတ်တဂိုရီတွင်မူ ၎င်းတို့သည် အပိတ် ထည့်သွင်းခြင်းများနှင့် ကိုက်ညီမှုရှိသည်။ ဘာနက်ရပ်ဝန်းများ (Banach spaces) ၏ ကတ်တဂိုရီတွင် အစွန်းရောက် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်များသည် အရင်းအမြစ်စု (domain) အတွင်းရှိ <math>x</math> အားလုံးအတွက် <math>m\|x\| \leq \|f(x)\|</math> ဖြစ်စေမည့် အပေါင်းကိန်း <math>m</math> တစ်ခုတည်ရှိသော မျဉ်းဖြောင့် [[အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်|အဆက်မပြတ်]] [[အင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|အင်ဂျက်တစ်ဖြစ်သော ပုံဖော်မှု]] (linear continuous injective mapping) <math>f</math> များ တိကျစွာဖြစ်ကြသည်။ * မိုနိုမော်ဖစ်ဇင် <math>\mu</math> ကို <math>\mu = \mu' \circ \varepsilon</math> အဖြစ် ကိုယ်စားပြုဖော်ပြမှုတိုင်းတွင် <math>\mu'</math> သည် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုဖြစ်ပြီး <math>\varepsilon</math> သည် အပီမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုဖြစ်ပါက ထိုမော်ဖစ်ဇင် <math>\varepsilon</math> သည် အလိုအလျောက် အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခု ဖြစ်သွားလျှင်၊ <math>\mu</math> ကို ချက်ချင်းဖြစ်သော မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ * မည်သည့် အပီမော်ဖစ်ဇင် <math>\varepsilon : A \to B</math> နှင့် မည်သည့် မော်ဖစ်ဇင်များဖြစ်သော <math>\alpha : A \to C</math> နှင့် <math>\beta : B \to D</math> မဆို <math>\beta \circ \varepsilon = \mu \circ \alpha</math> ကို ပြည့်စုံစေပါက <math>\delta \circ \varepsilon = \alpha</math> နှင့် <math>\mu \circ \delta = \beta</math> ဖြစ်စေမည့် မော်ဖစ်ဇင် <math>\delta : B \to C</math> တစ်ခု တည်ရှိလျှင်၊ မိုနိုမော်ဖစ်ဇင် <math>\mu : C \to D</math> ကို အားကောင်းသော မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ * အကယ်၍ <math>\varepsilon \circ \mu = 1</math> ဖြစ်စေမည့် မော်ဖစ်ဇင် <math>\varepsilon</math> တစ်ခု တည်ရှိပါက မိုနိုမော်ဖစ်ဇင် <math>\mu</math> ကို ခွဲထွက် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ဤအခြေအနေတွင် <math>\varepsilon</math> ကို <math>\mu</math> အတွက် ဘယ်ဘက်မှ ပြောင်းပြန်ဟု ခေါ်သည်။ === အရာဝတ္ထုပိုင်းများ (Subobjects) === ကတ်တဂိုရီ <math>\mathcal{C}</math> ၏ ပေးထားသော အရာဝတ္ထု <math>A</math> တစ်ခုအတွက် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်များသည် အရာဝတ္ထုပိုင်းများအား ပုံစံတကျ ဖြစ်အောင် ပြုလုပ်ခြင်းကို ခွင့်ပြုသည်။ အလွှာလိုက် ကတ်တဂိုရီ (slice category) <math>\mathcal{C}/A</math> ၏ ကတ်တဂိုရီပိုင်း (subcategory) ဖြစ်သော <math>\mathrm{QSub}(A)</math> ကို စဉ်းစားနိုင်သည်။ ၎င်း၏ အရာဝတ္ထုများသည် <math>A</math> အတွင်းသို့ ပုံဖော်ထားသော မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်များအားလုံး ဖြစ်ကြသည်။ ဤတည်ဆောက်ပုံအတွင်းရှိ မျဉ်းပြိုင်မြားများ (parallel arrows) သည် အမြဲတမ်း တစ်ထပ်တည်းကျနေသောကြောင့် ၎င်းကို ကြိုတင်အစဉ်ကျသောအစု (preorder) တစ်ခု ဖြစ်စေသည်။ <math>A</math> ၏ အရာဝတ္ထုပိုင်းများ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း အစီအစဉ် (partial order) ဖြစ်သော <math>\mathrm{Sub}(A)</math> ကို အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် အတန်းအစားများသို့ ဖြတ်သန်းသွားခြင်းဖြင့် <math>\mathrm{QSub}(A)</math> မှ ပေါ်ထွက်လာသော တည်ဆောက်ပုံအဖြစ် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်သည်။ == ဝေါဟာရအသုံးအနှုန်း (Terminology) == ဝေါဟာရများဖြစ်သော မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်နှင့် အပီမော်ဖစ်ဇင်တို့ကို နီကိုလတ်စ် ဘော်ဘာကီ (Nicolas Bourbaki) က မူလက စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ဘော်ဘာကီသည် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်ကို အင်ဂျက်တစ်ဖြစ်သော [[ဖန်ရှင်]] တစ်ခုအတွက် အတိုကောက်စကားလုံးအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။ အစောပိုင်း ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီပညာရှင်များက ကတ်တဂိုရီများ၏ ရှုထောင့်တွင် အင်ဂျက်တစ်ဖြစ်မှု၏ မှန်ကန်သော ယေဘုယျပြုခြင်းမှာ အထက်တွင် ဖော်ပြခဲ့သော ချေဖျက်ခွင့် ဂုဏ်သတ္တိဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့ကြသည်။ ဤအချက်သည် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်ဖြစ်သော ပုံဖော်မှုများအတွက် တိကျစွာ မမှန်ကန်သော်လည်း အလွန်နီးစပ်မှုရှိသည်။ ထို့ကြောင့် အပီမော်ဖစ်ဇင်များ၏ အခြေအနေနှင့်မတူဘဲ ဤအချက်က ပြဿနာအနည်းငယ်သာ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ ဆောင်းဒါးစ် မက်လိန်း (Saunders Mac Lane) က သူခေါ်ဆိုသော မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်များနှင့် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်ဖြစ်သော ပုံဖော်မှုများအကြား ကွဲပြားမှုကို ဖော်ပြရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ သူခေါ်ဆိုသော မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်များဆိုသည်မှာ အခြေခံ အစုပုံဖော်မှုများ အင်ဂျက်တစ်ဖြစ်သည့် ခိုင်မာသော ကတ်တဂိုရီတစ်ခုအတွင်းရှိ ပုံဖော်မှုများဖြစ်သည်။ မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်ဖြစ်သော ပုံဖော်မှုများဆိုသည်မှာ ကတ်တဂိုရီဆိုင်ရာသဘောတရားအရ မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်များကို ဆိုလိုသည်။ သို့သော် ထိုခွဲခြားဖော်ပြမှုသည် ယေဘုယျအသုံးအနှုန်းအဖြစ်သို့ မည်သည့်အခါမျှ ရောက်ရှိမလာခဲ့ပေ။ နာမဝိသေသနပုံစံဖြင့် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုကို မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်ဖြစ်သော ဟူ၍ သုံးနှုန်းကြသည်။ ယေဘုယျ အတိုကောက်အားဖြင့် ၎င်းကို မိုနို ဟူ၍လည်း ခေါ်ဆိုသည်။ ==ကိုးကား== *{{cite book|last=Bergman|first=George|title=An Invitation to General Algebra and Universal Constructions |url=http://math.berkeley.edu/~gbergman/245/index.html |year=2015|publisher=Springer|isbn=978-3-319-11478-1}} *{{cite book|last=Borceux|first=Francis|title=Handbook of Categorical Algebra. Volume 1: Basic Category Theory|year=1994|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0521061193}} *{{springer|title=Monomorphism|id=p/m064800}} *{{cite journal|last=Van Oosten|first=Jaap|title=Basic Category Theory|journal=Brics Lecture Series|url=http://www.math.uu.nl/people/jvoosten/syllabi/catsmoeder.pdf|year=1995|publisher=BRICS, Computer Science Department, University of Aarhus|issn=1395-2048|archive-date=17 December 2008|access-date=7 August 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20081217053048/http://www.math.uu.nl/people/jvoosten/syllabi/catsmoeder.pdf|url-status=dead}} *{{cite book|last1=Tsalenko|first1=M.S.| last2=Shulgeifer|first2=E.G.|title=Foundations of category theory|url=https://archive.org/details/isbn_5020144274|year=1974|publisher=Nauka|isbn=5-02-014427-4}} * {{cite book |last=Riehl |first=Emily |title=Category Theory in Context |publisher=Dover Publications |year=2016 |isbn=978-0486809038 |url=https://emilyriehl.github.io/files/context.pdf}} [[ကဏ္ဍ:မော်ဖစ်ဇင်]] twhbzoagjyiqqc3kgus93gbo5wkcczt 0 290392 1048847 1048399 2026-08-15T20:36:59Z InternetArchiveBot 61272 Adding 1 book for [[ဝီကီပီးဒီးယား:စိစစ်အတည်ပြုခံနိုင်မှု]] (20260815)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 1048847 wikitext text/x-wiki [[File:Atmosphere layers-my.svg|thumb|လေထုအလွှာများ]] '''သာမိုစဖီးယား အလွှာ'''သည် [[ကမ္ဘာ့လေထု]]၏ အလွှာတခုဖြစ်ပြီး [[မီဆိုစဖီးယား အလွှာ]]နှင့် [[အက်ဇိုစဖီးယား အလွှာ]]ကြားတွင် တည်ရှိသည်။ မီဆိုစဖီးယား အလွှာသည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်မှ ၆၀ ကီလိုမီတာ (၅၀ မိုင်) မှ စတင်သည်။ ယင်းအမြင့်တွင် အပူချိန်သည် [[နေရောင်ခြည်|နေရောင်ခြည် ဖြာထွက်မှု]]ကြောင့် အမြင့်ပေများလာသည်နှင့်အမျှ ပိုတိုးလာသည်။ အပူချိန်သည် နေ၏ လှုပ်ရှားမှု (Solar activity) ပေါ်မူတည်၍ {{convert|2000|C|F}} သို့မဟုတ် ထိုထက်ပိုနိုင်သည်။ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်မှ ၆၀၀ ကီလိုမီတာ (၃၇၅ မိုင်) ရောက်သောအခါ အက်ဇိုစဖီးယား အလွှာ စတင်ပြီး [[အပြင်ဘက် အာကာသ]] နယ်မြေသို့ ချဉ်းနှင်းသွားသည်။<ref>{{cite book |last1=Duxbury |last2=Duxbury |name-list-style=amp |title=Introduction to the World's Oceans |url=https://archive.org/details/introductiontowo0000duxb_z9x1 |edition=5th |year=1997 }}</ref> သာမိုစဖီးယား အလွှာ၏ အစိတ်အပိုင်း အများစုသည် အပြင်ဘက် အာကာသ ဖြစ်ကြသည်။ သာမိုစဖီးယား အလွှာနှင့် အက်ဇိုစဖီးယားအလွှာတို့၏ နယ်စပ်ကို သာမိုပေါ့စ် ဟုခေါ်သည်။ ==ကိုးကား== {{Reflist}} [[Category:ကမ္ဘာ့လေထု]] [[Category:လေထု]] n33n7fkdx16rqnyti1h8ck15baygfnl 0 290457 1048835 1048632 2026-08-15T19:22:12Z InternetArchiveBot 61272 Adding 1 book for [[ဝီကီပီးဒီးယား:စိစစ်အတည်ပြုခံနိုင်မှု]] (20260815)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 1048835 wikitext text/x-wiki {{Redirect|ကရ်ထာဒ}} {{Redirect|ကရ်ထာဂ}} {{Infobox country | conventional_long_name = ကရ်္ထာဒ | common_name = Carthage | native_name = {{lang|phn|𐤒𐤓𐤕𐤟𐤇𐤃𐤔𐤕}}<br /> Qart-ḥadašt (ကှရတ-ဃဒသျှတ) | government_type = [[List of monarchs of Carthage|Monarchy]] until mid-to-late 6th century BC, [[republic]] led by ''[[shophet]]s'' thereafter.{{sfn|Hoyos|2021|p=32}}{{sfn|MacDonald|2025|p=44–45}} | image_flag = Tanit Symbol.svg | flag_border = no | image_map = File:CarthageMap.png | capital = [[ကာသေ့ဂျ်မြို့]] | official_languages = [[Punic language|ပူနိဘာသာ]]<ref>{{Cite book |last=Manglik |first=Mr Rohit |url=https://books.google.com/books?id=HE8zEQAAQBAJ&pg=PA613 |title=Society and Culture in the Ancient World |date=2023-01-23 |publisher=EduGorilla Publication |isbn=978-93-6689-739-4 |pages=613 |language=en |quote=With the rise of Carthage in the sixth century B.C.E. the Phoenician language developed into what is known as Punic, the official language of Carthage}}</ref> | religion = နတ်ကိုးကွယ်မှု | demonym = [[Punics|ကရ်္ထာဒပြည်သားများ]] | currency = }} '''ကရ်ထာဒ''' ပြည်( {{lang-la|Karthāda}}, {{Langx|xpu|𐤒𐤓𐤕𐤟𐤇𐤃𐤔𐤕}} /ကာ့ရ်တ် ဟာဒရှ်တ်/, {{Literal translation|မြို့သစ်}} , Tifinagh : ⵜⴰⵇⴻⵔⵟⴰⵊ) သို့မဟုတ် '''ကရ်ထာဂေါ'''၊ '''ကရ်ထာဂ''' ပြည် ({{lang-la|Carthāgō}} /ကာရ်ထားဂို/) သည် မြောက်အာဖရိက တွင် အခြေစိုက်သော ရှေးဟောင်း မဟာဇနပဒတစ်ခုဖြစ်သည်။ <ref>{{Cite book |last=Farina |first=William |date=2014-11-21 |title=Perpetua of Carthage: Portrait of a Third-Century Martyr |url=https://books.google.com/books?id=jvhZzruoK70C&pg=PA35 |publisher=McFarland |isbn=978-0-7864-8263-4 |pages=35}}</ref> အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် '''ရှေးဟောင်း ခါးသစ်ဂျ်''' (Ancient Carthage, {{IPAc-en|ˈ|k|ɑr|θ|ɪ|dʒ}}) သို့မဟုတ် "ကာသေ့ဂျ်" ဟု ခေါ်သည်။ ၎င်းသည် ယနေ့ခေတ် [[တူနီးရှားနိုင်ငံ]] ရှိ ကိုလိုနီမြို့ငယ်မှ [[မြေထဲပင်လယ်]] ၏ အနောက်ဘက်ခြမ်းကို လွှမ်းမိုးထားသော အဓိကအင်အားကြီးနိုင်ငံ ကာသေ့ဂျီးနီးယားအင်ပါယာအဖြစ် ကြီးထွားလာခဲ့သည်။ ကာသေ့ဂျ်ကို ၈၁၄ ခုနှစ်ဝန်းကျင်တွင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့သည်&nbsp;ယနေ့ခေတ် [[လက်ဘနွန်နိုင်ငံ|လက်ဘနွန်နိုင်ငံတွင်]] တည်ရှိသော ထိပ်တန်း ဖိုနီး [[ဖေနီးရှား|ရှား]] မြို့ပြနိုင်ငံ [[တိုင်ယာမြို့ ၊ လက်ဘနွန်|တိုင်ရာမြို့မှ]] ကုန်သည်များက ဘီစီတွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၇ ရာစုတွင်&nbsp;ဘီစီတွင် နီယို-အဆီးရီးယား အင်ပါယာ မှ ဖိုနီးရှားကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ကာသေ့ချ်သည် ၎င်း၏ အရှေ့ဘက် အိမ်နီးချင်းများမှ လွတ်လပ်ရေး ရခဲ့သည်။ ကာသေ့ချ်သည် ၎င်း၏ ရေတပ်အင်အားကို အသုံးချခြင်းဖြင့် ကိုလိုနီများ ၊ လက်အောက်ခံများ နှင့် ဂြိုဟ်တုနိုင်ငံများ စုစည်းကာ [[မြေထဲပင်လယ်|အနောက်မြေထဲပင်လယ်]] ၏ စီးပွားရေးနှင့် နိုင်ငံရေး လွှမ်းမိုးသူ ဖြစ်လာသည်အထိ ကျယ်ပြန့်သော ကိုလိုနီနယ်မြေများကို ကြီးထွားစေခဲ့သည်။ ဘီစီ ၃၀၀ တွင် ကာသေ့ဂျ်သည် အနောက်မြောက် အာဖရိက ကမ်းရိုးတန်း၊ တောင်ပိုင်းနှင့် အရှေ့ပိုင်း [[အိုင်ဘီးရီးယားကျွန်းဆွယ်|အိုင်ဘေးရီးယား]] [[စစ္စလီကျွန်း|၊ စစ္စလီကျွန်း]] ၊ [[ဆာဒင်းနီးယားကျွန်း|ဆာဒီးနီးယား]] ၊ [[ကော်ရ်ဆီကာကျွန်း|ကော်]] ဆီကာ၊ [[မော်လတာနိုင်ငံ|မော်လ်တာ]] နှင့် ဘယ်လီယာရစ် ကျွန်းများကို ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။ <ref name="Goldsworthy">{{Cite book |last=Goldsworthy |first=Adrian |title=The Fall of Carthage: The Punic Wars 265-146 BC |year=2003 |url=https://archive.org/details/fallofcarthagepu0000gold |chapter=Ch. 1: The Opposing Sides}}</ref> ထရီပိုလီသည် ဒေသခံလစ်ဗျားလူမျိုးများနှင့် ဖိုနီးရှားလူမျိုးများ ရောနှောနေထိုင်သော ယဉ်ကျေးမှုတစ်ခုဖြစ်သည့် ဒေသခံ လစ်ဗျား-ဖိုနီးရှား လူမျိုးများ၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ''အမှန်တကယ်'' ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရှိခဲ့သည်။ <ref>{{Cite book |last=Markoe |first=Glenn |date=January 2000 |title=Phoenicians |url=https://books.google.com/books?id=smPZ-ou74EwC&dq=Libya-phoenicians+autonomous&pg=PA90 |publisher=University of California Press |isbn=9780520226142}}</ref> ရှေးခေတ်ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံးနှင့် အချမ်းသာဆုံးမြို့များထဲတွင် ကာသေ့ချ်၏ မဟာဗျူဟာကျသော တည်နေရာကြောင့် အနောက်အာရှနှင့် မြောက်ဥရောပသို့ ရောက်ရှိသော အဓိက ရေကြောင်း ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းများ <ref>{{Cite encyclopedia|title=Carthage|url=https://www.britannica.com/place/Carthage-ancient-city-Tunisia|access-date=2021-06-18}}</ref> သို့ ဝင်ရောက်နိုင်ခဲ့သည်။ ဤကုန်သွယ်ရေးအင်ပါယာကို ရှေးခေတ်က အကြီးဆုံးနှင့် အင်အားအကြီးဆုံး ရေတပ်များထဲမှ တစ်ခုနှင့် အိုင်ဘေး ရီးယန်း ၊ ဘယ်လီယာရစ် ၊ ဂေါလ် ၊ ဗြိတိသျှ၊ စစ္စလီ၊ အီတလီ၊ ဂရိ ၊ နူမီဒီယန် နှင့် လစ်ဗျားလူမျိုးများ အပါအဝင် နိုင်ငံခြား ကြေးစားစစ်သားများ နှင့် အရန်စစ်သားများ အများအပြားဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော တပ်မတော်တစ်ခုဖြင့် လုံခြုံအောင် ထိန်းသိမ်းခဲ့သည်။ ကာသေ့ချ်၏ ထူးခြားသော အစိုးရစနစ်သည် အချိန်အမျိုးမျိုးတွင် ရှေးဦး [[ဒီမိုကရေစီ]] ၊ လူနည်းစုအုပ်ချုပ်မှု နှင့် ရီပတ်ဘလီကန်ဝါဒ တို့၏ အစိတ်အပိုင်းများကို ပေါင်းစပ်ထားပြီး၊ အာဏာခွဲဝေမှု ၏ အစောပိုင်း ဥပမာများလည်း ပါဝင်သည်။ <ref>{{Cite journal |last=Taylor |first=Michael J. |date=8 August 2023 |title=Generals and judges: command, constitution and the fate of Carthage |url=https://www.cambridge.org/core/journals/libyan-studies/article/generals-and-judges-command-constitution-and-the-fate-of-carthage/757F46BAE0CA1A08373A15D1E497198F |journal=Libyan Studies |language=en |volume=54 |pages=37–44 |doi=10.1017/lis.2023.9 |issn=0263-7189 |doi-access=free}}</ref> အနောက်မြေထဲပင်လယ်တွင် လွှမ်းမိုးသောအင်အားကြီးနိုင်ငံအနေဖြင့် ကာသေ့ချ်သည် မြောက်အာဖရိကရှိ ဘာဘာလူမျိုးများ မှသည် ရော မသမ္မတနိုင်ငံ အထိ အိမ်နီးချင်းများနှင့် ပြိုင်ဘက်များစွာနှင့် မလွဲမသွေ ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ <ref name="Iliffe2007">{{Cite book |last=John Iliffe |date=13 August 2007 |title=Africans: The History of a Continent |url=https://books.google.com/books?id=bNGN2URP_rUC |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-139-46424-6 |page=31}}</ref> စစ္စလီဂရိလူမျိုးများ နှင့် ရာစုနှစ်များစွာ ပဋိပက္ခ ဖြစ်ပွားပြီးနောက် ရောမနှင့် ယှဉ်ပြိုင်မှု ကြီးထွားလာခြင်းသည် ပူနစ်စစ်ပွဲများ (၂၆၄-၁၄၆) တွင် အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။&nbsp;ဘီစီ)၊ ရှေးခေတ်တွင် အကြီးမားဆုံးနှင့် အရှုပ်ထွေးဆုံး တိုက်ပွဲအချို့ကို မြင်တွေ့ခဲ့ရသည်။ ဒုတိယ ပူးနစ်စစ် ပွဲအပြီးတွင် ကာသေ့ဂျ်သည် ဖျက်ဆီးခြင်းကို ကပ်ဘေးမှ ရှောင်လွှဲနိုင်ခဲ့သော်လည်း တတိယ ပူးနစ်စစ် ပွဲအပြီးတွင် ဘီစီ ၁၄၆ ခုနှစ်တွင် ရောမတို့၏ ဖျက်ဆီးခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ရောမလူမျိုးများသည် ၎င်း၏နေရာတွင် မြို့သစ်တစ်မြို့ကို တည်ထောင်ခဲ့ကြသည် ။ <ref name="Scullard2010">{{Cite book |last=Scullard |first=H. H. |date=1 September 2010 |title=From the Gracchi to Nero: A History of Rome 133 BC to AD 68 |url=https://books.google.com/books?id=vMzvAXjq1uEC |publisher=Taylor & Francis |isbn=978-0-415-58488-3 |page=4}}</ref> ကာသေ့ဂျ်ယဉ်ကျေးမှု၏ အကြွင်းအကျန်အားလုံးသည် ပထမရာစုတွင် ရောမအုပ်ချုပ်မှုအောက်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။&nbsp;အေဒီတွင် ရောမသည် နောက်ပိုင်းတွင် မြေထဲပင်လယ်ဒေသတွင် ဩဇာကြီးမားသော အင်အားကြီးနိုင်ငံ ဖြစ်လာခဲ့ပြီး [[ရောမ ဧကရာဇ်နိုင်ငံ|ရောမအင်ပါယာ]] အတွက် လမ်းခင်းပေးခဲ့သည်။ ရှေးခေတ်က ဩဇာအရှိဆုံး ယဉ်ကျေးမှုများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ခဲ့သော်လည်း ကာသေ့ချ်သည် ရောမနှင့် ၎င်း၏ ရှည်လျားပြီး ခါးသီးသော ပဋိပက္ခအတွက် အများအားဖြင့် မှတ်မိကြသည်။ တတိယမြောက် ပျူနစ်စစ်ပွဲအပြီးတွင် ကာသေ့ဂျ်စာပေအားလုံးနီးပါး ပျက်စီးသွားခြင်းကြောင့် ၎င်း၏ယဉ်ကျေးမှုအကြောင်း သိရှိထားသမျှသည် ရောမနှင့် ဂရိရင်းမြစ်များမှ ဆင်းသက်လာပြီး ၎င်းတို့အများစုကို ပျူနစ်စစ်ပွဲများအတွင်း သို့မဟုတ် ပြီးနောက်တွင် ရေးသားခဲ့ပြီး ရန်လိုမှုများ၏ လွှမ်းမိုးမှုမှာ အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ ရှိခဲ့သည်။ ကာသေ့ချ်အပေါ် လူကြိုက်များပြီး ပညာရှင်ဆန်သော သဘောထားများသည် သမိုင်းကြောင်းအရ ပျံ့နှံ့နေသော ဂရိ-ရောမ အမြင်ကို ထင်ဟပ်စေခဲ့သော်လည်း ၁၉ ရာစုနှောင်းပိုင်းမှစ၍ ရှေးဟောင်းသုတေသန သုတေသနသည် ကာသေ့ချ်ယဉ်ကျေးမှုအပေါ် ပိုမိုအလင်းပြမှုနှင့် သိမ်မွေ့သော ကွဲပြားချက်များကို ဖော်ထုတ်ရန် ကူညီပေးခဲ့သည်။ ==ကိုးကား== {{Reflist}} [[Category:ယခင် အင်ပါယာများ]] tia3qr4fizo81bd819svxgm36i9ndxd 0 290514 1048790 2026-08-15T12:02:32Z Naingli 144794 "'''ရွှေမိုးညို''' သည် [[နန်းတော်ရှေ့ဆရာတင်]] ရေးစပ်ခဲ့သည့် နာမည်ကျော် [[မြန်မာ့သီချင်း|မြန်မာသီချင်း]]တစ်ပုဒ် ဖြစ်သည်။ မူရင်းသီခ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1048790 wikitext text/x-wiki '''ရွှေမိုးညို''' သည် [[နန်းတော်ရှေ့ဆရာတင်]] ရေးစပ်ခဲ့သည့် နာမည်ကျော် [[မြန်မာ့သီချင်း|မြန်မာသီချင်း]]တစ်ပုဒ် ဖြစ်သည်။ မူရင်းသီချင်းကို [[လေဘာတီမမြရင်]] က သီဆိုခဲ့ပြီး [[လက်ဝဲသုန္ဒရ]] ၏ [[မဲဇာတောင်ခြေ]] [[ရတု]] စာသားများ ပါဝင်ခဲ့သည်။ သို့သော် နောက်ပိုင်း ပြန်ဆိုကြသောအခါ ထိုရတုစာသားများ ပါဝင်ခြင်း မရှိတော့ဘဲ ယခုအခါ အစအနပင် ကျန်ရစ်ပုံ မပေါ်တော့ပေ။ == နောက်ခံသမိုင်း == [[နန်းတော်ရှေ့ဆရာတင်]] သည် [[ရန်ကုန်မြို့|ရန်ကုန်]] တွင် ၇ နှစ်ခန့်နေထိုင်ခဲ့ပြီး [[တီးဝိုင်း]] ထောင်ခြင်း၊ [[မြန်မာညွန့်ဦးချစ်မောင်]] နှင့် [[အငြိမ့်]] ထောင်ခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ [[မြန်မာ့အဆွေ အေဝမ်း|မြန်မာ့အဆွေအေဝမ်း]] ကုမ္ပဏီတွင် သီချင်းများ ရေးစပ်ပေးခဲ့ပြီး [[ဇီးကွက်ကိုဖေသက်]] နှင့် [[ဇာတ်]] ထောင်ခဲ့သည်။ [[ကိုလံပီယာ]] ဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီတွင် ဓာတ်ပြားများ သွင်းယူခဲ့သည်။ ကိုလံပီယာတွင် ဓာတ်ပြားများသွင်းပြီး ရောင်းကောင်းသောအခါ ဓာတ်ပြားသွင်းခကို ဆရာတင်က တိုး၍တောင်းရာ ကုမ္ပဏီက မပေးသဖြင့် အငြင်းပွားပြီး အဆင်မပြေ ဖြစ်ကြသည်။ ထို့အပြင် ဆရာတင်၏ "ပုလိပ်နှင့် သပိတ်" သီချင်းကြောင့် ကိုလံပီယာနှင့် [[ရိုးကုမ္ပဏီ]] တို့ကို [[အင်္ဂလိပ်အစိုးရ]] က အပြစ်တင်သောအခါ ဆရာတင်က ''"မြန်မာတယောက်အနေနှင့် ဒီလောက်တော့ ရေးရမှာပေါ့"'' ဟု ပြောဆိုခဲ့ပြီး ကုမ္ပဏီနှင့် ကွဲကာ [[မန္တလေးမြို့|မန္တလေး]] သို့ ပြန်ခဲ့သည်။ မန္တလေးသို့ ပြန်မည်သည့်ဆဲဆဲ [[ဝိတိုရိယ ပန်းခြံ]] (ယခု [[မဟာဗန္ဓုလပန်းခြံ|ဗန္ဓုလပန်းခြံ]]) အတွင်း၌ အင်္ဂလိပ်တီးဝိုင်းက ဖျော်ဖြေတီးမှုတ်နေသည်ကို မြင်တွေ့ပြီး "ရွှေမိုးညို" သီချင်းကို ရေးကာ ကိုယ်တိုင် သီဆိုခဲ့သေးသည်။ မန္တလေးရောက်မှ ထိုသီချင်းကို လေဘာတီမမြရင် သီဆိုရန် ပေးလိုက်ရာ မမြရင် သီဆိုသည့်အခါ လူကြိုက်များခဲ့သည့် သီချင်းတစ်ပုဒ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ == သီချင်းစာသားများ == === လေဘာတီမမြရင် ဆိုသော မူရင်း ရွှေမိုးညို === : မိုး တွေက ညို ရွာမလိုလို နဲ့ : ဟိုနန်းတော် ရှေ့ကို ညွှန်းရမဲ့ သဏ္ဍာန်ပုံလို လွမ်းတာ နဲ့ အသံကုန် ဆို : ညွှန်းရမဲ့ သဏ္ဍာန်ပုံလို ရန်ကုန်မြို့ အတွင်း ကိုယ့်သီချင်းကလေးကိုယ် : တွေး လို့ ဆို အို ရွှေမိုးညို တသိန်းမကတန်တဲ့ လယ်ကဇင်းမှာလ : စိမ်းမှရောင်ခြယ် သူငယ်ချင်းတွေနဲ့ ခုနေများ သီချင်း သံပြိုင်ဆို : ပတ် ဗေ တိုး ဗုံ အို ရွှေ မိုး ညို ဟို တောင်စဉ်နယ်မှာလေ ကြာပင် ကြာဝါတွေက ပေါပါဘိသနဲ့ : တို့ မယ်ရင် ရေ လာရင်လာပါတော့ရယ် လို့ ခုနေများ သီချင်း သံပြိုင်ဆို : ပတ် ဗေ တိုး ဗုံ အို ရွှေ မိုး ညို : ပွဲခါညောင်ရေ သွန်းမြဲပေတည်း : ရိုသေသဒ္ဓါငယ် မဲဇာရပ်သူ ကျွန်မတို့ အပေါင်းတစု၊ တောင်းဆုယူမည် မျော်သူမျှော်လင့် : မျော်သူမျှော်လင့် ရွှေဂူတော်ရင့် ရှုတိုင်းတင့်သား မိုးမြင့်သီခေါင် ရီမှောင်ပိတ်ဖုံး တတောင်လုံးသာ : စ၍ဆိုင်းသော် တောင်တိုင်းကာ၍ ဝန်းကာငယ်ဝေ့ တောင်ငွေ့ဝေဝေ ဝေဝေ : စီးထွေထွေ နှင့် လေပြင်းရောရာ မိုးမပါဘဲ သံဝါဖြောက်ဖြောက် ဆီးနှင်းပေါက်လို : မိုးပေါက်ငယ်မှ လွန်ပြင်းထန်သည် : မန္တလေး ကျွန်မတို့ မန္တလေး ချမ်း အေး ပူ အိုက် : လိုက်ခဲ့ရမယ် အောက်သူတွေ မဆို ရန်ကုန် မပြတ်နေပါတယ် နတ်ပြည်ကြီးပါပဲ ဆိုကြပါစို့ : သို့ပေမဲ့ ကိုယ့်မြို့ကိုယ်တော့ လွန်းမိတယ် ရိုးရိုးပဲဆို : ဟို ပန်းခြံ အတွင်းဝရိန် အင်္ဂလိပ် ဘင်သံတွေ လေချိုချို : ကျုပ်တို့ ဗေတို့ဗုံလောက်တော့ နားထဲ မစွဲပါအကို အို ရွှေ မိုး ညို === ယခုခေတ်နောက်ပိုင်း ပြန်ဆိုကြသော ရွှေမိုးညို === : မိုး တွေ..ကညို ရွာ မလိုလို နဲ့ ဟို..နန်းတော်ရှေ့သို့ ညွှန်းရမယ့် သဏ္ဍန် ပုံလို လွမ်းကာနဲ့ အသံကုန်ဆို ရန်ကုန်မြို့ အတွင်း ကိုယ့်သီချင်းလေးကို ရေး လို့ဆို ရန်ကုန်မြို့အတွင်း ကိုယ့်သီချင်းလေးကို ရေးလို့ ဆို ဟိုတောင်စဉ်နယ်မှာလေ ကြာဖြူကြာဝါတွေက ပေါပါဘိသနှယ် တို့ မောင်တင်ရေ... လာရင် လာပါတော့ ရယ်လို့ ကောက်စိုက်သမလေးတွေက သီချင်းသံပြိုင်ဆို (ပတ်ဗေတိုးဗုံ) အို ရွှေ.. မိုး..ညို : မန္တလေး ရွှေမန္တလေး ချမ်းအေးပူအိုက် အောက်သူတွေလိုက်ခဲ့ရမယ် မောင်တင်မဆို : မန္တလေး ကျုပ်တို့ရွှေမန္တလေး ချမ်းအေး ပူအိုက် အောက်သူတွေလိုက်ခဲ့ရမယ် မောင်တင်မဆို ရန်ကုန် မှာ မပြတ်နေချင်ပါတယ် နတ်ပြည်ကြီးလို့ ဆိုကြကုန်ရဲ့ သို့ပေမယ့် ကိုယ့်မြို့ကိုယ့်တော့ လွမ်း သေးတယ်ရိုးရိုးပဲဗျို့ ဟိုပန်းခြံ အတွင်းဝတိံကြီးမှာကွယ် အင်္ဂလိပ်ဘင်သံတွေက လေချိုချို ကျုပ်တို့ ဗေတိုးဗုံလောက် နားထဲမစွဲပေါင် အို ရွှေမိုး ညို : မန္တလေး ရွှေမန္တလေး ချမ်းအေးပူအိုက် အောက်သူတွေလိုက်ခဲ့ရမယ် မောင်တင်မဆို မန္တလေး ကျုပ်တို့ရွှေမန္တလေး ချမ်းအေးပူအိုက် အောက်သူတွေလိုက်ခဲ့ရမယ် မောင်တင်မဆို ရန်ကုန်မှာ မပြတ်နေချင်ပါတယ် နတ်ပြည်ကြီးလို့ဆိုကြစို့ရဲ့ သို့ပေမယ့်ကိုယ့်မြို့ကိုတော့ လွမ်းမိတယ်ရိုးရိုးပဲဗျို့ ဟိုပန်းခြံ အတွင်းဝတိံတွင်းမှာကွယ် အင်္ဂလိပ်ဘင်သံတွေက လေချိုချို ကျုပ်တို့ဗေဒိုးဗုံလောက် နားထဲမစွဲပေါင်ပျို့ အို ရွှေ မိုး ညို ပြန်တော့မယ်.. နန်းတော်ရှေ့မောင်တင်ပြန်တော့မယ် ပြန်တော့မယ် ပြန်တော့မယ်နဲ့ [[ကွမ်းခြံဘူတာ|ကွမ်းခြံဘူတာရုံ]] မှာ.. တိကတ်(ticket)တောင်ပင်ဝယ်လို့ထားပါဘိသတဲ့ ဇီးကွက်ရေးတဲ့မောင်တင်ရေ.. မင်းပြန်တော့မလားရယ်..လို့ ဟို [[ပုဇွန်တောင်]]သားတွေက မေး လာပြန်ပါသကို ပတ် ဗေ ဒိုး ဗုံ == ကိုးကား == * စာရေးဆရာ [[ဆူးငှက်]] ၏ Voice of Myanmar တွင် ရေးသားခဲ့သော "ရွှေမိုးညို ရှင်းတမ်း" ဆောင်းပါး (https://voiceofmyanmarnews.com/news/2025/06/11/%E1%80%9B%E1%80%BD%E1%80%BE%E1%80%B1%E1%80%99%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8%E1%80%8A%E1%80%AD%E1%80%AF-%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%90%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8/) [[Category:မြန်မာ သီချင်းများ]] [[Category:နန်းတော်ရှေ့ဆရာတင် ရေးစပ်ခဲ့သော သီချင်းများ]] quf6y5spf78o2zxnd1jp3hclso7ukp7 0 290515 1048793 2026-08-15T12:11:20Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''နီးဂတခရိုင်''' (新潟県, Niigata-ken) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟွန်းရှူးကျွန်း၊ ချူးဘုဒေသရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ နီးဂတခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၂,၀၇၁,၀..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1048793 wikitext text/x-wiki '''နီးဂတခရိုင်''' (新潟県, Niigata-ken) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟွန်းရှူးကျွန်း၊ ချူးဘုဒေသရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ နီးဂတခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၂,၀၇၁,၀၆၆ ဦးနေထိုင်သည်။ ခရိုင်သည် ဧရိယာ ၁၂,၅၈၄.၁၈ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၄,၈၅၈.၇၈ စတုရန်းမိုင်) ရှိပြီး ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ပဉ္စမမြောက်အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[တိုယမခရိုင်]]နှင့် [[နဂနိုခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[ဂွန်းမခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[ဖုခုရှိမခရိုင်]]၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် [[ယမဂတခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ နီးဂတမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ပြီး အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ နဂအိုခမြို့၊ ဂျောအဲဆွတ်မြို့နှင့် ဆန်းဂျောမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ နီးတဂခရိုင်သည် နီးဂတအဓိကမြို့ပြဧရိယာအတွင်းတွင် ပါဝင်သည်။ ဤမြို့ပြဧရိယာသည် နီးဂတမြို့ကို ဗဟိုပြုတည်ရှိပြီး လူဦးရေ ၁,၃၉၅,၆၁၂ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ဂျပန်ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းဧရိယာတွင် အကြီးဆုံးမြို့ပြဧရိယာဖြစ်ပြီး ဂျပန်တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ၁၂ ခုမြောက်အကြီးဆုံး မြို့ပြဧရိယာ ဖြစ်သည်။ နီးဂတခရိုင်သည် သမိုင်းဝင် ဟိုခုရိခုဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဆဒိုကျွန်းသည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပင်မကျွန်းကြီးလေးခုနှင့် အိုခိနဝကျွန်းတို့ပြီးပါက ဆဋ္ဌမမြောက်အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ==ပြင်ပလင့်များ== ===ကိုးကား== {{reflist}} 9xh32c16j8u63a00x5jtbjnyhtqokxi 1048794 1048793 2026-08-15T12:11:37Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* =ကိုးကား */ 1048794 wikitext text/x-wiki '''နီးဂတခရိုင်''' (新潟県, Niigata-ken) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟွန်းရှူးကျွန်း၊ ချူးဘုဒေသရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ နီးဂတခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၂,၀၇၁,၀၆၆ ဦးနေထိုင်သည်။ ခရိုင်သည် ဧရိယာ ၁၂,၅၈၄.၁၈ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၄,၈၅၈.၇၈ စတုရန်းမိုင်) ရှိပြီး ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ပဉ္စမမြောက်အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[တိုယမခရိုင်]]နှင့် [[နဂနိုခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[ဂွန်းမခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[ဖုခုရှိမခရိုင်]]၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် [[ယမဂတခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ နီးဂတမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ပြီး အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ နဂအိုခမြို့၊ ဂျောအဲဆွတ်မြို့နှင့် ဆန်းဂျောမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ နီးတဂခရိုင်သည် နီးဂတအဓိကမြို့ပြဧရိယာအတွင်းတွင် ပါဝင်သည်။ ဤမြို့ပြဧရိယာသည် နီးဂတမြို့ကို ဗဟိုပြုတည်ရှိပြီး လူဦးရေ ၁,၃၉၅,၆၁၂ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ဂျပန်ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းဧရိယာတွင် အကြီးဆုံးမြို့ပြဧရိယာဖြစ်ပြီး ဂျပန်တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ၁၂ ခုမြောက်အကြီးဆုံး မြို့ပြဧရိယာ ဖြစ်သည်။ နီးဂတခရိုင်သည် သမိုင်းဝင် ဟိုခုရိခုဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဆဒိုကျွန်းသည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပင်မကျွန်းကြီးလေးခုနှင့် အိုခိနဝကျွန်းတို့ပြီးပါက ဆဋ္ဌမမြောက်အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ==ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} 2q0y106qssu38xyr8kubdpcsfsl2t2u 1048795 1048794 2026-08-15T12:11:56Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ပြင်ပလင့်များ */ 1048795 wikitext text/x-wiki '''နီးဂတခရိုင်''' (新潟県, Niigata-ken) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟွန်းရှူးကျွန်း၊ ချူးဘုဒေသရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ နီးဂတခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၂,၀၇၁,၀၆၆ ဦးနေထိုင်သည်။ ခရိုင်သည် ဧရိယာ ၁၂,၅၈၄.၁၈ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၄,၈၅၈.၇၈ စတုရန်းမိုင်) ရှိပြီး ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ပဉ္စမမြောက်အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[တိုယမခရိုင်]]နှင့် [[နဂနိုခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[ဂွန်းမခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[ဖုခုရှိမခရိုင်]]၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် [[ယမဂတခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ နီးဂတမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ပြီး အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ နဂအိုခမြို့၊ ဂျောအဲဆွတ်မြို့နှင့် ဆန်းဂျောမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ နီးတဂခရိုင်သည် နီးဂတအဓိကမြို့ပြဧရိယာအတွင်းတွင် ပါဝင်သည်။ ဤမြို့ပြဧရိယာသည် နီးဂတမြို့ကို ဗဟိုပြုတည်ရှိပြီး လူဦးရေ ၁,၃၉၅,၆၁၂ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ဂျပန်ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းဧရိယာတွင် အကြီးဆုံးမြို့ပြဧရိယာဖြစ်ပြီး ဂျပန်တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ၁၂ ခုမြောက်အကြီးဆုံး မြို့ပြဧရိယာ ဖြစ်သည်။ နီးဂတခရိုင်သည် သမိုင်းဝင် ဟိုခုရိခုဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဆဒိုကျွန်းသည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပင်မကျွန်းကြီးလေးခုနှင့် အိုခိနဝကျွန်းတို့ပြီးပါက ဆဋ္ဌမမြောက်အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== ==ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} c1fjwqffsb7jk45w50vki8qmdmbnrly 1048797 1048795 2026-08-15T12:18:12Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ပထဝီသွင်ပြင် */ 1048797 wikitext text/x-wiki '''နီးဂတခရိုင်''' (新潟県, Niigata-ken) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟွန်းရှူးကျွန်း၊ ချူးဘုဒေသရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ နီးဂတခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၂,၀၇၁,၀၆၆ ဦးနေထိုင်သည်။ ခရိုင်သည် ဧရိယာ ၁၂,၅၈၄.၁၈ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၄,၈၅၈.၇၈ စတုရန်းမိုင်) ရှိပြီး ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ပဉ္စမမြောက်အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[တိုယမခရိုင်]]နှင့် [[နဂနိုခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[ဂွန်းမခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[ဖုခုရှိမခရိုင်]]၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် [[ယမဂတခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ နီးဂတမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ပြီး အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ နဂအိုခမြို့၊ ဂျောအဲဆွတ်မြို့နှင့် ဆန်းဂျောမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ နီးတဂခရိုင်သည် နီးဂတအဓိကမြို့ပြဧရိယာအတွင်းတွင် ပါဝင်သည်။ ဤမြို့ပြဧရိယာသည် နီးဂတမြို့ကို ဗဟိုပြုတည်ရှိပြီး လူဦးရေ ၁,၃၉၅,၆၁၂ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ဂျပန်ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းဧရိယာတွင် အကြီးဆုံးမြို့ပြဧရိယာဖြစ်ပြီး ဂျပန်တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ၁၂ ခုမြောက်အကြီးဆုံး မြို့ပြဧရိယာ ဖြစ်သည်။ နီးဂတခရိုင်သည် သမိုင်းဝင် ဟိုခုရိခုဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဆဒိုကျွန်းသည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပင်မကျွန်းကြီးလေးခုနှင့် အိုခိနဝကျွန်းတို့ပြီးပါက ဆဋ္ဌမမြောက်အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== နီးဂတခရိုင်သည် [[ဂျပန်ပင်လယ်]]တလျှောက် အနောက်တောင်ဘက်မှ အရှေ့မြောက်ဘက်အထိ ၂၄၀ ကီလိုမီတာခန့် ရှည်လျားတည်ရှိသည်။ ခရိုင်သည် တောင်များနှင့် ပင်လယ်အကြားတွင် တည်ရှိနေသည့် ကမ်းရိုးတန်းလွင်ပြင် ဖြစ်သည်။ ခရိုင်တွင် ဆဒိုကျွန်းလည်း တည်ရှိသည်။ ပထဝီသွင်ပြင်အားဖြင့် ခရိုင်ကို လေးပိုင်းခွဲခြားထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ တောင်ဘက်တွင် ဂျောအဲဆွတ်ဒေသ (上越)၊ အလယ်တွင် ချူးအဲဆွတ်ဒေသ (中越)၊ မြောက်ဘက်တွင် ခအဲဆွတ်ဒေသ (下越) နှင့် ဆဒိုကျွန်းတို့ ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အရှည်ဆုံးဖြစ်သည့် [[ရှိနနိုမြစ်]]၏ မြစ်ဝသည် နီဂတခရိုင်တွင် တည်ရှိသည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့အချက်အလက်အရ ခရိုင်မြေဧရိယာ၏ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းတို့တွင် ဘန်းဒိုင်း - အဆဟိ၊ ချူးဘု - ဆန်းဂခု၊ နစ်ခိုး၊ အိုဇဲအမျိုးသားဥယျာဉ်များ၊ အဲချိဂေါ့ ဆန်းဇန်း - တဒမိနှင့် ဆဒို - ယဟိခို - ယောနဲယမအမျိုးသားဥယျာဉ်များနှင့် ခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ် ၁၃ ခု တို့ ပါဝင်သည်။ ==ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} od5r8ugl3l3obu8m9g7a5r6bljmwad5 1048798 1048797 2026-08-15T12:19:59Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ပထဝီသွင်ပြင် */ 1048798 wikitext text/x-wiki '''နီးဂတခရိုင်''' (新潟県, Niigata-ken) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟွန်းရှူးကျွန်း၊ ချူးဘုဒေသရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ နီးဂတခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၂,၀၇၁,၀၆၆ ဦးနေထိုင်သည်။ ခရိုင်သည် ဧရိယာ ၁၂,၅၈၄.၁၈ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၄,၈၅၈.၇၈ စတုရန်းမိုင်) ရှိပြီး ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ပဉ္စမမြောက်အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[တိုယမခရိုင်]]နှင့် [[နဂနိုခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[ဂွန်းမခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[ဖုခုရှိမခရိုင်]]၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် [[ယမဂတခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ နီးဂတမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ပြီး အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ နဂအိုခမြို့၊ ဂျောအဲဆွတ်မြို့နှင့် ဆန်းဂျောမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ နီးတဂခရိုင်သည် နီးဂတအဓိကမြို့ပြဧရိယာအတွင်းတွင် ပါဝင်သည်။ ဤမြို့ပြဧရိယာသည် နီးဂတမြို့ကို ဗဟိုပြုတည်ရှိပြီး လူဦးရေ ၁,၃၉၅,၆၁၂ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ဂျပန်ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းဧရိယာတွင် အကြီးဆုံးမြို့ပြဧရိယာဖြစ်ပြီး ဂျပန်တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ၁၂ ခုမြောက်အကြီးဆုံး မြို့ပြဧရိယာ ဖြစ်သည်။ နီးဂတခရိုင်သည် သမိုင်းဝင် ဟိုခုရိခုဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဆဒိုကျွန်းသည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပင်မကျွန်းကြီးလေးခုနှင့် အိုခိနဝကျွန်းတို့ပြီးပါက ဆဋ္ဌမမြောက်အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== နီးဂတခရိုင်သည် [[ဂျပန်ပင်လယ်]]တလျှောက် အနောက်တောင်ဘက်မှ အရှေ့မြောက်ဘက်အထိ ၂၄၀ ကီလိုမီတာခန့် ရှည်လျားတည်ရှိသည်။ ခရိုင်သည် တောင်များနှင့် ပင်လယ်အကြားတွင် တည်ရှိနေသည့် ကမ်းရိုးတန်းလွင်ပြင် ဖြစ်သည်။ ခရိုင်တွင် ဆဒိုကျွန်းလည်း တည်ရှိသည်။ ပထဝီသွင်ပြင်အားဖြင့် ခရိုင်ကို လေးပိုင်းခွဲခြားထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ တောင်ဘက်တွင် ဂျောအဲဆွတ်ဒေသ (上越)၊ အလယ်တွင် ချူးအဲဆွတ်ဒေသ (中越)၊ မြောက်ဘက်တွင် ခအဲဆွတ်ဒေသ (下越) နှင့် ဆဒိုကျွန်းတို့ ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အရှည်ဆုံးဖြစ်သည့် [[ရှိနနိုမြစ်]]၏ မြစ်ဝသည် နီဂတခရိုင်တွင် တည်ရှိသည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့အချက်အလက်အရ ခရိုင်မြေဧရိယာ၏ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းတို့တွင် ဘန်းဒိုင်း - အဆဟိ၊ ချူးဘု - ဆန်းဂခု၊ နစ်ခိုး၊ အိုဇဲအမျိုးသားဥယျာဉ်များ၊ အဲချိဂေါ့ ဆန်းဇန်း - တဒမိနှင့် ဆဒို - ယဟိခို - ယောနဲယမအမျိုးသားဥယျာဉ်များနှင့် ခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ် ၁၃ ခု တို့ ပါဝင်သည်။ ===မြို့များ=== {{See also|နီးဂတခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက်မြို့များ}} နီးဂတခရိုင်တွင် မြို့ ၁၂ ခု ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ - {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Agano, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Agano, Niigata|Agano]] |阿賀野市 |192.74 |41,204 |[[File:Agano in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Gosen Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Gosen, Niigata|Gosen]] |五泉市 |351.91 |48,458 |[[File:Gosen in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Itoigawa, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Itoigawa, Niigata|Itoigawa]] |糸魚川市 |746.24 |41,333 |[[File:Itoigawa in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Joetsu, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Jōetsu, Niigata|Jōetsu]] |上越市 |973.81 |189,430 |[[File:Joetsu in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Kamo Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Kamo, Niigata|Kamo]] |加茂市 |133.72 |25,971 |[[File:Kamo in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Kashiwazaki, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Kashiwazaki, Niigata|Kashiwazaki]] |柏崎市 |442.03 |81,836 |[[File:Kashiwazaki in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Minamiuonuma Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Minamiuonuma]] |南魚沼市 |584.55 |55,354 |[[File:Minamiuonuma in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Mitsuke, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Mitsuke, Niigata|Mitsuke]] |見附市 |77.91 |39,908 |[[File:Mitsuke in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Murakami Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Murakami, Niigata|Murakami]] |村上市 |1,174.26 |58,300 |[[File:Murakami in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Myoko Nigata.svg|frameless|25x25px]] [[Myōkō, Niigata|Myōkō]] |妙高市 |445.63 |31,374 |[[File:Myoko in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Nagaoka, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Nagaoka, Niigata|Nagaoka]] |長岡市 |891.06 |266,539 |[[File:Nagaoka in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Niigata, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Niigata (city)|Niigata]] (capital) |新潟市 |726.45 |797,591 |[[File:Niigata in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Ojiya Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Ojiya, Niigata|Ojiya]] |小千谷市 |155.19 |34,704 |[[File:Ojiya in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Sado, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Sado, Niigata|Sado]] |佐渡市 |855.26 |55,474 |[[File:Sado in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Sanjo, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Sanjō, Niigata|Sanjō]] |三条市 |431.97 |95,706 |[[File:Sanjo in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Shibata, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Shibata, Niigata|Shibata]] |新発田市 |533.1 |96,236 |[[File:Shibata in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Tainai Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Tainai]] |胎内市 |264.89 |28,495 |[[File:Tainai in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Tokamachi Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Tōkamachi]] |十日町市 |590.39 |53,333 |[[File:Tokamachi in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Tsubame, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Tsubame, Niigata|Tsubame]] |燕市 |110.96 |77,382 |[[File:Tsubame in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Uonuma, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Uonuma]] |魚沼市 |946.76 |35,027 |[[File:Uonuma in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |} ==ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} clsi5wsoz7e3g7c9tjd519cbnffclwu 1048799 1048798 2026-08-15T12:21:46Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ပြင်ပလင့်များ */ 1048799 wikitext text/x-wiki '''နီးဂတခရိုင်''' (新潟県, Niigata-ken) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟွန်းရှူးကျွန်း၊ ချူးဘုဒေသရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ နီးဂတခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၂,၀၇၁,၀၆၆ ဦးနေထိုင်သည်။ ခရိုင်သည် ဧရိယာ ၁၂,၅၈၄.၁၈ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၄,၈၅၈.၇၈ စတုရန်းမိုင်) ရှိပြီး ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ပဉ္စမမြောက်အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[တိုယမခရိုင်]]နှင့် [[နဂနိုခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[ဂွန်းမခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[ဖုခုရှိမခရိုင်]]၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် [[ယမဂတခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ နီးဂတမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ပြီး အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ နဂအိုခမြို့၊ ဂျောအဲဆွတ်မြို့နှင့် ဆန်းဂျောမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ နီးတဂခရိုင်သည် နီးဂတအဓိကမြို့ပြဧရိယာအတွင်းတွင် ပါဝင်သည်။ ဤမြို့ပြဧရိယာသည် နီးဂတမြို့ကို ဗဟိုပြုတည်ရှိပြီး လူဦးရေ ၁,၃၉၅,၆၁၂ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ဂျပန်ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းဧရိယာတွင် အကြီးဆုံးမြို့ပြဧရိယာဖြစ်ပြီး ဂျပန်တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ၁၂ ခုမြောက်အကြီးဆုံး မြို့ပြဧရိယာ ဖြစ်သည်။ နီးဂတခရိုင်သည် သမိုင်းဝင် ဟိုခုရိခုဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဆဒိုကျွန်းသည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပင်မကျွန်းကြီးလေးခုနှင့် အိုခိနဝကျွန်းတို့ပြီးပါက ဆဋ္ဌမမြောက်အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== နီးဂတခရိုင်သည် [[ဂျပန်ပင်လယ်]]တလျှောက် အနောက်တောင်ဘက်မှ အရှေ့မြောက်ဘက်အထိ ၂၄၀ ကီလိုမီတာခန့် ရှည်လျားတည်ရှိသည်။ ခရိုင်သည် တောင်များနှင့် ပင်လယ်အကြားတွင် တည်ရှိနေသည့် ကမ်းရိုးတန်းလွင်ပြင် ဖြစ်သည်။ ခရိုင်တွင် ဆဒိုကျွန်းလည်း တည်ရှိသည်။ ပထဝီသွင်ပြင်အားဖြင့် ခရိုင်ကို လေးပိုင်းခွဲခြားထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ တောင်ဘက်တွင် ဂျောအဲဆွတ်ဒေသ (上越)၊ အလယ်တွင် ချူးအဲဆွတ်ဒေသ (中越)၊ မြောက်ဘက်တွင် ခအဲဆွတ်ဒေသ (下越) နှင့် ဆဒိုကျွန်းတို့ ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အရှည်ဆုံးဖြစ်သည့် [[ရှိနနိုမြစ်]]၏ မြစ်ဝသည် နီဂတခရိုင်တွင် တည်ရှိသည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့အချက်အလက်အရ ခရိုင်မြေဧရိယာ၏ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းတို့တွင် ဘန်းဒိုင်း - အဆဟိ၊ ချူးဘု - ဆန်းဂခု၊ နစ်ခိုး၊ အိုဇဲအမျိုးသားဥယျာဉ်များ၊ အဲချိဂေါ့ ဆန်းဇန်း - တဒမိနှင့် ဆဒို - ယဟိခို - ယောနဲယမအမျိုးသားဥယျာဉ်များနှင့် ခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ် ၁၃ ခု တို့ ပါဝင်သည်။ ===မြို့များ=== {{See also|နီးဂတခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက်မြို့များ}} နီးဂတခရိုင်တွင် မြို့ ၁၂ ခု ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ - {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Agano, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Agano, Niigata|Agano]] |阿賀野市 |192.74 |41,204 |[[File:Agano in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Gosen Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Gosen, Niigata|Gosen]] |五泉市 |351.91 |48,458 |[[File:Gosen in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Itoigawa, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Itoigawa, Niigata|Itoigawa]] |糸魚川市 |746.24 |41,333 |[[File:Itoigawa in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Joetsu, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Jōetsu, Niigata|Jōetsu]] |上越市 |973.81 |189,430 |[[File:Joetsu in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Kamo Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Kamo, Niigata|Kamo]] |加茂市 |133.72 |25,971 |[[File:Kamo in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Kashiwazaki, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Kashiwazaki, Niigata|Kashiwazaki]] |柏崎市 |442.03 |81,836 |[[File:Kashiwazaki in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Minamiuonuma Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Minamiuonuma]] |南魚沼市 |584.55 |55,354 |[[File:Minamiuonuma in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Mitsuke, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Mitsuke, Niigata|Mitsuke]] |見附市 |77.91 |39,908 |[[File:Mitsuke in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Murakami Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Murakami, Niigata|Murakami]] |村上市 |1,174.26 |58,300 |[[File:Murakami in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Myoko Nigata.svg|frameless|25x25px]] [[Myōkō, Niigata|Myōkō]] |妙高市 |445.63 |31,374 |[[File:Myoko in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Nagaoka, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Nagaoka, Niigata|Nagaoka]] |長岡市 |891.06 |266,539 |[[File:Nagaoka in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Niigata, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Niigata (city)|Niigata]] (capital) |新潟市 |726.45 |797,591 |[[File:Niigata in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Ojiya Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Ojiya, Niigata|Ojiya]] |小千谷市 |155.19 |34,704 |[[File:Ojiya in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Sado, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Sado, Niigata|Sado]] |佐渡市 |855.26 |55,474 |[[File:Sado in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Sanjo, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Sanjō, Niigata|Sanjō]] |三条市 |431.97 |95,706 |[[File:Sanjo in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Shibata, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Shibata, Niigata|Shibata]] |新発田市 |533.1 |96,236 |[[File:Shibata in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Tainai Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Tainai]] |胎内市 |264.89 |28,495 |[[File:Tainai in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Tokamachi Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Tōkamachi]] |十日町市 |590.39 |53,333 |[[File:Tokamachi in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Tsubame, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Tsubame, Niigata|Tsubame]] |燕市 |110.96 |77,382 |[[File:Tsubame in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Uonuma, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Uonuma]] |魚沼市 |946.76 |35,027 |[[File:Uonuma in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |} ===မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ=== နီးဂတခရိုင်ရှိ ဒေသများတွင် အောက်ပါမြို့ငယ်များနှင့် ရွာများလည်း တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |အမျိုးအစား ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Aga, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Aga, Niigata|Aga]] |阿賀町 |952.89 |10,386 |[[Higashikanbara District, Niigata|Higashikanbara District]] |Town |[[File:Aga in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Awashimaura, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Awashimaura]] |粟島浦村 |9.78 |353 |[[Iwafune District, Niigata|Iwafune District]] |Village |[[File:Awashimaura in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Izumozaki, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Izumozaki]] |出雲崎町 |44.38 |4,190 |[[Santō District, Niigata|Santō District]] |Town |[[File:Izumozaki in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Kariwa, Niigata (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Kariwa]] |刈羽村 |26.27 |4,578 |[[Kariwa District, Niigata|Kariwa District]] |Village |[[File:Kariwa in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Seiro, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Seirō, Niigata|Seirō]] |聖籠町 |37.58 |14,025 |[[Kitakanbara District, Niigata|Kitakanbara District]] |Town |[[File:Seiro in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Sekikawa, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Sekikawa]] |関川村 |299.61 |5,291 |[[Iwafune District, Niigata|Iwafune District]] |Village |[[File:Sekikawa in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Tagami, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Tagami, Niigata|Tagami]] |田上町 |31.71 |11,481 |[[Minamikanbara District, Niigata|Minamikanbara District]] |Town |[[File:Tagami in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Tsunan, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Tsunan]] |津南町 |170.21 |9,349 |[[Nakauonuma District, Niigata|Nakauonuma District]] |Town |[[File:Tsunan in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Yahiko, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Yahiko, Niigata|Yahiko]] |弥彦村 |25.17 |7,824 |[[Nishikanbara District, Niigata|Nishikanbara District]] |Village |[[File:Yahiko in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Yuzawa, Niigata (white).svg|frameless|25x25px]] [[Yuzawa, Niigata|Yuzawa]] |湯沢町 |357.29 |7,926 |[[Minami-Uonuma District, Niigata|Minami-Uonuma District]] |Town |[[File:Yuzawa in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |} ==ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} 7mne8y30oykxyt5pt6szw8fzmcy628w 1048800 1048799 2026-08-15T12:22:36Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ပြင်ပလင့်များ */ 1048800 wikitext text/x-wiki '''နီးဂတခရိုင်''' (新潟県, Niigata-ken) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟွန်းရှူးကျွန်း၊ ချူးဘုဒေသရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ နီးဂတခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၂,၀၇၁,၀၆၆ ဦးနေထိုင်သည်။ ခရိုင်သည် ဧရိယာ ၁၂,၅၈၄.၁၈ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၄,၈၅၈.၇၈ စတုရန်းမိုင်) ရှိပြီး ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ပဉ္စမမြောက်အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[တိုယမခရိုင်]]နှင့် [[နဂနိုခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[ဂွန်းမခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[ဖုခုရှိမခရိုင်]]၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် [[ယမဂတခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ နီးဂတမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ပြီး အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ နဂအိုခမြို့၊ ဂျောအဲဆွတ်မြို့နှင့် ဆန်းဂျောမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ နီးတဂခရိုင်သည် နီးဂတအဓိကမြို့ပြဧရိယာအတွင်းတွင် ပါဝင်သည်။ ဤမြို့ပြဧရိယာသည် နီးဂတမြို့ကို ဗဟိုပြုတည်ရှိပြီး လူဦးရေ ၁,၃၉၅,၆၁၂ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ဂျပန်ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းဧရိယာတွင် အကြီးဆုံးမြို့ပြဧရိယာဖြစ်ပြီး ဂျပန်တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ၁၂ ခုမြောက်အကြီးဆုံး မြို့ပြဧရိယာ ဖြစ်သည်။ နီးဂတခရိုင်သည် သမိုင်းဝင် ဟိုခုရိခုဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဆဒိုကျွန်းသည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပင်မကျွန်းကြီးလေးခုနှင့် အိုခိနဝကျွန်းတို့ပြီးပါက ဆဋ္ဌမမြောက်အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== နီးဂတခရိုင်သည် [[ဂျပန်ပင်လယ်]]တလျှောက် အနောက်တောင်ဘက်မှ အရှေ့မြောက်ဘက်အထိ ၂၄၀ ကီလိုမီတာခန့် ရှည်လျားတည်ရှိသည်။ ခရိုင်သည် တောင်များနှင့် ပင်လယ်အကြားတွင် တည်ရှိနေသည့် ကမ်းရိုးတန်းလွင်ပြင် ဖြစ်သည်။ ခရိုင်တွင် ဆဒိုကျွန်းလည်း တည်ရှိသည်။ ပထဝီသွင်ပြင်အားဖြင့် ခရိုင်ကို လေးပိုင်းခွဲခြားထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ တောင်ဘက်တွင် ဂျောအဲဆွတ်ဒေသ (上越)၊ အလယ်တွင် ချူးအဲဆွတ်ဒေသ (中越)၊ မြောက်ဘက်တွင် ခအဲဆွတ်ဒေသ (下越) နှင့် ဆဒိုကျွန်းတို့ ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အရှည်ဆုံးဖြစ်သည့် [[ရှိနနိုမြစ်]]၏ မြစ်ဝသည် နီဂတခရိုင်တွင် တည်ရှိသည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့အချက်အလက်အရ ခရိုင်မြေဧရိယာ၏ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းတို့တွင် ဘန်းဒိုင်း - အဆဟိ၊ ချူးဘု - ဆန်းဂခု၊ နစ်ခိုး၊ အိုဇဲအမျိုးသားဥယျာဉ်များ၊ အဲချိဂေါ့ ဆန်းဇန်း - တဒမိနှင့် ဆဒို - ယဟိခို - ယောနဲယမအမျိုးသားဥယျာဉ်များနှင့် ခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ် ၁၃ ခု တို့ ပါဝင်သည်။ ===မြို့များ=== {{See also|နီးဂတခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက်မြို့များ}} နီးဂတခရိုင်တွင် မြို့ ၁၂ ခု ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ - {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Agano, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Agano, Niigata|Agano]] |阿賀野市 |192.74 |41,204 |[[File:Agano in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Gosen Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Gosen, Niigata|Gosen]] |五泉市 |351.91 |48,458 |[[File:Gosen in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Itoigawa, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Itoigawa, Niigata|Itoigawa]] |糸魚川市 |746.24 |41,333 |[[File:Itoigawa in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Joetsu, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Jōetsu, Niigata|Jōetsu]] |上越市 |973.81 |189,430 |[[File:Joetsu in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Kamo Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Kamo, Niigata|Kamo]] |加茂市 |133.72 |25,971 |[[File:Kamo in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Kashiwazaki, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Kashiwazaki, Niigata|Kashiwazaki]] |柏崎市 |442.03 |81,836 |[[File:Kashiwazaki in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Minamiuonuma Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Minamiuonuma]] |南魚沼市 |584.55 |55,354 |[[File:Minamiuonuma in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Mitsuke, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Mitsuke, Niigata|Mitsuke]] |見附市 |77.91 |39,908 |[[File:Mitsuke in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Murakami Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Murakami, Niigata|Murakami]] |村上市 |1,174.26 |58,300 |[[File:Murakami in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Myoko Nigata.svg|frameless|25x25px]] [[Myōkō, Niigata|Myōkō]] |妙高市 |445.63 |31,374 |[[File:Myoko in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Nagaoka, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Nagaoka, Niigata|Nagaoka]] |長岡市 |891.06 |266,539 |[[File:Nagaoka in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Niigata, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Niigata (city)|Niigata]] (capital) |新潟市 |726.45 |797,591 |[[File:Niigata in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Ojiya Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Ojiya, Niigata|Ojiya]] |小千谷市 |155.19 |34,704 |[[File:Ojiya in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Sado, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Sado, Niigata|Sado]] |佐渡市 |855.26 |55,474 |[[File:Sado in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Sanjo, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Sanjō, Niigata|Sanjō]] |三条市 |431.97 |95,706 |[[File:Sanjo in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Shibata, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Shibata, Niigata|Shibata]] |新発田市 |533.1 |96,236 |[[File:Shibata in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Tainai Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Tainai]] |胎内市 |264.89 |28,495 |[[File:Tainai in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Tokamachi Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Tōkamachi]] |十日町市 |590.39 |53,333 |[[File:Tokamachi in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Tsubame, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Tsubame, Niigata|Tsubame]] |燕市 |110.96 |77,382 |[[File:Tsubame in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Uonuma, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Uonuma]] |魚沼市 |946.76 |35,027 |[[File:Uonuma in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |} ===မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ=== နီးဂတခရိုင်ရှိ ဒေသများတွင် အောက်ပါမြို့ငယ်များနှင့် ရွာများလည်း တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |အမျိုးအစား ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Aga, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Aga, Niigata|Aga]] |阿賀町 |952.89 |10,386 |[[Higashikanbara District, Niigata|Higashikanbara District]] |Town |[[File:Aga in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Awashimaura, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Awashimaura]] |粟島浦村 |9.78 |353 |[[Iwafune District, Niigata|Iwafune District]] |Village |[[File:Awashimaura in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Izumozaki, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Izumozaki]] |出雲崎町 |44.38 |4,190 |[[Santō District, Niigata|Santō District]] |Town |[[File:Izumozaki in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Kariwa, Niigata (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Kariwa]] |刈羽村 |26.27 |4,578 |[[Kariwa District, Niigata|Kariwa District]] |Village |[[File:Kariwa in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Seiro, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Seirō, Niigata|Seirō]] |聖籠町 |37.58 |14,025 |[[Kitakanbara District, Niigata|Kitakanbara District]] |Town |[[File:Seiro in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Sekikawa, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Sekikawa]] |関川村 |299.61 |5,291 |[[Iwafune District, Niigata|Iwafune District]] |Village |[[File:Sekikawa in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Tagami, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Tagami, Niigata|Tagami]] |田上町 |31.71 |11,481 |[[Minamikanbara District, Niigata|Minamikanbara District]] |Town |[[File:Tagami in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Tsunan, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Tsunan]] |津南町 |170.21 |9,349 |[[Nakauonuma District, Niigata|Nakauonuma District]] |Town |[[File:Tsunan in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Yahiko, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Yahiko, Niigata|Yahiko]] |弥彦村 |25.17 |7,824 |[[Nishikanbara District, Niigata|Nishikanbara District]] |Village |[[File:Yahiko in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Yuzawa, Niigata (white).svg|frameless|25x25px]] [[Yuzawa, Niigata|Yuzawa]] |湯沢町 |357.29 |7,926 |[[Minami-Uonuma District, Niigata|Minami-Uonuma District]] |Town |[[File:Yuzawa in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |} ===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|နီးဂတခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} 3rpmb8xwmy4wqqo3mlp09wzd594gqry 1048801 1048800 2026-08-15T12:22:55Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ */ 1048801 wikitext text/x-wiki '''နီးဂတခရိုင်''' (新潟県, Niigata-ken) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟွန်းရှူးကျွန်း၊ ချူးဘုဒေသရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ နီးဂတခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၂,၀၇၁,၀၆၆ ဦးနေထိုင်သည်။ ခရိုင်သည် ဧရိယာ ၁၂,၅၈၄.၁၈ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၄,၈၅၈.၇၈ စတုရန်းမိုင်) ရှိပြီး ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ပဉ္စမမြောက်အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[တိုယမခရိုင်]]နှင့် [[နဂနိုခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[ဂွန်းမခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[ဖုခုရှိမခရိုင်]]၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် [[ယမဂတခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ နီးဂတမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ပြီး အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ နဂအိုခမြို့၊ ဂျောအဲဆွတ်မြို့နှင့် ဆန်းဂျောမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ နီးတဂခရိုင်သည် နီးဂတအဓိကမြို့ပြဧရိယာအတွင်းတွင် ပါဝင်သည်။ ဤမြို့ပြဧရိယာသည် နီးဂတမြို့ကို ဗဟိုပြုတည်ရှိပြီး လူဦးရေ ၁,၃၉၅,၆၁၂ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ဂျပန်ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းဧရိယာတွင် အကြီးဆုံးမြို့ပြဧရိယာဖြစ်ပြီး ဂျပန်တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ၁၂ ခုမြောက်အကြီးဆုံး မြို့ပြဧရိယာ ဖြစ်သည်။ နီးဂတခရိုင်သည် သမိုင်းဝင် ဟိုခုရိခုဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဆဒိုကျွန်းသည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပင်မကျွန်းကြီးလေးခုနှင့် အိုခိနဝကျွန်းတို့ပြီးပါက ဆဋ္ဌမမြောက်အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== နီးဂတခရိုင်သည် [[ဂျပန်ပင်လယ်]]တလျှောက် အနောက်တောင်ဘက်မှ အရှေ့မြောက်ဘက်အထိ ၂၄၀ ကီလိုမီတာခန့် ရှည်လျားတည်ရှိသည်။ ခရိုင်သည် တောင်များနှင့် ပင်လယ်အကြားတွင် တည်ရှိနေသည့် ကမ်းရိုးတန်းလွင်ပြင် ဖြစ်သည်။ ခရိုင်တွင် ဆဒိုကျွန်းလည်း တည်ရှိသည်။ ပထဝီသွင်ပြင်အားဖြင့် ခရိုင်ကို လေးပိုင်းခွဲခြားထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ တောင်ဘက်တွင် ဂျောအဲဆွတ်ဒေသ (上越)၊ အလယ်တွင် ချူးအဲဆွတ်ဒေသ (中越)၊ မြောက်ဘက်တွင် ခအဲဆွတ်ဒေသ (下越) နှင့် ဆဒိုကျွန်းတို့ ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အရှည်ဆုံးဖြစ်သည့် [[ရှိနနိုမြစ်]]၏ မြစ်ဝသည် နီဂတခရိုင်တွင် တည်ရှိသည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့အချက်အလက်အရ ခရိုင်မြေဧရိယာ၏ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းတို့တွင် ဘန်းဒိုင်း - အဆဟိ၊ ချူးဘု - ဆန်းဂခု၊ နစ်ခိုး၊ အိုဇဲအမျိုးသားဥယျာဉ်များ၊ အဲချိဂေါ့ ဆန်းဇန်း - တဒမိနှင့် ဆဒို - ယဟိခို - ယောနဲယမအမျိုးသားဥယျာဉ်များနှင့် ခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ် ၁၃ ခု တို့ ပါဝင်သည်။ ===မြို့များ=== {{See also|နီးဂတခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက်မြို့များ}} နီးဂတခရိုင်တွင် မြို့ ၁၂ ခု ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ - {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Agano, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Agano, Niigata|Agano]] |阿賀野市 |192.74 |41,204 |[[File:Agano in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Gosen Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Gosen, Niigata|Gosen]] |五泉市 |351.91 |48,458 |[[File:Gosen in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Itoigawa, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Itoigawa, Niigata|Itoigawa]] |糸魚川市 |746.24 |41,333 |[[File:Itoigawa in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Joetsu, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Jōetsu, Niigata|Jōetsu]] |上越市 |973.81 |189,430 |[[File:Joetsu in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Kamo Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Kamo, Niigata|Kamo]] |加茂市 |133.72 |25,971 |[[File:Kamo in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Kashiwazaki, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Kashiwazaki, Niigata|Kashiwazaki]] |柏崎市 |442.03 |81,836 |[[File:Kashiwazaki in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Minamiuonuma Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Minamiuonuma]] |南魚沼市 |584.55 |55,354 |[[File:Minamiuonuma in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Mitsuke, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Mitsuke, Niigata|Mitsuke]] |見附市 |77.91 |39,908 |[[File:Mitsuke in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Murakami Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Murakami, Niigata|Murakami]] |村上市 |1,174.26 |58,300 |[[File:Murakami in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Myoko Nigata.svg|frameless|25x25px]] [[Myōkō, Niigata|Myōkō]] |妙高市 |445.63 |31,374 |[[File:Myoko in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Nagaoka, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Nagaoka, Niigata|Nagaoka]] |長岡市 |891.06 |266,539 |[[File:Nagaoka in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Niigata, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Niigata (city)|Niigata]] (capital) |新潟市 |726.45 |797,591 |[[File:Niigata in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Ojiya Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Ojiya, Niigata|Ojiya]] |小千谷市 |155.19 |34,704 |[[File:Ojiya in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Sado, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Sado, Niigata|Sado]] |佐渡市 |855.26 |55,474 |[[File:Sado in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Sanjo, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Sanjō, Niigata|Sanjō]] |三条市 |431.97 |95,706 |[[File:Sanjo in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Shibata, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Shibata, Niigata|Shibata]] |新発田市 |533.1 |96,236 |[[File:Shibata in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Tainai Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Tainai]] |胎内市 |264.89 |28,495 |[[File:Tainai in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Tokamachi Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Tōkamachi]] |十日町市 |590.39 |53,333 |[[File:Tokamachi in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Tsubame, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Tsubame, Niigata|Tsubame]] |燕市 |110.96 |77,382 |[[File:Tsubame in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Uonuma, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Uonuma]] |魚沼市 |946.76 |35,027 |[[File:Uonuma in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |} ===မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ=== နီးဂတခရိုင်ရှိ ဒေသများတွင် အောက်ပါမြို့ငယ်များနှင့် ရွာများလည်း တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |အမျိုးအစား ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Aga, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Aga, Niigata|Aga]] |阿賀町 |952.89 |10,386 |[[Higashikanbara District, Niigata|Higashikanbara District]] |Town |[[File:Aga in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Awashimaura, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Awashimaura]] |粟島浦村 |9.78 |353 |[[Iwafune District, Niigata|Iwafune District]] |Village |[[File:Awashimaura in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Izumozaki, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Izumozaki]] |出雲崎町 |44.38 |4,190 |[[Santō District, Niigata|Santō District]] |Town |[[File:Izumozaki in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Kariwa, Niigata (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Kariwa]] |刈羽村 |26.27 |4,578 |[[Kariwa District, Niigata|Kariwa District]] |Village |[[File:Kariwa in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Seiro, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Seirō, Niigata|Seirō]] |聖籠町 |37.58 |14,025 |[[Kitakanbara District, Niigata|Kitakanbara District]] |Town |[[File:Seiro in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Sekikawa, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Sekikawa]] |関川村 |299.61 |5,291 |[[Iwafune District, Niigata|Iwafune District]] |Village |[[File:Sekikawa in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Tagami, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Tagami, Niigata|Tagami]] |田上町 |31.71 |11,481 |[[Minamikanbara District, Niigata|Minamikanbara District]] |Town |[[File:Tagami in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Tsunan, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Tsunan]] |津南町 |170.21 |9,349 |[[Nakauonuma District, Niigata|Nakauonuma District]] |Town |[[File:Tsunan in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Yahiko, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Yahiko, Niigata|Yahiko]] |弥彦村 |25.17 |7,824 |[[Nishikanbara District, Niigata|Nishikanbara District]] |Village |[[File:Yahiko in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Yuzawa, Niigata (white).svg|frameless|25x25px]] [[Yuzawa, Niigata|Yuzawa]] |湯沢町 |357.29 |7,926 |[[Minami-Uonuma District, Niigata|Minami-Uonuma District]] |Town |[[File:Yuzawa in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |} ===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|နီးဂတခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေး== ==ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} 2szvoeq07opqpnpqj8yr8yjz2i2jv2e 1048802 1048801 2026-08-15T12:23:28Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* စီးပွားရေး */ 1048802 wikitext text/x-wiki '''နီးဂတခရိုင်''' (新潟県, Niigata-ken) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟွန်းရှူးကျွန်း၊ ချူးဘုဒေသရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ နီးဂတခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၂,၀၇၁,၀၆၆ ဦးနေထိုင်သည်။ ခရိုင်သည် ဧရိယာ ၁၂,၅၈၄.၁၈ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၄,၈၅၈.၇၈ စတုရန်းမိုင်) ရှိပြီး ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ပဉ္စမမြောက်အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[တိုယမခရိုင်]]နှင့် [[နဂနိုခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[ဂွန်းမခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[ဖုခုရှိမခရိုင်]]၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် [[ယမဂတခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ နီးဂတမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ပြီး အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ နဂအိုခမြို့၊ ဂျောအဲဆွတ်မြို့နှင့် ဆန်းဂျောမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ နီးတဂခရိုင်သည် နီးဂတအဓိကမြို့ပြဧရိယာအတွင်းတွင် ပါဝင်သည်။ ဤမြို့ပြဧရိယာသည် နီးဂတမြို့ကို ဗဟိုပြုတည်ရှိပြီး လူဦးရေ ၁,၃၉၅,၆၁၂ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ဂျပန်ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းဧရိယာတွင် အကြီးဆုံးမြို့ပြဧရိယာဖြစ်ပြီး ဂျပန်တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ၁၂ ခုမြောက်အကြီးဆုံး မြို့ပြဧရိယာ ဖြစ်သည်။ နီးဂတခရိုင်သည် သမိုင်းဝင် ဟိုခုရိခုဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဆဒိုကျွန်းသည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပင်မကျွန်းကြီးလေးခုနှင့် အိုခိနဝကျွန်းတို့ပြီးပါက ဆဋ္ဌမမြောက်အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== နီးဂတခရိုင်သည် [[ဂျပန်ပင်လယ်]]တလျှောက် အနောက်တောင်ဘက်မှ အရှေ့မြောက်ဘက်အထိ ၂၄၀ ကီလိုမီတာခန့် ရှည်လျားတည်ရှိသည်။ ခရိုင်သည် တောင်များနှင့် ပင်လယ်အကြားတွင် တည်ရှိနေသည့် ကမ်းရိုးတန်းလွင်ပြင် ဖြစ်သည်။ ခရိုင်တွင် ဆဒိုကျွန်းလည်း တည်ရှိသည်။ ပထဝီသွင်ပြင်အားဖြင့် ခရိုင်ကို လေးပိုင်းခွဲခြားထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ တောင်ဘက်တွင် ဂျောအဲဆွတ်ဒေသ (上越)၊ အလယ်တွင် ချူးအဲဆွတ်ဒေသ (中越)၊ မြောက်ဘက်တွင် ခအဲဆွတ်ဒေသ (下越) နှင့် ဆဒိုကျွန်းတို့ ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အရှည်ဆုံးဖြစ်သည့် [[ရှိနနိုမြစ်]]၏ မြစ်ဝသည် နီဂတခရိုင်တွင် တည်ရှိသည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့အချက်အလက်အရ ခရိုင်မြေဧရိယာ၏ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းတို့တွင် ဘန်းဒိုင်း - အဆဟိ၊ ချူးဘု - ဆန်းဂခု၊ နစ်ခိုး၊ အိုဇဲအမျိုးသားဥယျာဉ်များ၊ အဲချိဂေါ့ ဆန်းဇန်း - တဒမိနှင့် ဆဒို - ယဟိခို - ယောနဲယမအမျိုးသားဥယျာဉ်များနှင့် ခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ် ၁၃ ခု တို့ ပါဝင်သည်။ ===မြို့များ=== {{See also|နီးဂတခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက်မြို့များ}} နီးဂတခရိုင်တွင် မြို့ ၁၂ ခု ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ - {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Agano, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Agano, Niigata|Agano]] |阿賀野市 |192.74 |41,204 |[[File:Agano in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Gosen Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Gosen, Niigata|Gosen]] |五泉市 |351.91 |48,458 |[[File:Gosen in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Itoigawa, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Itoigawa, Niigata|Itoigawa]] |糸魚川市 |746.24 |41,333 |[[File:Itoigawa in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Joetsu, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Jōetsu, Niigata|Jōetsu]] |上越市 |973.81 |189,430 |[[File:Joetsu in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Kamo Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Kamo, Niigata|Kamo]] |加茂市 |133.72 |25,971 |[[File:Kamo in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Kashiwazaki, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Kashiwazaki, Niigata|Kashiwazaki]] |柏崎市 |442.03 |81,836 |[[File:Kashiwazaki in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Minamiuonuma Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Minamiuonuma]] |南魚沼市 |584.55 |55,354 |[[File:Minamiuonuma in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Mitsuke, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Mitsuke, Niigata|Mitsuke]] |見附市 |77.91 |39,908 |[[File:Mitsuke in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Murakami Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Murakami, Niigata|Murakami]] |村上市 |1,174.26 |58,300 |[[File:Murakami in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Myoko Nigata.svg|frameless|25x25px]] [[Myōkō, Niigata|Myōkō]] |妙高市 |445.63 |31,374 |[[File:Myoko in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Nagaoka, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Nagaoka, Niigata|Nagaoka]] |長岡市 |891.06 |266,539 |[[File:Nagaoka in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Niigata, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Niigata (city)|Niigata]] (capital) |新潟市 |726.45 |797,591 |[[File:Niigata in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Ojiya Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Ojiya, Niigata|Ojiya]] |小千谷市 |155.19 |34,704 |[[File:Ojiya in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Sado, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Sado, Niigata|Sado]] |佐渡市 |855.26 |55,474 |[[File:Sado in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Sanjo, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Sanjō, Niigata|Sanjō]] |三条市 |431.97 |95,706 |[[File:Sanjo in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Shibata, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Shibata, Niigata|Shibata]] |新発田市 |533.1 |96,236 |[[File:Shibata in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Tainai Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Tainai]] |胎内市 |264.89 |28,495 |[[File:Tainai in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Tokamachi Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Tōkamachi]] |十日町市 |590.39 |53,333 |[[File:Tokamachi in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Tsubame, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Tsubame, Niigata|Tsubame]] |燕市 |110.96 |77,382 |[[File:Tsubame in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Uonuma, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Uonuma]] |魚沼市 |946.76 |35,027 |[[File:Uonuma in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |} ===မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ=== နီးဂတခရိုင်ရှိ ဒေသများတွင် အောက်ပါမြို့ငယ်များနှင့် ရွာများလည်း တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |အမျိုးအစား ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Aga, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Aga, Niigata|Aga]] |阿賀町 |952.89 |10,386 |[[Higashikanbara District, Niigata|Higashikanbara District]] |Town |[[File:Aga in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Awashimaura, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Awashimaura]] |粟島浦村 |9.78 |353 |[[Iwafune District, Niigata|Iwafune District]] |Village |[[File:Awashimaura in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Izumozaki, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Izumozaki]] |出雲崎町 |44.38 |4,190 |[[Santō District, Niigata|Santō District]] |Town |[[File:Izumozaki in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Kariwa, Niigata (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Kariwa]] |刈羽村 |26.27 |4,578 |[[Kariwa District, Niigata|Kariwa District]] |Village |[[File:Kariwa in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Seiro, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Seirō, Niigata|Seirō]] |聖籠町 |37.58 |14,025 |[[Kitakanbara District, Niigata|Kitakanbara District]] |Town |[[File:Seiro in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Sekikawa, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Sekikawa]] |関川村 |299.61 |5,291 |[[Iwafune District, Niigata|Iwafune District]] |Village |[[File:Sekikawa in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Tagami, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Tagami, Niigata|Tagami]] |田上町 |31.71 |11,481 |[[Minamikanbara District, Niigata|Minamikanbara District]] |Town |[[File:Tagami in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Tsunan, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Tsunan]] |津南町 |170.21 |9,349 |[[Nakauonuma District, Niigata|Nakauonuma District]] |Town |[[File:Tsunan in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Yahiko, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Yahiko, Niigata|Yahiko]] |弥彦村 |25.17 |7,824 |[[Nishikanbara District, Niigata|Nishikanbara District]] |Village |[[File:Yahiko in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Yuzawa, Niigata (white).svg|frameless|25x25px]] [[Yuzawa, Niigata|Yuzawa]] |湯沢町 |357.29 |7,926 |[[Minami-Uonuma District, Niigata|Minami-Uonuma District]] |Town |[[File:Yuzawa in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |} ===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|နီးဂတခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေး== ===စိုက်ပျိုးရေး၊ သစ်နှင့် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်း=== ==ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} fgipwqv39lx23ithqc2rtub9lumiysa 1048803 1048802 2026-08-15T12:24:47Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* စိုက်ပျိုးရေး၊ သစ်နှင့် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်း */ 1048803 wikitext text/x-wiki '''နီးဂတခရိုင်''' (新潟県, Niigata-ken) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟွန်းရှူးကျွန်း၊ ချူးဘုဒေသရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ နီးဂတခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၂,၀၇၁,၀၆၆ ဦးနေထိုင်သည်။ ခရိုင်သည် ဧရိယာ ၁၂,၅၈၄.၁၈ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၄,၈၅၈.၇၈ စတုရန်းမိုင်) ရှိပြီး ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ပဉ္စမမြောက်အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[တိုယမခရိုင်]]နှင့် [[နဂနိုခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[ဂွန်းမခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[ဖုခုရှိမခရိုင်]]၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် [[ယမဂတခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ နီးဂတမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ပြီး အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ နဂအိုခမြို့၊ ဂျောအဲဆွတ်မြို့နှင့် ဆန်းဂျောမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ နီးတဂခရိုင်သည် နီးဂတအဓိကမြို့ပြဧရိယာအတွင်းတွင် ပါဝင်သည်။ ဤမြို့ပြဧရိယာသည် နီးဂတမြို့ကို ဗဟိုပြုတည်ရှိပြီး လူဦးရေ ၁,၃၉၅,၆၁၂ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ဂျပန်ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းဧရိယာတွင် အကြီးဆုံးမြို့ပြဧရိယာဖြစ်ပြီး ဂျပန်တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ၁၂ ခုမြောက်အကြီးဆုံး မြို့ပြဧရိယာ ဖြစ်သည်။ နီးဂတခရိုင်သည် သမိုင်းဝင် ဟိုခုရိခုဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဆဒိုကျွန်းသည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပင်မကျွန်းကြီးလေးခုနှင့် အိုခိနဝကျွန်းတို့ပြီးပါက ဆဋ္ဌမမြောက်အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== နီးဂတခရိုင်သည် [[ဂျပန်ပင်လယ်]]တလျှောက် အနောက်တောင်ဘက်မှ အရှေ့မြောက်ဘက်အထိ ၂၄၀ ကီလိုမီတာခန့် ရှည်လျားတည်ရှိသည်။ ခရိုင်သည် တောင်များနှင့် ပင်လယ်အကြားတွင် တည်ရှိနေသည့် ကမ်းရိုးတန်းလွင်ပြင် ဖြစ်သည်။ ခရိုင်တွင် ဆဒိုကျွန်းလည်း တည်ရှိသည်။ ပထဝီသွင်ပြင်အားဖြင့် ခရိုင်ကို လေးပိုင်းခွဲခြားထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ တောင်ဘက်တွင် ဂျောအဲဆွတ်ဒေသ (上越)၊ အလယ်တွင် ချူးအဲဆွတ်ဒေသ (中越)၊ မြောက်ဘက်တွင် ခအဲဆွတ်ဒေသ (下越) နှင့် ဆဒိုကျွန်းတို့ ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အရှည်ဆုံးဖြစ်သည့် [[ရှိနနိုမြစ်]]၏ မြစ်ဝသည် နီဂတခရိုင်တွင် တည်ရှိသည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့အချက်အလက်အရ ခရိုင်မြေဧရိယာ၏ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းတို့တွင် ဘန်းဒိုင်း - အဆဟိ၊ ချူးဘု - ဆန်းဂခု၊ နစ်ခိုး၊ အိုဇဲအမျိုးသားဥယျာဉ်များ၊ အဲချိဂေါ့ ဆန်းဇန်း - တဒမိနှင့် ဆဒို - ယဟိခို - ယောနဲယမအမျိုးသားဥယျာဉ်များနှင့် ခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ် ၁၃ ခု တို့ ပါဝင်သည်။ ===မြို့များ=== {{See also|နီးဂတခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက်မြို့များ}} နီးဂတခရိုင်တွင် မြို့ ၁၂ ခု ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ - {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Agano, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Agano, Niigata|Agano]] |阿賀野市 |192.74 |41,204 |[[File:Agano in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Gosen Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Gosen, Niigata|Gosen]] |五泉市 |351.91 |48,458 |[[File:Gosen in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Itoigawa, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Itoigawa, Niigata|Itoigawa]] |糸魚川市 |746.24 |41,333 |[[File:Itoigawa in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Joetsu, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Jōetsu, Niigata|Jōetsu]] |上越市 |973.81 |189,430 |[[File:Joetsu in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Kamo Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Kamo, Niigata|Kamo]] |加茂市 |133.72 |25,971 |[[File:Kamo in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Kashiwazaki, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Kashiwazaki, Niigata|Kashiwazaki]] |柏崎市 |442.03 |81,836 |[[File:Kashiwazaki in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Minamiuonuma Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Minamiuonuma]] |南魚沼市 |584.55 |55,354 |[[File:Minamiuonuma in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Mitsuke, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Mitsuke, Niigata|Mitsuke]] |見附市 |77.91 |39,908 |[[File:Mitsuke in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Murakami Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Murakami, Niigata|Murakami]] |村上市 |1,174.26 |58,300 |[[File:Murakami in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Myoko Nigata.svg|frameless|25x25px]] [[Myōkō, Niigata|Myōkō]] |妙高市 |445.63 |31,374 |[[File:Myoko in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Nagaoka, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Nagaoka, Niigata|Nagaoka]] |長岡市 |891.06 |266,539 |[[File:Nagaoka in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Niigata, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Niigata (city)|Niigata]] (capital) |新潟市 |726.45 |797,591 |[[File:Niigata in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Ojiya Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Ojiya, Niigata|Ojiya]] |小千谷市 |155.19 |34,704 |[[File:Ojiya in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Sado, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Sado, Niigata|Sado]] |佐渡市 |855.26 |55,474 |[[File:Sado in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Sanjo, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Sanjō, Niigata|Sanjō]] |三条市 |431.97 |95,706 |[[File:Sanjo in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Shibata, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Shibata, Niigata|Shibata]] |新発田市 |533.1 |96,236 |[[File:Shibata in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Tainai Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Tainai]] |胎内市 |264.89 |28,495 |[[File:Tainai in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Tokamachi Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Tōkamachi]] |十日町市 |590.39 |53,333 |[[File:Tokamachi in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Tsubame, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Tsubame, Niigata|Tsubame]] |燕市 |110.96 |77,382 |[[File:Tsubame in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Uonuma, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Uonuma]] |魚沼市 |946.76 |35,027 |[[File:Uonuma in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |} ===မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ=== နီးဂတခရိုင်ရှိ ဒေသများတွင် အောက်ပါမြို့ငယ်များနှင့် ရွာများလည်း တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |အမျိုးအစား ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Aga, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Aga, Niigata|Aga]] |阿賀町 |952.89 |10,386 |[[Higashikanbara District, Niigata|Higashikanbara District]] |Town |[[File:Aga in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Awashimaura, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Awashimaura]] |粟島浦村 |9.78 |353 |[[Iwafune District, Niigata|Iwafune District]] |Village |[[File:Awashimaura in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Izumozaki, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Izumozaki]] |出雲崎町 |44.38 |4,190 |[[Santō District, Niigata|Santō District]] |Town |[[File:Izumozaki in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Kariwa, Niigata (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Kariwa]] |刈羽村 |26.27 |4,578 |[[Kariwa District, Niigata|Kariwa District]] |Village |[[File:Kariwa in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Seiro, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Seirō, Niigata|Seirō]] |聖籠町 |37.58 |14,025 |[[Kitakanbara District, Niigata|Kitakanbara District]] |Town |[[File:Seiro in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Sekikawa, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Sekikawa]] |関川村 |299.61 |5,291 |[[Iwafune District, Niigata|Iwafune District]] |Village |[[File:Sekikawa in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Tagami, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Tagami, Niigata|Tagami]] |田上町 |31.71 |11,481 |[[Minamikanbara District, Niigata|Minamikanbara District]] |Town |[[File:Tagami in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Tsunan, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Tsunan]] |津南町 |170.21 |9,349 |[[Nakauonuma District, Niigata|Nakauonuma District]] |Town |[[File:Tsunan in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Yahiko, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Yahiko, Niigata|Yahiko]] |弥彦村 |25.17 |7,824 |[[Nishikanbara District, Niigata|Nishikanbara District]] |Village |[[File:Yahiko in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Yuzawa, Niigata (white).svg|frameless|25x25px]] [[Yuzawa, Niigata|Yuzawa]] |湯沢町 |357.29 |7,926 |[[Minami-Uonuma District, Niigata|Minami-Uonuma District]] |Town |[[File:Yuzawa in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |} ===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|နီးဂတခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေး== ===စိုက်ပျိုးရေး၊ သစ်နှင့် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်း=== ===မိုင်းတွင်းနှင့် ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်း=== ==ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} rwweiqnyoxfvkpfw3bce41sta7jnj4y 1048805 1048803 2026-08-15T12:25:27Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1048805 wikitext text/x-wiki '''နီးဂတခရိုင်''' (新潟県, Niigata-ken) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟွန်းရှူးကျွန်း၊ ချူးဘုဒေသရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ နီးဂတခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၂,၀၇၁,၀၆၆ ဦးနေထိုင်သည်။ ခရိုင်သည် ဧရိယာ ၁၂,၅၈၄.၁၈ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၄,၈၅၈.၇၈ စတုရန်းမိုင်) ရှိပြီး ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ပဉ္စမမြောက်အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[တိုယမခရိုင်]]နှင့် [[နဂနိုခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[ဂွန်းမခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[ဖုခုရှိမခရိုင်]]၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် [[ယမဂတခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ နီးဂတမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ပြီး အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ နဂအိုခမြို့၊ ဂျောအဲဆွတ်မြို့နှင့် ဆန်းဂျောမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ နီးတဂခရိုင်သည် နီးဂတအဓိကမြို့ပြဧရိယာအတွင်းတွင် ပါဝင်သည်။ ဤမြို့ပြဧရိယာသည် နီးဂတမြို့ကို ဗဟိုပြုတည်ရှိပြီး လူဦးရေ ၁,၃၉၅,၆၁၂ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ဂျပန်ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းဧရိယာတွင် အကြီးဆုံးမြို့ပြဧရိယာဖြစ်ပြီး ဂျပန်တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ၁၂ ခုမြောက်အကြီးဆုံး မြို့ပြဧရိယာ ဖြစ်သည်။ နီးဂတခရိုင်သည် သမိုင်းဝင် ဟိုခုရိခုဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဆဒိုကျွန်းသည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပင်မကျွန်းကြီးလေးခုနှင့် အိုခိနဝကျွန်းတို့ပြီးပါက ဆဋ္ဌမမြောက်အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== နီးဂတခရိုင်သည် [[ဂျပန်ပင်လယ်]]တလျှောက် အနောက်တောင်ဘက်မှ အရှေ့မြောက်ဘက်အထိ ၂၄၀ ကီလိုမီတာခန့် ရှည်လျားတည်ရှိသည်။ ခရိုင်သည် တောင်များနှင့် ပင်လယ်အကြားတွင် တည်ရှိနေသည့် ကမ်းရိုးတန်းလွင်ပြင် ဖြစ်သည်။ ခရိုင်တွင် ဆဒိုကျွန်းလည်း တည်ရှိသည်။ ပထဝီသွင်ပြင်အားဖြင့် ခရိုင်ကို လေးပိုင်းခွဲခြားထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ တောင်ဘက်တွင် ဂျောအဲဆွတ်ဒေသ (上越)၊ အလယ်တွင် ချူးအဲဆွတ်ဒေသ (中越)၊ မြောက်ဘက်တွင် ခအဲဆွတ်ဒေသ (下越) နှင့် ဆဒိုကျွန်းတို့ ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အရှည်ဆုံးဖြစ်သည့် [[ရှိနနိုမြစ်]]၏ မြစ်ဝသည် နီဂတခရိုင်တွင် တည်ရှိသည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့အချက်အလက်အရ ခရိုင်မြေဧရိယာ၏ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းတို့တွင် ဘန်းဒိုင်း - အဆဟိ၊ ချူးဘု - ဆန်းဂခု၊ နစ်ခိုး၊ အိုဇဲအမျိုးသားဥယျာဉ်များ၊ အဲချိဂေါ့ ဆန်းဇန်း - တဒမိနှင့် ဆဒို - ယဟိခို - ယောနဲယမအမျိုးသားဥယျာဉ်များနှင့် ခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ် ၁၃ ခု တို့ ပါဝင်သည်။ ===မြို့များ=== {{See also|နီးဂတခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက်မြို့များ}} နီးဂတခရိုင်တွင် မြို့ ၁၂ ခု ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ - {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Agano, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Agano, Niigata|Agano]] |阿賀野市 |192.74 |41,204 |[[File:Agano in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Gosen Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Gosen, Niigata|Gosen]] |五泉市 |351.91 |48,458 |[[File:Gosen in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Itoigawa, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Itoigawa, Niigata|Itoigawa]] |糸魚川市 |746.24 |41,333 |[[File:Itoigawa in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Joetsu, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Jōetsu, Niigata|Jōetsu]] |上越市 |973.81 |189,430 |[[File:Joetsu in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Kamo Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Kamo, Niigata|Kamo]] |加茂市 |133.72 |25,971 |[[File:Kamo in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Kashiwazaki, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Kashiwazaki, Niigata|Kashiwazaki]] |柏崎市 |442.03 |81,836 |[[File:Kashiwazaki in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Minamiuonuma Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Minamiuonuma]] |南魚沼市 |584.55 |55,354 |[[File:Minamiuonuma in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Mitsuke, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Mitsuke, Niigata|Mitsuke]] |見附市 |77.91 |39,908 |[[File:Mitsuke in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Murakami Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Murakami, Niigata|Murakami]] |村上市 |1,174.26 |58,300 |[[File:Murakami in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Myoko Nigata.svg|frameless|25x25px]] [[Myōkō, Niigata|Myōkō]] |妙高市 |445.63 |31,374 |[[File:Myoko in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Nagaoka, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Nagaoka, Niigata|Nagaoka]] |長岡市 |891.06 |266,539 |[[File:Nagaoka in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Niigata, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Niigata (city)|Niigata]] (capital) |新潟市 |726.45 |797,591 |[[File:Niigata in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Ojiya Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Ojiya, Niigata|Ojiya]] |小千谷市 |155.19 |34,704 |[[File:Ojiya in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Sado, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Sado, Niigata|Sado]] |佐渡市 |855.26 |55,474 |[[File:Sado in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Sanjo, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Sanjō, Niigata|Sanjō]] |三条市 |431.97 |95,706 |[[File:Sanjo in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Shibata, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Shibata, Niigata|Shibata]] |新発田市 |533.1 |96,236 |[[File:Shibata in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Tainai Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Tainai]] |胎内市 |264.89 |28,495 |[[File:Tainai in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Tokamachi Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Tōkamachi]] |十日町市 |590.39 |53,333 |[[File:Tokamachi in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Tsubame, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Tsubame, Niigata|Tsubame]] |燕市 |110.96 |77,382 |[[File:Tsubame in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Uonuma, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Uonuma]] |魚沼市 |946.76 |35,027 |[[File:Uonuma in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |} ===မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ=== နီးဂတခရိုင်ရှိ ဒေသများတွင် အောက်ပါမြို့ငယ်များနှင့် ရွာများလည်း တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |အမျိုးအစား ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Aga, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Aga, Niigata|Aga]] |阿賀町 |952.89 |10,386 |[[Higashikanbara District, Niigata|Higashikanbara District]] |Town |[[File:Aga in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Awashimaura, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Awashimaura]] |粟島浦村 |9.78 |353 |[[Iwafune District, Niigata|Iwafune District]] |Village |[[File:Awashimaura in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Izumozaki, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Izumozaki]] |出雲崎町 |44.38 |4,190 |[[Santō District, Niigata|Santō District]] |Town |[[File:Izumozaki in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Kariwa, Niigata (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Kariwa]] |刈羽村 |26.27 |4,578 |[[Kariwa District, Niigata|Kariwa District]] |Village |[[File:Kariwa in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Seiro, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Seirō, Niigata|Seirō]] |聖籠町 |37.58 |14,025 |[[Kitakanbara District, Niigata|Kitakanbara District]] |Town |[[File:Seiro in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Sekikawa, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Sekikawa]] |関川村 |299.61 |5,291 |[[Iwafune District, Niigata|Iwafune District]] |Village |[[File:Sekikawa in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Tagami, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Tagami, Niigata|Tagami]] |田上町 |31.71 |11,481 |[[Minamikanbara District, Niigata|Minamikanbara District]] |Town |[[File:Tagami in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Tsunan, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Tsunan]] |津南町 |170.21 |9,349 |[[Nakauonuma District, Niigata|Nakauonuma District]] |Town |[[File:Tsunan in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Yahiko, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Yahiko, Niigata|Yahiko]] |弥彦村 |25.17 |7,824 |[[Nishikanbara District, Niigata|Nishikanbara District]] |Village |[[File:Yahiko in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Yuzawa, Niigata (white).svg|frameless|25x25px]] [[Yuzawa, Niigata|Yuzawa]] |湯沢町 |357.29 |7,926 |[[Minami-Uonuma District, Niigata|Minami-Uonuma District]] |Town |[[File:Yuzawa in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |} ===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|နီးဂတခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေး== ===စိုက်ပျိုးရေး၊ သစ်နှင့် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်း=== ===မိုင်းတွင်းနှင့် ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်း=== ==ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] rxaeshe84acczuri6htitgi8bf6flgd 1048806 1048805 2026-08-15T12:26:47Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 1048806 wikitext text/x-wiki '''နီးဂတခရိုင်''' (新潟県, Niigata-ken) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဘုဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ နီးဂတခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၂,၀၇၁,၀၆၆ ဦးနေထိုင်သည်။ ခရိုင်သည် ဧရိယာ ၁၂,၅၈၄.၁၈ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၄,၈၅၈.၇၈ စတုရန်းမိုင်) ရှိပြီး ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ပဉ္စမမြောက်အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[တိုယမခရိုင်]]နှင့် [[နဂနိုခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[ဂွန်းမခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[ဖုခုရှိမခရိုင်]]၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် [[ယမဂတခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ နီးဂတမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ပြီး အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ နဂအိုခမြို့၊ ဂျောအဲဆွတ်မြို့နှင့် ဆန်းဂျောမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ နီးတဂခရိုင်သည် နီးဂတအဓိကမြို့ပြဧရိယာအတွင်းတွင် ပါဝင်သည်။ ဤမြို့ပြဧရိယာသည် နီးဂတမြို့ကို ဗဟိုပြုတည်ရှိပြီး လူဦးရေ ၁,၃၉၅,၆၁၂ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ဂျပန်ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းဧရိယာတွင် အကြီးဆုံးမြို့ပြဧရိယာဖြစ်ပြီး ဂျပန်တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ၁၂ ခုမြောက်အကြီးဆုံး မြို့ပြဧရိယာ ဖြစ်သည်။ နီးဂတခရိုင်သည် သမိုင်းဝင် ဟိုခုရိခုဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဆဒိုကျွန်းသည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပင်မကျွန်းကြီးလေးခုနှင့် အိုခိနဝကျွန်းတို့ပြီးပါက ဆဋ္ဌမမြောက်အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== နီးဂတခရိုင်သည် [[ဂျပန်ပင်လယ်]]တလျှောက် အနောက်တောင်ဘက်မှ အရှေ့မြောက်ဘက်အထိ ၂၄၀ ကီလိုမီတာခန့် ရှည်လျားတည်ရှိသည်။ ခရိုင်သည် တောင်များနှင့် ပင်လယ်အကြားတွင် တည်ရှိနေသည့် ကမ်းရိုးတန်းလွင်ပြင် ဖြစ်သည်။ ခရိုင်တွင် ဆဒိုကျွန်းလည်း တည်ရှိသည်။ ပထဝီသွင်ပြင်အားဖြင့် ခရိုင်ကို လေးပိုင်းခွဲခြားထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ တောင်ဘက်တွင် ဂျောအဲဆွတ်ဒေသ (上越)၊ အလယ်တွင် ချူးအဲဆွတ်ဒေသ (中越)၊ မြောက်ဘက်တွင် ခအဲဆွတ်ဒေသ (下越) နှင့် ဆဒိုကျွန်းတို့ ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အရှည်ဆုံးဖြစ်သည့် [[ရှိနနိုမြစ်]]၏ မြစ်ဝသည် နီဂတခရိုင်တွင် တည်ရှိသည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့အချက်အလက်အရ ခရိုင်မြေဧရိယာ၏ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းတို့တွင် ဘန်းဒိုင်း - အဆဟိ၊ ချူးဘု - ဆန်းဂခု၊ နစ်ခိုး၊ အိုဇဲအမျိုးသားဥယျာဉ်များ၊ အဲချိဂေါ့ ဆန်းဇန်း - တဒမိနှင့် ဆဒို - ယဟိခို - ယောနဲယမအမျိုးသားဥယျာဉ်များနှင့် ခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ် ၁၃ ခု တို့ ပါဝင်သည်။ ===မြို့များ=== {{See also|နီးဂတခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက်မြို့များ}} နီးဂတခရိုင်တွင် မြို့ ၁၂ ခု ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ - {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Agano, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Agano, Niigata|Agano]] |阿賀野市 |192.74 |41,204 |[[File:Agano in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Gosen Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Gosen, Niigata|Gosen]] |五泉市 |351.91 |48,458 |[[File:Gosen in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Itoigawa, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Itoigawa, Niigata|Itoigawa]] |糸魚川市 |746.24 |41,333 |[[File:Itoigawa in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Joetsu, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Jōetsu, Niigata|Jōetsu]] |上越市 |973.81 |189,430 |[[File:Joetsu in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Kamo Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Kamo, Niigata|Kamo]] |加茂市 |133.72 |25,971 |[[File:Kamo in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Kashiwazaki, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Kashiwazaki, Niigata|Kashiwazaki]] |柏崎市 |442.03 |81,836 |[[File:Kashiwazaki in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Minamiuonuma Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Minamiuonuma]] |南魚沼市 |584.55 |55,354 |[[File:Minamiuonuma in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Mitsuke, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Mitsuke, Niigata|Mitsuke]] |見附市 |77.91 |39,908 |[[File:Mitsuke in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Murakami Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Murakami, Niigata|Murakami]] |村上市 |1,174.26 |58,300 |[[File:Murakami in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Myoko Nigata.svg|frameless|25x25px]] [[Myōkō, Niigata|Myōkō]] |妙高市 |445.63 |31,374 |[[File:Myoko in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Nagaoka, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Nagaoka, Niigata|Nagaoka]] |長岡市 |891.06 |266,539 |[[File:Nagaoka in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Niigata, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Niigata (city)|Niigata]] (capital) |新潟市 |726.45 |797,591 |[[File:Niigata in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Ojiya Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Ojiya, Niigata|Ojiya]] |小千谷市 |155.19 |34,704 |[[File:Ojiya in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Sado, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Sado, Niigata|Sado]] |佐渡市 |855.26 |55,474 |[[File:Sado in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Sanjo, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Sanjō, Niigata|Sanjō]] |三条市 |431.97 |95,706 |[[File:Sanjo in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Shibata, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Shibata, Niigata|Shibata]] |新発田市 |533.1 |96,236 |[[File:Shibata in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Tainai Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Tainai]] |胎内市 |264.89 |28,495 |[[File:Tainai in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Tokamachi Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Tōkamachi]] |十日町市 |590.39 |53,333 |[[File:Tokamachi in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Tsubame, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Tsubame, Niigata|Tsubame]] |燕市 |110.96 |77,382 |[[File:Tsubame in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Uonuma, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Uonuma]] |魚沼市 |946.76 |35,027 |[[File:Uonuma in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |} ===မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ=== နီးဂတခရိုင်ရှိ ဒေသများတွင် အောက်ပါမြို့ငယ်များနှင့် ရွာများလည်း တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |အမျိုးအစား ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Aga, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Aga, Niigata|Aga]] |阿賀町 |952.89 |10,386 |[[Higashikanbara District, Niigata|Higashikanbara District]] |Town |[[File:Aga in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Awashimaura, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Awashimaura]] |粟島浦村 |9.78 |353 |[[Iwafune District, Niigata|Iwafune District]] |Village |[[File:Awashimaura in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Izumozaki, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Izumozaki]] |出雲崎町 |44.38 |4,190 |[[Santō District, Niigata|Santō District]] |Town |[[File:Izumozaki in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Kariwa, Niigata (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Kariwa]] |刈羽村 |26.27 |4,578 |[[Kariwa District, Niigata|Kariwa District]] |Village |[[File:Kariwa in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Seiro, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Seirō, Niigata|Seirō]] |聖籠町 |37.58 |14,025 |[[Kitakanbara District, Niigata|Kitakanbara District]] |Town |[[File:Seiro in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Sekikawa, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Sekikawa]] |関川村 |299.61 |5,291 |[[Iwafune District, Niigata|Iwafune District]] |Village |[[File:Sekikawa in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Tagami, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Tagami, Niigata|Tagami]] |田上町 |31.71 |11,481 |[[Minamikanbara District, Niigata|Minamikanbara District]] |Town |[[File:Tagami in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Tsunan, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Tsunan]] |津南町 |170.21 |9,349 |[[Nakauonuma District, Niigata|Nakauonuma District]] |Town |[[File:Tsunan in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Yahiko, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Yahiko, Niigata|Yahiko]] |弥彦村 |25.17 |7,824 |[[Nishikanbara District, Niigata|Nishikanbara District]] |Village |[[File:Yahiko in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Yuzawa, Niigata (white).svg|frameless|25x25px]] [[Yuzawa, Niigata|Yuzawa]] |湯沢町 |357.29 |7,926 |[[Minami-Uonuma District, Niigata|Minami-Uonuma District]] |Town |[[File:Yuzawa in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |} ===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|နီးဂတခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေး== ===စိုက်ပျိုးရေး၊ သစ်နှင့် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်း=== ===မိုင်းတွင်းနှင့် ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်း=== ==ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] c4vtgu66xvppbc8ka4g0ebcfrr37dsg 1048808 1048806 2026-08-15T12:27:45Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 1048808 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = နီးဂတခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|新潟県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|新潟県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Niigata-ken}} | image_skyline = {{Multiple image | border = infobox | total_width = 290 | image_style = border:1; | perrow = 2/2/2 | image1 = 東光寺駅付近の風景 - panoramio (1).jpg | caption1 = [[Echigo Plain]] | image2 = Akakura_Onsen_Ski_Area.jpg | caption2 = [[:ja:妙高杉ノ原スキー場|Ski resort in Myōkō]] | image3 = 二ツ亀.jpg | caption3 = Futatsugame in [[Sado Island]] | image4 = 160717 Tsukioka Onsen Shibata Niigata pref Japan02s3.jpg | caption4 = [[:ja:月岡温泉|Tsukioka Onsen]] | image5 = Find47 Niigata-Kiyotsu Gorge Tunnel-m.jpg | caption5 = [[Kiyotsu Gorge]] | image6 = Iyahiko-jinja 1.JPG | caption6 = [[Yahiko Shrine]] }} | image_flag = Flag of Niigata Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Niigata Prefecture.svg | blank_emblem_size = 70px | blank_emblem_type = Emblem | image_map = Map of Japan with highlight on 15 Niigata prefecture.svg | coordinates = | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|Japan}} | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Chūbu region|Chūbu]] ([[Kōshin'etsu region|Kōshinetsu]]) ([[Hokuriku region|Hokuriku]]) | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Honshu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Niigata, Niigata|Niigata]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 9 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 30 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Hideyo Hanazumi]] | area_total_km2 = 12584.18 | area_water_percent = 0.2 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|5th]] | population_footnotes = | population_total = 2071066 | population_as_of = October 1, 2025 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|15th]] | population_density_km2 = auto | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 – 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]] 9,043 billion<br />[[US$]] 66.8 billion (2022) | iso_code = JP-15 | website = {{URL|http://www.pref.niigata.lg.jp/}} | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Crested ibis]] (''Nipponia&nbsp;nippon'') | fish = | flower = [[Tulip]] (''Tulipa&nbsp;gesneriana'') | tree = [[Camellia]] (''Camellia&nbsp;japonica'') }} | anthem = [[:ja:新潟県民歌|Niigata kenminka]] }} '''နီးဂတခရိုင်''' (新潟県, Niigata-ken) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဘုဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ နီးဂတခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၂,၀၇၁,၀၆၆ ဦးနေထိုင်သည်။ ခရိုင်သည် ဧရိယာ ၁၂,၅၈၄.၁၈ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၄,၈၅၈.၇၈ စတုရန်းမိုင်) ရှိပြီး ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ပဉ္စမမြောက်အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[တိုယမခရိုင်]]နှင့် [[နဂနိုခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[ဂွန်းမခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[ဖုခုရှိမခရိုင်]]၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် [[ယမဂတခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ နီးဂတမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ပြီး အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ နဂအိုခမြို့၊ ဂျောအဲဆွတ်မြို့နှင့် ဆန်းဂျောမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ နီးတဂခရိုင်သည် နီးဂတအဓိကမြို့ပြဧရိယာအတွင်းတွင် ပါဝင်သည်။ ဤမြို့ပြဧရိယာသည် နီးဂတမြို့ကို ဗဟိုပြုတည်ရှိပြီး လူဦးရေ ၁,၃၉၅,၆၁၂ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ဂျပန်ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းဧရိယာတွင် အကြီးဆုံးမြို့ပြဧရိယာဖြစ်ပြီး ဂျပန်တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ၁၂ ခုမြောက်အကြီးဆုံး မြို့ပြဧရိယာ ဖြစ်သည်။ နီးဂတခရိုင်သည် သမိုင်းဝင် ဟိုခုရိခုဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဆဒိုကျွန်းသည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပင်မကျွန်းကြီးလေးခုနှင့် အိုခိနဝကျွန်းတို့ပြီးပါက ဆဋ္ဌမမြောက်အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== နီးဂတခရိုင်သည် [[ဂျပန်ပင်လယ်]]တလျှောက် အနောက်တောင်ဘက်မှ အရှေ့မြောက်ဘက်အထိ ၂၄၀ ကီလိုမီတာခန့် ရှည်လျားတည်ရှိသည်။ ခရိုင်သည် တောင်များနှင့် ပင်လယ်အကြားတွင် တည်ရှိနေသည့် ကမ်းရိုးတန်းလွင်ပြင် ဖြစ်သည်။ ခရိုင်တွင် ဆဒိုကျွန်းလည်း တည်ရှိသည်။ ပထဝီသွင်ပြင်အားဖြင့် ခရိုင်ကို လေးပိုင်းခွဲခြားထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ တောင်ဘက်တွင် ဂျောအဲဆွတ်ဒေသ (上越)၊ အလယ်တွင် ချူးအဲဆွတ်ဒေသ (中越)၊ မြောက်ဘက်တွင် ခအဲဆွတ်ဒေသ (下越) နှင့် ဆဒိုကျွန်းတို့ ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အရှည်ဆုံးဖြစ်သည့် [[ရှိနနိုမြစ်]]၏ မြစ်ဝသည် နီဂတခရိုင်တွင် တည်ရှိသည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့အချက်အလက်အရ ခရိုင်မြေဧရိယာ၏ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းတို့တွင် ဘန်းဒိုင်း - အဆဟိ၊ ချူးဘု - ဆန်းဂခု၊ နစ်ခိုး၊ အိုဇဲအမျိုးသားဥယျာဉ်များ၊ အဲချိဂေါ့ ဆန်းဇန်း - တဒမိနှင့် ဆဒို - ယဟိခို - ယောနဲယမအမျိုးသားဥယျာဉ်များနှင့် ခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ် ၁၃ ခု တို့ ပါဝင်သည်။ ===မြို့များ=== {{See also|နီးဂတခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက်မြို့များ}} နီးဂတခရိုင်တွင် မြို့ ၁၂ ခု ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ - {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Agano, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Agano, Niigata|Agano]] |阿賀野市 |192.74 |41,204 |[[File:Agano in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Gosen Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Gosen, Niigata|Gosen]] |五泉市 |351.91 |48,458 |[[File:Gosen in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Itoigawa, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Itoigawa, Niigata|Itoigawa]] |糸魚川市 |746.24 |41,333 |[[File:Itoigawa in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Joetsu, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Jōetsu, Niigata|Jōetsu]] |上越市 |973.81 |189,430 |[[File:Joetsu in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Kamo Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Kamo, Niigata|Kamo]] |加茂市 |133.72 |25,971 |[[File:Kamo in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Kashiwazaki, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Kashiwazaki, Niigata|Kashiwazaki]] |柏崎市 |442.03 |81,836 |[[File:Kashiwazaki in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Minamiuonuma Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Minamiuonuma]] |南魚沼市 |584.55 |55,354 |[[File:Minamiuonuma in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Mitsuke, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Mitsuke, Niigata|Mitsuke]] |見附市 |77.91 |39,908 |[[File:Mitsuke in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Murakami Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Murakami, Niigata|Murakami]] |村上市 |1,174.26 |58,300 |[[File:Murakami in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Myoko Nigata.svg|frameless|25x25px]] [[Myōkō, Niigata|Myōkō]] |妙高市 |445.63 |31,374 |[[File:Myoko in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Nagaoka, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Nagaoka, Niigata|Nagaoka]] |長岡市 |891.06 |266,539 |[[File:Nagaoka in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Niigata, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Niigata (city)|Niigata]] (capital) |新潟市 |726.45 |797,591 |[[File:Niigata in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Ojiya Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Ojiya, Niigata|Ojiya]] |小千谷市 |155.19 |34,704 |[[File:Ojiya in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Sado, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Sado, Niigata|Sado]] |佐渡市 |855.26 |55,474 |[[File:Sado in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Sanjo, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Sanjō, Niigata|Sanjō]] |三条市 |431.97 |95,706 |[[File:Sanjo in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Shibata, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Shibata, Niigata|Shibata]] |新発田市 |533.1 |96,236 |[[File:Shibata in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Tainai Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Tainai]] |胎内市 |264.89 |28,495 |[[File:Tainai in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Tokamachi Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Tōkamachi]] |十日町市 |590.39 |53,333 |[[File:Tokamachi in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Tsubame, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Tsubame, Niigata|Tsubame]] |燕市 |110.96 |77,382 |[[File:Tsubame in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Uonuma, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Uonuma]] |魚沼市 |946.76 |35,027 |[[File:Uonuma in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |} ===မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ=== နီးဂတခရိုင်ရှိ ဒေသများတွင် အောက်ပါမြို့ငယ်များနှင့် ရွာများလည်း တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |အမျိုးအစား ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Aga, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Aga, Niigata|Aga]] |阿賀町 |952.89 |10,386 |[[Higashikanbara District, Niigata|Higashikanbara District]] |Town |[[File:Aga in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Awashimaura, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Awashimaura]] |粟島浦村 |9.78 |353 |[[Iwafune District, Niigata|Iwafune District]] |Village |[[File:Awashimaura in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Izumozaki, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Izumozaki]] |出雲崎町 |44.38 |4,190 |[[Santō District, Niigata|Santō District]] |Town |[[File:Izumozaki in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Kariwa, Niigata (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Kariwa]] |刈羽村 |26.27 |4,578 |[[Kariwa District, Niigata|Kariwa District]] |Village |[[File:Kariwa in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Seiro, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Seirō, Niigata|Seirō]] |聖籠町 |37.58 |14,025 |[[Kitakanbara District, Niigata|Kitakanbara District]] |Town |[[File:Seiro in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Sekikawa, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Sekikawa]] |関川村 |299.61 |5,291 |[[Iwafune District, Niigata|Iwafune District]] |Village |[[File:Sekikawa in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Tagami, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Tagami, Niigata|Tagami]] |田上町 |31.71 |11,481 |[[Minamikanbara District, Niigata|Minamikanbara District]] |Town |[[File:Tagami in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Tsunan, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Tsunan]] |津南町 |170.21 |9,349 |[[Nakauonuma District, Niigata|Nakauonuma District]] |Town |[[File:Tsunan in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Yahiko, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Yahiko, Niigata|Yahiko]] |弥彦村 |25.17 |7,824 |[[Nishikanbara District, Niigata|Nishikanbara District]] |Village |[[File:Yahiko in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Yuzawa, Niigata (white).svg|frameless|25x25px]] [[Yuzawa, Niigata|Yuzawa]] |湯沢町 |357.29 |7,926 |[[Minami-Uonuma District, Niigata|Minami-Uonuma District]] |Town |[[File:Yuzawa in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |} ===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|နီးဂတခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေး== ===စိုက်ပျိုးရေး၊ သစ်နှင့် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်း=== ===မိုင်းတွင်းနှင့် ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်း=== ==ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] llewjb95c7x6yfos3qjunzyb2hmz2am 1048809 1048808 2026-08-15T12:28:24Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ပထဝီသွင်ပြင် */ 1048809 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = နီးဂတခရိုင် | native_name = {{nobold|{{lang|ja|新潟県}}}} | settlement_type = [[Prefectures of Japan|Prefecture]] | translit_lang1 = Japanese | translit_lang1_type = [[Japanese language|Japanese]] | translit_lang1_info = {{lang|ja|新潟県}} | translit_lang1_type1 = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]] | translit_lang1_info1 = {{lang|ja-Latn|Niigata-ken}} | image_skyline = {{Multiple image | border = infobox | total_width = 290 | image_style = border:1; | perrow = 2/2/2 | image1 = 東光寺駅付近の風景 - panoramio (1).jpg | caption1 = [[Echigo Plain]] | image2 = Akakura_Onsen_Ski_Area.jpg | caption2 = [[:ja:妙高杉ノ原スキー場|Ski resort in Myōkō]] | image3 = 二ツ亀.jpg | caption3 = Futatsugame in [[Sado Island]] | image4 = 160717 Tsukioka Onsen Shibata Niigata pref Japan02s3.jpg | caption4 = [[:ja:月岡温泉|Tsukioka Onsen]] | image5 = Find47 Niigata-Kiyotsu Gorge Tunnel-m.jpg | caption5 = [[Kiyotsu Gorge]] | image6 = Iyahiko-jinja 1.JPG | caption6 = [[Yahiko Shrine]] }} | image_flag = Flag of Niigata Prefecture.svg | flag_size = 100px | image_blank_emblem = Emblem of Niigata Prefecture.svg | blank_emblem_size = 70px | blank_emblem_type = Emblem | image_map = Map of Japan with highlight on 15 Niigata prefecture.svg | coordinates = | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|Japan}} | subdivision_type1 = [[List of regions of Japan|Region]] | subdivision_name1 = [[Chūbu region|Chūbu]] ([[Kōshin'etsu region|Kōshinetsu]]) ([[Hokuriku region|Hokuriku]]) | subdivision_type2 = [[List of islands of Japan|Island]] | subdivision_name2 = [[Honshu]] | seat_type = [[List of capitals in Japan|Capital]] | seat = [[Niigata, Niigata|Niigata]] | parts_type = Subdivisions | parts_style = para | p1 = [[Districts of Japan|Districts]]: 9 | p2 = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 30 | leader_title = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]] | leader_name = [[Hideyo Hanazumi]] | area_total_km2 = 12584.18 | area_water_percent = 0.2 | area_rank = [[List of Japanese prefectures by area|5th]] | population_footnotes = | population_total = 2071066 | population_as_of = October 1, 2025 | population_rank = [[List of Japanese prefectures by population|15th]] | population_density_km2 = auto | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web |title=2020年度国民経済計算（2015年基準・2008SNA） : 経済社会総合研究所 – 内閣府 |url=https://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/data/data_list/kakuhou/files/2020/2020_kaku_top.html |access-date=2023-05-18 |website=内閣府ホームページ |language=ja}}</ref> | demographics2_title1 = Total | demographics2_info1 = [[JP¥]] 9,043 billion<br />[[US$]] 66.8 billion (2022) | iso_code = JP-15 | website = {{URL|http://www.pref.niigata.lg.jp/}} | module = {{Infobox place symbols| embedded=yes | country = Japan | bird = [[Crested ibis]] (''Nipponia&nbsp;nippon'') | fish = | flower = [[Tulip]] (''Tulipa&nbsp;gesneriana'') | tree = [[Camellia]] (''Camellia&nbsp;japonica'') }} | anthem = [[:ja:新潟県民歌|Niigata kenminka]] }} '''နီးဂတခရိုင်''' (新潟県, Niigata-ken) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ [[ချူးဘုဒေသ]]ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ နီးဂတခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၂,၀၇၁,၀၆၆ ဦးနေထိုင်သည်။ ခရိုင်သည် ဧရိယာ ၁၂,၅၈၄.၁၈ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၄,၈၅၈.၇၈ စတုရန်းမိုင်) ရှိပြီး ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ပဉ္စမမြောက်အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ အနောက်တောင်ဘက်တွင် [[တိုယမခရိုင်]]နှင့် [[နဂနိုခရိုင်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[ဂွန်းမခရိုင်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[ဖုခုရှိမခရိုင်]]၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် [[ယမဂတခရိုင်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ နီးဂတမြို့သည် ခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်ပြီး အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အခြားအဓိကမြို့များမှာ နဂအိုခမြို့၊ ဂျောအဲဆွတ်မြို့နှင့် ဆန်းဂျောမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ နီးတဂခရိုင်သည် နီးဂတအဓိကမြို့ပြဧရိယာအတွင်းတွင် ပါဝင်သည်။ ဤမြို့ပြဧရိယာသည် နီးဂတမြို့ကို ဗဟိုပြုတည်ရှိပြီး လူဦးရေ ၁,၃၉၅,၆၁၂ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ဂျပန်ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းဧရိယာတွင် အကြီးဆုံးမြို့ပြဧရိယာဖြစ်ပြီး ဂျပန်တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ၁၂ ခုမြောက်အကြီးဆုံး မြို့ပြဧရိယာ ဖြစ်သည်။ နီးဂတခရိုင်သည် သမိုင်းဝင် ဟိုခုရိခုဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဆဒိုကျွန်းသည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပင်မကျွန်းကြီးလေးခုနှင့် အိုခိနဝကျွန်းတို့ပြီးပါက ဆဋ္ဌမမြောက်အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ==ပထဝီသွင်ပြင်== နီးဂတခရိုင်သည် [[ဂျပန်ပင်လယ်]]တလျှောက် အနောက်တောင်ဘက်မှ အရှေ့မြောက်ဘက်အထိ ၂၄၀ ကီလိုမီတာခန့် ရှည်လျားတည်ရှိသည်။ ခရိုင်သည် တောင်များနှင့် ပင်လယ်အကြားတွင် တည်ရှိနေသည့် ကမ်းရိုးတန်းလွင်ပြင် ဖြစ်သည်။ ခရိုင်တွင် ဆဒိုကျွန်းလည်း တည်ရှိသည်။ ပထဝီသွင်ပြင်အားဖြင့် ခရိုင်ကို လေးပိုင်းခွဲခြားထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ တောင်ဘက်တွင် ဂျောအဲဆွတ်ဒေသ (上越)၊ အလယ်တွင် ချူးအဲဆွတ်ဒေသ (中越)၊ မြောက်ဘက်တွင် ခအဲဆွတ်ဒေသ (下越) နှင့် ဆဒိုကျွန်းတို့ ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အရှည်ဆုံးဖြစ်သည့် [[ရှိနနိုမြစ်]]၏ မြစ်ဝသည် နီးဂတခရိုင်တွင် တည်ရှိသည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့အချက်အလက်အရ ခရိုင်မြေဧရိယာ၏ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းတို့တွင် ဘန်းဒိုင်း - အဆဟိ၊ ချူးဘု - ဆန်းဂခု၊ နစ်ခိုး၊ အိုဇဲအမျိုးသားဥယျာဉ်များ၊ အဲချိဂေါ့ ဆန်းဇန်း - တဒမိနှင့် ဆဒို - ယဟိခို - ယောနဲယမအမျိုးသားဥယျာဉ်များနှင့် ခရိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ် ၁၃ ခု တို့ ပါဝင်သည်။ ===မြို့များ=== {{See also|နီးဂတခရိုင်ရှိ လူဦးရေအလိုက်မြို့များ}} နီးဂတခရိုင်တွင် မြို့ ၁၂ ခု ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ - {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Agano, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Agano, Niigata|Agano]] |阿賀野市 |192.74 |41,204 |[[File:Agano in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Gosen Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Gosen, Niigata|Gosen]] |五泉市 |351.91 |48,458 |[[File:Gosen in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Itoigawa, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Itoigawa, Niigata|Itoigawa]] |糸魚川市 |746.24 |41,333 |[[File:Itoigawa in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Joetsu, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Jōetsu, Niigata|Jōetsu]] |上越市 |973.81 |189,430 |[[File:Joetsu in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Kamo Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Kamo, Niigata|Kamo]] |加茂市 |133.72 |25,971 |[[File:Kamo in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Kashiwazaki, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Kashiwazaki, Niigata|Kashiwazaki]] |柏崎市 |442.03 |81,836 |[[File:Kashiwazaki in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Minamiuonuma Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Minamiuonuma]] |南魚沼市 |584.55 |55,354 |[[File:Minamiuonuma in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Mitsuke, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Mitsuke, Niigata|Mitsuke]] |見附市 |77.91 |39,908 |[[File:Mitsuke in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Murakami Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Murakami, Niigata|Murakami]] |村上市 |1,174.26 |58,300 |[[File:Murakami in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Myoko Nigata.svg|frameless|25x25px]] [[Myōkō, Niigata|Myōkō]] |妙高市 |445.63 |31,374 |[[File:Myoko in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Nagaoka, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Nagaoka, Niigata|Nagaoka]] |長岡市 |891.06 |266,539 |[[File:Nagaoka in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Niigata, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Niigata (city)|Niigata]] (capital) |新潟市 |726.45 |797,591 |[[File:Niigata in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Ojiya Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Ojiya, Niigata|Ojiya]] |小千谷市 |155.19 |34,704 |[[File:Ojiya in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Sado, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Sado, Niigata|Sado]] |佐渡市 |855.26 |55,474 |[[File:Sado in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Sanjo, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Sanjō, Niigata|Sanjō]] |三条市 |431.97 |95,706 |[[File:Sanjo in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Shibata, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Shibata, Niigata|Shibata]] |新発田市 |533.1 |96,236 |[[File:Shibata in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Tainai Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Tainai]] |胎内市 |264.89 |28,495 |[[File:Tainai in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Tokamachi Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Tōkamachi]] |十日町市 |590.39 |53,333 |[[File:Tokamachi in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Tsubame, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Tsubame, Niigata|Tsubame]] |燕市 |110.96 |77,382 |[[File:Tsubame in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Uonuma, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Uonuma]] |魚沼市 |946.76 |35,027 |[[File:Uonuma in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |} ===မြို့ငယ်များနှင့် ရွာများ=== နီးဂတခရိုင်ရှိ ဒေသများတွင် အောက်ပါမြို့ငယ်များနှင့် ရွာများလည်း တည်ရှိသည်။ {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |အမည် ! rowspan="2" |ဧရိယာ (km²) ! rowspan="2" |လူဦးရေ ! rowspan="2" |ဒေသ ! rowspan="2" |အမျိုးအစား ! rowspan="2" |မြေပုံ |- ![[ရိုမဂျိ]] ![[ခန်းဂျိ]] |- |[[File:Flag of Aga, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Aga, Niigata|Aga]] |阿賀町 |952.89 |10,386 |[[Higashikanbara District, Niigata|Higashikanbara District]] |Town |[[File:Aga in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Awashimaura, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Awashimaura]] |粟島浦村 |9.78 |353 |[[Iwafune District, Niigata|Iwafune District]] |Village |[[File:Awashimaura in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Izumozaki, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Izumozaki]] |出雲崎町 |44.38 |4,190 |[[Santō District, Niigata|Santō District]] |Town |[[File:Izumozaki in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Kariwa, Niigata (no text).svg|frameless|25x25px]] [[Kariwa]] |刈羽村 |26.27 |4,578 |[[Kariwa District, Niigata|Kariwa District]] |Village |[[File:Kariwa in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Seiro, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Seirō, Niigata|Seirō]] |聖籠町 |37.58 |14,025 |[[Kitakanbara District, Niigata|Kitakanbara District]] |Town |[[File:Seiro in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Sekikawa, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Sekikawa]] |関川村 |299.61 |5,291 |[[Iwafune District, Niigata|Iwafune District]] |Village |[[File:Sekikawa in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Tagami, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Tagami, Niigata|Tagami]] |田上町 |31.71 |11,481 |[[Minamikanbara District, Niigata|Minamikanbara District]] |Town |[[File:Tagami in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Tsunan, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Tsunan]] |津南町 |170.21 |9,349 |[[Nakauonuma District, Niigata|Nakauonuma District]] |Town |[[File:Tsunan in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Yahiko, Niigata.svg|frameless|25x25px]] [[Yahiko, Niigata|Yahiko]] |弥彦村 |25.17 |7,824 |[[Nishikanbara District, Niigata|Nishikanbara District]] |Village |[[File:Yahiko in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |- |[[File:Flag of Yuzawa, Niigata (white).svg|frameless|25x25px]] [[Yuzawa, Niigata|Yuzawa]] |湯沢町 |357.29 |7,926 |[[Minami-Uonuma District, Niigata|Minami-Uonuma District]] |Town |[[File:Yuzawa in Niigata Prefecture Ja.svg|frameless|51x51px]] |} ===ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ=== {{main|နီးဂတခရိုင်ရှိ ဒေသပေါင်းစပ်မှုများ}} ==စီးပွားရေး== ===စိုက်ပျိုးရေး၊ သစ်နှင့် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်း=== ===မိုင်းတွင်းနှင့် ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်း=== ==ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ]] 0m8rwah8ydsnm8iw9c15feci9q26iky 3 290516 1048804 2026-08-15T12:25:12Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1048804 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-44778-02 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၂၅၊ ၁၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC) q6kn9uorcr014hbyj39elt0f0za35dx 0 290517 1048807 2026-08-15T12:27:24Z Naingli 144794 "'''''ကိုလေအိုး''''' သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ|မြန်မာပြည်]]၏ အစောဆုံး [[ခေတ်ပေါ်ဂီတ|ခေတ်ပေါ် အဆိုတော်]] တစ်ဦးအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်းခံရသူ အဆိုတေ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1048807 wikitext text/x-wiki '''''ကိုလေအိုး''''' သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ|မြန်မာပြည်]]၏ အစောဆုံး [[ခေတ်ပေါ်ဂီတ|ခေတ်ပေါ် အဆိုတော်]] တစ်ဦးအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်းခံရသူ [[အဆိုတော်]] '''[[မကြည်အောင်]]''' သီဆိုခဲ့သော ထင်ရှားသည့် [[ဓာတ်ပြား]]သီချင်းတစ်ပုဒ် ဖြစ်သည်။ == နောက်ခံသမိုင်းနှင့် အဆိုတော် == အမျိုးသမီးများထဲတွင် ရှားပါးသော ဘယ်သံ (Alto/Contralto) ဖြင့် သီဆိုနိုင်သည့် အဆိုတော် [[မကြည်အောင်]] ကို လွန်ခဲ့သော နှစ် ၁၂၀ က [[ရန်ကုန်မြို့]]၊ [[ပုဇွန်တောင်မြို့နယ်|ပုဇွန်တောင်]]ရပ်တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၎င်းသည် [[အငြိမ့်]]မင်းသမီး ဘဝမှတစ်ဆင့် ဓာတ်ပြားသွင်း အဆိုတော် ဖြစ်လာခဲ့သူဖြစ်သည်။ မကြည်အောင်သည် ၁၉၅၀ ကျော်ကာလများတွင် ကွယ်လွန်သွားခဲ့သော်လည်း ၎င်း၏ သီချင်းများကို [[အင်တာနက်]]ပေါ်တွင် ရှာဖွေ၍ မြန်မာတေးချစ်သူများ ပြန်လည်နားဆင်နိုင်ကြဆဲ ဖြစ်သည်။ မကြည်အောင်သည် ''ကိုလေအိုး'' ဓာတ်ပြားဖြင့် နာမည်ကျော်ကြားသွားခဲ့ပြီး နှစ်ပေါင်း ၂၀ ကျော်တိုင်အောင် သီဆိုသွားခဲ့သည်။ ၎င်း၏ အစောပိုင်း သီချင်းများတွင် [[အချစ်]]သီချင်းပုံစံ [[ဟာသ]] စာသားများဖြင့် စပ်ဆိုထားခြင်းကြောင့် လူထုအကြား သီဆိုရလွယ်ကူသော သီချင်းများအဖြစ် ရေပန်းစား ပေါက်ရောက်ခဲ့သည်။ == သီချင်း၏ အကြောင်းအရာ == သီချင်းထဲတွင် ''"ကိုဘီအေ အုပ်ပေါင်းပေါင်းလို့ တုတ်တချောင်းနဲ့ လမ်းကိုလျှောက်တယ်၊ ခေါင်းပေါင်းစ ရှည်လွန်း ရှည်လွန်းတယ်၊ ဟိုက်စကူးကျောင်း ကျောင်းသားရယ်၊ ကောလိပ်ကျောင်း ကျောင်းသားရယ်"'' စသည်ဖြင့် ပါရှိရာ၊ ဤသီချင်းသည် [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်|စစ်ကြီး]] မဖြစ်မီကာလ မြန်မာပြည်တွင် [[ပညာတတ်]]များ လူကြိုက်များခဲ့သည့် အကြောင်းကို ဖော်ပြထားသော သီချင်းတစ်ပုဒ်အဖြစ် ယူဆကြသည်။ == သီချင်းစာသား == အခြေတစ်မျိုးနဲ့ပိုင်ပိုင် စကားအရာမှာ ကြွားလေသူရဲ့ ကိုလေအိုးရဲ့ စတိုင် တစ်ပါးကညာမှာ မှားပါပေါ့….. (အများတကာထက် သာလွန်တယ် ပျိုကြည်အောင် ကြောက်တယ် မောင် ရယ်)၂ ဒါလောက်တောင် ကိုယ့်အပေါ် တော်တော်လည် မက်မပြယ် ဩော် သက်လှယ် ဒါမျိုးတွေ မရဘူး လေအိုးရယ် (လိမ်တယ် လိမ်တယ် လိမ်တယ် မောင်ရယ်)၂ သည်းညည်းခံမယ် တကယ် ကိုလေအိုးရယ် လေမျိုးရှစ်ဆယ် ထပ်တိုးခံရမယ်. (ဇာခြင်ထောင် မီးလောင်ပေါက်တယ်.... အများ+ လာချင်ပေါင် ညည်းမောင်ကြောက်တယ်.....)၂.... (သူကဆိုတယ်...... အများ+ ဘယ်သူကဆိုလဲ)၂.... (ပဂိုးဒါး စစ်စတာ နဲဗား နဲဗား<ref>Pagoda sister never never</ref> အများ+ တူတူရေပါး)၂ (ဟဲမ်မာ ဟဲမ်မာ ဝါးတား ဘမ်ဘူး အိုင်ဂွတ် ဘိုင် နဲဗား<ref>hammer hammer water bamboo I goodbye never</ref> )၂.... (သူကဆိုတယ်. အများ+ ဘယ်သူကဆိုတယ်)၂..... (လိမ်တယ် လိမ်တယ်. ...ထိပ်ထိုးခံရမယ်. (ကိုလေအိုး ဆရာရယ် သူ့ကြောင့်ကွယ် ပျိုကြည်အောင်ကို လှောင်ကြတယ်)၂ (ကြွားလွန်းတယ် တစ်ပတ်လောက် လျှော့ပါကွယ်)၂ { ( ကိုဗိုလ်ကေ အုပ်ပေါင်း ပေါင်းလို့ / ကိုဘီအေ မြို့အုပ် လောင်းလို တုတ်တစ်ချောင်းနဲ့ လမ်းကိုလျှောက် တယ် )၂.... ၂ ... { (ခေါင်းပေါင်းစ ရှည်လွန်း ရှည်လွန်းတယ်)၂ ဟိုက်စကူးကျောင်း ကျောင်းသားရယ် ကောလိပ်ကျောင်း ကျောင်းသားရယ် }၂ နေရှင်နယ် ကျောင်းသားရယ် ( အေ ဘီ စီ ဒီ မတတ်ဘဲနဲ့ အရပ်ထဲကိုလည်)၂ မောင်ရယ် ရှောင်ဖယ် ကြောက်တယ် ကြောက်တယ်… { အရှေပိုင်းဆရာချစ်က တွေးမှတွေးတတ်တယ်. များ+ (ပင့်တယ်...... အို ဒီလိုလူ မကြုံဖူးပေါင် ကြည်အောင် ပျိုရှက်တယ် များ+ (ဟုတ်တယ်)၂. ဘယ့်နှာလဲ ရှက်စရာပဲ........ ကျား+ မကြည်အောင် ကလေးမှာ ပိုတယ်ကွယ်..... လင်္ကာစီကာ ပြစမ်းပါ ဆရာချစ်ရယ် ဂုဏ်သရေရှိတဲ့ မြို့အုပ်နှယ်.. သူကဆိုတယ် ဘယ်သူက ဆိုတယ် (လိမ်တယ် လိမ်တယ် ...ထိပ်တိုးခံရမယ်...။ == ကိုးကား == * [[ဘိုဘို]] (ရာထူးတာဝန်, [[ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်း]]) ရေးသားခဲ့သည်။ (၈ မတ် ၂၀၁၉) [https://www.bbc.com/burmese/in-depth-47499726 BBC Burmese - ကိုလေအိုး (သီချင်း)] 989qzsj78rionphjy57hh1up05vdf7x 0 290518 1048810 2026-08-15T12:32:16Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က (ခွဲ) အောက်စု''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ညောင်လေးပင်မြို့နယ်]]၊ [[ပြွန်တန်ဆာမြို့]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1048810 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) အောက်စု''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ညောင်လေးပင်မြို့နယ်]]၊ [[ပြွန်တန်ဆာမြို့]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၃၄၈ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/nyaunglebin-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ညောင်လေးပင်မြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} 2vge9vfyr6j7ajser4efllxeeemmjpk 0 290519 1048811 2026-08-15T12:32:58Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က (ခွဲ) မဒေါက်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ညောင်လေးပင်မြို့နယ်]]၊ [[မဒေါက်မြို့]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1048811 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) မဒေါက်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ညောင်လေးပင်မြို့နယ်]]၊ [[မဒေါက်မြို့]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၅၀၀ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/nyaunglebin-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ညောင်လေးပင်မြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} f8ap1qy0yiaa3u7kq44zp41yxcqbjvu 0 290520 1048812 2026-08-15T12:33:48Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က (ခွဲ) ကြာအင်းကြီး''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ညောင်လေးပင်မြို့နယ်]]၊ ကြာအင်းကြီးရွာ၊ ညောင်လေးပင်မြို့နယ်|ကြာအင်းကြီး..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1048812 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) ကြာအင်းကြီး''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ညောင်လေးပင်မြို့နယ်]]၊ [[ကြာအင်းကြီးရွာ၊ ညောင်လေးပင်မြို့နယ်|ကြာအင်းကြီးရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၃၄၀ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/nyaunglebin-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ညောင်လေးပင်မြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} 8cuc1zgbmav1r545ada8ejxfz6vqut6 0 290521 1048813 2026-08-15T12:35:29Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က (ခွဲ) ကွင်းဒလကြီး''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ညောင်လေးပင်မြို့နယ်]]၊ ကွင်းဒလကြီးရွာ၊ ညောင်လေးပင်မြို့နယ်|ကွင်းဒလကြီး..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1048813 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) ကွင်းဒလကြီး''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ညောင်လေးပင်မြို့နယ်]]၊ [[ကွင်းဒလကြီးရွာ၊ ညောင်လေးပင်မြို့နယ်|ကွင်းဒလကြီးရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၄၁၀ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/nyaunglebin-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ညောင်လေးပင်မြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} 5i2s9nz6dr6d7wdif945bx27c33mfn1 0 290522 1048814 2026-08-15T12:36:13Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က (ခွဲ) နဘဲပင်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ညောင်လေးပင်မြို့နယ်]]၊ [[နဘဲပင်ရွာ၊ ညောင်လေးပင်မြို့နယ်|နဘဲပင်ရွာ]]ရှိ အခြေခံပည..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1048814 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) နဘဲပင်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ညောင်လေးပင်မြို့နယ်]]၊ [[နဘဲပင်ရွာ၊ ညောင်လေးပင်မြို့နယ်|နဘဲပင်ရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၃၄ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/nyaunglebin-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ညောင်လေးပင်မြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} fpfk6zvqs2f3ranxq9ghuhysj7erz80 0 290523 1048815 2026-08-15T12:37:28Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''အ.လ.က (ခွဲ) ရေကျော်လေး''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ညောင်လေးပင်မြို့နယ်]]၊ [[ရေကျော်လေးရွာ၊ ညောင်လေးပင်မြို့နယ်|ရေကျော်လေးရွာ]]..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1048815 wikitext text/x-wiki '''အ.လ.က (ခွဲ) ရေကျော်လေး''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ညောင်လေးပင်မြို့နယ်]]၊ [[ရေကျော်လေးရွာ၊ ညောင်လေးပင်မြို့နယ်|ရေကျော်လေးရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၁၈၃ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/nyaunglebin-township/</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ညောင်လေးပင်မြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]] {{Myanmar-school-stub}} p57itbrwl6666lzqe02hz070gzhpnk8 3 290524 1048818 2026-08-15T15:25:32Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1048818 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-44574-30 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၂၅၊ ၁၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC) 5r0ir3akanzc2wlqsgjq0phmgahdwk6 3 290525 1048830 2026-08-15T18:25:52Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1048830 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-44818-27 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၈:၂၅၊ ၁၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC) awn3vs61xj87i2k0bz8ll2ylvcdmrnz 3 290526 1048838 2026-08-15T19:25:59Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1048838 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-44784-28 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၉:၂၅၊ ၁၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC) 6s00bimj062m8vzkuk5zif6xtoyozfj 3 290527 1048839 2026-08-15T19:26:09Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1048839 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Fussybuyer ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၉:၂၆၊ ၁၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC) 44yokjhoi399v0nycrqmsroxog7c7kv 1 290528 1048843 2026-08-15T20:00:35Z ~2026-44943-27 146991 /* မြောက်စလုံးရွာ၊ဖယ်ခုံမြို့နယ် */ အပိုင်းသစ် 1048843 wikitext text/x-wiki == မြောက်စလုံးရွာ၊ဖယ်ခုံမြို့နယ် == မြောက်စလုံးရွာ၊ဖယ်ခုံမြို့နယ် [[အထူး:ဆောင်ရွက်ချက်များ/&#126;2026-44943-27|&#126;2026-44943-27]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:&#126;2026-44943-27|talk]]) ၂၀:၀၀၊ ၁၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC) eia70bz97qb2a5y94w68zmj9jf44t98 3 290529 1048846 2026-08-15T20:26:17Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1048846 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-44943-27 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၂၀:၂၆၊ ၁၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC) 2z76537y45glo0cutt6st97dxpfy6zm 3 290530 1048852 2026-08-15T21:26:24Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1048852 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-45009-85 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၂၁:၂၆၊ ၁၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC) r7t56sm9pkdj6vuno8uazw0mdft9al9 3 290531 1048859 2026-08-16T01:26:49Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1048859 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-44643-30 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၁:၂၆၊ ၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC) nmb4b3k5qikusholw8sjv0goym40cgh 3 290532 1048860 2026-08-16T01:26:59Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1048860 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Khau Maung Than Don Lonthi ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၁:၂၆၊ ၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC) m5vtr20xg6ymgtir2319aldoavlve4x 0 290533 1048861 2026-08-16T01:57:32Z 延岡 137044 စာမျက်နှာကို [[ဟော့ကိုင်းဒိုး]] သို့ ပြန်ညွှန်းလိုက်သည် 1048861 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ဟော့ကိုင်းဒိုး]] 88tc3i45lhgiyw2qiy034iz0vzot6j8 0 290534 1048862 2026-08-16T02:04:39Z 延岡 137044 "'''ဂျပန်အမျိုးသားမီးရထား''' (ဂျပန်: 日本国有鉄道၊ အင်္ဂလိပ်: Japanese National Railways၊ အတိုကောက် JNR) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အမျိုးသားမီးရထားကွန်ရက်ကို ၁၉၄..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1048862 wikitext text/x-wiki '''ဂျပန်အမျိုးသားမီးရထား''' (ဂျပန်: 日本国有鉄道၊ အင်္ဂလိပ်: Japanese National Railways၊ အတိုကောက် JNR) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အမျိုးသားမီးရထားကွန်ရက်ကို ၁၉၄၉ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၇ ခုနှစ်အထိ စီမံလည်ပတ်ခဲ့သော အများပိုင်ကော်ပိုရေးရှင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၁၉၄၉ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ဂျပန်အစိုးရမီးရထားကို ပြန်လည်ဖွဲ့စည်း၍ တည်ထောင်ခဲ့ပြီး၊ ၁၉၈၇ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ခွဲခြား၍ ပုဂ္ဂလိကပိုင်ပြုလုပ်ခြင်းကြောင့် လုပ်ငန်းရပ်ဆိုင်းခဲ့သည်။ == သမိုင်း == ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အပြီးတွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ မီးရထားစနစ်ကို ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းရန် လိုအပ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်အစိုးရမီးရထားကို အစိုးရပိုင် အများပိုင်ကော်ပိုရေးရှင်းအဖြစ် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းပြီး ဂျပန်အမျိုးသားမီးရထားကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ JNR သည် စစ်ပြီးခေတ် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ခရီးသည်နှင့် ကုန်စည်သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးတွင် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၀ ခုနှစ်များမှစ၍ အဓိကမီးရထားလမ်းများ လျှပ်စစ်မီးရထားအဖြစ် ပြောင်းလဲခြင်းများ တိုးတက်လာခဲ့ပြီး မီးရထားကွန်ရက်ကိုလည်း တိုးချဲ့ခဲ့သည်။ ၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် JNR သည် တိုကျိုနှင့် ရှင်း-အိုဆာကာကို ဆက်သွယ်သော တိုကိုင်းဒိုး ရှင်ကန်ဆန် ကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ယင်းသည် ကမ္ဘာ့ပထမဆုံး အမြန်နှုန်းမြင့် ရထားလမ်းစနစ်၏ အစဖြစ်ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆန်ယိုး၊ တိုဟိုခုနှင့် ဂျိုးအဲဆု ရှင်ကန်ဆန်လမ်းကြောင်းများကိုလည်း ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ == ပုဂ္ဂလိကပိုင်ပြုလုပ်ခြင်း == မော်တော်ယာဉ်အသုံးပြုမှုနှင့် လေကြောင်းခရီးသွားလာမှု တိုးတက်လာခြင်း၊ စီမံခန့်ခွဲမှုအခက်အခဲများနှင့် ကြွေးမြီများ တိုးပွားလာခြင်းတို့ကြောင့် JNR ၏ ဘဏ္ဍာရေးအခြေအနေမှာ ပိုမိုဆိုးရွားလာခဲ့သည်။ ၁၉၈၅ ဘဏ္ဍာရေးနှစ်အကုန်တွင် ရေရှည်ကြွေးမြီများသည် အလွန်မြင့်မားသောအဆင့်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး JNR ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးသည် အစိုးရအတွက် အရေးကြီးသောကိစ္စတစ်ရပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၈၇ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် JNR ကို ခရီးသည်မီးရထားကုမ္ပဏီ ၆ ခုနှင့် ကုန်စည်မီးရထားကုမ္ပဏီ ၁ ခုအဖြစ် ခွဲခြားခဲ့ပြီး Japan Railways Group (JR Group) ၏ အခြေခံဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုနေ့တွင် JNR ၏ ၃၈ နှစ်ကြာ လုပ်ငန်းကာလ အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ == အမွေအနှစ် == JNR သည် ဂျပန်နိုင်ငံတစ်ဝန်း မီးရထားကွန်ရက် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး၊ ခရီးသည်နှင့် ကုန်စည်သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနှင့် ရှင်ကန်ဆန်နည်းပညာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးတို့တွင် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။ JNR ၏ ခွဲခြားပုဂ္ဂလိကပိုင်ပြုလုပ်ခြင်းမှ ပေါ်ပေါက်လာသော JR ကုမ္ပဏီများသည် ယနေ့ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ မီးရထားသယ်ယူပို့ဆောင်ရေးစနစ်၏ အဓိကအစိတ်အပိုင်းများ ဖြစ်ကြသည်။ bqnuh4bj59p0rscqu0f8tpjzxi42pm3 1048881 1048862 2026-08-16T09:09:15Z Dr Lotus Black 31011 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံ၏ မီးရထားကုမ္ပဏီများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1048881 wikitext text/x-wiki '''ဂျပန်အမျိုးသားမီးရထား''' (ဂျပန်: 日本国有鉄道၊ အင်္ဂလိပ်: Japanese National Railways၊ အတိုကောက် JNR) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အမျိုးသားမီးရထားကွန်ရက်ကို ၁၉၄၉ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၇ ခုနှစ်အထိ စီမံလည်ပတ်ခဲ့သော အများပိုင်ကော်ပိုရေးရှင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၁၉၄၉ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ဂျပန်အစိုးရမီးရထားကို ပြန်လည်ဖွဲ့စည်း၍ တည်ထောင်ခဲ့ပြီး၊ ၁၉၈၇ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ခွဲခြား၍ ပုဂ္ဂလိကပိုင်ပြုလုပ်ခြင်းကြောင့် လုပ်ငန်းရပ်ဆိုင်းခဲ့သည်။ == သမိုင်း == ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အပြီးတွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ မီးရထားစနစ်ကို ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းရန် လိုအပ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်အစိုးရမီးရထားကို အစိုးရပိုင် အများပိုင်ကော်ပိုရေးရှင်းအဖြစ် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းပြီး ဂျပန်အမျိုးသားမီးရထားကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ JNR သည် စစ်ပြီးခေတ် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ခရီးသည်နှင့် ကုန်စည်သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးတွင် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၀ ခုနှစ်များမှစ၍ အဓိကမီးရထားလမ်းများ လျှပ်စစ်မီးရထားအဖြစ် ပြောင်းလဲခြင်းများ တိုးတက်လာခဲ့ပြီး မီးရထားကွန်ရက်ကိုလည်း တိုးချဲ့ခဲ့သည်။ ၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် JNR သည် တိုကျိုနှင့် ရှင်း-အိုဆာကာကို ဆက်သွယ်သော တိုကိုင်းဒိုး ရှင်ကန်ဆန် ကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ယင်းသည် ကမ္ဘာ့ပထမဆုံး အမြန်နှုန်းမြင့် ရထားလမ်းစနစ်၏ အစဖြစ်ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆန်ယိုး၊ တိုဟိုခုနှင့် ဂျိုးအဲဆု ရှင်ကန်ဆန်လမ်းကြောင်းများကိုလည်း ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ == ပုဂ္ဂလိကပိုင်ပြုလုပ်ခြင်း == မော်တော်ယာဉ်အသုံးပြုမှုနှင့် လေကြောင်းခရီးသွားလာမှု တိုးတက်လာခြင်း၊ စီမံခန့်ခွဲမှုအခက်အခဲများနှင့် ကြွေးမြီများ တိုးပွားလာခြင်းတို့ကြောင့် JNR ၏ ဘဏ္ဍာရေးအခြေအနေမှာ ပိုမိုဆိုးရွားလာခဲ့သည်။ ၁၉၈၅ ဘဏ္ဍာရေးနှစ်အကုန်တွင် ရေရှည်ကြွေးမြီများသည် အလွန်မြင့်မားသောအဆင့်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး JNR ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးသည် အစိုးရအတွက် အရေးကြီးသောကိစ္စတစ်ရပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၈၇ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် JNR ကို ခရီးသည်မီးရထားကုမ္ပဏီ ၆ ခုနှင့် ကုန်စည်မီးရထားကုမ္ပဏီ ၁ ခုအဖြစ် ခွဲခြားခဲ့ပြီး Japan Railways Group (JR Group) ၏ အခြေခံဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုနေ့တွင် JNR ၏ ၃၈ နှစ်ကြာ လုပ်ငန်းကာလ အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ == အမွေအနှစ် == JNR သည် ဂျပန်နိုင်ငံတစ်ဝန်း မီးရထားကွန်ရက် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး၊ ခရီးသည်နှင့် ကုန်စည်သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနှင့် ရှင်ကန်ဆန်နည်းပညာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးတို့တွင် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။ JNR ၏ ခွဲခြားပုဂ္ဂလိကပိုင်ပြုလုပ်ခြင်းမှ ပေါ်ပေါက်လာသော JR ကုမ္ပဏီများသည် ယနေ့ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ မီးရထားသယ်ယူပို့ဆောင်ရေးစနစ်၏ အဓိကအစိတ်အပိုင်းများ ဖြစ်ကြသည်။ [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံ၏ မီးရထားကုမ္ပဏီများ]] r1d460looauzamb5m8lriidtb0lrg7r 3 290535 1048875 2026-08-16T08:27:42Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1048875 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-44922-49 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၂၇၊ ၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC) jmqxgznid69it2fi6jaf998qkp3jrgl 3 290536 1048876 2026-08-16T08:27:52Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1048876 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-44938-19 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၂၇၊ ၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC) js92nzi2lxfi9u7bro99vs0k6ex2d0m 3 290537 1048885 2026-08-16T09:27:59Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1048885 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-44793-64 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၂၇၊ ၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC) 44h2f7mz0hi83m5v61qy57o7q38atkh 1 290538 1048891 2026-08-16T10:21:31Z ~2026-44879-76 147017 /* သုဗောဓာလင်္ကာရ အလင်္ကာကျမ်း */ အပိုင်းသစ် 1048891 wikitext text/x-wiki == သုဗောဓာလင်္ကာရ အလင်္ကာကျမ်း == ဘာအကြောင်းရေးခဲ့တာလဲ [[အထူး:ဆောင်ရွက်ချက်များ/&#126;2026-44879-76|&#126;2026-44879-76]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:&#126;2026-44879-76|talk]]) ၁၀:၂၁၊ ၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC) p5l2vmdqc9eezk4xa7qfvj1yg7s3nax 3 290540 1048894 2026-08-16T10:28:07Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1048894 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် XenoTheWriter ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၂၈၊ ၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC) 3s6t9yn2g9c9dwx3yxh8vwacrvcu1ui 3 290541 1048895 2026-08-16T10:28:17Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1048895 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-45081-25 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၂၈၊ ၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC) leefr4t744niut7hci73cc2bsqlffgr 3 290542 1048896 2026-08-16T10:28:27Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1048896 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-44879-76 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၂၈၊ ၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC) kolvbb4ekq1iukcapi6qfp2q0ltlxkw 3 290543 1048897 2026-08-16T10:28:37Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1048897 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-44929-85 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၂၈၊ ၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (UTC) ae623jix33oeea2m6llkjjrqytvdcv0 0 290551 1048905 2026-08-16T10:41:44Z XenoTheWriter 147019 "**ရုရှားနိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ** သည် ရုရှားဖက်ဒရယ်နိုင်ငံ၏ တရားဝင် အသိအမှတ်ပြုထားသော အဓိက ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု ရိုးရာဘာသာကြီး (..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1048905 wikitext text/x-wiki **ရုရှားနိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ** သည် ရုရှားဖက်ဒရယ်နိုင်ငံ၏ တရားဝင် အသိအမှတ်ပြုထားသော အဓိက ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု ရိုးရာဘာသာကြီး (၄) ခုအနက် တစ်ခုဖြစ်သည်။ ရုရှားနိုင်ငံတွင် ဗုဒ္ဓဘာသာသည် စိန့်ပီတာစဘတ် သို့မဟုတ် မောစကိုကဲ့သို့ မြို့ကြီးများသို့ နောက်မှ ရောက်ရှိလာခြင်းမဟုတ်ဘဲ ၁၇ စတန့်ခေတ်ကတည်းက အာရှနယ်နိမိတ်နှင့် ထိစပ်နေသော ဒေသများ၌ အခြေချနေထိုင်ခဲ့သည့် တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာ ကိုးကွယ်သော တိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်စုများမှတစ်ဆင့် အခိုင်အမာ သက်ဝင်ယုံကြည်ခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ --- အချက်အလက်,အသေးစိတ် ဘာသာတရား,ဗုဒ္ဓဘာသာ (အဓိကအားဖြင့် ဝဇိရယာန / တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာ) ကိုးကွယ်သူ လူဦးရေ,အနီးစပ်ဆုံး ၁.၅ သန်းမှ ၂ သန်းခန့် (နိုင်ငံလူဦးရေ၏ ၁% ခန့်) အဓိက တည်ရှိရာ ဒေသများ,ဘူရားတီးယား၊ ကာလ်မီးကီးယား၊ တူဗာ သမ္မတနိုင်ငံများ တရားဝင် အသိအမှတ်ပြုမှု,၁၇၄၁ ခုနှစ် (ဇာဘုရင်မ အယ်လိဇဘက် လက်ထက်) --- **သမိုင်းကြောင်းနှင့် ပြန့်ပွားပုံ** ရုရှားနိုင်ငံအတွင်းသို့ ဗုဒ္ဓဘာသာသည် ၁၇ ရာစုတွင် စတင်ကျယ်ပြန့်လာခဲ့သည်။ ၁၇၄၁ ခုနှစ်တွင် ရုရှား ဇာဘုရင်မ အယ်လိဇဘက် (Empress Elizabeth) က ဗုဒ္ဓဘာသာကို ရုရှားနိုင်ငံ၏ တရားဝင် ကိုးကွယ်ယုံကြည်ခွင့်ရှိသော ဘာသာတရားအဖြစ် စတင်အသိအမှတ်ပြုပေးခဲ့သည်။ * **ဆိုဗီယက်ခေတ် နှိပ်ကွပ်ခံရမှု:** ၁၉၁၇ ခုနှစ် အောက်တိုဘာတော်လှန်ရေးအပြီး ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု လက်ထက်တွင် ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျောင်းတော်များစွာ ဖျက်ဆီးခံခဲ့ရပြီး သံဃာတော်များနှင့် ဘုန်းတော်ကြီးများစွာ သတ်ဖြတ်ခြင်း သို့မဟုတ် အလုပ်စခန်းများသို့ ပို့ဆောင်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ * **ပြန်လည်ဆန်းသစ်လာမှု:** ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု ပြိုကွဲပြီးနောက်ပိုင်းတွင် ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျောင်းတော်များ၊ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ခွင့် ရရှိခဲ့ကြသည်။ **အဓိက ဗုဒ္ဓဘာသာ ကိုးကွယ်သည့် ဒေသများ** ရုရှားနိုင်ငံတွင် ဗုဒ္ဓဘာသာကို အဓိကအားဖြင့် အာရှနွယ်ဖွား သမိုင်းဝင် တိုင်းရင်းသား သမ္မတနိုင်ငံ (၃) ခုတွင် အများဆုံး ကိုးကွယ်ကြသည်။ * **ဘူရားတီးယား (Buryatia):** ဆိုက်ဗေးရီးယားဒေသတွင် တည်ရှိပြီး ရုရှား ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ ဗဟိုဌာနချုပ်သဖွယ် ဖြစ်သည်။ ထင်ရှားသော "Ivolginsky Datsan" ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း တည်ရှိသည်။ * **ကာလ်မီးကီးယား (Kalmykia):** ဥရောပတိုက် နယ်နိမိတ်အတွင်း တည်ရှိသော တစ်ခုတည်းသော ဗုဒ္ဓဘာသာ အများစု ကိုးကွယ်သည့် ဒေသဖြစ်သည်။ * **တူဗာ (Tuva):** မွန်ဂိုလီးယား နယ်စပ်အနီးတွင် တည်ရှိပြီး တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် ရိုးရာ နတ်ကိုးကွယ်မှုအနွယ်များ ရောယှက်ကိုးကွယ်ကြသည်။ **အဓိက ဂိုဏ်းကွဲနှင့် ထင်ရှားသော နေရာများ** ရုရှားနိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် အများစုသည် တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာ (ဝဇိရယာန) ကို ကိုးကွယ်ကြပြီး ဂီလုပါ (Gelugpa) ဂိုဏ်းသည် အဓိက လွှမ်းမိုးမှု ရှိသည်။ ထို့အပြင် စိန့်ပီတာစဘတ်မြို့တွင် ၁၉၁၅ ခုနှစ်ကတည်းက ဆောက်လုပ်ခဲ့သော "Datsan Gunzechoinei" ခေါ် သမိုင်းဝင် တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျောင်းတော်ကြီးလည်း တည်ရှိသည်။ fb5t2abuhf5iuot051iotpx4e59lgr0 0 290552 1048906 2026-08-16T10:43:35Z XenoTheWriter 147019 "**သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ** သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် လူမှုအဖွဲ့အစည်းတို့၏ အုတ်မြစ်ဖြစ်ပြီး န..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1048906 wikitext text/x-wiki **သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ** သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် လူမှုအဖွဲ့အစည်းတို့၏ အုတ်မြစ်ဖြစ်ပြီး နိုင်ငံတော်၏ အဓိက ကိုးကွယ်ရာ ဘာသာကြီး ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ သာသနာ မကွယ်ပျောက်ဘဲ အစဉ်အဆက် သန့်ရှင်းစွာ တည်တံ့ပြန့်ပွားခဲ့သော ရှေးအကျဆုံး နိုင်ငံများအနက် တစ်ခုဖြစ်သည်။ --- အချက်အလက်,အသေးစိတ် ဘာသာတရား,ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ (Theravada Buddhism) ကိုးကွယ်သူ လူဦးရေ,လူဦးရေ၏ ၇၀.၂% ခန့် (အဓိကအားဖြင့် ဆင်ဟာလီ လူမျိုးများ) စတင်ရောက်ရှိချိန်,ဘီစီ ၃ ရာစု (အသောကမင်းကြီး လက်ထက်) အဓိက အထက်တန်းကျောင်း ဂိုဏ်းကြီးများ,သီယမ်ဂိုဏ်း (Siam Nikaya)၊ အမရပူရဂိုဏ်း (Amarapura Nikaya)၊ ရာမညဂိုဏ်း (Ramanna Nikaya) --- **သမိုင်းကြောင်းနှင့် ပြန့်ပွားပုံ** * **ဗုဒ္ဓသာသနာ စတင်ရောက်ရှိခြင်း (ဘီစီ ၃ ရာစု):** အိန္ဒိယပြည် အသောကမင်းကြီး၏ သားတော် **ရှင်မဟိန္ဒထေရ်** သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံသို့ ကြွရောက်၍ ဒေဝါနံပိယတိဿမင်းနှင့် ပြည်သူတို့အား ဗုဒ္ဓတရားတော်များကို စတင်ဟောကြားခဲ့သည်။ ထို့နောက် အသောကမင်းကြီး၏ သမီးတော် **သင်္ဃမိတ္တာထေရီ** က ဗုဒ္ဓဂယာမှ မဟာဗောဓိညောင်ပင်၏ လက်တက်တော်ကို ပင့်ဆောင်စိုက်ပျိုးခဲ့ပြီး ဘိက္ခုနီသာသနာကိုလည်း စတင်ခဲ့သည်။ * **ပိဋကတ်သုံးပုံ ပထမဆုံး စာပေတင်ခြင်း (ဘီစီ ၁ ရာစု):** အလုဝိဟာရ (Aluvihara) ကျောင်းတော်၌ ဝဋ္ဋဂါမဏိမင်း လက်ထက်တွင် နှုတ်တိုက်ဆောင်ခဲ့သော ပိဋကတ်တော်များကို သီရိလင်္ကာ သံဃာတော်များက **ပေထက်အက္ခရာ တင်ပွဲ** ကို ပထမဆုံးအကြိမ် အောင်မြင်စွာ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ * **သာသနာ ရောယှက်မှုနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ကူညီမှု:** သီရိလင်္ကာနိုင်ငံတွင် စစ်ပွဲများနှင့် ကိုလိုနီနယ်ချဲ့တို့၏ ရန်ကြောင့် သာသနာကွယ်လုနီးပါး ဖြစ်ခဲ့ရစဉ် (ဥပမာ - ၁၆ ရာစုနှင့် ၁၈ ရာစု) မြန်မာနိုင်ငံ (ဟံသာဝတီနှင့် ရတနာပုံခေတ်များ) နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံတို့မှ ရဟန်းသံဃာတော်များကို ပင့်ဆောင်၍ ရဟန်းခံပွဲများ ပြန်လည်ကျင်းပကာ သာသနာကို ပြန်လည်ဆန်းသစ်ခဲ့ရသည်။ **အဓိက စေတီပုထိုးများနှင့် ထင်ရှားသော နေရာများ** သီရိလင်္ကာနိုင်ငံတွင် ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် သက်ဆိုင်သော သမိုင်းဝင် တည်ထားကိုးကွယ်မှုများစွာ ရှိသည်။ * **စွယ်တော်တိုက် (Temple of the Tooth / Sri Dalada Maligawa):** ကန္ဒီ (Kandy) မြို့တွင် တည်ရှိပြီး မြတ်စွာဘုရား၏ လက်ဝဲအောက်စွယ်တော်ဓာတ်ကို ဌာပနာ ထိန်းသိမ်းပူဇော်ထားရာ ကမ္ဘာ့အထင်ကရနေရာ ဖြစ်သည်။ * **ဇေတဝန်ရာမ စေတီတော် (Jetavanaramaya):** အနုရာဓပူရ (Anuradhapura) မြို့တွင် တည်ရှိပြီး ရှေးခေတ် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အမြင့်ဆုံး စေတီတော်များအနက် တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။ * **မဟာဗောဓိညောင်ပင် (Jaya Sri Maha Bodhi):** သင်္ဃမိတ္တာထေရီ ပင့်ဆောင်စိုက်ပျိုးခဲ့သော ညောင်ပင်ဖြစ်ပြီး လူတို့ စိုက်ပျိုးခဲ့သည့် သမိုင်းဝင် သစ်ပင်များအနက် သက်တမ်းအတိုမှားဆုံးအဖြစ် ထိန်းသိမ်းထားသည်။ **ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ပွဲတော်များ** သီရိလင်္ကာ၏ ယဉ်ကျေးမှုသည် ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် ခွဲခြား၍မရအောင် ဆက်စပ်နေသည်။ * **အဆာလာ ပေရာဟာရာ ပွဲတော် (Esala Perahera):** ကန္ဒီမြို့ စွယ်တော်တိုက်၌ နှစ်စဉ် ကျင်းပလေ့ရှိသော သမိုင်းဝင် စွယ်တော်လှည့်လည်ပူဇော်ပွဲ ပွဲတော်ကြီး ဖြစ်သည်။ * **ဝါဆိုလပြည့် / ကဆုန်လပြည့် (Vesak & Poson Poya):** လပြည့်နေ့တိုင်းကို "ပုဏ္ဏမီ (Poya Day)" ဟု သတ်မှတ်၍ ရုံးပိတ်ရက်အဖြစ် သတ်မှတ်ကာ ဘုရားကျောင်းကန်များ၌ သီလဆောက်တည်ခြင်း၊ တရားဘာဝနာ ပွားများခြင်းများကို ပြုလုပ်ကြသည်။ nwa1a7j328eayh30c4haxv4sw6vjzlh 0 290553 1048907 2026-08-16T10:44:54Z XenoTheWriter 147019 "**Nephrozoa** (နက်ဖရိုဇိုးအာ) သည် သတ္တဝါဗေဒ (Zoology) တွင် ဒွိပါသ်ညီ သတ္တဝါများ (Bilateria) ၏ အဓိက မျိုးကွဲကြီး (Clade) တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ရိုးရှင်းသော အစာအ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1048907 wikitext text/x-wiki **Nephrozoa** (နက်ဖရိုဇိုးအာ) သည် သတ္တဝါဗေဒ (Zoology) တွင် ဒွိပါသ်ညီ သတ္တဝါများ (Bilateria) ၏ အဓိက မျိုးကွဲကြီး (Clade) တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ရိုးရှင်းသော အစာအိမ်လမ်းကြောင်းသာပါသည့် အဆီးလ် (Acoelomorphs) သတ္တဝါများနှင့် မတူဘဲ စနစ်တကျ ဖွဲ့စည်းထားသော စွန့်ထုတ်အင်္ဂါ (Excretory organs) သို့မဟုတ် ကျောက်ကပ် ပရောတိုအမျိုးအစား (Nephridia) များ စတင်ပါဝင်လာသည့် သတ္တဝါအုပ်စုကို ညွှန်းဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။ --- အချက်အလက်,အသေးစိတ် သိပ္ပံနည်းကျ အမည်,Nephrozoa အဆင့် (Clade),Unranked Clade (Bilateria ၏ အခွဲ) ပါဝင်သော အဓိက အုပ်စုကြီးများ,Protostomia (ပါးစပ်ဦးဆောင် သတ္တဝါများ) နှင့် Deuterostomia (စံပါးစပ်ဦးဆောင် သတ္တဝါများ) ထူးခြားချက်,စွန့်ထုတ်အင်္ဂါစနစ် (Excretory System) နှင့် ကိုယ်ထည်ခေါင်း (Coelom) ပါရှိခြင်း --- **ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ ထူးခြားချက်များ** Nephrozoa အုပ်စုဝင် သတ္တဝါများသည် ဆန်းသစ်သော ဇီဝကမ္မဗေဒဆိုင်ရာ ဖွံ့ဖြိုးမှုများကို ပိုင်ဆိုင်ထားကြသည်။ * **စွန့်ထုတ်အင်္ဂါစနစ် ပါရှိခြင်း:** အမည်တွင်သည့်အတိုင်း နက်ဖရီးဒီးယား (Nephridia) ခေါ် စွန့်ထုတ်ပြွန်များ ပါရှိသဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းရှိ နိုက်ထရိုဂျင် စွန့်ပစ်ပစ္စည်းများကို စနစ်တကျ စွန့်ထုတ်နိုင်သည်။ * **အစာခြေလမ်းကြောင်း အပြည့်အဝပါရှိခြင်း:** ပါးစပ်မှ စတင်၍ စက္ခု (Anus) အထိ တစ်ဆက်တည်းဖြစ်သော အစာခြေလမ်းကြောင်း (Complete digestive tract) ပါရှိသည်။ * **True Coelom (ခန္ဓာကိုယ်ခေါင်း):** ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းပိုင်း အင်္ဂါများကို ကာကွယ်ပေးထားသည့် ပင်မခေါင်းဝမ်းဗိုက် (Coelom) ဖွံ့ဖြိုးလာသည်။ **မျိုးခွဲခြားမှု (Classification)** Nephrozoa ကို အဓိကအားဖြင့် အောက်ပါ မျိုးခွဲကြီး (၂) ခုအဖြစ် ထပ်မံခွဲခြားထားသည်။ * **Protostomia (ပရိုတိုစတိုးမီးယား):** သန္ဓေသား ဘဝတွင် စတင်ဖြစ်ပေါ်သော ပေါက်မှ ပါးစပ်အဖြစ် အစဉ်လိုက် ဖွံ့ဖြိုးလာသည့် အုပ်စုဖြစ်သည်။ (ဥပမာ - အင်းဆက်များ၊ ခရု/ကင်းမွန်များ၊ သံကောင်/သန်ကောင်များ) * **Deuterostomia (ဒီယူတာရိုစတိုးမီးယား):** သန္ဓေသား ဘဝတွင် စတင်ဖြစ်ပေါ်သော ပေါက်မှ စက္ခု (Anus) အဖြစ် ဖွံ့ဖြိုးပြီး ပါးစပ်မှာ သီးခြား နောက်မှ ဖြစ်ပေါ်သည့် အုပ်စုဖြစ်သည်။ (ဥပမာ - ကျောရိုးရှိ သတ္တဝါများ၊ ငါး၊ လူ၊ ကြယ်ငါးများ) kbf4ot86gyb3b2zidw4yylarlbg5s6e 0 290554 1048908 2026-08-16T10:46:24Z XenoTheWriter 147019 "**Unikont** (ယူနီကောင့်) သို့မဟုတ် **Amorphea** သည် ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ မျိုးရိုးဗီဇနှင့် ဆဲလ်ဖွဲ့စည်းပုံအရ ယူကေရီးယုတ် (Eukaryote) သက်ရှိများကို ခွဲခြ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1048908 wikitext text/x-wiki **Unikont** (ယူနီကောင့်) သို့မဟုတ် **Amorphea** သည် ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ မျိုးရိုးဗီဇနှင့် ဆဲလ်ဖွဲ့စည်းပုံအရ ယူကေရီးယုတ် (Eukaryote) သက်ရှိများကို ခွဲခြားထားသည့် အဓိက မျိုးခွဲကြီး (Supergroup) တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤအုပ်စုတွင် ဆဲလ်တစ်ခုတည်းရှိသော အမီးဘားများမှသည် သတ္တဝါများ၊ မှိုများအထိ ပါဝင်ကြသည်။ --- အချက်အလက်,အသေးစိတ် သိပ္ပံနည်းကျ အမည်,Unikonts (Amorphea) အဆင့် (Supergroup),Unranked Eukaryotic Supergroup ပါဝင်သော အဓိက အုပ်စုများ,Opisthokonta (သတ္တဝါများနှင့် မှိုများ) နှင့် Amoebozoa (အမီးဘားများ) ထူးခြားချက်,ဆဲလ်တွင် စာပာ (Flagellum) တစ်ခုတည်း သို့မဟုတ် မူလက တစ်ခုသာ ပါရှိခဲ့ခြင်း --- **ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ ထူးခြားချက်များ** Unikont ဟူသော အမည်သည် ဂရိဘာသာစကား "Uni" (တစ်ခု) နှင့် "Kontos" (စာပာ / Flagellum) တို့မှ ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ * **စာပာ (Flagellum) ဖွဲ့စည်းပုံ:** Unikont အုပ်စုဝင် ရောဂါပိုး သို့မဟုတ် ဆဲလ်များတွင် ရွေ့လျားရန်အတွက် စာပာ (Flagellum) တစ်ခုတည်းသာ ပါရှိကြသည်။ (ဥပမာ - လူတို့၏ သုက်ပိုးဆဲလ်တွင် အမြီး / စာပာ တစ်ခုတည်း ပါရှိခြင်း) * **Triple-gene Fusion:** ယူနီကောင့် အုပ်စုဝင် သက်ရှိများသည် ဓါတုဗေဒဆိုင်ရာ အင်ဇိုင်း ထုတ်လုပ်မှုအတွက် လိုအပ်သော ဗီဇ (၃) ခု ပေါင်းစပ်တည်ရှိပုံခြင်း တူညီကြသဖြင့် ဘိုးဘေးတစ်ဦးတည်းမှ ဆင်းသက်လာကြောင်း ပြသနေသည်။ **အဓိက မျိုးခွဲများ (Classification)** Unikonts ကို အဓိကအားဖြင့် အောက်ပါ မျိုးခွဲကြီး (၂) ခုအဖြစ် ခွဲခြားထားသည်။ * **Opisthokonta (အိုပစ္စသိုကွန်တာ):** ခန္ဓာကိုယ် နောက်ဘက်တွင် စာပာပါရှိသော သက်ရှိများ ဖြစ်ကြပြီး၊ ၎င်းတွင် Animalia (သတ္တဝါများ)၊ Fungi (မှိုများ) နှင့် Choanoflagellates (ဆဲလ်တစ်ခုတည်းရှိ သတ္တဝါနွယ်များ) ပါဝင်သည်။ * **Amoebozoa (အမီးဗိုဇိုးအာ):** ခြေတု (Pseudopodia) များဖြင့် ရွေ့လျား အစာရှာဖွေတတ်သော အမီးဘား (Amoeba) အမျိုးအစားများနှင့် ဗွက်မှို (Slime molds) များ ပါဝင်သည်။ 6867chmwigkjhql9fofkkmfk0nysixn