ဝီကီရင်းမြစ် mywikisource https://my.wikisource.org/wiki/%E1%80%97%E1%80%9F%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%AC MediaWiki 1.46.0-wmf.23 first-letter မီဒီယာ အထူး ဆွေးနွေးချက် အသုံးပြုသူ အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက် ဝီကီရင်းမြစ် ဝီကီရင်းမြစ် ဆွေးနွေးချက် ဖိုင် ဖိုင် ဆွေးနွေးချက် မီဒီယာဝီကီ မီဒီယာဝီကီ ဆွေးနွေးချက် တမ်းပလိတ် တမ်းပလိတ် ဆွေးနွေးချက် အကူအညီ အကူအညီ ဆွေးနွေးချက် ကဏ္ဍ ကဏ္ဍ ဆွေးနွေးချက် မုခ်ဝ မုခ်ဝ ဆွေးနွေးချက် စာရေးသူ စာရေးသူ ဆွေးနွေးချက် ဘာသာပြန် ဘာသာပြန် ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာ စာမျက်နှာ ဆွေးနွေးချက် အညွှန်း အညွှန်း ဆွေးနွေးချက် TimedText TimedText talk မော်ဂျူး မော်ဂျူး ဆွေးနွေးချက် Event Event talk သိင်္ဂါလကမာတုထေရီအကြောင်း 0 3713 21856 11631 2026-04-12T23:21:59Z Tejinda 173 21856 wikitext text/x-wiki {{header | title = မဟာဗုဒ္ဓဝင် | author = မင်းကွန်းဆရာတော် | override_author = | editor = | translator = | contribuor = | override_contributor = | section = <b>(၁၃) သိင်္ဂါလကမာတုထေရီအကြောင်း</b> | previous = [[ကိသာဂေါတမီထေရီအကြောင်း|(၁၂) ကိသာဂေါတမီထေရီအကြောင်း]] | previous2 = | next = [[တပုဿ, ဘလ္လိက ညီနောင်အကြောင်း|(၁) တပုဿ, ဘလ္လိက ညီနောင်အကြောင်း]] | next2 = | year = | notes = | edition = | categories = မဟာဗုဒ္ဓဝင် | shortcut = | portal = }} <center><h3>(၁၃) သိင်္ဂါလကမာတုထေရီအကြောင်း</h3></center> <dd><font size="2"><p>(ဤထေရီမအကြောင်းကို အင်္ဂုတ္တရအဋ္ဌကထာ၌ အကျဉ်းမျှသာ ဖွင့်ပြသောကြောင့် ထိုအင်္ဂုတ္တရအဋ္ဌကထာနှင့် သိင်္ဂါလကမာတုထေရီ အပါဒါန် = နှစ်ရပ်ကို ပေါင်းစပ်၍ ဖော်ပြပေအံ့)-</p></font></dd> <center><h4>(က) ထေရီမ၏ ရှေးဆုတောင်း</h4></center> <p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;ဤသိင်္ဂါလကမာတု ထေရီအလောင်း အမျိုးကောင်းသမီးသည် ပဒုမုတ္တရမြတ်စွာ လက်ထက်တော်အခါဝယ် အမတ်သမီးဖြစ်၍ ဖခင်အမတ်ကြီးနှင့် အတူတကွ ကျောင်းတော်သို့လိုက်ပါ မြတ်စွာဘုရား၏ တရားကို နာရသဖြင့် သဒ္ဓါကြည်ညိုဖြစ်ရှိကာ ဘိက္ခုနီမပြုလုပ်၍ စတုပါရိသုဒ္ဓိသီလကို ခရုသင်းပွတ်သစ်အတူ စင်ဖြူစွာ ကျင့်သုံးသည့်ပြင် ဘုရား တရား သံဃာ = ရတနာသုံးပါး၌ အလွန့်အလွန် ရိုသေလေးစားလျက် တရားနာခြင်း၌ အထူးလုံ့လကြိုးကုတ် အားထုတ်သူဖြစ်လျက် ဘုရားရှင်ကို (အရှင်ဝက္ကလိ မထေရ်ကဲ့သို့) ဖူးမြော်ခြင်း၌ အလွန်ဆန္ဒပြင်းပြသူ ဖြစ်လေသည်။</p> <p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;တနေ့သ၌ ပဒုမုတ္တရ မြတ်စွာဘုရားရှင်က ဘိက္ခုနီမတပါးကို “သဒ္ဓါဓိမုတ္တ = သဒ္ဓါတရား ကြီးမားလွန်ကဲသော အရာ”၌</p> <p align="center">၁၄၄</p> <p>အသာဆုံး အမြတ်ဆုံး = ဧတဒဂ်ရာထူး၌ ထားတော်မူသည်ကို တွေ့မြင်ရ၍ အားကျကာ ထိုသဒ္ဓါဓိမုတ္တ ဧတဒဂ်ရာထူးကို ဆုတောင်းပတ္ထနာမှု ပြု၍ သိက္ခာသုံးပါးကို တိုးတက်ဖြည့်ကျင့်လေသည်။ ထိုအခါ ပဒုမုတ္တရ မြတ်စွာဘုရားသည် ထိုဘိက္ခုနီမကို “ယဿ သဒ္ဓါ တထာဂတေ၊ အစလာ သုပ္ပတိဋ္ဌိတာ” အစရှိသော သုံးဂါထာတို့ဖြင့် “ဘုရား, တရား, သံဃာ = ရတနာသုံးပါး၌ ကြည်ညိုခြင်း သဒ္ဓါတရား သီလတရား ဖြောင့်မတ်သော အသိဉာဏ်ပညာ ဤတရားရှိသောသူကို မဆင်းရဲသူဟူ၍ ခေါ်ဆိုရကြောင်း(နှင့်) ထို့ကြောင့် သဒ္ဓါ, သီလ, ပသာဒ = တရားသံဃာ၌ ကြည်ညိုခြင်း, ဓမ္မဒဿန = တရားကိုသိမြင်သော ဉာဏ်ပညာ ဤတရားလေးပါးကို ပညာရှိသူသည် အဖန်ဖန် အားထုတ်ရမည့်အကြောင်း” ဟောကြားတော်မူလေသည်။ (ထိုသုံးဂါထာကို အပဒါနပါဠိ ၂၊ မျက်နှာ ၂၈၆-၌ ကြည့်ရှုမှတ်ယူကုန်ရာ၏)။</p> <p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;ထိုတရားကို ကြားနာရ၍ ထိုဘိက္ခုနီမလေးသည် အလွန် ဝမ်းမြောက်ကာ မိမိ၏ ဆုတောင်းပြည့်မည်, မပြည့်မည်ကို မြတ်စွာဘုရားရှင်သို့ မေးလျှောက်လေသည်။ ပဒုမုတ္တရ မြတ်စွာဘုရားရှင်ကလည်း ဤအကျွန်ုပ်တို့၏ မြတ်စွာဘုရားရှင် လက်ထက်တော်၌ ထိုဆုတောင်း ပြည့်ဝမည့်အကြောင်း ဗျာဒိတ်စကား မိန့် ကြားတော်မူလေသည်။ မြတ်စွာဘုရား၏ ဗျာဒိတ်စကား ကြားသိရ၍ ထိုဘိက္ခုနီမလေးသည် အလွန် ဝမ်းမြောက်ကာ မြတ်စွာဘုရားရှင်ကို ပဋိပတ်အကျင့်ဖြင့် အသက်ထက်ဆုံး မေတ္တာရှေ့ထား၍ ပြုစုခဲ့လေသည်။ (မြတ်စွာဘုရားအပေါ်၌ မေတ္တာစိတ် အမြဲထား၍ ပဋိပတ်အကျင့်ကို မှန်ကန်စွာ ကျင့်ခြင်းသည်ပင် မြတ်စွာဘုရားကို ပဋိပတ်အကျင့်ဖြင့် ပြုစုလုပ်ကျွေးခြင်း မည်သည်)။</p> <center><h4>(ခ) နောက်ဆုံးဘဝ ရဟန်းမ-ပြုခြင်း</h4></center> <p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;ထိုအမျိုးကောင်းသမီးသည် ကမ္ဘာတသိန်းကြာ အပါယ်သို့ မလားမရောက်ရပဲ နတ်ပြည် လူ့ပြည်တို့၌သာ ကျင်လည် ကျက်စားခဲ့၍ ဤဘုရားမြတ်စွာ ပွင့်ထွန်းတော်မူရာ ကာလဝယ်</p> <p align="center">၁၄၅</p> <p>ရာဇဂြိုဟ်ပြည်၌ သူဌေးသမီးဖြစ်၍ အရွယ်ရောက်လတ်သော် အမျိုးဇာတ်တူ သူဌေးသားတဦး၏ အိမ်သို့လိုက်ပါ အိမ်ရှင်မဖြစ်၍ သားတယောက်ကို ဖွားမြောက်ခဲ့လေသည်။ ထိုသား၏အမည်ကို “သိင်္ဂါလကသတို့သား”ဟူ၍ မှည့်ခေါ်ကြလေသည်။ မိခင် သူဌေးမကလေးသည်လည်း သားကိုအကြောင်းပြုကာ “သိင်္ဂါလကမာတု = သိင်္ဂါလက၏ မိခင်”ဟူ၍ အမည်တွင်လေ၏။</p> <p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;သိင်္ဂါလကမာတု သူဌေးမလေး၏ သားဖြစ်သူ သိင်္ဂါလက သတို့သားကား အယူဖောက်ပြား လွဲမှားသူဖြစ်ကာ အရပ်မျက်နှာတို့ကို ရှိခိုးခြင်းအမှု မပြတ်ပြုလေ၏။ တနေ့သ၌ မြတ်စွာဘုရားရှင် ရာဇဂြိုဟ်ပြည်တွင်းသို့ ဆွမ်းခံကြွဝင်တော်မူလတ်သော် သိင်္ဂါလကသတို့သား အရပ်မျက်နှာတို့ကို လှည့်လည်ကာ ရှိခိုးနေသည်ကို တွေ့မြင်တော်မူရ၍ လမ်းခရီး၌ပင် ရပ်တည်တော်မူကာ မြတ်စွာဘုရားသည် ထိုသိင်္ဂါလက သတို့သားကို အဆုံးအမ ဩဝါဒတရား ဟောကြားတော်မူလေသည်။</p> <p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;ထိုတရားပွဲ၌ ယောက်ျား မိန်းမပေါင်း နှစ်ကုဋေတို့ သစ္စာလေးပါး တရားသိမြင် ကျွတ်တမ်းဝင်ကြလေသည်။ သိင်္ဂါလကမာတု သူဌေးမလေးသည် ထိုတရားပွဲ၌ သောတာပတ္တိဖိုလ်သို့ ရောက်၍ ရဟန်းမ-ပြုခဲ့လေသည်၊ သိင်္ဂါလကမာတုထေရီဟူ၍ အမည်တွင်လေသည်။ ထိုသိင်္ဂါလကမာတု ထေရီသည် ရဟန်းမ-ပြုပြီးသော အချိန်မှစ၍ သဒ္ဓိန္ဒြေကို (ရှေးဆုတောင်းအတိုင်း) လွန်လွန်ကဲကဲ ရရှိလေသည်။ ထေရီမသည် တရားနာရန် ကျောင်းတော်သို့ သွားရောက်လတ်သော် မြတ်စွာဘုရား၏ ရူပကာယ အသရေတော်ကို ဖူးမြော်လျက်သာ နေရှာလေသည်။ မြတ်စွာဘုရားရှင်သည် ထေရီမ၏ သဒ္ဓါတရား အထူးသက်ဝင်သည်ကို သိတော်မူ၍ ထိုထေရီမနှင့် သပ္ပါယဖြစ်သည့် ကြည်ညိုဖွယ်သော တရား (သဒ္ဓါဖြစ်စေနိုင်သော တရား)ကိုသာလျှင် အဓိကထား ဟောကြားတော်မူလေသည်။ ထေရီမသည်လည်း သဒ္ဓါတရားကိုပင် အဦးပြု၍ ဝိပဿနာတရား ပွါးများ အားထုတ်လတ်သည်တွင်</p> <p align="center">၁၄၆</p> <p>အရဟတ္တဖိုလ်ပေါက် ရောက်လေ၏။ (သဒ္ဓါဓုရရဟန္တာထေရီမ ဖြစ်လေ၏)။</p> <center><h4>(ဂ) ဧတဒဂ်ဘွဲ့ထူး ရရှိခြင်း</h4></center> <p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားသည် နောက်အဖို့ဝယ် ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ နေတော်မူလျက် ဘိက္ခုနီမတို့ကို အစဉ်အတိုင်း ဧတဒဂ်ရာထူးဌာနန္တရ၌ ထားတော်မူသည်ရှိသော် သိင်္ဂါလကမာတုထေရီကို-</p> <dd><p>“ဧတဒဂ္ဂံ ဘိက္ခဝေ မမ သာဝိကာနံ ဘိက္ခုနီနံ သဒ္ဓါဓိမုတ္တာနံ ယဒိဒံ သိင်္ဂါလကမာတာ = ရဟန်းတို့.. သဒ္ဓါတရား ကြီးမားထက်သန်ကြသည့် ငါဘုရား၏ တပည့်မ = သာဝိကာ ဘိက္ခုနီမများစွာတို့တွင် သိင်္ဂါလကမာတုထေရီ ဘိက္ခုနီသည် အသာဆုံး အမြတ်ဆုံး ဖြစ်ပေ၏”-</p></dd> <p>ဟု ချီးကျူး မိန့်မြွက်တော်မူကာ “သဒ္ဓါဓိမုတ္တ = သဒ္ဓါတရား ကြီးမားလွန်ကဲသော အရာ”ဝယ် အသာဆုံး အမြတ်ဆုံး = ဧတဒဂ်ရာထူး၌ ထားတော်မူလေ၏။</p> <center><font size="2"><p>ဤကား သိင်္ဂါလကမာတုထေရီ အကြောင်းတည်း။</p></font> <b>ဤတွင် ထေရီအပဒါန (အခဏ်း ၄၄) ပြီး၏။</b></center> [[Category:မဟာဗုဒ္ဓဝင်]] [[Category:ဗုဒ္ဓဝင်]] [[Category:မြန်မာဘာသာ]] ep1ikg892ubs1t4h9zd1nxhizp8c0xl ဖားအောက်တောရ ဝတ်ရွတ်စဉ် 0 6072 21857 21409 2026-04-13T02:30:34Z Tejinda 173 21857 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[ဖားအောက်တောရ ဝတ်ရွတ်စဉ်]] | author = ဖားအောက်တောရဆရာတော် | override_author = | editor = | translator = | contribuor = | override_contributor = | section = <b></b> | previous = [[နိဗ္ဗာနဂါမိနိပဋိပဒါ-ပဉ္စမတွဲ]] | previous2 = | next = [[မင်္ဂလသုတ်-၁/၉၇]] | next2 = | year = | notes = | edition = | categories = ဖားအောက်တောရ | shortcut = | portal = }} <p>ဖားအောက်တောရ ဝတ်ရွတ်စဉ်</p> <p>▬▬▬ஜ۩۞۩ஜ▬▬▬▬</p> <p><b>နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။</b></p> <h3>နေ့စဉ်အလှည့်ကျ ရွတ်ဖတ်ပူဇော်ရန် အစီအစဉ်</h3> <h3>နံနက်ပိုင်း ဝတ်ရွတ်စဉ်</h3> <p>ဘုရားအနေကဇာတင်ပါဠိတော် (နေ့စဉ်)</p> <p>သင်္ကန်း, ဆွမ်း, ကျောင်း, ဆေး ပစ္စည်းလေးပါးတို့၌ ပစ္စဝေက္ခဏာ ဆင်ခြင်ပုံ ပါဠိတော် + မြန်မာ (နေ့စဉ်)</p> <h3>ညပိုင်း ဝတ်ရွတ်စဉ်</h3> <p>မဟာနမက္ကာရ ဘုရားရှိခိုး (နေ့စဉ်)</p> <p>ပရိတ်ကြီးပါဠိတော် (၁၃-ရက်)</p> <ol> <li><b>သမန္တာ</b> ... နှင့် မင်္ဂလသုတ်</li> <li>ရတနသုတ်</li> <li>မေတ္တသုတ်</li> <li>ခန္ဓသုတ်</li> <li>မောရသုတ်</li> <li>ဝဋ္ဋသုတ်</li> <li>ဓဇဂ္ဂသုတ်</li> <li>အာဋာနာဋိယသုတ်</li> <li>အင်္ဂုလိမာလသုတ်နှင့် ပဌမဂိလာနသုတ်</li> <li>ဒုတိယဂိလာနသုတ်</li> <li>တတိယဂိလာနသုတ္တံ</li> <li>ပရိတ်ကြီး ၁၁-သုတ်၌ ပါရှိသော ဗောဇ္ဈင်သုတ်</li> <li>ပုဗ္ဗဏှသုတ်</li> </ol> <p>မဟာသတိပဋ္ဌာနသုတ် (၁၄-ရက်)</p> <ol start="14"> <li>မဟာသတိပဋ္ဌာနသုတ်အစနှင့် <br> ကာယာနုပဿနာ အာနာပါနပဗ္ဗ</li> <li>ကာယာနုပဿနာ ဣရိယာပထပဗ္ဗနှင့် <br> ကာယာနုပဿနာ သမ္ပဇာနပဗ္ဗ</li> <li>ကာယာနုပဿနာ ပဋိကူလမနသိကာရပဗ္ဗနှင့်<br>ကာယာနုပဿနာ ဓာတုမနသိကာရပဗ္ဗ</li> <li>ကာယာနုပဿနာ နဝသိဝထိကပဗ္ဗ</li> <li>ဝေဒနာနုပဿနာ</li> <li>စိတ္တာနုပဿနာ</li> <li>ဓမ္မာနုပဿနာ နီဝရဏပဗ္ဗ</li> <li>ဓမ္မာနုပဿနာ ခန္ဓပဗ္ဗ</li> <li>ဓမ္မာနုပဿနာ အာယတနပဗ္ဗ</li> <li>ဓမ္မာနုပဿနာ ဗောဇ္ဈင်္ဂပဗ္ဗ</li> <li>ဓမ္မာနုပဿနာ သစ္စပဗ္ဗမှ ဒုက္ခသစ္စနိဒ္ဒေသအထိ</li> <li>သမုဒယသစ္စနိဒ္ဒေသ</li> <li>နိရောဓသစ္စနိဒ္ဒေသ</li> <li>မဂ္ဂသစ္စနိဒ္ဒေသ</li> </ol> <p>၂၈။ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ဝိဘင်းပါဠိတော် သုတ္တန္တဘာဇနီယနည်း (၁-ရက်)</p> <p>၂၉။ ဓမ္မစက္ကပ္ပဝတ္တနသုတ် (၁ - ရက်)</p> <p>၃၀။ အနတ္တလက္ခဏသုတ် (၁ - ရက်)</p> <p>၃၁။ ပဗ္ဗဇိတအဘိဏှသုတ် (၁ - ရက်)</p> <p>မေတ္တာပို့ - ဆုတောင်း - အမျှဝေ</p> <p>နေ့စဉ်အလှည့်ကျ ရွတ်ဖတ်ပူဇော်ရန် အစီအစဉ် ပြီး၏။</p> <p>ရတနသုတ်ပရိတ်တရားတော်မြတ် - နိဿယ</p> <p>ဘုရားအနေကဇာတင်ပါဠိတော် - နိဿယ</p> <p>မေတ္တာပို့ ဆုတောင်း အမျှဝေ - နိဿယ</p> <p>နောက်ဆက်တွဲ - ပဋ္ဌာန်း ပစ္စယနိဒ္ဒေသပါဠိ</p> <h3>ဖားအောက်တောရ နံနက်ပိုင်း ဝတ်ရွတ်စဉ်</h3> <h3>နေ့စဉ် နံနက်ပိုင်း ဝတ်ရွတ်စဉ်</h3> <h3>ဘုရားအနေကဇာတင်ပါဠိတော်</h3> <p><b>နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။</b> (သုံးကြိမ်)</p> <p>(၁)</p> <p><b>အနေကဇာတိသံသာရံ၊ သန္ဓာဝိဿံ အနိဗ္ဗိသံ။<br> ဂဟကာရံ ဂဝေသန္တော၊ ဒုက္ခာ ဇာတိ ပုနပ္ပုနံ။</b></p> <p><b>ဂဟကာရက ဒိဋ္ဌောသိ၊ ပုန ဂေဟံ န ကာဟသိ။<br> သဗ္ဗာ တေ ဖာသုကာ ဘဂ္ဂါ၊ ဂဟကူဋံ ဝိသင်္ခတံ။<br> ဝိသင်္ခါရဂတံ စိတ္တံ၊ တဏှာနံ ခယမဇ္ဈဂါ။</b> (သုံးကြိမ်)<br> (ဓမ္မပဒ၊၃၆။ ၁၅၃-၁၅၄-ဂါထာ)</p> <p>(၂)</p> <p><b>ဣတိ ဣမသ္မိံ သတိ ဣဒံ ဟောတိ၊ ဣမဿုပ္ပါဒါ ဣဒံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ယဒိဒံ အဝိဇ္ဇာပစ္စယာ သင်္ခါရာ၊ သင်္ခါရပစ္စယာ ဝိညာဏံ၊ ဝိညာဏပစ္စယာ နာမရူပံ၊ နာမရူပပစ္စယာ သဠာယတနံ၊ သဠာယတနပစ္စယာ ဖဿော၊ ဖဿပစ္စယာ ဝေဒနာ၊ ဝေဒနာပစ္စယာ တဏှာ၊ တဏှာပစ္စယာ ဥပါဒါနံ၊ ဥပါဒါနပစ္စယာ ဘဝေါ၊ ဘဝပစ္စယာ ဇာတိ၊ ဇာတိပစ္စယာ ဇရာမရဏံ သောက-ပရိဒေဝ-ဒုက္ခ-ဒေါမနဿုပါယာသာ သမ္ဘဝန္တိ။ ဧဝမေတဿ ကေဝလဿ ဒုက္ခက္ခန္ဓဿ သမုဒယော ဟောတိ။</b></p> <p><b>ယဒါ ဟဝေ ပါတုဘဝန္တိ ဓမ္မာ၊ အာတာပိနော ဈာယတော ဗြာဟ္မဏဿ။<br> အထဿ ကင်္ခါ ဝပယန္တိ သဗ္ဗာ၊ ယတော ပဇာနာတိ သဟေတုဓမ္မံ။</b><br> (ဥဒါန၊၇၇။)</p> <p>(၃)</p> <p><b>ဣတိ ဣမသ္မိံ အသတိ ဣဒံ န ဟောတိ၊ ဣမဿ နိရောဓာ ဣဒံ နိရုဇ္ဈတိ၊ ယဒိဒံ -- အဝိဇ္ဇာနိရောဓာ သင်္ခါရနိရောဓော၊ သင်္ခါရနိရောဓာ ဝိညာဏနိရောဓော၊ ဝိညာဏနိရောဓာ နာမရူပနိရောဓော၊ နာမရူပနိရောဓာ သဠာယတနနိရောဓော၊ သဠာယတနနိရောဓာ ဖဿနိရောဓော၊ ဖဿနိရောဓာ ဝေဒနာနိရောဓော၊ ဝေဒနာ-နိရောဓာ တဏှာနိရောဓော၊ တဏှာနိရောဓာ ဥပါဒါနနိရောဓော၊ ဥပါဒါနနိရောဓာ ဘဝနိရောဓော၊ ဘဝနိရောဓာ ဇာတိနိရောဓော၊ ဇာတိနိရောဓာ ဇရာမရဏံ သောက-ပရိဒေဝ-ဒုက္ခ-ဒေါမနဿုပါယာသာ နိရုဇ္ဈန္တိ။ ဧဝမေတဿ ကေဝလဿ ဒုက္ခက္ခန္ဓဿ နိရောဓော ဟောတိ။</b></p> <p><b>ယဒါ ဟဝေ ပါတုဘဝန္တိ ဓမ္မာ၊ အာတာပိနော ဈာယတော ဗြာဟ္မဏဿ။<br> အထဿ ကင်္ခါ ဝပယန္တိ သဗ္ဗာ၊ ယတော ခယံ ပစ္စယာနံ အဝေဒိ။</b><br> (ဥဒါန၊၇၈။)</p> <p>(၄)</p> <p><b>ဣတိ ဣမသ္မိံ သတိ ဣဒံ ဟောတိ၊ ဣမဿုပ္ပါဒါ ဣဒံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဣမသ္မိံ အသတိ ဣဒံ န ဟောတိ၊ ဣမဿ နိရောဓာ ဣဒံ နိရုဇ္ဈတိ၊ ယဒိဒံ -- အဝိဇ္ဇာပစ္စယာ သင်္ခါရာ၊ သင်္ခါရပစ္စယာ ဝိညာဏံ၊ ဝိညာဏပစ္စယာ နာမရူပံ၊ နာမရူပပစ္စယာ သဠာယတနံ၊ သဠာယတနပစ္စယာ ဖဿော၊ ဖဿပစ္စယာ ဝေဒနာ၊ ဝေဒနာပစ္စယာ တဏှာ၊ တဏှာပစ္စယာ ဥပါဒါနံ၊ ဥပါဒါနပစ္စယာ ဘဝေါ၊ ဘဝပစ္စယာ ဇာတိ၊ ဇာတိပစ္စယာ ဇရာမရဏံ သောက-ပရိဒေဝ-ဒုက္ခ-ဒေါမနဿုပါယာသာ သမ္ဘဝန္တိ။ ဧဝမေတဿ ကေဝလဿ ဒုက္ခက္ခန္ဓဿ သမုဒယော ဟောတိ။</b></p> <p><b>အဝိဇ္ဇာယ တွေဝ အသေသဝိရာဂနိရောဓာ သင်္ခါရနိရောဓော၊ သင်္ခါရနိရောဓာ ဝိညာဏနိရောဓော၊ ဝိညာဏနိရောဓာ နာမရူပနိရောဓော၊ နာမရူပနိရောဓာ သဠာယတနနိရောဓော၊ သဠာယတနနိရောဓာ ဖဿနိရောဓော၊ ဖဿနိရောဓာ ဝေဒနာနိရောဓော၊ ဝေဒနာနိရောဓာ တဏှာနိရောဓော၊ တဏှာနိရောဓာ ဥပါဒါန-နိရောဓော၊ ဥပါဒါနနိရောဓာ ဘဝနိရောဓော၊ ဘဝနိရောဓာ ဇာတိနိရောဓော၊ ဇာတိနိရောဓာ ဇရာမရဏံ သောက-ပရိဒေဝ-ဒုက္ခ-ဒေါမနဿုပါယာသာ နိရုဇ္ဈန္တိ။ ဧဝမေတဿ ကေဝလဿ ဒုက္ခက္ခန္ဓဿ နိရောဓော ဟောတိ။</b></p> <p><b>ယဒါ ဟဝေ ပါတုဘဝန္တိ ဓမ္မာ၊ အာတာပိနော ဈာယတော ဗြာဟ္မဏဿ။<br> ဝိဓူပယံ တိဋ္ဌတိ မာရသေနံ၊ သူရိယောဝ ဩဘာသယမန္တလိက္ခံ။</b><br> (ဥဒါန၊၇၉။)</p> <p>(၅)</p> <p><b>ဟေတုပစ္စယော၊ အာရမ္မဏပစ္စယော၊ အဓိပတိပစ္စယော၊ အနန္တရပစ္စယော၊ သမနန္တရပစ္စယော၊ သဟဇာတပစ္စယော၊ အညမညပစ္စယော၊ နိဿယပစ္စယော၊ ဥပနိဿယပစ္စယော၊ ပုရေဇာတပစ္စယော၊ ပစ္ဆာဇာတပစ္စယော၊ အာသေဝနပစ္စယော၊ ကမ္မပစ္စယော၊ ဝိပါကပစ္စယော၊ အာဟာရပစ္စယော၊ ဣန္ဒြိယပစ္စယော၊ ဈာနပစ္စယော၊ မဂ္ဂပစ္စယော၊ သမ္ပယုတ္တပစ္စယော၊ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယော၊ အတ္ထိပစ္စယော၊ နတ္ထိပစ္စယော၊ ဝိဂတပစ္စယော၊ အဝိဂတပစ္စယောတိ။</b></p> <p>(ဤနေရာတွင် <b>ဟေတုပစ္စယောတိ</b> အစရှိသော ပစ္စယနိဒ္ဒေသပါဠိကိုလည်း အနည်းဆုံး တစ်ပတ်လျှင် တစ်ကြိမ် ရွတ်ဖတ်ပူဇော်ကြရန် ဖြစ်ပါသည်။)</p> <p>(၆)</p> <p><b>ဇယန္တော ဗောဓိယာ မူလေ၊ သကျာနံ နန္ဒိဝဍ္ဎနော။<br> ဧဝမေဝ ဇယော ဟောတု၊ ဇယဿု ဇယမင်္ဂလေ။<br> အပရာဇိတပလ္လင်္ကေ၊ သီသေ ပုထုဝိပုက္ခလေ။<br> အဘိသေကေ သဗ္ဗဗုဒ္ဓါနံ၊ အဂ္ဂပတ္တော ပမောဒတိ။</b></p> <p>(၇)</p> <p><b>သုနက္ခတ္တံ သုမင်္ဂလံ၊ သုပ္ပဘာတံ သုဟုဋ္ဌိတံ။<br> သုခဏော သုမုဟုတ္တော စ၊ သုယိဋ္ဌံ ဗြဟ္မစာရိသု။<br> ပဒက္ခိဏံ ကာယကမ္မံ၊ ဝါစာကမ္မံ ပဒက္ခိဏံ။<br> ပဒက္ခိဏံ မနောကမ္မံ၊ ပဏီဓိ တေ ပဒက္ခိဏေ။</b></p> <p><b>ပဒက္ခိဏာနိ ကတွာန၊ လဘန္တ’တ္ထေ ပဒက္ခိဏေ။<br> တေ အတ္ထလဒ္ဓါ သုခိတာ၊ ဝိရူဠှာ ဗုဒ္ဓသာသနေ။<br> အရောဂါ သုခိတာ ဟောထ၊ သဟ သဗ္ဗေဟိ ဉာတိဘိ။</b></p> <p>(၈)</p> <p><b>ဘဝတု သဗ္ဗမင်္ဂလံ၊ ရက္ခန္တု သဗ္ဗဒေဝတာ။<br> သဗ္ဗဗုဒ္ဓါနုဘာဝေန၊ သဒါ သုခီ ဘဝန္တု တေ။</b></p> <p><b>ဘဝတု သဗ္ဗမင်္ဂလံ၊ ရက္ခန္တု သဗ္ဗဒေဝတာ။<br> သဗ္ဗဓမ္မာနုဘာဝေန၊ သဒါ သုခီ ဘဝန္တု တေ။</b></p> <p><b>ဘဝတု သဗ္ဗမင်္ဂလံ၊ ရက္ခန္တု သဗ္ဗဒေဝတာ။<br> သဗ္ဗသံဃာနုဘာဝေန၊ သဒါ သုခီ ဘဝန္တု တေ။</b></p> <p>[မှတ်ချက်။ ။ “ဘဝတု သဗ္ဗမင်္ဂလံ”အစချီသည့် အဆုံး (၃)ဂါထာကို ညပိုင်း ဝတ်ရွတ်စဉ် အားလုံး၏ အဆုံး၌လည်း ရွတ်ဖတ်ပူဇော်ရန် ဖြစ်ပါသည်။]</p> <h3>နေ့စဉ် နံနက်ပိုင်း ဝတ်ရွတ်စဉ်</h3> <h3>သင်္ကန်း, ဆွမ်း, ကျောင်း, ဆေး ပစ္စည်းလေးပါးတို့၌ ပစ္စဝေက္ခဏာဆင်ခြင်ပုံပါဠိတော်</h3> <p><b>ပဋိသင်္ခါ ယောနိသော စီဝရံ ပဋိသေဝါမိ -- ‘ယာဝဒေဝ သီတဿ ပဋိဃာတာယ၊ ဥဏှဿ ပဋိဃာတာယ၊ ဍံသ-မကသ-ဝါတာတပ-သရီသပသမ္ဖဿာနံ ပဋိဃာတာယ၊ ယာဝဒေဝ ဟိရိကောပီနပဋိစ္ဆာဒနတ္ထံ’။</b></p> <p><b>ပဋိသင်္ခါ ယောနိသော ပိဏ္ဍပါတံ ပဋိသေဝါမိ -- ‘နေဝ ဒဝါယ၊ န မဒါယ၊ န မဏ္ဍနာယ၊ န ဝိဘူသနာယ၊ ယာဝဒေဝ ဣမဿ ကာယဿ ဌိတိယာ ယာပနာယ၊ ဝိဟိံသူပရတိယာ၊ ဗြဟ္မစရိယာနုဂ္ဂဟာယ၊ ဣတိ ပုရာဏဉ္စ ဝေဒနံ ပဋိဟင်္ခါမိ၊ နဝဉ္စ ဝေဒနံ န ဥပ္ပါဒေဿာမိ၊ ယာတြာ စ မေ ဘဝိဿတိ အနဝဇ္ဇတာ စ ဖာသုဝိဟာရော စ’။</b></p> <p><b>ပဋိသင်္ခါ ယောနိသော သေနာသနံ ပဋိသေဝါမိ -- ‘ယာဝဒေဝ သီတဿ ပဋိဃာတာယ၊ ဥဏှဿ ပဋိဃာတာယ၊ ဍံသ-မကသ-ဝါတာတပ-သရီသပ-သမ္ဖဿာနံ ပဋိဃာတာယ၊ ယာဝဒေဝ ဥတုပရိဿယဝိနောဒနပဋိသလ္လာနာ-ရာမတ္ထံ’။</b></p> <p><b>ပဋိသင်္ခါ ယောနိသော ဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရံ ပဋိသေဝါမိ - ‘ယာဝဒေဝ ဥပ္ပန္နာနံ ဝေယျာဗာဓိကာနံ ဝေဒနာနံ ပဋိဃာတာယ၊ အဗျာပဇ္ဇပရမတာယ’။</b></p> <p>(မ၊၁၊၁၂-၁၃။ အံ၊၂၊၃၄၁။)</p> <h3>သင်္ကန်း၌ ဆင်ခြင်ပုံ</h3> <p>ချမ်း-ပူကိုဖျက်၊ ခြင်-မှက်-လေ-နေ၊ ကင်း-မြွေလွှဲသုန်၊ ဟိရီဂုဏ်ကို၊ ကုန်စေတတ်စွာ၊ ကိုယ်အင်္ဂါကို၊ လုံပါစေလို၊ ကိုယ်ကို စံပယ်၊ ဆင်ပြင်မယ်ဟု၊ စိတ်ဝယ်မသန်း၊ ဤသင်္ကန်းကို၊ ဖုံးလွှမ်းသုံးဆောင်ပါသတည်း။</p> <h3>ဆွမ်း၌ ဆင်ခြင်ပုံ</h3> <p>ဤသည့်စားဖွယ်၊ အမယ်မယ်ကို၊ မြူးရယ်မာန်ကြွ၊ လှပရေဆင်း၊ ပြည့်ဖြိုးခြင်းငှာ၊ မသုံးပါဘူး၊ လေးဖြာဓာတ်ဆောင်၊ ဤကိုယ်ကောင်သည်၊ ရှည်အောင်တည်လျက်၊ အသက်မျှတန်း၊ မမောပန်းငြား၊ ဘုရားသာသနာ၊ ကျင့်နှစ်ဖြာကို၊ ကျင့်ပါနိုင်စေ၊ ဝေဒနာဟောင်း-သစ်၊ မဖြစ်စေရ၊ ယာပိုထ်မျှလစ်၊ ခပ်သိမ်းပြစ်ကို၊ မဖြစ်လေအောင်၊ ချမ်းမြေ့အောင်ဟု၊ သုံးဆောင်မှီဝဲပါသတည်း။</p> <h3>အိပ်ရာ-နေရာ ကျောင်း၌ ဆင်ခြင်ပုံ</h3> <p>ချမ်း-ပူကိုဖျက်၊ ခြင်-မှက်-လေ-နေ၊ ကင်း-မြွေ ဝေးမှု၊ ဥတုဘေးဘျမ်း၊ မသန်း ကင်းစင်၊ စိတ်ကြည်လင်ကြောင်း၊ နေရာကျောင်းကို၊ ကိန်းအောင်း မှီခိုပါသတည်း။</p> <h3>ဆေးအကပ်ခံရာ ဆေးဘုဉ်းပေးရာ ရေသောက်ရာ၌ ဆင်ခြင်ပုံ</h3> <p>ကျင်နာခံခက်၊ နှိပ်စက်ဖိစီး၊ ဖြစ်ပြီးဖြစ်လာ၊ ဝေဒနာကို၊ စွန့်ခွာပယ်လျှင်း၊ ဆင်းရဲကင်း၍၊ လူမင်းမြတ်စွာ၊ သာသနာကို၊ ကြည်သာရွှင်လန်း၊ ဖြည့်ကျင့်စွမ်းနိုင်ဖို့၊ ရည်မှန်းသုံးဆောင်ပါသတည်း။</p> <h3>ဖားအောက်တောရ ညပိုင်း ဝတ်ရွတ်စဉ်</h3> <h3>နေ့စဉ် ညပိုင်း ဝတ်ရွတ်စဉ်</h3> <h3>မဟာနမက္ကာရ ဘုရားရှိခိုး</h3> <p><b>နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။</b> (သုံးကြိမ်)</p> <p>၁။ သုဂတံ သုဂတံ သေဋ္ဌံ၊ ကုသလံကုသလံ ဇဟံ။<br> အမတံ အမတံ သန္တံ၊ အသမံ အသမံ ဒဒံ။<br> သရဏံ သရဏံ လောကံ၊ အရဏံ အရဏံ ကရံ။<br> အဘယံ အဘယံ ဌာနံ၊ နာယကံ နာယကံ နမေ။</p> <p>၂။ နယနသုဘဂကာယင်္ဂံ၊ မဓုရဝရသရောပေတံ။<br> အမိတဂုဏဂဏာဓာရံ၊ ဒသဗလမတုလံ ဝန္ဒေ။</p> <p>၃။ ယော ဗုဒ္ဓေါ ဓိတိမာညဓာရကော၊ သံသာရေ အနုဘောသိ ကာယိကံ။<br> ဒုက္ခံ စေတသိကဉ္စ လောကတော၊ တံ ဝန္ဒေ နရဒေဝမင်္ဂလံ။</p> <p>၄။ ဗာတ္တိံသတိလက္ခဏစိတြဒေဟံ၊ ဒေဟဇ္ဇုတိနိဂ္ဂတပဇ္ဇလန္တံ။<br> ပညာဓိတိသီလဂုဏောဃဝိန္ဒံ၊ ဝန္ဒေ မုနိမန္တိမဇာတိယုတ္တံ။</p> <p>၅။ ပါတောဒယံ ဗာလဒိဝါကရံဝ၊ မဇ္ဈေ ယတီနံ လလိတံ သိရီဟိ။<br> ပုဏ္ဏိန္ဒုသင်္ကာသမုခံ အနေဇံ၊ ဝန္ဒာမိ သဗ္ဗညုမဟံ မုနိန္ဒံ။</p> <p>၆။ ဥပေတပုညော ဝရဗောဓိမူလေ၊ သသေနမာရံ သုဂတော ဇိနိတွာ။<br> အဗောဇ္ဈိ ဗောဓိ ံ အရုဏောဒယမှိ၊ နမာမိ တံ မာရဇိနံ အဘင်္ဂံ။</p> <p>၇။ ရာဂါဒိဆေဒါမလဉာဏခဂ္ဂံ၊ သတီသမညာဖလကာဘိဂါဟံ။<br> သီလောဃလင်္ကာရဝိဘူသိတံ တံ၊ နမာမိဘိညာဝရမိဒ္ဓုပေတံ။</p> <p>၈။ ဒယာလယံ သဗ္ဗဓိ ဒုက္ကရံ ကရံ၊ ဘဝဏ္ဏဝါတိက္ကမမဂ္ဂတံ ဂတံ။<br> တိလောကနာထံ သုသမာဟိတံ ဟိတံ၊ သမန္တစက္ခုံ ပဏမာမိ တံမိတံ။</p> <p>၉။ တဟိံ တဟိံ ပါရမိသဉ္စယံ စယံ၊ ဂတံ ဂတံ သဗ္ဘိ သုခပ္ပဒံ ပဒံ။<br> နရာနရာနံ သုခသမ္ဘဝံ ဘဝံ၊ နမာနမာနံ ဇိနပုင်္ဂဝံ ဂဝံ။</p> <p>၁၀။ မဂ္ဂင်္ဂနာဝံ မုနိဒက္ခနာဝိကော၊ ဤဟာဖိယံ ဉာဏကရေန ဂါဟကော။<br> အာရုယှ ယော တာယ ဗဟူ ဘဝဏ္ဏဝါ၊ တာရေသိ တံ ဗုဒ္ဓမဃပ္ပဟံ နမေ။</p> <p>၁၁။ သမတိံသတိပါရမိသမ္ဘရဏံ၊ ဝရဗောဓိဒုမေ စတုသစ္စဒသံ။<br> ဝရမိဒ္ဓိဂတံ နရဒေဝဟိတံ၊ တိဘဝူပသမံ ပဏမာမိ ဇိနံ။</p> <p>၁၂။ သတပုညဇလက္ခဏိကံ ဝိရဇံ၊ ဂဂနူပမဓိံ ဓိတိမေရုသမံ။<br> ဇလဇူပမသီတလသီလယုတံ၊ ပထဝီသဟနံ ပဏမာမိ ဇိနံ။</p> <p>၁၃။ ယော ဗုဒ္ဓေါ သုမတိ ဒိဝေ ဒိဝါကရောဝ၊ သောဘန္တော ရတိဇနနေ သိလာသနမှိ။<br> အာသီနော သိဝသုခဒံ အဒေသိ ဓမ္မံ၊ ဒေဝါနံ တမသဒိသံ နမာမိ နိစ္စံ။</p> <p>၁၄။ ယော ပါဒပင်္ကဇမုဒုတ္တလရာဇိကေဟိ၊ လောကေဟိ တီဟိဝိကလေဟိ နိရာကုလေဟိ။<br> သမ္ပာပုဏေ နိရုပမေယျတမေဝ နာထော၊ တံ သဗ္ဗလောကမဟိတံ အသမံ နမာမိ။</p> <p>၁၅။ ဗုဒ္ဓံ နရာနရသမောသရဏံ ဓိတတ္တံ၊ ပညာပဒီပဇုတိယာ ဝိဟတန္ဓကာရံ။<br> အတ္ထာဘိကာမနရဒေဝဟိတာဝဟံ တံ၊ ဝန္ဒာမိ ကာရုဏိကမဂ္ဂမနန္တဉာဏံ။</p> <p>၁၆။ အခိလဂုဏနိဓာနော ယော မုနိန္ဒောပဂန္တွာ၊ ဝနမိသိပတနဝှံ သညတာနံ နိကေတံ။<br> တဟိမကုသလဆေဒံ ဓမ္မစက္ကံ ပဝတ္တော၊ တမတုလမဘိကန္တံ ဝန္ဒနေယျံ နမာမိ။</p> <p>၁၇။ သုစိပရိဝါရိတံ သုရုစိရပ္ပဘာဟိ ရတ္တံ၊ သိရိဝိသရာလယံ ဂုပိတမိန္ဒြိယေဟုပေတံ။<br> ရဝိသသိမဏ္ဍလပ္ပဘုတိလက္ခဏောပစိတ္တံ၊ သုရနရပူဇိတံ သုဂတမာဒရံ နမာမိ။</p> <p>၁၈။ မဂ္ဂေါဠုမ္ပေန မုဟပဋိဃာသာဒိဥလ္လောလဝီစိံ၊<br> သံသာရောဃံ တရိ တမဘယံ ပါရပတ္တံ ပဇာနံ။<br> တာဏံ လေဏံ အသမသရဏံ ဧကတိတ္ထံ ပတိဋ္ဌံ၊<br> ပုညက္ခေတ္တံ ပရမသုခဒံ ဓမ္မရာဇံ နမာမိ။</p> <p>၁၉။ ကဏ္ဍမ္ဗံမူလေ ပရဟိတကရော ယော မုနိန္ဒော နိသိန္နော၊<br> အစ္ဆေရံ သီဃံ နယနသုဘဂံ အာကုလဏ္ဏဂ္ဂိဇာလံ။<br> ဒုဇ္ဇာလဒ္ဓံသံ မုနိဘိဇဟိတံ ပါဋိဟေရံ အကာသိ၊<br> ဝန္ဒေ တံ သေဋ္ဌံ ပရမရတိဇံ ဣဒ္ဓိဓမ္မေဟုပေတံ။</p> <p>၂၀။ မုနိန္ဒက္ကော ယေကော ဒယုဒယရုဏော ဉာဏဝိတ္ထိဏ္ဏဗိမ္ဗော၊<br> ဝိနေယျပ္ပါဏောဃံ ကမလကထိတံ ဓမ္မရံသီဝရေဟိ။<br> သုဗောဓေသိ သုဒ္ဓေ တိဘဝကုဟရေ ဗျာပိတက္ကိတ္တိနဉ္စ၊<br> တိလောကေကစ္စက္ခုံ ဒုခမသဟနံ တံ မဟေသိံ နမာမိ။</p> <p>၂၁။ ယော ဇိနော အနေကဇာတိယံ သပုတ္တဒါရမင်္ဂဇီဝိတမ္ပိ၊<br> ဗောဓိပေမတော အလဂ္ဂမာနသော အဒါသိယေဝ အတ္ထိကဿ။<br> ဒါနပါရမိံ တတော ပရံ အပူရိ သီလပါရမာဒိကမ္ပိ၊<br> တာသမိဒ္ဓိယောပယာတမဂ္ဂတံ တမေကဒီပကံ နမာမိ။</p> <p>၂၂။ ဒေဝါဒေဝါတိဒေဝံ နိဓနဝပုဓရံ မာရဘင်္ဂံ အဘင်္ဂံ၊<br> ဒီပံ ဒီပံ ပဇာနံ ဇယဝရသယနေ ဗောဓိပတ္တံဓိပတ္တံ။<br> ဗြဟ္မာဗြဟ္မာဂတာနံ ဝရဂိရကထိကံ ပါပဟီနံ ပဟီနံ၊<br> လောကာလောကာဘိရာမံ သတတမဘိနမေ တံ မုနိန္ဒံ မုနိန္ဒံ။</p> <p>၂၃။ ဗုဒ္ဓေါ နိဂြောဓဗိမ္ဗော မုဒုကရစရဏော ဗြဟ္မဃောသေဏိဇင်္ဃော၊<br> ကောသစ္ဆာဒင်္ဂဇာတော ပုနရပိ သုဂတော သုပ္ပတိဋ္ဌိတပါဒေါ။<br> မူဒေါဒါတုဏ္ဏလောမော အထမပိ သုဂတော ဗြဟ္မုဇုဂ္ဂတ္တဘာဝေါ၊<br> နီလက္ခီ ဒီဃပဏှီ သုခုမမလဆဝီ ထောမျရသဂ္ဂသဂ္ဂီ။</p> <p>၂၄။ စတ္တာလီသဂ္ဂဒန္တော သမကလပနဇော အန္တရံသပ္ပပီနော၊<br> စက္ကေနင်္ကိတပါဒေါ အဝိရဠဒသနော မာရဇုဿင်္ခပါဒေါ။<br> တိဋ္ဌန္တော နောနမန္တောဘယကရမုဒုနာ ဇဏ္ဏုကာနာမသန္တော၊<br> ဝဋ္ဋက္ခန္ဓော ဇိနော ဂေါတရုဏပခုမကော သီဟပုဗ္ဗဍ္ဎကာယော။</p> <p>၂၅။ သတ္တပ္ပီနော စ ဒီဃင်္ဂုလိ မထ သုဂတော လောမကူပေကလောမော၊<br> သမ္ပန္နောဒါတဒါဌော ကနကသမတစော နီလမုဒ္ဓဂ္ဂလောမော။<br> သမ္ဗုဒ္ဓေါ ထူလဇိဝှေါ အထ သီဟဟနုကော ဇာလိကပ္ပါဒဟတ္ထော၊<br> နာထော ဥဏှီသသီသော ဣတိဂုဏသဟိတံ တံ မဟေသိံ နမာမိ။</p> <p>၂၆။ ဗုဒ္ဓေါဗုဒ္ဓေါတိဃောသော အတိဒုလ္လဘတရောကာ ကထာ ဗုဒ္ဓဘာဝေါ၊<br> လောကေ တသ္မာ ဝိဘာဝီ ဝိဝိဓဟိတသုခံ သာဓဝေါ ပတ္ထယန္တာ။<br> ဣဋ္ဌံ အတ္ထံ ဝဟန္တံ သုရနရမဟိတံ နိဗ္ဘယံ ဒက္ခိဏေယျံ၊<br> လောကာနံ နန္ဒိဝဍ္ဎံ ဒသဗလမသမံ တံ နမဿန္တု နိစ္စံ။</p> <p>(အဋ္ဌကထာဆရာတော် အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ မထေရ်မြတ်၏ မဟာနမက္ကာရပါဠိ၊ ၁-၂၆-ဂါထာ)</p> <h3>ညပိုင်း ဝတ်ရွတ်စဉ် (ပိုင်းခြား၍ ရွတ်ဖတ်ရန်)</h3> <h3>ပရိတ်ကြီးပါဠိတော်</h3> <p>၁။ သမန္တာ စက္ကဝါဠေသု၊ အတြာ’ဂစ္ဆန္တု ဒေဝတာ။<br> သဒ္ဓမ္မံ မုနိရာဇဿ၊ သုဏန္တု သဂ္ဂမောက္ခဒံ။</p> <p>၂။ ဓမ္မဿဝနကာလော အယံ ဘဒန္တာ။ (သုံးကြိမ်)</p> <p>၃။ နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။ (သုံးကြိမ်)</p> <p>၄။ ယေ သန္တာ သန္တစိတ္တာ, တိသရဏသရဏာ, ဧတ္ထ လောကန္တရေ ဝါ။<br> ဘုမ္မာဘုမ္မာ စ ဒေဝါ, ဂုဏ-ဂဏ-ဂဟဏ-ဗျာဝဋာ သဗ္ဗကာလံ။<br> ဧတေ အာယန္တု ဒေဝါ, ဝရ-ကနက-မယေ, မေရုရာဇေ ဝသန္တော၊<br> သန္တော သန္တောသဟေတုံ, မုနိ-ဝရ-ဝစနံ, သောတုမဂ္ဂံ သမဂ္ဂံ။</p> <p>၅။ သဗ္ဗေသု စက္ကဝါဠေသု၊ ယက္ခာ ဒေဝါ စ ဗြဟ္မနော။<br> ယံ အမှေဟိ ကတံ ပုညံ၊ သဗ္ဗသမ္ပတ္တိသာဓကံ။</p> <p>၆။ သဗ္ဗေ တံ အနုမောဒိတွာ၊ သမဂ္ဂါ သာသနေ ရတာ။<br> ပမာဒရဟိတာ ဟောန္တု၊ အာရက္ခာသု ဝိသေသတော။</p> <p>၇။ သာသနဿ စ လောကဿ၊ ဝုဍ္ဎီ ဘဝတု သဗ္ဗဒါ။<br> သာသနမ္ပိ စ လောကဉ္စ၊ ဒေဝါ ရက္ခန္တု သဗ္ဗဒါ။</p> <p>၈။ သဒ္ဓိံ ဟောန္တု သုခီ သဗ္ဗေ၊ ပရိဝါရေဟိ အတ္တနော။<br> အနီဃာ သုမနာ ဟောန္တု၊ သဟ သဗ္ဗေဟိ ဉာတိဘိ။</p> <p>၉။ ရာဇတော ဝါ စောရတော ဝါ<br> မနုဿတော ဝါ အမနုဿတော ဝါ<br> အဂ္ဂိတော ဝါ ဥဒကတော ဝါ<br> ပိသာစတော ဝါ ခါဏုကတော ဝါ<br> ကဏ္ဋကတော ဝါ နက္ခတ္တတော ဝါ<br> ဇနပဒရောဂတော ဝါ အသဒ္ဓမ္မတော ဝါ<br> အသန္ဒိဋ္ဌိတော ဝါ အသပ္ပုရိသတော ဝါ<br> စဏ္ဍ-ဟတ္ထိ-အဿ-မိဂ-ဂေါဏ-ကုက္ကုရ-အဟိ-ဝိစ္ဆိက-မဏိသပ္ပ-ဒီပိ-အစ္ဆ-တရစ္ဆ-သူကရ-မဟိံသ-ယက္ခ-ရက္ခသာဒီဟိ<br> နာနာဘယတော ဝါ နာနာရောဂတော ဝါ<br> နာနာဥပဒ္ဒဝတော ဝါ အာရက္ခံ ဂဏှန္တု။</p> <h3>၁။ မင်္ဂလသုတ်</h3> <p>၁၀။ ယံ မင်္ဂလံ ဒွါဒသဟိ၊ စိန္တယိံသု သဒေဝကာ။<br> သောတ္ထာနံ နာဓိဂစ္ဆန္တိ၊ အဋ္ဌတ္တိံသဉ္စ မင်္ဂလံ။</p> <p>၁၁။ ဒေသိတံ ဒေဝဒေဝေန၊ သဗ္ဗပါပဝိနာသနံ။<br> သဗ္ဗလောကဟိတတ္ထာယ၊ မင်္ဂလံ တံ ဘဏာမ ဟေ။</p> <p>၁၂။ ဧဝံ မေ သုတံ --<br> ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ<br> ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ။<br> အထ ခေါ အညတရာ ဒေဝတာ<br> အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏာ<br> ကေဝလကပ္ပံ ဇေတဝနံ ဩဘာသေတွာ<br> ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ<br> ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ။<br> ဧကမန္တံ ဌိတာ ခေါ သာ ဒေဝတာ<br> ဘဂဝန္တံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ။</p> <p>၁၃။ ဗဟူ ဒေဝါ မနုဿာ စ၊ မင်္ဂလာနိ အစိန္တယုံ။<br> အာကင်္ခမာနာ သောတ္ထာနံ၊ ဗြူဟိ မင်္ဂလ’မုတ္တမံ။</p> <p>၁၄။ အသေဝနာ စ ဗာလာနံ၊ ပဏ္ဍိတာနဉ္စ သေဝနာ။<br> ပူဇာ စ ပူဇနေယျာနံ၊ ဧတံ မင်္ဂလ’မုတ္တမံ။</p> <p>၁၅။ ပတိရူပဒေသဝါသော စ၊ ပုဗ္ဗေ စ ကတပုညတာ။<br> အတ္တသမ္မာပဏိဓိ စ၊ ဧတံ မင်္ဂလ’မုတ္တမံ။</p> <p>၁၆။ ဗာဟုသစ္စဉ္စ သိပ္ပဉ္စ၊ ဝိနယော စ သုသိက္ခိတော။<br> သုဘာသိတာ စ ယာ ဝါစာ၊ ဧတံ မင်္ဂလ’မုတ္တမံ။</p> <p>၁၇။ မာတာပိတု ဥပဋ္ဌာနံ၊ ပုတ္တဒါရဿ သင်္ဂဟော။<br> အနာကုလာ စ ကမ္မန္တာ၊ ဧတံ မင်္ဂလ’မုတ္တမံ။</p> <p>၁၈။ ဒါနဉ္စ ဓမ္မစရိယာ စ၊ ဉာတကာနဉ္စ သင်္ဂဟော။<br> အနဝဇ္ဇာနိ ကမ္မာနိ၊ ဧတံ မင်္ဂလ’မုတ္တမံ။</p> <p>၁၉။ အာရတီ ဝိရတီ ပါပါ၊ မဇ္ဇပါနာ စ သံယမော။<br> အပ္ပမာဒေါ စ ဓမ္မေသု၊ ဧတံ မင်္ဂလ’မုတ္တမံ။</p> <p>၂၀။ ဂါရဝေါ စ နိဝါတော စ၊ သန္တုဋ္ဌိ စ ကတညုတာ။<br> ကာလေန ဓမ္မဿဝနံ၊ ဧတံ မင်္ဂလ’မုတ္တမံ။</p> <p>၂၁။ ခန္တီ စ သောဝစဿတာ၊ သမဏာနဉ္စ ဒဿနံ။<br> ကာလေန ဓမ္မသာကစ္ဆာ၊ ဧတံ မင်္ဂလ’မုတ္တမံ။</p> <p>၂၂။ တပေါ စ ဗြဟ္မစရိယဉ္စ၊ အရိယသစ္စာန ဒဿနံ။<br> နိဗ္ဗာနသစ္ဆိကိရိယာ စ၊ ဧတံ မင်္ဂလ’မုတ္တမံ။</p> <p>၂၃။ ဖုဋ္ဌဿ လောကဓမ္မေဟိ၊ စိတ္တံ ယဿ န ကမ္ပတိ။<br> အသောကံ ဝိရဇံ ခေမံ၊ ဧတံ မင်္ဂလ’မုတ္တမံ။</p> <p>၂၄။ ဧတာဒိသာနိ ကတွာန၊ သဗ္ဗတ္ထ မပရာဇိတာ။<br> သဗ္ဗတ္ထ သောတ္ထိံ ဂစ္ဆန္တိ၊ တံ တေသံ မင်္ဂလ’မုတ္တမံ။</p> <p>မင်္ဂလသုတ္တံ နိဋ္ဌိတံ။</p> <h3>၂။ ရတနသုတ်</h3> <p>၂၅။ ပဏိဓာနတော ပဋ္ဌာယ တထာဂတဿ ဒသ ပါရမိယော၊<br> ဒသ ဥပပါရမိယော, ဒသ ပရမတ္ထပါရမိယောတိ<br> သမတိံသ ပါရမိယော, ပဉ္စ မဟာပရိစ္စာဂေ၊<br> လောကတ္ထစရိယံ ဉာတတ္ထစရိယံ ဗုဒ္ဓတ္ထစရိယန္တိ<br> တိဿော စရိယာယော ပစ္ဆိမဘဝေ ဂဗ္ဘဝေါက္ကန္တိံ<br> ဇာတိံ အဘိနိက္ခမနံ ပဓာနစရိယံ ဗောဓိပလ္လင်္ကေ<br> မာရဝိဇယံ သဗ္ဗညုတညာဏပ္ပဋိဝေဓံ<br> ဓမ္မစက္ကပ္ပဝတ္တနံ နဝ လောကုတ္တရဓမ္မေတိ<br> သဗ္ဗေပိ’မေ ဗုဒ္ဓဂုဏေ အာဝဇ္ဇေတွာ<br> ဝေသာလိယာ တီသု ပါကာရန္တရေသု<br> တိယာမရတ္တိံ ပရိတ္တံ ကရောန္တော<br> အာယသ္မာ အာနန္ဒတ္ထေရော ဝိယ<br> ကာရုညစိတ္တံ ဥပဋ္ဌပေတွာ --</p> <p>၂၆။ ကောဋီသတသဟဿေသု၊ စက္ကဝါဠေသု ဒေဝတာ။<br> ယဿာ’ဏံ ပဋိဂ္ဂဏှန္တိ၊ ယဉ္စ ဝေသာလိယာ ပုရေ။</p> <p>၂၇။ ရောဂါမနုဿဒုဗ္ဘိက္ခ-သမ္ဘူတံ တိဝိဓံ ဘယံ။<br> ခိပ္ပ’မန္တရဓာပေသိ၊ ပရိတ္တံ တံ ဘဏာမ ဟေ။</p> <p>၂၈။ ယာနီဓ ဘူတာနိ သမာဂတာနိ၊ ဘုမ္မာနိ ဝါ ယာနိ ဝ အန္တလိက္ခေ။<br> သဗ္ဗေဝ ဘူတာ သုမနာ ဘဝန္တု၊ အထောပိ သက္ကစ္စ သုဏန္တု ဘာသိတံ။</p> <p>၂၉။ တသ္မာ ဟိ ဘူတာ နိသာမေထ သဗ္ဗေ၊ မေတ္တံ ကရောထ မာနုသိယာ ပဇာယ။<br> ဒိဝါ စ ရတ္တော စ ဟရန္တိ ယေ ဗလိ ံ၊ တသ္မာ ဟိ နေ ရက္ခထ အပ္ပမတ္တာ။</p> <p>၃၀။ ယံ ကိဉ္စိ ဝိတ္တံ ဣဓ ဝါ ဟုရံ ဝါ၊ သဂ္ဂေသု ဝါ ယံ ရတနံ ပဏီတံ။<br> န နော သမံ အတ္ထိ တထာဂတေန၊ ဣဒမ္ပိ ဗုဒ္ဓေ ရတနံ ပဏီတံ၊<br> ဧတေန သစ္စေန သုဝတ္ထိ ဟောတု။</p> <p>၃၁။ ခယံ ဝိရာဂံ အမတံ ပဏီတံ၊ ယဒဇ္ဈဂါ သကျမုနီ သမာဟိတော။<br> န တေန ဓမ္မေန သမတ္ထိ ကိဉ္စိ၊ ဣဒမ္ပိ ဓမ္မေ ရတနံ ပဏီတံ၊<br> ဧတေန သစ္စေန သုဝတ္ထိ ဟောတု။</p> <p>၃၂။ ယံ ဗုဒ္ဓသေဋ္ဌော ပရိဝဏ္ဏယီ သုစိံ၊ သမာဓိ’မာနန္တရိကညမာဟု။<br> သမာဓိနာ တေန သမော န ဝိဇ္ဇတိ၊ ဣဒမ္ပိ ဓမ္မေ ရတနံ ပဏီတံ၊<br> ဧတေန သစ္စေန သုဝတ္ထိ ဟောတု။</p> <p>၃၃။ ယေ ပုဂ္ဂလာ အဋ္ဌ သတံ ပသတ္ထာ၊ စတ္တာရိ ဧတာနိ ယုဂါနိ ဟောန္တိ။<br> တေ ဒက္ခိဏေယျာ သုဂတဿ သာဝကာ၊ ဧတေသု ဒိန္နာနိ မဟပ္ဖလာနိ။<br> ဣဒမ္ပိ သံဃေ ရတနံ ပဏီတံ၊ ဧတေန သစ္စေန သုဝတ္ထိ ဟောတု။</p> <p>၃၄။ ယေ သုပ္ပယုတ္တာ မနသာ ဒဠှေန၊ နိက္ကာမိနော ဂေါတမသာသနမှိ။<br> တေ ပတ္တိပတ္တာ အမတံ ဝိဂယှ၊ လဒ္ဓါ မုဓာ နိဗ္ဗုတိံ ဘုဉ္ဇမာနာ။<br> ဣဒမ္ပိ သံဃေ ရတနံ ပဏီတံ၊ ဧတေန သစ္စေန သုဝတ္ထိ ဟောတု။</p> <p>၃၅။ ယထိန္ဒခီလော ပထဝိဿိတော သိယာ၊ စတုဗ္ဘိ ဝါတေဟိ အသမ္ပကမ္ပိယော။<br> တထူပမံ သပ္ပုရိသံ ဝဒါမိ၊ ယော အရိယသစ္စာနိ အဝေစ္စ ပဿတိ။<br> ဣဒမ္ပိ သံဃေ ရတနံ ပဏီတံ၊ ဧတေန သစ္စေန သုဝတ္ထိ ဟောတု။</p> <p>၃၆။ ယေ အရိယသစ္စာနိ ဝိဘာဝယန္တိ၊ ဂမ္ဘီရပညေန သုဒေသိတာနိ။<br> ကိဉ္စာပိ တေ ဟောန္တိ ဘုသံ ပမတ္တာ၊ န တေ ဘဝံ အဋ္ဌမ’မာဒိယန္တိ။<br> ဣဒမ္ပိ သံဃေ ရတနံ ပဏီတံ၊ ဧတေန သစ္စေန သုဝတ္ထိ ဟောတု။</p> <p>၃၇။ သဟာဝဿ ဒဿနသမ္ပဒါယ၊ တယဿု ဓမ္မာ ဇဟိတာ ဘဝန္တိ။<br> သက္ကာယဒိဋ္ဌီ ဝိစိကိစ္ဆိတဉ္စ၊ သီလဗ္ဗတံ ဝါပိ ယဒတ္ထိ ကိဉ္စိ။</p> <p>၃၈။ စတူဟပါယေဟိ စ ဝိပ္ပမုတ္တော၊ ဆ စာဘိဌာနာနိ အဘဗ္ဗ ကာတုံ။<br> ဣဒမ္ပိ သံဃေ ရတနံ ပဏီတံ၊ ဧတေန သစ္စေန သုဝတ္ထိ ဟောတု။</p> <p>၃၉။ ကိဉ္စာပိ သော ကမ္မ ကရောတိ ပါပကံ၊ ကာယေန ဝါစာ ဥဒ စေတသာ ဝါ။<br> အဘဗ္ဗ သော တဿ ပဋိစ္ဆဒါယ၊ အဘဗ္ဗတာ ဒိဋ္ဌပဒဿ ဝုတ္တာ။<br> ဣဒမ္ပိ သံဃေ ရတနံ ပဏီတံ၊ ဧတေန သစ္စေန သုဝတ္ထိ ဟောတု။</p> <p>၄၀။ ဝနပ္ပဂုမ္ဗေ ယထ ဖုဿိတဂ္ဂေ၊ ဂိမှာနမာသေ ပဌမသ္မိံ ဂိမှေ။<br> တထူပမံ ဓမ္မဝရံ အဒေသယိ၊ နိဗ္ဗာနဂါမိံ ပရမံဟိတာယ။<br> ဣဒမ္ပိ ဗုဒ္ဓေ ရတနံ ပဏီတံ၊ ဧတေန သစ္စေန သုဝတ္ထိ ဟောတု။</p> <p>၄၁။ ဝရော ဝရညူ ဝရဒေါ ဝရာဟရော၊ အနုတ္တရော ဓမ္မဝရံ အဒေသယိ။<br> ဣဒမ္ပိ ဗုဒ္ဓေ ရတနံ ပဏီတံ၊ ဧတေန သစ္စေန သုဝတ္ထိ ဟောတု။</p> <p>၄၂။ ခီဏံ ပုရာဏံ နဝ နတ္ထိသမ္ဘဝံ၊ ဝိရတ္တစိတ္တာ’ယတိကေ ဘဝသ္မိံ။<br> တေ ခီဏဗီဇာ အဝိရူဠှိဆန္ဒာ၊ နိဗ္ဗန္တိ ဓီရာ ယထာယံ ပဒီပေါ။<br> ဣဒမ္ပိ သံဃေ ရတနံ ပဏီတံ၊ ဧတေန သစ္စေန သုဝတ္ထိ ဟောတု။</p> <p>၄၃။ ယာနီဓ ဘူတာနိ သမာဂတာနိ၊ ဘုမ္မာနိ ဝါ ယာနိ ဝ အန္တလိက္ခေ။<br> တထာဂတံ ဒေဝမနုဿပူဇိတံ၊ ဗုဒ္ဓံ နမဿာမ သုဝတ္ထိ ဟောတု။</p> <p>၄၄။ ယာနီဓ ဘူတာနိ သမာဂတာနိ၊ ဘုမ္မာနိ ဝါ ယာနိ ဝ အန္တလိက္ခေ။<br> တထာဂတံ ဒေဝမနုဿပူဇိတံ၊ ဓမ္မံ နမဿာမ သုဝတ္ထိ ဟောတု။</p> <p>၄၅။ ယာနီဓ ဘူတာနိ သမာဂတာနိ၊ ဘုမ္မာနိ ဝါ ယာနိ ဝ အန္တလိက္ခေ။<br> တထာဂတံ ဒေဝမနုဿပူဇိတံ၊ သံဃံ နမဿာမ သုဝတ္ထိ ဟောတု။</p> <p><b>ရတနသုတ္တံ နိဋ္ဌိတံ။</b></p> <h3>၃။ မေတ္တသုတ်</h3> <p class="stanza">၄၆။ ယဿာ’နုဘာဝတော ယက္ခာ၊ နေဝ ဒဿေန္တိ ဘီသနံ။<br> ယမှိ စေဝါ’နုယုဉ္ဇန္တော၊ ရတ္တိန္ဒိဝ’မတန္ဒိတော။</p> <p class="stanza">၄၇။ သုခံ သုပတိ သုတ္တော စ၊ ပါပံ ကိဉ္စိ န ပဿတိ။<br> ဧဝမာဒိဂုဏူပေတံ၊ ပရိတ္တံ တံ ဘဏာမ ဟေ။</p> <p class="stanza">၄၈။ ကရဏီယ’မတ္ထကုသလေန၊ ယန္တ သန္တံ ပဒံ အဘိသမေစ္စ။<br> သက္ကော ဥဇူ စ သုဟုဇူ စ၊ သုဝစော စဿ မုဒု အနတိမာနီ။</p> <p class="stanza">၄၉။ သန္တုဿကော စ သုဘရော စ၊ အပ္ပကိစ္စော စ သလ္လဟုကဝုတ္တိ။<br> သန္တိန္ဒြိယော စ နိပကော စ၊ အပ္ပဂဗ္ဘော ကုလေသွ’နနုဂိဒ္ဓေါ။</p> <p class="stanza">၅၀။ န စ ခုဒ္ဒ’မာစရေ ကိဉ္စိ၊ ယေန ဝိညူ ပရေ ဥပဝဒေယျုံ။<br> သုခိနော ဝ ခေမိနော ဟောန္တု၊ သဗ္ဗသတ္တာ ဘဝန္တု သုခိတတ္တာ။</p> <p class="stanza">၅၁။ ယေ ကေစိ ပါဏဘူတတ္ထိ၊ တသာ ဝါ ထာဝရာ ဝ’နဝသေသာ။<br> ဒီဃာ ဝါ ယေ ဝ မဟန္တာ၊ မဇ္ဈိမာ ရဿကာ အဏုကထူလာ။</p> <p class="stanza">၅၂။ ဒိဋ္ဌာ ဝါ ယေဝ အဒိဋ္ဌာ၊ ယေ ဝ ဒူရေ ဝသန္တိ အဝိဒူရေ။<br> ဘူတာ ဝ သမ္ဘဝေသီ ဝ၊ သဗ္ဗသတ္တာ ဘဝန္တု သုခိတတ္တာ။</p> <p class="stanza">၅၃။ န ပရော ပရံ နိကုဗ္ဗေထ၊ နာတိမညေထ ကတ္ထစိ န ကဉ္စိ။<br> ဗျာရောသနာ ပဋိဃသည၊ နာညမညဿ ဒုက္ခ’မိစ္ဆေယျ။</p> <p class="stanza">၅၄။ မာတာ ယထာ နိယံ ပုတ္တ-မာယုသာ ဧကပုတ္တ’မနုရက္ခေ။<br> ဧဝမ္ပိ သဗ္ဗဘူတေသု၊ မာနသံ ဘာဝယေ အပရိမာဏံ။</p> <p class="stanza">၅၅။ မေတ္တဉ္စ သဗ္ဗလောကသ္မိ၊ မာနသံ ဘာဝယေ အပရိမာဏံ။<br> ဥဒ္ဓံ အဓော စ တိရိယဉ္စ၊ အသမ္ဗာဓံ အဝေရ’မသပတ္တံ။</p> <p class="stanza">၅၆။ တိဋ္ဌံ စရံ နိသိန္နော ဝ၊ သယာနော ယာဝတာ’ဿ ဝိတမိဒ္ဓေါ။<br> ဧတံ သတိံ အဓိဋ္ဌေယျ၊ ဗြဟ္မ’မေတံ ဝိဟာရ’မိဓ မာဟု။</p> <p class="stanza">၅၇။ ဒိဋ္ဌိဉ္စ အနုပဂ္ဂမ္မ၊ သီလဝါ ဒဿနေန သမ္ပန္နော။<br> ကာမေသု ဝိနေယျ ဂေဓံ၊ န ဟိ ဇာတု’ဂ္ဂဗ္ဘသေယျ ပုန ရေတိ။</p> <p class="end-note">မေတ္တသုတ္တံ နိဋ္ဌိတံ။</p> <h3>၄။ ခန္ဓသုတ်</h3> <p class="stanza">၅၈။ သဗ္ဗာသီဝိသဇာတီနံ၊ ဒိဗ္ဗမန္တာဂဒံ ဝိယ။<br> ယံ နာသေတိ ဝိသံ ဃောရံ၊ သေသဉ္စာပိ ပရိဿယံ။</p> <p class="stanza">၅၉။ အာဏာက္ခေတ္တမှိ သဗ္ဗတ္ထ၊ သဗ္ဗဒါ သဗ္ဗပါဏိနံ။<br> သဗ္ဗသောပိ နိဝါရေတိ၊ ပရိတ္တံ တံ ဘဏာမ ဟေ။</p> <p class="stanza">၆၀။ ဝိရူပက္ခေဟိ မေ မေတ္တံ၊ မေတ္တံ ဧရာပထေဟိ မေ။<br> ဆဗျာပုတ္တေဟိ မေ မေတ္တံ၊ မေတ္တံ ကဏှာဂေါတမကေဟိ စ။</p> <p class="stanza">၆၁။ အပါဒကေဟိ မေ မေတ္တံ၊ မေတ္တံ ဒွိပါဒကေဟိ မေ။<br> စတုပ္ပဒေဟိ မေ မေတ္တံ၊ မေတ္တံ ဗဟုပ္ပဒေဟိ မေ။</p> <p class="stanza">၆၂။ မာ မံ အပါဒကော ဟိံသိ၊ မာ မံ ဟိံသိ ဒွိပါဒကော။<br> မာ မံ စတုပ္ပဒေါ ဟိံသိ၊ မာ မံ ဟိံသိ ဗဟုပ္ပဒေါ။</p> <p class="stanza">၆၃။ သဗ္ဗေ သတ္တာ သဗ္ဗေ ပါဏာ၊ သဗ္ဗေ ဘူတာ စ ကေဝလာ။<br> သဗ္ဗေ ဘဒြာနိ ပဿန္တု၊ မာ ကဉ္စိ ပါပ’မာဂမာ။</p> <p class="stanza">၆၄။ အပ္ပမာဏော ဗုဒ္ဓေါ၊ အပ္ပမာဏော ဓမ္မော၊<br> အပ္ပမာဏော သံဃော၊ ပမာဏဝန္တာနိ သရီသပါနိ။<br> အဟိ ဝိစ္ဆိကာ သတပဒီ၊ ဥဏ္ဏနာဘီ သရဗူ မူသိကာ။</p> <p class="stanza">၆၅။ ကတာ မေ ရက္ခာ, ကတံ မေ ပရိတ္တံ၊ ပဋိက္ကမန္တု ဘူတာနိ။<br> သောဟံ နမော ဘဂဝတော၊ နမော သတ္တန္နံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓါနံ။</p> <p class="end-note">ခန္ဓသုတ္တံ နိဋ္ဌိတံ။</p> <h3>၅။ မောရသုတ်</h3> <p class="stanza">၆၆။ ပူရေန္တံ ဗောဓိသမ္ဘာရေ၊ နိဗ္ဗတ္တံ မောရယောနိယံ။<br> ယေန သံဝိဟိတာရက္ခံ၊ မဟာသတ္တံ ဝနေစရာ။</p> <p class="stanza">၆၇။ စိရဿံ ဝါယမန္တာပိ၊ နေဝ သက္ခိံသု ဂဏှိတုံ။<br> “ဗြဟ္မမန္တ”န္တိ အက္ခာတံ၊ ပရိတ္တံ တံ ဘဏာမ ဟေ။</p> <p class="stanza">၆၈။ ဥဒေတ’ယံ စက္ခုမာ ဧကရာဇာ၊ ဟရိဿဝဏ္ဏော ပထဝိပ္ပဘာသော။<br> တံ တံ နမဿာမိ ဟရိဿဝဏ္ဏံ ပထဝိပ္ပဘာသံ၊ တယာ’ဇ္ဇ ဂုတ္တာ ဝိဟရေမု ဒိဝသံ။</p> <p class="stanza">၆၉။ ယေ ဗြာဟ္မဏာ ဝေဒဂူ သဗ္ဗဓမ္မေ၊ တေ မေ နမော, တေ စ မံ ပါလယန္တု။<br> နမတ္ထု ဗုဒ္ဓါနံ, နမတ္ထု ဗောဓိယာ၊ နမော ဝိမုတ္တာနံ, နမော ဝိမုတ္တိယာ။<br> ဣမံ သော ပရိတ္တံ ကတွာ၊ မောရော စရတိ ဧသနာ။</p> <p class="stanza">၇၀။ အပေတ’ယံ စက္ခုမာ ဧကရာဇာ၊ ဟရိဿဝဏ္ဏော ပထဝိပ္ပဘာသော။<br> တံ တံ နမဿာမိ ဟရိဿဝဏ္ဏံ ပထဝိပ္ပဘာသံ၊ တယာ’ဇ္ဇ ဂုတ္တာ ဝိဟရေမု ရတ္တိံ။</p> <p class="stanza">၇၁။ ယေ ဗြာဟ္မဏာ ဝေဒဂူ သဗ္ဗဓမ္မေ၊ တေ မေ နမော, တေ စ မံ ပါလယန္တု။<br> နမတ္ထု ဗုဒ္ဓါနံ, နမတ္ထု ဗောဓိယာ၊ နမော ဝိမုတ္တာနံ, နမော ဝိမုတ္တိယာ။<br> ဣမံ သော ပရိတ္တံ ကတွာ၊ မောရော ဝါသ’မကပ္ပယိ။</p> <p class="end-note">မောရသုတ္တံ နိဋ္ဌိတံ။</p> <h3>၆။ ဝဋ္ဋသုတ်</h3> <p class="stanza">၇၂။ ပူရေန္တံ ဗောဓိသမ္ဘာရေ၊ နိဗ္ဗတ္တံ ဝဋ္ဋဇာတိယံ။<br> ယဿ တေဇေန ဒါဝဂ္ဂိ၊ မဟာသတ္တံ ဝိဝဇ္ဇယိ။</p> <p class="stanza">၇၃။ ထေရဿ သာရိပုတ္တဿ၊ လောကနာထေန ဘာသိတံ။<br> ကပ္ပဋ္ဌာယိံ မဟာတေဇံ၊ ပရိတ္တံ တံ ဘဏာမ ဟေ။</p> <p class="stanza">၇၄။ အတ္ထိ လောကေ သီလဂုဏော၊ သစ္စံ သောစေယျ’နုဒ္ဒယာ။<br> တေန သစ္စေန ကာဟာမိ၊ သစ္စကိရိယ’မုတ္တမံ။</p> <p class="stanza">၇၅။ အာဝေဇ္ဇေတွာ ဓမ္မဗလံ၊ သရိတွာ ပုဗ္ဗကေ ဇိနေ။<br> သစ္စဗလ’မဝဿာယ၊ သစ္စကိရိယ’မကာသဟံ။</p> <p class="stanza">၇၆။ သန္တိ ပက္ခာ အပတနာ၊ သန္တိ ပါဒါ အဝဉ္စနာ။<br> မာတာ ပိတာ စ နိက္ခန္တာ၊ ဇာတဝေဒ ပဋိက္ကမ။</p> <p class="stanza">၇၇။ သဟ သစ္စေ ကတေ မယှံ၊ မဟာပဇ္ဇလိတော သိခီ။<br> ဝဇ္ဇေသိ သောဠသ ကရီသာနိ၊ ဥဒကံ ပတွာ ယထာ သိခီ။<br> သစ္စေန မေ သမော နတ္ထိ၊ ဧသာ မေ သစ္စပါရမီ။</p> <p class="end-note">ဝဋ္ဋသုတ္တံ နိဋ္ဌိတံ။</p> <h3>၇။ ဓဇဂ္ဂသုတ်</h3> <p class="stanza">၇၈။ ယဿာ’နုဿရဏေနာပိ၊ အန္တလိက္ခေပိ ပါဏိနော။<br> ပတိဋ္ဌ’မဓိဂစ္ဆန္တိ၊ ဘူမိယံ ဝိယ သဗ္ဗထာ။</p> <p class="stanza">၇၉။ သဗ္ဗုပဒ္ဒဝဇာလမှာ၊ ယက္ခစောရာဒိသမ္ဘဝါ။<br> ဂဏနာ န စ မုတ္တာနံ၊ ပရိတ္တံ တံ ဘဏာမ ဟေ။</p> <p class="stanza">၈၀။ ဧဝံ မေ သုတံ --<br> ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ<br> ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ။</p> <p class="stanza">၈၁။ တတြ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ - “ဘိက္ခဝေါ”တိ။<br> “ဘဒန္တေ”တိ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ။<br> ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ --<br> ဘူတပုဗ္ဗံ ဘိက္ခဝေ<br> ဒေဝါသုရသင်္ဂါမော သမုပဗျူဠှော အဟောသိ။<br> အထ ခေါ ဘိက္ခဝေ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော<br> ဒေဝေ တာဝတိံသေ အာမန္တေသိ --<br> “သစေ မာရိသာ ဒေဝါနံ သင်္ဂါမဂတာနံ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ<br> ဘယံ ဝါ ဆမ္ဘိတတ္တံ ဝါ လောမဟံသော ဝါ၊<br> မမေဝ တသ္မိံ သမယေ ဓဇဂ္ဂံ ဥလ္လောကေယျာထ။<br> မမံ ဟိ ဝေါ ဓဇဂ္ဂံ ဥလ္လောကယတံ<br> ယံ ဘဝိဿတိ ဘယံ ဝါ ဆမ္ဘိတတ္တံ ဝါ လောမဟံသော ဝါ၊<br> သော ပဟီယိဿတိ။</p> <p class="stanza">၈၂။ နော စေ မေ ဓဇဂ္ဂံ ဥလ္လောကေယျာထ၊<br> အထ ပဇာပတိဿ ဒေဝရာဇဿ ဓဇဂ္ဂံ ဥလ္လောကေယျာထ။<br> ပဇာပတိဿ ဟိ ဝေါ ဒေဝရာဇဿ ဓဇဂ္ဂံ ဥလ္လောကယတံ<br> ယံ ဘဝိဿတိ ဘယံ ဝါ ဆမ္ဘိတတ္တံ ဝါ လောမဟံသော ဝါ၊<br> သော ပဟီယိဿတိ။</p> <p class="stanza">၈၃။ နော စေ ပဇာပတိဿ ဒေဝရာဇဿ ဓဇဂ္ဂံ ဥလ္လောကေယျာထ၊<br> အထ ဝရုဏဿ ဒေဝရာဇဿ ဓဇဂ္ဂံ ဥလ္လောကေယျာထ။<br> ဝရုဏဿ ဟိ ဝေါ ဒေဝရာဇဿ ဓဇဂ္ဂံ ဥလ္လောကယတံ<br> ယံ ဘဝိဿတိ ဘယံ ဝါ ဆမ္ဘိတတ္တံ ဝါ လောမဟံသော ဝါ၊<br> သော ပဟီယိဿတိ။</p> <p class="stanza">၈၄။ နော စေ ဝရုဏဿ ဒေဝရာဇဿ ဓဇဂ္ဂံ ဥလ္လောကေယျာထ၊<br> အထ ဤသာနဿ ဒေဝရာဇဿ ဓဇဂ္ဂံ ဥလ္လောကေယျာထ။<br> ဤသာနဿ ဟိ ဝေါ ဒေဝရာဇဿ ဓဇဂ္ဂံ ဥလ္လောကယတံ<br> ယံ ဘဝိဿတိ ဘယံ ဝါ ဆမ္ဘိတတ္တံ ဝါ လောမဟံသော ဝါ၊<br> သော ပဟီယိဿတီ”တိ။</p> <p class="stanza">၈၅။ တံ ခေါ ပန ဘိက္ခဝေ<br> သက္ကဿ ဝါ ဒေဝါနမိန္ဒဿ ဓဇဂ္ဂံ ဥလ္လောကယတံ၊<br> ပဇာပတိဿ ဝါ ဒေဝရာဇဿ ဓဇဂ္ဂံ ဥလ္လောကယတံ၊<br> ဝရုဏဿ ဝါ ဒေဝရာဇဿ ဓဇဂ္ဂံ ဥလ္လောကယတံ၊<br> ဤသာနဿ ဝါ ဒေဝရာဇဿ ဓဇဂ္ဂံ ဥလ္လောကယတံ<br> ယံ ဘဝိဿတိ ဘယံ ဝါ ဆမ္ဘိတတ္တံ ဝါ လောမဟံသော ဝါ၊<br> သော ပဟီယေထာပိ နောပိ ပဟီယေထ။</p> <p class="stanza">၈၆။ တံ ကိဿ ဟေတု?<br> သက္ကော ဟိ ဘိက္ခဝေ ဒေဝါနမိန္ဒော<br> အဝီတရာဂေါ အဝီတဒေါသော အဝီတမောဟော<br> ဘီရု ဆမ္ဘီ ဥတြာသီ ပလာယီတိ။</p> <p class="stanza">၈၇။ အဟဉ္စ ခေါ ဘိက္ခဝေ ဧဝံ ဝဒါမိ၊<br> သစေ တုမှာကံ ဘိက္ခဝေ<br> အရညဂတာနံ ဝါ ရုက္ခမူလဂတာနံ ဝါ<br> သုညာဂါရဂတာနံ ဝါ<br> ဥပ္ပဇ္ဇေယျ ဘယံ ဝါ ဆမ္ဘိတတ္တံ ဝါ လောမဟံသော ဝါ၊<br> မမေဝ တသ္မိံ သမယေ အနုဿရေယျာထ --</p> <p class="stanza">၈၈။ “ဣတိပိ သော ဘဂဝါ အရဟံ, သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ,<br> ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နော, သုဂတော, လောကဝိဒူ,<br> အနုတ္တရော ပုရိသဒမ္မသာရထိ,<br> သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ, ဗုဒ္ဓေါ, ဘဂဝါ”တိ။</p> <p class="stanza">၈၉။ မမံ ဟိ ဝေါ ဘိက္ခဝေ အနုဿရတံ<br> ယံ ဘဝိဿတိ ဘယံ ဝါ ဆမ္ဘိတတ္တံ ဝါ လောမဟံသော ဝါ၊<br> သော ပဟီယိဿတိ။</p> <p class="stanza">၉၀။ နော စေ မံ အနုဿရေယျာထ၊<br> အထ ဓမ္မံ အနုဿရေယျာထ --</p> <p class="stanza">၉၁။ “သွာက္ခာတော ဘဂဝတာ ဓမ္မော,<br> သန္ဒိဋ္ဌိကော, အကာလိကော,<br> ဧဟိပဿိကော, ဩပနေယျိကော,<br> ပစ္စတ္တံ ဝေဒိတဗ္ဗော ဝိညူဟီ”တိ။</p> <p class="stanza">၉၂။ ဓမ္မံ ဟိ ဝေါ ဘိက္ခဝေ အနုဿရတံ<br> ယံ ဘဝိဿတိ ဘယံ ဝါ ဆမ္ဘိတတ္တံ ဝါ လောမဟံသော ဝါ၊<br> သော ပဟီယိဿတိ။</p> <p class="stanza">၉၃။ နော စေ ဓမ္မံ အနုဿရေယျာထ၊<br> အထ သံဃံ အနုဿရေယျာထ --</p> <p class="stanza">၉၄။ “သုပ္ပဋိပန္နော ဘဂဝတော သာဝကသံဃော,<br> ဥဇုပ္ပဋိပန္နော ဘဂဝတော သာဝကသံဃော,<br> ဉာယပ္ပဋိပန္နော ဘဂဝတော သာဝကသံဃော,<br> သာမီစိပ္ပဋိပန္နော ဘဂဝတော သာဝကသံဃော,<br> ယဒိဒံ စတ္တာရိ ပုရိသယုဂါနိ အဋ္ဌ ပုရိသပုဂ္ဂလာ၊<br> ဧသ ဘဂဝတော သာဝကသံဃော<br> အာဟုနေယျော ပါဟုနေယျော<br> ဒက္ခိဏေယျော အဉ္ဇလိကရဏီယော<br> အနုတ္တရံ ပုညက္ခေတ္တံ လောကဿာ”တိ။</p> <p class="stanza">၉၅။ သံဃံ ဟိ ဝေါ ဘိက္ခဝေ အနုဿရတံ<br> ယံ ဘဝိဿတိ ဘယံ ဝါ ဆမ္ဘိတတ္တံ ဝါ လောမဟံသော ဝါ၊<br> သော ပဟီယိဿတိ။</p> <p class="stanza">၉၆။ တံ ကိဿ ဟေတု?<br> တထာဂတော ဟိ ဘိက္ခဝေ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ<br> ဝီတရာဂေါ ဝီတဒေါသော ဝီတမောဟော<br> အဘီရု အစ္ဆမ္ဘီ အနုတြာသီ အပလာယီတိ။</p> <p class="stanza">၉၇။ ဣဒ’မဝေါစ ဘဂဝါ။ ဣဒံ ဝတွာန သုဂတော<br> အထာ’ပရံ ဧတဒဝေါစ သတ္ထာ --</p> <p class="stanza">၉၈။ အရညေ ရုက္ခမူလေ ဝါ၊ သုညာဂါရေ ဝ ဘိက္ခဝေါ။<br> အနုဿရေထ သမ္ဗုဒ္ဓံ၊ ဘယံ တုမှာက နော သိယာ။</p> <p class="stanza">၉၉။ နော စေ ဗုဒ္ဓံ သရေယျာထ၊ လောကဇေဋ္ဌံ နရာသဘံ။<br> အထ ဓမ္မံ သရေယျာထ၊ နိယျာနိကံ သုဒေသိတံ။</p> <p class="stanza">၁၀ဝ။နော စေ ဓမ္မံ သရေယျာထ၊ နိယျာနိကံ သုဒေသိတံ။<br> အထ သံဃံ သရေယျာထ၊ ပုညက္ခေတ္တံ အနုတ္တရံ။</p> <p class="stanza">၁၀၁။ ဧဝံ ဗုဒ္ဓံ သရန္တာနံ၊ ဓမ္မံ သံဃဉ္စ ဘိက္ခဝေါ။<br> ဘယံ ဝါ ဆမ္ဘိတတ္တံ ဝါ၊ လောမဟံသော န ဟေဿတိ။</p> <p class="end-note">ဓဇဂ္ဂသုတ္တံ နိဋ္ဌိတံ။</p> <h3>၈။ အာဋာနာဋိယသုတ်</h3> <p class="stanza">၁၀၂။ အပ္ပသန္နေဟိ နာထဿ၊ သာသနေ သာဓု သမ္မတေ။<br> အမနုဿေဟိ စဏ္ဍေဟိ၊ သဒါ ကိဗ္ဗိသကာရိဘိ။</p> <p class="stanza">၁၀၃။ ပရိသာနံ စတဿန္နံ၊ အဟိံသာယ စ ဂုတ္တိယာ။<br> ယံ ဒေသေသိ မဟာဝီရော၊ ပရိတ္တံ တံ ဘဏာမ ဟေ။</p> <p class="stanza">၁၀၄။ ဝိပဿိဿ စ နမတ္ထု၊ စက္ခုမန္တဿ သိရီမတော။<br> သိခိဿပိ စ နမတ္ထု၊ သဗ္ဗဘူတာနုကမ္ပိနော။</p> <p class="stanza">၁၀၅။ ဝေဿဘုဿ စ နမတ္ထု၊ နှာတကဿ တပဿိနော။<br> နမတ္ထု ကကုသန္ဓဿ၊ မာရသေနာပမဒ္ဒိနော။</p> <p class="stanza">၁၀၆။ ကောဏာဂမနဿ နမတ္ထု၊ ဗြာဟ္မဏဿ ဝုသီမတော။<br> ကဿပဿ စ နမတ္ထု၊ ဝိပ္ပမုတ္တဿ သဗ္ဗဓိ။</p> <p class="stanza">၁၀၇။ အင်္ဂီရသဿ နမတ္ထု၊ သကျပုတ္တဿ သိရီမတော။<br> ယော ဣမံ ဓမ္မံ ဒေသေသိ၊ သဗ္ဗဒုက္ခာပနူဒနံ။</p> <p class="stanza">၁၀၈။ ယေ စာပိ နိဗ္ဗုတာ လောကေ၊ ယထာဘူတံ ဝိပဿိသုံ။<br> တေ ဇနာ အပိသုဏာ’ထ၊ မဟန္တာ ဝီတသာရဒါ။</p> <p class="stanza">၁၀၉။ ဟိတံ ဒေဝမနုဿာနံ၊ ယံ နမဿန္တိ ဂေါတမံ။<br> ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နံ၊ မဟန္တံ ဝီတသာရဒံ။</p> <p class="stanza">၁၁၀။ ဧတေ စညေ စ သမ္ဗုဒ္ဓါ၊ အနေကသတကောဋိယော။<br> သဗ္ဗေ ဗုဒ္ဓါ’သမသမာ၊ သဗ္ဗေ ဗုဒ္ဓါ မဟိဒ္ဓိကာ။</p> <p class="stanza">၁၁၁။ သဗ္ဗေ ဒသဗလူပေတာ၊ ဝေသာရဇ္ဇေဟု’ပါဂတာ။<br> သဗ္ဗေ တေ ပဋိဇာနန္တိ၊ အာသဘံ ဌာန’မုတ္တမံ။</p> <p class="stanza">၁၁၂။ သီဟနာဒံ နဒန္တေ’တေ၊ ပရိသာသု ဝိသာရဒါ။<br> ဗြဟ္မစက္ကံ ပဝတ္တေန္တိ၊ လောကေ အပ္ပဋိဝတ္တိယံ။</p> <p class="stanza">၁၁၃။ ဥပေတာ ဗုဒ္ဓဓမ္မေဟိ၊ အဋ္ဌာရသဟိ နာယကာ။<br> ဗာတ္တိံသလက္ခဏူပေတာ၊ သီတာနုဗျဉ္ဇနာဓရာ။</p> <p class="stanza">၁၁၄။ ဗျာမပ္ပဘာယ သုပ္ပဘာ၊ သဗ္ဗေ တေ မုနိကုဉ္ဇရာ။<br> ဗုဒ္ဓါ သဗ္ဗညုနော ဧတေ၊ သဗ္ဗေ ခီဏာသဝါ ဇိနာ။</p> <p class="stanza">၁၁၅။ မဟာပဘာ မဟာတေဇာ၊ မဟာပညာ မဟဗ္ဗလာ။<br> မဟာကာရုဏိကာ ဓီရာ၊ သဗ္ဗေသာနံ သုခါဝဟာ။</p> <p class="stanza">၁၁၆။ ဒီပါ နာထာ ပတိဋ္ဌာ စ၊ တာဏာ လေဏာ စ ပါဏိနံ။<br> ဂတီ ဗန္ဓူ မဟဿာသာ၊ သရဏာ စ ဟိတေသိနော။</p> <p class="stanza">၁၁၇။ သဒေဝကဿ လောကဿ၊ သဗ္ဗေ ဧတေ ပရာယဏာ။<br> တေသာ’ဟံ သိရသာ ပါဒေ၊ ဝန္ဒာမိ ပုရိသုတ္တမေ။</p> <p class="stanza">၁၁၈။ ဝစသာ မနသာ စေဝ၊ ဝန္ဒာမေ’တေ တထာဂတေ။<br> သယနေ အာသနေ ဌာနေ၊ ဂမနေ စာပိ သဗ္ဗဒါ။</p> <p class="stanza">၁၁၉။ သဒါ သုခေန ရက္ခန္တု၊ ဗုဒ္ဓါ သန္တိကရာ တုဝံ။<br> တေဟိ တွံ ရက္ခိတော သန္တော၊ မုတ္တော သဗ္ဗဘယေဟိ စ။</p> <p class="stanza">၁၂၀။ သဗ္ဗရောဂါ ဝိနီမုတ္တော၊ သဗ္ဗသန္တာပဝဇ္ဇိတော။<br> သဗ္ဗဝေရ’မတိက္ကန္တော၊ နိဗ္ဗုတော စ တုဝံ ဘဝ။</p> <p class="stanza">၁၂၁။ တေသံ သစ္စေန သီလေန၊ ခန္တိမေတ္တာဗလေန စ။<br> တေပိ အမှေ’နုရက္ခန္တု၊ အရောဂေန သုခေန စ။</p> <p class="stanza">၁၂၂။ပုရတ္ထိမသ္မိံ ဒိသာဘာဂေ၊ သန္တိ ဘူတာ မဟိဒ္ဓိကာ။<br> တေပိ အမှေ’နုရက္ခန္တု၊ အရောဂေန သုခေန စ။</p> <p class="stanza">၁၂၃။ ဒက္ခိဏသ္မိံ ဒိသာဘာဂေ၊ သန္တိ ဒေဝါ မဟိဒ္ဓိကာ။<br> တေပိ အမှေ’နုရက္ခန္တု၊ အရောဂေန သုခေန စ။</p> <p class="stanza">၁၂၄။ ပစ္ဆိမသ္မိံ ဒိသာဘာဂေ၊ သန္တိ နာဂါ မဟိဒ္ဓိကာ။<br> တေပိ အမှေ’နုရက္ခန္တု၊ အရောဂေန သုခေန စ။</p> <p class="stanza">၁၂၅။ ဥတ္တရသ္မိံ ဒိသာဘာဂေ၊ သန္တိ ယက္ခာ မဟိဒ္ဓိကာ။<br> တေပိ အမှေ’နုရက္ခန္တု၊ အရောဂေန သုခေန စ။</p> <p class="stanza">၁၂၆။ ပုရတ္ထိမေန ဓတရဋ္ဌော၊ ဒက္ခိဏေန ဝိရူဠှကော။<br> ပစ္ဆိမေန ဝိရူပက္ခော၊ ကုဝေရော ဥတ္တရံ ဒိသံ။</p> <p class="stanza">၁၂၇။ စတ္တာရော တေ မဟာရာဇာ၊ လောကပါလာ ယဿသိနော။<br> တေပိ အမှေ’နုရက္ခန္တု၊ အရောဂေန သုခေန စ။</p> <p class="stanza">၁၂၈။ အာကာသဋ္ဌာ စ ဘူမဋ္ဌာ၊ ဒေဝါ နာဂါ မဟိဒ္ဓိကာ။<br> တေပိ အမှေ’နုရက္ခန္တု၊ အရောဂေန သုခေန စ။</p> <p class="stanza">၁၂၉။ ဣဒ္ဓိမန္တော စ ယေ ဒေဝါ၊ ဝသန္တာ ဣဓ သာသနေ။<br> တေပိ အမှေ’နုရက္ခန္တု၊ အရောဂေန သုခေန စ။</p> <p class="stanza">၁၃၀။ သဗ္ဗီတိယော ဝိဝဇ္ဇန္တု၊ သောကော ရောဂေါ ဝိနဿတု။<br> မာ တေ ဘဝန္တွန္တရာယာ၊ သုခီ ဒီဃာယုကော ဘဝ။</p> <p class="stanza">၁၃၁။ အဘိဝါဒနသီလိဿ၊ နိစ္စံ ဝုဍ္ဎာပစာယိနော။<br> စတ္တာရော ဓမ္မာ ဝဍ္ဎန္တိ၊ အာယုဝဏ္ဏော သုခံ ဗလံ။</p> <p class="end-note">အာဋာနာဋိယသုတ္တံ နိဋ္ဌိတံ။</p> <h3>၉။ အင်္ဂုလိမာလသုတ်</h3> <p class="stanza">၁၃၂။ပရိတ္တံ ယံ ဘဏန္တဿ၊ နိသိန္နဋ္ဌာနဓောဝနံ။<br> ဥဒကမ္ပိ ဝိနာသေတိ၊ သဗ္ဗေမေဝ ပရိဿယံ။</p> <p class="stanza">၁၃၃။သောတ္ထိနာ ဂဗ္ဘဝုဋ္ဌာနံ၊ ယဉ္စ သာဓေတိ တင်္ခဏေ။<br> ထေရဿ’င်္ဂုလိမာလဿ၊ လောက နာထေန ဘာသိတံ။<br> ကပ္ပဋ္ဌာယိံ မဟာတေဇံ၊ ပရိတ္တံ တံ ဘဏာမ ဟေ။</p> <p class="stanza">၁၃၄။ ယတော’ဟံ ဘဂိနိ အရိယာယ ဇာတိယာ ဇာတော<br> နာဘိဇာနာမိ သဉ္စိစ္စ ပါဏံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေတာ။<br> တေန သစ္စေန သောတ္ထိ တေ ဟောတု သောတ္ထိ ဂဗ္ဘဿ။</p> <p class="end-note">အင်္ဂုလိမာလသုတ္တံ နိဋ္ဌိတံ။</p> <h3>၁၀။ ဗောဇ္ဈင်သုတ်များ</h3> <h3>(က) ပဌမဂိလာနသုတ်</h3> <p>ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဝေဠုဝနေ ကလန္ဒကနိဝါပေ။ တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ မဟာကဿပေါ ပိပ္ပလိဂုဟာယံ ဝိဟရတိ အာဗာဓိကော ဒုက္ခိတော ဗာဠှဂိလာနော။ အထ ခေါ ဘဂဝါ သာယနှသမယံ ပဋိသလ္လာနာ ဝုဋ္ဌိတော ယေနာယသ္မာ မဟာကဿပေါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ပညတ္တေ အာသနေ နိသီဒိ။ နိသဇ္ဇ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ မဟာကဿပံ ဧတဒဝေါစ --</p> <p>“ကစ္စိ တေ ကဿပ ခမနီယံ ကစ္စိ ယာပနီယံ? ကစ္စိ ဒုက္ခာ ဝေဒနာ ပဋိက္ကမန္တိ၊ နော အဘိက္ကမန္တိ၊ ပဋိက္ကမောသာနံ ပညာယတိ၊ နော အဘိက္ကမော”တိ? “န မေ ဘန္တေ ခမနီယံ၊ န ယာပနီယံ။ ဗာဠှာ မေ ဒုက္ခာ ဝေဒနာ အဘိက္ကမန္တိ၊ နော ပဋိက္ကမန္တိ၊ အဘိက္ကမောသာနံ ပညာယတိ၊ နော ပဋိက္ကမော”တိ။</p> <p>“သတ္တိမေ ကဿပ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ မယာ သမ္မဒက္ခာတာ ဘာဝိတာ ဗဟုလီကတာ အဘိညာယ သမ္ဗောဓာယ နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တန္တိ။ ကတမေ သတ္တ?—</p> <p>သတိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ ခေါ ကဿပ မယာ သမ္မဒက္ခာတော ဘာဝိတော ဗဟုလီကတော အဘိညာယ သမ္ဗောဓာယ နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တတိ။</p> <p>ဓမ္မဝိစယသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ ခေါ ကဿပ မယာ သမ္မဒက္ခာတော ဘာဝိတော ဗဟုလီကတော အဘိညာယ သမ္ဗောဓာယ နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တတိ။</p> <p>ဝီရိယသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ ခေါ ကဿပ မယာ သမ္မဒက္ခာတော ဘာဝိတော ဗဟုလီကတော အဘိညာယ သမ္ဗောဓာယ နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တတိ။</p> <p>ပီတိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ ခေါ ကဿပ မယာ သမ္မဒက္ခာတော ဘာဝိတော ဗဟုလီကတော အဘိညာယ သမ္ဗောဓာယ နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တတိ။</p> <p>ပဿဒ္ဓိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ ခေါ ကဿပ မယာ သမ္မဒက္ခာတော ဘာဝိတော ဗဟုလီကတော အဘိညာယ သမ္ဗောဓာယ နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တတိ။</p> <p>သမာဓိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ ခေါ ကဿပ မယာ သမ္မဒက္ခာတော ဘာဝိတော ဗဟုလီကတော အဘိညာယ သမ္ဗောဓာယ နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တတိ။</p> <p>ဥပေက္ခာသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ ခေါ ကဿပ မယာ သမ္မဒက္ခာတော ဘာဝိတော ဗဟုလီကတော အဘိညာယ သမ္ဗောဓာယ နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တတိ။</p> <p>ဣမေ ခေါ ကဿပ သတ္တ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ မယာ သမ္မဒက္ခာတာ ဘာဝိတာ ဗဟုလီကတာ အဘိညာယ သမ္ဗောဓာယ နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တန္တီ”တိ။</p> <p>“တဂ္ဃ ဘဂဝါ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ၊ တဂ္ဃ သုဂတ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ”တိ။</p> <p>ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ။ အတ္တမနော အာယသ္မာ မဟာကဿပေါ ဘဂဝတော ဘာသိတံ အဘိနန္ဒိ။ ဝုဋ္ဌဟိ စာယသ္မာ မဟာကဿပေါ တမှာ အာဗာဓာ။ တထာပဟီနော စာယသ္မတော မဟာကဿပဿ သော အာဗာဓော အဟောသီတိ။</p> <p>(သံ၊၃၊၇၁-၇၂၊ စာပိုဒ်၊၁၉၅။)</p> <h3>(ခ) ဒုတိယဂိလာနသုတ်</h3> <p>ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဝေဠုဝနေ ကလန္ဒကနိဝါပေ။ တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော ဂိဇ္ဈကူဋေ ပဗ္ဗတေ ဝိဟရတိ အာဗာဓိကော ဒုက္ခိတော ဗာဠှဂိလာနော။ အထ ခေါ ဘဂဝါ သာယနှသမယံ ပဋိသလ္လာနာ ဝုဋ္ဌိတော ယေနာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ပညတ္တေ အာသနေ နိသီဒိ။ နိသဇ္ဇ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနံ ဧတဒဝေါစ --</p> <p>“ကစ္စိ တေ မောဂ္ဂလ္လာန ခမနီယံ ကစ္စိ ယာပနီယံ? ကစ္စိ ဒုက္ခာ ဝေဒနာ ပဋိက္ကမန္တိ၊ နော အဘိက္ကမန္တိ၊ ပဋိက္ကမောသာနံ ပညာယတိ၊ နော အဘိက္ကမော”တိ? “န မေ ဘန္တေ ခမနီယံ၊ န ယာပနီယံ။ ဗာဠှာ မေ ဒုက္ခာ ဝေဒနာ အဘိက္ကမန္တိ၊ နော ပဋိက္ကမန္တိ၊ အဘိက္ကမောသာနံ ပညာယတိ၊ နော ပဋိက္ကမော”တိ။</p> <p>“သတ္တိမေ မောဂ္ဂလ္လာန ဗောဇ္ဈင်္ဂါ မယာ သမ္မဒက္ခာတာ ဘာဝိတာ ဗဟုလီကတာ အဘိညာယ သမ္ဗောဓာယ နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တန္တိ။ ကတမေ သတ္တ?—</p> <p>သတိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ ခေါ မောဂ္ဂလ္လာန မယာ သမ္မဒက္ခာတော ဘာဝိတော ဗဟုလီကတော အဘိညာယ သမ္ဗောဓာယ နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တတိ။</p> <p>ဓမ္မဝိစယသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ ခေါ မောဂ္ဂလ္လာန မယာ သမ္မဒက္ခာတော ဘာဝိတော ဗဟုလီကတော အဘိညာယ သမ္ဗောဓာယ နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တတိ။</p> <p>ဝီရိယသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ ခေါ မောဂ္ဂလ္လာန မယာ သမ္မဒက္ခာတော ဘာဝိတော ဗဟုလီကတော အဘိညာယ သမ္ဗောဓာယ နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တတိ။</p> <p>ပီတိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ ခေါ မောဂ္ဂလ္လာန မယာ သမ္မဒက္ခာတော ဘာဝိတော ဗဟုလီကတော အဘိညာယ သမ္ဗောဓာယ နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တတိ။</p> <p>ပဿဒ္ဓိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ ခေါ မောဂ္ဂလ္လာန မယာ သမ္မဒက္ခာတော ဘာဝိတော ဗဟုလီကတော အဘိညာယ သမ္ဗောဓာယ နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တတိ။</p> <p>သမာဓိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ ခေါ မောဂ္ဂလ္လာန မယာ သမ္မဒက္ခာတော ဘာဝိတော ဗဟုလီကတော အဘိညာယ သမ္ဗောဓာယ နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တတိ။</p> <p>ဥပေက္ခာသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ ခေါ မောဂ္ဂလ္လာန မယာ သမ္မဒက္ခာတော ဘာဝိတော ဗဟုလီကတော အဘိညာယ သမ္ဗောဓာယ နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တတိ။</p> <p>ဣမေ ခေါ မောဂ္ဂလ္လာန သတ္တ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ မယာ သမ္မဒက္ခာတာ ဘာဝိတာ ဗဟုလီကတာ အဘိညာယ သမ္ဗောဓာယ နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တန္တီ”တိ။</p> <p>“တဂ္ဃ ဘဂဝါ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ၊ တဂ္ဃ သုဂတ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ”တိ။</p> <p>ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ။ အတ္တမနော အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော ဘဂဝတော ဘာသိတံ အဘိနန္ဒိ။ ဝုဋ္ဌဟိ စာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော တမှာ အာဗာဓာ။ တထာပဟီနော စာယသ္မတော မဟာမောဂ္ဂလ္လာနဿ သော အာဗာဓော အဟောသီတိ။</p> <p>(သံ၊၃၊၇၂-၇၃၊ စာပိုဒ်၊၁၉၆။)</p> <h3>(ဂ) တတိယဂိလာနသုတ္တံ</h3> <p>ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဝေဠုဝနေ ကလန္ဒကနိဝါပေ။ တေန ခေါ ပန သမယေန ဘဂဝါ အာဗာဓိကော ဟောတိ ဒုက္ခိတော ဗာဠှဂိလာနော။ အထ ခေါ အာယသ္မာ မဟာစုန္ဒော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ အာယသ္မန္တံ မဟာစုန္ဒံ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ -- “ပဋိဘန္တု တံ စုန္ဒ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ”တိ။</p> <p>“သတ္တိမေ ဘန္တေ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ ဘဂဝတာ သမ္မဒက္ခာတာ ဘာဝိတာ ဗဟုလီကတာ အဘိညာယ သမ္ဗောဓာယ နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တန္တိ။ ကတမေ သတ္တ?—</p> <p>သတိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ ခေါ ဘန္တေ ဘဂဝတာ သမ္မဒက္ခာတော ဘာဝိတော ဗဟုလီကတော အဘိညာယ သမ္ဗောဓာယ နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တတိ။</p> <p>ဓမ္မဝိစယသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ ခေါ ဘန္တေ ဘဂဝတာ သမ္မဒက္ခာတော ဘာဝိတော ဗဟုလီကတော အဘိညာယ သမ္ဗောဓာယ နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တတိ။</p> <p>ဝီရိယသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ ခေါ ဘန္တေ ဘဂဝတာ သမ္မဒက္ခာတော ဘာဝိတော ဗဟုလီကတော အဘိညာယ သမ္ဗောဓာယ နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တတိ။</p> <p>ပီတိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ ခေါ ဘန္တေ ဘဂဝတာ သမ္မဒက္ခာတော ဘာဝိတော ဗဟုလီကတော အဘိညာယ သမ္ဗောဓာယ နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တတိ။</p> <p>ပဿဒ္ဓိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ ခေါ ဘန္တေ ဘဂဝတာ သမ္မဒက္ခာတော ဘာဝိတော ဗဟုလီကတော အဘိညာယ သမ္ဗောဓာယ နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တတိ။</p> <p>သမာဓိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ ခေါ ဘန္တေ ဘဂဝတာ သမ္မဒက္ခာတော ဘာဝိတော ဗဟုလီကတော အဘိညာယ သမ္ဗောဓာယ နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တတိ။</p> <p>ဥပေက္ခာသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ ခေါ ဘန္တေ ဘဂဝတာ သမ္မဒက္ခာတော ဘာဝိတော ဗဟုလီကတော အဘိညာယ သမ္ဗောဓာယ နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တတိ။</p> <p>ဣမေ ခေါ ဘန္တေ သတ္တ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ ဘဂဝတာ သမ္မဒက္ခာတာ ဘာဝိတာ ဗဟုလီကတာ အဘိညာယ သမ္ဗောဓာယ နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တန္တီ”တိ။</p> <p>“တဂ္ဃ စုန္ဒ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ၊ တဂ္ဃ စုန္ဒ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ”တိ။</p> <p>ဣဒမဝေါစာယသ္မာ စုန္ဒော။ သမနုညော သတ္ထာ အဟောသိ။ ဝုဋ္ဌဟိ စ ဘဂဝါ တမှာ အာဗာဓာ။ တထာပဟီနော စ ဘဂဝတော သော အာဗာဓော အဟောသီတိ။</p> <p>(သံ၊၃၊၇၃၊ စာပိုဒ်၊၁၉၇။)</p> <h3>(ဃ) ပရိတ်ကြီး ၁၁-သုတ်၌ ပါရှိသော ဗောဇ္ဈင်သုတ်</h3> <p class="stanza">၁၃၅။ သံသာရေ သံသာရန္တာနံ၊ သဗ္ဗဒုက္ခဝိနာသနေ။<br> သတ္တ ဓမ္မေ စ ဗောဇ္ဈင်္ဂေ၊ မာရသေနာပမဒ္ဒနေ။</p> <p class="stanza">၁၃၆။ ဗုဇ္ဈိတွာ ယေ စိ’မေ သတ္တာ၊ တိဘဝါ မုတ္တကု’တ္တမာ။<br> အဇာတိ’မဇရာ’ဗျာဓိံ၊ အမတံ နိဗ္ဘယံ ဂတာ။</p> <p class="stanza">၁၃၇။ ဧဝမာဒိဂုဏူပေတံ၊ အနေကဂုဏသင်္ဂဟံ။<br> ဩသဓဉ္စ ဣမံ မန္တံ၊ ဗောဇ္ဈင်္ဂဉ္စ ဘဏာမ ဟေ။</p> <p class="stanza">၁၃၈။ ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ သတိသင်္ခါတော၊ ဓမ္မာနံ ဝိစယော တထာ။<br> ဝီရိယံ ပီတိ ပဿဒ္ဓိ၊ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ စ တထာ’ပရေ။</p> <p class="stanza">၁၃၉။ သမာဓုပေက္ခာ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ၊ သတ္တေ’တေ သဗ္ဗဒဿိနာ။<br> မုနိနာ သမ္မဒက္ခာတာ၊ ဘာဝိတာ ဗဟုလီကတာ။</p> <p class="stanza">၁၄၀။ သံဝတ္တန္တိ အဘိညာယ၊ နိဗ္ဗာနာယ စ ဗောဓိယာ။<br> ဧတေန သစ္စဝဇ္ဇေန၊ သောတ္ထိ တေ ဟောတု သဗ္ဗဒါ။</p> <p class="stanza">၁၄၁။ ဧကသ္မိံ သမယေ နာထော၊ မောဂ္ဂလ္လာနဉ္စ ကဿပံ။<br> ဂိလာနေ ဒုက္ခိတေ ဒိသွာ၊ ဗောဇ္ဈင်္ဂေ သတ္တ ဒေသယိ။</p> <p class="stanza">၁၄၂။ တေ စ တံ အဘိနန္ဒိတွာ၊ ရောဂါ မုစ္စိံသု တင်္ခဏေ။<br> ဧတေန သစ္စဝဇ္ဇေန၊ သောတ္ထိ တေ ဟောတု သဗ္ဗဒါ။</p> <p class="stanza">၁၄၃။ ဧကဒါ ဓမ္မရာဇာပိ၊ ဂေလညေနာ’ဘိပီဠိတော။<br> စုန္ဒတ္ထေရေန တံယေဝ၊ ဘဏာပေတွာန သာဒရံ။</p> <p class="stanza">၁၄၄။ သမ္မောဒိတွာန အာဗာဓာ၊ တမှာ ဝုဋ္ဌာသိ ဌာနသော။<br> ဧတေန သစ္စဝဇ္ဇေန၊ သောတ္ထိ တေ ဟောတု သဗ္ဗဒါ။</p> <p class="stanza">၁၄၅။ ပဟီနာ တေ စ အာဗာဓာ၊ တိဏ္ဏန္နမ္ပိ မဟေသိနံ။<br> မဂ္ဂါဟတာ ကိလေသာဝ၊ ပတ္တာ’နုပ္ပတ္တိဓမ္မတံ။<br> ဧတေန သစ္စဝဇ္ဇေန၊ သောတ္ထိ တေ ဟောတု သဗ္ဗဒါ။</p> <p class="end-note">ဗောဇ္ဈင်္ဂသုတ္တံ နိဋ္ဌိတံ။</p> <h3>၁၁။ ပုဗ္ဗဏှသုတ်</h3> <p class="stanza">၁၄၆။ ယံ ဒုန္နိမိတ္တံ အဝမင်္ဂလဉ္စ၊ ယော စာ’မနာပေါ သကုဏဿ သဒ္ဒေါ။<br> ပါပဂ္ဂဟော ဒုဿုပိနံ အကန္တံ၊ ဗုဒ္ဓါနုဘာဝေန ဝိနာသ’မေန္တု။</p> <p class="stanza">၁၄၇။ ယံ ဒုန္နိမိတ္တံ အဝမင်္ဂလဉ္စ၊ ယော စာ’မနာပေါ သကုဏဿ သဒ္ဒေါ။<br> ပါပဂ္ဂဟော ဒုဿုပိနံ အကန္တံ၊ ဓမ္မာနုဘာဝေန ဝိနာသ’မေန္တု။</p> <p class="stanza">၁၄၈။ ယံ ဒုန္နိမိတ္တံ အဝမင်္ဂလဉ္စ၊ ယော စာ’မနာပေါ သကုဏဿ သဒ္ဒေါ။<br> ပါပဂ္ဂဟော ဒုဿုပိနံ အကန္တံ၊ သံဃာနုဘာဝေန ဝိနာသ’မေန္တု။</p> <p class="stanza">၁၄၉။ ဒုက္ခပ္ပတ္တာ စ နိဒ္ဒုက္ခာ၊ ဘယပ္ပတ္တာ စ နိဗ္ဘယာ။<br> သောကပ္ပတ္တာ စ နိဿောကာ၊ ဟောန္တု သဗ္ဗေပိ ပါဏိနော။</p> <p class="stanza">၁၅၀။ ဧတ္တာဝတာ စ အမှေဟိ၊ သမ္ဘတံ ပုညသမ္ပဒံ။<br> သဗ္ဗေ ဒေဝါ’နုမောဒန္တု၊ သဗ္ဗသမ္ပတ္တိ သိဒ္ဓိယာ။</p> <p class="stanza">၁၅၁။ ဒါနံ ဒဒန္တု သဒ္ဓါယ၊ သီလံ ရက္ခန္တု သဗ္ဗဒါ။<br> ဘာဝနာဘိရတာ ဟောန္တု၊ ဂစ္ဆန္တု ဒေဝတာ ဂတာ။</p> <p class="stanza">၁၅၂။ သဗ္ဗေ ဗုဒ္ဓါ ဗလပ္ပတ္တာ၊ ပစ္စေကာနဉ္စ ယံ ဗလံ။<br> အရဟန္တာနဉ္စ တေဇေန၊ ရက္ခံ ဗန္ဓာမိ သဗ္ဗသော။</p> <p class="stanza">၁၅၃။ ယံ ကိဉ္စိ ဝိတ္တံ ဣဓ ဝါ ဟုရံ ဝါ၊ သဂ္ဂေသု ဝါ ယံ ရတနံ ပဏီတံ။<br> န နော သမံ အတ္ထိ တထာဂတေန၊ ဣဒမ္ပိ ဗုဒ္ဓေ ရတနံ ပဏီတံ၊<br> ဧတေန သစ္စေန သုဝတ္ထိ ဟောတု။</p> <p class="stanza">၁၅၄။ ယံ ကိဉ္စိ ဝိတ္တံ ဣဓ ဝါ ဟုရံ ဝါ၊ သဂ္ဂေသု ဝါ ယံ ရတနံ ပဏီတံ။<br> န နော သမံ အတ္ထိ တထာဂတေန၊ ဣဒမ္ပိ ဓမ္မေ ရတနံ ပဏီတံ၊<br> ဧတေန သစ္စေန သုဝတ္ထိ ဟောတု။</p> <p class="stanza">၁၅၅။ ယံ ကိဉ္စိ ဝိတ္တံ ဣဓ ဝါ ဟုရံ ဝါ၊ သဂ္ဂေသု ဝါ ယံ ရတနံ ပဏီတံ။<br> န နော သမံ အတ္ထိ တထာဂတေန၊ ဣဒမ္ပိ သံဃေ ရတနံ ပဏီတံ၊<br> ဧတေန သစ္စေန သုဝတ္ထိ ဟောတု။</p> <p class="stanza">၁၅၆။ ဘဝတု သဗ္ဗမင်္ဂလံ၊ ရက္ခန္တု သဗ္ဗဒေဝတာ။<br> သဗ္ဗဗုဒ္ဓါနုဘာဝေန၊ သဒါ သုခီ ဘဝန္တု တေ။</p> <p class="stanza">၁၅၇။ ဘဝတု သဗ္ဗမင်္ဂလံ၊ ရက္ခန္တု သဗ္ဗဒေဝတာ။<br> သဗ္ဗဓမ္မာနုဘာဝေန၊ သဒါ သုခီ ဘဝန္တု တေ။</p> <p class="stanza">၁၅၈။ ဘဝတု သဗ္ဗမင်္ဂလံ၊ ရက္ခန္တု သဗ္ဗဒေဝတာ။<br> သဗ္ဗသံဃာနုဘာဝေန၊ သဒါ သုခီ ဘဝန္တု တေ။</p> <p class="stanza">၁၅၉။ မဟာကာရုဏိကော နာထော၊ ဟိတာယ သဗ္ဗပါဏိနံ။<br> ပူရေတွာ ပါရမီ သဗ္ဗာ၊ ပတ္တော သမ္ဗောဓိ’မုတ္တမံ<br> ဧတေန သစ္စဝဇ္ဇေန၊ သောတ္ထိ တေ ဟောတု သဗ္ဗဒါ။</p> <p class="stanza">၁၆၀။ ဇယန္တော ဗောဓိယာ မူလေ၊ သကျာနံ နန္ဒိဝဍ္ဎနော။<br> ဧဝမေဝ ဇယော ဟောတု၊ ဇယဿု ဇယမင်္ဂလေ။</p> <p class="stanza">၁၆၁။ အပရာဇိတပလ္လင်္ကေ၊ သီသေ ပုထုဝိပုက္ခလေ။<br> အဘိသေကေ သဗ္ဗဗုဒ္ဓါနံ၊ အဂ္ဂပတ္တော ပမောဒတိ။</p> <p class="stanza">၁၆၂။ သုနက္ခတ္တံ သုမင်္ဂလံ၊ သုပ္ပဘာတံ သုဟုဋ္ဌိတံ။<br> သုခဏော သုမုဟုတ္တော စ၊ သုယိဋ္ဌံ ဗြဟ္မစာရိသု။</p> <p class="stanza">၁၆၃။ ပဒက္ခိဏံ ကာယကမ္မံ၊ ဝါစာကမ္မံ ပဒက္ခိဏံ။<br> ပဒက္ခိဏံ မနောကမ္မံ၊ ပဏီဓိ တေ ပဒက္ခိဏေ။</p> <p class="stanza">၁၆၄။ ပဒက္ခိဏာနိ ကတွာန၊ လဘန္တ’တ္ထေ ပဒက္ခိဏေ။<br> တေ အတ္ထလဒ္ဓါ သုခိတာ၊ ဝိရူဠှာ ဗုဒ္ဓသာသနေ။<br> အရောဂါ သုခိတာ ဟောထ၊ သဟ သဗ္ဗေဟိ ဉာတိဘိ။</p> <p class="end-note">ပုဗ္ဗဏှသုတ္တံ နိဋ္ဌိတံ။</p> <p class="end-note"><b>ပရိတ္တပါဠိ နိဋ္ဌိတာ။</b></p> <h3>မဟာသတိပဋ္ဌာနသုတ်</h3> <p><b>ဧဝံ မေ သုတံ</b> - ဧကံ သမယံ <b>ဘဂဝါ</b> ကုရူသု ဝိဟရတိ ကမ္မာသဓမ္မံ နာမ ကုရူနံ နိဂမော။ တတြ ခေါ <b>ဘဂဝါ ဘိက္ခူ</b> အာမန္တေသိ -”<b>ဘိက္ခဝေါ</b>”တိ။ “<b>ဘဒ္ဒန္တေ</b>”တိ တေ <b>ဘိက္ခူ ဘဂဝတော</b> ပစ္စဿောသုံ။ <b>ဘဂဝါ</b> ဧတဒဝေါစ -</p> <h3>ဥဒ္ဒေသော</h3> <p><b>ဧကာယနော အယံ ဘိက္ခဝေ မဂ္ဂေါ</b> သတ္တာနံ ဝိသုဒ္ဓိယာ သောကပရိဒေဝါနံ သမတိက္ကမာယ ဒုက္ခဒေါမနဿာနံ အတ္ထင်္ဂမာယ ဉာယဿ အဓိဂမာယ နိဗ္ဗာနဿ သစ္ဆိကိရိယာယ၊ ယဒိဒံ <b>စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနာ</b>။</p> <p><b>ကတမေ စတ္တာရော</b>? <b>ဣဓ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု ကာယေ ကာယာနုပဿီ ဝိဟရတိ</b> အာတာပီ သမ္ပဇာနော သတိမာ ဝိနေယျ လောကေ အဘိဇ္ဈာဒေါမနဿံ၊ <b>ဝေဒနာသု ဝေဒနာနုပဿီ ဝိဟရတိ</b> အာတာပီ သမ္ပဇာနော သတိမာ ဝိနေယျ လောကေ အဘိဇ္ဈာဒေါမနဿံ၊ <b>စိတ္တေ စိတ္တာနုပဿီ ဝိဟရတိ</b> အာတာပီ သမ္ပဇာနော သတိမာ ဝိနေယျ လောကေ အဘိဇ္ဈာဒေါမနဿံ၊ <b>ဓမ္မေသု ဓမ္မာနုပဿီ ဝိဟရတိ</b> အာတာပီ သမ္ပဇာနော သတိမာ ဝိနေယျ လောကေ အဘိဇ္ဈာဒေါမနဿံ။</p> <p><b>ဥဒ္ဒေသော နိဋ္ဌိတော</b>။</p> <h3>ကာယာနုပဿနာ အာနာပါနပဗ္ဗံ</h3> <p><b>ကထဉ္စ ပန ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု ကာယေ ကာယာနုပဿီ ဝိဟရတိ</b>? <b>ဣဓ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု</b> အရညဂတော ဝါ ရုက္ခမူလဂတော ဝါ သုညာဂါရဂတော ဝါ နိသီဒတိ ပလ္လင်္ကံ အာဘုဇိတွာ ဥဇုံ ကာယံ ပဏိဓာယ ပရိမုခံ သတိံ ဥပဋ္ဌပေတွာ၊ သော <b>သတောဝ အဿသတိ, သတောဝ ပဿသတိ</b>။<br> <b>ဒီဃံ ဝါ အဿသန္တော ‘ဒီဃံ အဿသာမီ’တိ ပဇာနာတိ</b>၊<br> <b>ဒီဃံ ဝါ ပဿသန္တော ‘ဒီဃံ ပဿသာမီ’တိ ပဇာနာတိ</b>။<br> <b>ရဿံ ဝါ အဿသန္တော ‘ရဿံ အဿသာမီ’တိ ပဇာနာတိ</b>၊<br> <b>ရဿံ ဝါ ပဿသန္တော ‘ရဿံ ပဿသာမီ’တိ ပဇာနာတိ</b>။<br> <b>‘သဗ္ဗကာယပဋိသံဝေဒီ အဿသိဿာမီ’တိ သိက္ခတိ</b>၊<br> <b>‘သဗ္ဗကာယပဋိသံဝေဒီ ပဿသိဿာမီ’တိ သိက္ခတိ</b>။<br> <b>‘ပဿမ္ဘယံ ကာယသင်္ခါရံ အဿသိဿာမီ’တိ သိက္ခတိ</b>၊<br> <b>‘ပဿမ္ဘယံ ကာယသင်္ခါရံ ပဿသိဿာမီ’တိ သိက္ခတိ</b>။</p> <p><b>သေယျထာပိ ဘိက္ခဝေ</b> ဒက္ခော ဘမကာရော ဝါ ဘမကာရန္တေဝါသီ ဝါ ..<br> <b>ဒီဃံ ဝါ အဉ္ဆန္တော ‘ဒီဃံ အဉ္ဆာမီ’တိ ပဇာနာတိ</b>၊<br> <b>ရဿံ ဝါ အဉ္ဆန္တော ‘ရဿံ အဉ္ဆာမီ’တိ ပဇာနာတိ</b>၊</p> <p><b>ဧဝမေဝ ခေါ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု</b> ..<br> <b>ဒီဃံ ဝါ အဿသန္တော ‘ဒီဃံ အဿသာမီ’တိ ပဇာနာတိ</b>၊<br> <b>ဒီဃံ ဝါ ပဿသန္တော ‘ဒီဃံ ပဿသာမီ’တိ ပဇာနာတိ</b>။<br> <b>ရဿံ ဝါ အဿသန္တော ‘ရဿံ အဿသာမီ’တိ ပဇာနာတိ</b>၊<br> <b>ရဿံ ဝါ ပဿသန္တော ‘ရဿံ ပဿသာမီ’တိ ပဇာနာတိ</b>။<br> <b>‘သဗ္ဗကာယပဋိသံဝေဒီ အဿသိဿာမီ’တိ သိက္ခတိ</b>၊<br> <b>‘သဗ္ဗကာယပဋိသံဝေဒီ ပဿသိဿာမီ’တိ သိက္ခတိ</b>။<br> <b>‘ပဿမ္ဘယံ ကာယသင်္ခါရံ အဿသိဿာမီ’တိ သိက္ခတိ</b>၊<br> <b>‘ပဿမ္ဘယံ ကာယသင်္ခါရံ ပဿသိဿာမီ’တိ သိက္ခတိ</b>။</p> <p><b>ဣတိ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ကာယေ ကာယာနုပဿီ ဝိဟရတိ</b>၊ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ကာယေ ကာယာနုပဿီ ဝိဟရတိ၊ အဇ္ဈတ္တဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ကာယေ ကာယာနုပဿီ ဝိဟရတိ။ သမုဒယဓမ္မာနုပဿီ ဝါ ကာယသ္မိံ ဝိဟရတိ၊ ဝယဓမ္မာနုပဿီ ဝါ ကာယသ္မိံ ဝိဟရတိ၊ သမုဒယဝယဓမ္မာနုပဿီ ဝါ ကာယသ္မိံ ဝိဟရတိ။</p> <p><b>‘အတ္ထိ ကာယော’တိ ဝါ ပနဿ သတိ ပစ္စုပဋ္ဌိတာ ဟောတိ</b> ယာဝဒေဝ ဉာဏမတ္တာယ ပဋိဿတိမတ္တာယ။ အနိဿိတော စ ဝိဟရတိ၊ န စ ကိဉ္စိ လောကေ ဥပါဒိယတိ။ <b>ဧဝမ္ပိ ခေါ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု ကာယေ ကာယာနုပဿီ ဝိဟရတိ</b>။</p> <p><b>အာနာပါနပဗ္ဗံ နိဋ္ဌိတံ</b>။</p> <h3>ကာယာနုပဿနာ ဣရိယာပထပဗ္ဗံ</h3> <p><b>ပုန စပရံ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု</b> ..<br> <b>ဂစ္ဆန္တော ဝါ ‘ဂစ္ဆာမီ’တိ ပဇာနာတိ</b>၊<br> <b>ဌိတော ဝါ ‘ဌိတောမှီ’တိ ပဇာနာတိ</b>၊<br> <b>နိသိန္နော ဝါ ‘နိသိန္နောမှီ’တိ ပဇာနာတိ</b>၊<br> <b>သယာနော ဝါ ‘သယာနောမှီ’တိ ပဇာနာတိ</b>၊</p> <p><b>ယထာ ယထာ ဝါ ပနဿ ကာယော ပဏိဟိတော ဟောတိ၊ တထာ တထာ နံ ပဇာနာတိ</b>။</p> <p><b>ဣတိ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ကာယေ ကာယာနုပဿီ ဝိဟရတိ</b>၊ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ကာယေ ကာယာနုပဿီ ဝိဟရတိ၊ အဇ္ဈတ္တဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ကာယေ ကာယာနုပဿီ ဝိဟရတိ။ သမုဒယဓမ္မာနုပဿီ ဝါ ကာယသ္မိံ ဝိဟရတိ၊ ဝယဓမ္မာနုပဿီ ဝါ ကာယသ္မိံ ဝိဟရတိ၊ သမုဒယဝယဓမ္မာနုပဿီ ဝါ ကာယသ္မိံ ဝိဟရတိ။</p> <p><b>‘အတ္ထိ ကာယော’တိ ဝါ ပနဿ သတိ ပစ္စုပဋ္ဌိတာ ဟောတိ</b> ယာဝဒေဝ ဉာဏမတ္တာယ ပဋိဿတိမတ္တာယ။ အနိဿိတော စ ဝိဟရတိ၊ န စ ကိဉ္စိ လောကေ ဥပါဒိယတိ။ <b>ဧဝမ္ပိ ခေါ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု ကာယေ ကာယာနုပဿီ ဝိဟရတိ</b>။</p> <p><b>ဣရိယာပထပဗ္ဗံ နိဋ္ဌိတံ</b>။</p> <h3>ကာယာနုပဿနာ သမ္ပဇာနပဗ္ဗံ</h3> <p><b>ပုန စပရံ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု</b> ..<br> <b>အဘိက္ကန္တေ ပဋိက္ကန္တေ သမ္ပဇာနကာရီ ဟောတိ</b>၊<br> <b>အာလောကိတေ ဝိလောကိတေ သမ္ပဇာနကာရီ ဟောတိ</b>၊<br> <b>သမိဉ္ဇိတေ ပသာရိတေ သမ္ပဇာနကာရီ ဟောတိ</b>၊<br> <b>သံဃာဋိပတ္တစီဝရဓာရဏေ သမ္ပဇာနကာရီ ဟောတိ</b>၊<br> <b>အသိတေ ပီတေ ခါယိတေ သာယိတေ သမ္ပဇာနကာရီ ဟောတိ</b>၊<br> <b>ဥစ္စာရပဿာဝကမ္မေ သမ္ပဇာနကာရီ ဟောတိ</b>၊<br> <b>ဂတေ ဌိတေ နိသိန္နေ သုတ္တေ ဇာဂရိတေ ဘာသိတေ တုဏှီဘာဝေ သမ္ပဇာနကာရီ ဟောတိ</b>။</p> <p><b>ဣတိ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ကာယေ ကာယာနုပဿီ ဝိဟရတိ</b>၊ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ကာယေ ကာယာနုပဿီ ဝိဟရတိ၊ အဇ္ဈတ္တဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ကာယေ ကာယာနုပဿီ ဝိဟရတိ။ သမုဒယဓမ္မာနုပဿီ ဝါ ကာယသ္မိံ ဝိဟရတိ၊ ဝယဓမ္မာနုပဿီ ဝါ ကာယသ္မိံ ဝိဟရတိ၊ သမုဒယဝယဓမ္မာနုပဿီ ဝါ ကာယသ္မိံ ဝိဟရတိ။</p> <p><b>‘အတ္ထိ ကာယော’တိ ဝါ ပနဿ သတိ ပစ္စုပဋ္ဌိတာ ဟောတိ</b> ယာဝဒေဝ ဉာဏမတ္တာယ ပဋိဿတိမတ္တာယ။ အနိဿိတော စ ဝိဟရတိ၊ န စ ကိဉ္စိ လောကေ ဥပါဒိယတိ။ <b>ဧဝမ္ပိ ခေါ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု ကာယေ ကာယာနုပဿီ ဝိဟရတိ</b>။</p> <p><b>သမ္ပဇာနပဗ္ဗံ နိဋ္ဌိတံ</b>။</p> <h3>ကာယာနုပဿနာ ပဋိကူလမနသိကာရပဗ္ဗံ</h3> <p><b>ပုန စပရံ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု ဣမမေဝ ကာယံ ဥဒ္ဓံ ပါဒတလာ အဓော ကေသမတ္ထကာ တစပရိယန္တံ ပူရံ နာနပ္ပကာရဿ အသုစိနော ပစ္စဝေက္ခတိ</b> ‘အတ္ထိ ဣမသ္မိံ ကာယေ <b>ကေသာ လောမာ နခါ ဒန္တာ တစော၊ မံသံ နှာရု အဋ္ဌိ အဋ္ဌိမိဉ္ဇံ ဝက္ကံ၊ ဟဒယံ ယကနံ ကိလောမကံ ပိဟကံ ပပ္ဖာသံ၊ အန္တံ အန္တဂုဏံ ဥဒရိယံ ကရီသံ (မတ္ထလုင်္ဂံ)၊ ပိတ္တံ သေမှံ ပုဗ္ဗော လောဟိတံ သေဒေါ မေဒေါ၊ အဿု ဝသာ ခေဠော သိင်္ဃာဏိကာ လသိကာ မုတ္တ</b>’န္တိ။</p> <p><b>သေယျထာပိ ဘိက္ခဝေ ဥဘတောမုခါ ပုတောဠိ ပူရာ နာနာဝိဟိတဿ ဓညဿ</b>၊ သေယျထိဒံ သာလီနံ ဝီဟီနံ မုဂ္ဂါနံ မာသာနံ တိလာနံ တဏ္ဍုလာနံ။ တမေနံ စက္ခုမာ ပုရိသော မုဉ္စိတွာ ပစ္စဝေက္ခေယျ -- ‘ဣမေ သာလီ ဣမေ ဝီဟီ ဣမေ မုဂ္ဂါ ဣမေ မာသာ ဣမေ တိလာ ဣမေ တဏ္ဍုလာ’တိ။ <b>ဧဝမေဝ ခေါ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု ဣမမေဝ ကာယံ ဥဒ္ဓံ ပါဒတလာ အဓော ကေသမတ္ထကာ တစပရိယန္တံ ပူရံ နာနပ္ပကာရဿ အသုစိနော ပစ္စဝေက္ခတိ</b> ‘အတ္ထိ ဣမသ္မိံ ကာယေ <b>ကေသာ လောမာ နခါ ဒန္တာ တစော၊ မံသံ နှာရု အဋ္ဌိ အဋ္ဌိမိဉ္ဇံ ဝက္ကံ၊ ဟဒယံ ယကနံ ကိလောမကံ ပိဟကံ ပပ္ဖာသံ၊ အန္တံ အန္တဂုဏံ ဥဒရိယံ ကရီသံ (မတ္ထလုင်္ဂံ)၊ ပိတ္တံ သေမှံ ပုဗ္ဗော လောဟိတံ သေဒေါ မေဒေါ၊ အဿု ဝသာ ခေဠော သိင်္ဃာဏိကာ လသိကာ မုတ္တ</b>’န္တိ။</p> <p><b>ဣတိ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ကာယေ ကာယာနုပဿီ ဝိဟရတိ</b>၊ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ကာယေ ကာယာနုပဿီ ဝိဟရတိ၊ အဇ္ဈတ္တဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ကာယေ ကာယာနုပဿီ ဝိဟရတိ။ သမုဒယဓမ္မာနုပဿီ ဝါ ကာယသ္မိံ ဝိဟရတိ၊ ဝယဓမ္မာနုပဿီ ဝါ ကာယသ္မိံ ဝိဟရတိ၊ သမုဒယဝယဓမ္မာနုပဿီ ဝါ ကာယသ္မိံ ဝိဟရတိ။</p> <p><b>‘အတ္ထိ ကာယော’တိ ဝါ ပနဿ သတိ ပစ္စုပဋ္ဌိတာ ဟောတိ</b> ယာဝဒေဝ ဉာဏမတ္တာယ ပဋိဿတိမတ္တာယ။ အနိဿိတော စ ဝိဟရတိ၊ န စ ကိဉ္စိ လောကေ ဥပါဒိယတိ။ <b>ဧဝမ္ပိ ခေါ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု ကာယေ ကာယာနုပဿီ ဝိဟရတိ</b>။</p> <p><b>ပဋိကူလမနသိကာရပဗ္ဗံ နိဋ္ဌိတံ</b>။</p> <h3>ကာယာနုပဿနာ ဓာတုမနသိကာရပဗ္ဗံ</h3> <p><b>ပုန စပရံ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု ဣမမေဝ ကာယံ ယထာဌိတံ ယထာပဏိဟိတံ ဓာတုသော ပစ္စဝေက္ခတိ</b> ‘အတ္ထိ ဣမသ္မိံ ကာယေ <b>ပထဝီဓာတု အာပေါဓာတု တေဇောဓာတု ဝါယောဓာတူ</b>’တိ။</p> <p><b>သေယျထာပိ ဘိက္ခဝေ</b> ဒက္ခော ဂေါဃာတကော ဝါ ဂေါဃာတကန္တေဝါသီ ဝါ ဂါဝိံ ဝဓိတွာ စတုမဟာပထေ ဗိလသော ဝိဘဇိတွာ နိသိန္နော အဿ၊ <b>ဧဝမေဝ ခေါ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု ဣမမေဝ ကာယံ ယထာဌိတံ ယထာပဏိဟိတံ ဓာတုသော ပစ္စဝေက္ခတိ</b> ‘အတ္ထိ ဣမသ္မိံ ကာယေ <b>ပထဝီဓာတု အာပေါဓာတု တေဇောဓာတု ဝါယောဓာတူ</b>’တိ။</p> <p><b>ဣတိ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ကာယေ ကာယာနုပဿီ ဝိဟရတိ</b>၊ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ကာယေ ကာယာနုပဿီ ဝိဟရတိ၊ အဇ္ဈတ္တဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ကာယေ ကာယာနုပဿီ ဝိဟရတိ။ သမုဒယဓမ္မာနုပဿီ ဝါ ကာယသ္မိံ ဝိဟရတိ၊ ဝယဓမ္မာနုပဿီ ဝါ ကာယသ္မိံ ဝိဟရတိ၊ သမုဒယဝယဓမ္မာနုပဿီ ဝါ ကာယသ္မိံ ဝိဟရတိ။</p> <p><b>‘အတ္ထိ ကာယော’တိ ဝါ ပနဿ သတိ ပစ္စုပဋ္ဌိတာ ဟောတိ</b> ယာဝဒေဝ ဉာဏမတ္တာယ ပဋိဿတိမတ္တာယ။ အနိဿိတော စ ဝိဟရတိ၊ န စ ကိဉ္စိ လောကေ ဥပါဒိယတိ။ <b>ဧဝမ္ပိ ခေါ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု ကာယေ ကာယာနုပဿီ ဝိဟရတိ</b>။</p> <p><b>ဓာတုမနသိကာရပဗ္ဗံ နိဋ္ဌိတံ</b>။</p> <h3>ကာယာနုပဿနာ နဝသိဝထိကပဗ္ဗံ</h3> <p><b>ပုန စပရံ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု သေယျထာပိ ပဿေယျ သရီရံ သိဝထိကာယ ဆဍ္ဍိတံ ဧကာဟမတံ ဝါ ဒွီဟမတံ ဝါ တီဟမတံ ဝါ ဥဒ္ဓုမာတကံ ဝိနီလကံ ဝိပုဗ္ဗကဇာတံ</b>။ သော ဣမမေဝ ကာယံ ဥပသံဟရတိ ‘အယမ္ပိ ခေါ ကာယော ဧဝံဓမ္မော ဧဝံဘာဝီ ဧဝံအနတီတော’တိ။</p> <p><b>ဣတိ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ကာယေ ကာယာနုပဿီ ဝိဟရတိ</b>၊ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ကာယေ ကာယာနုပဿီ ဝိဟရတိ၊ အဇ္ဈတ္တဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ကာယေ ကာယာနုပဿီ ဝိဟရတိ။ သမုဒယဓမ္မာနုပဿီ ဝါ ကာယသ္မိံ ဝိဟရတိ၊ ဝယဓမ္မာနုပဿီ ဝါ ကာယသ္မိံ ဝိဟရတိ၊ သမုဒယဝယဓမ္မာနုပဿီ ဝါ ကာယသ္မိံ ဝိဟရတိ။</p> <p><b>‘အတ္ထိ ကာယော’တိ ဝါ ပနဿ သတိ ပစ္စုပဋ္ဌိတာ ဟောတိ</b> ယာဝဒေဝ ဉာဏမတ္တာယ ပဋိဿတိမတ္တာယ။ အနိဿိတော စ ဝိဟရတိ၊ န စ ကိဉ္စိ လောကေ ဥပါဒိယတိ။ <b>ဧဝမ္ပိ ခေါ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု ကာယေ ကာယာနုပဿီ ဝိဟရတိ</b>။</p> <p><b>ပုန စပရံ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု သေယျထာပိ ပဿေယျ သရီရံ သိဝထိကာယ ဆဍ္ဍိတံ ကာကေဟိ ဝါ ခဇ္ဇမာနံ ကုလလေဟိ ဝါ ခဇ္ဇမာနံ ဂိဇ္ဈေဟိ ဝါ ခဇ္ဇမာနံ ကင်္ကေဟိ ဝါ ခဇ္ဇမာနံ သုနခေဟိ ဝါ ခဇ္ဇမာနံ ဗျဂ္ဃေဟိ ဝါ ခဇ္ဇမာနံ ဒီပီဟိ ဝါ ခဇ္ဇမာနံ သိင်္ဂါလေဟိ ဝါ ခဇ္ဇမာနံ ဝိဝိဓေဟိ ဝါ ပါဏကဇာတေဟိ ခဇ္ဇမာနံ</b>။ သော ဣမမေဝ ကာယံ ဥပသံဟရတိ ‘အယမ္ပိ ခေါ ကာယော ဧဝံဓမ္မော ဧဝံဘာဝီ ဧဝံအနတီတော’တိ။</p> <p><b>ဣတိ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ကာယေ ကာယာနုပဿီ ဝိဟရတိ</b>၊ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ကာယေ ကာယာနုပဿီ ဝိဟရတိ၊ အဇ္ဈတ္တဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ကာယေ ကာယာနုပဿီ ဝိဟရတိ။ သမုဒယဓမ္မာနုပဿီ ဝါ ကာယသ္မိံ ဝိဟရတိ၊ ဝယဓမ္မာနုပဿီ ဝါ ကာယသ္မိံ ဝိဟရတိ၊ သမုဒယဝယဓမ္မာနုပဿီ ဝါ ကာယသ္မိံ ဝိဟရတိ။</p> <p><b>‘အတ္ထိ ကာယော’တိ ဝါ ပနဿ သတိ ပစ္စုပဋ္ဌိတာ ဟောတိ</b> ယာဝဒေဝ ဉာဏမတ္တာယ ပဋိဿတိမတ္တာယ။ အနိဿိတော စ ဝိဟရတိ၊ န စ ကိဉ္စိ လောကေ ဥပါဒိယတိ။ <b>ဧဝမ္ပိ ခေါ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု ကာယေ ကာယာနုပဿီ ဝိဟရတိ</b>။</p> <p><b>ပုန စပရံ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု သေယျထာပိ ပဿေယျ သရီရံ သိဝထိကာယ ဆဍ္ဍိတံ</b> ..<br> <b>အဋ္ဌိကသင်္ခလိကံ သမံသလောဟိတံ နှာရုသမ္ဗန္ဓံ</b>။ ပ ။<br> <b>အဋ္ဌိကသင်္ခလိကံ နိမံသလောဟိတမက္ခိတံ နှာရုသမ္ဗန္ဓံ</b>။ ပ ။<br> <b>အဋ္ဌိကသင်္ခလိကံ အပဂတမံသလောဟိတံ နှာရုသမ္ဗန္ဓံ</b>။ ပ ။</p> <p><b>အဋ္ဌိကာနိ အပဂတသမ္ဗန္ဓာနိ ဒိသာ ဝိဒိသာ ဝိက္ခိတ္တာနိ</b>၊ အညေန ဟတ္ထဋ္ဌိကံ အညေန ပါဒဋ္ဌိကံ အညေန ဂေါပ္ဖကဋ္ဌိကံ အညေန ဇင်္ဃဋ္ဌိကံ အညေန ဦရုဋ္ဌိကံ အညေန ကဋိဋ္ဌိကံ အညေန ဖာသုကဋ္ဌိကံ အညေန ပိဋ္ဌိဋ္ဌိကံ အညေန ခန္ဓဋ္ဌိကံ အညေန ဂီဝဋ္ဌိကံ အညေန ဟနုကဋ္ဌိကံ အညေန ဒန္တဋ္ဌိကံ အညေန သီသကဋာဟံ။<br> သော ဣမမေဝ ကာယံ ဥပသံဟရတိ .. ‘အယမ္ပိ ခေါ ကာယော ဧဝံဓမ္မော ဧဝံဘာဝီ ဧဝံအနတီတော’တိ။</p> <p><b>ဣတိ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ကာယေ ကာယာနုပဿီ ဝိဟရတိ</b>၊ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ကာယေ ကာယာနုပဿီ ဝိဟရတိ၊ အဇ္ဈတ္တဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ကာယေ ကာယာနုပဿီ ဝိဟရတိ။ သမုဒယဓမ္မာနုပဿီ ဝါ ကာယသ္မိံ ဝိဟရတိ၊ ဝယဓမ္မာနုပဿီ ဝါ ကာယသ္မိံ ဝိဟရတိ၊ သမုဒယဝယဓမ္မာနုပဿီ ဝါ ကာယသ္မိံ ဝိဟရတိ။</p> <p><b>‘အတ္ထိ ကာယော’တိ ဝါ ပနဿ သတိ ပစ္စုပဋ္ဌိတာ ဟောတိ</b> ယာဝဒေဝ ဉာဏမတ္တာယ ပဋိဿတိမတ္တာယ။ အနိဿိတော စ ဝိဟရတိ၊ န စ ကိဉ္စိ လောကေ ဥပါဒိယတိ။ <b>ဧဝမ္ပိ ခေါ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု ကာယေ ကာယာနုပဿီ ဝိဟရတိ</b>။</p> <p><b>ပုန စပရံ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု သေယျထာပိ ပဿေယျ သရီရံ သိဝထိကာယ ဆဍ္ဍိတံ</b> ..<br> <b>အဋ္ဌိကာနိ သေတာနိ သင်္ခဝဏ္ဏပဋိဘာဂါနိ</b>။ ပ ။<br> <b>အဋ္ဌိကာနိ ပုဉ္ဇကိတာနိ တေရောဝဿိကာနိ</b>။ ပ ။<br> <b>အဋ္ဌိကာနိ ပူတီနိ စုဏ္ဏကဇာတာနိ</b>။<br> သော ဣမမေဝ ကာယံ ဥပသံဟရတိ .. ‘အယမ္ပိ ခေါ ကာယော ဧဝံဓမ္မော ဧဝံဘာဝီ ဧဝံအနတီတော’တိ။</p> <p><b>ဣတိ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ကာယေ ကာယာနုပဿီ ဝိဟရတိ</b>၊ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ကာယေ ကာယာနုပဿီ ဝိဟရတိ၊ အဇ္ဈတ္တဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ကာယေ ကာယာနုပဿီ ဝိဟရတိ။ သမုဒယဓမ္မာနုပဿီ ဝါ ကာယသ္မိံ ဝိဟရတိ၊ ဝယဓမ္မာနုပဿီ ဝါ ကာယသ္မိံ ဝိဟရတိ၊ သမုဒယဝယဓမ္မာနုပဿီ ဝါ ကာယသ္မိံ ဝိဟရတိ။</p> <p><b>‘အတ္ထိ ကာယော’တိ ဝါ ပနဿ သတိ ပစ္စုပဋ္ဌိတာ ဟောတိ</b> ယာဝဒေဝ ဉာဏမတ္တာယ ပဋိဿတိမတ္တာယ။ အနိဿိတော စ ဝိဟရတိ၊ န စ ကိဉ္စိ လောကေ ဥပါဒိယတိ။ <b>ဧဝမ္ပိ ခေါ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု ကာယေ ကာယာနုပဿီ ဝိဟရတိ</b>။</p> <p><b>နဝသိဝထိကပဗ္ဗံ နိဋ္ဌိတံ</b>။<br> <b>စုဒ္ဒသ ကာယာနုပဿနာ နိဋ္ဌိတာ</b>။</p> <h3>ဝေဒနာနုပဿနာ</h3> <p><b>ကထဉ္စ ပန ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု ဝေဒနာသု ဝေဒနာနုပဿီ ဝိဟရတိ</b>? <b>ဣဓ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု</b> ..<br> <b>သုခံ ဝါ ဝေဒနံ ဝေဒယမာနော ‘သုခံ ဝေဒနံ ဝေဒယာမီ’တိ ပဇာနာတိ</b>။<br> <b>ဒုက္ခံ ဝါ ဝေဒနံ ဝေဒယမာနော ‘ဒုက္ခံ ဝေဒနံ ဝေဒယာမီ’တိ ပဇာနာတိ</b>။<br> <b>အဒုက္ခမသုခံ ဝါ ဝေဒနံ ဝေဒယမာနော ‘အဒုက္ခမသုခံ ဝေဒနံ ဝေဒယာမီ’တိ ပဇာနာတိ</b>။<br> <b>သာမိသံ ဝါ သုခံ ဝေဒနံ ဝေဒယမာနော ‘သာမိသံ သုခံ ဝေဒနံ ဝေဒယာမီ’တိ ပဇာနာတိ</b>၊<br> <b>နိရာမိသံ ဝါ သုခံ ဝေဒနံ ဝေဒယမာနော ‘နိရာမိသံ သုခံ ဝေဒနံ ဝေဒယာမီ’တိ ပဇာနာတိ</b>။<br> <b>သာမိသံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝေဒနံ ဝေဒယမာနော ‘သာမိသံ ဒုက္ခံ ဝေဒနံ ဝေဒယာမီ’တိ ပဇာနာတိ</b>၊<br> <b>နိရာမိသံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝေဒနံ ဝေဒယမာနော ‘နိရာမိသံ ဒုက္ခံ ဝေဒနံ ဝေဒယာမီ’တိ ပဇာနာတိ</b>။<br> <b>သာမိသံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝေဒနံ ဝေဒယမာနော ‘သာမိသံ အဒုက္ခမသုခံ ဝေဒနံ ဝေဒယာမီ’တိ ပဇာနာတိ</b>၊<br> <b>နိရာမိသံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝေဒနံ ဝေဒယမာနော ‘နိရာမိသံ အဒုက္ခမသုခံ ဝေဒနံ ဝေဒယာမီ’တိ ပဇာနာတိ</b>။</p> <p><b>ဣတိ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဝေဒနာသု ဝေဒနာနုပဿီ ဝိဟရတိ</b>၊ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ဝေဒနာသု ဝေဒနာနုပဿီ ဝိဟရတိ၊ အဇ္ဈတ္တဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ဝေဒနာသု ဝေဒနာနုပဿီ ဝိဟရတိ။ သမုဒယဓမ္မာနုပဿီ ဝါ ဝေဒနာသု ဝိဟရတိ၊ ဝယဓမ္မာနုပဿီ ဝါ ဝေဒနာသု ဝိဟရတိ၊ သမုဒယဝယဓမ္မာနုပဿီ ဝါ ဝေဒနာသု ဝိဟရတိ။</p> <p><b>‘အတ္ထိ ဝေဒနာ’တိ ဝါ ပနဿ သတိ ပစ္စုပဋ္ဌိတာ ဟောတိ</b> ယာဝဒေဝ ဉာဏမတ္တာယ ပဋိဿတိမတ္တာယ။ အနိဿိတော စ ဝိဟရတိ၊ န စ ကိဉ္စိ လောကေ ဥပါဒိယတိ။ <b>ဧဝမ္ပိ ခေါ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု ဝေဒနာသု ဝေဒနာနုပဿီ ဝိဟရတိ</b>။</p> <p><b>ဝေဒနာနုပဿနာ နိဋ္ဌိတာ</b>။</p> <h3>စိတ္တာနုပဿနာ</h3> <p><b>ကထဉ္စ ပန ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု စိတ္တေ စိတ္တာနုပဿီ ဝိဟရတိ</b>? <b>ဣဓ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု</b> ..<br> <b>သရာဂံ ဝါ စိတ္တံ ‘သရာဂံ စိတ္တ’န္တိ ပဇာနာတိ</b>၊<br> <b>ဝီတရာဂံ ဝါ စိတ္တံ ‘ဝီတရာဂံ စိတ္တ’န္တိ ပဇာနာတိ</b>။<br> <b>သဒေါသံ ဝါ စိတ္တံ ‘သဒေါသံ စိတ္တ’န္တိ ပဇာနာတိ</b>၊<br> <b>ဝီတဒေါသံ ဝါ စိတ္တံ ‘ဝီတဒေါသံ စိတ္တ’န္တိ ပဇာနာတိ</b>။<br> <b>သမောဟံ ဝါ စိတ္တံ ‘သမောဟံ စိတ္တ’န္တိ ပဇာနာတိ</b>၊<br> <b>ဝီတမောဟံ ဝါ စိတ္တံ ‘ဝီတမောဟံ စိတ္တ’န္တိ ပဇာနာတိ</b>။<br> <b>သံခိတ္တံ ဝါ စိတ္တံ ‘သံခိတ္တံ စိတ္တ’န္တိ ပဇာနာတိ</b>၊<br> <b>ဝိက္ခိတ္တံ ဝါ စိတ္တံ ‘ဝိက္ခိတ္တံ စိတ္တ’န္တိ ပဇာနာတိ</b>။<br> <b>မဟဂ္ဂတံ ဝါ စိတ္တံ ‘မဟဂ္ဂတံ စိတ္တ’န္တိ ပဇာနာတိ</b>၊<br> <b>အမဟဂ္ဂတံ ဝါ စိတ္တံ ‘အမဟဂ္ဂတံ စိတ္တ’န္တိ ပဇာနာတိ</b>။<br> <b>သဥတ္တရံ ဝါ စိတ္တံ ‘သဥတ္တရံ စိတ္တ’န္တိ ပဇာနာတိ</b>၊<br> <b>အနုတ္တရံ ဝါ စိတ္တံ ‘အနုတ္တရံ စိတ္တ’န္တိ ပဇာနာတိ</b>။<br> <b>သမာဟိတံ ဝါ စိတ္တံ ‘သမာဟိတံ စိတ္တ’န္တိ ပဇာနာတိ</b>၊<br> <b>အသမာဟိတံ ဝါ စိတ္တံ ‘အသမာဟိတံ စိတ္တ’န္တိ ပဇာနာတိ</b>။<br> <b>ဝိမုတ္တံ ဝါ စိတ္တံ ‘ဝိမုတ္တံ စိတ္တ’န္တိ ပဇာနာတိ</b>။<br> <b>အဝိမုတ္တံ ဝါ စိတ္တံ ‘အဝိမုတ္တံ စိတ္တ’န္တိ ပဇာနာတိ</b>။</p> <p><b>ဣတိ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ စိတ္တေ စိတ္တာနုပဿီ ဝိဟရတိ</b>၊ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ စိတ္တေ စိတ္တာနုပဿီ ဝိဟရတိ၊ အဇ္ဈတ္တဗဟိဒ္ဓါ ဝါ စိတ္တေ စိတ္တာနုပဿီ ဝိဟရတိ။ သမုဒယဓမ္မာနုပဿီ ဝါ စိတ္တသ္မိံ ဝိဟရတိ၊ ဝယဓမ္မာနုပဿီ ဝါ စိတ္တသ္မိံ ဝိဟရတိ၊ သမုဒယဝယဓမ္မာနုပဿီ ဝါ စိတ္တသ္မိံ ဝိဟရတိ။</p> <p><b>‘အတ္ထိ စိတ္တ’န္တိ ဝါ ပနဿ သတိ ပစ္စုပဋ္ဌိတာ ဟောတိ</b> ယာဝဒေဝ ဉာဏမတ္တာယ ပဋိဿတိမတ္တာယ။ အနိဿိတော စ ဝိဟရတိ၊ န စ ကိဉ္စိ လောကေ ဥပါဒိယတိ။ <b>ဧဝမ္ပိ ခေါ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု စိတ္တေ စိတ္တာနုပဿီ ဝိဟရတိ</b>။</p> <p><b>စိတ္တာနုပဿနာ နိဋ္ဌိတာ</b>။</p> <h3>ဓမ္မာနုပဿနာ နီဝရဏပဗ္ဗံ</h3> <p><b>ကထဉ္စ ပန ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု ဓမ္မေသု ဓမ္မာနုပဿီ ဝိဟရတိ</b>? <b>ဣဓ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု ဓမ္မေသု ဓမ္မာနုပဿီ ဝိဟရတိ ပဉ္စသု နီဝရဏေသု</b>။ <b>ကထဉ္စ ပန ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု ဓမ္မေသု ဓမ္မာနုပဿီ ဝိဟရတိ ပဉ္စသု နီဝရဏေသု</b>? <b>ဣဓ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု</b> ..<br> <b>သန္တံ ဝါ အဇ္ဈတ္တံ ကာမစ္ဆန္ဒံ ‘အတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ ကာမစ္ဆန္ဒော’တိ ပဇာနာတိ</b>၊ <b>အသန္တံ ဝါ အဇ္ဈတ္တံ ကာမစ္ဆန္ဒံ ‘နတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ ကာမစ္ဆန္ဒော’တိ ပဇာနာတိ</b>၊ <b>ယထာ စ အနုပ္ပန္နဿ ကာမစ္ဆန္ဒဿ ဥပ္ပါဒေါ ဟောတိ တဉ္စ ပဇာနာတိ</b>၊ <b>ယထာ စ ဥပ္ပန္နဿ ကာမစ္ဆန္ဒဿ ပဟာနံ ဟောတိ တဉ္စ ပဇာနာတိ</b>၊ <b>ယထာ စ ပဟီနဿ ကာမစ္ဆန္ဒဿ အာယတိံ အနုပ္ပါဒေါ ဟောတိ တဉ္စ ပဇာနာတိ</b>။</p> <p><b>သန္တံ ဝါ အဇ္ဈတ္တံ ဗျာပါဒံ ‘အတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ ဗျာပါဒေါ’တိ ပဇာနာတိ</b>၊ <b>အသန္တံ ဝါ အဇ္ဈတ္တံ ဗျာပါဒံ ‘နတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ ဗျာပါဒေါ’တိ ပဇာနာတိ</b>၊ <b>ယထာ စ အနုပ္ပန္နဿ ဗျာပါဒဿ ဥပ္ပါဒေါ ဟောတိ တဉ္စ ပဇာနာတိ</b>၊ <b>ယထာ စ ဥပ္ပန္နဿ ဗျာပါဒဿ ပဟာနံ ဟောတိ တဉ္စ ပဇာနာတိ</b>၊ <b>ယထာ စ ပဟီနဿ ဗျာပါဒဿ အာယတိံ အနုပ္ပါဒေါ ဟောတိ တဉ္စ ပဇာနာတိ</b>။</p> <p><b>သန္တံ ဝါ အဇ္ဈတ္တံ ထိနမိဒ္ဓံ ‘အတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ ထိနမိဒ္ဓ’န္တိ ပဇာနာတိ</b>၊ <b>အသန္တံ ဝါ အဇ္ဈတ္တံ ထိနမိဒ္ဓံ ‘နတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ ထိနမိဒ္ဓ’န္တိ ပဇာနာတိ</b>၊ <b>ယထာ စ အနုပ္ပန္နဿ ထိနမိဒ္ဓဿ ဥပ္ပါဒေါ ဟောတိ တဉ္စ ပဇာနာတိ</b>၊ <b>ယထာ စ ဥပ္ပန္နဿ ထိနမိဒ္ဓဿ ပဟာနံ ဟောတိ တဉ္စ ပဇာနာတိ</b>၊ <b>ယထာ စ ပဟီနဿ ထိနမိဒ္ဓဿ အာယတိံ အနုပ္ပါဒေါ ဟောတိ တဉ္စ ပဇာနာတိ</b>။</p> <p><b>သန္တံ ဝါ အဇ္ဈတ္တံ ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စံ ‘အတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စ’န္တိ ပဇာနာတိ</b>၊ <b>အသန္တံ ဝါ အဇ္ဈတ္တံ ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စံ ‘နတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စ’န္တိ ပဇာနာတိ</b>၊ <b>ယထာ စ အနုပ္ပန္နဿ ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စဿ ဥပ္ပါဒေါ ဟောတိ တဉ္စ ပဇာနာတိ</b>၊ <b>ယထာ စ ဥပ္ပန္နဿ ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စဿ ပဟာနံ ဟောတိ တဉ္စ ပဇာနာတိ</b>၊ <b>ယထာ စ ပဟီနဿ ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စဿ အာယတိံ အနုပ္ပါဒေါ ဟောတိ တဉ္စ ပဇာနာတိ</b>။</p> <p><b>သန္တံ ဝါ အဇ္ဈတ္တံ ဝိစိကိစ္ဆံ ‘အတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ ဝိစိကိစ္ဆာ’တိ ပဇာနာတိ</b>၊ <b>အသန္တံ ဝါ အဇ္ဈတ္တံ ဝိစိကိစ္ဆံ ‘နတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ ဝိစိကိစ္ဆာ’တိ ပဇာနာတိ</b>၊ <b>ယထာ စ အနုပ္ပန္နာယ ဝိစိကိစ္ဆာယ ဥပ္ပါဒေါ ဟောတိ တဉ္စ ပဇာနာတိ</b>၊ <b>ယထာ စ ဥပ္ပန္နာယ ဝိစိကိစ္ဆာယ ပဟာနံ ဟောတိ တဉ္စ ပဇာနာတိ</b>၊ <b>ယထာ စ ပဟီနာယ ဝိစိကိစ္ဆာယ အာယတိံ အနုပ္ပါဒေါ ဟောတိ တဉ္စ ပဇာနာတိ</b>။</p> <p><b>ဣတိ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဓမ္မေသု ဓမ္မာနုပဿီ ဝိဟရတိ</b>၊ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ဓမ္မေသု ဓမ္မာနုပဿီ ဝိဟရတိ၊ အဇ္ဈတ္တဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ဓမ္မေသု ဓမ္မာနုပဿီ ဝိဟရတိ။ သမုဒယဓမ္မာနုပဿီ ဝါ ဓမ္မေသု ဝိဟရတိ၊ ဝယဓမ္မာနုပဿီ ဝါ ဓမ္မေသု ဝိဟရတိ၊ သမုဒယဝယဓမ္မာနုပဿီ ဝါ ဓမ္မေသု ဝိဟရတိ။</p> <p><b>‘အတ္ထိ ဓမ္မာ’တိ ဝါ ပနဿ သတိ ပစ္စုပဋ္ဌိတာ ဟောတိ</b> ယာဝဒေဝ ဉာဏမတ္တာယ ပဋိဿတိမတ္တာယ။ အနိဿိတော စ ဝိဟရတိ၊ န စ ကိဉ္စိ လောကေ ဥပါဒိယတိ။ <b>ဧဝမ္ပိ ခေါ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု ဓမ္မေသု ဓမ္မာနုပဿီ ဝိဟရတိ ပဉ္စသု နီဝရဏေသု</b>။</p> <p><b>နီဝရဏပဗ္ဗံ နိဋ္ဌိတံ</b>။</p> <h3>ဓမ္မာနုပဿနာ ခန္ဓပဗ္ဗံ</h3> <p><b>ပုန စပရံ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု ဓမ္မေသု ဓမ္မာနုပဿီ ဝိဟရတိ ပဉ္စသု ဥပါဒါနက္ခန္ဓေသု</b>။ <b>ကထဉ္စ ပန ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု ဓမ္မေသု ဓမ္မာနုပဿီ ဝိဟရတိ ပဉ္စသု ဥပါဒါနက္ခန္ဓေသု</b>? <b>ဣဓ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု</b> ..<br> <b>‘ဣတိ ရူပံ၊ ဣတိ ရူပဿ သမုဒယော၊ ဣတိ ရူပဿ အတ္ထင်္ဂမော</b>။<br> <b>ဣတိ ဝေဒနာ၊ ဣတိ ဝေဒနာယ သမုဒယော၊ ဣတိ ဝေဒနာယ အတ္ထင်္ဂမော</b>။<br> <b>ဣတိ သညာ၊ ဣတိ သညာယ သမုဒယော၊ ဣတိ သညာယ အတ္ထင်္ဂမော</b>။<br> <b>ဣတိ သင်္ခါရာ၊ ဣတိ သင်္ခါရာနံ သမုဒယော၊ ဣတိ သင်္ခါရာနံ အတ္ထင်္ဂမော</b>။<br> <b>ဣတိ ဝိညာဏံ၊ ဣတိ ဝိညာဏဿ သမုဒယော၊ ဣတိ ဝိညာဏဿ အတ္ထင်္ဂမော</b>’တိ။</p> <p><b>ဣတိ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဓမ္မေသု ဓမ္မာနုပဿီ ဝိဟရတိ</b>၊ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ဓမ္မေသု ဓမ္မာနုပဿီ ဝိဟရတိ၊ အဇ္ဈတ္တဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ဓမ္မေသု ဓမ္မာနုပဿီ ဝိဟရတိ။ သမုဒယဓမ္မာနုပဿီ ဝါ ဓမ္မေသု ဝိဟရတိ၊ ဝယဓမ္မာနုပဿီ ဝါ ဓမ္မေသု ဝိဟရတိ၊ သမုဒယဝယဓမ္မာနုပဿီ ဝါ ဓမ္မေသု ဝိဟရတိ။</p> <p><b>‘အတ္ထိ ဓမ္မာ’တိ ဝါ ပနဿ သတိ ပစ္စုပဋ္ဌိတာ ဟောတိ</b> ယာဝဒေဝ ဉာဏမတ္တာယ ပဋိဿတိမတ္တာယ။ အနိဿိတော စ ဝိဟရတိ၊ န စ ကိဉ္စိ လောကေ ဥပါဒိယတိ။ <b>ဧဝမ္ပိ ခေါ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု ဓမ္မေသု ဓမ္မာနုပဿီ ဝိဟရတိ ပဉ္စသု ဥပါဒါနက္ခန္ဓေသု</b>။</p> <p><b>ခန္ဓပဗ္ဗံ နိဋ္ဌိတံ</b>။</p> <h3>ဓမ္မာနုပဿနာ အာယတနပဗ္ဗံ</h3> <p><b>ပုန စပရံ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု ဓမ္မေသု ဓမ္မာနုပဿီ ဝိဟရတိ ဆသု အဇ္ဈတ္တိကဗာဟိရေသု အာယတနေသု</b>။ <b>ကထဉ္စ ပန ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု ဓမ္မေသု ဓမ္မာနုပဿီ ဝိဟရတိ ဆသု အဇ္ဈတ္တိကဗာဟိရေသု အာယတနေသု</b>? <b>ဣဓ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု</b> ..<br> <b>စက္ခုဉ္စ ပဇာနာတိ၊ ရူပေ စ ပဇာနာတိ၊ ယဉ္စ တဒုဘယံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ သံယောဇနံ တဉ္စ ပဇာနာတိ</b>၊ <b>ယထာ စ အနုပ္ပန္နဿ သံယောဇနဿ ဥပ္ပါဒေါ ဟောတိ တဉ္စ ပဇာနာတိ</b>၊ <b>ယထာ စ ဥပ္ပန္နဿ သံယောဇနဿ ပဟာနံ ဟောတိ တဉ္စ ပဇာနာတိ</b>၊ <b>ယထာ စ ပဟီနဿ သံယောဇနဿ အာယတိံ အနုပ္ပါဒေါ ဟောတိ တဉ္စ ပဇာနာတိ</b>။</p> <p><b>သောတဉ္စ ပဇာနာတိ၊ သဒ္ဒေ စ ပဇာနာတိ၊ ယဉ္စ တဒုဘယံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ သံယောဇနံ တဉ္စ ပဇာနာတိ</b>၊ <b>ယထာ စ အနုပ္ပန္နဿ သံယောဇနဿ ဥပ္ပါဒေါ ဟောတိ တဉ္စ ပဇာနာတိ</b>၊ <b>ယထာ စ ဥပ္ပန္နဿ သံယောဇနဿ ပဟာနံ ဟောတိ တဉ္စ ပဇာနာတိ</b>၊ <b>ယထာ စ ပဟီနဿ သံယောဇနဿ အာယတိံ အနုပ္ပါဒေါ ဟောတိ တဉ္စ ပဇာနာတိ</b>။</p> <p><b>ဃာနဉ္စ ပဇာနာတိ၊ ဂန္ဓေ စ ပဇာနာတိ၊ ယဉ္စ တဒုဘယံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ သံယောဇနံ တဉ္စ ပဇာနာတိ</b>၊ <b>ယထာ စ အနုပ္ပန္နဿ သံယောဇနဿ ဥပ္ပါဒေါ ဟောတိ တဉ္စ ပဇာနာတိ</b>၊ <b>ယထာ စ ဥပ္ပန္နဿ သံယောဇနဿ ပဟာနံ ဟောတိ တဉ္စ ပဇာနာတိ</b>၊ <b>ယထာ စ ပဟီနဿ သံယောဇနဿ အာယတိံ အနုပ္ပါဒေါ ဟောတိ တဉ္စ ပဇာနာတိ</b>။</p> <p><b>ဇိဝှဉ္စ ပဇာနာတိ၊ ရသေ စ ပဇာနာတိ၊ ယဉ္စ တဒုဘယံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ သံယောဇနံ တဉ္စ ပဇာနာတိ</b>၊ <b>ယထာ စ အနုပ္ပန္နဿ သံယောဇနဿ ဥပ္ပါဒေါ ဟောတိ တဉ္စ ပဇာနာတိ</b>၊ <b>ယထာ စ ဥပ္ပန္နဿ သံယောဇနဿ ပဟာနံ ဟောတိ တဉ္စ ပဇာနာတိ</b>၊ <b>ယထာ စ ပဟီနဿ သံယောဇနဿ အာယတိံ အနုပ္ပါဒေါ ဟောတိ တဉ္စ ပဇာနာတိ</b>။</p> <p><b>ကာယဉ္စ ပဇာနာတိ၊ ဖောဋ္ဌဗ္ဗေ စ ပဇာနာတိ၊ ယဉ္စ တဒုဘယံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ သံယောဇနံ တဉ္စ ပဇာနာတိ</b>၊ <b>ယထာ စ အနုပ္ပန္နဿ သံယောဇနဿ ဥပ္ပါဒေါ ဟောတိ တဉ္စ ပဇာနာတိ</b>၊ <b>ယထာ စ ဥပ္ပန္နဿ သံယောဇနဿ ပဟာနံ ဟောတိ တဉ္စ ပဇာနာတိ</b>၊ <b>ယထာ စ ပဟီနဿ သံယောဇနဿ အာယတိံ အနုပ္ပါဒေါ ဟောတိ တဉ္စ ပဇာနာတိ</b>။</p> <p><b>မနဉ္စ ပဇာနာတိ၊ ဓမ္မေ စ ပဇာနာတိ၊ ယဉ္စ တဒုဘယံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ သံယောဇနံ တဉ္စ ပဇာနာတိ</b>၊ <b>ယထာ စ အနုပ္ပန္နဿ သံယောဇနဿ ဥပ္ပါဒေါ ဟောတိ တဉ္စ ပဇာနာတိ</b>၊ <b>ယထာ စ ဥပ္ပန္နဿ သံယောဇနဿ ပဟာနံ ဟောတိ တဉ္စ ပဇာနာတိ</b>၊ <b>ယထာ စ ပဟီနဿ သံယောဇနဿ အာယတိံ အနုပ္ပါဒေါ ဟောတိ တဉ္စ ပဇာနာတိ</b>။</p> <p><b>ဣတိ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဓမ္မေသု ဓမ္မာနုပဿီ ဝိဟရတိ</b>၊ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ဓမ္မေသု ဓမ္မာနုပဿီ ဝိဟရတိ၊ အဇ္ဈတ္တဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ဓမ္မေသု ဓမ္မာနုပဿီ ဝိဟရတိ။ သမုဒယဓမ္မာနုပဿီ ဝါ ဓမ္မေသု ဝိဟရတိ၊ ဝယဓမ္မာနုပဿီ ဝါ ဓမ္မေသု ဝိဟရတိ၊ သမုဒယဝယဓမ္မာနုပဿီ ဝါ ဓမ္မေသု ဝိဟရတိ။</p> <p><b>‘အတ္ထိ ဓမ္မာ’တိ ဝါ ပနဿ သတိ ပစ္စုပဋ္ဌိတာ ဟောတိ</b> ယာဝဒေဝ ဉာဏမတ္တာယ ပဋိဿတိမတ္တာယ။ အနိဿိတော စ ဝိဟရတိ၊ န စ ကိဉ္စိ လောကေ ဥပါဒိယတိ။ <b>ဧဝမ္ပိ ခေါ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု ဓမ္မေသု ဓမ္မာနုပဿီ ဝိဟရတိ ဆသု အဇ္ဈတ္တိကဗာဟိရေသု အာယတနေသု</b>။</p> <p><b>အာယတနပဗ္ဗံ နိဋ္ဌိတံ</b>။</p> <h3>ဓမ္မာနုပဿနာ ဗောဇ္ဈင်္ဂပဗ္ဗံ</h3> <p><b>ပုန စပရံ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု ဓမ္မေသု ဓမ္မာနုပဿီ ဝိဟရတိ သတ္တသု ဗောဇ္ဈင်္ဂေသု</b>။ <b>ကထဉ္စ ပန ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု ဓမ္မေသု ဓမ္မာနုပဿီ ဝိဟရတိ သတ္တသု ဗောဇ္ဈင်္ဂေသု</b>? <b>ဣဓ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု</b> ..<br> <b>သန္တံ ဝါ အဇ္ဈတ္တံ သတိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂံ ‘အတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ သတိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ’တိ ပဇာနာတိ</b>၊ <b>အသန္တံ ဝါ အဇ္ဈတ္တံ သတိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂံ ‘နတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ သတိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ’တိ ပဇာနာတိ</b>၊ <b>ယထာ စ အနုပ္ပန္နဿ သတိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂဿ ဥပ္ပါဒေါ ဟောတိ တဉ္စ ပဇာနာတိ</b>၊ <b>ယထာ စ ဥပ္ပန္နဿ သတိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂဿ ဘာဝနာယ ပါရိပူရီ ဟောတိ တဉ္စ ပဇာနာတိ</b>။</p> <p><b>သန္တံ ဝါ အဇ္ဈတ္တံ ဓမ္မဝိစယသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂံ ‘အတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ ဓမ္မဝိစယသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ’တိ ပဇာနာတိ</b>၊ <b>အသန္တံ ဝါ အဇ္ဈတ္တံ ဓမ္မဝိစယသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂံ ‘နတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ ဓမ္မဝိစယသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ’တိ ပဇာနာတိ</b>၊ <b>ယထာ စ အနုပ္ပန္နဿ ဓမ္မဝိစယသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂဿ ဥပ္ပါဒေါ ဟောတိ တဉ္စ ပဇာနာတိ</b>၊ <b>ယထာ စ ဥပ္ပန္နဿ ဓမ္မဝိစယသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂဿ ဘာဝနာယ ပါရိပူရီ ဟောတိ တဉ္စ ပဇာနာတိ</b>။</p> <p><b>သန္တံ ဝါ အဇ္ဈတ္တံ ဝီရိယသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂံ ‘အတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ ဝီရိယသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ’တိ ပဇာနာတိ</b>၊ <b>အသန္တံ ဝါ အဇ္ဈတ္တံ ဝီရိယသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂံ ‘နတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ ဝီရိယသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ’တိ ပဇာနာတိ</b>၊ <b>ယထာ စ အနုပ္ပန္နဿ ဝီရိယသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂဿ ဥပ္ပါဒေါ ဟောတိ တဉ္စ ပဇာနာတိ</b>၊ <b>ယထာ စ ဥပ္ပန္နဿ ဝီရိယသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂဿ ဘာဝနာယ ပါရိပူရီ ဟောတိ တဉ္စ ပဇာနာတိ</b>။</p> <p><b>သန္တံ ဝါ အဇ္ဈတ္တံ ပီတိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂံ ‘အတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ ပီတိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ’တိ ပဇာနာတိ</b>၊ <b>အသန္တံ ဝါ အဇ္ဈတ္တံ ပီတိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂံ ‘နတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ ပီတိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ’တိ ပဇာနာတိ</b>၊ <b>ယထာ စ အနုပ္ပန္နဿ ပီတိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂဿ ဥပ္ပါဒေါ ဟောတိ တဉ္စ ပဇာနာတိ</b>၊ <b>ယထာ စ ဥပ္ပန္နဿ ပီတိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂဿ ဘာဝနာယ ပါရိပူရီ ဟောတိ တဉ္စ ပဇာနာတိ</b>။</p> <p><b>သန္တံ ဝါ အဇ္ဈတ္တံ ပဿဒ္ဓိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂံ ‘အတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ ပဿဒ္ဓိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ’တိ ပဇာနာတိ</b>၊ <b>အသန္တံ ဝါ အဇ္ဈတ္တံ ပဿဒ္ဓိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂံ ‘နတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ ပဿဒ္ဓိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ’တိ ပဇာနာတိ</b>၊ <b>ယထာ စ အနုပ္ပန္နဿ ပဿဒ္ဓိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂဿ ဥပ္ပါဒေါ ဟောတိ တဉ္စ ပဇာနာတိ</b>၊ <b>ယထာ စ ဥပ္ပန္နဿ ပဿဒ္ဓိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂဿ ဘာဝနာယ ပါရိပူရီ ဟောတိ တဉ္စ ပဇာနာတိ</b>။</p> <p><b>သန္တံ ဝါ အဇ္ဈတ္တံ သမာဓိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂံ ‘အတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ သမာဓိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ’တိ ပဇာနာတိ</b>၊ <b>အသန္တံ ဝါ အဇ္ဈတ္တံ သမာဓိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂံ ‘နတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ သမာဓိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ’တိ ပဇာနာတိ</b>၊ <b>ယထာ စ အနုပ္ပန္နဿ သမာဓိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂဿ ဥပ္ပါဒေါ ဟောတိ တဉ္စ ပဇာနာတိ</b>၊ <b>ယထာ စ ဥပ္ပန္နဿ သမာဓိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂဿ ဘာဝနာယ ပါရိပူရီ ဟောတိ တဉ္စ ပဇာနာတိ</b>။</p> <p><b>သန္တံ ဝါ အဇ္ဈတ္တံ ဥပေက္ခာသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂံ ‘အတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ ဥပေက္ခာသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ’တိ ပဇာနာတိ</b>၊ <b>အသန္တံ ဝါ အဇ္ဈတ္တံ ဥပေက္ခာသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂံ ‘နတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ ဥပေက္ခာသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ’တိ ပဇာနာတိ</b>၊ <b>ယထာ စ အနုပ္ပန္နဿ ဥပေက္ခာသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂဿ ဥပ္ပါဒေါ ဟောတိ တဉ္စ ပဇာနာတိ</b>၊ <b>ယထာ စ ဥပ္ပန္နဿ ဥပေက္ခာသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂဿ ဘာဝနာယ ပါရိပူရီ ဟောတိ တဉ္စ ပဇာနာတိ</b>။</p> <p><b>ဣတိ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဓမ္မေသု ဓမ္မာနုပဿီ ဝိဟရတိ</b>၊ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ဓမ္မေသု ဓမ္မာနုပဿီ ဝိဟရတိ၊ အဇ္ဈတ္တဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ဓမ္မေသု ဓမ္မာနုပဿီ ဝိဟရတိ။ သမုဒယဓမ္မာနုပဿီ ဝါ ဓမ္မေသု ဝိဟရတိ၊ ဝယဓမ္မာနုပဿီ ဝါ ဓမ္မေသု ဝိဟရတိ၊ သမုဒယဝယဓမ္မာနုပဿီ ဝါ ဓမ္မေသု ဝိဟရတိ။</p> <p><b>‘အတ္ထိ ဓမ္မာ’တိ ဝါ ပနဿ သတိ ပစ္စုပဋ္ဌိတာ ဟောတိ</b> ယာဝဒေဝ ဉာဏမတ္တာယ ပဋိဿတိမတ္တာယ အနိဿိတော စ ဝိဟရတိ၊ န စ ကိဉ္စိ လောကေ ဥပါဒိယတိ။ <b>ဧဝမ္ပိ ခေါ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု ဓမ္မေသု ဓမ္မာနုပဿီ ဝိဟရတိ သတ္တသု ဗောဇ္ဈင်္ဂေသု</b>။</p> <p><b>ဗောဇ္ဈင်္ဂပဗ္ဗံ နိဋ္ဌိတံ</b>။</p> <h3>ဓမ္မာနုပဿနာ သစ္စပဗ္ဗံ</h3> ပုန စပရံ <B>ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု ဓမ္မေသု ဓမ္မာနုပဿီ ဝိဟရတိ စတူသု အရိယသစ္စေသု</B>။ <br> ကထဉ္စ ပန <B>ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု ဓမ္မေသု ဓမ္မာနုပဿီ ဝိဟရတိ စတူသု အရိယသစ္စေသု</B>? <br> ဣဓ <B>ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု</B> ..</p> <p>‘<B>ဣဒံ ဒုက္ခ</B>’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ <br> ‘<B>အယံ ဒုက္ခသမုဒယော</B>’တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ <br> ‘<B>အယံ ဒုက္ခနိရောဓော</B>’တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ <br> ‘<B>အယံ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ</B>’တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ။</p> <p>ပဌမဘာဏဝါရော နိဋ္ဌိတော။</p> <h3>ဒုက္ခသစ္စနိဒ္ဒေသော</h3> <B>ကတမဉ္စ ဘိက္ခဝေ ဒုက္ခံ အရိယသစ္စံ</B>? ဇာတိပိ ဒုက္ခာ၊ ဇရာပိ ဒုက္ခာ၊ မရဏမ္ပိ ဒုက္ခံ၊ သောက-ပရိဒေဝ-ဒုက္ခ-ဒေါမနဿုပါယာသာပိ ဒုက္ခာ၊ အပ္ပိယေဟိ သမ္ပယောဂေါပိ ဒုက္ခော၊ ပိယေဟိ ဝိပ္ပယောဂေါပိ ဒုက္ခော၊ ယမ္ပိစ္ဆံ န လဘတိ တမ္ပိ ဒုက္ခံ၊ သံခိတ္တေန ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓာ ဒုက္ခာ။</p> <p><B>ကတမာ စ ဘိက္ခဝေ ဇာတိ</B>? ယာ တေသံ တေသံ သတ္တာနံ တမှိ တမှိ သတ္တနိကာယေ ဇာတိ သဉ္ဇာတိ ဩက္ကန္တိ အဘိနိဗ္ဗတ္တိ ခန္ဓာနံ ပါတုဘာဝေါ အာယတနာနံ ပဋိလာဘော၊ အယံ ဝုစ္စတိ <B>ဘိက္ခဝေ ဇာတိ</B>။</p> <p><B>ကတမာ စ ဘိက္ခဝေ ဇရာ</B>? ယာ တေသံ တေသံ သတ္တာနံ တမှိ တမှိ သတ္တနိကာယေ ဇရာ ဇီရဏတာ ခဏ္ဍိစ္စံ ပါလိစ္စံ ဝလိတ္တစတာ အာယုနော သံဟာနိ ဣန္ဒြိယာနံ ပရိပါကော၊ အယံ ဝုစ္စတိ <B>ဘိက္ခဝေ ဇရာ</B>။</p> <p><B>ကတမဉ္စ ဘိက္ခဝေ မရဏံ</B>? ယံ တေသံ တေသံ သတ္တာနံ တမှာ တမှာ သတ္တနိကာယာ စုတိ စဝနတာ ဘေဒေါ အန္တရဓာနံ မစ္စု မရဏံ ကာလကိရိယာ ခန္ဓာနံ ဘေဒေါ ကဠေဝရဿ နိက္ခေပေါ ဇီဝိတိန္ဒြိယဿုပစ္ဆေဒေါ၊ ဣဒံ ဝုစ္စတိ <B>ဘိက္ခဝေ မရဏံ</B>။</p> <p><B>ကတမော စ ဘိက္ခဝေ သောကော</B>? ယော ခေါ <B>ဘိက္ခဝေ</B> အညတရညတရေန ဗျသနေန သမန္နာဂတဿ အညတရညတရေန ဒုက္ခဓမ္မေန ဖုဋ္ဌဿ သောကော သောစနာ သောစိတတ္တံ အန္တောသောကော အန္တောပရိသောကော၊ အယံ ဝုစ္စတိ <B>ဘိက္ခဝေ သောကော</B>။</p> <p><B>ကတမော စ ဘိက္ခဝေ ပရိဒေဝေါ</B>? ယော ခေါ <B>ဘိက္ခဝေ</B> အညတရညတရေန ဗျသနေန သမန္နာဂတဿ အညတရညတရေန ဒုက္ခဓမ္မေန ဖုဋ္ဌဿ အာဒေဝေါ ပရိဒေဝေါ အာဒေဝနာ ပရိဒေဝနာ အာဒေဝိတတ္တံ ပရိဒေဝိတတ္တံ၊ အယံ ဝုစ္စတိ <B>ဘိက္ခဝေ ပရိဒေဝေါ</B>။</p> <p><B>ကတမဉ္စ ဘိက္ခဝေ ဒုက္ခံ</B>? ယံ ခေါ <B>ဘိက္ခဝေ</B> ကာယိကံ ဒုက္ခံ ကာယိကံ အသာတံ ကာယသမ္ဖဿဇံ ဒုက္ခံ အသာတံ ဝေဒယိတံ၊ ဣဒံ ဝုစ္စတိ <B>ဘိက္ခဝေ ဒုက္ခံ</B>။</p> <p><B>ကတမဉ္စ ဘိက္ခဝေ ဒေါမနဿံ</B>? ယံ ခေါ <B>ဘိက္ခဝေ</B> စေတသိကံ ဒုက္ခံ စေတသိကံ အသာတံ မနောသမ္ဖဿဇံ ဒုက္ခံ အသာတံ ဝေဒယိတံ၊ ဣဒံ ဝုစ္စတိ <B>ဘိက္ခဝေ ဒေါမနဿံ</B>။</p> <p><B>ကတမော စ ဘိက္ခဝေ ဥပါယာသော</B>? ယော ခေါ <B>ဘိက္ခဝေ</B> အညတရညတရေန ဗျသနေန သမန္နာဂတဿ အညတရညတရေန ဒုက္ခဓမ္မေန ဖုဋ္ဌဿ အာယာသော ဥပါယာသော အာယာသိတတ္တံ ဥပါယာသိတတ္တံ၊ အယံ ဝုစ္စတိ <B>ဘိက္ခဝေ ဥပါယာသော</B>။</p> <p><B>ကတမော စ ဘိက္ခဝေ အပ္ပိယေဟိ သမ္ပယောဂေါ ဒုက္ခော</B>? ဣဓ ယဿ တေ ဟောန္တိ အနိဋ္ဌာ အကန္တာ အမနာပါ ရူပါ သဒ္ဒါ ဂန္ဓာ ရသာ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာ ဓမ္မာ၊ ယေ ဝါ ပနဿ တေ ဟောန္တိ အနတ္ထကာမာ အဟိတကာမာ အဖာသုကကာမာ အယောဂက္ခေမကာမာ၊ ယာ တေဟိ သဒ္ဓိံ သင်္ဂတိ သမာဂမော သမောဓာနံ မိဿီဘာဝေါ၊ အယံ ဝုစ္စတိ <B>ဘိက္ခဝေ အပ္ပိယေဟိ သမ္ပယောဂေါ ဒုက္ခော</B>။</p> <p><B>ကတမော စ ဘိက္ခဝေ ပိယေဟိ ဝိပ္ပယောဂေါ ဒုက္ခော</B>? ဣဓ ယဿ တေ ဟောန္တိ ဣဋ္ဌာ ကန္တာ မနာပါ ရူပါ သဒ္ဒါ ဂန္ဓာ ရသာ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာ ဓမ္မာ၊ ယေ ဝါ ပနဿ တေ ဟောန္တိ အတ္ထကာမာ ဟိတကာမာ ဖာသုကကာမာ ယောဂက္ခေမကာမာ မာတာ ဝါ ပိတာ ဝါ ဘာတာ ဝါ ဘဂိနီ ဝါ မိတ္တာ ဝါ အမစ္စာ ဝါ ဉာတိသာလောဟိတာ ဝါ၊ ယာ တေဟိ သဒ္ဓိံ အသင်္ဂတိ အသမာဂမော အသမောဓာနံ အမိဿီဘာဝေါ၊ အယံ ဝုစ္စတိ <B>ဘိက္ခဝေ ပိယေဟိ ဝိပ္ပယောဂေါ ဒုက္ခော</B>။</p> <p><B>ကတမဉ္စ ဘိက္ခဝေ ယမ္ပိစ္ဆံ န လဘတိ တမ္ပိ ဒုက္ခံ</B>? ဇာတိဓမ္မာနံ <B>ဘိက္ခဝေ</B> သတ္တာနံ ဧဝံ ဣစ္ဆာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ - ‘အဟော ဝတ မယံ န ဇာတိဓမ္မာ အဿာမ၊ န စ ဝတ နော ဇာတိ အာဂစ္ဆေယျာ’တိ။ န ခေါ ပနေတံ ဣစ္ဆာယ ပတ္တဗ္ဗံ၊ ဣဒမ္ပိ ယမ္ပိစ္ဆံ န လဘတိ တမ္ပိ ဒုက္ခံ။ <br> ဇရာဓမ္မာနံ <B>ဘိက္ခဝေ</B> သတ္တာနံ ဧဝံ ဣစ္ဆာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ - ‘အဟော ဝတ မယံ န ဇရာဓမ္မာ အဿာမ၊ န စ ဝတ နော ဇရာ အာဂစ္ဆေယျာ’တိ။ န ခေါ ပနေတံ ဣစ္ဆာယ ပတ္တဗ္ဗံ၊ ဣဒမ္ပိ ယမ္ပိစ္ဆံ န လဘတိ တမ္ပိ ဒုက္ခံ။ <br> ဗျာဓိဓမ္မာနံ <B>ဘိက္ခဝေ</B> သတ္တာနံ ဧဝံ ဣစ္ဆာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ‘အဟော ဝတ မယံ န ဗျာဓိဓမ္မာ အဿာမ၊ န စ ဝတ နော ဗျာဓိ အာဂစ္ဆေယျာ’တိ။ န ခေါ ပနေတံ ဣစ္ဆာယ ပတ္တဗ္ဗံ၊ ဣဒမ္ပိ ယမ္ပိစ္ဆံ န လဘတိ တမ္ပိ ဒုက္ခံ။ <br> မရဏဓမ္မာနံ <B>ဘိက္ခဝေ</B> သတ္တာနံ ဧဝံ ဣစ္ဆာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ‘အဟော ဝတ မယံ န မရဏဓမ္မာ အဿာမ၊ န စ ဝတ နော မရဏံ အာဂစ္ဆေယျာ’တိ။ န ခေါ ပနေတံ ဣစ္ဆာယ ပတ္တဗ္ဗံ၊ ဣဒမ္ပိ ယမ္ပိစ္ဆံ န လဘတိ တမ္ပိ ဒုက္ခံ။ <br> သောကပရိဒေဝ-ဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသဓမ္မာနံ <B>ဘိက္ခဝေ</B> သတ္တာနံ ဧဝံ ဣစ္ဆာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ‘အဟော ဝတ မယံ န သောကပရိဒေဝ-ဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသဓမ္မာ အဿာမ၊ န စ ဝတ နော သောကပရိဒေဝဒုက္ခ-ဒေါမနဿုပါယာသဓမ္မာ အာဂစ္ဆေယျု’န္တိ။ န ခေါ ပနေတံ ဣစ္ဆာယ ပတ္တဗ္ဗံ၊ ဣဒမ္ပိ ယမ္ပိစ္ဆံ န လဘတိ တမ္ပိ ဒုက္ခံ။</p> <p><B>ကတမေ စ ဘိက္ခဝေ သံခိတ္တေန ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓာ ဒုက္ခာ</B>? သေယျထိဒံ <B>ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓော၊ ဝေဒနုပါဒါနက္ခန္ဓော၊ သညုပါဒါနက္ခန္ဓော၊ သင်္ခါရုပါဒါနက္ခန္ဓော၊ ဝိညာဏုပါဒါနက္ခန္ဓော</B>။ ဣမေ ဝုစ္စန္တိ <B>ဘိက္ခဝေ</B> သံခိတ္တေန ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓာ ဒုက္ခာ။ ဣဒံ ဝုစ္စတိ <B>ဘိက္ခဝေ ဒုက္ခံ အရိယသစ္စံ</B>။</p> <p> <h3>သမုဒယသစ္စနိဒ္ဒေသော</h3> <B>ကတမဉ္စ ဘိက္ခဝေ ဒုက္ခသမုဒယံ အရိယသစ္စံ</B>? ယာယံ <B>တဏှာ ပေါနောဗ္ဘဝိကာ နန္ဒီရာဂသဟဂတာ တတြတတြာဘိနန္ဒိနီ</B>၊ သေယျထိဒံ - <B>ကာမတဏှာ ဘဝတဏှာ ဝိဘဝတဏှာ</B>။</p> <p>သာ ခေါ ပနေသာ <B>ဘိက္ခဝေ တဏှာ ကတ္ထ ဥပ္ပဇ္ဇမာနာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ကတ္ထ နိဝိသမာနာ နိဝိသတိ</B>? ယံ လောကေ ပိယရူပံ သာတရူပံ၊ ဧတ္ထေသာ <B>တဏှာ ဥပ္ပဇ္ဇမာနာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဧတ္ထ နိဝိသမာနာ နိဝိသတိ</B>။</p> <p><B>ကိဉ္စ လောကေ ပိယရူပံ သာတရူပံ</B>? <B>စက္ခု</B> လောကေ ပိယရူပံ သာတရူပံ၊ ဧတ္ထေသာ <B>တဏှာ ဥပ္ပဇ္ဇမာနာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဧတ္ထ နိဝိသမာနာ နိဝိသတိ</B>။ <B>သောတံ</B> လောကေ။ ပ ။ <B>ဃာနံ</B> လောကေ။ <B>ဇိဝှါ</B> လောကေ။ <B>ကာယော</B> လောကေ။ <B>မနော</B> လောကေ ပိယရူပံ သာတရူပံ၊ ဧတ္ထေသာ <B>တဏှာ ဥပ္ပဇ္ဇမာနာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဧတ္ထ နိဝိသမာနာ နိဝိသတိ</B>။</p> <p><B>ရူပါ</B> လောကေ။ <B>သဒ္ဒါ</B> လောကေ။ <B>ဂန္ဓာ</B> လောကေ။ <B>ရသာ</B> လောကေ။ <B>ဖောဋ္ဌဗ္ဗာ</B> လောကေ။ <B>ဓမ္မာ</B> လောကေ ပိယရူပံ သာတရူပံ၊ ဧတ္ထေသာ <B>တဏှာ ဥပ္ပဇ္ဇမာနာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဧတ္ထ နိဝိသမာနာ နိဝိသတိ</B>။</p> <p><B>စက္ခုဝိညာဏံ</B> လောကေ။ <B>သောတဝိညာဏံ</B> လောကေ။ <B>ဃာနဝိညာဏံ</B> လောကေ။ <B>ဇိဝှါဝိညာဏံ</B> လောကေ။ <B>ကာယဝိညာဏံ</B> လောကေ။ <B>မနောဝိညာဏံ</B> လောကေ ပိယရူပံ သာတရူပံ၊ ဧတ္ထေသာ <B>တဏှာ ဥပ္ပဇ္ဇမာနာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဧတ္ထ နိဝိသမာနာ နိဝိသတိ</B>။</p> <p><B>စက္ခုသမ္ဖဿော</B> လောကေ။ <B>သောတသမ္ဖဿော</B> လောကေ။ <B>ဃာနသမ္ဖဿော</B> လောကေ။ <B>ဇိဝှါသမ္ဖဿော</B> လောကေ။ <B>ကာယသမ္ဖဿော</B> လောကေ။ <B>မနောသမ္ဖဿော</B> လောကေ ပိယရူပံ သာတရူပံ၊ ဧတ္ထေသာ <B>တဏှာ ဥပ္ပဇ္ဇမာနာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဧတ္ထ နိဝိသမာနာ နိဝိသတိ</B>။</p> <p><B>စက္ခုသမ္ဖဿဇာ ဝေဒနာ</B> လောကေ။ <B>သောတသမ္ဖဿဇာ ဝေဒနာ</B> လောကေ။ <B>ဃာနသမ္ဖဿဇာ ဝေဒနာ</B> လောကေ။ <B>ဇိဝှါသမ္ဖဿဇာ ဝေဒနာ</B> လောကေ။ <B>ကာယသမ္ဖဿဇာ ဝေဒနာ</B> လောကေ။ <B>မနောသမ္ဖဿဇာ ဝေဒနာ</B> လောကေ ပိယရူပံ သာတရူပံ၊ ဧတ္ထေသာ <B>တဏှာ ဥပ္ပဇ္ဇမာနာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဧတ္ထ နိဝိသမာနာ နိဝိသတိ</B>။</p> <p><B>ရူပသညာ</B> လောကေ။ <B>သဒ္ဒသညာ</B> လောကေ။ <B>ဂန္ဓသညာ</B> လောကေ။ <B>ရသသညာ</B> လောကေ။ <B>ဖောဋ္ဌဗ္ဗသညာ</B> လောကေ။ <B>ဓမ္မသညာ</B> လောကေ ပိယရူပံ သာတရူပံ၊ ဧတ္ထေသာ <B>တဏှာ ဥပ္ပဇ္ဇမာနာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဧတ္ထ နိဝိသမာနာ နိဝိသတိ</B>။</p> <p><B>ရူပသဉ္စေတနာ</B> လောကေ။ <B>သဒ္ဒသဉ္စေတနာ</B> လောကေ။ <B>ဂန္ဓသဉ္စေတနာ</B> လောကေ။ <B>ရသသဉ္စေတနာ</B> လောကေ။ <B>ဖောဋ္ဌဗ္ဗသဉ္စေတနာ</B> လောကေ။ <B>ဓမ္မသဉ္စေတနာ</B> လောကေ ပိယရူပံ သာတရူပံ၊ ဧတ္ထေသာ <B>တဏှာ ဥပ္ပဇ္ဇမာနာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဧတ္ထ နိဝိသမာနာ နိဝိသတိ</B>။</p> <p><B>ရူပတဏှာ</B> လောကေ။ <B>သဒ္ဒတဏှာ</B> လောကေ။ <B>ဂန္ဓတဏှာ</B> လောကေ။ <B>ရသတဏှာ</B> လောကေ။ <B>ဖောဋ္ဌဗ္ဗတဏှာ</B> လောကေ။ <B>ဓမ္မတဏှာ</B> လောကေ ပိယရူပံ သာတရူပံ၊ ဧတ္ထေသာ <B>တဏှာ ဥပ္ပဇ္ဇမာနာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဧတ္ထ နိဝိသမာနာ နိဝိသတိ</B>။</p> <p><B>ရူပဝိတက္ကော</B> လောကေ။ <B>သဒ္ဒဝိတက္ကော</B> လောကေ။ <B>ဂန္ဓဝိတက္ကော</B> လောကေ။ <B>ရသဝိတက္ကော</B> လောကေ။ <B>ဖောဋ္ဌဗ္ဗဝိတက္ကော</B> လောကေ။ <B>ဓမ္မဝိတက္ကော</B> လောကေ ပိယရူပံ သာတရူပံ၊ ဧတ္ထေသာ <B>တဏှာ ဥပ္ပဇ္ဇမာနာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဧတ္ထ နိဝိသမာနာ နိဝိသတိ</B>။</p> <p><B>ရူပဝိစာရော</B> လောကေ။ <B>သဒ္ဒဝိစာရော</B> လောကေ။ <B>ဂန္ဓဝိစာရော</B> လောကေ။ <B>ရသဝိစာရော</B> လောကေ။ <B>ဖောဋ္ဌဗ္ဗဝိစာရော</B> လောကေ။ <B>ဓမ္မဝိစာရော</B> လောကေ ပိယရူပံ သာတရူပံ၊ ဧတ္ထေသာ <B>တဏှာ ဥပ္ပဇ္ဇမာနာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဧတ္ထ နိဝိသမာနာ နိဝိသတိ</B>။ ဣဒံ ဝုစ္စတိ <B>ဘိက္ခဝေ ဒုက္ခသမုဒယံ အရိယသစ္စံ</B>။</p> <p> <h3>နိရောဓသစ္စနိဒ္ဒေသော</h3> <B>ကတမဉ္စ ဘိက္ခဝေ ဒုက္ခနိရောဓံ အရိယသစ္စံ</B>? ယော တဿာယေဝ <B>တဏှာယ အသေသဝိရာဂနိရောဓော စာဂေါ ပဋိနိဿဂ္ဂေါ မုတ္တိ အနာလယော</B>။</p> <p>သာ ခေါ ပနေသာ <B>ဘိက္ခဝေ တဏှာ ကတ္ထ ပဟီယမာနာ ပဟီယတိ၊ ကတ္ထ နိရုဇ္ဈမာနာ နိရုဇ္ဈတိ</B>? ယံ လောကေ ပိယရူပံ သာတရူပံ၊ ဧတ္ထေသာ <B>တဏှာ ပဟီယမာနာ ပဟီယတိ၊ ဧတ္ထ နိရုဇ္ဈမာနာ နိရုဇ္ဈတိ</B>။</p> <p><B>ကိဉ္စ လောကေ ပိယရူပံ သာတရူပံ</B>? <B>စက္ခု</B> လောကေ ပိယရူပံ သာတရူပံ၊ ဧတ္ထေသာ <B>တဏှာ ပဟီယမာနာ ပဟီယတိ၊ ဧတ္ထ နိရုဇ္ဈမာနာ နိရုဇ္ဈတိ</B>။ <B>သောတံ</B> လောကေ။ ပ ။ <B>ဃာနံ</B> လောကေ။ <B>ဇိဝှါ</B> လောကေ။ <B>ကာယော</B> လောကေ။ <B>မနော</B> လောကေ ပိယရူပံ သာတရူပံ၊ ဧတ္ထေသာ <B>တဏှာ ပဟီယမာနာ ပဟီယတိ၊ ဧတ္ထ နိရုဇ္ဈမာနာ နိရုဇ္ဈတိ</B>။</p> <p><B>ရူပါ</B> လောကေ။ <B>သဒ္ဒါ</B> လောကေ။ <B>ဂန္ဓာ</B> လောကေ။ <B>ရသာ</B> လောကေ။ <B>ဖောဋ္ဌဗ္ဗာ</B> လောကေ။ <B>ဓမ္မာ</B> လောကေ ပိယရူပံ သာတရူပံ၊ ဧတ္ထေသာ <B>တဏှာ ပဟီယမာနာ ပဟီယတိ၊ ဧတ္ထ နိရုဇ္ဈမာနာ နိရုဇ္ဈတိ</B>။</p> <p><B>စက္ခုဝိညာဏံ</B> လောကေ။ <B>သောတဝိညာဏံ</B> လောကေ။ <B>ဃာနဝိညာဏံ</B> လောကေ။ <B>ဇိဝှါဝိညာဏံ</B> လောကေ။ <B>ကာယဝိညာဏံ</B> လောကေ။ <B>မနောဝိညာဏံ</B> လောကေ ပိယရူပံ သာတရူပံ၊ ဧတ္ထေသာ <B>တဏှာ ပဟီယမာနာ ပဟီယတိ၊ ဧတ္ထ နိရုဇ္ဈမာနာ နိရုဇ္ဈတိ</B>။</p> <p><B>စက္ခုသမ္ဖဿော</B> လောကေ။ <B>သောတသမ္ဖဿော</B> လောကေ။ <B>ဃာနသမ္ဖဿော</B> လောကေ။ <B>ဇိဝှါသမ္ဖဿော</B> လောကေ။ <B>ကာယသမ္ဖဿော</B> လောကေ။ <B>မနောသမ္ဖဿော</B> လောကေ ပိယရူပံ သာတရူပံ၊ ဧတ္ထေသာ <B>တဏှာ ပဟီယမာနာ ပဟီယတိ၊ ဧတ္ထ နိရုဇ္ဈမာနာ နိရုဇ္ဈတိ</B>။</p> <p><B>စက္ခုသမ္ဖဿဇာ ဝေဒနာ</B> လောကေ။ <B>သောတသမ္ဖဿဇာ ဝေဒနာ</B> လောကေ။ <B>ဃာနသမ္ဖဿဇာ ဝေဒနာ</B> လောကေ။ <B>ဇိဝှါသမ္ဖဿဇာ ဝေဒနာ</B> လောကေ။ <B>ကာယသမ္ဖဿဇာ ဝေဒနာ</B> လောကေ။ <B>မနောသမ္ဖဿဇာ ဝေဒနာ</B> လောကေ ပိယရူပံ သာတရူပံ၊ ဧတ္ထေသာ <B>တဏှာ ပဟီယမာနာ ပဟီယတိ၊ ဧတ္ထ နိရုဇ္ဈမာနာ နိရုဇ္ဈတိ</B>။</p> <p><B>ရူပသညာ</B> လောကေ။ <B>သဒ္ဒသညာ</B> လောကေ။ <B>ဂန္ဓသညာ</B> လောကေ။ <B>ရသသညာ</B> လောကေ။ <B>ဖောဋ္ဌဗ္ဗသညာ</B> လောကေ။ <B>ဓမ္မသညာ</B> လောကေ ပိယရူပံ သာတရူပံ၊ ဧတ္ထေသာ <B>တဏှာ ပဟီယမာနာ ပဟီယတိ၊ ဧတ္ထ နိရုဇ္ဈမာနာ နိရုဇ္ဈတိ</B>။</p> <p><B>ရူပသဉ္စေတနာ</B> လောကေ။ <B>သဒ္ဒသဉ္စေတနာ</B> လောကေ။ <B>ဂန္ဓသဉ္စေတနာ</B> လောကေ။ <B>ရသသဉ္စေတနာ</B> လောကေ။ <B>ဖောဋ္ဌဗ္ဗသဉ္စေတနာ</B> လောကေ။ <B>ဓမ္မသဉ္စေတနာ</B> လောကေ ပိယရူပံ သာတရူပံ၊ ဧတ္ထေသာ <B>တဏှာ ပဟီယမာနာ ပဟီယတိ၊ ဧတ္ထ နိရုဇ္ဈမာနာ နိရုဇ္ဈတိ</B>။</p> <p><B>ရူပတဏှာ</B> လောကေ။ <B>သဒ္ဒတဏှာ</B> လောကေ။ <B>ဂန္ဓတဏှာ</B> လောကေ။ <B>ရသတဏှာ</B> လောကေ။ <B>ဖောဋ္ဌဗ္ဗတဏှာ</B> လောကေ။ <B>ဓမ္မတဏှာ</B> လောကေ ပိယရူပံ သာတရူပံ၊ ဧတ္ထေသာ <B>တဏှာ ပဟီယမာနာ ပဟီယတိ၊ ဧတ္ထ နိရုဇ္ဈမာနာ နိရုဇ္ဈတိ</B>။</p> <p><B>ရူပဝိတက္ကော</B> လောကေ။ <B>သဒ္ဒဝိတက္ကော</B> လောကေ။ <B>ဂန္ဓဝိတက္ကော</B> လောကေ။ <B>ရသဝိတက္ကော</B> လောကေ။ <B>ဖောဋ္ဌဗ္ဗဝိတက္ကော</B> လောကေ။ <B>ဓမ္မဝိတက္ကော</B> လောကေ ပိယရူပံ သာတရူပံ၊ ဧတ္ထေသာ <B>တဏှာ ပဟီယမာနာ ပဟီယတိ၊ ဧတ္ထ နိရုဇ္ဈမာနာ နိရုဇ္ဈတိ</B>။</p> <p><B>ရူပဝိစာရော</B> လောကေ။ <B>သဒ္ဒဝိစာရော</B> လောကေ။ <B>ဂန္ဓဝိစာရော</B> လောကေ။ <B>ရသဝိစာရော</B> လောကေ။ <B>ဖောဋ္ဌဗ္ဗဝိစာရော</B> လောကေ။ <B>ဓမ္မဝိစာရော</B> လောကေ ပိယရူပံ သာတရူပံ၊ ဧတ္ထေသာ <B>တဏှာ ပဟီယမာနာ ပဟီယတိ၊ ဧတ္ထ နိရုဇ္ဈမာနာ နိရုဇ္ဈတိ</B>။ ဣဒံ ဝုစ္စတိ <B>ဘိက္ခဝေ ဒုက္ခနိရောဓံ အရိယသစ္စံ</B>။</p> <p> <h3>မဂ္ဂသစ္စနိဒ္ဒေသော</h3> <B>ကတမဉ္စ ဘိက္ခဝေ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ အရိယသစ္စံ</B>? အယမေဝ <B>အရိယော အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ</B> သေယျထိဒံ - <B>သမ္မာဒိဋ္ဌိ သမ္မာသင်္ကပ္ပေါ သမ္မာဝါစာ သမ္မာကမ္မန္တော သမ္မာအာဇီဝေါ သမ္မာဝါယာမော သမ္မာသတိ သမ္မာသမာဓိ</B>။</p> <p><B>ကတမာ စ ဘိက္ခဝေ သမ္မာဒိဋ္ဌိ</B>? ယံ ခေါ <B>ဘိက္ခဝေ</B> ဒုက္ခေ ဉာဏံ၊ ဒုက္ခသမုဒယေ ဉာဏံ၊ ဒုက္ခနိရောဓေ ဉာဏံ၊ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယ ဉာဏံ၊ အယံ ဝုစ္စတိ <B>ဘိက္ခဝေ သမ္မာဒိဋ္ဌိ</B>။</p> <p><B>ကတမော စ ဘိက္ခဝေ သမ္မာသင်္ကပ္ပေါ</B>? <B>နေက္ခမ္မသင်္ကပ္ပေါ အဗျာပါဒသင်္ကပ္ပေါ အဝိဟိံသာသင်္ကပ္ပေါ</B>၊ အယံ ဝုစ္စတိ <B>ဘိက္ခဝေ သမ္မာသင်္ကပ္ပေါ</B>။</p> <p><B>ကတမာ စ ဘိက္ခဝေ သမ္မာဝါစာ</B>? <B>မုသာဝါဒါ ဝေရမဏီ, ပိသုဏာယ ဝါစာယ ဝေရမဏီ, ဖရုသာယ ဝါစာယ ဝေရမဏီ, သမ္ဖပ္ပလာပါ ဝေရမဏီ</B>၊ အယံ ဝုစ္စတိ <B>ဘိက္ခဝေ သမ္မာဝါစာ</B>။</p> <p><B>ကတမော စ ဘိက္ခဝေ သမ္မာကမ္မန္တော</B>? <B>ပါဏာတိပါတာ ဝေရမဏီ, အဒိန္နာဒါနာ ဝေရမဏီ, ကာမေသုမိစ္ဆာစာရာ ဝေရမဏီ</B>၊ အယံ ဝုစ္စတိ <B>ဘိက္ခဝေ သမ္မာကမ္မန္တော</B>။</p> <p><B>ကတမော စ ဘိက္ခဝေ သမ္မာအာဇီဝေါ</B>? ဣဓ <B>ဘိက္ခဝေ</B> အရိယသာဝကော မိစ္ဆာအာဇီဝံ ပဟာယ သမ္မာအာဇီဝေန ဇီဝိတံ ကပ္ပေတိ၊ အယံ ဝုစ္စတိ <B>ဘိက္ခဝေ သမ္မာအာဇီဝေါ</B>။</p> <p><B>ကတမော စ ဘိက္ခဝေ သမ္မာဝါယာမော</B>? ဣဓ <B>ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု</B> .. <br> အနုပ္ပန္နာနံ ပါပကာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ အနုပ္ပါဒါယ ဆန္ဒံ ဇနေတိ ဝါယမတိ ဝီရိယံ အာရဘတိ စိတ္တံ ပဂ္ဂဏှာတိ ပဒဟတိ၊ <br> ဥပ္ပန္နာနံ ပါပကာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ပဟာနာယ ဆန္ဒံ ဇနေတိ ဝါယမတိ ဝီရိယံ အာရဘတိ စိတ္တံ ပဂ္ဂဏှာတိ ပဒဟတိ၊ <br> အနုပ္ပန္နာနံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ဥပ္ပါဒါယ ဆန္ဒံ ဇနေတိ ဝါယမတိ ဝီရိယံ အာရဘတိ စိတ္တံ ပဂ္ဂဏှာတိ ပဒဟတိ၊ <br> ဥပ္ပန္နာနံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ဌိတိယာ အသမ္မောသာယ ဘိယျောဘာဝါယ ဝေပုလ္လာယ ဘာဝနာယ ပါရိပူရိယာ ဆန္ဒံ ဇနေတိ ဝါယမတိ ဝီရိယံ အာရဘတိ စိတ္တံ ပဂ္ဂဏှာတိ ပဒဟတိ။ <br> အယံ ဝုစ္စတိ <B>ဘိက္ခဝေ သမ္မာဝါယာမော</B>။</p> <p><B>ကတမာ စ ဘိက္ခဝေ သမ္မာသတိ</B>? ဣဓ <B>ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု</B> .. <br> ကာယေ ကာယာနုပဿီ ဝိဟရတိ အာတာပီ သမ္ပဇာနော သတိမာ ဝိနေယျ လောကေ အဘိဇ္ဈာဒေါမနဿံ၊ <br> ဝေဒနာသု ဝေဒနာနုပဿီ ဝိဟရတိ အာတာပီ သမ္ပဇာနော သတိမာ ဝိနေယျ လောကေ အဘိဇ္ဈာဒေါမနဿံ၊ <br> စိတ္တေ စိတ္တာနုပဿီ ဝိဟရတိ အာတာပီ သမ္ပဇာနော သတိမာ ဝိနေယျ လောကေ အဘိဇ္ဈာဒေါမနဿံ၊ <br> ဓမ္မေသု ဓမ္မာနုပဿီ ဝိဟရတိ အာတာပီ သမ္ပဇာနော သတိမာ ဝိနေယျ လောကေ အဘိဇ္ဈာဒေါမနဿံ။ <br> အယံ ဝုစ္စတိ <B>ဘိက္ခဝေ သမ္မာသတိ</B>။</p> <p><B>ကတမော စ ဘိက္ခဝေ သမ္မာသမာဓိ</B>? ဣဓ <B>ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု</B> .. <br> ဝိဝိစ္စေဝ ကာမေဟိ ဝိဝိစ္စ အကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ သဝိတက္ကံ သဝိစာရံ ဝိဝေကဇံ ပီတိသုခံ <B>ပဌမံ ဈာနံ</B> ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ။ <br> ဝိတက္ကဝိစာရာနံ ဝူပသမာ အဇ္ဈတ္တံ သမ္ပသာဒနံ စေတသော ဧကောဒိဘာဝံ အဝိတက္ကံ အဝိစာရံ သမာဓိဇံ ပီတိသုခံ <B>ဒုတိယံ ဈာနံ</B> ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ။ <br> ပီတိယာ စ ဝိရာဂါ ဥပေက္ခကော စ ဝိဟရတိ၊ သတော စ သမ္ပဇာနော၊ သုခဉ္စ ကာယေန ပဋိသံဝေဒေတိ၊ ယံ တံ အရိယာ အာစိက္ခန္တိ ‘ဥပေက္ခကော သတိမာ သုခဝိဟာရီ’တိ <B>တတိယံ ဈာနံ</B> ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ။ <br> သုခဿ စ ပဟာနာ ဒုက္ခဿ စ ပဟာနာ ပုဗ္ဗေဝ သောမနဿဒေါမနဿာနံ အတ္ထင်္ဂမာ အဒုက္ခမသုခံ ဥပေက္ခာသတိပါရိသုဒ္ဓိံ <B>စတုတ္ထံ ဈာနံ</B> ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ။ <br> အယံ ဝုစ္စတိ <B>ဘိက္ခဝေ သမ္မာသမာဓိ</B>။</p> <p>ဣဒံ ဝုစ္စတိ <B>ဘိက္ခဝေ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ အရိယသစ္စံ</B>။</p> <p>ဣတိ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဓမ္မေသု ဓမ္မာနုပဿီ ဝိဟရတိ၊ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ဓမ္မေသု ဓမ္မာနုပဿီ ဝိဟရတိ၊ အဇ္ဈတ္တဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ဓမ္မေသု ဓမ္မာနုပဿီ ဝိဟရတိ။ သမုဒယဓမ္မာနုပဿီ ဝါ ဓမ္မေသု ဝိဟရတိ၊ ဝယဓမ္မာနုပဿီ ဝါ ဓမ္မေသု ဝိဟရတိ၊ သမုဒယဝယဓမ္မာနုပဿီ ဝါ ဓမ္မေသု ဝိဟရတိ။</p> <p>‘<B>အတ္ထိ ဓမ္မာ</B>’တိ ဝါ ပနဿ သတိ ပစ္စုပဋ္ဌိတာ ဟောတိ ယာဝဒေဝ ဉာဏမတ္တာယ ပဋိဿတိမတ္တာယ အနိဿိတော စ ဝိဟရတိ၊ န စ ကိဉ္စိ လောကေ ဥပါဒိယတိ။ ဧဝမ္ပိ ခေါ <B>ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု ဓမ္မေသု ဓမ္မာနုပဿီ ဝိဟရတိ စတူသု အရိယသစ္စေသု</B>။</p> <p>သစ္စပဗ္ဗံ နိဋ္ဌိတံ။<br> ဓမ္မာနုပဿနာ နိဋ္ဌိတာ။</p> <p>ယော ဟိ ကောစိ <B>ဘိက္ခဝေ ဣမေ စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနေ ဧဝံ ဘာဝေယျ သတ္တဝဿာနိ</B>၊ တဿ ဒွိန္နံ ဖလာနံ အညတရံ ဖလံ ပါဋိကင်္ခံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ အညာ, သတိ ဝါ ဥပါဒိသေသေ အနာဂါမိတာ။ <br> တိဋ္ဌန္တု <B>ဘိက္ခဝေ သတ္တဝဿာနိ</B>။ ယော ဟိ ကောစိ <B>ဘိက္ခဝေ ဣမေ စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနေ ဧဝံ ဘာဝေယျ ဆ ဝဿာနိ</B>။ ပ ။ ပဉ္စ ဝဿာနိ။ စတ္တာရိ ဝဿာနိ။ တီဏိ ဝဿာနိ။ ဒွေ ဝဿာနိ။ ဧကံ ဝဿံ။</p> <p>တိဋ္ဌတု <B>ဘိက္ခဝေ ဧကံ ဝဿံ</B>။ ယော ဟိ ကောစိ <B>ဘိက္ခဝေ ဣမေ စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနေ ဧဝံ ဘာဝေယျ သတ္တမာသာနိ</B>၊ တဿ ဒွိန္နံ ဖလာနံ အညတရံ ဖလံ ပါဋိကင်္ခံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ အညာ, သတိ ဝါ ဥပါဒိသေသေ အနာဂါမိတာ။</p> <p>တိဋ္ဌန္တု <B>ဘိက္ခဝေ သတ္တ မာသာနိ</B>။ ယော ဟိ ကောစိ <B>ဘိက္ခဝေ ဣမေ စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနေ ဧဝံ ဘာဝေယျ ဆ မာသာနိ</B>။ ပ ။ ပဉ္စ မာသာနိ။ စတ္တာရိ မာသာနိ။ တီဏိ မာသာနိ။ ဒွေ မာသာနိ။ ဧကံ မာသံ။ အဍ္ဎမာသံ။</p> <p>တိဋ္ဌတု <B>ဘိက္ခဝေ အဍ္ဎမာသော</B>။ ယော ဟိ ကောစိ <B>ဘိက္ခဝေ ဣမေ စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနေ ဧဝံ ဘာဝေယျ သတ္တာဟံ</B>၊ တဿ ဒွိန္နံ ဖလာနံ အညတရံ ဖလံ ပါဋိကင်္ခံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ အညာ, သတိ ဝါ ဥပါဒိသေသေ အနာဂါမိတာတိ။</p> <p>“<B>ဧကာယနော အယံ ဘိက္ခဝေ မဂ္ဂေါ သတ္တာနံ ဝိသုဒ္ဓိယာ သောကပရိဒေဝါနံ သမတိက္ကမာယ ဒုက္ခဒေါမနဿာနံ အတ္ထင်္ဂမာယ ဉာယဿ အဓိဂမာယ နိဗ္ဗာနဿ သစ္ဆိကိရိယာယ ယဒိဒံ စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနာ</B>”တိ ဣတိ ယံ တံ ဝုတ္တံ၊ ဣဒမေတံ ပဋိစ္စ ဝုတ္တန္တိ။ ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ။ <B>အတ္တမနာ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဘာသိတံ အဘိနန္ဒု</B>န္တိ။</p> <p>(ဒီ၊၂၊၂၃၁-၂၅၂။ မ၊၁၊၇၀-၉၁။) <br> <B>မဟာသတိပဋ္ဌာနသုတ္တံ နိဋ္ဌိတံ</B>။</p> <p> <h3>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ဝိဘင်းပါဠိတော်</h3> <B>သုတ္တန္တဘာဇနီယနည်း</B></p> <p><B>အဝိဇ္ဇာပစ္စယာ သင်္ခါရာ</B>၊ <B>သင်္ခါရပစ္စယာ ဝိညာဏံ</B>၊ <B>ဝိညာဏပစ္စယာ နာမရူပံ</B>၊ <B>နာမရူပပစ္စယာ သဠာယတနံ</B>၊ <B>သဠာယတနပစ္စယာ ဖဿော</B>၊ <B>ဖဿပစ္စယာ ဝေဒနာ</B>၊ <B>ဝေဒနာပစ္စယာ တဏှာ</B>၊ <B>တဏှာပစ္စယာ ဥပါဒါနံ</B>၊ <B>ဥပါဒါနပစ္စယာ ဘဝေါ</B>၊ <B>ဘဝပစ္စယာ ဇာတိ</B>၊ <B>ဇာတိပစ္စယာ ဇရာမရဏံ သောက-ပရိဒေဝ-ဒုက္ခ-ဒေါမနဿုပါယာသာ သမ္ဘဝန္တိ</B>။ ဧဝမေတဿ ကေဝလဿ ဒုက္ခက္ခန္ဓဿ သမုဒယော ဟောတိ။</p> <p><B>တတ္ထ ကတမာ အဝိဇ္ဇာ</B>၊ ဒုက္ခေ အညာဏံ ဒုက္ခသမုဒယေ အညာဏံ ဒုက္ခနိရောဓေ အညာဏံ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယ အညာဏံ၊ <B>အယံ ဝုစ္စတိ အဝိဇ္ဇာ</B>။</p> <p><B>တတ္ထ ကတမေ အဝိဇ္ဇာပစ္စယာ သင်္ခါရာ</B>၊ <B>ပုညာဘိသင်္ခါရော အပုညာဘိသင်္ခါရော အာနေဉ္ဇာဘိသင်္ခါရော ကာယသင်္ခါရော ဝစီသင်္ခါရော စိတ္တသင်္ခါရော</B>။</p> <p><B>တတ္ထ ကတမော ပုညာဘိသင်္ခါရော</B>၊ ကုသလာ စေတနာ ကာမာဝစရာ ရူပါဝစရာ ဒါနမယာ သီလမယာ ဘာဝနာမယာ၊ <B>အယံ ဝုစ္စတိ ပုညာဘိသင်္ခါရော</B>။ <br> <B>တတ္ထ ကတမော အပုညာဘိသင်္ခါရော</B>၊ အကုသလာ စေတနာ ကာမာဝစရာ၊ <B>အယံ ဝုစ္စတိ အပုညာဘိသင်္ခါရော</B>။</p> <p><B>တတ္ထ ကတမော အာနေဉ္ဇာဘိသင်္ခါရော</B>၊ ကုသလာ စေတနာ အရူပါဝစရာ၊ <B>အယံ ဝုစ္စတိ အာနေဉ္ဇာဘိသင်္ခါရော</B>။</p> <p><B>တတ္ထ ကတမော ကာယသင်္ခါရော</B>၊ ကာယသဉ္စေတနာ ကာယသင်္ခါရော၊ ဝစီသဉ္စေတနာ ဝစီသင်္ခါရော၊ မနောသဉ္စေတနာ စိတ္တသင်္ခါရော၊ <B>ဣမေ ဝုစ္စန္တိ အဝိဇ္ဇာပစ္စယာ သင်္ခါရာ</B>။</p> <p><B>တတ္ထ ကတမံ သင်္ခါရပစ္စယာ ဝိညာဏံ</B>၊ <B>စက္ခုဝိညာဏံ သောတဝိညာဏံ ဃာနဝိညာဏံ ဇိဝှါဝိညာဏံ ကာယဝိညာဏံ မနောဝိညာဏံ</B>၊ <B>ဣဒံ ဝုစ္စတိ သင်္ခါရပစ္စယာ ဝိညာဏံ</B>။</p> <p><B>တတ္ထ ကတမံ ဝိညာဏပစ္စယာ နာမရူပံ</B>၊ အတ္ထိ နာမံ၊ အတ္ထိ ရူပံ။ <br> <B>တတ္ထ ကတမံ နာမံ</B>၊ <B>ဝေဒနာက္ခန္ဓော သညာက္ခန္ဓော သင်္ခါရက္ခန္ဓော</B>၊ ဣဒံ ဝုစ္စတိ နာမံ၊ <br> <B>တတ္ထ ကတမံ ရူပံ</B>၊ <B>စတ္တာရော မဟာဘူတာ စတုန္နဉ္စ မဟာဘူတာနံ ဥပါဒါယရူပံ</B>၊ ဣဒံ ဝုစ္စတိ ရူပံ၊ <br> ဣတိ ဣဒဉ္စ နာမံ ဣဒဉ္စ ရူပံ၊ <B>ဣဒံ ဝုစ္စတိ ဝိညာဏပစ္စယာ နာမရူပံ</B>။</p> <p><B>တတ္ထ ကတမံ နာမရူပပစ္စယာ သဠာယတနံ</B>၊ <B>စက္ခာယတနံ သောတာယတနံ ဃာနာယတနံ ဇိဝှါယတနံ ကာယာယတနံ မနာယတနံ</B>၊ <B>ဣဒံ ဝုစ္စတိ နာမရူပပစ္စယာ သဠာယတနံ</B>။</p> <p><B>တတ္ထ ကတမော သဠာယတနပစ္စယာ ဖဿော</B>၊ <B>စက္ခုသမ္ဖဿော သောတသမ္ဖဿော ဃာနသမ္ဖဿော ဇိဝှါသမ္ဖဿော ကာယသမ္ဖဿော မနောသမ္ဖဿော</B>၊ <B>အယံ ဝုစ္စတိ သဠာယတနပစ္စယာ ဖဿော</B>။</p> <p><B>တတ္ထ ကတမာ ဖဿပစ္စယာ ဝေဒနာ</B>၊ <B>စက္ခုသမ္ဖဿဇာ ဝေဒနာ, သောတသမ္ဖဿဇာ ဝေဒနာ, ဃာနသမ္ဖဿဇာ ဝေဒနာ, ဇိဝှါသမ္ဖဿဇာ ဝေဒနာ, ကာယသမ္ဖဿဇာ ဝေဒနာ, မနောသမ္ဖဿဇာ ဝေဒနာ</B>၊ <B>အယံ ဝုစ္စတိ ဖဿပစ္စယာ ဝေဒနာ</B>။</p> <p><B>တတ္ထ ကတမာ ဝေဒနာပစ္စယာ တဏှာ</B>၊ <B>ရူပတဏှာ သဒ္ဒတဏှာ ဂန္ဓတဏှာ ရသတဏှာ ဖောဋ္ဌဗ္ဗတဏှာ ဓမ္မတဏှာ</B>၊ <B>အယံ ဝုစ္စတိ ဝေဒနာပစ္စယာ တဏှာ</B>။</p> <p><B>တတ္ထ ကတမံ တဏှာပစ္စယာ ဥပါဒါနံ</B>၊ <B>ကာမုပါဒါနံ ဒိဋ္ဌုပါဒါနံ သီလဗ္ဗတုပါဒါနံ အတ္တဝါဒုပါဒါနံ</B>၊ <B>ဣဒံ ဝုစ္စတိ တဏှာပစ္စယာ ဥပါဒါနံ</B>။</p> <p><B>တတ္ထ ကတမော ဥပါဒါနပစ္စယာ ဘဝေါ</B>၊ ဘဝေါ ဒုဝိဓေန အတ္ထိ <B>ကမ္မဘဝေါ</B>၊ အတ္ထိ <B>ဥပပတ္တိဘဝေါ</B>။ <br> <B>တတ္ထ ကတမော ကမ္မဘဝေါ</B>၊ <B>ပုညာဘိသင်္ခါရော အပုညာဘိသင်္ခါရော အာနေဉ္ဇာဘိသင်္ခါရော</B>၊ <B>အယံ ဝုစ္စတိ ကမ္မဘဝေါ</B>။ သဗ္ဗမ္ပိ ဘဝဂါမိကမ္မံ ကမ္မဘဝေါ။</p> <p><B>တတ္ထ ကတမော ဥပပတ္တိဘဝေါ</B>၊ <B>ကာမဘဝေါ ရူပဘဝေါ အရူပဘဝေါ သညာဘဝေါ အသညာဘဝေါ နေဝသညာနာသညာဘဝေါ ဧကဝေါကာရဘဝေါ စတုဝေါကာရဘဝေါ ပဉ္စဝေါကာရဘဝေါ</B>၊ <B>အယံ ဝုစ္စတိ ဥပပတ္တိဘဝေါ</B>။ <B>အယံ ဝုစ္စတိ ဥပါဒါနပစ္စယာ ဘဝေါ</B>။</p> <p><B>တတ္ထ ကတမာ ဘဝပစ္စယာ ဇာတိ</B>၊ ယာ တေသံ တေသံ သတ္တာနံ တမှိ တမှိ သတ္တနိကာယေ ဇာတိ သဉ္ဇာတိ ဩက္ကန္တိ အဘိနိဗ္ဗတ္တိ ခန္ဓာနံ ပါတုဘာဝေါ အာယတနာနံ ပဋိလာဘော၊ <B>အယံ ဝုစ္စတိ ဘဝပစ္စယာ ဇာတိ</B>။</p> <p><B>တတ္ထ ကတမံ ဇာတိပစ္စယာ ဇရာမရဏံ</B>၊ အတ္ထိ ဇရာ၊ အတ္ထိ မရဏံ။ <br> <B>တတ္ထ ကတမာ ဇရာ</B>၊ ယာ တေသံ တေသံ သတ္တာနံ တမှိ တမှိ သတ္တနိကာယေ ဇရာ ဇီရဏတာ ခဏ္ဍိစ္စံ ပါလိစ္စံ ဝလိတ္တစတာ အာယုနော သံဟာနိ ဣန္ဒြိယာနံ ပရိပါကော၊ <B>အယံ ဝုစ္စတိ ဇရာ</B>။ <br> <B>တတ္ထ ကတမံ မရဏံ</B>၊ ယာ တေသံ တေသံ သတ္တာနံ တမှာ တမှာ သတ္တနိကာယာ စုတိ စဝနတာ ဘေဒေါ အန္တရဓာနံ မစ္စု မရဏံ ကာလကိရိယာ ခန္ဓာနံ ဘေဒေါ ကဠေဝရဿ နိက္ခေပေါ ဇီဝိတိန္ဒြိယဿုပစ္ဆေဒေါ၊ <B>ဣဒံ ဝုစ္စတိ မရဏံ</B>။ <br> ဣတိ အယဉ္စ ဇရာ ဣဒဉ္စ မရဏံ၊ <B>ဣဒံ ဝုစ္စတိ ဇာတိပစ္စယာ ဇရာမရဏံ</B>။</p> <p><B>တတ္ထ ကတမော သောကော</B>၊ ဉာတိဗျသနေန ဝါ ဖုဋ္ဌဿ ဘောဂဗျသနေန ဝါ ဖုဋ္ဌဿ ရောဂဗျသနေန ဝါ ဖုဋ္ဌဿ သီလဗျသနေန ဝါ ဖုဋ္ဌဿ ဒိဋ္ဌိဗျသနေန ဝါ ဖုဋ္ဌဿ အညတရညတရေန ဗျသနေန သမန္နာဂတဿ အညတရညတရေန ဒုက္ခဓမ္မေန ဖုဋ္ဌဿ သောကော သောစနာ သောစိတတ္တံ အန္တောသောကော အန္တောပရိသောကော စေတသော ပရိဇ္ဈာယနာ ဒေါမနဿံ သောကသလ္လံ၊ <B>အယံ ဝုစ္စတိ သောကော</B>။</p> <p><B>တတ္ထ ကတမော ပရိဒေဝေါ</B>၊ ဉာတိဗျသနေန ဝါ ဖုဋ္ဌဿ ဘောဂဗျသနေန ဝါ ဖုဋ္ဌဿ ရောဂဗျသနေန ဝါ ဖုဋ္ဌဿ သီလဗျသနေန ဝါ ဖုဋ္ဌဿ ဒိဋ္ဌိဗျသနေန ဝါ ဖုဋ္ဌဿ အညတရညတရေန ဗျသနေန သမန္နာဂတဿ အညတရညတရေန ဒုက္ခဓမ္မေန ဖုဋ္ဌဿ အာဒေဝေါ ပရိဒေဝေါ အာဒေဝနာ ပရိဒေဝနာ အာဒေဝိတတ္တံ ပရိဒေဝိတတ္တံ ဝါစာ ပလာပေါ ဝိပ္ပလာပေါ လာလပ္ပေါ လာလပ္ပနာ လာလပ္ပိတတ္တံ၊ <B>အယံ ဝုစ္စတိ ပရိဒေဝေါ</B>။</p> <p><B>တတ္ထ ကတမံ ဒုက္ခံ</B>၊ ယံ ကာယိကံ အသာတံ ကာယိကံ ဒုက္ခံ ကာယသမ္ဖဿဇံ အသာတံ ဒုက္ခံ ဝေဒယိတံ ကာယသမ္ဖဿဇာ အသာတာ ဒုက္ခာ ဝေဒနာ၊ <B>ဣဒံ ဝုစ္စတိ ဒုက္ခံ</B>။</p> <p><B>တတ္ထ ကတမံ ဒေါမနဿံ</B>၊ ယံ စေတသိကံ အသာတံ စေတသိကံ ဒုက္ခံ စေတောသမ္ဖဿဇံ အသာတံ ဒုက္ခံ ဝေဒယိတံ စေတောသမ္ဖဿဇာ အသာတာ ဒုက္ခာ ဝေဒနာ၊ <B>ဣဒံ ဝုစ္စတိ ဒေါမနဿံ</B>။</p> <p><B>တတ္ထ ကတမော ဥပါယာသော</B>၊ ဉာတိဗျသနေန ဝါ ဖုဋ္ဌဿ ဘောဂဗျသနေန ဝါ ဖုဋ္ဌဿ ရောဂဗျသနေန ဝါ ဖုဋ္ဌဿ သီလဗျသနေန ဝါ ဖုဋ္ဌဿ ဒိဋ္ဌိဗျသနေန ဝါ ဖုဋ္ဌဿ အညတရညတရေန ဗျသနေန သမန္နာဂတဿ အညတရညတရေန ဒုက္ခဓမ္မေန ဖုဋ္ဌဿ အာယာသော ဥပါယာသော အာယာသိတတ္တံ ဥပါယာသိတတ္တံ၊ <B>အယံ ဝုစ္စတိ ဥပါယာသော</B>။</p> <p><B>ဧဝမေတဿ ကေဝလဿ ဒုက္ခက္ခန္ဓဿ သမုဒယော ဟောတီတိ</B>၊ ဧဝမေတဿ ကေဝလဿ ဒုက္ခက္ခန္ဓဿ သင်္ဂတိ ဟောတိ၊ သမာဂမော ဟောတိ၊ သမောဓာနံ ဟောတိ၊ ပါတုဘာဝေါ ဟောတိ၊ တေန ဝုစ္စတိ <B>ဧဝမေတဿ ကေဝလဿ ဒုက္ခက္ခန္ဓဿ သမုဒယော ဟောတီတိ</B>။</p> <p>(အဘိ၊၂၊၁၄၂-၁၄၅။)</p> <h3><b>ဓမ္မစက္ကပ္ပဝတ္တနသုတ်</b></h3> <p><b>ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ဗာရာဏသိယံ ဝိဟရတိ ဣသိပတနေ မိဂဒါယေ</b>။ တတြ ခေါ ဘဂဝါ ပဉ္စဝဂ္ဂိယေ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ - “<b>ဒွေမေ ဘိက္ခဝေ အန္တာ ပဗ္ဗဇိတေန န သေဝိတဗ္ဗာ</b>။ ကတမေ ဒွေ? –</p> <p><b>ယော စာယံ ကာမေသု ကာမသုခလ္လိကာနုယောဂေါ</b> ဟီနော ဂမ္မော ပေါထုဇ္ဇနိကော အနရိယော အနတ္ထသံဟိတော။<br> <b>ယော စာယံ အတ္တကိလမထာနုယောဂေါ</b> ဒုက္ခော အနရိယော အနတ္ထသံဟိတော။</p> <p><b>ဧတေ ခေါ ဘိက္ခဝေ ဥဘော အန္တေ အနုပဂမ္မ မဇ္ဈိမာ ပဋိပဒါ တထာဂတေန အဘိသမ္ဗုဒ္ဓါ စက္ခုကရဏီ ဉာဏကရဏီ ဥပသမာယ အဘိညာယ သမ္ဗောဓာယ နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တတိ</b>။</p> <p><b>ကတမာ စ သာ ဘိက္ခဝေ မဇ္ဈိမာ ပဋိပဒါ</b> တထာဂတေန အဘိသမ္ဗုဒ္ဓါ စက္ခုကရဏီ ဉာဏကရဏီ ဥပသမာယ အဘိညာယ သမ္ဗောဓာယ နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တတိ?</p> <p><b>အယမေဝ အရိယော အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ</b>၊ သေယျထိဒံ -- <b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ သမ္မာသင်္ကပ္ပေါ သမ္မာဝါစာ သမ္မာကမ္မန္တော သမ္မာအာဇီဝေါ သမ္မာဝါယာမော သမ္မာသတိ သမ္မာသမာဓိ</b>။</p> <p><b>အယံ ခေါ သာ ဘိက္ခဝေ မဇ္ဈိမာ ပဋိပဒါ</b> တထာဂတေန အဘိသမ္ဗုဒ္ဓါ စက္ခုကရဏီ ဉာဏကရဏီ ဥပသမာယ အဘိညာယ သမ္ဗောဓာယ နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တတိ။</p> <p><b>ဣဒံ ခေါ ပန ဘိက္ခဝေ ဒုက္ခံ အရိယသစ္စံ</b> -- <b>ဇာတိပိ ဒုက္ခာ၊ ဇရာပိ ဒုက္ခာ၊ ဗျာဓိပိ ဒုက္ခော၊ မရဏမ္ပိ ဒုက္ခံ၊ အပ္ပိယေဟိ သမ္ပယောဂေါ ဒုက္ခော၊ ပိယေဟိ ဝိပ္ပယောဂေါ ဒုက္ခော၊ ယမ္ပိစ္ဆံ န လဘတိ တမ္ပိ ဒုက္ခံ</b>။ သံခိတ္တေန <b>ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓာ ဒုက္ခာ</b>။</p> <p><b>ဣဒံ ခေါ ပန ဘိက္ခဝေ ဒုက္ခသမုဒယံ အရိယသစ္စံ</b> -- ယာယံ <b>တဏှာ</b> ပေါနောဗ္ဘဝိကာ နန္ဒိရာဂသဟဂတာ တတြတတြာဘိနန္ဒိနီ၊ သေယျထိဒံ - <b>ကာမတဏှာ၊ ဘဝတဏှာ၊ ဝိဘဝတဏှာ</b>။</p> <p><b>ဣဒံ ခေါ ပန ဘိက္ခဝေ ဒုက္ခနိရောဓံ အရိယသစ္စံ</b> -- <b>ယော တဿာယေဝ တဏှာယ အသေသဝိရာဂနိရောဓော စာဂေါ ပဋိနိဿဂ္ဂေါ မုတ္တိ အနာလယော</b>။</p> <p><b>ဣဒံ ခေါ ပန ဘိက္ခဝေ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ အရိယသစ္စံ</b> -- <b>အယမေဝ အရိယော အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ</b>၊ သေယျထိဒံ - <b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ သမ္မာသင်္ကပ္ပေါ သမ္မာဝါစာ သမ္မာကမ္မန္တော သမ္မာအာဇီဝေါ သမ္မာဝါယာမော သမ္မာသတိ သမ္မာသမာဓိ</b>။</p> <p>‘<b>ဣဒံ ဒုက္ခံ အရိယသစ္စ</b>’န္တိ မေ <b>ဘိက္ခဝေ</b> ပုဗ္ဗေ အနနုဿုတေသု ဓမ္မေသု <b>စက္ခုံ ဥဒပါဒိ၊ ဉာဏံ ဥဒပါဒိ၊ ပညာ ဥဒပါဒိ၊ ဝိဇ္ဇာ ဥဒပါဒိ၊ အာလောကော ဥဒပါဒိ</b>။</p> <p>‘<b>တံ ခေါ ပနိဒံ ဒုက္ခံ အရိယသစ္စံ ပရိညေယျ</b>’န္တိ မေ <b>ဘိက္ခဝေ</b> ပုဗ္ဗေ အနနုဿုတေသု ဓမ္မေသု <b>စက္ခုံ ဥဒပါဒိ၊ ဉာဏံ ဥဒပါဒိ၊ ပညာ ဥဒပါဒိ၊ ဝိဇ္ဇာ ဥဒပါဒိ၊ အာလောကော ဥဒပါဒိ</b>။</p> <p>‘<b>တံ ခေါ ပနိဒံ ဒုက္ခံ အရိယသစ္စံ ပရိညာတ</b>’န္တိ မေ <b>ဘိက္ခဝေ</b> ပုဗ္ဗေ အနနုဿုတေသု ဓမ္မေသု <b>စက္ခုံ ဥဒပါဒိ၊ ဉာဏံ ဥဒပါဒိ၊ ပညာ ဥဒပါဒိ၊ ဝိဇ္ဇာ ဥဒပါဒိ၊ အာလောကော ဥဒပါဒိ</b>။</p> <p>‘<b>ဣဒံ ဒုက္ခသမုဒယံ အရိယသစ္စ</b>’န္တိ မေ <b>ဘိက္ခဝေ</b> ပုဗ္ဗေ အနနုဿုတေသု ဓမ္မေသု <b>စက္ခုံ ဥဒပါဒိ၊ ဉာဏံ ဥဒပါဒိ၊ ပညာ ဥဒပါဒိ၊ ဝိဇ္ဇာ ဥဒပါဒိ၊ အာလောကော ဥဒပါဒိ</b>။</p> <p>‘<b>တံ ခေါ ပနိဒံ ဒုက္ခသမုဒယံ အရိယသစ္စံ ပဟာတဗ္ဗ</b>’န္တိ မေ <b>ဘိက္ခဝေ</b> ပုဗ္ဗေ အနနုဿုတေသု ဓမ္မေသု <b>စက္ခုံ ဥဒပါဒိ၊ ဉာဏံ ဥဒပါဒိ၊ ပညာ ဥဒပါဒိ၊ ဝိဇ္ဇာ ဥဒပါဒိ၊ အာလောကော ဥဒပါဒိ</b>။</p> <p>‘<b>တံ ခေါ ပနိဒံ ဒုက္ခသမုဒယံ အရိယသစ္စံ ပဟီန</b>’န္တိ မေ <b>ဘိက္ခဝေ</b> ပုဗ္ဗေ အနနုဿုတေသု ဓမ္မေသု <b>စက္ခုံ ဥဒပါဒိ၊ ဉာဏံ ဥဒပါဒိ၊ ပညာ ဥဒပါဒိ၊ ဝိဇ္ဇာ ဥဒပါဒိ၊ အာလောကော ဥဒပါဒိ</b>။</p> <p>‘<b>ဣဒံ ဒုက္ခနိရောဓံ အရိယသစ္စ</b>’န္တိ မေ <b>ဘိက္ခဝေ</b> ပုဗ္ဗေ အနနုဿုတေသု ဓမ္မေသု <b>စက္ခုံ ဥဒပါဒိ၊ ဉာဏံ ဥဒပါဒိ၊ ပညာ ဥဒပါဒိ၊ ဝိဇ္ဇာ ဥဒပါဒိ၊ အာလောကော ဥဒပါဒိ</b>။</p> <p>‘<b>တံ ခေါ ပနိဒံ ဒုက္ခနိရောဓံ အရိယသစ္စံ သစ္ဆိကာတဗ္ဗ</b>’န္တိ မေ <b>ဘိက္ခဝေ</b> ပုဗ္ဗေ အနနုဿုတေသု ဓမ္မေသု <b>စက္ခုံ ဥဒပါဒိ၊ ဉာဏံ ဥဒပါဒိ၊ ပညာ ဥဒပါဒိ၊ ဝိဇ္ဇာ ဥဒပါဒိ၊ အာလောကော ဥဒပါဒိ</b>။</p> <p>‘<b>တံ ခေါ ပနိဒံ ဒုက္ခနိရောဓံ အရိယသစ္စံ သစ္ဆိကတ</b>’န္တိ မေ <b>ဘိက္ခဝေ</b> ပုဗ္ဗေ အနနုဿုတေသု ဓမ္မေသု <b>စက္ခုံ ဥဒပါဒိ၊ ဉာဏံ ဥဒပါဒိ၊ ပညာ ဥဒပါဒိ၊ ဝိဇ္ဇာ ဥဒပါဒိ၊ အာလောကော ဥဒပါဒိ</b>။</p> <p>‘<b>ဣဒံ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ အရိယသစ္စ</b>’န္တိ မေ <b>ဘိက္ခဝေ</b> ပုဗ္ဗေ အနနုဿုတေသု ဓမ္မေသု <b>စက္ခုံ ဥဒပါဒိ၊ ဉာဏံ ဥဒပါဒိ၊ ပညာ ဥဒပါဒိ၊ ဝိဇ္ဇာ ဥဒပါဒိ၊ အာလောကော ဥဒပါဒိ</b>။</p> <p><b>တံ ခေါ ပနိဒံ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ အရိယသစ္စံ ဘာဝေတဗ္ဗ</b>’န္တိ မေ <b>ဘိက္ခဝေ</b> ပုဗ္ဗေ အနနုဿုတေသု ဓမ္မေသု <b>စက္ခုံ ဥဒပါဒိ၊ ဉာဏံ ဥဒပါဒိ၊ ပညာ ဥဒပါဒိ၊ ဝိဇ္ဇာ ဥဒပါဒိ၊ အာလောကော ဥဒပါဒိ</b>။</p> <p>‘<b>တံ ခေါ ပနိဒံ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ အရိယသစ္စံ ဘာဝိတ</b>’န္တိ မေ <b>ဘိက္ခဝေ</b> ပုဗ္ဗေ အနနုဿုတေသု ဓမ္မေသု <b>စက္ခုံ ဥဒပါဒိ၊ ဉာဏံ ဥဒပါဒိ၊ ပညာ ဥဒပါဒိ၊ ဝိဇ္ဇာ ဥဒပါဒိ၊ အာလောကော ဥဒပါဒိ</b>။</p> <p><b>ယာဝကီဝဉ္စ မေ ဘိက္ခဝေ ဣမေသု စတူသု အရိယသစ္စေသု ဧဝံ တိပရိဝဋ္ဋံ ဒွါဒသာကာရံ ယထာဘူတံ ဉာဏဒဿနံ န သုဝိသုဒ္ဓံ အဟောသိ၊ နေဝ တာဝါဟံ ဘိက္ခဝေ</b> သဒေဝကေ လောကေ သမာရကေ သဗြဟ္မကေ သဿမဏဗြာဟ္မဏိယာ ပဇာယ သဒေဝမနုဿာယ ‘<b>အနုတ္တရံ သမ္မာသမ္ဗောဓိံ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါ</b>’တိ ပစ္စညာသိံ။</p> <p><b>ယတော စ ခေါ မေ ဘိက္ခဝေ ဣမေသု စတူသု အရိယသစ္စေသု ဧဝံ တိပရိဝဋ္ဋံ ဒွါဒသာကာရံ ယထာဘူတံ ဉာဏဒဿနံ သုဝိသုဒ္ဓံ အဟောသိ၊ အထာဟံ ဘိက္ခဝေ</b> သဒေဝကေ လောကေ သမာရကေ သဗြဟ္မကေ သဿမဏဗြာဟ္မဏိယာ ပဇာယ သဒေဝမနုဿာယ ‘<b>အနုတ္တရံ သမ္မာသမ္ဗောဓိံ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါ</b>’တိ ပစ္စညာသိံ။</p> <p><b>ဉာဏဉ္စ ပန မေ ဒဿနံ ဥဒပါဒိ - ‘အကုပ္ပါ မေ ဝိမုတ္တိ၊ အယမန္တိမာ ဇာတိ၊ နတ္ထိဒါနိ ပုနဗ္ဘဝေါ</b>’တိ။</p> <p><b>ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ</b>။ အတ္တမနာ ပဉ္စဝဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဘာသိတံ အဘိနန္ဒုန္တိ။</p> <p>ဣမသ္မိဉ္စ ပန ဝေယျာကရဏသ္မိံ ဘညမာနေ အာယသ္မတော ကောဏ္ဍညဿ <b>ဝိရဇံ ဝီတမလံ ဓမ္မစက္ခုံ ဥဒပါဒိ - “ယံ ကိဉ္စိ သမုဒယဓမ္မံ၊ သဗ္ဗံ တံ နိရောဓဓမ္မ”န္တိ</b>။</p> <p><b>ပဝတ္တိတေ စ ပန ဘဂဝတာ ဓမ္မစက္ကေ</b> .. <b>ဘုမ္မာ ဒေဝါ</b> သဒ္ဒမနုဿာဝေသုံ “ဧတံ ဘဂဝတာ ဗာရာဏသိယံ ဣသိပတနေ မိဂဒါယေ <b>အနုတ္တရံ ဓမ္မစက္ကံ ပဝတ္တိတံ အပ္ပဋိဝတ္တိယံ</b> သမဏေန ဝါ ဗြာဟ္မဏေန ဝါ ဒေဝေန ဝါ မာရေန ဝါ ဗြဟ္မုနာ ဝါ ကေနစိ ဝါ လောကသ္မိ”န္တိ။</p> <p>ဘုမ္မာနံ ဒေဝါနံ သဒ္ဒံ သုတွာ .. <b>စာတုမဟာရာဇိကာ ဒေဝါ</b> သဒ္ဒမနုဿာဝေသုံ “ဧတံ ဘဂဝတာ ဗာရာဏသိယံ ဣသိပတနေ မိဂဒါယေ <b>အနုတ္တရံ ဓမ္မစက္ကံ ပဝတ္တိတံ၊ အပ္ပဋိဝတ္တိယံ</b> သမဏေန ဝါ ဗြာဟ္မဏေန ဝါ ဒေဝေန ဝါ မာရေန ဝါ ဗြဟ္မုနာ ဝါ ကေနစိ ဝါ လောကသ္မိ”န္တိ။</p> <p>စာတုမဟာရာဇိကာနံ ဒေဝါနံ သဒ္ဒံ သုတွာ <b>တာဝတိံသာ ဒေဝါ</b> (သဒ္ဒမနုဿာဝေသုံ “ဧတံ ဘဂဝတာ ဗာရာဏသိယံ ဣသိပတနေ မိဂဒါယေ <b>အနုတ္တရံ ဓမ္မစက္ကံ ပဝတ္တိတံ၊ အပ္ပဋိဝတ္တိယံ</b> သမဏေန ဝါ ဗြာဟ္မဏေန ဝါ ဒေဝေန ဝါ မာရေန ဝါ ဗြဟ္မုနာ ဝါ ကေနစိ ဝါ လောကသ္မိ”န္တိ။</p> <p>တာဝတိံသာနံ ဒေဝါနံ သဒ္ဒံ သုတွာ) <b>ယာမာ ဒေဝါ</b> (သဒ္ဒမနုဿာဝေသုံ “ဧတံ ဘဂဝတာ ဗာရာဏသိယံ ဣသိပတနေ မိဂဒါယေ <b>အနုတ္တရံ ဓမ္မစက္ကံ ပဝတ္တိတံ၊ အပ္ပဋိဝတ္တိယံ</b> သမဏေန ဝါ ဗြာဟ္မဏေန ဝါ ဒေဝေန ဝါ မာရေန ဝါ ဗြဟ္မုနာ ဝါ ကေနစိ ဝါ လောကသ္မိ”န္တိ။</p> <p>ယာမာနံ ဒေဝါနံ သဒ္ဒံ သုတွာ) <b>တုသိတာ ဒေဝါ</b> (သဒ္ဒမနုဿာဝေသုံ “ဧတံ ဘဂဝတာ ဗာရာဏသိယံ ဣသိပတနေ မိဂဒါယေ <b>အနုတ္တရံ ဓမ္မစက္ကံ ပဝတ္တိတံ၊ အပ္ပဋိဝတ္တိယံ</b> သမဏေန ဝါ ဗြာဟ္မဏေန ဝါ ဒေဝေန ဝါ မာရေန ဝါ ဗြဟ္မုနာ ဝါ ကေနစိ ဝါ လောကသ္မိ”န္တိ။</p> <p>တုသိတာနံ ဒေဝါနံ သဒ္ဒံ သုတွာ) <b>နိမ္မာနရတီ ဒေဝါ</b> (သဒ္ဒမနုဿာဝေသုံ “ဧတံ ဘဂဝတာ ဗာရာဏသိယံ ဣသိပတနေ မိဂဒါယေ <b>အနုတ္တရံ ဓမ္မစက္ကံ ပဝတ္တိတံ၊ အပ္ပဋိဝတ္တိယံ</b> သမဏေန ဝါ ဗြာဟ္မဏေန ဝါ ဒေဝေန ဝါ မာရေန ဝါ ဗြဟ္မုနာ ဝါ ကေနစိ ဝါ လောကသ္မိ”န္တိ။</p> <p>နိမ္မာနရတီနံ ဒေဝါနံ သဒ္ဒံ သုတွာ) <b>ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တီ ဒေဝါ</b> (သဒ္ဒမနုဿာဝေသုံ “ဧတံ ဘဂဝတာ ဗာရာဏသိယံ ဣသိပတနေ မိဂဒါယေ <b>အနုတ္တရံ ဓမ္မစက္ကံ ပဝတ္တိတံ၊ အပ္ပဋိဝတ္တိယံ</b> သမဏေန ဝါ ဗြာဟ္မဏေန ဝါ ဒေဝေန ဝါ မာရေန ဝါ ဗြဟ္မုနာ ဝါ ကေနစိ ဝါ လောကသ္မိ”န္တိ။</p> <p>ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တီနံ ဒေဝါနံ သဒ္ဒံ သုတွာ) <b>ဗြဟ္မကာယိကာ ဒေဝါ</b> သဒ္ဒမနုဿာဝေသုံ “ဧတံ ဘဂဝတာ ဗာရာဏသိယံ ဣသိပတနေ မိဂဒါယေ <b>အနုတ္တရံ ဓမ္မစက္ကံ ပဝတ္တိတံ၊ အပ္ပဋိဝတ္တိယံ</b> သမဏေန ဝါ ဗြာဟ္မဏေန ဝါ ဒေဝေန ဝါ မာရေန ဝါ ဗြဟ္မုနာ ဝါ ကေနစိ ဝါ လောကသ္မိ”န္တိ။</p> <p><b>ဣတိဟ တေန ခဏေန တေန လယေန တေန မုဟုတ္တေန ယာဝ ဗြဟ္မလောကာ သဒ္ဒေါ အဗ္ဘုဂ္ဂစ္ဆိ</b>။ အယဉ္စ ဒသသဟဿိလောကဓာတု <b>သင်္ကမ္ပိ သမ္ပကမ္ပိ သမ္ပဝေဓိ</b>၊ အပ္ပမာဏော စ ဥဠာရော <b>ဩဘာသော လောကေ ပါတုရဟောသိ အတိက္ကမ္မ ဒေဝါနံ ဒေဝါနုဘာဝ</b>န္တိ။</p> <p><b>အထ ခေါ ဘဂဝါ ဣမံ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ - “အညာသိ ဝတ ဘော ကောဏ္ဍညော၊ အညာသိ ဝတ ဘော ကောဏ္ဍညော”တိ</b>၊ ဣတိ ဟိဒံ အာယသ္မတော ကောဏ္ဍညဿ ‘<b>အညာသိကောဏ္ဍညော</b>’ တွေဝ နာမံ အဟောသိ။</p> <p>အထ ခေါ အာယသ္မာ အညာသိကောဏ္ဍညော <b>ဒိဋ္ဌဓမ္မော ပတ္တဓမ္မော ဝိဒိတဓမ္မော ပရိယောဂါဠှဓမ္မော တိဏ္ဏဝိစိကိစ္ဆော ဝိဂတကထံကထော ဝေသာရဇ္ဇပ္ပတ္တော အပရပ္ပစ္စယော သတ္ထုသာသနေ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ - “လဘေယျာဟံ ဘန္တေ ဘဂဝတော သန္တိကေ ပဗ္ဗဇ္ဇံ၊ လဘေယျံ ဥပသမ္ပဒ”န္တိ</b>။</p> <p>“<b>ဧဟိ ဘိက္ခူ</b>”တိ <b>ဘဂဝါ</b> အဝေါစ - “<b>သွာက္ခာတော ဓမ္မော၊ စရ ဗြဟ္မစရိယံ သမ္မာ ဒုက္ခဿ အန္တကိရိယာယာ</b>”တိ။ သာဝ တဿ အာယသ္မတော ဥပသမ္ပဒါ အဟောသီတိ။</p> <p>(သံ၊၃၊၃၆၈-၃၇၁။ ဝိနည်းမဟာဝါ၊၁၄-၁၇။)</p> <p><b>ဓမ္မစက္ကပ္ပဝတ္တနသုတ္တံ နိဋ္ဌိတံ</b>။</p> <h3><b>အနတ္တလက္ခဏသုတ်</b></h3> <p><b>ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ဗာရာဏသိယံ ဝိဟရတိ ဣသိပတနေ မိဂဒါယေ</b>။ တတြ ခေါ ဘဂဝါ ပဉ္စဝဂ္ဂိယေ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ - “<b>ဘိက္ခဝေါ</b>”တိ။ “<b>ဘဒန္တေ</b>”တိ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ။ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ -</p> <p><b>ရူပံ ဘိက္ခဝေ အနတ္တာ</b>။ ရူပဉ္စ ဟိဒံ ဘိက္ခဝေ အတ္တာ အဘဝိဿ၊ နယိဒံ ရူပံ အာဗာဓာယ သံဝတ္တေယျ၊ လဗ္ဘေထ စ ရူပေ - ‘ဧဝံ မေ ရူပံ ဟောတု၊ ဧဝံ မေ ရူပံ မာ အဟောသီ’တိ။ <b>ယသ္မာ စ ခေါ ဘိက္ခဝေ ရူပံ အနတ္တာ၊ တသ္မာ ရူပံ အာဗာဓာယ သံဝတ္တတိ</b>၊ န စ လဗ္ဘတိ ရူပေ - ‘ဧဝံ မေ ရူပံ ဟောတု၊ ဧဝံ မေ ရူပံ မာ အဟောသီ’တိ။</p> <p><b>ဝေဒနာ အနတ္တာ</b>။ ဝေဒနာ စ ဟိဒံ ဘိက္ခဝေ အတ္တာ အဘဝိဿ၊ နယိဒံ ဝေဒနာ အာဗာဓာယ သံဝတ္တေယျ၊ လဗ္ဘေထ စ ဝေဒနာယ - ‘ဧဝံ မေ ဝေဒနာ ဟောတု၊ ဧဝံ မေ ဝေဒနာ မာ အဟောသီ’တိ။ <b>ယသ္မာ စ ခေါ ဘိက္ခဝေ ဝေဒနာ အနတ္တာ၊ တသ္မာ ဝေဒနာ အာဗာဓာယ သံဝတ္တတိ</b>၊ န စ လဗ္ဘတိ ဝေဒနာယ - ‘ဧဝံ မေ ဝေဒနာ ဟောတု၊ ဧဝံ မေ ဝေဒနာ မာ အဟောသီ’တိ။</p> <p><b>သညာ အနတ္တာ</b>။ သညာ စ ဟိဒံ ဘိက္ခဝေ အတ္တာ အဘဝိဿ၊ နယိဒံ သညာ အာဗာဓာယ သံဝတ္တေယျ၊ လဗ္ဘေထ စ သညာယ - ‘ဧဝံ မေ သညာ ဟောတု၊ ဧဝံ မေ သညာ မာ အဟောသီ’တိ။ <b>ယသ္မာ စ ခေါ ဘိက္ခဝေ သညာ အနတ္တာ၊ တသ္မာ သညာ အာဗာဓာယ သံဝတ္တတိ</b>၊ န စ လဗ္ဘတိ သညာယ - ‘ဧဝံ မေ သညာ ဟောတု၊ ဧဝံ မေ သညာ မာ အဟောသီ’တိ။</p> <p><b>သင်္ခါရာ အနတ္တာ</b>။ သင်္ခါရာ စ ဟိဒံ ဘိက္ခဝေ အတ္တာ အဘဝိဿံသု၊ နယိဒံ သင်္ခါရာ အာဗာဓာယ သံဝတ္တေယျုံ၊ လဗ္ဘေထ စ သင်္ခါရေသု - ‘ဧဝံ မေ သင်္ခါရာ ဟောန္တု၊ ဧဝံ မေ သင်္ခါရာ မာ အဟေသု’န္တိ။ <b>ယသ္မာ စ ခေါ ဘိက္ခဝေ သင်္ခါရာ အနတ္တာ၊ တသ္မာ သင်္ခါရာ အာဗာဓာယ သံဝတ္တန္တိ</b>၊ န စ လဗ္ဘတိ သင်္ခါရေသု - ‘ဧဝံ မေ သင်္ခါရာ ဟောန္တု၊ ဧဝံ မေ သင်္ခါရာ မာ အဟေသု’န္တိ။</p> <p><b>ဝိညာဏံ အနတ္တာ</b>။ ဝိညာဏဉ္စ ဟိဒံ ဘိက္ခဝေ အတ္တာ အဘဝိဿ၊ နယိဒံ ဝိညာဏံ အာဗာဓာယ သံဝတ္တေယျ၊ လဗ္ဘေထ စ ဝိညာဏေ - ‘ဧဝံ မေ ဝိညာဏံ ဟောတု၊ ဧဝံ မေ ဝိညာဏံ မာ အဟောသီ’တိ။ <b>ယသ္မာ စ ခေါ ဘိက္ခဝေ ဝိညာဏံ အနတ္တာ၊ တသ္မာ ဝိညာဏံ အာဗာဓာယ သံဝတ္တတိ</b>၊ န စ လဗ္ဘတိ ဝိညာဏေ - ‘ဧဝံ မေ ဝိညာဏံ ဟောတု၊ ဧဝံ မေ ဝိညာဏံ မာ အဟောသီ’တိ။</p> <p>“<b>တံ ကိံ မညထ ဘိက္ခဝေ ရူပံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ</b>”တိ? “<b>အနိစ္စံ ဘန္တေ</b>”။<br> “<b>ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါ</b>”တိ? “<b>ဒုက္ခံ ဘန္တေ</b>”။<br> “ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ၊ ကလ္လံ နု တံ သမနုပဿိတုံ - <b>ဧတံ မမ၊ ဧသောဟမသ္မိ၊ ဧသော မေ အတ္တာ</b>”တိ? “<b>နော ဟေတံ ဘန္တေ</b>”။</p> <p>“<b>ဝေဒနာ နိစ္စာ ဝါ အနိစ္စာ ဝါ</b>”တိ? “<b>အနိစ္စာ ဘန္တေ</b>”။<br> “<b>ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါ</b>”တိ? “<b>ဒုက္ခံ ဘန္တေ</b>”။<br> “ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ၊ ကလ္လံ နု တံ သမနုပဿိတုံ - <b>ဧတံ မမ၊ ဧသောဟမသ္မိ၊ ဧသော မေ အတ္တာ</b>”တိ? “<b>နော ဟေတံ ဘန္တေ</b>”။</p> <p>“<b>သညာ နိစ္စာ ဝါ အနိစ္စာ ဝါ</b>”တိ? “<b>အနိစ္စာ ဘန္တေ</b>”။<br> “<b>ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါ</b>”တိ? “<b>ဒုက္ခံ ဘန္တေ</b>”။<br> “ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ၊ ကလ္လံ နု တံ သမနုပဿိတုံ - <b>ဧတံ မမ၊ ဧသောဟမသ္မိ၊ ဧသော မေ အတ္တာ</b>”တိ? “<b>နော ဟေတံ ဘန္တေ</b>”။</p> <p>“<b>သင်္ခါရာ နိစ္စာ ဝါ အနိစ္စာ ဝါ</b>”တိ? “<b>အနိစ္စာ ဘန္တေ</b>”။<br> “<b>ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါ</b>”တိ? “<b>ဒုက္ခံ ဘန္တေ</b>”။<br> “ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ၊ ကလ္လံ နု တံ သမနုပဿိတုံ - <b>ဧတံ မမ၊ ဧသောဟမသ္မိ၊ ဧသော မေ အတ္တာ</b>”တိ? “<b>နော ဟေတံ ဘန္တေ</b>”။</p> <p>“<b>ဝိညာဏံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ</b>”တိ? “<b>အနိစ္စံ ဘန္တေ</b>”။<br> “<b>ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါ</b>”တိ? “<b>ဒုက္ခံ ဘန္တေ</b>”။<br> “ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ၊ ကလ္လံ နု တံ သမနုပဿိတုံ - <b>ဧတံ မမ၊ ဧသောဟမသ္မိ၊ ဧသော မေ အတ္တာ</b>”တိ? “<b>နော ဟေတံ ဘန္တေ</b>”။</p> <p><b>တသ္မာတိဟ ဘိက္ခဝေ ယံ ကိဉ္စိ ရူပံ</b> အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ဩဠာရိကံ ဝါ သုခုမံ ဝါ ဟီနံ ဝါ ပဏီတံ ဝါ ယံ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ၊ <b>သဗ္ဗံ ရူပံ - ‘နေတံ မမ၊ နေသောဟမသ္မိ၊ န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ</b>။</p> <p><b>ယာ ကာစိ ဝေဒနာ</b> အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နာ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ဩဠာရိကာ ဝါ သုခုမာ ဝါ ဟီနာ ဝါ ပဏီတာ ဝါ ယာ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ၊ <b>သဗ္ဗာ ဝေဒနာ - ‘နေတံ မမ၊ နေသောဟမသ္မိ၊ န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ</b>။</p> <p><b>ယာ ကာစိ သညာ</b> အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နာ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ဩဠာရိကာ ဝါ သုခုမာ ဝါ ဟီနာ ဝါ ပဏီတာ ဝါ ယာ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ၊ <b>သဗ္ဗာ သညာ - ‘နေတံ မမ၊ နေသောဟမသ္မိ၊ န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ</b>။</p> <p><b>ယေ ကေစိ သင်္ခါရာ</b> အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နာ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ဩဠာရိကာ ဝါ သုခုမာ ဝါ ဟီနာ ဝါ ပဏီတာ ဝါ ယေ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ၊ <b>သဗ္ဗေ သင်္ခါရာ - ‘နေတံ မမ၊ နေသောဟမသ္မိ၊ န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ</b>။</p> <p><b>ယံ ကိဉ္စိ ဝိညာဏံ</b> အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ဩဠာရိကံ ဝါ သုခုမံ ဝါ ဟီနံ ဝါ ပဏီတံ ဝါ ယံ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ၊ <b>သဗ္ဗံ ဝိညာဏံ - ‘နေတံ မမ၊ နေသောဟမသ္မိ၊ န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ</b>။</p> <p><b>ဧဝံ ပဿံ ဘိက္ခဝေ သုတဝါ အရိယသာဝကော ရူပသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ ဝေဒနာယပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ သညာယပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ သင်္ခါရေသုပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ ဝိညာဏသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ</b>။ <b>နိဗ္ဗိန္ဒံ ဝိရဇ္ဇတိ၊ ဝိရာဂါ ဝိမုစ္စတိ</b>။ <b>ဝိမုတ္တသ္မဝိမုတ္တမိတိ ဉာဏံ ဟောတိ</b>။ ‘<b>ခီဏာ ဇာတိ၊ ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ၊ ကတံ ကရဏီယံ၊ နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ</b>’တိ ပဇာနာတီတိ။</p> <p><b>ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ</b>။ အတ္တမနာ ပဉ္စဝဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဘာသိတံ အဘိနန္ဒုံ။</p> <p>ဣမသ္မိဉ္စ ပန ဝေယျာကရဏသ္မိံ ဘညမာနေ <b>ပဉ္စဝဂ္ဂိယာနံ ဘိက္ခူနံ အနုပါဒါယ အာသဝေဟိ စိတ္တာနိ ဝိမုစ္စသူတိ</b>။</p> <p>(သံ၊၂၊၅၅-၅၆။ ဝိနည်းမဟာဝါ၊၁၈-၂၀။)</p> <p><b>အနတ္တလက္ခဏသုတ္တံ နိဋ္ဌိတံ</b>။</p> <h3><b>ပဋ္ဌာန်း ပစ္စယနိဒ္ဒေသပါဠိ</b></h3> <p>၁။ <b>ဟေတုပစ္စယော</b>တိ ----</p> <p><b>ဟေတူ ဟေတုသမ္ပယုတ္တကာနံ ဓမ္မာနံ တံသမုဋ္ဌာနာနဉ္စ ရူပါနံ ဟေတုပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။</p> <p>၂။ <b>အာရမ္မဏပစ္စယော</b>တိ ----</p> <p><b>ရူပါယတနံ စက္ခုဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အာရမ္မဏပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>သဒ္ဒါယတနံ သောတဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အာရမ္မဏပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ဂန္ဓာယတနံ ဃာနဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အာရမ္မဏပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ရသာယတနံ ဇိဝှါဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အာရမ္မဏပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ဖောဋ္ဌဗ္ဗာယတနံ ကာယဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အာရမ္မဏပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ရူပါယတနံ သဒ္ဒါယတနံ ဂန္ဓာယတနံ ရသာယတနံ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာယတနံ မနောဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အာရမ္မဏပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>သဗ္ဗေ ဓမ္မာ မနောဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အာရမ္မဏပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ယံ ယံ ဓမ္မံ အာရဗ္ဘ ယေ ယေ ဓမ္မာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ၊ တေ တေ ဓမ္မာ တေသံ တေသံ ဓမ္မာနံ အာရမ္မဏပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။</p> <p>၃။ <b>အဓိပတိပစ္စယော</b>တိ ----</p> <p><b>ဆန္ဒာဓိပတိ ဆန္ဒသမ္ပယုတ္တကာနံ ဓမ္မာနံ တံသမုဋ္ဌာနာနဉ္စ ရူပါနံ အဓိပတိပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ဝီရိယာဓိပတိ ဝီရိယသမ္ပယုတ္တကာနံ ဓမ္မာနံ တံသမုဋ္ဌာနာနဉ္စ ရူပါနံ အဓိပတိပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>စိတ္တာဓိပတိ စိတ္တသမ္ပယုတ္တကာနံ ဓမ္မာနံ တံသမုဋ္ဌာနာနဉ္စ ရူပါနံ အဓိပတိပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ဝီမံသာဓိပတိ ဝီမံသသမ္ပယုတ္တကာနံ ဓမ္မာနံ တံသမုဋ္ဌာနာနဉ္စ ရူပါနံ အဓိပတိပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ယံ ယံ ဓမ္မံ ဂရုံ ကတွာ ယေ ယေ ဓမ္မာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ၊ တေ တေ ဓမ္မာ တေသံ တေသံ ဓမ္မာနံ အဓိပတိပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။</p> <p>၄။ <b>အနန္တရပစ္စယော</b>တိ ----</p> <p><b>စက္ခုဝိညာဏဓာတု တံသမ္ပယုတ္တကာ စ ဓမ္မာ မနောဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။ ။ <b>မနောဓာတု တံသမ္ပယုတ္တကာ စ ဓမ္မာ မနောဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>သောတဝိညာဏဓာတု တံသမ္ပယုတ္တကာ စ ဓမ္မာ မနောဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။ ။ <b>မနောဓာတု တံသမ္ပယုတ္တကာ စ ဓမ္မာ မနောဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ဃာနဝိညာဏဓာတု တံသမ္ပယုတ္တကာ စ ဓမ္မာ မနောဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။ ။ <b>မနောဓာတု တံသမ္ပယုတ္တကာ စ ဓမ္မာ မနောဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ဇိဝှါဝိညာဏဓာတု တံသမ္ပယုတ္တကာ စ ဓမ္မာ မနောဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။ ။ <b>မနောဓာတု တံသမ္ပယုတ္တကာ စ ဓမ္မာ မနောဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ကာယဝိညာဏဓာတု တံသမ္ပယုတ္တကာ စ ဓမ္မာ မနောဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။ ။ <b>မနောဓာတု တံသမ္ပယုတ္တကာ စ ဓမ္မာ မနောဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ပုရိမာ ပုရိမာ ကုသလာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။ ။ <b>ပုရိမာ ပုရိမာ ကုသလာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ အဗျာကတာနံ ဓမ္မာနံ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ပုရိမာ ပုရိမာ အကုသလာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။ ။ <b>ပုရိမာ ပုရိမာ အကုသလာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ အဗျာကတာနံ ဓမ္မာနံ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ပုရိမာ ပုရိမာ အဗျာကတာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ အဗျာကတာနံ ဓမ္မာနံ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။ ။ <b>ပုရိမာ ပုရိမာ အဗျာကတာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။ ။ <b>ပုရိမာ ပုရိမာ အဗျာကတာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ယေသံ ယေသံ ဓမ္မာနံ အနန္တရာ ယေ ယေ ဓမ္မာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ၊ တေ တေ ဓမ္မာ တေသံ တေသံ ဓမ္မာနံ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။</p> <p>၅။ <b>သမနန္တရပစ္စယော</b>တိ ----</p> <p><b>စက္ခုဝိညာဏဓာတု တံသမ္ပယုတ္တကာ စ ဓမ္မာ မနောဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ သမနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။ ။ <b>မနောဓာတု တံသမ္ပယုတ္တကာ စ ဓမ္မာ မနောဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ သမနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>သောတဝိညာဏဓာတု တံသမ္ပယုတ္တကာ စ ဓမ္မာ မနောဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ သမနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။ ။ <b>မနောဓာတု တံသမ္ပယုတ္တကာ စ ဓမ္မာ မနောဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ သမနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ဃာနဝိညာဏဓာတု တံသမ္ပယုတ္တကာ စ ဓမ္မာ မနောဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ သမနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။ ။ <b>မနောဓာတု တံသမ္ပယုတ္တကာ စ ဓမ္မာ မနောဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ သမနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ဇိဝှါဝိညာဏဓာတု တံသမ္ပယုတ္တကာ စ ဓမ္မာ မနောဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ သမနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။ ။ <b>မနောဓာတု တံသမ္ပယုတ္တကာ စ ဓမ္မာ မနောဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ သမနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ကာယဝိညာဏဓာတု တံသမ္ပယုတ္တကာ စ ဓမ္မာ မနောဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ သမနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။ ။ <b>မနောဓာတု တံသမ္ပယုတ္တကာ စ ဓမ္မာ မနောဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ သမနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ပုရိမာ ပုရိမာ ကုသလာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ သမနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။ ။ <b>ပုရိမာ ပုရိမာ ကုသလာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ အဗျာကတာနံ ဓမ္မာနံ သမနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ပုရိမာ ပုရိမာ အကုသလာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ သမနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။ ။ <b>ပုရိမာ ပုရိမာ အကုသလာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ အဗျာကတာနံ ဓမ္မာနံ သမနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ပုရိမာ ပုရိမာ အဗျာကတာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ အဗျာကတာနံ ဓမ္မာနံ သမနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။ ။ <b>ပုရိမာ ပုရိမာ အဗျာကတာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ သမနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။ ။ <b>ပုရိမာ ပုရိမာ အဗျာကတာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ သမနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ယေသံ ယေသံ ဓမ္မာနံ သမနန္တရာ ယေ ယေ ဓမ္မာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ၊ တေ တေ ဓမ္မာ တေသံ တေသံ ဓမ္မာနံ သမနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။</p> <p>၆။ <b>သဟဇာတပစ္စယော</b>တိ ----</p> <p><b>စတ္တာရော ခန္ဓာ အရူပိနော အညမညံ သဟဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>စတ္တာရော မဟာဘူတာ အညမညံ သဟဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ဩက္ကန္တိက္ခဏေ နာမရူပံ အညမညံ သဟဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ စိတ္တသမုဋ္ဌာနာနံ ရူပါနံ သဟဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>မဟာဘူတာ ဥပါဒါရူပါနံ သဟဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ရူပိနော ဓမ္မာ အရူပီနံ ဓမ္မာနံ ကိဉ္စိ ကာလေ သဟဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော၊ ကိဉ္စိ ကာလေ န သဟဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။</p> <p>၇။ <b>အညမညပစ္စယော</b>တိ ----</p> <p><b>စတ္တာရော ခန္ဓာ အရူပိနော အညမညပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>စတ္တာရော မဟာဘူတာ အညမညပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ဩက္ကန္တိက္ခဏေ နာမရူပံ အညမညပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။</p> <p>၈။ <b>နိဿယပစ္စယော</b>တိ ----</p> <p><b>စတ္တာရော ခန္ဓာ အရူပိနော အညမညံ နိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>စတ္တာရော မဟာဘူတာ အညမညံ နိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ဩက္ကန္တိက္ခဏေ နာမရူပံ အညမညံ နိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ စိတ္တသမုဋ္ဌာနာနံ ရူပါနံ နိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>မဟာဘူတာ ဥပါဒါရူပါနံ နိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>စက္ခာယတနံ စက္ခုဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ နိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>သောတာယတနံ သောတဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ နိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ဃာနာယတနံ ဃာနဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ နိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ဇိဝှါယတနံ ဇိဝှါဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ နိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ကာယာယတနံ ကာယဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ နိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ယံ ရူပံ နိဿာယ မနောဓာတု စ မနောဝိညာဏဓာတု စ ဝတ္တန္တိ၊ တံ ရူပံ မနောဓာတုယာ စ မနောဝိညာဏဓာတုယာ စ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ နိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။</p> <p>၉။ <b>ဥပနိဿယပစ္စယော</b>တိ ----</p> <p><b>ပုရိမာ ပုရိမာ ကုသလာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ဥပနိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။ ။ <b>ပုရိမာ ပုရိမာ ကုသလာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ကေသဉ္စိ ဥပနိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။ ။ <b>ပုရိမာ ပုရိမာ ကုသလာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ အဗျာကတာနံ ဓမ္မာနံ ဥပနိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ပုရိမာ ပုရိမာ အကုသလာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ဥပနိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။ ။ <b>ပုရိမာ ပုရိမာ အကုသလာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ကေသဉ္စိ ဥပနိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။ ။ <b>ပုရိမာ ပုရိမာ အကုသလာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ အဗျာကတာနံ ဓမ္မာနံ ဥပနိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ပုရိမာ ပုရိမာ အဗျာကတာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ အဗျာကတာနံ ဓမ္မာနံ ဥပနိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။ ။ <b>ပုရိမာ ပုရိမာ အဗျာကတာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ဥပနိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။ ။ <b>ပုရိမာ ပုရိမာ အဗျာကတာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ဥပနိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ဥတုဘောဇနမ္ပိ ဥပနိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ပုဂ္ဂလောပိ ဥပနိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>သေနာသနမ္ပိ ဥပနိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။</p> <p>၁၀။ <b>ပုရေဇာတပစ္စယော</b>တိ ----</p> <p><b>စက္ခာယတနံ စက္ခုဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ပုရေဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>သောတာယတနံ သောတဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ပုရေဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ဃာနာယတနံ ဃာနဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ပုရေဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ဇိဝှါယတနံ ဇိဝှါဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ပုရေဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ကာယာယတနံ ကာယဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ပုရေဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ရူပါယတနံ စက္ခုဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ပုရေဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>သဒ္ဒါယတနံ သောတဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ပုရေဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ဂန္ဓာယတနံ ဃာနဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ပုရေဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ရသာယတနံ ဇိဝှါဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ပုရေဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ဖောဋ္ဌဗ္ဗာယတနံ ကာယဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ပုရေဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။</p> <p><b>ရူပါယတနံ သဒ္ဒါယတနံ ဂန္ဓာယတနံ ရသာယတနံ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာယတနံ မနောဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ပုရေဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။</p> <p><b>ယံ ရူပံ နိဿာယ မနောဓာတု စ မနောဝိညာဏဓာတု စ ဝတ္တန္တိ၊ တံ ရူပံ မနောဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ပုရေဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။</p> <p><b>မနောဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ကိဉ္စိ ကာလေ ပုရေဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော၊ ကိဉ္စိ ကာလေ န ပုရေဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။</p> <p>၁၁။ <b>ပစ္ဆာဇာတပစ္စယော</b>တိ ----</p> <p><b>ပစ္ဆာဇာတာ စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ ပုရေဇာတဿ ဣမဿ ကာယဿ ပစ္ဆာဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။</p> <p>၁၂။ <b>အာသေဝနပစ္စယော</b>တိ ----</p> <p><b>ပုရိမာ ပုရိမာ ကုသလာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ အာသေဝနပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ပုရိမာ ပုရိမာ အကုသလာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ အာသေဝနပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ပုရိမာ ပုရိမာ ကိရိယာဗျာကတာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ ကိရိယာဗျာကတာနံ ဓမ္မာနံ အာသေဝနပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။</p> <p>၁၃။ <b>ကမ္မပစ္စယော</b>တိ ----</p> <p><b>ကုသလာကုသလံ ကမ္မံ ဝိပါကာနံ ခန္ဓာနံ ကဋတ္တာ စ ရူပါနံ ကမ္မပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>စေတနာ သမ္ပယုတ္တကာနံ ဓမ္မာနံ တံသမုဋ္ဌာနာနဉ္စ ရူပါနံ ကမ္မပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။</p> <p>၁၄။ <b>ဝိပါကပစ္စယော</b>တိ ----</p> <p><b>ဝိပါကာ စတ္တာရော ခန္ဓာ အရူပိနော အညမညံ ဝိပါကပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။</p> <p>၁၅။ <b>အာဟာရပစ္စယော</b>တိ ----</p> <p><b>ကဗဠီကာရော အာဟာရော ဣမဿ ကာယဿ အာဟာရပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>အရူပိနော အာဟာရာ သမ္ပယုတ္တကာနံ ဓမ္မာနံ တံသမုဋ္ဌာနာနဉ္စ ရူပါနံ အာဟာရပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။</p> <p>၁၆။ <b>ဣန္ဒြိယပစ္စယော</b>တိ ----</p> <p><b>စက္ခုန္ဒြိယံ စက္ခုဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ဣန္ဒြိယပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>သောတိန္ဒြိယံ သောတဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ဣန္ဒြိယပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ဃာနိန္ဒြိယံ ဃာနဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ဣန္ဒြိယပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ဇိဝှိန္ဒြိယံ ဇိဝှါဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ဣန္ဒြိယပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ကာယိန္ဒြိယံ ကာယဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ဣန္ဒြိယပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ရူပဇီဝိတိန္ဒြိယံ ကဋတ္တာရူပါနံ ဣန္ဒြိယပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>အရူပိနော ဣန္ဒြိယာ သမ္ပယုတ္တကာနံ ဓမ္မာနံ တံသမုဋ္ဌာနာနဉ္စ ရူပါနံ ဣန္ဒြိယပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။</p> <p>၁၇။ <b>ဈာနပစ္စယော</b>တိ ----<br> <b>ဈာနင်္ဂါနိ ဈာနသမ္ပယုတ္တကာနံ ဓမ္မာနံ တံသမုဋ္ဌာနာနဉ္စ ရူပါနံ ဈာနပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။</p> <p>၁၈။ <b>မဂ္ဂပစ္စယော</b>တိ ----<br> <b>မဂ္ဂင်္ဂါနိ မဂ္ဂသမ္ပယုတ္တကာနံ ဓမ္မာနံ တံသမုဋ္ဌာနာနဉ္စ ရူပါနံ မဂ္ဂပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။</p> <p>၁၉။ <b>သမ္ပယုတ္တပစ္စယော</b>တိ ----<br> <b>စတ္တာရော ခန္ဓာ အရူပိနော အညမညံ သမ္ပယုတ္တပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။</p> <p>၂၀။ <b>ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယော</b>တိ ----<br> <b>ရူပိနော ဓမ္မာ အရူပီနံ ဓမ္မာနံ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>အရူပိနော ဓမ္မာ ရူပီနံ ဓမ္မာနံ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။</p> <p>၂၁။ <b>အတ္ထိပစ္စယော</b>တိ ----<br> <b>စတ္တာရော ခန္ဓာ အရူပိနော အညမညံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>စတ္တာရော မဟာဘူတာ အညမညံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ဩက္ကန္တိက္ခဏေ နာမရူပံ အညမညံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>စိတ္တစေတသိကာဓမ္မာ စိတ္တသမုဋ္ဌာနာနံ ရူပါနံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>မဟာဘူတာ ဥပါဒါရူပါနံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>စက္ခာယတနံ စက္ခုဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>သောတာယတနံ သောတဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ဃာနာယတနံ ဃာနဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ဇိဝှါယတနံ ဇိဝှါဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ကာယာယတနံ ကာယဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ရူပါယတနံ စက္ခုဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>သဒ္ဒါယတနံ သောတဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ဂန္ဓာယတနံ ဃာနဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ရသာယတနံ ဇိဝှါဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ဖောဋ္ဌဗ္ဗာယတနံ ကာယဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ရူပါယတနံ သဒ္ဒါယတနံ ဂန္ဓာယတနံ ရသာယတနံ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာယတနံ မနောဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ယံ ရူပံ နိဿာယ မနောဓာတု စ မနောဝိညာဏဓာတု စ ဝတ္တန္တိ၊ တံ ရူပံ မနောဓာတုယာ စ မနောဝိညာဏဓာတုယာ စ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။</p> <p>၂၂။ <b>နတ္ထိပစ္စယော</b>တိ ----<br> <b>သမနန္တရနိရုဒ္ဓါ စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ ပဋုပ္ပန္နာနံ စိတ္တစေတသိကာနံ ဓမ္မာနံ နတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။</p> <p>၂၃။ <b>ဝိဂတပစ္စယော</b>တိ ----<br> <b>သမနန္တရဝိဂတာ စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ ပဋုပ္ပန္နာနံ စိတ္တစေတသိကာနံ ဓမ္မာနံ ဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။</p> <p>၂၄။ <b>အဝိဂတပစ္စယော</b>တိ ----<br> <b>စတ္တာရော ခန္ဓာ အရူပိနော အညမညံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>စတ္တာရော မဟာဘူတာ အညမညံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ဩက္ကန္တိက္ခဏေ နာမရူပံ အညမညံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ စိတ္တသမုဋ္ဌာနာနံ ရူပါနံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>မဟာဘူတာ ဥပါဒါရူပါနံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>စက္ခာယတနံ စက္ခုဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>သောတာယတနံ သောတဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ဃာနာယတနံ ဃာနဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ဇိဝှါယတနံ ဇိဝှါဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ကာယာယတနံ ကာယဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ရူပါယတနံ စက္ခုဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>သဒ္ဒါယတနံ သောတဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ဂန္ဓာယတနံ ဃာနဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ရသာယတနံ ဇိဝှါဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ဖောဋ္ဌဗ္ဗာယတနံ ကာယဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ရူပါယတနံ သဒ္ဒါယတနံ ဂန္ဓာယတနံ ရသာယတနံ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာယတနံ မနောဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> <b>ယံ ရူပံ နိဿာယ မနောဓာတု စ မနောဝိညာဏဓာတု စ ဝတ္တန္တိ၊ တံ ရူပံ မနောဓာတုယာ စ မနောဝိညာဏဓာတုယာ စ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။</p> <p>ပစ္စယနိဒ္ဒေသော နိဋ္ဌိတော။ (ပဋ္ဌာန၊၁၊၁-၁၀။)</p> <h3>ပဗ္ဗဇိတအဘိဏှသုတ် (ပါဠိတော်)</h3> <p><b>ဒသယိမေ ဘိက္ခဝေ ဓမ္မာ ပဗ္ဗဇိတေန အဘိဏှံ ပစ္စဝေက္ခိတဗ္ဗာ</b>။ <b>ကတမေ ဒသ</b>? –</p> <p>၁။ “<b>ဝေဝဏ္ဏိယမှိ အဇ္ဈုပဂတော</b>”တိ <b>ပဗ္ဗဇိတေန အဘိဏှံ ပစ္စဝေက္ခိတဗ္ဗံ</b>၊<br> ၂။ “<b>ပရပဋိဗဒ္ဓါ မေ ဇီဝိကာ</b>”တိ <b>ပဗ္ဗဇိတေန အဘိဏှံ ပစ္စဝေက္ခိတဗ္ဗံ</b>၊<br> ၃။ “<b>အညော မေ အာကပ္ပေါ ကရဏီယော</b>”တိ <b>ပဗ္ဗဇိတေန အဘိဏှံ ပစ္စဝေက္ခိတဗ္ဗံ</b>၊<br> ၄။ “<b>ကစ္စိ နု ခေါ မေ အတ္တာ သီလတော န ဥပဝဒတီ</b>”တိ <b>ပဗ္ဗဇိတေန အဘိဏှံ ပစ္စဝေက္ခိတဗ္ဗံ</b>၊<br> ၅။ “<b>ကစ္စိ နု ခေါ မံ အနုဝိစ္စ ဝိညူ သဗြဟ္မစာရီ သီလတော န ဥပဝဒန္တီ</b>”တိ <b>ပဗ္ဗဇိတေန အဘိဏှံ ပစ္စဝေက္ခိတဗ္ဗံ</b>၊<br> ၆။ “<b>သဗ္ဗေဟိ မေ ပိယေဟိ မနာပေဟိ နာနာဘာဝေါ ဝိနာဘာဝေါ</b>”တိ <b>ပဗ္ဗဇိတေန အဘိဏှံ ပစ္စဝေက္ခိတဗ္ဗံ</b>၊<br> ၇။ “<b>ကမ္မဿကောမှိ ကမ္မဒါယာဒေါ ကမ္မယောနိ ကမ္မဗန္ဓု ကမ္မပဋိသရဏော၊ ယံ ကမ္မံ ကရိဿာမိ ကလျာဏံ ဝါ ပါပကံ ဝါ တဿ ဒါယာဒေါ ဘဝိဿာမီ</b>”တိ <b>ပဗ္ဗဇိတေန အဘိဏှံ ပစ္စဝေက္ခိတဗ္ဗံ</b>၊<br> ၈။ “<b>ကထံဘူတဿ မေ ရတ္တိန္ဒိဝါ ဝီတိဝတ္တန္တီ</b>”တိ <b>ပဗ္ဗဇိတေန အဘိဏှံ ပစ္စဝေက္ခိတဗ္ဗံ</b>၊<br> ၉။ “<b>ကစ္စိ နု ခေါ အဟံ သုညာဂါရေ အဘိရမာမီ</b>”တိ <b>ပဗ္ဗဇိတေန အဘိဏှံ ပစ္စဝေက္ခိတဗ္ဗံ</b>၊<br> ၁၀။ “<b>အတ္ထိ နု ခေါ မေ ဥတ္တရိ မနုဿဓမ္မော အလမရိယဉာဏဒဿနဝိသေသော အဓိဂတော၊ ယေနာဟံ ပစ္ဆိမေ ကာလေ သဗြဟ္မစာရီဟိ ပုဋ္ဌော န မင်္ကု ဘဝိဿာမီ</b>”တိ <b>ပဗ္ဗဇိတေန အဘိဏှံ ပစ္စဝေက္ခိတဗ္ဗံ</b>၊ <b>ဣမေ ခေါ ဘိက္ခဝေ ဒသ ဓမ္မာ ပဗ္ဗဇိတေန အဘိဏှံ ပစ္စဝေက္ခိတဗ္ဗာ</b>။<br> (အံ၊၃၊၃၂၅။)</p> <h3>ပဗ္ဗဇိတအဘိဏှသုတ် မြန်မာပြန်</h3> <p>ရဟန်းတို့ ... ဤတရားဆယ်မျိုးတို့ကို ရဟန်းသည် <b>မပြတ်ဆင်ခြင်အပ်ကုန်၏</b>။ အဘယ်တရား ဆယ်မျိုးတို့နည်းဟူမူ --</p> <p>၁။ “ငါသည် <b>အဆင်းဖောက်ပြန်သည်၏အဖြစ်သို့ ကပ်ရောက်ရာ၏</b>”ဟု ရဟန်းသည် မပြတ်ဆင်ခြင်အပ်၏။<br> ၂။ “ငါ၏ <b>အသက်မွေးမှုသည် သူတစ်ပါးနှင့် ဆက်စပ်နေ၏</b>”ဟု မပြတ် ဆင်ခြင်အပ်၏။<br> ၃။ “ငါသည် (လူအမူအရာ အသွင်အပြင်မှတစ်ပါး) <b>အခြားသော အသွင်အပြင် အမူအရာကို ပြုသင့်၏</b>”ဟု မပြတ်ဆင်ခြင်အပ်၏။<br> ၄။ “ငါ၏ စိတ်သည် <b>သီလအားဖြင့်</b> (မိမိကိုယ်ကို) <b>မစွပ်စွဲဘဲ ရှိ၏လော</b>”ဟု မပြတ်ဆင်ခြင်အပ်၏။<br> ၅။ “ငါ့ကို သိနားလည်သော သီတင်းသုံးဖော်တို့က <b>ဉာဏ်ဖြင့်သက်ဝင်၍ သီလအားဖြင့် မစွပ်စွဲဘဲ ရှိကြ၏လော</b>”ဟု မပြတ်ဆင်ခြင်အပ်၏။<br> ၆။ “ငါ့အား ချစ်ခင်သူ နှစ်သက်သူ အားလုံးတို့နှင့် <b>ရှင်ကွဲ ကွဲမှု သေကွဲ ကွဲမှု (ဖြစ်ရမည်)</b>”ဟု မပြတ်ဆင်ခြင်အပ်၏။<br> ၇။ “ငါသည် <b>ကံသာလျှင် မိမိဥစ္စာရှိသူ, ကံ၏အမွေခံသူ, ကံသာလျှင် အကြောင်းရှိသူ, ကံသာလျှင် မိတ်ဆွေရှိသူ, ကံသာလျှင် လည်းလျောင်းရာရှိသူ ဖြစ်၏</b>၊ ငါပြုမည့် မကောင်းသောကံ ကောင်းသောကံ၏ <b>အမွေခံဖြစ်ရမည်</b>”ဟု မပြတ်ဆင်ခြင်အပ်၏။<br> ၈။ “ငါသည် <b>အဘယ်သို့ ဖြစ်နေစဉ် ညဉ့်နေ့တို့သည် ငါ့ကို လွန်ကုန်သနည်း</b>”ဟု မပြတ်ဆင်ခြင်အပ်၏။<br> ၉။ “ငါသည် <b>ဆိတ်ငြိမ်ရာကျောင်း၌ မွေ့လျော်၏လော</b>”ဟု မပြတ်ဆင်ခြင်အပ်၏။<br> ၁၀။ “ငါသည် လူတို့၏ကုသိုလ်ကမ္မပထတရား ဆယ်ပါးထက် <b>လွန်မြတ်သော, ကိလေသာကို ဖျက်ဆီးခြင်းငှာ စွမ်းနိုင်သော မြတ်သောဉာဏ် အမြင်အထူးကို ရအပ်လေသလော</b>၊ ငါသည် နောက်ဆုံး (သေခါနီး) ကာလ၌ သီတင်းသုံးဖော်တို့က မေးသည်ရှိသော် <b>မျက်နှာမလှ မဖြစ်ရအံ့</b>”ဟု ရဟန်းသည် မပြတ်ဆင်ခြင်အပ်၏။</p> <p>ရဟန်းတို့ ... ဤ (ဆိုခဲ့ပြီး) တရားဆယ်မျိုးတို့ကို ရဟန်းသည် <b>မပြတ် ဆင်ခြင်အပ်ကုန်၏</b>ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။ (အံ၊မြန်၊၃၊၃၂၄။)</p> <h3>မေတ္တာပို့ - ဆုတောင်း - အမျှဝေ</h3> <p>၁။ <b>သဗ္ဗေ သတ္တာ, သဗ္ဗေ ပါဏာ, သဗ္ဗေ ဘူတာ, သဗ္ဗေ ပုဂ္ဂလာ, သဗ္ဗေ အတ္တဘာဝပရိယာပန္နာ, သဗ္ဗာ ဣတ္ထိယော, သဗ္ဗေ ပုရိသာ, သဗ္ဗေ အရိယာ, သဗ္ဗေ အနရိယာ, သဗ္ဗေ ဒေဝါ, သဗ္ဗေ မနုဿာ, သဗ္ဗေ ဝိနိပါတိကာ</b> --<br> <b>အဝေရာ ဟောန္တု, အဗျာပဇ္ဇာ ဟောန္တု</b>,<br> <b>အနီဃာ ဟောန္တု, သုခီ အတ္တာနံ ပရိဟရန္တု</b>၊<br> <b>ဒုက္ခာ မုစ္စန္တု၊ ယထာလဒ္ဓသမ္ပတ္တိတော မာဝိဂစ္ဆန္တု၊ ကမ္မဿကာ</b>။</p> <p>၂။ <b>ပုရတ္ထိမာယ ဒိသာယ, ပစ္ဆိမာယ ဒိသာယ</b>,<br> <b>ဥတ္တရာယ ဒိသာယ, ဒက္ခိဏာယ ဒိသာယ</b>,<br> <b>ပုရတ္ထိမာယ အနုဒိသာယ, ပစ္ဆိမာယ အနုဒိသာယ</b>,<br> <b>ဥတ္တရာယ အနုဒိသာယ, ဒက္ခိဏာယ အနုဒိသာယ</b>,<br> <b>ဟေဋ္ဌိမာယ ဒိသာယ, ဥပရိမာယ ဒိသာယ</b>။</p> <p><b>သဗ္ဗေ သတ္တာ, သဗ္ဗေ ပါဏာ, သဗ္ဗေ ဘူတာ, သဗ္ဗေ ပုဂ္ဂလာ, သဗ္ဗေ အတ္တဘာဝပရိယာပန္နာ, သဗ္ဗာ ဣတ္ထိယော, သဗ္ဗေ ပုရိသာ, သဗ္ဗေ အရိယာ, သဗ္ဗေ အနရိယာ, သဗ္ဗေ ဒေဝါ, သဗ္ဗေ မနုဿာ, သဗ္ဗေ ဝိနိပါတိကာ</b> --<br> <b>အဝေရာ ဟောန္တု, အဗျာပဇ္ဇာ ဟောန္တု</b>,<br> <b>အနီဃာ ဟောန္တု, သုခီ အတ္တာနံ ပရိဟရန္တု</b>၊<br> <b>ဒုက္ခာ မုစ္စန္တု၊ ယထာလဒ္ဓသမ္ပတ္တိတော မာဝိဂစ္ဆန္တု၊ ကမ္မဿကာ</b>။</p> <p>၃။ <b>ဥဒ္ဓံ ယာဝ ဘဝဂ္ဂါ စ၊ အဓော ယာဝ အဝီစိတော</b>။<br> <b>သမန္တာ စက္ကဝါဠေသု၊ ယေ သတ္တာ ပထဝီစရာ</b>။<br> <b>အဗျာပဇ္ဇာ နိဝေရာ စ၊ နိဒ္ဒုက္ခာ စာ’နုပ္ပဒ္ဒဝါ</b>။</p> <p><b>ဥဒ္ဓံ ယာဝ ဘဝဂ္ဂါ စ၊ အဓော ယာဝ အဝီစိတော</b>။<br> <b>သမန္တာ စက္ကဝါဠေသု၊ ယေ သတ္တာ ဥဒကေစရာ</b>။<br> <b>အဗျာပဇ္ဇာ နိဝေရာ စ၊ နိဒ္ဒုက္ခာ စာ’နုပ္ပဒ္ဒဝါ</b>။</p> <p><b>ဥဒ္ဓံ ယာဝ ဘဝဂ္ဂါ စ၊ အဓော ယာဝ အဝီစိတော</b>။<br> <b>သမန္တာ စက္ကဝါဠေသု၊ ယေ သတ္တာ အာကာသေစရာ</b>။<br> <b>အဗျာပဇ္ဇာ နိဝေရာ စ၊ နိဒ္ဒုက္ခာ စာ’နုပ္ပဒ္ဒဝါ</b>။</p> <p>၄။ <b>ယံ ပတ္တံ ကုသလံ တဿ၊ အာနုဘာဝေန ပါဏိနော</b>။<br> <b>သဗ္ဗေ သဒ္ဓမ္မရာဇဿ၊ ဉတွာ ဓမ္မံ သုခါဝဟံ</b>။<br> <b>ပါပုဏန္တု ဝိသုဒ္ဓါယ၊ သုခါယ ပဋိပတ္တိယာ</b>။<br> <b>အသောက’မနုပါယာသံ၊ နိဗ္ဗာနသုခ’မုတ္တမံ</b>။</p> <p>၅။ <b>စိရံ တိဋ္ဌတု သဒ္ဓမ္မော၊ ဓမ္မေ ဟောန္တု သဂါရဝါ</b>။<br> <b>သဗ္ဗေပိ သတ္တာ ကာလေန၊ သမ္မာ ဒေဝေါ ပဝဿတု</b>။</p> <p>၆။ <b>ယထာ ရက္ခိံသု ပေါရာဏာ၊ သုရာဇာနော တထေဝိမံ</b>။<br> <b>ရာဇာ ရက္ခတု ဓမ္မေန၊ အတ္တနောဝ ပဇံ ပဇံ</b>။</p> <p>၇။ <b>ဣမာယ ဓမ္မာနုဓမ္မပဋိပတ္တိယာ ဗုဒ္ဓံ ပူဇေမိ</b>။<br> <b>ဣမာယ ဓမ္မာနုဓမ္မပဋိပတ္တိယာ ဓမ္မံ ပူဇေမိ</b>။<br> <b>ဣမာယ ဓမ္မာနုဓမ္မပဋိပတ္တိယာ သံဃံ ပူဇေမိ</b>။<br> <b>အဒ္ဓါ ဣမာယ ပဋိပတ္တိယာ ဇာတိ-ဇရာ-ဗျာဓိ-မရဏမှာ ပရိမုစ္စိဿာမိ</b>။</p> <p>၈။ <b>ဣဒံ မေ ပုညံ အာသဝက္ခယာ’ဝဟံ ဟောတု</b>။<br> <b>ဣဒံ မေ ပုညံ နိဗ္ဗာနဿ ပစ္စယော ဟောတု</b>။</p> <p>၉။ <b>မမ ပုညဘာဂံ သဗ္ဗသတ္တာနံ ဘာဇေမိ</b>။<br> <b>တေ သဗ္ဗေ မေ သမံ ပုညဘာဂံ လဘန္တု</b>။</p> <p><b>မမ</b> = တပည့်တော်၏။ <br> <b>ပုညဘာဂံ</b> = (ဤနေ့ဤရက်၌ ပြုလုပ်ရသော) ကောင်းမှုကုသိုလ်၏ အဖို့ဘာဂကို။ <br> <b>သဗ္ဗသတ္တာနံ</b> = ခပ်သိမ်းကုန်သော သတ္တဝါတို့အား။ <br> <b>ဘာဇေမိ</b> = အမျှပေးဝေပါ၏။ <br> <b>တေ သဗ္ဗေ</b> = ထို ခပ်သိမ်းကုန်သော သတ္တဝါတို့သည်။ <br> <b>မေ</b> = တပည့်တော်နှင့်။ <br> <b>သမံ</b> = ထပ်တူထပ်မျှ။ <br> <b>ပုညဘာဂံ</b> = ကောင်းမှုကုသိုလ်၏ အဖို့ဘာဂကို။ <br> <b>လဘန္တု</b> = ရရှိကြပါစေကုန်သတည်း။</p> <p>သာဓု သာဓု သာဓုပါဘုရား ...</p> <h3>ရတနသုတ်ပရိတ် တရားတော်မြတ် - နိဿယ</h3> <p>(၁)<br> <b>ပဏိဓာနတော</b> = ဒီပင်္ကရာ ထွဋ်ချာသေဌ်နင်း တရားမင်း၏ ခြေတော်ရင်း၌ ဘုရားဖြစ်ရန် ဆုထူးပန်ထွာတော်မူခဲ့သည်မှ။<br> <b>ပဋ္ဌာယ</b> = စ၍။<br> <b>တထာဂတဿ</b> = တထာဂတ အမည်ရတော်မူသော သုံးလောကထွဋ်ထား ရှင်တော်မြတ်ဘုရား၏။<br> <b>ဒသ ပါရမိယော</b> = အပြင်အပ သက်ရှိသက်မဲ့ ပစ္စည်းဝတ္ထု အစုစုတို့ကို စွန့်လွှတ်၍ ဖြည့်ကျင့် ဆည်းပူးတော်မူအပ်ကုန်သော <b>ဆယ်ပါးကုန်သော ပါရမီတော်တို့</b> လည်းကောင်း။<br> <b>ဒသ ဥပပါရမိယော</b> = ကိုယ်အင်္ဂါကြီးငယ်တို့ကို စွန့်လွှတ်၍ ဖြည့်ကျင့် ဆည်းပူးတော်မူရသော <b>ဆယ်ပါးကုန်သော ဥပပါရမီတော်တို့</b>လည်းကောင်း။<br> <b>ဒသ ပရမတ္ထပါရမိယော</b> = ကိုယ်အသက်ကို စွန့်လွှတ်၍ ဖြည့်ကျင့် ဆည်းပူး တော်မူရသော <b>ဆယ်ပါးကုန်သော ပရမတ္ထပါရမီတော်တို့</b>လည်းကောင်း။<br> <b>ဣတိ</b> = ဤသို့လျှင်။<br> <b>သမတ္တိ ံသ ပါရမိယော စ</b> = <b>အမျှသုံးဆယ်ကုန်သော ပါရမီတော်မြတ်အပေါင်း</b> တို့ကိုလည်းကောင်း။<br> <b>ပဉ္စ မဟာပရိစ္စာဂေ</b> = <b>ငါးပါးကုန်သော စွန့်ခြင်းကြီးတို့</b>ကိုလည်းကောင်း။<br> <b>လောကတ္ထစရိယံ</b> = သတ္တဝါအများအတွက် <b>ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများ အားထုတ် တော်မူခြင်း</b>လည်းကောင်း။<br> <b>ဉာတတ္ထစရိယံ</b> = ဆွေမျိုးတို့အတွက် <b>ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ် တော်မူခြင်း</b>လည်းကောင်း။<br> <b>ဗုဒ္ဓတ္ထစရိယံ</b> = ဘုရားဖြစ်ရန်အတွက် <b>ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ် တော်မူခြင်း</b>လည်းကောင်း။<br> <b>ဣတိ</b> = ဤသို့လျှင်။<br> <b>တိဿော စရိယာယော စ</b> = <b>သုံးပါးကုန်သော စရိယကျင့်စဉ်တို့</b>ကိုလည်းကောင်း။<br> <b>ပစ္ဆိမဘဝေ</b> = နောက်ဆုံးဘုရားဖြစ်မည့်ဘဝ၌။<br> <b>ဂဗ္ဘဝေါက္ကန္တိ ံ</b> = <b>မယ်တော်ဝမ်းတိုက် သက်ဆိုက်စံနေ သန္ဓေစွဲယူ တည်နေတော် မူခြင်း</b>ကိုလည်းကောင်း။<br> <b>ဇာတိံ</b> = <b>မယ်တော်ဝမ်းတိုက်မှ မီးရှူးသန့်စင် ဖွားမြင်တော်မူခြင်း</b>ကို လည်းကောင်း။<br> (<b>မဟာ</b>)<b>အဘိနိက္ခမနံ</b> = <b>မြတ်သော တောထွက်တော်မူခြင်း</b>ကိုလည်းကောင်း။<br> <b>ပဓာနစရိယံ</b> = <b>ဒုက္ကရစရိယာ ခြောက်နှစ်ကြာအောင် ကျင့်ကြံကျိုးကုတ် ပွားများ အားထုတ်တော်မူခြင်း</b>ကိုလည်းကောင်း။<br> <b>ဗောဓိပလ္လင်္ကေ</b> = ဗောဓိပင်ခြေ မြတ်သော ပလ္လင်ဗွေထက်၌။<br> <b>မာရဝိဇယံ</b> = <b>မာရ်ငါးပါးကို အောင်မြင်တော်မူခြင်း</b>ကိုလည်းကောင်း။<br> <b>သဗ္ဗညုတဉာဏပ္ပဋိဝေဓံ</b> = <b>သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်မြတ်ကို ထွင်းဖောက် သိမြင်တော် မူခြင်း</b>ကိုလည်းကောင်း။<br> <b>ဓမ္မစက္ကပ္ပဝတ္တနံ</b> = <b>ဓမ္မစကြာတရား ဟောကြားပြသ ဆိုဆုံးမတော်မူခြင်း</b>ကို လည်းကောင်း။<br> <b>နဝ လောကုတ္တရဓမ္မေ</b> = ရှင်တော်မြတ်ဘုရား၏ သန္တာန်၌ တည်ရှိတော်မူကြ ကုန်သော <b>ကိုးပါးကုန်သော လောကုတ္တရာတရားတို့</b>ကိုလည်းကောင်း။<br> <b>ဣတိ</b> = ဤသို့လျှင်။<br> <b>သဗ္ဗေပိ’မေ ဗုဒ္ဓဂုဏေ</b> = ဤ<b>အလုံးစုံကုန်သော ဘုရားရှင်၏ ဂုဏ်တော် ကျေးဇူးတော်တို့</b>ကို။<br> <b>အာဝဇ္ဇေတွာ</b> = ဆင်ခြင်အောက်မေ့ကြကုန်၍။<br> <b>ဝေသာလိယံ</b> = ဝေသာလီပြည်၌။<br> <b>တီသု ပါကာရန္တရေသု</b> = တံတိုင်းသုံးထပ် ကြားအရပ်တို့၌။<br> <b>တိယာမရတ္တိံ</b> = ညဉ့်သုံးယာမ်တို့ကာလပတ်လုံး။<br> <b>ပရိတ္တံ</b> = <b>ရတနသုတ်ပရိတ်အရံအတား</b>ကို။<br> <b>ကရောန္တော</b> = ရွတ်ဖတ်ပူဇော်တော်မူသော။<br> <b>အာယသ္မာ အာနန္ဒတ္ထေရော ဝိယ</b> = <b>အရှင်အာနန္ဒာ ကိုယ်တော်မြတ်ကဲ့သို့</b>။<br> <b>သတ္တေသု</b> = သတ္တဝါတို့အပေါ်၌။<br> <b>ကာရုညစိတ္တံ</b> = ကြင်နာဆပွား <b>ကရုဏာနှင့်ယှဉ်သော စိတ်ထား</b>ကို။<br> <b>ဥပဋ္ဌပေတွာ</b> = ရှေ့ရှုဖြစ်စေကြ တည်စေကြကုန်၍။</p> <p>(၂)<br> <b>ကောဋီသတသဟဿေသု စက္ကဝါဠေသု</b> = <b>ကုဋေ တစ်သိန်းကုန်သော စကြဝဠာ</b> တို့၌။<br> <b>ဒေဝတာ</b> = <b>နတ်ဗြဟ္မာအပေါင်းတို့</b>သည်။<br> <b>ယဿ</b> = အကြင်ရတနသုတ်ပရိတ်တရားတော်မြတ်၏။<br> <b>အာဏံ</b> = <b>တန်ခိုးရှိန်စော် အာနုဘော်</b>ကို။<br> <b>သိရသာ</b> = <b>ဦးခေါင်းရတနာ မြတ်အင်္ဂါဖြင့်</b>။<br> <b>ပဋိဂ္ဂဏှန္တိ</b> = <b>ရိုသေစွာ ဦးညွတ်ခံယူကြလေကုန်၏</b>။<br> <b>ယဉ္စ</b> = ယင်းရတနသုတ် ပရိတ်တော်မြတ်သည်လည်း။<br> <b>ဝေသာလိယာ ပုရေ</b> = <b>ဝေသာလီပြည်၌</b>။</p> <p>(၃)<br> <b>ရောဂါမနုဿဒုဗ္ဘိက္ခသမ္ဘူတံ</b> = <b>ရောဂါထူးခြား ဘီလူးများနှင့် အစာငတ်မွတ် ခေါင်းပါးခြင်းကြောင့် ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်၍လာရသော</b>။<br> <b>တိဝိဓံ ဘယံ</b> = <b>သုံးမျိုးသော ဘေးဒုက္ခ</b>ကို။<br> <b>ခိပ္ပံ</b> = လျင်မြန်စွာ။<br> <b>အန္တရဓာပေသိ</b> = <b>ကွယ်ပျောက်ရုပ်သိမ်း ချုပ်ငြိမ်းစေခဲ့လေပြီ</b>။<br> <b>တံ ရတနပရိတ္တံ</b> = <b>ထိုရတနသုတ်ပရိတ်အရံအတား</b>ကို။<br> <b>ဟေ</b> = အို သူတော်ကောင်းတို့ ...။<br> <b>မယံ</b> = ငါတို့သည်။<br> <b>ဘဏာမ</b> = <b>ရွတ်ဖတ်ပူဇော်ကြပါကုန်စို့</b>။</p> <p>(၄)<br> <b>ဣဓ</b> = ဤပရိတ်တရားတော်မြတ် ရွတ်ဖတ်ရာဌာန ဤအရပ်သို့။<br> <b>ဘုမ္မာနိ</b> = မြေ၌တည်ကြကုန်သော။<br> <b>ယာနိ ဘူတာနိ ဝါ</b> = အကြင်<b>နတ်တို့သည်လည်းကောင်း</b>။<br> <b>အန္တလိက္ခေ</b> = အဇဋာပြင် ထက်ကောင်းကင်၌။<br> <b>ယာနိ ဘူတာနိ ဝါ</b> = အကြင်<b>နတ်တို့သည်လည်းကောင်း</b>။<br> <b>သမာဂတာနိ</b> = ညီညာဖြဖြ <b>စည်းဝေးရောက်လာကြပေကုန်၏</b>။<br> <b>သဗ္ဗေဝ</b> = ခပ်သိမ်းဥဿုံ <b>အလုံးစုံသာလျှင် ဖြစ်ကြကုန်သော</b>။<br> <b>တေ ဘူတာ</b> = <b>ထိုနတ်များစွာတို့</b>သည်။<br> <b>သုမနာ</b> = <b>နှစ်သက်ရွှင်လန်း ဝမ်းမြောက်သောစိတ်ထား ရှိကြကုန်သည်</b>။<br> <b>ဘဝန္တု</b> = ဖြစ်ကြပါကုန်လော့။<br> <b>အထောပိ</b> = ထိုမှတစ်ပါးလည်း။<br> <b>ဘာသိတံ</b> = ငါဘုရားသည် <b>ဟောကြားပြသ ဆိုဆုံးမတော်မူအပ်သော</b> ရတနသုတ်ပရိတ်အရံအတားကို။<br> <b>သက္ကစ္စ</b> = <b>ရိုသေသမှု အလေးဂရုပြု၍</b>။<br> <b>သုဏန္တု</b> = <b>နာယူကြပါကုန်လော့</b>။</p> <p>(၅)<br> <b>ဘူတာ</b> = အို နတ်များစွာတို့ ...။<br> <b>တသ္မာ ဟိ</b> = ထိုကဲ့သို့ တရားနာယူရန် ငါဘုရား တိုက်တွန်းတော်မူသောကြောင့် ပင်လျှင်။<br> <b>တုမှေ</b> = <b>သင်နတ်များစွာတို့</b>သည်။<br> <b>နိသာမေထ</b> = <b>နားစိုက်ကြပါကုန်လော့</b>။<br> <b>မာနုသိယာ ပဇာယ</b> = <b>လူသားဖြစ်သော သတ္တဝါအပေါ်၌</b>။<br> <b>မေတ္တံ</b> = <b>ချစ်မြတ်နိုးခြင်း မေတ္တာတရား</b>ကို။<br> <b>ကရောထ</b> = <b>ပြုကြပါကုန်လော့</b>။<br> <b>ယေ</b> = ယင်းလူသားအပေါင်းတို့သည်။<br> <b>တုမှာကံ</b> = သင်နတ်များစွာတို့အား။<br> <b>ဒိဝါ စ</b> = နေ့အခါ၌လည်းကောင်း။<br> <b>ရတ္တော စ</b> = ညဉ့်အခါ၌လည်းကောင်း။<br> <b>ဗလိ ံ</b> = ဒေဝတာဗလိဟုခေါ်ဆိုအပ်သော <b>ပူဇော်ပသဖွယ်ရာ အဖြာဖြာ</b>ကို။<br> <b>ဟရန္တိ</b> = <b>ဆောင်ယူပသ ပူဇော်ကြပေကုန်၏</b>။<br> <b>တသ္မာ ဟိ</b> = ထို့ကြောင့်ပင်လျှင်။<br> <b>တုမှေ</b> = သင်နတ်များစွာတို့သည်။<br> <b>နေ</b> = <b>ထိုလူသားအပေါင်းတို့</b>ကို။<br> <b>အပ္ပမတ္တာ</b> = <b>မမေ့မလျော့ကြကုန်ဘဲ</b>။<br> <b>ရက္ခထ</b> = <b>သနားစောင့်ရှောက်ကြပါကုန်လော့</b>။</p> <p>(၆)<br> <b>ဣဓ ဝါ</b> = <b>ဤလူ့ပြည်၌လည်းကောင်း</b>။<br> <b>ဟုရံ ဝါ</b> = နဂါးဂဠုန်စသော <b>တစ်ပါးသောပြည်တို့၌လည်းကောင်း</b>။<br> <b>ယံ ကိဉ္စိ</b> = <b>အလုံးစုံသော</b>။<br> <b>ဝိတ္တံ</b> = <b>နှစ်သက်မြတ်နိုးခြင်းကို ဖြစ်စေတတ်သော လောကီဥစ္စာရတနာ</b>သည်။<br> <b>အတ္ထိ</b> = ရှိချေ၏။<br> <b>သဂ္ဂေသု ဝါ</b> = <b>နတ်ပြည် ဗြဟ္မာ့ပြည်တို့၌မူလည်း</b>။<br> <b>ပဏီတံ</b> = <b>မရောင့်ရဲစေတတ် မွန်မြတ်လှစွာသော</b>။<br> <b>ယံ ရတနံ</b> = အကြင် <b>နှစ်သက်မြတ်နိုးဖွယ်ရာသော လောကီဥစ္စာရတနာ</b>သည်။<br> <b>အတ္ထိ</b> = ရှိချေ၏။<br> <b>ဧတ္ထ</b> = ဤရတနာအပေါင်းတို့တွင်။<br> <b>တထာဂတေန</b> = <b>သုံးလောကထွဋ်ထား ရှင်တော်မြတ်ဘုရားတည်းဟူသော ရတနာ</b>နှင့်။<br> <b>သမံ</b> = <b>တူမျှသော</b>။<br> <b>နံ</b> = <b>ထိုလောကီဥစ္စာ ရတနာမျိုး</b>သည်။<br> <b>န နော အတ္ထိ</b> = <b>မရှိသည်သာလျှင်တည်း</b>။<br> <b>ဗုဒ္ဓေ</b> = <b>သုံးလောကထွဋ်ထား ရှင်တော်မြတ်ဘုရား၌</b>။<br> <b>ဣဒမ္ပိ ရတနံ</b> = ဤမြတ်နိုးဖွယ်ရာ ရတနာအဖြစ် သိသာဖွယ်အကြောင်း နှစ်သက်ဖွယ် ဂုဏ်တော်အပေါင်းသည်လည်း။<br> <b>ပဏီတံ</b> = <b>ထူးမြတ်တော်မူလှပါပေ၏</b>။<br> <b>ဧတေန သစ္စေန</b> = <b>ဝစီမင်္ဂလာ ဤသစ္စာစကားကြောင့်</b>။<br> <b>တုမှာကံ</b> = အိမ်သူအိမ်သား လူအများနှင့် ပရိတ်တရားကို စိတ်ထားကြည်သာ ရိုသေစွာဖြင့် နာယူလျက်ရှိကြကုန်သော သင် သပ္ပုရိသအပေါင်း သူတော်ကောင်း တို့အား။<br> (<b>ပါဏီနံ</b> = အပေါင်းများစွာ သတ္တဝါတို့အား။)<br> <b>သုဝတ္ထိ</b> = <b>ဘေးရန်ကုန်ကင်း ချမ်းသာအေးမြခြင်း</b>သည်။<br> <b>ဟောတု</b> = <b>မုချမသွေဖြစ်ပါစေသတည်း</b>။</p> <p>(၇)<br> <b>ခယံ</b> = တစ်ထောင့်ငါးရာ <b>ကိလေသာတို့၏ ကုန်ဆုံး ပျက်စီးရာ</b>လည်း ဖြစ်ထသော။<br> <b>ဝိရာဂံ</b> = အာရုံဓမ္မ ဟူသမျှတို့၌ တွယ်တာပေတတ် ရာဂငတ်တို့၏ <b>ကင်းပြတ် ရုပ်သိမ်း ချုပ်ငြိမ်းရာ</b>လည်း ဖြစ်ထသော။<br> <b>အမတံ</b> = စုတိပြတ်ကျွေ ဘယ်အခါမှ <b>သေကျေပျက်စီးရခြင်းလည်း မရှိထသော</b>။<br> <b>ယံ နိဗ္ဗာနံ</b> = အကြင် <b>အငြိမ်းဓာတ်မှန် နိဗ္ဗာန်တရားတော်မြတ်</b>ကို။<br> <b>သမာဟိတော</b> = မယိမ်းမယိုင် ကျောက်စာတိုင်ကဲ့သို့ <b>မြဲခိုင်စွာဘိ တည်ကြည်သော သမာဓိ ရှိတော်မူသော</b>။<br> <b>သကျမုနိ</b> = <b>သာကီဝင်ထွဋ်ထား ဂေါတမရှင်တော်မြတ်ဘုရား</b>သည်။<br> <b>အဇ္ဈဂါ</b> = လက်ဝယ်တင်ထား ပတ္တမြားကဲ့သို့ <b>ကောင်းစွာပိုင်ပိုင် ဉာဏ်ဖြင့် ဆိုက်ရောက် သိမြင်တော်မူခဲ့လေပြီ</b>။<br> <b>တေန ဓမ္မေန</b> = <b>ထိုအငြိမ်းဓာတ်မှန် နိဗ္ဗာန်တရားတော်မြတ်</b>နှင့်။<br> <b>သမံ</b> = <b>တူမျှသော</b>။<br> <b>ကိဉ္စိ</b> = <b>တစ်စုံတစ်ခုသော တရားမျိုး</b>သည်။<br> <b>န နော အတ္ထိ</b> = <b>မရှိသည်သာလျှင်တည်း</b>။<br> <b>ဓမ္မေ</b> = <b>အငြိမ်းဓာတ်မှန် နိဗ္ဗာန်တရားတော်မြတ်၌</b>။<br> <b>ဣဒမ္ပိ ရတနံ</b> = ဤမြတ်နိုးဖွယ်ရာ ရတနာအဖြစ် သိသာဖွယ်အကြောင်း နှစ်သက်ဖွယ် ဂုဏ်တော်အပေါင်းသည်လည်း။<br> <b>ပဏီတံ</b> = <b>ထူးမြတ်တော်မူလှပါပေ၏</b>။<br> <b>ဧတေန သစ္စေန</b> = <b>ဝစီမင်္ဂလာ ဤသစ္စာစကားကြောင့်</b>။<br> <b>တုမှာကံ</b> = အိမ်သူအိမ်သား လူအများနှင့် ပရိတ်တရားကို စိတ်ထားကြည်သာ ရိုသေစွာဖြင့် နာယူလျက်ရှိကြကုန်သော သင် သပ္ပုရိသအပေါင်း သူတော်ကောင်းတို့အား။<br> (<b>ပါဏီနံ</b> = အပေါင်းများစွာ သတ္တဝါတို့အား။)<br> <b>သုဝတ္ထိ</b> = <b>ဘေးရန်ကုန်ကင်း ချမ်းသာအေးမြခြင်း</b>သည်။<br> <b>ဟောတု</b> = <b>မုချမသွေဖြစ်ပါစေသတည်း</b>။</p> <p>(၈)<br> <b>ဗုဒ္ဓသေဋ္ဌော</b> = သုတဗုဒ္ဓ သာဝကဗုဒ္ဓ ပစ္စေကဗုဒ္ဓဟု ခေါ်ဆိုအပ်သော ဗုဒ္ဓ သုံးဆူ ချီးမွမ်းအပ်သောသူတို့ထက် <b>ကဲသာလွန်မြတ် အထူးသဖြင့် ချီးမွမ်းတော်မူအပ်သော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓ ဘုရားရှင်</b>သည်။<br> <b>သုစိံ</b> = ကိလေသာမြူအလှေး အညစ်အကြေးတို့မှ <b>ကင်းဝေးစင်ပ ဖြူစင်တော် မူလှသော</b>။<br> <b>ယံ သမာဓိံ</b> = အကြင် <b>အရိယာမဂ်နှင့် တွဲဖက်ယှဉ်ဘိ သမာဓိတရားတော်မြတ်</b>ကို။<br> <b>ပရိဝဏ္ဏယီ</b> = <b>ချီးမွမ်းမြှောက်စားတော်မူခဲ့လေပြီ</b>။<br> <b>ယံ သမာဓိံ</b> = အကြင် <b>အရိယာမဂ်နှင့် တွဲဖက်ယှဉ်ဘိ သမာဓိတရားတော်မြတ်</b>ကို။<br> <b>အနန္တရိကံ</b> = မိမိကွယ်ပ အခြားမဲ့ကာလ၌ <b>မုချဆတ်ဆတ် အရိယာဖိုလ် ဟူသော အကျိုးတရားကို ပေးတတ်၏</b>ဟူ၍။<br> <b>ဗုဒ္ဓါ</b> = <b>သုံးဘုံကျော်ဟီး ဘုရားရှင်ကိုယ်တော်မြတ်ကြီးတို့</b>သည်။<br> <b>အာဟု</b> = <b>သံသာကျူးသီ ဟောပြတော်မူကြလေကုန်ပြီ</b>။<br> <b>တေန သမာဓိနာ</b> = <b>ထိုအရိယာမဂ်နှင့် တွဲဖက်ယှဉ်ဘိ သမာဓိတရားတော်မြတ်</b>နှင့်။<br> <b>သမော</b> = <b>တူမျှသော တစ်စုံတစ်ခုသော လောကီသမာဓိတရားမျိုး</b>သည်။<br> <b>န ဝိဇ္ဇတိ</b> = <b>မရှိသည်သာလျှင်တည်း</b>။<br> <b>ဓမ္မေ</b> = <b>အရိယာမဂ်နှင့် တွဲဖက်ယှဉ်ဘိ သမာဓိတရားတော်မြတ်၌</b>။<br> <b>ဣဒမ္ပိ ရတနံ</b> = ဤမြတ်နိုးဖွယ်ရာ ရတနာအဖြစ် သိသာဖွယ်အကြောင်း နှစ်သက်ဖွယ် ဂုဏ်တော်အပေါင်းသည်လည်း။<br> <b>ပဏီတံ</b> = <b>ထူးမြတ်တော်မူလှပါပေ၏</b>။<br> <b>ဧတေန သစ္စေန</b> = <b>ဝစီမင်္ဂလာ ဤသစ္စာစကားကြောင့်</b>။<br> <b>တုမှာကံ</b> = အိမ်သူအိမ်သား လူအများနှင့် ပရိတ်တရားကို စိတ်ထားကြည်သာ ရိုသေစွာဖြင့် နာယူလျက်ရှိကြကုန်သော သင် သပ္ပုရိသအပေါင်း သူတော်ကောင်း တို့အား။<br> (<b>ပါဏီနံ</b> = အပေါင်းများစွာ သတ္တဝါတို့အား။)<br> <b>သုဝတ္ထိ</b> = <b>ဘေးရန်ကုန်ကင်း ချမ်းသာအေးမြခြင်း</b>သည်။<br> <b>ဟောတု</b> = <b>မုချမသွေဖြစ်ပါစေသတည်း</b>။</p> <p>(၉)<br> <b>သတံ</b> = ပါရမီရင့်ကြူး သမ္ဘာထူးသည့် ကျေးဇူးဂုဏ်ကြီးမား ဘုရားအစရှိသော <b>သူတော်စင်ပုဂ္ဂိုလ်အများတို့</b>သည်။<br> <b>ပသတ္ထာ</b> = <b>လွန်စွာထပ်ထပ် ချီးမွမ်းတော်မူအပ်ကုန်သော</b>။<br> <b>ယေ ပုဂ္ဂလာ</b> = အကြင် <b>ပုထုဇဉ်အနွယ် ကင်းကွယ်ကုန်ပြတ် အရိယာပုဂ္ဂိုလ်မြတ် တို့</b>သည်။<br> <b>အဋ္ဌ</b> = <b>ရှစ်ယောက်တို့</b>သည်။<br> <b>ဟောန္တိ</b> = ဖြစ်ကြလေကုန်၏။<br> <b>ဧတာနိ</b> = ထို ပုထုဇဉ်အနွယ် ကင်းကွယ်ကုန်ပြတ် အရိယာပုဂ္ဂိုလ်မြတ်တို့သည်။<br> <b>စတ္တာရိ ယုဂါနိ</b> = မဂ်ဖိုလ်နှစ်ရပ် စပ်သောအားဖြင့် <b>အစုံလေးပါးတို့</b>သည်။<br> <b>ဟောန္တိ</b> = ဖြစ်ကြလေကုန်၏။<br> <b>သုဂတဿ</b> = <b>သုံးဘုံကျော်ဟီး ဘုရားရှင် ကိုယ်တော်မြတ်ကြီး၏</b>။<br> <b>သာဝကာ</b> = <b>တပည့်ရင်းသာဝကအစစ် ဖြစ်တော်မူကြကုန်သော</b>။<br> <b>တေ ပုဂ္ဂလာ</b> = <b>ထိုပုထုဇဉ်အနွယ်ကင်းကွယ်ကုန်ပြတ် အရိယာပုဂ္ဂိုလ်မြတ်တို့</b>သည်။<br> <b>ဒက္ခိဏေယျာ</b> = ကံနှင့်အကျိုး ရည်ကိုးမျှော်သန် <b>အလှူကောင်း အလှူမှန် ဟူသမျှကို စိုးယူပိုင်သ ခံယူတော်မူထိုက်ကြပေကုန်၏</b>။<br> <b>ဧတေသု</b> = ထိုအရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့၌။<br> <b>ဒိန္နာနိ</b> = သဒ္ဓါကြည်ဖြူ ပေးလှူသမျှ <b>အလှူဒါန ကောင်းမှုကုသိုလ် မှန်သမျှတို့</b>သည်။<br> <b>မဟပ္ဖလာနိ</b> = <b>ကြီးကျယ်ဖွံ့ဖြိုး များမြတ်သော အကျိုး ရှိကြပေကုန်၏</b>။<br> <b>သံဃေ</b> = <b>အရိယာသံဃာတော်မြတ်၌</b>။<br> <b>ဣဒမ္ပိ ရတနံ</b> = ဤမြတ်နိုးဖွယ်ရာ ရတနာအဖြစ် သိသာဖွယ်အကြောင်း နှစ်သက်ဖွယ် ဂုဏ်တော်အပေါင်းသည်လည်း။<br> <b>ပဏီတံ</b> = <b>ထူးမြတ်တော်မူလှပါပေ၏</b>။<br> <b>ဧတေန သစ္စေန</b> = <b>ဝစီမင်္ဂလာ ဤသစ္စာစကားကြောင့်</b>။<br> <b>တုမှာကံ</b> = အိမ်သူအိမ်သား လူအများနှင့် ပရိတ်တရားကို စိတ်ထားကြည်သာ ရိုသေစွာဖြင့် နာယူလျက်ရှိကြကုန်သော သင် သပ္ပုရိသအပေါင်း သူတော်ကောင်း တို့အား။<br> (<b>ပါဏီနံ</b> = အပေါင်းများစွာ သတ္တဝါတို့အား။)<br> <b>သုဝတ္ထိ</b> = <b>ဘေးရန်ကုန်ကင်း ချမ်းသာအေးမြခြင်း</b>သည်။<br> <b>ဟောတု</b> = <b>မုချမသွေဖြစ်ပါစေသတည်း</b>။</p> <p>(၁၀)<br> <b>ယေ ခီဏာသဝါ</b> = အကြင် <b>ကိလေသာ အာသဝေါ လျှောကျကင်းကွာ ရဟန္တာ ပုဂ္ဂိုလ်မြတ်ကြီးတို့</b>သည်။<br> <b>ဂေါတမသာသနမှိ</b> = <b>ဂေါတမမြတ်စွာ ရောင်ဝါထိန်လင်း သာသနာတော်မြတ် အတွင်း၌</b>။<br> <b>ဒဠှေန</b> = ကျောက်တောင်ကြီးပမာ <b>မြဲခိုင်လှစွာသော</b>။<br> <b>မနသာ</b> = <b>သမာဓိနှင့်ယှဉ်သော စိတ်ဓာတ်ဖြင့်</b>။<br> <b>သုပ္ပယုတ္တာ</b> = <b>လွန်စွာကြိုးကုတ် အားထုတ်တော်မူကြကုန်သည်ဖြစ်၍</b>။<br> <b>နိက္ကာမိနော</b> = <b>ကိလေသာဟူ အပူခပ်သိမ်းမှ အလျှင်းကျွတ်၍ ကင်းလွတ် ထွက်မြောက်တော်မူကြလေကုန်ပြီ</b>။<br> <b>တေ ခီဏာသဝါ</b> = <b>ထိုရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်မြတ်ကြီးတို့</b>သည်။<br> <b>အမတံ</b> = စုတိပြတ်ကြွေ ဘယ်အခါမှ သေကျေပျက်စီးရခြင်း မရှိသော <b>အမတဓာတ် နိဗ္ဗာန်တရားတော်မြတ်သို့</b>။<br> <b>ဝိဂယှ</b> = <b>အာရုံပြုသောအားဖြင့် သက်ရောက်တော်မူကြကုန်သည်ဖြစ်၍</b>။<br> <b>မုဓာ</b> = <b>ပစ္စည်းဥစ္စာ အနည်းငယ်မျှ မကုန်ကြရဘဲ</b>။<br> <b>လဒ္ဓါ</b> = <b>လိုရာခဏ အလွယ်ပင် ရတော်မူကြကုန်သည်ဖြစ်၍</b>။<br> <b>နိဗ္ဗုတိံ</b> = <b>ဖလသမာပတ် အငြိမ်းဓာတ်အရသာ</b>ကို။<br> <b>ဘုဉ္ဇမာနာ</b> = <b>သုံးဆောင်ခံစားတော်မူကြကုန်လျက်</b>။<br> <b>ပတ္တိပတ္တာ</b> = မိမိတို့သည် ရောက်ရှိအပ်ပြီး ရရှိအပ်ပြီး ဖြစ်သည့် <b>အရဟတ္တ ဖိုလ်သို့ အသစ်တစ်ဖန် ဝင်စားသောအားဖြင့် ဆိုက်ရောက်တော်မူကြလေကုန်ပြီ</b>။<br> <b>သံဃေ</b> = <b>ရဟန္တာသံဃာတော်မြတ်၌</b>။<br> <b>ဣဒမ္ပိ ရတနံ</b> = ဤမြတ်နိုးဖွယ်ရာ ရတနာအဖြစ် သိသာဖွယ်အကြောင်း နှစ်သက်ဖွယ် ဂုဏ်တော်အပေါင်းသည်လည်း။<br> <b>ပဏီတံ</b> = <b>ထူးမြတ်တော်မူလှပါပေ၏</b>။<br> <b>ဧတေန သစ္စေန</b> = <b>ဝစီမင်္ဂလာ ဤသစ္စာစကားကြောင့်</b>။<br> <b>တုမှာကံ</b> = အိမ်သူအိမ်သား လူအများနှင့် ပရိတ်တရားကို စိတ်ထားကြည်သာ ရိုသေစွာဖြင့် နာယူလျက်ရှိကြကုန်သော သင် သပ္ပုရိသအပေါင်း သူတော်ကောင်း တို့အား။<br> (<b>ပါဏီနံ</b> = အပေါင်းများစွာ သတ္တဝါတို့အား။)<br> <b>သုဝတ္ထိ</b> = <b>ဘေးရန်ကုန်ကင်း ချမ်းသာအေးမြခြင်း</b>သည်။<br> <b>ဟောတု</b> = <b>မုချမသွေဖြစ်ပါစေသတည်း</b>။</p> <p>(၁၁)<br> <b>ပထဝိဿိတော</b> = <b>မြေ၌စွဲမှီ ကောင်းစွာတည်သော</b>။<br> <b>ဣန္ဒခီလော</b> = <b>မြို့တံခါးတိုင်ကြီး</b>သည်။<br> <b>စတုဗ္ဘိ ဝါတေဟိ</b> = အရပ်လေးမျက်နှာတို့မှ တိုက်ခတ်လာသော <b>လေပြင်း မုန်တိုင်းတို့</b>သည်။<br> <b>အသမ္ပကမ္ပိယော</b> = <b>မလှုပ်ရှားစေနိုင်သည်</b>။<br> <b>သိယာ ယထာ</b> = <b>ဖြစ်ဘိသကဲ့သို့</b>။<br> <b>ယော သပ္ပုရိသော</b> = အကြင် <b>သူတော်မျိုးမှန် အဖိုးတန်သည့် သောတာပန် ပုဂ္ဂိုလ် သူမြတ်</b>သည်။<br> <b>အရိယသစ္စာနိ</b> = <b>အရိယာသစ္စာလေးရပ် တရားမြတ်တို့</b>ကို။<br> <b>အဝေစ္စ</b> = <b>သောတာပတ္တိမဂ်ဉာဏ်ဖြင့် သက်ဝင်၍</b>။<br> <b>ပဿတိ</b> = <b>သိတော်မူ မြင်တော်မူ၏</b>။<br> <b>တံ သပ္ပုရိသံ</b> = <b>ထို သူတော်မျိုးမှန် အဖိုးတန်သည့် သောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ်သူမြတ်</b>ကို။<br> <b>တထူပမံ</b> = အရိယာသစ္စာလေးပါးတည်းဟူသော တရားမြေ၌ မြဲစွာစိုက်၍ တည်နေခြင်းကြောင့် <b>ထိုတံခါးတိုင်ကြီးလျှင် ပုံပမာရှိ၏</b>ဟူ၍။<br> <b>အဟံ</b> = ငါဘုရားသည်။<br> <b>ဝဒါမိ</b> = <b>ဟောတော်မူ၏</b>။<br> <b>သံဃေ</b> = <b>သောတာပန်သံဃာတော်မြတ်၌</b>။<br> <b>ဣဒမ္ပိ ရတနံ</b> = ဤမြတ်နိုးဖွယ်ရာ ရတနာအဖြစ် သိသာဖွယ်အကြောင်း နှစ်သက်ဖွယ် ဂုဏ်တော်အပေါင်းသည်လည်း။<br> <b>ပဏီတံ</b> = <b>ထူးမြတ်တော်မူလှပါပေ၏</b>။<br> <b>ဧတေန သစ္စေန</b> = <b>ဝစီမင်္ဂလာ ဤသစ္စာစကားကြောင့်</b>။<br> <b>တုမှာကံ</b> = အိမ်သူအိမ်သား လူအများနှင့် ပရိတ်တရားကို စိတ်ထားကြည်သာ ရိုသေစွာဖြင့် နာယူလျက်ရှိကြကုန်သော သင် သပ္ပုရိသအပေါင်း သူတော်ကောင်း တို့အား။<br> (<b>ပါဏီနံ</b> = အပေါင်းများစွာ သတ္တဝါတို့အား။)<br> <b>သုဝတ္ထိ</b> = <b>ဘေးရန်ကုန်ကင်း ချမ်းသာအေးမြခြင်း</b>သည်။<br> <b>ဟောတု</b> = <b>မုချမသွေဖြစ်ပါစေသတည်း</b>။</p> <p>(၁၂)<br> <b>ယေ</b> = အကြင် <b>သတ္တက္ခတ္တုပရမ သောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ်သူမြတ်တို့</b>သည်။<br> <b>ဂမ္ဘီရပညေန</b> = နက်နဲလှစွာသော <b>သဗ္ဗညုတဉာဏ်သခင် သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓ ဘုရားရှင်</b>သည်။<br> <b>သုဒေသိတာနိ</b> = <b>ကောင်းစွာပိုင်းဖြတ် ဟောကြားတော်မူအပ်ကုန်သော</b>။<br> <b>အရိယသစ္စာနိ</b> = <b>အရိယသစ္စာလေးရပ် တရားမြတ်တို့</b>ကို။<br> <b>ဝိဘာဝယန္တိ</b> = <b>ကိုယ့်သန္တာန်တွင် မဂ်ဉာဏ်ဖြစ်ပွား ထင်ရှားအောင် ပြုတော် မူကြလေကုန်ပြီ</b>။<br> <b>တေ</b> = <b>ထိုသတ္တက္ခတ္တုပရမ သောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ်သူမြတ်တို့</b>သည်။<br> <b>ဘုသံ</b> = <b>အလွန်အကဲ</b>။<br> <b>ပမတ္တာ</b> = <b>စည်းစိမ်ယစ်၍ မေ့လျော့ကြကုန်သည်</b>။<br> <b>ကိဉ္စာပိ ဟောန္တိ</b> = <b>အကယ်၍ကား ဖြစ်ကြကုန်သေး၏</b>။<br> <b>ပန တထာပိ</b> = ထိုသို့ပင် စည်းစိမ်ယစ်၍ မေ့လျော့ကြကုန်ငြားသော်လည်း။<br> <b>အဋ္ဌမံ ဘဝံ</b> = <b>ရှစ်ကြိမ်မြောက်ဖြစ်သော ဘဝ</b>ကို။<br> <b>န အာဒိယန္တိ</b> = <b>ယူတော်မူရိုး မရှိကြလေကုန်</b>။<br> <b>သံဃေ</b> = <b>သတ္တက္ခတ္တုပရမ သောတာပန်သံဃာတော်မြတ်၌</b>။<br> <b>ဣဒမ္ပိ ရတနံ</b> = ဤမြတ်နိုးဖွယ်ရာ ရတနာအဖြစ် သိသာဖွယ်အကြောင်း နှစ်သက်ဖွယ် ဂုဏ်တော်အပေါင်းသည်လည်း။<br> <b>ပဏီတံ</b> = <b>ထူးမြတ်တော်မူလှပါပေ၏</b>။<br> <b>ဧတေန သစ္စေန</b> = <b>ဝစီမင်္ဂလာ ဤသစ္စာစကားကြောင့်</b>။<br> <b>တုမှာကံ</b> = အိမ်သူအိမ်သား လူအများနှင့် ပရိတ်တရားကို စိတ်ထားကြည်သာ ရိုသေစွာဖြင့် နာယူလျက်ရှိကြကုန်သော သင် သပ္ပုရိသအပေါင်း သူတော်ကောင်း တို့အား။<br> (<b>ပါဏီနံ</b> = အပေါင်းများစွာ သတ္တဝါတို့အား။)<br> <b>သုဝတ္ထိ</b> = <b>ဘေးရန်ကုန်ကင်း ချမ်းသာအေးမြခြင်း</b>သည်။<br> <b>ဟောတု</b> = <b>မုချမသွေဖြစ်ပါစေသတည်း</b>။</p> <p>(၁၃)<br> <b>အဿ</b> = ထိုသောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ်သူမြတ်သည်။<br> <b>ဒဿနသမ္ပဒါယ</b> = <b>သောတာပတ္တိမဂ်ဉာဏ်အမြင်နှင့် ပြည်စုံခြင်း</b>နှင့်။<br> <b>သဟာဝ</b> = <b>အတူမကွာ တစ်ပြိုင်နက်သာလျှင်</b>။<br> <b>သက္ကာယဒိဋ္ဌိ စ</b> = ရုပ်နာမ်ဓမ္မ သင်္ခါရတရားတို့အပေါ်၌ ငါ သူတစ်ပါး ယောက်ျား မိန်းမ ပုဂ္ဂိုလ် သတ္တဝါ လူ နတ် ဗြဟ္မာ အသက်ကောင် လိပ်ပြာကောင် ဝိညာဉ်ကောင် အတ္တကောင် စသည်ဖြင့် စွဲလမ်းယုံကြည်ခြင်း <b>သက္ကာယဒိဋ္ဌိ သံယောဇဉ်တရား</b> လည်းကောင်း။<br> <b>ဝိစိကိစ္ဆိတဉ္စ</b> = ရတနာသုံးတန် ကံ-ကံ၏အကျိုးတရား စသည်တို့အပေါ်၌ သို့လော သို့လော တွေးတော ယုံမှားခြင်း <b>ဝိစိကိစ္ဆာ သံယောဇဉ်တရား</b> လည်းကောင်း။<br> <b>သီလဗ္ဗတံ ဝါပိ</b> = နွားအကျင့် ခွေးအကျင့် စသည်ဖြင့် ကိလေသာတို့မှ စင်ကြယ်နိုင်၏ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲ ဒုက္ခမှ လွတ်မြောက်နိုင်၏ဟု မှားသောအားဖြင့် သုံးသပ်တတ်သော <b>သီလဗ္ဗတပရာမာသ သံယောဇဉ်တရား</b> လည်းကောင်း။<br> <b>ဣတိ</b> = ဤသို့လျှင်။<br> <b>တယော ဓမ္မာ</b> = <b>သုံးပါးကုန်သော သံယောဇဉ်တရားတို့</b>ကို။<br> <b>ဇဟိတာ</b> = <b>အရှင်းပယ်သတ် စွန့်လွှတ်အပ်ခဲ့လေပြီ</b>။<br> <b>ကိဉ္စိ</b> = <b>စိုးစဉ်းအနည်းငယ်သော</b>။<br> <b>ယံ ကိလေသဇာတမ္ပိ</b> = အကြင် အပါယ်သို့ ရောက်ခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော <b>ကိလေသာတရားအပေါင်း</b>သည်လည်း။<br> <b>အတ္ထိ</b> = ကြွင်းကျန်သေး၏။<br> <b>တမ္ပိ</b> = ထိုအပါယ်သို့ ရောက်ခြင်း၏အကြောင်းဖြစ်သော ကိလေသာတရား အပေါင်း ကိုလည်း။<br> <b>ဇဟိတံ</b> = <b>အရှင်းပယ်သတ် စွန့်လွှတ်အပ်ခဲ့လေပြီ</b>။</p> <p>(၁၄)<br> <b>သော</b> = ထိုသောတာပန် ပုဂ္ဂိုလ်သူမြတ်သည်။<br> <b>စတူဟပါယေဟိ စ</b> = <b>အပါယ်လေးဘုံတို့မှလည်း</b>။<br> <b>ဝိပ္ပမုတ္တော</b> = <b>အရှင်းကျွတ်၍ ကင်းလွတ်ထွက်မြောက်တော်မူခဲ့လေပြီ</b>။<br> <b>ဆစ္စာဘိဌာနာနိ</b> = အမိကို သတ်ခြင်း၊ အဘကို သတ်ခြင်း၊ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်ကို သတ်ခြင်း၊ ဘုရားရှင်အား သွေးစိမ်းတည်စေခြင်း၊ သံဃာသင်းခွဲခြင်း၊ ဘုရားရှင်မှ တစ်ပါးသော အခြားအခြားသော ဂိုဏ်းဆရာတို့အား ဆရာအဖြစ် ရည်ညွှန်းခြင်း တည်းဟူသော <b>ရုန့်ရင်း ကြမ်းတမ်းကုန်သော ခြောက်ပါးကုန်သော အကြောင်းအစု မကောင်းမှုတို့</b>ကိုလည်း။<br> <b>ကာတုံ</b> = ပြုခြင်းငှာ။<br> <b>အဗ္ဘဗ္ဗော</b> = <b>မထိုက်တန်ပေ</b>။<br> <b>သံဃေ</b> = <b>သောတာပန် သံဃာတော်မြတ်၌</b>။<br> <b>ဣဒမ္ပိ ရတနံ</b> = ဤမြတ်နိုးဖွယ်ရာ ရတနာအဖြစ် သိသာဖွယ်အကြောင်း နှစ်သက်ဖွယ် ဂုဏ်တော်အပေါင်းသည်လည်း။<br> <b>ပဏီတံ</b> = <b>ထူးမြတ်တော်မူလှပါပေ၏</b>။<br> <b>ဧတေန သစ္စေန</b> = <b>ဝစီမင်္ဂလာ ဤသစ္စာစကားကြောင့်</b>။<br> <b>တုမှာကံ</b> = အိမ်သူအိမ်သား လူအများနှင့် ပရိတ်တရားကို စိတ်ထားကြည်သာ ရိုသေစွာဖြင့် နာယူလျက်ရှိကြကုန်သော သင် သပ္ပုရိသအပေါင်း သူတော်ကောင်း တို့အား။<br> (<b>ပါဏီနံ</b> = အပေါင်းများစွာ သတ္တဝါတို့အား။)<br> <b>သုဝတ္ထိ</b> = <b>ဘေးရန်ကုန်ကင်း ချမ်းသာအေးမြခြင်း</b>သည်။<br> <b>ဟောတု</b> = <b>မုချမသွေဖြစ်ပါစေသတည်း</b>။</p> <p>(၁၅)<br> <b>သော</b> = ထိုသောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ်သူမြတ်သည်။<br> <b>ကာယေန ဝါ</b> = <b>ကိုယ်ဖြင့်လည်းကောင်း</b>။<br> <b>ဝါစာ</b> = <b>ဝါစာယ ဝါ</b> = <b>နှုတ်ဖြင့်လည်းကောင်း</b>။<br> <b>ဥဒ</b> = ထို့အပြင်။<br> <b>စေတသာ ဝါ</b> = <b>စိတ်ဖြင့်လည်းကောင်း</b>။<br> <b>ပါပကံ ကမ္မံ</b> = ရုန့်ရင်းကြမ်းတမ်းကုန်သော <b>အကြောင်းအစု မကောင်းမှု</b>ကို။<br> <b>ကိဉ္စာပိ ကရောတိ</b> = မသိခဲ့၍ မေ့လျော့သမှု <b>အကယ်၍ ပြုခဲ့မိစေကာမူ</b>။<br> <b>တဿ</b> = ထို မိမိပြုခဲ့မိသည့် မကောင်းမှု အကုသိုလ်ကံကို။<br> <b>ပဋိစ္ဆဒါယ</b> = <b>ဖုံးကွယ်၍ ထားခြင်းငှာ</b>။<br> <b>အဗ္ဘဗ္ဗော</b> = <b>မထိုက်တန်ပေ</b>။<br> <b>ဒိဋ္ဌပဒဿ</b> = သောတာပတ္တိမဂ်ဉာဏ်ဖြင့် သိမြင်အပ်ပြီးသော နိဗ္ဗာန်တရားတော်မြတ် ရှိတော်မူသော <b>သောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ်သူမြတ်၏</b>။<br> <b>အဗ္ဘဗ္ဗတာ</b> = မိမိပြုခဲ့မိသည့် မကောင်းမှု အကုသိုလ်ကံကို ဖုံးကွယ်၍ ထားခြင်းငှာ မထိုက်တန်သည်၏အဖြစ်ကို။<br> <b>ဘဂဝတာ</b> = <b>ဘုန်းတော်ခြောက်ပါးသခင် ဘုရားရှင်</b>သည်။<br> <b>ဝုတ္တာ</b> = <b>ဟောကြားပြသ ဆိုဆုံးမတော်မူအပ်ခဲ့လေပြီ</b>။<br> <b>သံဃေ</b> = <b>သောတာပန် သံဃာတော်မြတ်၌</b>။<br> <b>ဣဒမ္ပိ ရတနံ</b> = ဤမြတ်နိုးဖွယ်ရာ ရတနာအဖြစ် သိသာဖွယ်အကြောင်း နှစ်သက်ဖွယ် ဂုဏ်တော်အပေါင်းသည်လည်း။<br> <b>ပဏီတံ</b> = <b>ထူးမြတ်တော်မူလှပါပေ၏</b>။<br> <b>ဧတေန သစ္စေန</b> = <b>ဝစီမင်္ဂလာ ဤသစ္စာစကားကြောင့်</b>။<br> <b>တုမှာကံ</b> = အိမ်သူအိမ်သား လူအများနှင့် ပရိတ်တရားကို စိတ်ထားကြည်သာ ရိုသေစွာဖြင့် နာယူလျက်ရှိကြကုန်သော သင် သပ္ပုရိသအပေါင်း သူတော်ကောင်း တို့အား။<br> (<b>ပါဏီနံ</b> = အပေါင်းများစွာ သတ္တဝါတို့အား။)<br> <b>သုဝတ္ထိ</b> = <b>ဘေးရန်ကုန်ကင်း ချမ်းသာအေးမြခြင်း</b>သည်။<br> <b>ဟောတု</b> = <b>မုချမသွေဖြစ်ပါစေသတည်း</b>။</p> <p>(၁၆)<br> <b>ဂိမှာနံ</b> = <b>နွေလတို့၏</b>။<br> <b>ပဌမသ္မိံ ဂိမှေ</b> = <b>ရှေ့ဦးအစ နွေလဖြစ်သော</b>။<br> <b>မာသေ</b> = <b>စိတြမာသ တန်ခူးလ၌</b>။<br> <b>ဖုဿိတဂ္ဂေ</b> = <b>ပင်လုံးကျွတ်ပွင့်သော ခက်ဖျားစုံရှိသော</b>။< <b>ဝနပ္ပဂုမ္ဗေ</b> = <b>တောအုပ်</b>သည်။<br> <b>သသိရီကော ယထာ</b> = <b>အသရေရှိလှဘိသကဲ့သို့</b>။<br> <b>တထူပမံ</b> = အနက်သဒ္ဒါ ပန်းစုံစွာဖြင့် ဝေဆာပြန့်ပြော <b>ထိုတောအုပ်လျှင် ပုံပမာ ရှိသော</b>။<br> <b>နိဗ္ဗာနဂါမိံ</b> = <b>အငြိမ်းဓာတ်မှန် မြတ်နိဗ္ဗာန်သို့ ဧကန်ထုတ်ချောက် ရောက်ခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော</b>။<br> <b>ဓမ္မဝရံ</b> = <b>သုံးပုံပိဋကတ် တရားမြတ်ဒေသနာတော်</b>ကို။<br> <b>ပရမံဟိတာယ</b> = လူ နတ် ဗြဟ္မာ သတ္တဝါတို့၏ နိဗ္ဗာနဓာတ်တည်းဟူသော <b>အမြတ်ဆုံး အကျိုးစီးပွားချမ်းသာ အလို့ငှာ</b>။<br> <b>အဒေသယိ</b> = <b>ကရုဏာရှေ့သွား မေတ္တာထား၍ ဟောကြားတော်မူအပ်ခဲ့လေပြီ</b>။<br> <b>ဗုဒ္ဓေ</b> = <b>သုံးလောကထွဋ်ထား ရှင်တော်မြတ်ဘုရား၌</b>။<br> <b>ဣဒမ္ပိ ရတနံ</b> = ဤမြတ်နိုးဖွယ်ရာ ရတနာအဖြစ် သိသာဖွယ်အကြောင်း နှစ်သက်ဖွယ် ဂုဏ်တော်အပေါင်းသည်လည်း။<br> <b>ပဏီတံ</b> = <b>ထူးမြတ်တော်မူလှပါပေ၏</b>။<br> <b>ဧတေန သစ္စေန</b> = <b>ဝစီမင်္ဂလာ ဤသစ္စာစကားကြောင့်</b>။<br> <b>တုမှာကံ</b> = အိမ်သူအိမ်သား လူအများနှင့် ပရိတ်တရားကို စိတ်ထားကြည်သာ ရိုသေစွာဖြင့် နာယူလျက်ရှိကြကုန်သော သင် သပ္ပုရိသအပေါင်း သူတော်ကောင်း တို့အား။<br> (<b>ပါဏီနံ</b> = အပေါင်းများစွာ သတ္တဝါတို့အား။)<br> <b>သုဝတ္ထိ</b> = <b>ဘေးရန်ကုန်ကင်း ချမ်းသာအေးမြခြင်း</b>သည်။<br> <b>ဟောတု</b> = <b>မုချမသွေဖြစ်ပါစေသတည်း</b>။</p> <p>(၁၇)<br> <b>ဝရော</b> = စိတ်ထားမြတ်သူ နတ်လူအများ လိုလားတောင့်တအပ် <b>မြတ်တော်မူ ထသော</b>။<br> <b>ဝရညူ</b> = <b>အမြတ်ဆုံးမှန် နိဗ္ဗာန်တရားတော်မြတ်ကို သိတော်မူတတ်ထသော</b>။<br> <b>ဝရဒေါ</b> = <b>အမြတ်ဆုံးမှန် နိဗ္ဗာန်တရားတော်မြတ်ကို ပေးသနားတော်မူတတ် ထသော</b>။<br> <b>ဝရာဟရော</b> = အမြတ်ဆုံးမှန် နိဗ္ဗာန်တရားတော်မြတ်သို့ ဧကန်ထုတ်ချောက် ရောက်ခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး အကျင့်မြတ်တရားတည်း ဟူသော <b>ရှေးဟောင်းလမ်းမြတ်ကို သယ်ဆောင်တော်မူတတ်ထသော</b>။<br> <b>အနုတ္တရော</b> = <b>သာလွန်သူမထင် အမြတ်ဆုံး ဘုရားရှင်</b>သည်။<br> <b>ဓမ္မဝရံ</b> = <b>သုံးပုံပိဋကတ်တည်းဟူသော အမြတ်ဆုံး တရားဒေသနာတော်</b>ကို။<br> <b>ပရမံဟိတာယ</b> = လူ နတ် ဗြဟ္မာ သတ္တဝါတို့၏ နိဗ္ဗာနဓာတ်တည်းဟူသော <b>အမြတ်ဆုံး အကျိုးစီးပွားချမ်းသာအလို့ငှာ</b>။<br> <b>အဒေသယိ</b> = <b>ကရုဏာရှေ့သွား မေတ္တာထား၍ ဟောကြားတော်မူအပ်ခဲ့လေပြီ</b>။<br> <b>ဗုဒ္ဓေ</b> = <b>သုံးလောကထွဋ်ထား ရှင်တော်မြတ်ဘုရား၌</b>။<br> <b>ဣဒမ္ပိ ရတနံ</b> = ဤမြတ်နိုးဖွယ်ရာ ရတနာအဖြစ် သိသာဖွယ်အကြောင်း နှစ်သက်ဖွယ် ဂုဏ်တော်အပေါင်းသည်လည်း။<br> <b>ပဏီတံ</b> = <b>ထူးမြတ်တော်မူလှပါပေ၏</b>။<br> <b>ဧတေန သစ္စေန</b> = <b>ဝစီမင်္ဂလာ ဤသစ္စာစကားကြောင့်</b>။<br> <b>တုမှာကံ</b> = အိမ်သူအိမ်သား လူအများနှင့် ပရိတ်တရားကို စိတ်ထားကြည်သာ ရိုသေစွာဖြင့် နာယူလျက်ရှိကြကုန်သော သင် သပ္ပုရိသအပေါင်း သူတော်ကောင်း တို့အား။<br> (<b>ပါဏီနံ</b> = အပေါင်းများစွာ သတ္တဝါတို့အား။)<br> <b>သုဝတ္ထိ</b> = <b>ဘေးရန်ကုန်ကင်း ချမ်းသာအေးမြခြင်း</b>သည်။<br> <b>ဟောတု</b> = <b>မုချမသွေဖြစ်ပါစေသတည်း</b>။</p> <p>(၁၈)<br> <b>ယေသံ ခီဏာသဝါနံ</b> = အကြင် <b>ကိလေသာ အာသဝေါ လျှောကျကင်းကွာ ရဟန္တာ အရှင်သူမြတ်ကြီးတို့အား</b>။<br> <b>ပုရာဏံ</b> = <b>အဟောင်းဖြစ်သော ကုသိုလ်ကံ အကုသိုလ်ကံ မှန်သမျှ</b>သည်။<br> <b>ခီဏံ</b> = <b>အမြစ်အရင်းနှင့်တကွ ကုန်ဆုံးပျက်ပြုန်းခဲ့လေပြီ</b>။<br> <b>နဝံ</b> = <b>အသစ်ဖြစ်သော ကုသိုလ်ကံ အကုသိုလ်ကံ မှန်သမျှ</b>သည်။<br> <b>နတ္ထိ သမ္ဘဝံ</b> = <b>နောက်ထပ်တစ်ဖန် ဖြစ်ပေါ်ခြင်း အလျှင်း မရှိတော့ချေ</b>။<br> <b>တေ ခီဏာသဝါ</b> = <b>ထို ရဟန္တာအရှင်မြတ်ကြီးတို့</b>သည်။<br> <b>အာယတိကေ ဘဝသ္မိံ</b> = <b>နောင်လာလတ္တံ့သော အနာဂတ်ဘဝသစ်၌</b>။<br> <b>ဝိရတ္တစိတ္တာ</b> = <b>တွယ်တာမက်မောခြင်း ကင်းသော စိတ်ထား ရှိတော်မူကြလေ ကုန်၏</b>။<br> <b>ခီဏဗီဇာ</b> = <b>ကုန်အပ်ပြီးသော ပဋိသန္ဓေမျိုးစေ့ ရှိတော်မူကြကုန်၏</b>။<br> <b>အဝိရူဠှိဆန္ဒာ</b> = <b>သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲဒုက္ခ၌ မစည်ပင် မပြန့်ပွားသော ဆန္ဒဓာတ် ရှိတော်မူကြကုန်၏</b>။<br> <b>အယံ ပဒီပေါ</b> = <b>ဤတောက်လောင်နေသော ဆီမီး</b>သည်။<br> <b>နိဗ္ဗာတိ ယထာ</b> = <b>ငြိမ်းလေဘိသကဲ့သို့</b>။<br> <b>ဓီရာ</b> = မြဲမြံခိုင်ခံ့ တည်တံ့သော <b>ပညာရှိအစစ် ဖြစ်တော်မူကြကုန်သော ရဟန္တာ အရှင်မြတ်ကြီးတို့</b>သည်။<br> <b>နိဗ္ဗန္တိ</b> = <b>သံသရာစက်ရဟတ် အဆက်ပြတ်၍ ဇာတ်စုံရုတ်သိမ်း ချုပ်ငြိမ်းတော် မူကြလေကုန်ပြီ</b>။<br> <b>သံဃေ</b> = <b>ရဟန္တာ သံဃာတော်မြတ်၌</b>။<br> <b>ဣဒမ္ပိ ရတနံ</b> = ဤမြတ်နိုးဖွယ်ရာ ရတနာအဖြစ် သိသာဖွယ်အကြောင်း နှစ်သက်ဖွယ် ဂုဏ်တော်အပေါင်းသည်လည်း။<br> <b>ပဏီတံ</b> = <b>ထူးမြတ်တော်မူလှပါပေ၏</b>။<br> <b>ဧတေန သစ္စေန</b> = <b>ဝစီမင်္ဂလာ ဤသစ္စာစကားကြောင့်</b>။<br> <b>တုမှာကံ</b> = အိမ်သူအိမ်သား လူအများနှင့် ပရိတ်တရားကို စိတ်ထားကြည်သာ ရိုသေစွာဖြင့် နာယူလျက်ရှိကြကုန်သော သင် သပ္ပုရိသအပေါင်း သူတော်ကောင်း တို့အား။<br> (<b>ပါဏီနံ</b> = အပေါင်းများစွာ သတ္တဝါတို့အား။)<br> <b>သုဝတ္ထိ</b> = <b>ဘေးရန်ကုန်ကင်း ချမ်းသာအေးမြခြင်း</b>သည်။<br> <b>ဟောတု</b> = <b>မုချမသွေဖြစ်ပါစေသတည်း</b>။</p> <p>(၁၉၊၂၀၊၂၁)<br> <b>ဣဓ</b> = ဤပရိတ်တရားတော်မြတ် ရွတ်ဖတ်ရာဌာန ဤအရပ်သို့။<br> <b>ဘုမ္မာနိ</b> = မြေ၌ တည်ကြကုန်သော။<br> <b>ယာနိ ဘူတာနိ ဝါ</b> = အကြင်<b>နတ်တို့သည်လည်းကောင်း</b>။<br> <b>အန္တလိက္ခေ</b> = အဇဋာပြင် ထက်ကောင်းကင်၌။<br> <b>ယာနိ ဘူတာနိ ဝါ</b> = အကြင်<b>နတ်တို့သည်လည်းကောင်း</b>။<br> <b>သမာဂတာနိ</b> = ညီညာဖြဖြ <b>စည်းဝေးရောက်လာကြကုန်၏</b>။<br> <b>သဗ္ဗေဝ</b> = ခပ်သိမ်းဥဿုံ အလုံးစုံသာလျှင် ဖြစ်ကြကုန်သော။<br> <b>တေ မယံ</b> = <b>ထိုငါတို့ နတ်များစွာတို့</b>သည်။<br> <b>ဒေဝမနုဿပူဇိတံ</b> = <b>နတ်လူအများ လေးစားကော်ရော် ပူဇော်တော်မူအပ်သော</b>။<br> <b>တထာဂတံ</b> = ရှေးဘုရားရှင်တို့ကဲ့သို့ ဗောဓိမဏ္ဍိုင်သို့တိုင်အောင် ကောင်းသော လာခြင်း ရှိတော်မူသောကြောင့်, နိဗ္ဗာန်သို့တိုင်အောင် ကောင်းစွာ ကြွသွားတော် မူသောကြောင့် <b>တထာဂတ အမည်ရတော်မူသော</b>။<br> <b>ဗုဒ္ဓံ</b> = <b>မြတ်စွာဘုရား</b>ကို။<br> (<b>ဒေဝမနုဿပူဇိတံ</b> = <b>နတ်လူအများ လေးစားကော်ရော် ပူဇော်တော်မူအပ်သော</b>။<br> <b>တထာဂတံ</b> = သမထ ဝိပဿနာ စုံတွဲကာဖြင့် ကိလေသာအသင်းအပင်းကို ရှင်းလင်းဖြတ်တောက်လျက် ရောက်အပ်ရအပ်သောကြောင့် <b>တထာဂတ အမည် ရတော်မူသော</b>။<br> <b>ဓမ္မံ</b> = <b>တရားတော်မြတ်</b>ကို။)<br> (<b>ဒေဝမနုဿပူဇိတံ</b> = <b>နတ်လူအများ လေးစားကော်ရော် ပူဇော်တော်မူအပ်သော</b>။<br> <b>တထာဂတံ</b> = ကိုယ့်ကျိုးစီးပွားအတွက် ကျင့်ကြံကြသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ထိုထို အရိယမဂ်ဖြင့် ရောက်အပ်သကဲ့သို့ ထို့အတူ ထိုထိုအရိယမဂ်ဖြင့် အရိယသံဃာ အဖြစ်သို့ ရောက်အပ်သောကြောင့် <b>တထာဂတ အမည်ရတော်မူသော</b>။<br> <b>သံဃံ</b> = <b>သံဃာတော်မြတ်</b>ကို။)<br> <b>နမဿာမ</b> = <b>ရှိခိုးဦးညွတ်ကြပါကုန်၏</b>။<br> <b>ပါဏီနံ</b> = အပေါင်းများစွာ သတ္တဝါတို့အား။<br> <b>သုဝတ္ထိ</b> = <b>ဘေးရန်ကုန်ကင်း ချမ်းသာအေးမြခြင်း</b>သည်။<br> <b>ဟောတု</b> = <b>မုချမသွေ ဖြစ်ပါစေသတည်း</b>။</p> <p><b>ရတနသုတ္တံ</b> = <b>ရတနသုတ်ပရိတ်တရားတော်မြတ်</b>သည်။<br> <b>နိဋ္ဌိတံ</b> = <b>ပြီးဆုံးတော်မူပြီ</b>။</p> <h3>ဘုရားအနေကဇာတင် ပါဠိတော် - နိဿယ</h3> <p>(၁)</p> <p><b>ပုနပ္ပုနံ</b> = အဖန်ဖန် အထပ်ထပ်။<br> <b>ဇာတိ</b> = ပဋိသန္ဓေနေရခြင်းသည်။<br> <b>ဒုက္ခာ</b> = အို-နာ-သေရေး ဒုက္ခဘေးတို့နှင့် ရောထွေး၍ နေရသောကြောင့် ဆင်းရဲလှပေ၏။<br> <b>တသ္မာ</b> = ထို့ကြောင့်။<br> <b>ဂဟကာရံ</b> = ခန္ဓာအိမ်ကို ကြိမ်ကြိမ်ကြိုးကုတ် တည်ဆောက်လုပ်သည့် တဏှာ ယောက်ျား လက်သမားကို။<br> <b>ဂဝေသန္တော</b> = မတွေ့လျှင်မနေဟူသော ဇွဲမာန်ဖြင့် အဖန်ဖန် စူးစမ်းရှာဖွေနေသော ငါဘုရားသည်။<br> <b>အနိဗ္ဗိသံ</b> = အနိဗ္ဗိသန္တော = တဏှာယောက်ျား လက်သမားကို ပိုင်းခြား ထင်ထင် သိမြင်နိုင်သည့် သဗ္ဗညုတဉာဏ်မဟာကို မရသေးသောကြောင့်။<br> <b>အနေကဇာတိသံသာရံ</b> = ဘဝများစွာ သံသရာကာလပတ်လုံး။<br> <b>သန္ဓာဝိဿံ</b> = ဆုံလည်တပ်နွား ရဟတ်ခြားသို့ မရပ်မနား တဖားဖားလျှင် ပြေးသွား ကျင်လည်ခဲ့ရလေပြီ။<br> <b>ဂဟကာရက</b> = တဏှာယောက်ျား ဟယ် .လက်သမား ...။<br> <b>ဣဒါနိ</b> = ဘုရားဖြစ်လာ ယခုအခါ၌။<br> <b>တွံ</b> = တဏှာယောက်ျား သင်လက်သမားကို။<br> <b>ဒိဋ္ဌော</b> = သဗ္ဗညုတဉာဏ်ကို ရသဖြင့် ဒိဋ္ဌထင်ထင် တွေ့မြင်အပ်သည်။<br> <b>အသိ</b> = ဖြစ်၏။<br> <b>တွံ</b> = တဏှာယောက်ျား သင်လက်သမားသည်။<br> <b>ဂေဟံ</b> = ခန္ဓာအိမ်ကို။<br> <b>ပုန န ကာဟသိ</b> = တစ်ဖန်ထပ်လျှောက် ဆောက်လုပ်နိုင်တော့မည် မဟုတ်ချေ။<br> <b>တေ</b> = တဏှာယောက်ျား သင်လက်သမား၏။<br> <b>သဗ္ဗာ</b> = အလုံးစုံကုန်သော။<br> <b>ဖာသုကာ</b> = ခန္ဓာအိမ်၏ ထုပ်လျောက်ဒိုင်းမြား ကိလေသာတရားတို့ကို။<br> <b>ဘဂ္ဂါ</b> = ဝါသနာအငွေ့အသက်နှင့်တကွ စိစိကြေညက် ငါ ချိုးဖျက်အပ်ကုန်ပြီ။<br> <b>ဂဟကူဋံ</b> = အဝိဇ္ဇာတည်းဟူသော အိမ်၏အထွဋ်ကို။<br> <b>ဝိသင်္ခတံ</b> = မှုန့်မှုန့်ကြေမွ ငါ ဖျက်ချအပ်လေပြီ။<br> <b>စိတ္တံ</b> = ကိလေသာဟူ မြူအညစ်အကြေး ကင်းဝေးဖြူစင် ငါဘုရား၏ စိတ် အစဉ်သည်။<br> <b>ဝိသင်္ခါရဂတံ</b> = သင်္ခါရစက်ကွင်း ဒုက္ခခပင်းမှ လွတ်ကင်းရာမှန် နန်းနိဗ္ဗာန်သို့ အာရုံပြုသောအားဖြင့် ရောက်ခဲ့လေပြီ။<br> <b>တဏှာနံ</b> = တဏှာယောက်ျား လက်သမားတို့၏။<br> <b>ခယံ</b> = ပျက်ပြားကုန်ခန်းရာ အရဟတ္တမဂ် အရဟတ္တဖိုလ်ဉာဏ်ကို။<br> <b>အဇ္ဈဂါ</b> = ဗောဓိမဏ္ဍိုင် ခန်းဝါပိုင်၌ ကိုယ်တိုင်ရရှိတော်မူခဲ့လေပြီ။</p> <p>(၂)</p> <p><b>ဣတိ</b> = ဤသို့လျှင်။<br> <b>ဣမသ္မိံ</b> = ဤအကြောင်းတရားသည်။<br> <b>သတိ</b> = ထင်ရှားရှိလတ်သော်။<br> <b>ဣဒံ</b> = ဤအကျိုးတရားသည်။<br> <b>ဟောတိ</b> = ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်လာ၏။<br> <b>ဣမဿ</b> = ဤအကြောင်းတရား၏။<br> <b>ဥပ္ပါဒါ</b> = ထင်ရှားဖြစ်ခြင်းကြောင့်။<br> <b>ဣဒံ</b> = ဤအကျိုးတရားသည်။<br> <b>ဥပ္ပဇ္ဇတိ</b> = ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်လာ၏။</p> <p>၁။ <b>အဝိဇ္ဇာပစ္စယာ</b> = သစ္စာလေးပါး၌ မသိမှု အသိမှားမှု အဝိဇ္ဇာအကြောင်းတရား ထင်ရှားရှိနေခြင်းကြောင့်။<br> <b>သင်္ခါရာ</b> = ပစ္စုပ္ပန်မှု သံသရာမှုတို့ကို ပြုစုပျိုးထောင်ခြင်း (သင်္ခါရ)တို့သည်။<br> <b>သမ္ဘဝန္တိ</b> = ထင်ရှားဖြစ်ပွားလာကြကုန်၏။</p> <p>၂။ <b>သင်္ခါရပစ္စယာ</b> = ယင်း ပစ္စုပ္ပန်မှု သံသရာမှုတို့ကို ပြုစုပျိုးထောင်ခြင်း (သင်္ခါရ) အကြောင်းတရား ထင်ရှားရှိနေခြင်းကြောင့်။<br> <b>ဝိညာဏံ</b> = ကမ္မဝိညာဏ်သည်၊ တစ်နည်း ဝိပါက်ဝိညာဏ်သည်။<br> <b>သမ္ဘဝတိ</b> = ထင်ရှားဖြစ်ပွားလာ၏။</p> <p>၃။ (က) <b>ဝိညာဏပစ္စယာ</b> = ယင်း ကမ္မဝိညာဏ် အကြောင်းတရား ထင်ရှား ရှိနေခြင်းကြောင့်။<br> <b>နာမရူပံ</b> = ဝိပါက်နာမ်တရား ကမ္မဇရုပ်တရားသည်။<br> <b>သမ္ဘဝတိ</b> = ထင်ရှားဖြစ်ပွားလာ၏။</p> <p>(ခ ) တစ်နည်း -----<br> <b>ဝိညာဏပစ္စယာ</b> = ဝိပါက်ဝိညာဏ်အကြောင်းတရား ထင်ရှားရှိနေခြင်းကြောင့်။<br> <b>နာမရူပံ</b> = ဝိပါက်စေတသိက်နာမ်, ဝိပါက်စိတ္တဇရုပ်သည်။<br> <b>သမ္ဘဝတိ</b> = ထင်ရှားဖြစ်ပွားလာ၏။</p> <p>၄။ <b>နာမရူပပစ္စယာ</b> = ယင်း နာမ်ရုပ်အကြောင်းတရား ထင်ရှားရှိနေခြင်းကြောင့်။<br> <b>သဠာယတနံ</b> = အတွင်းအာယတန (၆)ပါးသည်။<br> <b>သမ္ဘဝတိ</b> = ထင်ရှားဖြစ်ပွားလာ၏။</p> <p>၅။ <b>သဠာယတနပစ္စယာ</b> = ယင်း အတွင်းအာယတန (၆)ပါး အကြောင်းတရား ထင်ရှားရှိနေခြင်းကြောင့်။<br> <b>ဖဿော</b> = ဖဿ (၆)ပါးသည်။<br> <b>သမ္ဘဝတိ</b> = ထင်ရှားဖြစ်ပွားလာ၏။</p> <p>၆။ <b>ဖဿပစ္စယာ</b> = ယင်း ဖဿ (၆)ပါး အကြောင်းတရား ထင်ရှားရှိနေခြင်းကြောင့်။<br> <b>ဝေဒနာ</b> = ဝေဒနာ (၆)ပါးသည်။<br> <b>သမ္ဘဝတိ</b> = ထင်ရှားဖြစ်ပွားလာ၏။</p> <p>၇။ <b>ဝေဒနာပစ္စယာ</b> = ယင်း ဝေဒနာ (၆)ပါး အကြောင်းတရား ထင်ရှားရှိနေ ခြင်းကြောင့်။<br> <b>တဏှာ</b> = တဏှာ (၆)ပါးသည်။<br> <b>သမ္ဘဝတိ</b> = ထင်ရှားဖြစ်ပွားလာ၏။</p> <p>၈။ <b>တဏှာပစ္စယာ</b> = ယင်း တဏှာ (၆)ပါး အကြောင်းတရား ထင်ရှား ရှိနေခြင်းကြောင့်။<br> <b>ဥပါဒါနံ</b> = စွဲလမ်းမှု ဥပါဒါန် (၄) မျိုးသည်။<br> <b>သမ္ဘဝတိ</b> = ထင်ရှားဖြစ်ပွားလာ၏။</p> <p>၉။ <b>ဥပါဒါနပစ္စယာ</b> = ယင်း စွဲလမ်းမှု ဥပါဒါန် (၄)ပါး အကြောင်းတရား ထင်ရှား ရှိနေခြင်းကြောင့်။<br> <b>ဘဝေါ</b> = ကမ္မဘဝ ဥပပတ္တိဘဝသည်။<br> <b>သမ္ဘဝတိ</b> = ထင်ရှား ဖြစ်ပွားလာ၏။</p> <p>၁၀။ <b>ဘဝပစ္စယာ</b> = ယင်း ကမ္မဘဝ အကြောင်းတရား ထင်ရှားရှိနေခြင်းကြောင့်။<br> <b>ဇာတိ</b> = ပဋိသန္ဓေ တည်နေရခြင်း ဇာတိတရားသည်။<br> <b>သမ္ဘဝတိ</b> = ထင်ရှားဖြစ်ပွားလာ၏။</p> <p>၁၁။ <b>ဇာတိပစ္စယာ</b> = ယင်း ပဋိသန္ဓေ တည်နေရခြင်း ဇာတိအကြောင်းတရား ထင်ရှားရှိနေခြင်းကြောင့်။<br> <b>ဇရာမရဏံ</b> = အိုခြင်း (ဇရာ), သေခြင်း (မရဏ)သည်လည်းကောင်း။<br> <b>သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ</b> = စိုးရိမ်ရခြင်း (သောက), ငိုကြွေး မြည်တမ်းရခြင်း (ပရိဒေဝ), ကိုယ်ဆင်းရဲရခြင်း (ဒုက္ခ), စိတ်ဆင်းရဲရခြင်း (ဒေါမနဿ), ပြင်းစွာ ပူပန်ရခြင်း (ဥပါယာသ) တရားတို့သည်လည်းကောင်း။<br> <b>သမ္ဘဝန္တိ</b> = ထင်ရှားဖြစ်ပွားလာကြကုန်၏။<br> <b>ဧဝံ</b> = ဤသို့လျှင်။<br> <b>ကေဝလဿ</b> = ချမ်းသာမဖက် သက်သက်သော။<br> <b>ဧတဿ ဒုက္ခက္ခန္ဓဿ</b> = ဤ ဒုက္ခအတုံး ဒုက္ခအစုအပုံ၏။<br> <b>သမုဒယော</b> = ဖြစ်ကြောင်းသည်။<br> တစ်နည်း ----<br> <b>သမုဒယော</b> = ဖြစ်ခြင်းသည်။<br> <b>ဟောတိ</b> = ဖြစ်ပေါ်၍ လာပေ၏။<br></p> <p><b>အာတာပိနော</b> = တစ်ထောင့်ငါးရာ ကိလေသာတို့ကို လွန်စွာနှိပ်ကွပ် ပူပန် စေတတ်သည့် သမ္မပ္ပဓာန် လုံ့လဝီရိယလည်း ရှိပေထသော။<br> <b>ဈာယတော</b> = အာနာပါနစသည်ဖုံဖုံ သမထအာရုံနှင့် အစုံအစုံသော ရုပ်နာမ်ဓမ္မ သင်္ခါရတို့၏ အနိစ္စ ဒုက္ခ အနတ္တအခြင်းအရာလက္ခဏာကို အပ္ပနာခိုက် ဈာန်မဂ်သို့ ဆိုက်အောင် စိုက်စိုက်စူးစူး အထူးမြဲမြံ ရှုအားသန်ပေထသော။<br> (ဝါ) ရှုအားသန်သောကြောင့်။<br> <b>ဗြာဟ္မဏဿ</b> = မကောင်းမှုဟူသမျှကို အပပြုအပ်ပြီးသောကြောင့် ဝိသုဒ္ဓိဗြာဟ္မဏ အမည်ရသည့် ရဟန္တာသခင် အရှင်မြတ်၏ သန္တာန်၌။<br> <b>ယဒါ</b> = အကြင်အခါ၌။<br> <b>ဓမ္မာ</b> = ဗောဓိပက္ခိယ ဓမ္မအပြား သုံးဆယ့်ခုနစ်ပါးကုန်သော တရားတို့သည်။<br> <b>ဟဝေ</b> = စင်စစ်။<br> <b>ပါတုဘဝန္တိ</b> = ဥပါဒ်ထင်ရှား ဖြစ်ပွားကာလာကြကုန်၏။<br> <b>ယတော</b> = ယင်းသို့ ဗောဓိပက္ခိယ ဓမ္မအပြား သုံးဆယ့်ခုနစ်ပါးကုန်သော တရားတို့၏ ဥပါဒ်ထင်ရှား ဖြစ်ပွားကာလာခြင်းကြောင့်။<br> <b>သဟေတုဓမ္မံ</b> = အဝိဇ္ဇာ အစရှိသော အကြောင်းတရားနှင့်တကွ သင်္ခါရအစရှိသော အကျိုးတရားစု ဒုက္ခထုကို။<br> <b>ပဇာနာတိ</b> = ဝိပဿနာပညာ မဂ်ပညာဖြင့် ပိုင်းခြား ထင်ထင် ထိုးထွင်း သိမြင်လေ၏။<br> <b>အထ</b> = ထိုသို့ ပဋိစ္စဓာတ် သမုပ္ပါဒ်ကို တပ်အပ်ထင်ထင် လင်းလင်းသိမြင်သော ထိုအခါ၌။<br> <b>အဿ</b> = ထိုရဟန္တာသခင် အရှင်မြတ်၏ သန္တာန်၌။<br> <b>သဗ္ဗာ</b> = တစ်ခုမကြွင်း ခပင်းဥဿုံ အလုံးစုံကုန်သော။<br> <b>ကင်္ခါ</b> = ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်တရား၌ ယုံမှားခြင်း, ထိုပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်တရားကို မသိမြင်ခြင်း ကြောင့် ကာလသုံးပါးဝယ် ဖြစ်ပွားသည့် ရုပ်နာမ်တရားတို့၌ ယုံမှားခြင်းတရား (၁၆)ပါးတို့သည်။<br> <b>ဝပယန္တိ</b> = ဝိအပယန္တိ = နေလျှံရှိန်ကျောက် ဆီးနှင်းပေါက်သို့ ကင်းပျောက် ချုပ်ငြိမ်းကြလေကုန်၏။</p> <p>(၃)</p> <p><b>ဣတိ</b> = ဤသို့လျှင်။<br> <b>ဣမသ္မိံ</b> = ဤအကြောင်းတရားသည်။<br> <b>အသတိ</b> = ထင်ရှားမရှိလတ်သော်။<br> <b>ဣဒံ</b> = ဤအကျိုးတရားသည်။<br> <b>န ဟောတိ</b> = ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်မလာ။<br> <b>ဣမဿ</b> = ဤအကြောင်းတရား၏။<br> <b>နိရောဓာ</b> = နောင်တစ်ဖန် မဖြစ်သော ချုပ်ခြင်းအားဖြင့် ချုပ်ငြိမ်းခြင်းဟူသော အနုပ္ပါဒ နိရောဓသဘောအားဖြင့် ချုပ်ခြင်းကြောင့်။<br> <b>ဣဒံ</b> = ဤအကျိုးတရားသည်။<br> <b>နိရုဇ္ဈတိ</b> = နောင်တစ်ဖန် မဖြစ်သောအားဖြင့် ချုပ်ငြိမ်းခြင်း ဟူသော အနုပ္ပါဒနိရောဓ သဘောအားဖြင့် ချုပ်၏။<br> <b>ယဒိဒံ -- အဝိဇ္ဇာနိရောဓာ သင်္ခါရ နိရောဓော</b> = အဝိဇ္ဇာ၏သာလျှင် အရဟတ္တမဂ် ကြောင့် အကြွင်းမဲ့ ချုပ်ခြင်းကြောင့် သင်္ခါရ၏ ချုပ်ခြင်းသည် ဖြစ်၏။ ပ ။<br> <b>ဧဝံ</b> = ဤသို့လျှင်။<br> <b>ကေဝလဿ</b> = ချမ်းသာမဖက် သက်သက်သော။<br> <b>ဧတဿ ဒုက္ခက္ခန္ဓဿ</b> = ဤ ဒုက္ခအတုံး ဒုက္ခအစုအပုံ၏။<br> <b>နိရောဓော</b> = ချုပ်ကြောင်းသည်။<br> တစ်နည်း ----<br> <b>နိရောဓော</b> = ချုပ်ခြင်းသည်။<br> <b>ဟောတိ</b> = ဖြစ်၏။</p> <p><b>အာတာပိနော</b> = တစ်ထောင့်ငါးရာ ကိလေသာတို့ကို လွန်စွာနှိပ်ကွပ် ပူပန် စေတတ်သည့် သမ္မပ္ပဓာန် လုံ့လဝီရိယလည်း ရှိပေထသော။<br> <b>ဈာယတော</b> = အာနာပါနစသည်ဖုံဖုံ သမထအာရုံနှင့် အစုံအစုံသော ရုပ်နာမ် ဓမ္မ သင်္ခါရတို့၏ အနိစ္စ ဒုက္ခ အနတ္တအခြင်းအရာလက္ခဏာကို အပ္ပနာခိုက် ဈာန်မဂ်သို့ ဆိုက်အောင် စိုက်စိုက်စူးစူး အထူးမြဲမြံ ရှုအားသန်ပေထသော။<br> (ဝါ) ရှုအားသန်သောကြောင့်။<br> <b>ဗြာဟ္မဏဿ</b> = မကောင်းမှုဟူသမျှကို အပပြုအပ်ပြီးသောကြောင့် ဝိသုဒ္ဓိဗြာဟ္မဏ အမည်ရသည့် ရဟန္တာသခင် အရှင်မြတ်၏ သန္တာန်၌။<br> <b>ယဒါ</b> = အကြင်အခါ၌။<br> <b>ဓမ္မာ</b> = ဗောဓိပက္ခိယ ဓမ္မအပြား သုံးဆယ့်ခုနစ်ပါးကုန်သော တရားတို့သည်။<br> <b>ဟဝေ</b> = စင်စစ်။<br> <b>ပါတုဘဝန္တိ</b> = ဥပါဒ်ထင်ရှား ဖြစ်ပွားကာလာကြကုန်၏။<br> <b>ယတော</b> = ယင်းသို့ ဗောဓိပက္ခိယ ဓမ္မအပြား သုံးဆယ့်ခုနစ်ပါးကုန်သော တရား တို့၏ ဥပါဒ်ထင်ရှား ဖြစ်ပွားကာလာခြင်းကြောင့်။<br> <b>ပစ္စယာနံ</b> = အဝိဇ္ဇာ အစရှိသော အကြောင်းတရားတို့၏။<br> <b>ခယံ</b> = ကုန်ခန်းရာမှန် အသင်္ခတနိဗ္ဗာန်တရားတော်မြတ်ကို။<br> <b>အဝေဒိ</b> = ထိုးထွင်းထင်ထင် လင်းလင်းသိမြင်တော်မူလေပြီ။<br> <b>အထ</b> = ထိုသို့ အကြောင်းတရားတို့၏ ကုန်ရာ (ပစ္စယက္ခယ) အမည်ရသည့် အသင်္ခတဓာတ် နိဗ္ဗာန်ပရမတ်ကို တပ်အပ်ထင်ထင် လင်းလင်းသိမြင်သော အခါ၌။<br> <b>အဿ</b> = ထိုရဟန္တာသခင် အရှင်မြတ်၏ သန္တာန်၌။<br> <b>သဗ္ဗာ</b> = တစ်ခုမကြွင်း ခပင်းဥဿုံ အလုံးစုံကုန်သော။<br> <b>ကင်္ခါ</b> = အသင်္ခတဓာတ် အငြိမ်းဓာတ်နိဗ္ဗာန်တရားတော်မြတ်ကို ထိုးထိုး ထွင်းထွင်း လင်းလင်းထင်ထင် မသိမြင်ခြင်းကြောင့် ကိုယ်တွင်း၌မှာ ဖြစ်ပေါ်လာမည့် ကင်္ခါ ယုံမှား တရားအစုတို့သည်။<br> <b>ဝပယန္တိ</b> = ဝိအပယန္တိ = နေလျှံရှိန်ကျောက် ဆီးနှင်းပေါက်သို့ ကင်းပျောက် ချုပ်ငြိမ်း ကြလေကုန်၏။</p> <p>(၄)</p> <p><b>ဣတိ ဣမသ္မိံ သတိ။ ပ ။ ဒုက္ခက္ခန္ဓဿ နိရောဓော ဟောတိ။<br> အာတာပိနော</b> = တစ်ထောင့်ငါးရာ ကိလေသာတို့ကို လွန်စွာနှိပ်ကွပ် ပူပန်စေ တတ်သည့် သမ္မပ္ပဓာန် လုံ့လဝီရိယလည်း ရှိပေထသော။<br> <b>ဈာယတော</b> = အာနာပါနစသည်ဖုံဖုံ သမထအာရုံနှင့် အစုံအစုံသော ရုပ်နာမ်ဓမ္မ သင်္ခါရတို့၏ အနိစ္စ ဒုက္ခ အနတ္တအခြင်းအရာလက္ခဏာကို အပ္ပနာခိုက် ဈာန်မဂ်သို့ ဆိုက်အောင် စိုက်စိုက်စူးစူး အထူးမြဲမြံ ရှုအားသန်ပေထသော။<br> (ဝါ) ရှုအားသန်သောကြောင့်။<br> <b>ဗြာဟ္မဏဿ</b> = မကောင်းမှုဟူသမျှကို အပပြုအပ်ပြီးသောကြောင့် ဝိသုဒ္ဓိဗြာဟ္မဏ အမည်ရသည့် ရဟန္တာသခင် အရှင်မြတ်၏ သန္တာန်၌။<br> <b>ယဒါ</b> = အကြင်အခါ၌။<br> <b>ဓမ္မာ</b> = ဗောဓိပက္ခိယ ဓမ္မအပြား သုံးဆယ့်ခုနစ်ပါးကုန်သော တရားတို့သည်။<br> <b>ဟဝေ</b> = စင်စစ်။<br> <b>ပါတုဘဝန္တိ</b> = ဥပါဒ်ထင်ရှား ဖြစ်ပွားကာလာကြကုန်၏။<br> (တဒါ = ထိုအခါ၌။)<br> <b>သူရိယော</b> = ယုဂန္ဓိုရ်တောင်စွန်းမှ ပေါ်ထွန်းထွက်ပြူ ဥဒည်မူသော ရှင်နေမင်းသည်။<br> <b>အန္တလိက္ခံ</b> = အဇဋာပြင် မိုးကောင်းကင်ကို။<br> <b>ဩဘာသယံ</b> = ဩဘာသယန္တော = မိမိအရောင် ခြည်တစ်ထောင်ဖြင့် မိုက်မှောင်ပယ်ရှင်း ထွန်းလင်းတောက်ပလျက်။<br> <b>တိဋ္ဌတိ ဣဝ</b> = တည်နေသကဲ့သို့။<br> (သော ဗြာဟ္မဏော = ထိုရဟန္တာသခင် အရှင်သူမြတ်သည်။<br> တေဟိ ဓမ္မေဟိ = ထို ဗောဓိပက္ခိယ ဓမ္မအပြား သုံးဆယ့်ခုနစ်ပါးကုန်သော တရား တို့ဖြင့်။)<br> <b>မာရသေနံ</b> = ကာမရာဂ စသည်ဆယ်ထပ် မာရ်စစ်တပ်ကို။<br> <b>ဝိဓူပယံ</b> = ဝိဓူပယန္တော = မုန့်မုန့်ညက်ညက် တိုက်ဖျက်ပယ်ဖျောက်လျက်။<br> <b>တိဋ္ဌတိ</b> = ပညာတန်ဆောင် ဉာဏ်တော်ရောင်ဖြင့် ထွန်းပြောင် ထိန်လက် ပြိုးပြိုးပြက်လျှင် နေစက်နှုန်းတူ တည်နေတော်မူပါပေ၏။</p> <p>(၅)</p> <p><b>ဟေတုပစ္စယော။ ပ ။ အဝိဂတပစ္စယောတိ။</b></p> <p>(၆)</p> <p><b>သကျာနံ</b> = သာကီဝင်မင်းသားတို့၏။<br> <b>နန္ဒိဝုဍ္ဎနော</b> = နှစ်သက်ခြင်းကို တိုးပွားစေတတ်သော ဘုရားမြတ်စွာသည်။<br> <b>ဗောဓိယာ မူလေ</b> = ဗောဓိပင်၏အနီးဖြစ်သော။<br> <b>အပရာဇိတပလ္လင်္ကေ</b> = အပရာဇိတ မည်ရခေါ်တွင် မြတ်သောပလ္လင်ထက်၌။<br> <b>ဇယန္တော ယထာ</b> = မာရ်ငါးပါးကို အောင်မြင်တော်မူဘိသကဲ့သို့။<br> <b>ဧဝမေဝ</b> = ပုံစံနှိုင်းယူ ဤအတူသာလျှင်။<br> <b>တေ</b> = သင့်အား။<br> <b>ဇယော</b> = ကိလေသာတည်းဟူသော ရန်အပေါင်းကို အောင်မြင်ရာ အောင်မြင်ကြောင်း ကောင်းမှုမင်္ဂလာသည်။<br> <b>ဟောတု</b> = မုချမသွေ ဖြစ်ပါစေသတည်း။<br> <b>ဇယမင်္ဂလေ</b> = ကိလေသာတည်းဟူသော ရန်အပေါင်းကို အောင်မြင်ရာ အောင်မြင်ကြောင်း ကောင်းမှုမင်္ဂလာကြောင့်။<br> <b>တွံ</b> = သင်သည်။<br> <b>ဇယဿု</b> = ကိလေသာတည်းဟူသော ရန်အပေါင်းကို ထောင်းထောင်းကြေညက် ပယ်ဖျက်အောင်မြင်နိုင်ပါစေသတည်း။<br> <b>သဗ္ဗဗုဒ္ဓါနံ</b> = ဂင်္ဂါဝါဠုသဲစုမက ပွင့်ပေါ်တော်မူကြပြီးကုန်သော ခပ်သိမ်းဥဿုံ အလုံးစုံ ကုန်သော ဘုရားရှင်တို့၏။<br> <b>အဘိသေကေ</b> = ဗုဒ္ဓအဘိသေကမင်္ဂလာ သွန်းလောင်းရာလည်း ဖြစ်တော် မူထသော။<br> <b>ပုထုဝိပုက္ခလေ</b> = မြေအပြင်၌ သန့်ရှင်းစင်ကြယ် အလွန်တင့်တယ်တော်မူထသော။<br> <b>သီသေ</b> = မြေတို့၏ အထွတ်အထိပ် ဖြစ်တော်မူသော။<br> <b>အပရာဇိတပလ္လင်္ကေ</b> = အပရာဇိတ မည်ရခေါ်တွင် မြတ်သောပလ္လင်ထက်၌။<br> <b>အဂ္ဂပတ္တော</b> = မြတ်သော ဘုရားအဖြစ်သို့ ရောက်တော်မူသည်ဖြစ်၍။<br> <b>ဘဂဝါ</b> = မြတ်စွာဘုရားသည်။<br> <b>ပမောဒတိ</b> = နှစ်သက်ကြည်ဖြူ ဝမ်းမြောက်တော်မူရပေ၏။<br> <b>ဧဝမေဝ</b> = ပုံစံနှိုင်းယူ ဤအတူသာလျှင်။<br> <b>တွမ္ပိ</b> = သင်သည်လည်း။<br> <b>အဂ္ဂပတ္တော</b> = မြတ်သော အလိုဆန္ဒသို့ ရောက်ရှိသည်ဖြစ်၍။<br> <b>ပမောဒဿု</b> = နှစ်သက်ရွှင်ပျ ဝမ်းမြောက်ရပါစေသတည်း။</p> <p>(၇)</p> <p><b>ယသ္မိံ ဒိဝသေ</b> = အကြင် နေ့၌။<br> <b>တယော</b> = သုံးပါးကုန်သော။<br> <b>သုစရိတဓမ္မေ</b> = ကိုယ်ဖြင့် ကောင်းသောအကျင့်ကို ကျင့်ခြင်း ကာယသုစရိုက် တရား, နှုတ်ဖြင့် ကောင်းသောစကားကို ပြောဆိုခြင်း ဝစီသုစရိုက်တရား, စိတ်ဖြင့် ကောင်းသောအကြံကို ကြံစည်ခြင်း မနောသုစရိုက်တရား တည်းဟူသော သုစရိုက် တရား သုံးပါးတို့ကို။<br> <b>ပရိပူရေန္တိ</b> = ဖြည့်ကျင့်ကြကုန်၏။<br> <b>သော ဒိဝသော</b> = ထို သုစရိုက်တရားတို့ကို ဖြည့်ကျင့်ရာဖြစ်သော နေ့အခါသည်။<br> <b>သုနက္ခတ္တံ</b> = နက္ခတ်အပေါင်း မကောင်းမရှိ အကောင်းအတိသာ ဖြစ်ပါပေ၏။<br> <b>သုမင်္ဂလံ</b> = မကောင်းအမင်္ဂလာ ဘယ်ခါမရှိ ကောင်းမြတ်သော မင်္ဂလာအတိသာ ဖြစ်ပါပေ၏။<br> <b>သုပ္ပဘာတံ</b> = အပြစ်ကင်းရှင်း ကောင်းမြတ်သော မိုးသောက်မိုးလင်းရခြင်း ဖြစ်ပါပေ၏။<br> <b>သုဟုဋ္ဌိတံ</b> = သာယာသန့်ရှင်း ကောင်းမြတ်သော အိပ်ရာမှထရခြင်း ဖြစ်ပါပေ၏။<br> <b>သုခဏော</b> = ကြုံလာဆိုက်ရာ ခဏတိုင်းမှာ အကောင်းချည်းသာ ဖြစ်ပါပေ၏။<br> <b>သုမုဟုတ္တော</b> = ကြုံလာဆိုက်ရာ မုဟုတ်တိုင်းမှာ အကောင်းချည်းသာ ဖြစ်ပါပေ၏။<br> <b>တသ္မိံ ဒိဝသေ</b> = ထိုကဲ့သို့သော သုစရိုက်တရားတို့ကို ဖြည့်ကျင့်ရာဖြစ်သော နေ့အခါ၌။<br> <b>ဗြဟ္မစာရိသု</b> = မြတ်သောအကျင့်ကို ကျင့်လေ့ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့၌။<br> <b>ယိဋ္ဌံ</b> = လှူအပ်ပူဇော်အပ်သော အလှူဒါနကောင်းမှုကုသိုလ်မှန်သမျှသည်။<br> <b>သုယိဋ္ဌံ</b> = အပြစ်ကင်း၍ သန့်ရှင်းကောင်းမြတ်သော ပူဇော်ရခြင်း ဖြစ်ပါပေ၏။<br> <b>တသ္မိံ ဒိဝသေ</b> = ထိုကဲ့သို့သော သုစရိုက်တရားတို့ကို ဖြည့်ကျင့်ရာဖြစ်သော နေ့အခါ၌။<br> <b>ကာယကမ္မံ</b> = ကိုယ်ဖြင့် ပြုသမျှ ကာယကံမှုမှန်သမျှသည်။<br> <b>ပဒက္ခိဏံ</b> = တိုးတက်ကြီးပွား ချမ်းသာခြင်း၏အကြောင်း အကောင်းချည်းသာ ဖြစ်ပါပေ၏။<br> <b>ဝါစာကမ္မံ</b> = နှုတ်ဖြင့် ပြောဆိုသမျှ ဝစီကံမှုမှန်သမျှသည်။<br> <b>ပဒက္ခိဏံ</b> = တိုးတက်ကြီးပွားချမ်းသာခြင်း၏အကြောင်း အကောင်းချည်းသာ ဖြစ်ပါပေ၏။<br> <b>မနောကမ္မံ</b> = စိတ်ဖြင့် ကြံစည်သမျှ မနောကံမှုမှန်သမျှသည်။<br> <b>ပဒက္ခိဏံ</b> = တိုးတက်ကြီးပွားချမ်းသာခြင်း၏အကြောင်း အကောင်းချည်းသာ ဖြစ်ပါပေ၏။<br> <b>တေ</b> = ထို ကာယကံ ဝစီကံ မနောကံတို့ကို။<br> <b>ပဒက္ခိဏေ</b> = ကောင်းမြတ်သောအမှု၌။<br> <b>ပဏီဓိ</b> = ထားခြင်းမည်ပါပေ၏။<br> <b>ယေ ဇနာ</b> = အကြင် သူတို့သည်။<br> <b>ပဒက္ခိဏာနိ</b> = ကောင်းမြတ်ကုန်သော ကာယကံ ဝစီကံ မနောကံတို့ကို။<br> <b>ကတွာန</b> = ပြုကြလေကုန်သောကြောင့်။<br> <b>ပဒက္ခိဏေ</b> = ကောင်းမြတ်ကုန်သော။<br> <b>အတ္ထေ</b> = အကျိုးတို့ကို။<br> <b>လဘန္တိ</b> = ရရှိကြကုန်၏။<br> <b>တေ ဇနာ</b> = ထိုသူတို့သည်။<br> <b>အတ္ထလဒ္ဓါ</b> = ရအပ်ကုန်သော ကောင်းကျိုးချမ်းသာရှိကြကုန်သည်ဖြစ်၍။<br> <b>ဗုဒ္ဓသာသနေ</b> = ဗုဒ္ဓမြတ်စွာ သာသနာတော်မြတ်အတွင်း၌။<br> <b>ဝိရူဠှာ</b> = မဂ်ဉာဏ်ဖိုလ်ဉာဏ်ရသည့်တိုင်အောင် တိုးတက်စည်ကား ကြီးပွား ချမ်းသာခြင်း ရှိကြကုန်သည်ဖြစ်၍။<br> <b>သုခိတာ</b> = ကိုယ်စိတ်နှစ်ဖြာ ငြိမ်းအေးချမ်းသာခြင်းသို့ ရောက်ရှိကြကုန်သည်ဖြစ်၍။<br> <b>သဗ္ဗေဟိ</b> = မိဘက် ဖဘက် အောက်ထက်နှစ်စုံ ခပ်သိမ်းဥဿုံ အလုံးစုံကုန်သော။<br> <b>ဉာတိဘိ</b> = ဆွေမျိုးအပေါင်းတို့နှင့်။<br> <b>သဟ</b> = အတူတကွ။<br> <b>အရောဂါ</b> = အနာရောဂါတို့မှ ကင်းဝေးကြကုန်သည်။<br> <b>သုခိတာ</b> = ကိုယ်စိတ်နှစ်ဖြာ ငြိမ်းအေးချမ်းသာခြင်း ရှိကြကုန်သည်။<br> <b>ဟောန္တိ</b> = ဖြစ်ကြကုန်၏။<br> <b>ဧဝမေဝ</b> = ပုံစံနှိုင်းယူ ဤအတူသာလျှင်။<br> <b>တုမှေပိ</b> = သင်သူတော်ကောင်းတို့သည်လည်း။<br> <b>ပဒက္ခိဏာနိ</b> = ကောင်းမြတ်ကုန်သော ကာယကံ ဝစီကံ မနောကံတို့ကို။<br> <b>ကတွာန</b> = ပြုကြလေကုန်သောကြောင့်။<br> <b>ပဒက္ခိဏေ</b> = ကောင်းမြတ်ကုန်သော။<br> <b>အတ္ထေ</b> = အကျိုးတို့ကို။<br> <b>လဘိတွာန</b> = ရရှိကြကုန်သည်ဖြစ်၍။<br> <b>အတ္ထလဒ္ဓါ</b> = ရအပ်ကုန်သော ကောင်းကျိုးချမ်းသာရှိကြကုန်သည်ဖြစ်၍။<br> <b>ဗုဒ္ဓသာသနေ</b> = ဗုဒ္ဓမြတ်စွာသာသနာတော်မြတ်အတွင်း၌။<br> <b>ဝိရူဠှာ</b> = မဂ်ဉာဏ်ဖိုလ်ဉာဏ် နိဗ္ဗာန်ရသည့်တိုင်အောင် တိုးတက်စည်ကား ကြီးပွား ချမ်းသာခြင်း ရှိကြကုန်သည်ဖြစ်၍။<br> <b>သုခိတာ</b> = ကိုယ်စိတ်နှစ်ဖြာ ငြိမ်းအေးချမ်းသာခြင်းသို့ ရောက်ရှိကြကုန်သည်ဖြစ်၍။<br> <b>သဗ္ဗေဟိ</b> = မိဘက် ဖဘက် အောက်ထက်နှစ်စုံ ခပ်သိမ်းဥဿုံ အလုံးစုံကုန်သော။<br> <b>ဉာတိဘိ</b> = ဆွေမျိုးအပေါင်းတို့နှင့်။<br> <b>သဟ</b> = အတူတကွ။<br> <b>အရောဂါ</b> = အနာရောဂါတို့မှ ကင်းဝေးကြကုန်သည်။<br> <b>သုခိတာ</b> = ကိုယ်စိတ်နှစ်ဖြာ ငြိမ်းအေးချမ်းသာခြင်း ရှိကြကုန်သည်။<br> <b>ဟောထ</b> = ဖြစ်ကြပါစေကုန်သတည်း။</p> <p>(၈)</p> <p><b>သဗ္ဗမင်္ဂလံ</b> = ကိုယ်စိတ်ချမ်းသာခြင်း၏ အကြောင်း ကောင်းမြတ်သော ခပ်သိမ်း ဥဿုံ အလုံးစုံကုန်သော မင်္ဂလာအပေါင်းသည်။<br> <b>ဘဝတု</b> = ဖြစ်ပါစေသတည်း။<br> <b>သဗ္ဗဒေဝတာ</b> = ခပ်သိမ်းကုန်သော နတ်မြတ်နတ်ကောင်း နတ်အပေါင်းတို့သည်။<br> <b>ရက္ခန္တု</b> = အမြဲမပြတ် စောင့်ရှောက်ကြပါစေကုန်သတည်း။<br> <b>သဗ္ဗဗုဒ္ဓါနုဘာဝေန</b> = ဂင်္ဂါဝါဠုသဲစုမက ပွင့်ပေါ်တော်မူကြပြီးကုန်သော ခပ်သိမ်းဥဿုံ အလုံးစုံကုန်သော ဘုရားရှင်တို့၏ တန်ခိုးတေဇော် အာနုဘော်ကြောင့်။<br> <b>သဗ္ဗဗုဒ္ဓါနုဘာဝေန</b> = ဂင်္ဂါဝါဠုသဲစုမက ပွင့်ပေါ်တော်မူကြပြီးကုန်သော ခပ်သိမ်းဥဿုံ အလုံးစုံကုန်သော ဘုရားရှင်တို့၏ ဂုဏ်ကို အာရုံပြု၍ ကြည်ညိုရသော ကုသိုလ်ကံ စေတနာ၏ တန်ခိုးတေဇော် အာနုဘော်ကြောင့်။<br> <b>သဗ္ဗဓမ္မာနုဘာဝေန</b> = မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန် ဓမ္မက္ခန်ဟု ခေါ်ဆိုအပ်သော ခပ်သိမ်းဥဿုံ အလုံးစုံကုန်သော တရားတော်မြတ်တို့၏ တန်ခိုးတေဇော် အာနုဘော်ကြောင့်။<br> <b>သဗ္ဗဓမ္မာနုဘာဝေန</b> = မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန် ဓမ္မက္ခန်ဟု ခေါ်ဆိုအပ်သော ခပ်သိမ်းဥဿုံ အလုံးစုံကုန်သော တရားတော်မြတ်တို့၏ ဂုဏ်ကို အာရုံပြု၍ ကြည်ညိုရသော ကုသိုလ်ကံစေတနာ၏ တန်ခိုးတေဇော် အာနုဘော်ကြောင့်။<br> <b>သဗ္ဗသံဃာနုဘာဝေန</b> = ခပ်သိမ်းဥဿုံ အလုံးစုံကုန်သော အရိယာ သံဃာတော် မြတ်တို့၏ တန်ခိုးတေဇော် အာနုဘော်ကြောင့်။<br> <b>သဗ္ဗသံဃာနုဘာဝေန</b> = ခပ်သိမ်းဥဿုံ အလုံးစုံကုန်သော အရိယာသံဃာတော် မြတ်တို့၏ ဂုဏ်ကို အာရုံပြု၍ ကြည်ညိုရသော ကုသိုလ်ကံစေတနာ၏ တန်ခိုး တေဇော် အာနုဘော်ကြောင့်။<br> <b>တေ</b> = (ပရိတ်တရားကို စိတ်ထားကြည်သာ ရိုသေစွာဖြင့် နာယူလျက် ရှိကြကုန်သော) သင်သပ္ပုရိသအပေါင်းသူတော်ကောင်းတို့သည်။<br> <b>သဒါ</b> = နေ့ရောညဉ့်ပါ ဘယ်ခါမပြတ် အခါခပ်သိမ်း။<br> <b>သုခီ</b> = ကိုယ်စိတ်နှစ်ဖြာ ငြိမ်းအေးချမ်းသာခြင်း ရှိကြကုန်သည်။<br> <b>ဘဝန္တု</b> = ဖြစ်ကြပါစေကုန်သတည်း။</p> <p>သာဓု သာဓု သာဓု။</p> <h3>မေတ္တာပို့ ဆုတောင်း အမျှဝေ - နိဿယ</h3> <p>(၁)</p> <p><b>သဗ္ဗေ</b> = ခပ်သိမ်းကုန်သော။<br> <b>သတ္တာ</b> = ခန္ဓာ (၅)ပါး၌ ငြိကပ်တွယ်တာခြင်း ရှိကြကုန်သော သတ္တဝါတို့သည်။<br> <b>သဗ္ဗေ</b> = ခပ်သိမ်းကုန်သော။<br> <b>ပါဏာ</b> = ဝင်သက် ထွက်သက် ရှိကြကုန်သော သတ္တဝါတို့သည်။<br> <b>သဗ္ဗေ</b> = ခပ်သိမ်းကုန်သော။<br> <b>ဘူတာ</b> = ကံ-ကိလေသာကြောင့် ထင်ရှားဖြစ်ကြကုန်သော သတ္တဝါတို့သည်။<br> <b>သဗ္ဗေ</b> = ခပ်သိမ်းကုန်သော။<br> <b>ပုဂ္ဂလာ</b> = ငရဲ၌ ကျရောက်ခြင်းသဘော ရှိကြကုန်သော သတ္တဝါတို့သည်။<br> <b>သဗ္ဗေ</b> = ခပ်သိမ်းကုန်သော။<br> <b>အတ္တဘာဝပရိယာပန္နာ</b> = ခန္ဓာကိုယ် အတ္တဘော၌ အကျုံးဝင်ကြကုန်သော သတ္တဝါ တို့သည်။<br> <b>သဗ္ဗာ</b> = ခပ်သိမ်းကုန်သော။<br> <b>ဣတ္ထိယော</b> = အမျိုးသမီးတို့သည်။<br> <b>သဗ္ဗေ</b> = ခပ်သိမ်းကုန်သော။<br> <b>ပုရိသာ</b> = အမျိုးသားတို့သည်။<br> <b>သဗ္ဗေ</b> = ခပ်သိမ်းကုန်သော။<br> <b>အရိယာ</b> = အရိယာ ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။<br> <b>သဗ္ဗေ</b> = ခပ်သိမ်းကုန်သော။<br> <b>အနရိယာ</b> = အရိယာ မဟုတ်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။<br> <b>သဗ္ဗေ</b> = ခပ်သိမ်းကုန်သော။<br> <b>ဒေဝါ</b> = နတ်တို့သည်။<br> <b>သဗ္ဗေ</b> = ခပ်သိမ်းကုန်သော။<br> <b>မနုဿာ</b> = လူသားတို့သည်။<br> <b>သဗ္ဗေ</b> = ခပ်သိမ်းကုန်သော။<br> <b>ဝိနိပါတိကာ</b> = အပါယ်သား သတ္တဝါတို့သည်။<br> <b>အဝေရာ ဟောန္တု</b> = ဘေးရန်ကင်းကြပါစေ။<br> <b>အဗျာပဇ္ဇာ ဟောန္တု</b> = စိတ်ဆင်းရဲ ကင်းကြပါစေ။<br> <b>အနီဃာ ဟောန္တု</b> = ကိုယ်ဆင်းရဲ ကင်းကြပါစေ။<br> <b>သုခီ</b> = ကျန်းကျန်းမာမာ ချမ်းချမ်းသာသာဖြင့်။<br> <b>အတ္တာနံ</b> = မိမိတို့၏ ခန္ဓာဝန်ကို။<br> <b>ပရိဟရန္တု</b> = ရွက်ဆောင်နိုင်ကြပါစေ။<br> <b>ဒုက္ခာ</b> = ဆင်းရဲဒုက္ခမှ။<br> <b>မုစ္စန္တု</b> = လွတ်မြောက်ကြပါစေ။<br> <b>ယထာလဒ္ဓသမ္ပတ္တိတော</b> = ရရှိပြီးသော စည်းစိမ်ချမ်းသာမှ။<br> <b>မာဝိဂစ္ဆန္တု</b> = မရွေ့လျောကြပါစေနှင့်။<br> <b>ကမ္မဿကာ</b> = ကံသာလျှင် ကိုယ်ပိုင်ဥစ္စာ ရှိကြကုန်၏။</p> <p>(၂)</p> <p><b>ပုရတ္ထိမာယ ဒိသာယ</b> = အရှေ့အရပ်မျက်နှာ၌။<br> <b>ပစ္ဆိမာယ ဒိသာယ</b> = အနောက်အရပ်မျက်နှာ၌။<br> <b>ဥတ္တရာယ ဒိသာယ</b> = မြောက်အရပ်မျက်နှာ၌။<br> <b>ဒက္ခိဏာယ ဒိသာယ</b> = တောင်အရပ်မျက်နှာ၌။<br> <b>ပုရတ္ထိမာယ အနုဒိသာယ</b> = အရှေ့တောင်အရပ်မျက်နှာ၌။<br> <b>ပစ္ဆိမာယ အနုဒိသာယ</b> = အနောက်မြောက်အရပ်မျက်နှာ၌။<br> <b>ဥတ္တရာယ အနုဒိသာယ</b> = အရှေ့မြောက်အရပ်မျက်နှာ၌။<br> <b>ဒက္ခိဏာယ အနုဒိသာယ</b> = အနောက်တောင်အရပ်မျက်နှာ၌။<br> <b>ဟေဋ္ဌိမာယ ဒိသာယ</b> = အောက်အရပ်မျက်နှာ၌။<br> <b>ဥပရိမာယ ဒိသာယ</b> = အထက်အရပ်မျက်နှာ၌။<br> <b>သဗ္ဗေ</b> = ခပ်သိမ်းကုန်သော။<br> <b>သတ္တာ</b> = ခန္ဓာ (၅)ပါး၌ ငြိကပ်တွယ်တာခြင်း ရှိကြကုန်သော သတ္တဝါတို့သည်။<br> ။ ပ ။<br> <b>ကမ္မဿကာ</b> = ကံသာလျှင် ကိုယ်ပိုင်ဥစ္စာ ရှိကြကုန်၏။</p> <p>(၃)</p> <p><b>သမန္တာ</b> = ဤစကြဝဠာခွင်ပတ်ဝန်းကျင်မှ။<br> <b>စက္ကဝါဠေသု</b> = အနန္တစကြဝဠာတို့၌။<br> <b>ဥဒ္ဓံ</b> = အထက်အဖို့၌။<br> <b>ယာဝ ဘဝဂ္ဂါ စ</b> = ဘဝဂ်သို့တိုင်အောင်လည်းကောင်း။<br> <b>အဓော</b> = အောက်အဖို့၌။<br> <b>ယာဝ အဝီစိတော စ</b> = အဝီစိသို့တိုင်အောင်လည်းကောင်း။<br> <b>ပထဝီစရာ</b> = မြေ၌ သွားလာကျက်စားကြကုန်သော။<br> (<b>ဥဒကေစရာ</b> = ရေ၌ သွားလာကျက်စားကြကုန်သော။)<br> (<b>အာကာသေစရာ</b> = ကောင်းကင်၌ သွားလာကျက်စားကြကုန်သော။)<br> <b>ယေ သတ္တာ</b> = အကြင်သတ္တဝါတို့သည်။<br> <b>သန္တိ</b> = ရှိကြကုန်၏။<br> <b>တေ</b> = ထိုသတ္တဝါတို့သည်။<br> <b>အဗျာပဇ္ဇာ စ ဟောန္တု</b> = စိတ်ဆင်းရဲခြင်းကင်းကြသည်လည်း ဖြစ်ကြပါစေ။<br> <b>နိဝေရာ စ ဟောန္တု</b> = ဘေးရန်ကင်းကြသည်လည်း ဖြစ်ကြပါစေ။<br> <b>နိဒ္ဒုက္ခာ စ ဟောန္တု</b> = ဆင်းရဲကင်းကြသည်လည်း ဖြစ်ကြပါစေ။<br> <b>နုပ္ပဒ္ဒဝါ စ ဟောန္တု</b> = ဘေးဥပဒ်ကင်းကြသည်လည်း ဖြစ်ကြပါစေ။</p> <p>(၄)</p> <p><b>မယာ</b> = တပည့်တော်သည်။<br> <b>ယံ ကုသလံ</b> = များမြောက်လှသော အကြင်ကုသိုလ်ကို။<br> <b>ပတ္တံ</b> = ဧကန်ဆတ်ဆတ် ရောက်အပ်ရအပ်လေပြီ။<br> <b>တဿ ကုသလဿ</b> = များမြောက်လှသော ထိုကုသိုလ်၏။<br> <b>အာနုဘာဝေန</b> = တန်ခိုးရှိန်စော် အာနုဘော်ကြောင့်။<br> <b>သဗ္ဗေ</b> = ကြွင်းမဲ့ဥဿုံ အလုံးစုံကုန်သော။<br> <b>ပါဏိနော</b> = သက်ရှိများစွာ သတ္တဝါတို့သည်။<br> <b>သဒ္ဓမ္မရာဇဿ</b> = တရားမင်းဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရား၏။<br> <b>သုခါဝဟံ</b> = လူ နတ် နိဗ္ဗာန် သုံးတန်သော ချမ်းသာစက်ကို လက်ရောက်ရအောင် ရွက်ဆောင်ပေတတ်ထသော။<br> <b>ဓမ္မံ</b> = ဟောဖော်မိန့်ညောင်း တရားကောင်းကို။<br> <b>ဉတွာ</b> = အမှန်အတိုင်း သိမြင်ကြ၍။<br> <b>ဝိသုဒ္ဓါယ</b> = ကာမသုခလ္လိက, အတ္တကိလမထာ နှစ်ဖြာသော အယုတ်တရားတို့မှ ဝေးခြားကင်းကွယ် သန့်ရှင်းစင်ကြယ်သော။<br> <b>သုခါယ</b> = လွယ်ကူချမ်းသာစွာသော။<br> <b>ပဋိပတ္တိယာ</b> = အဋ္ဌင်္ဂိက ဖြူစင်လှသား မဇ္ဈိမပဋိပတ် အကျင့်မြတ်ဖြင့်။<br> <b>အသောကံ</b> = စိုးရိမ်ပူဆွေးရခြင်း အလျှင်းမရှိထသော။<br> <b>အနုပါယာသံ</b> = ဥပါယာသ အလောင်အမြိုက်ဘေးလည်း မရှိထသော။<br> <b>ဥတ္တမံ</b> = မြင့်မြတ်ကဲချွန် သာလွန်စွာသော။<br> <b>နိဗ္ဗာနသုခံ</b> = နိဗ္ဗာန်တည်းဟူသော ချမ်းသာသို့။<br> <b>ပါပုဏန္တု</b> = ဆိုက်ရောက်နိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။</p> <p>(၅)</p> <p><b>သဒ္ဓမ္မော</b> = ပရိယတ်, ပဋိပတ်, ပဋိဝေဓဟု သဒ္ဓမ္မတွင်ခေါ် သာသနာတော် သုံးရပ်သည်။<br> <b>စိရံ</b> = များမြောင်ရှည်ကြာ အခါကာလပတ်လုံး။<br> <b>တိဋ္ဌတု</b> = လျှံခြည်ဝေရွှန်း နေစက်ဝန်းသို့ တည်ထွန်းတောက်ပပါစေသတည်း။<br> <b>သဗ္ဗေပိ</b> = ကြွင်းမဲ့ဥဿုံ အလုံးစုံလည်းဖြစ်ကုန်သော။<br> <b>သတ္တာ</b> = လူ နတ် ဗြဟ္မာ သတ္တဝါတို့သည်။<br> <b>ဓမ္မေ</b> = ရှင်စောဘုရား ဟောကြားြွမက်ဖော် တရားတော်၌။<br> <b>သဂါရဝါ ဟောန္တု</b> = ကျောက်ထီးအတူ အလေးမူကြပါစေကုန်သတည်း။<br> <b>ဒေဝေါ</b> = မိုးနတ်မင်းသည်။<br> <b>ကာလေန</b> = ရွာချိန်သင့်ရာ ညဉ့်အခါ၌။<br> <b>သမ္မာ ပဝဿတု</b> = မြို့ပြည်ရွာတို့ သာယာတင့်မော စည်ပင်ပြောအောင် ရွာဖြိုးသွန် ပါစေသတည်း။</p> <p>(၆)</p> <p><b>ပေါရာဏာ</b> = ရှေးအထက်ကျော် အခါသော်က တေဇော်ထွန်းသစ် ဘုန်းရောင် လှစ်ကြကုန်သော။<br> <b>သုရာဇာနော</b> = ဘုရားအလောင်း ရှေးမင်းကောင်းတို့သည်။<br> <b>ပဇံ</b> = တိုင်းသားပြည်သူ ဗိုလ်လူအပေါင်းကို။<br> <b>ဓမ္မေန</b> = ရာဇဓံဆယ်ပါး မင်းကျင့်တရားဖြင့်။<br> <b>ရက္ခိံ သု ယထာ</b> = ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ကုန်သကဲ့သို့။<br> <b>တထေဝ</b> = ထိုဘုရားအလောင်း ရှေးမင်းကောင်းတို့ အတူသာလျှင်။<br> <b>ရာဇာ</b> = သမ္မုတိနတ် တို့မင်းမြတ်သည်။<br> <b>ဣမံ ပဇံ</b> = ပြည်ထောင်စုသား ဤလူအများကို။<br> <b>ဓမ္မေန</b> = ရာဇဓံဆယ်ပါး မင်းကျင့်တရားဖြင့်။<br> <b>အတ္တနော ပဇံ ဣဝ</b> = ရင်မှပေါက်ဖွား မိမိ၏သားကိုကဲ့သို့။<br> <b>ရက္ခတု</b> = မေတ္တာ ကရုဏာ ဖြန့်ချိကာဖြင့် သဒ္ဓါဆော်နှိုး ဗြဟ္မစိုရ်မိုးကို စွေဖြိုးသွန်ကာ စောင့်ရှောက်ချီးပင့်နိုင်ပါစေသတည်း။</p> <p>(၇)</p> <p><b>ဣမာယ ဓမ္မာနုဓမ္မပဋိပတ္တိယာ</b> = ဤ လောကုတ္တရာတရား ကိုးပါးအားလျော်သော ကျင့်ဝတ်ပဋိပတ်ဖြင့်။<br> <b>ဗုဒ္ဓံ ပူဇေမိ</b> = မြတ်စွာဘုရားကို ပူဇော်ပါ၏။ ပ ။<br> <b>ဓမ္မံ ပူဇေမိ</b> = တရားတော်မြတ်ကို ပူဇော်ပါ၏။ ပ ။<br> <b>သံဃံ ပူဇေမိ</b> = သံဃာတော်မြတ်ကို ပူဇော်ပါ၏။<br> <b>အဒ္ဓါ</b> = မချွတ်။<br> <b>ဣမာယ ပဋိပတ္တိယာ</b> = ဤကျင့်ဝတ်ပဋိပတ်ဖြင့်။<br> <b>ဇာတိ-ဇရာ-ဗျာဓိ-မရဏမှာ</b> = ပဋိသန္ဓေနေရခြင်း အိုရခြင်း နာရခြင်း သေရခြင်းမှ။<br> <b>ပရိမုစ္စိဿာမိ</b> = လွတ်မြောက်ပေတော့အံ့။</p> <p>(၈)</p> <p><b>မေ</b> = တပည့်တော်၏။<br> <b>ဣဒံ ပုညံ</b> = ဤနေ့ဤရက်၌ ပြုလုပ်ရသော ကောင်းမှုကုသိုလ်သည်။<br> <b>အာသဝက္ခယာ’ဝဟံ</b> = အာသဝေါတရားတို့၏ကုန်ရာ နိဗ္ဗာန်သို့ ဆောင်နိုင်သည်။<br> <b>ဟောတု</b> = ဖြစ်ပါစေသတည်း။<br> <b>မေ</b> = တပည့်တော်၏။<br> <b>ဣဒံ ပုညံ</b> = ဤနေ့ဤရက်၌ ပြုလုပ်ရသော ကောင်းမှုကုသိုလ်သည်။<br> <b>နိဗ္ဗာနဿ</b> = နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ခြင်း၏။<br> <b>ပစ္စယော</b> = အကြောင်းအထောက်အပံ့သည်။<br> <b>ဟောတု</b> = ဖြစ်ပါစေသတည်း။</p> <p>(၉)</p> <p><b>မမ</b> = တပည့်တော်၏။<br> <b>ပုညဘာဂံ</b> = (ဤနေ့ဤရက်၌ ပြုလုပ်ရသော) ကောင်းမှုကုသိုလ်၏ အဖို့ဘာဂကို။<br> <b>သဗ္ဗသတ္တာနံ</b> = ခပ်သိမ်းကုန်သော သတ္တဝါတို့အား။<br> <b>ဘာဇေမိ</b> = အမျှပေးဝေပါ၏။<br> <b>တေ သဗ္ဗေ</b> = ထို ခပ်သိမ်းကုန်သော သတ္တဝါတို့သည်။<br> <b>မေ</b> = တပည့်တော်နှင့်။<br> <b>သမံ</b> = ထပ်တူထပ်မျှ။<br> <b>ပုညဘာဂံ</b> = ကောင်းမှုကုသိုလ်၏ အဖို့ဘာဂကို။<br> <b>လဘန္တု</b> = ရရှိကြပါစေကုန်သတည်း။</p> <p>သာဓု … သာဓု … သာဓု …။</p> <h3>မဟာနမက္ကာရ ဘုရားရှိခိုး - နိဿယ</h3> <p><b>နံပါတ် (၁) ဂါထာ</b></p> <p>၁။ သုဂတံ သုဂတံ သေဋ္ဌံ၊ ကုသလံကုသလံ ဇဟံ။<br> အမတံ အမတံ သန္တံ၊ အသမံ အသမံ ဒဒံ။<br> သရဏံ သရဏံ လောကံ၊ အရဏံ အရဏံ ကရံ။<br> အဘယံ အဘယံ ဌာနံ၊ နာယကံ နာယကံ နမေ။</p> <p><b>သုဂတံ</b> = စကားခြောက်ခွန်း လူ၌ထွန်းလည်း လေးခွန်းကိုပယ် နှစ်ခွန်း တယ်သဖြင့် ကျိုးရှိ ဟုတ်မှန် အဖိုးတန်သည့် ကောင်းမွန် မှန်ကန်သော စကားကိုလည်း ပြောဆိုတော်မူတတ်ထသော။<br> <b>သုဂတံ</b> = ငါးဖြာ အာရုံ ကာမဂုဏ်နှင့် ကံ-ကိလေသာ ငါးခန္ဓာတို့မှ ကင်းဆိတ်ရာ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဘေးရန်ကင်းကွာ အေးချမ်းသာသည့် ခေမာသောင်ကမ်း နိဗ္ဗာန်နန်း သို့လည်း ကြွမြန်းတော်မူတတ်ထသော။<br> <b>သေဋ္ဌံ</b> = ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ အရိယာသာဝကတို့၏ သီလ-သမာဓိ-ပညာဂုဏ်-သိက္ခာထက် ကဲသာလွန်မြတ် သီလ-သမာဓိ-ပညာ ဂုဏ်သကတ်ကြောင့် အထူးသဖြင့် ချီးမွမ်းအပ် မြတ်တော်မူထသော။<br> <b>ကုသလံကုသလံ</b> = သံသရာဝဋ် ခန္ဓာညွှတ်မှ မကျွတ်လွတ်ရန် အဖန်ဖန် အထပ်ထပ် လည်ပတ်စေတတ်သည့် အပြစ်မဲ့ငြား ကုသိုလ်တရားနှင့် အပြစ်ရှိငြား အကုသိုလ် တရားကို။<br> <b>ဇဟံ</b> = အရဟတ္တမဂ် ဉာဏ်သန်လျက်ဖြင့် ပျက်ပျက်ကုန်စင် ခုတ်ထွင်ရှင်းလင်း မြစ်မကြွင်းအောင် ပယ်ရှင်းသုတ်သင်ကာ စွန့်ပယ်တော်မူပြီးထသော။<br> <b>အမတံ</b> = လေးပါးသော မဂ်ဉာဏ်, လေးပါးသော ဖိုလ်ဉာဏ်ဖြင့် မသေရာ အမြိုက်နိဗ္ဗာန်သို့ ဆိုက်ရောက်တော်မူပြီးသည့် အဖြစ်ကြောင့် နောက်ထပ် တစ်ဖန် သေကျေပျက်စီးရခြင်းမှလည်း ကင်းတော်မူထသော။<br> <b>အမတံ</b> = အရဟတ္တဖိုလ်သမာပတ်ကို အလိုရှိတိုင်း ဝင်စားတော်မူနိုင်သဖြင့် အမြိုက်အရသာနှင့်လည်း ပြည့်စုံတော်မူပြီးထသော။<br> <b>သန္တံ</b> = ကိလေသာအပူမီးတို့ကို မဂ်အရဟတ် ရေစင်မြတ်ဖြင့် ငြှိမ်းသတ်တော် မူပြီးသည့်အဖြစ်ကြောင့် ကိလေသာဟူ အပူမလိမ်း အငြိမ်းကြီး ငြိမ်းအေးတော် မူသော ကိုယ်စိတ်လည်း ရှိတော်မူထသော။<br> <b>အသမံ</b> = သောင်းလောက ဓာတ်တစ်ခွင်ဝယ် သီလဂုဏ် သမာဓိဂုဏ် ပညာဂုဏ် တို့ဖြင့် တူညီသူ မရှိခြင်းကြောင့် အတုလည်း မရှိထသော။<br> <b>အသမံ</b> = ကာမဂုဏ်ချမ်းသာ ဈာန်ချမ်းသာ ဝိပဿနာချမ်းသာတို့နှင့် မတူညီသဖြင့် အတုမရှိသော မဂ်ချမ်းသာ ဖိုလ်ချမ်းသာ နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာကို။<br> <b>ဒဒံ</b> = ရရာရကြောင်း ရောက်ရာရောက်ကြောင်း နည်းလမ်းကောင်းဟု ခေါ်ဆို အပ်သော မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး ကျင့်စဉ်တရားကို ဟောကြားပြသ ဆိုဆုံးမလျက် ပေးသနား တော်မူတတ်ထသော။<br> <b>သရဏံ</b> = လူသုံးဦးတို့၏ ကိုးကွယ်အားထားရာလည်း ဖြစ်တော်မူထသော။<br> <b>လောကံ</b> = သတ္တလောက သင်္ခါရလောက ဩကာသလောကတည်းဟူသော လောကသုံးရပ်ကို။<br> <b>သရဏံ</b> = ပြက်ပြက်ကုန်စင် လင်းလင်းထင်လျက် ထွင်းဖောက်သိမြင်တော် မူတတ်ထသော။<br> <b>အရဏံ</b> = မဂ်အရဟတ် ရေစင်မြတ်ဖြင့် ဆေးကြောအပ်ပြီးသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ကိလေသာတည်းဟူသော မြူလည်း ကင်းစင်တော်မူပြီးထသော။<br> <b>အရဏံ</b> = ကျွတ်ထိုက်သသူ ဝေနေယျကြာ သတ္တဝါတို့၏ သန္တာန်၌ ကိလေသာမြူ၏ ကင်းစင်ခြင်းကို။<br> <b>ကရံ</b> = ကင်းရာကင်းကြောင်း နည်းလမ်းကောင်းကို ညွှန်ကြားပြသ ဆိုဆုံးမလျက် ကင်းအောင် ပြုတော်မူတတ်ထသော။<br> <b>အဘယံ</b> = ဇာတိ-ဇရာ-ဗျာဓိ-မရဏ အစဖြာသည့် ဘေးဒုက္ခ အဝဝလည်း ရှိတော် မမူထသော။<br> <b>အဘယံ</b> = ဇာတိ-ဇရာ-ဗျာဓိ-မရဏ အစဖြာသည့် ဘေးဒုက္ခ အဝဝတို့၏ မရှိရာ ဖြစ်သော။<br> <b>ဌာနံ</b> = နိဗ္ဗာန်အရပ်သို့။<br> <b>နာယကံ</b> = သတ္တဝါတို့ကိုလည်း မဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ်ကို ရရာရကြောင်း နည်းလမ်းကောင်းကို ဟောကြားပြသ ဆိုဆုံးမလျက် ရောက်အောင် ပို့ဆောင်တော် မူတတ်ထသော။<br> <b>နာယကံ</b> = လူသုံးဦးတို့၏ အကြီးအမှူး အဦးအခိုင် ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို။<br> <b>အဟံ</b> = တပည့်တော်သည်။<br> <b>နမေ</b> = နမာမိ = ကာယ ဝစီ မနောချီလျက် အဉ္ဇလီရိုကျိုး လက်ဆယ်ဖြာ ထိပ်မှာ မိုး၍ ရှိခိုးဦးညွှတ်ပါ၏ မြတ်စွာဘုရား။</p> <p><b>နံပါတ် (၂) ဂါထာ</b></p> <p>၂။ နယနသုဘဂကာယင်္ဂံ၊ မဓုရဝရသရောပေတံ။<br> အမိတဂုဏဂဏာဓာရံ၊ ဒသဗလမတုလံ ဝန္ဒေ။</p> <p><b>နယနသုဘဂကာယင်္ဂံ</b> = ဖူးမြင်ရသူတို့၏ မျက်စိအား တင့်တယ်သော (၃၂) ပါးသော ယောက်ျားမြတ်တို့၏ လက္ခဏာတော်ကြီး, (၈၀)သော လက္ခဏာတော်ငယ် တို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်အပ်သော ကိုယ်အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းလည်း ရှိတော်မူထသော။<br> <b>မဓုရဝရသရောပေတံ</b> = ဗြဟ္မာမင်း၏ အသံကဲ့သို့ အင်္ဂါရှစ်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ချိုမြိန် ကောင်းမြတ်သော အသံတော်နှင့်လည်း ပြည့်စုံတော်မူထသော။<br> <b>အမိတဂုဏဂဏာဓာရံ</b> = မနှိုင်းယှဉ်အပ် မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော သီလဂုဏ်ကျေးဇူး သမာဓိဂုဏ်ကျေးဇူး ပညာဂုဏ်ကျေးဇူး အစရှိသည့် ဂုဏ်ကျေးဇူးတော် အပေါင်း၏ တည်ရာလည်း ဖြစ်တော်မူထသော။<br> <b>အတုလံ</b> = သီလ အစရှိသော ဂုဏ်ကျေးဇူးတို့ကြောင့် တစ်စုံတစ်ယောက်သော သူနှင့်မျှ တူတော်မမူထသော။<br> <b>ဒသဗလံ</b> = ကိုယ်တော်အား (၁၀)ပါး, ဉာဏ်တော်အား (၁၀)ပါးနှင့် ပြည့်စုံတော် မူသော မြတ်စွာဘုရားကို။<br> <b>အဟံ</b> = တပည့်တော်သည်။<br> <b>ဝန္ဒေ</b> = ဝန္ဒာမိ = သဒ္ဓါရိုကျိုး မာန်စွယ်ချိုး၍ ရှိခိုးဦးညွှတ်ပါ၏ မြတ်စွာဘုရား။</p> <p><b>နံပါတ် (၃) ဂါထာ</b></p> <p>၃။ ယော ဗုဒ္ဓေါ ဓိတိမာညဓာရကော၊ သံသာရေ အနုဘောသိ ကာယိကံ။<br> ဒုက္ခံ စေတသိကဉ္စ လောကတော၊ တံ ဝန္ဒေ နရဒေဝမင်္ဂလံ။</p> <p><b>ဓိတိမာ</b> = အရပ်လေးမျက်နှာတို့မှ လာသော လေပြင်း မုန်တိုင်းတို့ကြောင့် တုန်လှုပ်ခြင်းမရှိ ငြိမ်သက်စွာ တည်ရှိသော မြင်းမိုရ်တောင်မင်းကဲ့သို့ ဆန့်ကျင်ဘက် မိစ္ဆာဝါဒ လေပြင်းမုန်တိုင်း, ဣဋ္ဌလောကဓံ အနိဋ္ဌလောကဓံ လေပြင်းမုန်တိုင်း တို့ကြောင့် တုန်လှုပ်ခြင်းမရှိ တည်ကြည်သော သမာဓိလည်း ရှိတော်မူထသော။<br> <b>အညဓာရကော</b> = ကိလေသာတို့မှ လွတ်မြောက်မှု (ဝိမုတ္တိ)ဟု ခေါ်ဆိုအပ်သော အရဟတ္တဖိုလ်ထီးဖြူကို ဆောင်တော်မူတတ်ထသော။<br> <b>ယော ဗုဒ္ဓေါ</b> = သစ္စာလေးရပ် တရားမြတ်ကို ကိုယ်တော်တိုင် ထွင်းဖောက် သိမြင်တော်မူပြီးသည်ဖြစ်၍ ကျွတ်ထိုက်သသူ နတ်လူဗြဟ္မာ ဝေနေယျကြာ သတ္တဝါ အပေါင်းကိုလည်း သစ္စာလေးရပ် တရားမြတ်ကို ထွင်းဖောက်သိမြင် စေတော်မူတတ် သောကြောင့် “ဗုဒ္ဓ”ဟူသော အမည်တော်ကို ရရှိတော်မူသော အကြင် မြတ်စွာဘုရားသည်။<br> <b>သံသာရေ</b> = ခန္ဓာ-အာယတန-ဓာတ်တို့၏ အဆက်မပြတ်ဖြစ်ရာ သံသရာအတွင်း၌။<br> [<b>သံသရန္တော</b> = ကျင်လည်ခဲ့ရစဉ်။<br> <b>သံသာရဝဋ္ဋေ</b> = သံသရာ ဝဲဩဃ ရေယဉ်ကြော၌။<br> <b>နိမုဂ္ဂါနံ</b> = နစ်မြုပ်၍ နေကြရကုန်သော။<br> <b>သတ္တာနံ</b> = ခပင်းများစွာ သတ္တဝါတို့အား။<br> <b>အနုဒယာယ</b> = ရင်ဝယ်သားပမာ အစဉ်ကွယ်ကာ သနားစောင့်ရှောက်လိုသော မဟာကရုဏာတော်ဖြင့်။<br> <b>သံသာရဝဋ္ဋဒုက္ခတော</b> = သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲဒုက္ခ အဝဝမှ။<br> <b>ပမောစေတုကာမော</b> = ကျွတ်စေလို လွတ်စေလိုသော သမ္မာဆန္ဒတော်ဓာတ် အလွန် ပြင်းပြသည်ဖြစ်၍။<br> <b>ကပ္ပသတသဟဿာဓိကာနိ</b> = ကမ္ဘာတစ်သိန်းအလွန်ရှိကုန်သော။<br> <b>စတ္တာရိ အသင်္ချေယျာနိ</b> = လေးသင်္ချေတို့ ကာလပတ်လုံး။<br> <b>အတိဒုက္ကရာနိ</b> = အင်္ဂါ ခြေလက် ကိုယ်အသက်တို့ကိုပင် စွန့်လွှတ်ကာ အလွန့် အလွန် ခဲယဉ်းစွာ ဖြည့်ကျင့် ဆည်းပူးတော်မူအပ်ကုန်သော။<br> <b>သမတိံသ ပါရမိယော</b> = ပါရမီ, ဥပပါရမီ, ပရမတ္ထပါရမီဟု ဆိုအပ်ကုန်သော အမျှ သုံးဆယ်ကုန်သော ပါရမီတော်မြတ်အပေါင်းတို့ကိုလည်းကောင်း။<br> <b>ပဉ္စ မဟာပရိစ္စာဂေ</b> = ငါးပါးကုန်သော စွန့်ခြင်းကြီးတို့ကိုလည်းကောင်း။<br> <b>ကရောန္တော</b> = ဖြည့်ကျင့် ဆည်းပူးတော်မူလျက်။]<br> <b>လောကတော</b> = ကျွတ်ထိုက်သသူ နတ်လူဗြဟ္မာ ဝေနေယျကြာ သတ္တဝါတို့ကို သံသရာ ဝဲဩဃမှ ထုတ်ဆောင် ကယ်တင်လိုခြင်း တည်းဟူသော အကြောင်းကြောင့်။<br> <b>ကာယိကံ ဒုက္ခဉ္စ</b> = ကိုယ်တော်ကို အမှီပြု၍ ဖြစ်ပေါ်လာသော ဆင်းရဲဒုက္ခ အဝဝကို လည်းကောင်း။<br> <b>စေတသိကံ ဒုက္ခဉ္စ</b> = စိတ်အစဉ်တော်ကို အမှီပြု၍ ဖြစ်ပေါ်လာသော ဆင်းရဲဒုက္ခ အဝဝကိုလည်းကောင်း။<br> <b>အနုဘောသိ</b> = အစဉ် ခံစားတော်မူခဲ့လေပြီ။<br> <b>နရဒေဝမင်္ဂလံ</b> = လူနတ်ဗြဟ္မာ သတ္တဝါတို့၏ မွန်မြတ်သော မင်္ဂလာတစ်ဆူ ဖြစ်တော်မူပေသော။<br> <b>တံ ဗုဒ္ဓံ</b> = ထိုမြတ်စွာဘုရားကို။<br> <b>အဟံ</b> = တပည့်တော်သည်။<br> <b>ဝန္ဒေ</b> = ဝန္ဒာမိ = သဒ္ဓါရိုကျိုး လက်ဆယ်ဖြာ ထိပ်မှာမိုး၍ ရှိခိုးဦးညွှတ်ပါ၏ မြတ်စွာဘုရား။</p> <p><b>နံပါတ် (၄) ဂါထာ</b></p> <p>၄။ ဗာတ္တိံသတိလက္ခဏစိတြဒေဟံ၊ ဒေဟဇ္ဇုတိနိဂ္ဂတပဇ္ဇလန္တံ။<br> ပညာဓိတိသီလဂုဏောဃဝိန္ဒံ၊ ဝန္ဒေ မုနိမန္တိမဇာတိယုတ္တံ။</p> <p><b>ဗာတ္တိံသတိလက္ခဏစိတြဒေဟံ</b> = သုံးဆယ့်နှစ်ပါးသော ယောက်ျားမြတ်တို့၏ လက္ခဏာတော်တို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားအပ်သော ဆန်းကြယ်သော ကိုယ်တော် လည်း ရှိတော်မူထသော။<br> <b>ဒေဟဇ္ဇုတိနိဂ္ဂတပဇ္ဇလန္တံ</b> = ကိုယ်တော်မှ ပြိုးပြိုးပြက်ပြက် တလက်လက် ထွက်ပေါ်လာသော ရောင်ခြည်တော် ခြောက်သွယ်တို့ဖြင့် တပြောင်ပြောင် ထွန်းတောက်ပတော်မူထသော။<br> <b>ပညာဓိတိသီလဂုဏောဃဝိန္ဒံ</b> = သူမတူသော ပညာဂုဏ် သမာဓိဂုဏ် သီလဂုဏ် အပေါင်းကိုလည်း ရတော်မူပြီးထသော။<br> <b>အန္တိမဇာတိယုတ္တံ</b> = အဆုံးစွန်သော ဘဝနှင့်လည်း ယှဉ်တော်မူပြီးထသော။<br> <b>မုနိံ</b> = အဂါရိယမုနိ, အနဂါရိယမုနိ, သေက္ခမုနိ, အသေက္ခမုနိ, ပစ္စေကမုနိ ဟူသော မုနိငါးမျိုးတို့ထက် ကဲသာလွန်မြတ်သော မုနိမုနိဖြစ်တော်မူသော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓ ဘုရားရှင်ကို။<br> <b>အဟံ</b> = တပည့်တော်သည်။<br> <b>ဝန္ဒေ</b> = ဝန္ဒာမိ = သဒ္ဓါရိုကျိုး လက်ဆယ်ဖြာ ထိပ်မှာမိုး၍ ရှိခိုးဦးညွှတ်ပါ၏ မြတ်စွာဘုရား။</p> <p><b>နံပါတ် (၅) ဂါထာ</b></p> <p>၅။ ပါတောဒယံ ဗာလဒိဝါကရံဝ၊ မဇ္ဈေ ယတီနံ လလိတံ သိရီဟိ။<br> ပုဏ္ဏိန္ဒုသင်္ကာသမုခံ အနေဇံ၊ ဝန္ဒာမိ သဗ္ဗညုမဟံ မုနိန္ဒံ။</p> <p><b>ပါတောဒယံ</b> = နံနက်အခါ၌ တက်လတ်သော။<br> <b>ဗာလဒိဝါကရံဝ</b> = တက်သစ်စ နေလုလင်ကဲ့သို့။<br> <b>ယတီနံ</b> = သမထ ဝိပဿနာ အစဖြာသည့် ကုသိုလ်တရားတို့ကို အပတ်တကုတ် ကြိုးစားအားထုတ်ကြကုန်သော ရဟန်းတော်တို့၏။<br> <b>မဇ္ဈေ</b> = အလယ်၌။<br> <b>သိရီဟိ</b> = (၃၂)ပါးသော ယောက်ျားမြတ်တို့၏ လက္ခဏာတော်ကြီး, (၈၀)သော လက္ခဏာတော်ငယ်တို့မှ ထွက်ပေါ်လာသော ရောင်ခြည်တော် ခြောက်သွယ်တို့ဖြင့် ကိုယ်အင်္ဂါတို့၏ တင့်တယ်စံပယ်ခြင်းသို့ ရောက်ရှိနေကြကုန်သော ကျက်သရေ မင်္ဂလာတို့ဖြင့်။<br> <b>လလိတံ</b> = တင့်တယ်စံပယ်တော်မူထသော။<br> <b>ပုဏ္ဏိန္ဒုသင်္ကာသမုခံ</b> = တစ်ထောင်သော ရောင်ခြည်တို့ဖြင့် အသရေရှိလှသော လပြည့်ဝန်းနှင့် တူသော, လက္ခဏာတော်ကြီး လက္ခဏာတော်ငယ် အသွယ်သွယ် တို့မှ ထွက်ပေါ်လာသော ရောင်ခြည်တော်တို့ဖြင့် တင့်တယ်သော မျက်နှာတော် လည်း ရှိတော်မူထသော။<br> <b>အနေဇံ</b> = တဏှာတည်းဟူသော မြူအညစ်အကြေးလည်း ကင်းစင်တော် မူပြီးထသော။<br> <b>သဗ္ဗညုံ</b> = သင်္ခါရ, ဝိကာရ, လက္ခဏ, နိဗ္ဗာန်, ပညတ်တည်းဟူသော ခပ်သိမ်းဥဿုံ အလုံးစုံကုန်သော ဉေယျဓမ်တရား (၅)ပါးတို့ကိုလည်း ပြက်ပြက်ကုန်စင် ထိုးထွင်း သိမြင်တော်မူပြီးထသော။<br> <b>မုနိန္ဒံ</b> = ရဟန်းတို့ကို အစိုးရတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို။<br> <b>အဟံ</b> = တပည့်တော်သည်။<br> <b>ဝန္ဒာမိ</b> = သဒ္ဓါရိုကျိုး လက်ဆယ်ဖြာ ထိပ်မှာ မိုး၍ ရှိခိုး ဦးညွှတ်ပါ၏ မြတ်စွာဘုရား။</p> <p><b>နံပါတ် (၆) ဂါထာ</b></p> <p>၆။ ဥပေတပုညော ဝရဗောဓိမူလေ၊ သသေနမာရံ သုဂတော ဇိနိတွာ။<br> အဗောဇ္ဈိ ဗောဓိံ အရုဏောဒယမှိ၊ နမာမိ တံ မာရဇိနံ အဘင်္ဂံ။</p> <p><b>ဥပေတပုညော</b> = ပါရမီ (၁၀)ပါး, အပြား (၃၀)သော ပြည့်စုံသော ဘုန်းတော်လည်း ရှိတော်မူထသော။<br> <b>ယော သုဂတော</b> = ကောင်းမြတ် တင့်တယ်တော်မူသည့် နိဗ္ဗာန်အရပ်သို့ ကြွသွားတော်မူတတ်ခြင်းတည်းဟူသော အကြောင်းကြောင့် “သုဂတ” အမည် ရှိတော်မူသော အကြင် မြတ်စွာဘုရားသည်။<br> <b>ဝရဗောဓိမူလေ</b> = ဗောဓိပင်ခြေ မြတ်သော ပလ္လင်ဗွေထက်၌။<br> <b>သသေနမာရံ</b> = စစ်သည်ဗိုလ်ပါနှင့် တကွသော မိုးနတ်သား မာရ်နတ်မင်းကို။<br> <b>ဇိနိတွာ</b> = ကဆုန်လပြည့် ဗုဒ္ဓနေ့ဝယ် နေမဝင်မီ အချိန်မှာပင်လျှင် ပါရမီ ဘုန်းတော် တို့၏ စွမ်းအားရှိန်စော် အာနုဘော်ကြောင့် အောင်မြင်တော်မူပြီးသည်ဖြစ်၍။<br> <b>အရုဏောဒယမှိ</b> = နေအရုဏ် တက်သော အချိန်အခါကာလ၌။<br> <b>ဗောဓိံ</b> = ကဲသာလွန်ဘိ တုမရှိသည့် အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ် သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော် တည်းဟူသော သမ္မာသမ္ဗောဓိဉာဏ်တော်မြတ်ကို (ဝါ) အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ် တည်း ဟူသော သမ္မာသမ္ဗောဓိ ဉာဏ်တော်မြတ်ဖြင့် ထိုးထွင်းသိမြင်အပ်သည့် သစ္စာ လေးရပ် တရားမြတ်ကို။<br> <b>အဗောဇ္ဈိ</b> = ထွင်းဖောက် သိမြင်တော်မူခဲ့လေပြီ။<br> <b>မာရဇိနံ</b> = ဒေဝပုတ္တမာရ်, ကိလေသမာရ်, ခန္ဓမာရ်, မစ္စုမာရ်, အဘိသင်္ခါရမာရ် တည်းဟူသော မာရ်ငါးပါးကို အောင်မြင်တော်မူပြီးထသော။<br> <b>အဘင်္ဂံ</b> = ငါးတန်သော မာရ်စစ်သည်တို့သည် မဖျက်ဆီးအပ် မဖျက်ဆီးနိုင်ထသော။<br> <b>တံ သုဂတံ</b> = “သုဂတ” ခေါ်ဆိုသည့် ထိုမြတ်စွာဘုရားကို။<br> <b>အဟံ</b> = တပည့်တော်သည်။<br> <b>နမာမိ</b> = ကာယ ဝစီ မနောချီလျက် အဉ္ဇလီရိုကျိုး လက်ဆယ်ဖြာ ထိပ်မှာမိုး၍ ရှိခိုးဦးညွှတ်ပါ၏ မြတ်စွာဘုရား။</p> <p><b>နံပါတ် (၇) ဂါထာ</b></p> <p>၇။ ရာဂါဒိဆေဒါမလဉာဏခဂ္ဂံ၊ သတီသမညာဖလကာဘိဂါဟံ။<br> သီလောဃလင်္ကာရဝိဘူသိတံ တံ၊ နမာမိဘိညာဝရမိဒ္ဓုပေတံ။</p> <p><b>ရာဂါဒိဆေဒမလဉာဏခဂ္ဂံ</b> = ရာဂစသော ကိလေသာတို့ကို ပယ်ဖြတ်တတ်သော, ကိလေသာအညစ်အကြေး ကင်းသော (သစ္စာလေးရပ် တရားမြတ်ကို ထွင်းဖောက် သိမြင်တတ်သော) အရဟတ္တမဂ် ဉာဏ်သန်လျက်လည်း ရှိတော်မူထသော။<br> <b>သတိဿမညာဖလကာဘိဂါဟံ</b> = သမ္မာသတိ အမည်ရှိသော ကာကိုလည်း မြဲစွာ စွဲကိုင်တော်မူထသော။<br> <b>သီလောဃလင်္ကာရဝိဘူသိတံ</b> = လောကုတ္တရာ သီလအပေါင်းတည်းဟူသော ချပ်ဝတ်တန်ဆာတို့ဖြင့် တင့်တယ်စွာ တန်ဆာဆင်တော်မူပြီးထသော။<br> <b>အဘိညာဝရမိဒ္ဓုပေတံ</b> = အဘိညာဏ်တည်းဟူသော မြတ်သော တန်ခိုး ဣဒ္ဓိပါဒ် နှင့်လည်း ပြည့်စုံတော်မူပြီးသော။<br> <b>တံ ဗုဒ္ဓံ</b> = ထိုမြတ်စွာဘုရားကို။<br> <b>အဟံ</b> = တပည့်တော်သည်။<br> <b>နမာမိ</b> = ကာယ ဝစီ မနောချီလျက် အဉ္ဇလီရိုကျိုး လက်ဆယ်ဖြာ ထိပ်မှာမိုး၍ ရှိခိုးဦးညွှတ်ပါ၏ မြတ်စွာဘုရား။</p> <p><b>နံပါတ် (၈) ဂါထာ</b></p> <p>၈။ ဒယာလယံ သဗ္ဗဓိ ဒုက္ကရံ ကရံ၊ ဘဝဏ္ဏဝါတိက္ကမမဂ္ဂတံ ဂတံ။<br> တိလောကနာထံ သုသမာဟိတံ ဟိတံ၊ သမန္တစက္ခုံ ပဏမာမိ တံမိတံ။</p> <p><b>ဒယာလယံ</b> = မဟာကရုဏာတော် မေတ္တာတော်၏ တည်ရာလည်း ဖြစ်တော်မူ ထသော။<br> <b>သဗ္ဗဓိ</b> = ခပ်သိမ်းသော ကိုယ်တော်၏ အဖြစ်၌။<br> <b>ဒုက္ကရံ</b> = ပါရမီဆယ်ပါး အပြားသုံးဆယ်, သုံးသွယ်စရိယ, ငါးဝသော စွန့်ခြင်းကြီး အစ ရှိသည့် အလွန်ပြုနိုင်ခဲသည့် ခဲယဉ်းသော အမှုကို။<br> <b>ကရံ</b> = သဗ္ဗညုတဉာဏ် ရဖို့ရန်ဟု စိတ်သန်ရည်စူး သဒ္ဓါထူးဖြင့် ဆည်းပူးရှာမှီး ပြုစုတော်မူပြီးထသော။<br> <b>ဘဝဏ္ဏဝါတိက္ကမံ</b> = ကာမ ရူပ အရူပတည်းဟူသော ဘဝသုံးထပ် ဘုံသုံးရပ် သမုဒ္ဒရာမှ ကျော်လွှားလွန်မြောက်တော်မူပြီးထသော။<br> <b>အဂ္ဂတံ</b> = သူမတူသော သီလ သမာဓိ ပညာဂုဏ်သကတ်ကြောင့် လူ နတ် ဗြဟ္မာ သတ္တဝါတို့ထက် ကဲသာလွန်မြတ်သည်၏ အဖြစ်သို့။<br> <b>ဂတံ</b> = ရောက်တော်မူပြီးထသော။<br> <b>တိလောကနာထံ</b> = လူ နတ် နိဗ္ဗာန် သုံးတန်သော ချမ်းသာသုခကို ရရာရကြောင်း နည်းလမ်းကောင်းကို ညွှန်ကြားပြသ ဆိုဆုံးမတော်မူတတ်သဖြင့် ဗြဟ္မာ နတ် လူ သုံးဘုံသူတို့၏ ကိုးကွယ်အားထားရာ အစစ် အဖြစ်ကြီး ဖြစ်တော်မူထသော။<br> <b>သုသမာဟိတံ</b> = အရပ်လေးမျက်နှာတို့မှလာသော လေပြင်းမုန်တိုင်းတို့ကြောင့် တုန်လှုပ်ခြင်းမရှိ မြဲခိုင်စွာ တည်ရှိသော မြင်းမိုရ်တောင်မင်းကဲ့သို့ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ လေပြင်း မုန်တိုင်း လောကဓံလေပြင်းမုန်တိုင်းတို့ကြောင့် တုန်လှုပ်ခြင်း အလျဉ်းပင် မရှိသည် ဖြစ်၍ မြဲခိုင်စွာဘိ ကောင်းစွာ တည်ကြည်သော သမာဓိလည်း ရှိတော်မူထသော။<br> <b>ဟိတံ</b> = လူ နတ် ဗြဟ္မာ သတ္တဝါတို့၏ လောကီ လောကုတ္တရာ နှစ်ဖြာသော အကျိုးစီးပွားချမ်းသာကိုလည်း ရွက်ဆောင်တော်မူတတ်ထသော။<br> <b>သမန္တစက္ခုံ</b> = သဗ္ဗညုတ ဉာဏ်တော်မြတ်တည်းဟူသော ထက်ဝန်းကျင် သိမြင်နိုင်စွမ်း ရှိသော သမန္တစက္ခုလည်း ရှိတော်မူထသော။<br> <b>အမိတံ</b> = မနှိုင်းယှဉ်အပ် မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော သီလဂုဏ် သမာဓိဂုဏ် ပညာဂုဏ် လည်း ရှိတော်မူထသော။<br> <b>တံ ဗုဒ္ဓံ</b> = ထိုမြတ်စွာဘုရားကို။<br> <b>အဟံ</b> = တပည့်တော်သည်။<br> <b>ပဏမာမိ</b> = ရိုသေမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးဦးညွှတ်ပါ၏ မြတ်စွာဘုရား။</p> <p><b>နံပါတ် (၉) ဂါထာ</b></p> <p>၉။ တဟိံ တဟိံ ပါရမိသဉ္စယံ စယံ၊ ဂတံ ဂတံ သဗ္ဘိ သုခပ္ပဒံ ပဒံ။<br> နရာနရာနံ သုခသမ္ဘဝံ ဘဝံ၊ နမာနမာနံ ဇိနပုင်္ဂဝံ ဂဝံ။</p> <p><b>တဟိံ တဟိံ</b> = ထိုထိုသို့သော ဘုံဘဝ ထိုထိုသို့သော ကိုယ်တော်၏ အဖြစ်၌။<br> <b>ပါရမိသဉ္စယံ</b> = ပါရမီ ဥပပါရမီ ပရမတ္ထပါရမီတည်းဟူသော အမျှသုံးဆယ်သော ပါရမီတော်မြတ်အပေါင်းကို။<br> <b>စယံ</b> = သဗ္ဗညုတဉာဏ် ရဖို့ရန်ဟု စိတ်သန်ရည်စူး သဒ္ဓါထူးဖြင့် ဆည်းပူးတော်မူပြီး ထသော။<br> <b>သဗ္ဘိ</b> = ကိလေသာ အပူမီးတို့ကို ငြိမ်းအေးလိုကြောင်း သမ္မာဆန္ဒကောင်း ရှိကြသည့် သန္တ (သပ္ပုရိသ) အမည်ရသည့် သူတော်ကောင်းတို့သည်။<br> <b>ဂတံ</b> = ကိလေသာ အပူငြိမ်းကြောင်း တရားကောင်းကို ရလိမ့်ဧကန် စင်စစ်မှန်ဟု အကယ်တိတိ ဉာဏ်ပညာမျက်စိဖြင့် တွေ့မြင်သိရှိသည်ဖြစ်၍ ဆည်းကပ်ကိုးကွယ် အပ်ထသော။<br> <b>သုခပ္ပဒံ</b> = အစ္စန္တသုခ အမည်ရသည့် တကယ့်ချမ်းသာထူး ချမ်းသာမြတ်ကြီး၏ တည်ရာဖြစ်တော်မူသော။<br> <b>ပဒံ</b> = အရိယာ သူတော်ကောင်းတို့သည် အာရုံပြုသည်၏ အစွမ်းအားဖြင့် ရောက်တော်မူအပ်သော နိဗ္ဗာန်တရားတော်မြတ်သို့။<br> <b>ဂတံ</b> = ရောက်တော်မူပြီးထသော။<br> <b>နရာနရာနံ</b> = ကျွတ်ထိုက်သသူ နတ်လူဗြဟ္မာ သတ္တဝါတို့၏။<br> <b>သုခသမ္ဘဝံ</b> = လောကီ လောကုတ္တရာ ချမ်းသာသုခ အဝဝကို ရခြင်း ရောက်ခြင်း၏ အကြောင်းရင်းစစ် ဧကန်ဖြစ်ပေသော ဒါန သီလ သမထ ဝိပဿနာ အစဖြာသည့် ကုသိုလ်ဆယ်ခု မြတ်ကောင်းမှုကို။<br> <b>ဘဝံ</b> = မဟာကရုဏာတော် ပြဓာန်းသော ဒေသနာဉာဏ်တော်မြတ်ဖြင့် “ဤသို့ ပြုရ မြတ်ပုည”ဟု ညွှန်ကြားပြသ ဆိုဆုံးမလျက် ဖြစ်စေတော်မူတတ်ထသော။<br> <b>အနမာနံ</b> = ရိုသေသမှု ညွှတ်ကိုင်းမှုကို အလျဉ်းပင် မပြုသော။<br> <b>ဂဝံ</b> = နွားနှင့် တူသော သူမိုက်ကို။<br> <b>ဇိနပုင်္ဂဝံ</b> = မေတ္တာရေချမ်း ပက်ကာဖျန်းလျက် အောင်တော်မူတတ်သည့် ယောက်ျားမြတ် ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို။<br> <b>နမေ</b> = နမာမိ = ကာယ ဝစီ မနောချီလျက် အဉ္ဇလီရိုကျိုး လက်ဆယ်ဖြာ ထိပ်မှာ မိုး၍ ရှိခိုးဦးညွှတ်ပါ၏ မြတ်စွာဘုရား။</p> <p><b>နံပါတ် (၁၀) ဂါထာ</b></p> <p>၁၀။ မဂ္ဂင်္ဂနာဝံ မုနိဒက္ခနာဝိကော၊ ဤဟာဖိယံ ဉာဏကရေန ဂါဟကော။<br> အာရုယှ ယော တာယ ဗဟူ ဘဝဏ္ဏဝါ၊ တာရေသိ တံ ဗုဒ္ဓမဃပ္ပဟံ နမေ။</p> <p><b>ဤဟာဖိယံ</b> = ဝီရိယတည်းဟူသော တက်မကို။<br> <b>ဉာဏကရေန</b> = သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်မြတ် တည်းဟူသော လက်တော်ဖြင့်။<br> <b>ဂါဟကော</b> = မြဲမြံစွာ ကိုင်စွဲထားတော်မူသော။<br> <b>ယော မုနိဒက္ခနာဝိကော</b> = အကြင် မုနိထွတ်ထား မြတ်စွာဘုရားတည်း ဟူသော လိမ္မာလှစွာသော သင်္ဘောလှေမှူးသည်။<br> <b>မဂ္ဂင်္ဂနာဝံ</b> = မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး အကျင့်မြတ်တရားတည်းဟူသော သင်္ဘော လှေထက်သို့။<br> <b>အာရုယှ</b> = တက်စီးတော်မူပြီး၍။<br> <b>တာယ</b> = ထိုမဂ္ဂင်ရှစ်ပါး အကျင့်မြတ်တရားတည်းဟူသော သင်္ဘောလှေဖြင့်။<br> <b>ဗဟူ</b> = ကျွတ်ထိုက်သသူ နတ် လူ ဗြဟ္မာ ဝေနေယျများစွာ သတ္တဝါတို့ကို။<br> <b>ဘဝဏ္ဏဝါ</b> = ကူးခတ်လွန်မြောက်ဖို့ရန် အလွန် ခဲယဉ်းလှစွာသော အပြော ကျယ်သည့် ဘဝသုံးပါးတည်းဟူသော မဟာသမုဒ္ဒရာမှ။<br> <b>တာရေသိ</b> = နိဗ္ဗာန်တည်းဟူသော ထိုမှာဘက်ကမ်းသို့ ရောက်အောင် ထုတ်ဆောင် ကယ်တင်တော်မူခဲ့လေပြီ။<br> <b>အဃပ္ပဟံ</b> = ပြောထူများစွာ သတ္တဝါတို့၏ ကိလေသာဝဋ်ဆင်းရဲ သံသရာ ဝဋ်ဆင်းရဲကို အမြစ် မကြွင်းအောင် ပယ်ရှင်းပေးတော်မူတတ်ထသော။<br> <b>ဗုဒ္ဓံ</b> = သစ္စာလေးရပ် တရားမြတ်ကို ကိုယ်တော်တိုင် ထွင်းဖောက် သိမြင်တော် မူပြီးသည် ဖြစ်၍ ကျွတ်ထိုက်သသူ နတ်လူဗြဟ္မာ ဝေနေယျကြာ သတ္တဝါတို့ကိုလည်း ထွင်းဖောက် သိမြင်စေတော်မူတတ်ထသော။<br> <b>တံ မုနိဒက္ခနာဝိကံ</b> = ထို မုနိထွတ်ထား မြတ်စွာဘုရား တည်းဟူသော လိမ္မာလှစွာသော သင်္ဘောလှေမှူးကို။<br> <b>အဟံ</b> = တပည့်တော်သည်။<br> <b>နမေ</b> = နမာမိ = ကာယ ဝစီ မနောချီလျက် အဉ္ဇလီရိုကျိုး လက်ဆယ်ဖြာ ထိပ်မှာ မိုး၍ ရှိခိုးဦးညွှတ်ပါ၏ မြတ်စွာဘုရား။</p> <p><b>နံပါတ် (၁၁) ဂါထာ</b></p> <p>၁၁။ သမတိံသတိပါရမိသမ္ဘရဏံ၊ ဝရဗောဓိဒုမေ စတုသစ္စဒသံ။<br> ဝရမိဒ္ဓိဂတံ နရဒေဝဟိတံ၊ တိဘဝူပသမံ ပဏမာမိ ဇိနံ။</p> <p><b>သမတိံသတိပါရမိသမ္ဘရဏံ</b> = ဒီပင်္ကရာ ဘုရားရှင်၏ ခြေတော်ရင်း၌ နိယတ ဗျာဒိတ်ပန်းကို ဆင်မြန်းတော်မူခဲ့သည်မှစ၍ လေးသင်္ချေနှင့် ကမ္ဘာတစ်သိန်းတို့ ကာလပတ်လုံး ဆယ်ပါးသော ပါရမီ, ဆယ်ပါးသော ဥပပါရမီ, ဆယ်ပါးသော ပရမတ္ထပါရမီတည်းဟူသော အမျှသုံးဆယ်သော ပါရမီတော်မြတ် အပေါင်းကို သဗ္ဗညုတဉာဏ် ရဖို့ရန်ဟု စိတ်သန်ရည်စူး သဒ္ဓါထူးဖြင့် ဆည်းပူးရှာမှီး ဖြည့်ကျင့်တော်မူပြီးထသော။<br> <b>ဝရဗောဓိဒုမေ</b> = မြတ်သောဗောဓိပင်၏ အနီးဖြစ်သော အပရာဇိတ မည်ရခေါ်တွင် မြတ်သော ပလ္လင်ထက်၌။<br> <b>စတုသစ္စဒသံ</b> = အရိယသစ္စာလေးရပ် တရားမြတ်ကို ဆရာမကူ သယမ္ဘူဉာဏ်ဖြင့် ကိုယ်တိုင်မျက်မှောက် ထွင်းဖောက်သိမြင်တော်မူပြီးထသော။<br> <b>ဝရမိဒ္ဓိဂတံ</b> = ရှေးရှေးဘုရားရှင်တို့ကဲ့သို့ လွန်မြတ်သော တန်ခိုးဣဒ္ဓိပါဒ်သို့ ရောက်တော်မူပြီး ရတော်မူပြီးထသော။<br> <b>နရဒေဝဟိတံ</b> = လူ နတ် ဗြဟ္မာ သတ္တဝါတို့၏ ပစ္စုပ္ပန် သံသရာ နှစ်ဖြာသော ချမ်းသာသုခကို ရရာရကြောင်း နည်းလမ်းကောင်းကို ညွှန်ကြားပြသ ဆိုဆုံးမ တော်မူလျက် လောကီ လောကုတ္တရာ နှစ်ဖြာသော အကျိုးစီးပွားကို ရွက်ဆောင်တော်မူတတ်ထသော။<br> <b>တိဘဝူပသမံ</b> = ကာမ ရူပ အရူပတည်းဟူသော ဘဝ သုံးထပ် ဘုံသုံးရပ်၌ ကျင်လည်ရာ ကျင်လည်ကြောင်း ကိလေသာသင်္ခါရ တရားအပေါင်းကို အရဟတ္တမဂ် ဉာဏ်သန်လျက်ဖြင့် အကြွင်းမဲ့ ပယ်ရှင်းတော်မူပြီးသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ဘဝ သုံးထပ် ဘုံသုံးရပ်မှ အငြိမ်းကြီး ငြိမ်းတော်မူပြီးထသော။<br> <b>ဇိနံ</b> = ဒေဝပုတ္တ, ကိလေသနှင့် ခန္ဓ, မစ္စု, အဘိသင်္ခါ မာရ်ငါးဖြာကို အောင်မြင်တော် မူပြီးသော ငါးမာရ်အောင်မြင် ဘုရားရှင်ကို။<br> <b>အဟံ</b> = တပည့်တော်သည်။<br> <b>ပဏမာမိ</b> = ကာယ ဝစီ မနောချီလျက် အဉ္ဇလီရိုကျိုး လက်ဆယ်ဖြာ ထိပ်မှာမိုး၍ ရှိခိုးဦးညွှတ်ပါ၏ မြတ်စွာဘုရား။</p> <p><b>နံပါတ် (၁၂) ဂါထာ</b></p> <p>၁၂။ သတပုညဇလက္ခဏိကံ ဝိရဇံ၊ ဂဂနူပမဓိံ ဓိတိမေရုသမံ။<br> ဇလဇူပမသီတလသီလယုတံ၊ ပထဝီသဟနံ ပဏမာမိ ဇိနံ။</p> <p><b>သတပုညဇလက္ခဏိကံ</b> = အရာမက များပြားလှစွာသော ပါရမီဘုန်းကံကြောင့် ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်လာသော သုံးဆယ့်နှစ်ပါးသော ယောက်ျားမြတ်တို့၏ လက္ခဏာ, ရှစ်ဆယ်သော လက္ခဏာတော်ငယ်, တစ်ရာ့ရှစ်ကွက် စက်လက္ခဏာတော်လည်း ရှိတော်မူထသော။<br> <b>ဝိရဇံ</b> = ဗောဓိပင်ခြေ မြတ်သော ပလ္လင်ဗွေထက်၌ ကိလေသာမာရ်အပေါင်းကို အောင်မြင်တော်မူပြီးသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ရာဂစသော ကိလေသာမြူ အညစ် အကြေးလည်း ကင်းစင်တော်မူပြီးထသော။<br> <b>ဂဂနူပမဓိံ</b> = ကောင်းကင်နှင့် တူသော ကြီးမားကျယ်ပြန့်သော သဗ္ဗညုတ ဉာဏ်တော်မြတ်လည်း ရှိတော်မူထသော။<br> <b>ဓိတိမေရုသမံ</b> = အရပ်လေးမျက်နှာတို့မှ လာသော လေပြင်းမုန်တိုင်းတို့ကြောင့် တုန်လှုပ်ခြင်း အလျဉ်းမရှိသည့် မြင်းမိုရ်တောင်မင်းနှင့် ပမာတူသော, လောကဓံ လေပြင်းမုန်တိုင်း မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိလေပြင်း မုန်တိုင်းတို့ကြောင့် တုန်လှုပ်ခြင်း အလျဉ်း မရှိသော လောကုတ္တရာဈာန်သမာဓိလည်း ရှိတော်မူထသော။<br> <b>ဇလဇူပမသီတလသီလယုတံ</b> = သန့်ရှင်းကြည်လင်သော ရေအပြင်၌ ပွင့်ထွန်း ပေါ်ပေါက်၍ လာပေသော ပဒုမ္မာကြာပန်းနှင့် တူစွာ အလွန်ချမ်းမြေ့လှသော သီလ သီတင်းနှင့်လည်းမပြတ် ယှဉ်ထသော။<br> <b>ပထဝီသဟနံ</b> = မဟာပထဝီမြေကြီးနှင့် တူစွာ ဣဋ္ဌ အနိဋ္ဌ စသည် ထွေပြား လောကဓမ္မများကို သည်းခံနိုင်သော စိတ်နှလုံးတော်လည်း ရှိတော်မူထသော။<br> <b>ဇိနံ</b> = ဒေဝပုတ္တ စသည်အပြား မာရ်ငါးပါးကို အောင်မြင်တော်မူပြီးသော မြတ်စွာဘုရားကို။<br> <b>အဟံ</b> = တပည့်တော်သည်။<br> <b>ပဏမာမိ</b> = ကာယ ဝစီ မနော ချီလျက် အဉ္ဇလီရိုကျိုး လက်ဆယ်ဖြာ ထိပ်မှာမိုး၍ ရှိခိုးဦးညွှတ်ပါ၏ မြတ်စွာဘုရား။</p> <p><b>နံပါတ် (၁၃) ဂါထာ</b></p> <p>၁၃။ ယော ဗုဒ္ဓေါ သုမတိ ဒိဝေ ဒိဝါကရောဝ၊ သောဘန္တော ရတိဇနနေ သိလာသနမှိ။<br> အာသီနော သိဝသုခဒံ အဒေသိ ဓမ္မံ၊ ဒေဝါနံ တမသဒိသံ နမာမိ နိစ္စံ။</p> <p><b>သုမတိ</b> = သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်မြတ် ဒေသနာဉာဏ်တော်မြတ် တည်းဟူသော ကောင်းမြတ်သော ပညာလည်း ရှိတော်မူသော။<br> <b>ယော ဗုဒ္ဓေါ</b> = သစ္စာလေးရပ် တရားမြတ်ကို ဆရာမကူ သယမ္ဘူဉာဏ်ဖြင့် ကိုယ်တိုင် မျက်မှောက် ထွင်းဖောက်သိမြင်တော်မူပြီးသည်ဖြစ်၍ ကျွတ်ထိုက်သသူ နတ်လူဗြဟ္မာ ဝေနေယျကြာ သတ္တဝါတို့ကိုလည်း ထွင်းဖောက် သိမြင်စေတော် မူတတ်သောကြောင့် ဗုဒ္ဓအမည်ရှိတော်မူသော အကြင် မြတ်စွာဘုရားသည်။<br> <b>ဒိဝေ ဒိဝါကရောဝ</b> = နေ့အခါ၌ ထွန်းလင်းတောက်ပလျက်ရှိသော နေမင်း ကဲ့သို့။<br> <b>သောဘန္တော</b> = ကိုယ်တော်မှ ကွန့်မြူးစံပယ် တင့်တယ်စွာ ထွက်ပေါ်လာသော ရောင်ခြည်တော် ခြောက်သွယ်တည်းဟူသော နေဝန်းဖြင့် ထွန်းလင်းတင့်တယ် နေစံပယ်တော်မူသည်ဖြစ်၍။<br> <b>ရတိဇနနေ</b> = နတ်ဗြဟ္မာတို့၏ မွေ့လျော်ပျော်ပိုက် နှစ်ခြိုက်ခြင်းကို ဖြစ်စေတတ်သော။<br> <b>သိလာသနမှိ</b> = ပင်လယ်ကသစ်ပင်၏ အရင်း၌ ခင်းထားအပ်သော ပဏ္ဍုကမ္ဗလာ မြတ်ကျောက်ဖျာထက်၌။<br> <b>အာသိန္နော</b> = အဘိဓမ္မာ ဒေသနာတော်ကို နာယူလိုကြောင်း သမ္မာဆန္ဒကောင်းဖြင့် စကြဝဠာ တိုက်တစ်သောင်းမှ ခညောင်းလာကြသည့် နတ်ဗြဟ္မာအပေါင်းတို့ အလယ်၌ သီတင်းသုံး နေထိုင်တော်မူလျက်။<br> <b>သိဝသုခဒံ</b> = သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲဒုက္ခ ကိလေသာဝဋ်ဆင်းရဲဒုက္ခ အပူမီး အဝဝတို့မှ အငြိမ်းကြီး ငြိမ်းရာ အအေးကြီးအေးရာ ဖြစ်တော်မူသည့် နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာကို ပေးတော်မူတတ်သော။<br> <b>ဓမ္မံ</b> = ထူးကဲလွန်မြတ်သည့် အဘိဓမ္မာဒေသနာတော်မြတ်ကို။<br> <b>ဒေဝါနံ</b> = မယ်တော်မိနတ်သား အမှူးထားသည့် စကြဝဠာပေါင်း တိုက်တစ်သောင်းမှ ခညောင်းလာငြား နတ်ဗြဟ္မာအပေါင်းတို့အား။<br> <b>အဒေသိ</b> = ဝါတွင်းသုံးလတို့ ကာလပတ်လုံး ကရုဏာရှေ့သွား မေတ္တာထား၍ ဟောကြားပြသ ဆိုဆုံးမတော်မူခဲ့လေပြီ။<br> <b>အသဒိသံ</b> = သီလဂုဏ် သမာဓိဂုဏ် ပညာဂုဏ်တို့ဖြင့် တူညီသူ မရှိခြင်း၏ကြောင့် တုဘက်လည်းကင်းတော်မူသော။<br> <b>တံ ဗုဒ္ဓံ</b> = ထိုမြတ်စွာဘုရားကို။<br> <b>အဟံ</b> = တပည့်တော်သည်။<br> <b>နိစ္စံ</b> = အမြဲမပြတ် ခပ်သိမ်းသော အချိန်ကာလ၌။<br> <b>နမာမိ</b> = ကာယ ဝစီ မနောချီလျက် အဉ္ဇလီရိုကျိုး လက်ဆယ်ဖြာ ထိပ်မှာမိုး၍ ရှိခိုး ဦးညွှတ်ပါ၏ မြတ်စွာဘုရား။</p> <p><b>နံပါတ် (၁၄) ဂါထာ</b></p> <p>၁၄။ ယော ပါဒပင်္ကဇမုဒုတ္တလရာဇိကေဟိ၊<br> လောကေဟိ တီဟိဝိကလေဟိ နိရာကုလေဟိ။<br> သမ္ပာပုဏေ နိရုပမေယျတမေဝ နာထော၊<br> တံ သဗ္ဗလောကမဟိတံ အသမံ နမာမိ။</p> <p><b>ယော နာထော</b> = ဗြဟ္မာနတ်လူ သုံးဘုံသူတို့၏ ကိုးကွယ်အားထားရာအစစ် အဖြစ်ကြီး ဖြစ်တော်မူပေသော အကြင် မြတ်စွာဘုရားသည်။<br> <b>အဝိကလေဟိ အဝိကလေဟိ</b> = မချို့တဲ့သဖြင့် ထက်ဝန်းကျင် ပြည့်စုံကုန်သော။<br> <b>နိရာကုလေဟိ နိရာကုလေဟိ</b> = ရောယှက် ရှုပ်ထွေးခြင်း ကင်းသဖြင့် သန့်ရှင်း ပြတ်သားကုန်သော။<br> <b>ပါဒပင်္ကဇမုဒုတ္တလရာဇိကေဟိ</b> = ခြေတော်အစုံ ကြာပဒုံတို့၏ နူးညံ့သိမ်မွေ့သည့် နှစ်ဘက်သော ဖဝါးအပြင်တို့၌ တစ်ရာ့ရှစ်ကွက် စက်လက္ခဏာတော်တည်း ဟူသော အရေးအသားတို့ဖြင့်။<br> <b>တီဟိ လောကေဟိ</b> = ဗြဟ္မာနတ်လူ သုံးဘုံသူတို့နှင့်။<br> <b>နိရုပမေယျတံ</b> မနှိုင်းယှဉ်အပ် မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သည်၏ အဖြစ်သို့။<br> <b>သမ္ပာပုဏေ ဧဝ</b> = ကောင်းစွာ ရောက်ရှိတော်မူသည်သာလျှင်တည်း။<br> <b>သဗ္ဗလောကမဟိတံ</b> = လူ့လောက နတ်လောကဟု ဆိုအပ်သော ခပ်သိမ်းသော လောကသည် ပူဇော်တော်မူအပ်သော။<br> <b>အသမံ</b> = ဥပဓိသမ္ပတ္တိဂုဏ် သီလဂုဏ် သမာဓိဂုဏ် ပညာဂုဏ် ပါရမီဘုန်းကံ ဂုဏ်တို့ဖြင့် အတုမရှိသော။<br> <b>တံ နာထံ တံ နာထံ</b> = ဗြဟ္မာနတ်လူ သုံးဘုံသူတို့၏ ကိုးကွယ်အားထားရာ အစစ် အဖြစ်ကြီး ဖြစ်တော်မူသော ထိုမြတ်စွာဘုရားကို။<br> <b>အဟံ</b> = တပည့်တော်သည်။<br> <b>နမာမိ</b> = ကာယ ဝစီ မနောချီလျက် အဉ္ဇလီရိုကျိုး လက်ဆယ်ဖြာ ထိပ်မှာမိုး၍ ရှိခိုးဦးညွှတ်ပါ၏ မြတ်စွာဘုရား။</p> <p><b>နံပါတ် (၁၅) ဂါထာ</b></p> <p>၁၅။ ဗုဒ္ဓံ နရာနရသမောသရဏံ ဓိတတ္တံ၊ ပညာပဒီပဇုတိယာ ဝိဟတန္ဓကာရံ။<br> အတ္ထာဘိကာမနရဒေဝဟိတာဝဟံ တံ၊ ဝန္ဒာမိ ကာရုဏိကမဂ္ဂမနန္တဉာဏံ။</p> <p><b>နရာနရသမောသရဏံ</b> = လောကီ လောကုတ္တရာ နှစ်ဖြာသော အကျိုး စီးပွား ချမ်းသာ၏ ပြည့်စုံခြင်းကို လိုလားတောင့်တကြကုန်သော လူနတ်ဗြဟ္မာ သတ္တဝါ တို့၏ စုဝေးရာလည်း ဖြစ်တော်မူထသော။<br> <b>ဓိတတ္တံ</b> = လောကီ လောကုတ္တရာ နှစ်ဖြာသော သမာဓိနှင့် ယှဉ်သော တည်ကြည်သော စိတ်ဓာတ်လည်း ရှိတော်မူထသော။<br> <b>ပညာပဒီပဇုတိယာ</b> = ခပ်သိမ်းသော အခြင်းအရာအားဖြင့် ဟုတ်မှန်သည့်အတိုင်း သစ္စာလေးရပ် တရားမြတ်ကို ထွင်းဖောက် သိမြင်တတ်သော အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ် တည်းဟူသော ပညာတန်ဆောင် ဆီမီးရောင်ဖြင့်။<br> <b>ဝိဟတန္ဓကာရံ</b> = သစ္စာလေးရပ် တရားမြတ်ကို မသိအောင် ဖုံးလွှမ်း ထားတတ်သည့် အဝိဇ္ဇာတည်းဟူသော အမိုက်တိုက်ကို ပယ်ဖျက်တော်မူပြီး ထသော။<br> <b>အတ္ထာဘိကာမံ</b> = လူ နတ် ဗြဟ္မာ သတ္တဝါတို့၏ လောကီ လောကုတ္တရာ နှစ်ဖြာသော အကျိုးစီးပွားကို အလွန် လိုလား တောင့်တတော်မူထသော။<br> <b>နရဒေဝဟိတာဝဟံ</b> = လူ နတ် ဗြဟ္မာ သတ္တဝါတို့၏ လောကီ လောကုတ္တရာ နှစ်ဖြာသော အကျိုးစီးပွား ချမ်းသာကို ရရာရကြောင်း နည်းလမ်းကောင်းကို ညွှန်ကြားပြသ ဆိုဆုံးမတော်မူလျက် ရွက်ဆောင်တော်မူတတ်ထသော။<br> <b>ကာရုဏိကံ</b> = သတ္တဝါအားလုံးတို့အပေါ်၌ ဖြန့်ကြက်၍ ထားအပ်သော ကြီးမား ကျယ်ပြန့်သော မဟာကရုဏာတော်လည်း ရှိတော်မူထသော။<br> <b>အဂ္ဂံ</b> = ဇာတိဂုဏ် ပါရမီပုညဂုဏ် မနှိုင်းယှဉ်အပ်သော သီလ သမာဓိ ပညာဂုဏ် တို့ကြောင့် မြတ်သည်၏အဖြစ်သို့ ရောက်တော်မူထသော။<br> <b>အနန္တဉာဏံ</b> = သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်မြတ် စသော အဆုံးအပိုင်းအခြား မရှိသော ဉာဏ်တော်လည်း ရှိတော်မူထသော။<br> <b>တံ ဗုဒ္ဓံ</b> = ထိုမြတ်စွာဘုရားကို။<br> <b>အဟံ</b> = တပည့်တော်သည်။<br> <b>ဝန္ဒာမိ</b> = သဒ္ဓါရိုကျိုး မာန်စွယ်ချိုး၍ ရှိခိုးဦးညွှတ်ပါ၏ မြတ်စွာဘုရား။</p> <p><b>နံပါတ် (၁၆) ဂါထာ</b></p> <p>၁၆။ အခိလဂုဏနိဓာနော ယော မုနိန္ဒောပဂန္တွာ၊ ဝနမိသိပတနဝှံ သညတာနံ နိကေတံ။<br> တဟိမကုသလဆေဒံ ဓမ္မစက္ကံ ပဝတ္တော၊ တမတုလမဘိကန္တံ ဝန္ဒနေယျံ နမာမိ။</p> <p><b>အခိလဂုဏနိဓာနော</b> = ခပ်သိမ်းသော လောကီ လောကုတ္တရာ ဂုဏ်တို့၏ သိုမှီးရာလည်း ဖြစ်တော်မူထသော။<br> <b>ယော မုနိန္ဒော</b> = အဂါရိယမုနိ, အနဂါရိယမုနိ, သေက္ခမုနိ, အသေက္ခမုနိ, ပစ္စေကမုနိ ဟူသော မုနိငါးပါးတို့ကို အစိုးရတော်မူသော မုနိမုနိ ဖြစ်တော်မူသော အကြင်မြတ်စွာဘုရားသည်။<br> <b>သညတာနံ</b> = ကိုယ် နှုတ် နှလုံးကို စောင့်သုံးကြကုန်သော အရှင်ကောင်း အရှင်မြတ် တို့၏။<br> <b>နိကေတံ</b> = ဈာနရတိ ဝိပဿနာရတိတို့ဖြင့် ကိန်းအောင်းမွေ့လျော်ရာ အစစ် ဖြစ်ပေသော။<br> <b>ဣသိပတနဝှံ</b> = ဘုရား ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ အရိယာတို့ ဈာန်အဘိညာဏ်ဖြင့် ကောင်းကင်မှ သက်ရာ ကောင်းကင်သို့တက်ရာ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဣသိပတနအမည်ရသော။<br> <b>ဝနံ</b> = သားပေါင်းစုံသည့် မိဂဒါဝုန် တောရဂုံသို့။<br> <b>ဥပဂန္တွာ</b> = ကြွသွားတော်မူ၍။<br> <b>တဟိံ</b> = ထိုမိဂဒါဝုန် တောရဂုံ၌။<br> <b>အကုသလဆေဒံ</b> = အကုသိုလ်ကို ပယ်ဖြတ်တတ်သော။<br> <b>ဓမ္မစက္ကံ</b> = ဒေသနာဉာဏ်တော်မြတ်ဖြင့် လည်ပတ်စေအပ်သော ဓမ္မစကြာ တရား ဒေသနာတော်ကို။<br> <b>ပဝတ္တော</b> = ဟောကြားပြသ ဆိုဆုံးမတော်မူအပ်ခဲ့လေပြီ။<br> <b>အတုလံ</b> = သီလ စသော ဂုဏ်တို့ဖြင့် တစ်စုံတစ်ယောက်သော သူနှင့်မျှ တူတော် မမူထသော။<br> <b>အဘိကန္တံ</b> = အလွန်နှစ်လိုဖွယ်သော ဂုဏ်တော်အပေါင်းလည်း ရှိတော် မူထသော။<br> <b>ဝန္ဒနေယျံ</b> = နတ်လူဗြဟ္မာ သတ္တဝါတို့၏ ရှိခိုးခြင်းကို ခံယူတော်မူထိုက်သော။<br> <b>တံ မုနိန္ဒံ</b> = မုနိ ငါးပါးတို့ကို အစိုးရတော်မူသည့် မုနိမုနိ ဖြစ်တော်မူသော ထိုမြတ်စွာဘုရားကို။<br> <b>အဟံ</b> = တပည့်တော်သည်။<br> <b>ဝန္ဒာမိ</b> = သဒ္ဓါရိုကျိုး မာန်စွယ်ချိုး၍ ရှိခိုးဦးညွှတ်ပါ၏ မြတ်စွာဘုရား။</p> <p><b>နံပါတ် (၁၇) ဂါထာ</b></p> <p>၁၇။ သုစိပရိဝါရိတံ သုရုစိရပ္ပဘာဟိ ရတ္တံ၊ သိရိဝိသရာလယံ ဂုပိတမိန္ဒြိယေဟုပေတံ။<br> ရဝိသသိမဏ္ဍလပ္ပဘုတိလက္ခဏောပစိတ္တံ၊ သုရနရပူဇိတံ သုဂတမာဒရံ နမာမိ။</p> <p><b>သုစိပရိဝါရိတံ</b> = ရာဂ စသော ကိလေသာ အညစ်အကြေးတို့မှ သန့်ရှင်း စင်ကြယ်သော အရိယသာဝက အခြံအရံလည်း ရှိတော်မူထသော။<br> <b>သုရုစိရပ္ပဘာဟိ</b> = ပြိုးပြိုးပြက်ပြက် တလက်လက် ထွက်ပေါ်လာသော ဗျာမပ္ပဘာ = လျှံဝါတင့်ရွှန်း နှစ်သက်ဖွယ် ရောင်ခြည်တော်ဝန်းတို့ဖြင့်။<br> <b>ရတ္တံ</b> = အမြဲမပြတ် ဆိုးထားအပ်သော ကိုယ်တော်လည်း ရှိတော်မူထသော။<br> <b>သိရိဝိသရာလယံ</b> = ကြီးမားကျယ်ပြန့်သော ပညာတော် ဘုန်းကံပါရမီတော် တည်းဟူသော ကျက်သရေအပေါင်းတို့၏ တည်ရာလည်းဖြစ်တော်မူထသော။<br> <b>ဂုပိတမိန္ဒြိယေဟိ</b> = လုံခြုံစွာ စောင့်စည်းထားအပ်ပြီးသော ဣန္ဒြေတို့နှင့်။<br> <b>ဥပေတံ</b> = ပြည့်စုံတော်မူထသော။<br> <b>ရဝိသသိမဏ္ဍလပ္ပဘုတိလက္ခဏောပစိတ္တံ</b> = နေဝန်း လဝန်း အစရှိသော စက်လက္ခဏာတော်တို့ဖြင့် အလွန်ဆန်းကြယ်သော ခြေဖဝါးအစုံလည်း ရှိတော်မူထသော။<br> <b>သုရနရပူဇိတံ</b> = နတ်လူတို့သည် မြတ်နိုးကော်ရော် ပူဇော်တော်မူအပ်ထသော။<br> <b>သုဂတံ</b> = ကောင်းသော နိဗ္ဗာန်သို့ ကြွသွားတော်မူတတ်သော မြတ်စွာဘုရားကို။<br> <b>အဟံ</b> = တပည့်တော်သည်။<br> <b>အာဒရံ</b> = ရိုသေလေးမြတ်စွာ။<br> <b>နမာမိ</b> = ကာယ ဝစီ မနောချီလျက် အဉ္ဇလီရိုကျိုး လက်ဆယ်ဖြာ ထိပ်မှာမိုး၍ ရှိခိုးဦးညွှတ်ပါ၏ မြတ်စွာဘုရား။</p> <p><b>နံပါတ် (၁၈) ဂါထာ</b></p> <p>၁၈။ မဂ္ဂေါဠုမ္ပေန မုဟပဋိဃာသာဒိဥလ္လောလဝီစိံ၊<br> သံသာရောဃံ တရိ တမဘယံ ပါရပတ္တံ ပဇာနံ။<br> တာဏံ လေဏံ အသမသရဏံ ဧကတိတ္ထံ ပတိဋ္ဌံ၊<br> ပုညက္ခေတ္တံ ပရမသုခဒံ ဓမ္မရာဇံ နမာမိ။</p> <p><b>ယော ဓမ္မရာဇာ</b> = အကြင် တရားမင်းကြီး ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည်။<br> <b>မုဟပဋိဃာသာဒိဥလ္လောလဝီစိံ</b> = မောဟ ဒေါသ လောဘ အစရှိသော လောက်လက် လျှပ်ပေါ်သော ကြီးစွာသော လှိုင်းတံပိုးတို့ဖြင့် ြွပမ်းထသော။<br> <b>သံသာရောဃံ</b> = သံသရာတည်းဟူသော ပင်လယ်ရေအလျဉ်ကို။<br> <b>မဂ္ဂေါဠုမ္ပေန</b> = မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး အကျင့်မြတ်တရားတည်းဟူသော သင်္ဘောဖောင်ဖြင့်။<br> <b>တရိ</b> = ကူးခတ်တော်မူခဲ့လေပြီ။<br> <b>အဘယံ</b> = ဇာတိ ဇရာ ဗျာဓိ မရဏ စသည်သောင်းပြောင်း ဘေးအပေါင်းလည်း မရှိထသော။<br> <b>ပါရပတ္တံ</b> = သံသရာ၏ ထိုမှာဘက်ကမ်း နိဗ္ဗာန်နန်းသို့ ကူးသန်းထုတ်ချောက် ဆိုက်ရောက်တော်မူပြီးထသော။<br> <b>ပဇာနံ</b> = သတ္တဝါတို့၏။<br> <b>တာဏံ</b> = ဘေးမရောက်အောင် စောင့်ရှောက်တတ်သည့် ကိုးကွယ်အားထား ရာလည်း ဖြစ်တော်မူထသော။<br> <b>လေဏံ</b> = ဘေးအပေါင်းမှ လွတ်အောင် ပုန်းအောင်းရာလည်း ဖြစ်တော်မူထသော။<br> <b>အသမသရဏံ</b> = လောကီ လောကုတ္တရာ သမ္ပတ္တိသုခ အဝဝကို ရရာရကြောင်း နည်းလမ်းကောင်းကို ညွှန်ကြားပြသ ဆိုဆုံးမတတ်သောကြောင့် အတုမရှိ လဲလျောင်းရာလည်း ဖြစ်တော်မူထသော။<br> <b>ဧကတိတ္ထံ</b> = သံသရာ၏ ထိုမှာဘက်ကမ်း နိဗ္ဗာန်နန်းသို့ ကူးသန်းဖို့ရန် အမြတ်ဆုံးသော ဆိပ်ကမ်းကောင်းလည်း ဖြစ်တော်မူထသော။<br> <b>ပတိဋ္ဌံ</b> = သတ္တဝါတို့၏ မှီခိုအားထားရာ ကိုင်းကျွန်းသဖွယ်လည်း ဖြစ်တော် မူထသော။<br> <b>ပုညခေတ္တံ</b> = ကောင်းမှုကုသိုလ်တည်းဟူသော မျိုးစေ့၏ ကြဲချ စိုက်ပျိုးရာ လယ်ယာမြေကောင်းသဖွယ်လည်း ဖြစ်တော်မူထသော။<br> <b>ပရမသုခဒံ</b> = အမြတ်ဆုံးသော နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာကို ပေးသနားတော်မူတတ်သော။<br> <b>တံ ဓမ္မရာဇံ</b> = တရားမင်းကြီး ဖြစ်တော်မူသော ထိုမြတ်စွာဘုရားကို။<br> <b>အဟံ</b> = တပည့်တော်သည်။<br> <b>နမာမိ</b> = ကာယ ဝစီ မနောချီလျက် အဉ္ဇလီရိုကျိုး လက်ဆယ်ဖြာ ထိပ်မှာမိုး၍ ရှိခိုးဦးညွှတ်ပါ၏ မြတ်စွာဘုရား။</p> <p><b>နံပါတ် (၁၉) ဂါထာ</b></p> <p>၁၉။ ကဏ္ဍမ္ဗံမူလေ ပရဟိတကရော ယော မုနိန္ဒော နိသိန္နော၊<br> အစ္ဆေရံ သီဃံ နယနသုဘဂံ အာကုလဏ္ဏဂ္ဂိဇာလံ။<br> ဒုဇ္ဇာလဒ္ဓံသံ မုနိဘိဇဟိတံ ပါဋိဟေရံ အကာသိ၊<br> ဝန္ဒေ တံ သေဋ္ဌံ ပရမရတိဇံ ဣဒ္ဓိဓမ္မေဟုပေတံ။</p> <p><b>ပရဟိတကရော</b> = ကျွတ်ထိုက်သသူ နတ် လူ ဗြဟ္မာ ဝေနေယျကြာ သတ္တဝါတို့ လောကီ လောကုတ္တရာ စီးပွားချမ်းသာ ဖြစ်စိမ့်ငှာလျှင် ဝါလေးဆယ့်ငါး ကာလ လျားအောင် ဘုရားတို့ငြမ်း ကိစ္စတော်ငါးခန်းကို ကြိုးပမ်းမယုတ် ပြုလုပ်ပြီးပြေတော် မူစေတတ်ထသော။<br> <b>ယော မုနိန္ဒော</b> = အဂါရိယမုနိ, အနဂါရိယမုနိ, သေက္ခမုနိ, အသက္ခေမုနိ, ပစ္စေကမုနိ ဟူသည့် မုနိငါးပါးတို့၏ ဦးဖျားပရမေ သုံးလူ့ဆွေ ဖြစ်တော်မူသော အကြင် မြတ်စွာဘုရားသည်။<br> <b>ကဏ္ဍမ္ဗံမူလေ</b> = ကဏ္ဍဟူသည် လူအမည်ဖြင့် ဂုဏ်ရည်လျှံညီး သရက်ဖြူပင်၏ အနီး၌။<br> <b>နိသိန္နော</b> = တိတ္ထိတဝေး ရန်အလှေးကို ဝေးရပ်ထိုဤ ပြေးစိမ့်မည်ဟု မျှညီယာပိုက် နှစ်ခြိုက်ရွှင်ပြုံး သီတင်းသုံးနေတော်မူလျက်။<br> <b>အစ္ဆေရံ</b> = မကြုံစဖူး မမြင်ဖူးကို အထူးတွေ့ကြုံ သို့ဖြစ်ပုံကြောင့် လူ့ဘုံနတ်ရွာ ကောင်းတင်းငြာလျက် ဗြဟ္မာမဟဂ္ဂုတ် ဘဝဂ်လှုပ်အောင် လက်ခုပ်ငြာဟည်း လက်ဖျစ်တီး၍ အံ့ချီးခြင်းငှာ ထိုက်တန်စွာထသော။<br> <b>သီဃံ</b> = ရေအယဉ်နှင့် မီးအလျှံကို ဖန်ဆင်းသည့်အခါ ကာလခြားကွာ ဖြစ်တုံပါလည်း ဗြဟ္မာနတ်လူ ဖူးမြင်သူတို့ စွဲယူမှတ်သား “ပြိုင်တူကာ ဖြစ်သည်”ဟု အထင်မှားရအောင် လျင်မြန်စွာထသော။<br> <b>နယနသုဘဂံ</b> = ဖူးမြင်ရသူ နတ်လူဗြဟ္မာ သတ္တဝါတို့၏ မျက်စိဝယ် ပီတိဟုန် ဆင့်လွှမ်းအောင် အဆန်းဆန်း အကြယ်ကြယ် တင့်တယ်စံပယ်တော်မူထသော။<br> <b>ဒုဇ္ဇာလဒ္ဓံသံ</b> = သံသရာမှ ထွက်မြောက်စေတတ်သည့် နိယျာနိက သာသနာမှလျှင် ပြင်ပဗာဟီ ဝိတဏ္ဍီတို့ ထိုဤမြှေးယှက် မိစ္ဆာအယူတည်းဟူသော ကွန်ရက်ကို ချိုးဖျက်ခြင်းငှာ စွမ်းနိုင်တော်မူပေထသော။<br> <b>မုနိဘိ</b> = ကဿပမြတ်စွာ အစဖြာသည့် ဂင်္ဂါဝါလု သဲစုမက ပွင့်တော်မူကြပြီး ကုန်သော မဟာပရမေ သုံးလူ့ဆွေတို့သည်။<br> <b>အဇဟိတံ</b> = ဤနေရာ ဤဌာနဝယ် ပြမြဲပြုမြဲ မှန်မလွဲသဖြင့် မစွန့်ဖဲအပ်သော တရားတစ်မျိုးလည်း ဖြစ်ပေထသော။<br> <b>အာကုလဏ္ဏဂ္ဂိဇာလံ ပါဋိဟေရံ</b> = ရောယှက်ထွေးအုံ ရေမီး အစုံအစုံတည်း ဟူသော တန်ခိုးပြာဋိဟာကို။<br> <b>အကာသိ</b> = တိတ္ထိ တစ်ဝန်း တက္ကတွန်းတို့ ဦးစွန်းဗွေလျှောက် ခြေတော်နှင့် ပေါက်သကဲ့သို့ နောက်တစ်ဖန် မာန်မတင်းဝံ့အောင် ဖန်ဆင်း ပြသတော်မူခဲ့လေပြီ။<br> <b>သေဋ္ဌံ</b> = ချီးမွမ်းအပ်သူ နတ်လူ ဗြဟ္မာ သတ္တဝါဟူသမျှတို့ထက် ဆဆလွန်ကြူး အထူးသဖြင့် ချီးမွမ်းအပ် မြတ်တော်မူထသော။<br> <b>ပရမရတိဇံ</b> = ဂုဏ်တော်အာရုံ စွဲမြဲထုံက ဘုံနန်းသီဝ နိဗ္ဗူကျအောင် ဖလကျေးဇူး လွန်ပျံ့ပျူးသဖြင့် အထူး နှစ်သက်စေတတ်သည့် အမြတ်ဥစ္စာ ရတနာတစ်ဆူ ဖြစ်တော်မူထသော။<br> <b>ဣဒ္ဓိဓမ္မေဟိ</b> = ဣဒ္ဓိ အစိန္တေယျ ဓမ္မကျေးဇူး ဂုဏ်အထူးတို့နှင့်။<br> <b>ဥပေတံ</b> = လောက်ငကုံလုံ ပြည့်စုံတော်မူထသော။<br> <b>တံ မုနိန္ဒံ</b> = အဂါရိယ စသည်အပြား မုနိငါးပါးတို့၏ ဦးဖျားပရမေ သုံးလူ့ဆွေ ဖြစ်တော်မူသော ထိုမြတ်စွာဘုရားကို။<br> <b>အဟံ</b> = တပည့်တော်သည်။<br> <b>ဝန္ဒေ</b> = ဝန္ဒာမိ = ရေမီး အစုံအစုံ တန်ခိုးပြာဋိဟာဂုဏ်ကို အာရုံမျှော်ကိုး သဒ္ဓါဖြိုး၍ ရှိခိုးဦးညွှတ်ပါ၏ မြတ်စွာဘုရား။</p> --- <p><b>နံပါတ် (၂၀) ဂါထာ</b></p> <p>၂၀။ မုနိန္ဒက္ကော ယေကော ဒယုဒယရုဏော ဉာဏဝိတ္ထိဏ္ဏဗိမ္ဗော၊<br> ဝိနေယျပ္ပါဏောဃံ ကမလကထိတံ ဓမ္မရံသီဝရေဟိ။<br> သုဗောဓေသိ သုဒ္ဓေ တိဘဝကုဟရေ ဗျာပိတက္ကိတ္တိနဉ္စ၊<br> တိလောကေကစ္စက္ခုံ ဒုခမသဟနံ တံ မဟေသိံ နမာမိ။</p> <p><b>ဒယုဒယရုဏော</b> = မဟာကရုဏာတော် သမာပတ်တည်းဟူသော တက်သစ်စ နေအရုဏ်လည်း ရှိတော်မူထသော။<br> <b>ဉာဏဝိတ္ထိဏ္ဏဗိမ္ဗော</b> = သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်မြတ်တည်းဟူသော ကျယ်ပြန့်သော စက်ဝန်းတော်လည်း ရှိတော်မူထသော။<br> <b>ဧကော</b> = သောင်းလောကဓာတ် တစ်ခွင်ဝယ် တုဘက်မပြူ တစ်ဆူတည်းသာ ပွင့်ထွန်း ပေါ်ပေါက်၍ လာတော်မူပေသော။<br> <b>ယော မုနိန္ဒက္ကော</b> = အကြင် ဘုရားတည်းဟူသော နေမင်းသည်။<br> <b>သုဒ္ဓေ</b> = သန့်ရှင်း ဖြူစင် အေးမြ ကြည်လင်လှပေသော။<br> <b>တိဘဝကုဟရေ</b> = ကာမ ရူပ အရူပ တည်းဟူသော ဘဝသုံးထပ် ဘုံသုံးရပ် ကြာအိုင်၌။<br> [<b>နိဗ္ဗတ္တံ</b> = ပါရမီကံ စီမံလှုံ့ဆော်သဖြင့် အသင့်ဖြစ်ထွန်း ပေါ်ပေါက်၍ နေပေသော။<br> <b>ကမလကထိတံ</b> = ကြာဟူ၍ ခေါ်ဆိုသမုတ်အပ်သော။<br> <b>ဝိနေယျပ္ပါဏောဃံ</b> = ကျွတ်ထိုက်သသူ နတ်လူဗြဟ္မာ ဝေနေယျကြာ သတ္တဝါ အပေါင်းကို။<br> <b>ဓမ္မရံသီဝရေဟိ</b> = မဂ်ပေါက် ဖိုလ်ဝင် နိဗ္ဗာန်ကို မြင်သိစေတတ်သည့် သူတော်ကောင်းတရား တည်းဟူသော မြတ်သော ဒေသနာရောင်ခြည်တော်တို့ဖြင့်။<br> <b>သုဗောဓေသိ</b> = သစ္စာလေးရပ် တရားမြတ်ကို ထွင်းဖောက် သိမြင်စေလျက် ကောင်းစွာ ပွင့်စေတော်မူခဲ့လေပြီ။<br> <b>ဗျာပိတက္ကိတ္တိနဉ္စ</b> = သောင်းလောကဓာတ် တစ်ခွင်ဝယ် သူမတူသော သီလ- သမာဓိ- ပညာဂုဏ်သကတ်ကြောင့် ဗြဟ္မာ့ဘုံတိုင် ပြန့်လှိုင် ကျော်ကြား ထင်ရှားတော်မူပေထသော။<br> <b>တိလောကေကစ္စက္ခုံ</b> = ဗြဟ္မာနတ်လူ သုံးဘုံသူတို့၏ တစ်လုံးတည်းသော မျက်စိသဖွယ် ဖြစ်တော်မူပေထသော။<br> <b>ဒုခမသဟနံ</b> = မဟာပထဝီမြေကြီးနှင့် တူစွာ သည်းခံနိုင်ခဲသောအရာကို သည်းခံတော်မူတတ်ထသော။<br> <b>မဟေသိံ</b> = သီလက္ခန္ဓ သမာဓိက္ခန္ဓ ပညာက္ခန္ဓ ဝိမုတ္တိက္ခန္ဓ ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနက္ခန္ဓ တည်းဟူသော ဂုဏ်ကျေးဇူး အထူးတို့ကို ဆည်းပူးရှာမှီး လေ့ကျက်တော်မူပြီးသော။<br> <b>တံ မုနိန္ဒက္ကံ</b> = ထို ဘုရားတည်းဟူသော နေမင်းကို။<br> <b>အဟံ</b> = တပည့်တော်သည်။<br> <b>နမာမိ</b> = ကာယ ဝစီ မနောချီလျက် သုံးလီစေတနာ သုံးဖြာဒွါရ ပဏာမဖြင့် သဒ္ဓါရိုကျိုး မာန်စွယ်ချိုးလျက် ရှိခိုးဦးညွှတ်ပါ၏ မြတ်စွာဘုရား။</p> --- <p><b>နံပါတ် (၂၁) ဂါထာ</b></p> <p>၂၁။ ယော ဇိနော အနေကဇာတိယံ သပုတ္တဒါရမင်္ဂဇီဝိတမ္ပိ၊<br> ဗောဓိပေမတော အလဂ္ဂမာနသော အဒါသိယေဝ အတ္ထိကဿ။<br> ဒါနပါရမိံ တတော ပရံ အပူရိ သီလပါရမာဒိကမ္ပိ၊<br> တာသမိဒ္ဓိယောပယာတမဂ္ဂတံ တမေကဒီပကံ နမာမိ။</p> <p><b>ယော ဇိနော</b> = ငါးပါးမာရ်ညွန့် ရန်အဝှန့်ကို မရွံ့မထိတ် ခြင်္သေ့စိတ်ဖြင့် နင်းနှိပ် ကြိမ်ဖန် အောင်ပွဲခံ၍ အောင်လံလွှင့်ထူ အကြင် အောင်တော်မူ မြတ်စွာဘုရားသည်။<br> <b>အနေကဇာတိယံ</b> = တစ်နှစ်သုံးလေး ဂဏန်းရေး၍ ချင့်တွေးမလွယ် များကြွယ်လှစွာ ဘဝါဘဝ လေးအသင်္ချေနှင့် ကမ္ဘာတစ်သိန်းတို့ ကာလအတွင်း၌။<br> <b>ဗောဓိပေမတော</b> = ဗောဓိဉာဏ်ကြီး ရွယ်တိုင်းပြီးသည့် ထွတ်ထီးပဒါန် သဗ္ဗညုတ ရွှေဉာဏ်တော်ကို ရရန်စိတ်ထား လိုလားတောင့်တတော်မူခြင်းကြောင့်။<br> <b>သပုတ္တဒါရံ</b> = ကိုယ်တော့်ရင်သွေး အသက်ပေး၍ ချစ်ရေးဖြာစီ သည်းနှလုံးနှင့် ပမာမှီးရသည့် ဇာလီ ကဏှာဇိန်တို့ကဲ့သို့သော သမီး သား, မဒ္ဒီဒေဝီ တို့ကဲ့သို့သော ဇနီးမိဖုရားနှင့် တကွဖြစ်သော။<br> <b>အင်္ဂဇီဝိတမ္ပိ</b> = မဟာသွေး မဟာရည် ရာဇာရုပ်ဂုဏ်အင်ညီ၍ ဖြိုးစည်သပ္ပါယ် ကိုယ်အင်္ဂါကြီးငယ်နှင့်တကွ လူဝယ်အမြတ် ခေါ်မှတ်တွင်ညောင်း အသက် တစ်ချောင်းကိုပင်သော်လည်း။<br> <b>အလဂ္ဂမာနသော</b>= ငါ့သား ငါ့သမီး ငါ့ဇနီးက ငါ့ထီးငါ့နန်း ငါ့ကြငှန်းတည်း၊ ငါ့သားရံရွေ ငါ့ရွှေငွေနှင့် ငါ့မြေ ငါ့ယာ ငါ့ဥစ္စာဟု တဏှာမြှေးယှက် မပေးရက်အောင် ရမ္မက်ပိတ်ဖုံး စိတ်နှလုံးမှ ဆိတ်သုဉ်းတော်မူခဲ့သည်ဖြစ်၍။<br> <b>အတ္ထိကဿ</b> = အလိုရှိလတ် ချဉ်းလာကပ်သည့် ယုတ်မြတ် မဟူ အလှူခံပုဂ္ဂိုလ် များထိုထိုအား။<br> <b>အဒါသိယေဝ</b> = သဗ္ဗညုဉာဏ် ရဖို့ရန်ဟု စိတ်သန် ဖြူဖွေး သဒ္ဓါ ရှေး၍ လှူပေးတော်မူခဲ့သည်သာလျှင်တည်း။<br> <b>ဒါနပါရမိံ</b> = အပြားသုံးလီ ဒါနပါရမီတော်မြတ်ကိုလည်းကောင်း။ဝါ၊<br> <b>ဒါနပါရမိံ</b> = ဒါနပါရမီ ဒါနဥပပါရမီ ဒါနပရမတ္ထပါရမီ တည်းဟူသော အပြားသုံးလီ ဒါနပါရမီတော်မြတ်ကိုလည်းကောင်း။<br> <b>တတော ပရံ</b> = ထိုဒါနပါရမီမှ တစ်မျိုးတခြား တစ်ပါးသာလျှင်ဖြစ်သော။<br> <b>သီလပါရမာဒိကမ္ပိ</b> = သီလပါရမီ နေက္ခမ္မပါရမီ ပညာပါရမီ ဝီရိယပါရမီ ခန္တီပါရမီ သစ္စာပါရမီ မေတ္တာပါရမီ အဓိဋ္ဌာနပါရမီ ဥပေက္ခာပါရမီ တည်းဟူသော ပါရမီတော်မြတ် အပေါင်းကိုလည်းကောင်း။<br> <b>အပူရိ</b> = သဗ္ဗညုဉာဏ် ရဖို့ရန်ဟု စိတ်သန် ရည်စူး သဒ္ဓါထူးဖြင့် ဆည်းပူး ဖြည့်ကျင့်တော်မူခဲ့လေပြီ။<br> <b>တာသံ</b> = ထိုပါရမီဆယ်ပါး အကျယ်ပွားကာ အပြားသုံးဆယ် နှုန်းမလွယ်တို့၏။<br> <b>ဣဒ္ဓိယာ</b> = တစ်စွန်းတစ်စ မကျန်ရအောင် လောက်ငကုံလုံ ပြည့်စုံတော် မူခြင်းကြောင့်။<br> <b>အဂ္ဂတံ</b> = ဗြဟ္မာ နတ် လူ သုံးဘုံသူတွင် မည်သူမျှ မယှဉ်အပ် မယှဉ်နိုင် မတုအပ် မတုနိုင်သည့် အမြတ်ခိုင်မှူး ပုဂ္ဂိုလ်ထူး၏ အဖြစ်သို့။<br> <b>ဥပယာတံ</b> = ဆုကြီးပွင့်စည် ခါတန်ပြီဟု ပါရမီတော် နှိုးပင့်ဆော်၍ ရောက်တော်မူကြီး ရောက်တော်မူခဲ့လေပြီ။ဝါ၊ ရောက်တော်မူသောကြောင့်။<br> <b>ဧကဒီပကံ</b> = အစမထင် ကမ်းမမြင်ဘဲ သံသရာ တစ်ကြော တစ်မျောတည်း မျောခဲ့ကြသည့် လူရောနတ်ပါ ဗြဟ္မာ မကြွင်း သတ္တဝါခပင်းတို့၏ ဝပ်စင်း ခိုမှီးရာ တစ်ခုတည်းသော ကိုင်းကျွန်းကြီးသဖွယ်လည်း ဖြစ်တော်မူထသော။<br> <b>တံ ဇိနံ</b> = ငါးပါးမာရ်ညွန့် ရန်အဝှန့်ကို မရွံ့မထိတ် ခြင်္သေ့စိတ်ဖြင့် နင်းနှိပ်ကြိမ်ဖန် အောင်ပွဲခံ၍ အောင်လံလွှင့်ထူ ထိုအောင်တော်မူ မြတ်စွာဘုရားကို။<br> <b>အဟံ</b> = တပည့်တော်သည်။<br> <b>နမာမိ</b> = လက်အုပ်အဉ္ဇလီ ဦးထိပ်ချီလျက် ယုံကြည်မြတ်နိုး လက်ဆယ်ဖြာ ထိပ်မှာမိုး၍ ရှိခိုးဦးညွှတ်ပါ၏ မြတ်စွာဘုရား။</p> --- <p><b>နံပါတ် (၂၂) ဂါထာ</b></p> <p>၂၂။ ဒေဝါဒေဝါတိဒေဝံ နိဓနဝပုဓရံ မာရဘင်္ဂံ အဘင်္ဂံ၊<br> ဒီပံ ဒီပံ ပဇာနံ ဇယဝရသယနေ ဗောဓိပတ္တံဓိပတ္တံ။<br> ဗြဟ္မာဗြဟ္မာဂတာနံ ဝရဂိရကထိကံ ပါပဟီနံ ပဟီနံ၊<br> လောကာလောကာဘိရာမံ သတတမဘိနမေ တံ မုနိန္ဒံ မုနိန္ဒံ။</p> <p><b>ဒေဝါဒေဝါတိဒေဝံ</b> = သမုတိနတ် ဥပပတ္တိနတ်တို့ထက် ကဲသာလွန်မြတ် အထူး သဖြင့် ချီးမွမ်းတော်မူအပ်သည့် ဝိသုဒ္ဓိနတ်လည်း ဖြစ်တော်မူထသော။<br> <b>နိဓနဝပုဓရံ</b> = အဆုံးစွန်သော ကိုယ်တော်၏ အဖြစ်ကိုလည်း ဆောင်တော် မူတတ်ထသော။<br> <b>မာရဘင်္ဂံ</b> = ဒေဝပုတ္တ စသည်အပြား မာရ်ငါးပါးကို ချိုးဖဲ့ဖျက်ဆီးတော်မူပြီးထသော။<br> <b>အဘင်္ဂံ</b> = ပါရမီတော်ဟုန် တန်ခိုးဂုဏ်ကြောင့် မာရ်စစ်သည်တို့သည် ဖျက်ဆီးခြင်း ငှာလည်း မစွမ်းနိုင်ထသော။<br> <b>ပဇာနံ</b> = ကံ-ကိလေသာတို့သည် ထင်ရှားဖြစ်စေအပ်ကုန်သော နတ်လူဗြဟ္မာ ဝေနေယျကြာ သတ္တဝါတို့၏။<br> <b>ဒီပံ</b> = အဝိဇ္ဇာတည်းဟူသော အမိုက်တိုက်ကို ပယ်ဖျောက်ခြင်းငှာ စွမ်းနိုင်သော ဝိပဿနာပညာ မဂ်ပညာတည်းဟူသော ဆီမီးတန်ဆောင်ကို။<br> <b>ဒီပံ</b> = ပညာအရောင် ဉာဏ်တန်ဆောင်ကို ရရာရကြောင်း နည်းလမ်းကောင်းကို ညွှန်ကြားပြသ ဆိုဆုံးမတော်မူလျက် ပြောင်ပြောင်တောက်အောင် ထွန်းညှိတော် မူတတ်ထသော။<br> <b>ဇယဝရသယနေ</b> = ဒေဝပုတ္တ စသည်အပြား မာရ်ငါးပါးကို အောင်မြင်တော်မူရာ ဗောဓိပင်ခြေ မြတ်သောပလ္လင်ဗွေထက်၌။<br> <b>ဗောဓိပတ္တံ</b> = အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ် သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်မြတ်သို့ ရောက်တော်မူပြီး ရတော်မူပြီးထသော။<br> <b>အဓိပတ္တံ</b> = အဝိဇ္ဇာ တည်းဟူသော ဥခွံကို ရှေးဦးစွာ ဖောက်ခွဲလျက် ထွက်ပေါ် တော်မူလာခြင်းကြောင့် ခပ်သိမ်းဥဿုံ အလုံးစုံကုန်သော နတ်လူတို့ထက် ကြီးမြတ် သည်၏ အဖြစ်သို့လည်း ရောက်တော်မူထသော။<br> <b>ဗြဟ္မာဗြဟ္မာဂတာနံ</b> = ဆည်းကပ် ရောက်လာကြကုန်သော ဗြဟ္မာလူနတ် ပရိသတ် တို့အား။<br> <b>ဝရဂိရကထိကံ</b> = လောကီ လောကုတ္တရာ နှစ်ဖြာသော အကျိုးစီးပွားကို ရရာရကြောင်း နည်းလမ်းကောင်းကို ညွှန်ကြားပြသ ဆိုဆုံးမအပ်သည့် မြတ်သော တရားစကားကိုလည်း ဟောကြားတော်မူတတ်ထသော။<br> <b>ပါပဟီနံ ပဟီနံ</b> = ညစ်ညမ်း ယုတ်မာ ကိလေသာကို အရဟတ္တမဂ် ဉာဏ်သန်လျက်ဖြင့် ပယ်ဖျက်တော်မူပြီးထသော။<br> <b>လောကာလောကာဘိရာမံ</b> = လူ့လောက နတ်လောက ဗြဟ္မလောကတည်း ဟူသော သတ္တလောက၏ မွေ့လျော်ရာလည်း ဖြစ်တော်မူထသော။<br> <b>မုနိန္ဒံ</b> = အဂါရိယမုနိ, အနဂါရိယမုနိ, သေက္ခမုနိ, အသေက္ခမုနိ, ပစ္စေကမုနိဟူသော မုနိငါးပါးတို့ကို အစိုးရတော်မူသော။<br> <b>တံ မုနိန္ဒံ</b> = မုနိငါးပါးတို့၏ ဦးဖျား ပရမေ သုံးလူ့ဆွေဖြစ်တော်မူသော ထို မြတ်စွာဘုရားကို။<br> <b>အဟံ</b> = တပည့်တော်သည်။<br> <b>သတတံ</b> = အမြဲမပြတ် ခပ်သိမ်းသော နေ့ညဉ့်ကာလ၌။<br> <b>အဘိနမေ</b> = အဘိနမာမိ = ခြေ-လက်-နဖူး တံတောင်-ဒူးဟု ငါးဦးတည်မျိုး ရှိခိုးခြင်းဖြင့် အလွန်ရိုသေစွာ ရှိခိုးပါ၏ မြတ်စွာဘုရား။</p> --- <h3>နံပါတ် (၂၃) , (၂၄) နှင့် (၂၅) ဂါထာ</h3> <p>၂၃။ ဗုဒ္ဓေါ နိဂြောဓဗိမ္ဗော မုဒုကရစရဏော ဗြဟ္မဃောသေဏိဇင်္ဃော၊<br> ကောသစ္ဆာဒင်္ဂဇာတော ပုနရပိ သုဂတော သုပ္ပတိဋ္ဌိတပါဒေါ။<br> မူဒေါဒါတုဏ္ဏလောမော အထမပိ သုဂတော ဗြဟ္မုဇုဂ္ဂတ္တဘာဝေါ၊<br> နီလက္ခီ ဒီဃပဏှီ သုခုမမလဆဝီ ထောမျရသဂ္ဂသဂ္ဂီ။</p> <p>၂၄။ စတ္တာလီသဂ္ဂဒန္တော သမကလပနဇော အန္တရံသပ္ပပီနော၊<br> စက္ကေနင်္ကိတပါဒေါ အဝိရဠဒသနော မာရဇုဿင်္ခပါဒေါ။<br> တိဋ္ဌန္တော နောနမန္တောဘယကရမုဒုနာ ဇဏ္ဏုကာနာမသန္တော၊<br> ဝဋ္ဋက္ခန္ဓော ဇိနော ဂေါတရုဏပခုမကော သီဟပုဗ္ဗဍ္ဎကာယော။</p> <p>၂၅။ သတ္တပ္ပီနော စ ဒီဃင်္ဂုလိ မထ သုဂတော လောမကူပေကလောမော၊<br> သမ္ပန္နောဒါတဒါဌော ကနကသမတစော နီလမုဒ္ဓဂ္ဂလောမော။<br> သမ္ဗုဒ္ဓေါ ထူလဇိဝှေါ အထ သီဟဟနုကော ဇာလိကပ္ပါဒဟတ္ထော၊<br> နာထော ဥဏှီသသီသော ဣတိဂုဏသဟိတံ တံ မဟေသိံ နမာမိ။</p> <p><b>ဗုဒ္ဓေါ</b> = သစ္စာလေးရပ် တရားမြတ်ကို ဆရာ မကူ သယမ္ဘူဉာဏ်ဖြင့် ကိုယ်တိုင် မျက်မှောက် ထွင်းဖောက်သိမြင်တော်မူပြီးသည်ဖြစ်၍ ကျွတ်ထိုက်သသူ နတ် လူ ဗြဟ္မာ ဝေနေယျကြာ သတ္တဝါတို့ကိုလည်း ထွင်းဖောက် သိမြင်စေတော်မူ တတ်သောကြောင့် “ဗုဒ္ဓ”အမည်ရှိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည်။<br> <br> ၁။ <b>နိဂြောဓဗိမ္ဗော</b> = အရပ်တော်နှင့် အလံတော် ညီမျှသဖြင့် ပညောင်ပင် အဝန်း ကဲ့သို့ ဝန်းဝိုင်း လုံးချောသော ကိုယ်တော်လည်း ရှိတော်မူ၏။<br> <br> ၂။ <b>မုဒုကရစရဏော</b> = ကြည်လင်လှစွာသော ထောပတ်၌ ချနှစ်၍ ထားအပ်သော အကြိမ်တစ်ရာ ဖတ်အပ်သည့် ဝါဂွမ်းလွှာကဲ့သို့ နူးညံ့သိမ်မွေ့လှစွာသော လက်ဖဝါးတော် ခြေဖဝါးတော်အပြင်လည်း ရှိတော်မူ၏။<br> <br> ၃။ <b>ဗြဟ္မဃောသော</b> = ဗြဟ္မာမင်း၏ အသံကဲ့သို့ အလွန်သာယာသော အင်္ဂါရှစ်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော အသံတော်လည်း ရှိတော်မူ၏။<br> <br> ၄။ <b>ဧဏိဇင်္ဃော</b> = ဧဏီမည်သော သားကောင်၏ သလုံးမြင်းခေါင်းနှင့် တူသော ပြည့်ဖြိုးသော သလုံးမြင်းခေါင်းတော်လည်း ရှိတော်မူ၏။<br> <br> ၅။ <b>ကောသစ္ဆာဒင်္ဂဇာတော</b> = ဆဒ္ဒန်ဆင်မင်းပမာ ရွှေပဒုမ္မာကြာချပ်နှင့် တူသော အအိမ်ဖြင့် ဖုံးလွှမ်းထားအပ်သော ကျစ်လျစ်လှစွာသော ယောက်ျားမြတ်တို့၏ နိမိတ်လည်း ရှိတော်မူ၏။<br> <br> <b>ပုနရပိ</b> = တစ်ဖန်လည်း။<br> <b>သုဂတော</b> = ကောင်းသော စကားကို ဆိုတော်မူတတ်သော မြတ်စွာဘုရားသည်။<br> <br> ၆။ <b>သုပ္ပတိဋ္ဌိတပါဒေါ</b> = ခြေတော်ကို မြေပေါ်၌ နင်းချတော်မူသောအခါ ကောင်းစွာ တည်ထိသော ရွှေခြေနင်းကဲ့သို့ ညီညွတ်သည့် ဖဝါးအပြင်တော်လည်း ရှိတော်မူ၏။<br> <br> ၇။ <b>မူဒေါဒါတုဏ္ဏလောမော</b> = မျက်မှောင်တော် နှစ်ဘက်တို့၏ အလယ် ချက်၌ နူးညံ့ဖြူစင်သော ဥဏ္ဏလုံ (မွေးရှင်)တော်လည်း ရှိတော်မူ၏။<br> <br> <b>အထမပိ</b> = ထိုမှတစ်ပါးလည်း။<br> <br> <b>သုဂတော</b> = ကောင်းသော နိဗ္ဗာန်သို့ ကြွသွားတော်မူတတ်သော မြတ်စွာဘုရားသည်။<br> <br> ၈။ <b>ဗြဟ္မုဇုဂ္ဂတ္တဘာဝေါ</b> = ဗြဟ္မာမင်း၏ ကိုယ်ကဲ့သို့ ဖြောင့်မတ်သော ကိုယ်တော်လည်း ရှိတော်မူ၏။<br> <br> ၉။ <b>နီလက္ခီ</b> = အလွန် ညိုကြည်သည့် မျက်လုံးတော်လည်း ရှိတော်မူ၏။<br> <br> ၁၀။ <b>ဒီဃပဏှီ</b> = ခြေဖဝါးတော်၏ လေးပုံတစ်ပုံခန့် ရှည်လျား ပြည့်ဖြိုးသော ဖနောင့်တော်လည်း ရှိတော်မူ၏။<br> <br> ၁၁။ <b>သုခုမမလဆဝီ</b> = မြူအညစ်အကြေးတို့ မလိမ်းကပ်နိုင်သော ချောမွေ့ သိမ်မွေ့သော အရေတော်လည်း ရှိတော်မူ၏။<br> <br> ၁၂။ <b>ထောမျရသဂ္ဂသဂ္ဂီ</b> = နှမ်းလုံးခန့်မျှ နည်းငယ်လှသော အရသာကိုသော်လည်း တစ်ကိုယ်တော်လုံးသို့ ပျံ့နှံ့အောင် ဆောင်ယူနိုင်သည့် ခုနစ်ထောင်သော အရသာကြောတို့ အဖျားချင်းအပ် လည်မှာစွပ်လျက်လည်း ရှိတော်မူ၏။<br> <br> <b>သော ဇိနော</b> = ငါးမာရ်အောင်မြင် ထိုဘုရားရှင်သည်။<br> <br> ၁၃။ <b>စတ္တာလီသဂ္ဂဒန္တော</b> = လေးဆယ်စေ့ထ မွန်မြတ်လှသော သွားတော်လည်း ရှိတော်မူ၏။<br> <br> ၁၄။ <b>သမကလပနဇော</b> = လွှသွားနှင့် ဖြတ်ထားသကဲ့သို့ ညီညွတ်သော သွားတော်လည်း ရှိတော်မူ၏။<br> <br> ၁၅။ <b>အန္တရံသပ္ပပီနော</b> = ခါးတော်မှသည် အထက် လည်ကုပ်သို့တိုင်အောင် ရေစီးကြောင်းမထင် ပြည့်ဖြိုးစင်သော ရွှေပျဉ်ချပ်နှင့် ပမာဆင်သည့် ကြောပြင်တော် လည်း ရှိတော်မူ၏။<br> <br> ၁၆။ <b>စက္ကေနင်္ကိတပါဒေါ</b> = တစ်ထောင်သော အကန့်အကွက် ပုံတောင်း အချက်နှင့် တကွ ခပ်သိမ်းသော အခြင်းအရာတို့နှင့် ပြည့်စုံသော တစ်ရာ့ရှစ်ကွက် စက်လက္ခဏာ တော်တို့ဖြင့် မှတ်အပ်သော နှစ်ဖက်သော ခြေဖဝါးအပြင်တော်လည်း ရှိတော်မူ၏။<br> <br> ၁၇။ <b>အဝိရဠဒသနော</b> = မကျဲမကွာ စေ့စပ်စွာသော သွားတော်လည်း ရှိတော်မူ၏။<br> <br> <b>မာရဇိ</b> = မာရ်ငါးပါးကို အောင်မြင်တော်မူပြီးသော မြတ်စွာဘုရားသည်။<br> <br> ၁၈။ <b>ဥဿင်္ခပါဒေါ</b> = မြူမလိမ်းတွယ် စဉ်းငယ်မြင့်သော ခြေဖမျက်တော်လည်း ရှိတော်မူ၏။<br> <br> ၁၉။ <b>တိဋ္ဌန္တော တိဋ္ဌန္တော</b> = ရပ်တော်မူလျက်ပင်။<br> <b>အနောနမန္တော</b> = ကိုယ်တော်ကို မကိုင်းမညွတ်ဘဲ။<br> <b>ဥဘယကရမုဒုနာ</b> = သိမ်မွေ့နူးညံ့လှသော လက်ဖဝါးတော် နှစ်ဖက်ဖြင့်။<br> <b>ဇဏ္ဏုကာနိ</b> = ပုဆစ်ဒူးဝန်းတော် နှစ်ဖက်တို့ကို။<br> <b>အာမသန္တော</b> = သုံးသပ်တော်မူနိုင်၏။<br> <br> ၂၀။ <b>ဝဋ္ဋက္ခန္ဓော</b> = ဝဋ္ဋကဏ္ဌော = ရွှေမုရိုးစည်ငယ်သဏ္ဌာန်ကဲ့သို့ ညီညွတ် လုံးဝိုင်းသော လည်တံတော်လည်း ရှိတော်မူ၏။<br> <br> ၂၁။ <b>ဂေါတရုဏပခုမကော</b> = ဖွားသစ်စ နွားသားငယ်၏ မျက်မွေးနှင့်အတူ သိမ်မွေ့နုပျို ညိုသော မျက်မွေးတော်လည်း ရှိတော်မူ၏။<br> <br> ၂၂။ <b>သီဟပုဗ္ဗဍ္ဎကာယော</b> = ခြင်္သေ့မင်း၏ ရှေ့ပိုင်း ကိုယ်ထက်ဝက်ကဲ့သို့ အောင်မောင်း ပြည့်ဝသည့် ခန္ဓာကိုယ်တော်လည်း ရှိတော်မူ၏။<br> <br> <b>သုဂတော</b> = ဒီပင်္ကရာ ထွဋ်ချာ သေဌ်နင်း တရားမင်း၏ ခြေတော်ရင်းမှသည် ဗောဓိမဏ္ဍိုင်သို့ တိုင်အောင် ရှေးဘုရားရှင်တို့ကဲ့သို့ လာခြင်းကောင်းတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည်။<br> <br> ၂၃။ <b>သတ္တပ္ပီနော စ</b> = ခြေဖမိုးတော် နှစ်ဖက်, လက်ဖမိုးတော် နှစ်ဖက်, ပခုံးတော် နှစ်ဖက်, လည်ကုပ်တော်ဟု ဆိုအပ်သော ခုနစ်ပါးသော အရပ်ဌာနတို့၌ ပြည့်ဖြိုးသော အသားအရေတော်လည်း ရှိတော်မူ၏။<br> <br> ၂၄။ <b>ဒီဃင်္ဂုလိ</b> = ညီညာရှည်သွယ်သော လက်ချောင်း ခြေချောင်းတော်လည်း ရှိတော်မူ၏။<br> <br> <b>အထ</b> = ထိုမှတစ်ပါး။<br> <br> ၂၅။ <b>လောမကူပေကလောမော</b> = တစ်ခုတစ်ခုသော မွေးညင်းတွင်းတော်၌ တစ်ပင်စီ တစ်ပင်စီသာ ပေါက်ရောက်သော မွေးညင်းတော်လည်း ရှိတော်မူ၏။<br> <br> ၂၆။ <b>သမ္ပန္နောဒါတဒါဌော</b> = သောက်ရှူးကြယ်ပမာ လွန်စွာ စင်ကြယ်ဖြူဝင်းလျက် အရောင်တလက်လက် ထွက်သော ပြည့်ဖြိုးသော စွယ်တော် လေးဆူလည်း ရှိတော်မူ၏။<br> <br> ၂၇။ <b>ကနကသမတစော</b> = သိင်္ဂနိက်ရွှေစင် အဆင်းကဲ့သို့ ဝါဝင်းသော အသား အရေတော်လည်း ရှိတော်မူ၏။<br> <br> ၂၈။ <b>နီလမုဒ္ဓဂ္ဂလောမော</b> = မျက်နှာတော်ကို မော်၍ ဖူးသည့်ပမာ အထက်သို့သာ အဖျားကော့သည့် လကျာ်ရစ်လည်၍ တည်သော အလွန်ညိုသော မွေးညင်းတော် လည်း ရှိတော်မူ၏။<br> <br> <b>သမ္ဗုဒ္ဓေါ</b> = သင်္ခါရ, ဝိကာရ, လက္ခဏ, နိဗ္ဗာန်, ပညတ်တည်းဟူသော ဉေယျဓမ်တရား ငါးပါးတို့ကို ဆရာမကူ သယမ္ဘူဉာဏ်ဖြင့် မိမိအလိုလို ကိုယ်တော် တိုင်သာလျှင် ထိုးထွင်းသိမြင်တော်မူသော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓ ဘုရားရှင်သည်။<br> <br> ၂၉။ <b>ထူလဇိဝှေါ</b> = ရှည်လျား+နူးညံ့+ကျယ်ပြန့်သော လျှာတော်လည်း ရှိတော်မူ၏။<br> <br> ၃၀။ <b>သီဟဟနုကော</b> = ခြင်္သေ့မင်း၏ မေးကဲ့သို့ ပြုံးတော့မည့်အရိပ် သွေးနေသည့် ပြည့်ဖြိုးသော မေးတော်လည်း ရှိတော်မူ၏။<br> <br> ၃၁။ <b>ဇာလိကပ္ပါဒဟတ္ထော</b> = လေသွန်နန်းတံခါး၌ လက်သမားတတ် စိုက်စီ ထားအပ်သော ရွှေပွတ်လုံး ဇာလီတိုင်ကဲ့သို့ ညီညွတ်စွာ အချောင်းအချောင်း အကြားစိပ်သော လက်ချောင်းတော် ခြေချောင်းတော်လည်း ရှိတော်မူ၏။<br> <br> <b>နာထော</b> = ဗြဟ္မာနတ်လူ သုံးဘုံသူတို့၏ ကိုးကွယ်အားထားရာ အစစ် အဖြစ်ကြီး ဖြစ်တော်မူသော ဘုရားမြတ်စွာသည်။<br> <br> ၃၂။ <b>ဥဏှီသသီသော</b> = နဖူးတော်ဝယ် ပကတိ ပင်ကိုအားဖြင့်ပင် သင်းကျစ် ရွှေပြား တပ်စီ၍ ထားသကဲ့သို့ သင်းကျစ်တော် အသားလွှာလည်း တည်ရှိတော်မူ၏။ တစ်နည်း<br> <b>ဥဏှီသသီသော</b> = လိမ္မာလှစွာသော ပညာရှင် စီစဉ်အပ်သော ဦးရစ်ဝန်းကဲ့သို့ လုံးဝန်းတင့်တယ်သော ဦးခေါင်းတော်လည်း ရှိတော်မူ၏။<br> <br> <b>ဣတိဂုဏသဟိတံ</b> = ဤ ဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသော ဂုဏ်တော် အပေါင်းတို့နှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော။<br> <br> <b>မဟေသိံ</b> = သီလက္ခန္ဓ, သမာဓိက္ခန္ဓ, ပညာက္ခန္ဓ, ဝိမုတ္တိက္ခန္ဓ, ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနက္ခန္ဓ တည်းဟူသော ဂုဏ်ကျေးဇူး အထူးတို့ကို ဆည်းပူးရှာမှီး လေ့ကျက်တော်မူပြီးသော ထိုမြတ်စွာဘုရားကို။<br> <b>အဟံ</b> = တပည့်တော်သည်။<br> <b>နမာမိ</b> = သဒ္ဓါရိုကျိုး မာန်စွယ်ချိုး၍ ရှိခိုးဦးညွှတ်ပါ၏ မြတ်စွာဘုရား။</p> --- <h3>နံပါတ် (၂၆) ဂါထာ</h3> <p>၂၆။ ဗုဒ္ဓေါဗုဒ္ဓေါတိဃောသော အတိဒုလ္လဘတရောကာ ကထာ ဗုဒ္ဓဘာဝေါ၊<br> လောကေ တသ္မာ ဝိဘာဝီ ဝိဝိဓဟိတသုခံ သာဓဝေါ ပတ္ထယန္တာ။<br> ဣဋ္ဌံ အတ္ထံ ဝဟန္တံ သုရနရမဟိတံ နိဗ္ဘယံ ဒက္ခိဏေယျံ၊<br> လောကာနံ နန္ဒိဝဍ္ဎံ ဒသဗလမသမံ တံ နမဿန္တု နိစ္စံ။</p> <p><b>လောကေ</b> = သတ္တလောက၌။<br> <b>ယသ္မာ</b> = အကြင်ကြောင့်။<br> <b>ဗုဒ္ဓေါဗုဒ္ဓေါတိဃောသော</b> = “ဗုဒ္ဓ ဗုဒ္ဓ” ဟူသော အသံကိုမျှလည်း။<br> <b>အတိဒုလ္လဘတရော</b> = ကမ္ဘာ ကမ္ဘေ, သင်္ချေ သင်္ချာ ကာလကြာသော်လည်း တစ်ခါတစ်ရံမှသာ ပွင့်ထွန်းပေါ်ပေါက်တော်မူလာခြင်းကြောင့် အလွန် ကြားရခဲသော သဘော ရှိ၏။<br> <b>ဗုဒ္ဓဘာဝေါ</b> = ဗုဒ္ဓ၏ အဖြစ်သည်ကား။<br> <b>ကာ ကထာ</b> = အဘယ်မှာလျှင် ဆိုဖွယ်ရာရှိနိုင်ပါအံ့နည်း။<br> <b>တသ္မာ</b> = ထို့ကြောင့်။<br> <b>ဝိဘာဝီ</b> = ပညာရှိကုန်သော။<br> <b>ဝိဝိဓဟိတသုခံ ပတ္ထယန္တာ</b> = အထူးထူး အပြားပြားသော လောကီ လောကုတ္တရာ ချမ်းသာသုခ အဝဝကို လိုလားတောင့်တကြကုန်သော။<br> <b>သာဓဝေါ</b> = သူတော်ကောင်းဓာတ် တရားမြတ်၌ မွေ့လျော်ပျော်ပိုက် နှစ်ခြိုက်ကြကုန်သော သူတော်ကောင်းအပေါင်းတို့သည်။<br> <b>ဣဋ္ဌံ အတ္ထံ</b> = အလိုရှိအပ် နှစ်သက်မြတ်နိုးအပ်သော ပစ္စုပ္ပန် သံသရာ လောကီ လောကုတ္တရာ အကျိုးစီးပွားချမ်းသာကို။<br> <b>ဝဟန္တံ</b> = ရရာရကြောင်း ရောက်ရာရောက်ကြောင်း အကျင့်ကောင်းကို ညွှန်ကြားပြသ ဆိုဆုံးမလျက် ရွက်ဆောင်ပေးတော်မူတတ်ထသော။<br> <b>သုရနရမဟိတံ</b> = နတ်နှင့်လူ နှစ်ဦးလုံးသော သတ္တဝါတို့သည် အာမိသပူဇာ ဓမ္မပူဇာနှစ်မျိုးတို့ဖြင့် ပူဇော်အပ်တော်မူထသော။<br> <b>နိဗ္ဘယံ</b> = ဆည်းကပ်လာကြကုန်သော ပရိသတ်တို့၏ စိတ်နှလုံးဝယ် ကြောက်ရွံ့ဖွယ် ဘေးလည်း မရှိထသော။<br> <b>ဒက္ခိဏေယျံ</b> = ကံနှင့် အကျိုး ရည်ကိုးမြော်သန် အလှူကောင်း အလှူမှန် ဟူသမျှကို စိုးယူပိုင်သ ခံယူတော်မူခြင်းငှာလည်း ထိုက်တန်တော်မူထသော။<br> <b>လောကာနံ နန္ဒိဝဍ္ဎံ</b> = ဗြဟ္မာ နတ် လူ သုံးဘုံသူတို့၏ နှစ်လို ဝမ်းမြောက်ခြင်း ပီတိပန်းကို ပွင့်လန်း တိုးပွားစေတတ်ထသော။<br> <b>ဒသဗလံ</b> = ကိုယ်တော်အား ဆယ်ပါး, ဉာဏ်တော်အား ဆယ်ပါးနှင့်လည်း ပြည့်စုံတော်မူတတ်ထသော။<br> <b>အသမံ</b> = သီလဂုဏ် သမာဓိဂုဏ် ပညာဂုဏ်တို့ဖြင့် တုဘက်လည်း ကင်းတော်မူပြီးထသော။<br> <b>တံ ဗုဒ္ဓံ တံ ဗုဒ္ဓံ</b> = ထိုကဲ့သို့ ရှုမြင်အပ်သော သဘောရှိသော ထိုမြတ်စွာဘုရားကို။<br> <b>နိစ္စံ</b> = အမြဲမပြတ် ခပ်သိမ်းသော အချိန်ကာလ၌။<br> <b>နမဿန္တု</b> = ကာယ ဝစီ မနော ချီလျက် သုံးလီစေတနာ သုံးဖြာဒွါရ ပဏာမဖြင့် ဂါရဝ ရိုကျိုး လက်ဆယ်ဖြာ ထိပ်မှာမိုး၍ ရှိခိုးဦးညွှတ်ကြစေကုန်သတည်း။</p> --- <h3>မဟာနမက္ကာရ ဘုရားရှိခိုး - အဓိပ္ပာယ်ရှင်းလင်းချက်များ</h3> <p><b>နံပါတ် (၁) ဂါထာ</b></p> <p><b>စကားကြီး ခြောက်ခွန်း</b></p> <p>စကားခြောက်ခွန်း လူ၌ထွန်းလည်း<br> လေးခွန်းကိုပယ် နှစ်ခွန်းတယ်သဖြင့် ...</p> <p>၁။ အကြင်စကားသည် မဟုတ် မမှန်၊ အကျိုးစီးပွားနှင့်လည်း မစပ်၊ သူတစ်ပါး တို့လည်း မနှစ်သက် မနှစ်ခြိုက်၊ ထိုစကားမျိုးကို မြတ်စွာဘုရားသည် ပြောဆိုတော် မမူ။</p> <p>၂။ အကြင်စကားသည် ဟုတ်မှန်၏၊ အကျိုးစီးပွားနှင့်ကား မစပ်၊ သူတစ်ပါးတို့လည်း မနှစ်သက် မနှစ်ခြိုက်၊ ထိုစကားမျိုးကိုလည်း မြတ်စွာဘုရား သည် ပြောဆိုတော်မမူ။</p> <p>၃။ အကြင်စကားသည် ဟုတ်မှန်၏၊ အကျိုးစီးပွားနှင့်လည်း စပ်၏၊ သူတစ်ပါးတို့ကား မနှစ်သက် မနှစ်ခြိုက်၊ ထိုစကားမျိုး၌ မြတ်စွာဘုရားသည် ပြောသင့်သောအချိန် ကာလကို သိရှိတော်မူသည်ဖြစ်၍ ပြောဆိုတော်မူ၏။</p> <p>၄။ အကြင်စကားသည် မဟုတ်မမှန်၊ အကျိုးစီးပွားနှင့် မစပ်၊ သူတစ်ပါးတို့ကား နှစ်သက်၏ နှစ်ခြိုက်၏၊ ထိုစကားမျိုးကိုလည်း မြတ်စွာဘုရားသည် ပြောဆိုတော်မမူ။</p> <p>၅။ အကြင်စကားသည် ဟုတ်မှန်၏၊ အကျိုးစီးပွားနှင့် မစပ်၊ သူတစ်ပါးတို့ကား နှစ်သက်၏ နှစ်ခြိုက်၏၊ ထိုစကားမျိုးကိုလည်း မြတ်စွာဘုရားသည် ပြောဆိုတော်မမူ။</p> <p>၆။ အကြင်စကားသည် ဟုတ်မှန်၏၊ အကျိုးစီးပွားနှင့် စပ်၏၊ သူတစ်ပါး တို့လည်း နှစ်သက်၏ နှစ်ခြိုက်၏။ ထိုစကားမျိုး၌ မြတ်စွာဘုရားသည် ပြောသင့်သော အချိန်ကာလကို သိရှိတော်မူသည်ဖြစ်၍ ပြောဆိုတော်မူ၏။ (မ၊၂၊၅၇-၅၈။)</p> <p>ဤ စကားကြီး ခြောက်ခွန်းတို့ကား .. မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ ပါဠိတော် အဘယရာဇကုမာရ သုတ္တန်၌ လာရှိသော စကားတို့ ဖြစ်ကြ၏။ ထိုစကား ခြောက်ခွန်းတို့တွင် --</p> <p>၃။ မှန်၍ အကျိုးစီးပွားနှင့် စပ်ယှဉ်သော သူတစ်ပါးတို့ မနှစ်သက်သော စကား တစ်ခွန်း၊<br> ၆။ မှန်လည်းမှန်၍ အကျိုးစီးပွားနှင့်လည်း စပ်ယှဉ်သော သူတစ်ပါးတို့ နှစ်သက်သော စကား တစ်ခွန်း --</p> <p>ဤနှစ်ခွန်းသော စကားတို့ကိုသာ ပြောသင့်သော အချိန်ကာလကို သိရှိသည်ဖြစ်၍ ဘုရားရှင်သည် ပြောဆိုတော်မူ၏။ ကျန် လေးခွန်းသောစကားတို့ကို ဘုရားရှင်သည် မည်သည့်အခါမှ ပြောဆိုတော် မမူပေ။</p> <p>ဘုရားရှင် ပြောကြားတော်မူသည့် တတိယစကားနှင့် ဆဋ္ဌစကား နှစ်ခွန်းတို့ကား -- <b>အရိယသစ္စ သန္နိဿိတကထာ</b> (မ၊ဋ္ဌ၊၃၊၇၉။) = အရိယသစ္စာလေးပါးကို မှီသော တရားစကားတည်း။ ယင်းတရားစကားမျိုးကို နှစ်ပေါင်း တစ်ရာ ကာလကြာအောင် သော်လည်း နာကြားရကုန်သည်ရှိသော် ပညာရှိ သူတော်ကောင်းတို့သည် တင်းတိမ် ရောင့်ရဲခြင်းသို့ မည်သည့်နည်းနှင့်မျှ မရောက်ရှိနိုင်ကြကုန်။ သို့သော် လူမိုက်တို့ကား ယင်းကဲ့သို့သော တရားစကားမျိုးကို မနာယူလိုကြပေ။ မည်သို့ပင် မနာယူလိုကြ သော်လည်း ပြောသင့်သော အချိန်ကာလကို သိရှိတော်မူသောအခါ ဘုရားရှင်သည် ပြောကြားတော်မူပေသည်။</p> <p><b>အတ္ထသံဟိတ</b> = အကျိုးစီးပွားနှင့် စပ်ယှဉ်သော စကား (၁၀)မျိုးကို အင်္ဂုတ္တရ- နိကာယ် ဒသကနိပါတ် ကထာဝတ္ထုသုတ္တန်တို့၌ ဘုရားရှင် ဟောကြားထား တော်မူ၏။ ယင်း (၁၀)မျိုးတို့မှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ကြ၏။</p> <p>၁။ <b>အပ္ပိစ္ဆကထာ</b> = အလိုနည်းပါးမှုနှင့် စပ်သော စကား၊<br> ၂။ <b>သန္တုဋ္ဌိကထာ</b> = ရောင့်ရဲလွယ်မှုနှင့် စပ်သော စကား၊<br> ၃။ <b>ပဝိဝေကကထာ</b> = ဝိဝေကသုံးဖြာနှင့် စပ်သော စကား၊</p> <blockquote> <p>[ (က) <b>ကာယဝိဝေက</b> = တစ်ပါးထီးတည်း ကင်းကင်းရှင်းရှင်း နေထိုင်ခြင်း။<br> (ခ) <b>စိတ္တဝိဝေက</b> = ဈာန်သမာပတ်တို့ကို ဝင်စားလျက် နီဝရဏ ကိလေသာ အညစ်အကြေးတို့မှ ကင်းကင်းရှင်းရှင်း နေထိုင်ခြင်း။<br> (ဂ) <b>ဥပဓိဝိဝေက</b> = ကာမဂုဏ် ငါးပါး၊ ခန္ဓာ ငါးပါး၊ ကိလေသာတရား၊ ကုသိုလ်ကံ အကုသိုလ်ကံဟူသော အဘိသင်္ခါရတရား - ဤ ဥပဓိလေးဖြာတို့မှ ကင်းကင်း ရှင်းရှင်း (ဖလသမာပတ်ကို ဝင်စားကာ နိဗ္ဗာန်ကို အာရုံပြုလျက်) နေထိုင်ခြင်း။]</p> </blockquote> <p>၄။ <b>အသံသဂ္ဂကထာ</b> = ရောရောနှောနှော မနေထိုင်ခြင်းနှင့် စပ်သောစကား၊<br> ၅။ <b>ဝီရိယာရမ္ဘကထာ</b> = သမထ ဝိပဿနာဘာဝနာတို့၌ အပြင်းအထန် ကြိုးစား အားထုတ်မှု လုံ့လဝီရိယနှင့် စပ်သော စကား၊<br> ၆။ <b>သီလကထာ</b> = သီလနှင့် စပ်သော စကား၊<br> ၇။ <b>သမာဓိကထာ</b> = ဥပစာရ အပ္ပနာ နှစ်ဖြာသော သမာဓိနှင့် စပ်သော စကား၊<br> ၈။ <b>ပညာကထာ</b> = ဝိပဿနာပညာ မဂ်ပညာနှင့် စပ်သော စကား၊<br> ၉။ <b>ဝိမုတ္တိကထာ</b> = ကိလေသာတို့မှ လွတ်မြောက်မှု အရဟတ္တဖိုလ်နှင့် စပ်သော စကား၊<br> ၁၀။ <b>ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနကထာ</b> = ယင်းကိလေသာတို့မှ လွတ်မြောက်မှု အရဟတ္တဖိုလ်ကို ဆင်ခြင်သော ပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ်အမြင်နှင့် စပ်သောစကား၊</p> <p>ဤစကား (၁၀)မျိုးတို့ကား အကျိုးစီးပွားနှင့် စပ်ယှဉ်သော စကားတို့တည်း။ ယင်းစကား (၁၀)မျိုးတို့ကိုပင် အကျဉ်းချုပ်ကာ တစ်နည်း တစ်ဖုံအားဖြင့် မဇ္ဈိမ-ပဏ္ဏာသအဋ္ဌကထာက (မ၊ဋ္ဌ၊၃၊၇၉။) သစ္စာလေးပါးကို မှီသော စကားဟု ဖွင့်ဆို ထားပေသည်။</p> <p><b>အနတ္ထသံဟိတ</b> (အကျိုးစီးပွားနှင့် မစပ်ယှဉ်သော) စကားဟူသည် - ယင်း အတ္ထသံဟိတစကားနှင့် ထိပ်တိုက် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သော စကားတည်း။ နတ်ရွာ မဂ်ဖိုလ် နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ကြောင်းတရားစကားနှင့် ထိပ်တိုက်ဖီလာ ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်ကြသော (၃၂)မျိုးသော <b>တိရစ္ဆာနကထာ</b> စကားတို့တည်း။ ယင်းစကားတို့ကား နတ်ရွာခရီး နိဗ္ဗာန်ခရီးကို ပိတ်ဆီး ကွယ်ခြား ဟန့်တားသောအားဖြင့် ဖြစ်ပေါ်လာ ကြသည့် စကားတို့ဖြစ်ကြ၏။ ယင်းတို့မှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ကြ၏။</p> <p>၁။ <b>ရာဇကထာ</b> = မင်းနှင့် စပ်သော စကား၊<br> ၂။ <b>စောရကထာ</b> = ခိုးသူနှင့် စပ်သော စကား၊<br> ၃။ <b>မဟာမတ္တကထာ</b> = အမတ်ကြီးနှင့် စပ်သော စကား၊<br> ၄။ <b>သေနာကထာ</b> = စစ်သည်နှင့် စပ်သော စကား၊<br> ၅။ <b>ဘယကထာ</b> = ဘေးဥပါဒ်နှင့် စပ်သော စကား၊<br> ၆။ <b>ယုဒ္ဓကထာ</b> = စစ်ထိုးခြင်းနှင့် စပ်သော စကား၊<br> ၇။ <b>အန္နကထာ</b> = အစားအစာနှင့် စပ်သော စကား၊<br> ၈။ <b>ပါနကထာ</b> = အဖျော်ယမကာနှင့် စပ်သော စကား၊<br> ၉။ <b>ဝတ္ထကထာ</b> = အဝတ်ပုဆိုးနှင့် စပ်သော စကား၊<br> ၁၀။ <b>သယနကထာ</b> = အိပ်ရာ နေရာနှင့် စပ်သော စကား၊<br> ၁၁။ <b>မာလာကထာ</b> = ပန်းနှင့် စပ်သော စကား၊<br> ၁၂။ <b>ဂန္ဓကထာ</b> = နံ့သာနှင့် စပ်သော စကား၊<br> ၁၃။ <b>ဉာတိကထာ</b> = ဆွေမျိုးနှင့် စပ်သော စကား၊<br> ၁၄။ <b>ယာနကထာ</b> = ယာဉ်နှင့် စပ်သော စကား၊<br> ၁၅။ <b>ဂါမကထာ</b> = ရွာနှင့် စပ်သော စကား၊<br> ၁၆။ <b>နိဂမကထာ</b> = နိဂုံးနှင့် စပ်သော စကား၊<br> ၁၇။ <b>နဂရကထာ</b> = မြို့နှင့် စပ်သော စကား၊<br> ၁၈။ <b>ဇနပဒကထာ</b> = ဇနပုဒ် (တိုင်း၊ ပြည်နယ်)နှင့် စပ်သော စကား၊<br> ၁၉။ <b>ဣတ္ထိကထာ</b> = အမျိုးသ္မီး (+ အမျိုးသား)နှင့် စပ်သော စကား၊<br> ၂၀။ <b>သူရကထာ</b> = သူရဲကောင်းနှင့် စပ်သော စကား၊<br> ၂၁။ <b>ဝိသိခါကထာ</b> = မြို့တွင်း ရွာတွင်း လမ်းခရီးနှင့် စပ်သော စကား၊<br> ၂၂။ <b>ကုမ္ဘဋ္ဌာနကထာ</b> = ရေဆိပ်နှင့် စပ်သော စကား၊<br> ၂၃။ <b>ပုဗ္ဗပေတကထာ</b> = သေလွန်သူနှင့် စပ်သော စကား၊<br> ၂၄။ <b>နာနတ္တကထာ</b> = အထွေထွေနှင့် စပ်သော စကား၊<br> ၂၅။ <b>လောကက္ခာယိကကထာ</b> = လောကအကြောင်းနှင့် စပ်သော စကား၊<br> ၂၆။ <b>သမုဒ္ဒက္ခာယိကကထာ</b> = သမုဒ္ဒရာအကြောင်းနှင့် စပ်သော စကား၊<br> ၂၇။ <b>ဝုဍ္ဎိကထာ</b> = လောကကြီးပွားမှုနှင့် စပ်သော စကား၊<br> ၂၈။ <b>ဟာနိကထာ</b> = လောကကြီးပွားရေး ဆုတ်ယုတ်မှုနှင့် စပ်သော စကား၊<br> ၂၉။ <b>သဿတကထာ</b> = သဿတအယူနှင့် စပ်သော စကား၊<br> ၃၀။ <b>ဥစ္ဆေဒကထာ</b> = ဥစ္ဆေဒအယူနှင့် စပ်သော စကား၊<br> ၃၁။ <b>ကာမသုခလ္လိကာနုယောဂကထာ</b> = ကာမဂုဏ်ချမ်းသာ၌ ငြိကပ် တွယ်တာ သောအားဖြင့် အဖန်တလဲလဲ အားထုတ်ခံစားခြင်းနှင့် စပ်သော စကား၊<br> ၃၂။ <b>အတ္တကိလမထာနုယောဂကထာ</b> = ကိုယ်စိတ်၏ ပင်ပန်းကြောင်း အကျင့်၌ အဖန်တလဲလဲ အားထုတ်ခြင်းနှင့် စပ်သော စကား၊</p> <blockquote> <p>[မှတ်ချက်။ ။ (၂၇) မှ (၃၂) အထိကား ပါဠိတော်၌ တိုက်ရိုက်လာသော <b>ဣတိဘဝါဘဝကထာ</b> (ကြီးပွားမှု တိုးတက်မှုနှင့် စပ်သောစကား) (၆)မျိုး ဖြစ်သည်။ နောက်တစ်နည်း ရေတွက်ပုံမှာ (၂၇)မှ စ၍အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်၏။]</p> <p>၂၇။ <b>ဣတိဘဝကထာ</b> = ကြီးပွားခြင်းနှင့် စပ်သော စကား၊<br> ၂၈။ <b>ဣတိအဘဝကထာ</b> = မကြီးပွားခြင်း (ဆုတ်ယုတ်ခြင်း)နှင့် စပ်သော စကား၊<br> ၂၉။ <b>အရညကထာ</b> = တောနှင့် စပ်သော စကား၊<br> ၃၀။ <b>ပဗ္ဗတကထာ</b> = တောင်နှင့် စပ်သော စကား၊<br> ၃၁။ <b>နဒီကထာ</b> = မြစ်နှင့် စပ်သော စကား၊<br> ၃၂။ <b>ဒီပကထာ</b> = ကျွန်းနှင့် စပ်သော စကား။<br> (ဝိ၊၂၊၂၁၃-၂၁၄။ ဝိ၊၃၊၂၇၆။ ဒီ၊၁၊၇၊၁၆၇။...)</p> </blockquote> <p>နံပါတ် (၂) ဂါထာ</p> <h3>(၃၂) ပါးသော ယောက်ျားမြတ်တို့၏ လက္ခဏာတော်ကြီးများ</h3> <p>၁။ ခြေတော်ကို မြေ၌ နင်းတော်မူသောအခါ ကောင်းစွာ တည်ထိသော ရွှေခြေနင်း အပြင်ကဲ့သို့ ညီညွတ်သည့် <b>ဖဝါးတော်အပြင်</b> ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <p>၂။ နှစ်ဖက်သော ခြေဖဝါးတော်အပြင်တို့၌ တစ်ထောင်သော အကန့်အကွက် ပုံတောင်းအချက်နှင့်တကွ ခပ်သိမ်းသော အခြင်းအရာတို့နှင့် ပြည့်စုံသော တစ်ရာ့ ရှစ်ကွက် <b>စက်လက္ခဏာတော်</b> ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <p>၃။ ခြေဖဝါးတော်၏ လေးပုံတစ်ပုံခန့် ရှည်လျားပြည့်ဖြိုးသော <b>ဖနောင့်တော်</b> ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <p>၄။ ညီညာရှည်သွယ်သော <b>ခြေချောင်းတော် လက်ချောင်းတော်</b> ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <p>၅။ ကြည်လင်လှစွာသော ထောပတ်၌ ချ၍ နှစ်၍ ထားအပ်သော အကြိမ်တစ်ရာ ဖတ်အပ်သည့် ဝါဂွမ်းလွှာကဲ့သို့ <b>နူးညံ့သိမ်မွေ့လှစွာသော လက်ဖဝါးတော် ခြေဖဝါးတော် အပြင်</b> ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <p>၆။ (လေသွန်နန်းတံခါး၌ စိုက်စီ၍ ထားအပ်သော ရွှေပွတ်လုံး = ဇာလီတိုင်ကဲ့သို့) ညီညွတ်စွာ အချောင်းအချောင်း <b>အကြားစိပ်သော လက်ချောင်းတော် ခြေချောင်း တော်</b> ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <p>၇။ မြူမလိမ်းတွယ် စဉ်းငယ်မြင့်သော <b>ခြေဖမျက်တော်</b> ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <p>၈။ ‘ဧဏီ’ မည်သော သားကောင်၏ သလုံးမြင်းခေါင်းနှင့်တူသော <b>ပြည့်ဖြိုးသော သလုံးမြင်းခေါင်းတော်</b> ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <p>၉။ ရပ်တော်မူလျက်ပင် ကိုယ်တော်ကို မကိုင်းညွှတ်ဘဲ <b>လက်ဖဝါးတော် နှစ်ဖက်ဖြင့် ပုဆစ်ဒူးဝန်းတော် နှစ်ဖက်ကို သုံးသပ်တွေ့ထိတော်မူနိုင်ခြင်း</b>၊</p> <p>၁၀။ ဆဒ္ဒန်ဆင်မင်းပမာ ရွှေပဒုမ္မာကြာချပ်နှင့် တူသော အအိမ်ဖြင့် ဖုံးလွှမ်းထား အပ်သော <b>ကျစ်လျစ်လှစွာသော ယောက်ျားနိမိတ်</b> ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <p>၁၁။ သိင်္ဂီနိက်ရွှေစင်အဆင်းကဲ့သို့ <b>ဝါဝင်းသော အရေတော်</b> ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <p>၁၂။ မြူအညစ်အကြေးတို့ မလိမ်းကပ်နိုင်သော <b>ချောမွေ့သော (သိမ်မွေ့သော) အရေတော်</b> ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <p>၁၃။ မွေးညင်းတွင်း တစ်တွင်း တစ်တွင်းလျှင် <b>မွေးညင်းတော် တစ်ပင်စီ တစ်ပင်စီသာ ပေါက်ရောက်လျက်</b> ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <p>၁၄။ မျက်နှာတော်ကို မော်၍ဖူးသည့်ပမာ အထက်သို့သာ အဖျားကော့သည့် <b>လက်ျာရစ်လည်၍ တည်သော အလွန်ညိုသော မွေးညင်းတော်</b> ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <p>၁၅။ ဗြဟ္မာမင်း၏ ကိုယ်ကဲ့သို့ <b>ဖြောင့်မတ်သော ကိုယ်တော်</b> ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <p>၁၆။ ခြေဖမိုးတော် နှစ်ဖက်, လက်ဖမိုးတော် နှစ်ဖက်, ပခုံးတော် နှစ်ဖက်, လည်ကုပ်တော်ဟု ဆိုအပ်သော ဤ<b>ခုနစ်ဌာနတို့၌ ပြည့်ဖြိုးသော အသားအရေတော်</b> ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <p>၁၇။ ခြင်္သေ့မင်း၏ ရှေ့ပိုင်း ကိုယ်ထက်ဝက်ကဲ့သို့ <b>အောင်မောင်းပြည့်ဝသည့် ကိုယ်တော်</b> ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <p>၁၈။ ခါးတော်မှ စ၍ အထက်လည်ကုပ်တော်တိုင်အောင် ရေစီးကြောင်း (အခွက်အကြား) မထင် <b>ရွှေပျဉ်ချပ်ပမာ ပြည့်ဖြိုးစင်သော ကျောက်ကုန်းတော်</b> ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <p>၁၉။ အရပ်တော်နှင့် အလံတော် ညီမျှသဖြင့်ပညောင်ပင်အဝန်းကဲ့သို့ <b>ဝန်းဝိုင်း လုံးချောသော ကိုယ်တော်</b> ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <p>၂၀။ ညီလည်းညီညွတ် လုံးလည်းလုံးသော <b>လည်တိုင်တော်</b> ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <p>၂၁။ နှမ်းလုံးခန့်မျှ နည်းလှ ငယ်လှသော အရသာကိုသော်လည်း တစ်ကိုယ်တော် လုံးသို့ ပျံ့နှံ့အောင် ဆောင်ယူနိုင်သည့် <b>ခုနစ်ထောင်သော အရသာကြောတို့ အဖျားချင်းအပ် လည်မှာစွပ်လျက်</b> ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <p>၂၂။ ခြင်္သေ့မင်း၏ မေးကဲ့သို့ (ပြုံးတော့မည့်အရိပ် သွေးနေသည့်) <b>မေးတော်</b> ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <p>၂၃။ <b>သွားတော်ချောင်းရေ (၄၀) အစေ့အင</b> ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <p>၂၄။ <b>ညီညွတ်သော သွားတော်</b> ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <p>၂၅။ <b>သွားတော် မကျဲမကွာ စေ့စပ်စွာ</b> ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <p>၂၆။ သောက်ရှူးကြယ်ပမာ လွန်စွာ စင်ကြယ်ဖြူဝင်းသော အရောင် တလက်လက် ထွက်သည့် <b>စွယ်တော်လေးဆူ</b> ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <p>၂၇။ <b>ရှည်လျား + နူးညံ့ + ကျယ်ပြန့်သော လျှာတော်</b> ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <p>၂၈။ ဗြဟ္မာမင်း၏ အသံကဲ့သို့ အလွန်သာယာသော <b>အင်္ဂါရှစ်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသည့် အသံတော်</b> ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <p>၂၉။ အလွန် <b>ညိုကြည်သည့် မျက်လုံးတော်</b> ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <p>၃၀။ ဖွားသစ်စ နွားသူငယ်၏ မျက်တောင်မွေးကဲ့သို့ <b>အလွန်နူးညံ့နုပျိုသည့် မျက်တောင်မွေးတော်</b> ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <p>၃၁။ မျက်မှောင် (မျက်ခုံးတော်) နှစ်ဖက်တို့၏ အလယ်ချက်၌ <b>နူးညံ့ ဖြူစင်သော ဥဏ္ဏလုံ (မွေးရှင်)တော်</b> ပေါက်ရောက်လျက် ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <p>၃၂။ နဖူးတော်ဝယ် ပကတိ ပင်ကိုအားဖြင့်ပင် သင်းကျစ် ရွှေပြား တပ်စီ၍ ထား သကဲ့သို့ <b>သင်းကျစ်တော် အသားလွှာ</b> တည်ရှိတော်မူခြင်း၊ တစ်နည်း လိမ္မာ လှစွာသော ပညာရှင် စီစဉ်အပ်သော ဦးရစ်ဝန်းကဲ့သို့ <b>လုံးဝန်း တင့်တယ်သော ဦးခေါင်းတော်</b> ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <p>ဤကား - မဟာပုရိသ ယောက်ျားမြတ်တို့၏ <b>လက္ခဏာတော်ကြီး (၃၂)ပါး</b>တို့တည်း။ ဒီဃနိကာယ် မဟာပဒါနသုတ် (ဒီ၊၂၊၁၄-၁၆။), လက္ခဏသုတ် (ဒီ၊၃၊၁၁၇-၁၄၃။), မဇ္ဈိမနိကာယ် မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ ဗြဟ္မာယုသုတ် (မ၊၂၊ ၃၃၆-၃၃၈။) ပါဠိတော်တို့မှ ထုတ်နုတ်ဖော်ပြအပ်ပါသည်။</p> <h3>လက္ခဏာတော်ငယ် (၈၀)</h3> <h3>လက်ချောင်းခြေချောင်းတော်၌ လက္ခဏာတော် (၃)ပါး</h3> <p>၁။ <b>စိတင်္ဂုလိတာ</b> = အကြားမလပ် စေ့စပ်သော လက်ချောင်းခြေချောင်းတော် ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <p>၂။ <b>အနုပုဗ္ဗင်္ဂုလိတာ</b> = အရင်းမှသည် အဖျားသို့တိုင်အောင် အစဉ်သဖြင့် သွယ်ပြောင်းသော လက်ချောင်းခြေချောင်းတော် ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <p>၃။ <b>ဝဋ္ဋင်္ဂုလိတာ</b> = လုံးဝန်းသော လက်ချောင်းခြေချောင်းတော် ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <h3>လက်သည်းခြေသည်းတော်၌ လက္ခဏာတော် (၃)ပါး</h3> <p>၄။ <b>တမ္ဗနခတာ</b> = နီမြန်းသော လက်သည်းတော် ခြေသည်းတော် ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <p>၅။ <b>တုင်္ဂနခတာ</b> = မြင့်သော ချွန်းသော ညွတ်သော လက်သည်းတော် ခြေသည်း တော် ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <p>၆။ <b>သိနိဒ္ဓနခတာ</b> = သိမ်မွေ့ပြေပြစ်သော လက်သည်းတော် ခြေသည်းတော် ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <h3>ဖမျက်တော်၌ လက္ခဏာတော် (၁)ပါး</h3> <p>၇။ <b>နိဂုဠဂေါပ္ဖကတာ</b> = မရှိုက်မမိုသော ဖမျက်တော် ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <h3>ခြေချောင်းတော်၌ လက္ခဏာတော် (၁)ပါး</h3> <p>၈။ <b>သမပါဒတာ</b> = ခြေချောင်းတော် (၁၀)ချောင်းလုံး အဖျား ညီညွတ်တော်မူခြင်း၊</p> <h3>သွားတော်မူခြင်း၌ လက္ခဏာတော် (၅)ပါး</h3> <p>၉။ <b>ဂဇသမာနက္ကမတာ</b> = ဆင်မင်းအတူ စံပယ်စွာ သွားတော်မူခြင်း၊</p> <p>၁၀။ <b>သီဟသမာနက္ကမတာ</b> = ခြင်္သေ့မင်းအလား စံပယ်စွာ သွားတော်မူခြင်း၊</p> <p>၁၁။ <b>ဟံသသမာနက္ကမတာ</b> = ဟင်္သာမင်းသဖွယ် စံပယ်စွာ သွားတော်မူခြင်း၊</p> <p>၁၂။ <b>ဥသဘသမာနက္ကမတာ</b> = နွားမင်းဥသဘအလား စံပယ်စွာ သွားတော်မူခြင်း၊</p> <p>၁၃။ <b>ဒက္ခိဏာဝဋ္ဋဂတိတာ</b> = လက်ျာရစ်လည်၍ သွားတော်မူခြင်း၊</p> <h3>ပုဆစ်ဒူးဝန်းတော်၌ လက္ခဏာတော် (၁)ပါး</h3> <p>၁၄။ <b>သမန္တတော စာရုဇဏ္ဏုမဏ္ဍလတာ</b> = ထက်ဝန်းကျင်မှ ရှုချင်စဖွယ် တင့်တယ် သော ပုဆစ်ဒူးဝန်းတော် ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <h3>နိမိတ်တော်၌ လက္ခဏာတော် (၁)ပါး</h3> <p>၁၅။ <b>ပရိပုဏ္ဏပုရိသဗျဉ္ဇနတာ</b> = ပြည့်စုံအောင်မြောက်သော ယောက်ျားနိမိတ် ဗျည်း ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <h3>ချက်တော်၌ လက္ခဏာတော် (၃)ပါး</h3> <p>၁၆။ <b>အစ္ဆိဒ္ဒနာဘိတာ</b> = လက်ျာရစ်လည်သော အရေးအကြောင်း မပေါက် မပြတ်သော ချက်တော် ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <p>၁၇။ <b>ဂမ္ဘီရနာဘိတာ</b> = နက်ရှိုင်းသော ချက်တော် ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <p>၁၈။ <b>ဒက္ခိဏာဝဋ္ဋနာဘိတာ</b> = လက်ျာရစ်လည်သော အရေးအကြောင်း ရှိသော ချက်တော် ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <h3>ပေါင်တော် လက်ရုံးတော်၌ လက္ခဏာတော် (၁)ပါး</h3> <p>၁၉။ <b>ဒွိရဒကရသဒိသဦရုဘုဇတာ</b> = ဆင်နှာမောင်းနှင့် တူသော ပေါင်တော် လက်ရုံးတော် ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <h3>ကိုယ်တော်လက္ခဏာများ (အချို့ နောက်၌လာလတ္တံ့)</h3> <p>၂၀။ <b>သုဝိဘတ္တဂတ္တတာ</b> = (ကိုယ်တော် အနေအထား သန့်ရှင်းခြင်းဟူသော) ကောင်းစွာ ဝေဖန်အပ်သော ကိုယ်တော် ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <p>၂၁။ <b>အနုပုဗ္ဗဂတ္တတာ</b> = (အထက်ပိုင်း အောက်ပိုင်း အချိုးကျ အဆင်ပြေခြင်း ဟူသော) အစဉ်အတိုင်း ရွေ့ရွေ့တက်သော ကိုယ်တော် ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <p>၂၂။ <b>မဋ္ဌဂတ္တတာ</b> = ပြေပြစ်သော ကိုယ်တော် ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <p>၂၃။ <b>အနုဿန္နာနနုဿန္နသဗ္ဗဂတ္တတာ</b> = မရှိုက်မမိုသော ကိုယ်တော် ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <p>၂၄။ <b>အလီနဂတ္တတာ</b> = မတွန့်မလိပ်သော ကိုယ်တော် ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <p>၂၅။ <b>တိလကာဒိဝိရဟိတဂတ္တတာ</b> = မှဲ့ချေစသည်မှ ကင်းသော ကိုယ်တော် ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <p>၂၆။ <b>အနုပုဗ္ဗရုစိရဂတ္တတာ</b> = အစဉ်အတိုင်း ပြိုးပြိုးပြက်သော ကိုယ်တော် ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <p>၂၇။ <b>သုဝိသုဒ္ဓဂတ္တတာ</b> = အထူးသဖြင့် စင်ကြယ်သော ကိုယ်တော် ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <h3>ကာယဗလအားတော် လက္ခဏာ (၁)ပါး</h3> <p>၂၈။ <b>ကောဋိသဟဿဟတ္ထိဗလဓာရဏတာ</b> = ကုဋေ တစ်ထောင်သော ကာဠာဝက ဆင်တို့၏ အားကို ဆောင်နိုင်သော အားတော် ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <h3>နှာခေါင်းတော်၌ လက္ခဏာ (၁)ပါး</h3> <p>၂၉။ <b>တုင်္ဂနာသတာ</b> = ရွှေချွန်းအတူ မြင့်တက်သော နှာခေါင်းတော် ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <h3>သွားဖုံးသားတော်၌ လက္ခဏာတော် (၁)ပါး</h3> <p>၃၀။ <b>သုရတ္တဒွိဇမံသတာ</b> = အလွန်နီမြန်းသော သွားဖုံးသားတော် ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <h3>သွားတော်၌ လက္ခဏာတော် (၂)ပါး</h3> <p>၃၁။ <b>သုဒ္ဓဒန္တတာ</b> = စင်ကြယ်သော သွားတော် ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <p>၃၂။ <b>သိနိဒ္ဓဒန္တတာ</b> = သိမ်မွေ့ပြေပြစ်သော သွားတော် ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <h3>ဣန္ဒြေတို့၌ လက္ခဏာတော် (၁)ပါး</h3> <p>၃၃။ <b>ဝိသုဒ္ဓိန္ဒြိယတာ</b> = စင်ကြယ်သော ကြည်လင်သော မျက်စိ, နား, နှာ, လျှာ, ကိုယ် ဣန္ဒြေ ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <h3>စွယ်တော်၌ လက္ခဏာတော် (၁)ပါး</h3> <p>၃၄။ <b>ဝဋ္ဋဒါဌတာ</b> = လုံးသော စွယ်တော် ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <h3>နှုတ်ခမ်းတော်၌ လက္ခဏာတော် (၁)ပါး</h3> <p>၃၅။ <b>ရတ္တောဋ္ဌတာ</b> = နီမြန်းသော နှုတ်ခမ်းတော် ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <h3>ခံတွင်းတော်၌ လက္ခဏာတော် (၁)ပါး</h3> <p>၃၆။ <b>အာယတဝဒနတာ</b> = ရှည်သော ခံတွင်းတော် ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <h3>အရေးအသား လက္ခဏာတော် (၄)ပါး</h3> <p>၃၇။ <b>ဂမ္ဘီရပါဏိလေခတာ</b> = နက်သော လက္ခဏာ အရေးအသား ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <p>၃၈။ <b>အာယတလေခတာ</b> = ရှည်သော လက္ခဏာ အရေးအသား ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <p>၃၉။ <b>ဥဇုလေခတာ</b> = မကွေ့မကောက် ဖြောင့်သော လက္ခဏာ အရေးအသား ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <p>၄၀။ <b>သုရုစိရသဏ္ဌာနလေခတာ</b> = နှစ်လိုဖွယ်သော သဏ္ဌာန်ရှိသည့် လက္ခဏာ အရေးအသား ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <h3>ကိုယ်တော်ရောင်၌ လက္ခဏာတော် (၁)ပါး</h3> <p>၄၁။ <b>ပရိမဏ္ဍလကာယပ္ပဘာဝန္တတာ</b> = ထက်ဝန်းကျင် ဝန်းဝိုင်းသော ကိုယ်တော် ရောင် ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <h3>ပါးတော်၌ လက္ခဏာတော် (၁)ပါး</h3> <p>၄၂။ <b>ပရိပုဏ္ဏကပေါလတာ</b> = ပြည့်ဖြိုးသော ပါးစောင် ပါးပြင် ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <h3>မျက်လုံးတော်၌ လက္ခဏာတော် (၂)ပါး</h3> <p>၄၃။ <b>အာယတဝိသာလနေတ္တတာ</b> = ရှည်လျားကျယ်ပြန့်သော မျက်ကွင်းတော် မျက်လုံးတော် ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <p>၄၄။ <b>ပဉ္စပသာဒဝန္တနေတ္တတာ</b> = (ဖြူ-နီ-ဝါ-ညို-မောင်း) ငါးမျိုးသော အရောင် အဆင်းဖြင့် အလွန် ကြည်လင်သော မျက်လုံးတော် ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <h3>မျက်တောင်မွေးတော်၌ လက္ခဏာတော် (၁)ပါး</h3> <p>၄၅။ အဖျား ညွတ်ညွတ်တက်သော (အဖျား ကော့ရရော့ရှိသော) <b>မျက်တောင်မွေး တော်</b> ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <h3>လျှာတော်၌ လက္ခဏာ (၁)ပါး</h3> <p>၄၆။ <b>မုဒုတနုကရတ္တဇိဝှတာ</b> = နူးညံ့-ပါးလွှာ-နီစွာသော လျှာတော် ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <p>[အမှတ် (၂၇)လက္ခဏာတော်ကြီးနှင့် ဤအမှတ် (၄၆) လက္ခဏာတော်ငယ်တို့နှင့် အညီ ဘုရားရှင်၏ လျှာတော်ဖြင့် နှာခေါင်းပေါက်တော် နှစ်ခု, နားတွင်းတော် နှစ်ခုတို့ကို သွတ်သွင်းကာ သုံးသပ်တော်မူနိုင်၏၊ နဖူးအပြင်ကိုလည်း ဖုံးအုပ်ထား တော်မူနိုင်၏၊ ထိုမျှ ရှည်လျား နူးညံ့ ကျယ်ပြန့်တော်မူသော လျှာတော် ရှိတော်မူ ပေသည်။]</p> <h3>နားတော်၌ လက္ခဏာတော် (၁)ပါး</h3> <p>၄၇။ <b>အာယတရုစိရကဏ္ဏတာ</b> = ရှည်လျား တင့်တယ် နှစ်လိုဖွယ်သော နားတော် ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <h3>အကြောတော်၌ လက္ခဏာတော် (၂)ပါး</h3> <p>၄၈။ <b>နိဂ္ဂဏ္ဌိသိရတာ</b> = ထွတ်သမြတ်ခေါ်သည့် အဖုအထစ် အထုံးအဖွဲ့ ကင်းသည့် အကြောတော် ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <p>၄၉။ <b>နိဂ္ဂူဠသိရတာ</b> = မရှိုက်မမို = မထင်ရှားသော = မပေါ်သော အကြောတော် ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <h3>ဦးခေါင်းတော်၌ လက္ခဏာတော် (၁)ပါး</h3> <p>၅၀။ <b>ဝဋ္ဋဆတ္တနိဘစာရုသီသတာ</b> = လုံးဝန်းသော ထီးဝန်းသဖွယ် တင့်တယ်သော ဦးခေါင်းတော် ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <h3>နဖူးပြင်တော်၌ လက္ခဏာတော် (၁)ပါး</h3> <p>၅၁။ <b>အာယတပုထုနလာဋသောဘတာ</b> = ရှည်လျား ပြန့်ကျယ် တင့်တယ်သော နဖူးတော် ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <h3>မျက်မှောင် = မျက်ခုံးတော်၌ လက္ခဏာတော် (၅)ပါး</h3> <p>၅၂။ <b>သုသဏ္ဌာနဘမုကတာ</b> = ပြုပြင်ရန်မလို ပင်ကိုတည်နေဟန် တင့်စံ သပ္ပါယ် သည့် မျက်မှောင်တော် = မျက်ခုံးတော် ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <p>၅၃။ <b>သဏှဘမုကတာ</b> = နူးညံ့သိမ်မွေ့သော မျက်မှောင်တော် = မျက်ခုံးတော် ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <p>၅၄။ <b>အနုလောမဘမုကတာ</b> = အစဉ်အတိုင်း ညွတ်ညွတ်တက်သော မျက်မှောင်တော် = မျက်ခုံးတော် ရှိတော်မူခြင်း၊ (အရင်းကြီးကာ အဖျားသွယ်မှုကို ဆိုလိုသည်။)</p> <p>၅၅။ <b>မဟန္တဘမုကတာ</b> = ကြီးမားသော ထူထပ်သော မျက်မှောင်တော် မျက်ခုံးတော် ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <p>၅၆။ <b>အာယတဘမုကတာ</b> = ရှည်လျားသော မျက်မှောင်တော် = မျက်ခုံးတော် ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <h3>ကိုယ်တော်၌ လက္ခဏာတော် (၁၅)ပါး</h3> <p>၅၇။ <b>သုကုမာလဂတ္တတာ</b> = သိမ်မွေ့နူးညံ့သော ကိုယ်တော် ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <p>၅၈။ <b>အတိဝိယသောမ္မဂတ္တတာ</b> = အလွန်ချမ်းအေးသော ကိုယ်တော် ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <p>၅၉။ <b>အတိဝိယဥဇ္ဇလိတဂတ္တတာ</b> = အလွန်ထွန်းပသော ကိုယ်တော် ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <p>၆၀။ <b>ဝိမလဂတ္တတာ</b> = အညစ်အကြေး ကင်းသော ကိုယ်တော် ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <p>၆၁။ <b>ကောမလဂတ္တတာ</b> = မစေးသော ကိုယ်တော် ရှိတော်မူခြင်း စီးထန်းထန်း ရှိတော် မမူခြင်း၊</p> <p>၆၂။ <b>သိနိဒ္ဓဂတ္တတာ</b> = သိမ်မွေ့ပြေပြစ်သော ကိုယ်တော် ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <p>၆၃။ <b>သုဂန္ဓတနုတာ</b> = မွှေးကြိုင်သော ကိုယ်တော် ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <p>[မှတ်ချက်။ ။ ရှေး (၂၀)မှ (၂၇)တိုင်အောင် လက္ခဏာတော် (၈)ပါး၊ ယခု (၅၇)မှ (၆၃)တိုင်အောင် လက္ခဏာတော် (၇)ပါး၊ နှစ်ရပ်ပေါင်းသော် ကိုယ်တော်၌ <b>လက္ခဏာတော် (၁၅)ပါး</b>တည်း။]</p> <h3>မွေးညင်းတော်၌ လက္ခဏာတော် (၆)ပါး</h3> <p>၆၄။ <b>သမလောမတာ</b> = ညီညွတ်သော မွေးညင်းတော် ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <p>၆၅။ <b>ကောမလလောမတာ</b> = မစေးသော မွေးညင်းတော် ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <p>၆၆။ <b>ဒက္ခိဏာဝဋ္ဋလောမတာ</b> = မွေးညင်းတိုင်း မွေးညင်းတိုင်း လက်ျာရစ်လည်၍ တည်ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <p>၆၇။ <b>ဘိန္နဉ္ဇနသဒိသနီလလောမတာ</b> = ကွဲပြတ်သည့် မျက်စဉ်းဓာတ်ကျောက်နှင့် တူသည့် ညိုသော မွေးညင်းတော် ရှိခြင်း၊</p> <p>၆၈။ <b>ဝဋ္ဋလောမတာ</b> = လုံးသော မွေးညင်းတော် ရှိခြင်း၊</p> <p>၆၉။ <b>သိနိဒ္ဓလောမတာ</b> = သိမ်မွေ့သော မွေးညင်းတော် ရှိခြင်း၊</p> <h3>ထွက်လေဝင်လေ၌ လက္ခဏာတော် (၁)ပါး</h3> <p>၇၀။ <b>အတိသုခုမ အဿာသပဿာသဓာရဏတာ</b> = အလွန်သိမ်မွေ့သော ထွက်သက် ဝင်သက်ကို ဆောင်တော်မူခြင်း၊</p> <h3>ခံတွင်းတော်၌ ဂုဏ်လက္ခဏာတော် (၁)ပါး</h3> <p>၇၁။ <b>သုဂန္ဓမုခတာ</b> = မွှေးကြိုင်သော ခံတွင်းတော်ရှိခြင်း၊</p> <h3>ဦးထိပ်တော်၌ ဂုဏ်လက္ခဏာတော် (၁)ပါး</h3> <p>၇၂။ <b>သုဂန္ဓမုဒ္ဓနတာ</b> = မွှေးကြိုင်သော ဦးထိပ်တော် ရှိတော်မူခြင်း၊</p> <h3>ဆံတော်၌ လက္ခဏာတော် (၇)ပါး</h3> <p>၇၃။ <b>သုနီလကေသတာ</b> = အလွန် မည်းနက်သော ဆံတော် ရှိတော်မူခြင်း။</p> <p>၇၄။ <b>ဒက္ခိဏာဝဋ္ဋကေသတာ</b> = လက်ျာရစ်လည်သော ဆံတော် ရှိတော်မူခြင်း။</p> <p>၇၅။ <b>သုသဏ္ဌာနကေသတာ</b> = ပင်ကို တင့်စံ တည်နေဟန် ကောင်းသော ဆံတော် ရှိတော်မူခြင်း။</p> <p>၇၆။ <b>သိနိဒ္ဓကေသတာ = သဏှကေသတာ</b> = သိမ်မွေ့ နူးညံ့သော ဆံတော် ရှိတော်မူခြင်း။</p> <p>၇၇။ <b>အလုဠိတကေသတာ</b> = မရောယှက်သော ဆံတော် ရှိတော်မူခြင်း။</p> <p>၇၈။ <b>သမကေသတာ</b> = အတိုင်းအရှည် နှစ်မည်မပြား တူမျှသော ဆံတော် ရှိတော်မူခြင်း။</p> <p>၇၉။ <b>ကောမလကေသတာ</b> = မစေးမထိုင်းသော ဆံတော် ရှိတော်မူခြင်း။</p> <h3>ရောင်လျှံတော်၌ လက္ခဏာတော် (၁)ပါး</h3> <p>၈၀။ <b>ကေတုမာလာရတနဝိစိတ္တတာ</b> = ကေတုမာလာ ရောင်လျှံတော် ရတနာဖြင့် ဆန်းကြယ်တော်မူသော ရောင်လျှံတော် ရှိတော်မူခြင်း။</p> <p>[ဦးထိပ်တော်၌ တည်ရှိ ထွန်းတောက်နေသော ရောင်လျှံတော် အစုကို <b>ကေတုမာလာရောင်လျှံတော်</b>ဟု ခေါ်ဆိုသည်။]</p> <p>ဘုရားရှင်၏ သန္တာန်တော်၌ <b>လက္ခဏာတော်ကြီး (၃၂)ပါး, လက္ခဏာတော်ငယ် (၈၀)</b> တို့ တည်ရှိတော်မူလေသည်။ လက္ခဏာတော်ငယ် (၈၀)တို့ကို ဇိနာလင်္ကာရဋီကာ အတိုင်း ပြဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။</p> <p>ဖူးမြင်ရသူတို့၏ မျက်လုံးဝယ် အလွန်တင့်တယ်သွားအောင် ဘုရားရှင်၏ ရူပကာယ တော်ကို ဤ (၃၂)ပါးသော ယောက်ျားမြတ်တို့၏ လက္ခဏာတော်ကြီး, (၈၀)သော လက္ခဏာတော်ငယ်တို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားတော်မူပေသည်။ ထို (၃၂)ပါးသော ယောက်ျားမြတ်တို့၏ လက္ခဏာတော်တို့တွင် နှစ်ဖက်သော ခြေဖဝါးတော် အပြင် တို့၌ တစ်ထောင်သော အကန့်အကွက် ပုံတောင်း အချက်နှင့်တကွ ခပ်သိမ်းသော အခြင်းအရာတို့နှင့် ပြည့်စုံသော (၁၀၈)ကွက် စက်လက္ခဏာတော်ရှိခြင်းဟူသော လက္ခဏာတော်လည်း ပါဝင်ပေသည်။ ယင်း <b>(၁၀၈)ကွက် စက်လက္ခဏာတော်</b>ကို ဆက်လက် တင်ပြပေအံ့။</p> <h3>(၁၀၈) ကွက် စက်လက္ခဏာတော်</h3> <p>(၁) လှံမ၊ (၂) အိမ်မွန် = ကျက်သရေတိုက်၊ (၃) ဇလပ်ပန်း၊ (၄) လည်ရေးသုံးဆင့်၊ (၅) ဦးဆောက်ပန်း = ဦးစိုက်ပန်း၊ (၆) ထမင်းပွဲ၊ (၇) အင်းပျဉ်ဝန်း = ရွှေသလွန်တော်၊ (၈) ချွန်းတောင်း၊ (၉) ပြာသာဒ်၊ (၁၀) တုရိုဏ်တိုင် = တံခါးတိုင်၊</p> <p>(၁၁) ထီးဖြူတော်၊ (၁၂) သံလျက်၊ (၁၃) ထန်းရွက်ယပ်ဝန်း၊ (၁၄) ဥဒေါင်းမြီးစီးယပ်၊ (၁၅) သင်းကျစ်တော်၊ (၁၆) ပတ္တမြားကျောက်မျက်၊ (၁၇) အရောင်တဖိတ်ဖိတ် လက်သော စားတော်ခွက်၊ (၁၈) မုလေးပန်းဆိုင်း၊ (၁၉) ကြာညို၊ (၂၀) ကြာနီ၊ (၂၁) ကြာဖြူ၊ (၂၂) ကြာပဒုမ္မာ၊ (၂၃) ကြာပုဏ္ဍရိက်၊</p> <p>(၂၄) မုန်ညင်းစေ့ စသည်ဖြင့် ပြည့်သော အိုး၊ (၂၅) ထို့အတူ ဖလား၊ (၂၆)သမုဒ္ဒရာ၊ (၂၇) စကြဝဠာတောင်၊ (၂၈) ဟိမဝန္တာတောင်၊(၂၉) မြင်းမိုရ်တောင်၊ (၃၀) နေဝန်း၊ (၃၁) လဝန်း၊</p> <p>(၃၂) နက္ခတ်များ၊ (၃၃-၃၆) ကျွန်းငယ်အရံ နှစ်ထောင်နှင့် တကွသော ကျွန်းကြီး လေးကျွန်း၊ (၃၇) အခြံအရံပရိသတ် ရတနာ (၇)ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော စကြာမင်း၊ (၃၈) လက်ျာရစ် ခရုသင်းဖြူ၊ (၃၉) ရွှေငါးကြင်းအစုံ၊ (၄၀) လက်နက်စက်။</p> <p>(၄၁-၄၇) ဂင်္ဂါမြစ်ကြီး ခုနစ်မြစ်၊ (၄၈-၅၄) တောင်စဉ် တောင်ရံ ခုနစ်လုံး၊ (၅၅-၆၁) သီတာ ခုနစ်တန်၊ (၆၂) ဂဠုန်ငှက်မင်း၊ (၆၃) မိကျောင်း၊ (၆၄) တံခွန်လျား၊ (၆၅) တံခွန်ကုက္ကား၊ (၆၆) ရွှေသံလျင်း၊ (၆၇) ရွှေရောင်တောက်သည့် သားမြီးယပ်၊ (၆၈) ကေလာသ ငွေတောင်၊ (၆၉) ခြင်္သေ့မင်း၊ (၇၀) ကျားမင်း။</p> <p>(၇၁) ဝလာဟကမြင်းမင်း၊ (၇၂) ဥပေါသထဆင်မင်း သို့မဟုတ် ဆဒ္ဒန်ဆင်မင်း၊ (၇၃) ဗာသုကီနဂါးမင်း၊ (၇၄) ရွှေဟင်္သာမင်း၊ (၇၅) ဥသဘနွားမင်း၊ (၇၆) ဧရာဝဏ်ဆင်မင်း၊ (၇၇) ရွှေမကရ်း၊ (၇၈) ရွှေလှေ၊ (၇၉) ဗြဟ္မာမင်း၊ (၈၀) သားနှင့်တကွသော နို့စားနွားမ။ (၈၁) ကိန္နရာ (ဖို-မ)၊ (၈၂) ကရဝိက်ငှက်မင်း၊ (၈၃) ဥဒေါင်းမင်း၊ (၈၄) ကြိုးကြာငှက်မင်း၊ (၈၅) စက္ကဝါက်ငှက်မင်း၊ (၈၆) ဇီဝဇိုဝ်းငှက်မင်း၊</p> <p>(၈၇-၉၂) ကာမာဝစရ နတ်ပြည်ခြောက်ထပ်၊ (၉၃-၁၀၈) ရူပါဝစရ ဗြဟ္မာြ့ပည် ၁၆-ထပ်။</p> <h3>စက်တော်ရာ ဘုရားရှိခိုး</h3> <p>အတိုင်းမသိ၊ ကျေးဇူးရှိသား၊ မုနိသကျ၊ ဂေါတမ၏၊ ပါဒမြတ်ကျော်၊ ဖဝါးတော်၌၊ ထွန်းပေကျစ်လျစ်၊ တစ်ရာ့ရှစ်ကို၊ စိစစ်လျှင်ထွေ၊ လျှင်းလျှင်းရေပိန့်။ ချီလေအစ၊ (၁-၂) လှံမ, အိမ်မွန်၊ (၃) သုံးတန်ပွင့်ချပ်၊ ဇလပ်ပျံ့မွှေး၊ (၄) လည်ရေးသုံးဆင့်၊ (၅) လှတင့်ထွန်းတောက်၊ ဦးဆောက်ပန်းက၊ (၆) ဖြူဆွရောင်မောင်း၊ ဦးဘောင်းမကွဲ၊ စားပွဲတည်ခင်း၊ (၇) အင်းပျဉ်ဝန်းနှင့်၊ (၈-၉) ချွန်းတောင်း, ပြာသာဒ်၊ (၁၀) အထွတ်မြင့်ခိုင်၊ တံခါးတိုင်က၊ (၁၁-၁၂) ဖြူဆွပြိုးပြက်၊ ထီး, သံလျက်နှင့်၊ (၁၃) ထန်းရွက်ယပ်ဝန်း၊ (၁၄) ရွှန်းရွှန်းရောင်မောင်း၊ ဥဒေါင်းမြီးယပ်၊ (၁၅) သင်းကျစ်ရွှေပြား၊ (၁၆) ပတ္တမြားကျောက်မျက်၊ (၁၇) စားခွက်ရောင်ပြေး၊ (၁၈) မုလေးပန်းဆိုင်း၊ (၁၉-၂၃) တုနိုင်းမရ၊ ပွင့်လှအပြား၊ ငါးပါးကြာမျိုး၊ (၂၄) ပြည့်သည့်အိုးနှင့်၊ (၂၅) ပြည်ဖြိုးဖလား၊ (၂၆) ရေငြားသမုဒ္ဒရာ၊ (၂၇) စကြဝဠာတောင်မွန်၊ (၂၈) ဟိမဝန်တောချောင်၊ (၂၉) မြင်းမိုရ်တောင်နှင့်၊ (၃၀-၃၁) ထွန်းပြောင်နေ,လ၊ (၃၂) နက္ခတ္တက၊ (၃၃-၃၆) ဒီပ လေးသွယ်၊ ကျွန်းငယ် ရံဆောင်၊ (၃၇) ဘုန်းခေါင်စကြာမင်း၊ (၃၈) ခရုသင်း ဖြူနစ်၊ ဗွေရစ်လက်ျာ၊ (၃၉) ရွှေဝါအဆင်း၊ ငါးမင်း စုံလျက်၊ (၄၀) လက်နက်စက်က၊ (၄၁-၄၇) ရေတွက် သင်္ချာ၊ ဂင်္ဂါ ခုနစ်တန်၊ (၄၈-၅၄) တောင်ရံ ခုနစ်လုံး၊ (၅၅-၆၁) အိုင်ထုံး ခုနစ်ကွက်၊ (၆၂) ငှက်ဂဠုန်မင်း၊ (၆၃) မြစ်တွင်းကိန်းအောင်း၊ မိကျောင်းရေသား၊ (၆၄) တံခွန်လျားနှင့်၊ (၆၅) ကုက္ကားတံခွန်၊ (၆၆) မင်းတန် သံလျင်း၊ (၆၇) အဆင်းရွှေလား၊ သားမြီး လေဆောင်၊ (၆၈) ငွေတောင် ကေလာသ၊ (၆၉-၇၀) သီဟ, ဗျဂ္ဃါ၊ (၇၁)ဝလာဟမြင်း၊(၇၂) ဆင်မင်းမြတ်စွာ၊ ဥပေါသထာ ယာဉ်မွန်၊ ဆဒ္ဒန်တူပြီ၊ (၇၃) ဗာသုကီမည်ရင်း၊ နဂါးမင်းနှင့်၊ (၇၄) ဟင်္သာ ရွှေလား၊ (၇၅) နွားဥသဘမွန်၊ (၇၆) ဧရာဝဏ် တစ်ခဏ်း၊ (၇၇) ရွှေမကရ်း တစ်ထွေ၊ (၇၈) ရွှေလှေလျှံဝါ၊ (၇၉) ဗြဟ္မာထွတ်ဖျား၊ (၈၀) သားနှင့်တကွ၊ နွားမနို့ညစ်၊ (၈၁) အချစ်မြဲစွာ၊ ကိန္နရာ ဖို,မ၊ (၈၂) သဒ္ဒမဆိတ်၊ ကရဝိက်တွန်ညောင်း၊ (၈၃-၈၄) ဥဒေါင်း, ကြိုးကြာ၊ (၈၅) သံသာစက္ကဝါက်၊ (၈၆) စုံလျက်ဇီဝဇိုဝ်း၊ (၈၇-၉၂) မိုးဝဘုံသာ၊ ဆကာမာနှင့်၊ (၉၃-၁၀၈) ဗြဟ္မာဘုံရပ်၊ ဆယ့်ခြောက်ထပ်လည်း၊ ယှဉ်စပ်မကင်း၊ ခပင်းများစွာ၊ ရံစကာနှင့်၊ စကြာချေမွန်၊ တင့်တယ်ဟန်ကို၊ မိုးစွန်ဘုံဖျား၊ သိကြားဗြဟ္မာ၊ တူရေးလှာလည်း၊ ဘယ်မှာတမျှ၊ အတုရချိမ့်၊ အသမသမာ၊ သုံးလူ့ချာ၏၊ ရတနာ လျှံဝင်း၊ နီဆင်းစင်သန့်၊ အကန့် တစ်ထောင်၊ ထွန်းပြောင်သိင်္ဂါ၊ သန္တာအကွပ်၊ ထိန်လျပ် ပုံတောင်း၊ ညိုမောင်းကျောက်မျက်၊ ခြေတော်စက်ကို၊ စုံမက်မြတ်နိုး၊ ရှိလျှင်ခိုးသည်၊ အကျိုးကောင်းမွန်၊ မဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ် နိဗ္ဗာန်ထုတ်ချောက် ရောက်စေသောဝ်...။</p> <p>(ဂုဠှတ္ထဒီပနီကျမ်း ပထမတွဲ၊ တောင်ခွင်သာသနာပိုင် ဆရာတော်)</p> <h3>ဗြဟ္မာမင်း၏ အသံကဲ့သို့ အင်္ဂါ (၈) ပါးနှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော အသံတော် ရှိခြင်း</h3> <p><b>မဓုရဝရသရောပေတံ</b> ဟူသော ဂုဏ်ပုဒ်အရ ဘုရားရှင်၌ ဗြဟ္မာမင်း၏ အသံကဲ့သို့ အင်္ဂါ (၈)ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ချိုမြိန်ကောင်းမြတ်သော အသံတော်နှင့်လည်း ပြည့်စုံ တော်မူသဖြင့် ယင်းအသံတော်၏ အင်္ဂါ (၈)ပါးတို့ကို မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ ဗြဟ္မာယုသုတ္တန် (မ၊၂၊၃၄၀-၃၄၁။) ၌ လာရှိသည့်အတိုင်း တင်ပြပေအံ့။</p> <p>၁။ <b>ဝိဿဋ္ဌော</b> = သန့်ရှင်း၏၊<br> ၂။ <b>ဝိညေယျော</b> = သိသာလွယ်၏၊<br> ၃။ <b>မဉ္ဇု</b> = သာယာ၏၊<br> ၄။ <b>သဝနီယော</b> = နာပျော်ဖွယ်ရှိ၏ = နားထောင်ကောင်း၏၊<br> ၅။ <b>ဗိန္ဒု</b> = လုံးစည်း၏ = လုံလုံလဲလဲ ရှိ၏၊<br> ၆။ <b>အဝိသာရီ</b> = ဖရိုဖရဲ မရှိ = တရားနာပရိသတ်၏ အပြင်ဘက်သို့ မသွား၊<br> ၇။ <b>ဂမ္ဘီရော</b> = နက်နဲ၏ = အသံတော် မတိမ် အရှိန်အားကောင်း၏၊<br> ၈။ <b>နိန္နာဒီ</b> = ပဲ့တင်ထပ်၏၊ (မ၊၂၊၃၄၀-၃၄၁။)</p> <p>ဤကား ဘုရားရှင်၏ အသံတော်၌ တည်ရှိသော အင်္ဂါ (၈)ပါးတို့တည်း။</p> <h3>ကာယဗလ = ကိုယ်တော်အား (၁၀) ပါး</h3> <p>ဘုရားရှင်၏ သန္တာန်တော်၌ ကိုယ်တော်အား (၁၀)ပါး, ဉာဏ်တော်အား (၁၀)ပါး ရှိတော်မူရာ ကိုယ်တော်အား (၁၀)ပါးကို ရှေးဦးစွာ တင်ပြပေအံ့။ ကိုယ်တော်အား (၁၀)ပါးကား ပါဠိတော်များ၌ တိုက်ရိုက်မလာ၊ အဋ္ဌကထာများ၌သာ လာရှိပေသည်။</p> <p><b>ကာလာဝကဉ္စ ဂင်္ဂေယျံ၊ ပဏ္ဍရံ တမ္ဗပိင်္ဂလံ။<br> ဂန္ဓမင်္ဂလဟေမဉ္စ၊ ဥပေါသထဆဒ္ဒန္တိမေ ဒသ။</b> (မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၃၁။ ...)</p> <p>ဤဂါထာ၌ ကာလာဝကဆင်, ဂင်္ဂေယျဆင်, ပဏ္ဍရဆင်, တမ္ဗဆင်, ပိင်္ဂလဆင်, ဂန္ဓဆင်, မင်္ဂလဆင်, ဟေမဝတဆင်, ဥပေါသထဆင်, ဆဒ္ဒန္တဆင် ဟု ဆင် (၁၀)မျိုးတို့ကို ဖော်ပြထား၏။</p> <p>၁။ ထိုဆင် (၁၀)မျိုးတို့တွင် ပကတိ ဆင်မည်းမျိုးကို ကာလာဝကဆင်ဟု ခေါ်ဆို၏။ ကာလာဝကဆင် တစ်စီး၏ ကာယဗလစွမ်းအားသည် ယောက်ျား (၁၀)ယောက် တို့၏ ကာယဗလစွမ်းအား ရှိ၏။</p> <p>၂။ ကာလာဝကဆင် (၁၀)စီးတို့၏ ကာယဗလစွမ်းအားသည် ဂင်္ဂေယျဆင် တစ်စီး၏ ကာယဗလစွမ်းအား ဖြစ်၏။</p> <p>၃။ ဂင်္ဂေယျဆင် (၁၀)စီးတို့၏ ကာယဗလစွမ်းအားသည် ပဏ္ဍရဆင် တစ်စီး၏ ကာယဗလစွမ်းအား ဖြစ်၏။</p> <p>၄။ ပဏ္ဍရဆင် (၁၀)စီးတို့၏ ကာယဗလစွမ်းအားသည် တမ္ဗဆင် တစ်စီး၏ ကာယ ဗလစွမ်းအား ဖြစ်၏။</p> <p>၅။ တမ္ဗဆင် (၁၀)စီးတို့၏ ကာယဗလစွမ်းအားသည် ပိင်္ဂလဆင် တစ်စီး၏ ကာယ ဗလစွမ်းအား ဖြစ်၏။</p> <p>၆။ ပိင်္ဂလဆင် (၁၀)စီးတို့၏ ကာယဗလစွမ်းအားသည် ဂန္ဓဆင် တစ်စီး၏ ကာယ ဗလစွမ်းအား ဖြစ်၏။</p> <p>၇။ ဂန္ဓဆင် (၁၀)စီးတို့၏ ကာယဗလစွမ်းအားသည် မင်္ဂလဆင် တစ်စီး၏ ကာယဗလ စွမ်းအား ဖြစ်၏။</p> <p>၈။ မင်္ဂလဆင် (၁၀)စီးတို့၏ ကာယဗလစွမ်းအားသည် ဟေမဝတဆင် တစ်စီး၏ ကာယဗလစွမ်းအား ဖြစ်၏။</p> <p>၉။ ဟေမဝတဆင် (၁၀)စီးတို့၏ ကာယဗလစွမ်းအားသည် ဥပေါသထဆင် တစ်စီး၏ ကာယဗလစွမ်းအား ဖြစ်၏။</p> <p>၁၀။ ဥပေါသထဆင် (၁၀)စီးတို့၏ ကာယဗလစွမ်းအားသည် ဆဒ္ဒန္တဆင် တစ်စီး၏ ကာယဗလစွမ်းအား ဖြစ်၏။</p> <p>ဆဒ္ဒန္တဆင် (၁၀)စီးတို့၏ ကာယဗလစွမ်းအားသည် <b>တထာဂတ</b> အမည် ရတော် မူသော ဘုရားတစ်ဆူ၏ ကာယဗလစွမ်းအား ဖြစ်၏။ ထိုဘုရားရှင်၏ ကာယဗလ စွမ်းအားသည် ပကတိ ကာလာဝကဆင် အရေအတွက်အားဖြင့် ကုဋေ တစ်ထောင် ကုန်သော ဆင်တို့၏ ကာယဗလစွမ်းအား ဖြစ်၏။ ယောက်ျားအရေအတွက်အားဖြင့် ကုဋေတစ်သောင်းကုန်သော ယောက်ျားတို့၏ ကာယဗလစွမ်းအား ဖြစ်၏။ ဤကား <b>တထာဂတ</b> အမည်ရတော်မူသော ဘုရားရှင်၏ ကာယဗလစွမ်းအားတည်း။<br> (မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၃၁-၃၃၂။)</p> <h3>ဉာဏ်တော်အား (၁၀) ပါး</h3> <p>၁။ <b>ဌာနာဌာနကောသလ္လဉာဏ်တော်</b> = အကြောင်း ဟုတ်သည် မဟုတ် သည်ကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိသော ဉာဏ်တော်။</p> <p>> [ဥပမာ - ဒိဋ္ဌိသမ္ပန္န (အရိယမဂ်ဉာဏ်အမြင်နှင့် ပြည့်စုံသော) ပုဂ္ဂိုလ်သည် တစ်စုံ တစ်ခုသော သင်္ခါရတရားကို နိစ္စအားဖြင့် (သုခအားဖြင့်, အတ္တအားဖြင့်) ကပ်ရောက် နိုင်ရာသော ဤအကြောင်းအရာသည် မရှိဟု သိတော်မူ၏။ ပုထုဇန်သည်ကား တစ်စုံတစ်ခုသော သင်္ခါရတရားကို နိစ္စအားဖြင့် (သုခအားဖြင့်, အတ္တအားဖြင့်) ကပ်ရောက်ရာသော အကြောင်းအရာသည် ရှိ၏ဟု သိတော်မူ၏ - ဤသို့ စသည့် အကြောင်းအရာ ဟုတ်သည် မဟုတ်သည်ကို သိတော်မူသော ဉာဏ်တော်တည်း။ ဝိဘင်းပါဠိတော် (၃၄၈-၃၅၁)တို့၌ အကျယ်ကို ကြည့်ပါ။]</p> <p>၂။ <b>အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နာန-ကမ္မသမာဒါနာန-ဝိပါကဉာဏ်တော်</b> = အတိတ် အနာဂတ် ပစ္စုပ္ပန် ဖြစ်ကုန်သော ဆောက်တည်ကျင့်သုံးထားအပ်ကုန်သော ကုသိုလ်ကံ အကုသိုလ်ကံတို့၏ အကျိုးတရားကို (က) အားပေး ထောက်ပံ့ တတ်သော ဥပတ္ထမ္ဘက အကြောင်းတရားအားဖြင့်, (ခ) တိုက်ရိုက် ဖြစ်စေတတ်သော ဟေတုအကြောင်း (ဇနကအကြောင်း) တရားအားဖြင့် ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ ကွဲကွဲ ပြားပြား သိတော်မူသော ဉာဏ်တော်။</p> <p>> [ဥပမာ - ဆောက်တည် ကျင့်သုံးထားအပ်ကုန်သော အချို့ကုန်သော အကုသိုလ်ကံ တို့သည် -<br> ဂတိသမ္ပတ္တိ (ကောင်းရာ သုဂတိသို့ ရောက်ရှိနေသဖြင့် ဂတိနှင့် ပြည့်စုံခြင်း),<br> ဥပဓိသမ္ပတ္တိ (ရုပ်ဥပဓိနှင့် ပြည့်စုံနေခြင်း),<br> ကာလသမ္ပတ္တိ (ဘုရားရှင်တို့ ပွင့်ထွန်းတော်မူရာကာလ စသည့် အခါကာလ ကောင်းနှင့် ပြည့်စုံနေခြင်း),<br> ပယောဂသမ္ပတ္တိ (သမထကုသိုလ် ဝိပဿနာကုသိုလ် မဂ်ကုသိုလ်တို့ကဲ့သို့သော ကုသိုလ်တရားတို့ကို အရှင်အင်္ဂုလိမာလတို့ကဲ့သို့ အောင်အောင်မြင်မြင် ကြိုးစား အားထုတ်ခြင်း လုံ့လပယောဂနှင့် ပြည့်စုံခြင်း) တည်းဟူသော သမ္ပတ္တိ လေးမျိုးတို့က တားမြစ်ထားအပ်ကုန်သည် ဖြစ်၍ အကျိုးမပေးနိုင်ကြကုန်။ အချို့ကုန် သော ဆောက်တည် ကျင့်သုံးထားအပ်ကုန်သော အကုသိုလ်ကံတို့သည် -<br> ဂတိဝိပတ္တိ (မကောင်းသည့် ဒုဂ္ဂတိဘဝသို့ ရောက်ရှိနေခြင်း),<br> ဥပဓိဝိပတ္တိ (ရုပ်ဥပဓိ ပျက်စီး ချို့ယွင်းနေခြင်း),<br> ကာလဝိပတ္တိ (ခေတ်ကောင်း အခါကောင်း မဟုတ်ခြင်း),<br> ပယောဂဝိပတ္တိ (လုံ့လပယောဂ၏ ချို့တဲ့ပျက်စီးနေခြင်း)<br> ဟူသော ဝိပတ္တိတရားတို့ကို အစွဲပြုကာ အကျိုးပေးတတ်ကြကုန်၏ - ဤသို့ စသည်ဖြင့် သိတော်မူသော ဉာဏ်တော်တည်း။ အကျယ်ကို ဝိဘင်းပါဠိတော် (၃၅၁-၃၅၂)၌ ကြည့်ပါ။]</p> <p>၃။ <b>သဗ္ဗတ္ထဂါမိနိပဋိပဒါဉာဏ်တော်</b> = အလုံးစုံသော အဂတိ ဂတိသို့ (ထိုထို ဘုံဘဝ သို့) ရောက်ကြောင်းဖြစ်သော အကျင့်လမ်းစဉ်ကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိတော်မူသော ဉာဏ်တော်။</p> <p>> [ဥပမာ - လူအများတို့ ပေါင်းစုကာ ပါဏာတိပါတအမှုကို လွန်ကျူးရာ၌ အကုသိုလ် စေတနာများစွာတို့တွင် ဤစေတနာကား ငရဲသို့, ဤစေတနာကား တိရစ္ဆာန်ဘုံသို့, ဤစေတနာကား ပြိတ္တာဘုံသို့ ရောက်ကြောင်း ကျင့်စဉ်လမ်းတည်းဟု ဤသို့ သိတော်မူသော ဉာဏ်တော်သည်လည်းကောင်း၊ ကုသိုလ်တရားတို့ကို ပြုစု ပျိုးထောင်ရာ၌ ဤကျင့်စဉ်လမ်းကား လူ့ပြည်သို့, ဤကျင့်စဉ်လမ်းကား နတ်ပြည်သို့ ရောက်ကြောင်း ကျင့်စဉ်လမ်းတည်း၊ ဤကျင့်စဉ်လမ်းကား နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ကြောင်း ကျင့်စဉ်လမ်းတည်း - ဤသို့ သိတော်မူသော ဉာဏ်တော်သည် လည်းကောင်း <b>သဗ္ဗတ္ထဂါမိနိပဋိပဒါဉာဏ်တော်</b> မည်၏။]</p> <p>၄။ <b>အနေကဓာတုနာနာဓာတုလောကဉာဏ်တော်</b> = များပြားသော ကွဲပြားသော ဓာတ်သဘာဝ အမျိုးမျိုးရှိသော လောကကို သိတော်မူသော ဉာဏ်တော်။</p> <p>> [ဥပမာ - ရုပ်ခန္ဓာ တစ်ပါးသာရှိသော လောက, နာမ်ခန္ဓာ လေးပါးသာရှိသော လောက, ခန္ဓာငါးပါးရှိသော လောက - ဤသို့ စသည်ဖြင့် ခန္ဓာ, အာယတန, ဓာတ်တို့၏ ထူးထွေ ကွဲပြားမှုရှိသော လောကကို သိတော်မူသော ဉာဏ်တော် တည်း။]</p> <p>၅။ <b>သတ္တာနံ နာနာဓိမုတ္တိကတာဉာဏ်တော်</b> = သတ္တဝါတို့၏ အမျိုးမျိုးသော နှလုံးသွင်းဓာတ်ခံ ရှိမှုကို သိသော ဉာဏ်တော်။</p> <p>> [<b>ဟီနာဓိမုတ္တိကာ</b> = ယုတ်ညံ့သော နှလုံးသွင်းဓာတ်ခံရှိသော သတ္တဝါ၊ <b>ပဏီတာဓိမုတ္တိကာ</b> = မွန်မြတ်သော နှလုံးသွင်းဓာတ်ခံရှိသော သတ္တဝါဟု သတ္တဝါ အမျိုးမျိုး ရှိကြ၏။ နှလုံးသွင်းဓာတ်ခံ ယုတ်ညံ့သည့် သတ္တဝါတွေက နှလုံးသွင်းဓာတ်ခံ ယုတ်ညံ့သည့် သတ္တဝါတွေကို, နှလုံးသွင်းဓာတ်ခံ မွန်မြတ်သည့် သတ္တဝါတွေက နှလုံးသွင်းဓာတ်ခံ မွန်မြတ်သည့် သတ္တဝါတွေကို မှီဝဲဆည်းကပ်ကြ၏ - ဤသို့စသည်ဖြင့် သိတော်မူသော ဉာဏ်တော်တည်း။ (အဘိ၊၂၊၃၅၂၊)]</p> <p>၆။ <b>ဣန္ဒြိယပရောပရိယတ္တိဉာဏ်တော်</b> = မွန်မြတ်သော သတ္တဝါ, ယုတ်ညံ့သော သတ္တဝါတို့၏ ဣန္ဒြေ အနုံ့အထက် အနုအရင့်ကို သိတော်မူသော ဉာဏ်တော်။</p> <p>> [ဘုရားရှင်သည် သတ္တဝါတို့၏ အတွင်းအဇ္ဈာသယဓာတ်ခံကိုလည်း သိတော်မူ၏။ (အတွင်းအဇ္ဈာသယဓာတ်ဟူသည် လောကသည် မြဲ၏၊လောကသည် မမြဲ - ဤသို့ စသော အတ္တဝါဒနှင့် စပ်သော အတွင်းအဇ္ဈာသယဓာတ်များတည်း။) ယင်းတို့၌ ကိန်းဝပ်တည်နေသော အနုသယဓာတ်ကိုလည်း သိတော်မူ၏။ ပုညာဘိသင်္ခါရ, အပုညာဘိသင်္ခါရ, အာနေဉ္ဇာဘိသင်္ခါရ စသည့် စရိုက် အမျိုးမျိုးကိုလည်း သိတော်မူ၏။ ယုတ်ညံ့သော နှလုံးသွင်းဓာတ်ခံ, မွန်မြတ်သော နှလုံးသွင်း ဓာတ်ခံဟူသည့် အဓိမုတ္တိကိုလည်း သိတော်မူ၏။ ပညာမျက်စိ၌ ကိလေသာမြူမှုန် နည်းပါးသော သတ္တဝါ, ကိလေသာမြူမှုန် များပြားသော သတ္တဝါ, သဒ္ဓါ ဝီရိယ သတိ သမာဓိ ပညာ ဟူသည့် ထက်မြက်သော ဣန္ဒြေရှိသော သတ္တဝါ, နုံ့သော ဣန္ဒြေရှိသော သတ္တဝါ, ကောင်းသော အခြင်းအရာ ရှိသော သတ္တဝါ, မကောင်းသော အခြင်းအရာ ရှိသော သတ္တဝါ, သစ္စာလေးပါးတရားတော်ကို သိလွယ်သောသတ္တဝါ, သိနိုင်ခဲသော သတ္တဝါ, ကျွတ်ထိုက်သော သတ္တဝါ, မကျွတ်ထိုက်သော သတ္တဝါတို့ကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိတော်မူ၏။] (အဘိ၊၂၊၃၅၃-၃၅၄။)</p> <p><b>သွာကာရာ</b> = ကောင်းသော အခြင်းအရာရှိသော သတ္တဝါဟူသည် ကောင်းသော အဇ္ဈာသယ ကောင်းသောစရိုက် ကောင်းသောအဓိမုတ္တိရှိသော, ကိလေသာမြူ နည်းပါးသော, ထက်မြက်သောဣန္ဒြေ ရှိသော သတ္တဝါတည်း။</p> <p><b>ဒွါကာရာ</b> = မကောင်းသော အခြင်းအရာရှိသော သတ္တဝါဟူသည် ယုတ်ညံ့သော အာသယ ယုတ်ညံ့သောစရိုက် ယုတ်ညံ့သောအဓိမုတ္တိရှိသော, ကိလေသာမြူမှုန် များပြားသော, နုံ့သောဣန္ဒြေ ရှိသော သတ္တဝါတည်း။ (အဘိ၊၂၊၃၅၅။)</p> <p>၇။ <b>ဈာန-ဝိမောက္ခ-သမာဓိ-သမာပတ္တီနံ သံကိလေသ-ဝေါဒါန-ဝုဋ္ဌာန ဉာဏ်တော်</b> = ဈာန်-ဝိမောက္ခ-သမာဓိ-သမာပတ်တို့၏ ညစ်နွမ်းကြောင်း ဖြူစင်ကြောင်း ထမြောက်ကြောင်းကို သိသော ဉာဏ်တော်။</p> <p>> [ဈာန်လေးပါး၊ ဝိမောက္ခ ရှစ်ပါး၊ <b>သဝိတက္ကသဝိစာရ သမာဓိ + အဝိတက္ကဝိစာရမတ္တ သမာဓိ + အဝိတက္ကအဝိစာရ သမာဓိ</b> ဟူသော သမာဓိသုံးမျိုး၊ ပထမဈာန်သမာပတ် မှသည် နိရောဓသမာပတ်သို့တိုင်အောင်သော အစဉ်အတိုင်း ဝင်စားအပ်သော အနုပုဗ္ဗသမာပတ် ကိုးမျိုးတို့၏ ဆုတ်ယုတ်သော အဖို့ဘာဂရှိသောတရား, ထူးခြား သော အဖို့ဘာဂရှိသော တရား, ထမြောက်ကြောင်း တရားတို့၌ လိမ္မာ ကျွမ်းကျင် တော်မူသော ဉာဏ်တော်။]</p> <p>၈။ <b>ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိဉာဏ်တော်</b> = ရှေး၌ နေခဲ့ဖူးသော ခန္ဓာအစဉ်ကို ဉာဏ်ဖြင့် အစဉ်လျှောက်၍ အောက်မေ့တတ်သော အဘိညာဏ်ဉာဏ်တော်။</p> <p>၉။ <b>စုတူပပါတဉာဏ်တော်</b> = သတ္တဝါတို့၏ စုတိနှင့် ပဋိသန္ဓေကို ထိုးထွင်း သိသော ဉာဏ်တော် = <b>ဒိဗ္ဗစက္ခုဉာဏ်တော်</b> = နတ်မျက်စိကဲ့သို့ အဝေးအနီး ရှိသမျှ အလုံးစုံကို အကုန်အစင် သိမြင်တော်မူသော ဉာဏ်တော်။</p> <p>> [စုတိဆဲ သတ္တဝါ, ပဋိသန္ဓေတည်နေဆဲ သတ္တဝါ, ယုတ်ညံ့သော သတ္တဝါ, မွန်မြတ်သော သတ္တဝါ, အဆင်းလှသော သတ္တဝါ, အဆင်းမလှသော သတ္တဝါ, ကောင်းရာ သုဂတိသို့ လားရောက်သော သတ္တဝါ, မကောင်းသော ဒုဂ္ဂတိသို့ လားရောက်သော သတ္တဝါ, ထိုထို ကံအားလျော်စွာ ထိုထို ဘုံဘဝသို့ ကပ်ရောက်သော သတ္တဝါတို့ကို သိတော်မူ မြင်တော်မူသော ဉာဏ်တော်။]</p> <p>၁၀။ <b>(အာသဝါနံ ခယာ) အနာသဝ-စေတောဝိမုတ္တိ-ပညာဝိမုတ္တိဉာဏ်တော်</b> = အာသဝေါတရားတို့၏ ကုန်ခြင်းကြောင့် အာသဝေါတရားတို့မှ ကင်းသော အရဟတ္တ ဖိုလ်စိတ်နှင့် ယှဉ်သော, ရာဂမှ လွတ်မြောက်သော အရဟတ္တဖိုလ်သမာဓိ အရဟတ္တဖိုလ်စိတ်နှင့် ယှဉ်သော, အဝိဇ္ဇာမှ လွတ်မြောက်သော အရဟတ္တဖိုလ်ပညာ (ဉာဏ်)တော်။</p> <h3>ဒသဗလဉာဏ်တော်နှင့် သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်</h3> <p>ဒသဗလဉာဏ်တော် (၁၀)ပါးတို့တွင် --</p> <p>၁။ ပထမဉာဏ်တော်ကား အကြောင်း ဟုတ်သည်, အကြောင်း မဟုတ်သည်ကိုသာ သိတော်မူ၏။</p> <p>၂။ ဒုတိယဉာဏ်တော်ကား ကံတို့၏ ထူးထွေကွဲပြားမှု, အကျိုးဝိပါက်တို့၏ ထူးထွေကွဲပြားမှုကိုသာလျှင်၊</p> <p>၃။ တတိယဉာဏ်တော်ကား ကံအပိုင်းအခြားမျှကိုသာလျှင်၊</p> <p>၄။ စတုတ္ထဉာဏ်တော်ကား ဓာတ်သဘာဝတို့၏ ထူးထွေကွဲပြားမှု၏ အကြောင်း တရားမျှကိုသာလျှင်၊</p> <p>၅။ ပဉ္စမဉာဏ်တော်ကား သတ္တဝါတို့၏ အတွင်းအဇ္ဈာသယဓာတ်နှင့် နှလုံးသွင်းမှု (အဓိမုတ္တိ) မျှကိုသာလျှင်၊</p> <p>၆။ ဆဋ္ဌဉာဏ်တော်ကား ဣန္ဒြေတို့၏ ထက်သည်၏ အဖြစ်, နုံ့သည်၏ အဖြစ်ကို သာလျှင်၊</p> <p>၇။ သတ္တမဉာဏ်တော်ကား ဈာန်စသည်တို့နှင့်တကွ ယင်းတို့၏ ညစ်နွမ်းမှု စင်ကြယ်မှု ထမြောက်မှုကိုသာလျှင်၊</p> <p>၈။ အဋ္ဌမဉာဏ်တော်ကား ရှေး၌နေခဲ့ဖူးသော ခန္ဓာအစဉ်မျှကိုသာလျှင်၊</p> <p>၉။ နဝမဉာဏ်တော်ကား သတ္တဝါတို့၏ စုတိ ပဋိသန္ဓေမျှကိုသာလျှင်၊</p> <p>၁၀။ ဒသမဉာဏ်တော်ကား သစ္စပရိစ္ဆေဒ (သစ္စာလေးပါးကို ပိုင်းခြားခြင်း) မျှကို သာလျှင် --</p> <p>အသီးအသီး သိတော်မူ၏။</p> <p>သို့သော် သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်မြတ်သည်ကား ထို (၁၀)ပါးသော ဉာဏ်တို့ဖြင့် သိအပ်သော အကြောင်းအရာကိုလည်း သိတော်မူ၏၊ ထို့ထက် အလွန်လည်း သိတော်မူ၏။ သို့သော် ထိုဉာဏ်တို့၏ ကိစ္စအားလုံးကို မပြုလုပ်နိုင်။ မှန်ပေသည် ထိုသဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်သည် ဈာန်ဖြစ်ကာ ဈာန်ဝင်စားဖို့ရန် မစွမ်းနိုင်၊ တန်ခိုးဣဒ ဖြစ်ကာ တန်ခိုးဖန်ဆင်းဖို့ရန် မစွမ်းနိုင်၊ အရိယမဂ်ဖြစ်ကာ ကိလေသာတို့ကို ကုန်စေဖို့ရန် မစွမ်းနိုင်။ (အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၄၄၅။)</p> <p>ဤ ဒသဗလဉာဏ်တော်များသည် မူလပဏ္ဏာသပါဠိတော် မဟာသီဟနာဒသုတ် (မ၊၁၊၉၉-၁၀၂။), အဘိဓမ္မာဝိဘင်းပါဠိတော် (အဘိ၊၂၊၃၂၉-၃၃၀။ ၃၄၈-၃၅၈။) စသည်တို့၌ လာရှိပေသည်။</p> <h3>နံပါတ် (၃) ဂါထာ</h3> <h3>ပဉ္စ မဟာပရိစ္စာဂ = စွန့်ခြင်းကြီး ငါးပါး</h3> <p>၁။ <b>ရဇ္ဇပရိစ္စာဂ</b> = မင်းအဖြစ်ကို စွန့်လွှတ်ခြင်း၊<br> ၂။ <b>အင်္ဂပရိစ္စာဂ</b> = အင်္ဂါကြီးငယ် အသွယ်သွယ်ကို စွန့်လွှတ်ခြင်း၊<br> ၃။ <b>နယနပရိစ္စာဂ</b> = မျက်လုံးတော်ကို စွန့်လွှတ်ခြင်း၊<br> ၄။ <b>ပုတ္တဒါရပရိစ္စာဂ</b> = သားမယားတို့ကို စွန့်လွှတ်ခြင်း၊<br> ၅။ <b>အတ္တပရိစ္စာဂ</b> = ကိုယ်အသက်ကို စွန့်လွှတ်ခြင်း<br> ဤသို့လျှင် စရိယာပိဋကအဋ္ဌကထာ၌ (စရိယာ၊ဋ္ဌ၊၂၆၃။) စွန့်ခြင်းကြီး ငါးမျိုးတို့ကို ရေတွက်ပြထား၏။</p> <p>သီလက္ခန္ဓအဋ္ဌကထာ (ဒီ၊ဋ္ဌ၊၁၊၆၀။) , မူလပဏ္ဏာသအဋ္ဌကထာ (မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၄၇။) , အင်္ဂုတ္တရအဋ္ဌကထာ (အံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၈၀။) တထာဂတပုဒ် အဖွင့်တို့၌ ---</p> <p>၁။ <b>အင်္ဂပရိစ္စာဂ</b> = ကိုယ်အင်္ဂါကြီးငယ်ကို စွန့်ခြင်း၊<br> ၂။ <b>နယနပရိစ္စာဂ</b> = မျက်လုံးကို စွန့်ခြင်း၊<br> ၃။ <b>ဓနပရိစ္စာဂ</b> = ဥစ္စာစည်းစိမ်ကို စွန့်ခြင်း၊<br> ၄။ <b>ရဇ္ဇပရိစ္စာဂ</b> = မင်းအဖြစ်ကို စွန့်ခြင်း၊<br> ၅။ <b>ပုတ္တဒါရပရိစ္စာဂ</b> = သားမယားတို့ကို စွန့်ခြင်း<br> ဟူ၍ စွန့်ခြင်းကြီး ငါးပါးကို ဖွင့်ပြတော်မူကြ၏။</p> <p>မူလပဏ္ဏာသအဋ္ဌကထာ စူဠသီဟနာဒသုတ် (မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၀၈။) အဖွင့်၌ --</p> <p>၁။ <b>အင်္ဂပရိစ္စာဂ</b> = ကိုယ်အင်္ဂါကြီးငယ်ကို စွန့်ခြင်း၊<br> ၂။ <b>ပုတ္တဒါရပရိစ္စာဂ</b> = သားမယားတို့ကို စွန့်ခြင်း၊<br> ၃။ <b>ရဇ္ဇပရိစ္စာဂ</b> = မင်းအဖြစ်ကို စွန့်ခြင်း၊<br> ၄။ <b>အတ္တပရိစ္စာဂ</b> = မိမိကိုယ်ကို(အသက်ကို) စွန့်ခြင်း၊<br> ၅။ <b>နယနပရိစ္စာဂ</b> = မျက်လုံးကို စွန့်ခြင်း<br> ဟူ၍ ငါးမျိုး ပြဆိုထားတော်မူ၏။</p> <p>ဗုဒ္ဓဝင်အဋ္ဌကထာ (ဗုဒ္ဓဝံသ၊ဋ္ဌ၊၁၈။) ၌ ---</p> <p>၁။ <b>အင်္ဂပရိစ္စာဂ</b> = အင်္ဂါကြီးငယ်ကို စွန့်ခြင်း၊<br> ၂။ <b>ဇီဝိတပရိစ္စာဂ</b> = အသက်ကို စွန့်ခြင်း၊<br> ၃။ <b>ဓနပရိစ္စာဂ</b> = ပစ္စည်းဥစ္စာကို စွန့်ခြင်း၊<br> ၄။ <b>ရဇ္ဇပရိစ္စာဂ</b> = မင်းအဖြစ်ကို စွန့်ခြင်း၊<br> ၅။ <b>ပုတ္တဒါရပရိစ္စာဂ</b> = သားမယားတို့ကို စွန့်ခြင်း<br> ဟူ၍ ငါးမျိုး ပြဆိုထားတော်မူ၏။</p> <p>ဣတိဝုတ်အဋ္ဌကထာ (ဣတိဝုတ္တက၊ဋ္ဌ၊၁၁၁။) ၌ ---</p> <p>၁။ <b>အင်္ဂပရိစ္စာဂ</b> = အင်္ဂါကြီးငယ်ကို စွန့်ခြင်း၊<br> ၂။ <b>အတ္တပရိစ္စာဂ</b> = မိမိကိုယ်ကို စွန့်ခြင်း၊<br> ၃။ <b>ဓနပရိစ္စာဂ</b> = ပစ္စည်းဥစ္စာကို စွန့်ခြင်း၊<br> ၄။ <b>(ပုတ္တ)ဒါရပရိစ္စာဂ</b> = (သား)မယားတို့ကို စွန့်ခြင်း၊<br> ၅။ <b>ရဇ္ဇပရိစ္စာဂ</b> = မင်းအဖြစ်ကို စွန့်ခြင်း<br> ဟူ၍ ငါးမျိုး ပြဆိုထားတော်မူ၏။</p> <p>ဝေဿန္တရဇာတ်အဋ္ဌကထာ (ဇာတက၊ဋ္ဌ၊၇၊၃၃၃။) ၌ ---</p> <p>၁။ <b>ဓနပရိစ္စာဂ</b> = ပစ္စည်းဥစ္စာကို စွန့်ခြင်း၊<br> ၂။ <b>အင်္ဂပရိစ္စာဂ</b> = အင်္ဂါကြီးငယ်ကို စွန့်ခြင်း၊<br> ၃။ <b>ပုတ္တပရိစ္စာဂ</b> = သားသမီးကို စွန့်ခြင်း၊<br> ၄။ <b>ဘရိယပရိစ္စာဂ</b> = မယားကို စွန့်ခြင်း၊<br> ၅။ <b>ဇီဝိတပရိစ္စာဂ</b> = အသက်ကို စွန့်ခြင်း<br> ဟူ၍ ငါးမျိုး ပြဆိုထားတော်မူ၏။</p> <p>သုတ်မဟာဝါဋီကာ (ဒီ၊ဋီ၊၂၊၁၉။) မဟာပဒါနသုတ် အဖွင့်၌ --</p> <p>၁။ <b>အင်္ဂပရိစ္စာဂ</b> = အင်္ဂါကြီးငယ်ကို စွန့်ခြင်း၊<br> ၂။ <b>နယနပရိစ္စာဂ</b> = မျက်လုံးကို စွန့်ခြင်း၊<br> ၃။ <b>အတ္တပရိစ္စာဂ</b> = မိမိကိုယ်ကို (အသက်ကိုပါ) စွန့်ခြင်း၊<br> ၄။ <b>ရဇ္ဇပရိစ္စာဂ</b> = မင်းအဖြစ်ကို စွန့်ခြင်း၊<br> ၅။ <b>ပုတ္တဒါရပရိစ္စာဂ</b> = သားမယားတို့ကို စွန့်ခြင်း<br> ဟူ၍ ငါးမျိုး ပြဆိုထားတော်မူ၏။</p> <p>ပရမတ္ထမဉ္ဇူသာ အမည်ရှိသော ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂမဟာဋီကာ (မဟာဋီ၊၁၊၂၅၉။) ကျမ်း၌ကား</p> <p>၁။ <b>အတ္တပရိစ္စာဂ</b> = မိမိကိုယ်ကို (အသက်ကိုပါ) စွန့်ခြင်း၊<br> ၂။ <b>နယနပရိစ္စာဂ</b> = မျက်လုံးကို စွန့်ခြင်း၊<br> ၃။ <b>ဓနပရိစ္စာဂ</b> = ဥစ္စာကို စွန့်ခြင်း၊<br> ၄။ <b>ရဇ္ဇပရိစ္စာဂ</b> = မင်းအဖြစ်ကို စွန့်ခြင်း၊<br> ၅။ <b>ပုတ္တပရိစ္စာဂ</b> = သားသမီးကို စွန့်ခြင်း<br> ဟူ၍ ငါးမျိုး ပြဆိုထားတော်မူ၏။</p> <p>ဤကဲ့သို့ အသီးအသီး အမည်တစ်မျိုးစီ အနည်းငယ်မျှ ကွဲပြားကြသော်လည်း သဘောသွားမှာမူ မကွဲပြားပေ။ မှန်၏ - ကိုယ်မှ ပြင်ပ ဗာဟိရက ဝတ္ထုများအနက်မှ အပြင်အပအကျဆုံး ပစ္စည်းဥစ္စာကို စွန့်လှူခြင်း <b>ဓနပရိစ္စာဂ</b>၊ အသက်တမျှ ချစ်ခင် ကြင်နာအပ်သော သားမယားတို့ကို စွန့်လှူခြင်း <b>ပုတ္တဒါရ ပရိစ္စာဂ</b>၊ ကိုယ်ရေးအတွက် အရေးကြီးလှသော မင်းအဖြစ် (မင်းစည်းစိမ်)ကို စွန့်လှူခြင်း <b>ရဇ္ဇပရိစ္စာဂ</b> ဟူ၍ ပြင်ပ ဝတ္ထုများအတွက် ပရိစ္စာဂ သုံးပါးထား၍ ဖွင့်ဆိုတော်မူကြသည်။</p> <p>မိမိခန္ဓာကိုယ်အတွက် အသက်မသေနိုင်သည့် အင်္ဂါကြီးငယ်ကို စွန့်လှူခြင်း <b>အင်္ဂပရိစ္စာဂ</b>၊ အသက်ကိုပင် အသေခံ၍ စွန့်လှူခြင်းကို အချို့ကျမ်းက <b>နယနပရိစ္စာဂ</b> အချို့ကျမ်းက <b>ဇီဝိတပရိစ္စာဂ</b> အချို့ကျမ်းက <b>အတ္တပရိစ္စာဂ</b> ဟု ပြဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။ မျက်လုံးကို စွန့်ခြင်း, ကိုယ်ကို စွန့်ခြင်းတို့မှာ အသက်ပင် သေနိုင်သည်ဖြစ်၍ <b>ဇီဝိတပရိစ္စာဂ</b> (အသက်ကိုစွန့်ခြင်း)နှင့် သဘောသွား တူလှပေသည်။ ဤသို့ မိမိခန္ဓာကိုယ်အတွက် စွန့်လှူခြင်းကို နှစ်မျိုးထား၍ ဖွင့်ပြတော်မူကြခြင်း ဖြစ်သည်။</p> <p>အချုပ်အားဖြင့် ပြင်ပဝတ္ထုများအတွက် စွန့်ခြင်းကြီး သုံးမျိုး၊ မိမိခန္ဓာကိုယ်အတွက် အသက်သေနိုင်သည့် စွန့်ခြင်းကြီး, အသက် မသေနိုင်သည့် စွန့်ခြင်းကြီးဟူ၍ နှစ်မျိုး ဖွင့်ပြတော်မူကြခြင်းသာ ဖြစ်သဖြင့် ကျမ်းဂန်ချင်း ကွဲပြားကုန်ပြီဟု မမှတ်ယူရာ။ (မဟာဗုဒ္ဓဝင်၊ ပထမတွဲ၊ ပထမပိုင်း၊ အနုဒီပနီ၊ စာမျက်နှာ-ဆော်။)</p> <h3>နံပါတ် (၄) ဂါထာ</h3> <h3>မုနိအမျိုးမျိုး</h3> <p>၁။ <b>အဂါရိယမုနိ</b> = လူဝတ်ကြောင် အရိယသာဝက၊<br> ၂။ <b>အနဂါရိယမုနိ</b> = ရဟန်း အရိယသာဝက၊<br> ၃။ <b>သေက္ခမုနိ</b> = သေက္ခပုဂ္ဂိုလ် (၇)ယောက်၊<br> ၄။ <b>အသေက္ခမုနိ</b> = ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်၊<br> ၅။ <b>ပစ္စေကမုနိ</b> = ပစ္စေကဗုဒ္ဓဘုရားရှင်၊<br> ၆။ <b>မုနိမုနိ</b> = သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်။ (ဇာ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၂၅။)</p> <p><b>အဂါရမုနိ, အနဂါရမုနိ, သေခမုနိ, အသေခမုနိ, ပစ္စေကမုနိ, မုနိမုနိ</b> ဟု မဟာနိဒ္ဒေသ ပါဠိတော် (၄၄)၌ မုနိ (၆)မျိုး လာရှိ၏၊ အတူတူပင်တည်း။</p> <h3>ကိုယ်တော်မှ ထွက်ပေါ်လာသော ရောင်ခြည်တော် (၆) သွယ်</h3> <p>၁။ ဘုရားရှင်၏ ရှေ့ပိုင်း ရူပကာယတော်မှ ရောင်ခြည်တော် (၆)သွယ်တို့သည် ထွက်ပေါ်တော်မူလာကာ အတောင် (၈၀)ခန့် အရပ်သို့ တိုင်အောင် ပျံ့နှံ့ကာ နေရာယူထားကြ၏။</p> <p>၂။ ဘုရားရှင်၏အနောက်ပိုင်း ရူပကာယတော်မှ။ပ။</p> <p>၃။ လက်ျာဘက် ရူပကာယတော်မှ ။ပ။</p> <p>၄။ လက်ဝဲဘက် ရူပကာယတော်မှ ရောင်ခြည်တော် ခြောက်သွယ်တို့သည် ထွက်ပေါ်တော်မူလာကာ အတောင် (၈၀)ခန့် အရပ်သို့ တိုင်အောင် ပျံ့နှံ့ကာ နေရာ ယူထားကြ၏။</p> <p>၅။ အထက်ပိုင်း ဆံဖျားတော်မှ စ၍ ဆံလုံးတော်အားလုံးတို့မှ ဥဒေါင်းလည်ဆံရောင် ရှိကြကုန်သော ရောင်ခြည်တော်တို့သည် ထွက်ပေါ်တော်မူလာကာ ကောင်းကင်ပြင် ၌ အတောင်(၈၀)ခန့်အရပ်သို့ တိုင်အောင် ပျံ့နှံ့ကာ နေရာယူထားကြသည်။</p> <p>၆။ အောက်ခြေဖဝါးတော်အပြင်တို့မှ သန္တာရောင် အဆင်း ရှိကြကုန်သော ရောင်ခြည် တော်တို့သည် ထွက်ပေါ်တော်မူလာကာ တခဲနက် ထူထပ်သော မဟာပထဝီ မြေပြင်၌ အတောင် (၈၀)ခန့် အရပ်သို့တိုင်အောင် နေရာယူထားကြ၏။ ဤသို့လျှင် ဘုရားရှင်၏ ရူပကာယတော်မှ ဝန်းကျင်ပတ်ချာ အရပ် (၁၀) မျက်နှာ၌ အတောင် (၈၀)ခန့် အရပ်သို့တိုင်အောင် ရောင်ခြည်တော် ခြောက်သွယ်တို့သည် ပြိုးပြိုးပြက် ရိုးရိုးရက် တလက်လက် တောက်ပကာ ပြေးသွားနေကြလေသည်။</p> <p>ယင်းရောင်ခြည်တော် (၆)သွယ်တို့မှာ --</p> <p>၁။ <b>နီလ</b> = ညိုသော ရောင်ခြည်တော်၊<br> ၂။ <b>ပီတ</b> = ရွှေသော ရောင်ခြည်တော်၊<br> ၃။ <b>လောဟိတ</b> = နီသော ရောင်ခြည်တော်၊<br> ၄။ <b>ဩဒါတ</b> = ဖြူသော ရောင်ခြည်တော်၊<br> ၅။ <b>မဉ္ဇိဋ္ဌ</b> = မောင်းသော ရောင်ခြည်တော်၊<br> ၆။ <b>ပဘဿရ</b> = ပြိုးပြိုးပြက် တစ်ခဲနက်တောက်ပသော ရောင်ခြည်တော်</p> <p>ဤသို့လျှင် ရောင်ခြည်တော် (၆)သွယ် ရှိပေသည်။ (ဒီ၊ဋီ၊၁၊၅၁။...)</p> <h3>နံပါတ် (၅) ဂါထာ</h3> <h3>ဉေယျဓမ္မ = ဉေယျဓမ်တရား (၅) ပါး</h3> <p>၁။ <b>သင်္ခါရ</b> = စိတ်+စေတသိက်(၅၂)+ရုပ်အစစ် (၁၈)ပါး၊</p> <p>၂။ <b>ဝိကာရ</b> = ဝိကာရရုပ် (၅)ပါး (ကာယဝိညတ် + ဝစီဝိညတ် + လဟုတာ + မုဒုတာ + ကမ္မညတာ)၊</p> <p>၃။ <b>လက္ခဏ</b> = လက္ခဏရုပ် (၄)ပါး (ဥပစယ+သန္တတိ+ဇရတာ+ အနိစ္စတာ)၊</p> <p>၄။ <b>နိဗ္ဗာန်</b> = အသင်္ခတဓာတ် အငြိမ်းဓာတ်နိဗ္ဗာန်၊</p> <p>၅။ <b>ပညတ်</b> = ပထဝီကသိုဏ်းပညတ် စသည့် ပညတ်အမျိုးမျိုး --</p> <p>ဤ (၅)မျိုးကုန်သော တရားတို့ကား သိသင့် သိထိုက်သည့် <b>ဉေယျဓမ္မ</b> (ဉေယျဓမ်) တရားတို့ ဖြစ်ကြ၏။ ဘုရားရှင်သည် ထိုဉေယျဓမ်တရား (၅)ပါးတို့ကို အကုန်အစင် ထွင်းဖောက် သိမြင်တော်မူပေသည်။ အတိတ် အနာဂတ် ပစ္စုပ္ပန် စသောအားဖြင့် ကွဲပြားကုန်သော ယင်း (၅)မျိုးကုန်သော အလုံးစုံသော တရားတို့ကို အကုန်အစင် သိမြင်တော်မူသောကြောင့် ဘုရားရှင်သည် <b>သဗ္ဗညု</b> မည်တော်မူ၏။</p> <h3>သဗ္ဗညူ (၅) မျိုး</h3> <p>တစ်နည်းအားဖြင့် <b>ကမသဗ္ဗညူ, သကိံသဗ္ဗညူ, သတတသဗ္ဗညူ, သတ္တိသဗ္ဗညူ, ဉာတသဗ္ဗညူ</b> ဟု သဗ္ဗညူ (၅)မျိုး ရှိ၏။</p> <p>၁။ <b>ကမသဗ္ဗညူ</b> = အစဉ်အတိုင်း သိအပ်သော တရားအလုံးစုံကို အစဉ် အတိုင်း သိတတ်သော ဉာဏ်တော်မြတ်သည် <b>ကမသဗ္ဗညူ</b> မည်၏။</p> <p>၂။ <b>သကိံသဗ္ဗညူ</b> = တစ်ခုတည်းသော အာဝဇ္ဇန်းဖြင့် တစ်ခုတည်းသော ဇောဝါရဖြင့် သိသင့်သိထိုက်သော သစ္စာလေးရပ် တရားမြတ်ကို သိတတ်သော အရိယမဂ်ဉာဏ် သည် <b>သကိံသဗ္ဗညူ</b> မည်၏။</p> <p>၃။ <b>သတတသဗ္ဗညူ</b> = စက္ခုဝိညာဏ် စသည်တို့၏ ရူပါရုံစသည့် မြဲသော အာရုံရှိသည်၏ အဖြစ်ကို သိတတ်သော ဉာဏ်တော်မြတ်သည် <b>သတတ သဗ္ဗညူ</b> မည်၏။</p> <p>၄။ <b>သတ္တိသဗ္ဗညူ</b> = တစ်ပြိုက်နက်တည်း အလုံးစုံသော (သစ္စာလေးပါး) တရားကို သိခြင်းငှာ စွမ်းနိုင်သော ဉာဏ်တော်မြတ်သည် (အရိယမဂ်ဉာဏ်သည်) <b>သတ္တိသဗ္ဗညူ</b> မည်၏။</p> <p>၅။ <b>ဉာတသဗ္ဗညူ</b> = အာဝဇ္ဇန်း အကွဲအပြား မရှိဘဲ (တစ်ခုတည်းသော အာဝဇ္ဇန်းဖြင့်) သိသင့်သိထိုက်သော အလုံးစုံသောတရားကို သိတတ်သော ဉာဏ်တော်မြတ်သည် <b>ဉာတသဗ္ဗညူ</b> မည်၏။</p> <p>ထိုငါးမျိုးတို့တွင် <b>သကိံသဗ္ဗညူ, သတ္တိသဗ္ဗညူ</b> နှစ်မျိုးတို့ကား အရိယမဂ်ဉာဏ်တို့သာ တည်း။ ကြွင်းဉာဏ် (၃)မျိုးတို့ကား သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်မြတ်တို့ ဖြစ်ကြကုန်၏။ (နမက္ကာရဋီကာ၊၄၅-၄၆။)</p> <h3>နံပါတ် (၆) ဂါထာ</h3> <h3>မာရ် (၅) ပါး</h3> <p>၁။ <b>ဒေဝပုတ္တမာရ်</b> = မိုးနတ်သားမာရ် = မာရ်နတ်၊<br> ၂။ <b>ကိလေသမာရ်</b> = ကိလေသာ (၁၀)ပါး၊<br> ၃။ <b>ခန္ဓမာရ်</b> = ခန္ဓာငါးပါး၊<br> ၄။ <b>မစ္စုမာရ်</b> = သေခြင်းတရား၊<br> ၅။ <b>အဘိသင်္ခါရမာရ်</b> = ဘဝသစ်ကို ထူထောင်နိုင်သည့် ကုသိုလ်ကံ အကုသိုလ်ကံ။ (သီ-ဋီ-သစ်၊၁၊၂၂၊ ၃၁၄-၃၁၅။)</p> <p>ထိုမာရ်ငါးမျိုးတို့အနက် <b>ဒေဝပုတ္တမာရ်</b>ဟု ခေါ်ဆိုအပ်သော မာရ်နတ်သားသည် သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်နှင့် ဘုရားရှင်၏ တပည့်သာဝကများကို အနှောင့်အယှက် ပေးသူဖြစ်၍ သာသနာ့လောက ဗုဒ္ဓစာပေ၌ ထင်ရှားသည်။ သို့သော် - မာရ်နတ် သည် ဝသဝတ္တီနတ်ပြည်တစ်ထပ်ကိုပင် အုပ်ချုပ်ရသော နတ်ဘုရင်ကြီးကား မဟုတ်၊ ဝသဝတ္တီနတ်ပြည်၌ ထောင့်တစ်ထောင့်ဝယ် သူပုန်ဗိုလ် နတ်ဆိုးကြီးတစ်ယောက် အဖြစ်ဖြင့်သာ နေထိုင်နေရသူ ဖြစ်သည်။ (ဝိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၉၈။)</p> <h3>မာရ်နတ်၏ လှည့်စားကွက်တစ်ခု</h3> <p>တစ်ချိန်က မာရ်နတ်သည် ဘုရားအယောင် ဖန်ဆင်းကာ သူရမ္ဗဋ္ဌကို လှည့်စားခဲ့ဖူး သည်။ ထိုအချိန်က သူရမ္ဗဋ္ဌသည် ဘုရားကျောင်းတော်သို့ သွားကာ တရားနာ ယူရသဖြင့် သောတာပန်တည်ပြီးနောက် အိမ်သို့ ပြန်ရောက်လာခါစ ဖြစ်၏။ မာရ်နတ်သည် လက္ခဏာတော်ကြီး (၃၂)ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ဘုရားရှင်အယောင် ဖန်ဆင်းကာ သူရမ္ဗဋ္ဌ၏ အိမ်ပေါက်သို့ လာရပ်ပြီးလျှင် သူရမ္ဗဋ္ဌထံသို့ သတင်းပို့လိုက်၏။ သူရမ္ဗဋ္ဌက ဘုရားရှင်အစစ် မှတ်ပြီး အရိုအသေပြုကာ ရှိခိုးဦးချလေသည်။ မာရ်နတ်က သူရမ္ဗဋ္ဌအား တရားမှား ပြင်လို၍ လာခဲ့ကြောင်းကို စကားပလ္လင်ခံပြီးလျှင် --- “ခုနက တရားပွဲမှာ ရုပ် ဝေဒနာ သညာ သင်္ခါရ ဝိညာဏ် (ခန္ဓာငါးပါး) သည် အနိစ္စဟု မဆင်မခြင် မှားယွင်းဟောမိခဲ့ကြောင်း, အမှန်မှာ ခန္ဓာငါးပါးသည် နိစ္စသာ ဖြစ်ကြောင်း” ပြင်ဆင် ဟောကြားလေသည်။</p> <p>သူရမ္ဗဋ္ဌသည် ချက်ချင်း အမှန်ကို သိရှိခွင့် ရရှိသွား၏။ ဘုရားရှင်တို့အဖို့ မဆင်မခြင် တရားဟောခြင်းမည်သည် မဖြစ်နိုင်၊ ဤသူကား ဘုရားရှင်အစစ် မဟုတ်၊ ဘုရားရှင်အယောင်ဆောင်ထားသည့် မာရ်နတ်သာ ဖြစ်သည်ဟု ချက်ချင်း အမှန်ကို သိသွားလေသည်။ (ခန္ဓာငါးပါးတို့သည် <b>အနိစ္စ ဒုက္ခ အနတ္တ</b> သာ ဖြစ်ကြောင်းကို သူကိုယ်တိုင် ဝိပဿနာဉာဏ် မဂ်ဉာဏ်တို့ဖြင့် ထိုးထွင်းသိပြီးဖြစ်သောကြောင့် ထိုသို့ အမှန်ကို သိရှိခြင်း ဖြစ်၏။)</p> <p>ထို့နောက် “သင် မာရ်နတ် မဟုတ်လော”ဟု သူရမ္ဗဋ္ဌက မေးမြန်း၏။ မာရ်နတ်လည်း ဆက်လက် မလိမ်ညာရဲတော့ပေ။ ယုံကြည်မှု သဒ္ဓါတရား လှုပ်ရှားအောင် လာရောက်နှောင့်ယှက်ခြင်းဖြစ်ကြောင်းကို မာရ်နတ်က ဝန်ခံလေသည်။ သူရမ္ဗဋ္ဌက “သင်ကဲ့သို့သော မာရ်နတ်မျိုး ရာထောင်သောင်းသိန်း လာရောက် နှောင့်ယှက် သော်လည်း ငါ၏ သဒ္ဓါတရားကို လှုပ်ရှားစေနိုင်မည် မဟုတ်ကြောင်း” ပြောကြား လိုက်လေသည်။ (ဒီ၊ဋ္ဌ၊၃၊၄၈။)</p> <p>မာရ်နတ်နှင့်တကွ မာရ်နတ်၏ အသင်းအပင်းတို့က ပုံစံအမျိုးမျိုးဖြင့် ထိုကဲ့သို့ လာရောက် နှောင့်ယှက်တတ်သည်ကို သတိပြုလေရာသည်။</p> <h3>နံပါတ် (၇) ဂါထာ</h3> <h3>သီလ - ချပ်ဝတ်တန်ဆာ</h3> <p>ဘုရားရှင်၏သီလတော်ကား လောကုတ္တရာသီလသာတည်း။ ယင်းသီလသည် <b>စေတနာသီလ, စေတသိကသီလ, သံဝရသီလ, အဝီတိက္ကမသီလ</b> ဟု (၄)မျိုး ပြား၏။ (ပဋိသံ၊၄၁။)</p> <p>၁။ <b>စေတနာသီလ</b> = ပါဏာတိပါတစသည်မှ ရှောင်ကြဉ်သော ပုဂ္ဂိုလ်၏ သန္တာန်၌လည်းကောင်း, ကျင့်ဝတ် ပဋိပတ်အမျိုးမျိုးကို ဖြည့်ကျင့်သော ပုဂ္ဂိုလ်၏ သန္တာန်၌လည်းကောင်း ဖြစ်ပေါ်လာသော စေတနာသည် <b>စေတနာသီလ</b> မည်၏။</p> <p>၂။ <b>စေတသိကသီလ</b> = ပါဏာတိပါတစသည့် ဒုစရိုက်တို့မှ ရှောင်ကြဉ်သော, မိစ္ဆာအာဇီဝ (မှားယွင်းသည့် အသက်မွေးမှု)မှလည်း ရှောင်ကြဉ်သော ပုဂ္ဂိုလ်၏ သန္တာန်၌ ဖြစ်ပေါ်လာသော <b>သမ္မာဝါစာ, သမ္မာကမ္မန္တ, သမ္မာအာဇီဝ</b> ဟူသော ဝိရတီစေတသိက်သုံးမျိုး (ရှောင်ကြဉ်မှုသုံးမျိုး)သည် <b>စေတသိကသီလ</b> မည်၏။</p> <p>တစ်နည်း - ပါဏာတိပါတ စသည့် ကာယဒုစရိုက် သုံးပါး, မုသာဝါဒ စသည့် ဝစီဒုစရိုက် လေးပါးတို့ကို ပယ်စွန့်သော ပုဂ္ဂိုလ်၏ သန္တာန်၌ ဖြစ်ပေါ်လာသော (၇)မျိုးသော ကမ္မပထစေတနာသည် <b>စေတနာသီလ</b> မည်၏။ “လောက၌ အဘိဇ္ဈာ တရားကို ပယ်စွန့်ကာ အဘိဇ္ဈာကင်းသော စိတ်ဓာတ်ဖြင့် နေထိုင်၏။” (ဒီ၊၁၊၆၇။) -- ဤသို့ စသော နည်းဖြင့် ဟောကြားထားတော်မူအပ်ကုန်သော <b>အနဘိဇ္ဈာ, အဗျာပါဒ, သမ္မာဒိဋ္ဌိ</b> (အလောဘ, အဒေါသ, အမောဟ) တရားတို့သည် <b>စေတသိကသီလ</b> မည်၏။</p> <p>၃။ <b>သံဝရသီလ</b> = <b>ပါတိမောက္ခသံဝရ, သတိသံဝရ, ဉာဏသံဝရ, ခန္တိသံဝရ, ဝီရိယသံဝရ</b> ဟူသော သံဝရ ငါးမျိုးသည် <b>သံဝရသီလ</b> မည်၏။</p> <p>ပါတိမောက်၌ လာရှိသော သိက္ခာပုဒ်တို့ကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ခြင်းသည် <b>ပါတိမောက္ခသံဝရ</b> မည်၏။</p> <p>စက္ခုန္ဒြေ သောတိန္ဒြေ ဃာနိန္ဒြေ ဇိဝှိန္ဒြေ ကာယိန္ဒြေ မနိန္ဒြေ ဟူသော ဣန္ဒြေ (၆)မျိုး၌ စောင့်စည်းခြင်း (<b>ဣနြ္ဒိယသံဝရ</b>) သီလသည် <b>သတိသံဝရ</b> မည်၏။</p> <p><b>ယာနိ သောတာနိ လောကသ္မိံ၊<br> သတိ တေသံ နိဝါရဏံ။<br> သောတာနံ သံဝရံ ဗြူမိ၊<br> ပညာယေတေ ပိဓီယရေ။</b> (ခု၊၁၊၄၃၄။)</p> <p>“အဇိတ ... လောက၌ စီးသွားကုန်သော တဏှာအယဉ်တို့ကို ဝိပဿနာဉာဏ်နှင့် ယှဉ်တွဲလျက်ရှိသော အောက်မေ့မှု “<b>သတိ</b>”သည် တားမြစ် ပိတ်ပင်နိုင်၏။ တဏှာ အယဉ်ကို စောင့်စည်းပိတ်ဆို့နိုင်သော တရားတို့ကို ငါဘုရား ဟောကြားတော် မူပေအံ့။ ရုပ် ဝေဒနာ သညာ သင်္ခါရ ဝိညာဏ်တို့၌ <b>အနိစ္စ ဒုက္ခ အနတ္တ</b> သဘာဝကို ထိုးထွင်းသိမြင်ခြင်းကို ပြီးစီးစေတတ်သော မဂ်ပညာက ထိုတဏှာအယဉ်တို့ကို စောင့်စည်း ပိတ်ဆို့နိုင်၏” (ခု၊၁၊၄၃၄။)- ဤသို့ ဟောကြားထားတော်မူအပ်သော ဝိပဿနာပညာ မဂ်ပညာသည် <b>ဉာဏသံဝရ</b> မည်၏။</p> <p>အအေးဒဏ်ကို သည်းခံနိုင်ခြင်း, အပူဒဏ်ကို သည်းခံနိုင်ခြင်း စသည့် သည်းခံနိုင်မှု သည် <b>ခန္တိသံဝရ</b> မည်၏။</p> <p>ဖြစ်ပေါ်လာတိုင်းသော ကာမဝိတက်ကို ဗျာပါဒဝိတက်ကို ဝိဟိံသာ ဝိတက်ကို လက်မခံ ပယ်စွန့်၏ - ဤသို့ စသည်ဖြင့် ဟောကြားထားတော်မူအပ်သော အကုသလဝိတက်တို့ကို လက်မခံဘဲ တွန်းလှန်ပယ်ရှားဖို့ရန် လုံ့လကြိုးကုတ် အားထုတ်မှုသည် <b>ဝီရိယသံဝရ</b> မည်၏။ အာဇီဝပါရိသုဒ္ဓိသီလ သည်လည်း ဤ <b>ဝီရိယသံဝရ</b>၌ပင် အကျုံးဝင်၏။</p> <p>ဤငါးမျိုးကုန်သော သံဝရသည်လည်းကောင်း, မကောင်းမှု အကုသိုလ်ကို ကြောက်ရွံ့ကြကုန်သော အမျိုးကောင်းသား အမျိုးကောင်းသမီးတို့၏ သန္တာန်၌ လွန်ကျူးဖွယ်ဝတ္ထု ဆိုက်ရောက်လာသောအခါ မလွန်ကျူးဘဲ ထိုလွန်ကျူးဖွယ်ဝတ္ထုမှ ရှောင်ကြဉ်မှု ဝိရတီသည်လည်းကောင်း - ဤအလုံးစုံသည် <b>သံဝရသီလ</b> မည်၏။</p> <p>၄။ <b>အဝီတိက္ကမသီလ</b> = ဆောက်တည်ကျင့်သုံးထားအပ်သော သီလရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်၏ ကိုယ်နှုတ်ကို မှီ၍ ဖြစ်သော သီလကို မလွန်ကျူးမှုသဘောသည် <b>အဝီတိက္ကမသီလ</b> မည်၏။ (ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၀၁-၂၀၂။ သုတ္တနိပါတ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၀၁။)</p> <p>ဤဂါထာ၌ကား သီလအရ ဘုရားရှင်၏ သန္တာန်တော်၌ တည်ရှိတော်မူသော လောကုတ္တရာသီလကိုသာ ရည်ညွှန်းထားသဖြင့် <b>အဝီတိက္ကမသီလ</b> (သိက္ခာပုဒ်ကို မလွန်ကျူးကြောင်း အဝီတိက္ကမသီလ)ကို အလိုမရှိအပ်ပေ။ အဘယ့်ကြောင့်နည်း? ဘုရားရှင်၏ သန္တာန်တော်၌ ကောင်းစွာ ဆောက်တည် ကျင့်သုံးထားအပ်သော သိက္ခာပုဒ်တော်၏ မရှိခြင်းကြောင့်ပင်တည်း။ ဘုရားရှင်တို့အား လိုက်နာဖွယ် ဆောက်တည်ကျင့်သုံးဖွယ် သိက္ခာပုဒ် မည်သည် မရှိပေ။ သီလကို ပျက်ပြား စေတတ်သည့် အကုသိုလ်တရားတို့ကို ဝါသနာအငွေ့ဓာတ်နှင့်တကွ အကြွင်းမဲ့ ပယ်ရှားထားပြီး ဖြစ်သောကြောင့်တည်း။</p> <h3>အဘိညာဏ် (၆) ပါး</h3> <p>ထူးထူးခြားခြား သိတတ်သော ဉာဏ်တော်ကို <br> <b>အဘိညာဏ်</b>ဟု ခေါ်ဆို၏။ ထို အဘိညာဏ်သည် (၆)မျိုး ရှိ၏။</p> <p>၁။ <b>ဣဒ္ဓိဝိဓအဘိညာဏ်</b> = တစ်ယောက်တည်းဖြစ်လျက် အများဖြစ်ခြင်း စသည်ဖြင့် တန်ခိုးအမျိုးမျိုးကို ဖန်ဆင်းတတ်သော အဘိညာဏ်သည် <b>ဣဒ္ဓိဝိဓအဘိညာဏ်</b> မည်၏။ မြေလျှိုးမိုးပျံခြင်း စသည့် တန်ခိုးအမျိုးမျိုးကို ဖန်ဆင်းခြင်း စသည်ကား ဤအဘိညာဏ်၏ <b>သတ္တိများ</b>ပင်တည်း။</p> <p>၂။ <b>ဒိဗ္ဗသောတအဘိညာဏ်</b> = နတ်နားကဲ့သို့ အဝေး အနီး စသည့် ရှိရှိသမျှ အသံအားလုံးကို အလိုရှိက ကြားသိနိုင်သော အဘိညာဏ်သည် <b>ဒိဗ္ဗသောတ အဘိညာဏ်</b> မည်၏။</p> <p>၃။ <b>ပရစိတ္တဝိဇာနနအဘိညာဏ်</b> = သူတစ်ပါး၏စိတ်ကို မိမိ၏စိတ်ဖြင့် ထိုးထွင်း သိမြင်နိုင်သော အဘိညာဏ်သည် <b>ပရစိတ္တဝိဇာနနအဘိညာဏ်</b> မည်၏။</p> <p>၄။ <b>ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိအဘိညာဏ်</b> = ရှေး၌ နေခဲ့ဖူးသော ခန္ဓာအစဉ်ကို (လောကုတ္တရာတရားများ ပါဝင်သည့် ခန္ဓာ, လောကုတ္တရာတရားများ မပါဝင်သည့် ဥပါဒါနက္ခန္ဓာအစဉ်တို့ကို) ဉာဏ်ဖြင့် အစဉ်လျှောက်ကာ အောက်မေ့နိုင် အမှတ်ရနိုင် သိနိုင်သော အဘိညာဏ်သည် <b>ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိအဘိညာဏ်</b> မည်၏။ ဘုရားရှင်၏ ယင်း <b>ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိ အဘိညာဏ်ဉာဏ်တော်မြတ်</b>သည် ---</p> <p>(က) လောကုတ္တရာတရားများ ပါဝင်သည့် ခန္ဓာတို့ကိုလည်း အောက်မေ့နိုင် အမှတ်ရနိုင် ထိုးထွင်းသိနိုင်၏။ ဥပမာ - ဒီပင်္ကရာဘုရားရှင်၏ သန္တာန်၌ တည်ရှိ ခဲ့သော လောကုတ္တရာတရားများ ပါဝင်သည့် ခန္ဓာတို့ကို ထိုးထွင်းသိမြင်သော အဘိညာဏ်ဉာဏ်တည်း။<br> (ခ) လောကုတ္တရာတရားများ မပါဝင်သည့် ဥပါဒါနက္ခန္ဓာတို့ကိုလည်း အောက်မေ့နိုင် အမှတ်ရနိုင် ထိုးထွင်းသိနိုင်၏။ ဥပမာ - ဒီပင်္ကရာဘုရားရှင်၏ ခြေတော်ရင်း၌ နိယတဗျာဒိတ်ပန်းကို ဆင်မြန်းနေတော်မူသော သုမေဓာရှင်ရသေ့၏ သန္တာန်၌ တည်ရှိခဲ့သော ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ (၅)ပါးတို့ကို ထိုးထွင်းသိသော အဘိညာဏ်တည်း။<br> (ဂ) <b>ခန္ဓပဋိဗဒ္ဓ</b> = ခန္ဓာနှင့် ဆက်စပ်နေသည့် ရုပ်အဆင်း, စားသုံးခဲ့ရသည့် အာဟာရ, ခံစားခဲ့ရသည့် သုခဒုက္ခ အဝဝစသည့် အာရုံတို့ကိုလည်း ထိုးထွင်းသိပေသည်။<br> (ဃ) <b>ပဏ္ဏတ္တိ</b> = ယင်းအတိတ်ခန္ဓာတို့နှင့် ဆက်စပ်နေသည့် အမည် အမျိုးအနွယ် ပညတ်အမျိုးမျိုးကိုလည်း ထိုးထွင်းသိပေသည်။ (သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၆၆၊)</p> <p>၅။ <b>စုတူပပါတဉာဏ်</b> = သတ္တဝါတို့၏ စုတိနှင့် ပဋိသန္ဓေကို ထိုးထွင်း သိတော်မူသော ဉာဏ်တော်တည်း။ ယင်း စုတူပပါတဉာဏ်သည် <b>ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာဏ်</b> (နတ်မျက်စိ ကဲ့သို့ အဝေးအနီး ရှိသမျှ အလုံးစုံ အာရုံအမျိုးမျိုးကို သိသော အဘိညာဏ်)၏ ဂိုဏ်းခွဲတစ်ခု အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သော ဉာဏ်တည်း။ ယင်း <b>ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာဏ်</b> သည် စုတိဆဲ သတ္တဝါ, ပဋိသန္ဓေ တည်နေဆဲ သတ္တဝါ, အဆင်းလှသော သတ္တဝါ, အဆင်းမလှသော သတ္တဝါ, ကောင်းရာသုဂတိသို့ ရောက်ရှိသွားသော သတ္တဝါ, မကောင်းသည့် ဒုဂ္ဂတိ ဘုံဘဝသို့ ရောက်ရှိသွားသော သတ္တဝါ, မိမိတို့ ပြုစု ပျိုးထောင်ခဲ့သော ကံအားလျော်စွာ ထိုထိုဘုံဘဝသို့ လားရောက်ကြရသော သတ္တဝါ တို့ကို မြင်တော်မူ သိတော်မူပေသည်။ သတ္တဝါတို့၏ အနာဂတ်ကို လှမ်းမျှော်သိသော <b>အနာဂတံသဉာဏ်တော်</b>သည်လည်း ယင်းဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာဏ်၏ ဂိုဏ်းခွဲ အစိတ်အပိုင်း တစ်ခုပင် ဖြစ်ပေသည်။</p> <p>၆။ <b>အာသဝက္ခယဉာဏ်</b> = အာသဝေါတရားတို့ကို ကုန်စေတတ်သော သစ္စာ လေးပါးကို ထိုးထွင်းသိတတ်သော အထူးသဖြင့် လောကုတ္တရာ နိရောဓသစ္စာ ဖြစ်သော မဟာအသင်္ခတဓာတ် အငြိမ်းဓာတ် နိဗ္ဗာန်တရားတော်မြတ်ကို တိုက်ရိုက် အာရုံပြုကာ ထွင်းဖောက်သိမြင်နေသော <b>အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်</b>သည် <b>အာသဝက္ခယ ဉာဏ်</b> မည်၏။ အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်သည် အသင်္ခတဓာတ် (နိရောဓသစ္စာ) နိဗ္ဗာန်တရားတော်မြတ်ကို <b>အာရမ္မဏပဋိဝေဓ</b> သဘောအားဖြင့် အာရုံမျက်မှောက် ပြုကာ ထွင်းဖောက်သိမြင်သောအခါ ယင်း သန္တိသုခ လက္ခဏာရှိသော အသင်္ခတ ဓာတ် အငြိမ်းဓာတ် နိဗ္ဗာန်တရားတော်မြတ်၏ အာရမ္မဏပစ္စယသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုပေးမှု အရှိန်အဝါ သတ္တိထူးကြီးကို ဆက်ခံရရှိသော အရဟတ္တမဂ် ဉာဏ်သည် ရှေးရှေးမဂ်ဉာဏ်တို့ မပယ်သတ် ရသေးသည့် ကြွင်းကျန်နေသည့် ကိလေသာ အာသဝေါတရား ဟူသမျှတို့ကို ဝါသနာအငွေ့ဓာတ်နှင့်တကွ <b>အကုန်အစင် ပယ်သတ်တော်မူ</b>လေသည်။</p> <p>ယင်းသို့ ကိလေသာ အာသဝေါတို့ကို ကုန်ခန်းစေတတ်သောကြောင့် ယင်း အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်ကို <b>အာသဝက္ခယဉာဏ်</b>ဟုလည်း ခေါ်ဆိုပေသည်။ တစ်ဖန် ယင်းအရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်သည် သစ္စာလေးပါးကို မသိအောင် ဖုံးလွှမ်းထားသည့် မောဟ (အဝိဇ္ဇာ)ကိုလည်း တစ်ပါတည်း ပယ်သတ်တော်မူသဖြင့် မသိမှု အဝိဇ္ဇာ ပျောက်ကာ သိမှု ဝိဇ္ဇာဉာဏ် ပေါ်ပေါက်လာပေသည်။ ယင်းသို့ မောဟကို ပယ်သတ်သောအားဖြင့် သိမှုကို <b>အသမ္မောဟပဋိဝေဓ</b>ဟု ခေါ်ဆိုပေသည်။ ထိုကြောင့် ယင်း အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်သည် အသင်္ခတဓာတ် နိရောဓသစ္စာ တရားတော်မြတ်ကို <b>အာရမ္မဏပဋိဝေဓ</b>သဘောအားဖြင့်, ဒုက္ခသစ္စာ သမုဒယသစ္စာ မဂ္ဂသစ္စာတို့ကို <b>အသမ္မောဟပဋိဝေဓ</b>သဘောအားဖြင့် ထိုးထွင်းသိ၏ဟု ဆိုပေသည်။ ယင်း အသမ္မောဟပဋိဝေဓအားဖြင့် သစ္စာကို သိမှုကိုပင် ကိစ္စသိဒ္ဓိအားဖြင့် သိ၏ဟုလည်း ဆိုပေသည်။ ဤသို့လျှင် <b>အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်</b>သည် သစ္စာလေးပါးကို သိသောဉာဏ် ဖြစ်ပေသည်။</p> <p><b>အပရဘာဂေ တီသု ကိစ္စတော ပဋိဝေဓော ဟောတိ၊ နိရောဓေ အာရမ္မဏပဋိဝေဓော။</b> (အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၀၉။)</p> <p>ဘုရားရှင်သည် ဤအဘိညာဏ် (၆)မျိုးဟူသော <b>ထူးကဲမြင့်မြတ်သော အဘိညာဏ် တန်ခိုးဣဒ္ဓိပါဒ်</b>နှင့် ပြည့်စုံတော်မူပေသည်။</p> <h3>နံပါတ် (၈) ဂါထာ</h3> <h3>ပါရမီ (၁၀) ပါး, အပြား (၃၀)</h3> <p><b>ဒါနံ သီလဉ္စ နေက္ခမ္မံ၊ ပညာ ဝီရိယေန ပဉ္စမံ။<br> ခန္တိ သစ္စမဓိဋ္ဌာနံ၊ မေတ္တုပေက္ခာတိ တေ ဒသ။</b><br> (ဗုဒ္ဓဝံသ၊စာပိုဒ်-၇၆။ စရိယာပိဋက၊ဋ္ဌ၊၂၇၀။)</p> <p>ဒါနပါရမီ၊ သီလပါရမီ၊ နေက္ခမ္မပါရမီ၊ ပညာပါရမီ၊ ဝီရိယပါရမီ၊ ခန္တီပါရမီ၊ သစ္စာပါရမီ၊ အဓိဋ္ဌာနပါရမီ၊ မေတ္တာပါရမီ၊ ဥပေက္ခာပါရမီဟု <b>ပါရမီ (၁၀)ပါး</b> ရှိပေသည်။</p> <p>၁။ <b>ဒါနပါရမီ</b> = <b>မဟာကရုဏာ</b>နှင့် (အကြောင်းဥပါယ်တံမျဉ်၌ လိမ္မာကျွမ်းကျင်သော) <b>ဥပါယကောသလ္လဉာဏ်</b> အခြေခံပါရှိသည့် မိမိကိုယ်ပိုင် ပစ္စည်းများကို သူတစ်ပါးအား စွန့်ကြဲပေးကမ်းလှူဒါန်းကြောင်း ဖြစ်သော စေတနာသည် <b>ဒါနပါရမီ</b> မည်၏။<br> ၂။ <b>သီလပါရမီ</b> = <b>မဟာကရုဏာ</b>နှင့် <b>ဥပါယကောသလ္လဉာဏ်</b> အခြေခံ ပါရှိသည့် ကာယသုစရိုက် ဝစီသုစရိုက်တရားများသည် (ပရမတ္ထတရားကိုယ် အနက်သဘော အားဖြင့်ဆိုရမူ မပြုသင့်သော ဒုစရိုက်မှုတို့မှ ရှောင်ကြဉ်သည့် ဝိရတီစေတသိက် များနှင့် ပြုသင့်ပြုထိုက်သည့် ဝတ်ကြီးဝတ်ငယ် စသည်ကို ပြုလုပ်ကြောင်းဖြစ်သည့် စေတနာ အစရှိသော တရားများသည်) <b>သီလပါရမီ</b> မည်၏။<br> ၃။ <b>နေက္ခမ္မပါရမီ</b> = <b>မဟာကရုဏာ</b>နှင့် <b>ဥပါယကောသလ္လဉာဏ်</b> အခြေခံ ပါရှိ၍ ဝတ္ထုကာမ ကိလေသာကာမ ထိုထိုဘဝတို့၌ အပြစ်ကို မြင်သောဉာဏ် ရှေ့သွား ရှိလျက် ထိုကာမနှင့် ဘဝတို့မှ လွတ်မြောက်လိုသည့် စိတ်စေတသိက် တရားစု, ယင်းကဲ့သို့သော ဦးတည်ချက်ဖြင့် ရသေ့ရဟန်း ပြုလိုသော ပြုနေသော စိတ် စေတသိက် တရားစုသည် <b>နေက္ခမ္မပါရမီ</b> မည်၏။<br> ၄။ <b>ပညာပါရမီ</b> = <b>မဟာကရုဏာ</b>နှင့် <b>ဥပါယကောသလ္လဉာဏ်</b> အခြေခံ ပါရှိလျက် ထိုထိုတရားတို့၏ (ထိုထို ဒုက္ခသစ္စာတရား သမုဒယသစ္စာတရားတို့၏) သာမည လက္ခဏာ ဝိသေသလက္ခဏာတို့ကို ထိုးထိုးထွင်းထွင်း သိတတ်သော ပညာ စေတသိက်သည် <b>ပညာပါရမီ</b> မည်၏။<br> ၅။ <b>ဝီရိယပါရမီ</b> = <b>မဟာကရုဏာ</b>နှင့် <b>ဥပါယကောသလ္လဉာဏ်</b> အခြေခံ ပါရှိလျက် ကိုယ်ရောစိတ်ပါ သူတစ်ပါးတို့ အကျိုးဖြစ်ကြောင်း စီးပွားကောင်းတို့ကို အားထုတ်ခြင်း ဝီရိယသည် <b>ဝီရိယပါရမီ</b> မည်၏။<br> ၆။ <b>ခန္တီပါရမီ</b> = <b>မဟာကရုဏာ</b>နှင့် <b>ဥပါယကောသလ္လဉာဏ်</b> အခြေခံ ပါရှိလျက် သတ္တဝါသင်္ခါရတို့၏ အပြစ်များကို သည်းခံခြင်းသည် (ပရမတ္ထတရားကိုယ်အားဖြင့် သည်းခံသော အခြင်းအရာအားဖြင့် ဖြစ်သည့် အဒေါသ ရှေ့ဆောင်သည့် စိတ်စေတသိက် တရားအစုသည်) <b>ခန္တီပါရမီ</b> မည်၏။<br> ၇။ <b>သစ္စာပါရမီ</b> = <b>မဟာကရုဏာ</b>နှင့် <b>ဥပါယကောသလ္လဉာဏ်</b> အခြေခံ ပါရှိသည့် မိမိ၏ ဝန်ခံကြံစည်ချက်ကို မချွတ်မယွင်းစေခြင်းသဘောသည် <b>သစ္စာပါရမီ</b> မည်၏။ (ဤသစ္စာပါရမီအရ - ဝီရိယစေတသိက်, စေတနာစေတသိက်, ပညာစေတသိက် တို့ကို အရာအားလျော်စွာ တရားကိုယ် ကောက်ယူရသည်။)<br> ၈။ <b>အဓိဋ္ဌာနပါရမီ</b> = <b>မဟာကရုဏာ</b>နှင့် <b>ဥပါယကောသလ္လဉာဏ်</b> အခြေခံပါရှိသည့် မတုန်မလှုပ် ကုသိုလ်မှုတို့ကို ဆောက်တည်ခြင်းသည် (ထိုသို့ဆောက်တည်သော အခြင်းအရာအားဖြင့် ဖြစ်သော စိတ်စေတသိက်တရားစုသည်) <b>အဓိဋ္ဌာနပါရမီ</b> မည်၏။<br> ၉။ <b>မေတ္တာပါရမီ</b> = <b>မဟာကရုဏာ</b>နှင့် <b>ဥပါယကောသလ္လဉာဏ်</b> အခြေခံ ပါရှိလျက် သတ္တလောက၏ စီးပွားချမ်းသာကို ရွက်ဆောင်တတ်သော တရားကိုယ်အားဖြင့် အဗျာပါဒ အမည်ရသည့် အဒေါသစေတသိက်သည် <b>မေတ္တာပါရမီ</b> မည်၏။ အထူး သဖြင့် - မေတ္တာဈာန်ကို ဝင်စားနိုင်သဖြင့် ထိုမေတ္တာဈာန် နာမ်တရားတို့တွင် ပါဝင် တည်ရှိသော အဒေါသစေတသိက်ကို ရည်ညွှန်းထားပေသည်။<br> ၁၀။ <b>ဥပေက္ခာပါရမီ</b> = <b>မဟာကရုဏာ</b>နှင့် <b>ဥပါယကောသလ္လဉာဏ်</b> အခြေခံ ပါရှိ၍ အလိုရှိအပ်သည့် သတ္တဝါသင်္ခါရ, အလိုမရှိအပ်သည့် သတ္တဝါသင်္ခါရတို့၌ ချစ်ခြင်း မုန်းခြင်းကို ပယ်ဖျောက်လျက် အညီအမျှ ဖြစ်ခြင်းသည် (ထိုအခြင်းအရာအားဖြင့် ဖြစ်သော <b>တတြမဇ္ဈတ္တတာ</b> စေတသိက်သည်) <b>ဥပေက္ခာပါရမီ</b> မည်၏။</p> <p>အထူးအားဖြင့် အလိုရှိအပ် မရှိအပ်သည့် သတ္တဝါတို့၌ ချစ်ခြင်း မုန်းခြင်းကို ပယ်ဖျောက်လျက် စိတ်ကို အညီအမျှ လျစ်လျူသဘော၌ ထားနိုင်သော <b>ဗြဟ္မစိုရ်တရားလေးပါး</b>တို့တွင်ပါဝင်သော <b>ဥပေက္ခာဗြဟ္မဝိဟာရ ဈာန်</b>နှင့်ယှဉ်သော <b>တတြမဇ္ဈတ္တတာ စေတသိက်</b>ကိုလည်းကောင်း, ဝိပဿနာပိုင်းတွင်လည်း ဒုက္ခသစ္စာ သမုဒယသစ္စာ အမည်ရသည့် သင်္ခါရတရားတို့၏ အနိစ္စအခြင်းအရာ ဒုက္ခအခြင်း အရာ အနတ္တအခြင်းအရာ၌ ကောင်းစွာ တည်သော, ယင်းသင်္ခါရတရားတို့ အပေါ်၌ ကြောင့်ကြမှု တောင့်တမှုမရှိဘဲ ကြောင့်ကြပြေ၍ တောင့်တပြေ၍ နေသာထိုင်သာ ရှိသော <b>သင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏ်</b>နှင့် ယှဉ်သော <b>တတြမဇ္ဈတ္တတာ စေတသိက်</b> ကိုလည်းကောင်း ရည်ညွှန်းထားပေသည်။</p> <h3>မဟာကရုဏာတော်</h3> <p><b>မဟာကရုဏာ</b>ဟူသည်မှာ ဘုရားအလောင်းဖြစ်လိုသော အမျိုးကောင်းသားသည် မျက်မှောက်မျက်ကွယ် ရင်းရင်းဖျားဖျား ရှိရှိသမျှ သတ္တဝါများအပေါ်၌ <b>ရင်မှ ပေါက်ဖွားသည့် သားသမီးများကဲ့သို့ ကြင်နာသနားခြင်း ပြင်းထန်စွာ</b> ဖြစ်ပွားနိုင် ရသည်။ မိတ်ဆွေ ရန်သူဟူ၍ မခွဲခြားဘဲ ရှိရှိသမျှ သတ္တဝါအများကို ရာဂမီး ဒေါသမီး မောဟမီး ဇာတိမီး ဇရာမီး မရဏမီး သောကမီး ပရိဒေဝမီး ဒုက္ခမီး ဒေါမနဿမီး ဥပါယာသမီးတို့ တညီးညီး တပြောင်ပြောင် အတောက်လောင်ခံနေရသည့် <b>သံသရာ့ဒုက္ခိတသတ္တဝါတွေ</b> အဖြစ် ဆင်ခြင်စဉ်းစား၍ သနားခြင်း ပြင်းစွာ ဖြစ်ရာ၏၊ ယင်းဒုက္ခမှ ကယ်တင်လိုသော ဆန္ဒဓာတ်ကို အရင်းခံကာ ပါရမီဆယ်ပါးတို့ကို ဖြည့်ကျင့်တော်မူလေသည်။</p> <h3>ဥပါယကောသလ္လဉာဏ်</h3> <p><b>ဥပါယကောသလ္လဉာဏ်</b>ဟူသည်ကား မိမိ ပြုကျင့်ဆည်းပူးအပ်သော ဒါနမှု သီလမှု စသည့် ပါရမီကျင့်စဉ်တို့အတွက် <b>သဗ္ဗညုတဉာဏ်၏ ဥပနိဿယအဆောက်အဦ အထောက်အပံ့ပစ္စည်းအကြောင်းတရားဖြစ်ဖို့ရန် လိမ္မာကျွမ်းကျင်သော အသိဉာဏ် ပညာ</b>တည်း။ ဘုရားအလောင်းဖြစ်လိုသော အမျိုးကောင်းသားသည် မိမိ ပြုအပ် သမျှသော ဒါနမှု သီလမှု စသည်တို့အတွက် <b>သဗ္ဗညုတဉာဏ်တည်းဟူသော အကျိုး တစ်ခုကိုသာ ရဖို့ရန် ရည်သန်တောင့်တမှု</b> ပြုရသည်။ ဝဋ်ဆင်းရဲ၌ အကျုံးဝင်သည့် ချမ်းသာသုခ အဝဝကို မမျှော်လင့် မတောင့်တလေရာ။ ထိုသို့ မိမိ ပြုအပ်သမျှသော ကောင်းမှုတို့အတွက် <b>သဗ္ဗညုတဉာဏ် အကျိုးတစ်ခုကို ရဖို့ရန်သာ ရည်သန် တောင့်တမှု ဆုတောင်းပြုခြင်း၌ လိမ္မာသိမြင်သော ပညာ</b>ကို <b>ဥပါယကောသလ္လဉာဏ်</b> (သဗ္ဗညုတဉာဏ် ရရာရကြောင်း နည်းလမ်းကောင်း၌ လိမ္မာကျွမ်းကျင်သောဉာဏ်) ဟူ၍ ခေါ်ဆိုသည်။ ဤ <b>မဟာကရုဏာတော်</b>နှင့် <b>ဥပါယကောသလ္လဉာဏ်</b> နှစ်မျိုး တို့ကား ပါရမီ (၁၀)ပါး ပြီးစီးပြည့်စုံလာဖို့ရန် <b>အခြေခံ အကြောင်းရင်းများ</b> ဖြစ်ကြ၏။</p> <h3>ပါရမီဟူသည်</h3> <p>ပါရမီဟူသော စကားလုံးကို နည်းအမျိုးမျိုးတို့ဖြင့် အဓိပ္ပါယ်ရှင်းလင်းကာ ဖွင့်ဆို ထားတော်မူ၏။ ဤ၌ တစ်နည်းကိုသာ ဖော်ပြပေအံ့။</p> <p><b>ပရမာနံ ကမ္မံ ပါရမီ။</b> ။<br> မြတ်သော နိဗ္ဗာန်သို့ အထူးသဖြင့် အရောက်သွားတတ်သောကြောင့် အလောင်းတော်ကြီးများကို “<b>ပရမ</b>”ဟု ခေါ်သည်။ “<b>ပရမ</b>” မည်သော အလောင်းတော်ကြီးတို့၏ ဒါန သီလစသော (၁၀)ပါးသော လုပ်ငန်းရပ်တို့ကို “<b>ပါရမီ</b>”ဟု ခေါ်ဆိုသည်။</p> <p>ပါရမီတစ်ခုတစ်ခု၌ <b>သုံးမျိုးစီ ပြား</b>၏။ ဥပမာ - ဒါနပါရမီ၌ <b>ဒါနပါရမီ</b>, <b>ဒါနဥပပါရမီ</b>, <b>ဒါနပရမတ္ထပါရမီ</b>ဟု ပါရမီသုံးမျိုး ပြား၏။</p> <p><b>သဗ္ဗညုတဉာဏ်</b> ရရှိဖို့ရန်ဟူသော ဦးတည်ချက်ဖြင့် အပြင်အပ သက်ရှိ သက်မဲ့ ပစ္စည်းဘဏ္ဍာတို့ကို စွန့်လွှတ်လှူဒါန်းခြင်းသည် <b>ဒါနပါရမီ</b> မည်၏။<br> မိမိ၏ အင်္ဂါခြေလက်တို့ကို စွန့်လွှတ်လှူဒါန်းခြင်းသည် <b>ဒါနဥပပါရမီ</b> မည်၏။<br> ကိုယ်အသက်ကို စွန့်လွှတ် လှူဒါန်း ပူဇော်ခြင်းသည် <b>ဒါနပရမတ္ထပါရမီ</b> မည်၏။ ကြွင်း ပါရမီတို့၌လည်း နည်းတူပင်တည်း။ (ဗုဒ္ဓဝံသ၊ဋ္ဌ၊၈၀၊)</p> <p>အားလုံးကို ခြုံ၍ဆိုရသော် သဗ္ဗညုတဉာဏ် ရဖို့ရန်ဟူသော ဦးတည်ချက် ရည်ရွယ် တောင့်တချက်ဖြင့် အပြင်အပ သက်ရှိသက်မဲ့ ပစ္စည်းဝတ္ထု အစုစုတို့ကို စွန့်လွှတ်ကာ ဖြည့်ကျင့်ဆည်းပူးတော်မူအပ်သော ပါရမီ (၁၀)ပါးသည် <b>ပါရမီ</b> မည်၏။ အင်္ဂါ ခြေလက်တို့ကို စွန့်လွှတ်ကာ ဖြည့်ကျင့်ဆည်းပူးတော် မူအပ်သော ပါရမီ (၁၀)ပါး သည် <b>ဥပပါရမီ</b> မည်၏။ ကိုယ်အသက်ကို စွန့်လွှတ်ကာ ဖြည့်ကျင့်ဆည်းပူးတော် မူအပ်သော ပါရမီ (၁၀)ပါးသည် <b>ပရမတ္ထပါရမီ</b> မည်၏။</p> <p>ဤသို့လျှင် <b>ပါရမီ (၁၀)ပါး + ဥပပါရမီ (၁၀)ပါး + ပရမတ္ထပါရမီ (၁၀)ပါး</b> ပြားသဖြင့် <b>ပါရမီအပြား သုံးဆယ်</b> ဖြစ်လေသည်။ (ဗုဒ္ဓဝံသ၊ဋ္ဌ၊၈၀-၈၂။)</p> <h3>သုံးသွယ်စရိယ</h3> <p>ပါရမီ (၁၀)ပါး အပြားသုံးဆယ်တို့ကို ဖြည့်ကျင့်တော်မူရာ၌ ---</p> <p>၁။ <b>လောကတ္ထစရိယ</b> = သတ္တဝါအများအတွက်လည်း ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများ အားထုတ်တော်မူ၏။<br> ၂။ <b>ဉာတတ္ထစရိယ</b> = ဆွေမျိုးတို့အတွက်လည်း ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများ အားထုတ်တော်မူ၏။<br> ၃။ <b>ဗုဒ္ဓတ္ထစရိယ</b> = ဘုရားဖြစ်ရန်အတွက်လည်း ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများ အားထုတ်တော်မူ၏။</p> <p>ယင်းစရိယကျင့်စဉ်တို့၏ နောက်ဆွယ်တွင် <b>သဗ္ဗညုတဉာဏ်</b> ရရှိဖို့ရန်ဟူသော ဦးတည်ချက်ကား အမြဲတမ်း ကပ်ပါလျက်ပင် ရှိပေသည်။ ထိုသဗ္ဗညုတဉာဏ်ကို ရရှိပါမှသာလျှင် စရိယကျင့်စဉ် သုံးမျိုးတို့ကို <b>အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်အောင် ဖြည့်ကျင့်နိုင်မည်</b> ဖြစ်သောကြောင့်တည်း။</p> <p><b>ဗုဒ္ဓတ္ထစရိယ</b> (ဘုရားဖြစ်ရန်အတွက် ကျင့်သည်) ဟူရာ၌ မည်သို့ ကျင့်သနည်းဟု မေးရန်ရှိ၏။ ပါရမီ (၁၀)ပါးတို့တွင် <b>ပညာပါရမီကိုပင် ဦးစားပေးကာ ဖြည့်ကျင့် တော်မူခြင်း</b> ဖြစ်၏။ ဉာဏ်အဆောက်အဦ (<b>ဉာဏသမ္ဘာရ</b>)၏ ထူးခြားမှုရှိသည် ၏အဖြစ်ကို ညွှန်ပြတော်မူခြင်းငှာ ဤဗုဒ္ဓတ္ထစရိယကျင့်စဉ်ကို သီးသန့် ထုတ်နုတ် ဖော်ပြခြင်း ဖြစ်၏။ ရှေးဦးစွာ အတိတ်, အနာဂတ်, ပစ္စုပ္ပန်, အဇ္ဈတ္တ, ဗဟိဒ္ဓ, ဩဠာရိက (အကြမ်း), သုခုမ (အနု), ဟီန (အယုတ်), ပဏီတ (အမြတ်), ဒူရ (အဝေး), သန္တိက (အနီး) ဟူသော (၁၁)မျိုးသော အခြင်းအရာအားဖြင့် တည်နေသော ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ (၅)ပါး ဒုက္ခသစ္စာတရားတို့ကို သိအောင် ကြိုးစား အားထုတ်တော်မူ၏။ ဉာဏ်စဉ်နည်းအရ <b>နာမရူပပရိစ္ဆေဒဉာဏ်</b>ပင်တည်း။</p> <p>ထိုနောင် ယင်းဒုက္ခသစ္စာတရားတို့၏ အကြောင်းတရားတို့ကို <b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ ဉာဏ်</b> ပညာဖြင့် ကိုယ်တိုင်မျက်မှောက် ထွင်းဖောက် သိမြင်တော်မူရန် ကြိုးစားအားထုတ် တော်မူ၏။ ကံ-ကံ၏အကျိုးကို တတ်သိနားလည်သည့် <b>ကမ္မဿကတာ သမ္မာဒိဋ္ဌိ ဉာဏ်</b>ကို ရရှိအောင် ကြိုးပမ်းခြင်း ဖြစ်၏။ ဉာဏ်စဉ်နည်းအရ အကြောင်းတရားတို့ကို ပိုင်းခြားယူတတ်သော <b>ပစ္စယပရိဂ္ဂဟဉာဏ်</b>ပင်တည်း။</p> <p>ထိုနောင် ယင်းဒုက္ခသစ္စာ သမုဒယသစ္စာ အမည်ရသည့် သင်္ခါရတရားတို့ကို လက္ခဏာရေးသုံးတန်သို့ တင်ကာ <b>ဝိပဿနာဉာဏ်စဉ်</b>အတိုင်း ဝိပဿနာ ရှုပွား သုံးသပ်တော်မူ၏။ ယေဘုယျအားဖြင့် <b>သင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏ်</b>သို့တိုင်အောင် ပွားများ အားထုတ်တော်မူ၏။</p> <p>ထို့ပြင် ခန္ဓာ (၅)ပါးနည်း, အာယတန (၁၂)ပါးနည်း, ဓာတ် (၁၈)ပါးနည်း, ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်နည်း စသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့်လည်း ဝိပဿနာဘာဝနာ ကမ္မဋ္ဌာန်းကို စီးဖြန်းတော်မူ၏။</p> <p>ထို့ပြင် အပြစ် မရှိသော <b>ကမ္မာယတန</b>, <b>သိပ္ပါယတန</b>, <b>ဝိဇ္ဇာဌာန</b>တို့၏ အစွမ်းဖြင့်လည်း ဉာဏ်ကို ကျက်စားတော်မူလေသည်။ (မ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၉၅။ မ၊ဋီ၊၃၊၁၃၇။)</p> <p>စွန့်ခြင်းကြီးငါးပါးကို ရှေ့ပိုင်းတွင် ဆွေးနွေး တင်ပြခဲ့ပြီးလေပြီ။</p> <h3>စက္ခု (၅) တန် = ဉာဏစက္ခု</h3> <p><b>သမန္တစက္ခု</b>နှင့် ဆက်စပ်လျက် ဘုရားရှင်၏ သန္တာန်၌ တည်ရှိတော်မူသော <b>စက္ခုငါးတန်</b>အကြောင်းကို ဆက်လက် တင်ပြအပ်ပါသည်။</p> <p><b>ဗုဒ္ဓစက္ခု</b>, <b>ဓမ္မစက္ခု</b>, <b>သမန္တစက္ခု</b>, <b>ဒိဗ္ဗစက္ခု</b>, <b>ပညာစက္ခု</b>ဟု <b>ဉာဏစက္ခု (၅)မျိုး</b> ရှိလေသည်။</p> <p>၁။ <b>ဗုဒ္ဓစက္ခု</b> = သတ္တဝါတို့၏ အတွင်းအဇ္ဈာသယဓာတ်ခံနှင့် ကိန်းဝပ် တည်ရှိ နေသော အနုသယဓာတ်ကို သိတော်မူသော <b>အာသယာနုသယဉာဏ်တော်</b>, သတ္တဝါတို့၏ ဣန္ဒြေအနုံ့အထက် အနုအရင့်ကို ထိုးထွင်းသိမြင် နိုင်စွမ်းရှိသော <b>ဣနြ္ဒိယပရောပရိယတ္တိ ဉာဏ်တော်</b> - ဤဉာဏ်တော်မြတ် နှစ်ပါးသည် <b>ဗုဒ္ဓစက္ခု</b> မည်၏။<br> ၂။ <b>ဓမ္မစက္ခု</b> = <b>အောက်မဂ်ဉာဏ် သုံးပါး, အောက်ဖိုလ်ဉာဏ် သုံးပါး</b>တို့သည် <b>ဓမ္မစက္ခု</b> မည်၏။<br> ၃။ <b>သမန္တစက္ခု</b> = <b>ခပ်သိမ်းဥဿုံ အလုံးစုံသောတရားတို့ကို အကုန်အစင် သိမြင်တော်မူသော သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်မြတ်</b>သည် <b>သမန္တစက္ခု</b> မည်၏။<br> ၄။ <b>ဒိဗ္ဗစက္ခု</b> = အလိုရှိသမျှ အရပ်သို့တိုင်အောင် ဉာဏ်လင်းရောင်ခြည်ကို ပျံ့နှံ့စေလျက် ဖြစ်ပေါ်လာသော, <b>နတ်မျက်စိကဲ့သို့ အဝေး အနီး ရှိသမျှ အလုံးစုံကို အကုန်အစင် သိမြင်တော်မူနိုင်သော ဉာဏ်တော်မြတ်</b>သည် <b>ဒိဗ္ဗစက္ခု</b> မည်၏။<br> ၅။ <b>ပညာစက္ခု</b> = <b>အရိယသစ္စာလေးပါးကို ပိုင်းပိုင်းခြားခြား သိမြင်တော်မူတတ်သော လေးပါးသော အရိယမဂ်ဉာဏ်</b>သည် <b>ပညာစက္ခု</b> မည်၏။ (သံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁။)</p> <h3>နံပါတ် (၉) ဂါထာ</h3> <h3>ပုညကိရိယဝတ္ထု (၁၀) ပါး</h3> <p><b>ဒါန, သီလ, ဘာဝနာ, အပစာယန, ဝေယျာဝစ္စ, ပတ္တိဒါန, ပတ္တာနုမောဒန, ဓမ္မဿဝန, ဓမ္မဒေသနာ, ဒိဋ္ဌိဇုကမ္မ</b>ဟု <b>ပုညကိရိယ</b> (<b>ပုညကြိယ</b>) ဝတ္ထု (၁၀)မျိုး ရှိ၏။</p> <p>၁။ <b>ဒါန</b> = ဒါနသည် <b>စေတနာဒါန, ဝတ္ထုဒါန</b>ဟု နှစ်မျိုး ရှိ၏။ ပေးလှူကြောင်း ဖြစ်သော စေတနာသည် <b>စေတနာဒါန</b> မည်၏။ လှူဖွယ်ဝတ္ထုသည် <b>ဝတ္ထုဒါန</b>မည်၏။ ဒါနနှင့် ဆက်သွယ်ကာ မလှူမီရှေးအဖို့၌ ဖြစ်ပေါ်နေသော စေတနာသည် <b>ပုဗ္ဗစေတနာ</b> မည်၏။ ပေးလှူနေဆဲအချိန်၌ ဖြစ်ပေါ်နေသော စေတနာသည် <b>မုဉ္စစေတနာ</b> မည်၏။ ပေးလှူပြီးနောက် ထိုဒါနကို အာရုံယူကာ ထပ်ကာထပ်ကာ ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ ဖြစ်နေသော ကုသိုလ်စေတနာသည် <b>အပရစေတနာ</b> မည်၏။<br> ၂။ <b>သီလ</b> = <b>အကုသိုလ်မဖြစ်ရအောင် ကိုယ်မှု နှုတ်မှုတို့ကို ကောင်းစွာ ထားတတ်သော ကုသိုလ်စေတနာ (ကြိယာစေတနာ)</b>သည် <b>သီလ</b> မည်၏။ ထို သီလသည် <b>ဘိက္ခုသီလ, ဘိက္ခုနီသီလ, သာမဏေရသီလ, ဂဟဋ္ဌသီလ</b>ဟု (၄)မျိုး ပြား၏။ မောက် စသည့် ဝိနည်းဒေသနာတော်၌ လာရှိသော ဘိက္ခုဆိုင်ရာသီလသည် <b>ဘိက္ခုသီလ</b> မည်၏။ ဘိက္ခုနီပါတိမောက် စသည့် ဝိနည်းဒေသနာတော်၌ လာရှိသော ဘိက္ခုနီဆိုင်ရာ သီလသည် <b>ဘိက္ခုနီသီလ</b> မည်၏။ ထိုသီလများကို သီးခြားဆောက်တည်ဖွယ် မလိုပေ။ သိမ်အတွင်းဝယ် သံဃာက ကမ္မဝါစာကို ပီပြင်စွာ ရွတ်ဖတ်ပြီးသည့်အဆုံး၌ ထိုသီလများသည်တည်ပြီး ဖြစ်တော့၏။ ရှင်သာမဏေများ ဆောက်တည် ကျင့်သုံးရမည့် သီလသည် <b>သာမဏေရသီလ</b> မည်၏၊ ဆယ်ပါးသီလစသည့် သီလများ တည်း။ ရှင်သာမဏေများကို ခြွင်းချက် ထားသည့် အချို့သိက္ခာပုဒ်များကလွဲလျှင်, ဥပမာ - အကပ်ခံ၍ စားသုံးရခြင်း စသော သိက္ခာပုဒ်များကလွဲလျှင် ရဟန်းယောက်ျား ရဟန်းမိန်းမတို့ကဲ့သို့ပင် ရှင်သာမဏေ များလည်း ဝိနည်းသိက္ခာပုဒ်တော်များကို လိုက်နာပြုကျင့်ရ၏။ ငါးပါးသီလ ရှစ်ပါးသီလ ဆယ်ပါးသီလ စသည့် လူတို့ ကျင့်သုံး ဆောက်တည်ရသော သီလသည် <b>ဂဟဋ္ဌသီလ</b> မည်၏။<br> ၃။ <b>ဘာဝနာ</b> = <b>လွန်ကဲမြင့်မြတ်သော ဈာန်ကုသိုလ် ဝိပဿနာကုသိုလ် မဂ်ကုသိုလ် တို့ကို ဖြစ်စေတတ်သော လုပ်ငန်းရပ်</b>ကို <b>ဘာဝနာ</b>ဟု ခေါ်ဆို၏။ <b>သမထဘာဝနာ, ဝိပဿနာဘာဝနာ</b>ဟု နှစ်မျိုး ရှိ၏။ အပ္ပနာဈာန်သို့ မဆိုက်ရောက်မီ ပရိကမ္မဘာဝနာ ဥပစာရဘာဝနာတို့ကား <b>ကာမာဝစရကုသိုလ်</b> တရားတို့တည်း။ အပ္ပနာဈာန်ကား <b>မဟဂ္ဂုတ်ကုသိုလ်တရား</b>တည်း။ ဝိပဿနာဘာဝနာ သည်လည်း အရိယမဂ်သို့ မဆိုက်မီ <b>ကာမာဝစရကုသိုလ်</b> တရားပင်တည်း။ အရိယမဂ် ဘာဝနာကား <b>လောကုတ္တရာကုသိုလ်တရား</b>တည်း။<br> ၄။ <b>အပစာယန</b> = မိဘ, ဆရာသမား, တရားစောင့်သော ရဟန်းသံဃာ, ဂုဏ် အသက် သိက္ခာအားဖြင့် မိမိထက်ကြီးသူ မြင့်မြတ်သူကို <b>ခရီးဦးကြိုဆိုမှု လက်အုပ် ချီမှု ရှိခိုးဝပ်ချမှုစသော အမျိုးမျိုးသော ရိုသေမှုများ</b>ကို တစ်စုံတစ်ခုသော လာဘ် လာဘ အကျော်အစောကို မလိုလားဘဲ ရိုးရိုးသားသား ပြုခြင်းသည် <b>အပစာယန</b> မည်၏။<br> ၅။ <b>ဝေယျာဝစ္စ</b> = ရတနာသုံးပါး မိဘဆရာသမား ဂိလာနပုဂ္ဂိုလ် သီတင်းသုံးဖော် တို့၏ <b>အပြစ်ကင်းသော ကိစ္စလုပ်ငန်း၌ တစ်စုံတစ်ခုသော အကျိုးကို မတောင့်တဘဲ ရိုးသားသော စိတ်ဓာတ်ဖြင့် ကူညီရွက်ဆောင်ကြောင်း စေတနာ</b>သည် <b>ဝေယျာဝစ္စ</b> မည်၏။<br> ၆။ <b>ပတ္တိဒါန</b> = ရှေးဦးစွာ တစ်စုံတစ်ခုသော ပစ္စည်းကို အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်အား လှူဒါန်း ပူဇော်၏။ ထိုသို့ ပေးလှူကြောင်း ဒါနစေတနာသည် အလှူရှင်၌ ရောက်အပ်ရအပ် သောကြောင့် <b>ပတ္တိ</b>မည်၏။ ထိုအလှူရှင်က မိမိရအပ်သော ကုသိုလ်အဖို့ကို တစ်ယောက်အား ဖြစ်စေ, သတ္တဝါအားလုံးအား ဖြစ်စေ “မိမိနှင့် ညီတူ ညီမျှ ကုသိုလ် ရပါစေ” - ဟု သဘောထား၍ <b>ဝေငှကြောင်း စေတနာ</b>ကို <b>ပတ္တိဒါန</b>ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ယခုကာလ၌ <b>အမျှဝေခြင်း</b>ပင်တည်း။<br> ၇။ <b>ပတ္တာနုမောဒန</b> = အလှူရှင်တို့က အမျှပေးဝေအပ်သော ကောင်းမှုကုသိုလ်၏ အဖို့ဘာဂကို <b>ဝမ်းမြောက်မှုကို (ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ သာဓုခေါ်ဆိုမှုကို)</b> <b>ပတ္တာနုမောဒန</b> ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ အမျှဝေသည့်အတွက် ဝမ်းမြောက်မှုသည် <b>ပတ္တာနုမောဒန</b> မည်၏။ အမျှမဝေဘဲလျက် ဝမ်းမြောက်မှုကား အနုမောဒနသာ ဖြစ်သည်။<br> ၈။ <b>ဓမ္မဿဝန</b> = သူတစ်ပါးတို့၏ အထင်ကြီးမှု ချီးမွမ်းမှုကို မတောင့်တဘဲ <b>အသိအလိမ္မာ တိုးပွားလိုခြင်း, တကယ်လက်တွေ့ကျင့်လိုခြင်း, တစ်ဆင့်ပြောဟော လိုခြင်းဟူသော ဦးတည်ချက်ဖြင့် တရားနာခြင်း</b>သည် <b>ဓမ္မဿဝန</b> မည်၏။<br> ၉။ <b>ဓမ္မဒေသနာ</b> = လာဘ်ပူဇော်သက္ကာရ အခြံအရံ အကျော်အစောတို့ကို မတောင့်တဘဲ <b>သတ္တဝါအများ၏ စီးပွားချမ်းသာအလို့ငှာ တကယ်ဖြူစင်သော စေတနာဖြင့် တရားတော်ကို ဟောကြားပြသမှု</b>သည် <b>ဓမ္မဒေသနာကုသိုလ်</b> မည်၏။<br> ၁၀။ <b>ဒိဋ္ဌိဇုကမ္မ</b> = <b>မှန်မှန်ကန်ကန် သိမြင်တတ်သော ဉာဏ်</b>သည် <b>ဒိဋ္ဌိ</b> = <b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ</b> မည်၏။ ထိုအသိဉာဏ်သည်ပင် ဆိုင်ရာ အကြောင်းတရားတို့က ဖြောင့်မှန်အောင် ပြုအပ်သည့်အတွက် <b>ဥဇုကမ္မ</b>လည်း မည်၏။ အတိတ် အနာဂတ် ပစ္စုပ္ပန် အဇ္ဈတ္တ ဗဟိဒ္ဓ စသည့် (၁၁)မျိုးသော အခြင်းအရာအားဖြင့် တည်နေသော ဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးပါး ဒုက္ခသစ္စာတရားတို့ကို ထိုးထွင်းသိသော သမ္မာဒိဋ္ဌိ(နာမရူပပရိစ္ဆေဒဉာဏ်)နှင့် ယင်းဒုက္ခသစ္စာတရားတို့၏ အကြောင်းရင်း သမုဒယသစ္စာကို သိသော သမ္မာဒိဋ္ဌိ (ပစ္စယပရိဂ္ဂဟဉာဏ်)သည် <b>ကံကံ၏အကျိုးတရားကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိတတ် သော ကမ္မဿကတာ သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်အစစ်</b> ဖြစ်၏။ ယင်းသမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်သည် အယူကို ဖြောင့်မှန်အောင် ပြုလုပ်ပေးတတ်သော အခြေခံ သမ္မာဒိဋ္ဌိဖြစ်သဖြင့် <b>ဒိဋ္ဌိဇုကမ္မ</b>ပင် ဖြစ်၏။ ဝိပဿနာသမ္မာဒိဋ္ဌိ မဂ္ဂသမ္မာဒိဋ္ဌိတို့၏ ဒိဋ္ဌိဇုကမ္မ ဖြစ်မှုမှာ ဆိုဖွယ်ရာပင် မရှိတော့ပြီ ဖြစ်၏။ သို့သော် ယင်းကဲ့သို့သော ကမ္မဿကတာ ဉာဏ်မျိုးကို မရရှိသေးစေကာမူ မိဘဆရာသမား စသူတို့၏ အဆုံးအမ, ဘုရားဟော စာပေကျမ်းဂန်တို့၏ အဆုံးအမကို ယုံကြည်သက်ဝင်ကာ <b>ကံ-ကံ၏အကျိုးကို လက်ခံယုံကြည်နိုင်လျှင်လည်း ပစ္စယပရိဂ္ဂဟဉာဏ် ဝိပဿနာဉာဏ်တို့ကဲ့သို့ အဆင့် မမြင့်စေကာမူ သင်သိအနေဖြင့် ရရှိလာသော ကမ္မဿကတာ သမ္မာဒိဋ္ဌိ တစ်မျိုးပင် ဖြစ်ပေသည်</b>၊ အယူဝါဒကို ဖြောင့်မှန်အောင် ပြုလုပ်ပေးနိုင်သည့် <b>ဒိဋ္ဌိဇုကမ္မ</b>ပင် ဖြစ်ပေ၏။</p> <p>အချို့အရာ၌ ပုညကြိယဝတ္ထု (၁၀)ပါး မပြဘဲ <b>ဒါနမယ, သီလမယ, ဘာဝနာမယ</b>ဟု <b>သုံးပါးသာ</b> ပြ၏။ ထိုသို့ သုံးပါးသာ ပြရာ၌ <b>ပတ္တိဒါန, ပတ္တာနုမောဒန</b> နှစ်ပါးကို <b>ဒါနမယ</b>၌ သွင်းယူရာ၏၊ <b>အပစာယန, ဝေယျာဝစ္စ</b> နှစ်ပါးကို <b>သီလမယ</b>၌ သွင်းယူရာ၏၊ <b>ဓမ္မဿဝန, ဓမ္မဒေသနာ, ဒိဋ္ဌိဇုကမ္မ</b> သုံးပါးကို <b>ဘာဝနာမယ</b>၌ သွင်းယူရာ၏။</p> <p>ဤသို့လျှင် <b>ကောင်းမှုကုသိုလ်ပြုခြင်း၏ တည်ရာ ဝတ္ထု (ပုညကြိယာဝတ္ထု) ဆယ်ပါး</b> လာရှိ၏။ အကျဉ်းအားဖြင့် <b>ဒါနမယကုသိုလ်, သီလမယကုသိုလ်, ဘာဝနာမယ ကုသိုလ်</b>ဟု သုံးမျိုး လာရှိပေသည်။ ထိုကုသိုလ်တရားတို့ကို ပြုပုံနည်းစနစ်နှင့် တကွ မဟာကရုဏာတော်ပြဓာန်းသော ဒေသနာဉာဏ်တော်မြတ်ဖြင့် ဟောကြားပြသ ဆိုဆုံးမထားတော်မူခဲ့ပေသည်။ ယင်းကုသိုလ်တရားတို့ကို အောင်အောင်မြင်မြင် လိုက်နာ ပြုကျင့်သူတို့သည် <b>လောကီ လောကုတ္တရာ နှစ်ဖြာသော ချမ်းသာသုခ</b>တို့ကို ခံစားကြရလေသည်။</p> <h3>နံပါတ် (၁၀) ဂါထာ</h3> <h3>မဂ္ဂင် (၈) ပါး</h3> <p><b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ သမ္မာသင်္ကပ္ပ သမ္မာဝါစာ သမ္မာကမ္မန္တ သမ္မာအာဇီဝ သမ္မာဝါယာမ သမ္မာသတိ သမ္မာသမာဓိ</b>ဟု <b>မဂ္ဂင် (၈)ပါး</b> ရှိ၏။ ဤမဂ္ဂင် (၈)ပါး ကျင့်စဉ်တရား၌ <b>လောကီမဂ္ဂင် (၈)ပါး, လောကုတ္တရာမဂ္ဂင် (၈)ပါး</b>ဟု နှစ်မျိုးနှစ်စား ရှိပေသည်။ ထိုတွင် <b>လောကီမဂ္ဂင် (၈)ပါး</b>သည်လည်း <b>သမထပိုင်းမဂ္ဂင် (၈)ပါး, ဝိပဿနာပိုင်း မဂ္ဂင် (၈)ပါး</b>ဟု နှစ်မျိုးနှစ်စားပင် ရှိပေသည်။</p> <p><b>န ဝီထိံ ဇာနာတီတိ သော ဂေါပါလကော မဂ္ဂါမဂ္ဂံ ဝိယ “အယံ လောကိယော အယံ လောကုတ္တရော”တိ အရိယံ အဋ္ဌင်္ဂိကံ မဂ္ဂံ ယထာဘူတံ န ပဇာနာတိ၊ အဇာနန္တော လောကိယမဂ္ဂေ အဘိနိဝိသိတွာ လောကုတ္တရံ နိဗ္ဗတ္တေတုံ န သက္ကောတိ။</b> (မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၆၅။)</p> <p>နွားအပေါင်းကို ထိန်းကျောင်းနေသော နွားကျောင်းသားသည် မိမိ ထိန်းကျောင်း နေသော နွားတို့၏ သွားသင့်သောလမ်း, မသွားသင့်သော လမ်းကို ကွဲကွဲပြားပြား မသိခဲ့သော် နွားအပေါင်း၏ ကြီးပွားတိုးတက်မှုသည် မဖြစ်နိုင်သကဲ့သို့ အလားတူပင် ယောဂါဝစရ ရဟန်းတော်တစ်ပါးသည်လည်း “ဤကား လောကီမဂ္ဂင် (၈)ပါး ကျင့်စဉ်တရားတည်း၊ ဤကား လောကုတ္တရာ မဂ္ဂင် (၈)ပါး ကျင့်စဉ်တရားတည်း”ဟု ဖြူစင်မြင့်မြတ်သော မဂ္ဂင် (၈)ပါး ကျင့်စဉ်တရားကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ ကွဲကွဲပြားပြား မသိ၊ ထိုသို့ မသိခဲ့သော် <b>လောကီမဂ္ဂင် (၈)ပါး ကျင့်စဉ်တရား၌ နှလုံးသွင်း ရှုပွား၍ လောကုတ္တရာမဂ္ဂင် (၈)ပါး ကျင့်စဉ်တရားကို ဖြစ်ပေါ်စေဖို့ရန် မစွမ်းနိုင်</b>လေရာ။ (မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၆၅။)</p> <p>ဤ <b>လောကီမဂ္ဂင် (၈)ပါး ကျင့်စဉ်တရား</b>ကိုပင် မဟာသတိပဋ္ဌာနသုတ္တန် အဋ္ဌကထာ၌ (မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၃၅။) <b>ပုဗ္ဗဘာဂသတိပဋ္ဌာနမဂ်</b> = အရိယမဂ်၏ ရှေးအဖို့၌ ဖြည့်ကျင့်အပ်သော သတိပဋ္ဌာနမဂ်ဟု ခေါ်ဝေါ် သုံးစွဲထားပေသည်။ လောကုတ္တရာ မဂ္ဂင် (၈)ပါး ဖြစ်ပေါ်လာရေးအတွက် ယောဂါဝစရပုဂ္ဂိုလ်သည် ယင်း<b>ပုဗ္ဗဘာဂသတိ- ပဋ္ဌာနမဂ်</b>ဟု ဆိုအပ်သော လောကီမဂ္ဂင် (၈)ပါး ကျင့်စဉ်တရားကို ရှေးဦးစွာ ပွားများအားထုတ်ရမည် ဖြစ်ပေသည်။ ယင်းလောကီမဂ္ဂင် (၈)ပါး ကျင့်စဉ်တရားပိုင်း တွင် <b>သမထပိုင်း ဝိပဿနာပိုင်း</b>ဟု နှစ်မျိုး ရှိရာ <b>သမထပိုင်း မဂ္ဂင် (၈)ပါး</b>ကို အကျဉ်းချုပ်ကာ ရှေးဦးစွာ တင်ပြအပ်ပါသည်။</p> <h3>သမထပိုင်း မဂ္ဂင် (၈) ပါး</h3> <p>ယောဂါဝစရပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးသည် အာနာပါနကမ္မဋ္ဌာန်းကို အားထုတ်သည်ဖြစ်အံ့၊ စတုတ္ထဈာန်သမာဓိသို့ ဆိုက်အောင်လည်း အားထုတ်နိုင်ခဲ့သည် ဖြစ်အံ့၊ <b>ပထမဈာန် သမာဓိအခိုက်၌ မဂ္ဂင် (၈)ပါး</b>၊ <b>ဒုတိယဈာန် တတိယဈာန် စတုတ္ထဈာန်အခိုက်တို့၌ သမ္မာသင်္ကပ္ပမဂ္ဂင်တစ်ခု လျော့နေသဖြင့် မဂ္ဂင် (၇)ပါးစီ</b> ရှိနေမည် ဖြစ်ပေသည်၊ အကယ်၍ ကသိုဏ်းဈာန်တို့ကို အားထုတ်လျှင်လည်း ထို့အတူ မဂ္ဂင် (၈)ပါး, မဂ္ဂင် (၇)ပါး ရှိကြမည် ဖြစ်ပေသည်။ ဤတွင် <b>အဖြူရောင် (ဩဒါတ)ကသိုဏ်း ပထမဈာန် အခိုက် မဂ္ဂင် (၈)ပါး</b>ကို တင်ပြပေအံ့။</p> <p>အဖြူရောင်(<b>ဩဒါတ</b>)ကသိုဏ်း<b>ပဋိဘာဂနိမိတ်</b>ကို အာရုံယူကာ ပထမဈာန်သမာဓိကို ထူထောင်ခဲ့သော် ယင်းပထမဈာန်အခိုက်၌ <b>ပထမဈာန် နာမ်တရား (၃၄)လုံး</b> ရှိနေ၏။ ယင်းတို့မှာ ---<br> ၁။ အသိစိတ် = ပထမဈာန်စိတ်&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;၁<br> ၂။ အညသမာန်းစေတသိက်&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;၁၃<br> ၃။ သောဘဏသာဓာရဏစေတသိက်&nbsp;&nbsp;&nbsp;၁၉<br> ၄။ ပညိန္ဒြေစေတသိက်&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;၁<br> အားလုံး ပေါင်းသော်&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<b>၃၄</b></p> <p>ယင်း ပထမဈာန်နာမ်တရား (၃၄)လုံးတို့တွင် <b>မဂ္ဂင်တရားကိုယ် (၈)ပါး</b>လည်း ပါဝင်ပေသည်။ ယင်းတို့မှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ကြသည်။</p> <p>၁။ <b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ</b> = အဖြူရောင်ကသိုဏ်း ပဋိဘာဂနိမိတ်အာရုံကို ထွင်းဖောက် သိမြင်ခြင်း သဘော (<b>ဈာနသမ္မာဒိဋ္ဌိ</b>တည်း။)<br> ၂။ <b>သမ္မာသင်္ကပ္ပ</b> = ယင်း ကသိုဏ်းပဋိဘာဂနိမိတ် အာရုံပေါ်သို့ စိတ်ကို <b>ရှေ့ရှု တင်ပေးခြင်းသဘော</b>။<br> ၃။ <b>သမ္မာဝါယာမ</b> = ယင်း ကသိုဏ်းပဋိဘာဂနိမိတ်အာရုံကို ထိုးထွင်းသိအောင်, ယင်းအာရုံ၌ စိတ်ငြိမ်ဝပ်စွာ ကပ်တည်နေအောင် <b>ကြိုးစား အားထုတ်ခြင်းသဘော</b>။<br> ၄။ <b>သမ္မာသတိ</b> = ယင်း ကသိုဏ်းပဋိဘာဂနိမိတ်အာရုံကို <b>အမှတ်ရနေခြင်းသဘော</b>။<br> ၅။ <b>သမ္မာသမာဓိ</b> = ယင်း ကသိုဏ်းပဋိဘာဂ နိမိတ်အာရုံ၌ စိတ်ငြိမ်ဝပ်စွာ <b>ကပ်တည်နေခြင်းသဘော</b>။<br> ၆။ ၇။ ၈။ <b>ကြိုတင်ကာ ဆောက်တည် ကျင့်သုံးထားအပ်သော</b> <b>သမ္မာဝါစာ, သမ္မာကမ္မန္တ, သမ္မာအာဇီဝ</b> <b>မဂ္ဂင် (၃)ပါး</b>။</p> <p>အားလုံးပေါင်းသော် - <b>မဂ္ဂင် (၈)ပါး</b> ဖြစ်၏၊ <b>သမထပိုင်း</b>တည်း။</p> <h3>ဝိပဿနာပိုင်း မဂ္ဂင် (၈) ပါး</h3> <p>၁။ အတိတ် အနာဂတ် ပစ္စုပ္ပန် အဇ္ဈတ္တ ဗဟိဒ္ဓ ဩဠာရိက သုခုမ ဟီန ပဏီတ ဒူရ သန္တိက ဟူသော (၁၁)မျိုးသော အခြင်းအရာအားဖြင့် တည်နေသည့် <b>ဒုက္ခသစ္စာ</b> တရားတို့ကို ထိုးထွင်း သိမြင်ခိုက်၌လည်း မဂ္ဂင် (၈)ပါးပင် ရှိ၏၊</p> <p>၂။ အဝိဇ္ဇာ, တဏှာ, ဥပါဒါန်, သင်္ခါရ, ကံ ဟူသော <b>ဒုက္ခသစ္စာ</b>၏ အကြောင်းရင်း <b>သမုဒယသစ္စာ</b>တရား (အဘိ၊၂၊၁၁၅။ အံ၊၁၊၁၇၈။ အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၈၅။ ဝိသုဒ္ဓိ၊၂၊၂၁၆။) တို့ကို ထွင်းဖောက် သိမြင်ရာအခါ၌လည်း မဂ္ဂင် (၈)ပါးပင် ရှိ၏။</p> <p>၃။ ယင်း <b>ဒုက္ခသစ္စာ</b> + <b>သမုဒယသစ္စာ</b>ဟူသည့် သင်္ခါရတရားတို့ကို အနိစ္စ ဒုက္ခ အနတ္တ လက္ခဏာရေး သုံးတန်တို့သို့ တင်ကာ ဝိပဿနာဘာဝနာ ကမ္မဋ္ဌာန်းကို စီးဖြန်းရာ အခါ၌လည်း မဂ္ဂင် (၈)ပါးပင် ရှိ၏။</p> <p>ဤတွင် ဝိပဿနာအခိုက် မဂ္ဂင် (၈)ပါးကို တင်ပြပေအံ့။</p> <p>၁။ <b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ</b> = <b>ဒုက္ခသစ္စာ</b>တရား <b>သမုဒယသစ္စာ</b>တရားဟူသော သင်္ခါရတရားတို့၏ အနိစ္စ (ဒုက္ခ, အနတ္တ) အခြင်းအရာကို ထိုးထွင်းသိမြင်ခြင်းသဘော။</p> <p>၂။ <b>သမ္မာသင်္ကပ္ပ</b> = ယင်းသင်္ခါရတရားတို့၏ အနိစ္စ (ဒုက္ခ, အနတ္တ) အခြင်းအရာ အာရုံပေါ်သို့ စိတ်ကို ရှေးရှုတင်ပေးခြင်းသဘော။</p> <p>၃။ <b>သမ္မာဝါယာမ</b> = ယင်း သင်္ခါရတရားတို့၏ အနိစ္စ (ဒုက္ခ, အနတ္တ) အခြင်းအရာကို ထိုးထွင်းသိအောင် ကြိုးစားအားထုတ်ခြင်းသဘော။</p> <p>၄။ <b>သမ္မာသတိ</b> = ယင်း သင်္ခါရတရားတို့၏ အနိစ္စ (ဒုက္ခ, အနတ္တ) အခြင်းအရာကို အမှတ်ရနေခြင်းသဘော။</p> <p>၅။ <b>သမ္မာသမာဓိ</b> = ယင်း သင်္ခါရတရားတို့၏ အနိစ္စ (ဒုက္ခ, အနတ္တ) အခြင်းအရာ အာရုံ၌ စိတ် ငြိမ်ဝပ်စွာ ကပ်တည်နေခြင်းသဘော။</p> <p>၆။ ၇။ ၈။ ကြိုတင်ကာ ဆောက်တည်ကျင့်သုံးထားအပ်သော <b>သမ္မာဝါစာ</b>, <b>သမ္မာကမ္မန္တ</b>, <b>သမ္မာအာဇီဝ</b> ဟူသော သီလမဂ္ဂင် (၃)ပါး။</p> <p>အားလုံးပေါင်းသော် ဝိပဿနာပိုင်း မဂ္ဂင် (၈)ပါး ဖြစ်၏။</p> <p><b>တတ္ထ လောကိယမဂ္ဂေ သဗ္ဗာနေဝ မဂ္ဂင်္ဂါနိ ယထာနုရူပံ ဆသု အာရမ္မဏေသု အညတရာရမ္မဏာနိ ဟောန္တိ</b>။ (အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၁၃။)<br> ထို လောကီမဂ္ဂင် (၈)ပါး, လောကုတ္တရာမဂ္ဂင် (၈)ပါးတို့တွင် လောကိယ မဂ္ဂင်ပိုင်း၌ မဂ္ဂင်အားလုံးတို့သည်ပင် ထိုက်သည့်အားလျော်စွာ အာရုံ (၆)မျိုး တို့တွင် အမှတ်မထား တစ်မျိုးမျိုးသော အာရုံကို အာရုံပြုကြကုန်၏။ (အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၁၃။)</p> <p>---</p> <h3>အာရုံ (၆) ပါး</h3> <p>ရူပါရုံ, သဒ္ဒါရုံ, ဂန္ဓာရုံ, ရသာရုံ, ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ, ဓမ္မာရုံ - ဟု အာရုံ (၆)မျိုး ရှိ၏။ ယင်းတို့တွင် <b>ဓမ္မာရုံ</b>မှာလည်း (၆)မျိုး ရှိ၏။ ယင်းတို့မှာ အောက်ပါ အတိုင်း ဖြစ်ကြ၏။</p> <h3>ဓမ္မာရုံ (၆) မျိုး</h3> <p>၁။ ပသာဒရုပ် = အကြည်ရုပ် (၅)မျိုး၊<br> ၂။ သုခုမရုပ် = သိမ်မွေ့နူးညံ့သောရုပ် (၁၆)မျိုး၊<br> ၃။ စိတ်အားလုံး၊<br> ၄။ စေတသိက်အားလုံး၊<br> ၅။ နိဗ္ဗာန်၊<br> ၆။ ပညတ် (ကသိုဏ်းပညတ်စသည့် ပညတ်အမျိုးမျိုး)<br> ပေါင်းသော် <b>ဓမ္မာရုံ (၆)မျိုး</b>တည်း။</p> <p><b>သမ္မာဝါစာ</b>, <b>သမ္မာကမ္မန္တ</b>, <b>သမ္မာအာဇီဝ</b> ဟူသည့် သီလမဂ္ဂင်တို့ကို ဖြူစင်အောင် ဖြည့်ကျင့်ရာ၌ သူ့အသက် သူ့ပစ္စည်း သူ့သားမယား စသည့် ထိုထို သတ္တဝါ ပညတ်အာရုံကို ယေဘုယျအားဖြင့် အာရုံပြုကာ ယင်းမဂ္ဂင်တို့ကို ပြုစုပျိုးထောင်ရ၏။ မေတ္တာ, ကရုဏာ, မုဒိတာ, ဥပေက္ခာဟူသော ဗြဟ္မဝိဟာရဈာန်တို့ကို ပွားများ အားထုတ်ရာ၌လည်း ထိုထို သတ္တဝါပညတ်အာရုံကို အာရုံပြုကာ ပြုစုပျိုးထောင်ရ၏။</p> <p>ကသိုဏ်းဈာန်တို့ကို ပွားများ အားထုတ်ရာ၌လည်း ထိုထို ပထဝီကသိုဏ်းပညတ် စသည့် ကသိုဏ်းပညတ် နိမိတ်တို့ကို အာရုံယူကာ ပြုစုပျိုးထောင်ရ၏။ ဝိပဿနာ ပိုင်းသို့ ရောက်သော အခါ၌ကား ထိုထို စိတ်+စေတသိက်+ရုပ်ဟူသည့် အာရုံ (၆)ပါးတို့ကို ထိုက်သလို အာရုံယူကာ ဝိပဿနာအခိုက် မဂ္ဂင် (၈)ပါးတို့ကို ပွားများ အားထုတ်ရပေသည်။</p> <p>ထို့ကြောင့် လောကီမဂ္ဂင်ပိုင်း၌ သီလမဂ္ဂင်နှင့် သမာဓိမဂ္ဂင် ပညာမဂ္ဂင်တို့သည် အာရုံမတူ ကွဲပြားကြသဖြင့် စိတ္တက္ခဏတစ်ခု အတွင်း ပြိုင်တူ မဖြစ်နိုင်ကြပေ။ သို့သော် လောကုတ္တရာမဂ္ဂင် (၈)ပါးတို့ကား အသင်္ခတဓာတ် အငြိမ်းဓာတ်<b>နိဗ္ဗာန်</b> ဟူသည့် တစ်ခုတည်းသော အာရုံကိုပင် အာရုံပြုကြပေသည်။ မဂ္ဂင် (၈) ပါးလုံး ပြိုင်တူ ဖြစ်နိုင်ကြသည်။</p> <p>---</p> <h3>လောကုတ္တရာမဂ္ဂင် (၈) ပါး</h3> <p>လောကုတ္တရာ အရိယမဂ်ဉာဏ်အခိုက်၌လည်း မဂ္ဂင် (၈)ပါး, အရိယဖိုလ်ဉာဏ် အခိုက်၌လည်း မဂ္ဂင် (၈)ပါး - ဤသို့လျှင် မဂ္ဂင် (၈)ပါးစီ အသီးအသီး ရှိ၏။ ဤတွင် အရိယမဂ်ဉာဏ်အခိုက် မဂ္ဂင် (၈)ပါးကို သမ္မောဟဝိနောဒနီအဋ္ဌကထာ (အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၁၃-၁၁၄။) ၌ လာရှိသည့်အတိုင်း တင်ပြပေအံ့။</p> <p>၁။ <b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ</b> = လောကုတ္တရာ မဂ္ဂသစ္စာပိုင်း၌ အရိယသစ္စာ လေးပါးတို့ကို ထိုးထွင်းသိခြင်းငှာ ဖြစ်ပေါ်လာသော အရိယာပုဂ္ဂိုလ်၏ သန္တာန်ဝယ် အသင်္ခတဓာတ် အငြိမ်းဓာတ်<b>နိဗ္ဗာန်</b>လျှင် အာရုံရှိသော, အဝိဇ္ဇာနုသယဓာတ်ကို အကြွင်းမဲ့ ပယ်သတ် တတ်သော (အရိယသစ္စာ လေးပါးကို မသိအောင် ဖုံးလွှမ်းထားသည့် မောဟ အနုသယဓာတ်ကို အကြွင်းမဲ့ ပယ်သတ်တတ်သော) အရိယမဂ်ပညာစက္ခုသည် <b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ</b> မည်၏။</p> <p>၂။ <b>သမ္မာသင်္ကပ္ပ</b> = ထိုအခြင်းအရာအားဖြင့် ပြည့်စုံသော <b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ</b>ဉာဏ် အမြင် ရှိသော အရိယာသူတော်ကောင်း၏ သန္တာန်ဝယ် ထို<b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ</b>နှင့် အတူယှဉ်တွဲ ဖြစ်သော ကာမဝိတက် = ကာမတဏှာနှင့် ယှဉ်သော ကြံစည် စိတ်ကူးမှု, ဗျာပါဒ ဝိတက် = သတ္တဝါတို့ကို ဖျက်ဆီးလိုသည့် ဗျာပါဒ (ဒေါသ) နှင့် ယှဉ်သော ကြံစည်စိတ်ကူးမှု, ဝိဟိံသဝိတက် = သတ္တဝါတို့ကို ညှဉ်းပန်း နှိပ်စက်လိုသည့် ဝိဟိံသ (ဒေါသ)နှင့် ယှဉ်သော ကြံစည်စိတ်ကူးမှုဟူသော သုံးမျိုးသော မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပ ကို အကြွင်းမဲ့ ပယ်သတ်တတ်သော, စိတ်ကို ရောက်သင့်ရောက်ထိုက်သော <b>နိဗ္ဗာန်</b> အာရုံပေါ်သို့ ရောက်အောင် ရှေးရှု တင်ပေးတတ်သော ဝိတက်သည် <b>သမ္မာသင်္ကပ္ပ</b> မည်၏။</p> <p>၃။ <b>သမ္မာဝါစာ</b> = ထိုအခြင်းအရာအားဖြင့် <b>နိဗ္ဗာန်</b>ကို မြင်သည်လည်းဖြစ်သော, <b>နိဗ္ဗာန်</b>အာရုံသို့ စိတ်ကို ရှေးရှုတင်ပေးသည်လည်းဖြစ်သော အရိယာသူတော်ကောင်း ၏ သန္တာန်ဝယ် ထို<b>သမ္မာသင်္ကပ္ပ</b>မဂ္ဂင်နှင့် ယှဉ်ဖက် သမ္ပယုတ်တရားလည်းဖြစ်သော, မုသားစကား ပြောကြားခြင်း, ကုန်းစကား ပြောကြားခြင်း, ကြမ်းတမ်းသည့်စကားကို ပြောကြားခြင်း, ပြိန်ဖျင်းသည့် စကားကို ပြောကြားခြင်းဟူသော လေးမျိုးသော ဝစီဒုစရိုက်ကို အကြွင်းမဲ့ ပယ်သတ်တတ်သော, မိစ္ဆာဝါစာမှ (လေးမျိုးသော ဝစီဒုစရိုက်မှ) ရှောင်ကြဉ်ခြင်းသည် <b>သမ္မာဝါစာ</b> မည်၏။</p> <p>၄။ <b>သမ္မာကမ္မန္တ</b> = ထိုအခြင်းအရာအားဖြင့် ဝစီဒုစရိုက်မှ ရှောင်ကြဉ်သော အရိယာ သူတော်ကောင်း၏ သန္တာန်ဝယ် ထို<b>သမ္မာဝါစာဝိရတီ</b>နှင့် အတူ ယှဉ်ဖက် သမ္ပယုတ် ပင်ဖြစ်သော, သူ့အသက်ကို သတ်ခြင်း, သူ့ပစ္စည်းကို မတရားယူခြင်း, သူ့သား မယားကို ဖျက်ဆီးခြင်း ဟူသော မိစ္ဆာကမ္မန္တ (မှားယွင်းသော ကာယကံမှု) ကို အကြွင်းမဲ့ ပယ်ဖြတ်တတ်သော, ယင်း သုံးမျိုးသော ကာယဒုစရိုက်မှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်း သည် <b>သမ္မာကမ္မန္တ</b> မည်၏။</p> <p>၅။ <b>သမ္မာအာဇီဝ</b> = ထို<b>သမ္မာဝါစာ</b> <b>သမ္မာကမ္မန္တ</b>တို့၏ပင် ဖြူစင်ကြောင်း ဖြစ်၍ဖြစ်သော, ထို<b>သမ္မာဝါစာ</b> <b>သမ္မာကမ္မန္တ</b>တို့နှင့် အတူယှဉ်ဖက် သမ္ပယုတ်တရားပင် ဖြစ်သော, လူဒါယကာ ဒါယိကာမတို့ အထင်ကြီးအောင် အံ့ဖွယ်သရဲ ပြုလုပ်ပြခြင်း (ကုဟန) စသည်ကို အကြွင်းမဲ့ ပယ်ဖြတ်တတ်သော, မှားယွင်းသော အသက်မွေးမှု (မိစ္ဆာအာဇီဝ)မှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်းသည် <b>သမ္မာအာဇီဝ</b> မည်၏။</p> <p>> [မှတ်ချက် - <b>သမ္မာဝါစာ</b> မဖြစ်အောင်, <b>သမ္မာကမ္မန္တ</b> မဖြစ်အောင်, <b>သမ္မာအာဇီဝ</b> မဖြစ်အောင် တားမြစ်နှောင့်ယှက်တတ်သော ကိလေသာ တရားဆိုးတို့ကို အရိယမဂ် တရားက ပယ်ရှားလိုက်သဖြင့် ထို အရိယာ သူတော်ကောင်း၏ သန္တာန်ဝယ် <b>သမ္မာဝါစာ</b>သဘော, <b>သမ္မာကမ္မန္တ</b>သဘော, <b>သမ္မာအာဇီဝ</b> သဘောတို့သည် ရှေးရှု တည်နေကုန်၏ဟု ဆိုလိုသည်။]</p> <p>၆။ <b>သမ္မာဝါယာမ</b> = <b>သမ္မာဝါစာ</b>, <b>သမ္မာကမ္မန္တ</b>, <b>သမ္မာအာဇီဝ</b>တည်းဟူသော ဤသီလဘုံ၌ ရပ်တည်နေသော အရိယာသူတော်ကောင်း၏ သန္တာန်ဝယ် ထိုသီလ အား လျော်သော ထိုဝိရတီ သုံးမျိုးနှင့် အတူယှဉ်ဖက် သမ္ပယုတ်တရားပင်ဖြစ်သော, ဘာဝနာမှု၌ ပျင်းရိခြင်း ကောသဇ္ဇတရားကို အကြွင်းမဲ့ ပယ်ဖြတ်တတ်သည် လည်း ဖြစ်သော, မဖြစ်ပေါ်သေးသော အကုသိုလ်တရားတို့၏ မဖြစ်ခြင်း, ဖြစ်ပေါ်ပြီးသော အကုသိုလ်တရားတို့ကို ပယ်ခြင်း, မဖြစ်ပေါ်သေးသော ကုသိုလ်တရားတို့၏ ဖြစ်ပေါ် လာခြင်း, ဖြစ်ပေါ်ပြီးသော ကုသိုလ်တရားတို့၏ တည်တံ့ခြင်းကို ပြီးစေတတ်သည် လည်းဖြစ်သော, အသင်္ခတဓာတ် အငြိမ်းဓာတ်<b>နိဗ္ဗာန်</b>အာရုံကို ထိုးထွင်းသိရန် ကြိုးစားအားထုတ်ကြောင်း ဝီရိယသည် <b>သမ္မာဝါယာမ</b> မည်၏။</p> <p>၇။ <b>သမ္မာသတိ</b> = ဤသို့ <b>သမ္မာဝါယာမ</b>မဂ္ဂင်နှင့် ပြည့်စုံအောင် ကြိုးစား အားထုတ် လျက်ရှိသော အရိယာသူတော်ကောင်း၏သန္တာန်၌ ထို<b>သမ္မာဝါယာမ</b> (ဝီရိယ) နှင့် အတူယှဉ်ဖက်သမ္ပယုတ်တရားပင် ဖြစ်သော, မိစ္ဆာသတိကို လှုပ်ခါတတ်သည်လည်း ဖြစ်သော, ကာယ ဝေဒနာ စိတ္တ ဓမ္မတည်းဟူသော အာရုံတို့၌ ကာယာနုပဿနာ ဝေဒနာနုပဿနာ စိတ္တာနုပဿနာ ဓမ္မာနုပဿနာတို့ကို ပြီးစေတတ်သည်လည်း ဖြစ်သော စိတ်၏ ကာယ ဝေဒနာ စိတ္တ ဓမ္မ အာရုံကို မပျောက်ပျက်ကြောင်း ဖြစ်သည့် <b>နိဗ္ဗာန်</b>အာရုံကို ကောင်းစွာ အမှတ်ရမှု သတိသည် <b>သမ္မာသတိ</b> မည်၏။</p> <p>၈။ <b>သမ္မာသမာဓိ</b> = ဤသို့ ကဲသာလွန်ဘိ တုမရှိသော လွန်မြတ်သော <b>သတိ</b>ဖြင့် ကောင်းစွာ စီမံအပ်သော စိတ်၏ အစောင့်အရှောက်ရှိသော အရိယာသူတော် ကောင်း၏သန္တာန်ဝယ် ထို<b>သမ္မာသတိ</b>နှင့် အတူယှဉ်ဖက် သမ္ပယုတ်တရားပင် ဖြစ်သော, မိစ္ဆာသမာဓိကို အကြွင်းမဲ့ ပယ်သတ်တတ်သော, <b>နိဗ္ဗာန်</b>ဟူသော တစ်ခု တည်းသော အာရုံပေါ်သို့ စိတ်ကျရောက် တည်ငြိမ်နေခြင်း (စိတ္တေကဂ္ဂတာ)သည် <b>သမ္မာသမာဓိ</b> မည်၏။</p> <p>အကြင်မဂ်တရားသည် လောကီဖြစ်သောမဂ် (မဂ္ဂင်)နှင့် တကွ <b>ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ-ပဋိပဒါ</b> = ဒုက္ခချုပ်ရာ <b>နိဗ္ဗာန်</b>သို့ ရောက်ကြောင်း ကျင့်စဉ် ပဋိပဒါဟူ၍ ခေါ်ဝေါ် အပ်သည်၏ အဖြစ်သို့ ရောက်၏။ ဤမဂ်သည်ကား လောကုတ္တရာဖြစ်သော, ကိလေသာတို့မှ ဝေးကွာသော (ဖြူစင်မြင့်မြတ်သော), အင်္ဂါ (၈)ပါး ရှိသော <b>အရိယမဂ်</b>တည်း။ (အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၁၃-၁၁၄။)</p> <p>---</p> <h3>လိုရင်းမှတ်သားရန်</h3> <p>အသင်္ခတဓာတ် အငြိမ်းဓာတ်<b>နိဗ္ဗာန်</b>အာရုံကို ထွင်းဖောက်သိမြင်ခြင်း သဘောကား <b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ</b>, ယင်း<b>နိဗ္ဗာန်</b>အာရုံပေါ်သို့ စိတ်ကို ရှေးရှုတင်ပေးခြင်း သဘောကား <b>သမ္မာသင်္ကပ္ပ</b> ယင်း<b>နိဗ္ဗာန်</b>အာရုံကို ထွင်းဖောက်သိမြင်အောင် ကြိုးစားအားထုတ်ခြင်း သဘောကား <b>သမ္မာဝါယာမ</b>, ယင်း<b>နိဗ္ဗာန်</b>အာရုံကို အမှတ်ရနေခြင်းသဘောကား <b>သမ္မာသတိ</b>, ယင်း<b>နိဗ္ဗာန်</b>အာရုံ တစ်ခုတည်းပေါ်၌ စိတ်ကျရောက် တည်ငြိမ်နေခြင်း သဘောကား <b>သမ္မာသမာဓိ</b>တို့ ဖြစ်ကြ၏။</p> <p>တစ်ဖန် ယင်းအရိယမဂ်တရားက <b>သမ္မာဝါစာ</b> မဖြစ်အောင်, <b>သမ္မာကမ္မန္တ</b> မဖြစ် အောင်, <b>သမ္မာအာဇီဝ</b> မဖြစ်အောင် တားမြစ်နှောင့်ယှက်တတ်သည့် မိစ္ဆာဝါစာ မိစ္ဆာကမ္မန္တ မိစ္ဆာအာဇီဝဖြစ်ကြောင်း ကိလေသာတို့ကို အကြွင်းမဲ့ ပယ်သတ်လိုက် သဖြင့် မိစ္ဆာဝါစာမှ ရှောင်ကြဉ်မှု <b>သမ္မာဝါစာ</b>သဘော, မိစ္ဆာကမ္မန္တမှ ရှောင်ကြဉ်မှု <b>သမ္မာကမ္မန္တ</b>သဘော, မိစ္ဆာအာဇီဝမှ ရှောင်ကြဉ်မှု <b>သမ္မာအာဇီဝ</b>သဘောတို့သည် ရှေးရှုတည်နေကြ၏။ သို့အတွက် အသင်္ခတဓာတ် အငြိမ်းဓာတ်<b>နိဗ္ဗာန်</b>ကို အာရုံယူ နေသည့် အရိယမဂ်အခိုက်၌ လောကုတ္တရာ အရိယမဂ္ဂင် (၈)ပါး စုံစုံညီညီပင် ဖြစ်လျက် ရှိပေသည်။ သို့သော် ဒုတိယဈာန်နာမ်တရားစသည့် အထက်ပိုင်း ဈာန်နာမ် တရားတို့ကို ဝိပဿနာ ရှုခိုက် အရိယမဂ်သို့ ဆိုက်ခဲ့ပါမူ <b>သမ္မာသင်္ကပ္ပ</b>မဂ္ဂင် တစ်ခု လျော့သဖြင့် မဂ္ဂင် (၇)ပါး စုံညီလျက် ရှိပေသည်။</p> <p>လောကီမဂ္ဂင်တရားကိုယ် (၈)ပါးကား လောကီ<b>မဂ္ဂသစ္စာ</b>တရား, လောကုတ္တရာမဂ္ဂင် တရားကိုယ် (၈)ပါးကား လောကုတ္တရာ<b>မဂ္ဂသစ္စာ</b>တရားတို့ ဖြစ်ကြသည်။</p> <p>လောကုတ္တရာမဂ္ဂင်တရားကိုယ် (၈)ပါးတို့တွင် -<br> <b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ</b>က အဝိဇ္ဇာကို,<br> <b>သမ္မာသင်္ကပ္ပ</b>က မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပကို, <br> <b>သမ္မာဝါစာ</b>က မိစ္ဆာဝါစာကို, <br> <b>သမ္မာကမ္မန္တ</b>က မိစ္ဆာကမ္မန္တကို, <br> <b>သမ္မာအာဇီဝ</b>က မိစ္ဆာအာဇီဝကို, <br> <b>သမ္မာဝါယာမ</b>က ဥပ္ပန္နအကုသိုလ်အချို့ကို, <br> <b>သမ္မာသတိ</b>က မိစ္ဆာသတိကို, <br> <b>သမ္မာသမာဓိ</b>က မိစ္ဆာသမာဓိကို <br> အကြွင်းမဲ့ ပယ်ရှားနိုင်ပေသည်။ (အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၁၃-၁၁၄။)</p> <p>---</p> <h3>နံပါတ် (၁၁) ဂါထာ</h3> <h3>သစ္စာ လေးပါး</h3> <p><b>ဒုက္ခသစ္စာ</b>, <b>သမုဒယသစ္စာ</b>, <b>နိရောဓသစ္စာ</b>, <b>မဂ္ဂသစ္စာ</b>ဟူ၍ သစ္စာလေးပါး ရှိပေသည်။ ဘုရားအစရှိသော အရိယာသူတော်ကောင်းတို့သည် ထွင်းဖောက် သိမြင်အပ်သော အမှန်တရားများ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် <b>အရိယသစ္စာ</b>ဟူ၍လည်း ခေါ်ဆိုပေသည်။</p> <h3>ဒုက္ခသစ္စာ</h3> <p><b>သံခိတ္တေန ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓာ ဒုက္ခာ</b>။ (သံ၊၃၊၃၆၉။ မ၊၁၊၈၂။)</p> <p><b>ကတမေ စ ဘိက္ခဝေ သံခိတ္တေန ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓာ ဒုက္ခာ။ သေယျထိဒံရူပုပါဒါနက္ခန္ဓော၊ ဝေဒနုပါဒါနက္ခန္ဓော၊ သညုပါဒါနက္ခန္ဓော၊ သင်္ခါရုပါဒါနက္ခန္ဓော၊ ဝိညာဏုပါဒါနက္ခန္ဓော။ ဣမေ ဝုစ္စန္တိ ဘိက္ခဝေ သံခိတ္တေန ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓာ ဒုက္ခာ</b>။ (မ၊၁၊၈၄။)</p> <p>ဤအထက်ပါ ဒေသနာတော်များ၌ ဘုရားရှင် ဟောကြားထားတော်မူသည်နှင့် အညီ အကျဉ်းချုပ်အားဖြင့် တဏှာ-ဒိဋ္ဌိတို့သည် ကပ်ရောက်အပ်သော ကံသည် “ငါ၏ အကျိုး” ဟု စွဲယူအပ်သော <b>ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓာ ဝေဒနုပါဒါနက္ခန္ဓာ သညုပါဒါနက္ခန္ဓာ သင်္ခါရုပါဒါနက္ခန္ဓော ဝိညာဏုပါဒါနက္ခန္ဓာ</b> ဟူသော ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ ငါးပါးသည် <b>ဒုက္ခသစ္စာ</b> မည်၏။</p> <p><b>ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓာ</b>ဟူသည် အဘယ်နည်းဟု မေးရန် ရှိ၏။ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ် ပါဠိတော် ခန္ဓသုတ္တန် (သံ၊၂၊၃၉။) တွင် ဤသို့ ဟောကြားထားတော်မူ၏။</p> <p><b>ယံ ကိဉ္စိ ဘိက္ခဝေ ရူပံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ဩဠာရိကံ ဝါ သုခုမံဝါ ဟီနံ ဝါ ပဏီတံ ဝါ ယံ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ သာသဝံ ဥပါဒါနိယံ၊ အယံ ဝုစ္စတိ ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓော</b>။ (သံ၊၂၊၃၉။)</p> <p>ဤသို့ စသည်ဖြင့် ဟောကြားထားတော်မူအပ်သော ခန္ဓသုတ္တန် ဒေသနာတော်နှင့် အညီ တဏှာ-ဒိဋ္ဌိတို့သည် ကပ်ရောက်အပ်သော ကံသည် (တဏှာ-ဒိဋ္ဌိတို့ကို အခြေခံကာ ပြုစုပျိုးထောင်အပ်သော ကံသည်) ငါ၏အကျိုးဟု စွဲယူအပ်သော, အာသဝေါတရားတို့၏ အာရုံဖြစ်သော အတိတ်, အနာဂတ်, ပစ္စုပ္ပန်, အဇ္ဈတ္တ, ဗဟိဒ္ဓ, ဩဠာရိက (အကြမ်း), သုခုမ (အနု), ဟီန (အယုတ်), ပဏီတ (အမြတ်), ဒူရ (အဝေး), သန္တိက (အနီး) ဟူသော (၁၁)မျိုးသော အခြင်းအရာအားဖြင့် တည်နေ သော ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ ငါးပါးသည် <b>ဒုက္ခအရိယသစ္စာ</b>တရား မည်၏။</p> <h3>ဒုက္ခသမုဒယသစ္စာ</h3> <p>ဘုရားရှင်သည် သစ္စဝိဘင်းပါဠိတော်ဝယ် ---<br> ၁။ <b>တဏှာ</b>ကိုလည်း <b>သမုဒယသစ္စာ</b>ဟု ဟောကြားထားတော်မူ၏။ (အဘိ၊၂၊၁၁၂။)<br> ၂။ <b>တဏှာ</b>နှင့် ကြွင်းကိလေသာအားလုံးကိုလည်း <b>သမုဒယသစ္စာ</b>ဟု ဟောကြား ထားတော်မူ၏။ (အဘိ၊၂၊၁၁၃။)<br> ၃။ <b>တဏှာ</b>, ကြွင်းကိလေသာ, ကြွင်းအကုသိုလ်တရား အားလုံးကိုလည်း <b>သမုဒယသစ္စာ</b>ဟု ဟောကြားထားတော်မူ၏။ (အဘိ၊၂၊၁၁၄။)<br> ၄။ <b>တဏှာ</b>, ကြွင်းကိလေသာ, ကြွင်းအကုသိုလ်တရား အားလုံးနှင့် အာသဝေါတရား တို့၏ အာရုံဖြစ်သော အလောဘ အဒေါသ အမောဟ ကုသလမူလတရား သုံးပါးတို့ကိုလည်း <b>သမုဒယသစ္စာ</b>ဟု ဟောကြားထားတော်မူ၏။ (အဘိ၊၂၊၁၁၄။)<br> ၅။ <b>တဏှာ</b>, ကြွင်းကိလေသာ, ကြွင်းအကုသိုလ်တရားအားလုံး, အာသဝေါတရား တို့၏ အာရုံဖြစ်သော ကုသလမူလတရား သုံးပါး, အာသဝေါတရားတို့၏ အာရုံ ဖြစ်သော ကြွင်းကုသိုလ်တရားအားလုံးကိုလည်း <b>သမုဒယသစ္စာ</b>ဟု ဟောကြားထား တော်မူ၏။ (အဘိ၊၂၊၁၁၅။)</p> <p>ဤ အမှတ်(၅) <b>သမုဒယသစ္စာ</b>တရား၌ အကုသိုလ်တရား အားလုံးနှင့် အာသဝေါ တရားတို့၏ အာရုံဖြစ်သော သံသရာဝဋ်ကို လည်ပတ်စေတတ်သော ကုသိုလ်တရား အားလုံး ပါဝင်၏။ ဤဒေသနာတော်ကိုပင် ရည်ညွှန်း၍ အဋ္ဌကထာကြီးများက အောက်ပါအတိုင်း ဖွင့်ဆိုထားတော်မူကြ၏။</p> <p><b>တတ္ထ ယသ္မာ ကုသလာကုသလံ ကမ္မံ အဝိသေသေန သမုဒယသစ္စန္တိ သစ္စဝိဘင်္ဂေ ဝုတ္တံ</b>။ (အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၈၅။ ဝိသုဒ္ဓိ၊၂၊၂၁၆။)<br> စေတနာ, စေတနာနှင့်ယှဉ်ဖက်သမ္ပယုတ်တရားဟု အထူးမပြောတော့ဘဲ သာမည အားဖြင့် ကုသိုလ်ကံ အကုသိုလ်ကံမှန်သမျှကို <b>သမုဒယသစ္စာ</b>ဟု သစ္စဝိဘင်း ပါဠိတော်၌ ဘုရားရှင်သည် ဟောကြားထားတော်မူ၏ဟု ဖွင့်ဆိုထားကြပေသည်။</p> <p>အင်္ဂုတ္တိုရ် တိကနိပါတ် တိတ္ထာယတနသုတ္တန်၌ <b>သမုဒယသစ္စာ</b>ကို ဘုရားရှင်သည် ဤသို့လည်း ဟောကြားထားတော်မူခဲ့၏။</p> <p><b>ကတမဉ္စ ဘိက္ခဝေ ဒုက္ခသမုဒယံ အရိယသစ္စံ။ အဝိဇ္ဇာပစ္စယာ သင်္ခါရာ၊ သင်္ခါရပစ္စယာ ဝိညာဏံ၊ ဝိညာဏပစ္စယာ နာမရူပံ၊ နာမရူပပစ္စယာ သဠာယတနံ၊ သဠာယတနပစ္စယာ ဖဿော၊ ဖဿပစ္စယာ ဝေဒနာ၊ ဝေဒနာပစ္စယာ တဏှာ၊ တဏှာပစ္စယာ ဥပါဒါနံ၊ ဥပါဒါနပစ္စယာ ဘဝေါ၊ ဘဝပစ္စယာ ဇာတိ၊ ဇာတိပစ္စယာ ဇရာမရဏံ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ သမ္ဘဝန္တိ။ ဧဝမေတဿ ကေဝလဿ ဒုက္ခက္ခန္ဓဿ သမုဒယော ဟောတိ။ ဣဒံ ဝုစ္စတိ ဘိက္ခဝေ ဒုက္ခသမုဒယံ အရိယသစ္စံ</b>။ (အံ၊၁၊၁၇၈။)<br> = ရဟန်းတို့ ... ဒုက္ခဖြစ်ကြောင်း <b>ဒုက္ခသမုဒယ အရိယသစ္စာ</b>တရားဟူသည် အဘယ်နည်း?</p> <p><b>အဝိဇ္ဇာ</b> ဖြစ်ခြင်းကြောင့် <b>သင်္ခါရ</b>တို့ ဖြစ်ကုန်၏၊ <br> <b>သင်္ခါရ</b> ဖြစ်ခြင်းကြောင့် <b>ဝိညာဏ်</b> ဖြစ်၏၊ <br> <b>ဝိညာဏ်</b> ဖြစ်ခြင်းကြောင့် <b>နာမ်+ရုပ်</b> ဖြစ်၏၊ <br> <b>နာမ်+ရုပ်</b> ဖြစ်ခြင်းကြောင့် <b>သဠာယတန</b> ဖြစ်၏၊ <br> <b>သဠာယတန</b> ဖြစ်ခြင်းကြောင့် <b>ဖဿ</b> ဖြစ်၏၊ <br> <b>ဖဿ</b> ဖြစ်ခြင်းကြောင့် <b>ဝေဒနာ</b> ဖြစ်၏၊ <br> <b>ဝေဒနာ</b> ဖြစ်ခြင်းကြောင့် <b>တဏှာ</b> ဖြစ်၏၊ <br> <b>တဏှာ</b> ဖြစ်ခြင်းကြောင့် <b>ဥပါဒါန်</b> ဖြစ်၏၊ <br> <b>ဥပါဒါန်</b> ဖြစ်ခြင်းကြောင့် <b>ဘဝ</b> (ကမ္မဘဝ+ဥပပတ္တိဘဝ) ဖြစ်၏၊ <br> <b>ဘဝ</b> (ကမ္မဘဝ) ဖြစ်ခြင်းကြောင့် <b>ဇာတိ</b> ဖြစ်၏၊ <br> <b>ဇာတိ</b> ဖြစ်ခြင်းကြောင့် <b>ဇရာ မရဏ သောက ပရိဒေဝ ဒုက္ခ ဒေါမနဿ ဥပါယာသ</b>တို့ ဖြစ်ကုန်၏။</p> <p>ဤသို့လျှင် ချမ်းသာမဖက် သက်သက်သော ဒုက္ခတုံး ဒုက္ခအစုအပုံ၏ ဖြစ်ကြောင်း သဘောနှင့် ဖြစ်ခြင်းသဘောသည် ဖြစ်ပေ၏။ ရဟန်းတို့ ... ဤ ကြောင်း-ကျိုး-ဆက်နွယ်မှု (<b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>)သဘောတရားကို ဒုက္ခဖြစ်ကြောင်း <b>ဒုက္ခသမုဒယ အရိယသစ္စာ</b>တရားဟူ၍ ဆိုအပ်၏။ (အံ၊၁၊၁၇၈။)</p> <p><b>တတ္ထ ပုရိမာနိ ဒွေ သစ္စာနိ ဝဋ္ဋံ၊ ပစ္ဆိမာနိ ဝိဝဋ္ဋံ။ တေသု ဘိက္ခုနော ဝဋ္ဋေ ကမ္မဋ္ဌာနာဘိနိဝေသော ဟောတိ၊ ဝိဝဋ္ဋေ နတ္ထိ အဘိနိဝေသော</b>။ (အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၀၉။)<br> ဤအဋ္ဌကထာများ၏ ဖွင့်ဆိုချက်နှင့် အညီ ယောဂါဝစရပုဂ္ဂိုလ်သည် ယင်း<b>ဒုက္ခအရိယ သစ္စာ</b>တရား <b>ဒုက္ခသမုဒယအရိယသစ္စာ</b>တရား နှစ်ပါးတို့၌ ဝိပဿနာဘာဝနာ ကမ္မဋ္ဌာန်းကို စီးဖြန်းရမည် ဖြစ်ပေသည်။ ဝိပဿနာဉာဏ်၏ အရှုခံအာရုံ သစ္စာတရား နှစ်ပါးတို့တည်း။ ဝိပဿနာဘာဝနာ ကမ္မဋ္ဌာန်းကို စီးဖြန်းလိုသော ယောဂါဝစရ ပုဂ္ဂိုလ်သည် ယင်း<b>ဝဋ္ဋသစ္စာ</b>တရား နှစ်ပါးတို့ကို ဝိပဿနာမကျင့်သုံးမီ ရှေးဦးစွာ သိအောင် ကြိုးစားအားထုတ်ရမည် ဖြစ်ပေသည်။ ဉာဏ်စဉ်နည်းအရ နာမရူပ-ပရိစ္ဆေဒဉာဏ်နှင့် ပစ္စယပရိဂ္ဂဟဉာဏ်တို့ပင်တည်း။</p> <h3>နိရောဓသစ္စာ</h3> <p><b>နိရောဓသစ္စာ</b>ပိုင်း၌ ဝိပဿနာဉာဏ်ဖြင့် ထိုးထွင်း သိမြင်အပ်သော <b>နိရောဓသစ္စာ</b>, အရိယမဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ်တို့ဖြင့် ထိုးထွင်းသိအပ်သော <b>နိရောဓသစ္စာ</b>ဟု နှစ်မျိုး ရှိပေသည်။ ထိုတွင် ဝိပဿနာဉာဏ်ဖြင့် ထိုးထွင်း သိရသော <b>နိရောဓသစ္စာ</b>ပိုင်းကို ဘုရားရှင်သည် ဤသို့ ဟောကြားထားတော်မူ၏။</p> <p><b>ကတမဉ္စ ဘိက္ခဝေ ဒုက္ခနိရောဓံ အရိယသစ္စံ၊ အဝိဇ္ဇာယ တွေဝ အသေသဝိရာဂနိရောဓာ သင်္ခါရနိရောဓော၊ သင်္ခါရနိရောဓာ ဝိညာဏနိရောဓော၊ ဝိညာဏနိရောဓာ နာမရူပနိရောဓော၊ နာမရူပနိရောဓာ သဠာယတနနိရောဓော၊ သဠာယတနနိရောဓာ ဖဿနိရောဓော၊ ဖဿ နိရောဓာ ဝေဒနာနိရောဓော၊ ဝေဒနာနိရောဓာ တဏှာနိရောဓော၊ တဏှာနိရောဓာ ဥပါဒါနနိရောဓော၊ ဥပါဒါနနိရောဓာ ဘဝနိရောဓော၊ ဘဝနိရောဓာ ဇာတိနိရောဓော၊ ဇာတိနိရောဓာ ဇရာမရဏံ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ နိရုဇ္ဈန္တိ။ ဧဝမေတဿ ကေဝလဿ ဒုက္ခက္ခန္ဓဿ နိရောဓော ဟောတိ။ ဣဒံ ဝုစ္စတိ ဘိက္ခဝေ ဒုက္ခနိရောဓံ အရိယသစ္စံ</b>။ (အံ၊၁၊၁၇၈။ တိတ္ထာယတနသုတ္တန်)</p> <p>ရဟန်းတို့ ... <b>ဒုက္ခနိရောဓအရိယသစ္စာ</b>ဟူသည် အဘယ်နည်း?<br> <b>အဝိဇ္ဇာ</b>၏သာလျှင် အရဟတ္တမဂ်ကြောင့် အကြွင်းမဲ့ ချုပ်ခြင်းကြောင့် <b>သင်္ခါရ</b>၏ ချုပ်ခြင်းသည် ဖြစ်၏၊ <br> <b>သင်္ခါရ</b>ချုပ်ခြင်းကြောင့် <b>ဝိညာဏ်</b>၏ ချုပ်ခြင်းသည် ဖြစ်၏၊ <br> <b>ဝိညာဏ်</b>ချုပ်ခြင်းကြောင့် <b>နာမ်ရုပ်</b>၏ ချုပ်ခြင်းသည် ဖြစ်၏၊<br> <b>နာမ်ရုပ်</b>ချုပ်ခြင်းကြောင့် <b>သဠာယတန</b>၏ ချုပ်ခြင်းသည် ဖြစ်၏၊ <br> <b>သဠာယတန</b> ချုပ်ခြင်းကြောင့် <b>ဖဿ</b>၏ ချုပ်ခြင်းသည် ဖြစ်၏၊ <br> <b>ဖဿ</b>ချုပ်ခြင်းကြောင့် <b>ဝေဒနာ</b>၏ ချုပ်ခြင်းသည် ဖြစ်၏၊ <br> <b>ဝေဒနာ</b>ချုပ်ခြင်းကြောင့် <b>တဏှာ</b>၏ ချုပ်ခြင်းသည် ဖြစ်၏၊ <br> <b>တဏှာ</b>ချုပ်ခြင်းကြောင့် <b>ဥပါဒါန်</b>၏ ချုပ်ခြင်းသည် ဖြစ်၏၊<br> <b>ဥပါဒါန်</b>ချုပ်ခြင်းကြောင့် <b>ဘဝ</b>၏ (ကမ္မဘဝ+ဥပပတ္တိဘဝ၏) ချုပ်ခြင်းသည် ဖြစ်၏၊ <br> <b>ဘဝ</b> (ကမ္မဘဝ)ချုပ်ခြင်းကြောင့် <b>ဇာတိ</b>၏ ချုပ်ခြင်းသည် ဖြစ်၏၊<br> <b>ဇာတိ</b>ချုပ်ခြင်းကြောင့် <b>ဇရာ မရဏ သောက ပရိဒေဝ ဒုက္ခ ဒေါမနဿ ဥပါယာသ</b> တို့သည် ချုပ်ကုန်၏။</p> <p>ဤသို့လျှင် ချမ်းသာမဖက် သက်သက်သော ဒုက္ခတုံး ဒုက္ခအစုအပုံ၏ ချုပ်ခြင်းသည် ဖြစ်၏။ ရဟန်းတို့ ... ဤ ကြောင်းကျိုးဆက်နွယ်မှု <b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>သဘောတရားတို့၏ ချုပ်ငြိမ်းမှု သဘောတရားကို (ပဋိလောမ<b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b> သဘောတရားကို) <b>ဒုက္ခနိရောဓအရိယသစ္စာ</b>ဟူ၍ ဆိုအပ်၏။ (အံ၊၁၊၁၇၈။)</p> <p>ဤရှုကွက်နှင့် ပတ်သက်၍ ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂပါဠိတော် ဥဒယဗ္ဗယာနုပဿနာဉာဏ်ပိုင်း စာမျက်နှာ (၅၃)တွင် ဤသို့ လာရှိ၏။</p> <p><b>ဝယံ ပဿန္တော ကတမာနိ ပဉ္စ လက္ခဏာနိ ပဿတိ၊ </b><br> ၁။ <b>အဝိဇ္ဇာနိရောဓာရူပနိရောဓောတိ ရူပနိရောဓောတိ ပစ္စယနိရောဓဋ္ဌေန ရူပက္ခန္ဓဿ ဝယံ ပဿတိ</b>။<br> ၂။ <b>တဏှာနိရောဓာ</b>။ပ။ <br> ၃။ <b>ကမ္မနိရောဓာ</b>။ပ။ <br> ၄။ <b>အာဟာရနိရောဓာ</b>။ပ။ <br> ၅။ <b>ဝိပရိဏာမလက္ခဏံ ပဿန္တောပိ ရူပက္ခန္ဓဿ ဝယံ ပဿတိ</b>။ <b>ရူပက္ခန္ဓဿ ဝယံ ပဿန္တော ဣမာနိ ပဉ္စ လက္ခဏာနိ ပဿတိ</b>။ (ပဋိသံ၊၅၃။)</p> <h3>ဆိုလိုရင်းသဘောတရား</h3> <p>ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ ပါဠိတော်ကြီး၌ ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်ခန်းတွင် ...<br> <b>အဝိဇ္ဇာသမုဒယာ ရူပသမုဒယော</b> = အဝိဇ္ဇာ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ရုပ်ဖြစ်၏ - ဤသို့ စသည်ဖြင့် ခန္ဓာ တစ်ပါးတစ်ပါး၌ ဥဒယဉာဏ် (၅)ပါးစီ ရှုကွက်ကို ဟောကြား ထားတော်မူ၏။ ခန္ဓာငါးပါးလုံး၌ ဥဒယဉာဏ် (၂၅)ပါး ဖြစ်၏။</p> <p>အလားတူပင် - <b>အဝိဇ္ဇာနိရောဓာ ရူပနိရောဓော</b> = အဝိဇ္ဇာချုပ်ခြင်းကြောင့် ရုပ်ချုပ်၏ - ဤသို့ စသည်ဖြင့် ခန္ဓာတစ်ပါးတစ်ပါး၌ ဝယဉာဏ် (၅)ပါးစီ ရှုကွက်ကိုလည်း ဟောကြားထားတော်မူ၏။ ခန္ဓာငါးပါးလုံး၌ ဝယဉာဏ် (၂၅)ပါး ဖြစ်၏။</p> <p>ဥဒယဉာဏ် (၂၅) + ဝယဉာဏ် (၂၅) = နှစ်ရပ်ကို ပေါင်းသော် ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ် အကျယ်ရှုပွားနည်း (၅၀) ဖြစ်၏။ ယင်းရှုကွက်များကို ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂအဋ္ဌကထာက အောက်ပါအတိုင်း ခွဲခြားဖော်ပြထား၏။</p> <p>၁။ အဝိဇ္ဇာ တဏှာ ဥပါဒါန် သင်္ခါရ ကံ စသော အကြောင်းတရားတို့၏ ထင်ရှား ဖြစ်ခြင်းကြောင့် အကျိုး ခန္ဓာငါးပါးတို့၏ ထင်ရှားဖြစ်ခြင်းကို ရှုမြင်တတ်သော ဉာဏ်သည် <b>ပစ္စယတော ဥဒယဒဿနဉာဏ်</b> = အကြောင်း-တရားအားဖြင့် ဖြစ်မှုကို ရှုမြင်တတ်သော ဉာဏ် မည်၏။</p> <p>၂။ အဝိဇ္ဇာ တဏှာ ဥပါဒါန် သင်္ခါရ ကံ စသော အကြောင်းတရားတို့၏ (အရဟတ္တမဂ်ကြောင့် အကြွင်းမဲ့) ချုပ်ခြင်းကြောင့် အကျိုးခန္ဓာငါးပါးတို့၏ အကြွင်းမဲ့ ချုပ်ခြင်းကို ရှုမြင်တတ်သော ဉာဏ်သည် <b>ပစ္စယတော ဝယဒဿနဉာဏ်</b> = အကြောင်းတရားအားဖြင့် အချုပ်ကို (အပျက်ကို) ရှုမြင်တတ်သော ဉာဏ် မည်၏။</p> <p>ဤ <b>ပစ္စယတော ဥဒယဒဿနဉာဏ်</b>နှင့် <b>ပစ္စယတော ဝယဒဿနဉာဏ်</b> နှစ်ခုကို ပေါင်းလိုက်သော် <b>ပစ္စယတော ဥဒယဗ္ဗယဒဿနဉာဏ်</b> = အကြောင်းတရားအားဖြင့် ဥဒယနှင့် ဝယကို ရှုသော ဉာဏ် မည်၏။ (ဝိသုဒ္ဓိ၊၂၊၂၆၇။)</p> <p>၃။ ခန္ဓာတို့၏ဖြစ်မှု (= <b>နိဗ္ဗတ္တိလက္ခဏာ</b>)ကို ရှုမြင်တတ်သော ဉာဏ်သည် <b>ခဏတော ဥဒယဒဿနဉာဏ်</b> = ခဏအားဖြင့် အဖြစ်ကို ရှုမြင်တတ်သောဉာဏ် မည်၏။</p> <p>၄။ ခန္ဓာတို့၏ အပျက် (<b>ဝိပရိဏာမလက္ခဏာ</b>)ကို ရှုမြင်တတ်သော ဉာဏ်သည် <b>ခဏတော ဝယဒဿနဉာဏ်</b> = ခဏအားဖြင့် အပျက်ကို ရှုမြင်တတ်သော ဉာဏ် မည်၏။</p> <p>ယင်း <b>ခဏတော ဥဒယဒဿနဉာဏ်</b>နှင့် <b>ခဏတော ဝယဒဿနဉာဏ်</b> နှစ်ခုကို ပေါင်းလိုက်သော် <b>ခဏတော ဥဒယဗ္ဗယဒဿနဉာဏ်</b> = ခဏအားဖြင့် ဖြစ်ပျက်ကို ရှုမြင်တတ်သော ဉာဏ် မည်၏။ (ဝိသုဒ္ဓိ၊၂၊၂၆၇။)</p> <h3>အနုပ္ပါဒနိရောဓနှင့် ဥပ္ပါဒနိရောဓ</h3> <p>အဝိဇ္ဇာ တဏှာ ဥပါဒါန်တို့သည် မည်သည့်အခါ၌ ချုပ်ငြိမ်းသွားကြမည်နည်း၊ ခန္ဓာတို့သည်လည်း မည်သည့်အခါ၌ ချုပ်ငြိမ်းသွားကြမည်နည်းဟု မေးရန် ရှိ၏။</p> <p><b>အဝိဇ္ဇာနိရောဓာ ရူပနိရောဓောတိ</b> အဂ္ဂမဂ္ဂဉာဏေန အဝိဇ္ဇာယ အနုပ္ပါဒနိရောဓတော အနာဂတဿ ရူပဿ အနုပ္ပါဒနိရောဓော ဟောတိ ပစ္စယာဘာဝေ အဘာဝတော။ (မဟာဋီ၊၂၊၄၂၁။)</p> <p>အဝိဇ္ဇာ တဏှာ ဥပါဒါန်တို့သည် အရဟတ္တမဂ် ဆိုက်ရောက်သည့် အချိန်၌ အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်နှင့် အသင်္ခတဓာတ် အငြိမ်းဓာတ်နိဗ္ဗာန်တို့ ပေါင်းဆုံမိသောအခါ အသင်္ခတဓာတ် အငြိမ်းဓာတ်နိဗ္ဗာန်တရားတော်မြတ်၏ အာရမ္မဏပစ္စယသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုပေးမှု အရှိန်အဝါသတ္တိထူးကြီးကို ဆက်ခံရသော အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်က ပယ်သတ်လိုက်သည့်အတွက် နောက်ထပ်တစ်ဖန် မည်သည့်အခါမှ ပြန်မဖြစ်နိုင် သော ချုပ်ခြင်းဖြင့် ချုပ်ငြိမ်းသွားကြ၏။ ယင်းသို့ နောင်တစ်ဖန် မဖြစ်သော ချုပ်ခြင်းဖြင့် ချုပ်ငြိမ်းမှုကို <b>အနုပ္ပါဒနိရောဓ</b>ဟု ခေါ်ဆို၏။</p> <p>အဝိဇ္ဇာ တဏှာ ဥပါဒါန်တို့ <b>အနုပ္ပါဒနိရောဓ</b>သဘောအားဖြင့် ချုပ်ငြိမ်းသွားသည့်အခါ ဘဝသစ်ကို တွယ်တာမက်မောနေသည့် တဏှာအဖော်သဟာယ်ကို ရရှိပါမှသာလျှင် ဘဝသစ်ဟူသော အကျိုးခန္ဓာကို ဖြစ်စေနိုင်သော သင်္ခါရ ကံတို့သည်လည်း အဝိဇ္ဇာနှင့် တဏှာ အဖော်သဟာယ်ကို မရရှိသဖြင့် ဘဝသစ်ဟူသော အကျိုးခန္ဓာကို ဖြစ်စေနိုင်သည့် စွမ်းအင်များလည်း ကုန်ခန်းသွားပြီ ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် အဝိဇ္ဇာ တဏှာ ဥပါဒါန် သင်္ခါရ ကံတို့သည် အရဟတ္တမဂ်ကြောင့် <b>အနုပ္ပါဒနိရောဓ</b> သဘောအားဖြင့် ချုပ်ငြိမ်းသွားကြ၏ဟု ဆိုရ၏။</p> <p>အကြောင်းတရားတို့၏ <b>အနုပ္ပါဒနိရောဓ</b>သဘောအားဖြင့် ချုပ်ငြိမ်းသွားခြင်းကြောင့် အကြောင်းတရား မရှိတော့သည့်အတွက် အကျိုးခန္ဓာတို့လည်း မရှိနိုင်တော့ရကား အကျိုးခန္ဓာတို့လည်း ပရိနိဗ္ဗာနစုတိကို နောက်ဆုံးထားပြီး ပရိနိဗ္ဗာနစုတိ၏ နောက် ဆွယ်၌ နောင်တစ်ဖန် မဖြစ်သော ချုပ်ခြင်းဟု ခေါ်ဆိုအပ်သည့် <b>အနုပ္ပါဒနိရောဓ</b> သဘောအားဖြင့် ချုပ်ငြိမ်းသွားကြ၏။</p> <p>အကြောင်းတရားတို့၏ <b>အနုပ္ပါဒနိရောဓ</b> သဘောအားဖြင့် ချုပ်ငြိမ်းမှုကို သဥပါဒိသေသ နိဗ္ဗာန်ဟုလည်းကောင်း, အကျိုးခန္ဓာတို့၏ <b>အနုပ္ပါဒနိရောဓ</b> သဘော အားဖြင့် ချုပ်ငြိမ်းမှုကို အနုပါဒိသေသနိဗ္ဗာန်ဟုလည်းကောင်း ခေါ်ဆိုပေသည်။</p> <p>ယင်းသို့ ပရိနိဗ္ဗာနစုတိသို့ မဆိုက်မီ အတွင်းဝယ် အကြောင်းတရားနှင့် တကွသော ခန္ဓာတို့၏ ခဏမစဲ တသဲသဲ ဖြစ်မှု ပျက်မှုသည်ကား အကြောင်းတရားများ လုံးဝ မချုပ်ငြိမ်းကြသေးသဖြင့် အကြောင်းတရားတို့က ဖြစ်ပေါ်အောင် ကျေးဇူးပြုပေး နေသည့်အတွက် အကျိုးတရားတို့လည်း ချုပ်ပျက်ပြီးနောက် ထပ်ဖြစ်ကြသေး၏။ ပရိနိဗ္ဗာန် မစံမချင်း ထိုနည်းနှင်နှင် သွားကြ၏။ ယင်းကဲ့သို့ ပျက်ပြီးနောက် နောင် တစ်ဖန် ဖြစ်ခွင့်ရှိသော ပျက်မှု (ချုပ်မှု)ကို <b>ဥပ္ပါဒနိရောဓ</b> (နောင်တစ်ဖန် ဖြစ်ခွင့်ရှိသော ချုပ်ပျက်နည်း)ဟု ခေါ်ဆို၏။</p> <p>ယောဂါဝစရပုဂ္ဂိုလ်သည် ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်ပိုင်းသို့ ရောက်ရှိသောအခါ-</p> <ul> <li>၁။ ပစ္စယတော ဥဒယဗ္ဗယဒဿနဉာဏ်</li> <li>၂။ ခဏတော ဥဒယဗ္ဗယဒဿနဉာဏ် - တစ်နည်း</li> <li>၁။ <b>အနုပ္ပါဒနိရောဓ</b></li> <li>၂။ <b>ဥပ္ပါဒနိရောဓ</b></li> </ul> <p>ဤ ဉာဏ်အမြင် နှစ်မျိုးလုံးကို ရရှိအောင် ကြိုးပမ်းရမည် ဖြစ်ပေသည်။ ထိုသို့ ကြိုးပမ်း လိုက်သောအခါ ဝိပဿနာအခိုက် သစ္စာလေးပါး ထင်ရှားလာပုံကို ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂအဋ္ဌကထာက ဤသို့ ဖွင့်ဆိုထား၏။</p> <p><b>ဣစ္စဿေဝံ ပစ္စယတော စေဝ ခဏတော စ ဒွေဓာ ဥဒယဗ္ဗယံ ပဿတော ပစ္စယတော ဥဒယဒဿနေန သမုဒယသစ္စံ ပါကဋံ ဟောတိ ဇနကာဝဗောဓတော။ ခဏတော ဥဒယဒဿနေန ဒုက္ခသစ္စံ ပါကဋံ ဟောတိ ဇာတိဒုက္ခာဝဗောဓတော။ ပစ္စယတော ဝယဒဿနေန နိရောဓသစ္စံ ပါကဋံ ဟောတိ ပစ္စယာနုပ္ပါဒေန ပစ္စယဝတံ အနုပ္ပါဒါဝဗောဓတော။ ခဏတော ဝယဒဿနေန ဒုက္ခသစ္စမေဝ ပါကဋံ ဟောတိ မရဏဒုက္ခာဝဗောဓတော။ ယဉ္စဿ ဥဒယဗ္ဗယဒဿနံ။ မဂ္ဂေါ ဝါယံ လောကိကောတိ မဂ္ဂသစ္စံ ပါကဋံ ဟောတိ တတြ သမ္မောဟဝိဃာတတော။</b><br> (ဝိသုဒ္ဓိ၊၂၊၂၆၇-၂၆၈။)</p> <p>၁။ အဝိဇ္ဇာ တဏှာ ဥပါဒါန် သင်္ခါရ ကံ စသော အကြောင်းတရားတို့၏ ထင်ရှား ဖြစ်ခြင်းကြောင့် အကျိုး ခန္ဓာတို့၏ ထင်ရှားဖြစ်မှုကို ရှုမြင်တတ်သော <b>ပစ္စယတော ဥဒယဒဿနဉာဏ်</b> <b>ပစ္စယတော ဥဒယဒဿနဉာဏ်</b>အမြင်ကို ရရှိသဖြင့် -- ခန္ဓာ တို့ကို တိုက်ရိုက်ဖြစ်စေတတ်သော ဇနကအကြောင်းတရားကို ထိုးထွင်းသိမြင် ခြင်းကြောင့် - ထိုယောဂါဝစရပုဂ္ဂိုလ်၏ အသိဉာဏ်ဝယ် သမုဒယသစ္စာတရားသည် ထင်ရှားလာ၏။</p> <p>၂။ ခန္ဓာတို့၏ ခဏမစဲ တသဲသဲ ဖြစ်မှု ဥဒယကို ရှုမြင်တတ်သော <b>ခဏတော ဥဒယဒဿနဉာဏ်</b>အမြင်ကို ရရှိသဖြင့် -- ခန္ဓာတို့၏ ဖြစ်မှု (ဇာတိ) ဒုက္ခကို ထိုးထွင်း သိမြင်ခြင်းကြောင့် ထိုယောဂါဝစရပုဂ္ဂိုလ်၏ အသိဉာဏ်ဝယ် ဒုက္ခသစ္စာတရားသည် ထင်ရှားလာ၏။</p> <p>၃။ အဝိဇ္ဇာ တဏှာ ဥပါဒါန် သင်္ခါရ ကံ စသော အကြောင်းတရားတို့၏ အရဟတ္တ မဂ်ကြောင့် <b>အနုပ္ပါဒနိရောဓ</b>သဘောအားဖြင့် ချုပ်ငြိမ်းသွားခြင်းကြောင့် အကျိုးခန္ဓာ တို့၏ ပရိနိဗ္ဗာနစုတိကို နောက်ဆုံးထားကာ <b>အနုပ္ပါဒနိရောဓ</b> သဘောအားဖြင့် ချုပ်ငြိမ်းမှုကို ရှုမြင်တတ်သော <b>ပစ္စယတော ဝယဒဿနဉာဏ်</b>အမြင်ကို ရရှိသဖြင့် - (အကြောင်းတရားတို့၏ <b>အနုပ္ပါဒနိရောဓ</b>သဘောအားဖြင့် ချုပ်ငြိမ်းသွားခြင်းကြောင့် အကြောင်းတရားရှိသော အကျိုးတရားတို့၏ <b>အနုပ္ပါဒနိရောဓ</b> သဘောအားဖြင့် ချုပ်ငြိမ်းမှုကို ထိုးထွင်း သိမြင်သောကြောင့်) -- ထိုယောဂါဝစရပုဂ္ဂိုလ်၏ အသိဉာဏ် ၌ နိရောဓသစ္စာတရားသည် ထင်ရှားလာ၏။</p> <p>၄။ ခန္ဓာတို့၏ ခဏမစဲ တသဲသဲအားဖြင့် ချုပ်ပျက်မှု (ဝိပရိဏာမလက္ခဏာ)ကို ရှုမြင်တတ်သော <b>ခဏတော ဝယဒဿနဉာဏ်</b>အမြင်ကို ရရှိသဖြင့် - ခန္ဓာတို့၏ ခဏမစဲ တသဲသဲ သေကျေ ပျက်စီးနေခြင်း မရဏဒုက္ခကို ထိုးထွင်းသိမြင်ခြင်း ကြောင့် - ထိုယောဂါဝစရပုဂ္ဂိုလ်၏ အသိဉာဏ်၌ ဒုက္ခသစ္စာတရားသည်ပင် ထင်ရှား လာ၏။</p> <p>၅။ ထိုယောဂါဝစရပုဂ္ဂိုလ်၏ သန္တာန်ဝယ် <b>ပစ္စယတော ဥဒယဗ္ဗယဒဿန</b> + <b>ခဏတော ဥဒယဗ္ဗယဒဿန</b>ဟူသော နှစ်မျိုးသော ဥဒယဗ္ဗယဒဿနဉာဏ် အမြင် သည် ရှိ၏၊ ယင်းနှစ်မျိုးသော ဥဒယဗ္ဗယဒဿနဉာဏ်အမြင်သည် ထိုအကြောင်း တရားနှင့်တကွသော ခန္ဓာတို့၏ အပေါ်၌ မသိအောင် ဖုံးလွှမ်းထားတတ်သည့် သမ္မောဟတရားကို တဒင်္ဂအားဖြင့် ပယ်သတ်နိုင်ခြင်းကြောင့် လောကီမဂ္ဂသစ္စာ တရားသည် ထင်ရှားလာ၏။ (ဝိသုဒ္ဓိ၊၂၊၂၆၇-၂၆၈။)</p> <p>ယခုတင်ပြခဲ့သော နိရောဓသစ္စာ အဝင်အပါ သစ္စာလေးပါးတို့ကား <b>ပစ္စယတော ဥဒယဗ္ဗယဒဿနဉာဏ်</b> + <b>ခဏတော ဥဒယဗ္ဗယဒဿနဉာဏ်</b> ဟူသော နှစ်မျိုးသော ဥဒယဗ္ဗယဒဿနဉာဏ်ဖြင့် ထိုးထွင်းသိအောင် ကျင့်ရမည့်, ယင်းဥဒယဗ္ဗယဉာဏ် ဖြင့် ထိုးထွင်းသိသည့် ဝိပဿနာအခိုက် သစ္စာလေးပါး ဖြစ်သည်။</p> <p>အရိယာအဖြစ်သို့ တက်လှမ်းလိုသော ပုထုဇန် သူတော်ကောင်းသည် ဥဒယဗ္ဗယ ဉာဏ်ပိုင်းသို့ ရောက်ရှိလာသောအခါ ယင်းသစ္စာလေးပါးကို ဥဒယဗ္ဗယာနုပဿနာ ဉာဏ်ဖြင့် ထိုးထွင်းသိအောင် ကျင့်ရမည် ဖြစ်သည်။ အထက်အထက်သော မဂ်ဖိုလ်ကို အလိုရှိသော သေက္ခ (ကျင့်ဆဲ) အရိယာသူတော်ကောင်းသည်လည်း အထက်မဂ်ဖိုလ်အတွက် ဝိပဿနာ ကျင့်သုံးသောအခါ ယင်းသစ္စာလေးပါးကို သိအောင် ကျင့်ရမည်သာ ဖြစ်ပေသည်။</p> <h3>မဂ္ဂသစ္စာ</h3> <p>မဂ္ဂသစ္စာပိုင်းကို ရှေ့ပိုင်း ဂါထာနံပါတ် (၁၀)တွင် ရှင်းလင်းတင်ပြပြီးခဲ့လေပြီ။ (စာမျက်နှာ ၁၈၀-၁၈၈ - ကြည့်ပါ။)</p> <h3>နံပါတ် (၁၄) ဂါထာ</h3> <p><b>အသမ</b> = အတုမရှိသော မြတ်စွာဘုရား</p> <p>၁။ သုံးဆယ့်နှစ်ပါးသော ယောက်ျားမြတ်တို့၏ လက္ခဏာတော်ကြီး, ရှစ်ဆယ်သော လက္ခဏာတော်ငယ်တို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားတော်မူသောကြောင့် ဘုရားရှင်၏ <b>ရူပကာယတော်</b>သည် အလွန် ဆန်းကြယ်တော်မူ၏။ တူညီနိုင်သော တစ်စုံ တစ်ယောက်သော လူ နတ် ဗြဟ္မာ သတ္တဝါကား မရှိသည်သာ ဖြစ်ခဲ့၏။</p> <p>၂။ အလုံးစုံသော အခြင်းအရာအားဖြင့် ထက်ဝန်းကျင် ဖြူစင်တော်မူသော သီလဂုဏ်ကျေးဇူး အစုအပုံ, သမာဓိဂုဏ်ကျေးဇူး အစုအပုံ, ပညာဂုဏ်ကျေးဇူး အစုအပုံ, ဝိမုတ္တိ (ကိလေသာတို့မှ လွတ်မြောက်မှု = အရဟတ္တဖိုလ်) ဂုဏ်ကျေးဇူး အစုအပုံ, ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿန (ကိလေသာတို့မှ လွတ်မြောက်မှု = အရဟတ္တဖိုလ်ကို ဆင်ခြင်သော ပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ်) ဂုဏ်ကျေးဇူး အစုအပုံ ဤသို့စသော ဂုဏ်ရည် ရတနာတို့ဖြင့် ပြည့်စုံသော <b>ဓမ္မကာယတော်</b>အားဖြင့်လည်း တူညီနိုင်သည့် တစ်စုံ တစ်ယောက်သော လူ နတ် ဗြဟ္မာ သတ္တဝါကား မရှိသည်သာ ဖြစ်ခဲ့၏။</p> <p>၃။ ပါရမီကောင်းမှု အဆောက်အဦတို့၏ ကြီးမားသည့် စွမ်းအား, ကိုယ်တော်အား ဉာဏ်တော်အားတို့၏ ကြီးမားတော်မူသည့် စွမ်းအား, တန်ခိုးဣဒ္ဓိပါဒ်တို့၏ ကြီးမား တော်မူသည့် စွမ်းအား, အခြံအရံ အကျော် အစော၏ ကြီးမားတော်မူသည့် စွမ်းအား, ပညာဉာဏ်၏ ကြီးမားတော်မူသည့် စွမ်းအား - ဤစွမ်းအားတို့ကလည်း လွန်လွန် ကဲကဲ အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်တော်မူလျက်ရှိ၏။</p> <p>ထို့ကြောင့် ဘုရားရှင်နှင့် တူညီသော တစ်စုံတစ်ယောက်သော နတ် လူ ဗြဟ္မာ သတ္တဝါကား မရှိဖြစ်ခဲ့၏။ ထို့ကြောင့် ဘုရားရှင်သည် <b>အသမ</b> = အတုမရှိသော ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်တော်မူ၏။</p> <h3>နံပါတ် (၁၇) ဂါထာ</h3> <p>စက္ခုန္ဒြေ, သောတိန္ဒြေ, ဃာနိန္ဒြေ, ဇိဝှိန္ဒြေ, ကာယိန္ဒြေ, မနိန္ဒြေဟု ရဟန်းတို့ စောင့်စည်းရမည့် ဣန္ဒြေ (၆)ပါး ရှိ၏။ ထိုဣန္ဒြေ (၆)ပါး, တံခါးကြီး (၆)ပေါက်တို့မှ ကိလေသာများ မဝင်အောင် ပိတ်ဆို့ရမည် ဖြစ်၏။ မည်သို့ ပိတ်ဆို့ရမည်နည်း? သဠာယတနဝဂ္ဂသံယုတ်ပါဠိတော် ကုမ္မောပမသုတ္တန် (သံ၊၂၊၃၈၆။) တွင် ဤသို့ ဘုရားရှင်က နည်းပေးထားတော်မူ၏။</p> <p><b>ကုမ္မောဝ အင်္ဂါနိ သကေ ကပါလေ၊</b> <br> <b>သမောဒဟံ ဘိက္ခု မနောဝိတက္ကေ။<br> အနိဿိတော အညမဟေဌယာနော၊</b> <br> <b>ပရိနိဗ္ဗုတောနူပဝဒေယျ ကဉ္စိ။</b> (သံ၊၂၊၃၈၆။)</p> <p>= လိပ်သည် လက်-ခြေ-ဦးခေါင်းတည်းဟူသော မိမိအင်္ဂါတို့ကို မိမိပိုင် လိပ်ခွံ အတွင်း၌ သွတ်သွင်းထားသကဲ့သို့ ရဟန်းသည် စိတ်အကြံအစည်တို့ကို (မိမိ၏ စိတ်ကို) မိမိ၏ ကိုယ်ပိုင်ဥစ္စာ ဖြစ်သော ကမ္မဋ္ဌာန်းအာရုံတည်း ဟူသော လိပ်ခွံအတွင်း၌ ကောင်းစွာ သွတ်သွင်းထားနိုင်ပါလျှင် တဏှာဒိဋ္ဌိ အမှီ မခံရဘဲ တစ်ပါးပုဂ္ဂိုလ်ကို မထိခိုက် မညှဉ်းဆဲမူ၍ ကိလေသာ အပူမီးတို့ ချုပ်ငြိမ်းရာ၏။ တစ်စုံ တစ်ယောက်သော သူကိုမျှ မစွပ်စွဲ မပြောဆိုရာ။</p> <p>ဆိုလိုရင်းသဘောတရား -- <br> လိပ်ကလည်း မြစ်ကမ်းပါး တစ်နေရာတွင် အစာရှာထွက်လာ၏။ မြေခွေးကလည်း အလားတူပင် ယင်းမြစ်ကမ်းပါး၌ အစာရှာထွက်လာ၏။ ရင်ဆိုင်တွေ့သောအခါ လိပ်က မိမိ၏ လိပ်ခွံအတွင်းသို့ မိမိခြေလက်ဦးခေါင်း အင်္ဂါရပ်တို့ကို သွတ်သွင်းထားလိုက်၏။ မြေခွေး၏ ခဲစားဖို့ရန် အခွင့်ကို မပေးပေ။ မြေခွေးကလည်း ယင်းလိပ်ကို မညှဉ်းဆဲ မနှိပ်စက်နိုင်။</p> <p>အလားတူပင် ယောဂါဝစရ ရဟန်းတော်သည် မိမိ၏ <b>မနောဝိတက်</b> (စိတ်အကြံ) တို့ကို မိမိ၏ ကိုယ်ပိုင်ဥစ္စာဖြစ်သည့် သမထကမ္မဋ္ဌာန်း သို့မဟုတ် ဝိပဿနာ ကမ္မဋ္ဌာန်းအာရုံဟူသည့် အခွံအတွင်း၌ ကောင်းစွာ ထားနိုင်ခဲ့ပါမူ မြေခွေးနှင့်တူသည့် ကိလေသမာရ်၏ ကိုက်ခဲဖို့ရန် အခွင့်ကို မပေးသည် မည်၏၊ ကိလေသာမြေခွေး ကလည်း မညှဉ်းပန်း မနှိပ်စက်နိုင်လေရာ။ (သံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၇၃။)</p> <p>ထို့ကြောင့် ယောဂါဝစရပုဂ္ဂိုလ်သည် မိမိက သမထကမ္မဋ္ဌာန်းကို ပွားများနေဆဲ ဖြစ်လျှင် မိမိ၏ သမထကမ္မဋ္ဌာန်းအာရုံ၌, မိမိက ဝိပဿနာဘာဝနာကမ္မဋ္ဌာန်းကို ပွားများနေဆဲဖြစ်လျှင် ဝိပဿနာဘာဝနာကမ္မဋ္ဌာန်းအာရုံ၌ မိမိ၏ <b>မနောဝိတက္က</b> အမည်ရသည့် ဘာဝနာစိတ်ကို အမြဲတမ်း သွတ်သွင်းထားပါ။ ကိလေသာမြေခွေးတို့ ဝင်ရောက်ကိုက်ခဲဖို့ရန် မစွမ်းနိုင်လေရာ။ ထိုအခါ ဣန္ဒြိယသံဝရသီလကို စောင့်ထိန်း ပြီးပင် ဖြစ်လေရာ၏။</p> <p>ဘုရားရှင်သည်ကား အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ် သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်တို့ကို ရတော်မူသည့် ထိုညဉ့်ကပင် ဗောဓိပင်ခြေ မြတ်သော ပလ္လင်ဗွေထက်၌ ဝါသနာအငွေ့ဓာတ်နှင့် တကွသော ကိလေသမာရ်စစ်သည်အပေါင်းကို အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်သန်လျက်ဖြင့် အကြွင်းမဲ့ ပယ်သတ်တော်မူပြီးသည့် အဖြစ်ကြောင့် ဣန္ဒြေ (၆)ပါးတို့မှ ကိလေသာ မြေခွေးတို့ မဝင်ရောက်နိုင်အောင် လုံခြုံစွာ စောင့်စည်းပြီး ဖြစ်တော်မူပေသည်။</p> <p><b>နူပဝဒေယျ ကဉ္စိ</b> = မည်သူ့ကိုမျှ မစွပ်စွဲရာ</p> <p>အခြားမည်သည့်ပုဂ္ဂိုလ်ကိုမဆို သီလဝိပတ္တိ = သီလပျက်စီးခြင်းဖြင့် လည်းကောင်း, အာစာရဝိပတ္တိ = ကျင့်ဝတ် အာစာရ၏ ပျက်စီးခြင်းဖြင့် လည်းကောင်း, မိမိကိုယ်ကို ချီးမြှောက်လိုခြင်းဖြင့် လည်းကောင်း, သူတစ်ပါးကို ကဲ့ရဲ့ရှုတ်ချလိုခြင်းဖြင့် လည်း ကောင်း မစွပ်စွဲရာ။ အကယ်စင်စစ်အားဖြင့် မိမိ၏ သန္တာန်၌ ငါးမျိုးသော တရား တို့ကို ရှေးရှုတည်စေပြီးမှ --</p> <p>၁။ <b>ကာလေန ဝက္ခာမိ</b> = ပြောသင့်သော အချိန်အခါ၌သာ ပြောဆိုအံ့၊ <br> <b>နော အကာလေန</b> = မပြောသင့်သောအချိန်အခါ၌ မပြောဆိုအံ့၊</p> <p>၂။ <b>ဘူတေန ဝက္ခာမိ</b> = အမှန်စကားဖြင့်သာ ပြောဆိုအံ့၊ <br> <b>နော အဘူတေန</b> = မမှန်စကားဖြင့် မပြောဆိုအံ့၊</p> <p>၃။ <b>သဏှေန ဝက္ခာမိ</b> = သိမ်မွေ့သော စကားဖြင့် ပြောဆိုအံ့၊ <br> <b>နော ဖရုသေန</b> = ကြမ်းတမ်းသော စကားဖြင့် မပြောဆိုအံ့၊</p> <p>၄။ <b>အတ္ထသံဟိတေန ဝက္ခာမိ</b> = အကျိုးစီးပွားနှင့် ယှဉ်သည့် စကားဖြင့်သာ ပြောဆိုအံ့၊<br> <b>နော အနတ္ထသံဟိတေန</b> = အကျိုးစီးပွားနှင့် မယှဉ်သည့် စကားဖြင့် မပြောဆိုအံ့၊</p> <p>၅။ <b>မေတ္တစိတ္တော ဝက္ခာမိ</b> = မေတ္တာစိတ်ရှိလျက် ပြောဆိုအံ့၊<br> <b>နော ဒေါသန္တရော</b> = ဒေါသစိတ်ဖြင့် မပြောဆိုအံ့ --</p> <p>ဤသို့လျှင် ထိုမှာဘက်ကမ်းသို့ ရောက်အောင် ပို့ဆောင်တတ်သော ဖောင်နှင့် သဘာဝချင်း တူညီသော သဘောတရား၌ ရပ်တည်နေသော စိတ်ဓာတ်ဖြင့်သာလျှင် သာသနာတော်၌ နေထိုင်ပါ။ (သံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၇၃-၇၄။)</p> <h3>နံပါတ် (၁၉) ဂါထာ</h3> <p><b>ယမကပါဋိဟာရိယ</b> = ရေ မီး အစုံစုံ တန်ခိုးပြာဋိဟာ<br> <b>ကဏ္ဍမ္ဗ</b> = ကဏ္ဍ + အမ္ဗ = ကဏ္ဍ အမည်ရှိသော ဥယျာဉ်မှူး + ကြဲချ စိုက်ပျိုး အပ်သော သရက်ပင်။</p> <p>ကောသလမင်းကြီး၏ ဥယျာဉ်မှူးကား ကဏ္ဍ အမည် ရှိလေသည်။ ထိုဥယျာဉ်မှူး မောင်ကဏ္ဍက အနံ့ အရသာနှင့် ပြည့်စုံသော ရွက်ပုံးသီး သရက်သီး တစ်လုံးကို ရရှိသောအခါ ထိုသရက်သီးကို ဘုရားရှင်အား ဆက်ကပ် လှူဒါန်းပူဇော်လေသည်။ အရှင်အာနန္ဒာ မထေရ်မြတ်က ယင်း သရက်သီးကို အဖျော်ပြုလုပ်ကာ ဘုရားရှင်အား ဆက်ကပ်တော်မူလေသည်။</p> <p>ထို ဥယျာဉ်မှူး မောင်ကဏ္ဍအား ထိုသရက်စေ့ကို ဘုရားရှင်က အဖျော်ယမကာကို ဘုဉ်းပေးတော်မူရာ လမ်းခုလတ် တစ်နေရာမှာပင် ကြဲချ စိုက်ပျိုးစေလေသည်။ တစ်ခဏချင်းအတွင်းမှာပင် အတောင် (၅၀)ခန့် မြင့်၍ သရက်ကိုင်း တစ်ကိုင်း တစ်ကိုင်းတွင် အတောင် (၅၀)ခန့် ရှည်သော အကိုင်းအခက် အရွက် အသီးတို့ဖြင့် ပြည့်နှက်နေသော သရက်ဖြူပင်ကြီး ဖြစ်လာလေသည်။</p> <p>ထို<b>ကဏ္ဍမ္ဗ</b> သရက်ဖြူပင်ရင်းကို အခြေခံကာ ဘုရားရှင်သည် <b>ယမကပါဋိဟာရိယ</b> (ရေမီးအစုံအစုံ တန်ခိုးပြာဋိဟာ)ကို ပြတော်မူလေသည်။ ရှေးဦးစွာ အလွန်ကြီးမား သော ရတနာစင်္ကြံတော်ကြီးကို ကောင်းကင်တွင် ဖန်ဆင်းတော်မူလိုက်၏။ အဘိညာဏ်စတုတ္ထဈာန်ဖြင့် ကောင်းကင်သို့ ပျံတက်တော်မူ၏။ မီးအလျှံ ထွက်ဖို့ရန် တေဇောကသိုဏ်းလျှင် အာရုံရှိသော <b>တေဇောကသိဏ ဈာန်သမာပတ်</b>ကို ဝင်စား တော်မူရ၍ ရေအယဉ် တသွင်သွင် စီးထွက်ဖို့ရန် အာပေါကသိုဏ်းလျှင် အာရုံရှိသော <b>အာပေါကသိဏဈာန်သမာပတ်</b>ကို ဝင်စားတော်မူကာ ရေမီးအစုံအစုံ တန်ခိုးပြာဋိဟာ ကို ပြတော်မူလေသည်။ အဘိညာဏ်ဝင်စားမှုစွမ်းအားက အလွန်လျင်မြန်သော ကြောင့် ရေနှင့် မီးတို့သည် အစုံလိုက် အစုံလိုက် ပြိုင်တူ ထွက်နေသည်ဟု ဖူးမြင် ရသူတို့၏ စိတ်တွင် တွေ့မြင်နေရပေသည်။</p> <p>(၁) အထက်ပိုင်း ကိုယ်တော်မှ မီးအလျှံများ တဖွားဖွား ထွက်၍ အောက်ပိုင်း ကိုယ်တော်မှ ရေအယဉ် တသွင်သွင် စီးလျက်ရှိ၏။ တစ်ဖန် အောက်ပိုင်း ကိုယ်တော်မှ မီးအလျှံများ တဖွားဖွား ထွက်၍ အထက်ပိုင်း ကိုယ်တော်မှ ရေအယဉ် တသွင်သွင် စီးလျက်ရှိ၏။<br> (၂) ရှေ့ဖြစ်သော ရူပကာယတော်မှ မီးအလျှံ၊ နောက်ဖြစ်သော ရူပကာယတော်မှ ရေအယဉ်။ တစ်ဖန် နောက်ဖြစ်သော ရူပကာယတော်မှ မီးအလျှံ၊ ရှေ့ဖြစ်သော ရူပကာယတော်မှ ရေအယဉ်။<br> (၃) လက်ျာမျက်လုံးတော်မှ မီးအလျှံ၊ လက်ဝဲမျက်လုံးတော်မှ ရေအယဉ်။<br> တစ်ဖန် လက်ဝဲမျက်လုံးတော်မှ မီးအလျှံ၊ လက်ျာမျက်လုံးတော်မှ ရေအယဉ်။<br> (၄) လက်ျာနားတွင်းတော်မှ မီးအလျှံ၊ လက်ဝဲနားတွင်းတော်မှ ရေအယဉ်၊<br> တစ်ဖန် လက်ဝဲနားတွင်းတော်မှ မီးအလျှံ၊လက်ျာနားတွင်းတော်မှ ရေအယဉ်။<br> (၅) လက်ျာနှာခေါင်းပေါက်တော်မှ မီးအလျှံ၊ လက်ဝဲနှာခေါင်းပေါက်တော်မှ ရေအယဉ်။ တစ်ဖန် လက်ဝဲနှာခေါင်းပေါက်တော်မှ မီးအလျှံ၊ လက်ျာ နှာခေါင်းပေါက် တော်မှ ရေအယဉ်။<br> (၆) လက်ျာပခုံးတော်မှ မီးအလျှံ၊ လက်ဝဲပခုံးတော်မှ ရေအယဉ်။<br> တစ်ဖန် လက်ဝဲပခုံးတော်မှ မီးအလျှံ၊ လက်ျာပခုံးတော်မှ ရေအယဉ်။<br> (၇) လက်ျာလက်တော်မှ မီးအလျှံ၊ လက်ဝဲလက်တော်မှ ရေအယဉ်။<br> တစ်ဖန် လက်ဝဲလက်တော်မှ မီးအလျှံ၊ လက်ျာလက်တော်မှ ရေအယဉ်။<br> (၈) လက်ျာနံပါးတော်မှ မီးအလျှံ၊ လက်ဝဲနံပါးတော်မှ ရေအယဉ်။<br> တစ်ဖန် လက်ဝဲနံပါးတော်မှ မီးအလျှံ၊ လက်ျာနံပါးတော်မှ ရေအယဉ်။<br> (၉) လက်ျာခြေတော်မှ မီးအလျှံ၊ လက်ဝဲခြေတော်မှ ရေအယဉ်။<br> တစ်ဖန် လက်ဝဲခြေတော်မှ မီးအလျှံ၊ လက်ျာခြေတော်မှ ရေအယဉ်။<br> (၁၀) လက်ချောင်းတော် ခြေချောင်းတော် ဆယ်ဆူ ဆယ်ဆူတို့၏ အကြား အကြားမှ မီးအလျှံ၊ လက်ချောင်းတော် ခြေချောင်းတော် ဆယ်ဆူ ဆယ်ဆူတို့မှ ရေအယဉ်။ တစ်ဖန် လက်ချောင်းတော် ခြေချောင်းတော် ဆယ်ဆူ ဆယ်ဆူတို့မှ မီးအလျှံ၊ လက်ချောင်းတော် ခြေချောင်းတော် ဆယ်ဆူ ဆယ်ဆူတို့၏ အကြားအကြားမှ ရေအယဉ်။<br> (၁၁) တစ်ခုတစ်ခုသော မွေးညင်းတွင်းတော်မှ မီးအလျှံ၊ အခြား တစ်ခုတစ်ခုသော မွေးညင်းတွင်းတော်မှ ရေအယဉ်။<br> (၁၂) တစ်ဆူတစ်ဆူသော မွေးညင်းတော်မှ မီးအလျှံ၊ အခြား တစ်ဆူတစ်ဆူသော မွေးညင်းတော်မှ ရေအယဉ် ---</p> <p>တသွင်သွင် ပြောင်းလဲကာ ဖူးလိုက်တိုင်း အဆင်ကွဲသဖြင့် အံ့အဲ၍မဝ ချီးပ၍မကုန် ရောင်ခြည်တော် ခြောက်ပုံတို့နှင့်တကွ အစုံအစုံသော ရေမီး အစုံအစုံ တန်ခိုး ပြာဋိဟာကို ပြတော်မူလေသည်။</p> <h3>ဣဒ္ဓိ (၁၀) မျိုး</h3> <p>၁။ <b>အဓိဋ္ဌာနာ ဣဒ္ဓိ</b>, <br> ၂။ <b>ဝိကုဗ္ဗနာ ဣဒ္ဓိ</b>, <br> ၃။ <b>မနောမယာ ဣဒ္ဓိ</b>, <br> ၄။ <b>ဉာဏဝိပ္ဖာရာ ဣဒ္ဓိ</b>, <br> ၅။ <b>သမာဓိဝိပ္ဖာရာ ဣဒ္ဓိ</b>, <br> ၆။ <b>အရိယာ ဣဒ္ဓိ</b>, <br> ၇။ <b>ကမ္မဝိပါကဇာ ဣဒ္ဓိ</b>, <br> ၈။ <b>ပုညဝတော ဣဒ္ဓိ</b>, <br> ၉။ <b>ဝိဇ္ဇာမယာ ဣဒ္ဓိ</b>, <br> ၁၀။ <b>တတ္ထ တတ္ထ သမ္မာပယောဂပစ္စယာ ဣဇ္ဈနဋ္ဌေန ဣဒ္ဓိ</b><br> ဟု ဣဒ္ဓိ (၁၀)မျိုး ရှိ၏။ (ဝိသုဒ္ဓိ၊၂၊၇။)</p> <p>၁။ <b>အဓိဋ္ဌာနာ ဣဒ္ဓိ</b> = တစ်ယောက်တည်းဖြစ်လျက် အများဖြစ်အောင် အရာ အထောင် အသိန်းဖြစ်အောင် အဘိညာဏ်ရပုဂ္ဂိုလ်၏ အဓိဋ္ဌာန်ပြုကာ ဖန်ဆင်း နိုင်သော တန်ခိုးဣဒ္ဓိသည် <b>အဓိဋ္ဌာနာ ဣဒ္ဓိ</b> မည်၏။</p> <p>၂။ <b>ဝိကုဗ္ဗနာ ဣဒ္ဓိ</b> = အဘိညာဏ်ရပုဂ္ဂိုလ်၏ မိမိ၏ ပင်ကိုပကတိ ရုပ်အဆင်းကို စွန့်ကာ နဂါးရုပ် ဆင်ရုပ် စသည့် ရုပ်အဆင်းသဏ္ဌာန် ပြောင်းလဲသည်၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော အထူးထူး အထွေထွေ ရုပ်ပုံသဏ္ဌာန် ဖန်ဆင်းတတ်သော တန်ခိုးဣဒ္ဓိသည် <b>ဝိကုဗ္ဗနာ ဣဒ္ဓိ</b> မည်၏။</p> <p>၃။ <b>မနောမယာ ဣဒ္ဓိ</b> = အဘိညာဏ်ရပုဂ္ဂိုလ်၏ ဤ မိမိ၏ ကရဇကာယမှ အခြားတစ်ပါးသော အဘိညာဏ်စိတ်ဖြင့် ဖန်ဆင်းလိုက်သည့် မိမိနှင့် ပုံတူ အခြား တစ်ပါးသော တန်ခိုးဖြင့် ပြီးသော ဣဒ္ဓိမယကာယကို ဖန်ဆင်းနိုင်သော တန်ခိုးဣဒ္ဓိ သည် <b>မနောမယာ ဣဒ္ဓိ</b> မည်၏။</p> <p>၄။ <b>ဉာဏဝိပ္ဖါရာ ဣဒ္ဓိ</b> = အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်သို့ မဆိုက်ရောက်မီ အရဟတ္တမဂ်၏ ရှေး ဝိပဿနာခဏ၌လည်းကောင်း သို့မဟုတ် နောက်ဆုံးဘဝ ပဋိသန္ဓေခဏမှ ရှေး၌ လည်းကောင်း, ခန္ဓပရိနိဗ္ဗာန်တိုင်အောင်သော နောက်ကာလ၌လည်းကောင်း, ထို အရဟတ္တမဂ်ဖြစ်သော ခဏ၌လည်းကောင်း နေ၏ထွက်ရာ အရပ်၌ ထက်ဝန်းကျင် မှလျှင် အလင်းရောင်ကို ပြုခြင်းငှာ စွမ်းနိုင်သည်၏ အဖြစ်ကဲ့သို့ အရဟတ္တမဂ် ဉာဏ်၏ အာနုဘော်ကြောင့် ပြီးသော အချင်းခပ်သိမ်း ပယ်အပ်သည်ကို ပယ်ခြင်း, ပွားစေအပ်သည်ကို ပွားစေခြင်း၏ ထက်ဝန်းကျင် ပြည့်စုံခြင်းဟု ဆိုအပ်သော အထူးသည် <b>ဉာဏဝိပ္ဖါရာ ဣဒ္ဓိ</b> (အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်၏ အရှိန်အဟုန်ရှိသော တန်ခိုးဣဒ္ဓိ) မည်၏။ သင်္ခါရတရားတို့ကို အနိစ္စဟု (ဒုက္ခဟု, အနတ္တဟု) အဖန် တလဲလဲ ရှုသော အလွန်အားကောင်းသော အနိစ္စာနုပဿနာ (ဒုက္ခာနုပဿနာ, အနတ္တာနုပဿနာ)ဖြင့် နိစ္စသညာ (သုခသညာ, အတ္တသညာ)ကို ပယ်ခြင်းကိစ္စ သည် ပြီးစီးပြည့်စုံ၏။ ဤကား <b>ဉာဏဝိပ္ဖါရာ ဣဒ္ဓိ</b>တည်း။ပ။ အရဟတ္တမဂ်ကြောင့် ကိလေသာအားလုံးတို့ကို ပယ်ခြင်းသည် ပြီးစီး ပြည့်စုံ၏။ ဤကား <b>ဉာဏဝိပ္ဖါရာ ဣဒ္ဓိ</b>တည်း။</p> <p>၅။ <b>သမာဓိဝိပ္ဖါရာ ဣဒ္ဓိ</b> = ပထမဈာန်အစရှိသော သမာဓိမှ ရှေးဥပစာရ ခဏ၌လည်းကောင်း, ယင်းသမာပတ်မှ အထ နောက်ကာလ၌လည်းကောင်း, ထို သမာပတ်ကို ဝင်စားဆဲခဏ၌လည်းကောင်း ထိုထိုဈာန်၌ သမာဓိတန်ခိုးကြောင့် ဖြစ်သော နီဝရဏကို ပယ်ခွာခြင်း စသော အထူးသည် <b>သမာဓိဝိပ္ဖါရာ ဣဒ္ဓိ</b> = သမာဓိ၏ပျံ့ခြင်း အရှိန်အဟုန်၏ ဖြစ်ခြင်းရှိသော တန်ခိုးဣဒ္ဓိ မည်၏။</p> <p>ပထမဈာန်ဖြင့် နီဝရဏကို ပယ်ခြင်းကိစ္စ, ဒုတိယဈာန်ဖြင့် ဝိတက် ဝိစာရကို, တတိယဈာန်ဖြင့် ပီတိကို, စတုတ္ထဈာန်ဖြင့် သုခကို, အာကာသာနဉ္စာယတနဈာန် သမာပတ်ဖြင့် ရူပသညာကို, ဝိညာဏဉ္စာယတနဈာန် သမာပတ်ဖြင့် အာကာသာနဉ္စာ ယတနသညာကို, အာကိဉ္စညာယတန ဈာန်သမာပတ်ဖြင့် ဝိညာဏဉ္စာယတန သညာကို, နေဝသညာနာသညာယတနဈာန်သမာပတ်ဖြင့် အာကိဉ္စညာယတန သညာကို ပယ်ခြင်း ကိစ္စသည် ပြီးစီးပြည့်စုံ၏။ ဤကား <b>သမာဓိဝိပ္ဖါရာ ဣဒ္ဓိ</b> = သမာဓိ၏ပျံ့ခြင်း အရှိန်- = အဟုန်၏ ဖြစ်ခြင်းရှိသော တန်ခိုးဣဒ္ဓိ မည်၏။</p> <p>၆။ <b>အရိယာ ဣဒ္ဓိ</b> = ရွံရှာစက်ဆုပ်ဖွယ်(ပဋိက္ကူလ) သဘောရှိသော အာရုံစသည်တို့၌ အပ္ပဋိက္ကူလသညီ (မစက်ဆုပ်ဖွယ် အမှတ်သညာရှိသည်) ဖြစ်၍နေခြင်း အစရှိသည်ကား <b>အရိယာ ဣဒ္ဓိ</b> = အရိယာတို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော တန်ခိုး ဣဒ္ဓိ မည်၏။</p> <p>၇။ <b>ကမ္မဝိပါကဇာ ဣဒ္ဓိ</b> = အမှတ်မဲ့သော ကံ၏ အကျိုးကြောင့်ဖြစ်သော တန်ခိုးဣဒ္ဓိ။</p> <p>၈။ <b>ပုညဝတော ဣဒ္ဓိ</b> = လွန်ကဲသော ဘုန်းကံရှိသောသူ၏ တန်ခိုးဣဒ္ဓိ။</p> <p>၉။ <b>ဝိဇ္ဇာမယာ ဣဒ္ဓိ</b> = ဝိဇ္ဇာဓိုရ်တို့၏ ကောင်းကင်၌ သွားလာနိုင်ခြင်း စသော တန်ခိုးဣဒ္ဓိ။</p> <p>၁၀။ <b>တတ္ထ တတ္ထ သမ္မာပယောဂပစ္စယာ ဣဇ္ဈနဋ္ဌေန ဣဒ္ဓိ</b> = ထိုထိုကိစ္စ၌ အသင့်, ဥပါယ, ဉာယအားဖြင့် အားထုတ်ခြင်းဟူသော အကြောင်းကြောင့် ပြီးစီး ပြည့်စုံသော သဘောကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော တန်ခိုးဣဒ္ဓိ။ အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်ကြောင့် ဝါသနာအငွေ့ဓာတ်နှင့် တကွ ကိလေသာ အားလုံးတို့ကို ပယ်ရှားခြင်းသဘော တရား၏ ပြီးပြည့်စုံလာ၏။ -- ဤသို့ စသည့် တန်ခိုးဣဒ္ဓိတို့တည်း။</p> <p>ဤ ဣဒ္ဓိ (၁၀)ပါးတို့တွင် အမှတ် (၉) ဖြစ်သည့် “<b>ဝိဇ္ဇာမယာ ဣဒ္ဓိ</b>”က လွဲလျှင် ကျန်ဣဒ္ဓိတို့ကား ဘုရားရှင်၏ သန္တာန်တော်၌ ပြည့်စုံလျက်ပင် ရှိပေသည်။ အမှတ် (၉) ဣဒ္ဓိကိုကား ဘုရားရှင် အသုံးမပြုသောကြောင့်တည်း။</p> <p>(ဤ ဣဒ္ဓိ (၁၀)ပါး အကျယ်ကို ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂအဋ္ဌကထာ (ဝိသုဒ္ဓိ၊၂၊၆-၁၂)၌ ကြည့်ပါ။)</p> ddigatohazaxolbnk6mlt3m0zwhx7bl မင်္ဂလသုတ်-၁/၉၇ 0 6224 21858 2026-04-13T02:33:25Z Tejinda 173 "{{header | title = မင်္ဂလသုတ်-၁/၉၇ | author = ဖားအောက်တောရဆရာတော် | override_author = | editor = | translator = | contribuor = | override_contributor = | section = '''စာစစ်ရန် လိုအပ်သည်''' | previous = ဖားအောက်တောရ ဝ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 21858 wikitext text/x-wiki {{header | title = မင်္ဂလသုတ်-၁/၉၇ | author = ဖားအောက်တောရဆရာတော် | override_author = | editor = | translator = | contribuor = | override_contributor = | section = '''စာစစ်ရန် လိုအပ်သည်''' | previous = [[ဖားအောက်တောရ ဝတ်ရွတ်စဉ်]] | previous2 = | next = [[မင်္ဂလသုတ်-၂/၉၇]] | next2 = | year = | notes = | edition = | categories = ဖားအောက်တောရ | shortcut = | portal = }} <p>မင်္ဂလသုတ္တန်ဟောစဉ်</p> <h3>မင်္ဂလသုတ္တန် (၁)</h3> <p>နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။</p> <p>၁၃၅၆-ခုနှစ်၊ တန်ခူးလဆန်း (၁၁)ရက်နေ့ပေါ့နော်။ (၁၁)ရက်နေ့ညက နေစပြီးတော့ အတာကူးတဲ့ သင်္ကြန်ကို အခြေခံပြီးတော့ ဒီနှစ်မှာ မင်္ဂလာရှိတဲ့ သင်္ကြန်ကို ရည်မျှော်ပြီးတော့ မင်္ဂလာတရား ဟောကြားဖို့ ရည်ရွယ်ထားပါတယ်။</p> <p>ဒီမင်္ဂလသုတ္တန်ကို ဘုန်းကြီးတစ်ချိန်က ဟောခဲ့ဖူးပါတယ်။ သို့သော်လည်း တရားခွေတွေက ပျက်သွားပြီဖြစ်တဲ့အတွက် ပြန်ဟောပေးဖို့ရန် လျှောက်ထားတောင်းပန်နေသည်မှာ အချိန်တော်တော်ကြာညောင်းနေပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ သို့သော်လည်း အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် မဟောခဲ့ရဘူး။ ဒီနေ့တော့ ဒီမင်္ဂလသုတ္တန်ကို ပြန်ပြီးတော့ ဟောပေးမယ်လို့ ရည်ရွယ်ထားပါတယ်နော်။ ဒီတော့ ဒီမင်္ဂလသုတ္တန်ကို ဘုရားရှင်ကိုယ်တော်တိုင် ဟောကြားသွားတော်မူသည့်အတွက် ဒေသကဖြစ်တော်မူသော ဘုရားရှင်အား ရှေးဦးစွာ ပူဇော်ကန်တော့ကြရအောင်နော်။</p> <p><b>မုနိန္ဒက္ကော ယေကော ဒယုဒယရုဏော ဉာဏဝိတ္ထိဏ္ဏဗိမ္ဗော၊</b><br> <b>ဝိနေယျပ္ပါဏောဃံ ကမလကထိတံ ဓမ္မရံသီဝရေဟိ။</b><br> <b>သုဗောဓေသိ သုဒ္ဓေ တိဘဝကုဟရေ ဗျာပိတက္ကိတ္တိနဉ္စ၊</b><br> <b>တိလောကေကစ္စက္ခုံ ဒုခမသဟနံ တံ မဟေသိံ နာမာမိ။</b></p> <p><b>ဒယုဒယရုဏော</b> = မဟာကရုဏာတော်သမာပတ်တည်းဟူသော တက်သစ်စ နေအရုဏ်လည်း ရှိတော်မူထသော။ <b>ဉာဏဝိတ္ထိဏ္ဏဗိမ္ဗော</b> = သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်မြတ်တည်းဟူသော ကျယ်ပြန့်သော စက်ဝန်းတော်လည်း ရှိတော်မူထသော။ <b>ဧကော</b> = သောင်းလောကဓာတ် တစ်ခွင်ဝယ် တုဖက်မပြူ တစ်ဆူတည်းသာ ပွင့်ထွန်းပေါ်ပေါက်၍ လာတော်မူပေသော။ <b>ယောမုနိန္ဒက္ကော</b> = အကြင်ဘုရားတည်းဟူသော နေမင်းသည်။ <b>သုဒ္ဓေ</b> = သန့်ရှင်းဖြူစင် အေးမြကြည်လင်လှပေသော။ <b>တိဘဝကုဟရေ</b> = ကာမ ရူပ အရူပတည်းဟူသော ဘဝသုံးထပ် ဘုံသုံးရပ် ကြာအိုင်၌။ <b>နိပ္ဖတ္တံ</b> = ပါရမီကံ စီမံလှုံ့ဆော်သဖြင့် အသစ်ဖြစ်ထွန်းပေါ်ပေါက်၍ နေပေသော။ <b>ကမလကထိတံ</b> = ကြာဟူ၍ ခေါ်ဆိုသမုတ်အပ်သော။ <b>ဝိနေယျပ္ပါဏောဃံ</b> = ကျွတ်ထိုက်သသူ နတ်လူဗြဟ္မာ ဝေနေယျကြာ သတ္တဝါအပေါင်းကို။ <b>ဓမ္မရံသီဝရေဟိ</b> = မဂ်ပေါက်ဖိုလ်ဝင် နိဗ္ဗာန်ကို မြင်သိစေတတ်သည့် သူတော်ကောင်း တရားတည်းဟူသော မြတ်သောဒေသနာတော် ရောင်ခြည်တော်တို့ဖြင့်။ <b>သုဗောဓေသိ</b> = သစ္စာလေးရပ် တရားမြတ်ကို ထွင်းဖောက်သိမြင်စေလျက် ကောင်းစွာ ပွင့်စေတော်မူခဲ့လေပြီ။ <b>ဗျာပိတက္ကိတ္တိနဉ္စ</b> = သောင်းလောကဓာတ် တစ်ခွင်ဝယ် သူမတူသော သီလ သမာဓိ ပညာဂုဏ်သကက်ကြောင့် ဗြဟ္မာ့ဘုံတိုင် ပျံ့လှိုင်ကျော်ကြား ထင်ရှားတော်မူပေထသော။ <b>တိလောကေကစ္စက္ခုံ</b> = လူနတ်ဗြဟ္မာ သုံးဘုံသူတို့၏ တစ်လုံးတည်းသော မျက်စိသဖွယ် ဖြစ်တော်မူပေထသော။ <b>ဒုခမသဟနံ</b> = မဟာပထဝီမြေကြီးနှင့်တူစွာ သည်းခံနိုင်ခဲသောအရာကို သည်းခံတော်မူပေတတ်ထသော။ <b>မဟေသိံ</b> = သီလက္ခန္ဓ၊ သမာဓိက္ခန္ဓ၊ ပညာက္ခန္ဓ၊ ဝိမုတ္တိက္ခန္ဓ၊ ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနက္ခန္ဓတည်းဟူသော ဂုဏ်ကျေးဇူးအထူးကို ဆည်းပူးရှာမှီး လေ့ကျက်တော်မူပြီးသော။ <b>တံ မုနိဒတံ</b> = ထိုဘုရားတည်းဟူသော နေမင်းကို။ <b>အဟံ</b> = တရားဟော တရားနာဟု ခေါ်ဆိုသမုတ်အပ်သော တပည့်တော်သည်။ <b>နာမာမိ</b> = ကာယဝစီ မနောချီလျက် သုံးလီစေတနာ သုံးဖြာဒွါရ ပဏာမဖြင့် သဒ္ဓါရိုကျိုး မာန်စွယ်ချိုးလျက် ရှိခိုးဦးညွတ်ပါ၏ မြတ်စွာဘုရား မြတ်စွာဘုရား။ (သာဓု သာဓု သာဓု)</p> <p>မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးပြီးတဲ့နောက် ဘုန်းကြီးတို့ မြတ်စွာဘုရားဟောတဲ့ တရားလေးတွေအကြောင်း နိဒါန်းပျိုးရင်းဖြစ်ပေါ့။ ရတနသုတ်တော်မှာ လာရှိတဲ့ နွေလဖွဲ့ဂါထာလေးတစ်ခုဖြင့် တရားနိဒါန်း အစပျိုးကြရအောင်နော်။</p> <p><b>ဝနပ္ပဂုမ္ပေ ယထ ဖုဿိတဂ္ဂေ၊</b><br> <b>ဂိမှာနမာသေ ပဌမသ္မိံ ဂိမှေ။</b><br> <b>တထူပမံ ဓမ္မဝရံ အဒေသယိ၊</b><br> <b>နိဗ္ဗာနဂါမိံ ပရမံ ဟိတာယ။</b><br> <b>ဣဒမ္ပိ ဗုဒ္ဓေ ရတနံ ပဏီတံ၊</b><br> <b>ဧတေန သစ္စေန သုဝတ္ထိ ဟောဟု။</b></p> <p><b>ဂိမှာနံ</b> = နွေလတို့၏၊ <b>ပဌမသ္မိံ ဂိမှေ</b> = ရှေးဦးအစ နွေလဖြစ်သော။ <b>မာသေ</b> = စိတြမာသ တန်ခူးလ၌။ စာလို ပါဠိလိုတော့ စိတြမာသလို့ ခေါ်ပါတယ်။ မြန်မာလိုတော့ ဒီစိတြမာသကို လွယ်ကူအောင် တန်ခူးလ ဆိုပြီးတော့ ဘာသာပြန်ပါတယ်။ သို့သော် အတိအကျ ပြောရရင်တော့ တပေါင်းလပြည့်ကျော်တစ်ရက်ကနေပြီးတော့ တန်ခူးလပြည့်အတွင်းကို စိတြမာသလို့ ခေါ်ပါတယ်။ အဲဒီစိတြမာသလို့ ပါဠိလိုခေါ်ထားတဲ့ ဒီလအတွင်းမှာ ဘာဖြစ်လဲ? <b>ဂိမှာနံ</b> = နွေလတို့၏၊ <b>ပဌမသ္မိံ ဂိမှေ</b> = ရှေးဦးအစ နွေလဖြစ်သော။ <b>မာသေ</b> = စိတြမာသ တန်ခူးလ၌။ <b>ဖုဿိတဂ္ဂေ</b> = ပင်လုံးကျွတ်ပွင့်သော ခက်ဖျားစုံရှိသော။ <b>ဝနပ္ပဂုမ္ဗေ</b> = တောအုပ်၌။ <b>သသီရိကောယထာ</b> = အသရေရှိလှဘိသကဲ့သို့။ <b>တထူပမံ</b> = အနက်သဒ္ဒါ ပန်းစုံစွာဖြင့် ဝေဆာ ပြန့်ပြော ထိုတောအုပ်လျှင် ပုံပမာရှိသော။ <b>နိဗ္ဗာနဂါမိံ</b> = အငြိမ်းဓာတ်မှန် မြတ်နိဗ္ဗာန်သို့ ဧကန်ထုတ်ချောက်ရောက်ခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော။ <b>ဓမ္မဝရံ</b> = သုံးပုံပိဋကတ် တရားမြတ်ဒေသနာတော်ကို။ <b>ပရမံ ဟိတာယ</b> = လူနတ်ဗြဟ္မာ သတ္တဝါတို့၏ နိဗ္ဗာနဓာတ်တည်းဟူသော အမြတ်ဆုံး အကျိုး စီးပွားချမ်းသာအလို့ငှာ။ <b>အဒေသယိ</b> = ကရုဏာရှေ့သွား မေတ္တာထား၍ ဟောကြားတော်မူအပ်ခဲ့လေပြီ။ <b>ဗုဒ္ဓေ</b> = သုံးလောကထွဋ်ထား ရှင်တော်မြတ်ဘုရား၌။ <b>ဣဒမ္ပိ ရတနံ</b> = ဤမြတ်နိုးဖွယ်ရာ ရတနာအဖြစ် သိသာဖွယ်အကြောင်း နှစ်သက်ဖွယ် ဂုဏ်တော်အပေါင်းသည်လည်း။ <b>ပဏီတံ</b> = ထူးမြတ်တော်မူလှပါပေ၏၊ <b>ဧတေန သစ္စေန</b> = ဝစီမင်္ဂလာ ဤသစ္စာ စကားကြောင့်။ (<b>တေ တုမှာကံ</b> = တရားနာပရိသတ် သင်သူတော်ကောင်းတို့အား။) <b>ပါဏီနံ</b> = အပေါင်းများစွာသတ္တဝါတို့အား။ <b>သုဝတ္ထိ</b> = ဘေးရန်ကုန်ကင်း ချမ်းသာအေးမြခြင်းသည်။ <b>ဟောတု</b> = မုချမသွေ ဖြစ်ပါစေသတည်း။</p> <p>တပေါင်းလပြည့်ကျော်တစ်ရက်မှ တန်ခူးလပြည့်အတွင်း အထူးသဖြင့်တော့ အိန္ဒိယတိုင်းနိုင်ငံရဲ့ ရာသီဥတု အခြေအနေကို လှမ်းမျှော်ကြည့်လိုက်တော့ ပူပြင်းတဲ့ရာသီစတဲ့ အချိန်ဖြစ်ပါတယ်။ မေလစတဲ့ ခေါင်ဆုံးလမှာ ဘာဖြစ်လာသလဲ? တောအုပ်ကြီးတစ်ခုကို လှမ်းပြီးကြည့်လိုက်မယ် ဆိုလို့ရှိရင် ပင်လုံးကျွတ်ပွင့်နေကြတယ်။ ယခုအခါမှာ ဘုန်းကြီးတို့ တောလမ်းသွားတဲ့ အချိန်အခါမှာလည်း တချို့တချို့ အပင်တွေ ပင်လုံးကျွတ်ပွင့်နေတာ တွေ့ရပါတယ်။ အရွက်တွေအားလုံးကြွေပြီးတော့ ရိုးတံလေးတွေ ကျန်တဲ့အချိန်အခါမှာ အပွင့်တွေ တစ်ပင်လုံး ဖုံးအုပ်ပြီးတော့ ထွက်လာတယ်။ အဲဒီလို ပင်လုံးကျွတ်ပွင့်နေတဲ့ သစ်ပင်တွေ စုပေါင်းပြီးနေတဲ့ တောအုပ်ကြီးတစ်ခုကို လှမ်းမျှော်ကြည့်လိုက်မယ်ဆိုရင် ကျက်သရေမင်္ဂလာအပေါင်းနဲ့ ပြည့်စုံနေသလိုပဲ။ အလားတူပဲ ဘုရားရှင်ရဲ့ ပိဋကတ်သုံးပုံလို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ တောအုပ်ကြီးကို လှမ်းမျှော်ပြီး ကြည့်လိုက်မယ် ဆိုလို့ရှိရင်လည်း ထိုတောအုပ်ကြီးထဲမှာ အနက်သဒ္ဒါလို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ ပန်းတွေက ဝေဝေဆာဆာနဲ့ ပွင့်လန်းနေတယ်။ အနက်ဆိုတာက ဘုရားဟောတဲ့ တရားဒေသနာတော်မှာ စကားလုံးလေးတွေကို ကြည့်လိုက်ရင်လည်း ဒီစကားလုံးလေးတွေက သိပ်ပြီးတော့ အဆင့်အတန်း မြင့်မားပြီးတော့ ပြည့်ဝစုံလင်တဲ့ သဘောတရားရှိတယ်။ သိပ်ပြီးတော့ သဒ္ဒါအနေအထား စကားလုံးအနေအထား ကောင်းတယ်။ ဒီစကားလုံးလေးတွေက ဆိုလိုရင်းအနက်အဓိပ္ပါယ်တွေကို လှမ်းမျှော်ပြီး ကြည့်လိုက်မယ်ဆိုလို့ရှိရင်လည်း စကားလုံးတို့ရဲ့ အနက်အဓိပ္ပါယ်တွေက သိပ်ပြီးတော့ ကောင်းတယ်၊ သိပ်ပြီးတော့ လှပတင့်တယ်တယ်။ ဘယ်လိုကောင်းသလဲ ဘယ်လိုလှပတင့်တယ်ပါသလဲလို့ မေးရင်တော့ <b>ပရမံဟိတာယ</b> = လူနတ်ဗြဟ္မာ သတ္တဝါတို့၏ နိဗ္ဗာနဓာတ်တည်းဟူသော အမြတ်ဆုံး အကျိုး စီးပွားချမ်းသာအလို့ငှာ။ <b>အဒေသယိ</b> = ကရုဏာရှေ့သွား မေတ္တာထား၍ ဟောကြားတော်မူအပ်ခဲ့လေပြီ။</p> <p>ဘုရားရှင်ဟောတဲ့ တရားဦးတည်ချက်ကို လှမ်းကြည့်လိုက်ရင် သတ္တဝါ အားလုံးတို့ နိဗ္ဗာနဓာတ်ဆိုတဲ့ အမြတ်ဆုံး အကျိုးစီးပွားချမ်းသာကြီးကို ရရှိပါစေခြင်းအကျိုးငှာ ရည်ရွယ်ပြီး ဒီပိဋကတ်သုံးပုံဆိုတဲ့ တောအုပ်ကြီးကို မြတ်စွာဘုရား တည်ထောင်ဖန်ဆင်းပြီး ဟောကြားပြသ ဆိုဆုံးမသွားပါတယ်လို့ ဒီလို ဖော်ပြထားတယ်။ အမြတ်ဆုံး အကျိုးစီးပွားချမ်းသာက နိဗ္ဗာန် ရရှိရေးအတွက် ဘုရားရည်ညွှန်းထားပါတယ်။ နိဗ္ဗာန်မရမီစပ်ကြား သံသရာတစ်ခွင်မှာ သတ္တဝါတစ်ဦးတစ်ယောက်က ကျင်လည်ကျက်စားခဲ့ရမယ်ဆိုရင်လည်း ထိုသတ္တဝါ လူချမ်းသာ နတ်ချမ်းသာ ဗြဟ္မာချမ်းသာခေါ်တဲ့ ဒီချမ်းသာတွေကို ရရှိစေတတ်တဲ့ ကျင့်ဝတ်ပဋိပတ်တွေလည်း ဒီတောအုပ်ကြီး အတွင်းမှာ ဝေဝေဆာဆာနဲ့ တည်ရှိလျက် ရှိပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဘုရားရှင်ရဲ့ တရားတွေဟာ လူနတ်နိဗ္ဗာန်သုံးတန်သော ချမ်းသာကို ရောက်စေတတ်တဲ့ တရားတွေသာ ဧကန်ဖြစ်တယ်။ ဒီသစ္စာစကားမှန်ခဲ့ရင် သတ္တဝါအပေါင်းတို့ ဘေးရန်ကုန်ကင်း ချမ်းသာခြင်း ဖြစ်ကြပါစေကုန်သတည်း ဆိုပြီးတော့ မြတ်စွာဘုရားက သစ္စာအဓိဋ္ဌာန်ပြုထားတဲ့ ဂါထာလေးဖြစ်ပါတယ်နော်။</p> <p>အဲဒီဂါထာဒေသနာတော်မှာ လာတဲ့အတိုင်းပဲ ဒီနေ့ စတင်ပြီး ဟောကြားမယ့် မင်္ဂလသုတ္တန် တရားဒေသနာတော်ဟာလည်း နိဗ္ဗာန်ကို တာစူထားတဲ့ တစ်နည်း လူနတ်နိဗ္ဗာန် သုံးတန်သော ချမ်းသာကို ရရှိစေနိုင်တဲ့ စွမ်းအင် အပြည့်အဝ ရှိနေတဲ့ သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ ထိုသုတ္တန်ကို ဘယ်ပုံ ဘယ်ပန်း ဘယ်နည်းလမ်းအားဖြင့် မြတ်စွာဘုရားက ဟောကြားတော်မူခဲ့ပါသလဲ? ဘယ်အချိန် အခါကာလမှာ ဘယ်အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကြောင်းအရာတွေကြောင့် မြတ်စွာဘုရားက ဟောကြားခဲ့ပါသလဲလို့ ဒီအပိုင်းလေးကစပြီး နာကြည့်ကြရအောင်။</p> <p>မင်္ဂလသုတ္တန်ကို ရဖူးနေတဲ့ သူတော်ကောင်းတွေ ရွတ်ဖတ်ပူဇော်နေတဲ့ သူတော်ကောင်းတွေ ဒီပရိသတ်ထဲမှာ များစွာ ရှိကောင်း ရှိပါလိမ့်မယ်နော်။ ရှေးရှေးဆရာတော်များက ဒီမင်္ဂလသုတ်ကို ရွတ်ဖတ်ချင်လာအောင် နာကြားချင်လာအောင် ဒီမင်္ဂလသုတ္တန်မှာလာတဲ့ ကျင့်ဝတ်ပဋိပတ်တွေကို ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်ချင်လာအောင် ဆွဲဆောင်တဲ့အနေနဲ့ မင်္ဂလသုတ္တန်ကို အမွှမ်းတင်ထားတဲ့ ဂါထာလေးတွေကို သီကုံးခဲ့ပါတယ်။ မင်္ဂလသုတ်အမွှမ်းလို့ ခေါ်ပါတယ်။ ချီးမွမ်းထားတဲ့ ဂါထာလေးတွေပေါ့နော်။ ဒီဂါထာလေးက နှစ်ဂါထာရှိပါတယ်။</p> <p><b>ယံ မင်္ဂလံ ဒွါဒသဟိ၊ စိန္တယိံသု သဒေဝကာ။</b><br> <b>သောတ္ထာနံ နာဓိဂစ္ဆန္တိ၊ အဋ္ဌတိံသဉ္စ မင်္ဂလံ။</b><br> <b>ဒေသိတံ ဒေဝဒေေဝန၊ သဗ္ဗပါပဝိနာသနံ။</b><br> <b>သဗ္ဗလောကဟိတတ္ထာယ၊ မင်္ဂလံ တံ ဘဏာမ ဟေ။</b></p> <p>ဒီဥစ္စာကတော့ ဘုရားဟောဒေသနာ မဟုတ်သေးပါဘူးနော်။ မင်္ဂလသုတ်ကို ရွတ်ဖတ်ပူဇော်ချင်လာအောင် လိုက်နာကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများ အားထုတ်ချင်လာအောင် ရှေးရှေးဆရာတော်ဘုရားကြီးများက အထူးသဖြင့် ဒီအရှေ့ပါဠိတော်ကို သီကုံးတော်မူတဲ့ ဆရာတော်ဘုရားကနေ သီကုံးထားတဲ့ ဂါထာလေးတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်နော်။ ဘာဆိုလိုသလဲ?</p> <p><b>သဒေဝကာနံ</b> = နတ်နှင့် တကွသော လူသားတို့သည်။ <b>သောတ္ထာနံ</b> = ကြီးပွားချမ်းသာခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော။ <b>ယံမင်္ဂလံ</b> = အကြင် မင်္ဂလာတရားတော်ကို။ <b>ဒွါဒသဟိ</b> = တစ်ဆယ့်နှစ်နှစ်တို့တိုင်အောင်။ <b>စိန္တယိံသု</b> = ကြံစည်စိတ်ကူးလိုက်ကြလေကုန်သည်။ <b>စိန္တယိံသာပိ</b> = ကြံစည် စိတ်ကူးကြပါကုန်သော်လည်းပဲ။ <b>တံ မင်္ဂလံ</b> = ထိုမင်္ဂလာတရားတော်မြတ်ကို။ <b>နာဓိဂစ္ဆန္တိ</b> = မသိရှိနိုင်ကြလေကုန်။ <b>ဒေဝဒေဝေန</b> = နတ်တို့ထက်နတ် ဖြစ်တော်မူသော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်သည်။ <b>သဗ္ဗပါပဝိနာသနံ</b> = အလုံးစုံသော မကောင်းမှုဟူသမျှကို ဖျက်ဆီးပယ်ဖျောက်တတ်သော။ <b>အဋ္ဌတိံသာ</b> = သုံးဆယ့်ရှစ်ပါးအပြားရှိသော။ <b>ယံ မင်္ဂလံ</b> = အကြင် မင်္ဂလာတရားတော်မြတ်ကို။ <b>သဗ္ဗလောကဟိတတ္ထာယ</b> = အလုံးစုံသောသတ္တဝါတို့၏ လူနတ် နိဗ္ဗာန် သုံးတန်သော အကျိုးစီးပွားချမ်းသာအလို့ငှာ။ <b>ဒေသိတံ</b> = ဟောကြား ပြသ ဆိုဆုံးမတော်မူခဲ့လေပြီ။ <b>ဟေ</b> = အို သူတော်ကောင်းတို့။ <b>တံ မင်္ဂလံ</b> = ထိုမင်္ဂလသုတ် တရားတော်မြတ်ကို။ <b>မယံ</b> = ငါတို့သည်။ <b>ဘဏာမ</b> = ရွတ်ဖတ်ပူဇော်ကြပါစို့။</p> <p>မင်္ဂလသုတ်ကို ချီးမွမ်းထားတဲ့ ဂါထာလေးပဲ၊ ဒီဂါထာကလည်း ပရိတ်ကြီးကို စီစဉ်တော်မူသော ဆရာတော်များက သူတို့ရဲ့ စိတ်ကူးဖြင့် ကြံစည် စိတ်ကူးပြီး ရေးသားထားတာတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ ပရိတ်ကြီး မင်္ဂလသုတ္တန် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကြောင်းအရာကို အခြေခံပြီးတော့မှ ဒီဂါထာလေးကို သီကုံးထားခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီတော့ ဒီနေရာမှာ မြတ်စွာဘုရားကို '<b>ဒေဝ ဒေဝ</b>' ဆိုပြီးတော့ ဒီလို သုံးနှုန်းထားပါတယ်။ ''ဒေဝ ဒေဝ'' ဆိုပြီးတော့ သုံးနှုန်းခေါ်ဝေါ်ထားတော့ '<b>ဒေဝ</b>' ဆိုတာကတော့ များသောအားဖြင့် လွယ်လွယ် ဘာသာပြန်လိုက်ရင်တော့ နတ်လို့ခေါ်ပါတယ်။ အဲဒီနတ်မှာ ဘယ်နှစ်မျိုး ရှိသလဲမေးတော့ (၃)မျိုးရှိနေတယ်။ ဥပပတ္တိနတ်၊ သမ္မုတိနတ်၊ ဝိသုဒ္ဓိနတ် ဆိုပြီးတော့ နတ်ဘယ်နှစ်မျိုးရှိသလဲ? (၃)မျိုး။ ဘာဖြစ်လို့ ဒီသုံးမျိုးကို နတ်လို့ခေါ်ရသလဲလို့ မေးရင်လည်း အကြောင်းပြချက်ကလေးတော့ ရှိပါတယ်။ လောကမှာ သတ္တဝါတွေဟာ အားကိုးရာကို ရှာဖွေကြတယ်။ အဲဒီတော့ အားကိုးရာကို ရှာဖွေတဲ့ အချိန်အခါမှာ ရှေးရှေးတုန်းက ဘုရားမပွင့်မီ ဆိုကြပါစို့။</p> <p>တောကို ကိုးကွယ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ၊ တောကို အားကိုးရာအဖြစ် ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ရှိကြတယ်။ တောင်တွေကို ကိုးကွယ်အားထားရာအဖြစ် ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေလည်း ရှိကြတယ်။ သစ်ပင်တွေကို ကိုးကွယ်အားထားရာအဖြစ် ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေလည်း ရှိကြတယ်။ နတ်တွေကို ကိုးကွယ်အားထားရာအဖြစ်နဲ့ ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ကြတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေလည်း ရှိကြပါတယ်။ ကိုးကွယ်အားထားရာကို ရှာဖွေကြတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲ? အမှန်တရားကို မသိကြလို့နော်။ ဘာကို ကိုးကွယ်အားထားရမယ်ဆိုတဲ့ အမှန်တရားကို မသိရှိကြတဲ့အတွက် မိမိတို့ ထင်ရာ မြင်ရာကို ဒီလိုပဲ ကိုးကွယ်မှီခိုရာအားထားရာတွေကို ရှာဖွေနေကြတယ်။ လောကမှာ ကိုးကွယ်အားထားရာလို့ မှီခိုကပ်ရောက်အပ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်များကိုလည်း '<b>ဒေဝ</b>' ဆိုပြီးတော့ ဒီလိုသုံးနှုန်းတဲ့ အသုံးအနှုန်းတွေလည်း ရှိပါတယ်။ ဒါကြောင့် အဲဒီမှီခိုအားထားရာ ပုဂ္ဂိုလ်တွေကို '<b>ဒေဝ</b>' မြန်မာလိုတော့ နတ်လို့ ခေါ်ပါတယ်။ အဲဒီနတ်သည် သုံးမျိုးရှိတယ်။ ဥပပတ္တိနတ်ဆိုတဲ့ ဥစ္စာကတော့ တိုင်းပြည်အုပ်ချုပ် မင်းလုပ်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကိုလည်း တိုင်းသူပြည်သားတွေက မှီခိုပြီး ကိုးကွယ်အားထားရတယ်။ ဒါကြောင့် တိုင်းပြည် အုပ်ချုပ်နေတဲ့ မင်းကိုလည်းပဲ သမ္မုတိနတ်လို့ ခေါ်ပါတယ်။ နောက်တစ်ခု မိဖုရားတွေကိုလည်း သမ္မုတိနတ်လို့ ခေါ်ပါတယ်၊ မင်းညီမင်းသားတွေကိုလည်း သမ္မုတ္ထိနတ်လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ခုခေတ် အပြောနဲ့ပြောရင်တော့ အစိုးရဝန်ထမ်းတွေပေါ့။ အဲဒီတော့ သူတို့ကိုလည်း သူ့နည်း သူ့ဟန်နဲ့ မှီခိုအားထားနေရတဲ့အတွက် သူတို့ကိုလည်း နတ်လို့ခေါ်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့်တော့ တိုင်းပြည်အုပ်ချုပ်တဲ့မင်းကို သမ္မုတိနတ်လို့ ဒီလိုခေါ်ပါတယ်။ ဥပပတ္တိနတ် ဆိုတာကတော့ များသောအားဖြင့်တော့ ကိုယ်ထင်ရှားဖြစ်နေတဲ့ အမိဝမ်းထဲမှာ ပဋိသန္ဓေတည်နေမှုမရှိဘဲ ကိုယ်ထင်ရှား ဘွားကနဲ ဖြစ်နေတဲ့ နတ်တွေ စာတုမဟာရာဇ်နတ်ကနေ စပြီးတော့ အထက်ကာမာဝစရနတ်ပြည် ခြောက်ထပ်မှာ ရှိနေတဲ့ နတ်တွေကို ဥပပတ္တိနတ်ဆိုပြီးတော့ ခေါ်ပါတယ်။ အဲဒီနတ်တွေထက်ကို အဆင့်မြင့်နေတဲ့ ဗြဟ္မာတွေကိုလည်း အလားတူပဲ ဥပပတ္တိနတ်လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ဒီတော့ နတ်ဗြဟ္မာအားလုံးကိုတော့ ဥပပတ္တိနတ်လို့ ခေါ်ပါတယ်။</p> <p>နောက်နတ်တစ်မျိုးကတော့ ဝိသုဒ္ဓိနတ် ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီဝိသုဒ္ဓိနတ် ဆိုတာကတော့ ဘယ်လိုပုဂ္ဂိုလ်တွေကို ဝိသုဒ္ဓိနတ် ခေါ်သလဲလို့ မေးရင်တော့ --- <b>ဝိသုဒ္ဓိဒေဝါ နာမ အရဟန္တော ဝုစ္စန္တိ</b>။ ဝိသုဒ္ဓိနတ်မည်သည် ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တွေကို ခေါ်ဆိုပါတယ်ဆိုပြီးတော့ ဒီလို အဋ္ဌကထာက ဖွင့်ဆိုထားပါတယ်။ ဝိသုဒ္ဓိဆိုတာက ကိလေသာအညစ်အကြေးတွေအားလုံး ကင်းစင်နေတဲ့ သူတော်ကောင်းလို့ ဆိုလိုပါတယ်။ ကိုးကွယ်အားထားရာ ပုဂ္ဂိုလ်ပဲ၊ ဒီဝိသုဒ္ဓိနတ် အမည်ရတဲ့ ကိုးကွယ်အားထားရမယ့်နတ်က ကိလေသာ အညစ်အကြေးဟူသမျှ အားလုံး ကင်းစင်နေတဲ့ နတ်လို့ ဆိုလိုပါတယ်။ ဒါက ဘုရား ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တွေကို ခေါ်ပါတယ်။ သို့သော် အဲဒီနတ်သုံးပါးမှာ ဥပပတ္တိနတ်၊ သမ္မုတိနတ်၊ ဝိသုဒ္ဓိနတ်ဆိုတဲ့ ဒီနတ်သုံးပါးတို့ထက် ဥုးဇင်းတို့ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်က ပိုပြီးတော့ ကိုးကွယ်အားထားရာ အစစ်မှန်ဖြစ်တယ်။ အဲဒီလို မှန်ကန်ခြင်းကြောင့် သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်ကို '<b>ဒေဝ ဒေဝ</b>' ဆိုပြီးတော့ ဒီလို ရှေးရှေးဆရာတော်ဘုရားများက အသုံးပြုထားပါတယ်။ အဲဒီလို '<b>ဒေဝဒေဝ</b>' ဖြစ်တဲ့ မြတ်စွာဘုရားသည် မင်္ဂလာ တရားတွေကို ဟောပေးတယ်။ ဒီမင်္ဂလာတရားရဲ့ စွမ်းအင်သတ္တိက ဘယ်လိုရှိသလဲလို့မေးရင်တော့ <b>သဗ္ဗပါပဝိနာသန</b> = မကောင်းမှု အကုသိုလ်မှန်သမျှကို ဖျက်ဆီးနိုင်တဲ့ စွမ်းအား ရှိတယ်။ မကောင်းမှု အကုသိုလ်မှန်သမျှကို ဖျက်ဆီးနိုင်တဲ့ စွမ်းအင်တစ်ခု ပေါ်လာပြီ ဆိုလို့ရှိရင် ဘာအကျိုးရှိသလဲလို့မေးတော့ <b>သဗ္ဗလောကဟိတတ္ထာယ</b> = လူနတ်နိဗ္ဗာန် သုံးတန်သော အကျိုးစီးပွားချမ်းသာကိုလည်း ရွက်ဆောင်ပေးနိုင်တဲ့ စွမ်းအားရှိတယ်။ ဒီလိုထပ်ပြီး ဖော်ပြထားတယ်။</p> <p>ဒီတော့ ဒီမင်္ဂလာတရားတော်သည် အကုသိုလ်တရား အားလုံးကို ဖျက်ဆီးနိုင်တယ်ဆိုတော့ အကုသိုလ်တရား အားလုံးကို ဖျက်ဆီးနိုင်တဲ့ စွမ်းအင် အပြည့်အဝရှိနေတဲ့ ဒီမင်္ဂလာတရားတွေဟာ ဘုန်းကြီးတို့ ပရမတ္တသစ္စာနယ်ကပြောတော့ ဘယ်လိုတရားတွေလည်းလို့ မေးရင်တော့ ကုသိုလ်တရားများဖြစ်ကြပါတယ်။ အဲဒီကုသိုလ်တွေမှာ ကာမာဝါစရကုသိုလ်၊ ရူပါဝါစရကုသိုလ်၊ အရူပါဝစရကုသိုလ်၊ လောကုတ္တရာကုသိုလ် ဆိုပြီးတော့ အဆင့်မြင့်ကုသိုလ် ဘယ်နှစ်မျိုး ရှိသလဲ? လေးမျိုး။ ကာမာဝါစရကုသိုလ်ကို တစ်နည်းတစ်ဖုံအားဖြင့် မဟာကုသိုလ်လို့လည်း ခေါ်ပါတယ်။ နေရာကျယ်ဝန်းတဲ့အတွက် ကြီးကျယ်မြင့်မြတ်တဲ့ ကုသိုလ်တစ်ခုပဲ။ ဒါန၊ သီလ၊ သမထ၊ ဝိပဿနာ အစဖြာနေတဲ့ ကောင်းမှုကုသိုလ်ရေးလုပ်ငန်းတွေကို ပြုလုပ်တဲ့ အချိန်အခါမှာ ဒီမဟာကုသိုလ်လို့ အမည်ရနေတဲ့ ကာမာဝါစရကုသိုလ်မပါရင် မပြီးဘူး၊ ဈာန်တွေကို ပွားများအားထုတ်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ဒီနေ့ သူတော်ကောင်းတွေ အာနာပါနကမ္မဋ္ဌာန်းတွေ အားထုတ်နေကြတယ်။ ဒီထဲ ပါကြတယ်နော်။ ကသိုဏ်းတွေ အားထုတ်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေလည်း ပါကြတယ်၊ ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်း ပွားများအားထုတ်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေလည်း ပါကြတယ်၊ ရုပ်နာမ်တွေ သိမ်းဆည်းပြီး အကြောင်းတရားတွေ ရှာဖွေပြီး အကြောင်းတရားတွေနဲ့တကွ ဒီရုပ်နာမ်တို့၏ အနိစ္စအချက်၊ ဒုက္ခအချက်၊ အနတ္တအချက်တွေကို ရှုပွားသုံးသပ်နေတဲ့၊ ဝိပဿနာဘာဝနာကမ္မဋ္ဌာန်း စီးဖြန်းနေတဲ့ သူတော်ကောင်းတွေလည်း ဒီထဲပါကြတယ်။</p> <p>အဲဒီတော့ ဒီနေရာမှာ ဒါနပြုတဲ့အခါမှာ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ ကုသိုလ်တွေကိုလည်း မဟာကုသိုလ်လို့ ခေါ်တယ်။ သီလကျင့်သုံး ဆောက်တည်နေတဲ့ အချိန်အခါမှာ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ ကုသိုလ်တွေကိုလည်း မဟာကုသိုလ်လို့ ခေါ်တယ်။ ဈာန်မရခင် သမထဘာဝနာတွေကို စီးဖြန်းနေတဲ့အခိုက် ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ ကုသိုလ်တွေကိုလည်း မဟာကုသိုလ်လို့ ခေါ်ပါတယ်။ အရိယမဂ်ဉာဏ် မရမီ ရုပ်တွေ နာမ်တွေကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိနေတဲ့ဉာဏ် ပြဓာန်းနေတဲ့ ကုသိုလ်အကြောင်းတရား အကျိုးတရားတွေကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိတဲ့ ပစ္စယပရိဂ္ဂဟဉာဏ် ပြဓာန်းနေတဲ့ ကုသိုလ်၊ အကြောင်းတရားတွေနဲ့တကွ ဒီရုပ်နာမ်တို့၏ အနိစ္စအချက်၊ ဒုက္ခအချက်၊ အနတ္တအချက်တွေကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ ထွင်းဖောက်သိနေတဲ့ ဝိပဿနာဉာဏ် ပြဓာန်းနေတဲ့ ကုသိုလ်၊ အဲဒီကုသိုလ်တွေဟာလည်း မဟာကုသိုလ်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်နော်။ ဒါကြောင့် ဒီမဟာကုသိုလ်ဟာ ဈာန်ရရှိရေးအတွက်သော်လည်းကောင်း၊ နိဗ္ဗာန်ကို သို့မဟုတ် အရိယမဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ် နိဗ္ဗာန်ကို ရရှိရေးအတွက်သော်လည်းကောင်း ကျေးဇူးများတဲ့ ကုသိုလ်တွေ မဖြစ်ဘူးလား? ဖြစ်နေတယ်။ ဒါကြောင့် သူ့ကို မဟာကုသိုလ်လို့ ခေါ်ပါတယ်။ အဲဒီမဟာကုသိုလ်တွေဟာလည်း ဆိုင်ရာဆိုင်ရာ အကုသိုလ်တွေကို တဒင်္ဂအားဖြင့် ပယ်သတ်နိုင်တဲ့ စွမ်းအင် ရှိတယ်။ နည်းနည်းလေး အာရုံယူပြီး စဉ်းစားကြည့်စမ်း။</p> <p>ဒါနပြုတယ်၊ ဒါနတစ်ခု ပြုတော့မယ် ဆိုလို့ရှိရင် မိမိ လှူဖွယ်ဝတ္ထုတစ်ခု ပစ္စည်းစုသည် ရှေးယခင် မလှူခင်ပေါ့ သို့မဟုတ် လှူမယ်လို့ ကြံစည်စိတ်ကူးမှု မဖြစ်ခင်က ဒီပစ္စည်းကို မိမိ လိုလားတောင့်တလို့ ရှာဖွေစုဆောင်းပြီး သိမ်းပိုက်ထားတဲ့ ပစ္စည်းမဟုတ်ဘူးလား? ဟုတ်တယ်။ အဲဒီပစ္စည်းမှာ သိမ်းပိုက်ထားစဉ် အချိန်အခါမှာ တွယ်တာမက်မောမှု ပစ္စည်းအပေါ်မှာ ပစ္စည်းနဲ့ တန်သလောက် တွယ်တာမက်မောမှု မရှိဘူးလား? ရှိတယ်။ ငါ့ပစ္စည်းဆိုပြီး သိမ်းပိုက်ထားတာပဲ၊ လှူမယ်လို့ ဆုံးဖြတ်ချက် ချလိုက်ပြီ၊ ဒီပစ္စည်းကို လှူလည်းလှူပြီ၊ အဲဒီအချိန်အခါမှာ ဒီပစ္စည်းအပေါ်မှာ တွယ်တာနေတဲ့ တဏှာ ရှိသေးလား? မရှိဘူး။ တဒင်္ဂအားဖြင့် ဒီတဏှာ ကွာကျမသွားဘူးလား? သွားတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီဒါနကုသိုလ်ဟာလည်း မဟာကုသိုလ်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီမဟာကုသိုလ်ဟာလည်း လောဘကို သို့မဟုတ် ဆိုင်ရာဆိုင်ရာ ကိလေသာကို တဒင်္ဂအားဖြင့် ပယ်ရှားနိုင်တဲ့ စွမ်းအား မရှိဘူးလား? ပယ်သတ်နိုင်တဲ့ စွမ်းအား မရှိဘူးလား? ရှိနေတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီမဟာကုသိုလ်ကိုလည်း <b>သဗ္ဗပါပဝိနာသန</b> ဆိုပြီးတော့ အဋ္ဌကထာဆရာများက အမွှမ်းတင်ပြီး သုံးထားပါတယ်။</p> <p>နောက်တစ်ခု --- သီလဆောက်တည်ပြီ၊ သီလဆောက်တည်တဲ့ အချိန်အခါမှာ ဆိုကြစို့နော်။ သူတော်ကောင်းတို့ရဲ့သဘောက သီလကို ချစ်မြတ်နိုးတဲ့ စိတ်ထားရှိရတယ်။ ''သုပေသလာ စာမရီသား မြီးဖျားခုံမင် ပုံအသွင်သို့ ချစ်ခင်လေးမြတ် နှစ်သက်အပ်သော သီလကိုယ်စီကိုယ်င ရှိကြကုန်သည်ဖြစ်၍''--- သီလရှင်တွေ ရကြပါလိမ့်မယ်နော်။ ယောဂီတွေလည်း ရချင်ရလိမ့်မယ်။ သူတော်ကောင်းဆိုတာက ဘယ်လိုပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်ရမလဲ၊ သုပေသလ မိမိဆောက်တည် ကျင့်သုံးနေတဲ့ သီလအပေါ်မှာ ချစ်မြတ်နိုးတဲ့ စိတ်ထားရှိရမယ်၊ ဘယ်လောက်အထိ ချစ်မြတ်နိူးရမလဲလို့ မေးရင်တော့ စာမရီသား မြီးဖျားခုံမင် ပုံအသွင်သို့ ချစ်ခင်လေးမြတ် နှစ်သက်အပ်သော သီလကိုယ်စီကိုယ်င ရှိကြကုန်သည်ဖြစ်၍ စာမရီတချို့ကတော့ ကျင်မရီလို့လည်း ခေါ်တယ်။ အထူးသဖြင့် တိဗက်နိုင်ငံမှာ ပေါတယ်လို့ ဆိုတယ်။ အဲဒီစာမရီအမည်ရနေတဲ့ သားကောင်းများ တောထဲမှာ ကျက်စားနေရင်းဖြင့် မိမိရဲ့ သားမြီးလေးကို ခြုံပုတ်တစ်ခုမှာ ငြိစွန်းနေခဲ့ရင် ဘယ်တော့မှ မရုန်းဘူးတဲ့၊ ဘာဖြစ်လို့လဲ?</p> <p>မိမိတို့ရဲ့ သားမြီးဟာ အင်မတန် တန်ဖိုးရှိတယ်၊ မင်းမြှောက်ရှင်ဘုရင်တို့ သုံးစွဲထိုက်တဲ့ နန်းတွင်းမှာ သုံးစွဲထိုက်တဲ့ ပစ္စည်းတစ်ခု ဖြစ်တယ်။ သားမြီးယပ် အဖြစ်နဲ့ သုံးပါတယ်။ နန်းတွင်းမှာ သားမြီးယပ်အဖြစ်နဲ့ သုံးပြီးတော့ အင်မတန် တန်ဖိုးထားနေတဲ့ ဒီမြီးဖျားလေး တစ်ပင်လောက် ကျွတ်သွားမှာကို အင်မတန် စိတ်ပူတယ်။ မြီးဖျားကို ဘယ်တော့မှ အကျွတ်မခံဘူး၊ အသက်သာ အသေခံတယ်။ အဲဒီပုံစံပဲ သူတော်ကောင်းတို့ဟာလည်း သီလကို ကျိုးအောင် ပေါက်အောင် ဘယ်တော့မှ မလုပ်ရဘူး၊ အသက်ကိုသာ အသေခံရတယ်။ မိမိ သီလကို ဘယ်တော့မှ မချိုးမဖောက်ရဘူး။</p> <p>ဒီတော့ ဒီနေ့ ယောဂီအားလုံးတို့ လိုက်နာကျင့်သုံးနေတဲ့သီလ ကြည့်လိုက်ရင် ဒီဌာနမှာတော့ သီလဘယ်နှစ်ပါးရှိလဲ? ကိုးပါး။ ရဟန်းတော်များမှာတော့ ရဟန်းတော်ဆိုင်ရာသီလ ရှိကြပါတယ်နော်။ သီလရှင်များမှာဆိုရင် သီလဘယ်နှစ်ပါးရှိလဲ? ဆယ်ပါး။ အဲဒီမှာ နံပါတ် (၁)ကြည့်၊ ဘာတဲ့လဲ? ပါဏာတိပါတ = သူ့အသက်မသတ်ရဘူး၊ သူ့အသက်သတ်ခြင်းဆိုတဲ့ လုပ်ငန်းရပ်ကို မိမိ အသက်သာ အသေခံမယ်၊ ဘယ်တော့မှ မပြုလုပ်ဘူးတဲ့၊ သူတော်ကောင်းဆိုတာ ဒီစိတ်ထား ရှိရတယ်။ နံပါတ် (၂) အဒိန္နာဒါန = သူ့ပစ္စည်း မတရားမယူဘူး၊ ငါ့အသက်သာ အသေခံမယ်။ သူ့ပစ္စည်း ဘယ်တော့မှ မတရားမယူဘူးဆိုတဲ့ ဒီစိတ်ထား သူတော်ကောင်းဆိုရင် ရှိရတယ်။ သီလကို ချစ်မြတ်နိုးနေတဲ့ သူတော်ကောင်းမှန်ရင် ဒီစိတ်ထား ရှိရတယ်။ အဲဒီစိတ်ထား ရှိပြီးဆိုလို့ရှိရင် ဆိုကြပါစို့နော်။ အဲဒီစိတ်ထားနဲ့ ဒီသီလကို ရိုသေစွာ ကျင့်သုံးနေပြီ ဆိုလို့ရှိရင် ထိုပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ သန္တာန်မှာ မဟာကုသိုလ်စိတ်တွေ ဖြစ်နေပြီ။ ပြီးတော့ သူ့အသက်မသတ်ဘူး၊ ရှောင်ကြဉ်မယ် ဆိုလို့ရှိရင် သူ့အသက်သတ်ကြောင်းဖြစ်နေတဲ့ သတ်ချင်နေတဲ့ အကုသိုလ်တရားတွေကို တဒင်္ဂအားဖြင့် ပယ်ရှားနိုင်တဲ့ စွမ်းအား ပေါ်မလာဘူးလား? ပေါ်လာတယ်။ သူ့ပစ္စည်း မတရား မယူဘူး၊ ရှောင်ကြဉ်လိုက်ပြီ ဆိုလို့ရှိရင် သူ့ပစ္စည်းအပေါ်မှာ မတရားလိုချင်နေတဲ့ လောဘပြဓာန်းနေတဲ့ အကုသိုလ်တရားတွေကို တဒင်္ဂအားဖြင့် ပယ်ရှားပြီး ဖြစ်မသွားဘူးလား? ဖြစ်သွားတယ်။ ဒါကြောင့် ကုသိုလ်တရားတွေသည် အကုသိုလ်ကို ဖျက်ဆီးနိုင်တဲ့ စွမ်းအား မရှိဘူးလား? ရှိနေတယ်။ သူ့နဲ့ ထိုက်တန်သလောက်၊ နောက်တစ်ခု - နံပါတ် (၃) ကြည့်ကြစို့။ အဗြဟ္မာစရိယ = မမြတ်သော အကျင့်မှ ရှောင်ကြဉ်တယ်၊ မမြတ်သော အကျင့်မှ ရှောင်ကြဉ်မယ် ဆိုပြီးတော့ ဒီသီလကို ဆောက်တည်ကျင့်သုံးနေတဲ့ သူတော်ကောင်းရဲ့ သန္တာန်မှာ မမြတ်သော အကျင့်ကို ကျင့်ချင်နေတဲ့ လောဘပြဓာန်းနေတဲ့ အကုသိုလ်တရားတွေကို တဒင်္ဂအားဖြင့် ပယ်ရှားပြီး ဖြစ်မသွားဘူးလား?</p> <p>ကဲ နောက်တစ်ခု ဘာတဲ့လဲ? မုသာဝါဒ = မုသားစကား မပြောဘူး၊ မုသားစကားပြောကြားခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်လိုက်တယ်။ ရှောင်ကြဉ်ပြီး ဆိုလို့ရှိရင် ဒီပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ သန္တာန်မှာ မုသား ပြောချင်နေတဲ့ မကောင်းတဲ့ အကုသိုလ်တရားတွေကို တဒင်္ဂအားဖြင့် ပယ်ရှားပြီး ဖြစ်မသွားဘူးလား? သို့သော် သူတော်ကောင်းဆိုတာက မုသားစကားကို ငါဘယ်တော့မှ မပြောဘူး၊ ငါရဲ့သီလကို ငါဘယ်တော့မှ မချိုးဖောက်ဘူး၊ အသက်ကိုသာ ငါအသေခံမယ်၊ ဒီမုသားစကားကိုတော့ ငါဘယ်တော့မှ မပြောဘူး၊ ဒီစိတ်ထားရှိရမယ်။ မုသားမပြောဘူးဆိုတာ ဒီမုသားတွေထဲမှာ တော်တော်လေးဆိုးတဲ့ မုသားတွေ ရှိပါတယ်။ တော်တော်လေးဆိုးတဲ့ မုသားဆိုတာက သူတစ်ပါးကို မဟုတ်မတရား စွပ်စွဲတဲ့ မုသားလည်း ရှိပါတယ်။ တရားရုံးတွေမှာ မဟုတ်မတရား လိမ်လည်လှည့်ဖြားပြီးတော့ သွားပြီးသက်သေခံနေတဲ့ မုသားလည်းရှိတယ်။ အဲဒီမုသားတွေဟာ တော်တော်လေး ဆိုးတယ်နော်။ ဆိုးတာက ဘယ်လိုဆိုးသလဲ မေးရင်တော့ တစ်ဖက်သားကို မဟုတ်မတရား မိမိက စွပ်စွဲပြီးဆိုလို့ရှိရင် အစွပ်စွဲခံရတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မှာလည်း အကုသိုလ်တရား မတိုးပွားဘူးလား? တိုးပွားတယ်။ စွပ်စွဲနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မှာရော အဲဒီအချိန်မှာ စိတ်ချမ်းသာမှု ရှိလား? မရှိပါဘူး။ သူ့ဟာသူတော့ ချမ်းသာတယ်လို့ စိတ်ထဲက ထင်နေတာ၊ တကယ်တော့ သူစိတ်ချမ်းသာမှု ရှိလား? မရှိဘူး။</p> <p>အဲဒီအချိန်အခါမှာ သူတစ်ပါးရဲ့ မကောင်းကြောင်းကို သူက ပြောနေတဲ့အတွက် သူတစ်ပါးရဲ့ မကောင်းတဲ့ အကြောင်းအရာတွေကို အာရုံယူနေတဲ့ ဒီစိတ်ထားတွေဟာ ကုသိုလ်စိတ်လား? အကုသိုလ်စိတ်လား? အကုသိုလ်စိတ်။ သူ့မှာ အကုသိုလ်တရားတွေက တိုးပွားနေလား၊ ကုသိုလ်တရားတွေက တိုးပွားနေသလားလို့ မေးရင် ဘယ်လိုဖြေမလဲ? အကုသိုလ်တရားတွေ တိုးပွားနေပြီ။ အကုသိုလ်တရားသည် ဘယ်လိုအကျိုးကို ပေးတတ်သလဲ၊ ကုသိုလ်တရားက ဘယ်လိုအကျိုးကို ပေးတတ်သလဲ ခွဲခြားသိဖို့ မလိုဘူးလား? လိုတယ်။ ဒီပရိသတ်တွေ သိသလား၊ မသိဘူးလားလို့မေးရင် ဘယ်လိုဖြေမလဲ? သိကြလား၊ မသိကြဘူးလား? သိပါတယ်။ သိလျက်နဲ့ ကျင့်သလား၊ မကျင့်ဘူးလားလို့ ထပ်မေးရင်ကော ဘယ်လိုဖြေမလဲ? ဟုတ်မဟုတ်တော့ ဘုန်းကြီး မပြောတတ်ဘူးနော်။</p> <p><b>န ဟိ ဓမ္မော အဓမ္မော စ၊ ဥဘောသမ ဝိဘာဂီနော။</b><br> <b>အဓမ္မော နိရယံ နေတိ၊ ဓမ္မောပါပေတိ သုဂ္ဂတိံ။</b></p> <p>ဓမ္မနဲ့ အဓမ္မနှစ်ခုရှိတယ်။ ဓမ္မဆိုတာက ကုသိုလ်တရား သုစရိုက်တရား၊ အဓမ္မဆိုတာက အကုသိုလ်တရား ဒုစရိုက်တရား၊ အဲဒီဓမ္မနဲ့ အဓမ္မနှစ်ခု တူညီသော အကျိုးရှိတယ်ဆိုတာက ဘယ်လိုမှ မဖြစ်နိုင်ဘူး။ ဘယ်လိုသာ ဖြစ်သလဲ?</p> <p><b>အဓမ္မော နိရေယံ နေတိ၊ ဓမ္မောပါပေတိ သုဂ္ဂတိံ။</b></p> <p><b>အဓမ္မော</b> = အဓမ္မသည်။ <b>နိရယံ</b> = ငရဲသို့။ <b>နေတိ</b> = ရောက်အောင်ပို့ဆောင်ပေး၏၊ <b>ဓမ္မော</b> = ဓမ္မသည်ကား။ <b>သုဂ္ဂတိံ</b> = သုဂတိဘဝသို့။ <b>ပါပေတိ</b> = ရောက်ရှိစေနိုင်ပေသည်။</p> <p>အဓမ္မက ငရဲကိုရောက်အောင် ပို့ဆောင်နိုင်တဲ့ စွမ်းအင် ရှိတယ်။ ဓမ္မက သုဂတိဘုံဘဝကိုရောက်အောင် ပို့ဆောင်ပေးနိုင်တဲ့ စွမ်းအား ရှိတယ်။ ဓမ္မနဲ့ အဓမ္မနှစ်ခုသည်အကျိုးပေးခြင်း တူညီမှုရှိသလား? မရှိဘူးလား? မတူညီဘူး။ ဒီလိုဆိုလို့ရှိရင် မတူညီဘူးဆိုလို့ရှိရင် အဓမ္မက ငရဲကို ပို့ဆောင်နိုင်တဲ့ စွမ်းအား ရှိတယ်ဆိုလို့ရှိရင် တရားနာပရိသတ်တွေ ငရဲကို သွားချင်ကြသလားလို့ ဘုန်းကြီးက ထပ်မေးရင် ဘယ်လိုဖြေကြမလဲ? မသွားချင်ဘူး ဆိုလို့ရှိရင် ငရဲရောက်ကြောင်း အကျင့်ကို ကျင့်ရမလား၊ မကျင့်ရဘူးလားလို့ ထပ်မေးရင် ဘယ်လိုဖြေမလဲ? ဒီလိုဆိုရင် သူတစ်ပါး မကောင်းကြောင်းကို ပြောရမလား၊ မပြောရဘူးလားလို့မေးရင် ဘယ်လိုဖြေမလဲ? မပြောပဲကော နေမလား၊ မနေဘူးလားလို့ ထပ်မေးရင် ဘယ်လိုဖြေမလဲ? ဟန်ကျသွားပြီ။</p> <p>အဲဒါ သိလျက်နဲ့ မကျင့်ဘူး၊ အဲဒါဟာ သူတော်ကောင်း ဟုတ်သလား? မဟုတ်ဘူး။ သူတော်ကောင်းကျတော့ ဘယ်လိုစိတ်ထားရမလဲ? သုပေသလာ စာမရီသား မြီးဖျားခုံမင် ပုံအသွင်သို့ ချစ်ခင်လေးမြတ် နှစ်သက်အပ်သော သီလ ကိုယ်စီကိုယ်င ရှိကြကုန်သည်ဖြစ်၍ အဲဒီလို ဟုတ်ပြီးလား။ သီလကို ချစ်မြတ်နိုးတဲ့ စိတ်ထားတွေ ရှိသလား? မကျင့်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မှာ ရှိသလား? မရှိဘူး။ ဒါ သိပ်ကြောက်ဖို့ ကောင်းတယ်နော်။ ဒီတော့ သူတစ်ပါးကို မဟုတ်မတရား စွပ်စွဲတဲ့ အချက်ကလေးတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ တချို့ ခဏခဏတော့ ပြောဖူးပါတယ်။ ဘုန်းကြီး နည်းနည်းလေး နာဖူးထပ်မံအနေနဲ့ သတိရရအောင် ဘုန်းကြီးတို့ သာသနာတော်က ဘယ်လိုသာသနာလဲလို့ မေးရင်တော့ -- ဘုရားရှင်ကို ဥုးဇင်းတို့က ကြည်ညိုတယ်ဆိုတာ ဒီဘက်က ကြည့်ပြီး ကြည်ညိုတာ၊ အလောင်းတော်ဘဝက ဖြည့်ကျင့်ခဲ့တဲ့ ပါရမီတွေကို ကြည့်ပြီးတော့လည်းပဲ ကြည်ညိုတယ်၊ ဘုရားဖြစ်လာတဲ့ အချိန်အခါမှာ ထပ်ပြီးတော့ ထားရှိနေတဲ့ ဘုရားရှင်ရဲ့ စိတ်ဓာတ်တွေကို ကြည့်ပြီးတော့လည်း ကြည်ညိုပါတယ်။</p> <p>အင်္ဂုလိမာလသည် ဘယ်လိုပုဂ္ဂိုလ်လဲ အားလုံးသိတယ်။ လူသတ်သမားပဲ၊ လူသတ်သမားတစ်ယောက် သာသနာဘောင် ဝင်ရောက်ပြီး ရှင်ရဟန်းပြုပြီ ဆိုရင်လည်း ဘုရားလက်မခံဘူးလား? လက်ခံတယ်။ သာသနာဘောင် ဝင်ရောက်ပြီး ရှင်ရဟန်းမပြုခင်က သူ လူသတ်သမား မှန်တယ်။ ဒါပေမယ့် သာသနာဘောင်ဝင်ရောက်ပြီး ရှင်ရဟန်းပြုတဲ့ အချိန်ကစပြီး လူသတ်တဲ့ လုပ်ငန်းရပ်ကို ပြုကျင့်သေးလား? မပြုကျင့်ဘူး။ အဲဒီအချိန်အခါကနေ စပြီးတော့ ဘုရားက သူတော်ကောင်း အင်္ဂုလိမာလ သာသနာဘောင် ဝင်ရောက်ပြီး ရှင်ရဟန်းပြုတဲ့ အချိန်အခါက စပြီးတော့ သူတော်ကောင်း ဖြစ်သွားပြီ၊ လူသတ်မှု မပြုတော့ဘူး။ သူတော်ကောင်းဖြစ်တဲ့ အချိန်အခါက စပြီးတော့ သာသနာတော်မှာ ရှိသင့်ရှိထိုက်တဲ့ ကျင့်ဝတ်ပဋိပတ်တွေကို စနစ်တကျ ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်ရင် ဘုရားလက်ခံပါတယ်။ အလားတူပဲ၊ အများကြားဖူးတဲ့ အမ္ဗပါလီပြည်တန်ဆာမ ရှိတယ်။ ပြည်တန်ဆာမ တစ်ယောက်ကိုသော်လည်းပဲ ဘုရားရှင်က သာသနာဘောင် ဝင်ရောက်ပြီး ရှင်ရဟန်းပြုဖို့ ခွင့်မပေးဘူးလား? ခွင့်ပေးတယ်။ သာသနာဘောင် ဝင်ရောက်ပြီး ရှင်ရဟန်းပြုတဲ့ အချိန်အခါကစပြီး သူ ပြည်တန်ဆာမအလုပ် လုပ်သေးလား? မလုပ်တော့ဘူး။ သာသနာမှာ ကျင့်ရမယ့် ကျင့်ဝတ်ပဋိပတ်တွေကို သူ ရိုရိုသေသေ ဖြည့်ကျင့်တဲ့အတွက်လည်း သူ ရဟန္တာအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိမသွားဘူးလား? ရောက်ရှိသွားပါတယ်။ ဘုန်းကြီး ဘာပြောချင်တာလဲ၊ ရည်ရွယ်ချက်ကလေး ရှိပါတယ်။</p> <p>သတ္တဝါတိုင်းမှာ ကောင်းမှု မကောင်းမှု နှစ်ခု သံသရာတစ်လျှောက်မှာ ရှိကြတယ်နော်။ အာ ဒီပုဂ္ဂိုလ်က ဒီကိုယ်တော်က တစ်ချိန်တုန်းက ဘယ်လိုကိုယ်တော်ပဲဆိုပြီး အဲဒီလို မကောင်းတာတွေ ထိုင်ပြီး ပြောနေရင် ပြောနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မှာ အဲဒီအချိန်မှာ အကုသိုလ်တွေ တိုးပွားနေတယ်။ ဟာ ဒီအမျိုးသမီး သို့မဟုတ် ဒီသီလရှင် သို့မဟုတ် ဒီယောဂီက တစ်ချိန်တုန်းက ဘယ်လိုကောင်မပဲ၊ ထိုင်ပြီး ပြောနေရင် ပြောနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မှာ အကုသိုလ်တရား မတိုးပွားဘူးလား? တိုးပွားတယ်။ တစ်ချိန်က ဖြစ်ခဲ့တာတွေဟာ လိုရင်းမဟုတ်ပါဘူး။ သာသနာဘောင် ဝင်ရောက်ပြီး တရားတွေကို တကယ်လက်တွေ့ ကျင့်နေပြီဆိုရင်၊ ကျင့်တဲ့အချိန်ကစပြီးတော့ သူတော်ကောင်း ကျင့်ဝတ်ပဋိပတ်ကို ရိုရိုသေသေ ဖြည့်ကျင့်နေတယ်ဆိုရင် သူ့ကို ကြည်ညိုရမှာပဲ၊ ဘုရားလည်း ခွင့်ပြုတယ်၊ လက်ခံတယ်။ အဲဒီနောက်ကြောင်းတွေ ရှေးဖြစ်ဟောင်း အောက်မေ့ဖွယ်တွေကို နောက်ကြောင်း ဇာတ်ဟောင်းတွေကို ပြန်ပြောင်းပြီး ပြောနေခဲ့မယ်ဆိုရင် ပြောနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မှာလည်း အကုသိုလ်တရား တိုးပွားတယ်။ အချိန်လည်း မကုန်ဘူးလား? ကုန်တယ်။ ဘယ်လို ကုန်သလဲ?</p> <p>မိမိ တကယ်တမ်း ဒီအချိန်တွေမှာ သီလကျင့်စဉ်တွေကို လက်တွေ့ ကျင့်နေမယ်၊ သမာဓိကျင့်စဉ်တွေကို လက်တွေ့ကျင့်နေမယ်၊ ပညာကျင့်စဉ်တွေကို လက်တွေ့ကျင့်နေမယ်ဆိုရင် ထိုအချိန်အခါမှာ မိမိအတွက် အကျိုးတရားတွေ တိုးပွားပြီး မလာနိုင်ဘူးလား? လာနိုင်တယ်။ အဲဒီအကျိုးတရားတွေလည်း ဆုတ်ယုတ်ပျက်စီး မသွားဘူးလား? သွားတယ်။ ဒီကောင်းတဲ့ အကျိုးတရား ဆုတ်ယုတ်ပျက်စီးရုံတင်ပဲလားဆိုတော့ မဟုတ်သေးဘူး။ မကောင်းတဲ့ အကျိုးတွေလည်း မိမိရဲ့ သန္တာန်မှာ တစ်ကိုယ်လုံး ဖြစ်လာတယ်။ ဘယ်လိုဖြစ်လာလဲ? အဲဒီအမ္ဗပါလီ ပြန်ကြည့်ပေါ့၊ ဘာဖြစ်လို့ သူ ပြည်တန်ဆာမ ဖြစ်ရသလဲဆိုတဲ့ အကြောင်းရင်းကို ပြန်ပြီး ဆန်းစစ်ကြည့်လိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ ဖုဿဘုရားရှင် သာသနာတော်အတွင်းတုန်းက ဆိုကြစို့နော်။ ဖုဿဘုရားရှင် သာသနာတော်က သက်တမ်းရှည်တဲ့ကာလ ဖြစ်ပါတယ်။ လူတို့သက်တမ်းအားဖြင့် အနှစ်သုံးသောင်းတမ်းလို့ ယူဆရပါတယ်နော်။ အဲဒီဖုဿဘုရားရှင်ရဲ့ သာသနာက သက်တမ်းရှည်တော့ သက်တော်ရှည် ဘုရားရှင်တို့ ပရိနိဗ္ဗာန် စံလွန်တော်မူတဲ့ အချိန်အခါမှာ ဓာတ်တော်များဟာ အစိပ်စိပ် အမွှာမကွဲပဲ ရွှေတုံး ရွှေခဲလို အတုံးအခဲကြီးအဖြစ် ကျန်ရစ်ခဲ့တယ်။ အဲဒီရွှေတုံး ရွှေခဲလို အတုံးအခဲဖြစ်နေတဲ့ ဒီဓာတ်တော် မွေတော်တွေကို စေတီကြီးတစ်ဆူ တည်ထားပြီးတော့ ကိုးကွယ်နေကြပါတယ်။ အဲဒီစေတီတော်ကို ဘိက္ခူနီမတွေ သွားပြီးတော့ ဖူးမြော်ကန်တော့ကြတယ်။ အဲဒီဘိက္ခူနီမတွေထဲမှာ အမ္ဗပါလီ ပြည်တန်ဆာမဖြစ်တဲ့ ဘိက္ခူနီမလေး တစ်ပါးလည်း ပါပါတယ်။ သူ့ရဲ့ ရှေ့ကနေပြီးတော့ ရဟန္တာထေရ်ရီမကြီး စေတီတော်ကို လက်ယာရစ် လှည့်လည်ပြီး ဖူးမြော်ရင်း တစ်နေရာရောက်တော့ အောင့်မထားနိုင်တာနဲ့ ချေမိတယ်။ ချေလိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ ပါးစပ်ထဲကနေပြီးတော့ ချွဲခမ်းတွေထွက်ပြီး စေတီရင်ပြင်တော်ပေါ်မှာ ပုံကျသွားတယ်။ ချွဲခမ်းထွက်သွားတာလည်း မသိလိုက်ဘူး၊ စေတီရင်ပြင်တော်ပေါ်မှာ ပုံကျသွားတာလည်း မသိလိုက်ဘူး၊ ပုံပြီးနေတာလည်း မသိလိုက်ဘူး။ သိလျက်နဲ့တော့ ရဟန္တာထေရ်ရီမကြီးက ဒါ ရှင်းလင်းသုတ်သင်သွားမှာပါ၊ မသိလိုက်တဲ့အတွက် သူက ရှေ့ခရီး ဆက်လိုက်တယ်။</p> <p>အေး အမ္ဗပါလီ ပြည်တန်ဆာမဖြစ်မယ့် ဘိက္ခူနီမကလေးက အဲဒီ နေရာလေးလည်းရောက်ရော သူက ဘာပြောလဲ? ''ဘယ်ပြည်တန်ဆာမကများ ဒီနေရာမှာ လာပြီးတော့ ဒီချွဲခမ်းတွေ လာထွေးသွားရသလဲ'' ဘယ်နှစ်ခွန်း ပြောလိုက်သလဲ? တစ်ခွန်းပဲနော်။ အဲဒီတစ်ခွန်းက ဘယ်လောက်အထိ သူ့အပေါ်မှာ အင်မတန် ပြင်းထန်တဲ့ အကျိုးတွေကို ပေးသွားသလဲ? မကောင်းကျိုးတွေကို ပေးသလဲ ကြည့်လေ။ ဘာကြောင့် ဒီလို မကောင်းကျိုး ပေးရသလဲဆိုတော့ စိတ်ရဲ့ ဆန်းကြယ်ပုံကို နည်းနည်းလေးတော့ ဘုန်းကြီး ပြောချင်တယ်။ စိတ်တွေဟာ မျက်စိတစ်မှိတ် လျှပ်တစ်ပြက်လို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ အချိန်ကာလအတွင်း အကြိမ်ကုဋေတစ်သိန်းမက ဖြစ်ပြီး ပျက်သွားတယ်။ အဲဒီကုဋေတစ်သိန်းမက ဖြစ်ပြီး ပျက်သွားနေတဲ့ စိတ်အစဉ်တွေထဲမှာ ခုနက ဘိက္ခူနီမလေးက သူပြောနေတဲ့ အချိန်အခါမှာ သူ့စိတ်ထဲက ဘယ်လို ဖြစ်နေလဲ? တံတွေး ချွဲခမ်းတွေ ထွေးသွားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်အပေါ်မှာ ကျေနပ်ချက် ရှိသလား? မကျေနပ်ချက် ရှိသလား? မကျေနပ်ဘူး။ မကျေနပ်တဲ့ ဒေါသပြဓာန်းနေတဲ့ စိတ်အစဉ်တွေက ဘယ်လောက် ဖြစ်နေမလဲ? ပြန်ကြည့်ပေတော့နော်။</p> <p>ဒေါသပြဓာန်းနေတဲ့ ဒီစိတ်အစဉ်တွေက မျက်စိတစ်မှိတ် လျှပ်တစ်ပြက် အတွင်းမှာ အကြိမ်ကုဋေသိန်းနဲ့ချီပြီး ဖြစ်နိုင်တဲ့အတွက် သူပြောလိုက်တာက တစ်မိနစ်ကြာမယ် ဆိုလို့ရှိရင် ကုဋေသိန်းပေါင်းများစွာ ဖြစ်မသွားဘူးလား? ဖြစ်သွားတယ်။ တစ်မိနစ်ကြာရုံတင် မဟုတ်ဘူး၊ ပြောပြီးနောက်ပိုင်း၌လည်း သူ့စိတ်ထဲမှာ မကျေနပ်ချက်တွေက တဖွားဖွားနဲ့ ထပ်ပြီး ဖြစ်ကောင်းဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ငါးမိနစ်လောက် ဆက်ဖြစ်ချင်လည်း ဖြစ်မယ်၊ ဆယ်မိနစ်လောက် ဆက်ဖြစ်ချင်လည်း ဖြစ်မယ်၊ တစ်နာရီလောက် ဆက်ပြီး ဖြစ်ချင်လည်းဖြစ်မယ်။ ဒေါသပြဓာန်းနေတဲ့ အကုသိုလ်ဇောစိတ်အစဉ်တွေ ဘယ်လောက် အမှုထမ်းသွားလဲဆိုတာ သဘောပေါက်ပေါ့။ အဲဒီအကုသိုလ်စိတ်တွေထဲက အင်အားပြည့်ခဲ့မယ်ဆိုရင် စိတ်တစ်ခုတစ်ခုမှာ တည်ရှိနေတဲ့ အကုသိုလ်စေတနာ၊ ခု ဒီမှာတော့ ဒေါသပြဓာန်းနေတဲ့ အကုသိုလ်စေတနာတွေ အဲဒီအကုသိုလ်စေတနာတွေသည် ဘဝတစ်ခုကို အကျိုးပေးနိုင်တဲ့ စွမ်းအား ရှိတယ်။ ဒီတော့ ဒေါသပြဓာန်းနေတဲ့ အကုသိုလ်တွေဟာ အကျိုးပေးခဲ့ရင် ဘယ်မှာ အကျိုးပေးမလဲ?</p> <p><b>အဓမ္မော နိရယံ နေတိ၊ ဓမ္မော ပါပေတိ သုဂ္ဂတိံ။</b></p> <p><b>အဓမ္မော</b> = အဓမ္မဟု ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ အကုသိုလ်တရားသည်။ <b>နိရေယံ</b> = ငရဲသို့။ <b>နေတိ</b> = ရောက်အောင်ပို့ဆောင်တတ်လေ၏၊</p> <p>ဘယ်ကို ပို့ဆောင်ပေးသလဲ? ငရဲရောက်အောင် ပို့ဆောင်ပေးနိုင်တဲ့ စွမ်းအင် ရှိတယ်။ အစွပ်စွဲခံရတဲ့ ဘိက္ခူနီမကြီး ပြန်ကြည့်လိုက်တဲ့ အခါကျတော့ သူစွပ်စွဲလိုက်တဲ့အတိုင်း ပြည်တန်ဆာမ ဖြစ်သလား? မဖြစ်ပါဘူး။ ရဟန္တာဟာ ရဟန္တာပဲ၊ ပြည်တန်ဆာမအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားသေးလား? ဘာမှ မပြောင်းလဲသွားဘူး၊ မဖြစ်ဘူး။ အဲ စွပ်စွဲတဲ့ပုဂ္ဂိုလ် ဘာဖြစ်သလဲ? ဒီအပိုင်းမှာ ဥပမာလေးတွေ ပေးထားပါတယ်။ လေတိုက်နေတဲ့ အချိန်အခါ ဆိုကြပါစို့။ လေအောက်ကနေ လေတင်ဘက်ကို ပြန်ပြီးတော့ ဖွဲကလေးတစ်ဆုပ်လောက် ပက်လိုက်ရင် ဒီဖွဲဆုပ်က ဘယ်ဘက် ပြန်လာသလဲ? ပက်တဲ့သူဘက် ပြန်လာတယ်။ အဲဒါ တစ်ချက်၊ ဥပမာတစ်မျိုး။</p> <p>နောက် ဥပမာတစ်မျိုးကတော့ မစင်တုံး တစ်တုံးရှိတယ် ဆိုကြပါစို့နော်။ မစင်ကို ကိုင်ပြီးတော့ သူတစ်ပါးကို ပေါက်ရန် ကြိုးစားလိုက်တဲ့အခါ ကိုယ် ပေါက်လိုက်တဲ့မစင် သူတစ်ပါးကို ထိမထိတော့ မသေချာဘူး၊ ကိုယ့်လက်ကိုတော့ အရင် မပေဘူးလား? ပေသွားတယ်။ အဲဒီမှာ အဲဒီဘိက္ခုနီမလေးက ဒီပုံစံအတိုင်း ဖြစ်သွားတယ်။ သူ့လက် အရင်ပေလိုက်တာပဲ။ မစင်နဲ့ ကိုင်ပြီးတော့ ရဟန္တာဘိက္ခူနီ ထေရီမကြီးကို သူက သွားပြီး လှမ်းပြီး ကိုင်ပေါက်လိုက်တာ ဘာဖြစ်သလဲ? နှစ်သုံးသောင်းလောက် ဘိက္ခူနီဘဝအဖြစ် ဖြည့်ကျင့်ထားတဲ့ သီလတွေ သေခါနီးကာလမှာ သူ့ကို ကယ်တင်နိုင်တဲ့ စွမ်းအား မရှိဘူး။ မရှိတော့ ဘယ်ရောက်သွားလဲ? ငရဲရောက်တယ်။ ငရဲမှာ နှစ်သိန်းပေါင်းများစွာ သန်းပေါင်းများစွာ ခံရတယ်၊ ဘဝပေါင်း များစွာ ခံရတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲ? ခုနက ပြောခဲ့တဲ့အတိုင်းပဲ၊ ဒေါသပြဓာန်းနေတဲ့ အကုသိုလ်ဇောစေတနာတစ်ခုသည် ဘဝတစ်ခုကို အကျိုးပေးနိုင်တဲ့ စွမ်းအင် အပြည့်အဝ ရှိနေတော့ အကုသိုလ်ဇောတွေက သူ့ရဲ့ သန္တာန်မှာ မရေတွက်နိုင်အောင် ဖြစ်ခဲ့တယ်။ အဲဒီအကုသိုလ်ဇော အရှိန်အဝါတွေ မကုန်မချင်း ငရဲမှာ သေတယ်၊ သေလည်း ထပ်ဖြစ်တယ်၊ မသေပဲနဲ့ ခံရနေတာလည်း ရှိတယ်၊ သေပြီးတော့ ထပ်ဖြစ်တာလည်း ရှိတယ်။</p> <p>အဲ အကုသိုလ်ကံတွေက တော်တော်လေး အရှိန်အဝါ လျော့သွားတဲ့အခါ ငရဲကနေ ကျွတ်လာလွတ်လာတော့ လူ့ပြည် လူ့လောက ရောက်ရှိလာပြီ ဆိုတဲ့အခါလည်း ဘာဖြစ်သလဲ? ပြည်တန်ဆာမပဲ ဖြစ်ရတယ်။ ပြည်တန်ဆာမ ဘယ်လောက်ဖြစ်သလဲလို့ မေးလို့ရှိရင်တော့ ဘဝပေါင်း နှစ်ရာကျော်လောက် ဆက်တိုက် ပြည်တန်ဆာမ ဖြစ်ခဲ့ရတယ်။ ပြောလိုက်တဲ့စကား ဘယ်နှစ်ခွန်းလဲ? တစ်ခွန်းပဲ။ စကားတစ်ခွန်းသည် ဘဝနှစ်ရာလောက် ပြည်တန်ဆာဘဝရောက်အောင် ပို့ဆောင်ပေးနိုင်တဲ့ စွမ်းအား ရှိတယ်ဆိုလို့ရှိရင် ဒီစကားမျိုးတွေ သီလရှင်တွေ ယောဂီတွေ ဘုန်းကြီးတွေ အားလုံးပဲ ပြောသင့်သလား? မပြောသင့်ဘူးနော်။ တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး မှားသည်ဖြစ်စေ၊ မှန်သည်ဖြစ်စေ ပြောသင့်သလား? မပြောသင့်ဘူး။ အေး ပြောလိုက်တဲ့ အချိန်အခါကျတော့ အဲဒီမစင်က အရင်သွားပြီး ဘယ်မှာလူးသလဲ? ကိုယ့်လက်မှာပဲ အရင်လူးသွားတယ်နော်။ အဲဒါ နောက်ဆုံး ရဟန္တာဖြစ်မယ့် ဘဝရောက်တော့ ဆိုကြပါစို့။</p> <p>လိစ္ဆဝီမင်းတွေ လိစ္ဆဝီမင်းသားတွေအားလုံး ပိုင်တဲ့ဥယျာဉ်အတွင်း သရက်ပင်ခွကြားမှာ ဘွားခနဲဆိုပြီး သွားပြီးတော့ ဖြစ်တယ်။ လှတယ်၊ ဘာဖြစ်လို့ လှလဲ? အနှစ်သုံးသောင်းလောက် <b>ဖုဿဘုရားရှင်</b>ရဲ့ သာသနာတော်မှာ သီလကျင့်စဉ်တွေကို၊ သမာဓိကျင့်စဉ်တွေကို၊ ပညာကျင့်စဉ်တွေကို ဖြူဖြူစင်စင်နဲ့ သူက ဖြည့်ကျင့်ခဲ့တယ်။ ဖြည့်ကျင့်ခဲ့တဲ့ ဒီသီလကုသိုလ် စေတနာတွေက အကျိုးပေးဖို့ရာ အခါအခွင့်သင့်လာတဲ့ အချိန်အခါမှာ အလွန် ချောမောလှပ တင့်တယ်နေတဲ့ အမျိုးကောင်းသမီး တစ်ဦးတော့ ဖြစ်ပါတယ်။</p> <p>ဒါပေမယ့် ဒီချောမောလှပခြင်းသည် သူ့အတွက် ဘယ်လို အကြောင်းတစ်ခု ဖြစ်သလဲ? ပြည်တန်ဆာမဖြစ်ဖို့ အကြောင်းတစ်ခု ဖြစ်သွားတယ်။ အဲဒါကြောင့် ဘယ့်နှယ်တုံး ယောဂီတွေ၊ လှချင်သလား၊ မလှချင်ဘူးလား? ဟင်! စဉ်းစားကြ စဉ်းစားကြနော်။ ဘယ်လို ပြည်တန်ဆာမဖြစ်ဖို့ အကြောင်းတစ်ခု ဖြစ်ရသလဲဆိုတော့ ဝေသာလီပြည်ကို အုပ်ချုပ်နေတဲ့ လိစ္ဆဝီမင်းသားတွေက <b>ဂဏ-အုပ်ချုပ်ရေး</b>လို့ ရှေးတုန်းက ခေါ်တာပေါ့။</p> <p>သူတို့က အလှည့်ကျ ရှင်ဘုရင်လုပ်ကြတယ်။ ပါလီမန်အနေနဲ့ စုပေါင်းပြီးတော့ အုပ်ချုပ်ကြတယ်။ အုပ်ချုပ်ကြတဲ့ အချိန်အခါကျတော့ အမျိုးသမီးတစ်ယောက် ဘွားခနဲ ဆယ့်ခြောက်နှစ်လောက်အရွယ် အလွန် လှပတင့်တယ်စွာနဲ့ ဖြစ်ပေါ်လာပြီဆိုတော့ ဥယျာဉ်စောင့်ကလည်း မနေရဲဘူး။ လိစ္ဆဝီမင်းသားတွေကို သွားပြီးတော့ အကြောင်းကြားရတယ်။ အကြောင်းကြားလိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ လိစ္ဆဝီမင်းသားတွေက ရောက်လာပြီ၊ သူကလည်း လိုချင်တယ်၊ ငါကလည်း လိုချင်တယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲ? သူ့ကံက အကျိုးပေးဖို့ရာ အခါအခွင့်သင့်တယ်။</p> <p>အဲဒီလို လိုချင်တော့ ဝိုင်းလုကြတဲ့ အချိန်အခါမှာ အလှည့်ကျ ရှင်ဘုရင်ဖြစ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်က သူအလှည့်ကျနေတုန်းမှာ ပေါ်လာတဲ့အတွက် သူပိုင်ထိုက်ပါတယ်။ အဲ တရားရုံးမှာ ငြင်းကြတယ်။ ကျန်နေတဲ့ လိစ္ဆဝီမင်းသားတွေကလည်း အလျော့မပေးဘူး။ ဒီဥယျာဉ်ဟာ ရှင်ဘုရင်တစ်ဦးတည်းပိုင်တဲ့ ဥယျာဉ် မဟုတ်ဘူး။ လိစ္ဆဝီမင်းသားအားလုံးပိုင်တဲ့ ဥယျာဉ်ဖြစ်တဲ့အတွက် လိစ္ဆဝီမင်းသားအားလုံး ရထိုက်တယ်။ အချီအချ စကားများလိုက်ကြတာ နောက်ဆုံး တရားသူကြီးတွေကလည်း အဖြေမပေးနိုင်တဲ့အတွက် အများပိုင်စေဆိုပြီး အမိန့်ချပေးလိုက်ရတယ်။</p> <p>ပြည်တန်ဆာမဘဝ မရောက်ဘူးလား? ရောက်တယ်။ ဘာဖြစ်လို့ ရောက်ရသလဲလို့မေးရင် တရားသူကြီးတွေ ဆုံးဖြတ်ပေးလို့ ရောက်တာမဟုတ်ဘူး။ အတိတ်က အကြောင်းရင်းကို ပြန်ပြီး ဆန်းစစ်ကြည့်လိုက်တဲ့ အခါမှာ ဘာလဲ? သူ့အကုသိုလ်ကံပဲ။ သူ့အကုသိုလ်ကံလေးက ဒီဘဝ မရောက်ရောက်အောင် သွားပြီးတော့ တွန်းပို့နေတာ၊ အဲဒီဘဝမှာ ရဟန္တာဖြစ်သွားလို့၊ အကယ်၍ ရဟန္တာသာ မဖြစ်သေးဘူး၊ နောက်ထပ် ဘဝဆိုတာ ရှိနေဦးမယ်ဆိုရင်ကော နောက်ထပ် ပြည်တန်ဆာမဖြစ်မယ့် ဘဝတွေ ရေတွက်နိုင်မလား? မရေတွက်နိုင်ဘူး။</p> <p>ဘာဖြစ်လို့လဲ၊ အကုသိုလ်ဇောတစ်ခု ဇောစေတနာတစ်ခု တစ်ခုသောဘဝကို အကျိုးပေးနိုင်စွမ်းရှိတဲ့ စွမ်းအင်ရှိနေသေးတဲ့အတွက် အကုသိုလ်ဇောစေတနာတွေက အကြိမ်များစွာ ဖြစ်ခဲ့ပြီဖြစ်တော့ နောက်ထပ် အကျိုးပေးမယ့် ဘဝတွေ အများကြီး ရှိနေသေးတယ်။ အဲ ဒါက ဘဝကုန်သွားလို့သာနော်။ ဘာဖြစ်လို့ ဒီဘဝကုန်ရသလဲလို့ ပြန်ပြီး ဆန်းစစ်ကြည့်လိုက်တော့လည်း ဖုဿဘုရားရှင် သာသနာတော်အတွင်းမှာ သူက သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ ထွက်မြောက်ကြောင်း ဖြစ်နေတဲ့ သီလကျင့်စဉ်တွေကို တကယ်လက်တွေ့ ဖြူဖြူစင်စင်နဲ့ ကျင့်ခဲ့တယ်၊ သမာဓိကျင့်စဉ်တွေကိုလည်း တတ်အားသလောက် ကျင့်ခဲ့တယ်၊ ပညာကျင့်စဉ်တွေကိုလည်း တတ်အားသလောက် ကျင့်ခဲ့ပါတယ်။</p> <p>သို့သော် သူကျင့်ခဲ့တဲ့ ဒီသီလကျင့်စဉ်၊ သမာဓိကျင့်စဉ်၊ ပညာကျင့်စဉ်က သေခါနီးကာလမှာ သူ့ကို ကယ်တင်နိုင်တဲ့ စွမ်းအင်မရှိဘဲ၊ ရဟန္တာဘိက္ခူနီမ ထေရီတစ်ပါးအပေါ်၌ ပြစ်မှားမိခဲ့တဲ့ ဒီအကုသိုလ် <b>ဝစီဘေဒကံ</b>က သေခါနီးကာလမှာ အကျိုးပေးဖို့ရာ အခါအခွင့် သင့်လာတယ်။ အခါအခွင့် သင့်လိုက်တဲ့အတွက် အရင်အကျိုးပေးလိုက်တဲ့အတွက် မကောင်းတဲ့ ဘုံဘဝတွေ ရောက်သွားရတယ်နော်။</p> <p>ဒါကြောင့် ဥုးဇင်းတို့ ဒီသူတစ်ပါးကို မဟုတ်မတရား စွပ်စွဲတဲ့အတွက် ဒီမုသာဝါဒ လုပ်ငန်းတစ်ခုကို သူတော်ကောင်းမှန်ရင် ရှောင်ကြဉ်သင့်သလား၊ မသင့်ဘူးလား? လက်နှစ်လုံးလောက်ရှိတဲ့ ဒီပါးစပ်ကလေးကို ပိတ်ထားတာ ကောင်းသလား? ဖွင့်ထားတာ ကောင်းသလား? ဘုန်းကြီးကတော့ လောကနီတိမှာ ငယ်ငယ်တုန်းက ဖတ်ခဲ့ဖူးတယ်။ ဟိုတစ်နေ့က ယောဂီကလေးလေးတွေကိုတောင် ဘုန်းကြီး ပြောလိုက်မိပါသေးတယ်။</p> <p><b>'ဒန္တံ ဒေဿတိ'</b> တဲ့နော်။ သွားဖြဲပြတယ်။ ဘယ်ပုဂ္ဂိုလ်တွေ သွားဖြဲပြသလဲလို့ ကလေးတွေကို ဘုန်းကြီးက မေးကြည့်တယ်နော်။ ဘုန်းကြီးတို့ ငယ်ငယ်က လောကနီတိထဲမှာတော့ ခွေးတွေက တစ်ကောင်နဲ့တစ်ကောင် မြင်ပြီဆိုလို့ရှိရင် ဘာလုပ်သလဲ? သွားဖြဲပြတယ်။ အဲဒါကြောင့် မင်းတို့တွေ တစ်ယောက်နဲ့ တစ်ယောက်မြင်ရင် သွားဖြဲပြရမလား၊ မပြရဘူးလားလို့ ဘုန်းကြီးက သူတို့ကို မေးကြည့်တယ်။ ဘယ့်နှယ်တုံး ဒကာကြီးတွေ ဒကာမကြီးတွေ သွားဖြဲပြတာကောင်းသလား၊ မကောင်းဘူးလား? (ကောင်းတယ်) ဟန်ကျပြီနော်။</p> <p>ကောင်းတဲ့ဘက်ကနေ ကောင်းပါတယ်၊ မကောင်းတဲ့ဘက်ကလည်း မကောင်းဘူး။ ကောင်းတဲ့ဘက်က ကောင်းတယ်ဆိုတာက တစ်ဦးအပေါ်တစ်ဦး ကာယကံမေတ္တာဖြင့်၊ ဝစီကံမေတ္တာဖြင့်၊ မနောကံမေတ္တာဖြင့် တစ်ဦးကိုတစ်ဦး ချစ်ခင်ကြည်ညို လေးစားမြတ်နိုးတဲ့ မျက်လုံးလေးနဲ့ ကြည့်ပြီး ပြောကြဆိုကြတယ်ဆိုရင်တော့ ကောင်းပါတယ်နော်။ တစ်ဦးအပေါ်မှာ တစ်ဦး မကျေနပ်ချက်တွေ တစ်ပုံကြီး လျှို့ဝှက်ထားပြီးတော့ ရင်ဝယ်ပိုက်ထွေးထားပြီးတော့ သွားပြီး သွားတွေကို ဖြဲပြမယ်၊ သို့မဟုတ် သွားတွေကို ဖော်ပြကြမယ်၊ သို့မဟုတ် ပါးစပ်လှုပ်ပြကြမယ် ဆိုလို့ရှိရင်တော့ ကောင်းပါ့မလား? မကောင်းဘူးနော်။ ဒါ သတိရှိကြပါ။</p> <p>လူ့လောကဟာ တော်တော်ခက်တယ်။ ခက်တယ်ဆိုတာက ဥုးဇင်း ဟိုတစ်နေ့ကလည်း စာသင်ရင်းနဲ့ ဒီအကြောင်းလေး သတိရလို့ ပြောမိပါတယ်။ လူ့ရဲ့သဘာဝ လူ့ရဲ့စိတ်ထားက တစ်ဖက်သားအပေါ်မှာ အကောင်းနဲ့ အဆိုးဆိုရင် အကောင်းကို မြင်ခဲတယ်။ အဆိုးကို မြင်လွယ်တဲ့ သဘော ရှိတယ်။ အဲဒီထဲမှာ နမူနာလေးတစ်ခုကတော့ ပဉ္စဝဂ္ဂီ ငါးဦးနဲ့ ဥုးဇင်းတို့ ဘုရားအလောင်းတော်ပဲ။</p> <p>ဘုရားအလောင်းတော်က ဒုက္ကရစရိယာ ခြောက်နှစ်ကြာအောင် ကျင့်ပါတယ်နော်။ ရင်စမ်းလိုက်ရင် ကျောကို သွားတွေ့တယ်၊ ကျောစမ်းလိုက်ရင် ရင်ကို သွားတွေ့တယ်။ တစ်ခါတစ်ရံ တစ်လက်ဖက်မျှသော တစ်လက်ခုပ်မျှသော ပဲပြုတ်ရည်လေးလောက်ပဲ သောက်ပြီးတော့ ကျင့်တယ်။ အစာအာဟာရ လုံးလုံးဖြတ်တောက်ပြီးတော့ ကျင့်ဖို့လည်း ကြိုးစားပါတယ်။</p> <p>နတ်တွေကတော့ ပြောကြတယ်။ ''သင် အစာအာဟာရကို လုံးလုံးဖြတ်တောက်ပြီး ကျင့်မယ်ဆိုရင် သင့်ရဲ့ မွေးညင်းပေါက်တွေထဲကနေ တို့အစာအာဟာရတွေ နတ်ဩဇာတွေ သွင်းမှာပဲ၊ အဲဒီအခါမှာ သင်က အစာအာဟာရတွေ ဖြတ်တောက်ပြီး ကျင့်တယ်လို့ပြောရင် သင် မုသားဖြစ်သွားမှာပဲ'' စသည်ဖြင့် ဒီလိုပြောတော့ အဲဒီမုသာဝါဒကြောက်လို့ သူက တစ်လက်ဖက်မျှသော ပဲပြုတ်ရည်ကလေး သောက်ပြီးတော့ အဲဒီမှာ တရားကျင့်တယ်နော်။ နောက်ဆုံး မှောက်လျက် လဲတယ်၊ မူးပြီး လဲတယ်၊ ဒီလောက်အထိ သူက ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကျင့်ခဲ့တယ်။ ဒီလို ကျင့်သော်လည်း ခြောက်နှစ်တိုင်တိုင် ကျင့်ပေမယ့်လို့ မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန် မရတော့ စဉ်းစားပြီ။</p> <p>''ငါ ဒီနည်းလမ်းဖြင့် ဒုက္ခဖြင့် ဒုက္ခကို ရင်းနှီးပြီးတော့ သုခကိုရအောင် ငါရှာဖွေလို့တော့ မရနိုင်တော့ဘူး၊ ဒါကြောင့် ဒီဒုက္ကရစရိယာကျင့်စဉ်ကို ငါစွန့်လွှတ်ပြီးတော့ တခြားကျင့်စဉ်တစ်ခု ပြောင်းမှ တော်တော့မယ်'' ဆိုပြီးတော့ အဲဒီမှာ အာဟာရ ပြန်ပြီးတော့ မှီဝဲပါတယ်။ အာဟာရလေး ပြန်မှီဝဲလိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက်တည်း ပဉ္စဝဂ္ဂီငါးဦးတို့က လာပြောတယ်။</p> <p>ဒါပဲ ဒါပဲ နော်။ အဲဒီပဉ္စဝဂ္ဂီငါးဦးက ဘုရား ဆွမ်းလေး နည်းနည်းလေးလောက် ပြန်ပြီး ရှာဖွေစားတာလေး တစ်ခုအကြောင်းခံပြီးတော့ <b>''ပဓာနဝိဗ္ဘန္တ''</b> တဲ့ <b>''ကမ္မဋ္ဌာန်းလူထွက်ကြီး''</b> နော်။ သူတို့ ပြောပုံက ကမ္မဋ္ဌာန်းလူထွက်ကြီး ဖြစ်တယ်တဲ့၊ ပစ္စည်းလေးပါး ပေါများဖို့ရန်အတွက် ကျင့်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်သာ ဖြစ်တယ်တဲ့၊ ဒီပုဂ္ဂိုလ်ကို တို့ အလိုမရှိဘူးတဲ့။</p> <p>ဆွမ်းလေးနည်းနည်း စားမိတာလေးနဲ့ အဲဒါ မတရားရတဲ့ဆွမ်းလည်း မဟုတ်ပါဘူး။ သူတစ်ပါးဆီမှာ တရားသော နည်းလမ်းနဲ့ ဆွမ်းခံပြီး ရလို့ ရှာဖွေပြီး ရတဲ့ဆွမ်းလေး မိမိခန္ဓာကိုယ် မျှတရေးအတွက် နည်းနည်းလေး စားမိတာပဲ။ စားမိတာလေးကိုပဲ သူတို့က အဲဒါကို ''ကမ္မဋ္ဌာန်းလူထွက်ကြီးပဲ၊ ပစ္စည်းလေးပါး ပေါများဖို့ရန်အတွက် ကျင့်နေတဲ့ ပုဂ္ဂို်လ်ကြီးပဲ၊ ဒီပုဂ္ဂိုလ်ကို တို့ မဆည်းကပ်နိုင်တော့ဘူး'' ဆိုပြီး အကုန်လုံး စွန့်ခွာပြီး ထွက်သွားကြတယ်။ ဥရုဝေလတောကနေပြီးတော့ ဟို ဗာရာဏသီပြည် ဣသိပတန အမည်ရတဲ့ မိဂဒါဝုန်တော ထွက်သွားကြတယ်။</p> <p>အဲဒီမှာ ကြည့်ပေါ့။ မြတ်စွာဘုရား ဘယ်လိုမကောင်းမှုပြုတာ ဟုတ်သလား? မဟုတ်ပါဘူးနော်။ ဆွမ်းလေးနည်းနည်း သွားစားမိတာပဲ၊ ဆွမ်းလေး နည်းနည်း စားတာကလည်း မတရားတဲ့ ဆွမ်းလည်းဟုတ်သလား? မဟုတ်ပါဘူး။ တရားသော နည်းလမ်းဖြင့် ရှာဖွေရရှိတဲ့ ဆွမ်းလေးပဲ။ အဲဒါ ဆွမ်းလေးနည်းနည်း စားတာလေးတောင်မှ အကောင်းမြင်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရှိသလား? မရှိဘူး။</p> <p>လောကကြီး သိပ်ကြောက်ဖို့ ကောင်းတယ်နော်။ ဒါကြောင့် ယောဂီတွေကို ဘုန်းကြီး ပြောနေတယ်။ တစ်ဖက်သားအပေါ်မှာ အဆိုးမမြင်စေချင်လို့ပါ။ အကောင်းကို မြင်စေချင်တဲ့ စိတ်ထားဖြင့် ဘုန်းကြီး ပြောနေတာပါ။ အကောင်းမြင်လိုက်တဲ့အတွက် ဘာထူးလဲ? ကုသိုလ်တရားတွေ တိုးပွားတယ်။ အဲဒီကုသိုလ်တရားတွေက နိဗ္ဗာန်ထိ ပို့ဆောင်နိုင်တဲ့ စွမ်းရည်ရှိပါတယ်နော်။ အခု ဘုန်းကြီးပြောနေတာ မဟာကုသိုလ်ထဲက အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုပဲ ရှိပါသေးတယ်။ ဒီတော့ ကဲ မုသာဝါဒပြီးပြီ ထားလိုက်တော့နော်။</p> <p>ခု ယောဂီအားလုံး လိုက်နာရမယ့် သီလတစ်ခုက ဘာတဲ့လဲ။ <b>ပိသုဏဝါစာ</b>၊ အားလုံးကြားဖူးတဲ့ စကားပါ။ ကုန်းတိုက်တယ် ကုန်းတိုက်တယ် ဆိုတာ ဘာလဲဆိုတော့ တချို့ရှေးဆရာတော်ကြီး ဘာသာပြန်တာကတော့ သူတစ်ပါးရဲ့ကျောက်ကုန်းကို နောက်ကနေ ခဲစားတတ်တယ်တဲ့။ ဘာပြောတာလဲ? နောက်ကွယ်မှာ မတရားပြောတယ်၊ သူတစ်ပါး အတင်းပြောတယ်၊ ဒီကစကား ဟိုပို့လိုက် ဟိုကစကား ဒီပို့လိုက် ဟိုပုဂ္ဂိုလ်နဲ့ ဒီပုဂ္ဂိုလ် စိတ်ဓာတ်ကွဲပြားသွားအောင် သို့မဟုတ် ချစ်ခင်မြတ်နိုးနေတဲ့ မေတ္တာဓာတ်တွေ ပျက်ပြားသွားအောင် ပြုလုပ်တဲ့ အပြောအဆို အပြုအမူတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။</p> <p>အဲဒီပိသုဏဝါစာစကားကို သူတော်ကောင်းမှန်ရင် ပြောရမလား၊ မပြောရဘူးလား? မပြောရဘူး။ ယောဂီမှန်ရင်ကော ပြောရမလား၊ မပြောရဘူးလား? မပြောရဘူး။ ဒါဖြင့်ရင် ဒီနေ့တရားနာနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ မပြောပဲ ရှောင်နိုင်မလား? မရှောင်နိုင်ဘူးလားလို့မေးရင် ဘယ်လိုဖြေမလဲဟင်? ရှောင်နိုင်ပါတယ်ဆိုရင် ရှောင်ကော ရှောင်ကြသလားလို့ ထပ်မေးရင် ဘယ်လိုဖြေမလဲ? မရှောင်ဘူး။ ဟော သူတစ်ပါးအကြောင်း ပြောကြသလား၊ မပြောကြဘူးလားလို့မေးရင် ဘယ်လိုဖြေမလဲ? ပြောနေတယ်။ ပြောနေလို့ရှိရင် သူတော်ကောင်း ဟုတ်သလား၊ မဟုတ်သလားလို့ ဘုန်းကြီးက ထပ်မေးရင် ဘယ်လိုဖြေမလဲ? ဟော ဒါဖြင့်ရင် ဒီဌာနကိုလာတာ သူတော်ကောင်း မဟုတ်ဖို့ လာသလား၊ ဟုတ်ဖို့ လာသလားမေးရင် ဘယ်လိုဖြေမလဲ? သူတော်ကောင်း ဟုတ်ဖို့ဆိုရင် ရှောင်ရမလား၊ မရှောင်ရဘူးလား? အဲဒါပဲနော်။</p> <p>သူတော်ကောင်းဆိုတာက သုပေသလာ စာမရီသား မြီးဖျားခုံမင် ပုံအသွင်သို့ ချစ်ခင်လေးမြတ် နှစ်သက်အပ်သော သီလကိုယ်စီကိုယ်င ရှိကြကုန်သည်ဖြစ်၍ ဘယ်လောက် ကောင်းသလဲ? စာမရီသားတွေ မြီးဖျားကို ခုံမင်ပြီး ချစ်ခင်မြတ်နိုးသလို သူတော်ကောင်းဆိုတာက မိမိရဲ့ သီလကို ချစ်မြတ်နိုးတဲ့စိတ်ထား ရှိရမယ်။ အဲဒီချစ်မြတ်နိုးတဲ့သီလကို ချစ်မြတ်နိုးတဲ့ စိတ်ထား မရှိခဲ့ရင်လည်း သူတော်ကောင်းဟုတ်သလား? မဟုတ်ဘူး။ သူတော်ကောင်း မဟုတ်ခဲ့ရင်လည်း သူတစ်ပါးပေးလှူနေတဲ့ အလှူတွေကို ခံယူထိုက်သလား? အဲဒါ နည်းနည်းစဉ်းစားနော်။ ဘုန်းကြီးတို့ <b>ရတနသုတ္တန်</b>က ဂါထာကလေးလည်း ဘုန်းကြီး နည်းနည်းရွတ်ပြမယ်နော်။</p> ယံ မင်္ဂလံ ဒွါဒသဟိ၊ စိန္တယိံသု သဒေဝကာ။<br>သောတ္ထာနံ နာဓိဂစ္ဆန္တိ၊ အဋ္ဌတိံသဉ္စ မင်္ဂလံ။<br>ဒေသိတံ ဒေဝဒေဝေန၊ သဗ္ဗပါပဝိနာသနံ။<br>သဗ္ဗလောကဟိတတ္ထာယ၊ မင်္ဂလံ တံ ဘဏာမ ဟေ။<br><br>ဒီဥစ္စာကတော့ ဘုရားဟောဒေသနာ မဟုတ်သေးပါဘူးနော်။ မင်္ဂလသုတ်ကို ရွတ်ဖတ်ပူဇော်ချင်လာအောင် လိုက်နာကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများ အားထုတ်ချင်လာအောင် ရှေးရှေးဆရာတော်ဘုရားကြီးများက အထူးသဖြင့် ဒီအရှေ့ပါဠိတော်ကို သီကုံးတော်မူတဲ့ ဆရာတော်ဘုရားကနေ သီကုံးထားတဲ့ ဂါထာလေးတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်နော်။ ဘာဆိုလိုသလဲ?<br><br><b>သဒေဝကာနံ</b> = နတ်နှင့် တကွသော လူသားတို့သည်။ <b>သောတ္ထာနံ</b> = ကြီးပွားချမ်းသာခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော။ <b>ယံမင်္ဂလံ</b> = အကြင် မင်္ဂလာတရားတော်ကို။ <b>ဒွါဒသဟိ</b> = တစ်ဆယ့်နှစ်နှစ်တို့တိုင်အောင်။ <b>စိန္တယိံသု</b> = ကြံစည်စိတ်ကူးလိုက်ကြလေကုန်သည်။ <b>စိန္တယိံသာပိ</b> = ကြံစည် စိတ်ကူးကြပါကုန်သော်လည်းပဲ။ <b>တံ မင်္ဂလံ</b> = ထိုမင်္ဂလာတရားတော်မြတ်ကို။ <b>နာဓိဂစ္ဆန္တိ</b> = မသိရှိနိုင်ကြလေကုန်။ <b>ဒေဝဒေဝေန</b> = နတ်တို့ထက်နတ် ဖြစ်တော်မူသော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်သည်။ <b>သဗ္ဗပါပဝိနာသနံ</b> = အလုံးစုံသော မကောင်းမှုဟူသမျှကို ဖျက်ဆီးပယ်ဖျောက်တတ်သော။ <b>အဋ္ဌတိံသာ</b> = သုံးဆယ့်ရှစ်ပါးအပြားရှိသော။ <b>ယံ မင်္ဂလံ</b> = အကြင် မင်္ဂလာတရားတော်မြတ်ကို။ <b>သဗ္ဗလောကဟိတတ္ထာယ</b> = အလုံးစုံသောသတ္တဝါတို့၏ လူနတ် နိဗ္ဗာန် သုံးတန်သော အကျိုးစီးပွားချမ်းသာအလို့ငှာ။ <b>ဒေသိတံ</b> = ဟောကြား ပြသ ဆိုဆုံးမတော်မူခဲ့လေပြီ။ <b>ဟေ</b> = အို သူတော်ကောင်းတို့။ <b>တံ မင်္ဂလံ</b> = ထိုမင်္ဂလသုတ် တရားတော်မြတ်ကို။ <b>မယံ</b> = ငါတို့သည်။ <b>ဘဏာမ</b> = ရွတ်ဖတ်ပူဇော်ကြပါစို့။<br><br>မင်္ဂလသုတ်ကို ချီးမွမ်းထားတဲ့ ဂါထာလေးပဲ၊ ဒီဂါထာကလည်း ပရိတ်ကြီးကို စီစဉ်တော်မူသော ဆရာတော်များက သူတို့ရဲ့ စိတ်ကူးဖြင့် ကြံစည် စိတ်ကူးပြီး ရေးသားထားတာတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ ပရိတ်ကြီး မင်္ဂလသုတ္တန် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကြောင်းအရာကို အခြေခံပြီးတော့မှ ဒီဂါထာလေးကို သီကုံးထားခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီတော့ ဒီနေရာမှာ မြတ်စွာဘုရားကို <b>'ဒေဝ ဒေဝ'</b> ဆိုပြီးတော့ ဒီလို သုံးနှုန်းထားပါတယ်။<br><br>## 'ဒေဝ ဒေဝ'' ဆိုပြီးတော့ သုံးနှုန်းခေါ်ဝေါ်ထားတော့ 'ဒေဝ' ဆိုတာကတော့ များသောအားဖြင့် လွယ်လွယ် ဘာသာပြန်လိုက်ရင်တော့ နတ်လို့ခေါ်ပါတယ်။ အဲဒီနတ်မှာ ဘယ်နှစ်မျိုး ရှိသလဲမေးတော့ (၃)မျိုးရှိနေတယ်။ <b>ဥပပတ္တိနတ်, သမ္မုတိနတ်, ဝိသုဒ္ဓိနတ်</b> ဆိုပြီးတော့ နတ်ဘယ်နှစ်မျိုးရှိသလဲ? (၃)မျိုး။ ဘာဖြစ်လို့ ဒီသုံးမျိုးကို နတ်လို့ခေါ်ရသလဲလို့ မေးရင်လည်း အကြောင်းပြချက်ကလေးတော့ ရှိပါတယ်။<br><br>လောကမှာ သတ္တဝါတွေဟာ အားကိုးရာကို ရှာဖွေကြတယ်။ အဲဒီတော့ အားကိုးရာကို ရှာဖွေတဲ့ အချိန်အခါမှာ ရှေးရှေးတုန်းက ဘုရားမပွင့်မီ ဆိုကြပါစို့။ တောကို ကိုးကွယ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ, တောကို အားကိုးရာအဖြစ် ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ရှိကြတယ်။ တောင်တွေကို ကိုးကွယ်အားထားရာအဖြစ် ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေလည်း ရှိကြတယ်။ သစ်ပင်တွေကို ကိုးကွယ်အားထားရာအဖြစ် ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေလည်း ရှိကြတယ်။ နတ်တွေကို ကိုးကွယ်အားထားရာအဖြစ်နဲ့ ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ကြတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေလည်း ရှိကြပါတယ်။ ကိုးကွယ်အားထားရာကို ရှာဖွေကြတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲ? အမှန်တရားကို မသိကြလို့နော်။<br><br>ဘာကို ကိုးကွယ်အားထားရမယ်ဆိုတဲ့ အမှန်တရားကို မသိရှိကြတဲ့အတွက် မိမိတို့ ထင်ရာ မြင်ရာကို ဒီလိုပဲ ကိုးကွယ်မှီခိုရာအားထားရာတွေကို ရှာဖွေနေကြတယ်။ လောကမှာ ကိုးကွယ်အားထားရာလို့ မှီခိုကပ်ရောက်အပ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်များကိုလည်း 'ဒေဝ' ဆိုပြီးတော့ ဒီလိုသုံးနှုန်းတဲ့ အသုံးအနှုန်းတွေလည်း ရှိပါတယ်။ ဒါကြောင့် အဲဒီမှီခိုအားထားရာ ပုဂ္ဂိုလ်တွေကို 'ဒေဝ' မြန်မာလိုတော့ နတ်လို့ ခေါ်ပါတယ်။ အဲဒီနတ်သည် သုံးမျိုးရှိတယ်။<br><br><b>သမ္မုတိနတ်</b> ဆိုတဲ့ ဥစ္စာကတော့ တိုင်းပြည်အုပ်ချုပ် မင်းလုပ်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကိုလည်း တိုင်းသူပြည်သားတွေက မှီခိုပြီး ကိုးကွယ်အားထားရတယ်။ ဒါကြောင့် တိုင်းပြည် အုပ်ချုပ်နေတဲ့ မင်းကိုလည်းပဲ သမ္မုတိနတ်လို့ ခေါ်ပါတယ်။ နောက်တစ်ခု မိဖုရားတွေကိုလည်း သမ္မုတိနတ်လို့ ခေါ်ပါတယ်၊ မင်းညီမင်းသားတွေကိုလည်း သမ္မုတိနတ်လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ခုခေတ် အပြောနဲ့ပြောရင်တော့ အစိုးရဝန်ထမ်းတွေပေါ့။ အဲဒီတော့ သူတို့ကိုလည်း သူ့နည်း သူ့ဟန်နဲ့ မှီခိုအားထားနေရတဲ့အတွက် သူတို့ကိုလည်း နတ်လို့ခေါ်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့်တော့ တိုင်းပြည်အုပ်ချုပ်တဲ့မင်းကို သမ္မုတိနတ်လို့ ဒီလိုခေါ်ပါတယ်။<br><br><b>ဥပပတ္တိနတ်</b> ဆိုတာကတော့ များသောအားဖြင့်တော့ ကိုယ်ထင်ရှားဖြစ်နေတဲ့ အမိဝမ်းထဲမှာ ပဋိသန္ဓေတည်နေမှုမရှိဘဲ ကိုယ်ထင်ရှား ဘွားကနဲ ဖြစ်နေတဲ့ နတ်တွေ စာတုမဟာရာဇ်နတ်ကနေ စပြီးတော့ အထက်ကာမာဝစရနတ်ပြည် ခြောက်ထပ်မှာ ရှိနေတဲ့ နတ်တွေကို ဥပပတ္တိနတ်ဆိုပြီးတော့ ခေါ်ပါတယ်။ အဲဒီနတ်တွေထက်ကို အဆင့်မြင့်နေတဲ့ ဗြဟ္မာတွေကိုလည်း အလားတူပဲ ဥပပတ္တိနတ်လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ဒီတော့ နတ်ဗြဟ္မာအားလုံးကိုတော့ ဥပပတ္တိနတ်လို့ ခေါ်ပါတယ်။<br><br><b>ဝိသုဒ္ဓိနတ်</b> ကတော့ နောက်နတ်တစ်မျိုး ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီဝိသုဒ္ဓိနတ် ဆိုတာကတော့ ဘယ်လိုပုဂ္ဂိုလ်တွေကို ဝိသုဒ္ဓိနတ် ခေါ်သလဲလို့ မေးရင်တော့ --- <b>ဝိသုဒ္ဓိဒေဝါ နာမ အရဟန္တော ဝုစ္စန္တိ</b>။ ဝိသုဒ္ဓိနတ်မည်သည် ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တွေကို ခေါ်ဆိုပါတယ်ဆိုပြီးတော့ ဒီလို အဋ္ဌကထာက ဖွင့်ဆိုထားပါတယ်။ ဝိသုဒ္ဓိဆိုတာက ကိလေသာအညစ်အကြေးတွေအားလုံး ကင်းစင်နေတဲ့ သူတော်ကောင်းလို့ ဆိုလိုပါတယ်။ ကိုးကွယ်အားထားရာ ပုဂ္ဂိုလ်ပဲ၊ ဒီဝိသုဒ္ဓိနတ် အမည်ရတဲ့ ကိုးကွယ်အားထားရမယ့်နတ်က ကိလေသာ အညစ်အကြေးဟူသမျှ အားလုံး ကင်းစင်နေတဲ့ နတ်လို့ ဆိုလိုပါတယ်။ ဒါက ဘုရား ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တွေကို ခေါ်ပါတယ်။<br><br>သို့သော် အဲဒီနတ်သုံးပါးမှာ ဥပပတ္တိနတ်, သမ္မုတိနတ်, ဝိသုဒ္ဓိနတ်ဆိုတဲ့ ဒီနတ်သုံးပါးတို့ထက် ဦးဇင်းတို့ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်က ပိုပြီးတော့ ကိုးကွယ်အားထားရာ အစစ်မှန်ဖြစ်တယ်။ အဲဒီလို မှန်ကန်ခြင်းကြောင့် သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်ကို <b>'ဒေဝ ဒေဝ'</b> ဆိုပြီးတော့ ဒီလို ရှေးရှေးဆရာတော်ဘုရားများက အသုံးပြုထားပါတယ်။ အဲဒီလို 'ဒေဝဒေဝ' ဖြစ်တဲ့ မြတ်စွာဘုရားသည် မင်္ဂလာ တရားတွေကို ဟောပေးတယ်။ ဒီမင်္ဂလာတရားရဲ့ စွမ်းအင်သတ္တိက ဘယ်လိုရှိသလဲလို့မေးရင်တော့ <b>သဗ္ဗပါပဝိနာသန</b> = မကောင်းမှု အကုသိုလ်မှန်သမျှကို ဖျက်ဆီးနိုင်တဲ့ စွမ်းအား ရှိတယ်။ မကောင်းမှု အကုသိုလ်မှန်သမျှကို ဖျက်ဆီးနိုင်တဲ့ စွမ်းအင်တစ်ခု ပေါ်လာပြီ ဆိုလို့ရှိရင် ဘာအကျိုးရှိသလဲလို့မေးတော့ <b>သဗ္ဗလောကဟိတတ္ထာယ</b> = လူနတ်နိဗ္ဗာန် သုံးတန်သော အကျိုးစီးပွားချမ်းသာကိုလည်း ရွက်ဆောင်ပေးနိုင်တဲ့ စွမ်းအားရှိတယ်။ ဒီလိုထပ်ပြီး ဖော်ပြထားတယ်။<br><br>## ဒီတော့ ဒီမင်္ဂလာတရားတော်သည် အကုသိုလ်တရား အားလုံးကို ဖျက်ဆီးနိုင်တယ်ဆိုတော့ အကုသိုလ်တရား အားလုံးကို ဖျက်ဆီးနိုင်တဲ့ စွမ်းအင် အပြည့်အဝရှိနေတဲ့ ဒီမင်္ဂလာတရားတွေဟာ ဘုန်းကြီးတို့ ပရမတ္တသစ္စာနယ်ကပြောတော့ ဘယ်လိုတရားတွေလဲလို့ မေးရင်တော့ ကုသိုလ်တရားများဖြစ်ကြပါတယ်။ အဲဒီကုသိုလ်တွေမှာ <b>ကာမာဝါစရကုသိုလ်, ရူပါဝါစရကုသိုလ်, အရူပါဝစရကုသိုလ်, လောကုတ္တရာကုသိုလ်</b> ဆိုပြီးတော့ အဆင့်မြင့်ကုသိုလ် ဘယ်နှစ်မျိုး ရှိသလဲ? လေးမျိုး။<br><br>ကာမာဝါစရကုသိုလ်ကို တစ်နည်းတစ်ဖုံအားဖြင့် <b>မဟာကုသိုလ်</b> လို့လည်း ခေါ်ပါတယ်။ နေရာကျယ်ဝန်းတဲ့အတွက် ကြီးကျယ်မြင့်မြတ်တဲ့ ကုသိုလ်တစ်ခုပဲ။ ဒါန, သီလ, သမထ, ဝိပဿနာ အစဖြာနေတဲ့ ကောင်းမှုကုသိုလ်ရေးလုပ်ငန်းတွေကို ပြုလုပ်တဲ့ အချိန်အခါမှာ ဒီမဟာကုသိုလ်လို့ အမည်ရနေတဲ့ ကာမာဝါစရကုသိုလ်မပါရင် မပြီးဘူး။ ဈာန်တွေကို ပွားများအားထုတ်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ဒီနေ့ သူတော်ကောင်းတွေ အာနာပါနကမ္မဋ္ဌာန်းတွေ အားထုတ်နေကြတယ်။ ဒီထဲ ပါကြတယ်နော်။ ကသိုဏ်းတွေ အားထုတ်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေလည်း ပါကြတယ်၊ ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်း ပွားများအားထုတ်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေလည်း ပါကြတယ်၊ ရုပ်နာမ်တွေ သိမ်းဆည်းပြီး အကြောင်းတရားတွေ ရှာဖွေပြီး အကြောင်းတရားတွေနဲ့တကွ ဒီရုပ်နာမ်တို့ရဲ့ အနိစ္စအချက်, ဒုက္ခအချက်, အနတ္တအချက်တွေကို ရှုပွားသုံးသပ်နေတဲ့, ဝိပဿနာဘာဝနာကမ္မဋ္ဌာန်း စီးဖြန်းနေတဲ့ သူတော်ကောင်းတွေလည်း ဒီထဲပါကြတယ်။<br><br>အဲဒီတော့ ဒီနေရာမှာ ဒါနပြုတဲ့အခါမှာ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ ကုသိုလ်တွေကိုလည်း မဟာကုသိုလ်လို့ ခေါ်တယ်။ သီလကျင့်သုံး ဆောက်တည်နေတဲ့ အချိန်အခါမှာ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ ကုသိုလ်တွေကိုလည်း မဟာကုသိုလ်လို့ ခေါ်တယ်။ ဈာန်မရခင် သမထဘာဝနာတွေကို စီးဖြန်းနေတဲ့အခိုက် ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ ကုသိုလ်တွေကိုလည်း မဟာကုသိုလ်လို့ ခေါ်ပါတယ်။ အရိယမဂ်ဉာဏ် မရမီ ရုပ်တွေ နာမ်တွေကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိနေတဲ့ဉာဏ် ပြဓာန်းနေတဲ့ ကုသိုလ်၊ အကြောင်းတရား အကျိုးတရားတွေကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိတဲ့ ပစ္စယပရိဂ္ဂဟဉာဏ် ပြဓာန်းနေတဲ့ ကုသိုလ်၊ အကြောင်းတရားတွေနဲ့တကွ ဒီရုပ်နာမ်တို့ရဲ့ အနိစ္စအချက်, ဒုက္ခအချက်, အနတ္တအချက်တွေကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ ထွင်းဖောက်သိနေတဲ့ ဝိပဿနာဉာဏ် ပြဓာန်းနေတဲ့ ကုသိုလ်၊ အဲဒီကုသိုလ်တွေဟာလည်း မဟာကုသိုလ်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်နော်။ ဒါကြောင့် ဒီမဟာကုသိုလ်ဟာ ဈာန်ရရှိရေးအတွက်သော်လည်းကောင်း, နိဗ္ဗာန်ကို သို့မဟုတ် အရိယမဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ် နိဗ္ဗာန်ကို ရရှိရေးအတွက်သော်လည်းကောင်း ကျေးဇူးများတဲ့ ကုသိုလ်တွေ မဖြစ်ဘူးလား? ဖြစ်နေတယ်။<br><br>ဒါကြောင့် သူ့ကို မဟာကုသိုလ်လို့ ခေါ်ပါတယ်။ အဲဒီမဟာကုသိုလ်တွေဟာလည်း ဆိုင်ရာဆိုင်ရာ အကုသိုလ်တွေကို တဒင်္ဂအားဖြင့် ပယ်သတ်နိုင်တဲ့ စွမ်းအင် ရှိတယ်။ နည်းနည်းလေး အာရုံယူပြီး စဉ်းစားကြည့်စမ်း။ ဒါနပြုတယ်၊ ဒါနတစ်ခု ပြုတော့မယ် ဆိုလို့ရှိရင် မိမိ လှူဖွယ်ဝတ္ထုတစ်ခု ပစ္စည်းစုသည် ရှေးယခင် မလှူခင်ပေါ့ သို့မဟုတ် လှူမယ်လို့ ကြံစည်စိတ်ကူးမှု မဖြစ်ခင်က ဒီပစ္စည်းကို မိမိ လိုလားတောင့်တလို့ ရှာဖွေစုဆောင်းပြီး သိမ်းပိုက်ထားတဲ့ ပစ္စည်းမဟုတ်ဘူးလား? ဟုတ်တယ်။ အဲဒီပစ္စည်းမှာ သိမ်းပိုက်ထားစဉ် အချိန်အခါမှာ တွယ်တာမက်မောမှု ပစ္စည်းအပေါ်မှာ ပစ္စည်းနဲ့ တန်သလောက် တွယ်တာမက်မောမှု မရှိဘူးလား? ရှိတယ်။ ငါ့ပစ္စည်းဆိုပြီး သိမ်းပိုက်ထားတာပဲ။<br><br>လှူမယ်လို့ ဆုံးဖြတ်ချက် ချလိုက်ပြီ၊ ဒီပစ္စည်းကို လှူလည်းလှူပြီ၊ အဲဒီအချိန်အခါမှာ ဒီပစ္စည်းအပေါ်မှာ တွယ်တာနေတဲ့ တဏှာ ရှိသေးလား? မရှိဘူး။ တဒင်္ဂအားဖြင့် ဒီတဏှာ ကွာကျမသွားဘူးလား? သွားတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီဒါနကုသိုလ်ဟာလည်း မဟာကုသိုလ်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီမဟာကုသိုလ်ဟာလည်း လောဘကို သို့မဟုတ် ဆိုင်ရာဆိုင်ရာ ကိလေသာကို တဒင်္ဂအားဖြင့် ပယ်ရှားနိုင်တဲ့ စွမ်းအား မရှိဘူးလား? ပယ်သတ်နိုင်တဲ့ စွမ်းအား မရှိဘူးလား? ရှိနေတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီမဟာကုသိုလ်ကိုလည်း သဗ္ဗပါပဝိနာသန ဆိုပြီးတော့ အဋ္ဌကထာဆရာများက အမွှမ်းတင်ပြီး သုံးထားပါတယ်။<br><br>နောက်တစ်ခု --- သီလဆောက်တည်ပြီ၊ သီလဆောက်တည်တဲ့ အချိန်အခါမှာ ဆိုကြစို့နော်။ သူတော်ကောင်းတို့ရဲ့သဘောက သီလကို ချစ်မြတ်နိုးတဲ့ စိတ်ထားရှိရတယ်။ <b>''သုပေသလာ စာမရီသား မြီးဖျားခုံမင် ပုံအသွင်သို့ ချစ်ခင်လေးမြတ် နှစ်သက်အပ်သော သီလကိုယ်စီကိုယ်င ရှိကြကုန်သည်ဖြစ်၍''</b> --- သီလရှင်တွေ ရကြပါလိမ့်မယ်နော်။ ယောဂီတွေလည်း ရချင်ရလိမ့်မယ်။ သူတော်ကောင်းဆိုတာက ဘယ်လိုပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်ရမလဲ၊ သုပေသလ မိမိဆောက်တည် ကျင့်သုံးနေတဲ့ သီလအပေါ်မှာ ချစ်မြတ်နိုးတဲ့ စိတ်ထားရှိရမယ်၊ ဘယ်လောက်အထိ ချစ်မြတ်နိုးရမလဲလို့ မေးရင်တော့ စာမရီသား မြီးဖျားခုံမင် ပုံအသွင်သို့ ချစ်ခင်လေးမြတ် နှစ်သက်အပ်သော သီလကိုယ်စီကိုယ်င ရှိကြကုန်သည်ဖြစ်၍ စာမရီတချို့ကတော့ ကျင်မရီလို့လည်း ခေါ်တယ်။<br><br>အထူးသဖြင့် တိဗက်နိုင်ငံမှာ ပေါတယ်လို့ ဆိုတယ်။ အဲဒီစာမရီအမည်ရနေတဲ့ သားကောင်းများ တောထဲမှာ ကျက်စားနေရင်းဖြင့် မိမိရဲ့ သားမြီးလေးကို ခြုံပုတ်တစ်ခုမှာ ငြိစွန်းနေခဲ့ရင် ဘယ်တော့မှ မရုန်းဘူးတဲ့၊ ဘာဖြစ်လို့လဲ? မိမိတို့ရဲ့ သားမြီးဟာ အင်မတန် တန်ဖိုးရှိတယ်၊ မင်းမြှောက်ရှင်ဘုရင်တို့ သုံးစွဲထိုက်တဲ့ နန်းတွင်းမှာ သုံးစွဲထိုက်တဲ့ ပစ္စည်းတစ်ခု ဖြစ်တယ်။ သားမြီးယပ် အဖြစ်နဲ့ သုံးပါတယ်။ နန်းတွင်းမှာ သားမြီးယပ်အဖြစ်နဲ့ သုံးပြီးတော့ အင်မတန် တန်ဖိုးထားနေတဲ့ ဒီမြီးဖျားလေး တစ်ပင်လောက် ကျွတ်သွားမှာကို အင်မတန် စိတ်ပူတယ်။ မြီးဖျားကို ဘယ်တော့မှ အကျွတ်မခံဘူး၊ အသက်သာ အသေခံတယ်။ အဲဒီပုံစံပဲ သူတော်ကောင်းတို့ဟာလည်း သီလကို ကျိုးအောင် ပေါက်အောင် ဘယ်တော့မှ မလုပ်ရဘူး၊ အသက်ကိုသာ အသေခံရတယ်။ မိမိ သီလကို ဘယ်တော့မှ မချိုးမဖောက်ရဘူး။<br><br>## ဒီတော့ ဒီနေ့ ယောဂီအားလုံးတို့ လိုက်နာကျင့်သုံးနေတဲ့သီလ ကြည့်လိုက်ရင် ဒီဌာနမှာတော့ သီလဘယ်နှစ်ပါးရှိလဲ? ကိုးပါး။ ရဟန်းတော်များမှာတော့ ရဟန်းတော်ဆိုင်ရာသီလ ရှိကြပါတယ်နော်။ သီလရှင်များမှာဆိုရင် သီလဘယ်နှစ်ပါးရှိလဲ? ဆယ်ပါး။<br><br>အဲဒီမှာ နံပါတ် (၁) ကြည့်၊ ဘာတဲ့လဲ? <b>ပါဏာတိပါတ</b> = သူ့အသက်မသတ်ရဘူး၊ သူ့အသက်သတ်ခြင်းဆိုတဲ့ လုပ်ငန်းရပ်ကို မိမိ အသက်သာ အသေခံမယ်၊ ဘယ်တော့မှ မပြုလုပ်ဘူးတဲ့၊ သူတော်ကောင်းဆိုတာ ဒီစိတ်ထား ရှိရတယ်။<br><br>နံပါတ် (၂) <b>အဒိန္နာဒါန</b> = သူ့ပစ္စည်း မတရားမယူဘူး၊ ငါ့အသက်သာ အသေခံမယ်။ သူ့ပစ္စည်း ဘယ်တော့မှ မတရားမယူဘူးဆိုတဲ့ ဒီစိတ်ထား သူတော်ကောင်းဆိုရင် ရှိရတယ်။ သီလကို ချစ်မြတ်နိုးနေတဲ့ သူတော်ကောင်းမှန်ရင် ဒီစိတ်ထား ရှိရတယ်။ အဲဒီစိတ်ထား ရှိပြီးဆိုလို့ရှိရင် ဆိုကြပါစို့နော်။ အဲဒီစိတ်ထားနဲ့ ဒီသီလကို ရိုသေစွာ ကျင့်သုံးနေပြီ ဆိုလို့ရှိရင် ထိုပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ သန္တာန်မှာ မဟာကုသိုလ်စိတ်တွေ ဖြစ်နေပြီ။<br><br>ပြီးတော့ သူ့အသက်မသတ်ဘူး၊ ရှောင်ကြဉ်မယ် ဆိုလို့ရှိရင် သူ့အသက်သတ်ကြောင်းဖြစ်နေတဲ့ သတ်ချင်နေတဲ့ အကုသိုလ်တရားတွေကို တဒင်္ဂအားဖြင့် ပယ်ရှားနိုင်တဲ့ စွမ်းအား ပေါ်မလာဘူးလား? ပေါ်လာတယ်။ သူ့ပစ္စည်း မတရား မယူဘူး၊ ရှောင်ကြဉ်လိုက်ပြီ ဆိုလို့ရှိရင် သူ့ပစ္စည်းအပေါ်မှာ မတရားလိုချင်နေတဲ့ လောဘပြဓာန်းနေတဲ့ အကုသိုလ်တရားတွေကို တဒင်္ဂအားဖြင့် ပယ်ရှားပြီး ဖြစ်မသွားဘူးလား? ဖြစ်သွားတယ်။ ဒါကြောင့် ကုသိုလ်တရားတွေသည် အကုသိုလ်ကို ဖျက်ဆီးနိုင်တဲ့ စွမ်းအား မရှိဘူးလား? ရှိနေတယ်။<br><br>နံပါတ် (၃) ကြည့်ကြစို့။ <b>အဗြဟ္မာစရိယ</b> = မမြတ်သော အကျင့်မှ ရှောင်ကြဉ်တယ်၊ မမြတ်သော အကျင့်မှ ရှောင်ကြဉ်မယ် ဆိုပြီးတော့ ဒီသီလကို ဆောက်တည်ကျင့်သုံးနေတဲ့ သူတော်ကောင်းရဲ့ သန္တာန်မှာ မမြတ်သော အကျင့်ကို ကျင့်ချင်နေတဲ့ လောဘပြဓာန်းနေတဲ့ အကုသိုလ်တရားတွေကို တဒင်္ဂအားဖြင့် ပယ်ရှားပြီး ဖြစ်မသွားဘူးလား?<br><br>ကဲ နောက်တစ်ခု ဘာတဲ့လဲ? <b>မုသာဝါဒ</b> = မုသားစကား မပြောဘူး၊ မုသားစကားပြောကြားခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်လိုက်တယ်။ ရှောင်ကြဉ်ပြီး ဆိုလို့ရှိရင် ဒီပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ သန္တာန်မှာ မုသား ပြောချင်နေတဲ့ မကောင်းတဲ့ အကုသိုလ်တရားတွေကို တဒင်္ဂအားဖြင့် ပယ်ရှားပြီး ဖြစ်မသွားဘူးလား? သို့သော် သူတော်ကောင်းဆိုတာက မုသားစကားကို ငါဘယ်တော့မှ မပြောဘူး၊ ငါရဲ့သီလကို ငါဘယ်တော့မှ မချိုးဖောက်ဘူး၊ အသက်ကိုသာ ငါအသေခံမယ်၊ ဒီမုသားစကားကိုတော့ ငါဘယ်တော့မှ မပြောဘူး၊ ဒီစိတ်ထားရှိရမယ်။<br><br>မုသားမပြောဘူးဆိုတာ ဒီမုသားတွေထဲမှာ တော်တော်လေးဆိုးတဲ့ မုသားတွေ ရှိပါတယ်။ တော်တော်လေးဆိုးတဲ့ မုသားဆိုတာက သူတစ်ပါးကို မဟုတ်မတရား စွပ်စွဲတဲ့ မုသားလည်း ရှိပါတယ်။ တရားရုံးတွေမှာ မဟုတ်မတရား လိမ်လည်လှည့်ဖြားပြီးတော့ သွားပြီးသက်သေခံနေတဲ့ မုသားလည်းရှိတယ်။ အဲဒီမုသားတွေဟာ တော်တော်လေး ဆိုးတယ်နော်။ ဆိုးတာက ဘယ်လိုဆိုးသလဲ မေးရင်တော့ တစ်ဖက်သားကို မဟုတ်မတရား မိမိက စွပ်စွဲပြီးဆိုလို့ရှိရင် အစွပ်စွဲခံရတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မှာလည်း အကုသိုလ်တရား မတိုးပွားဘူးလား? တိုးပွားတယ်။ စွပ်စွဲနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မှာရော အဲဒီအချိန်မှာ စိတ်ချမ်းသာမှု ရှိလား? မရှိပါဘူး။ သူ့ဟာသူတော့ ချမ်းသာတယ်လို့ စိတ်ထဲက ထင်နေတာ၊ တကယ်တော့ သူစိတ်ချမ်းသာမှု ရှိလား? မရှိဘူး။<br><br>အဲဒီအချိန်အခါမှာ သူတစ်ပါးရဲ့ မကောင်းကြောင်းကို သူက ပြောနေတဲ့အတွက် သူတစ်ပါးရဲ့ မကောင်းတဲ့ အကြောင်းအရာတွေကို အာရုံယူနေတဲ့ ဒီစိတ်ထားတွေဟာ ကုသိုလ်စိတ်လား? အကုသိုလ်စိတ်လား? အကုသိုလ်စိတ်။ သူ့မှာ အကုသိုလ်တရားတွေက တိုးပွားနေလား, ကုသိုလ်တရားတွေက တိုးပွားနေသလားလို့ မေးရင် ဘယ်လိုဖြေမလဲ? အကုသိုလ်တရားတွေ တိုးပွားနေပြီ။ အကုသိုလ်တရားသည် ဘယ်လိုအကျိုးကို ပေးတတ်သလဲ, ကုသိုလ်တရားက ဘယ်လိုအကျိုးကို ပေးတတ်သလဲ ခွဲခြားသိဖို့ မလိုဘူးလား? လိုတယ်။ ဒီပရိသတ်တွေ သိသလား, မသိဘူးလားလို့မေးရင် ဘယ်လိုဖြေမလဲ? သိကြလား, မသိကြဘူးလား? သိပါတယ်။ သိလျက်နဲ့ ကျင့်သလား, မကျင့်ဘူးလားလို့ ထပ်မေးရင်ကော ဘယ်လိုဖြေမလဲ? ဟုတ်မဟုတ်တော့ ဘုန်းကြီး မပြောတတ်ဘူးနော်။ <p>န ဟိ ဓမ္မော အဓမ္မော စ၊ ဥဘောသမ ဝိဘာဂီနော။ <br> အဓမ္မော နိရယံ နေတိ၊ ဓမ္မောပါပေတိ သုဂ္ဂတိံ။ </p> <p><b>ဓမ္မနဲ့ အဓမ္မ</b> နှစ်ခုရှိတယ်။ ဓမ္မဆိုတာက ကုသိုလ်တရား သုစရိုက်တရား၊ အဓမ္မဆိုတာက အကုသိုလ်တရား ဒုစရိုက်တရား၊ အဲဒီဓမ္မနဲ့ အဓမ္မနှစ်ခု တူညီသော အကျိုးရှိတယ်ဆိုတာက ဘယ်လိုမှ မဖြစ်နိုင်ဘူး။ ဘယ်လိုသာ ဖြစ်သလဲ? </p> <p>အဓမ္မော နိရယံ နေတိ၊ ဓမ္မောပါပေတိ သုဂ္ဂတိံ။ </p> <p><b>အဓမ္မော</b> = အဓမ္မသည်။ <b>နိရယံ</b> = ငရဲသို့။ <b>နေတိ</b> = ရောက်အောင်ပို့ဆောင်ပေး၏၊ <b>ဓမ္မော</b> = ဓမ္မသည်ကား။ <b>သုဂ္ဂတိံ</b> = သုဂတိဘဝသို့။ <b>ပါပေတိ</b> = ရောက်ရှိစေနိုင်ပေသည်။ </p> <p>အဓမ္မက ငရဲကိုရောက်အောင် ပို့ဆောင်နိုင်တဲ့ စွမ်းအင် ရှိတယ်။ ဓမ္မက သုဂတိဘုံဘဝကို ရောက်အောင် ပို့ဆောင်ပေးနိုင်တဲ့ စွမ်းအား ရှိတယ်။ ဓမ္မနဲ့ အဓမ္မနှစ်ခုသည် အကျိုးပေးခြင်း တူညီမှုရှိသလား? မရှိဘူးလား? မတူညီဘူး။ ဒီလိုဆိုလို့ရှိရင် မတူညီဘူးဆိုလို့ရှိရင် အဓမ္မက ငရဲကို ပို့ဆောင်နိုင်တဲ့ စွမ်းအား ရှိတယ်ဆိုလို့ရှိရင် တရားနာပရိသတ်တွေ ငရဲကို သွားချင်ကြသလားလို့ ဘုန်းကြီးက ထပ်မေးရင် ဘယ်လိုဖြေကြမလဲ? မသွားချင်ဘူး ဆိုလို့ရှိရင် ငရဲရောက်ကြောင်း အကျင့်ကို ကျင့်ရမလား၊ မကျင့်ရဘူးလားလို့ ထပ်မေးရင် ဘယ်လိုဖြေမလဲ? ဒီလိုဆိုရင် သူတစ်ပါး မကောင်းကြောင်းကို ပြောရမလား၊ မပြောရဘူးလားလို့မေးရင် ဘယ်လိုဖြေမလဲ? မပြောဘဲကော နေမလား၊ မနေဘူးလားလို့ ထပ်မေးရင် ဘယ်လိုဖြေမလဲ? ဟန်ကျသွားပြီ။ </p> <p>အဲဒါ သိလျက်နဲ့ မကျင့်ဘူး၊ အဲဒါဟာ သူတော်ကောင်း ဟုတ်သလား? မဟုတ်ဘူး။ သူတော်ကောင်းကျတော့ ဘယ်လိုစိတ်ထားရမလဲ? သုပေသလာ စာမရီသား မြီးဖျားခုံမင် ပုံအသွင်သို့ ချစ်ခင်လေးမြတ် နှစ်သက်အပ်သော သီလ ကိုယ်စီကိုယ်င ရှိကြကုန်သည်ဖြစ်၍ အဲဒီလို ဟုတ်ပြီလား။ သီလကို ချစ်မြတ်နိုးတဲ့ စိတ်ထားတွေ ရှိသလား? မကျင့်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မှာ ရှိသလား? မရှိဘူး။ ဒါ သိပ်ကြောက်ဖို့ ကောင်းတယ်နော်။ </p> <p>ဒီတော့ သူတစ်ပါးကို မဟုတ်မတရား စွပ်စွဲတဲ့ အချက်ကလေးတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ တချို့ ခဏခဏတော့ ပြောဖူးပါတယ်။ ဘုန်းကြီး နည်းနည်းလေး နောင်ဖုဿထပ်မံအနေနဲ့ သတိရရအောင် ဘုန်းကြီးတို့ သာသနာတော်က ဘယ်လိုသာသနာလဲလို့ မေးရင်တော့—ဘုရားရှင်ကို ဦးဇင်းတို့က ကြည်ညိုတယ်ဆိုတာ ဒီဘက်က ကြည့်ပြီး ကြည်ညိုတာ၊ အလောင်းတော်ဘဝက ဖြည့်ကျင့်ခဲ့တဲ့ ပါရမီတွေကို ကြည့်ပြီးတော့လည်းပဲ ကြည်ညိုတယ်၊ ဘုရားဖြစ်လာတဲ့ အချိန်အခါမှာ ထပ်ပြီးတော့ ထားရှိနေတဲ့ ဘုရားရှင်ရဲ့ စိတ်ဓာတ်တွေကို ကြည့်ပြီးတော့လည်း ကြည်ညိုပါတယ်။ </p> <p>အင်္ဂုလိမာလသည် ဘယ်လိုပုဂ္ဂိုလ်လဲ အားလုံးသိတယ်။ လူသတ်သမားပဲ၊ လူသတ်သမားတစ်ယောက် သာသနာဘောင် ဝင်ရောက်ပြီး ရှင်ရဟန်းပြုပြီ ဆိုရင်လည်း ဘုရားလက်မခံဘူးလား? လက်ခံတယ်။ သာသနာဘောင် ဝင်ရောက်ပြီး ရှင်ရဟန်းမပြုခင်က သူ လူသတ်သမား မှန်တယ်။ ဒါပေမဲ့ သာသနာဘောင်ဝင်ရောက်ပြီး ရှင်ရဟန်းပြုတဲ့ အချိန်ကစပြီး လူသတ်တဲ့ လုပ်ငန်းရပ်ကို ပြုကျင့်သေးလား? မပြုကျင့်ဘူး။ </p> <p>အဲဒီအချိန်အခါကနေ စပြီးတော့ ဘုရားက သူတော်ကောင်း အင်္ဂုလိမာလ သာသနာဘောင် ဝင်ရောက်ပြီး ရှင်ရဟန်းပြုတဲ့ အချိန်အခါက စပြီးတော့ သူတော်ကောင်း ဖြစ်သွားပြီ၊ လူသတ်မှု မပြုတော့ဘူး။ သူတော်ကောင်းဖြစ်တဲ့ အချိန်အခါက စပြီးတော့ သာသနာတော်မှာ ရှိသင့်ရှိထိုက်တဲ့ ကျင့်ဝတ်ပဋိပတ်တွေကို စနစ်တကျ ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်ရင် ဘုရားလက်ခံပါတယ်။ </p> <p>အလားတူပဲ၊ အများကြားဖူးတဲ့ အမ္ဗပါလီပြည်တန်ဆာမ ရှိတယ်။ ပြည်တန်ဆာမ တစ်ယောက်ကိုသော်လည်းပဲ ဘုရားရှင်က သာသနာဘောင် ဝင်ရောက်ပြီး ရှင်ရဟန်းပြုဖို့ ခွင့်မပေးဘူးလား? ခွင့်ပေးတယ်။ သာသနာဘောင် ဝင်ရောက်ပြီး ရှင်ရဟန်းပြုတဲ့ အချိန်အခါကစပြီး သူ ပြည်တန်ဆာမအလုပ် လုပ်သေးလား? မလုပ်တော့ဘူး။ သာသနာမှာ ကျင့်ရမယ့် ကျင့်ဝတ်ပဋိပတ်တွေကို သူ ရိုရိုသေသေ ဖြည့်ကျင့်တဲ့အတွက်လည်း သူ ရဟန္တာအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိမသွားဘူးလား? ရောက်ရှိသွားပါတယ်။ ဘုန်းကြီး ဘာပြောချင်တာလဲ၊ ရည်ရွယ်ချက်ကလေး ရှိပါတယ်။ </p> <p>သတ္တဝါတိုင်းမှာ ကောင်းမှု မကောင်းမှု နှစ်ခု သံသရာတစ်လျှောက်မှာ ရှိကြတယ်နော်။ အာ ဒီပုဂ္ဂိုလ်က ဒီကိုယ်တော်က တစ်ချိန်တုန်းက ဘယ်လိုကိုယ်တော်ပဲဆိုပြီး အဲဒီလို မကောင်းတာတွေ ထိုင်ပြီး ပြောနေရင် ပြောနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မှာ အဲဒီအချိန်မှာ အကုသိုလ်တွေ တိုးပွားနေတယ်။ ဟာ ဒီအမျိုးသမီး သို့မဟုတ် ဒီသီလရှင် သို့မဟုတ် ဒီယောဂီက တစ်ချိန်တုန်းက ဘယ်လိုကောင်မပဲ၊ ထိုင်ပြီး ပြောနေရင် ပြောနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မှာ အကုသိုလ်တရား မတိုးပွားဘူးလား? တိုးပွားတယ်။ </p> <p>တစ်ချိန်က ဖြစ်ခဲ့တာတွေဟာ လိုရင်းမဟုတ်ပါဘူး။ သာသနာဘောင် ဝင်ရောက်ပြီး တရားတွေကို တကယ်လက်တွေ့ ကျင့်နေပြီဆိုရင်၊ ကျင့်တဲ့အချိန်ကစပြီးတော့ သူတော်ကောင်း ကျင့်ဝတ်ပဋိပတ်ကို ရိုရိုသေသေ ဖြည့်ကျင့်နေတယ်ဆိုရင် သူ့ကို ကြည်ညိုရမှာပဲ၊ ဘုရားလည်း ခွင့်ပြုတယ်၊ လက်ခံတယ်။ အဲဒီနောက်ကြောင်းတွေ ရှေးဖြစ်ဟောင်း အောက်မေ့ဖွယ်တွေကို နောက်ကြောင်း ဇာတ်ဟောင်းတွေကို ပြန်ပြောင်းပြီး ပြောနေခဲ့မယ်ဆိုရင် ပြောနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မှာလည်း အကုသိုလ်တရား တိုးပွားတယ်။ အချိန်လည်း မကုန်ဘူးလား? ကုန်တယ်။ ဘယ်လို ကုန်သလဲ? </p> <p>မိမိ တကယ်တမ်း ဒီအချိန်တွေမှာ သီလကျင့်စဉ်တွေကို လက်တွေ့ ကျင့်နေမယ်၊ သမာဓိကျင့်စဉ်တွေကို လက်တွေ့ကျင့်နေမယ်၊ ပညာကျင့်စဉ်တွေကို လက်တွေ့ကျင့်နေမယ်ဆိုရင် ထိုအချိန်အခါမှာ မိမိအတွက် အကျိုးတရားတွေ တိုးပွားပြီး မလာနိုင်ဘူးလား? လာနိုင်တယ်။ အဲဒီအကျိုးတရားတွေလည်း ဆုတ်ယုတ်ပျက်စီး မသွားဘူးလား? သွားတယ်။ </p> <p>ဒီကောင်းတဲ့ အကျိုးတရား ဆုတ်ယုတ်ပျက်စီးရုံတင်ပဲလားဆိုတော့ မဟုတ်သေးဘူး။ မကောင်းတဲ့ အကျိုးတွေလည်း မိမိရဲ့ သန္တာန်မှာ တစ်ကိုယ်လုံး ဖြစ်လာတယ်။ ဘယ်လိုဖြစ်လာလဲ? အဲဒီအမ္ဗပါလီ ပြန်ကြည့်ပေါ့၊ ဘာဖြစ်လို့ သူ ပြည်တန်ဆာမ ဖြစ်ရသလဲဆိုတဲ့ အကြောင်းရင်းကို ပြန်ပြီး ဆန်းစစ်ကြည့်လိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ ဖုဿဘုရားရှင် သာသနာတော်အတွင်းတုန်းက ဆိုကြစို့နော်။ </p> <p>ဖုဿဘုရားရှင် သာသနာတော်က သက်တမ်းရှည်တဲ့ကာလ ဖြစ်ပါတယ်။ လူတို့သက်တမ်းအားဖြင့် အနှစ်သုံးသောင်းတမ်းလို့ ယူဆရပါတယ်နော်။ အဲဒီဖုဿဘုရားရှင်ရဲ့ သာသနာက သက်တမ်းရှည်တော့ သက်တော်ရှည် ဘုရားရှင်တို့ ပရိနိဗ္ဗာန် စံလွန်တော်မူတဲ့ အချိန်အခါမှာ ဓာတ်တော်များဟာ အစိပ်စိပ် အမွှာမွှာ မကွဲဘဲ ရွှေတုံး ရွှေခဲလို အတုံးအခဲကြီးအဖြစ် ကျန်ရစ်ခဲ့တယ်။ အဲဒီရွှေတုံး ရွှေခဲလို အတုံးအခဲဖြစ်နေတဲ့ ဒီဓာတ်တော် မွေတော်တွေကို စေတီကြီးတစ်ဆူ တည်ထားပြီးတော့ ကိုးကွယ်နေကြပါတယ်။ </p> <p>အဲဒီစေတီတော်ကို ဘိက္ခူနီမတွေ သွားပြီးတော့ ဖူးမြော်ကန်တော့ကြတယ်။ အဲဒီဘိက္ခူနီမတွေထဲမှာ အမ္ဗပါလီ ပြည်တန်ဆာမဖြစ်မယ့် ဘိက္ခူနီမကလေး တစ်ပါးလည်း ပါပါတယ်။ သူ့ရဲ့ ရှေ့ကနေပြီးတော့ ရဟန္တာထေရီမကြီး စေတီတော်ကို လက်ယာရစ် လှည့်လည်ပြီး ဖူးမြော်ရင်း တစ်နေရာရောက်တော့ ချောင်းဆိုးမိတယ်။ ချောင်းဆိုးလိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ ပါးစပ်ထဲကနေပြီးတော့ ချွဲခမ်းတွေထွက်ပြီး စေတီရင်ပြင်တော်ပေါ်မှာ ပုံကျသွားတယ်။ </p> <p>ချွဲခမ်းထွက်သွားတာလည်း မသိလိုက်ဘူး၊ စေတီရင်ပြင်တော်ပေါ်မှာ ပုံကျသွားတာလည်း မသိလိုက်ဘူး၊ ပုံနေတာလည်း မသိလိုက်ဘူး။ သိလျက်နဲ့တော့ ရဟန္တာထေရီမကြီးက ဒါ ရှင်းလင်းသုတ်သင်သွားမှာပါ၊ မသိလိုက်တဲ့အတွက် သူက ရှေ့ခရီး ဆက်လိုက်တယ်။ </p> <p>အေး အမ္ဗပါလီ ပြည်တန်ဆာမဖြစ်မယ့် ဘိက္ခူနီမကလေးက အဲဒီ နေရာလေးလည်းရောက်ရော သူက ဘာပြောလဲ? ''ဘယ်ပြည်တန်ဆာမကများ ဒီနေရာမှာ လာပြီးတော့ ဒီချွဲခမ်းတွေ လာထွေးသွားရသလဲ'' ဘယ်နှစ်ခွန်း ပြောလိုက်သလဲ? တစ်ခွန်းပဲနော်။ အဲဒီတစ်ခွန်းက ဘယ်လောက်အထိ သူ့အပေါ်မှာ အင်မတန် ပြင်းထန်တဲ့ အကျိုးတွေကို ပေးသွားသလဲ? မကောင်းကျိုးတွေကို ပေးသလဲ ကြည့်လေ။ </p> <p>ဘာကြောင့် ဒီလို မကောင်းကျိုး ပေးရသလဲဆိုတော့ စိတ်ရဲ့ ဆန်းကြယ်ပုံကို နည်းနည်းလေးတော့ ဘုန်းကြီး ပြောချင်တယ်။ စိတ်တွေဟာ မျက်စိတစ်မှိတ် လျှပ်တစ်ပြက်လို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ အချိန်ကာလအတွင်း အကြိမ်ကုဋေတစ်သိန်းမက ဖြစ်ပြီး ပျက်သွားတယ်။ အဲဒီကုဋေတစ်သိန်းမက ဖြစ်ပြီး ပျက်သွားနေတဲ့ စိတ်အစဉ်တွေထဲမှာ ခုနက ဘိက္ခူနီမလေးက သူပြောနေတဲ့ အချိန်အခါမှာ သူ့စိတ်ထဲက ဘယ်လို ဖြစ်နေလဲ? တံတွေး ချွဲခမ်းတွေ ထွေးသွားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်အပေါ်မှာ ကျေနပ်ချက် ရှိသလား? မကျေနပ်ချက် ရှိသလား? မကျေနပ်ဘူး။ မကျေနပ်တဲ့ ဒေါသပြဓာန်းနေတဲ့ စိတ်အစဉ်တွေက ဘယ်လောက် ဖြစ်နေမလဲ? ပြန်ကြည့်ပေတော့နော်။ </p> <p>ဒေါသပြဓာန်းနေတဲ့ ဒီစိတ်အစဉ်တွေက မျက်စိတစ်မှိတ် လျှပ်တစ်ပြက် အတွင်းမှာ အကြိမ်ကုဋေသိန်းနဲ့ချီပြီး ဖြစ်နိုင်တဲ့အတွက် သူပြောလိုက်တာက တစ်မိနစ်ကြာမယ် ဆိုလို့ရှိရင် ကုဋေသိန်းပေါင်းများစွာ ဖြစ်မသွားဘူးလား? ဖြစ်သွားတယ်။ တစ်မိနစ်ကြာရုံတင် မဟုတ်ဘူး၊ ပြောပြီးနောက်ပိုင်း၌လည်း သူ့စိတ်ထဲမှာ မကျေနပ်ချက်တွေက တဖွားဖွားနဲ့ ထပ်ပြီး ဖြစ်ကောင်းဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ </p> <p>ငါးမိနစ်လောက် ဆက်ဖြစ်ချင်လည်း ဖြစ်မယ်၊ ဆယ်မိနစ်လောက် ဆက်ဖြစ်ချင်လည်း ဖြစ်မယ်၊ တစ်နာရီလောက် ဆက်ပြီး ဖြစ်ချင်လည်းဖြစ်မယ်။ ဒေါသပြဓာန်းနေတဲ့ အကုသိုလ်ဇောစိတ်အစဉ်တွေ ဘယ်လောက် အမှုထမ်းသွားလဲဆိုတာ သဘောပေါက်ပေါ့။ အဲဒီအကုသိုလ်စိတ်တွေထဲက အင်အားပြည့်ခဲ့မယ်ဆိုရင် စိတ်တစ်ခုတစ်ခုမှာ တည်ရှိနေတဲ့ အကုသိုလ်စေတနာ၊ ခု ဒီမှာတော့ ဒေါသပြဓာန်းနေတဲ့ အကုသိုလ်စေတနာတွေ အဲဒီအကုသိုလ်စေတနာတွေသည် ဘဝတစ်ခုကို အကျိုးပေးနိုင်တဲ့ စွမ်းအား ရှိတယ်။ ဒီတော့ ဒေါသပြဓာန်းနေတဲ့ အကုသိုလ်တွေဟာ အကျိုးပေးခဲ့ရင် ဘယ်မှာ အကျိုးပေးမလဲ?</p> <p><b>အဓမ္မော နိရယံ နေတိ၊ ဓမ္မော ပါပေတိ သုဂ္ဂတိံ။</b></p> <p><b>အဓမ္မော</b> = အဓမ္မဟု ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ အကုသိုလ်တရားသည်။ <b>နိရယံ</b> = ငရဲသို့။ <b>နေတိ</b> = ရောက်အောင်ပို့ဆောင်တတ်လေ၏။</p> <p>ဘယ်ကို ပို့ဆောင်ပေးသလဲ? ငရဲရောက်အောင် ပို့ဆောင်ပေးနိုင်တဲ့ စွမ်းအင် ရှိတယ်။ အစွပ်စွဲခံရတဲ့ ဘိက္ခူနီမကြီး ပြန်ကြည့်လိုက်တဲ့ အခါကျတော့ သူစွပ်စွဲလိုက်တဲ့အတိုင်း ပြည်တန်ဆာမ ဖြစ်သလား? မဖြစ်ပါဘူး။ ရဟန္တာဟာ ရဟန္တာပဲ၊ ပြည်တန်ဆာမအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားသေးလား? ဘာမှ မပြောင်းလဲသွားဘူး၊ မဖြစ်ဘူး။</p> <p>အဲ စွပ်စွဲတဲ့ပုဂ္ဂိုလ် ဘာဖြစ်သလဲ? ဒီအပိုင်းမှာ ဥပမာလေးတွေ ပေးထားပါတယ်။ လေတိုက်နေတဲ့ အချိန်အခါ ဆိုကြပါစို့။ လေအောက်ကနေ လေတင်ဘက်ကို ပြန်ပြီးတော့ ဖွဲကလေးတစ်ဆုပ်လောက် ပက်လိုက်ရင် ဒီဖွဲဆုပ်က ဘယ်ဘက် ပြန်လာသလဲ? ပက်တဲ့သူဘက် ပြန်လာတယ်။ အဲဒါ တစ်ချက်၊ ဥပမာတစ်မျိုး။</p> <p>နောက် ဥပမာတစ်မျိုးကတော့ မစင်တုံး တစ်တုံးရှိတယ် ဆိုကြပါစို့နော်။ မစင်ကို ကိုင်ပြီးတော့ သူတစ်ပါးကို ပေါက်ရန် ကြိုးစားလိုက်တဲ့အခါ ကိုယ် ပေါက်လိုက်တဲ့မစင် သူတစ်ပါးကို ထိမထိတော့ မသေချာဘူး၊ ကိုယ့်လက်ကိုတော့ အရင် မပေဘူးလား? ပေသွားတယ်။ အဲဒီမှာ အဲဒီဘိက္ခုနီမလေးက ဒီပုံစံအတိုင်း ဖြစ်သွားတယ်။ သူ့လက် အရင်ပေလိုက်တာပဲ။ မစင်နဲ့ ကိုင်ပြီးတော့ ရဟန္တာဘိက္ခူနီ ထေရီမကြီးကို သူက သွားပြီး လှမ်းပြီး ကိုင်ပေါက်လိုက်တာ ဘာဖြစ်သလဲ? </p> <p>နှစ်သုံးသောင်းလောက် ဘိက္ခူနီဘဝအဖြစ် ဖြည့်ကျင့်ထားတဲ့ သီလတွေ သေခါနီးကာလမှာ သူ့ကို ကယ်တင်နိုင်တဲ့ စွမ်းအား မရှိဘူး။ မရှိတော့ ဘယ်ရောက်သွားလဲ? ငရဲရောက်တယ်။ ငရဲမှာ နှစ်သိန်းပေါင်းများစွာ သန်းပေါင်းများစွာ ခံရတယ်၊ ဘဝပေါင်း များစွာ ခံရတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲ? ခုနက ပြောခဲ့တဲ့အတိုင်းပဲ၊ ဒေါသပြဓာန်းနေတဲ့ အကုသိုလ်ဇောစေတနာတစ်ခုသည် ဘဝတစ်ခုကို အကျိုးပေးနိုင်တဲ့ စွမ်းအင် အပြည့်အဝ ရှိနေတော့ အကုသိုလ်ဇောတွေက သူ့ရဲ့ သန္တာန်မှာ မရေတွက်နိုင်အောင် ဖြစ်ခဲ့တယ်။ </p> <p>အဲဒီအကုသိုလ်ဇော အရှိန်အဝါတွေ မကုန်မချင်း ငရဲမှာ သေတယ်၊ သေလည်း ထပ်ဖြစ်တယ်၊ မသေဘဲနဲ့ ခံနေရတာလည်း ရှိတယ်၊ သေပြီးတော့ ထပ်ဖြစ်တာလည်း ရှိတယ်။ အဲ အကုသိုလ်ကံတွေက တော်တော်လေး အရှိန်အဝါ လျော့သွားတဲ့အခါ ငရဲကနေ ကျွတ်လာလွတ်လာတော့ လူ့ပြည် လူ့လောက ရောက်ရှိလာပြီ ဆိုတဲ့အခါလည်း ဘာဖြစ်သလဲ? ပြည်တန်ဆာမပဲ ဖြစ်ရတယ်။ ပြည်တန်ဆာမ ဘယ်လောက်ဖြစ်သလဲလို့ မေးလို့ရှိရင်တော့ ဘဝပေါင်း နှစ်ရာကျော်လောက် ဆက်တိုက် ပြည်တန်ဆာမ ဖြစ်ခဲ့ရတယ်။ </p> <p>ပြောလိုက်တဲ့စကား ဘယ်နှစ်ခွန်းလဲ? တစ်ခွန်းပဲ။ စကားတစ်ခွန်းသည် ဘဝနှစ်ရာလောက် ပြည်တန်ဆာမဘဝရောက်အောင် ပို့ဆောင်ပေးနိုင်တဲ့ စွမ်းအား ရှိတယ်ဆိုလို့ရှိရင် ဒီစကားမျိုးတွေ သီလရှင်တွေ ယောဂီတွေ ဘုန်းကြီးတွေ အားလုံးပဲ ပြောသင့်သလား? မပြောသင့်ဘူးနော်။ တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး မှားသည်ဖြစ်စေ၊ မှန်သည်ဖြစ်စေ ပြောသင့်သလား? မပြောသင့်ဘူး။ အေး ပြောလိုက်တဲ့ အချိန်အခါကျတော့ အဲဒီမစင်က အရင်သွားပြီး ဘယ်မှာလူးသလဲ? ကိုယ့်လက်မှာပဲ အရင်လူးသွားတယ်နော်။ </p> <p>အဲဒါ နောက်ဆုံး ရဟန္တာဖြစ်မယ့် ဘဝရောက်တော့ ဆိုကြပါစို့။ လိစ္ဆဝီမင်းတွေ လိစ္ဆဝီမင်းသားတွေအားလုံး ပိုင်တဲ့ဥယျာဉ်အတွင်း သရက်ပင်ခွကြားမှာ ဘွားခနဲဆိုပြီး သွားပြီးတော့ ဖြစ်တယ်။ လှတယ်၊ ဘာဖြစ်လို့ လှလဲ? အနှစ်သုံးသောင်းလောက် ဖုဿဘုရားရှင်ရဲ့ သာသနာတော်မှာ သီလကျင့်စဉ်တွေကို၊ သမာဓိကျင့်စဉ်တွေကို၊ ပညာကျင့်စဉ်တွေကို ဖြူဖြူစင်စင်နဲ့ သူက ဖြည့်ကျင့်ခဲ့တယ်။ </p> <p>ဖြည့်ကျင့်ခဲ့တဲ့ ဒီသီလကုသိုလ် စေတနာတွေက အကျိုးပေးဖို့ရာ အခါအခွင့်သင့်လာတဲ့ အချိန်အခါမှာ အလွန် ချောမောလှပ တင့်တယ်နေတဲ့ အမျိုးကောင်းသမီး တစ်ဦးတော့ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီချောမောလှပခြင်းသည် သူ့အတွက် ဘယ်လို အကြောင်းတစ်ခု ဖြစ်သလဲ? ပြည်တန်ဆာမဖြစ်ဖို့ အကြောင်းတစ်ခု ဖြစ်သွားတယ်။ အဲဒါကြောင့် ဘယ့်နှယ်တုံး ယောဂီတွေ၊ လှချင်သလား၊ မလှချင်ဘူးလား? ဟင်! စဉ်းစားကြ စဉ်းစားကြနော်။ </p> <p>ဘယ်လို ပြည်တန်ဆာမဖြစ်ဖို့ အကြောင်းတစ်ခု ဖြစ်ရသလဲဆိုတော့ ဝေသာလီပြည်ကို အုပ်ချုပ်နေတဲ့ လိစ္ဆဝီမင်းသားတွေက ဂဏအုပ်ချုပ်ရေးလို့ ရှေးတုန်းက ခေါ်တာပေါ့။ သူတို့က အလှည့်ကျ ရှင်ဘုရင်လုပ်ကြတယ်။ ပါလီမန်အနေနဲ့ စုပေါင်းပြီးတော့ အုပ်ချုပ်ကြတယ်။ အုပ်ချုပ်ကြတဲ့ အချိန်အခါကျတော့ အမျိုးသမီးတစ်ယောက် ဘွားခနဲ ဆယ့်ခြောက်နှစ်လောက်အရွယ် အလွန် လှပတင့်တယ်စွာနဲ့ ဖြစ်ပေါ်လာပြီဆိုတော့ ဥယျာဉ်စောင့်ကလည်း မနေရဲဘူး။ </p> <p>လိစ္ဆဝီမင်းသားတွေကို သွားပြီးတော့ အကြောင်းကြားရတယ်။ အကြောင်းကြားလိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ လိစ္ဆဝီမင်းသားတွေက ရောက်လာပြီ၊ သူကလည်း လိုချင်တယ်၊ ငါကလည်း လိုချင်တယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲ? သူ့ကံက အကျိုးပေးဖို့ရာ အခါအခွင့်သင့်တယ်။ အဲဒီလို လိုချင်တော့ ဝိုင်းလုကြတဲ့ အချိန်အခါမှာ အလှည့်ကျ ရှင်ဘုရင်ဖြစ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်က သူအလှည့်ကျနေတုန်းမှာ ပေါ်လာတဲ့အတွက် သူပိုင်ထိုက်ပါတယ်။ </p> <p>အဲ တရားရုံးမှာ ငြင်းကြတယ်။ ကျန်နေတဲ့ လိစ္ဆဝီမင်းသားတွေကလည်း အလျော့မပေးဘူး။ ဒီဥယျာဉ်ဟာ ရှင်ဘုရင်တစ်ဦးတည်းပိုင်တဲ့ ဥယျာဉ် မဟုတ်ဘူး။ လိစ္ဆဝီမင်းသားအားလုံးပိုင်တဲ့ ဥယျာဉ်ဖြစ်တဲ့အတွက် လိစ္ဆဝီမင်းသားအားလုံး ရထိုက်တယ်။ အချီအချ စကားများလိုက်ကြတာ နောက်ဆုံး တရားသူကြီးတွေကလည်း အဖြေမပေးနိုင်တဲ့အတွက် အများပိုင်စေဆိုပြီး အမိန့်ချပေးလိုက်ရတယ်။</p> <p>ပြည်တန်ဆာမဘဝ မရောက်ဘူးလား? ရောက်တယ်။ ဘာဖြစ်လို့ ရောက်ရသလဲလို့မေးရင် တရားသူကြီးတွေ ဆုံးဖြတ်ပေးလို့ ရောက်တာမဟုတ်ဘူး။ အတိတ်က အကြောင်းရင်းကို ပြန်ပြီး ဆန်းစစ်ကြည့်လိုက်တဲ့ အခါမှာ ဘာလဲ? သူ့အကုသိုလ်ကံပဲ။ သူ့အကုသိုလ်ကံလေးက ဒီဘဝ မရောက်ရောက်အောင် သွားပြီးတော့ တွန်းပို့နေတာ၊ အဲဒီဘဝမှာ ရဟန္တာဖြစ်သွားလို့၊ အကယ်၍ ရဟန္တာသာ မဖြစ်သေးဘူး၊ နောက်ထပ် ဘဝဆိုတာ ရှိနေဦးမယ်ဆိုရင်ကော နောက်ထပ် ပြည်တန်ဆာမဖြစ်မယ့် ဘဝတွေ ရေတွက်နိုင်မလား? မရေတွက်နိုင်ဘူး။ </p> <p>ဘာဖြစ်လို့လဲ၊ အကုသိုလ်ဇောတစ်ခု ဇောစေတနာတစ်ခု တစ်ခုသောဘဝကို အကျိုးပေးနိုင်စွမ်းရှိတဲ့ စွမ်းအင်ရှိနေသေးတဲ့အတွက် အကုသိုလ်ဇောစေတနာတွေက အကြိမ်များစွာ ဖြစ်ခဲ့ပြီဖြစ်တော့ နောက်ထပ် အကျိုးပေးမယ့် ဘဝတွေ အများကြီးရှိနေသေးတယ်။ အဲ ဒါက ဘဝကုန်သွားလို့သာနော်။ ဘာဖြစ်လို့ ဒီဘဝကုန်ရသလဲလို့ ပြန်ပြီး ဆန်းစစ်ကြည့်လိုက်တော့လည်း ဖုဿဘုရားရှင် သာသနာတော်အတွင်းမှာ သူက သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ ထွက်မြောက်ကြောင်း ဖြစ်နေတဲ့ သီလကျင့်စဉ်တွေကို တကယ်လက်တွေ့ ဖြူဖြူစင်စင်နဲ့ ကျင့်ခဲ့တယ်၊ သမာဓိကျင့်စဉ်တွေကိုလည်း တတ်အားသလောက် ကျင့်ခဲ့တယ်၊ ပညာကျင့်စဉ်တွေကိုလည်း တတ်အားသလောက် ကျင့်ခဲ့ပါတယ်။ </p> <p>သို့သော် သူကျင့်ခဲ့တဲ့ ဒီသီလကျင့်စဉ်၊ သမာဓိကျင့်စဉ်၊ ပညာကျင့်စဉ်က သေခါနီးကာလမှာ သူ့ကို ကယ်တင်နိုင်တဲ့ စွမ်းအင်မရှိဘဲ၊ ရဟန္တာဘိက္ခူနီမ ထေရီတစ်ပါးအပေါ်၌ ပြစ်မှားမိခဲ့တဲ့ ဒီအကုသိုလ် ဝစီဘေဒကံက သေခါနီးကာလမှာ အကျိုးပေးဖို့ရာ အခါအခွင့် သင့်လာတယ်။ အခါအခွင့် သင့်လိုက်တဲ့အတွက် အရင်အကျိုးပေးလိုက်တဲ့အတွက် မကောင်းတဲ့ ဘုံဘဝတွေ ရောက်သွားရတယ်နော်။</p> <p>ဒါကြောင့် ဦးဇင်းတို့ ဒီသူတစ်ပါးကို မဟုတ်မတရား စွပ်စွဲတဲ့အတွက် ဒီမုသာဝါဒ လုပ်ငန်းတစ်ခုကို သူတော်ကောင်းမှန်ရင် ရှောင်ကြဉ်သင့်သလား၊ မသင့်ဘူးလား? လက်နှစ်လုံးလောက်ရှိတဲ့ ဒီပါးစပ်ကလေးကို ပိတ်ထားတာ ကောင်းသလား? ဖွင့်ထားတာ ကောင်းသလား? ဘုန်းကြီးကတော့ လောကနီတိမှာ ငယ်ငယ်တုန်းက ဖတ်ခဲ့ဖူးတယ်။ ဟိုတစ်နေ့က ယောဂီကလေးလေးတွေကိုတောင် ဘုန်းကြီး ပြောလိုက်မိပါသေးတယ်။</p> <p><b>'ဒန္တံ ဒေဿတိ'</b> တဲ့နော်။ သွားဖြဲပြတယ်။ ဘယ်ပုဂ္ဂိုလ်တွေ သွားဖြဲပြသလဲလို့ ကလေးတွေကို ဘုန်းကြီးက မေးကြည့်တယ်နော်။ ဘုန်းကြီးတို့ ငယ်ငယ်က လောကနီတိထဲမှာတော့ ခွေးတွေက တစ်ကောင်နဲ့တစ်ကောင် မြင်ပြီ ဆိုလို့ရှိရင် ဘာလုပ်သလဲ? သွားဖြဲပြတယ်။ အဲဒါကြောင့် မင်းတို့တွေ တစ်ယောက်နဲ့ တစ်ယောက်မြင်ရင် သွားဖြဲပြရမလား၊ မပြရဘူးလားလို့ ဘုန်းကြီးက သူတို့ကို မေးကြည့်တယ်။ ဘယ့်နှယ်တုံး ဒကာကြီးတွေ ဒကာမကြီးတွေ သွားဖြဲပြတာကောင်းသလား၊ မကောင်းဘူးလား? (ကောင်းတယ်) </p> <p>ဟန်ကျပြီနော်။ ကောင်းတဲ့ဘက်ကနေ ကောင်းပါတယ်၊ မကောင်းတဲ့ဘက်ကလည်း မကောင်းဘူး။ ကောင်းတဲ့ဘက်က ကောင်းတယ်ဆိုတာက တစ်ဦးအပေါ်တစ်ဦး ကာယကံမေတ္တာဖြင့်၊ ဝစီကံမေတ္တာဖြင့်၊ မနောကံ မေတ္တာဖြင့် တစ်ဦးကိုတစ်ဦး ချစ်ခင်ကြည်ညို လေးစားမြတ်နိုးတဲ့ မျက်လုံးလေးနဲ့ ကြည့်ပြီး ပြောကြဆိုကြတယ်ဆိုရင်တော့ ကောင်းပါတယ်နော်။ တစ်ဦးအပေါ်မှာ တစ်ဦး မကျေနပ်ချက်တွေ တစ်ပုံကြီး လျှို့ဝှက်ထားပြီးတော့ ရင်ဝယ်ပိုက်ထွေးထားပြီးတော့ သွားပြီး သွားတွေကို ဖြဲပြမယ်၊ သို့မဟုတ် သွားတွေကို ဖော်ပြကြမယ်၊ သို့မဟုတ် ပါးစပ်လှုပ်ပြကြမယ် ဆိုလို့ရှိရင်တော့ ကောင်းပါ့မလား? မကောင်းဘူးနော်။ ဒါ သတိရှိကြပါ။</p> <p>လူ့လောကဟာ တော်တော်ခက်တယ်။ ခက်တယ်ဆိုတာက ဦးဇင်း ဟိုတစ်နေ့ကလည်း စာသင်ရင်းနဲ့ ဒီအကြောင်းလေး သတိရလို့ ပြောမိပါတယ်။ လူ့ရဲ့သဘာဝ လူ့ရဲ့စိတ်ထားက တစ်ဖက်သားအပေါ်မှာ အကောင်းနဲ့ အဆိုးဆိုရင် အကောင်းကို မြင်ခဲတယ်။ အဆိုးကို မြင်လွယ်တဲ့ သဘော ရှိတယ်။ အဲဒီထဲမှာ နမူနာလေးတစ်ခုကတော့ ပဉ္စဝဂ္ဂီ ငါးဦးနဲ့ ဦးဇင်းတို့ ဘုရားအလောင်းတော်ပဲ။ </p> <p>ဘုရားအလောင်းတော်က ဒုက္ကရစရိယာ ခြောက်နှစ်ကြာအောင် ကျင့်ပါတယ်နော်။ ရင်စမ်းလိုက်ရင် ကျောကို သွားတွေ့တယ်၊ ကျောစမ်းလိုက်ရင် ရင်ကို သွားတွေ့တယ်။ တစ်ခါတစ်ရံ တစ်လက်ဖက်မျှသော တစ်လက်ခုပ်မျှသော ပဲပြုတ်ရည်လေးလောက်ပဲ သောက်ပြီးတော့ ကျင့်တယ်။ အစာအာဟာရ လုံးလုံးဖြတ်တောက်ပြီးတော့ ကျင့်ဖို့လည်း ကြိုးစားပါတယ်။ </p> <p>နတ်တွေကတော့ ပြောကြတယ်။ ''သင် အစာအာဟာရကို လုံးလုံးဖြတ်တောက်ပြီး ကျင့်မယ်ဆိုရင် သင့်ရဲ့ မွေးညင်းပေါက်တွေထဲကနေ တို့အစာအာဟာရတွေ နတ်ဩဇာတွေ သွင်းမှာပဲ၊ အဲဒီအခါမှာ သင်က အစာအာဟာရတွေ ဖြတ်တောက်ပြီး ကျင့်တယ်လို့ပြောရင် သင် မုသားဖြစ်သွားမှာပဲ'' စသည်ဖြင့် ဒီလိုပြောတော့ အဲဒီမုသာဝါဒကြောက်လို့ သူက တစ်လက်ဖက်မျှသော ပဲပြုတ်ရည်ကလေး သောက်ပြီးတော့ အဲဒီမှာ တရားကျင့်တယ်နော်။ နောက်ဆုံး မှောက်လျက် လဲတယ်၊ မူးပြီး လဲတယ်၊ ဒီလောက်အထိ သူက ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကျင့်ခဲ့တယ်။ ဒီလို ကျင့်သော်လည်း ခြောက်နှစ်တိုင်တိုင် ကျင့်ပေမယ့်လို့ မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန် မရတော့ စဉ်းစားပြီ။</p> <p>'ငါ ဒီနည်းလမ်းဖြင့် ဒုက္ခဖြင့် ဒုက္ခကို ရင်းနှီးပြီးတော့ သုခကိုရအောင် ငါရှာဖွေလို့တော့ မရနိုင်တော့ဘူး၊ ဒါကြောင့် ဒီဒုက္ကရစရိယာကျင့်စဉ်ကို ငါစွန့်လွှတ်ပြီးတော့ တခြားကျင့်စဉ်တစ်ခု ပြောင်းမှ တော်တော့မယ်'' ဆိုပြီးတော့ အဲဒီမှာ အာဟာရ ပြန်ပြီးတော့ မှီဝဲပါတယ်။ အာဟာရလေး ပြန်မှီဝဲလိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက်တည်း ပဉ္စဝဂ္ဂီငါးဦးတို့က လာပြောတယ်။ </p> <p>ဒါပဲ ဒါပဲ နော်။ အဲဒီပဉ္စဝဂ္ဂီငါးဦးက ဘုရား ဆွမ်းလေး နည်းနည်းလေးလောက် ပြန်ပြီး ရှာဖွေစားတာလေး တစ်ခုအကြောင်းခံပြီးတော့ ''ပဓာနဝိဗ္ဘန္တ'' တဲ့ ''ကမ္မဋ္ဌာန်းလူထွက်ကြီး'' နော်။ သူတို့ ပြောပုံက ကမ္မဋ္ဌာန်းလူထွက်ကြီး ဖြစ်တယ်တဲ့၊ ပစ္စည်းလေးပါး ပေါများဖို့ရန်အတွက် ကျင့်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်သာ ဖြစ်တယ်တဲ့၊ ဒီပုဂ္ဂိုလ်ကို တို့ အလိုမရှိဘူးတဲ့။ </p> <p>ဆွမ်းလေးနည်းနည်း စားမိတာလေးနဲ့ အဲဒါ မတရားရတဲ့ဆွမ်းလည်း မဟုတ်ပါဘူး။ သူတစ်ပါးဆီမှာ တရားသော နည်းလမ်းနဲ့ ဆွမ်းခံပြီး ရလို့ ရှာဖွေပြီး ရတဲ့ဆွမ်းလေး မိမိခန္ဓာကိုယ် မျှတရေးအတွက် နည်းနည်းလေး စားမိတာပဲ။ စားမိတာလေးကိုပဲ သူတို့က အဲဒါကို ''ကမ္မဋ္ဌာန်းလူထွက်ကြီးပဲ၊ ပစ္စည်းလေးပါး ပေါများဖို့ရန်အတွက် ကျင့်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးပဲ၊ ဒီပုဂ္ဂိုလ်ကို တို့ မဆည်းကပ်နိုင်တော့ဘူး'' ဆိုပြီး အကုန်လုံး စွန့်ခွာပြီး ထွက်သွားကြတယ်။ ဥရုဝေလတောကနေပြီးတော့ ဟို ဗာရာဏသီပြည် ဣသိပတန အမည်ရတဲ့ မိဂဒါဝုန်တော ထွက်သွားကြတယ်။</p> <p>အဲဒီမှာ ကြည့်ပေါ့။ မြတ်စွာဘုရား ဘယ်လိုမကောင်းမှုပြုတာ ဟုတ်သလား? မဟုတ်ပါဘူးနော်။ ဆွမ်းလေးနည်းနည်း သွားစားမိတာပဲ၊ ဆွမ်းလေး နည်းနည်း စားတာကလည်း မတရားတဲ့ ဆွမ်းလည်းဟုတ်သလား? မဟုတ်ပါဘူး။ တရားသော နည်းလမ်းဖြင့် ရှာဖွေရရှိတဲ့ ဆွမ်းလေးပဲ။ အဲဒါ ဆွမ်းလေးနည်းနည်း စားတာလေးတောင်မှ အကောင်းမြင်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရှိသလား? မရှိဘူး။ </p> <p>လောကကြီး သိပ်ကြောက်ဖို့ ကောင်းတယ်နော်။ ဒါကြောင့် ယောဂီတွေကို ဘုန်းကြီး ပြောနေတယ်။ တစ်ဖက်သားအပေါ်မှာ အဆိုးမမြင်စေချင်လို့ပါ။ အကောင်းကို မြင်စေချင်တဲ့ စိတ်ထားဖြင့် ဘုန်းကြီး ပြောနေတာပါ။ အကောင်းမြင်လိုက်တဲ့အတွက် ဘာထူးလဲ? ကုသိုလ်တရားတွေ တိုးပွားတယ်။ အဲဒီကုသိုလ်တရားတွေက နိဗ္ဗာန်ထိ ပို့ဆောင်နိုင်တဲ့ စွမ်းရည်ရှိပါတယ်နော်။ အခု ဘုန်းကြီးပြောနေတာ မဟာကုသိုလ်ထဲက အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုပဲ ရှိပါသေးတယ်။ ဒီတော့ ကဲ မုသာဝါဒပြီးပြီ ထားလိုက်တော့နော်။</p> <p>ခု ယောဂီအားလုံး လိုက်နာရမယ့် သီလတစ်ခုက ဘာတဲ့လဲ။ <b>ပိသုဏဝါစာ</b>၊ အားလုံးကြားဖူးတဲ့ စကားပါ။ ကုန်းတိုက်တယ် ကုန်းတိုက်တယ် ဆိုတာ ဘာလဲဆိုတော့ တချို့ရှေးဆရာတော်ကြီး ဘာသာပြန်တာကတော့ သူတစ်ပါးရဲ့ကျောက်ကုန်းကို နောက်ကနေ ခဲစားတတ်တယ်တဲ့။ ဘာပြောတာလဲ? နောက်ကွယ်မှာ မတရားပြောတယ်၊ သူတစ်ပါး အတင်းပြောတယ်၊ ဒီကစကား ဟိုပို့လိုက်၊ ဟိုကစကား ဒီပို့လိုက်၊ ဟိုပုဂ္ဂိုလ်နဲ့ ဒီပုဂ္ဂိုလ် စိတ်ဓာတ်ကွဲပြားသွားအောင် သို့မဟုတ် ချစ်ခင်မြတ်နိုးနေတဲ့ မေတ္တာဓာတ်တွေ ပျက်ပြားသွားအောင် ပြုလုပ်တဲ့ အပြောအဆို အပြုအမူတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ </p> <p>အဲဒီပိသုဏဝါစာစကားကို သူတော်ကောင်းမှန်ရင် ပြောရမလား၊ မပြောရဘူးလား? မပြောရဘူး။ ယောဂီမှန်ရင်ကော ပြောရမလား၊ မပြောရဘူးလား? မပြောရဘူး။ ဒါဖြင့်ရင် ဒီနေ့တရားနာနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ မပြောဘဲ ရှောင်နိုင်မလား? မရှောင်နိုင်ဘူးလားလို့မေးရင် ဘယ်လိုဖြေမလဲဟင်? ရှောင်နိုင်ပါတယ်ဆိုရင် ရှောင်ကော ရှောင်ကြသလားလို့ ထပ်မေးရင် ဘယ်လိုဖြေမလဲ? မရှောင်ဘူး။ </p> <p>ဟော သူတစ်ပါးအကြောင်း ပြောကြသလား၊ မပြောကြဘူးလားလို့မေးရင် ဘယ်လိုဖြေမလဲ? ပြောနေတယ်။ ပြောနေလို့ရှိရင် သူတော်ကောင်း ဟုတ်သလား၊ မဟုတ်သလားလို့ ဘုန်းကြီးက ထပ်မေးရင် ဘယ်လိုဖြေမလဲ? ဟော ဒါဖြင့်ရင် ဒီဌာနကိုလာတာ သူတော်ကောင်း မဟုတ်ဖို့ လာသလား၊ ဟုတ်ဖို့ လာသလားမေးရင် ဘယ်လိုဖြေမလဲ? သူတော်ကောင်း ဟုတ်ဖို့ဆိုရင် ရှောင်ရမလား၊ မရှောင်ရဘူးလား? အဲဒါပဲနော်။</p> <p>သူတော်ကောင်းဆိုတာက သုပေသလာ စာမရီသား မြီးဖျားခုံမင် ပုံအသွင်သို့ ချစ်ခင်လေးမြတ် နှစ်သက်အပ်သော သီလကိုယ်စီကိုယ်င ရှိကြကုန်သည်ဖြစ်၍ ဘယ်လောက် ကောင်းသလဲ? စာမရီသားတွေ မြီးဖျားကို ခုံမင်ပြီး ချစ်ခင်မြတ်နိုးသလို သူတော်ကောင်းဆိုတာက မိမိရဲ့ သီလကို ချစ်မြတ်နိုးတဲ့စိတ်ထား ရှိရမယ်။ </p> <p>အဲဒီချစ်မြတ်နိုးတဲ့သီလကို ချစ်မြတ်နိုးတဲ့ စိတ်ထား မရှိခဲ့ရင်လည်း သူတော်ကောင်းဟုတ်သလား? မဟုတ်ဘူး။ သူတော်ကောင်း မဟုတ်ခဲ့ရင်လည်း သူတစ်ပါးပေးလှူနေတဲ့ အလှူတွေကို ခံယူထိုက်သလား? အဲဒါ နည်းနည်းစဉ်းစားနော်။ ဘုန်းကြီးတို့ ရတနသုတ္တန်က ဂါထာကလေးလည်း ဘုန်းကြီး နည်းနည်းရွတ်ပြမယ်နော်။</p> <p>ယေ ပုဂ္ဂလာ အဋ္ဌ သတံ ပသတ္ထာ၊<br> စတ္တာရိ ဧတာနိ ယုဂါနိ ဟောန္တိ။<br> တေ ဒက္ခိဏေယျာ သုဂတဿ သာဝကာ၊<br> ဧတေသု ဒိန္နာနိ မဟပ္ဖလာနိ။<br> ဣဒမ္ပိ သံဃေ ရတနံ ပဏိတံ၊<br> ဧတေန သစ္စေန သုဝတ္ထိ ဟောတု။</p> <p><b>သတံ</b> = ပါရမီရင့်ကျူး သမ္ဘာထူးသည့် ကျေးဇူးဂုဏ်ကြီးမား ဘုရားအစရှိသော သူတော်စင်ပုဂ္ဂိုလ်အများတို့သည်။ <b>ပသတ္ထာ</b> = လွန်စွာထပ်ထပ် ချီးမွမ်းအပ်ကုန်သော။ <b>ယေ ပုဂ္ဂလာ</b> = အကြင်ပုထုဇဉ်အနွယ် ကင်းကွယ်ကုန်ပြတ် အရိယာပုဂ္ဂိုလ်မြတ်တို့သည်။ <b>အဋ္ဌ</b> = ရှစ်ယောက်တို့သည်။ <b>ဟောန္တိ</b> = ဖြစ်ကြလေကုန်၏။ <b>ဧတာနိ</b> = ထိုပုထုဇဉ်အနွယ် ကင်းကွယ်ကုန်ပြတ် အရိယာပုဂ္ဂိုလ်မြတ်တို့သည်။ <b>စတ္တာရိ ယုဂါနိ</b> = မဂ်ဖိုလ်နှစ်ရပ် စပ်သောအားဖြင့် အစုံလေးပါးတို့သည်။ <b>ဟောန္တိ</b> = ဖြစ်ကြလေကုန်၏။ <b>သုဂတဿ</b> = သုံးဘုံကျော်ဟီး ဘုရားရှင်ကိုယ်တော်မြတ်ကြီး၏။ <b>သာဝကာ</b> = တပည့်အရင်း သာဝကစစ် ဖြစ်တော်မူကြကုန်သော။ <b>တေ ပုဂ္ဂလာ</b> = ထိုပုထုဇဉ်အနွယ် ကင်းကွယ်ကုန်ပြတ် အရိယာပုဂ္ဂိုလ်မြတ်တို့သည်။ <b>ဒက္ခိဏေယျာ</b> = ကံနှင့်အကျိုး ရည်ကိုးမျှော်သန် အလှူကောင်း အလှူမှန်ဟူသမျှကို စိုးယူပိုင်သ ခံယူတော်မူထိုက်ကြပါပေကုန်၏။</p> <p>ဘယ်လိုပုဂ္ဂိုလ်တွေလဲ၊ အရိယာသူတော်ကောင်းတွေ။ အဲဒီအရိယာ သူတော်ကောင်းတွေ၊ ဘုရားရှင်ရဲ့ တပည့်သာဝကဖြစ်တဲ့ အရိယာသူတော်ကောင်းတွေ အဲဒီမှာ နှစ်မျိုးရှိပါတယ်။ အထူးသဖြင့်တော့ အရိယာသူတော်ကောင်းတွေကို တိုက်ရိုက်ဟောတယ်။ တစ်နည်းကတော့ နောက်တစ်နည်း အဋ္ဌကထာ ဖွင့်ထားတာကတော့ အရိယာဖြစ်တော်မူသော ဘုရားရှင်၏ တပည့်သာဝကတွေကိုလည်း အရိယာသာဝကလို့ ခေါ်ပါတယ်ဆိုပြီး ဒီလိုလည်း ဖော်ပြထားပါတယ်နော်။ </p> <p>အခု ဒီတော့ အရိယာဖြစ်နေတဲ့ သူတော်ကောင်းမှန်ရင် အရိယာသူတော်ကောင်းလို့ ခေါ်ပါတယ်။ အရိယာသာဝကလို့ ခေါ်တယ်။ အရိယာမဖြစ်သေးလည်း သူတော်ကောင်းဖြစ်ခဲ့ရင်တော့ အရိယာဖြစ်တော်မူသော ဘုရားရှင်၏ တပည့်သားလို့ ခေါ်ပါတယ်။ အဲဒီ ပုဂ္ဂိုလ်တွေဟာ ဘာကို အလှူခံထိုက်သလဲ? </p> <p><b>ဒက္ခိဏေယျာ</b> = ခံသည့်အကျိုး ရည်ကိုးမျှော်သန် အလှူကောင်း အလှူမွန် မှန်သမျှကို စိုးယူပိုင်သ ခံယူတော်မူနိုင်ကြပေကုန်၏။ ကံ၊ ကံ၏ အကျိုးကို မျှော်လင့်တောင့်တပြီး လှူဒါန်းနေတဲ့ အလှူမှန်သမျှကို ဒက္ခိဏေယျာ ဒက္ခိဏလို့ ခေါ်ပါတယ်။ မြတ်သော အလှူတွေပဲ။ အဲဒီလို မွန်မြတ်သော အလှူကို ခံယူထိုက်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေဆိုတာ ဘယ်လိုပုဂ္ဂိုလ်တွေလဲ? အရိယာသူတော်ကောင်းတွေ ဖြစ်ကြတယ်။ သို့မဟုတ် အရိယာဖြစ်တော်မူသော ဘုရားရှင်ရဲ့ တပည့်သာဝကတွေ ဖြစ်ကြပါတယ်။ </p> <p>ဘုရားရှင်ရဲ့ တပည့်သာဝက မှန်ခဲ့ရင် ဘာဖြစ်ရမလဲ? ဘုရားရှင် ချမှတ်ထားတဲ့ <b>သီလကျင့်စဉ်</b>တွေကို တကယ်ကျင့်နေတဲ့ သူတော်ကောင်း ဖြစ်ရမယ်၊ <b>သမာဓိကျင့်စဉ်</b>တွေကို တကယ်ကျင့်နေတဲ့ သူတော်ကောင်းတွေ ဖြစ်ရမယ်၊ <b>ပညာကျင့်စဉ်</b>တွေကို တကယ်လက်တွေ့ ကျင့်နေတဲ့ သူတော်ကောင်းတွေ ဖြစ်ရမယ်။ သီလကျင့်စဉ်တွေ တကယ်လက်တွေ့ ကျင့်ပါတယ်ဆိုတဲ့ အမည်ခံတယ်၊ သမာဓိကျင့်စဉ်တွေ တကယ်လက်တွေ့ ကျင့်ပါတယ်ဆိုတဲ့ အမည်ခံတယ်၊ ပညာကျင့်စဉ်တွေ တကယ်လက်တွေ့ ကျင့်ပါတယ်ဆိုလို့ အမည်ခံတယ်။ ဒါပေမဲ့ သီလပိုင်း ကြည့်လိုက်တော့လည်း သူများအကြောင်းမပြောဘဲ မနေနိုင်၊ တကယ်ကျင့်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ် ဟုတ်သလား? မဟုတ်ဘူး။ အမည်သာ ခံတယ်။ တကယ်လက်တွေ့ ကျင့်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဟုတ်သလား? မဟုတ်ပြန်ဘူး။</p> <p>နောက်တစ်ခု --- <b>ဖရုဿဝါစာ</b> = ကြမ်းတမ်းတဲ့စကားတွေ ပြောတယ်။ <b>ပိသုဏဝါစာ</b> = ပြိန်ဖျင်းတဲ့စကားတွေ ပြောတယ်။ စပါးလုံးရွေးရင်လည်း တွတ်တွတ် တွတ်တွတ် တွတ်တွတ် တွတ်တွတ်နဲ့ ဟုတ်တယ် မဟုတ်လား? ခရမ်းချဉ်သီးလှီးလည်း ပြောတယ်၊ အာလူးလှီးလည်း ပြောတယ်၊ ငရုတ်သီးလှီးလည်း ပြောတယ်။ အဲဒီအထဲ တံတွေးတွေ တပြုံကြီး အကုန်ပါသွားတယ်။ ဟုတ်တယ်မဟုတ်လား? အဲဒီလို အကုန်လုံး လျှောက်ပြီး ပြောချင်တာတွေ ပြောနေတော့ သူက <b>သမ္ဖပ္ပလာပ</b> မဖြစ်ဘူးလား? ဖြစ်တန်သလောက် ဖြစ်လိမ့်မယ်လို့ ဘုန်းကြီး ယူဆပါတယ်။ </p> <p>ဖြစ်တန်သလောက်ဖြစ်တဲ့ အခါကျတော့ သီလကို ချစ်မြတ်နိုးတဲ့ စာရင်းထဲမှာ အဲဒီလိုပုဂ္ဂိုလ်တွေ ပါနိုင်ပါ့မလား? မပါနိုင်ဘူး။ သတိထားကြ။ ဘယ်လိုပုဂ္ဂိုလ်တွေလဲ? မုသားပြောနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ၊ ကုန်းတိုက်နေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေ၊ ကြမ်းတမ်းတဲ့စကားတွေ ပြောနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ၊ ပြိန်ဖျင်းတဲ့စကားကို ပြောနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေနော်။ ဒီတော့ ဒီစကား ဟိုပို့လိုက်၊ ဟိုစကား ဒီပို့လိုက် အဲဒီလို အများနဲ့ အတူစုပြီး နေတာက သူများအကြောင်း မကောင်းသတင်းတွေ ပြောရုံတင် မရပ်ဘူး။ ကြားရတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်လည်း ဒီစကား ဟိုသွားပို့၊ ဟိုစကား ဒီလာပို့ဆိုတော့ ပြဿနာတွေ ပိုပြီး ရှုပ်ထွေးမလာဘူးလား? </p> <p>ရှုပ်ထွေးလို့ရှိရင် စိတ်ချမ်းသာမှု ဖြစ်မလား? စိတ်ဆင်းရဲမှု ဖြစ်မလား? အဲဒီစိတ်ဆင်းရဲမှုကို ဘုန်းကြီးက လုပ်တာလား? ပြောတဲ့လူက လုပ်တာလား? ဒီလိုဆိုရင် ဒီကျောင်းက မကောင်းတာလား? ဘယ်သူက မကောင်းတာလဲ? ဟင်! ဒီကျောင်းက မကောင်းဘူး ဆိုလို့ရှိရင် အဲဒါ မခက်ဘူးလား? ကျောင်းက ဘာမှ မလုပ်ပါဘူးနော်။ ဒီကျောင်းကိုက မကောင်းဘူး၊ ဒီကျောင်းကိုက မကောင်းဘူး၊ ဒီလိုစွပ်စွဲဖို့ရာ တော်ပါ့မလား? မတော်ဘူး။ ဟုတ်တယ် မဟုတ်လား? နည်းနည်းလေး သတိရှိဖို့လိုတယ်။</p> <p>အခုလို အများနဲ့ စုပေါင်းပြီး နေထိုင်တဲ့ အချိန်အခါလေးတွေမှာ ဘုရားရှင် ချမှတ်ပေးတဲ့ ဒီသီလကျင့်ဝတ်ပဋိပတ်ကလေးတွေဟာ ကုသိုလ်တရားတွေ တိုးပွားရေးအတွက် လွန်စွာ ကျေးဇူးမများဘူးလား? များနေတယ်။ ဘယ်လိုများလဲ? တစ်ဦးမကောင်းကြောင်း တစ်ဦးက မပြောဘူး။ ဒီသီလကျင့်ဝတ်ပဋိပတ်ကို ရိုသေစွာ ထိန်းသိမ်းပြီး စောင့်ရှောက်တယ်။ တစ်ဦးကို အကြောင်းပြုပြီး တစ်ဦးမှာ စိတ်ဆင်းရဲမှုဆိုတဲ့ အကုသိုလ်တရားတွေ ဖြစ်ဦးမလား? မဖြစ်တော့ဘူး။ </p> <p>တစ်ဦးကို အကြောင်းပြုပြီး တစ်ဦးမှာ စိတ်ဆင်းရဲနေမှုဆိုတဲ့ အကုသိုလ်တရားတွေ မဖြစ်တဲ့အတွက် တစ်ဦးကိုတစ်ဦး မြင်လိုက်ရင် ကုသိုလ်တရားက တိုးပွားမလား? အကုသိုလ်တရားက တိုးပွားမလား? ကုသိုလ်တရားက တိုးပွားမှာပေါ့။ ကုသိုလ်တရားတွေ တိုးပွားတာ ကောင်းသလား၊ အကုသိုလ်တရားတွေ တိုးပွားတာကောင်းသလားလို့ မေးရင်ကော ဘယ်လိုဖြေမလဲ? ဒါကြောင့် မုသားပြောချင်နေတဲ့ စိတ်ထားလေးကို မပြောဘူးလို့ ရှောင်ကြဉ်လိုက်ရင် ရှောင်ကြဉ်နေတဲ့ ဒီကုသိုလ်က ပြောချင်တဲ့ အကုသိုလ်ကို တဒင်္ဂအားဖြင့် မပယ်သတ်ဘူးလား? ပယ်သတ်လိုက်တယ်။</p> <p><b>ပိသုဏဝါစာ</b> --- ကုန်းတိုက်စကား သူတစ်ပါးမကောင်းကြောင်း ပြောတဲ့စကား။ အဲဒီတော့ ဒီကုန်းတိုက်တဲ့ စကားကို မပြောဘူး၊ ရှောင်ကြဉ်မယ်လို့ စိတ်ဆုံးဖြတ်ချက် ချလိုက်ခဲ့ရင် ရှောင်ကြဉ်နေတဲ့ ဒီကုသိုလ်စေတနာတွေက ပြောချင်နေတဲ့ ဒီအကုသိုလ် စိတ်စေတနာတွေကို ပယ်သတ်နိုင်တဲ့ စွမ်းအားမရှိဘူးလား? ရှိသွားတယ်။ ကြမ်းတမ်းတဲ့ စကားကို မပြောဘူး၊ ရှောင်ကြဉ်ပါ့မယ်လို့ ဆုံးဖြတ်ချက်ချပြီး ရှောင်ကြဉ်လိုက်တယ် ဆိုလို့ရှိရင်လည်း အဲဒီပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ ရှောင်ကြဉ်ကြောင်းဖြစ်တဲ့ ဒီကုသိုလ်စေတနာတွေက ကြမ်းတမ်းတဲ့ စကားကို ပြောချင်နေတဲ့ အကုသိုလ်တရားတွေကို တဒင်္ဂအားဖြင့် ပယ်သတ်နိုင်တဲ့ စွမ်းအားတွေ ပေါ်မလာဘူးလား? ပေါ်လာတယ်။ ဒါက ကုသိုလ်က အကုသိုလ်ကို ပယ်သတ်နေတဲ့ စွမ်းအား၊ ဒါ တဒင်္ဂပယ်သတ်နေတဲ့ အပိုင်းလေးပဲနော်။</p> <p>အေး - အဲဒီကနေ ရှေ့တစ်ဆင့်တက်လိုက်တော့ ခုနက ပြိန်ဖျင်းတဲ့ စကားတွေကို မပြောဘူး၊ ရှောင်ကြဉ်တယ်။ ရှောင်ကြဉ်ကြောင်းဖြစ်တဲ့ ဒီကုသိုလ်စေတနာကလည်း ပြောချင်နေတဲ့ အကုသိုလ်စေတနာတွေကို ပယ်သတ်နိုင်တဲ့ စွမ်းအား မရှိဘူးလား? ရှိလာတယ်။ ကုသိုလ်သည် အကုသိုလ်ကို ပယ်သတ်နိုင်တဲ့ စွမ်းအားရှိရင် ဒီအကုသိုလ်ကလည်း ငရဲကို ပို့နိုင်တဲ့ စွမ်းအားရှိတော့ ငရဲကို မရောက်ချင်ဘူး ဆိုလို့ရှိရင် ဒီအကုသိုလ်တွေကို မိမိတို့က ဒီသီလကျင့်စဉ်ပဋိပတ်ဖြင့် ပယ်ရှားဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်တယ်။ </p> <p>ဒါက မဟာကုသိုလ်တဒင်္ဂအားဖြင့် အကုသိုလ်ကို ပယ်နိုင်ပုံကို သဘောပေါက်အောင် ပြောတာပါနော်။ ပယ်လိုက်ခြင်းကြောင့်လည်း မိမိတို့မှာ အကျိုးမရှိဘူးလား? ရှိပါတယ်။ ငရဲရောက်ရမယ်ဆိုတဲ့ အကျိုးတရားတွေ မိမိတို့ရဲ့ သန္တာန်မှာ ဆုတ်ယုတ်မသွားဘူးလား? ဆုတ်ယုတ်သွားတယ်။ ရှောင်ကြဉ်လိုက်တဲ့အတွက် ရှောင်ကြဉ်ကြောင်းဖြစ်တဲ့ ကုသိုလ်စေတနာတွေ တိုးပွားလာပြီ၊ တိုးပွားလာတဲ့ ဒီကုသိုလ်တရားတွေကကော သုဂတိဘုံဘဝသို့ ရောက်အောင် ပို့ဆောင်ပေးနိုင်တဲ့ စွမ်းအား မရှိဘူးလား? ရှိလာတယ်။ ဒီလောက်တင်လားဆိုတော့ မကသေးပါဘူး။ ဒါက သီလကျင့်စဉ်ပိုင်း ဒီလောက်ပြောရင်တော့ အရိပ်အမြွက်ပြောရင်တော့ နားလည်လောက်ပါတယ်။</p> <p>ကဲ သမာဓိပိုင်းကြည့်ဦး၊ အာနာပါန ဝင်လေ ထွက်လေ ရှုပြီ၊ ရှုလိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ စိတ်ကလေးက ငြိမ်လာပြီ၊ တစ်နာရီလောက်ငြိမ်လာပြီ ဆိုလို့ရှိရင် တစ်နာရီအတွင်းမှာ ရာဂ၊ ဒေါသ၊ မောဟဆိုတဲ့ ကိလေသာတွေက ဖြစ်သေးလား? မဖြစ်ဘူး။ ဒီလိုဆိုရင် တစ်နာရီလောက် စိတ်ငြိမ်နေတဲ့ ဒီသမထလေး ဒီသမာဓိစွမ်းအားက တစ်နာရီလောက် ရာဂ၊ ဒေါသ၊ မောဟတွေကို ပယ်ရှားနိုင်တဲ့ စွမ်းအားမရှိဘူးလား? ရှိလာတယ်။ </p> <p>အေး ရှေ့တစ်ဆင့် တက်လိုက်ဦး။ အာနာပါနနိမိတ်ကလေးက ပေါ်လာပြီ၊ နိမိတ်ကလေး ပေါ်လာပြီ ဆိုလို့ရှိရင် ဒီနိမိတ်အပေါ်မှာ စိတ်ကလေးငြိမ်အောင် ကပ်လိုက်တယ်။ ကပ်လို့လည်းရပြီ ဆိုကြစို့၊ ပထမနိမိတ်ကလေးက မီးခိုးရောင်၊ မီးခိုးရောင်ကနေ ဝါဂွမ်းဆိုင်ကလေးလို ဖြူလာတဲ့ အဖြူရောင်၊ အဖြူရောင်က နေပြီးတော့ တစ်ဆင့်နဲ့တစ်ဆင့် စိတ်ကငြိမ်လာတော့ သောကြာကြယ်ကဲ့သို့ ကြည်နေတဲ့ တောက်ပနေတဲ့ ပဋိဘာဂနိမိတ်ကလေး ဆိုက်ပြီဆိုကြစို့။ ဒီအာနာပါန ပဋိဘာဂနိမိတ်ကို အာရုံယူပြီးတော့ တစ်နာရီလောက် စိတ်ကိုငြိမ်အောင် နှစ်နာရီလောက် စိတ်ကိုငြိမ်အောင် ဒီပဋိဘာဂနိမိတ်အာရုံထဲမှာ မိမိရဲ့ စိတ်ကလေးကို သွင်းထားနိုင်မယ်ဆိုရင် တစ်နာရီ နှစ်နာရီလောက် စိတ်ကလည်း ငြိမ်ပြီဆိုရင် ထိုအချိန်အခါမှာ ဒီသမာဓိစွမ်းအင်ကြောင့် ထို ယောဂီ ပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ -----</p> t2o6g8818tx6b7p70yvz1c37itvyjbv မင်္ဂလသုတ်-၂/၉၇ 0 6225 21859 2026-04-13T02:34:23Z Tejinda 173 "{{header | title = မင်္ဂလသုတ်-၂/၉၇ | author = ဖားအောက်တောရဆရာတော် | override_author = | editor = | translator = | contribuor = | override_contributor = | section = '''စာစစ်ရန် လိုအပ်သည်''' | previous = မင်္ဂလသုတ်-၁/၉..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 21859 wikitext text/x-wiki {{header | title = မင်္ဂလသုတ်-၂/၉၇ | author = ဖားအောက်တောရဆရာတော် | override_author = | editor = | translator = | contribuor = | override_contributor = | section = '''စာစစ်ရန် လိုအပ်သည်''' | previous = [[မင်္ဂလသုတ်-၁/၉၇]] | previous2 = | next = [[မင်္ဂလသုတ်-၃/၉၇]] | next2 = | year = | notes = | edition = | categories = ဖားအောက်တောရ | shortcut = | portal = }} <h3>မင်္ဂလသုတ္တန် (၂)</h3> <p>ဒီနေ့ မင်္ဂလသုတ္တန်ကို နှစ်ရက်မြောက် ဟောကြားရမယ့်နေ့ ဖြစ်ပါတယ် နော်။ ညက မြတ်စွာဘုရား ပရိနိဗ္ဗာန်စံတော်မမူမီ သုံးလမြောက် တစ်ပို့တွဲလပြည့်နေ့မှာ ဟောကြားတော်မူတဲ့ ဂါထာကလေးကို စထားခဲ့တယ်။ ပြန်နာကြည့်ကြရအောင် ----</p> <p><b>ပရိပက္ကော ဝယော မယှံ ပရိတ္တံ မမ ဇီဝိတံ ပဟာယ ဝေါ ဂမိဿာမိ၊ ကတံ မေ သရဏမတ္တနော။</b></p> <p>ဘိက္ခဝေါ = ရဟန်းတော်များ အို... ချစ်သားတို့။ မယှံ = ငါဘုရား၏၊ ဝယော = အရွယ်တော်သည်ကား။ ပရိပက္ကော = ရင့်ကျက် အိုမင်း၍ လာခဲ့လေပြီ။</p> <p>သက်တော်ဘယ်လောက်ရှိသွားပြီလဲ? ရှစ်ဆယ်တန်း ဝင်နေပြီ၊ ပြည့်ဖို့ သုံးလပဲ ကျန်တော့တယ်။ ရှစ်ဆယ်ပြည့်ဖို့ သုံးလပဲ၊ ကျန်တဲ့ အချိန်အခါမှာ အရွယ်တော်ကို လှမ်းမျှော်ပြီး ကြည့်လိုက်ရင်တော့ အလွန် အိုမင်းရင့်ရော်နေတဲ့အရွယ် ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ----</p> <p>ဘိက္ခဝေါ = ရဟန်းတော်များ အို... ချစ်သားတို့။ မယှံ = ငါဘုရား၏၊ ဝယော = အရွယ်တော်သည်ကား။ ပရိပက္ကော = ရင့်ကျက် အိုမင်း၍ လာခဲ့လေပြီ။ မမ = ငါဘုရား၏၊ ဇီဝိတံ = ကြွင်းကျန်နေသော သက်တမ်းသည်ကား။ ပရတ္တံ = အလွန့်အလွန် တိုတောင်းလှပါပေ၏။</p> <p>ငါဘုရားအတွက် လှမ်းပြီးတော့ကြည့်မယ်ဆိုရင် ကြွင်းကျန်နေတဲ့ သက်တမ်းသည် အလွန်တိုတောင်းပြီ။ ဘယ်လောက်ပဲ ကျန်တော့လဲ? သုံးလ။ အဲဒီသုံးလပြည့်တဲ့ အချိန်အခါမှာ ဘုရားရှင်က ပရိနိဗ္ဗာန်စံမယ့်အကြောင်းကို အတိအကျ ကြေညာချက် ထုတ်ထားပါတယ်နော်၊ ခုနက သံဃာ့အစည်းအဝေးမှာလည်း ---</p> <p><b>'အပ္ပမာဒေန ဘိက္ခဝေ သမ္ပာဒေထ ဝယဓမ္မာ သင်္ခါရာ အပ္ပမာဒေန ဘိက္ခဝေ သမ္မာဒေထ''</b></p> <p>ဘိက္ခဝေ = ရဟန်းတော်များ အို... ချစ်သားတို့။ သင်္ခါရာ = ရုပ်နာမ်ဓမ္မသင်္ခါရတရားမှန်သမျှတို့သည်ကား။ ဝယဓမ္မာ = ပျက်ခြင်းသဘော ရှိကြကုန်၏၊ တုမှေ = သင်ချစ်သားတို့သည်။ အပ္ပမာဒေန = ထို ရုပ်နာမ်ဓမ္မသင်္ခါရ တရားတို့၏ ပျက်၍နေခြင်းဟုခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ သဘောတရားအပေါ်၌ မမေ့လျော့ခြင်း အပ္ပမာဒတရား လက်ကိုင်ထားကြကုန်သည်ဖြစ်၍။ အပ္ပမာဒေန = အပ္ပမာဒတရားနှင့်။ သမ္ပာဒေထ = ပြည့်စုံစွာ နေထိုင်ကြကုန်လော့။</p> <p><b>န စိရံ တထာဂတဿ ပရိနိဗ္ဗာနံ ဘဝိဿတိ၊ ဣတော တိဏ္ဏံ မာသာနံ အစ္စယေန တထာဂတော ပရိနိဗ္ဗာယိဿတိ။</b></p> <p>န စိရံ = မကြာမြင့်မီ အချိန်ကာလအတွင်း၌။ တထာဂတဿ = တထာဂတ အမည်ရတော်မူသော သင်တို့ဆရာ ငါဘုရား၏၊ ပရိနိဗ္ဗာနံ = ပရိနိဗ္ဗာန် ဝင်စံရုပ်သိမ်း ချုပ်ငြိမ်းရခြင်းသည်။ ဘဝိဿတိ = ဖြစ်ပေလိမ့်မယ်။ ဣတော = ဤတပို့တွဲလပြည့်နေ့မှ။ တိဏ္ဏံ မာသာနံ = သုံးလတို့၏၊ အစ္စယေန = ကျော်လွှားလွန်မြောက်သွားသောအခါ၌။ တထာဂတော = တထာဂတ အမည်ရတော်မူသော သင်တို့ဆရာ ငါဘုရားသည်။ ပရိနိဗ္ဗာယိဿတိ = ပရိနိဗ္ဗာန် ဝင်စံပေလိမ့်မယ်။</p> <p>သုံးလမြောက်နေ့မှာ မြတ်စွာဘုရားက ရဟန်းသံဃာပရိသတ်တို့ရဲ့ အစည်းအဝေးမှာလည်း တစ်ကြိမ် ထပ်မံပြီး အတိအကျ ကြေညာချက် ထုတ်ပါတယ်နော်။ မိမိ ပရိနိဗ္ဗာန်စံတော်မူတဲ့နေ့ကို ကြိုတင်ပြီးတော့ ဒီလိုကြေညာချက်ထုတ်နိုင်တာ ဦးဇင်းတို့ ဘုရားတစ်ဆူပဲ ရှိပါတယ်။ တခြား တခြား ဘုရားအမည်ခံတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ဒီလိုကြေညာချက် ထုတ်နိုင်တာ မရှိခဲ့ပါဘူး။ အဲဒီတော့ အဲဒီလို ကြေညာချက်ထုတ်ပြီးတဲ့ အချိန်အခါကျတော့မှ မြတ်စွာဘုရားက ဒီဂါထာလေးကို ဟောနေတယ်။ ရဟန်းတွေကိုနော်။</p> <p>ဘိက္ခဝေါ = ရဟန်းတော်များ အို... ချစ်သားတို့။ မယှံ = ငါဘုရား၏၊ ဝယော = အရွယ်တော်သည်ကား။ ပရိပက္ကော = အိုမင်းရင့်ရော်၍ လာခဲ့လေပြီ။ မမ = ငါဘုရား၏၊ ဇီဝိတံ = ကြွင်းကျန်နေသော သက်တမ်းသည်ကား။ ပရတ္တံ = အလွန့်အလွန် တိုတောင်းလှပေ၏၊ သုံးလပဲ ကျန်တော့တယ်နော်။ အဟံ = ငါဘုရားသည်။ ဝေါ တုမှာကံ = သင်ချစ်သားတို့အား။ ပဟာယ = ပယ်စွန့်ထားခဲ့၍။ ဂမိဿာမိ = သွားရပေတော့အံ့။</p> <p><b>'ငါဘုရား သင်ချစ်သားတို့တစ်တွေကို စွန့်ခွာပြီး သွားရတော့မယ်။''</b> ဝမ်းနည်းလို့ ပြောတဲ့စကား မဟုတ်ပါဘူးနော်။ ဘာရည်ရွယ်ချက်နဲ့ ပြောနေတာလဲ မေးတော့ ---</p> <p><b>ကတံ မေ သရဏံ မတ္တနော။</b></p> <p>မေ = ငါဘုရားသည်။ အတ္တနော = မိမိ၏၊ သရဏံ = ကိုးကွယ်အားထား ပုန်းအောင်းမှီခိုရာကို။ ကတံ = ပြုလုပ်၍ ပြီးခဲ့လေပြီ။</p> <p>ငါဘုရား သင်ချစ်သားတို့တစ်တွေကို စွန့်ခွာပြီးသွားတဲ့ အချိန်အခါမှာ ငါဘုရားသည် ငါဘုရားရဲ့အတွက် ကိုးကွယ်အားထားရာတွေကို မပြုလုပ်ဘဲနဲ့ စွန့်ခွာသွားတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ငါဘုရားရှင်သည် ငါဘုရားရှင်ရဲ့ ကိုးကွယ် အားထားရာတွေကို ပြည့်ပြည့်စုံစုံ ပြုလုပ်ပြီးမှ ငါဘုရား ပရိနိဗ္ဗာန်စံဖို့ရာအတွက် သွားခြင်းဖြစ်တယ်။ သင်ချစ်သားတို့တစ်တွေလည်း ငါဘုရားကို အတုယူပြီးတော့နော်။ မိမိရဲ့ ကိုးကွယ်အားထားရာကို မသေမီစပ်ကြား ကာလမှာ ပြုကြပါလို့ ဒီလိုပြောချင်တဲ့ အဓိပ္ပါယ်နော်။ ကဲ နောက်ထပ် မြတ်စွာဘုရား ဘာဆက်ဟောလဲ?</p> <p><b>အပ္ပမတ္တာ သဒ္ဓါ ဟောထ, သုသီလာ ဟောထ, အပ္ပမတ္တာ သတီမန္တော သုသီလာ ဟောထ ဘိက္ခဝေါ သုသမာဟိတသင်္ကပ္ပါ သစိတ္တမနုရက္ခထ။</b></p> <p>ဒီဂါထာလေးက ဘာပြောတာလဲလို့မေးတော့ သင်ချစ်သားတို့ တစ်တွေဟာလည်း သင်ချစ်သားတို့ရဲ့ ကိုးကွယ်ရာ အားထားရာတွေကို ပြုလုပ်ပြီးမှ သွားကြပါလို့ ဒီလိုတိုက်တွန်းတော့ ဘယ်လို ကိုးကွယ်အားထားရာတွေကို ပြုလုပ်ရမလဲ? ပြုလုပ်ရမယ့် ကိုးကွယ်အားထားရာတွေကို မြတ်စွာဘုရားက ဂါထာလေး တစ်ခုတည်းနဲ့ အကျဉ်းချုပ်ပြီး ဟောသွားပါတယ်နော်။</p> <p><b>အပ္ပမတ္တာ သဒ္ဓါ ဟောထ, သုသီလာ ဟောထ, အပ္ပမတ္တာ သတီမန္တော သုသီလာ ဟောထ ဘိက္ခဝေါ သုသမာဟိတသင်္ကပ္ပါ သစိတ္တမနုရက္ခထ။</b></p> <p>ဘိက္ခဝေါ = ရဟန်းတော်များ အို ... ချစ်သားတို့။ တုမှေ = သင်ချစ်သားတို့သည်။ သုသီလာ = ကိုယ်ကျင့်သီလနှင့်ပြည့်စုံတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။ ဟောထ = ဖြစ်ကြပါကုန်လော့။</p> <p>ဒီလိုဆိုရင် မိမိတို့ရဲ့ ကိုးကွယ်အားထားရာတွေကို ပြုလုပ်မယ့် ပုဂ္ဂိုလ်တွေဟာ ကိုယ်ကျင့်သီလနှင့် ပြည့်စုံဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်တယ်။ သေခါနီးကာလ သိပ်ကြောက်ဖို့ ကောင်းပါတယ်နော်။ ယောဂီအများစု ဘုန်းကြီး တော်တော်လေး သုတေသနပြုပြီးတော့ မှတ်တမ်းလေး တင်ထားပါတယ်။ သေခါနီးကာလ မရဏာသန္နဇော ဆိုက်ရောက်လာပြီ ဆိုလို့ရှိရင် တချို့-တချို့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ မပြောပလောက်တဲ့ အကြောင်းအရာလေးတစ်ခုကို အခြေခံပြီးတော့ မကောင်းတဲ့ ဘုံဘဝရောက်သွားတဲ့ ထုံးလေးတွေ ရှိကြပါတယ်။ ဘုန်းကြီး အင်မတန် သံဝေဂဖြစ်တဲ့ ထုံးလေးတစ်ခုကတော့ ယောဂီတစ်ဦး ဆိုကြပါစို့။ အတိတ်ဘဝ တော်တော်ခပ်များများကို ဘုန်းကြီးကလည်း သူ့ကို အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်အထိ ဆိုက်အောင် အားထုတ်ခိုင်းပါတယ်။ ဘုန်းကြီးရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်ကတော့ ဝိပဿနာဉာဏ်တွေ ရင့်ကျက်လာဖို့လည်း ရည်ရွယ်ချက်တစ်ခု ရှိတယ်။ မိမိရဲ့ဘဝဟောင်းတွေကို ပြန်ပြောင်းပြီး တိတိကျကျ မှန်မှန်ကန်ကန်သိခဲ့ရင် ထိုပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ သန္တာန်မှာ မာန်မာနတွေ တဖြည်းဖြည်း လျော့ကျသွားမယ်ဆိုတာ ဘုန်းကြီး သိပါတယ်နော်။</p> <p>တစ်ချိန်တုန်းက ဘုန်းကြီး ဟောခဲ့ဖူးပါတယ်။ စိတ္တသမ္ဘူတဇာတ် အရှင်အာနန္ဒာအလောင်း မင်းကြီးကို စိတ္တသမ္ဘူတဘုရင်ကနေပြီးတော့ တောထွက်ဖို့ရန်အတွက် နန်းစည်းစိမ်စွန့်လွှတ်ပြီး တောထွက်ဖို့ရန်အတွက် ခေါ်တဲ့အခါမှာ အရှင်အာနန္ဒာအလောင်းဖြစ်နေတဲ့ စိတ္တသမ္ဘူတမင်းကြီးကနေပြီးတော့ နန်းစည်းစိမ်ကို မစွန့်လွှတ်နိုင်ကြောင်း ပြောတဲ့အချိန်အခါမှာ ဂါထာလေးတစ်ခုနဲ့ ဆိုဆုံးမထားတယ်နော်။ အဲဒီဂါထာလေးရဲ့ အဓိပ္ပါယ်က ဘာလဲ? တစ်ချိန်က လွင်တီးခေါင်မှာ ခွေးမကြီးရဲ့နို့ကို စို့လာရတဲ့ လူသားတစ်ဦးကို ဒီနေ့ ရှင်ဘုရင်လို့ ခေါ်နေတာပါလို့ဆိုပြီး ဒီဂါထာလေးနဲ့ ဆုံးမသွားတယ်။ အဲဒီဂါထာလေးကိုလည်း ပရိသတ်စုံတဲ့ လူ့ဘုံအလယ်ရောက်ရင် အမြဲတမ်း ရွတ်ဖတ်ပါဆိုပြီး သံဝေဂဉာဏ် ဖြစ်ဖို့ရန်အတွက် တိုက်တွန်းသွားတယ်။</p> <p>ဘာဖြစ်လို့လဲ? မိမိရဲ့ ဘဝဟောင်းကို မိမိ မှန်မှန်ကန်ကန် တိတိကျကျ သိတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေဟာ ဘာမှ မာန်မာနတွေ သိပ်ပြီးကြီးနေစရာအကြောင်း မရှိဘူး။ ဒီဂါထာလေးကို ရသေ့ကြီးက အရှင်အာနန္ဒာအလောင်းဖြစ်တဲ့ ဒီရှင်ဘုရင်ကြီးကို ဘာကြောင့် ဆိုဆုံးမနေရသလဲ? နန်းစည်းစိမ်မှာ မွေ့လျော်ပျော်ပိုက် နှစ်ခြိုက်နေတဲ့ ဒီလောဘဇောပြဓာန်းတဲ့ အကုသိုလ်တရားတွေက အပါယ်ဘုံသို့ရောက်အောင် ပို့ဆောင်ပေးတော့မယ် ဆိုတာကို မြင်တယ်။ အပါယ်ဘေးမှ ထုတ်ဆောင်ကယ်တင်ချင်တဲ့ စိတ်ထားရှိတယ်။ ရှိလိုက်တဲ့ အချိန်အခါကျတော့ ဒီစိတ်ထားတွေ ပေါ်လာရေးအတွက် ဒီဂါထာက လှုံ့ဆော်ပေးတဲ့ ဒေသနာလေးတစ်ခု ဖြစ်သွားတယ်။ ဘာကို ဆိုလိုသလဲဆိုတော့ ---</p> <p>ဥုးဇင်းတို့ ဘုရားအလောင်းအနေနဲ့ ယှဉ်ကြည့်ရင် အရှင်အာနန္ဒာအလောင်း လွန်ခဲ့တဲ့ လေးဘဝလောက်က ဆိုကြပါစို့။ အဲဒီစိတ္တသမ္ဘူတမင်း မဖြစ်ခင် ဘဝတစ်ခုမှာ ဒွန်းစဏ္ဍားအမယ်အိုကြီးရဲ့ သားသမီး ဖြစ်ခဲ့ကြရတယ်။ တစ်ခါတည်း ဒွန်းစဏ္ဍားအမယ်အိုကြီးက အစာရှာဖွေသွားတဲ့ အချိန်အခါမှာ မိခင်ကြီးပြန်လာတဲ့ အချိန်အခါ မစောင့်နိုင်ကြဘူး၊ မစောင့်နိုင်တော့ ဘာလုပ်ကြသလဲဆိုတော့ သူတို့ ခွေးမကြီးတစ်ကောင်က သားကျနေတယ်။ သားကျနေတဲ့ ခွေးမကြီးရဲ့ နို့ကို ခွေးကလေးတွေနဲ့ လုပြီး စို့ကြရတယ်။ နေရတဲ့အချိန်အခါကျတော့ ဘယ်မှာနေရသလဲ မေးလိုက်တော့ လွင်တီးခေါင်မှာ နေရတယ်။ အမိုးအကာ လုံးလုံး မရှိဘူး။</p> <p>အမိုးအကာ လုံးလုံးမရှိတဲ့ လွင်တီးခေါင်မှာ နေထိုင်ခဲ့ရပြီး ခွေးမကြီးရဲ့နို့ကို လုပြီးစို့ခဲ့ရတဲ့ လူသားတစ်ဦးကို ဒီနေ့ ရှင်ဘုရင်လို့ ခေါ်နေတာပါဆိုပြီး ဒီဂါထာလေး သင်ပေးသွားတယ်။ ဒီဂါထာလေးကို ပရိသတ်ဆုံတဲ့ လူဘုံအလယ်ရောက်ရင် အဲဒီဂါထာလေး အမြဲရွတ်ဖို့ တိုက်တွန်းသွားတယ်။ တိုက်တွန်းပြီး ကောင်းကင်ခရီးနဲ့ ပြန်ကြွသွားပါတယ်။</p> <p>ဒီဂါထာလေးက အရှင်အာနန္ဒာအလောင်း ဘုရင်ကြီးကို တိုင်းပြည်ကို စွန့်ခွာပြီး နန်းစည်းစိမ်ကို စွန့်ခွာပြီး ရသေ့ရဟန်း ပြုလုပ်ဖို့ရန်အတွက် တိုက်တွန်းပေးနေတဲ့ လှုံ့ဆော်ချက်ကလေးတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ ဒကာကြီး ဒါယကာမကြီးတွေ အဲဒီလို အတိတ်ဇာတ်ကြောင်း အမှန်ကို သိခဲ့မယ် ဆိုလို့ရှိရင် မိမိအတွက် သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲဒုက္ခမှ ငါလွတ်အောင် ရုန်းမယ်ဆိုတဲ့ စိတ်ထား မပေါ်လာနိုင်ဘူးလား? ပေါ်လာနိုင်တယ်။ ခုနက ယောဂီတစ်ဦးရဲ့ အတိတ်ဘဝ တော်တော်ခပ်ရှည်ရှည်ကပါ။ ဘဝတစ်ခုမှာ သူက ဒီးဒုတ်ငှက် ဖြစ်တယ်၊ ဒီးဒုတ်ငှက်ဖြစ်စဉ် အချိန်အခါမှာ သူက ရေအိုင်လေးတစ်ခု အနားမှာ ကျက်စားတယ်။</p> <p>ရေအိုင်တစ်ခု အနားမှာ ကျက်စားနေတဲ့ အချိန်အခါမှာ ဘာဖြစ်လာသလဲ? လောကမှာ စီးပွားရေးစားကျက်-နယ်လုတယ်ဆိုတာ လူ့လောကမှာသာ စီးပွားရေးစားကျက်နယ်လုတာ မဟုတ်ဘူး၊ တိရစ္ဆာန်လောကမှာပါ စီးပွားရေးစားကျက်နယ်လုတဲ့ သဘောတွေ ရှိပါတယ်။ တိရစ္ဆာန်ဘဝမှာ ပိုပြီးဆိုးတာက သူတို့က နိုင်ရာစားလောက ဖြစ်တယ်။ ဒီတော့ ဒီ ဒီးဒုတ်က အင်အားကြီးမားနေတဲ့အတွက် သူကျက်စားရာ ရေအိုင်နားမှာ လာပြီးကျက်စားနေတဲ့ ဇီးကွက်ငယ်လေးတစ်ကောင်ကို နှုတ်သီးနဲ့ စိတ်ရှည်လက်ရှည် ပေါက်ပြီးတော့ သတ်ခဲ့တယ်။ ကြည့်စမ်း! ကံတစ်ခု အဲဒီကံ ဘဝတစ်ခုမှာ ထူထောင်မိလိုက်တာ ဘာဖြစ်သလဲ? ငရဲမှာ နှစ်သောင်းပေါင်းများစွာ ခံရတယ်။ ငရဲဘဝ လွတ်လာပြန်တော့လည်း ပြိတ္တာဘဝ၊ ပြိတ္တာဘဝက လွတ်လာပြန်တော့လည်း တိရစ္ဆာန်ဘဝ၊ အဲဒီဘဝတွေမှာလည်း နှစ်သောင်းနဲ့ ချီပြီး ခံခဲ့ရတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲ?</p> <p>မနေ့ညက ပြောခဲ့ပြီးပြီ ကုသိုလ်ကံပဲဖြစ်ဖြစ် အကုသိုလ်ကံပဲဖြစ်ဖြစ်ပေါ့နော်။ အင်အားပြည့်ဝနေတဲ့ စေတနာတစ်ခုသည် ဘဝတစ်ခုကို အကျိုးပေးနိုင်တဲ့ စွမ်းအင် ရှိတယ်။ ဒီဇီးကွက်ကလေးကို သူပေါက်ပြီး သတ်နေတာက ခေတ်အရ နားလည်အောင် ပြောမယ်ဆိုရင်တော့ ငါးမိနစ်လောက် ကြာမယ်လို့ ဆိုကြပါစို့။ ငါးမိနစ်အတွင်းမှာ သူပေါက်သတ်လို့ သေသွားပြီဆိုရင် အဲဒီငါးမိနစ် အချိန်ကာလလေးအတွင်းမှာ ဒီဇီးကွက်တစ်ကောင်ကို ပေါက်သတ်နေတဲ့ လောဘဇောပြဓာန်းနေတဲ့ အကုသိုလ်ကံတွေ ဘယ်လောက် များလိုက်မလဲ? မှန်းပြီးတော့ ကြည့်ပေါ့နော်။</p> <p>မျက်စိတစ်မှိတ် လျှပ်တစ်ပြက်လို့ခေါ်တဲ့ ဒီအချိန်ကာလအတွင်းမှာ ဒီအကုသိုလ်ဇောတွေသည် သိန်းနဲ့ချီပြီး အမှုတော်ကို ထမ်းရွက်နေကြပါတယ်နော်။ ဒီတော့ ငါးမိနစ်လောက်ဆိုရင် ဘယ်လောက်ကြာမလဲ? ဇောပေါင်း ဘယ်လောက်ဖြစ်မလဲ ကြည့်နော်။ အဲဒီ ဇောတစ်ခုတစ်ခုသည် အင်အားပြည့်ဝခဲ့မယ်ဆိုရင် အပါယ်လေးဘုံမှာ ဖြစ်စေနိုင်တဲ့ စွမ်းအား အပြည့်အဝ ရှိပါတယ်။ အဲ အပါယ်လေးဘုံက လွတ်လာပြီ ကျွတ်လာပြီ ဆိုလို့ရှိရင်လည်း အခုလိုပဲ လူ့လောကကို အကြောင်းအားလျော်စွာ ရောက်ရှိခဲ့ပြီပဲ ဆိုကြပါစို့။ အနာရောဂါ ထူပြောခြင်းစတဲ့ မကောင်းတဲ့ အကျိုးတွေ ဆက်တိုက် ပေါ်လာတတ်တယ်။ ဒါ ဘာကို အခြေခံခဲ့သလဲ မေးရင်တော့ --- မိမိရဲ့ ကိုယ်ကျင့်သီလကို ဖြူစင်အောင် ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ် မကျင့်ခြင်း အပေါ်မှာ အခြေတည်မနေဘူးလား? တည်နေတယ်။</p> <p>ဒါကြောင့် အခုလို အသိဉာဏ်ရှိနေတဲ့ ဘဝတစ်ခု ရကြပြီ၊ ဘုန်းကြီးလည်း တရားတွေ အကြိမ်ကြိမ် ဟောနေပြီ၊ မိမိတို့ သာသနာကို ကြည်ညိုတဲ့ စိတ်ထားတွေလည်း ပေါ်နေပြီ၊ တရားဘာဝနာတွေကိုလည်း ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်နေကြပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီလို ပုဂ္ဂိုလ်တွေဟာ အဲဒီလို မကောင်းတဲ့ အကျိုးကို ပေးတတ်တဲ့ ကိုယ်ကျင့်သီလ ပျက်စီးခြင်းဆိုတဲ့ ဒီလို မကောင်းတဲ့ အလုပ်တွေကို ပြုလုပ်သင့်ပါ့မလား? မပြုလုပ်သင့်ဘူး။ ဘာကြောင့် မပြုလုပ်သင့်သလဲ? မိမိရဲ့ အကျိုးကို မျှော်လင့်တောင့်တမယ်ဆိုရင် သို့မဟုတ် မိမိရဲ့ ကောင်းကျိုးကို မျှော်လင့်တောင့်တခဲ့မယ်ဆိုရင် ဒီမကောင်းတဲ့ သီလပျက်စီးကြောင်းဖြစ်တဲ့ ဒုစရိုက်တရားတွေကို လွန်ကျူးသင့်ပါမလား? မလွန်ကျူးသင့်ဘူးနော်။ ဒါကြောင့် မြတ်စွာဘုရားက ခေါင်ဆုံး ဒီရဟန်းတွေကို သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ ငါဘုရား လွတ်မြောက်အောင် ပြုလုပ်သလို သင်တို့လည်း လွတ်မြောက်အောင် ပြုလုပ်ပါ။ ပြုလုပ်ချင်ရင် ဘာလုပ်ရမလဲ? မိမိရဲ့ ကိုးကွယ်အားထားရာတွေကို သင်ချစ်သားတို့ ပြုရမယ်။ ကိုးကွယ်အားထားရာတွေကို ဘယ်လိုပြုရမလဲလို့ မေးရင်တော့ ---</p> <p><b>အပ္ပမတ္တာ သတီမန္တော၊ သုသီလာ ဟောထ ဘိက္ခဝေါ။</b><br> <b>သုသမာဟိတ သင်္ကပ္ပါ၊ သစိတ္တမနုရက္ခထ။</b></p> <p>ဘိက္ခဝေါ = ရဟန်းတော်များ အို ... ချစ်သားတို့။ တုမှေ = သင်ချစ်သားတို့သည်။ သုသီလာ = ကိုယ်ကျင့်သီလရှိတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။ ဟောထ = ဖြစ်ကြပါကုန်လော့။</p> <p>ကိုယ်ကျင့်သီလရှိတဲ့ပုဂ္ဂိုလ် ကိုယ်ကျင့်သီလနဲ့ ပြည့်စုံတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ဖြစ်ကြပါ။ ဘာအတွက်လဲ၊ မိမိရဲ့ မှီခိုအားထားရာအတွက်ပဲနော်။ သူများအတွက် ဟုတ်သလား? မဟုတ်ပါဘူး။ မိမိရဲ့ မှီခိုအားထားရာအတွက် နံပါတ် (၁)ဖြည့်ကျင့်ရမယ့်တရားက ဘာလဲ? ကိုယ်ကျင့်သီလဖြူစင်အောင် ပြုလုပ်ခြင်းပဲ။ အဲဒီကိုယ်ကျင့်သီလလေးကို ဖြူစင်အောင် မလုပ်ဘူး၊ ကာယကံလည်း စောင့်စည်းမှု မရှိဘူး၊ ဝစီကံလည်း စောင့်စည်းမှု မရှိဘူး၊ မနောကံလည်း စောင့်စည်းမှုမရှိဘူး။ အဲဒီလို စောင့်စည်းမှု မရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ သန္တာန်မှာ မိမိတို့ရဲ့ ကိုးကွယ်အားထားရာ ဖြစ်နိုင်ပါ့မလား? မဖြစ်နိုင်ဘူး။</p> <p>ပစ္စုပ္ပန်မှာလည်း စိတ်ချမ်းသာမှုဆိုတဲ့ သဘောတရား ပေါ်လာနိုင်ပါ့မလား? မလာနိုင်ဘူး။ သံသရာမှာလည်း မှီခိုအားထားရာ ဖြစ်နိုင်ပါ့မလား? မဖြစ်နိုင်တော့ဘူး။ သိပ်ကြောက်ဖို့ ကောင်းတယ်။ အကယ်၍များ ခုနက ပြောခဲ့တဲ့ ယောဂီပေါ့။ ဒီဇီးကွက်လေးတစ်ကောင်ကို ပေါက်ပြီးတော့ မသတ်ခဲ့ဘူး၊ သူလည်း သူ့ဘာသာသူ အစာရှာစားမယ်၊ ငါလည်း ငါဘာသာငါ အစာရှာစားမယ်။ ဒီစိတ်ထားလေး ထားခဲ့မယ်ဆိုရင် သူဟာ ဒီငရဲရောက်နိုင်တဲ့ အကုသိုလ်ကို မွေးမြူရေး လုပ်နိုင်ပါဦးမလား? မလုပ်တော့ဘူး။</p> <p>စိတ်ဓာတ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးကို မလုပ်နိုင်တဲ့အတွက်နော်။ ငါ့စားကျက်ထဲကို ဒင်း ဝင်ပြီး နှောင့်ယှက်ရသလားဆိုတဲ့ ဒီစိတ်ထားလေးတစ်ခုက သူ့ကို ငရဲမှာ နှစ်သောင်းနဲ့ချီပြီးတော့ ခံစားဖို့ရာအတွက် အကြောင်းတစ်ခု ဖြစ်မသွားဘူးလား? ဖြစ်သွားတယ်။ ဒီကောင်မ ငါက နည်းနည်းလေးမှ ကျေနပ်တာ မဟုတ်ဘူး၊ ဘယ်လိုတုန်း ဟုတ်ရဲ့လား? ဒီကောင်ကို ငါက နည်းနည်းမှ မကျေနပ်ဘူး။ ဟော မကျေနပ်ချက်တွေ တစ်ပုံကြီးထမ်းပြီးတော့ စကားပြောနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ သန္တာန်မှာ ဒေါသဇောပြဓာန်းနေတဲ့ အကုသိုလ်တရားတွေက အမှုတော်ထမ်းမနေဘူးလား? ထမ်းနေတယ်။ ဒီအကုသိုလ်တရားတွေက ဘယ်ရောက်အောင်ပို့မလဲ? ညက ပြောပြီးပြီ။</p> <p><b>အဓမ္မော နိရယံ နေတိ၊ ဓမ္မော ပါပေတိ သုဂ္ဂတိံ။</b></p> <p>အဓမ္မော = အဓမ္မခေါ်တဲ့ အကုသိုလ်တရားသည်။ နိရယံ = ငရဲသို့။ နေတိ = ရောက်အောင်မသွေ ပို့ဆောင်ပေးတတ်ပေ၏၊</p> <p>ဘယ်ရောက်အောင်ပို့လဲ? ငရဲရောက်တဲ့အထိ သူက ပို့မှာနော်၊ ဒါကြောင့် မြတ်စွာဘုရားက မိမိ ကိုးကွယ်အားထားရာအတွက် သင်ချစ်သားတို့ သီလစင်ကြယ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ သီလရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ဖြစ်ကြပါစေလို့ တိုက်တွန်းတယ်နော်။ နောက်တစ်ခု ---</p> <p><b>'အပ္ပမတ္တာ သတီမန္တော''</b></p> <p>အပ္ပမတ္တာ = သင်္ခါရတရားတို့၏ ပျက်ခြင်းဟု ခေါ်ဆိုအပ်သော သဘောတရား၌ မမေ့လျော့ခြင်း အပ္ပမာဒတရား လက်ကိုင်ထားကြကုန်သည်ဖြစ်၍။ သတီမန္တော = သတိရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။ ဟောထ = ဖြစ်ကြပါကုန်လော့။</p> <p>နံပါတ် (၂) မြတ်စွာဘုရား ဆုံးမတာ ဘာရှိရမလဲ? သတိရှိရမယ်။ ဘာသတိလဲ? ကာယခေါ်တဲ့ ရုပ်တရား, ဝေဒနာလို့ခေါ်တဲ့ နာမ်တရား, စိတ္တလို့ခေါ်တဲ့ နာမ်တရား, ဓမ္မသဘောလို့ ခေါ်တဲ့ ကျန်နေတဲ့ စေတသိက်တရား အားလုံးပေါင်းလိုက်မယ် ဆိုလို့ရှိရင်တော့ ကာယ, ဝေဒနာ, စိတ္တ, ဓမ္မ လေးခုပေါင်းလိုက်ရင်တော့ ရုပ်တရား, နာမ်တရား အစုအပုံပဲ၊ ခန္ဓာငါးပါး အစုအပုံတွေပဲ၊ အဲဒီခန္ဓာငါးပါး အစုအပုံတွေသည် ဖြစ်ပြီး ပျက်နေတယ်။ ဖြစ်ခြင်းပျက်ခြင်း ဒဏ်ချက်ဖြင့် အမြဲမပြတ် ညှဉ်းဆဲနှိပ်စက်ခံနေရတယ်။ မပျက်စီးဘဲ အကြိတ်အခဲ အခိုင်အမာ အနှစ်သာရအားဖြင့် တည်နေတဲ့ အတ္တမဟုတ်တဲ့ အနတ္တတရားတွေသာ ဖြစ်တယ်။ ဒါက တစ်ချက်။</p> <p>ဒါလောက်တင်လားဆိုတော့ မကသေးဘူး။ ဒီခန္ဓာငါးပါး ရုပ်တရား နာမ်တရားတွေသည် အကြောင်းမရှိဘဲ အလိုအလျောက် ဖြစ်ပေါ်လာတာ မဟုတ်ဘူး။ အကြောင်းတရား ထင်ရှားရှိလို့သာ ဖြစ်ပေါ်လာရတယ်။ အဲဒီအကြောင်းတရားတွေကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိအောင် ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်ရပါတယ်။ အဲဒီအကြောင်းတရားတွေလည်း ဖြစ်ပြီး ပျက်နေတဲ့ အနိစ္စတရားတွေသာ မှန်တယ်၊ ဖြစ်ခြင်းပျက်ခြင်းဖြင့် အနှိပ်စက်ခံနေရတဲ့ ဒုက္ခတရားတွေသာ မှန်တယ်၊ မပျက်စီးဘဲ အကြိတ်အခဲ အခိုင်အမာ အနှစ်သာရအားဖြင့် တည်နေတဲ့ အတ္တမဟုတ်တဲ့ အနတ္တတရားတွေသာ မှန်တယ်လို့ ဒီလို သင်ချစ်သားတို့မှာ ခိုင်မြဲတဲ့ သတိရှိကြပါ။ မကောင်းဘူးလား? အဲဒီသတိက မိမိရဲ့ ကိုးကွယ်အားထားရာ ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်။ ကိုယ်ကျင့်သီလလည်း မရှိဘူး၊ ဒီသတိလည်း မရှိဘူး၊ မိမိရဲ့ ကိုးကွယ်အားထားရာတွေ လျော့နည်းမသွားဘူးလား? လျော့နည်းသွားပြီ။ အားကိုးရပါ့မလား? အားမကိုးရဘူး။ နောက်တစ်ခု မြတ်စွာဘုရား ဘာဆက်ဟောသလဲ?</p> <p><b>သုသမာဟိတာ သင်္ကပ္ပ = ကောင်းစွာတည်ကြည်သော သမာဓိ, ကောင်းစွာကြံစည်သော သမ္မာသင်္ကပ္ပတရား ထင်ရှားရှိကြကုန်သည်။ ဟောထ = ဖြစ်ကြပါကုန်လော့။</b></p> <p>လာပြီနော်။ 'သုသမာဟိတာ' က သမာဓိမဂ္ဂင်ကို ဘုရားက ဟောနေတယ်။ 'သုသီလာ ဟောထ' က သီလမဂ္ဂင်သုံးပါးကို ဘုရားက ဟောတယ်။ သမာဓိမဂ္ဂင်ဆိုတာက သမ္မာဝါယမ, သမ္မာသတိ, သမ္မာသမာဓိလို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ သမာဓိမဂ္ဂင်သုံးပါး၊ သီလမဂ္ဂင်က သမ္မာဝါစာ, သမ္မာကမ္မန္တ, သမ္မာအာဇီဝလို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ သီလမဂ္ဂင်သုံးပါး၊ အဲဒီနှစ်ပါး ဟောပြီးတဲ့ အချိန် အခါမှာ သုသမာဟိတအရ ကောင်းစွာတည်ကြည်တဲ့ သမာဓိရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေဖြစ်အောင် ချစ်သားတို့ ကြိုးစားကြပါဆိုပြီး သမာဓိပိုင်းကို မြတ်စွာဘုရား ပြောသွားတယ်။ ဒီတော့ ဒီသမာဓိပိုင်းမှာ နည်းနည်း ဗဟုသုတလေးတစ်ခု ဘုန်းကြီးပြောပါ့မယ်။ နာဖူးထပ်မံပေါ့။ နားဖူးတဲ့ ယောဂီတွေလည်း ပါလိမ့်မယ်။ မနာဖူးသေးတဲ့ ယောဂီတွေလည်း ပါလိမ့်မယ်။ နိဗ္ဗာန်ရောက်ကြောင်း ကျင့်စဉ်တွေကို မြတ်စွာဘုရားက မဂ္ဂင်ဘယ်နှစ်ပါး ဟောခဲ့သလဲ? မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး။ ဘာတွေလဲ? သမ္မာဒိဋ္ဌိ, သမ္မာသင်္ကပ္ပ, သမ္မာဝါစာ, သမ္မာကမ္မန္တ, သမ္မာအာဇီဝ, သမ္မာဝါယမ, သမ္မသတိ, သမ္မာသမာဓိ ပေါင်းလိုက်တော့ ဘယ်နှစ်ခုလဲ? ရှစ်ခု။</p> <p>အဲဒီထဲမှာ ဘုန်းကြီးပြောမှာက သမ္မာသမာဓိပဲ။ ဘာတွေကို သမ္မာသမာဓိ ခေါ်သလဲ? ''ကတမော စ ဘိက္ခဝေ သမ္မာသမာဓိ'' မဟာသတိပဋ္ဌာနသုတ္တန်မှာ သတိပဋ္ဌာန်ကျင့်စဉ်မှာ ဘုရားရှင်ကိုယ်တော်တိုင်က မေးခွန်းထုတ်ထားတဲ့ မေးခွန်းလေးတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ ''ချစ်သားတို့ ... ဘာကို သမ္မာသမာဓိလို့ ခေါ်ဆိုသလဲ''လို့ ဒီလို မေးလိုက်တယ်။ ပြီးတော့ ဘုရားရှင်က သူကိုယ်တိုင်ပဲ ဖြေဆိုပါတယ်။</p> <p><b>ဣဓ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု ဝိဝိစ္စေဝ ကာမေဟိ ဝိဝိစ္စ အကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ သဝိတက္ကံ သဝိစာရံ ဝိဝေကဇံ ပီတိသုခံ ပဌမံ စျာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ။</b></p> <p>စသည်ဖြင့် ဒီလိုဟောထားတယ်။ ဘုန်းကြီးတို့ ပါဠိစာပေ အထိုက်အလျောက် ကျွမ်းကျင်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေဆိုရင် ဒီလိုစကားလုံးလေးတွေ ကြားနာလိုက်ရရင် အင်မတန်မှ စိတ်ထဲမှာ ပီတိဖြစ်ကြပါတယ်။ ဘာပြောသလဲ? အဲဒီမှာ ဆိုလိုရင်းကတော့ မြတ်စွာဘုရား ဆက်ဟောသွားတာ စတုတ္ထစျာန်ထိ ဆက်လက်သွားတယ်။ ဒီတော့ သမ္မာသမာဓိဆိုတာက ပထမစျာန်သမာဓိ, ဒုတိယစျာန်သမာဓိ, တတိယစျာန်သမာဓိ, စတုတ္ထစျာန်သမာဓိတွေကို ငါဘုရားက သမ္မာသမာဓိလို့ ခေါ်ဆိုပါတယ် ဆိုပြီးတော့ ဒီလို အတိအကျ ရှင်းထားတယ်။</p> <p>ဒီရှင်းလင်းချက်ကိုတော့ ဘုန်းကြီးတို့ စာပေနယ်သုံး ဝေါဟာရနဲ့ ပြောရင်တော့ မစ္ဆေဒီပကနည်းလို့ ခေါ်ပါတယ်။ မြွေတစ်ကောင်ကို ခါးလယ်ကနေကိုင်ပြီးတော့ မြှောက်ပြလိုက်ရင် ခါးတစ်ခုပဲ မြင်သလား? အကုန်လုံး မြင်သလား? အကုန်လုံး မြင်ရတယ်။ အဲဒီပုံစံအတိုင်းပဲ၊ သမာဓိက သုံးမျိုးရှိတယ်။ အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်နေတဲ့ ဥပစာရသမာဓိလို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ ကာမာဝစရသမာဓိက တစ်မျိုး, ရူပါဝစရသမာဓိက တစ်မျိုး, အရူပါဝစရ သမာဓိက တစ်မျိုးဆိုပြီး သမာဓိသုံးမျိုးရှိတယ်။ သမာဓိသုံးမျိုး ရှိတဲ့အနက်က အလယ်ခေါင်ဖြစ်တဲ့ ရူပါဝစရသမာဓိကို ကိုင်ပြီးမြှောက်ပြလိုက်ရင် အစဖြစ်တဲ့ အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်နေတဲ့ ဥပစာရသမာဓိလို့ အမည်ရနေတဲ့ ကာမာဝစရသမာဓိလည်း အကျုံးဝင်သွားတယ်။ အဆုံးဖြစ်တဲ့ အရူပါဝစရသမာဓိလည်း အကျုံးဝင်သွားတယ်။</p> <p>ဒီလို အကျုံးဝင်သွားတယ် ဆိုတာ ဘယ်ပုံ ဘယ်ပန်း ဘယ်နည်းလမ်းအားဖြင့် သိနိုင်သလဲလို့ မေးရင်တော့ ဝိသုဒ္ဓိမဂ် အဋ္ဌကထာမှာ ဝိသုဒ္ဓိခုနစ်ပါးကျင့်စဉ်တွေကို ရှင်းလင်းတင်ပြထားပါတယ်။ အဲဒီအထဲမှာ နံပါတ် (၁) ဝိသုဒ္ဓိကတော့ သီလဝိသုဒ္ဓိ သီလစင်ကြယ်ခြင်း, နံပါတ် (၂) ဝိသုဒ္ဓိကတော့ စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ စိတ်ဓာတ်ဖြူစင်သန့်ရှင်းခြင်း ဆိုပြီး ဒီလို ရှင်းထားတယ်။ အဲဒီစိတ္တဝိသုဒ္ဓိ စိတ်ဓာတ်ဖြူသန့်ရှင်းတယ် ဆိုတာက ဘာပြောတာလဲ? အဋ္ဌကထာဆရာတော်က (ဝိသုဒ္ဓိမဂ်အဋ္ဌကထာ ဒုတိယတွဲ စာမျက်နှာ-၂၂၂) မှာ အတိအကျရှင်းထားတယ်။</p> <p><b>စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ နာမ သဥပစာရာ အဋ္ဌ သမာပတ္တိယော၊</b></p> <p>သိပ်ကောင်းတယ် သိပ်ကောင်းတယ်နော်။</p> <p>စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ နာမ = စိတ္တဝိသုဒ္ဓိမည်သည်ကား။ သဥပစာရ = ဥပစာရသမာဓိနှင့်တကွ။ အဋ္ဌ သမာပတ္တိယော = ရှစ်ပါးကုန်သော သမာပတ်တို့တည်း။</p> <p>စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ စိတ္တဝိသုဒ္ဓိဆိုတာ တခြားပြောတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဥပစာရ သမာဓိနှင့်တကွ သမာပတ်ရှစ်ပါးကို ပြောနေတာ။ ဥပစာရသမာဓိဆိုတာက ခုနက ပြောနေတဲ့အတွက် အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်နေတဲ့ သမာဓိပဲ။ သမာပတ်ရှစ်ပါးဆိုတာက စတုက္ကနည်းအရ ရူပါဝစရစျာန်သမာပတ်လေးမျိုး၊ ပထမစျာန်, ဒုတိယစျာန်, တတိယစျာန်, စတုတ္ထစျာန်၊ အရူပါဝစရသမာဓိက လေးမျိုး၊ အာကာသာနဉ္စာယတနစျာန်, ဝိညာဏဉ္စာယတနစျာန်, အာကိဉ္စညာယတနစျာန်, နေဝသညာနာသညာယတနစျာန် ဆိုပြီးတော့ စျာန်က လေးမျိုး၊ ပေါင်းလိုက်တော့ သမာပတ်ဘယ်နှစ်ပါးလဲ? ရှစ်ပါး။ အဲဒီသမာပတ်ရှစ်ပါးနဲ့ ဥပစာရသမာဓိကိုပဲ စိတ္တဝိသုဒ္ဓိခေါ်ပါတယ်လို့ ဒီလို ရှင်းထားတယ်နော်။</p> <p>အဲဒီရှင်းလင်းချက်များအရ နိဗ္ဗာန်ရောက်ကြောင်း ကျင့်စဉ်ကို ဥုးဇင်းတို့ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးကျင့်စဉ်လို့ လက်ခံနိုင်ရင် မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးသည် သာသနာတွင်းတရားလား? သာသနာပတရားလားလို့မေးရင် ဒကာကြီးတွေ ဒကာမကြီးတွေ ဘယ်လိုဖြေမလဲ? သာသနာတွင်းတရား။ ဘာဖြစ်လို့လဲ? နိဗ္ဗာန်ရောက်ကြောင်းကျင့်စဉ်အစစ် ဖြစ်လို့ပဲ။ ဒီလိုဆိုရင် နောက်ထပ် ဘုန်းကြီး တစ်ခု ထပ်မေးမယ်။ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးကို သာသနာတွင်းတရားအဖြစ် လက်ခံရင် မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးရဲ့ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်နေတဲ့ သမ္မာသမာဓိဟာလည်း သာသနာတွင်းတရားလား, သာသနာပတရားလားလို့မေးရင် ဘယ်လိုဖြေကြမလဲ?</p> <p>ဒီလိုဆိုရင် သမထတွေဟာ သာသနာတွင်းတရား မဟုတ်ဘူး၊ သာသနာပတရားသာ ဖြစ်တယ်။ ဝိပဿနာသည်သာလျှင် သာသနာတွင်းတရားဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့ စကားတွေဟာ စဉ်းစားဖို့ မသင့်ဘူးလား? သင့်နေတယ်။ ဘာကြောင့်လဲ? ဘာကြောင့် သမာဓိထူထောင်နေရသလဲလို့ မေးရင်တော့ ခုနက ပြောခဲ့ပြီးပြီ။ ကာယ, ဝေဒနာ, စိတ္တ, ဓမ္မ အမည်ရနေတဲ့ ရုပ်တရား နာမ်တရား၊ ထို ကာယ, ဝေဒနာ, စိတ္တ, ဓမ္မ အမည်ရနေတဲ့ ရုပ်တရား နာမ်တရားတွေကို ဖြစ်ပေါ်စေတတ်တဲ့ အကြောင်းတရား၊ အကြောင်းတရားနှင့် တကွသော ထိုရုပ်နာမ်ဓမ္မသင်္ခါရတရားတို့ရဲ့ အနိစ္စအခြင်းအရာ, ဒုက္ခအခြင်းအရာ, အနတ္တအခြင်းအရာ အဲဒီအခြင်းအရာတွေအပေါ်၌ သင်ချစ်သားတို့ မမေ့မလျော့ခြင်းလို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ အပ္ပမာဒတရား လက်ကိုင်ထားပြီးတော့ သတိရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ဖြစ်ကြပါစေလို့ ဒီလို ဘုရားက တိုက်တွန်းထားတယ်။</p> <p>အဲဒီရုပ်တွေ နာမ်တွေဆိုတာက ရုပ်တို့မည်သည် ကလာပ်လို့ခေါ်တဲ့ ကလာပ်အမှုန်တွေ အနေနဲ့ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအမှုန်လေးတွေသည် ဒီနေ့ အက်တမ်လို့ခေါ်တဲ့ အဏုမြူထက် အဆပေါင်းများစွာ သေးလိမ့်မယ်လို့ ယူဆရတယ်နော်။ အဲဒီကလာပ်အမှုန်လေး တစ်ခုတစ်ခုမှာ ပထဝီ, အာပေါ, တေဇော, ဝါယော, အဆင်း, အနံ့, အရသာ, ဩဇာစသည်ဖြင့် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာပြီး ရှုနိုင်မှသာ ရုပ်ပရမတ်တရားကို စသိတဲ့အဆင့် ဖြစ်ပါတယ်။ နာမ်တရားတွေ ဆိုတာက ဒီထက်ပိုပြီး နက်နဲတဲ့သဘော ရှိပါတယ်နော်။ ဒီတော့ ဘုရားဟောနေတဲ့ ဒီရုပ်၊ ဘုရားဟောနေတဲ့ ဒီနာမ် သိရှိရေးအတွက်သာ ဘာလိုသလဲ? ဘုရားရှင်ကိုယ်တော်တိုင်က ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ် ပါဠိတော်မှာရော, သစ္စသံယုတ်ပါဠိတော်မှာရော သမာဓိသုတ္တန်ဆိုပြီး သုတ္တန်နှစ်ခု လာထားပါတယ်။ ထိုသုတ္တန်တွေမှာ မြတ်စွာဘုရားက ဘယ်လိုဟောသလဲ?</p> <p><b>'သမာဓိံ ဘိက္ခဝေ ဘာဝေထ၊ သမာဟိတော ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ''</b></p> <p>ဘိက္ခဝေ = ချစ်သားရဟန်းတို့။ သမာဓိံ = သမာဓိကို။ ဘာဝေထ = ပွားများကြပါကုန်လော့။ ဘိက္ခဝေ = ချစ်သားရဟန်းတို့။ သမာဟိတော = သမာဓိရှိသော။ ဘိက္ခု = ရဟန်းသည်။ ယထာဘူတံ = မဖောက်မပြန် ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ။ ပဇာနာတိ = ကွဲကွဲပြားပြားသိ၏၊</p> <p>ချစ်သားရဟန်းတို့ သမာဓိထူထောင်ကြ၊ သမာဓိရှိနေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်သည် ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ ကွဲကွဲပြားပြားသိမယ်။</p> <p>'ကိဉ္စ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ'' ဘုရားရှင်က ထပ်ပြီးတော့ မေးတယ်။ ဘယ်တရားတွေကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိရမလဲ၊ ကွဲကွဲပြားပြား သိရမလဲ?</p> <p><b>'ဣဓံ ရူပံတိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ အယံ ရူပဿ အမုဒယောတိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ အယံ ရူပဿ နိရောဓောတိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ''</b></p> <p>စသည်ဖြင့် မြတ်စွာဘုရား ဟောထားတယ်။ ရုပ်, ဝေဒနာ, သညာ, သင်္ခါရ, ဝိညာဏ် ခေါ်တဲ့ ခန္ဓာငါးပါးကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိမယ်။ အဝိဇ္ဇာ, တဏှာ, ဥပါဒါန်, သင်္ခါရ, ကံ အစရှိတဲ့ အကြောင်းတရားတွေ ထင်ရှားဖြစ်ခြင်းကြောင့် အကျိုးခန္ဓာငါးပါး ထင်ရှားဖြစ်ပုံကိုလည်း ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိမယ်။ အဝိဇ္ဇာ, တဏှာ, ဥပါဒါန်, သင်္ခါရ, ကံ ဆိုတဲ့ အကြောင်းတရားတွေ ချုပ်ငြိမ်းသွားခြင်းကြောင့် အကျိုးခန္ဓာငါးပါးတို့ ချုပ်ငြိမ်းပုံကိုလည်း ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိမယ်။ အဲဒီလို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာသိတဲ့ ဉာဏ်အမြင် ရရှိရေးအတွက် သင်ချစ်သားတို့တစ်တွေ သမာဓိကို ထူထောင်ကြပါဆိုပြီး ဒီလို တိုက်တွန်းထားတယ်။ ဒီတိုက်တွန်းချက်နဲ့အညီပဲ ဘုရားရှင်က ပရိနိဗ္ဗာန်မစံမီ သုံးလမြောက်မှာ ရဟန်းတွေကို ဘယ်လိုတိုက်တွန်းနေလဲ?</p> <p>သုသမာဟိတသင်္ကပ္ပါ သုသမာဟိတသင်္ကပ္ပါ = ကောင်းစွာ တည်ကြည်သော သမာဓိရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ကောင်းစွာ ကြံစည်တတ်သော သမ္မာသင်္ကပ္ပတရား ထင်ရှားရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။ ဟောထ = ဖြစ်ကြပါကုန်လော့။</p> <p>ကောင်းစွာတည်ကြည်တဲ့ သမာဓိဆိုတာ ခုနကပြောသလို ဥပစာရ သမာဓိနှင့်တကွ သမာပတ်ရှစ်ပါး ပြောတာ။ အခု ဘုန်းကြီးတို့ စာပေနယ်က ဥပစာရသမာဓိ အပ္ပနာသမာဓိလို့ ပြောတယ်။ အပ္ပနာသမာဓိ ဆိုတာက စျာန်သမာဓိတွေကို ပြောတာပါ။ အပ္ပနာဆိုတာက ဥုးဇင်းတို့ မိမိတို့ သတ်မှတ်ထားတဲ့ အာရုံပေါ်မှာ ငြိပ်ကပ်ပြီးတော့ ငြိမ်ဝပ်နေတဲ့ ဝိတက်ကို အပ္ပနာလို့ ခေါ်ပါတယ်နော်။ အဲဒီတော့ ဒီအပ္ပနာကဝိတက်ကို ခေါ်ဝေါ်ရင်း ဖြစ်သော်လည်း ဝိတက်ပါနေတဲ့ ပထမစျာန်ကို အပ္ပနာလို့ ခေါ်သလို နောက်စျာန်တွေကိုလည်း ဘူတပုဗ္ဗကဓိကနည်းအားဖြင့် ရှေးတုန်းက ဖြစ်ခဲ့ဖူးတဲ့ နည်းအားဖြင့် အပ္ပနာစျာန်ဆိုပြီး အကုန်လုံး ခေါ်လိုက်တယ်။ ကလေးဘဝတုန်းက လူကလေးဆိုပြီး ခေါ်တယ်။ အသက်ကြီးလာတော့လည်း ဦးလူကလေးပဲ ခေါ်နေတယ်။ ဒီပုံစံပဲနော်။</p> <p>အဲဒီတော့ ကောင်းစွာ တည်ကြည်နေတဲ့ သမာဓိရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ဖြစ်ကြပါစေ။ သမ္မာသင်္ကပ္ပတရား ထင်ရှားရှိနေတဲ့ သူတော်ကောင်းတွေ ဖြစ်ကြပါစေ။ ဒီလို တိုက်တွန်းထားတယ်။ ဘာဖြစ်လို့ ဒီလို သမ္မာသင်္ကပ္ပကို တိုက်တွန်းရသလဲမေးတော့ --- သမ္မာသင်္ကပ္ပသည် ခုနက မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးထဲမှာ သူက ပညာမဂ္ဂင် ဖြစ်ပါတယ်။ သုသမာဟိတခေါ်တဲ့ သမ္မာသမာဓိက သမာဓိမဂ္ဂင် အဲဒီမဂ္ဂင်သုံးပါးထဲက တစ်ခုကို ပြောလိုက်ရင် သုံးပါးလုံး ယူရတယ်။</p> <p>ပညာမဂ္ဂင်ထဲက သမ္မာသင်္ကပ္ပမဂ္ဂင်ကို ပြောလိုက်ရင်လည်း သမ္မာဒိဋ္ဌိမဂ္ဂင်ကိုပါ ပူးတွဲပြီး ယူရပါတယ်။ ဒါကြောင့် သုသီလအရ သီလမဂ္ဂင်သုံးပါး၊ သုသမာဟိတအရ သမာဓိမဂ္ဂင်သုံးပါး၊ သမ္မာသင်္ကပ္ပအရ ပညာမဂ္ဂင်နှစ်ပါး၊ ပေါင်းလိုက်တော့ မဂ္ဂင်ဘယ်နှစ်ပါးလဲ? မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး။ အဲဒီမဂ္ဂင်ရှစ်ပါးနဲ့ ပြည့်စုံအောင် သင်ချစ်သားတို့ ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်ကြပါဆိုပြီး ဒီလို တိုက်တွန်းထားတယ်။ အဲဒီတော့ ဒီနေရာမှာ သမ္မာသင်္ကပ္ပ ဆိုတာကဘာလဲ? သမာဓိဆိုတာက ဘာလဲ? ဘုန်းကြီး အတိုချုပ်ပြီး နည်းနည်း ရှင်းပြမယ်။ သမ္မာဒိဋ္ဌိကို ဘုရားရှင်က ----</p> <p><b>'ဒုက္ခေ ဉာဏံ, ဒုက္ခသမုဒယေ ဉာဏံ, ဒုက္ခနိရောဓေ ဉာဏံ, ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါ ဉာဏံ။''</b></p> <p>ဆိုပြီး လေးချက်ဖွင့်ထားတယ်။ ဒုက္ခသစ္စာကို သိနေတဲ့ဉာဏ်သည် သမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ သမုဒယသစ္စာကို သိနေတဲ့ဉာဏ်သည် သမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ နိရောဓသစ္စာကို သိနေတဲ့ဉာဏ်သည် သမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ မဂ္ဂသစ္စာ နိဗ္ဗာန်ရောက်ကြောင်းကျင့်စဉ်လို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ မဂ္ဂသစ္စာတရားကို သိနေတဲ့ဉာဏ်သည် သမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ ပေါင်းလိုက်တော့ သမ္မာဒိဋ္ဌိ ဘယ်နှစ်မျိုးလဲ? လေးမျိုး။ အဲဒီတော့ ဒီသမ္မာဒိဋ္ဌိက ခုနက ဒုက္ခသစ္စာဆိုတာကိုလည်း ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာသိတဲ့ ဉာဏ်ဖြစ်တယ်။ ဘာကို ဒုက္ခသစ္စာ ခေါ်သလဲ? အားလုံး ရဖူးကြလိမ့်မယ်နော်။ ဓမ္မစကြာထဲမှာ ပါ,ပါတယ်။</p> <p><b>''သံခိတ္တေန ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓာပိ ဒုက္ခာ''</b> အကျဉ်းချုပ်အားဖြင့် ပြောမယ်ဆိုရင် လိုရင်းတိုရှင်း ပြောကြစို့ ဆိုလို့ရှိရင်တော့ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာတို့သည် ဒုက္ခသစ္စာပဲလို့ ဒီလို ဘုရားဟောထားတယ်။ ဘာတွေလဲ? ဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးပါးက --- ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓာ, ဝေဒနုပါဒါနက္ခန္ဓာ, သညုပါဒါနက္ခန္ဓာ, သင်္ခါရုပါဒါနက္ခန္ဓာ, ဝိညာဏုပါဒါနက္ခန္ဓာ အဲဒီငါးပါးသည် ဘာသစ္စာလဲ? ဒုက္ခသစ္စာ။ ဘာကို ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓာ ခေါ်သလဲ? ထပ်ပြီး ရှင်းလိုက်တော့ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ်ပါဠိတော် ခန္ဓသုတ္တန်မှာပဲ ဘုရားရှင်ကိုယ်တော်တိုင်က အတ္ထိအကျ ရှင်းပြထားပါတယ်။</p> <p><b>ယံ ကိဉ္စိ ရူပံ အတီတံ အနာဂတံ ပစ္စုပ္ပန္နံ, အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓံဝါ, ဩဠာရိကံ ဝါ သုခုမံ ဝါ, ဟီနံ ဝါ ပဏီတံ ဝါ, ယံဒူရေ သန္တိကေ ဝါ သာသဝံ ဥပါဒါနိ အယံ ဝုစ္စတိ ရူပုပါဒါနာက္ခန္ဓော။</b></p> <p>အတိတ်ရုပ်တရား, ပစ္စုပ္ပန်ရုပ်တရား, အနာဂတ်ရုပ်တရား, အဇ္ဈတ္တရုပ်တရား, ဗဟိဒ္ဓရုပ်တရား, ဩဠာရိကခေါ်တဲ့ ရုန့်ရင်းကြမ်းတမ်းတဲ့ ရုပ်တရား, သုခုမခေါ်တဲ့ သိမ်မွေ့နူးညံ့တဲ့ ရုပ်တရား, ဟီနခေါ်တဲ့ ယုတ်ညံ့တဲ့ ရုပ်တရား, ပဏီတခေါ်တဲ့ မွန်မြတ်တဲ့ရုပ်တရား, ဒူရခေါ်တဲ့ အသိဉာဏ်နဲ့ ဝေးတဲ့ရုပ်တရား, သန္တိကခေါ်တဲ့ ရှုနေတဲ့ ယောဂါဝစရပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ အသိဉာဏ်နဲ့ အလွန် နီးကပ်နေတဲ့ ရုပ်တရား၊ ပေါင်းလိုက်တော့ ဘယ်နှစ်မျိုးလဲ? (၁၁)မျိုး။</p> <p>အဲဒီ (၁၁)မျိုးသော အခြင်းအရာအားဖြင့် တည်နေတဲ့ ရုပ်တရားအစုအပုံကို ဘာလို့ခေါ်လဲ? ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓာ။ ဘာဖြစ်လို့ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာလဲလို့ မေးတော့ ''သာသဝံ ဥပါဒါနိ အယံ'' ဆိုပြီး ဘုရားက ဆက်ရှင်းထားတယ်။ အာသဝေါတရားတို့ရဲ့ အာရုံယူရာ (၃၁)ဘုံအတွင်းမှာ ဖြစ်နေတဲ့တရားတွေ တဏှာဒိဋ္ဌိ ဦးဆောင်နေတဲ့ ဥပါဒါန်တရားတို့ဖြင့် ဒီရုပ်တရား ခန္ဓာငါးပါး ဒီရုပ်တရား နာမ်တရားတွေကို ငါပဲ ငါဟာပဲလို့ စွဲယူအပ်တဲ့ တရားတွေဖြစ်နေတယ်။ ဒါကြောင့် သူတို့တွေကို ဥပါဒါနက္ခန္ဓာလို့ခေါ်တယ်။ အဲဒီဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးပါးသည် ဝေဒနာ, သညာ, သင်္ခါရ, ဝိညာဏ် ဒီမှာပဲ ပုံစံတူ ဟောပါတယ်။</p> <p>ဒီ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးပါးသည် ဘာသစ္စာလဲ? ဒုက္ခသစ္စာ။ ဒါဖြင့် ဒုက္ခသစ္စာ ဖြစ်နေတဲ့ ဒီဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးပါးကို သိနေတဲ့ဉာဏ်သည် ဘာမဂ္ဂင်လဲ? သမ္မာဒိဋ္ဌိမဂ္ဂင်။ ဒုက္ခသစ္စာအာရုံပေါ်သို့ စိတ်ကို ရှေးရှုတင်ပေးနေတဲ့ သဘောလေးက သမ္မာသင်္ကပ္ပမဂ္ဂင်။ သမုဒယသစ္စာကို ထိုးထွင်းသိနေတဲ့ ဉာဏ်သည် သမ္မာဒိဋ္ဌိမဂ္ဂင်။ သမုဒယသစ္စာအာရုံပေါ်သို့ စိတ်ကို ရှေးရှုတင်ပေးနေတဲ့ သဘောလေးက သမ္မာသင်္ကပ္ပမဂ္ဂင်။</p> <p>ဘာလဲ သမုဒယသစ္စာ၊ အဘိဓမ္မာ ဝိဘင်းပါဠိတော်မှာ ဘုရားရှင်ကိုယ်တော်တိုက်ကနော်။ တဏှာကိုလည်း သမုဒယသစ္စာလို့ ဟောထားပါတယ်။ ကိလေသာ (၁၀)ပါးကိုလည်း သမုဒယသစ္စာလို့ ဟောတယ်။ အကုသိုလ်တရား အားလုံးကိုလည်း သမုဒယသစ္စာလို့ ဟောတယ်။ အကုသိုလ်တရားအားလုံးနဲ့ သံသရာဝဋ်ကို လည်ပတ်စေတတ်တဲ့ ကုသလမူလတရားသုံးပါးကိုလည်း သမုဒယသစ္စာလို့ ခေါ်တယ်။ ဟောထားတယ်။</p> <p>နောက် နံပါတ် (၅)ကျတော့ ကုသိုလ်ကံ အကုသိုလ်ကံ မှန်သမျှကို သမုဒယသစ္စာလို့ ဟောထားပါတယ်။ ဒီကုသိုလ်ကံတွေကတော့ သံသရာဝဋ်ကို လည်ပတ်စေတတ်တဲ့ ကုသိုလ်ကံမျိုးကို ဘုရားရည်ညွှန်းထားပါတယ်။ အဲဒီကုသိုလ်ကံ အကုသိုလ်ကံဆိုတဲ့ ဒီသမုဒယသစ္စာကို သိနေတဲ့ဉာဏ်သည် သမ္မာဒိဋ္ဌိ။ ထိုသမ္မာဒိဋ္ဌိအမည်ရနေတဲ့ ဉာဏ်နဲ့ယှဉ်တွဲပြီး ဖြစ်ပေါ်သွားတဲ့ သမုဒယသစ္စာအာရုံပေါ်သို့ စိတ်ကို တင်ပေးနေတဲ့ သဘောက ဘာလဲ? သမ္မာသင်္ကပ္ပ။ အဲဒီသမ္မာဒိဋ္ဌိ သမ္မာသင်္ကပ္ပလို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ ဒီမဂ္ဂင်တရားတွေနဲ့ သင်ချစ်သားတို့တစ်တွေ ပြည့်စုံအောင် ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်ကြပါလို့ ဒီလို ဘုရားတိုက်တွန်းတယ်။</p> <p>ဘာကြောင့်လဲ? မိမိတို့ ကိုးကွယ်အားထားရမယ့် အရာကို မိမိတို့ ရှာဖွေရမယ်ဆိုတာ သိစေချင်လို့ ဘုရားက တိုက်တွန်းနေတာ။ ဒီတော့ ဒီယောဂီအပေါင်းတို့ ကြည့်ပေါ့၊ မိမိတို့ ကိုးကွယ်အားထားရာကို မိမိတို့ မလိုချင်ဘူးလား? လိုချင်တယ်။ လိုချင်လို့ရှိရင် အခု ဘုရားရှင်က ဟောသွားပြီ။</p> <p>နံပါတ် (၁) သမ္မာဝါစာ, သမ္မာကမ္မန္တ, သမ္မာအာဇီဝခေါ်တဲ့ သီလမဂ္ဂင်သုံးပါးနဲ့ ပြည့်စုံရမယ်။<br> နံပါတ် (၂) သမ္မာဝါယမ, သမ္မာသတိ, သမ္မာသမာဓိခေါ်တဲ့ သမာဓိမဂ္ဂင်သုံးပါးနဲ့ ပြည့်စုံရမယ်။<br> နံပါတ် (၃) သမ္မာဒိဋ္ဌိ, သမ္မာသင်္ကပ္ပလို့ခေါ်တဲ့ ပညာမဂ္ဂင်နှစ်ပါးနဲ့လည်း ပြည့်စုံရမယ်။</p> <p>ပေါင်းလိုက်တော့ မဂ္ဂင် ဘယ်နှစ်ပါးလဲ? ရှစ်ပါး။ အဲဒီမဂ္ဂင်ရှစ်ပါးကို သင်ချစ်သားတို့တစ်တွေ ပြည့်ပြည့်စုံစုံ ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်ကြပါလို့ အားထုတ်တဲ့ အချိန်အခါမှာ ဘယ်လိုအားထုတ်ရမလဲ?</p> <p><b>အပ္ပမတ္တာ သတီမန္တော၊ သုသီလာ ဟောထ ဘိက္ခဝေါ။</b><br> <b>သုသမာဟိတသင်္ကပ္ပါ သစိတ္တမနုရက္ခထ။</b></p> <p>ဘုရားရှင်က <b>အပ္ပမတ္တာ</b> = ထိုရုပ်နာမ်ဓမ္မသင်္ခါရတို့၏ အနိစ္စအခြင်းအရာ၊ ဒုက္ခအခြင်းအရာ၊ အနတ္တအခြင်းအရာ၌ မမေ့လျော့ခြင်း အပ္ပမာဒတရား လက်ကိုင်ထားကြကုန်သည်ဖြစ်၍။ <b>သတီမန္တော</b> = သတိရှိတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။ <b>ဟောထ</b> = ဖြစ်ကြပါကုန်လော့။</p> <p>ဒီသမ္မာသတိသည် ခုနက သမ္မာသမာဓိမဂ္ဂင်နဲ့သာ တွဲနေတာ မဟုတ်ဘူး။ ဝိပဿနာဉာဏ်တွေနဲ့ကော မတွဲနေဘူးလား? တွဲနေတယ်။ ဝိပဿနာဉာဏ်တွေ ရောက်လာရင်လည်း ဒီသတိရှိကြစမ်းပါ။ ရုပ်နာမ်ဓမ္မသင်္ခါရတရားတွေသည် ဖြစ်ပြီးပျက်နေတယ်။ အဲဒါကို သင်ချစ်သားတို့ မမေ့ကြနဲ့၊ သင်ချစ်သမီးတို့ မမေ့ကြနဲ့။ အဲဒါ သင်္ခါရတရားတွေရဲ့ ဖြစ်ပြီးပျက်နေတဲ့ ဒီသဘောတွေအပေါ်၌ ပြည့်ပြည့်စုံစုံ သတိရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေဖြစ်ဖို့ ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်ဖို့ ဒီလို တိုက်တွန်းထားတယ်။</p> <p>နောက်တစ်ချက် မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးကျင့်တဲ့နေရာမှာ ဘာလုပ်ရဦးမလဲ?</p> <p><b>သစိတ္တံ</b> = မိမိတို့ရဲ့စိတ်ကို။ <b>အနုရက္ခထ</b> = အစဉ်မကွာ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ကြပါကုန်လော့။</p> <p>မိမိတို့ရဲ့ စိတ်ကလေးကို မိမိတို့ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ကြစမ်းပါ။ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးတော့ ကျင့်ပါရဲ့ မိမိရဲ့ စိတ်ကလေးကို မိမိ ထိန်းကွပ်နိုင်တဲ့ စွမ်းအင် နည်းနည်းလေးမှ မရှိဘူး။ လုပ်ချင်တာလည်း လွှတ်ကနဲ လုပ်လိုက်တယ်၊ ပြောချင်တာလည်း ပြောသင့် မပြောသင့် မချိန်ဘူး၊ လွှတ်ကနဲ ပြောထည့်လိုက်တယ်၊ ကြံစည်စိတ်ကူးရင်လည်း ကြံစည်သင့် မကြံစည်သင့် မကြံတော့ဘူး၊ လွှတ်ကနဲ ကြံစည်လိုက်တယ်။ ဒီလိုဆိုရင် ဒီပုဂ္ဂိုလ်တွေဟာ မိမိတို့ရဲ့ စိတ်ကို အစဉ်မကွာ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ဟုတ်ကြရဲ့လား? မဟုတ်ကြဘူး။</p> <p>မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး ကျင့်စဉ်တရားကို ကျင့်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေသည် မိမိတို့ရဲ့ စိတ်ကို အစဉ်မကွာ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရမလား? မစောင့်ရှောက်ရဘူးလားလို့ မေးရင် ဘယ်လိုဖြေမလဲ? စောင့်ရှောက်ရမယ်။ ဒါဖြင့် ဒီနေ့ တရားနာနေတဲ့ ပရိသတ်တွေ မိမိတို့ရဲ့ စိတ်တွေကို မိမိတို့ စောင့်ရှောက်ကြရဲ့လို့ မေးရင်ကော ဘယ်လိုဖြေမလဲ? ဟော တိတ်သွားပြီ။ ဟုတ်တယ် မဟုတ်လား? ဒါက တိုက်ရိုက်ဝင်လာတာ ဟုတ်တယ်မဟုတ်လား? မိမိတို့ရဲ့ ကိုးကွယ်အားထားရာကိုတော့ ရှာဖွေတယ်။ ဒါပေမယ့် မိမိရဲ့ စိတ်ကိုတော့ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်မှု နည်းနည်းမှ မရှိဘူး။ ကိုးကွယ်အားထားရာ ရနိုင်ပါ့မလား? မရနိုင်ဘူးနော်။ လူပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ရဟန်းပဲဖြစ်ဖြစ်ပါ၊ ဒီမှာ မြတ်စွာဘုရားက ရဟန်းတွေကို ဦးတည်ပြီးတော့ ဟောနေတယ်။</p> <p>ဒီတော့ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး အကျင့်မြတ်တရားတွေကို စနစ်တကျကျင့်တဲ့ အချိန်အခါမှာ လောကီပိုင်းဆိုင်ရာ သမ္မာဝါယမ၊ သမ္မာသတိ၊ သမ္မာသမာဓိဆိုတဲ့ သမာဓိမဂ္ဂင်နဲ့ ပြည့်စုံရသည်သာ မဟုတ်သေးဘူး၊ ဝိပဿနာပိုင်း ဆိုင်ရာမှာလည်း သမ္မာသတိဆိုတဲ့ မဂ္ဂင်နဲ့ ပြည့်စုံအောင် ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားအားထုတ်ပါလို့ ဒီလိုတိုက်တွန်းပေးတယ်။ ဒီတော့ သမ္မာဝါယမ၊ သမ္မာသတိ၊ သမ္မာသမာဓိတွေကော မပါဘူးလားလို့ မေးရင် ပါ၊ ပါတယ်နော်။ ပဓာနခေါင်းဆောင်တွေကို ရွေးထုတ်ပြီး နားလည်လွယ်အောင် ဘုရားက တရားဟောနေတာပါ။</p> <p>ဒီတော့ ဒီနေရာမှာ ဘုန်းကြီး နည်းနည်းလေးတော့ ပြောမယ်။ ဒုက္ခသစ္စာ အမည်ရနေတဲ့ ခန္ဓာငါးပါးကို ထိုးထွင်းသိနေတဲ့ ဉာဏ်သည် ဘာလဲ? <b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ</b>။ ဒုက္ခသစ္စာ အာရုံပေါ်သို့ စိတ်ကို ရှေးရှုတင်ပေးနေတဲ့ သဘောက <b>သမ္မာသင်္ကပ္ပ</b>၊ ထို ဒုက္ခသစ္စာအမည်ရနေတဲ့ ရုပ်၊ ဝေဒနာ၊ သညာ၊ သင်္ခါရ၊ ဝိညာဏ်တွေကို သုံးသပ်အောက်မေ့ အမှတ်ရနေတဲ့သဘောက <b>သမ္မာသတိ</b>၊ ထို ရုပ်၊ ဝေဒနာ၊ သညာ၊ သင်္ခါရတရားတို့ရဲ့ အကြောင်းတရားတွေကို အမှတ်ရနေတဲ့ သဘောလေးက သမ္မာသတိနော်။ ထို ရုပ်၊ ဝေဒနာ၊ သညာ၊ သင်္ခါရ၊ ဝိညာဏ်တရားတို့ရဲ့ အနိစ္စအခြင်းအရာ၊ ဒုက္ခအခြင်းအရာ၊ အနတ္တအခြင်းအရာကို အောက်မေ့အမှတ်ရနေတဲ့ သဘောလေးက သမ္မာသတိ၊ ဒီတော့ ဒုက္ခသစ္စာကို သိနေတဲ့ဉာဏ်သည် သမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ သမုဒယသစ္စာကို သိနေတဲ့ဉာဏ်သည် သမ္မာဒိဋ္ဌိလို့ခေါ်ရင် ထို ဒုက္ခသစ္စာ၊ သမုဒယသစ္စာတို့နဲ့ စိတ္တက္ခဏ တစ်ခုအတွင်း ယှဉ်တွဲပြီး ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ ထို ဒုက္ခသစ္စာတရား၊ သမုဒယသစ္စာတရားလို့ အမည်ရနေတဲ့ အကြောင်းတရားနှင့် တကွသော ခန္ဓာငါးပါး ရုပ်တရား၊ နာမ်တရားတို့၏ အနိစ္စအခြင်းအရာ၊ ဒုက္ခအခြင်းအရာ၊ အနတ္တအခြင်းအရာတွေကို ထိုးထွင်းသိမြင်နေတဲ့ အချိန်အခါမှာ ဒီသမ္မာဒိဋ္ဌိဆိုတဲ့ မဂ္ဂင် မပါဘူးလား? သမ္မာသင်္ကပ္ပဆိုတဲ့ မဂ္ဂင်ကော မပါဘူးလား? ပါနေတယ်။</p> <p>နောက်တစ်ခု သမ္မာဝါယမမဂ္ဂင်ကော မပါဘူးလား? ပါ၊ ပါတယ်၊ ဘာဖြစ်လို့လဲ? ဒုက္ခသစ္စာရဲ့အကြောင်း သမုဒယသစ္စာကို သိအောင်ကြိုးစား အားထုတ်မှု၊ အကြောင်းတရားနှင့်တကွ ထို ဒုက္ခသစ္စာအမည်ရနေတဲ့ ရုပ်နာမ်ဓမ္မသင်္ခါရတရားတို့ရဲ့ အနိစ္စအခြင်းအရာ၊ အနတ္တအခြင်းအရာကို သိအောင်ကြိုးစားအားထုတ်မှု မပါဘူးလား? ပါတယ်။ ဒါက လောကီပိုင်းဆိုင်ရာမဂ္ဂင်တွေကို ပြောနေတာပါနော်။ ဒီတော့ သမ္မာဝါယမမဂ္ဂင်လည်း ပါတယ်၊ သမ္မာသမာဓိကော မပါတော့ဘူးလားဆိုတော့ ပါ၊ ပါတယ်၊ ထိုအချိန်အခါမှာ သမာဓိသာ ပျက်ပြားသွားပါစေ၊ ဒီရုပ် ဒီနာမ်တွေကို သိနိုင်မလား? မသိနိုင်ဘူး။ လက်တွေ့ရှုနေတဲ့ ယောဂီများ နားလည်ပါတယ်နော်။ စိတ်ကလေးတစ်ချက် လွတ်သွားပြီ ဆိုတာနဲ့ ဒီရုပ် ဒီနာမ်တွေ ပျောက်ပျက်သွားတယ်။</p> <p>ဒီတော့ ဒီ ရုပ်နာမ်ဓမ္မသင်္ခါရတရားတို့ရဲ့ သဘာဝလက္ခဏာ အသီးသီး အပေါ်၌ စိတ်က ငြိမ်ဝပ်စွာကပ်ပြီး တည်နေတာဟာ <b>သမ္မာသမာဓိ</b>၊ သမုဒယသစ္စာ အမည်ရနေတဲ့ အကြောင်းအာရုံတွေအပေါ်၌ စိတ်က ငြိမ်ဝပ်စွာ ကပ်ပြီး တည်နေတာက သမ္မာသမာဓိ၊ အကြောင်းတရားနှင့် တကွသော ထိုဒုက္ခသစ္စာတရား၊ သမုဒယသစ္စာတရားတွေရဲ့ အနိစ္စအခြင်းအရာ၊ ဒုက္ခအခြင်းအရာ၊ သို့မဟုတ် အနတ္တအခြင်းအရာ အပေါ်မှာ ငြိမ်ဝပ်စွာကပ်ပြီး တည်နေတာက သမ္မာသမာဓိ လောကီမဂ္ဂင်ငါးပါး စုံညီမသွားဘူးလား? စုံညီသွားတယ်။</p> <p>အေး သီလမဂ္ဂင်သုံးပါးနဲ့ ထပ်ပြီး ပေါင်းလိုက်မယ်ဆိုရင်တော့ လောကီအခိုက်မှာလည်း မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး မဖြစ်ဘူးလား? ဖြစ်သွားတယ်။ အဲဒီမဂ္ဂင်ရှစ်ပါးကို သင်ချစ်သားတို့တစ်တွေ ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်တဲ့ အချိန်အခါမှာ အရေးကြီးဆုံးအချက်က သတိမြဲပါစေ။ မိမိတို့ရဲ့ စိတ်ကလေးကိုလည်း ရာဂ၊ ဒေါသ၊ မောဟစတဲ့ ကိလေသာတွေ နှောင့်ယှက်ပြီး မလာနိုင်အောင် အစဉ်မကွာ ကာကွယ်ပြီး စောင့်ရှောက်ကြပါ။ ဘယ်ပုံ ဘယ်ပန်း ဘယ်နည်းလမ်းအားဖြင့် စောင့်ရှောက်ကြရမလဲ?</p> <p>သီလကျင့်စဉ်ဖြင့် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရမယ့်နေရာမှာ သီလကို ချစ်မြတ်နိုးတဲ့ စိတ်ဓာတ်ဖြင့် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရတယ်။ ဥပမာ --- ငါသည် သူ့အသက် ဘယ်တော့မှ မသတ်ဘူး၊ ဆောက်တည်ထားတယ်။ ဒါ သီလကျင့်ဝတ်ပဋိပတ်ပဲ၊ သတ်ဖို့အကြောင်း ပေါ်လာရင် ဘယ်တော့မှ မသတ်ဘူး၊ ရှောင်လိုက်တယ်။ ဒါ သီလနဲ့ ရှောင်တာပဲ၊ ငါသည် သူ့ပစ္စည်း မတရားမယူဘူး၊ ရှောင်လိုက်တယ်။ ဒါ သီလနဲ့ ရှောင်တာပဲနော်။ ငါသည် သူ့သားမယား ဘယ်တော့မှ မဖျက်ဆီးဘူး၊ ရှောင်တယ်။ ဒါ သီလနဲ့ ရှောင်တယ်။ ငါသည် မုသားဘယ်တော့မှ မပြောဘူး။ ငါသည် သူများအတင်းကို ကုန်းတိုက်တဲ့စကားကို ဘယ်တော့မှ မပြောဘူး၊ ရှောင်တယ်။ မကောင်းဘူးလား? သိပ်ကောင်းတယ်။ နိဗ္ဗာန်လိုချင်ရင် ရှောင်ရမလား? မရှောင်ရဘူးလား? ရှောင်ရမယ်နော်။ နိဗ္ဗာန်တော့ လိုချင်ပါတယ်။ သူများအကြောင်း မပြောဘဲ မနေနိုင်ဘူး၊ ပြီးတော့ ဘာပြောသေးလဲ၊ ကျုပ်က သူများအတင်းပြောတတ်တဲ့ လူစားမျိုး မဟုတ်ပါဘူး။ ကိုယ့်လူ နားလည်အောင်လို့ ကိုယ်ကရှင်းပြတာနော်။ အဲဒါများ နားမလည်ရင် ဘာများ ဖြစ်သွားမလဲ၊ ခက်ပုံ ခက်ပုံ၊ အဲဒါက ဘာခက်တာလဲ?</p> <p>ကိုယ့်ကိုယ်ကို လိမ်နေကြတာ၊ လောကမှာ ငါဟာ ဘယ်လိုလူစားဆိုတာ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် မသိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေပဲ ကိုယ့်ကိုယ်ကို လှည့်စားနေတာနော်။ ငါသည် သူ့အတင်းကို ပြောတတ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်လို့ ကိုယ့်ကိုယ်ကို တိုက်ရိုက် သိတယ်၊ ဒါ သိပ်ကောင်းတယ်။ ငါသည် မုသားစကားပြောတတ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ပဲလို့ ကိုယ့်ကိုယ်ကို သိတယ်၊ သိပ်ကောင်းတယ်။ သိပ်ကောင်းပုံနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဘုန်းကြီး ခဏခဏ ပြောဖူးပါတယ်။</p> <p>မော်လမြိုင်တက္ကသိုလ်က ဆရာတစ်ဦးပဲ ဆိုကြပါစို့။ ဘုန်းကြီးနဲ့ ရင်းနှီးတော့ ဆရာဒကာလို ရင်းနှီးနေတော့ တစ်နေ့တော့ သူက လျှောက်တယ်၊ သူက အခုတော့ ပင်စင်ယူသွားပါပြီ။ ပင်စင် မယူခင် စပ်ကြားလေးမှာ ပြဿနာတစ်ခု ပေါ်လာတယ်။ ''ဆရာတော် တပည့်တော် စိတ်မကောင်းဘူးတဲ့'' ဘာဖြစ်လို့လဲ? ''ငါသည် မုသား ပြောရတော့မယ် ဆိုတာလည်း သိနေတယ်။ ငါသည် မုသားပြောနေပြီ ဆိုတာလည်း သိနေတယ်၊ ငါသည် မုသား ပြောပြီးပြီ ဆိုတာလည်း သိတယ်။ ဒါကို စိတ်မကောင်းဘူးဘုရား''လို့ လျှောက်တယ်။ အဲဒီလို သိတာဟာ မိမိအတွက် တန်ဖိုးမရှိဘူးလား? ရှိတယ်။ ငါဟာ မုသားပြောတော့မယ်ဆိုတာသိရင် အကယ်၍များ ထိန်းကွပ်နိုင်တဲ့ စွမ်းအင်ရှိရင် ထိန်းလိုက်မယ်ဆိုရင် လွတ်မြောက်မသွားဘူးလား? လွတ်မြောက်သွားနိုင်တယ်။ ငါသည် မုသားပြောနေပြီဆိုတာ သိခဲ့ရင်လည်း ဆက်လက်ပြီး မပြောအောင် ထိန်းကွပ်မယ်ဆိုရင် ထိန်းကွပ်နိုင်တဲ့ စွမ်းအင်တွေ ပေါ်မလာဘူးလား? ငါသည် မုသားပြောပြီးပြီဆိုတာ သိခဲ့ရင်လည်း ပြောပြီးတဲ့ အချိန်အခါ နောက်ထပ် ဒီလို မုသားကိုတော့ ငါ ဘယ်တော့မှ မပြောဘူးဆိုတဲ့ စိတ်ကလေးတွေ ပေါ်မလာဘူးလား? ပေါ်လာတယ်။</p> <p>ဒါပေမယ့် လူ့လောကက ဘယ်လိုလဲ? ကျုပ်တို့က ဘယ်တော့မှ မုသားမပြောဘူးတဲ့၊ အဲဒါ ဘာလုပ်တာလဲ? ကိုယ့်ကိုယ်ကို လိမ်ညာနေကြတာနော်။ ပြောရင်ပြောတယ်လို့ သိရင် ဒါ သိပ်တန်ဖိုးရှိတယ်။ ပြောနေပါလျက်နဲ့ ကျုပ်က မုသားပြောတတ်တဲ့သူ မဟုတ်ဘူးလို့ဆိုရင် ဒါဟာ တန်ဖိုးရှိသေးလား? မရှိတော့ဘူး၊ ယုတ်လျော့သွားတယ်။ သူများအတင်းကို ငါဟာ ပြောတတ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ပဲလို့ ဒါဟာ ကိုယ့်ကိုယ်ကို သိခဲ့ရင် မကောင်းဘူးလား? ကောင်းပါတယ်။ ဒါဟာ ထိန်းသိမ်းကွပ်ကဲဖို့ရန်အတွက် အကြောင်းတရားလေး ဖြစ်သွားတယ်။ ငါဟာ သူများအတင်းပြောတတ်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ် မဟုတ်ပါဘူးဆိုရင်တော့ ကိုယ့်ဟာကိုယ် လှည့်ပတ်တဲ့ သဘော မဖြစ်ဘူးလား? ဖြစ်သွားပြီ။ အလားတူပဲ၊ ကြမ်းတမ်းတဲ့ စကားတွေ မပြောဘဲနဲ့ ရှောင်ကြဉ်တယ်၊ ပြိန်ဖျင်းတဲ့စကား မပြောဘဲနဲ့ ရှောင်ကြဉ်တယ်၊ ပြိန်ဖျင်းတယ် ဆိုတာကတော့ တကယ့်နိဗ္ဗာန်ရောက်ကြောင်း ကျင့်စဉ်တွေနဲ့ မဆက်စပ်တဲ့ စကားတွေကို ဘယ်တော့မှ မပြောဘူးလို့ ရှောင်ကြဉ်တာပါ။</p> <p>လိုရင်းအချက်က သီလကျင့်စဉ်နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ တရားစကား ပြောမယ်၊ သမာဓိကျင့်စဉ်တွေနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ တရားစကား ပြောမယ်၊ ပညာကျင့်စဉ်နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ တရားစကား ပြောမယ်လို့ ဒီလို မိမိ စိတ်ကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရတယ်။ ဒါက သီလနဲ့ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်တာ။ သမာဓိနဲ့ကျတော့ မိမိတို့ တစ်နာရီ၊ နှစ်နာရီ စသည်ဖြင့် သမာဓိထူထောင်နိုင်ပြီဆိုရင် သို့မဟုတ် စျာန်သမာဓိအဆင့် ရရှိပြီ ဆိုလို့ရှိရင် ထိုအချိန်အခါမှာ ရာဂ၊ ဒေါသ၊ မောဟ စတဲ့ ကိလေသာအညစ်အကြေးတွေကို တစ်နာရီ၊ နှစ်နာရီလောက်တော့ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်တာ ဖြစ်မသွားဘူးလား? ဖြစ်သွားတယ်။ ဒါက သမာဓိနဲ့ မိမိရဲ့ စိတ်ကို မိမိ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရမယ့် နေရာမှာ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ခြင်းပဲ။</p> <p>အေး ပညာကျင့်စဉ်နဲ့ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရမယ့် နေရာမှာလည်း ပညာကျင့်စဉ်နဲ့ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရတယ်။ ဘာဖြစ်လဲ? အဇ္ဈတ္တ ဗဟိဒ္ဓ သန္တာန်နှစ်ပါး အတိတ် အနာဂတ် ပစ္စုပ္ပန် ကာလသုံးပါးအတွင်းမှာ တည်ရှိနေတဲ့ ဒီရုပ်တရား ဒီနာမ်တရားတွေကို သိမ်းဆည်းပြီးတော့ အကြောင်းတရားတွေနဲ့တကွ ဒီရုပ်နာမ်တွေရဲ့ အနိစ္စအချက်၊ ဒုက္ခအချက်၊ အနတ္တအချက်တွေကို တွင်တွင်ကြီး ဝိပဿနာရှုတယ်။ ဝိပဿနာဉာဏ်တွေက တစ်နာရီလောက် ဆက်တိုက်ဖြစ်နေရင် ထိုအချိန်အခါမှာ ရာဂ၊ ဒေါသ၊ မောဟစတဲ့ ကိလေသာအညစ်အကြေးတွေက ဝင်ရောက်ပြီး နှောင့်ယှက်ခွင့် ရှိသေးလား? မရှိတော့ဘူး။</p> <p>ဒါကြောင့် သီလနဲ့ ထိန်းသိမ်းကာကွယ်စောင့်ရှောက်ကြပါ၊ သမာဓိနဲ့ ထိန်းသိမ်းကာကွယ် စောင့်ရှောက်ရမယ့် နေရာမှာ မိမိတို့ရဲ့ စိတ်ကလေးတွေကို ဖြူစင်အောင် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ကြပါ၊ ပညာကျင့်စဉ်နဲ့ ထိန်းသိမ်းကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရမယ့် နေရာမှာလည်း မိမိတို့ရဲ့ စိတ်ဓာတ်ကလေးကို ဖြူစင်သန့်ရှင်းသွားအောင် ပညာကျင့်စဉ်ဖြင့် ထိန်းသိမ်းကာကွယ် စောင့်ရှောက်ကြပါ ဆိုပြီးတော့ မြတ်စွာဘုရား တိုက်တွန်းထားတယ်။ ဒီတိုက်တွန်းချက်က ဘာကို ဦးတည်ပြီးတော့ မြတ်စွာဘုရားက ဘာကို တိုက်တွန်းနေသလဲလို့ ဘယ်လို ဖြေကြမလဲ?</p> <p>မိမိရဲ့ တပည့်သာဝကတွေဟာ မိမိရဲ့ ကိုးကွယ်အားထားရာကို ပြုလုပ်ပြီးတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ဖြစ်စေချင်လို့ တိုက်တွန်းနေတာ။ ဘုရားရှင်ရဲ့ မေတ္တာတော်၊ ဘုရားရှင်ရဲ့ ကရုဏာတော်တွေဟာ အင်မတန် ကြည်ညိုဖို့ မကောင်းဘူးလား? သိပ်ကောင်းတယ် သိပ်ကောင်းတယ်။ လိုက်နာဖို့ကော မကောင်းဘူးလား? သိပ်ကောင်းတယ်။ ဒါပေမယ့် ခေတ်ကတော့ ဘယ်လိုပြောသလဲ? ခေတ်ကတော့ ဘယ်လိုမြင်သလဲ? ငမူးတစ်ယောက်ကို ရာသက်ပန် ကျွန်ခံနိုင်တဲ့ စွမ်းအင် ရှိပေမယ့် ဒီလို မိမိရဲ့ စိတ်ကလေးကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ကာကွယ်ဖို့ လုပ်ငန်းရပ်ကျတော့ ဘာဖြစ်သလဲ? တပည့်တော်နှင့် မရလို့ပါဘုရား၊ အားထုတ်ချင်ပါတယ်။ ဟုတ်တယ်မဟုတ်လား? အဲဒါလေးနဲ့ပဲ ဘုန်းကြီးကို လှိမ့်ပြီး ပြန်သွားကြပြန်ရော။ ကဲ</p> <p><b>အပ္ပမတ္တာ သတီမန္တော၊ သုသီလာ ဟောထ ဘိက္ခဝေါ။</b><br> <b>သုသမာဟိတသင်္ကပ္ပါ၊ သစိတ္တမနုရက္ခထ။</b></p> <p><b>ဘိက္ခဝေါ</b> = ရဟန်းတော်များ အို ...ချစ်သားတို့။ <b>တုမှေ</b> = သင်ချစ်သားတို့သည်။ <b>သုသီလာ</b> = ကိုယ်ကျင့်သီလရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။ <b>ဟောထ</b> = ဖြစ်ကြပါကုန်လော့။ <b>အပ္ပမတ္တာ</b> = အကြောင်းတရားနှင့် တကွဖြစ်သော ရုပ်နာမ် ဓမ္မသင်္ခါရတို့၏ ပျက်၍နေခြင်းဟု ခေါ်ဆိုအပ်သော သဘောတရား၌ မမေ့လျော့ခြင်း အပ္ပမာဒတရား လက်ကိုင်ထားကြကုန်သည်ဖြစ်၍။ <b>သတီမန္တော</b> = သတိ၌ပြည့်စုံတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။ <b>ဟောထ</b> = ဖြစ်ကြပါကုန်လော့။ <b>သုသမာဟိတသင်္ကပ္ပါ</b> = ကောင်းစွာ တည်ကြည်သော သမာဓိမဂ္ဂင်၊ ကောင်းစွာ ကြံစည်တတ်သော သမ္မာသင်္ကပ္ပမဂ္ဂင်၊ ကောင်းစွာ ထိုးထွင်းသိမြင်တတ်သော သမ္မာဒိဋ္ဌိမဂ္ဂင်တို့ဖြင့် ပြည့်စုံကြကုန်သည်။ <b>ဟောထ</b> = ဖြစ်ကြပါကုန်လော့။ <b>သစိတ္တံ</b> = မိမိတို့ရဲ့စိတ်ကို။ <b>အနုရက္ခထ</b> = အစဉ်မကွာ ကာကွယ်စောင့်ရှောက် ကြပါကုန်လော့။</p> <p>မိမိတို့ရဲ့ စိတ်ကလေးကို မိမိတို့ အစဉ်မကွာ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ကြပါနော်။ ဘာနဲ့ စောင့်ရှောက်ရမလဲ? သီလနဲ့ စောင့်ရှောက်ရမယ်၊ သမာဓိနဲ့ စောင့်ရှောက်ရမယ်၊ ပညာနဲ့ စောင့်ရှောက်ရမယ်နော်။ ဒီတော့ ဒီသီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာသိက္ခာသုံးရပ် အကျင့်မြတ်တွေကို လက်တွေ့ကျင့်ပြီးတော့ မိမိတို့ရဲ့ စိတ်ကလေးကို ဖြူစင်သွားအောင် အစဉ်မကွာ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ကြပါ။ ဒီလို စောင့်ရှောက်ကြမယ်ဆိုရင် ဘာဖြစ်မလဲ?</p> <p><b>ယော ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ၊ အပ္ပမတ္တော ဝိဟဿတိ။</b><br> <b>ပဟာယ ဇာတိသံသာရံ၊ ဒုက္ခဿန္တံ ကရိဿတိ။</b></p> <p><b>ယော</b> = အကြင်ရဟန်းတော်သည်။ <b>ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ</b> = ဤဓမ္မဝိနယ အမည်ရသည့် ငါဘုရားရှင်၏ သာသနာတော်မြတ်အတွင်း၌။</p> <p>ဘုရားရှင် ဟောထားတဲ့ တရားတွေကို ဓမ္မနဲ့ ဝိနယ နှစ်မျိုးခွဲလိုက်တယ်။ သုတ္တန်နဲ့ အဘိဓမ္မာကို <b>ဓမ္မ</b>လို့ခေါ်တယ်။ ဝိနည်းတရားတော်များကိုတော့ <b>ဝိနည်း</b>လို့ပဲ ခေါ်ပါတယ်နော်။ ဒါကြောင့် ---</p> <p><b>ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ</b> = ဤဓမ္မဝိနယလို့ အမည်ရနေသည့် ငါဘုရားရှင်၏ သာသနာတော်မြတ်အတွင်း၌။ <b>အပ္ပမတ္တော</b> = မမေ့လျော့ခြင်း အပ္ပမာဒတရား လက်ကိုင်ထားသည်ဖြစ်၍။ <b>ဝိဟဿတိ</b> = နေထိုင်လတ္တံ့။</p> <p>ဘာတွေ မမေ့သလဲ? အကြောင်းတရားနှင့် တကွသော ဒီရုပ်နာမ်ဓမ္မသင်္ခါရတရားတို့ရဲ့ ပျက်ပျက်ပြီးနေတဲ့ အနိစ္စအခြင်းအရာ၊ ဒုက္ခအခြင်းအရာ၊ အနတ္တအခြင်းအရာတွေ အပေါ်၌ မမေ့လျော့ခြင်း အပ္ပမာဒတရား လက်ကိုင် ထားပြီးတော့ ငါဘုရားရှင်ရဲ့ သာသနာတော်မှာ နေမယ်ဆိုရင် ဘာဖြစ်မလဲ?</p> <p><b>ဧဝံသတိ</b> = ဤသို့ နေခဲ့သည်ရှိသော်။ <b>ဇာတိသံသာရံ</b> = ပဋိသန္ဓေ အဖန်ဖန်အထပ်ထပ် တည်နေရခြင်းတည်းဟူသော ဇာတိတည်းဟူသော သံသရာကို။ <b>ပဟာယ</b> = ပယ်စွန့်ထားခဲ့၍။ <b>ဒုက္ခဿန္တံ</b> = သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲ ဒုက္ခ၏ အပိုင်းအခြားကို။ <b>ကရိဿတိ</b> = ပြုနိုင်စွမ်း ရှိပေလိမ့်မည်။</p> <p>သင်ချစ်သားတို့ အခု ငါဘုရား ဟောကြားတဲ့ ငါဘုရားရှင်ရဲ့ သာသနာတော်အတွင်းမှာ မမေ့လျော့ခြင်း အပ္ပမာဒတရား လက်ကိုင်ထားပြီးတော့ အကြောင်းတရားနှင့် တကွသော ရုပ်နာမ်ဓမ္မသင်္ခါရတရားတို့ရဲ့ အနိစ္စအခြင်းအရာ၊ ဒုက္ခအခြင်းအရာ၊ အနတ္တအခြင်းအရာတွေအပေါ်၌ မမေ့လျော့ခြင်း အပ္ပမာဒတရား လက်ကိုင်ထားပြီးသာ နေထိုင်ကြမယ် ဆိုလို့ရှိရင် အဖန်ဖန် အထပ်ထပ် ပဋိသန္ဓေတည်နေရခြင်းဆိုတဲ့ ဇာတိသံသရာကြီးကို ကျော်လွှားလွန်မြောက်ပြီးတော့ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲဒုက္ခရဲ့ အဆုံးအပိုင်းခြားကို သင်ချစ်သားတို့တစ်တွေ ပြုနိုင်စွမ်း ရှိပေလိမ့်မယ်လို့ ဒီလို ဘုရားတိုက်တွန်းသွားတယ်နော်။</p> <p>အဲဒီတိုက်တွန်းချက်ကလေးကြည့်မယ် ဆိုလို့ရှိရင် မိမိတို့ရဲ့ ကိုးကွယ်အားထားရာကို မိမိတို့ ပြုရမှာလား? သူတစ်ပါး ပြုရမှာလား? မိမိကိုယ်တိုင် ပြုရမယ်၊ ဒါတွေ နားလည်ရမယ်။ ပြုရမယ့် လုပ်ငန်းခွင်တွေက ဘာတွေလဲလို့ပြောရင် အကျဉ်းချုပ်အားဖြင့် သီလကျင့်စဉ်၊ သမာဓိကျင့်စဉ်၊ ပညာကျင့်စဉ်တို့ ဖြစ်ပါတယ်။ သီလတွေကို ဖြူစင်အောင်ဖြည့်ကျင့်ရမလား? မဖြည့်ကျင့်ရဘူးလားမေးရင် ဘယ်လိုဖြေမလဲ? ဖြည့်ကျင့်ရမယ်။ သမာဓိကို ထူထောင်ရမလား? မထူထောင်ရဘူးလားမေးရင် ဘယ်လိုဖြေမလဲ? ထူထောင်ရမယ်။ သမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ သမ္မာသင်္ကပ္ပလို့ခေါ်တဲ့ ပညာမဂ္ဂင်တွေနဲ့ ပြည့်စုံအောင် ကြိုးစားရမလား? မကြိုးစားရဘူးလား မေးရင်ကော ဘယ်လို ဖြေမလဲ? ကြိုးစားရမယ်။ အဲဒီလို ကြိုးစားမှသာလျှင် သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲရဲ့ အဆုံးအပိုင်းကို သင်ချစ်သားတို့ ပြုနိုင်စွမ်းရှိပေလိမ့်မယ်လို့ မြတ်စွာဘုရား တိုက်တွန်းသွားတယ်နော်။ ဒါ မိမိရဲ့ ကိုးကွယ်အားထားရာကို မိမိ ပြုဖို့ရာအတွက် ဘုရားရဲ့ တိုက်တွန်းချက်ဖြစ်ပါတယ်နော်။</p> <p>အဲဒီတော့ ဒီနေရာမှာ ဒီစကားလေးက ဘာကနေ ဘုန်းကြီး ပြောခဲ့သလဲဆိုတော့ ''ဒေဝဒေဝေန'' ဆိုတဲ့ ဒီစကားလေးကို အခြေခံပြီး နတ်တို့ထက်နတ် ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရား ဆိုတာကို ဒါကို ရှင်းနေတာပါနော်။ နတ်ထက်နတ်ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဘာကို နတ်လို့ခေါ်သလဲ မေးရင်တော့ ခုနက လောကမှာ ကိုးကွယ်အားထားရာလို့ မှီခိုကပ်ရောက်အပ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်များကို 'ဒေဝ' နတ်လို့ ဒီလို ခေါ်ထားတယ်။ အဲဒီလို နတ်လို့ခေါ်တဲ့အတွက် ဒီနတ်က ဘယ်နှစ်မျိုး ရှိသလဲ? သုံးမျိုး။ <b>ဥပပတ္တိနတ်</b>လို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ ကိုယ်ထင်ရှားဖြစ်တဲ့ ဥပပါတိကနတ်တွေက တစ်မျိုး၊ <b>သမ္မုတိနတ်</b>လို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ လူအများက ကိုးကွယ်အားထားရာအဖြစ် သမုတ်ထားတဲ့ တိုင်းပြည်အုပ်ချုပ် မင်းလုပ်နေတဲ့ မင်းညီမင်းသားအစရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်က တစ်မျိုး၊ <b>ဝိသုဒ္ဓိနတ်</b>လို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ ရဟန္တာအရှင်မြတ်တွေက တစ်မျိုး အဲဒီနတ်သုံးမျိုးထက် ဦးဇင်းတို့ မြတ်စွာဘုရားက သာလွန်ပြီးတော့ မြင့်မြတ်တဲ့ နတ်တစ်ဦး ဖြစ်ပါတယ်လို့ ဒီလို ပရိတ်ကြီးဆရာတော်က နိဒါန်း ချီထားတယ်နော်။ ဒါကြောင့် နည်းနည်းလေး ပြန်ပြီးတော့ တရားဆက်စပ်ကြည့်ရအောင်။</p> <p><b>ဒေသိတံ ဒေဝဒေဝေန၊ သဗ္ဗပါပဝိနာသနံ။</b><br> <b>သဗ္ဗလောကဟိတတ္ထာယ၊ မင်္ဂလံ တံ ဘဏာမ ဟေ။</b></p> <p><b>ဒေဝဒေဝေန</b> = နတ်ထက်နတ်ဖြစ်တော်မူသော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓ ဘုရားရှင်သည်။ <b>အဋ္ဌတိံသ</b> = သုံးဆယ့်ရှစ်ဖြာ အစရှိသော။ <b>ယံ မင်္ဂလံ</b> = အကြင်မင်္ဂလာ တရားတော်မြတ်ကို။ <b>ဒေသိတံ</b> = ဟောကြားပြသ ဆိုဆုံးမတော်မူအပ်ခဲ့လေပြီ။ <b>သဗ္ဗပါပဝိနာသနံ</b> = အလုံးစုံသော မကောင်းမှုအကုသိုလ်မှန်သမျှကို ဖျက်ဆီး ပယ်ဖျောက်တတ်သော။ <b>သဗ္ဗလောကဟိတတ္ထာယ</b> = အလုံးစုံသော သတ္တဝါအပေါင်းတို့၏ လူနတ်နိဗ္ဗာန် သုံးတန်သော ချမ်းသာအလို့ငှာ။ <b>တံ မင်္ဂလံ</b> = ထို မင်္ဂလတရားတော်မြတ်ကို။ <b>ဒေသိတံ</b> = ဟောကြားပြသ ဆိုဆုံးမတော်မူအပ်ခဲ့လေပြီ။ <b>ဟေ</b> = အို ...သူတော်ကောင်းတို့။ <b>မယံ</b> = ငါတို့သည်။ <b>တံ မင်္ဂလံ</b> = ထို မင်္ဂလာတရားတော်မြတ်ကို။ <b>ဘဏာမ</b> = ရွတ်ဖတ်ကြပါကုန်စို့။ လို့ဆိုပြီး ဒီလို ပရိတ်ကြီးဆရာတော်က နိဒါန်းသွယ်ထားတယ်နော်။</p> <p>နိဒါန်းသွယ်ပြီးတဲ့နောက်တော့ ပရိတ်ကြီးပါဠိတော်လေး အစချီထားတယ်။ ဘာနဲ့ အစချီထားသလဲ?</p> <p><b>ဧဝံ မေ သုတံ ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ။</b></p> <p><b>ဧဝံ မေ သုတံ</b> လေးနဲ့ ချီထားတယ်။ <b>ဘန္တေ ကဿပ</b> = အရှင်မဟာကဿပ။ <b>မေ မယာ</b> = ဘုရားတပည့်တော် အာနန္ဒာသည်။ <b>ဧဝံ</b> = ဤသို့ လျှောက်ထားအပ်လတ္တံ့သည့်အတိုင်း။ <b>ဘဂဝါတော</b> = ဘုန်းတော်ခြောက်ပါးသခင် ဘုရားရှင်၏၊ <b>သမ္မုခံ</b> = မျက်မှောက်တော်မှ။ <b>ဣဒံ သုတ္တံ</b> = ဤမင်္ဂလသုတ္တန်တရားဒေသနာတော်မြတ်ကို။ <b>သုတံ</b> = နာခံမှတ်သားဆောင်ထားရပါသည် အရှင်ဘုရား။</p> <p>ဒီစကားလေးက ပထမသင်္ဂါယနာတင်ပွဲမှာ ဒီမင်္ဂလသုတ္တန်ကို ဘယ် အရပ်ဒေသ ဘယ်ဌာန၌ ဘယ်သို့သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို အကြောင်းပြု၍ မြတ်စွာဘုရားဟောကြားပြသ ဆိုဆုံးမတော်မူအပ်ပါသလဲလို့ အရှင်မဟာကဿပ ကိုယ်တော်မြတ်က သံဃာပရိသတ်အလယ်မှာ သံဃာရဲ့ကိုယ်စား အရှင်အာနန္ဒာကို မေးမြန်းတဲ့ အချိန်အခါမှာ အရှင်အာနန္ဒာက ဘယ်အချိန်အခါမှာ ဟောတယ်ဆိုတာကို ပြန်ပြီးတော့ လျှောက်ထားတယ်။ တပည့်တော် ဒီမြတ်စွာဘုရားထံမှ ဒီသုတ္တန်ကို ဒီလို နာခံမှတ်သား ဆောင်ထားရပါတယ် အရှင်ဘုရား ဆိုပြီး နိဒါန်းချီပြီးတော့ လျှောက်တယ်။ ဘယ်လိုလျှောက်သလဲ?</p> <p><b>ဧကံ သမယံ</b> = အခါတစ်ပါး၌။ <b>ဘဂဝါ</b> = ဘုန်းတော်ခြောက်ပါးသခင် ဘုရားရှင်သည်။ <b>သာဝတ္ထိယံ</b> = သာဝတ္ထိမြို့၏အနီး၌။ <b>အနာထပိဏ္ဍိကဿ</b> = အနာထပိဏ်ဒါယကာ၏၊ <b>အာရာမေ</b> = အာရာမ်ဖြစ်သော။ <b>ဇေတဝနေ</b> = ဇေတဝန်ကျောင်းတိုက်တော်၌။ <b>ဝိဟရတိ</b> = သီတင်းသုံးစံနေတော်မူဆဲ ဖြစ်ပေ၏၊</p> <p>တစ်ချိန် မြတ်စွာဘုရားသခင် ကိုယ်တော်မြတ်ကြီး သာဝတ္ထိပြည်မွန် ဇေတဝန်ကျောင်းတိုက်တော်၌ သီတင်းသုံးစံနေတော်မူခိုက် ဖြစ်ပါတယ်။</p> <p><b>အထ ခေါ အညတရာ ဒေဝတာ အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏာ ကေဝလကပ္ပံ ဇေတဝနံ ဩဘာသေတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ။ ဧကမန္တံ ဌိတာ ခေါ သာ ဒေဝတာ ဘဂဝန္တံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ။</b></p> <p>ဘာဖြစ်လာလဲ? မြတ်စွာဘုရား ဇေတဝန်ကျောင်းတိုက်တော်၌ သီတင်းသုံးစံနေခိုက် ဘာဖြစ်လာလဲ?</p> <p><b>အထခေါ</b> = ထိုအခါ၌။ <b>အညတရာ</b> = အမျိုးအနွယ်အားဖြင့် မထင်ရှားသော။ <b>ဒေဝတာ</b> = နတ်သားတစ်ဦးသည်။ <b>အဘိက္ကန္တာယ</b> = ညဉ့်ဦးယံကို ကျော်လွှားလွန်မြောက်၍သွားသော သန်းခေါင်ယံ အချိန်အခါကာလ၌။ <b>အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏာ</b> = အလွန်နှစ်လိုဖွယ်သော အရောင်အဆင်းရှိသည်ဖြစ်၍။ <b>ကေဝလကပ္ပံ ဇေတဝနံ</b> = ဇေတဝန်ကျောင်းတိုက်တော်တစ်ခုလုံးကို။ <b>ဩဘာသေတွာ</b> = မိမိတို့၏ ကိုယ်ရောင်ကိုယ်ဝါဖြင့် ထွန်းလင်းတင့်တယ်စေ၍။ <b>ယေန</b> = အကြင်အရပ်၌။ <b>ဘဂဝါ</b> = ဘုန်းတော်ခြောက်ပါးသခင် ဘုရားရှင်သည်။ <b>အတ္ထိ</b> = ရှိတော်မူ၏၊ <b>တေန</b> = ထိုဘုရားရှင်ရှိတော်မူရာအရပ်သို့။ <b>ဥပသင်္ကမိ</b> = အနီးစပ်ချဉ်းကပ်ခဲ့လေပြီ။ <b>ဥပသင်္ကမိတွာ</b> = အနီးစပ်ချဉ်းကပ်လေပြီး၍။ <b>ဘဂဝန္တံ</b> = ဘုန်းတော်ခြောက်ပါးသခင် ဘုရားရှင်ကို။ <b>အဘိဝါဒေတွာ</b> = အလွန် ရိုသေစွာ ရှိခိုးပြီး၍။ <b>ဧကမန္တံ</b> = အပြစ်ခြောက်ပါးလွတ်၍ သင့်တင့်လျောက်ပတ်သော တစ်ခုသော အရပ်၌။ <b>အဋ္ဌာသိ</b> = မတ်တပ်ရပ်ကာ တည်နေခဲ့လေပြီ။ <b>ဧကမန္တံ</b> = အပြစ်ခြောက်ပါးလွတ်၍ သင့်တင့်လျောက်ပတ်သော တစ်ခုသောအရပ်၌။ <b>ဌိတာခေါ</b> = တည်နေပြီသော။ <b>သာဒေဝတာ</b> = ထိုနတ်သားသည်။ <b>ဘဂဝန္တံ</b> = ဘုန်းတော်ခြောက်ပါးသခင် ဘုရားရှင်ကို။ <b>ဧတံ ဝစနံ</b> = ဤစကားကို။ <b>အဝေါစ</b> = လျှောက်ထားခဲ့လေပြီ။</p> <p>မင်္ဂလသုတ်ဖြစ်ပေါ်လာပုံကို အရှင်အာနန္ဒာကိုယ်တော်မြတ်က အကျဉ်းချုပ်ပြီးတော့ နိဒါန်းသွယ်ပြထားပါတယ်နော်။ တစ်ချိန် မြတ်စွာဘုရားဟာ ဇေတဝန်ကျောင်းမှာ သီတင်းသုံးတော်မူခိုက် ညဉ့်ဦးယံလွန်သွားပြီးတဲ့ သန်းခေါင်ယံအခါ ကိုယ်ရောင်ကိုယ်ဝါ အလွန်နှစ်သက်မြတ်နိုးဖွယ်ရာသော ကိုယ်ရောင်ကိုယ်ဝါ ထွန်းလင်းတောက်ပစွာဖြင့် မထင်ရှားတဲ့ နတ်သားတစ်ဦး ရောက်လာတယ်။ နတ်သားတစ်ဦးတည်းတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ နောက်လိုက်တွေလည်း ပါကြပါတယ်။ သို့သော်လည်း ဒီနတ်သားက မေးလျှောက်မယ့် နတ်သားဖြစ်လို့ သူ့ကိုဦးတည်ပြီး ပြောနေတယ်နော်။ အဲဒီတော့ ဒီနတ်တွေ ရောက်လာတဲ့ အချိန်အခါကျတော့ သင့်တင့်လျောက်ပတ်တဲ့ တစ်နေရာမှာ မတ်တပ်ရပ်၊ မတ်တပ်ရပ်ပြီးတဲ့ အချိန်အခါမှာ မြတ်စွာဘုရားကို ရိုသေစွာ ရှိခိုးပြီးတော့ သူက ဂါထာလေးနဲ့ မေးမြန်းလျှောက်ထားတယ်ဆိုပြီး သူက ဒီလို နိဒါန်းသွယ်ထားတယ်။ နတ်တွေက ဘယ်ပုံ ဘယ်ပန်း ဘယ်နည်းလမ်းအားဖြင့် မြတ်စွာဘုရားထံ ရောက်ရှိလာသလဲဆိုတာ ဒါ မင်္ဂလသုတ် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ အတ္ထုပ္ပတ်အရ အရှင်အာနန္ဒာ ကိုယ်တော်မြတ်ကလည်း နိဒါန်းသွယ်ပြီး လျှောက်ထားခြင်းဖြစ်ပါတယ်။</p> <p>ထိုခေတ် ထိုအချိန်အခါက ဇမ္ဗူဒိတ်ကျွန်းမှာ ဘာလုပ်ကြသလဲ? လူတွေဟာ ထိုထို နေရာဒေသတွေ ရှိကြတယ်။ ထိုထို နေရာဒေသ ဆိုတာကတော့ ခုခေတ်မှာ ဥယျာဉ်တော်တို့လို တိရစ္ဆာန်ရုံတို့လို စသည်ပေါ့လေ ... ဓမ္မာရုံတို့လို နေရာမျိုးပေါ့။ သူတို့ ရှေးအခေါ်ကတော့ သန္ထာဂါရလို့ ခေါ်ပါတယ်။ သန္ထာဂါရဆိုတာက ခုခေတ်အပြောနဲ့ ပြောရင်တော့ ဧည့်သည်တို့ တည်းခိုဖို့ရန်အတွက် ဆောက်လုပ်ထားတဲ့ ဇရပ်တွေလည်း ပါတယ်။ အဲဒီ ဇရပ်တွေက မြို့တံခါးတို့ ဥယျာဉ်တော်တို့စတဲ့ ထိုထို ဒေသတွေမှာ လူစည်ကားတဲ့ နေရာတွေမှာ ပြုလုပ်လေ့ရှိပါတယ်။ ခုခေတ်အပြောနဲ့ ပြောရင်တော့ ဓမ္မာရုံသဘောတွေနဲ့ တူတယ်နော်။ အဲဒီဓမ္မာရုံတွေမှာ အလှည့်ကျအားဖြင့် တရားဟောဖို့ရန်အတွက် အစီအစဉ်တွေလည်း ပြုလုပ်ထားကြပါတယ်။ အဲဒီမှာ တရားတွေ သွား၊ သွားပြီးတော့ ဆွေးနွေးကြတယ်။ ဆွေးနွေးတဲ့ တရားတွေက ဘုရားမပွင့်မီကတည်းက စနေကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဘုရားပွင့်လာတဲ့ အချိန်အခါမှာလည်း ဒီအရှိန်လေးက မပြတ်သေးဘူး။ မပြတ်တဲ့အချိန်အခါကျတော့ ဒီနေရာမှာ ဆွေးနွေးတဲ့ တရားတွေက ဘာတွေကို ဆွေးနွေးကြသလဲလို့ မေးရင်တော့ --- အများအားဖြင့် သာသနာတော်ရဲ့ပြင်ပဖြစ်နေတဲ့ အကြောင်းအရာတွေကို ဆွေးနွေးကြတယ်။ ဟောပြောကြတယ်။ ဥပမာ --- မဟာပါလဇာတ်လို ဆိုကြပါစို့။ အဲဒီမှာလို မဟာပါလဇာတ် အစရှိတဲ့ စစ်ထိုးခန်း ဇာတ်တော်တွေကို သူတို့ အဲဒီမှာ ဟောကြတယ်။ တစ်ခါတစ်ခါ အကြောင်းညီညွတ်ခဲ့ရင် လေးလလောက်အထိ ကြာတယ်။ ဒီဟောပြောပွဲတွေကနော်။ အဲဒီလိုနဲ့ ဟောပြောပွဲတွေ ပြုလုပ်ရာကနေ တစ်နေ့ကျတော့ မင်္ဂလာအကြောင်းနဲ့ ဆက်စပ်ပြီးတော့ စကားတွေ ဖြစ်ပေါ်လာကြတယ်။</p> <p>ဘယ်လို ဖြစ်ပေါ်လာကြသလဲ? မင်္ဂလာဆိုတာက ဘာလဲ? ဘာကို မင်္ဂလာလို့ ခေါ်သလဲ? မြင်တာကိုပဲ မြင်အပ်တဲ့ အာရုံကိုပဲ မင်္ဂလာလို့ ခေါ်သလား၊ ကြားအပ်တဲ့ အာရုံကိုပဲ မင်္ဂလာလို့ ခေါ်သလား၊ တွေ့ထိအပ်တဲ့ အာရုံကိုပဲ မင်္ဂလာလို့ ခေါ်ပါသလား၊ ဘယ်ပုဂ္ဂိုလ်တွေဟာ မင်္ဂလာကို သိပါသလဲ စသည်ဖြင့် ဒီစကားတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာကြတယ်။ တွေ့ထိအပ်တဲ့ အာရုံဆိုတာကတော့ ရသာရုံ၊ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံနော်။ ဂန္ဓာရုံ၊ ရသာရုံ၊ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ ဆိုတဲ့ အာရုံသုံးမျိုးပဲ၊ ဂန္ဓာရုံဆိုတာကလည်း နှာခေါင်းမှာ လာထိမှ သိလို့ရတယ်။ ရသာရုံကလည်း လျှာမှာ လာထိမှ သိလို့ရတယ်။ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံကလည်း ကိုယ်အကြည်ဓာတ်မှာ လာထိမှ သိလို့ရတဲ့အတွက် သူတို့ကို <b>''မုတ''</b>လို့ ခေါ်ပါတယ်။ အဲဒီတော့ အဲဒီလို မုတလို့ အမည်ရနေတဲ့ ဒီတွေ့ထိကောင်းတဲ့ အာရုံတွေကိုပဲ မင်္ဂလာလို့ ခေါ်လေသလား စသည်ဖြင့် ဒီဆွေးနွေးပွဲပြဿနာလေးတစ်ခု ပေါ်လာတယ်။ ပေါ်လာတဲ့ အချိန်အခါမှာ တချို့က ဒိဋ္ဌမင်္ဂလိက သမားတွေဖြစ်တယ်။ အမြင်ကိုပဲ မင်္ဂလာလို့ သူတို့က သတ်မှတ်ချင်ကြတယ်။ မြင်တဲ့အာရုံတွေကို သူတို့က မင်္ဂလာလို့ သတ်မှတ်ချင်ကြတော့ သူတို့ရဲ့ သတ်မှတ်ချက်တွေကို မပြောမီ ဥူးဇင်းတို့ သာသနာတော်အတွင်းရဲ့ မင်္ဂလာအဖြစ်နဲ့ သတ်မှတ်ပုံလေးကို ကြိုတင်ပြီးတော့ သိထားသင့်တယ်လို့ ဘုန်းကြီး သဘောပေါက်ပါတယ်နော်။ ဟို အများရဖူးချင်လည်း ရဖူးပါလိမ့်မယ်။ ပရိတ်ကြီးပါဠိတော် ပုဗ္ဗဏှသုတ်မှာလည်း ပါပါတယ်။ ဒီပုဗ္ဗဏှသုတ္တန် ဂါထာလေးတချို့ကကျတော့ မြတ်စွာဘုရား ကိုယ်တော်တိုင် ဟောခဲ့တဲ့ ပုဗ္ဗဏှသုတ်မှာ ပါဝင်တဲ့ ဂါထာလေးတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီထဲမှာ ဒီနေရာမှာ ကောက်နုတ်ပြချင်တဲ့ ဂါထာလေးက နှစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။</p> <p><b>သုနက္ခတ္တံ သုမင်္ဂလံ၊ သုပ္ပဘာတံ သုဟုဋ္ဌိတံ။</b><br> <b>သုခဏော သုမုဟုတ္တော စ၊ သုယိဋ္ဌံ ဗြဟ္မစာရိသု။</b><br> <b>ပဒက္ခိဏံ ကာယကမ္မံ၊ ဝါစာကမ္မံ ပဒက္ခိဏံ။</b><br> <b>ပဒက္ခိဏံ မနောကမ္မံ၊ ပဏီဓိ တေ ပဒက္ခိဏေ။</b></p> <p>ဒီဂါထာလေးနှစ်ခုပဲ ဘာပြောချင်သလဲ?</p> <p><b>ယသ္မိံ ဒိဝသေ</b> = အကြင်နေ့၌။ <b>တယော</b> = သုံးပါးကုန်သော။ <b>သုစရိတဓမ္မေ</b> = ကိုယ်ဖြင့်ကောင်းသော အကျင့်ကိုကျင့်ခြင်း ကာယသုစရိုက်တရား, နှုတ်ဖြင့် ကောင်းသောစကားကို ပြောဆိုခြင်း ဝစီသုစရိုက်တရား, စိတ်ဖြင့် ကောင်းသော အကြံကို ကြံစည်ခြင်း မနောသုစရိုက်တရားတည်းဟူသော သုစရိုက်သုံးပါးတို့ကို။ <b>ပရိပူရေန္တိ</b> = ဖြည့်ကျင့်ကြကုန်၏၊ <b>သော ဒီဝသော</b> = ထိုသုစရိုက်တရားတို့ကို ဖြည့်ကျင့်ရာဖြစ်သော နေ့အခါသည်။ <b>သုနက္ခတ္တံ</b> = နက္ခတ်အပေါင်း မကောင်းမရှိ အကောင်းချည်းသာ ဖြစ်ပါပေ၏၊ <b>သုမင်္ဂလံ</b> = အမင်္ဂလာဘယ်ခါမရှိ ကောင်းမြတ်သော မင်္ဂလာချည်းသာ ဖြစ်ပါပေ၏၊ <b>သုပ္ပဘာတံ</b> = အပြစ်ကင်းရှင်း ကောင်းမြတ်သော မိုးလင်းရခြင်း ဖြစ်ပါပေ၏၊ <b>သုဟုဋ္ဌိတံ</b> = သာယာသန့်ရှင်း ကောင်းမြတ်သော အိပ်ရာမှ ထရခြင်း ဖြစ်ပါပေ၏၊ <b>သုခဏော</b> = ကြုံလိုက်ရသော ခဏတိုင်းမှာ အကောင်းချည်းသာ ဖြစ်ပါပေ၏၊ <b>တသ္မိံ ဒိဝသေ</b> = ထိုကဲ့သို့သော သုစရိုက်တရားတို့ကို ဖြည့်ကျင့်ရာဖြစ်သော နေ့အခါ၌။ <b>ဗြဟ္မစာရီသု</b> = မြတ်သောအကျင့်ကို ကျင့်လေ့ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့၌။ <b>ယိဋ္ဌံ</b> = လှူအပ်ပူဇော်အပ်သော အလှူဒါန ကောင်းမှုကုသိုလ် မှန်သမျှသည်။ <b>သုယိဋ္ဌံ</b> = အပြစ်ကင်း၍ ကောင်းမြတ်သော ပူဇော်ရခြင်း ဖြစ်ပါပေ၏၊</p> <p>သာသနာတော်ဘက်က သတ်မှတ်တဲ့ မင်္ဂလာပဲနော်။ ဘာပြောသလဲ? နေ့တစ်နေ့ ဆိုကြစို့နော်။ အဲဒီနေ့တစ်နေ့မှာ သူတော်ကောင်းတစ်ဦးက ကိုယ်ဖြင့်လည်း ကောင်းသောအကျင့်ကို ကျင့်တယ်၊ ကာယဒုစရိုက်တရားတွေကို ဖြည့်ကျင့်တယ်။ ဘာလုပ်သလဲ? သူ့အသက်ကို မသတ်ဘူး၊ ရှောင်ကြဉ်တယ်။ သူ့ပစ္စည်းကို မတရားမယူဘူး၊ ရှောင်ကြဉ်တယ်။ သူ့သားမယားတွေ မဖျက်ဆီးဘူး၊ ရှောင်ကြဉ်တယ်။ ကာယသုစရိုက်တရားသုံးပါးလည်း ဖြည့်ကျင့်တယ်။ ဝစီသုစရိုက်နော်။ မုသားမပြောဘူး ရှောင်ကြဉ်တယ်။ ကုန်းတိုက်တဲ့ စကားကို ပြောဆိုခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်တယ်၊ ကြမ်းတမ်းတဲ့ စကားကို ပြောဆိုခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်တယ်၊ ပြိန်ဖျင်းတဲ့စကားကို ပြောဆိုခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်တယ်၊ ဝစီသုစရိုက်တရားလေးပါးကိုလည်း ဖြည့်ကျင့်တယ်။</p> <p>နောက်တစ်ခု --- မနောသုစရိုက်တရားသုံးပါး၊ ဘာတွေလဲ? အဘိဇ္ဈာ၊ ဗျာပါဒ၊ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိခေါ်တဲ့ ဒုစရိုက်တွေမှ ရှောင်ကြဉ်မှုပဲ။ အနဘိဇ္ဈာ၊ အဗျာဗါဒ၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိလို့ ပြောင်းပြန် ဒီလိုခေါ်တယ်။ သူတစ်ပါးပစ္စည်းကို မတရားနည်းလမ်းနဲ့ လိုချင်တဲ့ စိတ်ထားမရှိဘူး။ မတရားသောနည်းလမ်းဖြင့် လိုချင်တဲ့ စိတ်ထားမှ ရှောင်ကြဉ်တယ်။ တရားသောနည်းလမ်းဆိုတာက ဘာပြောတာလဲ? တောင်းယူတယ်ဆိုတာကလည်း ဒါ တရားသောနည်းလမ်းပဲ။ ဒါ အခု ဘုန်းကြီးတွေ အိမ်စဉ်လှည့်လည်ပြီး ဆွမ်းခံတယ်ဆိုတာ ဒါ တရားသော နည်းလမ်းဖြင့် တောင်းခြင်းပဲနော်။ ဝယ်ယူတာလည်း မဟုတ်ဘူး။ တရားသော နည်းလမ်းဖြင့် တောင်းယူတာလည်း မဟုတ်ဘူးဆိုရင် ကျန်တာတွေကြတော့ အကုန်လုံး မတရားသော နည်းလမ်းအားဖြင့် ယူခြင်းလို့ ခေါ်ပါတယ်။ အဲဒီမတရားသော နည်းလမ်းဖြင့် သူတစ်ပါးတို့ရဲ့ ပစ္စည်းကို ရဖို့ရာ ယူတာက အဒိန္နာဒါနာကံထဲဝင်တယ်။ အခု ဒီ အနဘိဇ္ဈာကြတော့ ယူတာမဟုတ်ဘူး။ ဘာလုပ်သလဲ? မတရားသော နည်းလမ်းဖြင့် ရဖို့ရန်အတွက် ကြံစည်စိတ်ကူးရုံလေး စိတ်ကူးတာ အဲဒီအကြံစည်စိတ်ကူးမှုသည် ငရဲရောက်အောင် ပို့ဆောင်ပေးတယ်။ ဒီလိုဆိုရင် ကြောက်ဖို့မကောင်းဘူးလား? ယူလိုက်လို့ ဆိုလို့ရှိရင်တော့ နည်းနည်း စားရသောက်ရလို့ တော်ပါသေးရဲ့၊ ဖြေနိုင်သေးတယ်။ ထားပါတော့။ ခုဘာမှ စားရတာမရှိဘူး၊ အရည်လည်း မရဘူး၊ အဖတ်လည်း မရဘူး၊ ကြံစည်စိတ်ကူးရုံသက်သက် ကလေးပဲ။ အဲဒီကြံစည်စိတ်ကူးမှုသည် ငရဲရောက်အောင် ပို့ဆောင်ပေးနိုင်တဲ့ စွမ်းအင် ရှိတယ်ဆိုလို့ရှိရင် ဒီလို ကြံစည်စိတ်ကူးမှုကို သူတော်ကောင်းတို့ ကြံစည်သင့်ပါ့မလား? မကြံသင့်ဘူး။ ရှောင်ကြဉ်ရတယ်နော်။ နောက်တစ်ခု အဗျာပါဒ၊ သူတစ်ပါးတွေကို သေကျေပျက်စီးအောင် ကြံစည်စိတ်ကူးမှု မရှိဘူး၊ ရှောင်ကြဉ်တယ်။</p> <p><b>သဗ္ဗေသတ္တာ အဝေရာ ဟောန္တု၊ အနီဃာ ဟောန္တု၊ အဗျာပဇ္ဇာ ဟောန္တု၊ သုခီ အတ္တာနံ ပရိဟရန္တု။</b></p> <p>စသည်ဖြင့် သတ္တဝါအားလုံးတို့အပေါ်၌ မေတ္တာဓာတ်တွေ ဖြန့်ကြက်ပြီးတော့ မေတ္တာဈာန်ဝင်စားပြီးနေတယ်။ မကောင်းဘူးလား? ကောင်းပါတယ်။ ဒါက မင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့ပဲ၊ နောက်တစ်ခု သမ္မာဒိဋ္ဌိ မှန်ကန်နေတဲ့ စိတ်အယူရှိတယ်၊ ခုနက သမ္မာဒိဋ္ဌိအကြောင်း ပြောပြီးပြီ၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိမှာ အဓိက အခြေခံ သမ္မာဒိဋ္ဌိ ဘယ်နှစ်မျိုးရှိသလဲ? လေးမျိုး။ ဒုက္ခသစ္စာ သိနေတဲ့ဉာဏ်သည် သမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ သမုဒယသစ္စာကို သိနေတဲ့ဉာဏ်သည် သမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ နိရောဓသစ္စာ အမည်ရနေတဲ့ နိဗ္ဗာန်ကို သိနေတဲ့ဉာဏ်သည် သမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ မဂ္ဂသစ္စာ အမည်ရနေတဲ့ နိဗ္ဗာန်ကို ထိုးထွင်းသိနေတဲ့ မဂ္ဂသစ္စာကို သိနေတဲ့ ဉာဏ်သည် သမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ ပေါင်းလိုက်တော့ ဒါ မနောသုစရိုက်သုံးပါးလို့ ခေါ်ပါတယ်။ ကာယသုစရိုက်တရားသုံးပါး၊ ဝစီသုစရိုက်တရားက လေးပါး၊ မနောသုစရိုက်တရားက သုံးပါး၊ အဲဒီသုစရိုက်တရားတွေကို ဖြည့်ကျင့်နေတဲ့ နေ့မျိုးသည် ဘယ်လိုနေ့လဲ?</p> <p><b>ယသ္မိံ ဒိဝသေ</b> = အကြင်နေ့၌။ <b>တယော</b> = သုံးပါးကုန်သော။ <b>သုစရိတဓမ္မေ</b> = ကိုယ်ဖြင့် ကောင်းသောအကျင့်ကိုကျင့်ခြင်း ကာယသုစရိုက်တရား, နှုတ်ဖြင့် ကောင်းသောစကားကို ပြောဆိုခြင်း ဝစီသုစရိုက်တရား, စိတ်ဖြင့် ကောင်းသောအကြံကို ကြံစည်ခြင်း မနောသစရိုက်တရား တည်းဟူသော သုစရိုက်တရားသုံးပါးတို့ကို။ <b>ပရိပူရေန္တိ</b> = ဖြည့်ကျင့်ကြကုန်၏၊ <b>သော ဒိဝသော</b> = ထိုသုစရိုက်တရားတို့ကို ဖြည့်ကျင့်ရာဖြစ်သော နေ့အခါသည်။ <b>သုနက္ခတ္တံ</b> = နက္ခတ်အပေါင်း မကောင်းမရှိ အကောင်းချည်းသာ ဖြစ်ပါပေ၏၊</p> <p>အဲဒီနေ့ဟာ ဘာနေ့လဲ? နက္ခတ်ကောင်းတဲ့နေ့ပဲ။ စနေပြဿဒါး ဟုတ်သလား? ပြဿဒါး ရက်ရာဇာ ရွေးနေဖို့ လိုသေးလား? မလိုဘူး။ အဲဒီလို ရွေးနေခြင်းသည် သရဏဂုံ ညှိုးနွမ်းဖို့ အကြောင်းတစ်ခုဖြစ်တယ်။ ဟုတ်တယ် မဟုတ်လား? အဲဒီနေ့မှာ မကောင်းတာလုပ်ခဲ့ရင် ဒါဟာ နက္ခတ်မကောင်းတဲ့ နေ့မဟုတ်ဘူး။ ဒုစရိုက်တရားတွေကို လွန်ကျူးတဲ့နေ့သည် နက္ခတ်ကောင်းတဲ့နေ့ ဟုတ်သလား? မဟုတ်ဘူး။ သူတစ်ပါး အတင်းအဖျင်း ပြောနေတဲ့နေ့သည် နက္ခတ်ကောင်းတဲ့နေ့ ဟုတ်သလား? မဟုတ်ဘူး။ ဒါလေး နားလည်ဖို့ သိပ်လိုတယ်နော်။ နားလည်ရင် ဘာလုပ်ရမလဲ?</p> g8jwxm0t29wj5loamh6hfytxnrmpn70 21860 21859 2026-04-13T02:46:02Z Tejinda 173 21860 wikitext text/x-wiki {{header | title = မင်္ဂလသုတ်-၂/၉၇ | author = ဖားအောက်တောရဆရာတော် | override_author = | editor = | translator = | contribuor = | override_contributor = | section = '''စာစစ်ရန် လိုအပ်သည်''' | previous = [[မင်္ဂလသုတ်-၁/၉၇]] | previous2 = | next = [[မင်္ဂလသုတ်-၃/၉၇]] | next2 = | year = | notes = | edition = | categories = ဖားအောက်တောရ | shortcut = | portal = }} <h3>မင်္ဂလသုတ္တန် (၂)</h3> <p>ဒီနေ့ မင်္ဂလသုတ္တန်ကို နှစ်ရက်မြောက် ဟောကြားရမယ့်နေ့ ဖြစ်ပါတယ် နော်။ ညက မြတ်စွာဘုရား ပရိနိဗ္ဗာန်စံတော်မမူမီ သုံးလမြောက် တစ်ပို့တွဲလပြည့်နေ့မှာ ဟောကြားတော်မူတဲ့ ဂါထာကလေးကို စထားခဲ့တယ်။ ပြန်နာကြည့်ကြရအောင် ----</p> <p><b>ပရိပက္ကော ဝယော မယှံ ပရိတ္တံ မမ ဇီဝိတံ ပဟာယ ဝေါ ဂမိဿာမိ၊ ကတံ မေ သရဏမတ္တနော။</b></p> <p><b>ဘိက္ခဝေါ</b>၊ ရဟန်းတော်များ အို... ချစ်သားတို့။ <b>မယှံ</b>၊ ငါဘုရား၏၊ <b>ဝယော</b>၊ အရွယ်တော်သည်ကား။ <b>ပရိပက္ကော</b>၊ ရင့်ကျက် အိုမင်း၍ လာခဲ့လေပြီ။</p> <p>သက်တော်ဘယ်လောက်ရှိသွားပြီလဲ? ရှစ်ဆယ်တန်း ဝင်နေပြီ၊ ပြည့်ဖို့ သုံးလပဲ ကျန်တော့တယ်။ ရှစ်ဆယ်ပြည့်ဖို့ သုံးလပဲ၊ ကျန်တဲ့ အချိန်အခါမှာ အရွယ်တော်ကို လှမ်းမျှော်ပြီး ကြည့်လိုက်ရင်တော့ အလွန် အိုမင်းရင့်ရော်နေတဲ့အရွယ် ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ----</p> <p><b>ဘိက္ခဝေါ</b>၊ ရဟန်းတော်များ အို... ချစ်သားတို့။ <b>မယှံ</b>၊ ငါဘုရား၏၊ <b>ဝယော</b>၊ အရွယ်တော်သည်ကား။ <b>ပရိပက္ကော</b>၊ ရင့်ကျက် အိုမင်း၍ လာခဲ့လေပြီ။ <b>မမ</b>၊ ငါဘုရား၏၊ <b>ဇီဝိတံ</b>၊ ကြွင်းကျန်နေသော သက်တမ်းသည်ကား။ <b>ပရတ္တံ</b>၊ အလွန့်အလွန် တိုတောင်းလှပါပေ၏။</p> <p>ငါဘုရားအတွက် လှမ်းပြီးတော့ကြည့်မယ်ဆိုရင် ကြွင်းကျန်နေတဲ့ သက်တမ်းသည် အလွန်တိုတောင်းပြီ။ ဘယ်လောက်ပဲ ကျန်တော့လဲ? သုံးလ။ အဲဒီသုံးလပြည့်တဲ့ အချိန်အခါမှာ ဘုရားရှင်က ပရိနိဗ္ဗာန်စံမယ့်အကြောင်းကို အတိအကျ ကြေညာချက် ထုတ်ထားပါတယ်နော်၊ ခုနက သံဃာ့အစည်းအဝေးမှာလည်း ---</p> <p><b>'အပ္ပမာဒေန ဘိက္ခဝေ သမ္ပာဒေထ ဝယဓမ္မာ သင်္ခါရာ အပ္ပမာဒေန ဘိက္ခဝေ သမ္မာဒေထ''</b></p> <p><b>ဘိက္ခဝေ</b>၊ ရဟန်းတော်များ အို... ချစ်သားတို့။ <b>သင်္ခါရာ</b>၊ ရုပ်နာမ်ဓမ္မသင်္ခါရတရားမှန်သမျှတို့သည်ကား။ <b>ဝယဓမ္မာ</b>၊ ပျက်ခြင်းသဘော ရှိကြကုန်၏၊ <b>တုမှေ</b>၊ သင်ချစ်သားတို့သည်။ <b>အပ္ပမာဒေန</b>၊ ထို ရုပ်နာမ်ဓမ္မသင်္ခါရ တရားတို့၏ ပျက်၍နေခြင်းဟုခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ သဘောတရားအပေါ်၌ မမေ့လျော့ခြင်း အပ္ပမာဒတရား လက်ကိုင်ထားကြကုန်သည်ဖြစ်၍။ <b>အပ္ပမာဒေန</b>၊ အပ္ပမာဒတရားနှင့်။ <b>သမ္ပာဒေထ</b>၊ ပြည့်စုံစွာ နေထိုင်ကြကုန်လော့။</p> <p><b>န စိရံ တထာဂတဿ ပရိနိဗ္ဗာနံ ဘဝိဿတိ၊ ဣတော တိဏ္ဏံ မာသာနံ အစ္စယေန တထာဂတော ပရိနိဗ္ဗာယိဿတိ။</b></p> <p><b>န စိရံ</b>၊ မကြာမြင့်မီ အချိန်ကာလအတွင်း၌။ <b>တထာဂတဿ</b>၊ တထာဂတ အမည်ရတော်မူသော သင်တို့ဆရာ ငါဘုရား၏၊ <b>ပရိနိဗ္ဗာနံ</b>၊ ပရိနိဗ္ဗာန် ဝင်စံရုပ်သိမ်း ချုပ်ငြိမ်းရခြင်းသည်။ <b>ဘဝိဿတိ</b>၊ ဖြစ်ပေလိမ့်မယ်။ <b>ဣတော</b>၊ ဤတပို့တွဲလပြည့်နေ့မှ။ <b>တိဏ္ဏံ မာသာနံ</b>၊ သုံးလတို့၏၊ <b>အစ္စယေန</b>၊ ကျော်လွှားလွန်မြောက်သွားသောအခါ၌။ <b>တထာဂတော</b>၊ တထာဂတ အမည်ရတော်မူသော သင်တို့ဆရာ ငါဘုရားသည်။ <b>ပရိနိဗ္ဗာယိဿတိ</b>၊ ပရိနိဗ္ဗာန် ဝင်စံပေလိမ့်မယ်။</p> <p>သုံးလမြောက်နေ့မှာ မြတ်စွာဘုရားက ရဟန်းသံဃာပရိသတ်တို့ရဲ့ အစည်းအဝေးမှာလည်း တစ်ကြိမ် ထပ်မံပြီး အတိအကျ ကြေညာချက် ထုတ်ပါတယ်နော်။ မိမိ ပရိနိဗ္ဗာန်စံတော်မူတဲ့နေ့ကို ကြိုတင်ပြီးတော့ ဒီလိုကြေညာချက်ထုတ်နိုင်တာ ဦးဇင်းတို့ ဘုရားတစ်ဆူပဲ ရှိပါတယ်။ တခြား တခြား ဘုရားအမည်ခံတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ဒီလိုကြေညာချက် ထုတ်နိုင်တာ မရှိခဲ့ပါဘူး။ အဲဒီတော့ အဲဒီလို ကြေညာချက်ထုတ်ပြီးတဲ့ အချိန်အခါကျတော့မှ မြတ်စွာဘုရားက ဒီဂါထာလေးကို ဟောနေတယ်။ ရဟန်းတွေကိုနော်။</p> <p><b>ဘိက္ခဝေါ</b>၊ ရဟန်းတော်များ အို... ချစ်သားတို့။ <b>မယှံ</b>၊ ငါဘုရား၏၊ <b>ဝယော</b>၊ အရွယ်တော်သည်ကား။ <b>ပရိပက္ကော</b>၊ အိုမင်းရင့်ရော်၍ လာခဲ့လေပြီ။ <b>မမ</b>၊ ငါဘုရား၏၊ <b>ဇီဝိတံ</b>၊ ကြွင်းကျန်နေသော သက်တမ်းသည်ကား။ <b>ပရတ္တံ</b>၊ အလွန့်အလွန် တိုတောင်းလှပေ၏၊ သုံးလပဲ ကျန်တော့တယ်နော်။ <b>အဟံ</b>၊ ငါဘုရားသည်။ <b>ဝေါ တုမှာကံ</b>၊ သင်ချစ်သားတို့အား။ <b>ပဟာယ</b>၊ ပယ်စွန့်ထားခဲ့၍။ <b>ဂမိဿာမိ</b>၊ သွားရပေတော့အံ့။</p> <p><b>'ငါဘုရား သင်ချစ်သားတို့တစ်တွေကို စွန့်ခွာပြီး သွားရတော့မယ်။''</b> ဝမ်းနည်းလို့ ပြောတဲ့စကား မဟုတ်ပါဘူးနော်။ ဘာရည်ရွယ်ချက်နဲ့ ပြောနေတာလဲ မေးတော့ ---</p> <p><b>ကတံ မေ သရဏံ မတ္တနော။</b></p> <p><b>မေ</b>၊ ငါဘုရားသည်။ <b>အတ္တနော</b>၊ မိမိ၏၊ <b>သရဏံ</b>၊ ကိုးကွယ်အားထား ပုန်းအောင်းမှီခိုရာကို။ <b>ကတံ</b>၊ ပြုလုပ်၍ ပြီးခဲ့လေပြီ။</p> <p>ငါဘုရား သင်ချစ်သားတို့တစ်တွေကို စွန့်ခွာပြီးသွားတဲ့ အချိန်အခါမှာ ငါဘုရားသည် ငါဘုရားရဲ့အတွက် ကိုးကွယ်အားထားရာတွေကို မပြုလုပ်ဘဲနဲ့ စွန့်ခွာသွားတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ငါဘုရားရှင်သည် ငါဘုရားရှင်ရဲ့ ကိုးကွယ် အားထားရာတွေကို ပြည့်ပြည့်စုံစုံ ပြုလုပ်ပြီးမှ ငါဘုရား ပရိနိဗ္ဗာန်စံဖို့ရာအတွက် သွားခြင်းဖြစ်တယ်။ သင်ချစ်သားတို့တစ်တွေလည်း ငါဘုရားကို အတုယူပြီးတော့နော်။ မိမိရဲ့ ကိုးကွယ်အားထားရာကို မသေမီစပ်ကြား ကာလမှာ ပြုကြပါလို့ ဒီလိုပြောချင်တဲ့ အဓိပ္ပါယ်နော်။ ကဲ နောက်ထပ် မြတ်စွာဘုရား ဘာဆက်ဟောလဲ?</p> <p><b>အပ္ပမတ္တာ သဒ္ဓါ ဟောထ, သုသီလာ ဟောထ, အပ္ပမတ္တာ သတီမန္တော သုသီလာ ဟောထ ဘိက္ခဝေါ သုသမာဟိတသင်္ကပ္ပါ သစိတ္တမနုရက္ခထ။</b></p> <p>ဒီဂါထာလေးက ဘာပြောတာလဲလို့မေးတော့ သင်ချစ်သားတို့ တစ်တွေဟာလည်း သင်ချစ်သားတို့ရဲ့ ကိုးကွယ်ရာ အားထားရာတွေကို ပြုလုပ်ပြီးမှ သွားကြပါလို့ ဒီလိုတိုက်တွန်းတော့ ဘယ်လို ကိုးကွယ်အားထားရာတွေကို ပြုလုပ်ရမလဲ? ပြုလုပ်ရမယ့် ကိုးကွယ်အားထားရာတွေကို မြတ်စွာဘုရားက ဂါထာလေး တစ်ခုတည်းနဲ့ အကျဉ်းချုပ်ပြီး ဟောသွားပါတယ်နော်။</p> <p><b>အပ္ပမတ္တာ သဒ္ဓါ ဟောထ, သုသီလာ ဟောထ, အပ္ပမတ္တာ သတီမန္တော သုသီလာ ဟောထ ဘိက္ခဝေါ သုသမာဟိတသင်္ကပ္ပါ သစိတ္တမနုရက္ခထ။</b></p> <p><b>ဘိက္ခဝေါ</b>၊ ရဟန်းတော်များ အို ... ချစ်သားတို့။ <b>တုမှေ</b>၊ သင်ချစ်သားတို့သည်။ <b>သုသီလာ</b>၊ ကိုယ်ကျင့်သီလနှင့်ပြည့်စုံတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။ <b>ဟောထ</b>၊ ဖြစ်ကြပါကုန်လော့။</p> <p>ဒီလိုဆိုရင် မိမိတို့ရဲ့ ကိုးကွယ်အားထားရာတွေကို ပြုလုပ်မယ့် ပုဂ္ဂိုလ်တွေဟာ ကိုယ်ကျင့်သီလနှင့် ပြည့်စုံဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်တယ်။ သေခါနီးကာလ သိပ်ကြောက်ဖို့ ကောင်းပါတယ်နော်။ ယောဂီအများစု ဘုန်းကြီး တော်တော်လေး သုတေသနပြုပြီးတော့ မှတ်တမ်းလေး တင်ထားပါတယ်။ သေခါနီးကာလ မရဏာသန္နဇော ဆိုက်ရောက်လာပြီ ဆိုလို့ရှိရင် တချို့-တချို့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ မပြောပလောက်တဲ့ အကြောင်းအရာလေးတစ်ခုကို အခြေခံပြီးတော့ မကောင်းတဲ့ ဘုံဘဝရောက်သွားတဲ့ ထုံးလေးတွေ ရှိကြပါတယ်။ ဘုန်းကြီး အင်မတန် သံဝေဂဖြစ်တဲ့ ထုံးလေးတစ်ခုကတော့ ယောဂီတစ်ဦး ဆိုကြပါစို့။ အတိတ်ဘဝ တော်တော်ခပ်များများကို ဘုန်းကြီးကလည်း သူ့ကို အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်အထိ ဆိုက်အောင် အားထုတ်ခိုင်းပါတယ်။ ဘုန်းကြီးရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်ကတော့ ဝိပဿနာဉာဏ်တွေ ရင့်ကျက်လာဖို့လည်း ရည်ရွယ်ချက်တစ်ခု ရှိတယ်။ မိမိရဲ့ဘဝဟောင်းတွေကို ပြန်ပြောင်းပြီး တိတိကျကျ မှန်မှန်ကန်ကန်သိခဲ့ရင် ထိုပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ သန္တာန်မှာ မာန်မာနတွေ တဖြည်းဖြည်း လျော့ကျသွားမယ်ဆိုတာ ဘုန်းကြီး သိပါတယ်နော်။</p> <p>တစ်ချိန်တုန်းက ဘုန်းကြီး ဟောခဲ့ဖူးပါတယ်။ စိတ္တသမ္ဘူတဇာတ် အရှင်အာနန္ဒာအလောင်း မင်းကြီးကို စိတ္တသမ္ဘူတဘုရင်ကနေပြီးတော့ တောထွက်ဖို့ရန်အတွက် နန်းစည်းစိမ်စွန့်လွှတ်ပြီး တောထွက်ဖို့ရန်အတွက် ခေါ်တဲ့အခါမှာ အရှင်အာနန္ဒာအလောင်းဖြစ်နေတဲ့ စိတ္တသမ္ဘူတမင်းကြီးကနေပြီးတော့ နန်းစည်းစိမ်ကို မစွန့်လွှတ်နိုင်ကြောင်း ပြောတဲ့အချိန်အခါမှာ ဂါထာလေးတစ်ခုနဲ့ ဆိုဆုံးမထားတယ်နော်။ အဲဒီဂါထာလေးရဲ့ အဓိပ္ပါယ်က ဘာလဲ? တစ်ချိန်က လွင်တီးခေါင်မှာ ခွေးမကြီးရဲ့နို့ကို စို့လာရတဲ့ လူသားတစ်ဦးကို ဒီနေ့ ရှင်ဘုရင်လို့ ခေါ်နေတာပါလို့ဆိုပြီး ဒီဂါထာလေးနဲ့ ဆုံးမသွားတယ်။ အဲဒီဂါထာလေးကိုလည်း ပရိသတ်စုံတဲ့ လူ့ဘုံအလယ်ရောက်ရင် အမြဲတမ်း ရွတ်ဖတ်ပါဆိုပြီး သံဝေဂဉာဏ် ဖြစ်ဖို့ရန်အတွက် တိုက်တွန်းသွားတယ်။</p> <p>ဘာဖြစ်လို့လဲ? မိမိရဲ့ ဘဝဟောင်းကို မိမိ မှန်မှန်ကန်ကန် တိတိကျကျ သိတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေဟာ ဘာမှ မာန်မာနတွေ သိပ်ပြီးကြီးနေစရာအကြောင်း မရှိဘူး။ ဒီဂါထာလေးကို ရသေ့ကြီးက အရှင်အာနန္ဒာအလောင်းဖြစ်တဲ့ ဒီရှင်ဘုရင်ကြီးကို ဘာကြောင့် ဆိုဆုံးမနေရသလဲ? နန်းစည်းစိမ်မှာ မွေ့လျော်ပျော်ပိုက် နှစ်ခြိုက်နေတဲ့ ဒီလောဘဇောပြဓာန်းတဲ့ အကုသိုလ်တရားတွေက အပါယ်ဘုံသို့ရောက်အောင် ပို့ဆောင်ပေးတော့မယ် ဆိုတာကို မြင်တယ်။ အပါယ်ဘေးမှ ထုတ်ဆောင်ကယ်တင်ချင်တဲ့ စိတ်ထားရှိတယ်။ ရှိလိုက်တဲ့ အချိန်အခါကျတော့ ဒီစိတ်ထားတွေ ပေါ်လာရေးအတွက် ဒီဂါထာက လှုံ့ဆော်ပေးတဲ့ ဒေသနာလေးတစ်ခု ဖြစ်သွားတယ်။ ဘာကို ဆိုလိုသလဲဆိုတော့ ---</p> <p>ဦးဇင်းတို့ ဘုရားအလောင်းအနေနဲ့ ယှဉ်ကြည့်ရင် အရှင်အာနန္ဒာအလောင်း လွန်ခဲ့တဲ့ လေးဘဝလောက်က ဆိုကြပါစို့။ အဲဒီစိတ္တသမ္ဘူတမင်း မဖြစ်ခင် ဘဝတစ်ခုမှာ ဒွန်းစဏ္ဍားအမယ်အိုကြီးရဲ့ သားသမီး ဖြစ်ခဲ့ကြရတယ်။ တစ်ခါတည်း ဒွန်းစဏ္ဍားအမယ်အိုကြီးက အစာရှာဖွေသွားတဲ့ အချိန်အခါမှာ မိခင်ကြီးပြန်လာတဲ့ အချိန်အခါ မစောင့်နိုင်ကြဘူး၊ မစောင့်နိုင်တော့ ဘာလုပ်ကြသလဲဆိုတော့ သူတို့ ခွေးမကြီးတစ်ကောင်က သားကျနေတယ်။ သားကျနေတဲ့ ခွေးမကြီးရဲ့ နို့ကို ခွေးကလေးတွေနဲ့ လုပြီး စို့ကြရတယ်။ နေရတဲ့အချိန်အခါကျတော့ ဘယ်မှာနေရသလဲ မေးလိုက်တော့ လွင်တီးခေါင်မှာ နေရတယ်။ အမိုးအကာ လုံးလုံး မရှိဘူး။</p> <p>အမိုးအကာ လုံးလုံးမရှိတဲ့ လွင်တီးခေါင်မှာ နေထိုင်ခဲ့ရပြီး ခွေးမကြီးရဲ့နို့ကို လုပြီးစို့ခဲ့ရတဲ့ လူသားတစ်ဦးကို ဒီနေ့ ရှင်ဘုရင်လို့ ခေါ်နေတာပါဆိုပြီး ဒီဂါထာလေး သင်ပေးသွားတယ်။ ဒီဂါထာလေးကို ပရိသတ်ဆုံတဲ့ လူဘုံအလယ်ရောက်ရင် အဲဒီဂါထာလေး အမြဲရွတ်ဖို့ တိုက်တွန်းသွားတယ်။ တိုက်တွန်းပြီး ကောင်းကင်ခရီးနဲ့ ပြန်ကြွသွားပါတယ်။</p> <p>ဒီဂါထာလေးက အရှင်အာနန္ဒာအလောင်း ဘုရင်ကြီးကို တိုင်းပြည်ကို စွန့်ခွာပြီး နန်းစည်းစိမ်ကို စွန့်ခွာပြီး ရသေ့ရဟန်း ပြုလုပ်ဖို့ရန်အတွက် တိုက်တွန်းပေးနေတဲ့ လှုံ့ဆော်ချက်ကလေးတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ ဒကာကြီး ဒါယကာမကြီးတွေ အဲဒီလို အတိတ်ဇာတ်ကြောင်း အမှန်ကို သိခဲ့မယ် ဆိုလို့ရှိရင် မိမိအတွက် သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲဒုက္ခမှ ငါလွတ်အောင် ရုန်းမယ်ဆိုတဲ့ စိတ်ထား မပေါ်လာနိုင်ဘူးလား? ပေါ်လာနိုင်တယ်။ ခုနက ယောဂီတစ်ဦးရဲ့ အတိတ်ဘဝ တော်တော်ခပ်ရှည်ရှည်ကပါ။ ဘဝတစ်ခုမှာ သူက ဒီးဒုတ်ငှက် ဖြစ်တယ်၊ ဒီးဒုတ်ငှက်ဖြစ်စဉ် အချိန်အခါမှာ သူက ရေအိုင်လေးတစ်ခု အနားမှာ ကျက်စားတယ်။</p> <p>ရေအိုင်တစ်ခု အနားမှာ ကျက်စားနေတဲ့ အချိန်အခါမှာ ဘာဖြစ်လာသလဲ? လောကမှာ စီးပွားရေးစားကျက်-နယ်လုတယ်ဆိုတာ လူ့လောကမှာသာ စီးပွားရေးစားကျက်နယ်လုတာ မဟုတ်ဘူး၊ တိရစ္ဆာန်လောကမှာပါ စီးပွားရေးစားကျက်နယ်လုတဲ့ သဘောတွေ ရှိပါတယ်။ တိရစ္ဆာန်ဘဝမှာ ပိုပြီးဆိုးတာက သူတို့က နိုင်ရာစားလောက ဖြစ်တယ်။ ဒီတော့ ဒီ ဒီးဒုတ်က အင်အားကြီးမားနေတဲ့အတွက် သူကျက်စားရာ ရေအိုင်နားမှာ လာပြီးကျက်စားနေတဲ့ ဇီးကွက်ငယ်လေးတစ်ကောင်ကို နှုတ်သီးနဲ့ စိတ်ရှည်လက်ရှည် ပေါက်ပြီးတော့ သတ်ခဲ့တယ်။ ကြည့်စမ်း! ကံတစ်ခု အဲဒီကံ ဘဝတစ်ခုမှာ ထူထောင်မိလိုက်တာ ဘာဖြစ်သလဲ? ငရဲမှာ နှစ်သောင်းပေါင်းများစွာ ခံရတယ်။ ငရဲဘဝ လွတ်လာပြန်တော့လည်း ပြိတ္တာဘဝ၊ ပြိတ္တာဘဝက လွတ်လာပြန်တော့လည်း တိရစ္ဆာန်ဘဝ၊ အဲဒီဘဝတွေမှာလည်း နှစ်သောင်းနဲ့ ချီပြီး ခံခဲ့ရတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲ?</p> <h3>ကမ္မဝါဒီနှင့် သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာ</h3> <p>မနေ့ညက ပြောခဲ့ပြီးပြီ ကုသိုလ်ကံပဲဖြစ်ဖြစ် အကုသိုလ်ကံပဲဖြစ်ဖြစ်ပေါ့နော်။ အင်အားပြည့်ဝနေတဲ့ စေတနာတစ်ခုသည် ဘဝတစ်ခုကို အကျိုးပေးနိုင်တဲ့ စွမ်းအင် ရှိတယ်။ ဒီဇီးကွက်ကလေးကို သူပေါက်ပြီး သတ်နေတာက ခေတ်အရ နားလည်အောင် ပြောမယ်ဆိုရင်တော့ ငါးမိနစ်လောက် ကြာမယ်လို့ ဆိုကြပါစို့။ ငါးမိနစ်အတွင်းမှာ သူပေါက်သတ်လို့ သေသွားပြီဆိုရင် အဲဒီငါးမိနစ် အချိန်ကာလလေးအတွင်းမှာ ဒီဇီးကွက်တစ်ကောင်ကို ပေါက်သတ်နေတဲ့ လောဘဇောပြဓာန်းနေတဲ့ အကုသိုလ်ကံတွေ ဘယ်လောက် များလိုက်မလဲ? မှန်းပြီးတော့ ကြည့်ပေါ့နော်။</p> <p>မျက်စိတစ်မှိတ် လျှပ်တစ်ပြက်လို့ခေါ်တဲ့ ဒီအချိန်ကာလအတွင်းမှာ ဒီအကုသိုလ်ဇောတွေသည် သိန်းနဲ့ချီပြီး အမှုတော်ကို ထမ်းရွက်နေကြပါတယ်နော်။ ဒီတော့ ငါးမိနစ်လောက်ဆိုရင် ဘယ်လောက်ကြာမလဲ? ဇောပေါင်း ဘယ်လောက်ဖြစ်မလဲ ကြည့်နော်။ အဲဒီ ဇောတစ်ခုတစ်ခုသည် အင်အားပြည့်ဝခဲ့မယ်ဆိုရင် အပါယ်လေးဘုံမှာ ဖြစ်စေနိုင်တဲ့ စွမ်းအား အပြည့်အဝ ရှိပါတယ်။ အဲ အပါယ်လေးဘုံက လွတ်လာပြီ ကျွတ်လာပြီ ဆိုလို့ရှိရင်လည်း အခုလိုပဲ လူ့လောကကို အကြောင်းအားလျော်စွာ ရောက်ရှိခဲ့ပြီပဲ ဆိုကြပါစို့။ အနာရောဂါ ထူပြောခြင်းစတဲ့ မကောင်းတဲ့ အကျိုးတွေ ဆက်တိုက် ပေါ်လာတတ်တယ်။ ဒါ ဘာကို အခြေခံခဲ့သလဲ မေးရင်တော့ --- မိမိရဲ့ ကိုယ်ကျင့်သီလကို ဖြူစင်အောင် ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ် မကျင့်ခြင်း အပေါ်မှာ အခြေတည်မနေဘူးလား? တည်နေတယ်။</p> <p>ဒါကြောင့် အခုလို အသိဉာဏ်ရှိနေတဲ့ ဘဝတစ်ခု ရကြပြီ၊ ဘုန်းကြီးလည်း တရားတွေ အကြိမ်ကြိမ် ဟောနေပြီ၊ မိမိတို့ သာသနာကို ကြည်ညိုတဲ့ စိတ်ထားတွေလည်း ပေါ်နေပြီ၊ တရားဘာဝနာတွေကိုလည်း ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်နေကြပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီလို ပုဂ္ဂိုလ်တွေဟာ အဲဒီလို မကောင်းတဲ့ အကျိုးကို ပေးတတ်တဲ့ ကိုယ်ကျင့်သီလ ပျက်စီးခြင်းဆိုတဲ့ ဒီလို မကောင်းတဲ့ အလုပ်တွေကို ပြုလုပ်သင့်ပါ့မလား? မပြုလုပ်သင့်ဘူး။ ဘာကြောင့် မပြုလုပ်သင့်သလဲ? မိမိရဲ့ ကောင်းကျိုးကို မျှော်လင့်တောင့်တခဲ့မယ်ဆိုရင် ဒီမကောင်းတဲ့ သီလပျက်စီးကြောင်းဖြစ်တဲ့ ဒုစရိုက်တရားတွေကို လွန်ကျူးသင့်ပါမလား? မလွန်ကျူးသင့်ဘူးနော်။ ဒါကြောင့် မြတ်စွာဘုရားက ခေါင်ဆုံး ဒီရဟန်းတွေကို သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ ငါဘုရား လွတ်မြောက်အောင် ပြုလုပ်သလို သင်တို့လည်း လွတ်မြောက်အောင် ပြုလုပ်ပါ။ ပြုလုပ်ချင်ရင် ဘာလုပ်ရမလဲ? မိမိရဲ့ ကိုးကွယ်အားထားရာတွေကို သင်ချစ်သားတို့ ပြုရမယ်။ ကိုးကွယ်အားထားရာတွေကို ဘယ်လိုပြုရမလဲလို့ မေးရင်တော့ ---</p> <p><b>အပ္ပမတ္တာ သတီမန္တော၊ သုသီလာ ဟောထ ဘိက္ခဝေါ။</b><br> <b>သုသမာဟိတ သင်္ကပ္ပါ၊ သစိတ္တမနုရက္ခထ။</b></p> <p><b>ဘိက္ခဝေါ</b>၊ ရဟန်းတော်များ အို ... ချစ်သားတို့။ <b>တုမှေ</b>၊ သင်ချစ်သားတို့သည်။ <b>သုသီလာ</b>၊ ကိုယ်ကျင့်သီလရှိတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။ <b>ဟောထ</b>၊ ဖြစ်ကြပါကုန်လော့။</p> <p>ကိုယ်ကျင့်သီလရှိတဲ့ပုဂ္ဂိုလ် ကိုယ်ကျင့်သီလနဲ့ ပြည့်စုံတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ဖြစ်ကြပါ။ ဘာအတွက်လဲ၊ မိမိရဲ့ မှီခိုအားထားရာအတွက်ပဲနော်။ သူများအတွက် ဟုတ်သလား? မဟုတ်ပါဘူး။ မိမိရဲ့ မှီခိုအားထားရာအတွက် နံပါတ် (၁) ဖြည့်ကျင့်ရမယ့်တရားက ဘာလဲ? ကိုယ်ကျင့်သီလဖြူစင်အောင် ပြုလုပ်ခြင်းပဲ။ အဲဒီကိုယ်ကျင့်သီလလေးကို ဖြူစင်အောင် မလုပ်ဘူး၊ ကာယကံလည်း စောင့်စည်းမှု မရှိဘူး၊ ဝစီကံလည်း စောင့်စည်းမှု မရှိဘူး၊ မနောကံလည်း စောင့်စည်းမှုမရှိဘူး။ အဲဒီလို စောင့်စည်းမှု မရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ သန္တာန်မှာ မိမိတို့ရဲ့ ကိုးကွယ်အားထားရာ ဖြစ်နိုင်ပါ့မလား? မဖြစ်နိုင်ဘူး။</p> <p>ပစ္စုပ္ပန်မှာလည်း စိတ်ချမ်းသာမှုဆိုတဲ့ သဘောတရား ပေါ်လာနိုင်ပါ့မလား? မလာနိုင်ဘူး။ သံသရာမှာလည်း မှီခိုအားထားရာ ဖြစ်နိုင်ပါ့မလား? မဖြစ်နိုင်တော့ဘူး။ သိပ်ကြောက်ဖို့ ကောင်းတယ်။ အကယ်၍များ ခုနက ပြောခဲ့တဲ့ ယောဂီပေါ့။ ဒီဇီးကွက်လေးတစ်ကောင်ကို ပေါက်ပြီးတော့ မသတ်ခဲ့ဘူး၊ သူလည်း သူ့ဘာသာသူ အစာရှာစားမယ်၊ ငါလည်း ငါဘာသာငါ အစာရှာစားမယ်။ ဒီစိတ်ထားလေး ထားခဲ့မယ်ဆိုရင် သူဟာ ဒီငရဲရောက်နိုင်တဲ့ အကုသိုလ်ကို မွေးမြူရေး လုပ်နိုင်ပါဦးမလား? မလုပ်တော့ဘူး။</p> <p>စိတ်ဓာတ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးကို မလုပ်နိုင်တဲ့အတွက်နော်။ ငါ့စားကျက်ထဲကို ဒင်း ဝင်ပြီး နှောင့်ယှက်ရသလားဆိုတဲ့ ဒီစိတ်ထားလေးတစ်ခုက သူ့ကို ငရဲမှာ နှစ်သောင်းနဲ့ချီပြီးတော့ ခံစားဖို့ရာအတွက် အကြောင်းတစ်ခု ဖြစ်မသွားဘူးလား? ဖြစ်သွားတယ်။ ဒီကောင်မ ငါက နည်းနည်းလေးမှ ကျေနပ်တာ မဟုတ်ဘူး၊ ဘယ်လိုတုန်း ဟုတ်ရဲ့လား? ဒီကောင်ကို ငါက နည်းနည်းမှ မကျေနပ်ဘူး။ ဟော မကျေနပ်ချက်တွေ တစ်ပုံကြီးထမ်းပြီးတော့ စကားပြောနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ သန္တာန်မှာ ဒေါသဇောပြဓာန်းနေတဲ့ အကုသိုလ်တရားတွေက အမှုတော်ထမ်းမနေဘူးလား? ထမ်းနေတယ်။ ဒီအကုသိုလ်တရားတွေက ဘယ်ရောက်အောင်ပို့မလဲ? ညက ပြောပြီးပြီ။</p> <p><b>အဓမ္မော နိရယံ နေတိ၊ ဓမ္မော ပါပေတိ သုဂ္ဂတိံ။</b></p> <p><b>အဓမ္မော</b>၊ အဓမ္မခေါ်တဲ့ အကုသိုလ်တရားသည်။ <b>နိရယံ</b>၊ ငရဲသို့။ <b>နေတိ</b>၊ ရောက်အောင်မသွေ ပို့ဆောင်ပေးတတ်ပေ၏။</p> <p>ဘယ်ရောက်အောင်ပို့လဲ? ငရဲရောက်တဲ့အထိ သူက ပို့မှာနော်၊ ဒါကြောင့် မြတ်စွာဘုရားက မိမိ ကိုးကွယ်အားထားရာအတွက် သင်ချစ်သားတို့ သီလစင်ကြယ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ သီလရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ဖြစ်ကြပါစေလို့ တိုက်တွန်းတယ်နော်။ နောက်တစ်ခု ---</p> <p><b>'အပ္ပမတ္တာ သတီမန္တော''</b></p> <p><b>အပ္ပမတ္တာ</b>၊ သင်္ခါရတရားတို့၏ ပျက်ခြင်းဟု ခေါ်ဆိုအပ်သော သဘောတရား၌ မမေ့လျော့ခြင်း အပ္ပမာဒတရား လက်ကိုင်ထားကြကုန်သည်ဖြစ်၍။ <b>သတီမန္တော</b>၊ သတိရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။ <b>ဟောထ</b>၊ ဖြစ်ကြပါကုန်လော့။</p> <p>နံပါတ် (၂) မြတ်စွာဘုရား ဆုံးမတာ ဘာရှိရမလဲ? သတိရှိရမယ်။ ဘာသတိလဲ? ကာယခေါ်တဲ့ ရုပ်တရား, ဝေဒနာလို့ခေါ်တဲ့ နာမ်တရား, စိတ္တလို့ခေါ်တဲ့ နာမ်တရား, ဓမ္မသဘောလို့ ခေါ်တဲ့ ကျန်နေတဲ့ စေတသိက်တရား အားလုံးပေါင်းလိုက်မယ် ဆိုလို့ရှိရင်တော့ ကာယ, ဝေဒနာ, စိတ္တ, ဓမ္မ လေးခုပေါင်းလိုက်ရင်တော့ ရုပ်တရား, နာမ်တရား အစုအပုံပဲ၊ ခန္ဓာငါးပါး အစုအပုံတွေပဲ၊ အဲဒီခန္ဓာငါးပါး အစုအပုံတွေသည် ဖြစ်ပြီး ပျက်နေတယ်။ ဖြစ်ခြင်းပျက်ခြင်း ဒဏ်ချက်ဖြင့် အမြဲမပြတ် ညှဉ်းဆဲနှိပ်စက်ခံနေရတယ်။ မပျက်စီးဘဲ အကြိတ်အခဲ အခိုင်အမာ အနှစ်သာရအားဖြင့် တည်နေတဲ့ အတ္တမဟုတ်တဲ့ အနတ္တတရားတွေသာ ဖြစ်တယ်။ ဒါက တစ်ချက်။</p> <p>ဒါလောက်တင်လားဆိုတော့ မကသေးဘူး။ ဒီခန္ဓာငါးပါး ရုပ်တရား နာမ်တရားတွေသည် အကြောင်းမရှိဘဲ အလိုအလျောက် ဖြစ်ပေါ်လာတာ မဟုတ်ဘူး။ အကြောင်းတရား ထင်ရှားရှိလို့သာ ဖြစ်ပေါ်လာရတယ်။ အဲဒီအကြောင်းတရားတွေကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိအောင် ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်ရပါတယ်။ အဲဒီအကြောင်းတရားတွေလည်း ဖြစ်ပြီး ပျက်နေတဲ့ အနိစ္စတရားတွေသာ မှန်တယ်၊ ဖြစ်ခြင်းပျက်ခြင်းဖြင့် အနှိပ်စက်ခံနေရတဲ့ ဒုက္ခတရားတွေသာ မှန်တယ်၊ မပျက်စီးဘဲ အကြိတ်အခဲ အခိုင်အမာ အနှစ်သာရအားဖြင့် တည်နေတဲ့ အတ္တမဟုတ်တဲ့ အနတ္တတရားတွေသာ မှန်တယ်လို့ ဒီလို သင်ချစ်သားတို့မှာ ခိုင်မြဲတဲ့ သတိရှိကြပါ။ မကောင်းဘူးလား? အဲဒီသတိက မိမိရဲ့ ကိုးကွယ်အားထားရာ ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်။</p> <p>ကိုယ်ကျင့်သီလလည်း မရှိဘူး၊ ဒီသတိလည်း မရှိဘူး၊ မိမိရဲ့ ကိုးကွယ်အားထားရာတွေ လျော့နည်းမသွားဘူးလား? လျော့နည်းသွားပြီ။ အားကိုးရပါ့မလား? အားမကိုးရဘူး။ နောက်တစ်ခု မြတ်စွာဘုရား ဘာဆက်ဟောသလဲ?</p> <p><b>သုသမာဟိတာ သင်္ကပ္ပ</b>၊ ကောင်းစွာတည်ကြည်သော သမာဓိ, ကောင်းစွာကြံစည်သော သမ္မာသင်္ကပ္ပတရား ထင်ရှားရှိကြကုန်သည်။ <b>ဟောထ</b>၊ ဖြစ်ကြပါကုန်လော့။</p> <p>လာပြီနော်။ <b>'သုသမာဟိတာ'</b> က သမာဓိမဂ္ဂင်ကို ဘုရားက ဟောနေတယ်။ <b>'သုသီလာ ဟောထ'</b> က သီလမဂ္ဂင်သုံးပါးကို ဘုရားက ဟောတယ်။ သမာဓိမဂ္ဂင်ဆိုတာက သမ္မာဝါယမ, သမ္မာသတိ, သမ္မာသမာဓိလို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ သမာဓိမဂ္ဂင်သုံးပါး၊ သီလမဂ္ဂင်က သမ္မာဝါစာ, သမ္မာကမ္မန္တ, သမ္မာအာဇီဝလို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ သီလမဂ္ဂင်သုံးပါး၊ အဲဒီနှစ်ပါး ဟောပြီးတဲ့ အချိန် အခါမှာ သုသမာဟိတအရ ကောင်းစွာတည်ကြည်တဲ့ သမာဓိရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေဖြစ်အောင် ချစ်သားတို့ ကြိုးစားကြပါဆိုပြီး သမာဓိပိုင်းကို မြတ်စွာဘုရား ပြောသွားတယ်။</p> <p>ဒီတော့ ဒီသမာဓိပိုင်းမှာ နည်းနည်း ဗဟုသုတလေးတစ်ခု ဘုန်းကြီးပြောပါ့မယ်။ နာဖူးထပ်မံပေါ့။ နားဖူးတဲ့ ယောဂီတွေလည်း ပါလိမ့်မယ်။ မနာဖူးသေးတဲ့ ယောဂီတွေလည်း ပါလိမ့်မယ်။ နိဗ္ဗာန်ရောက်ကြောင်း ကျင့်စဉ်တွေကို မြတ်စွာဘုရားက မဂ္ဂင်ဘယ်နှစ်ပါး ဟောခဲ့သလဲ? မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး။ ဘာတွေလဲ? သမ္မာဒိဋ္ဌိ, သမ္မာသင်္ကပ္ပ, သမ္မာဝါစာ, သမ္မာကမ္မန္တ, သမ္မာအာဇီဝ, သမ္မာဝါယမ, သမ္မသတိ, သမ္မာသမာဓိ ပေါင်းလိုက်တော့ ဘယ်နှစ်ခုလဲ? ရှစ်ခု။</p> <p>အဲဒီထဲမှာ ဘုန်းကြီးပြောမှာက သမ္မာသမာဓိပဲ။ ဘာတွေကို သမ္မာသမာဓိ ခေါ်သလဲ? <b>''ကတမော စ ဘိက္ခဝေ သမ္မာသမာဓိ''</b> မဟာသတိပဋ္ဌာနသုတ္တန်မှာ သတိပဋ္ဌာန်ကျင့်စဉ်မှာ ဘုရားရှင်ကိုယ်တော်တိုင်က မေးခွန်းထုတ်ထားတဲ့ မေးခွန်းလေးတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ <b>''ချစ်သားတို့ ... ဘာကို သမ္မာသမာဓိလို့ ခေါ်ဆိုသလဲ''</b>လို့ ဒီလို မေးလိုက်တယ်။ ပြီးတော့ ဘုရားရှင်က သူကိုယ်တိုင်ပဲ ဖြေဆိုပါတယ်။</p> <p><b>ဣဓ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု ဝိဝိစ္စေဝ ကာမေဟိ ဝိဝိစ္စ အကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ သဝိတက္ကံ သဝိစာရံ ဝိဝေကဇံ ပီတိသုခံ ပဌမံ စျာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ။</b></p> <p>စသည်ဖြင့် ဒီလိုဟောထားတယ်။ ဘုန်းကြီးတို့ ပါဠိစာပေ အထိုက်အလျောက် ကျွမ်းကျင်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေဆိုရင် ဒီလိုစကားလုံးလေးတွေ ကြားနာလိုက်ရရင် အင်မတန်မှ စိတ်ထဲမှာ ပီတိဖြစ်ကြပါတယ်။ ဘာပြောသလဲ? အဲဒီမှာ ဆိုလိုရင်းကတော့ မြတ်စွာဘုရား ဆက်ဟောသွားတာ စတုတ္ထစျာန်ထိ ဆက်လက်သွားတယ်။ ဒီတော့ သမ္မာသမာဓိဆိုတာက ပထမစျာန်သမာဓိ, ဒုတိယစျာန်သမာဓိ, တတိယစျာန်သမာဓိ, စတုတ္ထစျာန်သမာဓိတွေကို ငါဘုရားက သမ္မာသမာဓိလို့ ခေါ်ဆိုပါတယ် ဆိုပြီးတော့ ဒီလို အတိအကျ ရှင်းထားတယ်။</p> <p>ဒီရှင်းလင်းချက်ကိုတော့ ဘုန်းကြီးတို့ စာပေနယ်သုံး ဝေါဟာရနဲ့ ပြောရင်တော့ မစ္ဆေဒီပကနည်းလို့ ခေါ်ပါတယ်။ မြွေတစ်ကောင်ကို ခါးလယ်ကနေကိုင်ပြီးတော့ မြှောက်ပြလိုက်ရင် ခါးတစ်ခုပဲ မြင်သလား? အကုန်လုံး မြင်သလား? အကုန်လုံး မြင်ရတယ်။ အဲဒီပုံစံအတိုင်းပဲ၊ သမာဓိက သုံးမျိုးရှိတယ်။ အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်နေတဲ့ ဥပစာရသမာဓိလို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ ကာမာဝစရသမာဓိက တစ်မျိုး, ရူပါဝစရသမာဓိက တစ်မျိုး, အရူပါဝစရ သမာဓိက တစ်မျိုးဆိုပြီး သမာဓိသုံးမျိုးရှိတယ်။</p> <p>သမာဓိသုံးမျိုး ရှိတဲ့အနက်က အလယ်ခေါင်ဖြစ်တဲ့ ရူပါဝစရသမာဓိကို ကိုင်ပြီးမြှောက်ပြလိုက်ရင် အစဖြစ်တဲ့ အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်နေတဲ့ ဥပစာရသမာဓိလို့ အမည်ရနေတဲ့ ကာမာဝစရသမာဓိလည်း အကျုံးဝင်သွားတယ်။ အဆုံးဖြစ်တဲ့ အရူပါဝစရသမာဓိလည်း အကျုံးဝင်သွားတယ်။ ဒီလို အကျုံးဝင်သွားတယ် ဆိုတာ ဘယ်ပုံ ဘယ်ပန်း ဘယ်နည်းလမ်းအားဖြင့် သိနိုင်သလဲလို့ မေးရင်တော့ ဝိသုဒ္ဓိမဂ် အဋ္ဌကထာမှာ ဝိသုဒ္ဓိခုနစ်ပါးကျင့်စဉ်တွေကို ရှင်းလင်းတင်ပြထားပါတယ်။</p> <p>အဲဒီအထဲမှာ နံပါတ် (၁) ဝိသုဒ္ဓိကတော့ သီလဝိသုဒ္ဓိ သီလစင်ကြယ်ခြင်း, နံပါတ် (၂) ဝိသုဒ္ဓိကတော့ စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ စိတ်ဓာတ်ဖြူစင်သန့်ရှင်းခြင်း ဆိုပြီး ဒီလို ရှင်းထားတယ်။ အဲဒီစိတ္တဝိသုဒ္ဓိ စိတ်ဓာတ်ဖြူသန့်ရှင်းတယ် ဆိုတာက ဘာပြောတာလဲ? အဋ္ဌကထာဆရာတော်က (ဝိသုဒ္ဓိမဂ်အဋ္ဌကထာ ဒုတိယတွဲ စာမျက်နှာ-၂၂၂) မှာ အတိအကျရှင်းထားတယ်။</p> <p><b>စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ နာမ သဥပစာရာ အဋ္ဌ သမာပတ္တိယော၊</b></p> <p>သိပ်ကောင်းတယ် သိပ်ကောင်းတယ်နော်။</p> <p><b>စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ နာမ</b>၊ စိတ္တဝိသုဒ္ဓိမည်သည်ကား။ <b>သဥပစာရ</b>၊ ဥပစာရသမာဓိနှင့်တကွ။ <b>အဋ္ဌ သမာပတ္တိယော</b>၊ ရှစ်ပါးကုန်သော သမာပတ်တို့တည်း။</p> <p>စိတ္တဝိသုဒ္ဓိဆိုတာ တခြားပြောတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဥပစာရ သမာဓိနှင့်တကွ သမာပတ်ရှစ်ပါးကို ပြောနေတာ။ ဥပစာရသမာဓိဆိုတာက ခုနက ပြောနေတဲ့အတွက် အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်နေတဲ့ သမာဓိပဲ။ သမာပတ်ရှစ်ပါးဆိုတာက စတုက္ကနည်းအရ ရူပါဝစရစျာန်သမာပတ်လေးမျိုး၊ ပထမစျာန်, ဒုတိယစျာန်, တတိယစျာန်, စတုတ္ထစျာန်၊ အရူပါဝစရသမာဓိက လေးမျိုး၊ အာကာသာနဉ္စာယတနစျာန်, ဝိညာဏဉ္စာယတနစျာန်, အာကိဉ္စညာယတနစျာန်, နေဝသညာနာသညာယတနစျာန် ဆိုပြီးတော့ စျာန်က လေးမျိုး၊ ပေါင်းလိုက်တော့ သမာပတ်ဘယ်နှစ်ပါးလဲ? ရှစ်ပါး။ အဲဒီသမာပတ်ရှစ်ပါးနဲ့ ဥပစာရသမာဓိကိုပဲ စိတ္တဝိသုဒ္ဓိခေါ်ပါတယ်လို့ ဒီလို ရှင်းထားတယ်နော်။</p> <p>အဲဒီရှင်းလင်းချက်များအရ နိဗ္ဗာန်ရောက်ကြောင်း ကျင့်စဉ်ကို ဥုးဇင်းတို့ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးကျင့်စဉ်လို့ လက်ခံနိုင်ရင် မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးသည် သာသနာတွင်းတရားလား? သာသနာပတရားလားလို့မေးရင် ဒကာကြီးတွေ ဒကာမကြီးတွေ ဘယ်လိုဖြေမလဲ? သာသနာတွင်းတရား။ ဘာဖြစ်လို့လဲ? နိဗ္ဗာန်ရောက်ကြောင်းကျင့်စဉ်အစစ် ဖြစ်လို့ပဲ။ ဒီလိုဆိုရင် နောက်ထပ် ဘုန်းကြီး တစ်ခု ထပ်မေးမယ်။ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးကို သာသနာတွင်းတရားအဖြစ် လက်ခံရင် မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးရဲ့ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်နေတဲ့ သမ္မာသမာဓိဟာလည်း သာသနာတွင်းတရားလား, သာသနာပတရားလားလို့မေးရင် ဘယ်လိုဖြေကြမလဲ?</p> <p>ဒီလိုဆိုရင် သမထတွေဟာ သာသနာတွင်းတရား မဟုတ်ဘူး၊ သာသနာပတရားသာ ဖြစ်တယ်။ ဝိပဿနာသည်သာလျှင် သာသနာတွင်းတရားဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့ စကားတွေဟာ စဉ်းစားဖို့ မသင့်ဘူးလား? သင့်နေတယ်။ ဘာကြောင့်လဲ? ဘာကြောင့် သမာဓိထူထောင်နေရသလဲလို့ မေးရင်တော့ ခုနက ပြောခဲ့ပြီးပြီ။ ကာယ, ဝေဒနာ, စိတ္တ, ဓမ္မ အမည်ရနေတဲ့ ရုပ်တရား နာမ်တရား၊ ထို ကာယ, ဝေဒနာ, စိတ္တ, ဓမ္မ အမည်ရနေတဲ့ ရုပ်တရား နာမ်တရားတွေကို ဖြစ်ပေါ်စေတတ်တဲ့ အကြောင်းတရား၊ အကြောင်းတရားနှင့် တကွသော ထိုရုပ်နာမ်ဓမ္မသင်္ခါရတရားတို့ရဲ့ အနိစ္စအခြင်းအရာ, ဒုက္ခအခြင်းအရာ, အနတ္တအခြင်းအရာ အဲဒီအခြင်းအရာတွေအပေါ်၌ သင်ချစ်သားတို့ မမေ့မလျော့ခြင်းလို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ အပ္ပမာဒတရား လက်ကိုင်ထားပြီးတော့ သတိရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ဖြစ်ကြပါစေလို့ ဒီလို ဘုရားက တိုက်တွန်းထားတယ်။</p> <p>အဲဒီရုပ်တွေ နာမ်တွေဆိုတာက ရုပ်တို့မည်သည် ကလာပ်လို့ခေါ်တဲ့ ကလာပ်အမှုန်တွေ အနေနဲ့ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအမှုန်လေးတွေသည် ဒီနေ့ အက်တမ်လို့ခေါ်တဲ့ အဏုမြူထက် အဆပေါင်းများစွာ သေးလိမ့်မယ်လို့ ယူဆရတယ်နော်။ အဲဒီကလာပ်အမှုန်လေး တစ်ခုတစ်ခုမှာ ပထဝီ, အာပေါ, တေဇော, ဝါယော, အဆင်း, အနံ့, အရသာ, ဩဇာစသည်ဖြင့် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာပြီး ရှုနိုင်မှသာ ရုပ်ပရမတ်တရားကို စသိတဲ့အဆင့် ဖြစ်ပါတယ်။ နာမ်တရားတွေ ဆိုတာက ဒီထက်ပိုပြီး နက်နဲတဲ့သဘော ရှိပါတယ်နော်။</p> <p>ဒီတော့ ဘုရားဟောနေတဲ့ ဒီရုပ်၊ ဘုရားဟောနေတဲ့ ဒီနာမ် သိရှိရေးအတွက်သာ ဘာလိုသလဲ? ဘုရားရှင်ကိုယ်တော်တိုင်က ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ် ပါဠိတော်မှာရော, သစ္စသံယုတ်ပါဠိတော်မှာရော သမာဓိသုတ္တန်ဆိုပြီး သုတ္တန်နှစ်ခု လာထားပါတယ်။ ထိုသုတ္တန်တွေမှာ မြတ်စွာဘုရားက ဘယ်လိုဟောသလဲ?</p> <p><b>'သမာဓိံ ဘိက္ခဝေ ဘာဝေထ၊ သမာဟိတော ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ''</b></p> <p><b>ဘိက္ခဝေ</b>၊ ချစ်သားရဟန်းတို့။ <b>သမာဓိံ</b>၊ သမာဓိကို။ <b>ဘာဝေထ</b>၊ ပွားများကြပါကုန်လော့။ <b>သမာဟိတော</b>၊ သမာဓိရှိသော။ <b>ဘိက္ခု</b>၊ ရဟန်းသည်။ <b>ယထာဘူတံ</b>၊ မဖောက်မပြန် ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ။ <b>ပဇာနာတိ</b>၊ ကွဲကွဲပြားပြားသိ၏။</p> <p>ချစ်သားရဟန်းတို့ သမာဓိထူထောင်ကြ၊ သမာဓိရှိနေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်သည် ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ ကွဲကွဲပြားပြားသိမယ်။</p> <p>''ကိဉ္စ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ'' ဘုရားရှင်က ထပ်ပြီးတော့ မေးတယ်။ ဘယ်တရားတွေကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိရမလဲ၊ ကွဲကွဲပြားပြား သိရမလဲ?</p> <p><b>'ဣဓံ ရူပံတိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ အယံ ရူပဿ အမုဒယောတိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ အယံ ရူပဿ နိရောဓောတိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ''</b></p> <p>စသည်ဖြင့် မြတ်စွာဘုရား ဟောထားတယ်။ ရုပ်, ဝေဒနာ, သညာ, သင်္ခါရ, ဝိညာဏ် ခေါ်တဲ့ ခန္ဓာငါးပါးကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိမယ်။ အဝိဇ္ဇာ, တဏှာ, ဥပါဒါန်, သင်္ခါရ, ကံ အစရှိတဲ့ အကြောင်းတရားတွေ ထင်ရှားဖြစ်ခြင်းကြောင့် အကျိုးခန္ဓာငါးပါး ထင်ရှားဖြစ်ပုံကိုလည်း ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိမယ်။ အဝိဇ္ဇာ, တဏှာ, ဥပါဒါန်, သင်္ခါရ, ကံ ဆိုတဲ့ အကြောင်းတရားတွေ ချုပ်ငြိမ်းသွားခြင်းကြောင့် အကျိုးခန္ဓာငါးပါးတို့ ချုပ်ငြိမ်းပုံကိုလည်း ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိမယ်။ အဲဒီလို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာသိတဲ့ ဉာဏ်အမြင် ရရှိရေးအတွက် သင်ချစ်သားတို့တစ်တွေ သမာဓိကို ထူထောင်ကြပါဆိုပြီး ဒီလို တိုက်တွန်းထားတယ်။ ဒီတိုက်တွန်းချက်နဲ့အညီပဲ ဘုရားရှင်က ပရိနိဗ္ဗာန်မစံမီ သုံးလမြောက်မှာ ရဟန်းတွေကို ဘယ်လိုတိုက်တွန်းနေလဲ?</p> <p>သုသမာဟိတသင်္ကပ္ပါ သုသမာဟိတသင်္ကပ္ပါ = ကောင်းစွာ တည်ကြည်သော သမာဓိရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ကောင်းစွာ ကြံစည်တတ်သော သမ္မာသင်္ကပ္ပတရား ထင်ရှားရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။ ဟောထ = ဖြစ်ကြပါကုန်လော့။</p> <p>ကောင်းစွာတည်ကြည်တဲ့ သမာဓိဆိုတာ ခုနကပြောသလို ဥပစာရ သမာဓိနှင့်တကွ သမာပတ်ရှစ်ပါး ပြောတာ။ အခု ဘုန်းကြီးတို့ စာပေနယ်က ဥပစာရသမာဓိ အပ္ပနာသမာဓိလို့ ပြောတယ်။ အပ္ပနာသမာဓိ ဆိုတာက စျာန်သမာဓိတွေကို ပြောတာပါ။ အပ္ပနာဆိုတာက ဥုးဇင်းတို့ မိမိတို့ သတ်မှတ်ထားတဲ့ အာရုံပေါ်မှာ ငြိပ်ကပ်ပြီးတော့ ငြိမ်ဝပ်နေတဲ့ ဝိတက်ကို အပ္ပနာလို့ ခေါ်ပါတယ်နော်။ အဲဒီတော့ ဒီအပ္ပနာကဝိတက်ကို ခေါ်ဝေါ်ရင်း ဖြစ်သော်လည်း ဝိတက်ပါနေတဲ့ ပထမစျာန်ကို အပ္ပနာလို့ ခေါ်သလို နောက်စျာန်တွေကိုလည်း ဘူတပုဗ္ဗကဓိကနည်းအားဖြင့် ရှေးတုန်းက ဖြစ်ခဲ့ဖူးတဲ့ နည်းအားဖြင့် အပ္ပနာစျာန်ဆိုပြီး အကုန်လုံး ခေါ်လိုက်တယ်။ ကလေးဘဝတုန်းက လူကလေးဆိုပြီး ခေါ်တယ်။ အသက်ကြီးလာတော့လည်း ဦးလူကလေးပဲ ခေါ်နေတယ်။ ဒီပုံစံပဲနော်။</p> <p>အဲဒီတော့ ကောင်းစွာ တည်ကြည်နေတဲ့ သမာဓိရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ဖြစ်ကြပါစေ။ သမ္မာသင်္ကပ္ပတရား ထင်ရှားရှိနေတဲ့ သူတော်ကောင်းတွေ ဖြစ်ကြပါစေ။ ဒီလို တိုက်တွန်းထားတယ်။ ဘာဖြစ်လို့ ဒီလို သမ္မာသင်္ကပ္ပကို တိုက်တွန်းရသလဲမေးတော့ --- သမ္မာသင်္ကပ္ပသည် ခုနက မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးထဲမှာ သူက ပညာမဂ္ဂင် ဖြစ်ပါတယ်။ သုသမာဟိတခေါ်တဲ့ သမ္မာသမာဓိက သမာဓိမဂ္ဂင် အဲဒီမဂ္ဂင်သုံးပါးထဲက တစ်ခုကို ပြောလိုက်ရင် သုံးပါးလုံး ယူရတယ်။</p> <p>ပညာမဂ္ဂင်ထဲက သမ္မာသင်္ကပ္ပမဂ္ဂင်ကို ပြောလိုက်ရင်လည်း သမ္မာဒိဋ္ဌိမဂ္ဂင်ကိုပါ ပူးတွဲပြီး ယူရပါတယ်။ ဒါကြောင့် သုသီလအရ သီလမဂ္ဂင်သုံးပါး၊ သုသမာဟိတအရ သမာဓိမဂ္ဂင်သုံးပါး၊ သမ္မာသင်္ကပ္ပအရ ပညာမဂ္ဂင်နှစ်ပါး၊ ပေါင်းလိုက်တော့ မဂ္ဂင်ဘယ်နှစ်ပါးလဲ? မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး။ အဲဒီမဂ္ဂင်ရှစ်ပါးနဲ့ ပြည့်စုံအောင် သင်ချစ်သားတို့ ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်ကြပါဆိုပြီး ဒီလို တိုက်တွန်းထားတယ်။ အဲဒီတော့ ဒီနေရာမှာ သမ္မာသင်္ကပ္ပ ဆိုတာကဘာလဲ? သမာဓိဆိုတာက ဘာလဲ? ဘုန်းကြီး အတိုချုပ်ပြီး နည်းနည်း ရှင်းပြမယ်။ သမ္မာဒိဋ္ဌိကို ဘုရားရှင်က ----</p> <p><b>'ဒုက္ခေ ဉာဏံ, ဒုက္ခသမုဒယေ ဉာဏံ, ဒုက္ခနိရောဓေ ဉာဏံ, ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါ ဉာဏံ။''</b></p> <p>ဆိုပြီး လေးချက်ဖွင့်ထားတယ်။ ဒုက္ခသစ္စာကို သိနေတဲ့ဉာဏ်သည် သမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ သမုဒယသစ္စာကို သိနေတဲ့ဉာဏ်သည် သမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ နိရောဓသစ္စာကို သိနေတဲ့ဉာဏ်သည် သမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ မဂ္ဂသစ္စာ နိဗ္ဗာန်ရောက်ကြောင်းကျင့်စဉ်လို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ မဂ္ဂသစ္စာတရားကို သိနေတဲ့ဉာဏ်သည် သမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ ပေါင်းလိုက်တော့ သမ္မာဒိဋ္ဌိ ဘယ်နှစ်မျိုးလဲ? လေးမျိုး။ အဲဒီတော့ ဒီသမ္မာဒိဋ္ဌိက ခုနက ဒုက္ခသစ္စာဆိုတာကိုလည်း ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာသိတဲ့ ဉာဏ်ဖြစ်တယ်။ ဘာကို ဒုက္ခသစ္စာ ခေါ်သလဲ? အားလုံး ရဖူးကြလိမ့်မယ်နော်။ ဓမ္မစကြာထဲမှာ ပါ,ပါတယ်။</p> <p><b>''သံခိတ္တေန ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓာပိ ဒုက္ခာ''</b> အကျဉ်းချုပ်အားဖြင့် ပြောမယ်ဆိုရင် လိုရင်းတိုရှင်း ပြောကြစို့ ဆိုလို့ရှိရင်တော့ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာတို့သည် ဒုက္ခသစ္စာပဲလို့ ဒီလို ဘုရားဟောထားတယ်။ ဘာတွေလဲ? ဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးပါးက --- ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓာ, ဝေဒနုပါဒါနက္ခန္ဓာ, သညုပါဒါနက္ခန္ဓာ, သင်္ခါရုပါဒါနက္ခန္ဓာ, ဝိညာဏုပါဒါနက္ခန္ဓာ အဲဒီငါးပါးသည် ဘာသစ္စာလဲ? ဒုက္ခသစ္စာ။ ဘာကို ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓာ ခေါ်သလဲ? ထပ်ပြီး ရှင်းလိုက်တော့ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ်ပါဠိတော် ခန္ဓသုတ္တန်မှာပဲ ဘုရားရှင်ကိုယ်တော်တိုင်က အတ္ထိအကျ ရှင်းပြထားပါတယ်။</p> <p><b>ယံ ကိဉ္စိ ရူပံ အတီတံ အနာဂတံ ပစ္စုပ္ပန္နံ, အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓံဝါ, ဩဠာရိကံ ဝါ သုခုမံ ဝါ, ဟီနံ ဝါ ပဏီတံ ဝါ, ယံဒူရေ သန္တိကေ ဝါ သာသဝံ ဥပါဒါနိ အယံ ဝုစ္စတိ ရူပုပါဒါနာက္ခန္ဓော။</b></p> <p>အတိတ်ရုပ်တရား, ပစ္စုပ္ပန်ရုပ်တရား, အနာဂတ်ရုပ်တရား, အဇ္ဈတ္တရုပ်တရား, ဗဟိဒ္ဓရုပ်တရား, ဩဠာရိကခေါ်တဲ့ ရုန့်ရင်းကြမ်းတမ်းတဲ့ ရုပ်တရား, သုခုမခေါ်တဲ့ သိမ်မွေ့နူးညံ့တဲ့ ရုပ်တရား, ဟီနခေါ်တဲ့ ယုတ်ညံ့တဲ့ ရုပ်တရား, ပဏီတခေါ်တဲ့ မွန်မြတ်တဲ့ရုပ်တရား, ဒူရခေါ်တဲ့ အသိဉာဏ်နဲ့ ဝေးတဲ့ရုပ်တရား, သန္တိကခေါ်တဲ့ ရှုနေတဲ့ ယောဂါဝစရပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ အသိဉာဏ်နဲ့ အလွန် နီးကပ်နေတဲ့ ရုပ်တရား၊ ပေါင်းလိုက်တော့ ဘယ်နှစ်မျိုးလဲ? (၁၁)မျိုး။</p> <p>အဲဒီ (၁၁)မျိုးသော အခြင်းအရာအားဖြင့် တည်နေတဲ့ ရုပ်တရားအစုအပုံကို ဘာလို့ခေါ်လဲ? ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓာ။ ဘာဖြစ်လို့ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာလဲလို့ မေးတော့ ''သာသဝံ ဥပါဒါနိ အယံ'' ဆိုပြီး ဘုရားက ဆက်ရှင်းထားတယ်။ အာသဝေါတရားတို့ရဲ့ အာရုံယူရာ (၃၁)ဘုံအတွင်းမှာ ဖြစ်နေတဲ့တရားတွေ တဏှာဒိဋ္ဌိ ဦးဆောင်နေတဲ့ ဥပါဒါန်တရားတို့ဖြင့် ဒီရုပ်တရား ခန္ဓာငါးပါး ဒီရုပ်တရား နာမ်တရားတွေကို ငါပဲ ငါဟာပဲလို့ စွဲယူအပ်တဲ့ တရားတွေဖြစ်နေတယ်။ ဒါကြောင့် သူတို့တွေကို ဥပါဒါနက္ခန္ဓာလို့ခေါ်တယ်။ အဲဒီဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးပါးသည် ဝေဒနာ, သညာ, သင်္ခါရ, ဝိညာဏ် ဒီမှာပဲ ပုံစံတူ ဟောပါတယ်။</p> <p>ဒီ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးပါးသည် ဘာသစ္စာလဲ? ဒုက္ခသစ္စာ။ ဒါဖြင့် ဒုက္ခသစ္စာ ဖြစ်နေတဲ့ ဒီဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးပါးကို သိနေတဲ့ဉာဏ်သည် ဘာမဂ္ဂင်လဲ? သမ္မာဒိဋ္ဌိမဂ္ဂင်။ ဒုက္ခသစ္စာအာရုံပေါ်သို့ စိတ်ကို ရှေးရှုတင်ပေးနေတဲ့ သဘောလေးက သမ္မာသင်္ကပ္ပမဂ္ဂင်။ သမုဒယသစ္စာကို ထိုးထွင်းသိနေတဲ့ ဉာဏ်သည် သမ္မာဒိဋ္ဌိမဂ္ဂင်။ သမုဒယသစ္စာအာရုံပေါ်သို့ စိတ်ကို ရှေးရှုတင်ပေးနေတဲ့ သဘောလေးက သမ္မာသင်္ကပ္ပမဂ္ဂင်။</p> <p>ဘာလဲ သမုဒယသစ္စာ၊ အဘိဓမ္မာ ဝိဘင်းပါဠိတော်မှာ ဘုရားရှင်ကိုယ်တော်တိုက်ကနော်။ တဏှာကိုလည်း သမုဒယသစ္စာလို့ ဟောထားပါတယ်။ ကိလေသာ (၁၀)ပါးကိုလည်း သမုဒယသစ္စာလို့ ဟောတယ်။ အကုသိုလ်တရား အားလုံးကိုလည်း သမုဒယသစ္စာလို့ ဟောတယ်။ အကုသိုလ်တရားအားလုံးနဲ့ သံသရာဝဋ်ကို လည်ပတ်စေတတ်တဲ့ ကုသလမူလတရားသုံးပါးကိုလည်း သမုဒယသစ္စာလို့ ခေါ်တယ်။ ဟောထားတယ်။</p> <p>နောက် နံပါတ် (၅)ကျတော့ ကုသိုလ်ကံ အကုသိုလ်ကံ မှန်သမျှကို သမုဒယသစ္စာလို့ ဟောထားပါတယ်။ ဒီကုသိုလ်ကံတွေကတော့ သံသရာဝဋ်ကို လည်ပတ်စေတတ်တဲ့ ကုသိုလ်ကံမျိုးကို ဘုရားရည်ညွှန်းထားပါတယ်။ အဲဒီကုသိုလ်ကံ အကုသိုလ်ကံဆိုတဲ့ ဒီသမုဒယသစ္စာကို သိနေတဲ့ဉာဏ်သည် သမ္မာဒိဋ္ဌိ။ ထိုသမ္မာဒိဋ္ဌိအမည်ရနေတဲ့ ဉာဏ်နဲ့ယှဉ်တွဲပြီး ဖြစ်ပေါ်သွားတဲ့ သမုဒယသစ္စာအာရုံပေါ်သို့ စိတ်ကို တင်ပေးနေတဲ့ သဘောက ဘာလဲ? သမ္မာသင်္ကပ္ပ။ အဲဒီသမ္မာဒိဋ္ဌိ သမ္မာသင်္ကပ္ပလို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ ဒီမဂ္ဂင်တရားတွေနဲ့ သင်ချစ်သားတို့တစ်တွေ ပြည့်စုံအောင် ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်ကြပါလို့ ဒီလို ဘုရားတိုက်တွန်းတယ်။</p> <p>ဘာကြောင့်လဲ? မိမိတို့ ကိုးကွယ်အားထားရမယ့် အရာကို မိမိတို့ ရှာဖွေရမယ်ဆိုတာ သိစေချင်လို့ ဘုရားက တိုက်တွန်းနေတာ။ ဒီတော့ ဒီယောဂီအပေါင်းတို့ ကြည့်ပေါ့၊ မိမိတို့ ကိုးကွယ်အားထားရာကို မိမိတို့ မလိုချင်ဘူးလား? လိုချင်တယ်။ လိုချင်လို့ရှိရင် အခု ဘုရားရှင်က ဟောသွားပြီ။</p> <p>နံပါတ် (၁) သမ္မာဝါစာ, သမ္မာကမ္မန္တ, သမ္မာအာဇီဝခေါ်တဲ့ သီလမဂ္ဂင်သုံးပါးနဲ့ ပြည့်စုံရမယ်။<br> နံပါတ် (၂) သမ္မာဝါယမ, သမ္မာသတိ, သမ္မာသမာဓိခေါ်တဲ့ သမာဓိမဂ္ဂင်သုံးပါးနဲ့ ပြည့်စုံရမယ်။<br> နံပါတ် (၃) သမ္မာဒိဋ္ဌိ, သမ္မာသင်္ကပ္ပလို့ခေါ်တဲ့ ပညာမဂ္ဂင်နှစ်ပါးနဲ့လည်း ပြည့်စုံရမယ်။</p> <p>ပေါင်းလိုက်တော့ မဂ္ဂင် ဘယ်နှစ်ပါးလဲ? ရှစ်ပါး။ အဲဒီမဂ္ဂင်ရှစ်ပါးကို သင်ချစ်သားတို့တစ်တွေ ပြည့်ပြည့်စုံစုံ ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်ကြပါလို့ အားထုတ်တဲ့ အချိန်အခါမှာ ဘယ်လိုအားထုတ်ရမလဲ?</p> <p><b>အပ္ပမတ္တာ သတီမန္တော၊ သုသီလာ ဟောထ ဘိက္ခဝေါ။</b><br> <b>သုသမာဟိတသင်္ကပ္ပါ သစိတ္တမနုရက္ခထ။</b></p> <p>ဘုရားရှင်က <b>အပ္ပမတ္တာ</b>၊ ထိုရုပ်နာမ်ဓမ္မသင်္ခါရတို့၏ အနိစ္စအခြင်းအရာ၊ ဒုက္ခအခြင်းအရာ၊ အနတ္တအခြင်းအရာ၌ မမေ့လျော့ခြင်း အပ္ပမာဒတရား လက်ကိုင်ထားကြကုန်သည်ဖြစ်၍။ <b>သတီမန္တော</b>၊ သတိရှိတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။ <b>ဟောထ</b>၊ ဖြစ်ကြပါကုန်လော့။</p> <p>ဒီသမ္မာသတိသည် ခုနက သမ္မာသမာဓိမဂ္ဂင်နဲ့သာ တွဲနေတာ မဟုတ်ဘူး။ ဝိပဿနာဉာဏ်တွေနဲ့ကော မတွဲနေဘူးလား? တွဲနေတယ်။ ဝိပဿနာဉာဏ်တွေ ရောက်လာရင်လည်း ဒီသတိရှိကြစမ်းပါ။ ရုပ်နာမ်ဓမ္မသင်္ခါရတရားတွေသည် ဖြစ်ပြီးပျက်နေတယ်။ အဲဒါကို သင်ချစ်သားတို့ မမေ့ကြနဲ့၊ သင်ချစ်သမီးတို့ မမေ့ကြနဲ့။ အဲဒါ သင်္ခါရတရားတွေရဲ့ ဖြစ်ပြီးပျက်နေတဲ့ ဒီသဘောတွေအပေါ်၌ ပြည့်ပြည့်စုံစုံ သတိရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေဖြစ်ဖို့ ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်ဖို့ ဒီလို တိုက်တွန်းထားတယ်။</p> <p>နောက်တစ်ချက် မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးကျင့်တဲ့နေရာမှာ ဘာလုပ်ရဦးမလဲ?</p> <p><b>သစိတ္တံ</b>၊ မိမိတို့ရဲ့စိတ်ကို။ <b>အနုရက္ခထ</b>၊ အစဉ်မကွာ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ကြပါကုန်လော့။</p> <p>မိမိတို့ရဲ့ စိတ်ကလေးကို မိမိတို့ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ကြစမ်းပါ။ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးတော့ ကျင့်ပါရဲ့ မိမိရဲ့ စိတ်ကလေးကို မိမိ ထိန်းကွပ်နိုင်တဲ့ စွမ်းအင် နည်းနည်းလေးမှ မရှိဘူး။ လုပ်ချင်တာလည်း လွှတ်ကနဲ လုပ်လိုက်တယ်၊ ပြောချင်တာလည်း ပြောသင့် မပြောသင့် မချိန်ဘူး၊ လွှတ်ကနဲ ပြောထည့်လိုက်တယ်၊ ကြံစည်စိတ်ကူးရင်လည်း ကြံစည်သင့် မကြံစည်သင့် မကြံတော့ဘူး၊ လွှတ်ကနဲ ကြံစည်လိုက်တယ်။ ဒီလိုဆိုရင် ဒီပုဂ္ဂိုလ်တွေဟာ မိမိတို့ရဲ့ စိတ်ကို အစဉ်မကွာ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ဟုတ်ကြရဲ့လား? မဟုတ်ကြဘူး။</p> <p>မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး ကျင့်စဉ်တရားကို ကျင့်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေသည် မိမိတို့ရဲ့ စိတ်ကို အစဉ်မကွာ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရမလား? မစောင့်ရှောက်ရဘူးလားလို့ မေးရင် ဘယ်လိုဖြေမလဲ? စောင့်ရှောက်ရမယ်။ ဒါဖြင့် ဒီနေ့ တရားနာနေတဲ့ ပရိသတ်တွေ မိမိတို့ရဲ့ စိတ်တွေကို မိမိတို့ စောင့်ရှောက်ကြရဲ့လို့ မေးရင်ကော ဘယ်လိုဖြေမလဲ? ဟော တိတ်သွားပြီ။ ဟုတ်တယ် မဟုတ်လား? ဒါက တိုက်ရိုက်ဝင်လာတာ ဟုတ်တယ်မဟုတ်လား? မိမိတို့ရဲ့ ကိုးကွယ်အားထားရာကိုတော့ ရှာဖွေတယ်။ ဒါပေမယ့် မိမိရဲ့ စိတ်ကိုတော့ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်မှု နည်းနည်းမှ မရှိဘူး။ ကိုးကွယ်အားထားရာ ရနိုင်ပါ့မလား? မရနိုင်ဘူးနော်။ လူပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ရဟန်းပဲဖြစ်ဖြစ်ပါ၊ ဒီမှာ မြတ်စွာဘုရားက ရဟန်းတွေကို ဦးတည်ပြီးတော့ ဟောနေတယ်။</p> <p>ဒီတော့ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး အကျင့်မြတ်တရားတွေကို စနစ်တကျကျင့်တဲ့ အချိန်အခါမှာ လောကီပိုင်းဆိုင်ရာ သမ္မာဝါယမ၊ သမ္မာသတိ၊ သမ္မာသမာဓိဆိုတဲ့ သမာဓိမဂ္ဂင်နဲ့ ပြည့်စုံရသည်သာ မဟုတ်သေးဘူး၊ ဝိပဿနာပိုင်း ဆိုင်ရာမှာလည်း သမ္မာသတိဆိုတဲ့ မဂ္ဂင်နဲ့ ပြည့်စုံအောင် ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားအားထုတ်ပါလို့ ဒီလိုတိုက်တွန်းပေးတယ်။ ဒီတော့ သမ္မာဝါယမ၊ သမ္မာသတိ၊ သမ္မာသမာဓိတွေကော မပါဘူးလားလို့ မေးရင် ပါ၊ ပါတယ်နော်။ ပဓာနခေါင်းဆောင်တွေကို ရွေးထုတ်ပြီး နားလည်လွယ်အောင် ဘုရားက တရားဟောနေတာပါ။</p> <p>ဒီတော့ ဒီနေရာမှာ ဘုန်းကြီး နည်းနည်းလေးတော့ ပြောမယ်။ ဒုက္ခသစ္စာ အမည်ရနေတဲ့ ခန္ဓာငါးပါးကို ထိုးထွင်းသိနေတဲ့ ဉာဏ်သည် ဘာလဲ? <b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ</b>။ ဒုက္ခသစ္စာ အာရုံပေါ်သို့ စိတ်ကို ရှေးရှုတင်ပေးနေတဲ့ သဘောက <b>သမ္မာသင်္ကပ္ပ</b>၊ ထို ဒုက္ခသစ္စာအမည်ရနေတဲ့ ရုပ်၊ ဝေဒနာ၊ သညာ၊ သင်္ခါရ၊ ဝိညာဏ်တွေကို သုံးသပ်အောက်မေ့ အမှတ်ရနေတဲ့သဘောက <b>သမ္မာသတိ</b>၊ ထို ရုပ်၊ ဝေဒနာ၊ သညာ၊ သင်္ခါရတရားတို့ရဲ့ အကြောင်းတရားတွေကို အမှတ်ရနေတဲ့ သဘောလေးက သမ္မာသတိနော်။ ထို ရုပ်၊ ဝေဒနာ၊ သညာ၊ သင်္ခါရ၊ ဝိညာဏ်တရားတို့ရဲ့ အနိစ္စအခြင်းအရာ၊ ဒုက္ခအခြင်းအရာ၊ အနတ္တအခြင်းအရာကို အောက်မေ့အမှတ်ရနေတဲ့ သဘောလေးက သမ္မာသတိ၊ ဒီတော့ ဒုက္ခသစ္စာကို သိနေတဲ့ဉာဏ်သည် သမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ သမုဒယသစ္စာကို သိနေတဲ့ဉာဏ်သည် သမ္မာဒိဋ္ဌိလို့ခေါ်ရင် ထို ဒုက္ခသစ္စာ၊ သမုဒယသစ္စာတို့နဲ့ စိတ္တက္ခဏ တစ်ခုအတွင်း ယှဉ်တွဲပြီး ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ ထို ဒုက္ခသစ္စာတရား၊ သမုဒယသစ္စာတရားလို့ အမည်ရနေတဲ့ အကြောင်းတရားနှင့် တကွသော ခန္ဓာငါးပါး ရုပ်တရား၊ နာမ်တရားတို့၏ အနိစ္စအခြင်းအရာ၊ ဒုက္ခအခြင်းအရာ၊ အနတ္တအခြင်းအရာတွေကို ထိုးထွင်းသိမြင်နေတဲ့ အချိန်အခါမှာ ဒီသမ္မာဒိဋ္ဌိဆိုတဲ့ မဂ္ဂင် မပါဘူးလား? သမ္မာသင်္ကပ္ပဆိုတဲ့ မဂ္ဂင်ကော မပါဘူးလား? ပါနေတယ်။</p> <p>နောက်တစ်ခု သမ္မာဝါယမမဂ္ဂင်ကော မပါဘူးလား? ပါ၊ ပါတယ်၊ ဘာဖြစ်လို့လဲ? ဒုက္ခသစ္စာရဲ့အကြောင်း သမုဒယသစ္စာကို သိအောင်ကြိုးစား အားထုတ်မှု၊ အကြောင်းတရားနှင့်တကွ ထို ဒုက္ခသစ္စာအမည်ရနေတဲ့ ရုပ်နာမ်ဓမ္မသင်္ခါရတရားတို့ရဲ့ အနိစ္စအခြင်းအရာ၊ အနတ္တအခြင်းအရာကို သိအောင်ကြိုးစားအားထုတ်မှု မပါဘူးလား? ပါတယ်။ ဒါက လောကီပိုင်းဆိုင်ရာမဂ္ဂင်တွေကို ပြောနေတာပါနော်။ ဒီတော့ သမ္မာဝါယမမဂ္ဂင်လည်း ပါတယ်၊ သမ္မာသမာဓိကော မပါတော့ဘူးလားဆိုတော့ ပါ၊ ပါတယ်၊ ထိုအချိန်အခါမှာ သမာဓိသာ ပျက်ပြားသွားပါစေ၊ ဒီရုပ် ဒီနာမ်တွေကို သိနိုင်မလား? မသိနိုင်ဘူး။ လက်တွေ့ရှုနေတဲ့ ယောဂီများ နားလည်ပါတယ်နော်။ စိတ်ကလေးတစ်ချက် လွတ်သွားပြီ ဆိုတာနဲ့ ဒီရုပ် ဒီနာမ်တွေ ပျောက်ပျက်သွားတယ်။</p> <p>ဒီတော့ ဒီ ရုပ်နာမ်ဓမ္မသင်္ခါရတရားတို့ရဲ့ သဘာဝလက္ခဏာ အသီးသီး အပေါ်၌ စိတ်က ငြိမ်ဝပ်စွာကပ်ပြီး တည်နေတာဟာ <b>သမ္မာသမာဓိ</b>၊ သမုဒယသစ္စာ အမည်ရနေတဲ့ အကြောင်းအာရုံတွေအပေါ်၌ စိတ်က ငြိမ်ဝပ်စွာ ကပ်ပြီး တည်နေတာက သမ္မာသမာဓိ၊ အကြောင်းတရားနှင့် တကွသော ထိုဒုက္ခသစ္စာတရား၊ သမုဒယသစ္စာတရားတွေရဲ့ အနိစ္စအခြင်းအရာ၊ ဒုက္ခအခြင်းအရာ၊ သို့မဟုတ် အနတ္တအခြင်းအရာ အပေါ်မှာ ငြိမ်ဝပ်စွာကပ်ပြီး တည်နေတာက သမ္မာသမာဓိ လောကီမဂ္ဂင်ငါးပါး စုံညီမသွားဘူးလား? စုံညီသွားတယ်။</p> <p>အေး သီလမဂ္ဂင်သုံးပါးနဲ့ ထပ်ပြီး ပေါင်းလိုက်မယ်ဆိုရင်တော့ လောကီအခိုက်မှာလည်း မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး မဖြစ်ဘူးလား? ဖြစ်သွားတယ်။ အဲဒီမဂ္ဂင်ရှစ်ပါးကို သင်ချစ်သားတို့တစ်တွေ ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်တဲ့ အချိန်အခါမှာ အရေးကြီးဆုံးအချက်က သတိမြဲပါစေ။ မိမိတို့ရဲ့ စိတ်ကလေးကိုလည်း ရာဂ၊ ဒေါသ၊ မောဟစတဲ့ ကိလေသာတွေ နှောင့်ယှက်ပြီး မလာနိုင်အောင် အစဉ်မကွာ ကာကွယ်ပြီး စောင့်ရှောက်ကြပါ။ ဘယ်ပုံ ဘယ်ပန်း ဘယ်နည်းလမ်းအားဖြင့် စောင့်ရှောက်ကြရမလဲ?</p> <p>သီလကျင့်စဉ်ဖြင့် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရမယ့်နေရာမှာ သီလကို ချစ်မြတ်နိုးတဲ့ စိတ်ဓာတ်ဖြင့် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရတယ်။ ဥပမာ --- ငါသည် သူ့အသက် ဘယ်တော့မှ မသတ်ဘူး၊ ဆောက်တည်ထားတယ်။ ဒါ သီလကျင့်ဝတ်ပဋိပတ်ပဲ၊ သတ်ဖို့အကြောင်း ပေါ်လာရင် ဘယ်တော့မှ မသတ်ဘူး၊ ရှောင်လိုက်တယ်။ ဒါ သီလနဲ့ ရှောင်တာပဲ၊ ငါသည် သူ့ပစ္စည်း မတရားမယူဘူး၊ ရှောင်လိုက်တယ်။ ဒါ သီလနဲ့ ရှောင်တာပဲနော်။ ငါသည် သူ့သားမယား ဘယ်တော့မှ မဖျက်ဆီးဘူး၊ ရှောင်တယ်။ ဒါ သီလနဲ့ ရှောင်တယ်။ ငါသည် မုသားဘယ်တော့မှ မပြောဘူး။ ငါသည် သူများအတင်းကို ကုန်းတိုက်တဲ့စကားကို ဘယ်တော့မှ မပြောဘူး၊ ရှောင်တယ်။ မကောင်းဘူးလား? သိပ်ကောင်းတယ်။ နိဗ္ဗာန်လိုချင်ရင် ရှောင်ရမလား? မရှောင်ရဘူးလား? ရှောင်ရမယ်နော်။ နိဗ္ဗာန်တော့ လိုချင်ပါတယ်။ သူများအကြောင်း မပြောဘဲ မနေနိုင်ဘူး၊ ပြီးတော့ ဘာပြောသေးလဲ၊ ကျုပ်က သူများအတင်းပြောတတ်တဲ့ လူစားမျိုး မဟုတ်ပါဘူး။ ကိုယ့်လူ နားလည်အောင်လို့ ကိုယ်ကရှင်းပြတာနော်။ အဲဒါများ နားမလည်ရင် ဘာများ ဖြစ်သွားမလဲ၊ ခက်ပုံ ခက်ပုံ၊ အဲဒါက ဘာခက်တာလဲ?</p> <p>ကိုယ့်ကိုယ်ကို လိမ်နေကြတာ၊ လောကမှာ ငါဟာ ဘယ်လိုလူစားဆိုတာ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် မသိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေပဲ ကိုယ့်ကိုယ်ကို လှည့်စားနေတာနော်။ ငါသည် သူ့အတင်းကို ပြောတတ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်လို့ ကိုယ့်ကိုယ်ကို တိုက်ရိုက် သိတယ်၊ ဒါ သိပ်ကောင်းတယ်။ ငါသည် မုသားစကားပြောတတ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ပဲလို့ ကိုယ့်ကိုယ်ကို သိတယ်၊ သိပ်ကောင်းတယ်။ သိပ်ကောင်းပုံနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဘုန်းကြီး ခဏခဏ ပြောဖူးပါတယ်။</p> <p>မော်လမြိုင်တက္ကသိုလ်က ဆရာတစ်ဦးပဲ ဆိုကြပါစို့။ ဘုန်းကြီးနဲ့ ရင်းနှီးတော့ ဆရာဒကာလို ရင်းနှီးနေတော့ တစ်နေ့တော့ သူက လျှောက်တယ်၊ သူက အခုတော့ ပင်စင်ယူသွားပါပြီ။ ပင်စင် မယူခင် စပ်ကြားလေးမှာ ပြဿနာတစ်ခု ပေါ်လာတယ်။ ''ဆရာတော် တပည့်တော် စိတ်မကောင်းဘူးတဲ့'' ဘာဖြစ်လို့လဲ? ''ငါသည် မုသား ပြောရတော့မယ် ဆိုတာလည်း သိနေတယ်။ ငါသည် မုသားပြောနေပြီ ဆိုတာလည်း သိနေတယ်၊ ငါသည် မုသား ပြောပြီးပြီ ဆိုတာလည်း သိတယ်။ ဒါကို စိတ်မကောင်းဘူးဘုရား''လို့ လျှောက်တယ်။ အဲဒီလို သိတာဟာ မိမိအတွက် တန်ဖိုးမရှိဘူးလား? ရှိတယ်။ ငါဟာ မုသားပြောတော့မယ်ဆိုတာသိရင် အကယ်၍များ ထိန်းကွပ်နိုင်တဲ့ စွမ်းအင်ရှိရင် ထိန်းလိုက်မယ်ဆိုရင် လွတ်မြောက်မသွားဘူးလား? လွတ်မြောက်သွားနိုင်တယ်။ ငါသည် မုသားပြောနေပြီဆိုတာ သိခဲ့ရင်လည်း ဆက်လက်ပြီး မပြောအောင် ထိန်းကွပ်မယ်ဆိုရင် ထိန်းကွပ်နိုင်တဲ့ စွမ်းအင်တွေ ပေါ်မလာဘူးလား? ငါသည် မုသားပြောပြီးပြီဆိုတာ သိခဲ့ရင်လည်း ပြောပြီးတဲ့ အချိန်အခါ နောက်ထပ် ဒီလို မုသားကိုတော့ ငါ ဘယ်တော့မှ မပြောဘူးဆိုတဲ့ စိတ်ကလေးတွေ ပေါ်မလာဘူးလား? ပေါ်လာတယ်။</p> <p>ဒါပေမယ့် လူ့လောကက ဘယ်လိုလဲ? ကျုပ်တို့က ဘယ်တော့မှ မုသားမပြောဘူးတဲ့၊ အဲဒါ ဘာလုပ်တာလဲ? ကိုယ့်ကိုယ်ကို လိမ်ညာနေကြတာနော်။ ပြောရင်ပြောတယ်လို့ သိရင် ဒါ သိပ်တန်ဖိုးရှိတယ်။ ပြောနေပါလျက်နဲ့ ကျုပ်က မုသားပြောတတ်တဲ့သူ မဟုတ်ဘူးလို့ဆိုရင် ဒါဟာ တန်ဖိုးရှိသေးလား? မရှိတော့ဘူး၊ ယုတ်လျော့သွားတယ်။ သူများအတင်းကို ငါဟာ ပြောတတ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ပဲလို့ ဒါဟာ ကိုယ့်ကိုယ်ကို သိခဲ့ရင် မကောင်းဘူးလား? ကောင်းပါတယ်။ ဒါဟာ ထိန်းသိမ်းကွပ်ကဲဖို့ရန်အတွက် အကြောင်းတရားလေး ဖြစ်သွားတယ်။ ငါဟာ သူများအတင်းပြောတတ်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ် မဟုတ်ပါဘူးဆိုရင်တော့ ကိုယ့်ဟာကိုယ် လှည့်ပတ်တဲ့ သဘော မဖြစ်ဘူးလား? ဖြစ်သွားပြီ။ အလားတူပဲ၊ ကြမ်းတမ်းတဲ့ စကားတွေ မပြောဘဲနဲ့ ရှောင်ကြဉ်တယ်၊ ပြိန်ဖျင်းတဲ့စကား မပြောဘဲနဲ့ ရှောင်ကြဉ်တယ်၊ ပြိန်ဖျင်းတယ် ဆိုတာကတော့ တကယ့်နိဗ္ဗာန်ရောက်ကြောင်း ကျင့်စဉ်တွေနဲ့ မဆက်စပ်တဲ့ စကားတွေကို ဘယ်တော့မှ မပြောဘူးလို့ ရှောင်ကြဉ်တာပါ။</p> <p>လိုရင်းအချက်က သီလကျင့်စဉ်နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ တရားစကား ပြောမယ်၊ သမာဓိကျင့်စဉ်တွေနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ တရားစကား ပြောမယ်၊ ပညာကျင့်စဉ်နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ တရားစကား ပြောမယ်လို့ ဒီလို မိမိ စိတ်ကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရတယ်။ ဒါက သီလနဲ့ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်တာ။ သမာဓိနဲ့ကျတော့ မိမိတို့ တစ်နာရီ၊ နှစ်နာရီ စသည်ဖြင့် သမာဓိထူထောင်နိုင်ပြီဆိုရင် သို့မဟုတ် စျာန်သမာဓိအဆင့် ရရှိပြီ ဆိုလို့ရှိရင် ထိုအချိန်အခါမှာ ရာဂ၊ ဒေါသ၊ မောဟ စတဲ့ ကိလေသာအညစ်အကြေးတွေကို တစ်နာရီ၊ နှစ်နာရီလောက်တော့ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်တာ ဖြစ်မသွားဘူးလား? ဖြစ်သွားတယ်။ ဒါက သမာဓိနဲ့ မိမိရဲ့ စိတ်ကို မိမိ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရမယ့် နေရာမှာ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ခြင်းပဲ။</p> <p>အေး ပညာကျင့်စဉ်နဲ့ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရမယ့် နေရာမှာလည်း ပညာကျင့်စဉ်နဲ့ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရတယ်။ ဘာဖြစ်လဲ? အဇ္ဈတ္တ ဗဟိဒ္ဓ သန္တာန်နှစ်ပါး အတိတ် အနာဂတ် ပစ္စုပ္ပန် ကာလသုံးပါးအတွင်းမှာ တည်ရှိနေတဲ့ ဒီရုပ်တရား ဒီနာမ်တရားတွေကို သိမ်းဆည်းပြီးတော့ အကြောင်းတရားတွေနဲ့တကွ ဒီရုပ်နာမ်တွေရဲ့ အနိစ္စအချက်၊ ဒုက္ခအချက်၊ အနတ္တအချက်တွေကို တွင်တွင်ကြီး ဝိပဿနာရှုတယ်။ ဝိပဿနာဉာဏ်တွေက တစ်နာရီလောက် ဆက်တိုက်ဖြစ်နေရင် ထိုအချိန်အခါမှာ ရာဂ၊ ဒေါသ၊ မောဟစတဲ့ ကိလေသာအညစ်အကြေးတွေက ဝင်ရောက်ပြီး နှောင့်ယှက်ခွင့် ရှိသေးလား? မရှိတော့ဘူး။</p> <p>ဒါကြောင့် သီလနဲ့ ထိန်းသိမ်းကာကွယ်စောင့်ရှောက်ကြပါ၊ သမာဓိနဲ့ ထိန်းသိမ်းကာကွယ် စောင့်ရှောက်ရမယ့် နေရာမှာ မိမိတို့ရဲ့ စိတ်ကလေးတွေကို ဖြူစင်အောင် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ကြပါ၊ ပညာကျင့်စဉ်နဲ့ ထိန်းသိမ်းကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရမယ့် နေရာမှာလည်း မိမိတို့ရဲ့ စိတ်ဓာတ်ကလေးကို ဖြူစင်သန့်ရှင်းသွားအောင် ပညာကျင့်စဉ်ဖြင့် ထိန်းသိမ်းကာကွယ် စောင့်ရှောက်ကြပါ ဆိုပြီးတော့ မြတ်စွာဘုရား တိုက်တွန်းထားတယ်။ ဒီတိုက်တွန်းချက်က ဘာကို ဦးတည်ပြီးတော့ မြတ်စွာဘုရားက ဘာကို တိုက်တွန်းနေသလဲလို့ ဘယ်လို ဖြေကြမလဲ?</p> <p>မိမိရဲ့ တပည့်သာဝကတွေဟာ မိမိရဲ့ ကိုးကွယ်အားထားရာကို ပြုလုပ်ပြီးတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ဖြစ်စေချင်လို့ တိုက်တွန်းနေတာ။ ဘုရားရှင်ရဲ့ မေတ္တာတော်၊ ဘုရားရှင်ရဲ့ ကရုဏာတော်တွေဟာ အင်မတန် ကြည်ညိုဖို့ မကောင်းဘူးလား? သိပ်ကောင်းတယ် သိပ်ကောင်းတယ်။ လိုက်နာဖို့ကော မကောင်းဘူးလား? သိပ်ကောင်းတယ်။ ဒါပေမယ့် ခေတ်ကတော့ ဘယ်လိုပြောသလဲ? ခေတ်ကတော့ ဘယ်လိုမြင်သလဲ? ငမူးတစ်ယောက်ကို ရာသက်ပန် ကျွန်ခံနိုင်တဲ့ စွမ်းအင် ရှိပေမယ့် ဒီလို မိမိရဲ့ စိတ်ကလေးကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ကာကွယ်ဖို့ လုပ်ငန်းရပ်ကျတော့ ဘာဖြစ်သလဲ? တပည့်တော်နှင့် မရလို့ပါဘုရား၊ အားထုတ်ချင်ပါတယ်။ ဟုတ်တယ်မဟုတ်လား? အဲဒါလေးနဲ့ပဲ ဘုန်းကြီးကို လှိမ့်ပြီး ပြန်သွားကြပြန်ရော။ ကဲ</p> <p><b>အပ္ပမတ္တာ သတီမန္တော၊ သုသီလာ ဟောထ ဘိက္ခဝေါ။</b><br> <b>သုသမာဟိတသင်္ကပ္ပါ၊ သစိတ္တမနုရက္ခထ။</b></p> <p><b>ဘိက္ခဝေါ</b>၊ ရဟန်းတော်များ အို ...ချစ်သားတို့။ <b>တုမှေ</b>၊ သင်ချစ်သားတို့သည်။ <b>သုသီလာ</b>၊ ကိုယ်ကျင့်သီလရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။ <b>ဟောထ</b>၊ ဖြစ်ကြပါကုန်လော့။ <b>အပ္ပမတ္တာ</b>၊ အကြောင်းတရားနှင့် တကွဖြစ်သော ရုပ်နာမ် ဓမ္မသင်္ခါရတို့၏ ပျက်၍နေခြင်းဟု ခေါ်ဆိုအပ်သော သဘောတရား၌ မမေ့လျော့ခြင်း အပ္ပမာဒတရား လက်ကိုင်ထားကြကုန်သည်ဖြစ်၍။ <b>သတီမန္တော</b>၊ သတိ၌ပြည့်စုံတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။ <b>ဟောထ</b>၊ ဖြစ်ကြပါကုန်လော့။ <b>သုသမာဟိတသင်္ကပ္ပါ</b>၊ ကောင်းစွာ တည်ကြည်သော သမာဓိမဂ္ဂင်၊ ကောင်းစွာ ကြံစည်တတ်သော သမ္မာသင်္ကပ္ပမဂ္ဂင်၊ ကောင်းစွာ ထိုးထွင်းသိမြင်တတ်သော သမ္မာဒိဋ္ဌိမဂ္ဂင်တို့ဖြင့် ပြည့်စုံကြကုန်သည်။ <b>ဟောထ</b>၊ ဖြစ်ကြပါကုန်လော့။ <b>သစိတ္တံ</b>၊ မိမိတို့ရဲ့စိတ်ကို။ <b>အနုရက္ခထ</b>၊ အစဉ်မကွာ ကာကွယ်စောင့်ရှောက် ကြပါကုန်လော့။</p> <p>မိမိတို့ရဲ့ စိတ်ကလေးကို မိမိတို့ အစဉ်မကွာ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ကြပါနော်။ ဘာနဲ့ စောင့်ရှောက်ရမလဲ? သီလနဲ့ စောင့်ရှောက်ရမယ်၊ သမာဓိနဲ့ စောင့်ရှောက်ရမယ်၊ ပညာနဲ့ စောင့်ရှောက်ရမယ်နော်။ ဒီတော့ ဒီသီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာသိက္ခာသုံးရပ် အကျင့်မြတ်တွေကို လက်တွေ့ကျင့်ပြီးတော့ မိမိတို့ရဲ့ စိတ်ကလေးကို ဖြူစင်သွားအောင် အစဉ်မကွာ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ကြပါ။ ဒီလို စောင့်ရှောက်ကြမယ်ဆိုရင် ဘာဖြစ်မလဲ?</p> <p><b>ယော ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ၊ အပ္ပမတ္တော ဝိဟဿတိ။</b><br> <b>ပဟာယ ဇာတိသံသာရံ၊ ဒုက္ခဿန္တံ ကရိဿတိ။</b></p> <p><b>ယော</b>၊ အကြင်ရဟန်းတော်သည်။ <b>ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ</b>၊ ဤဓမ္မဝိနယ အမည်ရသည့် ငါဘုရားရှင်၏ သာသနာတော်မြတ်အတွင်း၌။</p> <p>ဘုရားရှင် ဟောထားတဲ့ တရားတွေကို ဓမ္မနဲ့ ဝိနယ နှစ်မျိုးခွဲလိုက်တယ်။ သုတ္တန်နဲ့ အဘိဓမ္မာကို <b>ဓမ္မ</b>လို့ခေါ်တယ်။ ဝိနည်းတရားတော်များကိုတော့ <b>ဝိနည်း</b>လို့ပဲ ခေါ်ပါတယ်နော်။ ဒါကြောင့် ---</p> <p><b>ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ</b>၊ ဤဓမ္မဝိနယလို့ အမည်ရနေသည့် ငါဘုရားရှင်၏ သာသနာတော်မြတ်အတွင်း၌။ <b>အပ္ပမတ္တော</b>၊ မမေ့လျော့ခြင်း အပ္ပမာဒတရား လက်ကိုင်ထားသည်ဖြစ်၍။ <b>ဝိဟဿတိ</b>၊ နေထိုင်လတ္တံ့။</p> <p>ဘာတွေ မမေ့သလဲ? အကြောင်းတရားနှင့် တကွသော ဒီရုပ်နာမ်ဓမ္မသင်္ခါရတရားတို့ရဲ့ ပျက်ပျက်ပြီးနေတဲ့ အနိစ္စအခြင်းအရာ၊ ဒုက္ခအခြင်းအရာ၊ အနတ္တအခြင်းအရာတွေ အပေါ်၌ မမေ့လျော့ခြင်း အပ္ပမာဒတရား လက်ကိုင် ထားပြီးတော့ ငါဘုရားရှင်ရဲ့ သာသနာတော်မှာ နေမယ်ဆိုရင် ဘာဖြစ်မလဲ?</p> <p><b>ဧဝံသတိ</b>၊ ဤသို့ နေခဲ့သည်ရှိသော်။ <b>ဇာတိသံသာရံ</b>၊ ပဋိသန္ဓေ အဖန်ဖန်အထပ်ထပ် တည်နေရခြင်းတည်းဟူသော ဇာတိတည်းဟူသော သံသရာကို။ <b>ပဟာယ</b>၊ ပယ်စွန့်ထားခဲ့၍။ <b>ဒုက္ခဿန္တံ</b>၊ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲ ဒုက္ခ၏ အပိုင်းအခြားကို။ <b>ကရိဿတိ</b>၊ ပြုနိုင်စွမ်း ရှိပေလိမ့်မည်။</p> <p>သင်ချစ်သားတို့ အခု ငါဘုရား ဟောကြားတဲ့ ငါဘုရားရှင်ရဲ့ သာသနာတော်အတွင်းမှာ မမေ့လျော့ခြင်း အပ္ပမာဒတရား လက်ကိုင်ထားပြီးတော့ အကြောင်းတရားနှင့် တကွသော ရုပ်နာမ်ဓမ္မသင်္ခါရတရားတို့ရဲ့ အနိစ္စအခြင်းအရာ၊ ဒုက္ခအခြင်းအရာ၊ အနတ္တအခြင်းအရာတွေအပေါ်၌ မမေ့လျော့ခြင်း အပ္ပမာဒတရား လက်ကိုင်ထားပြီးသာ နေထိုင်ကြမယ် ဆိုလို့ရှိရင် အဖန်ဖန် အထပ်ထပ် ပဋိသန္ဓေတည်နေရခြင်းဆိုတဲ့ ဇာတိသံသရာကြီးကို ကျော်လွှားလွန်မြောက်ပြီးတော့ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲဒုက္ခရဲ့ အဆုံးအပိုင်းခြားကို သင်ချစ်သားတို့တစ်တွေ ပြုနိုင်စွမ်း ရှိပေလိမ့်မယ်လို့ ဒီလို ဘုရားတိုက်တွန်းသွားတယ်နော်။</p> <p>အဲဒီတိုက်တွန်းချက်ကလေးကြည့်မယ် ဆိုလို့ရှိရင် မိမိတို့ရဲ့ ကိုးကွယ်အားထားရာကို မိမိတို့ ပြုရမှာလား? သူတစ်ပါး ပြုရမှာလား? မိမိကိုယ်တိုင် ပြုရမယ်၊ ဒါတွေ နားလည်ရမယ်။ ပြုရမယ့် လုပ်ငန်းခွင်တွေက ဘာတွေလဲလို့ပြောရင် အကျဉ်းချုပ်အားဖြင့် သီလကျင့်စဉ်၊ သမာဓိကျင့်စဉ်၊ ပညာကျင့်စဉ်တို့ ဖြစ်ပါတယ်။ သီလတွေကို ဖြူစင်အောင်ဖြည့်ကျင့်ရမလား? မဖြည့်ကျင့်ရဘူးလားမေးရင် ဘယ်လိုဖြေမလဲ? ဖြည့်ကျင့်ရမယ်။ သမာဓိကို ထူထောင်ရမလား? မထူထောင်ရဘူးလားမေးရင် ဘယ်လိုဖြေမလဲ? ထူထောင်ရမယ်။ သမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ သမ္မာသင်္ကပ္ပလို့ခေါ်တဲ့ ပညာမဂ္ဂင်တွေနဲ့ ပြည့်စုံအောင် ကြိုးစားရမလား? မကြိုးစားရဘူးလား မေးရင်ကော ဘယ်လို ဖြေမလဲ? ကြိုးစားရမယ်။ အဲဒီလို ကြိုးစားမှသာလျှင် သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲရဲ့ အဆုံးအပိုင်းကို သင်ချစ်သားတို့ ပြုနိုင်စွမ်းရှိပေလိမ့်မယ်လို့ မြတ်စွာဘုရား တိုက်တွန်းသွားတယ်နော်။ ဒါ မိမိရဲ့ ကိုးကွယ်အားထားရာကို မိမိ ပြုဖို့ရာအတွက် ဘုရားရဲ့ တိုက်တွန်းချက်ဖြစ်ပါတယ်နော်။</p> <p>အဲဒီတော့ ဒီနေရာမှာ ဒီစကားလေးက ဘာကနေ ဘုန်းကြီး ပြောခဲ့သလဲဆိုတော့ ''ဒေဝဒေဝေန'' ဆိုတဲ့ ဒီစကားလေးကို အခြေခံပြီး နတ်တို့ထက်နတ် ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရား ဆိုတာကို ဒါကို ရှင်းနေတာပါနော်။ နတ်ထက်နတ်ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဘာကို နတ်လို့ခေါ်သလဲ မေးရင်တော့ ခုနက လောကမှာ ကိုးကွယ်အားထားရာလို့ မှီခိုကပ်ရောက်အပ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်များကို 'ဒေဝ' နတ်လို့ ဒီလို ခေါ်ထားတယ်။ အဲဒီလို နတ်လို့ခေါ်တဲ့အတွက် ဒီနတ်က ဘယ်နှစ်မျိုး ရှိသလဲ? သုံးမျိုး။ <b>ဥပပတ္တိနတ်</b>လို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ ကိုယ်ထင်ရှားဖြစ်တဲ့ ဥပပါတိကနတ်တွေက တစ်မျိုး၊ <b>သမ္မုတိနတ်</b>လို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ လူအများက ကိုးကွယ်အားထားရာအဖြစ် သမုတ်ထားတဲ့ တိုင်းပြည်အုပ်ချုပ် မင်းလုပ်နေတဲ့ မင်းညီမင်းသားအစရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်က တစ်မျိုး၊ <b>ဝိသုဒ္ဓိနတ်</b>လို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ ရဟန္တာအရှင်မြတ်တွေက တစ်မျိုး အဲဒီနတ်သုံးမျိုးထက် ဦးဇင်းတို့ မြတ်စွာဘုရားက သာလွန်ပြီးတော့ မြင့်မြတ်တဲ့ နတ်တစ်ဦး ဖြစ်ပါတယ်လို့ ဒီလို ပရိတ်ကြီးဆရာတော်က နိဒါန်း ချီထားတယ်နော်။ ဒါကြောင့် နည်းနည်းလေး ပြန်ပြီးတော့ တရားဆက်စပ်ကြည့်ရအောင်။</p> <p><b>ဒေသိတံ ဒေဝဒေဝေန၊ သဗ္ဗပါပဝိနာသနံ။</b><br> <b>သဗ္ဗလောကဟိတတ္ထာယ၊ မင်္ဂလံ တံ ဘဏာမ ဟေ။</b></p> <p><b>ဒေဝဒေဝေန</b>၊ နတ်ထက်နတ်ဖြစ်တော်မူသော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓ ဘုရားရှင်သည်။ <b>အဋ္ဌတိံသ</b>၊ သုံးဆယ့်ရှစ်ဖြာ အစရှိသော။ <b>ယံ မင်္ဂလံ</b>၊ အကြင်မင်္ဂလာ တရားတော်မြတ်ကို။ <b>ဒေသိတံ</b>၊ ဟောကြားပြသ ဆိုဆုံးမတော်မူအပ်ခဲ့လေပြီ။ <b>သဗ္ဗပါပဝိနာသနံ</b>၊ အလုံးစုံသော မကောင်းမှုအကုသိုလ်မှန်သမျှကို ဖျက်ဆီး ပယ်ဖျောက်တတ်သော။ <b>သဗ္ဗလောကဟိတတ္ထာယ</b>၊ အလုံးစုံသော သတ္တဝါအပေါင်းတို့၏ လူနတ်နိဗ္ဗာန် သုံးတန်သော ချမ်းသာအလို့ငှာ။ <b>တံ မင်္ဂလံ</b>၊ ထို မင်္ဂလတရားတော်မြတ်ကို။ <b>ဒေသိတံ</b>၊ ဟောကြားပြသ ဆိုဆုံးမတော်မူအပ်ခဲ့လေပြီ။ <b>ဟေ</b>၊ အို ...သူတော်ကောင်းတို့။ <b>မယံ</b>၊ ငါတို့သည်။ <b>တံ မင်္ဂလံ</b>၊ ထို မင်္ဂလာတရားတော်မြတ်ကို။ <b>ဘဏာမ</b>၊ ရွတ်ဖတ်ကြပါကုန်စို့။ လို့ဆိုပြီး ဒီလို ပရိတ်ကြီးဆရာတော်က နိဒါန်းသွယ်ထားတယ်နော်။</p> <p>နိဒါန်းသွယ်ပြီးတဲ့နောက်တော့ ပရိတ်ကြီးပါဠိတော်လေး အစချီထားတယ်။ ဘာနဲ့ အစချီထားသလဲ?</p> <p><b>ဧဝံ မေ သုတံ ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ။</b></p> <p><b>ဧဝံ မေ သုတံ</b> လေးနဲ့ ချီထားတယ်။ <b>ဘန္တေ ကဿပ</b>၊ အရှင်မဟာကဿပ။ <b>မေ မယာ</b>၊ ဘုရားတပည့်တော် အာနန္ဒာသည်။ <b>ဧဝံ</b>၊ ဤသို့ လျှောက်ထားအပ်လတ္တံ့သည့်အတိုင်း။ <b>ဘဂဝါတော</b>၊ ဘုန်းတော်ခြောက်ပါးသခင် ဘုရားရှင်၏၊ <b>သမ္မုခံ</b>၊ မျက်မှောက်တော်မှ။ <b>ဣဒံ သုတ္တံ</b>၊ ဤမင်္ဂလသုတ္တန်တရားဒေသနာတော်မြတ်ကို။ <b>သုတံ</b>၊ နာခံမှတ်သားဆောင်ထားရပါသည် အရှင်ဘုရား။</p> <p>ဒီစကားလေးက ပထမသင်္ဂါယနာတင်ပွဲမှာ ဒီမင်္ဂလသုတ္တန်ကို ဘယ် အရပ်ဒေသ ဘယ်ဌာန၌ ဘယ်သို့သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို အကြောင်းပြု၍ မြတ်စွာဘုရားဟောကြားပြသ ဆိုဆုံးမတော်မူအပ်ပါသလဲလို့ အရှင်မဟာကဿပ ကိုယ်တော်မြတ်က သံဃာပရိသတ်အလယ်မှာ သံဃာရဲ့ကိုယ်စား အရှင်အာနန္ဒာကို မေးမြန်းတဲ့ အချိန်အခါမှာ အရှင်အာနန္ဒာက ဘယ်အချိန်အခါမှာ ဟောတယ်ဆိုတာကို ပြန်ပြီးတော့ လျှောက်ထားတယ်။ တပည့်တော် ဒီမြတ်စွာဘုရားထံမှ ဒီသုတ္တန်ကို ဒီလို နာခံမှတ်သား ဆောင်ထားရပါတယ် အရှင်ဘုရား ဆိုပြီး နိဒါန်းချီပြီးတော့ လျှောက်တယ်။ ဘယ်လိုလျှောက်သလဲ?</p> <p><b>ဧကံ သမယံ</b>၊ အခါတစ်ပါး၌။ <b>ဘဂဝါ</b>၊ ဘုန်းတော်ခြောက်ပါးသခင် ဘုရားရှင်သည်။ <b>သာဝတ္ထိယံ</b>၊ သာဝတ္ထိမြို့၏အနီး၌။ <b>အနာထပိဏ္ဍိကဿ</b>၊ အနာထပိဏ်ဒါယကာ၏၊ <b>အာရာမေ</b>၊ အာရာမ်ဖြစ်သော။ <b>ဇေတဝနေ</b>၊ ဇေတဝန်ကျောင်းတိုက်တော်၌။ <b>ဝိဟရတိ</b>၊ သီတင်းသုံးစံနေတော်မူဆဲ ဖြစ်ပေ၏၊</p> <p>တစ်ချိန် မြတ်စွာဘုရားသခင် ကိုယ်တော်မြတ်ကြီး သာဝတ္ထိပြည်မွန် ဇေတဝန်ကျောင်းတိုက်တော်၌ သီတင်းသုံးစံနေတော်မူခိုက် ဖြစ်ပါတယ်။</p> <p><b>အထ ခေါ အညတရာ ဒေဝတာ အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏာ ကေဝလကပ္ပံ ဇေတဝနံ ဩဘာသေတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ။ ဧကမန္တံ ဌိတာ ခေါ သာ ဒေဝတာ ဘဂဝန္တံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ။</b></p> <p>ဘာဖြစ်လာလဲ? မြတ်စွာဘုရား ဇေတဝန်ကျောင်းတိုက်တော်၌ သီတင်းသုံးစံနေခိုက် ဘာဖြစ်လာလဲ?</p> <p><b>အထခေါ</b>၊ ထိုအခါ၌။ <b>အညတရာ</b>၊ အမျိုးအနွယ်အားဖြင့် မထင်ရှားသော။ <b>ဒေဝတာ</b>၊ နတ်သားတစ်ဦးသည်။ <b>အဘိက္ကန္တာယ</b>၊ ညဉ့်ဦးယံကို ကျော်လွှားလွန်မြောက်၍သွားသော သန်းခေါင်ယံ အချိန်အခါကာလ၌။ <b>အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏာ</b>၊ အလွန်နှစ်လိုဖွယ်သော အရောင်အဆင်းရှိသည်ဖြစ်၍။ <b>ကေဝလကပ္ပံ ဇေတဝနံ</b>၊ ဇေတဝန်ကျောင်းတိုက်တော်တစ်ခုလုံးကို။ <b>ဩဘာသေတွာ</b>၊ မိမိတို့၏ ကိုယ်ရောင်ကိုယ်ဝါဖြင့် ထွန်းလင်းတင့်တယ်စေ၍။ <b>ယေန</b>၊ အကြင်အရပ်၌။ <b>ဘဂဝါ</b>၊ ဘုန်းတော်ခြောက်ပါးသခင် ဘုရားရှင်သည်။ <b>အတ္ထိ</b>၊ ရှိတော်မူ၏၊ <b>တေန</b>၊ ထိုဘုရားရှင်ရှိတော်မူရာအရပ်သို့။ <b>ဥပသင်္ကမိ</b>၊ အနီးစပ်ချဉ်းကပ်ခဲ့လေပြီ။ <b>ဥပသင်္ကမိတွာ</b>၊ အနီးစပ်ချဉ်းကပ်လေပြီး၍။ <b>ဘဂဝန္တံ</b>၊ ဘုန်းတော်ခြောက်ပါးသခင် ဘုရားရှင်ကို။ <b>အဘိဝါဒေတွာ</b>၊ အလွန် ရိုသေစွာ ရှိခိုးပြီး၍။ <b>ဧကမန္တံ</b>၊ အပြစ်ခြောက်ပါးလွတ်၍ သင့်တင့်လျောက်ပတ်သော တစ်ခုသော အရပ်၌။ <b>အဋ္ဌာသိ</b>၊ မတ်တပ်ရပ်ကာ တည်နေခဲ့လေပြီ။ <b>ဧကမန္တံ</b>၊ အပြစ်ခြောက်ပါးလွတ်၍ သင့်တင့်လျောက်ပတ်သော တစ်ခုသောအရပ်၌။ <b>ဌိတာခေါ</b>၊ တည်နေပြီသော။ <b>သာဒေဝတာ</b>၊ ထိုနတ်သားသည်။ <b>ဘဂဝန္တံ</b>၊ ဘုန်းတော်ခြောက်ပါးသခင် ဘုရားရှင်ကို။ <b>ဧတံ ဝစနံ</b>၊ ဤစကားကို။ <b>အဝေါစ</b>၊ လျှောက်ထားခဲ့လေပြီ။</p> <p>မင်္ဂလသုတ်ဖြစ်ပေါ်လာပုံကို အရှင်အာနန္ဒာကိုယ်တော်မြတ်က အကျဉ်းချုပ်ပြီးတော့ နိဒါန်းသွယ်ပြထားပါတယ်နော်။ တစ်ချိန် မြတ်စွာဘုရားဟာ ဇေတဝန်ကျောင်းမှာ သီတင်းသုံးတော်မူခိုက် ညဉ့်ဦးယံလွန်သွားပြီးတဲ့ သန်းခေါင်ယံအခါ ကိုယ်ရောင်ကိုယ်ဝါ အလွန်နှစ်သက်မြတ်နိုးဖွယ်ရာသော ကိုယ်ရောင်ကိုယ်ဝါ ထွန်းလင်းတောက်ပစွာဖြင့် မထင်ရှားတဲ့ နတ်သားတစ်ဦး ရောက်လာတယ်။ နတ်သားတစ်ဦးတည်းတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ နောက်လိုက်တွေလည်း ပါကြပါတယ်။ သို့သော်လည်း ဒီနတ်သားက မေးလျှောက်မယ့် နတ်သားဖြစ်လို့ သူ့ကိုဦးတည်ပြီး ပြောနေတယ်နော်။ အဲဒီတော့ ဒီနတ်တွေ ရောက်လာတဲ့ အချိန်အခါကျတော့ သင့်တင့်လျောက်ပတ်တဲ့ တစ်နေရာမှာ မတ်တပ်ရပ်၊ မတ်တပ်ရပ်ပြီးတဲ့ အချိန်အခါမှာ မြတ်စွာဘုရားကို ရိုသေစွာ ရှိခိုးပြီးတော့ သူက ဂါထာလေးနဲ့ မေးမြန်းလျှောက်ထားတယ်ဆိုပြီး သူက ဒီလို နိဒါန်းသွယ်ထားတယ်။ နတ်တွေက ဘယ်ပုံ ဘယ်ပန်း ဘယ်နည်းလမ်းအားဖြင့် မြတ်စွာဘုရားထံ ရောက်ရှိလာသလဲဆိုတာ ဒါ မင်္ဂလသုတ် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ အတ္ထုပ္ပတ်အရ အရှင်အာနန္ဒာ ကိုယ်တော်မြတ်ကလည်း နိဒါန်းသွယ်ပြီး လျှောက်ထားခြင်းဖြစ်ပါတယ်။</p> <p>ထိုခေတ် ထိုအချိန်အခါက ဇမ္ဗူဒိတ်ကျွန်းမှာ ဘာလုပ်ကြသလဲ? လူတွေဟာ ထိုထို နေရာဒေသတွေ ရှိကြတယ်။ ထိုထို နေရာဒေသ ဆိုတာကတော့ ခုခေတ်မှာ ဥယျာဉ်တော်တို့လို တိရစ္ဆာန်ရုံတို့လို စသည်ပေါ့လေ ... ဓမ္မာရုံတို့လို နေရာမျိုးပေါ့။ သူတို့ ရှေးအခေါ်ကတော့ သန္ထာဂါရလို့ ခေါ်ပါတယ်။ သန္ထာဂါရဆိုတာက ခုခေတ်အပြောနဲ့ ပြောရင်တော့ ဧည့်သည်တို့ တည်းခိုဖို့ရန်အတွက် ဆောက်လုပ်ထားတဲ့ ဇရပ်တွေလည်း ပါတယ်။ အဲဒီ ဇရပ်တွေက မြို့တံခါးတို့ ဥယျာဉ်တော်တို့စတဲ့ ထိုထို ဒေသတွေမှာ လူစည်ကားတဲ့ နေရာတွေမှာ ပြုလုပ်လေ့ရှိပါတယ်။ ခုခေတ်အပြောနဲ့ ပြောရင်တော့ ဓမ္မာရုံသဘောတွေနဲ့ တူတယ်နော်။ အဲဒီဓမ္မာရုံတွေမှာ အလှည့်ကျအားဖြင့် တရားဟောဖို့ရန်အတွက် အစီအစဉ်တွေလည်း ပြုလုပ်ထားကြပါတယ်။ အဲဒီမှာ တရားတွေ သွား၊ သွားပြီးတော့ ဆွေးနွေးကြတယ်။ ဆွေးနွေးတဲ့ တရားတွေက ဘုရားမပွင့်မီကတည်းက စနေကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဘုရားပွင့်လာတဲ့ အချိန်အခါမှာလည်း ဒီအရှိန်လေးက မပြတ်သေးဘူး။ မပြတ်တဲ့အချိန်အခါကျတော့ ဒီနေရာမှာ ဆွေးနွေးတဲ့ တရားတွေက ဘာတွေကို ဆွေးနွေးကြသလဲလို့ မေးရင်တော့ --- အများအားဖြင့် သာသနာတော်ရဲ့ပြင်ပဖြစ်နေတဲ့ အကြောင်းအရာတွေကို ဆွေးနွေးကြတယ်။ ဟောပြောကြတယ်။ ဥပမာ --- မဟာပါလဇာတ်လို ဆိုကြပါစို့။ အဲဒီမှာလို မဟာပါလဇာတ် အစရှိတဲ့ စစ်ထိုးခန်း ဇာတ်တော်တွေကို သူတို့ အဲဒီမှာ ဟောကြတယ်။ တစ်ခါတစ်ခါ အကြောင်းညီညွတ်ခဲ့ရင် လေးလလောက်အထိ ကြာတယ်။ ဒီဟောပြောပွဲတွေကနော်။ အဲဒီလိုနဲ့ ဟောပြောပွဲတွေ ပြုလုပ်ရာကနေ တစ်နေ့ကျတော့ မင်္ဂလာအကြောင်းနဲ့ ဆက်စပ်ပြီးတော့ စကားတွေ ဖြစ်ပေါ်လာကြတယ်။</p> <p>ဘယ်လို ဖြစ်ပေါ်လာကြသလဲ? မင်္ဂလာဆိုတာက ဘာလဲ? ဘာကို မင်္ဂလာလို့ ခေါ်သလဲ? မြင်တာကိုပဲ မြင်အပ်တဲ့ အာရုံကိုပဲ မင်္ဂလာလို့ ခေါ်သလား၊ ကြားအပ်တဲ့ အာရုံကိုပဲ မင်္ဂလာလို့ ခေါ်သလား၊ တွေ့ထိအပ်တဲ့ အာရုံကိုပဲ မင်္ဂလာလို့ ခေါ်ပါသလား၊ ဘယ်ပုဂ္ဂိုလ်တွေဟာ မင်္ဂလာကို သိပါသလဲ စသည်ဖြင့် ဒီစကားတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာကြတယ်။ တွေ့ထိအပ်တဲ့ အာရုံဆိုတာကတော့ ရသာရုံ၊ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံနော်။ ဂန္ဓာရုံ၊ ရသာရုံ၊ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ ဆိုတဲ့ အာရုံသုံးမျိုးပဲ၊ ဂန္ဓာရုံဆိုတာကလည်း နှာခေါင်းမှာ လာထိမှ သိလို့ရတယ်။ ရသာရုံကလည်း လျှာမှာ လာထိမှ သိလို့ရတယ်။ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံကလည်း ကိုယ်အကြည်ဓာတ်မှာ လာထိမှ သိလို့ရတဲ့အတွက် သူတို့ကို <b>''မုတ''</b>လို့ ခေါ်ပါတယ်။ အဲဒီတော့ အဲဒီလို မုတလို့ အမည်ရနေတဲ့ ဒီတွေ့ထိကောင်းတဲ့ အာရုံတွေကိုပဲ မင်္ဂလာလို့ ခေါ်လေသလား စသည်ဖြင့် ဒီဆွေးနွေးပွဲပြဿနာလေးတစ်ခု ပေါ်လာတယ်။ ပေါ်လာတဲ့ အချိန်အခါမှာ တချို့က ဒိဋ္ဌမင်္ဂလိက သမားတွေဖြစ်တယ်။ အမြင်ကိုပဲ မင်္ဂလာလို့ သူတို့က သတ်မှတ်ချင်ကြတယ်။ မြင်တဲ့အာရုံတွေကို သူတို့က မင်္ဂလာလို့ သတ်မှတ်ချင်ကြတော့ သူတို့ရဲ့ သတ်မှတ်ချက်တွေကို မပြောမီ ဥူးဇင်းတို့ သာသနာတော်အတွင်းရဲ့ မင်္ဂလာအဖြစ်နဲ့ သတ်မှတ်ပုံလေးကို ကြိုတင်ပြီးတော့ သိထားသင့်တယ်လို့ ဘုန်းကြီး သဘောပေါက်ပါတယ်နော်။ ဟို အများရဖူးချင်လည်း ရဖူးပါလိမ့်မယ်။ ပရိတ်ကြီးပါဠိတော် ပုဗ္ဗဏှသုတ်မှာလည်း ပါပါတယ်။ ဒီပုဗ္ဗဏှသုတ္တန် ဂါထာလေးတချို့ကကျတော့ မြတ်စွာဘုရား ကိုယ်တော်တိုင် ဟောခဲ့တဲ့ ပုဗ္ဗဏှသုတ်မှာ ပါဝင်တဲ့ ဂါထာလေးတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီထဲမှာ ဒီနေရာမှာ ကောက်နုတ်ပြချင်တဲ့ ဂါထာလေးက နှစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။</p> <p><b>သုနက္ခတ္တံ သုမင်္ဂလံ၊ သုပ္ပဘာတံ သုဟုဋ္ဌိတံ။</b><br> <b>သုခဏော သုမုဟုတ္တော စ၊ သုယိဋ္ဌံ ဗြဟ္မစာရိသု။</b><br> <b>ပဒက္ခိဏံ ကာယကမ္မံ၊ ဝါစာကမ္မံ ပဒက္ခိဏံ။</b><br> <b>ပဒက္ခိဏံ မနောကမ္မံ၊ ပဏီဓိ တေ ပဒက္ခိဏေ။</b></p> <p>ဒီဂါထာလေးနှစ်ခုပဲ ဘာပြောချင်သလဲ?</p> <p><b>ယသ္မိံ ဒိဝသေ</b>၊ အကြင်နေ့၌။ <b>တယော</b>၊ သုံးပါးကုန်သော။ <b>သုစရိတဓမ္မေ</b>၊ ကိုယ်ဖြင့်ကောင်းသော အကျင့်ကိုကျင့်ခြင်း ကာယသုစရိုက်တရား, နှုတ်ဖြင့် ကောင်းသောစကားကို ပြောဆိုခြင်း ဝစီသုစရိုက်တရား, စိတ်ဖြင့် ကောင်းသော အကြံကို ကြံစည်ခြင်း မနောသုစရိုက်တရားတည်းဟူသော သုစရိုက်သုံးပါးတို့ကို။ <b>ပရိပူရေန္တိ</b>၊ ဖြည့်ကျင့်ကြကုန်၏၊ <b>သော ဒီဝသော</b>၊ ထိုသုစရိုက်တရားတို့ကို ဖြည့်ကျင့်ရာဖြစ်သော နေ့အခါသည်။ <b>သုနက္ခတ္တံ</b>၊ နက္ခတ်အပေါင်း မကောင်းမရှိ အကောင်းချည်းသာ ဖြစ်ပါပေ၏၊ <b>သုမင်္ဂလံ</b>၊ အမင်္ဂလာဘယ်ခါမရှိ ကောင်းမြတ်သော မင်္ဂလာချည်းသာ ဖြစ်ပါပေ၏၊ <b>သုပ္ပဘာတံ</b>၊ အပြစ်ကင်းရှင်း ကောင်းမြတ်သော မိုးလင်းရခြင်း ဖြစ်ပါပေ၏၊ <b>သုဟုဋ္ဌိတံ</b>၊ သာယာသန့်ရှင်း ကောင်းမြတ်သော အိပ်ရာမှ ထရခြင်း ဖြစ်ပါပေ၏၊ <b>သုခဏော</b>၊ ကြုံလိုက်ရသော ခဏတိုင်းမှာ အကောင်းချည်းသာ ဖြစ်ပါပေ၏၊ <b>တသ္မိံ ဒိဝသေ</b>၊ ထိုကဲ့သို့သော သုစရိုက်တရားတို့ကို ဖြည့်ကျင့်ရာဖြစ်သော နေ့အခါ၌။ <b>ဗြဟ္မစာရီသု</b>၊ မြတ်သောအကျင့်ကို ကျင့်လေ့ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့၌။ <b>ယိဋ္ဌံ</b>၊ လှူအပ်ပူဇော်အပ်သော အလှူဒါန ကောင်းမှုကုသိုလ် မှန်သမျှသည်။ <b>သုယိဋ္ဌံ</b>၊ အပြစ်ကင်း၍ ကောင်းမြတ်သော ပူဇော်ရခြင်း ဖြစ်ပါပေ၏၊</p> <p>သာသနာတော်ဘက်က သတ်မှတ်တဲ့ မင်္ဂလာပဲနော်။ ဘာပြောသလဲ? နေ့တစ်နေ့ ဆိုကြစို့နော်။ အဲဒီနေ့တစ်နေ့မှာ သူတော်ကောင်းတစ်ဦးက ကိုယ်ဖြင့်လည်း ကောင်းသောအကျင့်ကို ကျင့်တယ်၊ ကာယဒုစရိုက်တရားတွေကို ဖြည့်ကျင့်တယ်။ ဘာလုပ်သလဲ? သူ့အသက်ကို မသတ်ဘူး၊ ရှောင်ကြဉ်တယ်။ သူ့ပစ္စည်းကို မတရားမယူဘူး၊ ရှောင်ကြဉ်တယ်။ သူ့သားမယားတွေ မဖျက်ဆီးဘူး၊ ရှောင်ကြဉ်တယ်။ ကာယသုစရိုက်တရားသုံးပါးလည်း ဖြည့်ကျင့်တယ်။ ဝစီသုစရိုက်နော်။ မုသားမပြောဘူး ရှောင်ကြဉ်တယ်။ ကုန်းတိုက်တဲ့ စကားကို ပြောဆိုခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်တယ်၊ ကြမ်းတမ်းတဲ့ စကားကို ပြောဆိုခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်တယ်၊ ပြိန်ဖျင်းတဲ့စကားကို ပြောဆိုခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်တယ်၊ ဝစီသုစရိုက်တရားလေးပါးကိုလည်း ဖြည့်ကျင့်တယ်။</p> <p>နောက်တစ်ခု --- မနောသုစရိုက်တရားသုံးပါး၊ ဘာတွေလဲ? အဘိဇ္ဈာ၊ ဗျာပါဒ၊ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိခေါ်တဲ့ ဒုစရိုက်တွေမှ ရှောင်ကြဉ်မှုပဲ။ အနဘိဇ္ဈာ၊ အဗျာဗါဒ၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိလို့ ပြောင်းပြန် ဒီလိုခေါ်တယ်။ သူတစ်ပါးပစ္စည်းကို မတရားနည်းလမ်းနဲ့ လိုချင်တဲ့ စိတ်ထားမရှိဘူး။ မတရားသောနည်းလမ်းဖြင့် လိုချင်တဲ့ စိတ်ထားမှ ရှောင်ကြဉ်တယ်။ တရားသောနည်းလမ်းဆိုတာက ဘာပြောတာလဲ? တောင်းယူတယ်ဆိုတာကလည်း ဒါ တရားသောနည်းလမ်းပဲ။ ဒါ အခု ဘုန်းကြီးတွေ အိမ်စဉ်လှည့်လည်ပြီး ဆွမ်းခံတယ်ဆိုတာ ဒါ တရားသော နည်းလမ်းဖြင့် တောင်းခြင်းပဲနော်။ ဝယ်ယူတာလည်း မဟုတ်ဘူး။ တရားသော နည်းလမ်းဖြင့် တောင်းယူတာလည်း မဟုတ်ဘူးဆိုရင် ကျန်တာတွေကြတော့ အကုန်လုံး မတရားသော နည်းလမ်းအားဖြင့် ယူခြင်းလို့ ခေါ်ပါတယ်။ အဲဒီမတရားသော နည်းလမ်းဖြင့် သူတစ်ပါးတို့ရဲ့ ပစ္စည်းကို ရဖို့ရာ ယူတာက အဒိန္နာဒါနာကံထဲဝင်တယ်။ အခု ဒီ အနဘိဇ္ဈာကြတော့ ယူတာမဟုတ်ဘူး။ ဘာလုပ်သလဲ? မတရားသော နည်းလမ်းဖြင့် ရဖို့ရန်အတွက် ကြံစည်စိတ်ကူးရုံလေး စိတ်ကူးတာ အဲဒီအကြံစည်စိတ်ကူးမှုသည် ငရဲရောက်အောင် ပို့ဆောင်ပေးတယ်။ ဒီလိုဆိုရင် ကြောက်ဖို့မကောင်းဘူးလား? ယူလိုက်လို့ ဆိုလို့ရှိရင်တော့ နည်းနည်း စားရသောက်ရလို့ တော်ပါသေးရဲ့၊ ဖြေနိုင်သေးတယ်။ ထားပါတော့။ ခုဘာမှ စားရတာမရှိဘူး၊ အရည်လည်း မရဘူး၊ အဖတ်လည်း မရဘူး၊ ကြံစည်စိတ်ကူးရုံသက်သက် ကလေးပဲ။ အဲဒီကြံစည်စိတ်ကူးမှုသည် ငရဲရောက်အောင် ပို့ဆောင်ပေးနိုင်တဲ့ စွမ်းအင် ရှိတယ်ဆိုလို့ရှိရင် ဒီလို ကြံစည်စိတ်ကူးမှုကို သူတော်ကောင်းတို့ ကြံစည်သင့်ပါ့မလား? မကြံသင့်ဘူး။ ရှောင်ကြဉ်ရတယ်နော်။ နောက်တစ်ခု အဗျာပါဒ၊ သူတစ်ပါးတွေကို သေကျေပျက်စီးအောင် ကြံစည်စိတ်ကူးမှု မရှိဘူး၊ ရှောင်ကြဉ်တယ်။</p> <p><b>သဗ္ဗေသတ္တာ အဝေရာ ဟောန္တု၊ အနီဃာ ဟောန္တု၊ အဗျာပဇ္ဇာ ဟောန္တု၊ သုခီ အတ္တာနံ ပရိဟရန္တု။</b></p> <p>စသည်ဖြင့် သတ္တဝါအားလုံးတို့အပေါ်၌ မေတ္တာဓာတ်တွေ ဖြန့်ကြက်ပြီးတော့ မေတ္တာဈာန်ဝင်စားပြီးနေတယ်။ မကောင်းဘူးလား? ကောင်းပါတယ်။ ဒါက မင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့ပဲ၊ နောက်တစ်ခု သမ္မာဒိဋ္ဌိ မှန်ကန်နေတဲ့ စိတ်အယူရှိတယ်၊ ခုနက သမ္မာဒိဋ္ဌိအကြောင်း ပြောပြီးပြီ၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိမှာ အဓိက အခြေခံ သမ္မာဒိဋ္ဌိ ဘယ်နှစ်မျိုးရှိသလဲ? လေးမျိုး။ ဒုက္ခသစ္စာ သိနေတဲ့ဉာဏ်သည် သမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ သမုဒယသစ္စာကို သိနေတဲ့ဉာဏ်သည် သမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ နိရောဓသစ္စာ အမည်ရနေတဲ့ နိဗ္ဗာန်ကို သိနေတဲ့ဉာဏ်သည် သမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ မဂ္ဂသစ္စာ အမည်ရနေတဲ့ နိဗ္ဗာန်ကို ထိုးထွင်းသိနေတဲ့ မဂ္ဂသစ္စာကို သိနေတဲ့ ဉာဏ်သည် သမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ ပေါင်းလိုက်တော့ ဒါ မနောသုစရိုက်သုံးပါးလို့ ခေါ်ပါတယ်။ ကာယသုစရိုက်တရားသုံးပါး၊ ဝစီသုစရိုက်တရားက လေးပါး၊ မနောသုစရိုက်တရားက သုံးပါး၊ အဲဒီသုစရိုက်တရားတွေကို ဖြည့်ကျင့်နေတဲ့ နေ့မျိုးသည် ဘယ်လိုနေ့လဲ?</p> <p><b>ယသ္မိံ ဒိဝသေ</b>၊ အကြင်နေ့၌။ <b>တယော</b>၊ သုံးပါးကုန်သော။ <b>သုစရိတဓမ္မေ</b>၊ ကိုယ်ဖြင့် ကောင်းသောအကျင့်ကိုကျင့်ခြင်း ကာယသုစရိုက်တရား, နှုတ်ဖြင့် ကောင်းသောစကားကို ပြောဆိုခြင်း ဝစီသုစရိုက်တရား, စိတ်ဖြင့် ကောင်းသောအကြံကို ကြံစည်ခြင်း မနောသစရိုက်တရား တည်းဟူသော သုစရိုက်တရားသုံးပါးတို့ကို။ <b>ပရိပူရေန္တိ</b>၊ ဖြည့်ကျင့်ကြကုန်၏၊ <b>သော ဒိဝသော</b>၊ ထိုသုစရိုက်တရားတို့ကို ဖြည့်ကျင့်ရာဖြစ်သော နေ့အခါသည်။ <b>သုနက္ခတ္တံ</b>၊ နက္ခတ်အပေါင်း မကောင်းမရှိ အကောင်းချည်းသာ ဖြစ်ပါပေ၏၊</p> <p>အဲဒီနေ့ဟာ ဘာနေ့လဲ? နက္ခတ်ကောင်းတဲ့နေ့ပဲ။ စနေပြဿဒါး ဟုတ်သလား? ပြဿဒါး ရက်ရာဇာ ရွေးနေဖို့ လိုသေးလား? မလိုဘူး။ အဲဒီလို ရွေးနေခြင်းသည် သရဏဂုံ ညှိုးနွမ်းဖို့ အကြောင်းတစ်ခုဖြစ်တယ်။ ဟုတ်တယ် မဟုတ်လား? အဲဒီနေ့မှာ မကောင်းတာလုပ်ခဲ့ရင် ဒါဟာ နက္ခတ်မကောင်းတဲ့ နေ့မဟုတ်ဘူး။ ဒုစရိုက်တရားတွေကို လွန်ကျူးတဲ့နေ့သည် နက္ခတ်ကောင်းတဲ့နေ့ ဟုတ်သလား? မဟုတ်ဘူး။ သူတစ်ပါး အတင်းအဖျင်း ပြောနေတဲ့နေ့သည် နက္ခတ်ကောင်းတဲ့နေ့ ဟုတ်သလား? မဟုတ်ဘူး။ ဒါလေး နားလည်ဖို့ သိပ်လိုတယ်နော်။ နားလည်ရင် ဘာလုပ်ရမလဲ?</p> 0zpn2bxfuuz8ykwlqlup1rsg1scxjdi မင်္ဂလသုတ်-၃/၉၇ 0 6226 21861 2026-04-13T02:47:34Z Tejinda 173 "{{header | title = မင်္ဂလသုတ်-၃/၉၇ | author = ဖားအောက်တောရဆရာတော် | override_author = | editor = | translator = | contribuor = | override_contributor = | section = '''စာစစ်ရန် လိုအပ်သည်''' | previous = မင်္ဂလသုတ်-၂/၉..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 21861 wikitext text/x-wiki {{header | title = မင်္ဂလသုတ်-၃/၉၇ | author = ဖားအောက်တောရဆရာတော် | override_author = | editor = | translator = | contribuor = | override_contributor = | section = '''စာစစ်ရန် လိုအပ်သည်''' | previous = [[မင်္ဂလသုတ်-၂/၉၇]] | previous2 = | next = [[မင်္ဂလသုတ်-၄/၉၇]] | next2 = | year = | notes = | edition = | categories = ဖားအောက်တောရ | shortcut = | portal = }} <h3>မင်္ဂလသုတ် (၃)</h3> <p>ဒီနေ့ မင်္ဂလသုတ်ကိုဟောတာ သုံးရက်မြောက်နေ့ ဖြစ်ပါတယ်။ သုံးရက်မြောက်နေ့မှာ ဘယ်အကြောင်းအရာကို ဆက်ပြီးပြောရမလဲ မေးရင်တော့ သာသနာတော်ဘက်ကနေပြီးတော့ မင်္ဂလာအဖြစ် ယူဆထားတဲ့ အကြောင်းလေး အကျဉ်းချုပ်ပြီး ပြောမယ့်အပိုင်း ဖြစ်ပါတယ်နော်။ နည်းနည်း ပြန်နာကြည့်ရအောင်။</p> <p><b>သုနက္ခတ္တံ သုမင်္ဂလံ၊ သုပ္ပဘာတံ သုဟုဋ္ဌိတံ။</b><br> <b>သုခဏော သုမုဟုတ္တော စ၊ သုယိဋ္ဌံ ဗြဟ္မစာရိသု။</b><br> <b>ပဒက္ခိဏံ ကာယကမ္မံ၊ ဝါစာကမ္မံ ပဒက္ခိဏံ။</b><br> <b>ပဒက္ခိဏံ မနောကမ္မံ၊ ပဏီဓိ တေ ပဒက္ခိဏေ။</b></p> <p><b>ယသ္မိံ ဒိဝသေ</b>၊ အကြင်နေ့၌။ <b>တယော</b>၊ သုံးပါးကုန်သော။ <b>သုစရိတဓမ္မေ</b>၊ ကိုယ်ဖြင့် ကောင်းသောအကျင့်ကို ကျင့်ခြင်း ကာယ-သုစရိုက်တရား, နှုတ်ဖြင့် ကောင်းသောစကားကို ပြောဆိုခြင်း ဝစီသုစရိုက်တရား, စိတ်ဖြင့် ကောင်းသောအကြံကို ကြံစည်ခြင်း မနောသုစရိုက်တရားတည်းဟူသော သုစရိုက်တရားသုံးပါးတို့ကို။ <b>ပရိပူရေန္တိ</b>၊ ဖြည့်ကျင့်-ကြကုန်၏၊ <b>သော ဒိဝသော</b>၊ ထိုသုစရိုက်တရား သုံးပါးတို့ကို ဖြည့်ကျင့်ရာဖြစ်သော နေ့အခါသည်။ <b>သုနက္ခတ္တံ</b>၊ နက္ခတ်အပေါင်း မကောင်းမရှိ အကောင်းချည်းသာ ဖြစ်ပါပေ၏၊ <b>သုမင်္ဂလံ</b>၊ မကောင်းသောအမင်္ဂလာ ဘယ်အခါမရှိ ကောင်းမြတ်သော မင်္ဂလာအတိသာ ဖြစ်ပါပေ၏၊ <b>သုပ္ပဘာတံ</b>၊ အပြစ်ကင်းရှင်း ကောင်းမြတ်သော မိုးလင်းရခြင်း ဖြစ်ပါပေ၏၊ <b>သုဟုဋ္ဌိတံ</b>၊ သာယာသန့်ရှင်း ကောင်း-မြတ်သော အိပ်ရာမှ ထရခြင်း ဖြစ်ပါပေ၏၊ <b>ယသ္မိံ ဒိဝသေ</b>၊ ထိုကဲ့-သို့သော သုစရိုက်တရားတို့ကို ဖြည့်ကျင့်ရာဖြစ်သော နေ့-အခါ၌။ <b>ဗြဟ္မစာရိသု</b>၊ မြတ်သောအကျင့်ကို ကျင့်လေ့ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့၌။ <b>ယိဋ္ဌံ</b>၊ လှူအပ်ပူဇော်အပ်သော အလှူဒါနကောင်းမှုကုသိုလ် မှန်သမျှသည်။ <b>သုယိဋ္ဌံ</b>၊ အပြစ်ကင်း၍ ကောင်းမြတ်သော ပူဇော်ရခြင်း ဖြစ်ပါပေ၏။</p> <p>ဒီဂါထာလေး နည်းနည်း ပြောခဲ့ပြီးပြီနော်။ နက္ခတ်ကောင်းတယ်၊ မင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့၊ နက္ခတ်ကောင်းတဲ့နေ့၊ ဘယ်နေ့လဲ? ဗုဒ္ဓဘာသာဘက်က ပြောရင်နော်။</p> <p><b>ယသ္မိံ ဒိဝသေ</b>၊ အကြင်နေ့၌။ <b>တယော</b>၊ သုံးပါးကုန်သော။ <b>သုစရိတဓမ္မေ</b>၊ ကိုယ်ဖြင့် ကောင်းသောအကျင့်ကို ကျင့်ခြင်း ကာယ-သုစရိုက်တရား, နှုတ်ဖြင့် ကောင်းသောစကားကို ပြောဆိုခြင်း ဝစီသုစရိုက်တရား, စိတ်ဖြင့် ကောင်းသောအကြံကို ကြံစည်ခြင်း မနောသုစရိုက်တရားတည်းဟူသော သုစရိုက်တရားသုံးပါးတို့ကို။ <b>ပရိပူရေန္တိ</b>၊ ဖြည့်ကျင့်-ကြကုန်၏၊ <b>သော ဒိဝသော</b>၊ ထိုသုစရိုက်တရား သုံးပါးတို့ကို ဖြည့်ကျင့်ရာဖြစ်သော နေ့အခါသည်။ <b>သုနက္ခတ္တံ</b>၊ နက္ခတ်အပေါင်း မကောင်းမရှိ အကောင်းချည်းသာ ဖြစ်ပါပေ၏၊ <b>သုမင်္ဂလံ</b>၊ မကောင်းသောအမင်္ဂလာ ဘယ်အခါမရှိ ကောင်းမြတ်သော မင်္ဂလာအတိသာ ဖြစ်ပါပေ၏။</p> <p>ဘယ်နေ့ဟာ မင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့လဲ? ကာယသုစရိုက်တရား, ဝစီသုစရိုက်တရား, မနောသုစရိုက်တရားလို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ သုစရိုက်တရားသုံးပါးကို ဖြည့်ကျင့်နေတဲ့နေ့အခါသည် နက္ခတ်ကောင်းတဲ့နေ့ ဖြစ်တယ်။ မင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့ ဖြစ်တယ်လို့ ဒီလို ဘုရားဟောထားပါတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲမေးတော့ ကာယ-သုစရိုက်တရားတွေကို ဖြည့်ကျင့်ပေးနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ သန္တာန်မှာ ကာယကံကို အခြေခံပြီးတော့ ကုသိုလ်တရားတွေ တိုးပွားလာတယ်။ ဝစီသုစရိုက်တရားတွေကို ဖြည့်ကျင့်ပေးနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ သန္တာန်မှာ ဝစီဒွါရကို အခြေခံပြီးတော့ ဝစီကုသိုလ်တွေ တိုးပွားလာတယ်။ မနောသုစရိုက်တရားတွေကို ဖြည့်ကျင့်ပေးနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ သန္တာန်မှာ မနောဒွါရကို အခြေခံပြီးတော့ မနောသုစရိုက်တရားတွေ တိုးပွားလာတယ်။ ကုသိုလ်ကံတွေ တိုးပွားလာတယ်နော်။</p> <p>အဲဒီလို ကုသိုလ်ကံတွေကို တိုးပွားနေတဲ့ အချိန်အခါကျတော့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး ဆိုကြ-ပါစို့။ သူ့အသက်ကိုသတ်တယ်၊ အဲဒီနေ့သည် နက္ခတ်ကောင်းတဲ့နေ့ ဟုတ်သလား? မင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့ကော ဟုတ်သလား? မဟုတ်ဘူး။ သူ့အသက်ကို မသတ်ဘူး၊ ရှောင်ကြဉ်တယ်။ စိတ်ကို ခိုင်ခိုင်မာမာထားပြီး ရှောင်ကြဉ်လိုက်တယ်။ အဲဒီနေ့သည် နက္ခတ်ကောင်းတဲ့နေ့ မဖြစ်ဘူးလား? ဖြစ်တယ်။ မင်္ဂလာရှိတဲ့-နေ့လည်း မဖြစ်ဘူးလား? ဖြစ်နေပြန်တယ်။</p> <p>ကဲ နောက်တစ်ခု တိုးလိုက်၊ သူ့ပစ္စည်း မတရား ဘယ်တော့မှမယူဘူး ရှောင်ကြဉ်တယ်။ သူ့ပစ္စည်း ဘယ်တော့မှ မတရား မယူဘူး ရှောင်ကြဉ်မှုဆိုတဲ့ လုပ်ငန်းရပ်ကို မပြုလုပ်နိုင်ဘူးတဲ့။ ခေတ်အပြောနဲ့ ပြောရရင် စားဝတ်နေရေးက မပြေလည်တော့ <b>''တို့ကကွယ် အူမတောင့်မှ သီလစောင့်နိုင်မယ်''</b> ဆိုပြီး သီလတွေ ချိုးဖောက်လိုက်တယ်။ မတရားနည်းလမ်းဖြင့် သူတစ်ပါးရဲ့ပစ္စည်းကို ယူတယ်။ အဲဒီနေ့သည် နက္ခတ်ကောင်းတဲ့နေ့ ဟုတ်သလား? မဟုတ်ဘူး။ မင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့ကော ဟုတ်သလား? မဟုတ်ပြန်ဘူး။ မင်္ဂလာ-ရှိတဲ့နေ့နဲ့ မင်္ဂလာမရှိတဲ့နေ့ ဘယ်ဒင်းက ကောင်းသလဲ? မင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့က ကောင်းတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲ? မင်္ဂလာ-ရှိတဲ့နေ့က ကုသိုလ်တရားတွေ တိုးပွားနေတဲ့နေ့ ဖြစ်တယ်။ မင်္ဂလာမရှိတဲ့နေ့က အကုသိုလ်တရားတွေ တိုးပွားနေတဲ့နေ့ ဖြစ်ပါတယ်။</p> <p>အကုသိုလ်တရားတွေသည် ငရဲကိုရောက်အောင် ပို့ဆောင်ပေးနိုင်တဲ့ စွမ်းအားရှိတယ်။ ကုသိုလ်တရားတွေက သုဂတိဘုံဘဝ သို့မဟုတ် လူ, နတ်, နိဗ္ဗာန် သုံးတန်သော ချမ်းသာကိုရောက်အောင် ပို့ဆောင်ပေးနိုင်တဲ့ စွမ်းအား ရှိနေတယ်။ စွမ်းအင်ချင်း တူသလား? မတူကြဘူးနော်။</p> <p>နောက်တစ်ခု --- တစ်ဆင့်တက်လိုက်ဦး။ ကာမေသုမိစ္ဆာစာရနော်။ ကာမေသုမိစ္ဆာစာရကို လွန်ကျူးနေတဲ့နေ့သည် နက္ခတ်ကောင်းတဲ့နေ့ ဟုတ်သလား? မဟုတ်ဘူး။ မင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့ကော ဟုတ်သလား? မဟုတ်ပြန်ဘူး။ အဲ ကာမေသုမိစ္ဆာစာရ လုပ်ငန်းရပ်တွေကို မလွန်ကျူးဘူး၊ ရှောင်ကြဉ်တယ်။ ထိုနေ့သည် ဘာဖြစ်သလဲ? မင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့ ဖြစ်တယ်၊ ထိုနေ့သည် နက္ခတ်ကောင်းတဲ့နေ့လည်း ဖြစ်တယ်။ အဲဒီတော့ ဒီ ကာမေသုမိစ္ဆာစာရနေရာမှာ ဘုန်းကြီးတို့ကတော့ ဘုရားရှင်သည် ဒုစရိုက် (၁၀) ပါးကို ဟောတဲ့ အခါမှာ သူရာပါနခေါ်တဲ့ မူးယစ်ဆေးဝါးနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ကံတစ်ခု ထည့်သွင်း-ပြီး မဟောခဲ့ဘူးလား? သို့သော်လည်း ဒုစရိုက် (၇) ပါး ဟောခဲ့တဲ့ အင်္ဂုတ္တိုရနိကာယ်မှာတော့ မြတ်စွာဘုရား ဒီသူရာပါနကံကို ဟောခဲ့ပါတယ်။</p> <p><b>သုရာမေရယပါနံ, ဘိက္ခဝေ, အာသေဝိတံ ဘာဝိတံ ဗဟုလီကတံ နိရိယသံဝတ္ထနိကံ တိရစ္ဆာနယောနိသံဝတ္တနိကံ ပေတ္တိဝိသယသံဝတ္တနိကံ။</b> -</p> <p>စသည်ဖြင့် အဲဒီဒုစ္စရိတဝိဘာဂသုတ္တန်မှာတော့ မြတ်စွာဘုရားက ဒီသူရာပါနအဖြစ်ကိုပါ ထည့်သွင်းပြီး ဟောထားပါတယ်နော်။ မူးယစ်ဆေးဝါး သောက်စားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ရရှိမယ့် အကျိုးတရားကို ဘုရားဟောထားပါတယ်။ ငရဲကို ရောက်ရှိမယ်၊ ပြိတ္တာဘုံဘဝ ရောက်နိုင်တယ်၊ တိရစ္ဆာန်ဘုံဘဝ ရောက်နိုင်တယ်ဆိုပြီး ဒီလို ဟောထားတယ်။ အပေါ့ဆုံး အပြစ်တစ်ခု ပြောပါဆိုလို့ရှိရင် ငရဲ, တိရစ္ဆာန်, ပြိတ္တာ, အသူရကာယ်ဆိုတဲ့ အပါယ်လေးဘုံက ကျွတ်လွတ်လာလို့ မတော်တဆ လူ့ဘဝ ရောက်ခဲ့ရင်လည်း လူကောင်း သူကောင်း မဖြစ်ဘဲနဲ့၊ အပေါ့ဆုံး အကျိုးတစ်ခု ပြောပါလို့ပြောရင်တော့ လူရူးပဲ ဖြစ်နိုင်တယ်။ ခွေးဖြစ်လည်း ခွေးရူးပဲ၊ နတ်ဖြစ်လည်း နတ်ရူးပဲ ဖြစ်နိုင်တယ်။ လူဖြစ်လည်း လူရူးပဲ၊ အကောင်းမဖြစ်ဘူး။</p> <p>ဒီလိုဆိုရင် ဒီမူးယစ်ဆေးဝါးတွေကို မှီဝဲစားသောက်နေတဲ့နေ့သည် နက္ခတ်ကောင်းတဲ့နေ့ ဟုတ်သလား? မဟုတ်ဘူး။ မင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့ကော ဟုတ်သလား? မဟုတ်ဘူး။ ဘာဖြစ်လို့ မင်္ဂလာမရှိရသလဲ? ဒီကံတွေက မိမိကို ငရဲသို့ရောက်အောင် ပို့ဆောင်ပေးမယ်၊ ပြိတ္တာဘုံသို့ရောက်အောင် ပို့ဆောင်ပေးမယ်၊ တိရစ္ဆာန်ဘဝသို့ရောက်အောင် ပို့ဆောင်-ပေးမယ်။ မိမိတို့နဲ့ အနီးစပ်ဆုံး တိရစ္ဆာန်တွေကို လှမ်းကြည့်ပါ။ ဒီကျောင်းမှာရှိတဲ့ တိရစ္ဆာန်တွေကို ကြည့်ပါ။ အဲဒီလို ဘဝမျိုးကို ယူနိုင်မလားလို့ ကိုယ့်ကိုကိုယ် မေးကြည့်ပါ။ ဘယ့်နှယ်တုံး ယောဂီတွေ ယူနိုင်ပါ့မလား? မယူ-နိုင်ဘူးဆိုလို့ ရှိရင် အဲဒီတိရစ္ဆာန်ဘဝကို ပို့ဆောင်ပေးနိုင်တဲ့ စွမ်းရည် အပြည့်ရှိနေတဲ့ ဒီမင်္ဂလာမရှိတဲ့ လုပ်ငန်းရပ်တွေကို ရှောင်ကြဉ်ဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်တယ်။ အကြောင်းတရားကိုတော့ မရှောင်ကြဉ်နိုင်ဘူး၊ အကျိုးတရားကိုတော့ အလိုမရှိပါဘူး ဆိုလို့ရှိရင် ဖြစ်နိုင်ပါ့မလား? မဖြစ်နိုင်ဘူး။ ဒါ သတိရှိဖို့ လိုအပ်တယ်။</p> <p>နောက်တစ်ခု --- လူရူးတစ်ယောက် ဖြစ်ပြီတဲ့။ စဉ်းစားကြည့်စမ်း! အဲဒီပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ရဲ့ဘဝ ဘယ်လိုနေမလဲ။ စဉ်းစားကြည့်စမ်း! ရွှေနဲ့ မစင်ကိုတောင်မှ သူက ခွဲခြားနိုင်တဲ့ စွမ်းအားမရှိဘူး။ ဒါက ကုသိုလ်လို့ သိနိုင်-တဲ့ စွမ်းအား, ဒါက အကုသိုလ်လို့ သိနိုင်တဲ့ စွမ်းအား သူ့မှာရှိလား? မရှိဘူး။ ဒါက ယုတ်ညံ့တဲ့တရား, ဒါက မွန်မြတ်တဲ့တရား, ဒါက မဲညစ်တဲ့တရားပဲလို့ သူ့မှာ ခွဲခြားနိုင်တဲ့ စွမ်းအင်ကော ရှိသလား? မရှိဘူး။ မရှိတဲ့ အချိန်အခါကျတော့ ကောင်းတဲ့ကုသိုလ်ရေးလုပ်ငန်းတွေကို သူက ရှောင်ကြဉ်ချင် ရှောင်ကြဉ်မယ်။ မကောင်းတဲ့ မဲညစ်တဲ့ အကုသိုလ်တရားကိုလည်း မှီဝဲချင် မှီဝဲလိမ့်မယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲ? သူ့မှာ ခွဲခြားနိုင်တဲ့ စွမ်းအင် မရှိဘူး။</p> <p>မရှိတော့ ဒီအရူးတစ်ယောက် ကွယ်လွန်သွားတဲ့ အချိန်အခါမှာ ကောင်းရာ-သုဂတ္ထိရောက်ဖို့ဆိုတာ ဖြစ်နိုင်တဲ့ အခွင့်အလမ်းတွေ ရှိပါ့မလား? မတော်တဆတော့ ရှိရင်ရှိမယ်။ ဒါပေမယ့် ဖြစ်ဖို့က အင်မတန် ခဲယဉ်းနေတယ်။ ဘဝတစ်လျှောက်မှာ သူက မကောင်းတာတွေကို အကောင်းထင်ချင်လည်း ထင်မယ်၊ ကောင်းတာတွေကို မကောင်းထင်ချင်လည်း ထင်မယ်၊ မကောင်းတာတွေကို မကောင်းလို့ထင်ပြီးတော့ လွန်ကျူးချင်လည်း လွန်ကျူးမယ်၊ ကောင်းတာကို ကောင်းတယ်လို့ သိလျက်နဲ့ မလိုက်နာဘဲ နေချင်လည်း နေမယ်။ သူ့ဘဝ ကြည့်ပေါ့။ သူ့ကို တရားနာခိုင်းကြည့်ပါလား။ သူ တရားကောင်းကောင်း နာမလား? မနာဘူး။ သူ့ကို သီလဆောက်တည်ခိုင်းကြည့်၊ သူ သီလကောင်းကောင်း ဆောက်တည်မလား? မဆောက်တည်ဘူး။ သူ့ကို တရားအားထုတ်ခိုင်းကြည့်၊ သူ တရားကောင်းကောင်း အားထုတ်မလား? အားမထုတ်ဘူး။</p> <p>ဒီတော့ ဒီဒါန, သီလ, ဘာဝနာဆိုတဲ့ တရားတွေကသာလျှင် သတ္တဝါတစ်ဦး တစ်ယောက်ရဲ့ဘဝကို မြင့်မားတဲ့ ဘဝတစ်ခုဖြစ်အောင် ဒါမှမဟုတ် သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ လွတ်အောင် ကျွတ်အောင် ထုတ်ဆောင်ကယ်တင်နိုင်တဲ့ စွမ်းအား ရှိတယ်။ ဒါနလည်း စနစ်တကျ မပြုဘူး၊ သီလလည်း စနစ်တကျ မဆောက်တည်နိုင်ဘူး၊ မကျင့်သုံးနိုင်ဘူး၊ ဘာဝနာလည်း စနစ်တကျ မပွားနိုင်ဘူး၊ ဝိပဿနာဘာဝနာလည်း စနစ်တကျ မပွားနိုင်ဘူး ဆိုလို့ရှိရင် သူ့ဘဝသည် ရေစုန်ကို မျောဖို့က ပိုပြီး မများဘူးလား? များနေတယ်နော်။ ဒါကြောင့် ဒီသူရာပါနကံကို ကာမေသုမိစ္ဆာစာရကံထဲမှာ ထည့်သွင်းပြီးတော့ အဋ္ဌကထာ ဆရာတော်များရော၊ ရှေးရှေးဆရာတော်များရော ထည့်ပြီးတော့ ရေတွက်ထားပါတယ်။</p> <p>ဒါကြောင့် ဒီမူးယစ်ဆေးဝါးတွေကို မှီဝဲစားသောက်နေတဲ့ နေ့သည် မင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့ ဟုတ်သလား? မဟုတ်ဘူး။ နက္ခတ်ကောင်းတဲ့နေ့-ကော ဟုတ်သလား? မဟုတ်ဘူး။ ဒီမူးယစ်ဆေးဝါးကို ဒီနေ့ကစပြီး ငါ မသောက်သုံးတော့ဘူး၊ ရှောင်ကြဉ်မယ်၊ ဆုံးဖြတ်ချက် ချလိုက်တယ်။</p> <p>ဒီနေ့ ဘုန်းကြီးရဲ့ တပည့်လေး ဘုန်းကြီး အင်မတန် ချစ်ပါတယ်။ ဒီတပည့်လေးတစ်ဦး ဒီနေ့ ဘုန်းကြီးလည်း ဘာမှ သူ့ကို မပြောပါဘူး။ ဖယောင်းတိုင်လေးနှစ်ထုပ်နဲ့ လာကန်တော့တယ်။ ကုန်းဝပ်ချပြီးတော့ သူက ဘာလျှောက်သွားလဲ? <b>''တပည့်တော် ဒီနေ့ကစပြီး နောက်ထပ်ဘယ်တော့မှ မသောက်တော့ဘူး ဘုရား''</b> တဲ့၊ ဒီလို လျှောက်သွားတယ်။ မကောင်းဘူးလား? ကောင်းပါတယ်နော်။ လွန်ခဲ့ပြီးတာတွေကတော့ ဖျက်သိမ်းလို့ မရတော့ဘူး။ ကံအရာ တည်သွားပြီ။ ဘယ်လိုမှ မတတ်နိုင်ဘူး။ ဒါပေမယ့် နောက်ထပ် မလွန်ကျူးတော့ပါဘူးလို့ သူက ရှောင်ကြဉ်မယ် ဆိုလို့ရှိရင် ဘုန်းကြီးတို့မှာ ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ သာဓုခေါ်ဖို့ မကောင်းဘူးလား? သိပ်ကောင်းတယ်နော်။</p> <p>ဒီစကားလေး ပြောနေတာက ဒီပရိသတ်ထဲမှာလည်း ဒီမူးယစ်ဆေးဝါးတွေ မှီဝဲနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်-တွေ၊ သို့မဟုတ် မှီဝဲလတ္တံ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ရှိကောင်းရှိနိုင်လို့ ဘုန်းကြီးက ပြောနေတာပါနော်။ ဒီတော့ ဒီမူးယစ်ဆေးဝါးကို မှီဝဲမယ့် အချိန်အခါမှာ မိမိရဲ့ဘဝကို လှမ်းပြီး ဝေဖန်ဆန်းစစ်ကြည့်စေချင်တယ်။ ငါသည် ငရဲသို့ သွားနိုင်မလား, ငါသည် ပြိတ္တာဘုံဘဝကို သွားနိုင်မလား, ငါသည် တိရစ္ဆာန်ဘုံဘဝကို သွားနိုင်မလား, ငါသည် ခွေးဖြစ်နိုင်မလား, ငါသည် ဝက်ဖြစ်နိုင်မလား, ငါသည် နွားဖြစ်နိုင်မလား? ကိုယ့်ကိုကိုယ် စဉ်းစားကြည့်ပါ။</p> <p>ဝက်ဖြစ်မယ်ဆိုရင် ဒကာကြီးတွေ ဒကာမကြီးတွေ စဉ်းစား-ကြည့်စမ်း! ဘယ်ပုံ ဘယ်ပန်း ဘယ်နည်းလမ်းအားဖြင့် ဝက်တွေ သေရသလဲ။ မြို့မှာနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ တော်တော်နားလည်ပါတယ်နော်။ ချမ်းချမ်းသာသာလေးနဲ့ သေရတဲ့ဝက် ဘယ်နှစ်ကောင်ရှိသလဲ? တစ်ကောင်မှ မရှိဘူး။ ဟုတ်တယ်မဟုတ်လား? မချိမဆန့် သေပြီးတော့ လူတွေပါးစပ်ထဲ ရောက်သွားတာပဲ များကြတယ်။ အဲဒီလို ဘဝကို ပို့ဆောင်ပေးမယ့် ဒီအကုသိုလ်ကံတစ်ခုကို မိမိတို့ ဇက်ရဲ လက်ရဲနဲ့ လွန်ကျူးမယ် ဆိုလို့ရှိရင် ထိုလွန်ကျူးနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်သည် မိမိကိုယ်ကို သနားချစ်ခင်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ် ဟုတ်သလား? မဟုတ်ဘူး။ မင်္ဂလာရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကော ဟုတ်သေးလား? မဟုတ်တော့ပြန်ဘူး။ ပြန်စဉ်းစားကြနော်။ ဒီအချိန်အခါဟာ စဉ်းစားလို့ရတဲ့အချိန် ဖြစ်ပါတယ်နော်။ ဒါက ကာယ-သုစရိုက်တရား ကာယဒုစရိုက်တရားသုံးပါး ဖြစ်ပါတယ်နော်။</p> <p>နောက်တစ်ခု --- <b>''ဝစီသုစရိုက်တရား''</b> ဝစီဒုစရိုက်တရားလေးပါး ဘုန်းကြီး ပြောမယ်။ နေ့တစ်နေ့မှာ မုသားတွေ ပြောနေတယ်၊ အဲဒီမုသားပြောနေတဲ့နေ့သည် နက္ခတ်ကောင်းတဲ့နေ့ ဟုတ်သလား? မဟုတ်ဘူး။ မင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့ကော ဟုတ်သလား? မဟုတ်ဘူး။ ဘာဖြစ်လို့ မင်္ဂလာမရှိလဲ? ဒီမုသာဝါဒကံက သတ္တဝါတစ်ဦးကို ငရဲရောက်အောင် ပို့ဆောင်ပေးနိုင်တဲ့ စွမ်းအား ရှိတယ်။ ပြိတ္တာဘုံဘဝကိုလည်း ရောက်အောင်ပို့ပေးနိုင်တဲ့ စွမ်းအား ရှိတယ်။ တိရစ္ဆာန်ဘဝကိုရောက်အောင် ပို့ပေးနိုင်တဲ့ စွမ်းအားလည်း ရှိတယ်။</p> <p>နောက်ထပ် ဘာစွမ်းအားရှိသေးလဲ? အကယ်၍များ အဲဒီအကုသိုလ်ကံတွေက အားပျော့သွားလို့ အပါယ်လေးဘုံက လွတ်လာပြီ ဆိုကြစို့။ လူ့ဘဝ ရောက်လာပြီဆိုရင် သူတစ်ပါးတို့ရဲ့ မဟုတ်မတရား စွပ်စွဲခြင်းဆိုတဲ့ သဘောတရားကို ခံရတယ်။ အေး ဒါ အပေါ့ဆုံး ခံရတဲ့ အကျိုးပဲ။ ဒီကောင်မတွေက ငါ့ကို မဟုတ်မတရား စွပ်စွဲတယ်၊ ဒင်းတို့တွေက ငါ့ကို မဟုတ်မတရား စွပ်စွဲတယ်၊ စိတ်ထဲမှာ ကျေနပ်သလား? မကျေနပ်ဘူး။</p> <p>ဘာဖြစ်လို့ ဒီလို အစွပ်စွဲခံရသလဲ? အခြေခံအကြောင်းရင်းကြည့်လိုက်တော့ --- တစ်ချိန်က သူက မုသားတွေကို ရေလိုသုံးခဲ့တယ်။ မုသားတွေကို ရေလိုသုံးခဲ့တဲ့အတွက် ပြန်ပြီးတော့ မိမိကိုလည်း မဟုတ်မတရားတွေ စွပ်စွဲမယ်။ တစ်နည်းအားဖြင့် မုသားတွေ ပြန်ပြောမယ့် ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ပေါ်မလာဘူးလား? မိမိကံက မိမိကို ဖန်တီးပေးတယ်။</p> <p>ဒါကြောင့် မိမိအပြစ်လား, သူတစ်ပါးအပြစ်လားမေးရင် ဘယ်လိုဖြေမလဲ? မိမိရဲ့ အပြစ်ပဲ။ ဩော်! ငါ့ရဲ့ အပြစ်ကြောင့် ငါ ဒီလို အစွပ်စွဲ ခံရတယ်လို့ နားလည်လိုက်ရင် နောက်ထပ် ဒီလို ကံမျိုးတွေကို ငါ မပြုကျင့်သင့်ဘူးဆိုတဲ့ စိတ်ထားတွေ ပေါ်မလာဘူးလား? ပေါ်လာတယ်။ ဒါဟာ ဗုဒ္ဓဘာသာမှာ သိသင့်သိထိုက် ရရှိသင့် ရရှိထိုက်တဲ့ အသိဉာဏ်ကလေးပဲ ဖြစ်ပါတယ်နော်။ ဒီအသိဉာဏ်လေးကို ရှိလျက် မလိုက်နာကြဘူး။ မလိုက်နာရင် ဘယ်သွားမလဲ? မလိုက်နာနိုင်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေသွားမယ့်လမ်း သွားရမယ်။ လိုက်နာနိုင်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ သွားတဲ့လမ်း သွားရမလား? မသွားရဘူး။</p> <p>ဒါပေမယ့် နေ့တစ်နေ့ ရောက်လာပြီ။ အဲဒီနေ့မှာ မုသားမပြောဘူး၊ ရှောင်ကြဉ်လိုက်တယ်။ အသက်ကိုသာ အသေခံမယ်၊ ဒီမုသားကို ငါ ဘယ်တော့မှ မပြောဘူးလို့ ရှောင်ကြဉ်လိုက်ရင် အဲဒီနေ့သည် နက္ခတ်ကောင်းတဲ့နေ့ မဖြစ်ဘူးလား? ဖြစ်တယ်။ မင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့ မဖြစ်ဘူးလား။ ဖြစ်တယ်နော်။ ဘာဖြစ်လို့လဲ? ဒီမုသာဝါဒက ရှောင်ကြဉ်နေတဲ့ ကုသိုလ်စေတနာက သတ္တဝါတစ်ဦးကို လူ,နတ်ချမ်းသာသို့ ပို့ဆောင်ပေးနိုင်တဲ့ စွမ်းအင် အပြည့်အဝ ရှိနေတယ်။ မကောင်းဘူးလား? သိပ်ကောင်းတယ်။</p> <p>နောက်တစ်ခု --- <b>''ပိသုဏဝါစာ''</b> ခဏခဏ ပြောနေတယ်။ ကုန်းတိုက်တယ်ပေါ့။ ကုန်းတိုက်တယ်ဆိုတာက ဒီကစကား ဟိုသွားပို့၊ ဟိုကစကား ဒီယူလာ။ ယူလာလိုက်တော့ ကြားထဲက မိမိက စကားကို အပေးအယူ လုပ်လိုက်တဲ့အတွက် ဒီပုဂ္ဂိုလ်နှစ်ဦးတို့ တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး မေတ္တာပျက်ပြားမသွားနိုင်ဘူးလား? ပျက်ပြားသွားနိုင်တယ်။</p> <p>သူတစ်ပါးတို့ကို မေတ္တာပျက်ပြားသွားအောင် ပြုလုပ်နေတဲ့ ဒီအပြုအမူ တစ်နည်းတဖုံအားဖြင့် ပြောရရင်တော့ သူတစ်ပါးတွေ တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး မေတ္တာပျက်ပြားသွားရင် ဘာဖြစ်ကြမလဲ? တစ်ဦးပေါ်မှာ တစ်ဦး မကျေနပ်ချက်တွေ ဒေါသတရားတွေ တိုးပွားမလာဘူးလား? လာပြီနော်။ သူတစ်ပါးတွေမှာ ဒေါသပြဓာန်းနေတဲ့ ကုသိုလ်တရားတွေ တိုးပွားအောင် မိမိက ကြားထဲကနေ ပိုက်ဆံတစ်ပြားမှ မရဘဲနဲ့ ဝင်ပြီးတော့ ဆောင်ရွက်ပေးတယ်။ ဆောင်ရွက်ပေးလိုက်တဲ့ အချိန်အခါကျတော့ ဆောင်ရွက်ခ ရတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်လည်း ရှိချင်ရှိဦးမလား မသိဘူး။ မပြောတတ်ပါဘူးနော်။ ဒါ ဘုန်းကြီးကတော့ မရတဲ့ဘက်က ပြောတာပါနော်။</p> <p>ပိုက်ဆံတစ်ပြားမှ မရဘဲနဲ့ ကြားထဲကနေ ကိုယ်ကဝင်ပြီးတော့ ရွက်ဆောင်ပေးလိုက်တယ်။ တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး မေတ္တာပျက်ပြားသွားကြပြီ။ ဒေါသတရားတွေ တစ်ဦးပေါ်တစ်ဦး မကျေနပ်ချက်တွေ သိပ်အားကောင်းသွားပြီ။ အဲဒီလို အားကောင်းသွားတဲ့ အချိန်အခါမှာ သူတစ်ပါးတို့ကို အကုသိုလ်တရားတွေ ပြုလုပ်နေတဲ့ ထိုပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ သန္တာန်မှာ ဘယ်လောက် ကုသိုလ်တရား ဖြစ်မလဲ? မဖြစ်ပါဘူး။ ထိုအချိန်အခါမှာ တစ်ဖက်ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးပေါ်မှာ မကျေနပ်ချက် စသည်ဖြင့် --- ဒီလို မကျေနပ်တဲ့ အကုသိုလ်လေးတွေလည်းပဲ မိမိ ပြောနေတဲ့ အချိန်အခါမှာ မဖြစ်ဘူးလား? ဖြစ်ပါတယ်။</p> <p>ဒီကစကားကို ဟိုသွားပို့တယ်၊ ဟိုကစကားကို ဒီသွားပို့တယ် ဆိုကတည်းက မပို့ဘဲ မနေနိုင်ဘူး။ စိတ်ထဲမှာ မကျေနပ်လို့ သွားပို့တာ၊ ကျေနပ်နေရင် ပို့ပါ့မလား? သို့မဟုတ် ရှောင်ကြဉ်ရမယ်လို့ အသိဉာဏ်ရှိရင်ကော ပို့ပါ့မလား? မပို့ဘူး။ မိမိသန္တာန်မှာ ဒီမကျေနပ်ချက် အကုသိုလ်တရားတွေ တိုးပွားနေတယ်။ တိုးပွားနေတဲ့ ဒီအကုသိုလ်တရားတွေက ဒီသတ္တဝါကို ဘယ်ရောက်အောင် ပို့ဆောင်ပေးမလဲ? ငရဲရောက်အောင် ပို့ဆောင်ပေးမယ်။ ပြိတ္တာဘုံဘဝရောက်အောင် ပို့ဆောင်ပေးမယ်၊ တိရစ္ဆာန်ဘဝရောက်အောင် ပို့ဆောင်ပေးမယ်။</p> <p>အဲဒီတော့ ဒီလို အပါယ်လေးဘုံကိုရောက်အောင် ပို့ဆောင်ပေးနိုင်တဲ့ စွမ်းအင် အပြည့်အဝ ရှိနေတဲ့ ဒီကုန်းတိုက်တဲ့ စကားတွေကို ပြောနေတဲ့နေ့သည် မိမိအတွက် နက္ခတ် ကောင်းတဲ့နေ့ ဟုတ်ပါ့မလား? မဟုတ်ဘူး။ မင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့ကော ဟုတ်သလား? မဟုတ်ပါဘူး။ ဒီလိုဆိုလို့ရှိရင် စပါးလုံးကောက်ရင် သူတစ်ပါးအတင်းပြောတာ မင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့ ဟုတ်သလား? ဟင်းရွက်လှီးရင်းနဲ့ သူတစ်ပါး အတင်းပြောတာ မင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့ ဟုတ်သလား? ဒီလို ဆိုလို့ရှိရင် မင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့ မဟုတ်ရင် ဘာနေ့လဲ? ဟင်! မင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့ မဟုတ်ဘူး ဆိုလို့ရှိရင် မင်္ဂလာမရှိတဲ့နေ့ ဖြစ်မနေဘူးလား? ဖြစ်နေပြီ။ မင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့နဲ့ မင်္ဂလာမရှိတဲ့နေ့ ဘယ်ဒင်းက ကောင်းသလဲ? ဒါဖြင့် မင်္ဂလာရှိအောင် ပြောရမလား, မပြောရဘူးလားလို့မေးရင် ဘယ်လိုဖြေမလဲ? ဟင်! အဲဒါပဲနော်။</p> <p>ဒီလက်နှစ်လုံးလောက်ရှိတဲ့ ပါးစပ်ကလေးကို ပိတ်ဖို့ သိပ်လိုတယ်နော်။ လက်နှစ်လုံးလောက်ရှိတဲ့ ဒီပါးစပ်လေးကို မပိတ်နိုင်ရင်တော့ အပါယ်လေးဘုံဆိုတဲ့ တံခါးကြီးက မိမိအတွက် ဟင်းလင်းပွင့်နေလိမ့်မယ်။ လာပါ လာပါဆိုပြီး ဒီတံခါးကြီးက ဖိတ်ခေါ်နေမှာပဲနော်။ ဒီတော့ မိမိကိုယ်ကို မိမိ မေးကြည့်ပါ။ ငါဟာ ဒီစကားပြောပြီးတော့ အပါယ်ကို သွားမလား? မသွားဘူးလား? ကိုယ့်ကိုယ်ကို မေးကြည့်ရင် အဖြေထွက်လာပါလိမ့်မယ်။ ဘယ်လိုဖြေမလဲ? ဟင်! သွားမလား, မသွားဘူးလားလို့ ကိုယ့်ကိုကိုယ် မေးကြည့်ရင် ဘယ်လိုအဖြေထွက်မလဲ? မသွားဘူးလို့တော့ ဖြေချင်ဖြေမယ်။ မသွားဘူးလို့ ဖြေလို့ရှိရင် ပြောမလား, မပြောဘူးလားလို့ မေးရင်တော့ ဘယ်လိုအဖြေထွက်မလဲ? အဲဒါ စဉ်းစားကြ စဉ်းစားကြ။ ဒါလေးတွေက အခြေခံ ကိုယ်ကျင့်သီလလေးတွေ ဖြစ်တယ်နော်။ ဒါလေးတွေ ရှောင်ကြဉ်ရတာ သိပ်ပင်ပန်းသလား? ပိုက်ဆံကော ကုန်သွားသလား? မကုန်ပါဘူးနော်။ ထောင်နဲ့ ရာနဲ့ သောင်းနဲ့ သိန်းနဲ့ ချီလို့ တို့မတတ်နိုင်သေးဘူးကွယ် ဆိုရင်တော့ တော်သေးတာပေါ့။ ပိုက်ဆံကော ကုန်သလား? မကုန်ပါဘူး။ ပိုက်ဆံတစ်ပြားမှ မကုန်ပဲနဲ့ ချမ်းသာသုခကို ရရှိစေနိုင်တဲ့ ကုသိုလ်တရားတွေ ဖြစ်ပါတယ်နော်။</p> <p>ဒီတော့ သူတစ်ပါး အကြောင်းကို ကိုယ်က ပြောရမလား, မပြောရဘူးလား? ကောင်းတဲ့အကြောင်းကို ပြောသင့်သလောက် ပြောနိုင်ပါတယ်။ ပြောသင့်တဲ့ အတိုင်းအတာအနေနဲ့ပြောတာ။ သီလအကြောင်း, သမာဓိအကြောင်း, ပညာအကြောင်း ပြောသင့်တဲ့ အတိုင်းအတာ ပမာဏအထိ ပြောတာ ကောင်းပါတယ်။ မကောင်းတဲ့အကြောင်းဆိုရင်တော့ မပြောတာ အကောင်းဆုံးပဲ။ ဘာကြောင့်လဲဆိုရင်တော့ သူတစ်ပါးရဲ့ မကောင်းကြောင်းကို သိထားပြီးပြီ။ နောက်ထပ် ဒီပုဂ္ဂိုလ်နဲ့ တွေ့လိုက်ရတော့ --- ဩော်! ''ဒီပုဂ္ဂိုလ်က တစ်ချိန်က ဒီလိုပုဂ္ဂိုလ်ပဲ'' ဆိုတဲ့ အသိက ခဏခဏ ဝင်လာတယ်၊ သူ့ရဲ့ မကောင်းမှုကို ကိုယ်က ခဏခဏသွားပြီး သတိရတယ်။ သတိရတဲ့အခါကျရင် သတိရနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ သန္တာန်မှာ အကုသိုလ်တရား ထပ်ပြီးတော့ မဖြစ်ဘူးလား? ဖြစ်တယ်။ အဲဒါ သတိထား။ သူတစ်ပါး မကောင်းကြောင်းကို မသိတာသည် အကောင်းဆုံးပဲ။ မြင်တာနဲ့ သူနဲ့ ပတ်သက်လို့ ကိုယ့်မှာ အကုသိုလ်တရား တိုးပွားနိုင်တယ်။</p> <p>သို့သော် မိမိတို့မှာ ယောနိသောမနသိကာရ ရှိရင်တော့ ကုသိုလ်တရားက အမြဲ တိုးပွားပါတယ်။ ယောနိသောမနသိကာရ မရှိလို့ --- ဩော်! ''ဒီကောင်က တစ်ချိန်က ဒီလိုလူစားပါ၊ ဒီကောင်မက တစ်ချိန်က ဒီလိုလူစားပါ'' စသည်ဖြင့် ဒီလို ပြန်ပြီး သတိရလိုက်မယ် ဆိုလို့ရှိရင် ယောနိသောမနသိကာရ ဟုတ်သေးသလား? မဟုတ်သေးဘူး။ နှလုံးသွင်းမမှန်တော့ဘူး။ မမှန်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ သန္တာန်မှာ ကုသိုလ်တရားတိုးပွားမလား? အကုသိုလ်တရား တိုးပွားမလား? အကုသိုလ်တရား တိုးပွားရင် အဲဒီအကုသိုလ်တရားက ဘယ်ကိုရောက်အောင် ပို့ဆောင်ပေးမလဲ? သူကလည်း ငရဲကိုရောက်အောင်ပို့နိုင်တဲ့ စွမ်းအား ရှိတယ်၊ ပြိတ္တာဘုံဘဝ, တိရစ္ဆာန်ဘဝရောက်အောင် ပို့ဆောင်ပေးနိုင်တဲ့ စွမ်းအားတွေ ရှိတယ်။ ဒါကြောင့် မိမိတို့က မင်္ဂလာရှိတဲ့ နေ့ထူးနေ့မြတ်နဲ့ အမြဲ တွေ့ကြုံချင်တယ် ဆိုလို့ရှိရင်တော့ သူတစ်ပါးမကောင်းတဲ့ အတင်းအဖျင်းတွေကို ပြောရမလား, မပြောရဘူးလား? မပြောရဘူး။ ရှောင်ကြဉ်ရမယ်။</p> <p>နောက်တစ်ခု --- <b>''ဖရုသဝါစာ''</b> သိမ်မွေ့နူးညံ့တဲ့ စကားကို သူတော်ကောင်းဆိုတာ ပြောရပါတယ်။ ကြမ်းတမ်းနေတဲ့ ခက်ထန်နေတဲ့ စကားလုံးမျိုးကို ဘယ်တော့မှ သူတော်ကောင်းတွေက အသုံးမပြုဘူး။ ''ကျုပ်က ဒါမျိုး နည်းနည်းမှ မကျေနပ်နိုင်ဘူး'' ဘာဖြစ်တယ်, ညာဖြစ်တယ် စသည်ဖြင့်ပေါ့လေ။ တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး နှုတ်လှံထိုးကြတယ်။ ရှေးခေတ်အပြောနဲ့ ပြောရင်တော့ နှုတ်လှံထိုးတယ်ဆိုပြီး ဒီလို သုံးတယ်။ စာပေမှာ သုံးထားတဲ့ ပါဠိစာပေမှာ သုံးထားတဲ့ အသုံးအနှုန်းအတိုင်း ဆရာတော်ကြီးတွေက ဘာသာပြန်တာမှာ <b>''မုခသတ္တေဟိ ဝိတုဒန္တိ''</b> စာပေမှာ ပါပါတယ်။ ရဟန်းတော်တွေက တစ်ပါးနဲ့တစ်ပါး နှုတ်သီးဟူသော လှံနဲ့ထိုးနေကြတယ် ဆိုပြီးတော့ သိက္ခာပုဒ်တချို့မှာ ပါပါတယ်နော်။</p> <p>နှုတ်သီးဟူသော လှံဖြင့် တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် ထိုးနေကြတယ် ဆိုတာက အဲဒီစကားလုံးပြောလိုက်လို့ရှိရင် တစ်ဖက်သားမှာ လှံနဲ့ ထိုးလိုက်သလို နာကျည်းသွားစေနိုင်တဲ့ စွမ်းရည်တွေ ပေါ်မလာဘူးလား? ပေါ်လာနိုင်တယ်။ ''သူက ငါ့ကို တုတ်နဲ့ရိုက်တာ ငါခံနိုင်သေးတယ်၊ ငါ့ကို ဒီလိုပြောတာ နည်းနည်းလေးမှ မခံနိုင်ဘူးတဲ့'' မပြောကြဘူးလား? ဒါပေမယ့် တကယ် တုတ်နဲ့ရိုက်ရော ခံနိုင်မလား? မခံနိုင်ပါဘူး။ ပါးစပ်ကသာ ပြောတာ။</p> <p>အဲဒီတော့ သူက တစ်ဖက်သားပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ သန္တာန်မှာ လှံနဲ့ထိုးလိုက်တဲ့အခါ စူးဝင်သလို ဒီစကားလုံးက သူတစ်ပါးတွေရဲ့ အသည်းထဲ ဒါမှမဟုတ် နှလုံးအိမ်ထဲ စူးဝင်သွားသလို နာကျည်းစေတတ်တယ်။ ဒါကြောင့် နှုတ်လှံထိုးတယ်လို့ ပြောကြတယ်။ ကြမ်းတမ်းတဲ့စကားတွေ ပြောကြတယ်။ အဲဒီ ကြမ်းတမ်းတဲ့ စကားကို ပြောတဲ့နေ့သည် မင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့, နက္ခတ်ကောင်းတဲ့နေ့ ဟုတ်သလား? မဟုတ်ဘူး။ ကြမ်းတမ်းတဲ့ စကားကို မပြောဆိုတဲ့နေ့သည် နက္ခတ်ကောင်းတဲ့နေ့, မင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့ ဖြစ်တယ်။</p> <p>ဘာဖြစ်လို့လဲ? ကြမ်းတမ်းတဲ့ စကားတွေ ပြောဆိုခြင်းက အပါယ်လေးဘုံရောက်အောင် ပို့ဆောင်နိုင်တဲ့ စွမ်းအား ရှိတယ်။ ကြမ်းတမ်းတဲ့ စကားတွေ မပြောဆိုပဲ ရှောင်ကြဉ်ပြီးတော့ နူးညံ့သိမ်မွေ့နေတဲ့ သီလနဲ့စပ်တဲ့စကား, သမထ ဝိပဿနာဘာဝနာနဲ့ စပ်တဲ့စကား, မေတ္တာဘာဝနာနဲ့ အထူးသဖြင့် စပ်နေတဲ့တရားစကား ဒါတွေကို ပြောကြားခဲ့မယ်ဆိုရင် ဒါမှမဟုတ် မေတ္တာနဲ့ ယှဉ်တဲ့စိတ်ထား, ကရုဏာနဲ့ ယှဉ်တဲ့စိတ်ထား, မုဒိတာနဲ့ ယှဉ်တဲ့စိတ်ထား ဒီစိတ်ထားတွေဖြင့် စကားပြောခဲ့မယ် ဆိုလို့ရှိရင် မိမိတို့မှာ ထို့နေ့သည် သမ္မာဝါစာဖြစ်နေတယ်။ မင်္ဂလာရှိနေတဲ့ ဒီကုသိုလ်တရားတွေက မင်္ဂရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကို မင်္ဂလာရှိတဲ့ နေရာတွေကို ရောက်အောင် ပို့ဆောင်ပေးနေတဲ့ စွမ်းအား အပြည့်အဝ ရှိတယ်။ မိမိတို့ရဲ့ စိတ်ဓာတ်လေးတွေ ပြုပြင်ပြောင်းလဲပေးဖို့ မလိုအပ်ဘူးလား? လိုအပ်တယ်။</p> <p>ကောင်းတဲ့အကျိုးတရားတစ်ခုကို လိုလားတောင့်တခဲ့မယ်ဆိုရင် ကောင်းသော ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုတွေကို မိမိတို့ ပြုလုပ်ဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်ပါတယ်။ ကောင်းတဲ့အကျိုးတရားကိုတော့ အလိုရှိတယ်၊ ကောင်းသော ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုတော့ မလုပ်နိုင်ဘူး။ ဒီလိုဆိုရင် မိမိ မျှော်လင့်နေတဲ့ ကောင်းတဲ့အကျိုးတရား ရနိုင်ပါ့မလား? မရနိုင်ဘူးနော်။ ဒါသတိရှိဖို့ လိုတယ်။</p> <p>နောက်တစ်ခု --- <b>''သမ္ဖပ္ပလာပ''</b> အကျိုးမရှိတဲ့ စကားတွေနော်။ အကျိုးမရှိတဲ့ စကားတွေကို လိုရင်းပြောရရင်တော့ --- ဒါန, သီလ, ဘာဝနာဆိုတဲ့ ကုသိုလ်ဖြစ်ကြောင်းတရားတွေနဲ့ ဆက်စပ်နေတဲ့ စကားမဟုတ်ခဲ့ဘူး ဆိုလို့ရှိရင်တော့ ကျန်တာ အကျိုးမရှိတာပဲ။ တိုင်းရေးပြည်ရေးတို့, မင်းအကြောင်းတို့, အမတ်ကြီးအကြောင်းတို့, အစားအကြောင်းတို့, အဝတ်အကြောင်းတို့ စသည်ဖြင့်ပေါ့လေ ...မပြောသင့်တဲ့စကား (၃၂)မျိုး မြတ်စွာဘုရား သတ်မှတ်ပေးထားပါတယ်။ အဲဒီမပြောသင့် မပြောထိုက်တဲ့ ဒီသိမ်ဖျင်းတဲ့ စကားတွေကို သွားပြီးထိုင်ပြောနေလို့ အကျိုးမရှိတဲ့ စကားတွေကို ပြောနေရင် ဒီစကားပြောနေတာ အပါယ်ဘုံကိုရောက်အောင် ပို့ဆောင်ပေးနေတဲ့ စွမ်းအား ရှိနေတယ်။</p> <p>အမှတ်တမဲ့နေဖို့ ကောင်းမလား? အမှတ်တမဲ့ကို ပါးစပ်ကလေးပြောနေဖို့ ကောင်းမလား? မကောင်းဘူးနော်။ တိုင်းရေးပြည်ရေးတွေအကြောင်း ပြောနေတယ်၊ ဟိုအကြောင်း ဒီအကြောင်း ပြောနေတယ် စသည်ဖြင့် ထမင်းအကြောင်း, အစားအစာအကြောင်း စသည်ဖြင့် ပြောသင့်ပြောထိုက်တဲ့ အတိုင်းအတာအနေနဲ့ပြောတာ အကြောင်းမဟုတ်ပါဘူး။ ဘယ်လို ပြောသင့်ပြောထိုက်တဲ့ အတိုင်းအတာလဲ? ဒီနေ့ ဒကာကြီးတွေ, ဒကာမကြီးတွေ ဆွမ်းခံတဲ့အခါမှာ ရွတ်နေတဲ့ ''ဤသည့်စားဖွယ် အမယ်မယ်ကို'' စသည်ဖြင့် ဒါ ပြောသင့်ပြောထိုက်တဲ့ စကား, ရွတ်ဖတ်သင့် ရွတ်ဖတ်ထိုက်တဲ့ စကားတွေ ဖြစ်တယ်။ ဒီလို ပြောတာတွေကတော့ အကျိုးရှိပါတယ်။ သို့သော် အဲဒီလို အကျိုးရှိတဲ့ပုံစံ မဟုတ်ဘဲ အကျိုးမရှိတဲ့ပုံစံ အနေအထားအားဖြင့် အကျိုးမရှိတဲ့ စကားတွေကို ပြောပြီ၊ အဲဒီလိုပြောတဲ့ အကုသိုလ်စေတနာတွေက ဒီပြောနေတဲ့ သတ္တဝါကို အပါယ်လေးဘုံကိုရောက်အောင် ပို့ဆောင်ပေးနိုင်တဲ့ စွမ်းအား ရှိတယ်။</p> <p>ဒီလိုဆိုလို့ရှိရင် ဒီအကျိုးမရှိတဲ့ စကားတွေကို ပြောနေတယ်၊ ပြုနေတယ်။ အဲဒီနေ့သည် မင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့ ဟုတ်သလား, မဟုတ်ဘူးလား? မင်္ဂလာမရှိတဲ့နေ့သာ ဖြစ်မယ်။ အဲဒီအကျိုးမရှိတဲ့ စကားတွေကို ပြောကြားခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်တယ်၊ ရှောင်ကြဉ်ပြီးတော့ ပြောသင့်ပြောထိုက်တဲ့ ဒါနနဲ့စပ်တဲ့ တရားစကား, သမထနဲ့စပ်တဲ့ တရားစကား, ဝိပဿနာနဲ့စပ်တဲ့ တရားစကားစတဲ့ ပြောသင့်ပြောထိုက်တဲ့ ကုသိုလ်ဖြစ်ကြောင်း တရားတွေကိုသာ ပြောမယ်ဆိုလို့ရှိရင် ထိုနေ့သည် ဘာဖြစ်လဲ? မင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့ အယူအဆလေးပဲ။</p> <p>နောက်တစ်ခု --- မနောဒုစရိုက်တရား (၃)ပါး ရှိတယ်။ မနောဒုစရိုက် တရားတွေက အဘိဇ္ဈာ, ဗျာပါဒ, မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဆိုပြီး သုံးမျိုးရှိပါတယ်။ <b>အဘိဇ္ဈာ</b>က သူတစ်ပါးပစ္စည်းတွေကို မတရားသော နည်းလမ်းဖြင့် ရအောင်ကြံစည်စိတ်ကူးမှု၊ ဟိုတစ်နေ့ကလည်း ပြောခဲ့ပြီးပြီ။ ကြံစည်စိတ်ကူးရုံ စိတ်ကူးတာပဲ။ တကယ်ယူသေးလား? မဟုတ်ဘူး။ ဒါပေမယ့် မတရားသော နည်းလမ်းအားဖြင့် ရအောင်ကြံစည်စိတ်ကူးမှုသည် ငရဲကိုရောက်အောင် ပို့ဆောင်ပေးနိုင်တဲ့ စွမ်းအား ရှိတယ်။ စွမ်းအားရှိနေတဲ့အတွက် အဲဒီလို ကြံစည်စိတ်ကူးမှုမျိုးကို ကြံစည်နေတဲ့နေ့သည် မိမိအတွက် မင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့ ဟုတ်သလား? မဟုတ်ဘူး။ နောက်တစ်ခုက --- သူတစ်ပါးပစ္စည်းကို မတရားလိုချင်တဲ့စိတ်ထား နည်းနည်းမှ မရှိဘူး၊ တရားသောနည်းလမ်းဖြင့် ယူမယ်၊ တရားသောနည်းလမ်းဖြင့် ဝယ်ယူမယ်ဆိုတဲ့ ဒီစိတ်ထားပဲ ရှိတယ်။ နဘိဇ္ဈာပေါ့နော်။ အဘိဇ္ဈာ မရှိဘူး။ အဲဒီလိုနေ့သည် မင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့ ဖြစ်တယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲ? မတရားလောဘ ထိုနေ့မှာ မဖြစ်ဘူး၊ တရားသော လောဘတော့ ဖြစ်တယ်။</p> <p><b>ဗျာပါဒ</b> သူတစ်ပါးကို သေကျေပျက်စီးအောင် ကြံစည်စိတ်ကူးမှု၊ သူတစ်ပါးကို တကယ်သတ်လိုက်ရင်တော့ ပါဏာတိပါတ္ထကံထိုက်တယ်။ ပါဏာတိပါတဒုစရိုက်ထဲ ပါသွားတယ်။ ခုက တကယ်သတ်တာ မဟုတ်သေးဘူး၊ သတ်ဖို့ရန် ကြံစည်စိတ်ကူးနေတဲ့ အပိုင်းပဲ။ အဲဒီကြံစည် စိတ်ကူးမှုသည်လည်း အပ္ပါယ်သို့ရောက်အောင် ပို့ဆောင်ပေးနိုင်တဲ့ စွမ်းအား ရှိနေတယ်နော်။ ဒီလိုဆိုလို့ရှိရင် သူတစ်ပါးတွေကို သေကျေပျက်စီးအောင် ကြံစည်စိတ်ကူးနေ့တဲ့နေ့သည် မင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့ ဟုတ်သလား? မဟုတ်ဘူး၊ မင်္ဂလာမရှိတဲ့နေ့သာ ဖြစ်တယ်။</p> <p>တစ်ဖက်က သူတစ်ပါးတွေကို သေကျေပျက်စီးလိုတဲ့စိတ်ထား လုံးလုံး မရှိဘဲ သတ္တဝါအားလုံးအပေါ်၌ မေတ္တာဘာဝနာကမ္မဋ္ဌာန်း စီးဖြန်းပြီးတော့ မေတ္တာတွေ ဖြန့်ကြက်ထားတယ်။ မေတ္တာတွေ ဖြန့်ကြက်ထားပြီး ဆိုလို့ရှိရင်တော့ ထိုနေ့သည် မေတ္တာဘာဝနာကမ္မဋ္ဌာန်း စီးဖြန်းနေခဲ့မယ် ဆိုလို့ရှိရင်တော့ မင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီလို မင်္ဂလာရှိတဲ့ နေ့လေးတွေ ဖြစ်ချင်တယ် ဆိုလို့ရှိရင် ဒကာကြီးတွေ, ဒကာမကြီးတွေ မေတ္တာဘာဝနာကမ္မဋ္ဌာန်းလေး စီးဖြန်းတတ်အောင်လည်း သင်ထားဖို့ မကောင်းဘူးလား? သိပ်ကောင်းတယ်နော်။</p> <p>တစ်ချိန်က ဥုးဇင်းတို့ မြတ်စွာဘုရားကို ရောဇမလ္လမင်းသားကနေပြီးတော့ မဟုတ်မတရား စွပ်စွဲပြီးတော့ မြို့ထဲမှာလျှောက်ပြီး ပြောနေခဲ့ပါတယ်။ အပုပ်ချနေတာပေါ့။ အဲဒီအပုပ်ချနေတဲ့ ဒီစကားတွေကို အရှင်အာနန္ဒာကိုယ်တော်မြတ်က မြို့တွင်းဆွမ်းခံသွားရင်း ကြားခဲ့တယ်။ ကြားခဲ့တော့စိတ်ထဲမှာ --- ကဲ ဒကာကြီးတွေ, ဒကာမကြီးတွေ အဲဒီလို ကြားပြီဆိုရင် စိတ်ထဲမှာ ဘယ်လိုဖြစ်မလဲဟင်? များသောအားဖြင့်တော့ မပယ်နိုင်သေးရင်တော့ ဒေါသ ဖြစ်ကြမှာပဲ။ ဒါပေမယ့် သူတော်ကောင်းတွေက ဒီလို စိတ်ထား မဟုတ်ပါဘူးနော်။ အရှင်အာနန္ဒာကိုယ်တော်မြတ်က သူတော်ကောင်းဖြစ်တော့ --- ဩော်! ''ဒီရောဇမလ္လမင်းသားတော့ အကျိုးမဲ့ဆုတ်ယုတ် ပျက်ဆီးတော့မယ်'' ဘာဖြစ်လို့လဲ? မြတ်စွာဘုရား အပေါ်မှာ သူက မဟုတ်မတရားတွေ လိုက်စွပ်စွဲနေတယ်၊ အပုပ်ချနေတယ်။ ဒီအကုသိုလ်တွေက သူ့ကို အပါယ်လေးဘုံရောက်အောင် ပို့ဆောင်ပေးတော့မယ်။</p> <p>ဒီတော့ ငါ မြတ်စွာဘုရားလျှောက်မှ တော်တော့မယ် ဆိုပြီးတော့ ကျောင်းပြန်ရောက်တော့ ''မြတ်စွာဘုရား ... ရောဇမလ္လမင်းသားအပေါ်၌ ဂရုဏာတရား ရှေ့သွားပြီး မေတ္တာကမ္မဋ္ဌာန်း စီးဖြန်းပေးတော်မူပါ မြတ်စွာဘုရား၊ ရောဇမလ္လမင်းသားက မြတ်စွာဘုရား၏ မကောင်းသတင်း, မြတ်စွာဘုရားအပေါ်၌ မဟုတ်မတရား စွပ်စွဲခြင်းဆိုတဲ့ သတင်းတွေကို မြို့ထဲမှာ ဖြန့်နေပါတယ်။ ဒါကြောင့် မြတ်စွာဘုရားသည် ရောဇမလ္လမင်းသားအပေါ်၌ မေတ္တာကမ္မဋ္ဌာန်း စီးဖြန်းပေးတော်မူပါ''လို့ ဆိုပြီး ရိုသေစွာ လျှောက်ထားလိုက်တယ်။</p> <p>အဲဒီလို လျှောက်ထားလိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ မြတ်စွာဘုရားကလည်း သတ္တဝါအားလုံးကို ဖြန့်ကြက်ပြီး မေတ္တာပွားနေတဲ့ မေတ္တာဘာဝနာကို ခေတ္တခဏလေး ရုပ်သိမ်းလိုက်ပြီးတော့ ရောဇမလ္လမင်းသား တစ်ဦးတည်းကို စူးစိုက်ပြီးတော့ မေတ္တာကမ္မဋ္ဌာန်း စီးဖြန်းပေးတော်မူပါတယ်။ အဲဒီအချိန်အခါမှာ ရောဇမလ္လမင်းသား ဘာဖြစ်လဲ? စိတ်ဓာတ်တွေ ပြောင်းလဲသွားတယ်။ ဘယ်လို ပြောင်းလဲသွားလဲ? ချက်ချင်း သူ မြတ်စွာဘုရားကို မဖူးရ မနေနိုင် ဖြစ်သွားတယ်၊ ဖူးချင်တဲ့စိတ်တွေ တဖွားဖွား ပေါ်လာတယ်၊ ပေါ်လာတဲ့အတွက် သူ ကျောင်းတော်ကို ရောက်လာတယ်။</p> <p>ရောက်လာတဲ့အချိန်အခါမှာ ဘယ်ပုံ ဘယ်ပန်း ဘယ်နည်းလမ်းအားဖြင့် ရောက်လာသလဲလို့ မေးရင် နွားသားငယ်လေးပျောက်နေတဲ့ နွားမကြီးဟာ မိမိရဲ့ သားငယ်လေးကို လိုက်ပြီး ရှာဖွေသလိုပဲ။ ကျောင်းထဲရောက်လာတော့ ဟိုရဟန်းနား ချဉ်းကပ်၍ ''အရှင်ဘုရား ...မြတ်စွာဘုရား ဘယ်နေရာမှာပါလဲဘုရား, အရှင်ဘုရား ... ဘယ်နေရာမှာပါလဲဘုရား'' စသည့်ဖြင့် လိုက်ပြီးတော့ အတင်းမေးတော့တာပဲ။ မေးပြီးတော့ မြတ်စွာဘုရားရှိတဲ့နေရာ ညွှန်ကြားလိုက်ပြန်တော့ မြတ်စွာဘုရားကို အတင်းဝင်ဖူးပြီးတော့ အပြစ်တွေ ဝန်ချတောင်းပန်တယ်။ တောင်းပန်ပြီးတော့ မြတ်စွာဘုရားထံမှ တရားတွေ ရိုသေစွာ နာကြားခံယူသွားတယ်။ မြတ်စွာဘုရားကို အလွန် ကြည်ညိုနေတဲ့ စိတ်စေတနာတွေလည်း တိုးပွားလာတယ်။ ဒီလိုဆိုရင် မေတ္တာဘာဝနာကမ္မဋ္ဌာန်းကို ပြန်ပြီး စီးဖြန်းပေးတာ ကောင်းလား, မကောင်းဘူးလား? မိမိကို မဟုတ်မတရား စွပ်စွဲနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကို မေတ္တာဘာဝနာကမ္မဋ္ဌာန်း ပြန်ပြီးတော့ စီးဖြန်းပေးခြင်းသည် ကောင်းသလား, မကောင်းဘူးလား? ကောင်းနေတယ်။</p> <p><b>န ဟိ ဝေရေန ဝေရာနိ၊ သမ္မန္တီဓ ကုဒါစနံ။ </b><br> <b>အ ဝေရေန စ သမ္မန္တိ၊ ဧသ ဓမ္မော သနန္တနော။ </b></p> <p>ကာဠီဘီလူးမကို အကြောင်းပြုပြီးတော့ <b>''သမင်မွေးရင်း ကျားစားရင်း''</b> ဆိုတဲ့ ဝတ္ထုဇာတ်လမ်းလေး အခြေခံပြီး ဘုရားဟောထားတဲ့တရား၊ ဘာလဲ?</p> <p><b>ဓမ္မော စ</b>၊ ဓမ္မအမည်ရတဲ့ ကုသိုလ်တရားသည်လည်းကောင်း။</p> <p>န ဟိ ဝေရေန ဝေရာနိ၊ သမ္မန္တီဓ ကုဒါစနံ။<br> အဝေရေန စ သမ္မန္တိ၊ ဧသ ဓမ္မော သနန္တနော။</p> <p><b>ဝေရေန</b>၊ ရန်ဖြင့်။ <b>ဝေရာနိ</b>၊ ရန်တို့ကို။ <b>ဣဓ</b>၊ ဤလောက၌။ <b>ကုဒါစနံ</b>၊ တစ်ရံတစ်ဆစ်မျှ။ <b>န သမ္မန္တိ</b>၊ ငြိမ်းရိုးမရှိကြလေကုန်။</p> <p>ရန်ကိုရန်ချင်း ပြန်ပြီး တုံ့နှင်းနေမယ်ဆိုရင် ဒီလောကမှာ ရန်တွေ ငြိမ်းသွားရိုးဆိုတာ ဘယ်တော့မှ မရှိခဲ့ဖူးပါဘူး။</p> <p><b>အဝေရေန စ သမ္မန္တိ၊ ဧသ ဓမ္မော သနန္တနော။ </b></p> <p><b>အဝေရေန</b>၊ ရန်တို့သည်။ <b>သမ္မန္တိ</b>၊ ငြိမ်းအေး၍သွားကြလေကုန်၏၊ <b>ဧသ ဓမ္မော</b>၊ ဤကဲ့သို့ မေတ္တာဖြင့် ရန်တို့ကို ငြိမ်းအေးအောင် ငြိမ်းခြင်းဆိုတဲ့ ဒီသဘောတရားသည်။ <b>သနန္တနော</b>၊ ဘုရားအစရှိသော ရှေးရှေးက အရိယာ သူတော်ကောင်းတို့ နှစ်သက်မြတ်နိုးအပ်သည့် ပေါရာဏတံထွာ ဓမ္မာတာကြီးတစ်ခုဖြစ်ပါပေ၏။</p> <p>ရန်ကိုရန်ချင်းတုံ့နှင်းနေမယ် ဆိုလို့ရှိရင် လောကမှာ တစ်ခါတစ်ရံမျှ ဒီရန်တွေ ငြိမ်းသွားတယ် မရှိပါဘူး။ ဒီရန်တွေဟာ မေတ္တာဘာဝနာကမ္မဋ္ဌာန်းဖြင့် ငြိမ်းမှသာလျှင် ရန်ငြိမ်းသွားပါတယ်။ အဲဒီလို မေတ္တာဘာဝနာကမ္မဋ္ဌာန်းဖြင့် ရန်ကို ငြိမ်းခြင်းဆိုတဲ့ ဒီသဘောတရားသည် ဂင်္ဂါဝါဠုသဲစုမက ပွင့်ပေါ်တော်မူကြပြီးကုန်သော အဆူဆူသော ရှေးရှေးဘုရားရှင်တို့ နှစ်သက်မြတ်နိုးအပ်တဲ့ ပေါရာဏတံထွာ ဓမ္မတာတရားကြီးတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်ဆိုပြီး ဒီလို ဟောသွားတယ်။</p> <p>ဒီလိုဆိုရင် ရန်ကိုရန်နဲ့ တုံ့ပြန်ခြင်းသည် မိမိတို့အတွက် ကုသိုလ်တရား တိုးပွားမလား၊ အကုသိုလ်တရား တိုးပွားမလား? အကုသိုလ်တရား တိုးပွားမယ်။ အကုသိုလ်တရားတွေ တိုးပွားလာပြီ ဆိုလို့ရှိရင် ထိုနေ့သည် မင်္ဂလာရှိသောနေ့ ဟုတ်သလား? မဟုတ်ဘူး။ မင်္ဂလာမရှိတဲ့နေ့သာ ဖြစ်တယ်။</p> <p>အကုသိုလ်တရားတွေ မတိုးပွားအောင် မိမိက မိမိကို မဟုတ်မတရား စွပ်စွဲနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ၊ ပြောကြားနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ၊ ရန်တုံ့မူနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ အဲဒီပုဂ္ဂိုလ်တွေကို အာရုံယူပြီးတော့ မေတ္တာဘာဝနာကမ္မဋ္ဌာန်း စီးဖြန်းတယ်။ သို့သော် ဒီမေတ္တာက ဘယ်အခါမှာ စူးရှသလဲလို့ မေးရင်တော့ သတ္တဝါအားလုံးအပေါ်မှာ မေတ္တာဈာန် တတိယဈာန်ထိပေါက်အောင် ရှုပွားနိုင်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေအတွက် အဲဒီသတ္တဝါအားလုံးဆိုတာက အနန္တစကြဝဠာက သတ္တဝါအားလုံးကို ဖြန့်ကြက်ပြီး မေတ္တာဈာန်ကို တတိယဈာန်ပေါက်အောင် ပွားများထားနိုင်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေအတွက် အဲဒီမေတ္တာဈာန်သည် ဝိပ္ဖါရ တန်ခိုး-အာနိသင် ကျယ်ပြန့်စူးရှနေတဲ့ မေတ္တာဖြစ်ပါတယ်။</p> <p>အဲဒီကျယ်ပြန့်-စူးရှနေတဲ့ တန်ခိုးအာနိသင် ထက်မြက်နေတဲ့ ဒီမေတ္တာဘာဝနာကမ္မဋ္ဌာန်းကို အောင်အောင်မြင်မြင် စီးဖြန်းနိုင်တဲ့ သူတော်ကောင်းတွေက အဲဒီသတ္တဝါအားလုံးအပေါ် ဖြန့်ကြက်ထားတဲ့ မေတ္တာကို ရုပ်သိမ်းပြီးတော့ ခုနက မိမိကို ရန်တုံ့မူနေတဲ့ သို့မဟုတ် မိမိကို မဟုတ်မတရား စွပ်စွဲနေတဲ့ ဒီပုဂ္ဂိုလ်ကို တစ်ဦးတည်း စူးစိုက်ပြီးတော့ မေတ္တာဘာဝနာကမ္မဋ္ဌာန်း စီးဖြန်းခဲ့ရင် အဲဒီမေတ္တာဘာဝနာ-ကမ္မဋ္ဌာန်းက တန်ခိုးအာနိသင်ရှိတဲ့မေတ္တာ ဖြစ်တယ်။</p> <p>ခုနက ရောဇမလ္လမင်းသားကဲ့သို့ မိမိအပေါ်မှာ တုံ့လှည့်တစ်ဖန် မေတ္တာဓာတ်တွေ ပြန်ပြီးတော့ ဝင်လာနိုင်တယ်တဲ့။ ခုနက ရောဇမလ္လမင်းသား ကြည့်ပေါ့နော်။ အရှင်အာနန္ဒာဘက်ကလည်း ရောဇမလ္လမင်းသားရဲ့ အပြစ်တွေကို ပြန်ပြီး ပြောနေလား? မပြောပါဘူး။ ဘာလုပ်ကြသလဲ? မေတ္တာဘာဝနာကမ္မဋ္ဌာန်း စီးဖြန်းဖို့သာ ဆရာတပည့်နှစ်ဦးတို့ ကြိုးစားကြတယ်။ ကြိုးစားခြင်းတည်းဟူသော အကြောင်းကြောင့် ရောဇမလ္လမင်းသားဘက်မှာ ကုသိုလ်တရားတွေ တိုးပွားပြီး မလာဘူးလား? တိုးပွားလာတယ်။ ကောင်းသလား၊ မကောင်းဘူးလား? ကောင်းနေတယ်။ မင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့ ဖြစ်သလား၊ မဖြစ်ဘူးလား? ဖြစ်သွားတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီဗျာပါဒခေါ်တဲ့ မေတ္တာဘာဝနာကမ္မဋ္ဌာန်း စီးဖြန်းခြင်းဟာလည်း မင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့ ဖြစ်တယ်လို့ ဒီလိုမှတ်ရမယ်နော်။</p> <p>---</p> <h3>မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ နှင့် သမ္မာဒိဋ္ဌိ</h3> <p>နောက်တစ်ခု --- <b>''မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိ''</b> အထူးသဖြင့် ဒီနေရာမှာဆိုလိုတဲ့ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ကတော့ ကံ၊ ကံရဲ့အကျိုးကို လုံးလုံးလက်မခံတဲ့ မှားယွင်းတဲ့ ခံယူချက် ဖြစ်ပါတယ်။ သမ္မာဒိဋ္ဌိကတော့ လက်ခံယုံကြည်နေတဲ့ သမ္မာဒိဋ္ဌိကို အခြေခံပြီးတော့ အားလုံး စတုသစ္စသမ္မာဒိဋ္ဌိခေါ်တဲ့ သစ္စာလေးပါးကို သိနေတဲ့ သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ် ဖြစ်ပါတယ်။</p> <p>ဒီတော့ အဆင့်အတန်း မြင့်မားနေတဲ့ ဒီသမ္မာဒိဋ္ဌိကို ပြောမယ်ဆိုရင် ဒုက္ခသစ္စာအမည်ရနေတဲ့ အတိတ်၊ အနာဂတ်၊ ပစ္စုပ္ပန်၊ အဇ္ဈတ္တ၊ ဗဟိဒ္ဓ၊ ဩဠာရိက၊ သုခုမ၊ ဟီန၊ ပဏီတ၊ ဒူရ၊ သန္တိကခေါ်တဲ့ (၁၁)မျိုးသော အခြင်းအရာအားဖြင့် ဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးပါး၊ ရုပ်နာမ်တရား၊ ဒုက္ခသစ္စာတရားတွေကို သိနေတဲ့ အချိန်အခါသည် မိမိတို့ရဲ့ သန္တာန်မှာ ဒုက္ခသစ္စာကို သိနေတဲ့ သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်တွေ ဖြစ်မနေဘူးလား? ဖြစ်နေတယ်။ အဲဒီသမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ် ဖြစ်နေတဲ့နေ့သည် မင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့ ဟုတ်သလား၊ မဟုတ်ဘူးလားမေးရင် ဘယ်လိုဖြေမလဲ? မင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့နော်။</p> <p>တစ်ခါ --- ကြည့်၊ သမုဒယသစ္စာကြောင့် ဒုက္ခသစ္စာဖြစ်ပုံ၊ ကြောင်းကျိုးဆက်နွယ်နေတဲ့ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် သဘောတရားတွေကို မိမိက သိအောင် ကြိုးစားအားထုတ်တယ်။ သိလည်းသိနေတယ်။ သမုဒယသစ္စာကို ထွင်းဖောက်သိမြင်နေတဲ့ဉာဏ်သည် သမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ ထိုသမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ် ဖြစ်နေတဲ့နေ့သည် မိမိရဲ့ သန္တာန်မှာ မင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့လား? မင်္ဂလာ မရှိတဲ့နေ့လား? မင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့ ဖြစ်တယ်။</p> <p>နောက်တစ်ခုက --- <b>''နိရောဓသစ္စာ''</b> နိဗ္ဗာန်ကို ထိုးထွင်းသိနေတယ်။ နိရောဓသစ္စာဖြစ်တဲ့ နိဗ္ဗာန်ကို ထွင်းဖောက်သိနေတဲ့ဉာဏ်သည် သမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ ထိုသမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ် ဖြစ်နေတဲ့နေ့သည် မိမိတို့ရဲ့ သန္တာန်မှာ မင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့လား၊ မင်္ဂလာမရှိတဲ့နေ့လား? မင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့ ဖြစ်တယ်။</p> <p>ဒီနေ့ သူတော်ကောင်းတွေ ဒီဒုက္ခသစ္စာကိုသိအောင် ကြိုးစားအားထုတ်ဖို့ရန်အတွက် အခွင့်အလမ်းတွေ မိမိတို့မှာ မရှိဘူးလား? ရှိနေတယ်။ သမုဒယသစ္စာကို သိအောင်ကြိုးစားအားထုတ်နိုင်တဲ့ အခွင့်အလမ်းတွေကို မိမိတို့ရဲ့ သန္တာန်မှာ မရှိဘူးလား? ရှိတယ်။ နိရောဓသစ္စာခေါ်တဲ့ နိဗ္ဗာန်ကို ထွင်းဖောက်သိနိုင်တဲ့ ဉာဏ်တွေကို ရရှိစေနိုင်တဲ့ အခွင့်အလမ်းတွေကော မိမိတို့သန္တာန်မှာ မရှိဘူးလား? ရှိတယ်။</p> <p>အဲဒီနိရောဓသစ္စာခေါ်တဲ့ နိဗ္ဗာန်ကို ရောက်ကြောင်း ကျင့်စဉ်ခေါ်တဲ့ မဂ္ဂသစ္စာအမည်ရနေတဲ့ မဂ္ဂင်တရားကိုယ်တွေကို ထွင်းဖောက်သိနိုင်တဲ့ သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်တွေကို ရရှိဖို့ရန်အတွက် ကြိုးစားအားထုတ်နိုင်တဲ့ အခွင့်အလမ်းတွေကော မိမိတို့သန္တာန်မှာ မရှိဘူးလား? ရှိနေကြတယ်။ ဒီလိုဆိုရင် မိမိတို့ဟာ အင်မတန် အခွင့်ကောင်းတွေ ရမနေကြဘူးလား? ရနေတယ်။ အဲဒီအခွင့်ကောင်းတွေကို မိမိတို့က ဆုံးရှုံးသွားအောင် ပျက်စီးသွားအောင် ပြုလုပ်သင့်ပါ့မလား? မပြုလုပ်သင့်ဘူးနော်။ ဒါက အဆင့်အတန်း အမြင့်မားဆုံး မင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့ ဖြစ်တယ်။ အဲဒီလိုမှ မဟုတ်ဘဲနဲ့ ဒီမင်္ဂလာရှိတဲ့ အဆင့်အတန်း မြင့်မားနေတဲ့ ဒီသမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်တွေကို ရရှိအောင် မကြိုးစားခဲ့လို့ ဘဝတစ်ခု ဆုံးရှုံးသွားပြီ ဆိုကြပါစို့။</p> <p>မိမိတို့ ဘယ်ဝမ်းထဲ ရောက်မလဲ၊ အတိအကျ ပြောနိုင်ပါ့မလား? မပြောနိုင်ဘူးနော်။ သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်တွေကို မိမိတို့က ပိုင်ပိုင်နိုင်နိုင် ရမထားဘူး၊ ရမထားတဲ့အတွက် အကယ်၍များ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိအယူရှိနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးရဲ့ ဝမ်းထဲမှာ သွားပြီးတော့ ပဋိသန္ဓေတည်နေခဲ့ရမယ်ဆိုရင် မိမိအတွက် တစ်သံသရာလုံး မှောက်ပြီးတော့ မသွားဘူးလား? သွားနိုင်တယ်။ ဒါကြောင့် မိမိတို့ ရရှိနေတဲ့ ဒီအခွင့်အရေးကြီးတွေကို မဆုံးရှုံးအောင် ကြိုးစားအားထုတ်နိုင်ဖို့ တိုက်တွန်းပါတယ်။ ဘုန်းကြီးကနော်။ မကြိုးစားသင့်ဘူးလား? ကြိုးစားသင့်တယ်။ ဒီလို မင်္ဂလာတွေဟာ လောကမှာ သိပ်ပြီးတော့ အရေးကြီးပါတယ်။ ဒါ သာသနာတော်ဘက်က ပြဋ္ဌာန်းနေတဲ့ မင်္ဂလာပဲနော်။ အဲဒီနေ့သည် မင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့၊ နောက်တစ်ခု အဲဒီနေ့သည် ဘာနေ့လဲ? နည်းနည်းလေး ပြန်ပြီး ကြည့်ပါဦး။</p> <p><b>ယသ္မိံ ဒိဝသေ</b>၊ အကြင်နေ့၌။ <b>တယော</b>၊ သုံးပါးကုန်သော။ <b>သုစရိတ္ထဓမ္မေ</b>၊ ကိုယ်ဖြင့် ကောင်းသောအကျင့်ကို ကျင့်ခြင်း ကာယသုစရိုက်တရား၊ နှုတ်ဖြင့် ကောင်းသောစကားကို ပြောဆိုခြင်း ဝစီသုစရိုက်တရား၊ စိတ်ဖြင့် ကောင်းသောအကြံကို ကြံစည်ခြင်း မနောသုစရိုက်တရားတည်းဟူသော သုစရိုက် (၃) ပါးတို့ကို။ <b>ပရိပူရေန္တိ</b>၊ ဖြည့်ကျင့်ကြကုန်၏၊ <b>သော ဒိဝသော</b>၊ ထိုသုစရိုက်တရားတို့ကို ဖြည့်ကျင့်ရာဖြစ်သော နေ့အခါသည်။ <b>သုနက္ခတ္တံ</b>၊ နက္ခတ်အပေါင်း မကောင်းမရှိ အကောင်းချည်းသာ ဖြစ်ပါ၏၊ <b>သုမင်္ဂလံ</b>၊ မကောင်းသောအမင်္ဂလာ ဘယ်အခါမရှိ ကောင်းမြတ်သောမင်္ဂလာအတ္ထိသာ ဖြစ်ပါပေ၏၊ <b>သုပ္ပဘာတံ</b>၊ အပြစ်ကင်းရှင်း ကောင်းမြတ်သော မိုးလင်းရခြင်း ဖြစ်ပါပေ၏၊ <b>သုဟုဋ္ဌိတံ</b>၊ သာယာသန့်ရှင်း ကောင်းမြတ်သော အိပ်ရာမှ ထရခြင်း ဖြစ်ပါပေ၏။</p> <p>ဘယ်လောက်ကောင်းလဲနော်။ အဲဒီမင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့သည် (<b>သုပ္ပဘာတ</b>) ကောင်းသော မိုးသောက် မိုးလင်းရခြင်း ဖြစ်တယ်တဲ့။ (<b>သုဟုဋ္ဌိတ</b>) သာယာသန့်ရှင်း ကောင်းမြတ်သော အိပ်ရာမှ ထရခြင်း ဖြစ်တယ်။</p> <p>'ကောင်းသော နံနက်ခင်းပါခင်ဗျား'' ဆိုပြီးတော့ လောကမှာ နှုတ်ဆက်ကြတယ်။ အဲဒီနှုတ်ဆက်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေဟာ ဒုစရိုက်တရား (၁၀)ပါးကို ရှောင်ကြဉ်ပြီး သုစရိုက်တရား (၁၀)ပါးကို ဖြည့်ကျင့်နေတယ် ဆိုလို့ရှိရင်တော့ သူတို့နှုတ်ထွက်တဲ့အတိုင်း မမှန်ဘူးလား? မှန်သွားတယ်။ ဒုစရိုက်တရားတွေကို ဖြည့်ကျင့်ပြီးတော့ သုစရိုက်တရားတွေကို ရှောင်ရှားနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေက ''ကောင်းသော နံနက်ခင်းပါခင်ဗျား''လို့ နှုတ်ဆက်ရင် မှန်ပါ့မလား? မမှန်ဘူး။ သာသနာတော်ဘက်ကနော်။</p> <p>ကဲ နောက်တစ်ခု --- ဘုန်းကြီး နည်းနည်း ထပ်ပြောဦးမယ်။ မနက်မိုးလင်း နံနက် ပန်းလေးကိုင်ပြီးတော့ မင်းကြီး မင်းကလေး သွားပြီးတော့ ပူဇော်တယ်။ အဲဒီနေ့ကော မင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့ ဟုတ်ပါ့မလား? မဟုတ်ဘူး။ ဘာဖြစ်လို့လဲ? သာသနာပ သာသနာတော်ရဲ့ ပြင်ပပုဂ္ဂိုလ်ကို သွားပြီးတော့ ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ရာအဖြစ် ဆောက်တည်ခဲ့ရင် မူလက သရဏဂုံလည်း အလိုလို ပျက်စီးသွားပါတယ်နော်။ ဒါပေမယ့် ဘုန်းကြီးကနေပြီးတော့ အဲဒီနတ်အကြောင်း ထပ်ပြောဦးမယ်နော်။ ကဲ ခုနည်းနည်း ဆက်ပြောလိုက်ဦးမယ်နော်။ ဘိုးဘိုးကြီးတို့၊ ဘိုးမင်းခေါင်တို့ မနက်မိုးလင်းထတာနဲ့ ကန်တော့ပြီ၊ အဲဒီနေ့သည် မင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့ ဟုတ်သလား? မဟုတ်ပါဘူး။ ဘာဖြစ်လို့လဲ? သူတို့ကို ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ခြင်းတည်းဟူသော အကြောင်းကြောင့် သူတို့က သာသနာတော်ရဲ့ပြင်ပမှာ ရှိတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေ၊ သာသနာတော်ရဲ့ ပြင်ပဆိုတာက ဘုရားရတနာ၊ တရားရတနာ၊ အရိယာသံဃာရတနာ အဲဒီရတနာသုံးပါးသာ သာသနာတွင်းပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်ပါတယ်။</p> <p>အဲဒီရတနာသုံးပါးထဲမှာ ပုထုဇဉ်သံဃာများ မပါဘူးလားလို့ မေးရင်တော့ ပုထုဇဉ်သံဃာများကိုလည်း အရိယာသံဃာတို့ရဲ့ အယူသီလနဲ့ ညီမျှနေတဲ့အတွက် ဒီသံဃာစာရင်းထဲမှာ သဒီသူပစာရနည်းအားဖြင့် ထည့်သွင်းသင့်တဲ့ အကြောင်းတော့ ရှင်းလင်းတင်ပြထားတာလေး ရှိပါတယ်နော်။ ခေတ်စကားလုံးနဲ့ ပြောရင်တော့ သံဃာရတနာထဲမှာ အရိယာသံဃာတွေက တင်းပြည့်ပါတီဝင်ပေါ့။ ဟုတ်တယ်မဟုတ်လား? ပုထုဇဉ်သံဃာတွေက အရန်ပါတီဝင်တွေပဲ၊ အစစ်တွေ မဟုတ်ကြဘူး။ ဘာဖြစ်လို့လဲ? သူတို့က ဖောက်ပြန်နိုင်တယ်။ ဘယ်လို ဖောက်ပြန်နိုင်လဲ? ခုဘုန်းကြီးဖြစ်၊ ခုလူထွက်၊ ခုတရားနာတဲ့ အထဲမှာလည်း ပါချင် ပါပါလိမ့်မယ်နော်။ ခုပဲ ဘုန်းကြီးလုပ်တာနဲ့ တော်ကြာ လူဖြစ်ချင် ဖြစ်နေပြန်တယ်။ အဲဒီတော့ ဒီလိုပုဂ္ဂိုလ်တွေ အများအပြား မရှိကြဘူးလား? ရှိနေတယ်။ ဒါကြောင့် သူတို့ဟာ အရန်ပါတီဝင်ပဲ၊ တင်းပြည့်ပါတီဝင် ဟုတ်သလား? မဟုတ်ဘူး။</p> <p>အဲဒီရတနာသုံးပါးရဲ့ ပြင်ဘက်မှာ ရှိနေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေကို ကိုးကွယ်အားထားရာ အဖြစ်နဲ့ သွားပြီး ရှိခိုးလိုက်တာနဲ့ ခုနက ဆောက်တည်ထားတဲ့ သရဏဂုံသည် အလိုလို ပျက်စီးသွားတယ်။ သရဏဂုံပျက်စီးတယ်ဆိုတဲ့ဥစ္စာက သမ္မာဒိဋ္ဌိကြောင့် ပျက်စီးသလား? မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကြောင့်ပျက်စီးသလားလို့ ဆန်းစစ်လိုက်တဲ့ အခါမှာ မိမိတို့ရဲ့ အတိတ်က ပြုစုပျိုးထောင်ခဲ့တဲ့ ကုသိုလ်ကံ၊ သို့မဟုတ် ကုသိုလ်ကံအားလျော်စွာ ကောင်းကျိုးလေးတွေကို ရနေတာကို မင်းကြီးက မလို့ရတာ၊ မင်းလေးက မလို့ရတာ၊ ဘိုးဘိုးကြီးက မလို့ရတာ၊ ဘိုးမင်းခေါင်က မလို့ရတာ ဆိုပြီးတော့ ဒီလို သွားပြီးတော့ ယုံကြည်လိုက်တယ်။ ယုံကြည်လိုက်တဲ့ ဒီပုဂ္ဂိုလ်တွေရဲ့ သန္တာန်မှာ ကံ၊ ကံ၏ အကျိုးကို ယုံကြည်သက်ဝင်တဲ့ စိတ်ထား သမ္မာဒိဋ္ဌိ ရှိသေးလား? မရှိတော့ဘူး။ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိအယူ ကိန်းဝပ်မလာဘူးလား? ကိန်းဝပ်လာပြီ။ အဲဒီမိစ္ဆာဒိဋ္ဌိအယူ ကိန်းဝပ်နေတဲ့ ထိုနေ့သည် မင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့ ဟုတ်သလား? မဟုတ်ဘူး။ ကောင်းသော နံနက်ခင်းကော ဟုတ်သလား? မဟုတ်ဘူး။ ကောင်းသော အိပ်ရာမှ ထရခြင်းကော ဟုတ်သလား? မဟုတ်ဘူးနော်။</p> <p>နောက်ထပ် ကိုးကွယ်တာတွေရော မရှိဘူးလား? စုံနေတာပဲ။ ဒကာမကြီးတွေကတော့ ကိုးကွယ်တတ်တဲ့ဘက်မှာ ရှိချင်လည်း ရှိပါလိမ့်မယ်။ မနှဲလေးတို့၊ ဘာတို့ ...ဟင်! ကြည့်လိုက်စမ်း! မနှဲလေးရဲ့ ရာဇဝင် ဘယ်လောက်ရှိသလဲလို့ ကြည့်လိုက်တော့ ဘုန်းကြီးတော့ သေသေချာချာတော့ မလေ့လာဖူးပါဘူး။ ဓမ္မကထိက ဆရာတော်တစ်ပါး ဟောသွားတာကတော့ မနှဲလေးရဲ့သက်တမ်းဟာ မြန်မာပြည်မှာ စနေတာ နှစ်ပေါင်း ရှစ်ရာကျော်သွားပြီလို့ ပြောတယ်။</p> <p>ကဲ ကြည့်ပေါ့၊ လောကမှာ လူတွေဟာ အိုမှု၊ နာမှု၊ သေမှုဆိုတာ မရှိဘူးလား? ရှိပါတယ်။ အဲဒီမနှဲလေးက နှစ်ပေါင်း ရှစ်ရာကျော်ပြီ၊ ခုထက်ထိ သူ အပျိုမဖြစ်သေးဘူး။ ကဲ နော်။ ခုထက်ထိ မပီကလာ ပီကလာနဲ့ စကားပြောနေတုန်းပဲ ရှိသေးတယ်။ ခုထက်ထိ ကလေးဘဝမှာပဲ ရှိနေသေးတယ်။ မနှဲလေး ရှိပါတယ်ဆိုတာလည်း မယုံကြဘူးလား? ယုံနေတယ်။ ယုံကြည်ပြီးတော့ ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်မှု မလုပ်ကြဘူးလား? လုပ်ကြတယ်။ သမ္မာဒိဋ္ဌိလား၊ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိလား? မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိတွေပဲ။ မှားယွင်းတဲ့ ခံယူချက်တွေပဲ။ အဲဒီ ခံယူချက်တွေက တော်တော်ကို များနေကြပါတယ်နော်။ ဒီတော့ အဲဒီလို ခံယူချက်တွေနဲ့ မနှဲလေးသွားပြီး ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်တယ်။ အဲဒီနေ့သည် မင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့ ဟုတ်သလား? မဟုတ်ဘူး။ ကောင်းသော နံနက်ခင်းကော ဟုတ်သလား? မဟုတ်ဘူး။ ကောင်းသော အိပ်ရာမှ ထရခြင်းကော ဟုတ်သလား? မဟုတ်ဘူး။</p> <p>နောက်တစ်ခုက ဘာလဲ? ဘာလဲ နောက်တစ်ခု --- မယ်တော်ကြီးတဲ့။ လာပြန်ပြီနော်။ သူရဿတီမယ်တော်တဲ့၊ အဲဒီမယ်တော် သူရဿတီ မယ်တော်က ဘယ်ကစတာလဲ? ရဝေထွန်းအမည်ရှိတဲ့ ဆရာတော်ဦးတိလောကသာရကတော့ အနောက်တိုင်းပုဂ္ဂိုလ်တွေကနေပြီးတော့ ဒီသူရဿတီမယ်တော်အကြောင်း သုတေသနလုပ်ထားတာတွေကို ဓမ္မဗျူဟာ စာစောင်တစ်ခုအတွင်းမှာ သူက ရေးသားခဲ့ဖူးပါတယ်။ ဘုန်းကြီးလည်း အဲဒါလေး မှတ်ထားတယ်။ တစ်ချိန်တုန်းက အိန္ဒိယနယ်ထဲမှာ အပါအဝင်ဖြစ်တဲ့ ခုခေတ်အပြောနဲ့ ပြောရရင်တော့ အနောက်ပါကစ္စတန်ပေါ့၊ အဲဒီအနောက်ပါကစ္စတန်နယ်ထဲမှာ ရှေးခေတ်ကတော့ ပန်ဂျပ်နယ် ခေါ်ပါတယ်နော်။ အဲဒီပန်ဂျပ်ထဲမှာ မြစ်တစ်ခု ရှိခဲ့ပါတယ်။ ဒီမြစ်တစ်ခုက ဘုရားမပွင့်မီ နှစ်ပေါင်း သုံးထောင်ကျော် ဟိုဘက်က ထင်ရှားခဲ့တဲ့ မြစ်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။</p> <p>အဲဒီ အချိန်အခါမှာ ဒီမြစ်ကို သူတို့က စွာရဝတီမြစ်လို့ဆိုပြီး ဒီလို ခေါ်ဝေါ်ကြတယ်။ ခေါ်ဝေါ်ကြတဲ့ အချိန်အခါမှာကျတော့ ဒီမြစ်က သူတို့ရဲ့ စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းတွေမှာ အကြီးအကျယ် ဖွံ့ဖြိုးတယ်။ ရှေးခေတ်ကတော့ စက်မှုလက်မှု အလွန်ကြီး မထွန်းကားသေးတဲ့အတွက် စိုက်ပျိုးရေးကို အခြေခံပြီး တိုင်းပြည်ရဲ့ စီးပွားရေးကို အခြေခံတဲ့ခေတ် ဖြစ်လေတော့ စိုက်ပျိုးရေးတွေက သိပ်အောင်မြင်လာပြီဆိုရင် ထိုနိုင်ငံသည် ကြီးပွားတိုးတက်တယ်လို့ ပြောရတယ်နော်။</p> <p>ဒီတော့ သူတို့ရဲ့နိုင်ငံ ကြီးပွားတိုးတက်မှုဟာ ဒီမြစ်ကို အခြေခံတဲ့အတွက် ဒီမြစ်ကို ကျေးဇူးတင်လွန်းလို့ သူတို့ရဲ့ အယူအဆအတိုင်း ဒီမြစ်ကို ကိုးကွယ်ကြတယ်။ အဲဒီစွာရဝတီမြစ်ကို ကိုးကွယ်ရာကနေပြီးတော့ နောက်တော့ တစ်ဆင့်တက်ပြီး စဉ်းစားကြပြန်တယ်။ ဘာဖြစ်လဲ? ဒီမြစ်မှာ စောင့်နေတဲ့ နတ်တော့ ရှိရမယ်၊ ဧကန် သူတို့က ဒီလို ယုံကြည်ကြတယ်။ ဒီတော့ မြစ်ကို ကိုးကွယ်ယုံကြည်ရာကနေပြီးတော့ မြစ်ကိုစောင့်တဲ့နတ်ကို ကိုးကွယ်တဲ့အဆင့် တစ်ခါ ကူးသွားပြန်တယ်။ မြစ်ကိုစောင့်တဲ့နတ်က စွာရဝတီမြစ်ကိုစောင့်တဲ့ နတ်ဆိုတော့ မြစ်ကို ဘုန်းကြီးတို့ ပါဠိလိုကတော့ နဒီလို့ ခေါ်ပါတယ်။ ဒီ နဒီသည် ဣတ္ထိလိင်၊ ပုလ္လိင်၊ နပုလ္လိင်ဆိုတဲ့ လိင်သုံးပါးထဲမှာ သူက ဣတ္ထိလိင်ထဲမှာ အကျုံးဝင်တယ်။</p> <p>အကျုံးဝင်တော့ သူတို့ရဲ့ စဉ်းစားခန်းက ဘယ်လိုစဉ်းစားလိုက်လဲ? နဒီက ဣတ္ထိလိင်ဖြစ်တဲ့အတွက် ဧကန္တ ဒီမြစ်ကို စောင့်တဲ့နတ်သည် နတ်ထီးတော့ မဖြစ်နိုင်ဘူး၊ နတ်မပဲ ဖြစ်မယ်။ ဟော! သူတို့က စဉ်းစားလိုက်တယ်။ သူတို့ရဲ့ စဉ်းစားခန်း လူတွေ ဖန်တီးယူတဲ့နတ်ပါ။ ပြောချင်တာက အဲဒီလို စဉ်းစားပြီးတော့ စွာရဝတီနတ်သမီး ဆိုပြီးတော့ ပေါ်လာတာ။ အဲဒီစွာရဝတီနတ်သမီးက မပီကလာ ပီကလာကလေးတွေ စကားပြောတဲ့ပုံစံလိုပဲ၊ ခေတ်က ရွေ့လျောလာတော့ မြန်မာပြည်လည်း ရောက်လာရော သူရဿတီနတ်သမီးဆိုပြီး ဖြစ်ကရော။</p> <p>အဲဒီသူရဿတီနတ်သမီး ဆိုတာက တကယ်ထင်ရှားတဲ့နတ် ဟုတ်သလား? မဟုတ်ပါဘူး။ လူတွေက လုပ်ယူတဲ့နတ်ပဲ။ အဲဒီသူရဿတီ နတ်သမီးကို ဘာလုပ်ရလဲ? ဆွဲကြိုးလေးတွေ ဆွဲပေးရတယ်၊ လက်စွပ်တို့ ဘာတို့ ကိုယ်လိုချင်တဲ့ ပစ္စည်းတွေ အကုန်လုံး ဆင်ပေးရတယ်။ ဆင်ပေးလို့ရှိရင် ဘာဖြစ်မလဲ? စီးပွားဥစ္စာ တိုးတက်မယ်လို့ ယုံကြည်ကြတယ်။ ကံ၊ ကံရဲ့ အကျိုးကို ယုံကြည်တာ ဟုတ်သလား? မဟုတ်ဘူး။ ကံ၊ ကံရဲ့အကျိုးကို ပစ်ပယ်လိုက်တဲ့အတွက် ကံ၊ ကံရဲ့အကျိုးကို မယုံကြည်ဘဲ သူရဿတီမယ်တော်ကို ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ခြင်းတည်းဟူသော အကြောင်းကြောင့် ဒီစည်းစိမ်ဥစ္စာတွေ ကြီးပွားတိုးတက်ရပါတယ်လို့ ယုံကြည်လိုက်တဲ့အတွက် သူတို့ သန္တာန်မှာ သမ္မာဒိဋ္ဌိ ဖြစ်သလား၊ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဖြစ်သလား? မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ဖြစ်သွားပြီ။</p> <p>အဲဒီမိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဖြစ်နေတဲ့နေ့သည် မင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့ ဟုတ်သလား? မဟုတ်ဘူး။ ကောင်းသော နံနက်ခင်းရှိတဲ့နေ့ကော ဟုတ်သလား? မဟုတ်ဘူး။ ကောင်းသော အိပ်ရာမှ ထရတဲ့နေ့ကော ဟုတ်သလား? မဟုတ်ဘူးနော်။ ဒါပေမယ့်လို့ သာသနာတော်ဘက်ကကြည့်လို့ ခုနက စတုသစ္စသမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်တွေ ရရှိတဲ့ နေ့သည် မင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့ ဖြစ်တယ်။</p> <p>အဲဒီနေ့မှာ မိမိတို့က ရုပ်တွေ နာမ်တွေ သိမ်းဆည်းမယ်၊ အကြောင်းတရား အကျိုးတရားတွေ သိမ်းဆည်းမယ်၊ အကြောင်းတရားနှင့်တကွ ဒီရုပ်နာမ်တို့ရဲ့ အနိစ္စအချက်တွေကို၊ ဒုက္ခအချက်တွေကို၊ အနတ္တအချက်တွေကို လက္ခဏာရေးသုံးတန်တင်ပြီးတော့ တွင်တွင်ကြီး ဝိပဿနာရှုမယ်။ ဒီလို ဝိပဿနာရှုလို့ ဝိပဿနာဉာဏ်တို့ရဲ့ အဆုံးမှာ အကယ်လို့များ မိမိတို့ရဲ့ ပါရမီအားလျော်စွာ မဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ် ရရှိခဲ့လို့ နိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်ပြုရမယ် ဆိုလို့ရှိရင် ထိုနေ့သည် မင်္ဂလာအရှိဆုံးနေ့ မိမိတို့အတွက် မဖြစ်ဘူးလား? ဖြစ်သွားပြီ။ ဒါကြောင့် အဲဒီလို မင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့ မင်္ဂလာရှိတဲ့ နံနက်ခင်း မင်္ဂလာရှိနေတဲ့ အိပ်ရာက ထရတဲ့နေ့မှာ ဘာလုပ်မလဲ?</p> <p><b>တသ္မိံ ဒိဝသေ</b>၊ ထိုကဲ့သို့သော သုစရိုက်တရားတို့ကို ဖြည့်ကျင့်ရာဖြစ်သောနေ့အခါ၌။ <b>ဗြဟ္မစာရိသု</b>၊ မြတ်သော အကျင့်ကို ကျင့်လေ့ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့၌။ <b>ယိဋ္ဌံ</b>၊ လှူအပ်ပူဇော်အပ်သော အလှူဒါနကောင်းမှုကုသိုလ် မှန်သမျှသည်။ <b>သုယိဋ္ဌံ</b>၊ အပြစ်ကင်း၍ ကောင်းမြတ်သော ပူဇော်ရခြင်း ဖြစ်ပါပေ၏။</p> <p>ဘယ်လောက်ကောင်းလဲ ကြည့်စမ်း၊ ရုပ်တွေ နာမ်တွေ သိမယ်၊ အကြောင်းတရား အကျိုးတရားတွေကို သိမယ်၊ အကြောင်းတရားနှင့်တကွ ရုပ်နာမ်တို့ရဲ့ အနိစ္စသဘော၊ ဒုက္ခသဘော၊ အနတ္တသဘောတွေကို သိမယ်။ ဒီထက် စွမ်းနိုင်လို့ရှိရင် ရုပ်နာမ်ဓမ္မသင်္ခါရတရားတို့ရဲ့ ချုပ်ငြိမ်းရာဖြစ်တဲ့ နိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်ပြုနေမယ်ဆိုရင် ထိုနေ့သည် မိမိတို့အတွက် မင်္ဂလာအရှိဆုံးဖြစ်မယ်။ အဲဒီလို မင်္ဂလာအရှိဆုံး နေ့တစ်နေ့မှာ မိမိက မြတ်သော အကျင့်ကို ကျင့်နေတဲ့ သူတော်ကောင်းတွေ အခုလိုပေါ့ ယောဂီသူတော်ကောင်းတွေ ဆိုကြစို့။ ဒီသူတော်ကောင်းတွေကို အာရုံယူပြီးတော့ မိမိက ဒါနပူဇော်ပွဲကြီးတစ်ခု လှူဒါန်းပူဇော်လိုက်တယ်။ အဲဒီလို ပူဇော်လိုက်လို့ရှိရင် အဲဒီနေ့ ပူဇော်ပွဲသည် မိမိအတွက် ဘယ်လို အလှူဒါနမျိုး ဖြစ်သလဲ?</p> <b>သုယိဋ္ဌံ</b>၊ အပြစ်ကင်း၍ သန့်ရှင်းကောင်းမြတ်သော ပူဇော်ရခြင်း ဖြစ်ပါပေ၏။<br><br>ဘာအပြစ်များရှိသလဲ? ဘာအပြစ်မှ မရှိတော့ဘူး။ အလွန်စင်ကြယ်နေတဲ့ ကောင်းမှုကုသိုလ်ဖြစ်တယ်၊ အလွန်စင်ကြယ်နေတဲ့ အဆင့်အတန်း မြင့်မားနေတဲ့ ကောင်းမှုကုသိုလ်ဖြစ်တယ်။ ဒီကုသိုလ်တွေက ဘယ်ရောက်အောင် ပို့ဆောင်ပေးမလဲ? လူနတ်နိဗ္ဗာန် သုံးတန်သော ချမ်းသာကို တစ်ဆင့်တက်ပြီးတော့ ပို့ဆောင်ပေးနိုင်တဲ့ စွမ်းအား ရှိတယ်။ <br><br>တစ်နည်းတစ်ဖုံအားဖြင့် ပြောရရင်တော့ ထိုသူတော်ကောင်းဟာ ထိုအချိန်မှာ ဝိပဿနာဉာဏ်တွေကို ကျင့်ကြံအားထုတ်တတ်တယ်ဆိုရင် ဒီအဆင့်ကိုရောက်နေတဲ့ သူတော်ကောင်းသည်—<br>1. နံပါတ် (၁) သီလစင်ကြယ်ပြီးဖြစ်တဲ့ သူတော်ကောင်းလည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်နော်။ <br>2. နံပါတ် (၂) က သမာဓိရှိပြီးတဲ့ သူတော်ကောင်းလည်း ဖြစ်တယ်။ <br><br>ဒီသီလ၊ သမာဓိပေါ်မှာ အခြေတည်ပြီးတော့ ရုပ်တွေ နာမ်တွေ သိအောင်၊ အကြောင်းတရား အကျိုးတရားတွေ သိအောင်၊ အကြောင်းတရားနဲ့တကွ ဒီရုပ်နာမ်တို့ရဲ့ အနိစ္စသဘော၊ ဒုက္ခသဘော၊ အနတ္တသဘောတွေကို သိအောင် ကြိုးစားအားထုတ်တယ်။<br><br>အဲဒီလို ကြိုးစားအားထုတ်လိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ မိမိရဲ့ သန္တာန်မှာ ပါရမီအားလျော်စွာ မဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ်တွေလည်း ဆိုက်သွားပြီ။ ဆိုက်တော့ တစ်နည်းတစ်ဖုံအားဖြင့် ဖလသမာပတ် ဝင်စားနိုင်ပြီ ဆိုကြပါစို့။ တစ်နာရီ ဝင်စားနိုင်ရင် တစ်နာရီ အငြိမ်းဓာတ်မှာ မိမိက မျက်မှောက်ပြုပြီးနေပြီ။ အဲဒီအချိန်အခါမှာ မိမိရဲ့ သန္တာန်မှာ ရာဂတရားတွေ ထင်ရှားဖြစ်သလား? မဖြစ်ဘူး။ ဒေါသတရားတွေကော ထင်ရှားဖြစ်သလား? မဖြစ်ဘူး။ မောဟတရားတွေကော ထင်ရှားဖြစ်သလား? မဖြစ်ဘူး။ <br><br>ဘာဖြစ်လို့လဲ? ယောကျ်ား၊ မိန်းမ၊ လူ၊ နတ်၊ ဗြဟ္မာ၊ သတ္တဝါ၊ အသက်ကောင်၊ လိပ်ပြာကောင်၊ အတ္တကောင် စသည်ဖြင့် စွဲလမ်းယုံကြည်ပြီးတော့ တကယ်ထင်ရှားရှိနေတဲ့ အသိမှားနေတဲ့ သဘောကိုသာ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>လို့ခေါ်တာ။ မိမိက ဒီနေရာမှာ ရုပ်တွေ နာမ်တွေသာ သိတယ်၊ အကြောင်းတရား အကျိုးတရားကိုသာ သိတယ်၊ အကြောင်းတရားနှင့်တကွ ရုပ်နာမ်ဓမ္မသင်္ခါရတို့ရဲ့ ဖြစ်ပြီး ပျက်နေတဲ့ အနိစ္စသဘောတွေကို သိတယ်။ ဖြစ်ခြင်းပျက်ခြင်းဖြင့် အနှိပ်စက်ခံနေရတဲ့ ဒုက္ခသဘောကိုသာ သိတယ်။ မပျက်စီးဘဲ အကြိတ်အခဲ အခိုင်အမာအားဖြင့် တည်နေတဲ့ အတ္တမဟုတ်တဲ့ အနတ္တတရားတွေသာ သိနေတယ်။ <br><br>ဒီထက် တစ်ဆင့်တက်ပြီးတော့ ဝိပဿနာဉာဏ်က ရင့်ကျက်လို့ ဝိပဿနာဉာဏ်ရဲ့ အဆုံးမှာ မဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ် ပေါ်ခဲ့ရင်လည်း ထိုအရိယမဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ်တို့ဖြင့် အသင်္ခတဓာတ်နိဗ္ဗာန် သိနေပြန်တယ်။ ဖလသမာပတ် ဝင်စားခဲ့ရင်လည်း ထိုဖလသမာပတ်ဖိုလ်ဇောတို့ဖြင့် အငြိမ်းဓာတ်နိဗ္ဗာန်ကြီးကို သိနေပြန်တယ်။ သမ္မာဒိဋ္ဌိတွေ ဆက်တိုက် သိမနေဘူးလား? သိနေပြန်တယ်။ ဝိပဿနာသမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ မဂ္ဂသမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ ဖလသမ္မာဒိဋ္ဌိဆိုတဲ့ သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်တွေ ဆက်တိုက် ဖြစ်နေပြန်တယ်။ အဲဒီသမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်ရှိနေတဲ့ သူတော်ကောင်းတစ်ဦးက အလှူဒါနပွဲတစ်ခုကို ကျင်းပတော့မယ်။ ကျင်းပတော့မယ်ဆိုရင် ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည် ထိုအဆင့်သို့ ရောက်နေတာ၊ ဘယ်အခါမှာ ရောက်နေလဲမေးတော့ မိမိတို့ အဇ္ဈတ္တသန္တာန်မှာ ရှိနေတဲ့ရုပ်တရား နာမ်တရား၊ အပြင်ဗဟိဒ္ဓ အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်များထိုထိုတို့ အဝင်အပါဖြစ်နေတဲ့ သတ္တဝါတို့ကို ခြုံငုံပြီးတော့ မိမိက ရုပ်နာမ် သိမ်းဆည်းတတ်တယ်။ <br><br>သိမ်းဆည်းတတ်တဲ့အတွက် ဗဟိဒ္ဓရုပ်တရား နာမ်တရား၊ အဇ္ဈတ္တသန္တာန်မှာ တည်ရှိနေတဲ့ အကြောင်းတရား အကျိုးတရား၊ ဗဟိဒ္ဓမှာလည်း ခြုံငုံပြီး အကြောင်းတရား အကျိုးတရားတွေလည်း သိရပြီ။ အဇ္ဈတ္တမှာလည်း အကြောင်းတရားနှင့် တကွသော ဒီရုပ်နာမ်ဓမ္မသင်္ခါရတွေရဲ့ အနိစ္စအချက်၊ ဒုက္ခအချက်၊ အနတ္တအချက်ကို သိပြီ၊ ဗဟိဒ္ဓမှာလည်း ဒီရုပ်နာမ် ဓမ္မသင်္ခါရတို့ရဲ့ အနိစ္စအချက်၊ ဒုက္ခအချက်၊ အနတ္တအချက်ကို သိပြီ။ အဲဒီလို သိနေတဲ့ ဝိပဿနာဉာဏ်တွေက မိမိရဲ့ သန္တာန်မှာ ကြိမ်ဖန်များစွာ ထပ်ခါထပ်ခါ ဖြစ်ပြီးမှ ဒီအငြိမ်းဓာတ်နိဗ္ဗာန်ကို ရောက်တာပါ။<br><br>ဒီတော့ ဤအငြိမ်းဓာတ်နိဗ္ဗာန်ကို ရောက်နေတဲ့ သူတော်ကောင်းတစ်ဦးက ဒီဒါနပွဲတွေကို ကျင်းပတဲ့ အချိန်အခါမှာ မိမိရဲ့ သန္တာန်မှာ တည်ရှိနေတဲ့ အကြောင်းတရားနှင့် တကွသော ရုပ်နာမ်ဓမ္မသင်္ခါရတရားတို့ရဲ့ အနိစ္စအချက်၊ ဒုက္ခအချက်၊ အနတ္တအချက်တွေကို လက္ခဏာရေးသုံးတန် တင်ပြီးတော့ ဝိပဿနာရှုနေတယ်။ အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်များထိုထိုလို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ မြတ်သောအကျင့်ကို ကျင့်နေတဲ့ သူတော်ကောင်းတွေရဲ့ သန္တာန်မှာ တည်ရှိနေတဲ့ ရုပ်နာမ်ဓမ္မသင်္ခါရတရားတွေကိုလည်း ဗဟိဒ္ဓချင်းတူညီလို့ ပေါင်းစုခြုံငုံပြီးတော့ သိမ်းဆည်းပြီးတော့ အကြောင်းတရားနှင့်တကွ ထိုရုပ်နာမ်ဓမ္မသင်္ခါရတရားတို့ရဲ့ အနိစ္စအချက်၊ ဒုက္ခအချက်၊ အနတ္တအချက်တွေကို ဉာဏ်နဲ့မြင်အောင် ကြည့်ပြီးတော့ ဝိပဿနာရှုတယ်။ <br><br>လှူဖွယ်ဝတ္ထုလို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ ဆွမ်းအစရှိသော ပစ္စည်းတွေ ဖမ်းပြီးတော့ <b>ဓာတ်လေးပါး</b> စိုက်ကြည့်တယ်။ ရှုနိုင်တဲ့ ယောဂီများ သဘောပေါက်လိမ့်မယ်။ ဓာတ်လေးပါး စိုက်လိုက်လို့ရှိရင်တော့ ဒီလှူဖွယ်ဝတ္ထုလို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ ရုပ်ဝတ္ထုတွေဟာ ကလာပ်အမှုန်လေးတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီကလာပ်အမှုန်လေးတွေကို ဓာတ်ခွဲလိုက်ရင် တစ်မှုန်တစ်မှုန်မှာ ပထဝီ၊ အာပေါ၊ တေဇော၊ ဝါယော၊ အဆင်း၊ အနံ့၊ ရသာ၊ ဩဇာဆိုပြီး သဘောတရားရှစ်ခု ရှိတယ်။ ရုပ်ကလာပ်တစ်ခုအတွင်းမှာ တည်ရှိနေတဲ့ တေဇောဓာတ်၊ ဥတုကြောင့် နောက်ထပ် ရုပ်ကလာပ် ကလေးတွေ ဆင့်ကဲဖြစ်ပွားနေကြတယ်။ အကြောင်းတရား မကုန်သရွေ့ ဒီလိုပဲ ဆက်တိုက် ဖြစ်နေတယ်။ ဖြစ်နေတဲ့အတွက် ဒီရုပ်တရားလေးတွေကိုလည်း သိမ်းဆည်းပြီးတော့ ဒီရုပ်တရားတို့ကို အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ ဝိပဿနာရှုတယ်။<br><br>နောက်ထပ် ဘာရှိဦးမလဲ? ဒါနပွဲ အခုလို တစ်ခု ပြုလိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ ဒါနကုသိုလ်စိတ်စေတနာတွေ အလှူရှင်ရဲ့ သန္တာန်မှာ ပေါ်လာတယ်။ အဲဒီကုသိုလ်တရားတွေကိုလည်း သိမ်းဆည်းပြီးတော့ အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ လက္ခဏာရေးသုံးတန်တင်ပြီးတော့ ဝိပဿနာ ရှုပြန်တယ်။ ဘယ်နှစ်ဘက်ဖြစ်သွားလဲ? လေးဘက်။ <br><br>1. မိမိသန္တာန်မှာ တည်ရှိတဲ့ အကြောင်းတရားနှင့် တကွသော ရုပ်နာမ်။<br>2. ဗဟိဒ္ဓအလှူခံပုဂ္ဂိုလ်များသန္တာန်မှာ တည်ရှိနေတဲ့ အကြောင်းတရားနှင့် တကွသော ရုပ်နာမ်။<br>3. လှူဖွယ်ဝတ္ထုလို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ ရုပ်တရား။<br>4. ကုသိုလ်စေတနာလို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ ဇောစေတနာ ပြဓာန်းနေတဲ့ ဇောဝီထိစိတ်အစဉ် နာမ်တရား။<br><br>ပေါင်းလိုက်တော့ လေးချက်။ အဲဒီလေးချက်ကို အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ လက္ခဏာရေးသုံးတန်တင်ပြီးတော့ တွင်တွင်ကြီး ဝိပဿနာရှုရင် ရှုပြီးတော့ ဒီလို မြတ်သောအလှူခံပုဂ္ဂိုလ်တွေ အပေါ်၌ မိမိက ပူဇော်ခဲ့မယ်ဆိုရင် ထိုနေ့ ပူဇော်နေတဲ့ ဒီအလှူဒါနကြီးသည် ဘယ်လိုဖြစ်မလဲ?<br><br><b>တသ္မိံ ဒိဝသေ</b>၊ ထိုကဲ့သို့သော သုစရိုက်တရားတို့ကို ဖြည့်ကျင့်ရာဖြစ်သော နေ့အခါ၌။ <b>ဗြဟ္မစာရိသု</b>၊ မြတ်သောအကျင့်ကို ကျင့်လေ့ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့၌။ <b>ယိဋ္ဌံ</b>၊ လှူအပ်ပူဇော်အပ်သော ကောင်းမှုကုသိုလ်မှန်သမျှသည်။ <b>သုယိဋ္ဌံ</b>၊ အပြစ်ကင်း၍ သန့်ရှင်းကောင်းမြတ်သော ပူဇော်ရခြင်း ဖြစ်ပါပေ၏။<br><br>အဲဒီပူဇော်ပွဲကို ကြည့်လိုက်၊ အလှူပေးပုဂ္ဂိုလ်ဘက်မှာ ရာဂ၊ ဒေါသ၊ မောဟ လူးလဲပေကျံနေတာ ရှိသလား? မရှိဘူး။ လူချမ်းသာ၊ နတ်ချမ်းသာကို မျှော်လင့်တောင့်တနေတဲ့ စိတ်ထားကော ရှိသလား? မရှိဘူးတဲ့။ သိပ်စင်ကြယ်နေတယ်နော်။ အလွန် စင်ကြယ်နေတဲ့ ဒီဒါန အဆင့်အတန်းကြီးတစ်ခု ပြုကျင့်နေတဲ့နေ့သည် ဘာလဲ? <b>မင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့</b> ဖြစ်တယ်။ <br><br>ဘာဖြစ်လို့ စင်ကြယ်လဲ၊ ဘာဖြစ်လို့ မင်္ဂလာရှိရသလဲ? အဲဒီလို ဝိပဿနာဉာဏ်တွေနဲ့ ယှဉ်တွဲပြီးတော့ ဒါနပွဲကြီး ကျင်းပနေတဲ့ အချိန်အခါမှာ ထိုသူတော်ကောင်းဟာ မိမိရဲ့ ပါရမီအားလျော်စွာ ထိုဒါနပွဲ ကျင်းပနေစဉ်တုန်းမှာပဲ အထက်မဂ် အထက်ဖိုလ်လို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ မဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ်တွေကို ရရှိနိုင်ပါတယ်။ အကယ်၍များ ပါရမီက ရင့်ညောင်းလာခဲ့ပြီဆိုရင် အရဟတ္တဖိုလ်တိုင်အောင်သော အကျိုးတရားတွေ ရရှိနိုင်ပါတယ်။ အရဟတ္တဖိုလ် ရပြီဆိုရင်တော့ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲဒုက္ခမှ ကျွတ်ပြီ လွတ်ပြီ မဖြစ်ဘူးလား? ဖြစ်သွားပြီ။<br><br>ဘာကိုအခြေခံခဲ့သလဲလို့ မေးရင်တော့ မင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့ဖြစ်အောင် ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်ခဲ့ခြင်းကို အခြေခံပါတယ်။ ဒီတော့ မင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့ဖြစ်တဲ့ အချိန်အခါမှာ မင်္ဂလာရှိတဲ့ တရားတွေကို ကျင့်သုံးပြီး မင်္ဂလာရှိတဲ့ အလှူပွဲကြီးတစ်ခုကို မင်္ဂလာရှိနေတဲ့ အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်တွေရဲ့ထံမှာ လှူဒါန်းပူဇော်ပွဲတစ်ခုသည် နိဗ္ဗာန်တိုင်အောင် အကျိုးပေးနိုင်တဲ့ စွမ်းအား ရှိတယ်။ ဒါက အပြစ်ကင်းဆုံး ကောင်းမှုကုသိုလ် မဖြစ်ဘူးလား? ဖြစ်နေတယ်။ <br><br>ဒါကြောင့် ဒီဂါထာလေး နည်းနည်းလောက် ပြန်ပြီး နာကြည့်စမ်းပါ။ ဘုန်းကြီးကတော့ သဘောကျလွန်းလို့ ---<br><br><b>ယသ္မိံ ဒိဝသေ</b>၊ အကြင်နေ့၌။ <b>တယော</b>၊ သုံးပါးကုန်သော။ <b>သုစရိတဓမ္မေ</b>၊ ကိုယ်ဖြင့် ကောင်းသောအကျင့်ကို ကျင့်ခြင်း ကာယသုစရိုက်တရား၊ နှုတ်ဖြင့် ကောင်းသောစကားကို ပြောဆိုခြင်း ဝစီသုစရိုက်တရား၊ စိတ်ဖြင့် ကောင်းသောအကြံကို ကြံစည်ခြင်း မနောသုစရိုက်တရားတည်းဟူသော သုစရိုက် (၃) ပါးတို့ကို။ <b>ပရိပူရေန္တိ</b>၊ ဖြည့်ကျင့်ကြကုန်၏။ <b>သော ဒိဝသော</b>၊ ထိုသုစရိုက်တရားတို့ကို ဖြည့်ကျင့်ရာဖြစ်သော နေ့အခါသည်။ <b>သုနက္ခတ္တံ</b>၊ နက္ခတ်အပေါင်း မကောင်းမရှိ အကောင်းချည်းသာ ဖြစ်ပါ၏။ <b>သုမင်္ဂလံ</b>၊ မကောင်းသောအမင်္ဂလာ ဘယ်အခါမရှိ ကောင်းမြတ်သော မင်္ဂလာအတ္ထိသာ ဖြစ်ပါပေ၏။ <b>သုပ္ပဘာတံ</b>၊ အပြစ်ကင်းရှင်း ကောင်းမြတ်သော မိုးလင်းရခြင်း ဖြစ်ပါပေ၏။ <b>သုဟုဋ္ဌိတံ</b>၊ သာယာသန့်ရှင်း ကောင်းမြတ်သော အိပ်ရာမှ ထရခြင်း ဖြစ်ပါပေ၏။ <b>သုခဏော</b>၊ ကြုံလာဆိုက်ရာ ခဏတိုင်းမှာ အကောင်းချည်းသာ ဖြစ်ပါပေ၏။ <b>သုမုဟုတ္တော</b>၊ ကြုံရာမုဟုတ်တိုင်းမှာ အကောင်းချည်းသာ ဖြစ်ပါပေ၏။ <b>တသ္မိံ ဒိဝသေ</b>၊ ထိုကဲ့သို့သော သုစရိုက်တရားတို့ကို ဖြည့်ကျင့်ရာဖြစ်သော နေ့အခါ၌။ <b>ဓမ္မစာရိသု</b>၊ မြတ်သောအကျင့်ကို ကျင့်လေ့ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့၌။ <b>ယိဋ္ဌံ</b>၊ လှူအပ်ပူဇော်အပ်သော အလှူဒါန ကောင်းမှုကုသိုလ်ဟူသမျှသည်။ <b>သုယိဋ္ဌံ</b>၊ အပြစ်ကင်း၍ သန့်ရှင်းကောင်းမြတ်သော ပူဇော်ရခြင်း ဖြစ်ပါပေ၏။<br><br>ဘယ်လောက် အပြစ်ကင်းလဲ၊ ရာဂ၊ ဒေါသ၊ မောဟတွေ ပါသလား? မပါဘူး။ သိပ်ကောင်းတယ်နော်။ နောက်တစ်ခု ဘာဆက်ဟောလဲ?<blockquote><b>ပဒက္ခိဏံ ကာယကမ္မံ၊ ဝါစာကမ္မံ ပဒက္ခိဏံ။</b><br><b>ပဒက္ခိဏံ မနောကမ္မံ၊ ပဏီဓိ တေ ပဒက္ခိဏေ။</b></blockquote><b>တသ္မိံ ဒိဝသေ</b>၊ ထိုကဲ့သို့သော သုစရိုက်တရားတို့ကို ဖြည့်ကျင့်ရာဖြစ်သော နေ့အခါ၌။ <b>ကာယကမ္မံ</b>၊ ကိုယ်ဖြင့်ပြုသော ကာယကံအမှု ဟူသမျှသည်။ <b>ပဒက္ခိဏံ</b>၊ တိုးတက်ကြီးပွားချမ်းသာခြင်း၏အကြောင်း အကောင်းချည်းသာ ဖြစ်ပါပေ၏။<br><br>ဒီလို သုစရိုက်တရားတွေ ဆယ်ပါးပေါ့နော်။ ပြည့်ပြည့်ဝဝ ဖြည့်ကျင့်နေတဲ့နေ့၊ အဲဒီနေ့သည် ကောင်းတဲ့နေ့လား? မကောင်းတဲ့နေ့လား? ကောင်းတဲ့နေ့။ ဘယ်လိုကောင်းသလဲ? တိုးတက်ကြီးပွားချမ်းသာဖို့ အကြောင်းဖြစ်တဲ့ ကာယကံတွေ ပေါ်နေတယ်နော်။<br><br><b>တသ္မိံ ဒိဝသေ</b>၊ ထိုကဲ့သို့သော သုစရိုက်တရားတို့ကို ဖြည့်ကျင့်ရာဖြစ်သော နေ့အခါ၌။ <b>ကာယကမ္မံ</b>၊ ကိုယ်ဖြင့်ပြုသမျှ ကာယကံအမှု မှန်သမျှသည်။ <b>ပဒက္ခိဏံ</b>၊ တိုးတက်ကြီးပွားချမ်းသာခြင်း၏အကြောင်း အကောင်းချည်းသာ ဖြစ်ပါပေ၏။ <b>ဝါစာကမ္မံ</b>၊ နှုတ်ဖြင့်ပြောဆိုသမျှ ဝစီကံမှန်သမျှသည်။ <b>ပဒက္ခိဏံ</b>၊ တိုးတက်ကြီးပွားချမ်းသာခြင်း၏အကြောင်း အကောင်းချည်းသာ ဖြစ်ပါပေ၏။ <b>မနောကမ္မံ</b>၊ စိတ်ဖြင့်ကြံစည်သမျှ မနောကံမှု မှန်သမျှသည်။ <b>ပဒက္ခိဏံ</b>၊ တိုးတက်ကြီးပွားချမ်းသာခြင်း၏အကြောင်း အကောင်းချည်းသာ ဖြစ်ပါပေ၏။ <b>တေ</b>၊ ထိုကာယကံ၊ ဝစီကံ၊ မနောကံတို့ကို။ <b>ပဒက္ခိဏေ</b>၊ ကောင်းမြတ်သောအမှု၌။ <b>ပဏီဓိ</b>၊ ထားခြင်းမည်ပါပေ၏။<br><br>မြတ်စွာဘုရား ဟောထားတယ်နော်။ ဒီတော့ သုစရိုက်တရားတွေကို စနစ်တကျ ဖြည့်ကျင့်နေတဲ့နေ့ဟာ ကောင်းတဲ့ကာယကံတွေ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့နေ့၊ ကောင်းတဲ့ဝစီကံတွေ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့နေ့၊ ကောင်းတဲ့မနောကံတွေ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့နေ့၊ တစ်နည်းအားဖြင့် ကံကောင်းတဲ့နေ့လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ဒါဖြင့် ကံကောင်းတဲ့နေ့ ကံကောင်းတဲ့နေ့ဆိုတာ ဘယ်နေ့လဲလို့မေးရင် သုစရိုက်တရားတွေကို ဖြည့်ကျင့်တဲ့နေ့ပဲ။ <br><br>ဒါဖြင့်ရင် ဒုစရိုက်တရားတွေကို ဖြည့်ကျင့်နေတဲ့နေ့သည် ကံကောင်းတဲ့နေ့လား? ကံမကောင်းတဲ့နေ့လား? ကံမကောင်းတဲ့နေ့ပဲ။ ''ငါ့ကံကိုက မကောင်းပါဘူးကွယ်။ ငါဟာ ဒီလို အပြောခံ ရလေခြင်း၊ အမလေး ... ရင်နာလိုက်တာ၊ ရင်နာလိုက်တာ'' စိတ်ထဲမှာ ဟုတ်သလား? မဟုတ်ဘူး။ ဒုစရိုက်တရားတွေကို လွန်ကျူးနေတဲ့နေ့သည် ကံမကောင်းတဲ့နေ့ပဲ။ သုစရိုက်တရားတွေကို ဖြည့်ကျင့်နေတဲ့နေ့သည် ကံကောင်းတဲ့နေ့၊ အဲဒီအပြင် နောက်ထပ် မြတ်စွာဘုရားက ---<br><br><b>''ပဏီဓိ တေ ပဒက္ခိဏေ''</b><br><br><b>တေ</b>၊ ထိုကာယကံ၊ ဝစီကံ၊ မနောကံတို့ကို။ <b>ပဒက္ခိဏေ</b>၊ ကောင်းမြတ်သောအမှု၌။ <b>ပဏီဓိ</b>၊ ထားခြင်းမည်ပါပေ၏။<br><br><b>အတ္တသမ္မာပဏီဓိ</b> စက်ကလေးတစ်ခု ထည့်သွင်းထားပါတယ်။ မိမိကိုယ်ကို မိမိ ကောင်းစွာထားတယ်။ ဘယ်လိုထားတာလဲ? ကာယကံမှာလည်း သုစရိတကာယကံဖြစ်အောင်၊ ဝစီကံမှာလည်း သုစရိတဝစီကံဖြစ်အောင်၊ မနောကံမှာလည်း သုစရိတမနောကံဖြစ်အောင် ထားနိုင်မယ်ဆိုရင် မိမိရဲ့ စိတ်ကို မိမိ ကောင်းစွာထားတဲ့နေ့ ဖြစ်ပါတယ်လို့ ဒီလို ဘုရားဟောထားတယ်။ <br><br>ဒီလိုဆိုရင် ကောင်းတဲ့မင်္ဂလာရှိတဲ့ အကျိုးတရားတွေကို မိမိတို့က လိုလားတောင့်တခဲ့တယ်ဆိုရင် မိမိတို့ရဲ့ ကာယကံ၊ ဝစီကံ၊ မနောကံလို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ ကံတွေကို ကောင်းကောင်းထားတတ်ဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်တယ်။ တစ်နည်း မိမိတို့ရဲ့ စိတ်ကလေးကို မိမိတို့က ကောင်းကောင်းထားဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်တယ်။ စိတ်ကို ကောင်းကောင်းထားတယ် ဆိုတာက ဘာပြောတာလဲ? <br><br>* ကာယဒုစရိုက်တွေကို မလွန်ကျူးဘူး၊ ရှောင်ကြဉ်တယ်။ <br>* ကာယသုစရိုက်တရားတွေကို ဖြည့်ကျင့်တယ်။ <br>* ဝစီဒုစရိုက်တရားတွေကို မလွန်ကျူးဘူး၊ ရှောင်ကြဉ်တယ်။ <br>* ဝစီသုစရိုက်တရားတွေကို ဖြည့်ကျင့်တယ်။ <br>* မနောဒုစရိုက်တရားတွေကို မလွန်ကျူးဘူး၊ ရှောင်ကြဉ်တယ်။ <br>* မနောသုစရိုက်တရားတွေကို ဖြည့်ကျင့်တယ်။ <br><br>ဒီလိုဆိုရင် ဒါဟာ အဲဒီနေ့ စိတ်ကောင်းကောင်းထားတဲ့နေ့ပဲ။ 4kgguh0e86mzvj8gzsjzujqbo14s077 မင်္ဂလသုတ်-၄/၉၇ 0 6227 21862 2026-04-13T02:49:20Z Tejinda 173 "{{header | title = မင်္ဂလသုတ်-၄/၉၇ | author = ဖားအောက်တောရဆရာတော် | override_author = | editor = | translator = | contribuor = | override_contributor = | section = '''စာစစ်ရန် လိုအပ်သည်''' | previous = မင်္ဂလသုတ်-၃/၉..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 21862 wikitext text/x-wiki {{header | title = မင်္ဂလသုတ်-၄/၉၇ | author = ဖားအောက်တောရဆရာတော် | override_author = | editor = | translator = | contribuor = | override_contributor = | section = '''စာစစ်ရန် လိုအပ်သည်''' | previous = [[မင်္ဂလသုတ်-၃/၉၇]] | previous2 = | next = [[မင်္ဂလသုတ်-၅/၉၇]] | next2 = | year = | notes = | edition = | categories = ဖားအောက်တောရ | shortcut = | portal = }} <h3>မင်္ဂလသုတ္တန်(၄)</h3> <p>ကဲ - မင်္ဂလသုတ်ဟောလာတာ လေးရက်ရှိသွားပြီ။ ဒီနေ့ <b>ပဒက္ခိဏံ ကာယကမ္မံ</b> ဆိုတဲ့ ဂါထာလေးရဲ့ နောက်ဆုံးသတ်ပြီး ပြောနေတဲ့အပိုင်း ရောက်လာပြီနော်။ နည်းနည်းလေး တရားပြန်ဆက်ကြည့်ရအောင်။</p> <p><b>ပဒက္ခိဏံ ကာယကမ္မံ၊ ဝါစာကမ္မံ ပဒက္ခိဏံ။</b><br> <b>ပဒက္ခိဏံ မနောကမ္မံ၊ ပဏီဓိ တေ ပဒက္ခိဏေ။</b><br> <b>ပဒက္ခိဏာနိ ကတွာန၊ လဘန္တတ္ထေ ပဒက္ခိဏေ။</b><br> <b>တေ အတ္ထလဒ္ဓါ သုခိတာ၊ ဝိရုဠှာ ဗုဒ္ဓသာသနေ။</b><br> <b>အရောဂါ သုခိတာ ဟောထ၊ သဟ သဗ္ဗေဟိ ဉာတိဘိ။</b></p> <p><b>တသ္မိံ ဒိဝသေ</b>၊ ထိုကဲ့သို့သော သုစရိုက်တို့ကို ဖြည့်ကျင့်ရာဖြစ်သော နေ့အခါ၌။ <b>ကာယကမ္မံ</b>၊ ကိုယ်ဖြင့်ပြုသမျှကာယကံမှု မှန်သမျှသည်။ <b>ပဒက္ခိဏံ</b>၊ တိုးတက်ကြီးပွားချမ်းသာခြင်း၏အကြောင်း အကောင်းချည်းသာ ဖြစ်ပါပေ၏၊ <b>ဝါစာကမ္မံ</b>၊ နှုတ်ဖြင့် ပြောဆိုသမျှဝစီကံမှု မှန်သမျှသည်။ <b>ပဒက္ခိဏံ</b>၊ တိုးတက်ကြီးပွားချမ်းသာခြင်း၏အကြောင်း အကောင်းချည်းသာ ဖြစ်ပါပေ၏၊ <b>မနောကမ္မံ</b>၊ စိတ်ဖြင့် ကြံစည်သမျှမနောကံမှု မှန်သမျှသည်။ <b>ပဒက္ခိဏံ</b>၊ တိုးတက်ကြီးပွားချမ်းသာခြင်း၏အကြောင်း အကောင်းချည်းသာ ဖြစ်ပါပေ၏၊ <b>တေ</b>၊ ထိုကာယကံ, ဝစီကံ, မနောကံတို့ကို။ <b>ပဒက္ခိဏေ</b>၊ ကောင်းသော အမှု၌။ <b>ပဏီဓိ</b>၊ ထားခြင်းမည်ပါပေ၏။</p> <p>ကာယသုစရိုက် တရားတွေကို ဖြည့်ကျင့်တဲ့နေ့သည် ကိုယ်ကို ကောင်းစွာထားခြင်း မည်ပါပေ၏၊ ဝစီသုစရိုက်တွေကို ဖြည့်ကျင့်တဲ့နေ့သည် နှုတ်ကို ကောင်းစွာထားခြင်း မည်ပါပေ၏၊ မနောသုစရိုက်တရားတွေကို ဖြည့်ကျင့်တဲ့ နေ့သည် စိတ်ကိုကောင်းစွာထားခြင်း မည်ပါပေ၏၊ တစ်နည်းအားဖြင့် ပြောရင်တော့ ဒီသုစရိုက်တရား (၁၀)ပါးကို ဖြည့်ကျင့်တဲ့နေ့သည် မိမိကိုယ်ကို မိမိ ကောင်းစွာထားတယ် မည်ပါပေ၏။ ဒီလို မိမိကိုယ်ကို မိမိ ကောင်းစွာ ထားတဲ့နေ့မှာ မိမိအတွက် မင်္ဂလာလို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ ကုသိုလ်တရားတွေ တိုးပွားပြီး မနေဘူးလား? တိုးပွားနေတယ်နော်။</p> <p>အဲဒီလို ကုသိုလ်တရားတွေ တိုးပွားနေတဲ့အတွက် သာသနာတော်ဘက်က အကျဉ်းချုပ်အားဖြင့် မင်္ဂလာလို့ ယူဆတဲ့ ယူဆချက်လေးတစ်ခုပါပဲ။ ဒါပေမယ့် မင်္ဂလာအကျယ်ကို ဒီမင်္ဂလသုတ်မှာ (၃၈)ဖြာမင်္ဂလာအနေနဲ့ ဖော်ပြထားပါတယ်။ တစ်ခုပြီးတစ်ခု ဆက်လက်ပြီး နာကြားရမှာ ဖြစ်တယ်။ ဒါက သာသနာတွင်းမင်္ဂလာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး သာသနာတော်တွင်းရဲ့ အယူအဆလေးတစ်ခု ရှေးဦးစွာ အကျဉ်းချုပ်နားလည်ထားဖို့ရန် ပြောပြခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။</p> <p>ထိုခေတ် ထိုအချိန်အခါက ဇမ္ဗူဒိပ်ကျွန်းမှာ <b>'ဒိဋ္ဌ'</b> မြင်တဲ့အာရုံတွေကို မင်္ဂလာလို့ ယူဆနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ရှိကြပါတယ်။ <b>'သုတ'</b> ကြားတဲ့အသံအာရုံတွေကို မင်္ဂလာလို့ ယူဆတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ရှိကြပြန်တယ်။ <b>'မုတ'</b> အနံ့-အရသာအတွေ့အထိလို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ တွေ့ထိဖွယ်ရာ အာရုံတွေကို မင်္ဂလာလို့ ယူဆနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေလည်း ရှိကြပါတယ်။ အဲဒီလို ဝါဒတွေ ကွဲနေတာက ဘယ်ပုံ ဘယ်ပန်း ဘယ်နည်းလမ်းအားဖြင့် ကွဲသလဲ၊ အမှန်တရားကို မသိထားခဲ့ဘူး ဆိုလိုရှိရင်တော့ အမှောင်သွားဖို့ရန် အချက်တွေက တော်တော်လေး များကြပါတယ်နော်။ အဲဒီတော့ သူတို့ခေတ် သူတို့အချိန်အခါကာလက စကားရည်လုပွဲလိုပုံစံဖြင့် တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး အချေအတင် တရားဆွေးနွေးတဲ့ပွဲတွေ ဟောပြောတဲ့ပွဲတွေ ရှိကြပုံရတယ်။</p> <p>ဒီတော့ ဒိဋ္ဌမင်္ဂလာသမားတွေက ဘယ်လိုပြောသလဲ? မြင်တဲ့အာရုံကို မင်္ဂလာအဖြစ် ယူဆတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေက ဘယ်လိုပြောသလဲ? ငါဟာ မင်္ဂလာကို သိပါတယ်။ လောကမှာ မြင်တဲ့အာရုံတွေကို မင်္ဂလာလို့ ခေါ်တာပါ။ မြင်တဲ့အာရုံကို အလွန် နှစ်သက်မြတ်နိုးအပ်တဲ့ အဆင်းရူပါရုံအဖြစ် မင်္ဂလာရှိတဲ့ အာရုံအဖြစ် သတ်မှတ်ထားပါတယ် ဆိုပြီးတော့ သူက ဘယ်လိုပြောသလဲ?</p> <p>ဒီလောကမှာ တချို့တချို့သော ပုဂ္ဂိုလ်တွေ နံနက်စောစော အိပ်ရာမှ ထပြီဆိုရင် စာကလေးငှက်တစ်ကောင်ကို မြင်ခဲ့ရရင်လည်း ဒါ မင်္ဂလာရှိတာပဲ။ သူက အမြင်အာရုံသမားက ပြောတယ်နော်။ ဥသျှစ်သီးမှည့်တွေကို မြင်ခဲ့မယ်ဆိုရင်လည်း ဒါ မင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့ပဲ၊ ကိုယ်ဝန်ဆောင် အမျိုးသမီးတစ်ဦးကို နံနက်စောစော အိပ်ရာထတဲ့ အချိန်အခါမှာ တွေ့မြင်ခဲ့တယ် ဆိုလို့ရှိရင်လည်း ဒါ မင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့ပဲ၊ အဆင်းတန်ဆာတွေ ကျကျနန ဝတ်စားဆင်ယင်ထားတဲ့ မင်းသားငယ်လေးတွေကို တွေ့မြင်ရမယ်, ကလေးငယ်လေးတွေကို တွေ့မြင်ရမယ် ဆိုလို့ရှိရင်လည်း ဒါ မင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့ပဲ၊ နံနက်စောစော အိပ်ရာထ၊ ထချင်း ရေပြည့်နေတဲ့ အိုးတွေကို မြင်ခဲ့ရမယ်ဆိုရင်လည်း ဒါ မင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့ပဲ၊ အဲ နံနက်စောစော အိပ်ရာထတဲ့ အချိန်အခါမှာ ငါးကြင်းအရှင်တွေကို မြင်ခဲ့ရမယ် ဆိုလို့ရှိရင်လည်း မင်္ဂလာရှိတာပဲ၊ အာဇာနည်မြင်းကို မြင်ခဲ့ရမယ်ဆိုရင် အာဇာနည်ရထားတွေကို မြင်ခဲ့ရမယ်ဆိုရင် အာဇာနည်မြင်းတွေ ကထားတဲ့ ရထားတွေကို မြင်ခဲ့ရမယ်ဆိုရင်လည်း မင်္ဂလာရှိတယ်၊ နွားလားဥဿဖကြီးတွေကို မြင်ခဲ့ရမယ် ဆိုလို့ရှိရင်လည်း မင်္ဂလာရှိတယ်၊ နွားမတွေကို အိပ်ရာထတဲ့ အချိန်အခါမှာ မြင်ခဲ့ရမယ် ဆိုလို့ရှိရင်လည်း မင်္ဂလာရှိတယ်။ မျောက်ကို အိပ်ရာထတဲ့ အချိန်အခါမှာ မြင်ခဲ့ရင်လည်း မင်္ဂလာရှိပါတယ်။ --- စသည်ဖြင့် ကောင်းမြတ်နေတဲ့ မင်္ဂလာလို့ ခေါ်ဝေါ်သမုတ်ထားအပ်တဲ့ အဆင်းရူပါရုံ အမျိုးမျိုးကို မြင်ရခြင်းကို မင်္ဂလာလို့ ခေါ်ဝေါ်တယ်ဆိုပြီးတော့ ဒိဋ္ဌမင်္ဂလာသမားက တင်ပြတယ်။</p> <p>အဲဒီလို တင်ပြလိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ ဒီဒိဋ္ဌမင်္ဂလာသမားရဲ့ အယူအဆကို လက်ခံနိုင်တဲ့ ပရိသတ်တွေလည်း ရှိကြတယ်၊ လက်မခံနိုင်တဲ့ ပရိသတ်တွေလည်း ရှိကြတယ်။ လက်ခံနိုင်တဲ့ ပရိသတ်တွေက လက်ခံသော်ငြားလည်း လက်မခံနိုင်တဲ့ ပရိသတ်တွေက သူနဲ့ တစ်ဖန်ပြန်ပြီးတော့ ငြင်းခုန်ကြပြန်တယ်။ ဘယ်လို ငြင်းခုန်သလဲ? သုတမင်္ဂလာသမား၊ ကြားတဲ့အသံကို မင်္ဂလာအနေနဲ့ ယူဆနေတဲ့ သုတမင်္ဂလာသမားတွေက စပြီး အချေအတင် ဆွေးနွေးကြပြန်တယ်။ ဘယ်လို ဆွေးနွေးသလဲ?</p> <p>''အမောင်တို့ အရာဝတ္ထုဆိုတာက စင်ကြယ်တဲ့ အရာဝတ္ထုတွေကိုလည်း မြင်တာပဲ၊ မစင်ကြယ်တဲ့ အရာဝတ္ထုတွေကိုလည်း မြင်တာပဲ၊ အေး အလားတူပဲ ကောင်းတဲ့ အရာဝတ္ထုတွေကိုလည်း မြင်တာပဲ၊ မကောင်းတဲ့အရာဝတ္ထုတွေကိုလည်း မြင်တာပဲ၊ အရောင်အဆင်းကိုလည်း မြင်တာပဲ၊ နှစ်သက်မြတ်နိုးဖွယ်ရာ အာရုံတွေကိုလည်း မြင်တာပဲ၊ အရောင်အဆင်းတွေကိုလည်း မြင်တာပဲ၊ ဒါကြောင့် အကယ်၍များ မြင်တာကို မင်္ဂလာတစ်ခုအဖြစ် ယူဆခဲ့မယ်ဆိုရင် နှစ်သက်မြတ်နိုးဖွယ်ရာအာရုံကော မနှစ်သက် မမြတ်နိုးဖွယ်ရာ အာရုံကော စင်ကြယ်တဲ့အာရုံကော မစင်ကြယ်တဲ့အာုံကော ကောင်းတဲ့အာရုံကော မကောင်းတဲ့ အာရုံကော အကုန်လုံး မင်္ဂလာဖြစ်ကုန်မှာပေါ့။ ဒါကြောင့် မျက်စိဖြင့် မြင်တွေ့ရတဲ့ အာရုံသည် မင်္ဂလာမဟုတ်ပါဘူး။ ဒါကြောင့် နားဖြင့် ကြားရတဲ့ အသံသာလျှင် မင်္ဂလာဖြစ်ပါတယ်။ ဘယ်လိုအသံတွေကြားရင် မင်္ဂလာဖြစ်လဲ''၊ သူက တင်ပြတယ်။</p> <p>ဒီလို လူ့လောကမှာ နံနက်စောစော အိပ်ရာကထပြီဆိုရင် ပြည့်စုံကြွယ်ဝနေတဲ့ သူကြွယ်ဆိုတဲ့ အသံလေးတွေ ကြားခဲ့ရမယ်၊ ကြီးပွားတိုးတက်နေဆဲ သူကြွယ်ဆိုတဲ့ အသံတွေကို ကြားခဲ့ရမယ်၊ စည်းစိမ်ဥစ္စာတွေ ကုံလုံပြည့်စုံနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေပဲဆိုတဲ့ ဒီအသံတွေ ကြားခဲ့ရမယ် ဆိုလို့ရှိရင် ထိုနေ့ဟာ မင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့ပဲ။ <b>'ဖုဿ'</b>ဆိုတဲ့ အသံ, <b>'သုမန'</b> စိတ်ထားကောင်းတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုတဲ့ အသံ, <b>'သိရီ'</b> ကျက်သရေရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုတဲ့ အသံ, <b>'သိရီဝတ္တ'</b> ကျက်သရေမင်္ဂလာအပေါင်းတွေ တိုးပွားနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုတဲ့အသံ အဲဒီအသံတွေ ကြားခဲ့ရမယ် ဆိုလို့ရှိရင် အဲဒီနေ့သည် နက္ခတ်ကောင်းတဲ့နေ့ ဖြစ်တယ်။ အဲဒီအချိန်အခါသည် ကောင်းတဲ့အချိန်အခါ ဖြစ်တယ်၊ အဲဒီနေ့သည် ကောင်းသောနေ့ ဖြစ်တယ်၊ အဲဒီနေ့သည် မင်္ဂလာရှိသောနေ့ ဖြစ်ပါတယ်။ စသည်ဖြင့် ကောင်းတဲ့အသံသဒ္ဒါရုံဟူသမျှကို လောကမှာ မြင့်မြတ်တဲ့ မင်္ဂလာအဖြစ်လို့ သမုတ်ထားတဲ့အတွက် အသံဟူသမျှကို လောကမှာ မြင့်မြတ်တဲ့ မင်္ဂလာအဖြစ်လို့ သမုတ်ထားတဲ့အတွက် အသံသဒ္ဒါရုံ ကြားအပ်တဲ့ အသံသဒ္ဒါရုံသာလျှင် မင်္ဂလာဖြစ်ပါတယ်လို့ သူက တင်ပြတယ်။ အဲဒီသုတမင်္ဂလာသမားရဲ့ စကားကိုလည်း တချို့က လက်ခံပြီး တချို့ပုဂ္ဂိုလ်တွေက လက်မခံနိုင် ဖြစ်နေကြတယ်။ လက်မခံနိုင်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေကလည်း ငြင်းချက်ထုတ်နေကြတယ်။</p> <p>ဘယ်ပုဂ္ဂိုလ်တွေက ငြင်းချက်တစ်ခါ ထုတ်ပြန်သလဲဆိုတော့ ...<b>'မုတ'</b> မင်္ဂလာသမားတွေ၊ <b>'မုတ'</b>ဆိုတာကတော့ ဦးဇင်းတို့ အနံ့လေးကြည့်ပေါ့၊ နှာခေါင်းမှာ ဒီအနံ့လေး လာပြီးထိမှ သိနိုင်တဲ့အတွက် ဒီအနံ့ကို <b>'မုတ'</b>လို့ ခေါ်တယ်။ အရသာ ရသာရုံကြည့်ပေါ့၊ အရသာတစ်ခုက လျှာမှာ လာပြီးထိမှ ဒီအရသာ ချိုတယ်, ချဉ်တယ်, ငံတယ်, စပ်တယ်ဆိုပြီး သိတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီရသာရုံကိုလည်း <b>'မုတ'</b>အာရုံလို့ ခေါ်ပါတယ်။ <b>'ဖောဋ္ဌဗ္ဗ'</b> ပထဝီ, တေဇော, ဝါယော ရှုဖူးတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေ နားလည်တယ်။ လက်, လက်ချင်း ထပ်ကြည့်ပါ။ သိတဲ့နေရာလေးကို စိုက်ကြည့်၊ မာတဲ့သဘော, ကြမ်းတဲ့သဘော, လေးတဲ့ သဘော, ပျော့တဲ့သဘော, ချောတဲ့သဘော, ပေါ့တဲ့သဘော, ပထဝီဓာတ် သိနိုင်တယ်။ ပူတဲ့သဘော, အေးတဲ့သဘော, တေဇောဓာတ် သိနိုင်တယ်။ ထောက်ကန်တဲ့သဘော, တွန်းကန်တဲ့သဘော, ဝါယောဓာတ် သိနိုင်တယ်။ တွေ့ထိဖွယ်ရာအာရုံ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာအာရုံ၊ ထိလို့ သိကောင်းတဲ့ အာရုံဖြစ်တဲ့အတွက် သူ့ကိုလည်း <b>'မုတ'</b>လို့ ခေါ်တယ်။ အဲဒီလို အနံ့ရယ်, အရသာရယ်, အတွေ့အထိရယ်ဆိုတဲ့ ဒီအာရုံသုံးပါးသည် မင်္ဂလာဖြစ်တယ်လို့ သူက တင်ပြတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲ?</p> <p>ကြားတဲ့အသံ ဆိုတာက ''အမောင်တို့ ... နားဆိုတာက ကောင်းတဲ့အသံကို ကြားတာလည်း ရှိတယ်၊ မကောင်းတဲ့အသံကို ကြားတာလည်း ရှိတယ်၊ နှစ်သက်မြတ်နိုးဖွယ်ရာ အသံကို ကြားရတာလည်း ရှိတယ်။ မနှစ်သက် မမြတ်နိုးဖွယ်ရာ အသံတွေကို ကြားရတာလည်း ရှိတယ်။ အကယ်၍ ကြားတဲ့ အာရုံတစ်ခု အသံသဒ္ဒါရုံကို မင်္ဂလာအဖြစ်နဲ့ ယူဆခဲ့မယ် ဆိုလို့ရှိရင် အကုန်လုံး မင်္ဂလာဖြစ်ကုန်တော့မှာပေါ့တဲ့။ ကောင်းတဲ့အသံလည်း မင်္ဂလာပဲ၊ မကောင်းတဲ့ အသံလည်း မင်္ဂလာပဲ၊ မြတ်နိုးဖွယ်ရာ အသံတွေလည်း မင်္ဂလာပဲ၊ မမြတ်နိုးဖွယ်ရာ အသံတွေလည်း မင်္ဂလာပဲ၊ အားလုံး မင်္ဂလာဖြစ်ကုန်မှာပဲ။ ဒါကြောင့် ကြားတဲ့အသံသဒ္ဒါရုံဟာ မင်္ဂလာမဟုတ်ပါဘူးတဲ့နော်။ အတွေ့အထိ မုတ္ထအာရုံတွေသာလျှင် မင်္ဂလာဖြစ်ပါတယ်'' ဆိုပြီး သူက တင်ပြတယ်။</p> <p>အတွေ့အထိ ဂန္ဓာရုံ, ရသာရုံ, ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံတွေကို မင်္ဂလာအဖြစ်နဲ့ သူက ဘယ်လို တင်ပြသလဲဆိုတော့ ဒီလူ့လောကမှာ တချို့တချို့ပုဂ္ဂိုလ်တွေ နံနက်စောစော အိပ်ရာထပြီ ဆိုလို့ရှိရင် ပဒုမ္မာကြာပန်း အစရှိတဲ့ ပန်းအနံ့ကို နမ်းရှူခဲ့ရမယ် ဆိုရင်လည်း ထိုနေ့ဟာ မင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့ပဲတဲ့။ ဟော အင်မတန် နူးညံ့သိမ်မွေ့နေတဲ့ ဒန်ပူလေးတွေကို နံနက်စောစော အိပ်ရာထမှာ ဝါးခဲ့ရမယ် ဆိုလို့ရှိရင်လည်း အဲဒီနေ့သည် မင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့ဖြစ်တယ်၊ နံနက်စောစော အိပ်ရာက ထပြီးတော့ မြေကြီးကို လက်ဖြင့် ကိုင်တွယ်သုံးသပ်ခွင့် ရခဲ့မယ် ဆိုလို့ရှိရင်လည်း ထိုနေ့သည် မင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့ ဖြစ်ပါတယ်၊ နံနက်စောစော အိပ်ရာထတဲ့ အချိန်အခါမှာ ကောက်ပင်စိမ်းစိမ်းတွေကို လက်ဖြင့် ကိုင်တွယ်သုံးသပ်ခွင့် ရခဲ့မယ် ဆိုလို့ရှိရင်လည်း ထိုနေ့သည် မင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့ ဖြစ်တယ်၊ နံနက်စောစော အိပ်ရာကထတဲ့ အချိန်အခါမှာ နွားချေးအစိုတွေကို လက်ဖြင့် ကိုင်တွယ်သုံးသပ်ခွင့် ရခဲ့ရင်လည်း ထိုနေ့သည် မင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့ ဖြစ်ပါတယ်၊ နံနက်စောစော အိပ်ရာထတဲ့ အချိန်အခါမှာ လိပ်ကို ကိုင်တွယ်သုံးသပ်ခွင့် ရမယ်ဆိုရင်လည်း မင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့ ဖြစ်ပါတယ်၊ နံနက်စောစော အိပ်ရာက ထတဲ့အချိန်အခါမှာ နှမ်းတွေအပြည့်တင်ထားတဲ့ နှမ်းလှည်းကြီးကို လက်နဲ့ ကိုင်တွယ်သုံးသပ်ခွင့် ရခဲ့မယ် ဆိုလို့ရှိရင်လည်း မင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့ ဖြစ်တယ်၊။ ပန်းမျိုးစုံကို သစ်သီးမျိုးစုံကို အကယ်၍များ ကိုင်တွယ်သုံးသပ်ခွင့် ရခဲ့ရင် ထိုနေ့သည် မင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့ ဖြစ်ပါတယ်။</p> <p>ဒါတင်လားဆိုတော့ မကသေးဘူး၊ အင်မတန် အတွေ့အထိ ကောင်းနေတဲ့ မြေညက်တွေနဲ့ လိမ်းကျံခွင့် ရရှိတဲ့နေ့ဟာလည်း မင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့ ဖြစ်တယ်၊ အတွေ့အထိ အလွန်ကောင်းနေတဲ့ ပုဆိုးတစ်ထည်ကို ထိုနေ့မှာ ဝတ်ခွင့်ရခဲ့ရင်လည်း ထိုနေ့ဟာ မင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့ ဖြစ်တယ်၊ အတွေ့အထိ အလွန်ကောင်းနေတဲ့ ဦးရေခေါင်းပေါင်းတစ်ခုကို ထိုနေ့မှာ ဝတ်ဆင်ခွင့်ရခဲ့မယ် ဆိုလို့ရှိရင်လည်း ထိုနေ့သည် မင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့ ဖြစ်ပါတယ်။ အလားတူပဲ ကျန်နေတဲ့ အလွန်ကောင်းမြတ်တဲ့ မင်္ဂလာအဖြစ် သမုတ်ထားအပ်တဲ့ အနံ့တွေကို နမ်းရှူခွင့် ရတဲ့နေ့၊ အရသာတွေကို သုံးဆောင်ခွင့် ရတဲ့နေ့၊ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ အမျိုးမျိုးကို တွေ့ထိခွင့် ရတဲ့နေ့၊ အဲဒီနေ့တွေသည် မင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့ပဲ ဖြစ်တယ်။ ဒါကြောင့် ဒီတွေ့ထိဖွယ် မုတအာရုံ အမျိုးမျိုးသည် မင်္ဂလာဖြစ်ပါတယ် ဆိုပြီးတော့ သူက တင်ပြတယ်။</p> <p>အဲဒီပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ စကားကိုလည်း တချို့ပုဂ္ဂိုလ်တွေက လက်ခံတယ်၊ တချို့ပုဂ္ဂိုလ်တွေက လက်မခံကြဘူး။ ဒိဋ္ဌမင်္ဂလာသမားကလည်း သုတမင်္ဂလာသမားကို နားလည်အောင် ပြောပြနိုင်စွမ်း မရှိဘူး၊ သုတမင်္ဂလာသမားကလည်း ဒိဋ္ဌမင်္ဂလာသမားတွေကို နားလည်အောင် ပြောပြနိုင်စွမ်း မရှိဘူး၊ မုတမင်္ဂလာသမားကလည်း ဒိဋ္ဌမင်္ဂလာသမား သုတမင်္ဂလာသမားတွေကို နားလည်အောင် ပြောပြနိုင်တဲ့ စွမ်းအား မရှိကြဘူး။ တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး ငြင်းခုန်နေကြတယ်။</p> <p>ဒါလေးတွေကို နည်းနည်း ပြန်ဆန်းစစ်ကြည့်စမ်းပါ။ ဦးဇင်းတို့ ခုသာသနာတော်တွင်းနဲ့ ကြုံတွေ့လို့သာ မင်္ဂလာဆိုတာ ဘယ်လိုတရားမျိုးဆိုတာကို စနစ်တကျ သိခွင့်ရတာ၊ ဒီလို စနစ်တကျ မင်္ဂလာတရားတွေကို သိရှိခွင့် ရဖို့ရန်အတွက် အခွင့်အရေးသည် အင်မတန် ရခဲတဲ့ အခွင့်အရေးတစ်ခု ဖြစ်တယ်လို့ ခန့်မှန်းလို့ မရဘူးလား? ရနိုင်တယ်။ လူတွေရဲ့ အယူအဆ ကြည့်ပေါ့၊ ပညာမျက်စိကန်းနေတဲ့အတွက် မကောင်းတွေကိုသော်လည်း အကောင်းထင်ချင်ထင်တယ်၊ အကောင်းတွေကိုသော်လည်း မကောင်းထင်ချင်ထင်တယ်နော်။ ဒီမှာ သူတို့က အမြင်ကို မင်္ဂလာလို့ ယူဆတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေကလည်း သူ့အယူအဆ သူတင်ပြကြတယ်။ အသံသဒ္ဒါရုံ အကြားကို မင်္ဂလာလို့ ယူဆတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေကလည်း သူတို့ အယူအဆ သူတို့ တင်ပြကြတယ်။ အတွေ့အထိ မုတအာရုံတွေကို မင်္ဂလာအဖြစ် ယူဆနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေကလည်း သူတို့ အယူအဆ သူတို့ တင်ပြနေကြတယ်။</p> <p>အဲဒီလို တင်ပြလိုက်တော့ --- တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး ငြင်းခုန်တဲ့ပွဲဟာ အဆုံးမသတ်နိုင်ဖြစ်တယ်နော်။ ဇမ္ဗူဒိပ်တစ်ကျွန်းလုံး ပြန့်နှံ့သွားတယ်။ ဒီမင်္ဂလာနဲ့ ပတ်သက်လို့ ငြင်းခုန်ပွဲက ဇမ္ဗူဒိပ်တစ်ကျွန်းလုံး ပြန့်နှံ့သွားလိုက်တာ ဘယ်လောက်ကြာသလဲလို့ မေးရင်တော့ တစ်ဆယ့်နှစ်နှစ်ထိ ကြာသွားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒီဇမ္ဗူဒိပ်တစ်ကျွန်းလုံး ပြန့်နှံ့သွားသလားဆိုတော့ မဟုတ်သေးဘူး။ မနုဿလူတွေဟာ ဟိုနေရာမှာ အုပ်စုလိုက် အုပ်စုလိုက်၊ ဒီနေရာမှာ အုပ်စုလိုက် အုပ်စုလိုက်၊ ဘာဟာ မင်္ဂလာလဲ? ဘာကို မင်္ဂလာလို့ ခေါ်သလဲ? စသည်ဖြင့် ကြံစည်စိတ်ကူးကြတယ်၊ ဆွေးနွေးကြတယ်၊ တိုင်ပင်ကြတယ်။ အဲဒီလို လူတွေ ဆွေးနွေးတိုင်ပင်တဲ့ အသံကို ကြားလိုက်ကြတော့ အဲဒီလူသားတွေကို စောင့်ရှောက်နေတဲ့ နတ်တွေက ဒီအသံကို ကြားပြန်တယ်။ ကြားလိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ အလားတူပဲ ဘာကို မင်္ဂလာ ခေါ်သလဲဆိုပြီး လူသားတွေကို စောင့်ရှောက်နေတဲ့ နတ်တွေကလည်း တစ်ဆင့် ကြံစည်စိတ်ကူးကြပြန်တယ်။</p> <p>အဲဒီလို စဉ်းစားခန်းတွေ ထုတ်နေရာကနေပြီးတော့ လူသားတွေကို စောင့်ရှောက်နေတဲ့ နတ်တွေကတစ်ဆင့် ဘယ်ကူးသွားသလဲ? ဘုမ္မဒေဝတလို့ ခေါ်ဆိုတဲ့ ဘုမ္မစိုးနတ်တွေနဲ့ ဒီနတ်တွေက မိတ်ဆွေတွေ ဖြစ်ကြတယ်။ မိတ်ဆွေတွေဖြစ်တော့ ဒီဘုမ္မစိုးနတ်တွေထံကို ကူးစက်သွားတယ်။ ဘုမ္မစိုးနတ်တွေဆိုတာက အထူးသဖြင့် သစ်ပင်မှာနေတဲ့ နတ်တွေ, မြေကြီးမှာနေတဲ့ နတ်တွေ, သစ်ပင်စောင့်နတ်တွေ စသည်ဖြင့် ဒီလို တောစောင့် သစ်ပင်စောင့်နတ် ဘုမ္မစိုးနတ်တွေထံ ကူးစက်သွားတဲ့ အခါကျတော့ အဲဒီဘုမ္မစိုးတွေကတစ်ဆင့် ဟိုး အာကာသဓာတ်လို့ ခေါ်အပ်တဲ့ ကောင်းကင်တည်နေတဲ့ ဒီနတ်တွေအထိ သတင်းတွေက ပျံ့နှံ့သွားတယ်။ အဲဒီနတ်တွေကလည်း ဘာကို မင်္ဂလာခေါ်တယ် စသည်ဖြင့် စဉ်စားကြပြန်တယ်၊ တွေးခေါ်ကြပြန်တယ်။</p> <p>အဲဒီကမှတစ်ဆင့် တာဝတိံသာ, ယာမာ, တုသိတာ, နိမ္မာနရတိ, ပရနိမ္မိတဝသဝတီခေါ်တဲ့ နတ်ပြည်ခြောက်ထပ်အထိ ပျံ့နှံ့သွားတယ်။ နတ်ပြည်ခြောက်ထပ်တွင်မကဘူး၊ နတ်ပြည်ခြောက်ထပ်မှတစ်ဆင့် အကနိဋ္ဌဗြဟ္မာ့ပြည်တိုင်အောင် အားလုံးပျံ့နှံ့သွားတယ်။ ဘာကို မင်္ဂလာခေါ်သလဲ ဆိုပြီးတော့ အစုလိုက် အစုလိုက် နတ်တွေကော လူတွေကော ဆွေးနွေးလိုက်ကြတာ အားလုံး တစ်ဆယ့်နှစ်နှစ် ကြာသွားတယ်။ ဒီစကြဝဠာတင်လားဆိုတော့ မဟုတ်သေးဘူးတဲ့။ <b>'ဒဿသဟဿာ စက္ကဝါဠ'</b> စကြဝဠာတိုက်တစ်သောင်းအထိ အကုန်လုံး နတ်တွေ ဗြဟ္မာတွေ ဘာကို မင်္ဂလာခေါ်သလဲဆိုပြီးတော့ ဆွေးနွေးလိုက်ကြတယ်။ စကြဝဠာတိုက်တစ်သောင်းအထိ ပျံ့နှံ့သွားတယ်။</p> <p>အဲဒီလို ပျံ့နှံ့သွားတဲ့ မင်္ဂလာသတင်းတွေနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ကြွေးကြော်သံကိုတော့ မင်္ဂလာကောလာဟလလို့ ခေါ်ပါတယ်နော်။ <b>'ကောလာဟလ'</b> အုတ်အုတ်ကျက်ကျက်နဲ့ ပြောဆိုနေတဲ့ စကားတွေပဲ။ မင်္ဂလာအကြောင်းနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ကောလာဟလဖြစ်တော့ ဒီနေရာမှာ အဋ္ဌကထာက ကောလာဟလအကြောင်းလေးတွေကို နည်းနည်းတော့ ဖွင့်ထားပါတယ်နော်။ ဒီတော့ ဒီကောလာဟလသတင်းတွေက စကြဝဠာတိုက်တစ်သောင်းအထိ ပျံ့နှံ့သွားတော့ ဘာဟာ မင်္ဂလာဖြစ်ပါတယ်လို့ အဲဒီထဲမှာ အတိအကျ ဆုံးဖြတ်နိုင်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ပုထုဇန်လောကမှာ မရှိခဲ့ဘူး။ အရိယာသူတော်ကောင်းတွေကလည်းပဲ သူတို့ ပွားများအားထုတ်နေတဲ့ တရားတွေကိုပဲ နှလုံးသွင်းနေတဲ့ သူတော်ကောင်းတွေ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ပြည့်ပြည့်စုံစုံ ဘုရားရှင်ကဲ့သို့ မင်္ဂလာတရားတွေကို ဆိုဆုံးမနိုင်တဲ့ စွမ်းအားတော့ မရှိဘူး။</p> <p>သို့သော်လည်း လူတွေမှာ ဒိဋ္ဌမင်္ဂလာသမား, သုတမင်္ဂလာသမား, မုတမင်္ဂလာသမားဆိုပြီး သုံးစုကွဲသလို နတ်တွေ ဗြဟ္မာတွေမှာလည်း ပုထုဇန်လောကတစ်ခုလုံး ဒိဋ္ဌမင်္ဂလာသမား, သုတမင်္ဂလာသမား, မုတမင်္ဂလာသမားဆိုပြီး ကွဲသွားကြတယ်။ အရိယာသူတော်ကောင်းတွေ, နတ်ဗြဟ္မာတွေအဖို့တော့ မကွဲဘူးနော်။ ပုထုဇန်လောကမှာတော့ အားလုံး ကွဲသွားကြတယ်။ အဲဒီလို ကွဲသွားကြတဲ့ အချိန်အခါကျတော့ ဒီမင်္ဂလာတရားကို ဘယ်တရားသည် မင်္ဂလာတရားဖြစ်ပါတယ်ဆိုတာကို အတိအကျ ဆုံးဖြတ်ချက်ပေးနိုင်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ် မရှိဘူး။ ဒီတော့ ဒီနေရာမှာ ကောလာဟလငါးမျိုးဆိုပြီးတော့ အဋ္ဌကထာမှာ ဖွင့်ထားတာလေး ဗဟုသုတအဖြစ် ဘုန်းကြီး နည်းနည်း ပြောချင်ပါတယ်နော်။</p> <p>ကောလာဟလဆိုတာက အုတ်အုတ်ကျက်ကျက်နဲ့ လူတွေပြောနေတဲ့ စကား၊ သို့မဟုတ် နတ်တွေ ဗြဟ္မာတွေ လူတွေပြောနေတဲ့ စကားတွေပဲ။ အဲဒီကောလာဟလ ဘယ်နှစ်မျိုးရှိသလဲဆိုရင်တော့ ငါးမျိုးရှိတယ်။</p> <p>နံပါတ် (၁)က -- <b>'ကပ္ပကောလာဟလ'</b> ကပ္ပကောလာဟလ ဆိုတာက ဘာပြောတာလဲလို့မေးတော့ ---</p> <p><em>တတ္ထ ကာမာဝစရဒေဝါ မုတ္တသိရာ ဝိကိဏ္ဏကေသာ ရုဒမ္မုခါ အဿူနိ ဟတ္ထေဟိ ပုဉ္ဆမာနာ ရတ္တဝတ္ထနိဝတ္ထာ အတိဝိယ ဝိရူပဝေသဓာရိနော ဟုတွာ။</em></p> <p>ဒီစကားလေး ဘုန်းကြီးရွတ်ပြတာ အကြောင်းလေးနည်းနည်း ရှိနေလို့ပါနော်။</p> <p><b>တတ္ထ</b>၊ ထိုကောလာဟလ ငါးမျိုးတို့တွင်။ <b>ကာမာဝစရဒေဝါ</b>၊ ကာမာဝစရနတ်တို့သည်။ <b>မုတ္တသိရာ</b>၊ စွန့်လွှတ်ထားအပ်သော ဦးခေါင်းရှိကြကုန်သည်ဖြစ်၍။</p> <p>ခေါင်းလေးတစ်ခါခါ ဖြစ်နေတာပေါ့နော်။ အဲဒီတော့ ခေါင်းလေး တစ်ခါခါ ဖြစ်နေတယ်ဆိုတာကို နားလည်တဲ့ ပရိသတ်တွေလည်း ရှိရင်ရှိမယ်။ နားမလည်တဲ့ ပရိသတ်တွေ ရှိရင်လည်း ရှိပါလိမ့်မယ်။ ပြီးတော့မှ ဘုန်းကြီး ထပ်ပြီး နည်းနည်းတော့ ပြောမယ်နော်။</p> <p><b>မုတ္တသိရာ</b>၊ လွှတ်ထားအပ်သော ဦးခေါင်းရှိသည်ဖြစ်၍။ <b>ဝိကိဏ္ဏကေသာ</b>၊ ဖြန့်ကျဲထားအပ်သော ဆံပင်ရှိကြကုန်သည်ဖြစ်၍။ <b>ရုဒမ္မုခါ</b>၊ ငိုယိုသော မျက်နှာရှိကြကုန်သည်ဖြစ်၍။ <b>အဿူနိ</b>၊ မျက်ရည်တို့ကို။ <b>ဟတ္ထေဟိ</b>၊ လက်တို့ဖြင့်။ <b>ပုဉ္ဆမာနာ</b>၊ သုတ်ကြကုန်လျက်။</p> <p>နတ်တွေဖြစ်နေပုံလေး ဖော်ပြထားပါတယ်။ အဲဒီနတ်တွေက ခေါင်းတွေကို စွန့်လွှတ်ထားတယ်၊ လှုပ်နေတယ်။ <b>ဝိကိဏ္ဏကေသာ</b>၊ ဖြန့်ကျဲထားတဲ့ ဆံပင်တွေလည်း ရှိနေတယ်။</p> <p>ဒီတော့ ဒီလောက်ဆိုရင်တော့ နားလည်လိမ့်မယ် ထင်တယ်နော်။ ခုကာလ ဆံရှည်ကိုယ်တော်မတွေ ရှိကြပါတယ်နော်။ ဆံပင်တွေကို သူတို့က ဖြန့်ထားလိုက်တယ်။ ဖြန့်လိုက်တော့ ဆံပင်တွေက ဖိုးယိုးဖားယားဖြစ်ရင် ခေါင်းလေးဘာလုပ်သလဲ? ဟိုဘက်လှုပ်လိုက် ဒီဘက်လှုပ်လိုက် မလှုပ်ဘူးလား? လှုပ်နေတယ်။ အဲဒီပုံစံ ပြောတာနော်။ အဲဒီတော့ ခေါင်းလေး ဟိုဘက်လှုပ်လိုက် ဒီဘက်လှုပ်လိုက်နဲ့ ဆံပင်လေးတွေလည်း ဖြန့်ထားတယ်။ ဖြန့်ထားပြီးတော့ သူတို့ရဲ့မျက်နှာကြည့်လိုက်ရင်လည်း ငိုနေတဲ့မျက်နှာ ဖြစ်တယ်တဲ့။ ငိုတာမှ ဘယ်လောက်ထိ ငိုသလဲမေးရင်တော့ ---</p> <p><b>အဿူနိ ဟတ္ထေဟိ ပုဉ္ဆမာနာ</b>၊ မျက်ရည်တို့ကို။ <b>ဟတ္ထေဟိ</b>၊ လက်တို့ဖြင့်။ <b>ပုဉ္ဆမာနာ</b>၊ သုတ်ကြကုန်လျက်။</p> <p>မျက်ရည်တွေကို ငိုလိုက်တဲ့အခါ ကျလာတဲ့ မျက်ရည်တွေကို လက်ကလေးတွေနဲ့ သုတ်ပြီးတော့နော်။</p> <p><b>ရတ္တဝတ္ထနိဝတ္ထာ</b>၊ နီမြန်းသော အဝတ်ကိုဝတ်ဆင် ကြကုန်လျက်။ <b>အတိဝိယ</b>၊ အလွန်လျင်။ <b>ဝိရူပဝေသဓာရိနော</b>၊ ဖောက်ပြန်သော အသွင်အပြင်ကို ဆောင်ကြကုန်သည်။ <b>ဟုတွာ</b>၊ ဖြစ်ကြကုန်၍။</p> <p>အဝတ်နီကြီးတွေ ဝတ်ပြီးတော့ အလွန်ဖောက်ပြန်နေတဲ့ အသွင်ကို ဆောင်ပြီးတော့မှ လှည့်လည်ပြီးတော့ ကြွေးကြော်နေတယ်တဲ့။ ဘယ်လို ကြွေးကြော်တယ်ဆိုတာ ဘုန်းကြီး ပြီးတော့မှ ပြောပါမယ်နော်။ ဒီတော့ ဒီစကားလေးကို နည်းနည်း စဉ်းစားကြည့်စမ်းနော်။ ဆံပင်တွေ ဖိုးယိုးဖားယားနဲ့ ဖြန့်ကျဲပြီးချထားတာ ဘယ်အခါမှာချလဲ? ငိုတဲ့အခါ ဘုန်းကြီးတို့ ငယ်စဉ်အခါကလည်း မြင်ဖူးပါတယ်။ ငိုတဲ့အခါ ဘယ်အခါမှာ ငိုကြသလဲဟင်? မသာတစ်ခုခုကြုံလို့ ဟုတ်တယ်မဟုတ်လား? လင်သေသော်လည်းကောင်း၊ မယားသေသော်လည်းကောင်း၊ အမေသေသော်လည်းကောင်း၊ အဖေသေသော်လည်းကောင်း၊ သားသေသော်လည်းကောင်း၊ သမီးသေသော်လည်းကောင်းပေါ့နော်။ အသုဘတစ်ခုခုနဲ့ ကြုံပြီဆိုလို့ရှိရင် ငိုပြီ၊ ဆံပင်တွေ မသိမ်းနိုင်ဘူး။ အဲဒီအခါကျတော့မှ ဆံပင်ဖားလျားချပြီးတော့ ငိုတယ်။ အဲဒါ ခုခေတ်ဆံပင် ဖားလျားတွေကတော့ ဘယ်သူတွေသေလို့ ငိုနေကြတယ်တော့ မပြောတတ်ဘူးနော်။ အဲဒါ ဆံပင်ဖားလျားတွေ ချပြီးတော့ ခေါင်းလေးက ဟိုဘက်ငဲ့လိုက် ဒီဘက်ငဲ့လိုက် ဟိုဘက်လှုပ်လိုက် ဒီဘက်လှုပ်လိုက် ဖြစ်နေတယ်နော်။</p> <p>ခု ဒီနတ်တွေကတော့ ဘယ်သူမှသေလို့တော့ မဟုတ်ဘူး။ ကမ္ဘာကြီး ဘယ်တော့ပျက်တော့မယ် ဆိုတာကို သူတို့က ကြိုတင်ပြီးတော့ ကြွေးကြော်တယ်။ ကြိုတင်ပြီး ကြွေးကြော်တာက ဘယ်လောက်ကနေ ကြွေးကြော်နေသလဲ? ဒီအပိုင်းလေးနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ အဋ္ဌကထာက ဆက်ဖွင့်ထားတယ်။</p> <p><em>ဝဿသတသဟဿစ္စယေန ကပ္ပုဋ္ဌာနံ ဘဝိဿတိ။</em></p> <p><b>ဝဿသတသဟဿ</b>၊ နှစ်ပေါင်းတစ်သိန်း၏၊ <b>အစ္စယေန</b>၊ ကျော်လွှားလွန်မြောက်၍ သွားသောအခါ၌။ <b>ကပ္ပုဋ္ဌာနံ</b>၊ ဤကမ္ဘာ၏ ပျက်စီးခြင်းသည်။ <b>ဘဝိဿတိ</b>၊ ဖြစ်ပေလိမ့်မယ်။</p> <p>နောက်နှစ်ပေါင်းတစ်သိန်း ကျော်လွှားလွန်မြောက်သွားပြီ ဆိုလို့ရှိရင် ဒီကမ္ဘာကြီး ပျက်စီးတော့မယ်။ ကြွေးကြော်ပြီနော်။</p> <p><em>အယံ လောကော ဝိနဿိဿတိ။</em></p> <p><b>အယံလောကော</b>၊ ဤလောကသည်။ <b>ဝိနဿိဿတိ</b>၊ ပျက်စီး၍ သွားပေလိမ့်မယ်။</p> <p>ဒီလောကကြီးတစ်ခုလုံး ပျက်စီးသွားတော့မယ်။</p> <p><em>မဟာသမုဒ္ဒေါ သုဿိဿတိ။</em></p> <p><b>မဟာသမုဒ္ဒေါ</b>၊ မဟာသမုဒ္ဒရာရေသည်။ <b>သုဿိဿတိ</b>၊ ခန်းခြောက်၍ သွားပေလိမ့်မယ်။</p> <p>မဟာသမုဒ္ဒရာရေတွေလည်း အကုန်ခန်းခြောက်၍ သွားလိမ့်မယ်။</p> <p><em>အယဉ္စ မဟာပထဝီ သိနေရု စ ပဗ္ဗတရာဇာ ဥဍ္ဎယှိဿတိ ဝိနဿိဿတိ။</em></p> <p><b>အယဉ္စ မဟာပထဝီ</b>၊ ဤမဟာမြေကြီးသည်လည်းကောင်း။ <b>သိနေရု စ ပဗ္ဗတရာဇာ</b>၊ မြင်းမိုရ်တောင်မင်းသည်လည်းကောင်း။ <b>ဥဍ္ဎယှိဿတိ</b>၊ လောင်ကျွမ်း၍ သွားပေလိမ့်မယ်။ <b>ဝိနဿိဿတိ</b>၊ ပျောက်ပျက်ပျက်စီး၍ သွားပေလိမ့်မယ်။</p> <p>ဒီမဟာပထဝီမြေကြီးလည်း လောင်ကျွမ်းသွားပေလိမ့်မယ်။ မြင်းမိုရ်တောင်မင်းဟာလည်း လောင်ကျွမ်း၍ သွားပေလိမ့်မယ်နော်။</p> <p><em>ယာဝ ဗြဟ္မလောကာ လောကဝိနာသော ဘဝိဿတိ၊</em></p> <p><b>ယာဝ ဗြဟ္မာလောကာ</b>၊ ဗြဟ္မာ့ပြည်သို့တိုင်အောင်။ <b>လောကဝိနာသော</b>၊ လောကရဲ့ပျက်စီးခြင်းသည်။ <b>ဘဝိဿတိ</b>၊ ဖြစ်ပေလိမ့်မယ်။</p> <p>ဗြဟ္မာပြည်တိုင်အောင် လောကကြီးတစ်ခုလုံး ပျက်စီးသွားလိမ့်မယ်။</p> <p><em>မေတ္တံ မာရိသာ ဘာဝေထ၊</em></p> <p><b>မာရိသာ</b>၊ အို အချင်းတို့ ...။ <b>မေတ္တံ</b>၊ မေတ္တာဘာဝနာကို။ <b>ဘာဝေထ</b>၊ ပွားများအားထုတ်ကြပါကုန်လော့။</p> <p><em>ကရုဏံ မုဒိတံ ဥပေက္ခံ မာရိသာ ဘာဝေထ။</em></p> <p><b>မာရိသာ</b>၊ အိုအချင်းယောက်ျားတို့။ <b>ကရုဏံ</b>၊ ကရုဏာဘာဝနာကို။ <b>ဘာဝေထ</b>၊ ပွားများအားထုတ်ကြပါကုန်လော့။ <b>မုဒိတံ</b>၊ မုဒိတာဘာဝနာကို။ <b>ဘာဝေထ</b>၊ ပွားများအားထုတ်ကြပါကုန်လော့။ <b>ဥပေက္ခံ</b>၊ ဥပေက္ခာဘာဝနာကို။ <b>ဘာဝေထ</b>၊ ပွားများအားထုတ်ကြပါ။</p> <p>မေတ္တာဘာဝနာကို ပွားများအားထုတ်ကြပါ၊ ကရုဏာဘာဝနာကို ပွားများအားထုတ်ကြပါ၊ မုဒိတာဘာဝနာကို ပွားများအားထုတ်ကြပါ၊ ဥပေက္ခာ ဘာဝနာကို ပွားများအားထုတ်ကြပါ၊ ပေါင်းလိုက်တော့ ဗြဟ္မစိုရ်တရား ဘယ်နှစ်ပါးလဲ? လေးပါး။ ဗြဟ္မစရိယ မြတ်သောကျင့်ဝတ်နော်။ အဲဒီဗြဟ္မစိုရ်တရားတွေ ပွားများအားထုတ်ကြပါ။ ဒါတင်လားဆိုတော့ မဟုတ်သေးဘူး။</p> <p><em>မာတရံ ဥပဋ္ဌဟထ။</em></p> <p><b>မာတရံ</b>၊ မိခင်ကို။ <b>ဥပဋ္ဌဟထ</b>၊ ပြုစုလုပ်ကျွေးကြပါ။</p> <p>အမိကို ပြုစုလုပ်ကျွေးပါတဲ့။</p> <p><em>ပိတရံ ဥပဋ္ဌဟထ။</em></p> <p><b>ပိတရံ</b>၊ အဖကို။ <b>ဥပဋ္ဌဟထ</b>၊ ပြုစုလုပ်ကျွေးကြပါ။</p> <p>အဖကိုလည်း ပြုစုလုပ်ကျွေးကြပါတဲ့။ မိဘကို ပြုစုလုပ်ကျွေးနေတဲ့ သူတော်ကောင်းတွေ လောကမှာလည်း တော်တော်များများ ရှိပါတယ်နော်။ မပြုစုမလုပ်ကျွေးတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေရော မရှိဘူးလား? ရှိကြပါလိမ့်မယ်နော်။</p> <p>'ပဲရွေးမရှိ၊ ဖမိတို့အား၊ သမီးသားလျင်၊ ထံပါးနီးကပ်၊ မပြတ်တုံလျင်း၊ ရှောင်ကြကွင်း၏' တဲ့။ မိဘတွေမှာ အကယ်၍ ပဲရွေးတစ်စိမှ မရှိတော့ဘူး ဆိုလို့ရှိရင် သားသမီးတွေ အနားကပ်သေးသလား? မကပ်တော့ဘူး။ ခပ်ဝေးဝေး ရှောင်နေတယ်။ တောင်းမှာစိုးလို့ ပေးရမှာစိုးလို့ လောကက ဒီလို ဖြစ်နေတယ်။ ပျက်စီးခါးနီးလာရင် ဒီပုံစံ ဝင်လာတယ်။</p> <p>ဒါကြောင့် --- <b>မာတရံ</b>၊ အမိကို။ <b>ဥပဋ္ဌဟထ</b>၊ ပြုစုလုပ်ကျွေးကြပါကုန်လော့။ <b>ပိတရံ</b>၊ အဖကို။ <b>ဥပဋ္ဌဟထ</b>၊ ပြုစုလုပ်ကျွေးကြပါကုန်လော့။</p> <p><em>ကုလေ ဇေဋ္ဌာပစာယိနော ဟောထ။</em></p> <p><b>ကုလေ</b>၊ အမျိုး၌။ <b>ဇေဋ္ဌာပစာယိနော</b>၊ အသက်ဂုဏ်သိက္ခာအားဖြင့် ကြီးမြတ်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တို့အား ရိုသေလေးစားခြင်းရှိသည်။ <b>ဟောထ</b>၊ ဖြစ်ကြပါကုန်လော့။</p> <p>မိမိတို့ထက် အသက်အားဖြင့် ကြီးမြတ်နေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ် ဂုဏ်အားဖြင့် ကြီးမြတ်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေကို ဘာလုပ်ရမလဲ? ရိုသေလေးစားကြပါ။ အရွဲ့တိုက်ရမလား? ရိုသေလေးစားရမလား? ငါက သက်သက် ငါ အရွဲ့တိုက်တာ ငါ အသိသားပဲ။ ဩော်! မဟုတ်ဘူးလား? ယောဂီတွေ ပြောကြစမ်းပါဦး။ ငါသိလျက်သားနဲ့ ငါ သက်သက် အရွဲ့တိုက်လိုက်တာတဲ့။ ဒီလိုလုပ်ရမလား? မလုပ်ကောင်းဘူး။ သူတော်ကောင်းဆိုတာက ဒီစိတ်ထားရှိရမလား? မရှိရဘူးနော်။ ဒါကြောင့် ---</p> <p><b>ကုလေ</b>၊ အမျိုးအနွယ်၌။ <b>ဇေဋ္ဌာပစာယိနော</b>၊ အသက်ဂုဏ်သိက္ခာ အားဖြင့် ကြီးတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တို့အား ရိုသေလေးစားခြင်း ရှိကြကုန်သည်။ <b>ဟောထ</b>၊ ဖြစ်ကြပါကုန်လော့။</p> <p><em>ဇာဂရထ မာ ပမာဒတ္ထ။</em></p> <p><b>ဇာဂရထ</b>၊ အိပ်ရာမှ နိုးကြား၍ နေကြပါကုန်လော့။ <b>မာ ပမာဒတ္ထ</b>၊ မေ့မေ့လျော့လျော့ ပေါ့ပေါ့ဆဆ မနေကြပါကုန်နှင့်။ အိပ်ပျော်မနေကြပါနဲ့၊ နိုးနေကြပါ။</p> <p>ဘာပြောတာလဲ? ခုပြောနေတဲ့ ကုသိုလ်တရားတွေကို ကြိုးစားအားထုတ်တာကို နိုးနေတယ်လို့ ပြောတာနော်။ ကုသိုလ်တရားတွေကို မေ့လျော့ခြင်း မရှိကြပါနဲ့ ဆိုပြီးတော့ ဒီလို နတ်တွေက ကာမာဝစရနတ်တွေက ခေါင်းလေးတွေ တဆတ်ဆတ်ခါ ဆံပင်တွေဖြန့်ကျဲ မျက်နှာမှာ မျက်ရည်တွေ ပြည့်ပြီး စီးကျနေတဲ့ ဒီမျက်ရည်ကိုသုတ်ပြီး လောကမှာ လိုက်ကြွေးကြော်နေတယ်နော်။ အဲဒီလို ကြွေးကြော်တာကို <b>ကပ္ပကောလာဟလ</b> လို့ ခေါ်ပါတယ်။</p> <p>သို့သော်လည်း ဘုန်းကြီး ဒီနေရာမှာ တစ်ခုပြောမယ်။ ဒီကမ္ဘာကြီး ဘယ်ပုံ ဘယ်ပန်း ဘယ်နည်းလမ်းအားဖြင့် ပျက်စီးသွားမလဲ၊ ဒီအယူအဆလေးတွေနဲ့ ပတ်သက်လို့ကတော့ စာပေမှာ အသင့်အတင့် ကွဲလွဲခြင်း နည်းနည်းပါးပါး ရှိပါတယ်။ စာပေဆိုပေမယ့် ပါဠိတော်မှာ မဟုတ်ပါဘူး၊ အဋ္ဌကထာမှာပါ။</p> <p>ဒီတော့ ဘုန်းကြီးတို့ ဒီကမ္ဘာကြီး စတည်ပြီးပြီ ဆိုကြပါစို့၊ နေလနက္ခတ်တာရာတွေ စုံသွားပြီ။ အဲဒီအချိန်အခါမှာ များသောအားဖြင့်တော့ လောကမှာ ရှိနေတဲ့ လူသားတွေ ဩပပါတိက ကိုယ်ထင်ရှားဖြစ်တဲ့ သတ္တဝါတွေ များကြပါတယ်။ ဗြဟ္မာပြည်ကနေပြီးတော့ ဗြဟ္မာပြည်မှာ နေနိုင်တဲ့ ကံကုန်သွားတော့ လူ့ပြည် လူ့လောကကို ဩပပါတိကပဋိသန္ဓေ တည်နေပြီးတော့ ရောက်ရှိလာတယ်။ ဗြဟ္မာတွေက လူ့ပြည်ကို ဆင်းလာတာတော့ မဟုတ်ပါဘူးနော်။ ဗြဟ္မာပြည်မှာ စုတိစိတ်ကျပြီး လူသားအဖြစ်နဲ့ လူ့လောကကို ရောက်ရှိလာတယ်။ လာတဲ့ အခါမှာ သူတို့က အမိအဖဆိုတာ မရှိသေးတော့ ဩပပါတိက ကိုယ်ထင်ရှား ဖြစ်တဲ့ သတ္တဝါတွေ ဖြစ်ကြပါတယ်။ နေလနက္ခတ်တာရာတွေကလည်း စုံလာပြီ ဆိုတော့ အဲဒီအချိန်အခါမှာ ကမ္ဘာမှာ လူတွေနေလို့ရသွားအောင် အားလုံး အဆင်သင့် ဖြစ်နေပြီ။</p> <p>အဲဒီအချိန်အခါမှာ လူတို့ရဲ့ သက်တမ်းကို ကြည့်လိုက်မယ်ဆိုလို့ရှိရင် အသင်္ချေယျတမ်း၊ ဘယ်နှစ်နှစ်ရှိမယ်လို့ အတိအကျ ရေတွက်မယ်ဆိုရင် ရေတွက်လို့ မရနိုင်လောက်အောင် သက်တမ်းရှည်တယ်။ အဲဒီအသင်္ချေယျတမ်းမှာ တည်ရှိနေတဲ့ လူသားတွေဟာ တဖြည်းဖြည်း ရာဂ၊ ဒေါသ၊ မောဟ တွေကို လက်ခံလာတဲ့အတွက် ရာဂ၊ ဒေါသ၊ မောဟတွေ ထူပြောလာတော့ တဖြည်းဖြည်း သက်တမ်းတွေ တိုလာတယ်။ တိုလာလိုက်တာ နောက်ဆုံး ဆယ်နှစ်ရောက်၊ ဆယ်နှစ်ရောက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ ခုနက မေတ္တာ၊ ကရုဏာ၊ မုဒိတာ၊ ဥပေက္ခာဆိုတဲ့ ဗြဟ္မစိုရ်တရားတွေကို တစ်ဖန် ပြန်ပြီးတော့ ပွားကြတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲ?</p> <p>ဆယ်နှစ်ရောက်တော့ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် သတ်ဖြတ်ကြတဲ့ သတ္တန္တရကပ်တွေက သိပ်ပြီးတော့ ကြီးကျယ်လာပြီ။ ကြောက်တတ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တချို့သာလျှင် တောထဲ သွားပုန်းအောင်းပြီးတော့ ဒီမေတ္တာ၊ ကရုဏာ၊ မုဒိတာ၊ ဥပေက္ခာလို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ ဗြဟ္မစိုရ်တရားတွေ ပွားကြတယ်။ တိုးပွားလိုက်တဲ့အခါ ထိုပုဂ္ဂိုလ်တွေက မွေးတဲ့ သားသမီးကျတော့ သက်တမ်း ဆယ်နှစ်ကနေ နှစ်ဆယ်ဖြစ်၊ နှစ်ဆယ်ကနေ လေးဆယ် စသည်ဖြင့် သက်တမ်းတွေ ရှည်သွားလိုက်တာ နောက်ဆုံး အသင်္ချေယျတမ်း ရောက်သွားတယ်။</p> <p>အသင်္ချေယျမှ ဆယ်နှစ်၊ ဆယ်နှစ်မှ အသင်္ချေယျ ဒီလို ဆုတ်ကပ် တက်ကပ် တစ်စုံကို အန္တရကပ်လို့ ခေါ်ပါတယ်။ အဲဒီလို အန္တရကပ်ပေါင်း (၆၄) ကပ် ပြည့်ပြီဆိုလျှင် ဓမ္မတာအလျောက် ဒီကမ္ဘာကြီး ပျက်စီးတယ်။ ခု ဘယ်ကပ်ကို ရောက်နေသလဲဆိုတာနဲ့ ပတ်သက်လို့ နည်းနည်းလေး အချီအချ စကားများတဲ့ အပိုင်းလေးပါနော်။ များသောအားဖြင့် ဘုရားရှင်များသည် ဆုတ်ကပ်မှာ ပွင့်ရိုးဓမ္မတာရှိတယ်။ တက်ကပ်မှာ မပွင့်ဘူးနော်။ ဘာဖြစ်လို့လဲ? တက်ကပ်မှာ ပွင့်ခဲ့မယ် ဆိုလို့ရှိရင် သတ္တဝါတွေကို အနိစ္စ ဒုက္ခ အနတ္တ အကြောင်း ပြောမယ်ဆိုရင်လက်ခံနိုင်တဲ့ ပရိသတ်က သိပ်မရှိဘူး၊ ဆုတ်ကပ်မှာလည်း အနှစ်တစ်သိန်းတမ်းနဲ့ နှစ်ပေါင်းတစ်ရာအတွင်း ဒီမှာပဲ ဘုရားရှင်တို့ ပွင့်ရိုးဓမ္မတာရှိပါတယ်။</p> <p>အဲဒီတော့ အဲဒီလို ဘုရားပွင့်တာ ကကုဿန္ဓမြတ်စွာဘုရားသည် ပထမဆုတ်ကပ်မှာ၊ ကောဏာဂုံမြတ်စွာဘုရားက ဒုတိယဆုတ်ကပ်မှာ၊ ကဿပမြတ်စွာဘုရားက တတိယဆုတ်ကပ်မှာ၊ ဦးဇင်းတို့ မြတ်စွာဘုရားက စတုတ္ထဆုတ်ကပ်မှာ ပွင့်တယ်လို့ ဒီလိုဝါဒလည်း ရှိတယ်။ တခြားဝါဒလည်း နည်းနည်းပါးပါးတော့ ရှိတယ်။ ကဲ ထားတော့ ---</p> <p>ဒီလို အယူအဆအတိုင်းဆိုရင်တော့ ဒီကမ္ဘာကြီးပျက်ဖို့ ဘယ်လောက်ကျန်သေးလဲ? နောက်ထပ် ဆုတ်ကပ် တက်ကပ် အစုံပေါင်း (၆၀) လောက် ကျန်ဦးမယ်ပဲ ဆိုကြပါစို့နော်။ ဒီတော့ ပျက်ဖို့တော့ တော်တော်လေး ဝေးသေးတယ်လို့ ပြောနိုင်ပါသေးတယ်နော်။ သို့သော် ဒီနေရာမှာ ဘုရားရှင်က သံဝေဂရဖို့ရာအတွက် ဂဒ္ဒုလဘဒ္ဒသုတ္တန်မှာ ဟောထားတယ်နော်။ ဘယ်အချိန်အခါမှာ ခုနက မဟာသမုဒ္ဒရာကြီး ခန်းခြောက်မလဲ၊ ဘယ်အချိန်အခါမှာ ဒီမဟာ ပထဝီမြေကြီးဟာ လောင်ကျွမ်းသွားမလဲ၊ ဘယ်အချိန်အခါမှာ ဒီကမ္ဘာကြီး ပျက်စီးသွားမလဲ၊ ဒီအပိုင်းလေးနဲ့ ပတ်သက်ပြီး သံဝေဂဂါထာ မြတ်စွာဘုရား ဟောထားတာလေး နည်းနည်း နာကြည့်ရအောင်နော်။</p> <p>'အနမတဂ္ဂေါယံ ဘိက္ခဝေ သံသာရော။ ပုဗ္ဗာ ကောဋိ န ပညာယတိ အဝိဇ္ဇာနီဝရဏာနံ သတ္တာနံ တဏှာသံယောဇနာနံ သန္ဓာဝတံ သံသရတံ။</p> <p><b>ဘိက္ခဝေ</b>၊ သံသရာဘေးကို ရှုလေ့ရှိကြကုန်သော ပရိသတ်လေးပါး ချစ်သား ချစ်သမီးတို့။ <b>အယံ သံသာရော</b>၊ ဤခန္ဓာအာယတနဓာတ်တို့၏ အဆက်မပြတ် ဖြစ်ပေါ်၍နေရာ အစဉ်အတန်းဟု ခေါ်ဆိုအပ်သော သံသရာသည်။ <b>အနမတဂ္ဂေါ</b>၊ ဉာဏ်ဖြင့်အစဉ်လျှောက်၍သော်လည်း မသိအပ်သော အစရှိပေ၏၊ <b>အဝိဇ္ဇာနီဝရဏာနံ</b>၊ အဝိဇ္ဇာနီဝရဏတရားသည် ပိတ်ဖုံးကာဆီးအပ်ကုန်သည်ဖြစ်၍။ <b>တဏှာသံယောဇနာနံ</b>၊ တဏှာတည်းဟူသော သံယောဇဉ်ကြိုးက ရစ်ပတ်နှောင်ဖွဲ့ထားအပ်ကုန်သည်ဖြစ်၍။ <b>သန္ဓာဝတံ</b>၊ ထိုဘဝမှ ဤဘဝ, ဤဘဝမှ ထိုဘဝသို့ အဖန်ဖန် အထပ်ထပ် ပြေးသွားကျက်စား၍ နေကြကုန်သော။ <b>သံသရတံ</b>၊ တစ်ခုသောဘဝ၌လည်းပဲ ထပ်ခါထပ်ခါ ကျင်လည်ကျက်စား ပြေးသွား၍ နေကြကုန်သော။ <b>သတ္တာနံ</b>၊ သတ္တဝါတို့၏၊ <b>ပုဗ္ဗာကောဋိ</b>၊ သံသရာ၏ရှေ့စွန်းကို။ <b>န ပညာယတိ</b>၊ မသိအပ် မသိနိုင်ပေ။</p> <p>ကမ္ဘာပေါင်း ဘယ်၍ဘယ်မျှ ရှိကြပြီ၊ ဘယ်အချိန်ကာလက စပြီးတော့ သတ္တဝါအဖြစ်နဲ့ ဖြစ်ခဲ့တယ်ဆိုတာကို ဉာဏ်ဖြင့် အစဉ်လျှောက်ပြီး လှမ်းအောက်မေ့ကြည့်မယ်ဆိုရင် အောက်မေ့လို့ ရနိုင်သလား? မရနိုင်ဘူး။ သိပ်ရှည်လျားတယ်။ သိပ်ရှည်လျားတဲ့ အချိန်အခါမှာ ဘာကြောင့်ရှည်လျားသလဲလို့ ပြန်ပြီး ဆန်းစစ်ကြည့်လိုက်တော့ အဝိဇ္ဇာနီဝရဏဆိုတဲ့တရားက ပိတ်ဖုံးကာဆီးထားတယ်။ တဏှာတည်းဟူသော သံယောဇဉ်ကြိုးကလည်း ရစ်ပတ်နှောင်ဖွဲ့ပြီးတော့ထားတယ်။</p> <p>အဝိဇ္ဇာနီဝရဏဆိုတာက ဘာကိုခေါ်သလဲ? ဘယ်လို ပိတ်ဖုံးထားသလဲ? အသိမှားမှုကို အဝိဇ္ဇာလို့ခေါ်တယ်။ ဘယ်လိုသိလဲ? သားလို့ သိတယ်၊ သမီးလို့ သိတယ်၊ ဇနီးလို့ သိတယ်၊ လင်လို့ သိတယ်၊ မြေးလို့ သိတယ်၊ ရွှေလို့ သိတယ်၊ ငွေလို့ သိတယ်၊ လူလို့ သိတယ်၊ နတ်လို့ သိတယ်၊ ဗြဟ္မာလို့ သိတယ်။ ဒီလိုသိမှုတွေသည် မှားသလား, မှန်သလားလို့မေးရင် ဗုဒ္ဓအဘိဓမ္မာဘက်ကတော့ မှားတယ်လို့ ဖြေထားတယ်။</p> <p>အသိမှားမှု ဘာဖြစ်လို့လဲ? ယောက်ျား မိန်းမ ပုဂ္ဂိုလ်သတ္တဝါ လူ နတ် ဗြဟ္မာလို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ ဒီသတ္တဝါ အသီးသီးကို ဖမ်းပြီးတော့ ဓာတ်ကြီးလေးပါး ပြည်တည်ပြီးတော့ ရုပ်တွေ နာမ်တွေ သိမ်းဆည်းကြည့်ပါ။ အဲဒီရုပ်တွေ နာမ်တွေသည် မျက်စိတစ်မှိတ် လျှပ်တစ်ပြက် အတွင်းမှာ အကြိမ်ကုဋေပေါင်း များစွာ ဖြစ်ပြီး ပျက်နေတဲ့ ရုပ်နာမ်အစုအပုံသာ ဖြစ်တယ်။ နိစ္စထာဝရအားဖြင့် တည်တံ့နေတဲ့ ရုပ်နာမ်အစုပုံရယ်လို့ မရှိဘူး၊ ဖြစ်ပြီးတာနဲ့ ချက်ချင်း ပျက်တယ်။ မျက်စိတစ်မှိတ် လျှပ်တစ်ပြက်လို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ အချိန်ကာလအတွင်းမှာ ကုဋေသိန်းနဲ့ချီပြီး ဖြစ်ပျက်နိုင်တဲ့ စွမ်းအား ရှိနေတယ်။</p> <p>ဒီလောက်ကြီး လျင်လျင် မြန်မြန်ကြီး ဖြစ်ပျက်နေတဲ့ ရုပ်တရား နာမ်တရားတွေကို ဒါက ငါပဲ, ဒါက သူပဲ, ဒါက ယောက်ျားပဲ, ဒါက မိန်းမပဲ, ဒါက လူပဲ, ဒါက နတ်ပဲ, ဒါက သားပဲ, ဒါက သမီးပဲ စသည်ဖြင့် အသိမှားခဲ့မယ် ဆိုလို့ရှိရင် သိခဲ့မယ် ဆိုလို့ရှိရင် ထိုအသိသည် မှားတယ်လို့ ပြောမလား? မှန်တယ်လို့ ပြောမလား? မှားနေပြီ။ အဲဒီအသိမှားမှု အဝိဇ္ဇာက ပိတ်ဖုံးထားတယ်၊ အဲဒီရုပ်တွေ နာမ်တွေကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မသိအောင် ပိတ်ဖုံးထားတယ်၊ ဒီရုပ်နာမ်တွေရဲ့ အကြောင်းတရားတွေကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မသိအောင် ပိတ်ဖုံးထားတယ်၊ အကြောင်းတရားနဲ့တကွ ဒီရုပ်နာမ်တို့ရဲ့ အနိစ္စအချက် ဒုက္ခအချက် အနတ္တအချက်တွေကို မသိအောင် ပိတ်ဖုံးထားတယ်။</p> <p>အဲဒီလို အပိတ်ဖုံးခံရတဲ့အတွက် သတ္တဝါတွေဟာ ဘာဖြစ်လဲ? ဒါက ငါပဲ, ဒါက သူပဲလို့ စွဲလမ်းကြတယ်၊ ဒါက ယောက်ျား, ဒါက မိန်းမလို့ စွဲလမ်းကြတယ်၊ ဒါက သားပဲ, ဒါက သမီးပဲလို့ စွဲလမ်းကြတယ်၊ ဒါက ရွှေပဲ, ဒါက ငွေပဲ စသည်ဖြင့် စွဲလမ်းကြတယ်။ အဲဒီလို စွဲလမ်းမှုကို တဏှာတည်းဟူသော သံယောဇဉ်ကြိုးက ရစ်ပတ်နှောင်ဖွဲ့တယ်လို့ ဖော်ပြကြပါတယ်နော်။ ဒါကြောင့် ---</p> <p><b>အဝိဇ္ဇာနီဝရဏာနံ</b>၊ အဝိဇ္ဇာနီဝရဏတရားသည် ပိတ်ဖုံးကာဆီးအပ် ကုန်သည်ဖြစ်၍။ <b>တဏှာသံယောဇနာနံ</b>၊ တဏှာတည်းဟူသော သံယောဇဉ်ကြိုးက ရစ်ပတ်နှောင်ဖွဲ့ထားအပ်ကုန်သည်ဖြစ်၍။ <b>သန္ဓာဝတံ</b>၊ ဤဘဝမှ ထိုဘဝ, ထိုဘဝမှ ဤဘဝသို့ တပြောင်းပြန်ပြန် ကျင်လည်ကျက်စား ပြေးသွား၍ နေကြကုန်သော။</p> <p>ဘာကြောင့် ဒီလိုပြေးသွားရလဲ? အဝိဇ္ဇာထင်ရှား ရှိနေရင် တဏှာထင်ရှားရှိနေရင် ဒီသံသရာခရီးက ဘယ်တော့မှ မလွတ်နိုင်ဘူး။ ဘာကြောင့်လဲ? အဝိဇ္ဇာနဲ့ ဒီတဏှာ ခြံရံပြီးတော့ ကံတွေကို သူက ထူထောင်တော့မယ်၊ ကောင်းတဲ့ကုသိုလ်ကံတွေကို ထူထောင်ချင်လည်း ထူထောင်မယ်၊ မကောင်းတဲ့အကုသိုလ်သင်္ခါရကံတွေကို ထူထောင်ချင်လည်း ထူထောင်မယ်။ ဒီကုသိုလ်သင်္ခါရကံတွေ အကုသိုလ်သင်္ခါရကံတွေက ဘဝတစ်ခုကို ထပ်မံပြီး ဖြစ်စေနိုင်တဲ့စွမ်းရည် အပြည့်အဝ ရှိတယ်။</p> <p>အဲဒီစွမ်းရည် အပြည့်အဝ ရှိနေတဲ့ အသိဉာဏ်ကို <b>ပစ္စယပရိဂ္ဂဟဉာဏ်</b>လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ရုပ်တွေ နာမ်တွေ ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိတဲ့ဉာဏ်က <b>နာမရူပပရိဂ္ဂဟဉာဏ်</b>, ရုပ်နာမ်ဓမ္မသင်္ခါရ တရားတို့ရဲ့ အကြောင်းတရားတွေကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ ထွင်းဖောက်သိနေတာက <b>ပစ္စယပရိဂ္ဂဟဉာဏ်</b>, အကြောင်းတရားနဲ့တကွ ဒီရုပ်နာမ်တို့ရဲ့ အနိစ္စအချက် ဒုက္ခအချက် အနတ္တအချက်တွေကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ ထွင်းဖောက် သိနေတဲ့ဉာဏ်က <b>ဝိပဿနာဉာဏ်</b>တွေပဲ။ အဲဒီလို ဉာဏ်အမြင်မှန်ရှိနေတဲ့ သူတော်ကောင်းတွေအဖို့ကတော့ သံသရာခရီးဆုံးရာဖြစ်တဲ့ နိဗ္ဗာန်ကို တစ်နေ့တော့ ရောက်သွားမယ်။</p> <p>အဲဒီလို ရုပ်နာမ်လည်း မသိဘူး၊ အကြောင်းတရား အကျိုးတရားလည်း မသိဘူး၊ အကြောင်းတရားနဲ့တကွ ဒီရုပ်နာမ်တို့ရဲ့ အနိစ္စအချက် ဒုက္ခအချက် အနတ္တအချက်တွေကို မသိဘူး ဆိုလို့ရှိရင်တော့ ထိုမသိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မှာ ဘယ်လိုအသိတွေ ဖြစ်နေမလဲ? ယောက်ျား မိန်းမ ပုဂ္ဂိုလ် သတ္တဝါ လူ နတ် ဗြဟ္မာလို့ အဲလိုအသိတွေ သိနေမယ်။ အဲလိုအသိကို မှားတယ်လို့ ပြောတယ်၊ အဝိဇ္ဇာလို့ ပြောတယ်။ အဲဒီအဝိဇ္ဇာ ရှိနေပြီ ဆိုလို့ရှိရင် ယောက်ျား မိန်းမ ပုဂ္ဂိုလ် သတ္တဝါ လူ နတ် ဗြဟ္မာရှိတယ် ဆိုလို့ရှိရင် ယောက်ျား မိန်းမ ပုဂ္ဂိုလ် သတ္တဝါ လူ နတ် ဗြဟ္မာဆိုတဲ့ ထိုထိုဘဝ ထိုထိုအာရုံတွေကို တွယ်တာမက်မောနေတဲ့ ဒီတဏှာတည်းဟူသော သံယောဇဉ်ကြိုးက ကပ်ပါလာမယ်။</p> <p>အဝိဇ္ဇာလည်း ထင်ရှားရှိပြီ၊ တဏှာတည်းဟူသော သံယောဇဉ်ကြိုးကလည်း ထပ်ပြီး နှောင်ဖွဲ့ရစ်ပတ်လိုက်မယ်ဆိုရင် ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည် -- ထိုထို ယောက်ျား မိန်းမဘဝ, လူ နတ် ဗြဟ္မာဘဝ ရရှိဖို့ရန်အတွက် သင်္ခါရတွေ ထူထောင်မယ်။ သို့မဟုတ် မသိမိုက်မှားခဲ့ရင်လည်း အကုသိုလ်သင်္ခါရတွေကို ထူထောင်မိမယ်။ အကုသိုလ်သင်္ခါရတွေက မကောင်းတဲ့ ဘုံတွေ အပါယ်လေးဘုံကိုရောက်အောင် ပို့ဆောင်ပေးမယ်၊ ကုသိုလ်သင်္ခါရတွေက ကောင်းတဲ့ဘုံကို ရောက်အောင် ပို့ဆောင်ပေးမယ်။ အဲဒီလို အဝိဇ္ဇာနဲ့ တဏှာ ရစ်ပတ်နှောင်ဖွဲ့ခံနေရတဲ့ သတ္တဝါတွေဟာ သုံးဆယ့်တစ်ဘုံဆိုတဲ့ သံသရာခရီးမှ လွတ်မြောက်ကျော်လွှားလွန်မြောက်ဖို့ရာ ဖြစ်နိုင်ဦးမလား? မဖြစ်နိုင်ဘူး။ ဒါကြောင့် ---</p> <p><b>အဝိဇ္ဇာနီဝရဏာနံ</b>၊ အဝိဇ္ဇာနီဝရဏတရားသည် ပိတ်ဖုံးကာဆီးအပ်ကုန် သည်ဖြစ်၍။ <b>တဏှာသံယောဇနာနံ</b>၊ တဏှာတည်းဟူသော သံယောဇဉ်ကြိုးက နှောင်ဖွဲ့ရစ်ပတ်အပ်ကုန်သည်ဖြစ်၍။ <b>သန္ဓာဝတံ</b>၊ ထိုဘဝမှ ဤဘဝ ဤဘဝမှ ထိုဘဝသို့ တပြောင်းပြန်ပြန် ကျင်လည်ကျက်စား ပြေးသွား၍ နေကြရကုန်သော။ <b>သံသရတံ</b>၊ တစ်ခုသော ဘဝ၌လည်းပဲ ထပ်ခါထပ်ခါ ကျင်လည်ကျက်စား ပြေးသွား၍ နေကြရကုန်သော။ <b>သတ္တာနံ</b>၊ သတ္တဝါတို့၏၊ <b>ပုဗ္ဗာကောဋိ</b>၊ သံသရာ၏ အရှေ့စွန်းကို။ <b>န ပညာယတိ</b>၊ မသိအပ် မသိနိုင်ပေ။</p> <p>သတ္တဝါတွေရဲ့ သံသရာရှေ့အစွန်းကို ဉာဏ်နဲ့အစဉ်လျှောက်ပြီး လှမ်းမျှော်ကြည့်မယ်ဆိုရင် သိနိုင်သလား? မသိဘူး။ ဘာဖြစ်လို့လဲ? အနမတဂ္ဂ အစမထင် သံသရာက သိပ်ရှည်လျားတယ်။ ဟုတ်လား? ဒီလိုဆိုရင် နောက်အစွန်းတော့ တိုသလားလို့ မေးရင်တော့ --- <b>'ဒီဃော ဗာလာနံ သံသရော'</b> ဆိုပြီး မြတ်စွာဘုရား ဓမ္မပဒမှာ ဟောထားပါတယ်နော်။ သစ္စာလေးပါးကို မသိတဲ့ လူမိုက်တွေအဖို့ နောက်ထပ် သံသရာဆိုတာကလည်း ရှည်နေဦးမှာပဲ ဖြစ်တယ်တဲ့။</p> <p>အဲဒီလို သံသရာခရီးကြီး ရှည်မယ်လို့ရှိရင်တော့ ဒီကမ္ဘာကြီး ပျက်တာနဲ့ ကြုံရဦးမယ်, ဆုံရဦးမယ်၊ အတိတ် သံသရာမှာ ကြုံခဲ့တဲ့ ဆုံခဲ့တဲ့ ဘဝတွေလည်း များလှပြီ၊ သစ္စာလေးပါးကို ထွင်းဖောက်ပြီး သိမြင်အောင် ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် အားထုတ်မှု မရှိလို့ လူမိုက်စာရင်းထဲ မိမိတို့က ဝင်နေခဲ့မယ် ဆိုရင် နောက်ထပ်လည်း ဒီသံသရာခရီးကြီးမှာ ဒီကမ္ဘာကြီးပျက်တာနဲ့ မကြုံရဘူးလား? ကြုံရဦးမယ်။ ဒီအပိုင်းလေးကို ဘုရားက ဘယ်လို ဟောသလဲ?</p> <p>> <b>ဟောတိ သော၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမယော ယံ မဟာသမုဒ္ဒေါ ဥဿုဿတိ ဝိသုဿတိ န ဘဝတိ၊ န တွေဝါဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဝိဇ္ဇာနီဝရဏာနံ သတ္တာနံ တဏှာသံယောဇနာနံ သန္ဓာဝတံ သံသရတံ ဒုက္ခဿ အန္တကိရိယံ ဝဒါမိ။</b></p> <p><b>ဘိက္ခဝေ</b>၊ ချစ်သားရဟန်းတို့။ <b>ယံ ယသ္မိံ ကာလေ</b>၊ အကြင် အခါကာလ၌။ <b>မဟာသမုဒ္ဒေါ</b>၊ မဟာသမုဒ္ဒရာကြီးသည်။ <b>ဥဿုဿတိ</b>၊ အထက်သို့ ခန်းခြောက်ပေလိမ့်မယ်။ <b>ဝိသုဿတိ</b>၊ အကြွင်းမဲ့ ပျက်စီးခန်းခြောက်၍ သွားပေလိမ့်မယ်။ <b>န ဘဝတိ</b>၊ မရှိမဖြစ် ဖြစ်ပေလိမ့်မယ်။ <b>သော သမယော</b>၊ ထိုကဲ့သို့သော အချိန်အခါမျိုးသည်။ <b>ဟောတိ</b>၊ ရှိသေးသည်သာလျှင်တည်း။</p> <p>ချစ်သားရဟန်းတို့ ... တစ်ချိန် ဒီမဟာ သမုဒ္ဒရာကြီးဟာ လုံးဝ ခန်းခြောက်သွားလိမ့်မယ်ဆိုတဲ့ အချိန်အခါကာလသည် ရှိနေပါတယ်နော်။ ဘယ်အချိန်အခါမှာ ရှိသလဲ? ဟိုး ... သတ္တသူရိယသုတ္တန်မှာ မြတ်စွာဘုရား အင်္ဂုတ္တိုရ်မှာ ဟောထားပါတယ်နော်။ ပထမ နေတစ်စင်းပေါ့၊ နေတစ်စင်းကနေပြီးတော့ နေနှစ်စင်း ဖြစ်တော့မယ် ဆိုလို့ရှိရင် တစ်စင်းမဝင်ခင်မှာ အရှေ့ဘက်က နောက်ထပ် ထွက်လာပြီ၊ နှစ်စင်း ဖြစ်သွားပြီ၊ အဲဒီနှစ်စင်းလည်း ဖြစ်လာပြီ ဆိုလို့ရှိရင်တော့ မြစ်ငယ်တွေ ချောင်းငယ်တွေ အားလုံး ခန်းခြောက်ကုန်ပြီ၊ ထုံးတွေ အိုင်ငယ်လေးတွေ အားလုံး ခန်းခြောက်သွားပြီ၊ အဲဒီကနေ နောက်တော့ တဖြည်းဖြည်း သုံးစင်းဖြစ်လာပြီ၊ သုံးစင်းလည်း ဖြစ်လာရော မြစ်ကြီးတွေ အကုန်ခန်းခြောက်သွားပြီ၊ သုံးစင်းကနေ နောက် လေးစင်းမြောက် ဖြစ်လာပြီ ဆိုလို့ရှိရင်တော့ အဲဒီမြစ်ကြီးတွေရဲ့ ဖြစ်ဖျားခံရာဒေသမှာ တည်ရှိနေတဲ့ အိုင်ကြီးတွေ အားလုံး ခန်းခြောက်သွားကြပြီနော်။</p> <p>အဲဒီလေးစင်းမြောက်နေကနေပြီးတော့ နောက်ထပ် ငါးစင်းမြောက်နေ ပေါ်လာပြီဆိုရင်တော့ မဟာသမုဒ္ဒရာ ပင်လယ်ရေအားလုံး ခန်းခြောက်သွားပြီ၊ ခြောက်စင်းမြောက်လည်း ရောက်ရော စကြဝဠာတစ်ခုလုံး အခိုးအငွေ့တွေ အကုန်လုံး ဖုံးအုပ်သွားပြီ၊ ခုနစ်စင်းမြောက်လည်းရောက်ရော မီးတွေ ထလောင်ပြီ၊ ဒီတော့ အဲဒီအချိန်အခါမှာ ဒီကမ္ဘာကြီးပျက်မယ်။ အဲဒီအချိန်အခါမျိုးဆိုတာ လောက ရှိသေးတယ်။ ဒါ ဘုရားက ပြောတာနော်။</p> <p>ကဲ ဒီတော့ ---</p> <p><b>ဟောတိ သော ဘိက္ခဝေ သမယော ယံ မဟာသမုဒ္ဒေါ ဥဿုဿတိ ဝိသုဿတိ န ဘဝတိ၊ န တွေဝါဟံ ဘိက္ခဝေ အဝိဇ္ဇာနီဝရဏာနံ သတ္တာနံ တဏှာသံယောဇနာနံ သန္ဓာဝတံ သံသရတံ ဒုက္ခဿ အန္တကိရိယံ ဝဒါမိ။</b></p> <p><b>ဘိက္ခဝေ</b>၊ ချစ်သားရဟန်းတို့။ <b>ယံ ယသ္မိံ ကာလေ</b>၊ အကြင်အခါကာလ၌။ <b>မဟာသမုဒ္ဒေါ</b>၊ မဟာသမုဒ္ဒရာကြီးသည်။ <b>ဥဿုဿတိ</b>၊ အထက်သို့ ခန်းခြောက်ပေလိမ့်မယ်။ <b>ဝိသုဿတိ</b>၊ အကြွင်းမဲ့ ပျက်စီးခန်းခြောက်၍ သွားပေလိမ့်မယ်။ <b>န ဘဝတိ</b>၊ မရှိမဖြစ် ဖြစ်ပေလိမ့်မယ်။ <b>သော သမယော</b>၊ ထိုကဲ့သို့သော အချိန်အခါမျိုးသည်။ <b>ဟောတိ</b>၊ ရှိသေးသည်သာလျှင်တည်း။</p> <p><b>ဘိက္ခဝေ</b>၊ ချစ်သားရဟန်းတို့။ <b>တဒါ တသ္မိံ ကာလေ</b>၊ ထိုကဲ့သို့သော အချိန်အခါကာလမျိုး၌သော်လည်းပဲ။ <b>အဝိဇ္ဇာနီဝရဏာနံ</b>၊ အဝိဇ္ဇာနီဝရဏ တရားသည် ပိတ်ဖုံးကာဆီးအပ်ကုန်သည်ဖြစ်၍။ <b>တဏှာသံယောဇနာနံ</b>၊ တဏှာတည်းဟူသော သံယောဇဉ်ကြိုးက ရစ်ပတ်နှောင်ဖွဲ့ထားအပ်ကုန်သည် ဖြစ်၍။ <b>သန္ဓာဝတံ</b>၊ ထိုဘဝမှ ဤဘဝ ဤဘဝမှ ထိုဘဝသို့ တပြောင်းပြန်ပြန် ကျင်လည်ကျက်စား ပြေးသွား၍ နေကြရကုန်သော။ <b>သံသရတံ</b>၊ တစ်ခုသော ဘဝ၌လည်းပဲ ထပ်ခါထပ်ခါ ကျင်လည်ကျက်စား ပြေးသွား၍ နေကြကုန်သော။ <b>သတ္တာနံ</b>၊ သတ္တဝါတို့၏၊ <b>ဒုက္ခဿ</b>၊ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲဒုက္ခ၏၊ <b>အန္တကရိယံ</b>၊ အဆုံးအပိုင်းအခြားကို။ <b>အဟံ</b>၊ ငါဘုရားသည်။ <b>န တွေဝ ဝဒါမိ</b>၊ ဟောတော်မမူသည်သာလျှင်တည်း။</p> <p>အဲဒီလို မဟာသမုဒ္ဒရာရေတွေ အားလုံး ခန်းခြောက်တဲ့အချိန် တစ်နေ့ ဖြစ်လာမယ်။ အဲဒီလို အချိန်အခါမျိုးသော်လည်းပဲ အဝိဇ္ဇာနီဝရဏတရား ပိတ်ဖုံးကာဆီးခံနေရသော်လည်းပဲ တဏှာသံယောဇဉ်ကြိုးဖြင့် ရစ်ပတ်နှောင်ဖွဲ့ခံနေရတဲ့ ထိုဘဝမှ ဤဘဝ ဤဘဝမှ ထိုဘဝသို့ တပြောင်းပြန်ပြန် ပြေးသွား ကျက်စားနေရတဲ့ တစ်ခုသောဘဝ၌သော်လည်းပဲ ထပ်ခါထပ်ခါပြေးသွား ကျက်စားကျင်လည်နေကြရတဲ့ ဒီသတ္တဝါတွေရဲ့ အဆုံးအပိုင်းအခြားဟာ ဖြစ်ပေါ်၍ လာလိမ့်မယ်လို့ ငါဘုရား ဘယ်တော့မှ မဟောပါဘူး။ ကမ္ဘာကြီး ပျက်စီးသွားရင် တို့လည်း ပြီးပြီဆိုတဲ့ ကိစ္စမျိုး ဟုတ်သလား? မဟုတ်ဘူးနော်။</p> <p>အဲဒီတော့ ဒီနေရာမှာ ကမ္ဘာဟာ ပျက်ပုံနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ ဗဟုသုတ နည်းနည်း ထပ်ပြောမယ်။ မီးကြောင့် ပျက်တဲ့ကမ္ဘာ ရှိတယ်၊ ရေကြောင့် ပျက်တဲ့ကမ္ဘာ ရှိတယ်၊ လေကြောင့် ပျက်တဲ့ကမ္ဘာ ရှိတယ်။ ခုပြောနေတာက မီးကြောင့် ပျက်တဲ့ကမ္ဘာပဲနော်။ မီးကြောင့် ပျက်တဲ့ကမ္ဘာ (၇)ကြိမ်စေ့သွားပြီ။ (၈)ကြိမ်မြောက်ကျရင်တော့ ရေကြောင့် ပျက်တယ်။ အဲဒီမီးကြောင့် ပျက်ပြီ ဆိုရင်တော့ ရူပါဝစရ ပထမဈာန် (၃)ဘုံအထိ အကုန်လုံး ပျက်သွားတယ်။ ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဇာ, ဗြဟ္မပုရောဟိတာ, မဟာဗြဟ္မာခေါ်တဲ့ ရူပါဝစရ ပထမဈာန်သုံးဘုံဟာ အကုန်ပျက်သွားတယ်။ မီးကြောင့် ပျက်စီးပြီး ဆိုရင်တော့ အကုန်လုံး အဲဒီမှာ နတ်ပြည်ခြောက်ထပ် လူ့ပြည် အပါယ်လေးဘုံ အကုန်လုံး ပျက်စီးသွားကြတယ်။</p> <p>ရှစ်ကြိမ်မြောက်ကျလို့ရှိရင်တော့ ရေကြောင့် တစ်ကြိမ်ပျက်တယ်။ ရှစ်ကြိမ်မြောက် ရေကြောင့် ပျက်ပြီ ဆိုလို့ရှိရင်တော့ ပထမဈာန်သုံးဘုံတင်သာမက ပထမဈာန်သုံးဘုံရဲ့ အထက်မှာရှိတဲ့ ပရိတ္တာဘာ, အပ္ပမာဏာဘာ, အာဘဿရာခေါ်တဲ့ ဒုတိယဈာန်သုံးဘုံအထိ အကုန်လုံး ပျက်စီးသွားတယ်။ ဒီတော့ အားလုံး ဘယ်နှစ်ကြိမ် ရှိသွားပြီလဲ? မီးကြောင့်က (၇)ကြိမ်၊ ရေကြောင့်က (၁)ကြိမ်၊ ရှစ်ကြိမ်။ အဲဒီရှစ်,ရှစ်လီ ပေါင်းလိုက်တော့ (၆၄)ကြိမ်၊ (၆၄)ကြိမ်ပြည့်တဲ့အခါမှာ လေကြောင့် တစ်ခါ ပျက်စီးပြန်တယ်။ အဲဒီလို လေကြောင့် ပျက်စီးပြီ ဆိုလို့ရှိရင်တော့ ပရိတ္တသုဘာ, အပ္ပမာဏသုဘာ, သုဘကိဏှာလို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ ရူပါဝစရ တတိယဈာန် သုံးဘုံအထိ အကုန်လုံး ပျက်စီးတယ်။ ဝေဟပ္ဖိုလ်ဘုံကနေစပြီး အထက်ဘုံထိ နည်းနည်းပဲ ကျန်တော့တယ်။ အဲဒီလို ကမ္ဘာကြီးတွေဟာ အဆင့်ဆင့် ပျက်စီးသွားပါတယ်။ ဒါ ဓမ္မတာပဲနော်။ အဲဒီလို အချိန်အခါမျိုးမှာသော်လည်းပဲ သတ္တဝါတွေဟာ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲဒုက္ခမှ လွတ်မြောက်တယ်လို့ ငါဘုရား ဟောသလား? မဟောပါဘူး။ ဗြဟ္မာ့ပြည်တော့ ရောက်ကောင်းရောက်ပါလိမ့်မယ်။ အဲဒီမှာ ဆွမ်းကြီးလောင်းပဲ၊ ဆွမ်းကြီးလောင်းတဲ့ ဗြဟ္မာပြည်တော့ ရောက်တော့ ပါသွားမယ်။ ကံကုန်တာနဲ့ ချက်ချင်း ပြန်ကျလာမှာပဲနော်။</p> <p>ကဲနောက်တစ်ခု ---</p> <p><b>ဟောတိ သော ဘိက္ခဝေ သမယော ယံ သိနေရု ပဗ္ဗတရာဇာ ဍယှတိ ဝိနဿတိ န ဘဝတိ၊ န တွေဝါဟံ ဘိက္ခဝေ အဝိဇ္ဇာနီဝရဏာနံ သတ္တာနံ တဏှာသံယောဇနာနံ သန္ဓာဝတံ သံသရတံ ဒုက္ခဿ အန္တကိရိယံ ဝဒါမိ။</b></p> <p><b>ဘိက္ခဝေ</b>၊ ချစ်သားရဟန်းတို့။ <b>ယံ ယသ္မိံ ကာလေ</b>၊ အကြင် အခါကာလ၌။ <b>သိနေရု ပဗ္ဗတရာဇာ</b>၊ မြင်းမိုရ်တောင်မင်းသည်။ <b>ဍယှတိ</b>၊ လောင်ကျွမ်း၍ သွားပေလိမ့်မယ်။ <b>ဝိနဿတိ</b>၊ ပျောက်ပျက်၍ သွားပေလိမ့်မယ်။ <b>န ဘဝတိ</b>၊ မရှိမဖြစ် ဖြစ်ပေလိမ့်မယ်။ <b>သော သမယော</b>၊ ထိုကဲ့သို့သော အချိန်အခါကာလမျိုးသည်။ <b>ဟောတိ</b>၊ ရှိသေးသည်သာလျှင်တည်း။</p> <p><b>ဘိက္ခဝေ</b>၊ ချစ်သားရဟန်းတို့။ <b>တဒါ တသ္မိံပိ ကာလေ</b>၊ ထိုကဲ့သို့သော အချိန်အခါကာလမျိုး၌သော်လည်းပဲ။ <b>အဝိဇ္ဇာနီဝရဏာနံ</b>၊ အဝိဇ္ဇာနီဝရဏ တရားသည် ပိတ်ဖုံးကာဆီးအပ်ကုန်သည်ဖြစ်၍။ <b>တဏှာသံယောဇနာနံ</b>၊ တဏှာတည်းဟူသော သံယောဇဉ်ကြိုးက ရစ်ပတ်နှောင်ဖွဲ့ထား အပ်ကုန်သည်ဖြစ်၍။ <b>သန္ဓာဝတံ</b>၊ ထိုဘဝမှ ဤဘဝ, ဤဘဝမှ ထိုဘဝသို့ တပြောင်းပြန်ပြန် ကျင်လည်ကျက်စား ပြေးသွား၍ နေကြရကုန်သော။ <b>သံသရတံ</b>၊ တစ်ခုသောဘဝ၌သော်လည်းပဲ ထပ်ခါထပ်ခါ ကျင်လည်ကျက်စား ပြေးသွား၍ နေကြကုန်သော။ <b>သတ္တာနံ</b>၊ သတ္တဝါတို့၏၊ <b>ဒုက္ခဿ</b>၊ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲ ဒုက္ခ၏၊ <b>အန္တကိရိယံ</b>၊ အဆုံးအပိုင်းအခြားကို။ <b>န တွေဝ ဝဒါမိ အဟံ</b>၊ ငါဘုရား ဟောတော်မမူသည်သာလျှင်တည်း။</p> <p>တစ်ချိန်မှာ ချစ်သားရဟန်းတို့ ... ဒီမြင်းမိုရ်တောင်မင်းကြီး ပျက်စီး လောင်ကျွမ်းပြီး သွားလိမ့်မယ်။ အဲဒီအချိန်အခါမျိုးမှာသော်လည်းပဲ အဝိဇ္ဇာနီဝရဏ ပိတ်ဖုံးခံနေရတဲ့ တဏှာတည်းဟူသော သံယောဇဉ်ကြိုးဖြင့် ရစ်ပတ် နှောင်ဖွဲ့ခံနေရတဲ့ ထိုဘဝမှ ဤဘဝ, ဤဘဝမှ ထိုဘဝသို့ တပြောင်းပြန်ပြန် ကျင်လည်ကျက်စား ပြေးသွားပြီးနေကြရတဲ့ တစ်ခုသောဘဝမှာလည်းပဲ ထပ်ခါ ထပ်ခါ ကျင်လည်ကျက်စား ပြေးသွားနေကြရတဲ့ သတ္တဝါတွေရဲ့ သံသရာ ဝဋ်ဆင်းရဲဒုက္ခကြီး၏ အဆုံးအပိုင်းအခြားကို ပြုနိုင်မယ်လို့ ငါဘုရား ဘယ်တော့မှ မဟောဘူး။</p> <p>သံသရာဆုံးမလား? မဆုံးပါဘူး။ သစ္စာလေးပါးကို မသိသေးလို့ရှိရင်တော့ ဤလို ဝဋ်ဆင်းရဲဒုက္ခကြီးတွေနဲ့ တစ်နေ့ မကြုံရဘူးလား? ကြုံရမှာပဲနော်။ ဒီတော့ ဒီနေ့ မိမိတို့ ရထားတဲ့ လူ့ဘဝလေး ပြန်ကြည့်ပေါ့။ ဒီလို ဝဋ်ဆင်းရဲဒုက္ခကြီးတွေမှ ထုတ်ဆောင်ကယ်တင်နိုင်တဲ့ စွမ်းအင် အပြည့်အဝရှိတဲ့ ဒီသစ္စာလေးပါးကို သိအောင် ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်ဖို့ အခွင့်ကောင်းကြီးတွေ ရှိမနေကြဘူးလား? ရှိနေတယ်။ ဒီ အခွင့်ကောင်းကြီးတွေကို လက်လွှတ်ပြီး သွားသင့်သလား? မသွားသင့်ဘူး။ ငမူးကို ပြုစုလုပ်ကျွေးတယ်ဆိုတာက အဲဒီအခွင့်ကောင်းတွေ ရနိုင်ပါ့မလား? အခန့်သင့်ရင် ဒီ ငမူးဆိုတဲ့ အကောင်က ရိုက်ချင်လည်း ရိုက်ဦးမှာ၊ ဟုတ်တယ် မဟုတ်လား? ဒကာကြီးတွေ ဟင်! စိတ်ဆိုးလာလို့ အခါမသင့်ရင် ထရိုက်ချင် ရိုက်ဦးမှာ ဟုတ်တယ်မဟုတ်လား? ဟုတ်တယ်။ မယ်မင်းကြီးမကလည်း သူက အလိုမကျရင် ထဆဲချင် ဆဲဦးမှာပဲ မဟုတ်ဘူးလား? ဒကာကြီးတွေလည်း အဆဲခံဖူးချင် ခံဖူးပါလိမ့်မယ်။</p> <p>ကဲ နောက်တစ်ခု ---</p> <p><b>ဟောတိ သော ဘိက္ခဝေ သမယော ယံ မဟာပထဝီ ဍယှတိ ဝိနဿတိ န ဘဝတိ၊ န တွေဝါဟံ ဘိက္ခဝေ အဝိဇ္ဇာနီဝရဏာနံ သတ္တာနံ တဏှာသံယောဇနာနံ သန္ဓာဝတံ သံသရတံ ဒုက္ခဿ အန္တကိရိယံ ဝဒါမိ</b>။</p> <p><b>ဘိက္ခဝေ</b>၊ ချစ်သားရဟန်းတို့။ <b>ယံ ယသ္မိံ သမယေ</b>၊ အကြင်အခါကာလ၌။ <b>အယံ မဟာပထဝီ</b>၊ ဤမဟာပထဝီ မြေကြီးသည်။ <b>ဍယှတိ</b>၊ လောင်ကျွမ်း၍ သွားပေလိမ့်မယ်။ <b>ဝိနဿတိ</b>၊ ပျက်စီး၍ သွားပေလိမ့်မယ်။ <b>န ဘဝတိ</b>၊ မရှိမဖြစ် ဖြစ်ပေလိမ့်မယ်။ <b>သော သမယော</b>၊ ထိုကဲ့သို့သော အချိန်အခါကာလမျိုးသည်။ <b>ဟောတိ</b>၊ ရှိသေးသည်သာလျှင်တည်း။</p> <p><b>ဘိက္ခဝေ</b>၊ ချစ်သားရဟန်းတို့။ <b>တဒါ တသ္မိံပိ ကာလေ</b>၊ ထိုကဲ့သို့သော အချိန်အခါကာလမျိုး၌သော်လည်းပဲ။ <b>အဝိဇ္ဇာနီဝရဏာနံ</b>၊ အဝိဇ္ဇာနီဝရဏ တရားသည် ပိတ်ဖုံးကာဆီး အပ်ကုန်သည်ဖြစ်၍။ <b>တဏှာသံယောဇနာနံ</b>၊ တဏှာတည်းဟူသော သံယောဇဉ်ကြိုးက နှောင်ဖွဲ့ရစ်ပတ်အပ်ကုန်သည် ဖြစ်၍။ <b>သန္ဓာဝတံ</b>၊ ထိုဘဝမှ ဤဘဝ, ဤဘဝမှ ထိုဘဝသို့ တပြောင်းပြန်ပြန် ကျင်လည်ကျက်စား ပြေးသွား၍ နေကြကုန်သော။ <b>သံသရတံ</b>၊ တစ်ခုသော ဘဝ၌လည်းပဲ ထပ်ခါထပ်ခါ ကျင်လည်ကျက်စား ပြေးလွှား၍ နေကြရကုန်သော။ <b>သတ္တာနံ</b>၊ သတ္တဝါတို့၏၊ <b>ဒုက္ခဿ</b>၊ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲဒုက္ခ၏၊ <b>အန္တကိရိယံ</b>၊ အဆုံးအပိုင်းအခြားကို။ <b>အဟံ</b>၊ ငါဘုရားသည်။ <b>နတွေဝ ဝဒါမိ</b>၊ ဟောတော်မမူသည်သာလျှင်တည်း။</p> <p>တစ်ချိန် ဒီမဟာပထဝီမြေကြီး လောင်ကျွမ်းသွားလိမ့်မယ်၊ ပျောက်ပျက်သွားလိမ့်မယ်၊ မရှိတဲ့ အခြေကို ဆိုက်ရောက်သွားလိမ့်မယ်။ အဲဒီလို အချိန်အခါမျိုး၌သော်လည်းပဲ အဝိဇ္ဇာနီဝရဏအပိတ်ဖုံးခံနေရတဲ့ တဏှာတည်းဟူသော သံယောဇဉ်ကြိုးဖြင့် ရစ်ပတ်နှောင်ဖွဲ့ခံနေရတဲ့ ထိုဘဝမှ ဤဘဝ, ဤဘဝမှ ထိုဘဝသို့ တပြောင်းပြန်ပြန် ကျင်လည်ကျက်စား ပြေးသွားနေကြရတဲ့ တစ်ခုသော ဘဝမှာလည်း ထပ်ခါထပ်ခါ ကျင်လည်ကျက်စား ပြေးသွားနေကြရတဲ့ သတ္တဝါတွေရဲ့ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲ အဆုံးအပိုင်းအခြားကို ငါဘုရား ဘယ်တော့မှ မဟောပါဘူး။</p> <p>သံသရာကြီး ဆုံးသွားမယ်လို့ ငါဘုရားမဟောဘူး၊ ဘယ်အချိန်အခါမှာ ဒီ မဟာကမ္ဘာပထဝီမြေကြီး လောင်ကျွမ်းသွားမလဲ? နေခုနစ်စင်းထွက်တဲ့ အခါကျရင် ဒီမဟာပထဝီမြေကြီး ရှိဦးမလား? မရှိတော့ဘူး။ ဒါကြောင့် အဲဒီမဟာပထဝီမြေကြီးကို မီးလောင်ကျွမ်းတဲ့ အခြေအနေအထိ ပျက်စီးတော့မယ်ဆိုတာ သို့မဟုတ် ရေကြောင့် ပျက်စီးတော့မယ်၊ သို့မဟုတ် လေကြောင့် ပျက်စီးတော့မယ်ဆိုတာ ဟိုး ... သုဒ္ဓါဝါသဗြဟ္မာ အစရှိတဲ့ အသိအမြင် ဉာဏ်ပညာမျက်စိ ရှိနေတဲ့ ဗြဟ္မာတွေက သိကြပါတယ်။</p> <p>အဲဒီကနေ တစ်ဆင့်ပြီးတစ်ဆင့် နောက်ဆုံး ကာမာဝစရ နတ်တွေကနေပြီးတော့ နတ်ပြည်ခြောက်ထပ်လည်း မပါဘူးလား? ပျက်စီးတဲ့အထဲ ဒါကြောင့် ဒီ ကာမာဝစရနတ်တွေကနေပြီးတော့ ဆံပင်တွေ ဖားလျားချပြီးတော့ မျက်ရည်ပြည့်နေတဲ့ မျက်နှာတွေနဲ့ လူ့လောကမှာ လိုက်ပြီးတော့ ငိုကြွေးပြီးတော့မှ ဒီလို ကြွေးကြော်နေတယ်။ အဲဒီလို ကမ္ဘာကြီး နောင်နှစ်ပေါင်း တစ်သိန်းကြာရင် ပျက်စီးတော့မယ်လို့ ဒီလို ကြွေးကြော်နေတဲ့ ကြွေးကြော်သံကိုတော့ ဘာခေါ်သလဲ၊ <b>ကပ္ပကောလာဟလ</b>လို့ ဒီလိုခေါ်ပါတယ်နော်။</p> <p>နောက် ကောလာဟလတစ်ခုကတော့ <b>စက္ကဝတ္တိကောလာဟလ</b> ဖြစ်ပါတယ်။ စက္ကဝတ္တိကောလာဟလကတော့ ဒီကာမာဝစရနတ်တွေပဲ။ အဲဒီတော့ ကာမာဝစရနတ်တွေကနေပြီးတော့ နောင် နှစ်ပေါင်းတစ်ရာလွန်သွားတဲ့ အချိန်အခါ စကြဝတေးမင်းကြီး လောကမှာ ဖြစ်ပေါ်လိမ့်မယ် ဆိုပြီးတော့ လူ့လောက လမ်းဆုံလမ်းခွတွေမှာ လှည့်လည်ပြီးတော့ သူတို့က ကြွေးကြော်ကြတယ်။ အဲဒီလို ကြွေးကြော်သံကိုတော့ <b>စက္ကဝတ္တိကောလာဟလ</b>လို့ ခေါ်ပါတယ်နော်။</p> <p>နောက်နံပါတ် (၃) ကောလာဟလကတော့ <b>ဗုဒ္ဓကောလာဟလ</b> ဖြစ်ပါတယ်။ ဗုဒ္ဓကောလာဟလဆိုတာကတော့ သုဒ္ဓါဝါသဗြဟ္မာတွေပဲ။ အဲဒီ သုဒ္ဓါဝါသဗြဟ္မာတွေက သူတို့ရဲ့ သုဒ္ဓါဝါသဗြဟ္မာ အဆင်းတန်ဆာတွေကို ကျကျနန ဝတ်ဆင်ပြီးတဲ့အခါ ဗြဟ္မာတွေ သုံးဆောင်နေကျဖြစ်တဲ့ ဦးရစ် ခေါင်းပေါင်းတွေကို ခေါင်းအထက်မှာ ကျကျနန ပေါင်းပြီးတော့နော်။ နှစ်သက်ဝမ်းမြောက်တဲ့ စိတ်ထားဖြင့် လူ့လောကလှည့်လည်ပြီးတော့ ပြောတယ်။ ဘယ်လိုပြောသလဲ? ''ဗုဒ္ဓဝါဒီနော ဗုဒ္ဓဂုဏဝါဒီနော'' ဘုရားရှင်တို့ဆိုတာ ဘယ်လိုဂုဏ်ကျေးဇူးတွေရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ကြပါတယ်ဆိုတာ ဘုရားရှင် ဂုဏ်ကျေးဇူးတွေကို ထုတ်ဖော်ပြီးတော့ လောကမှာ သူတို့က ပြောကြတယ်။ ဘယ်လိုပြောသလဲ?</p> <p><b>ဝဿသဟဿစ္စယေန ဗုဒ္ဓေါ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇိဿတိ။</b></p> <p><b>ဝဿသဟဿ</b>၊ နှစ်ပေါင်းတစ်ထောင်၏၊ <b>အစ္စယေန</b>၊ ကျော်လွှား-လွန်မြောက်၍ သွားသောအခါ၌။ <b>ဗုဒ္ဓေါ</b>၊ သဗ္ဗညုဗုဒ္ဓအမည်-ရတော်မူသော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်သည်။ <b>လောကေ</b>၊ လောက၌။ <b>ဥပ္ပဇ္ဇိဿတိ</b>၊ ပွင့်ထွန်း ပေါ်ပေါက်၍ လာလိမ့်မယ်။</p> <p>နောင် နှစ်ပေါင်းတစ်ထောင် ကြာလို့ရှိရင်တော့နော်။ နှစ်ပေါင်း တစ်ထောင် လွန်သွားပြီ ဆိုလို့ရှိရင်တော့ လောကမှာ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဘုရားရှင် ပွင့်ထွန်းပေါ်ပေါက်ပြီး လာတော်မူလိမ့်မယ် ဆိုပြီးတော့ ဒီသုဒ္ဓါဝါသဗြဟ္မာတွေက လူ့လောက လမ်းဆုံတွေမှာ လှည့်လည်ပြီးတော့ လာပြီး ကြွေးကြော် ကြတယ်။ အဲဒီလို ကြွေးကြော်တဲ့ ကြွေးကြော်ချက်ကိုတော့ <b>ဗုဒ္ဓကောလာဟလ</b> လို့ ခေါ်ပါတယ်နော်။ ခုနေများ လောကမှာ ဘုရားပွင့်မယ်ဆိုတဲ့ ကြွေးကြော်သံများ ဒကာကြီးတွေ ဒကာမကြီးတွေ ကြားခဲ့မယ် ဆိုလို့ရှိရင် ဘယ့်နှယ်နေမလဲ? ဘာလုပ်ကြမလဲ? စဉ်းစားထားကြ စဉ်းစားထားကြနော်။ ခုက သာသနာတော်တွင်းဖြစ်လို့ ဒီကြွေးကြော်သံတွေတော့ မရှိနိုင်သေးပါဘူးနော်။ သို့သော် အကယ်၍များ သာသနာပအချိန်အခါကာလရောက်မယ် ဆိုလို့ရှိရင်တော့ ဒီလို ကြွေးကြော်သံတွေဟာ အင်မတန် ဝမ်းမြောက်ဖို့ ကြွေးကြော်သံတွေ မဖြစ်နိုင်ဘူးလား? ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။</p> <p>ဒီတော့ သာသနာပ အချိန်အခါကာလမှာ နောင် နှစ်ပေါင်းတစ်ထောင်လောက်ကြာရင် ဘုရားပွင့်တော့မယ်ဆိုတဲ့ အသံကြားလိုက်ရင် ဝမ်းသာသလို ဒီနေ့ ဘုရားသာသနာ အတွင်းမှာ တို့ ရောက်နေပြီဆိုတဲ့ အသံကို ကြားရရင်ကော ဝမ်းသာစရာ မဖြစ်နိုင်ဘူးလား? ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲ? ဒီသစ္စာလေးပါးတရားကို ထွင်းဖောက်ပြီး သိနေတဲ့ဉာဏ်တွေက အပါယ်လေးပါးက ထုတ်ဆောင်ကယ်တင်နိုင်တဲ့ စွမ်းအားလည်း ရှိနေတယ်၊ ကာမ (၁၁)ဘုံမှ ထုတ်ဆောင် ကယ်တင်ပေးနိုင်တဲ့ စွမ်းအားလည်း ရှိတယ်၊ (၃၁)ဘုံမှ ထုတ်ဆောင်ကယ်တင်ပေးနိုင်တဲ့ စွမ်းအားလည်း ရှိတယ်၊ အိုဘေးဆိုးကြီးမှ လွတ်မြောက်နိုင်တဲ့ စွမ်းအားလည်း ရှိတယ်၊ နာဘေးဆိုးကြီးမှ လွတ်မြောက်စေနိုင်တဲ့ စွမ်းအားလည်း ရှိတယ်၊ သေဘေးဆိုးကြီးမှ လွတ်မြောက်စေနိုင်တဲ့ စွမ်းအားလည်း ရှိတယ်။</p> <p>စိုးရိမ်ရတဲ့ ဒုက္ခ, ပူဆွေးရတဲ့ဒုက္ခ, စိတ်ဆင်းရဲရတဲ့ ဒုက္ခ, ပြင်းစွာပူပန်နေရတဲ့ ဒုက္ခ အဲဒီဒုက္ခအားလုံးမှ ထုတ်ဆောင်ကယ်တင်-ပေးနိုင်တဲ့ စွမ်းအားတွေ အပြည့်အဝ ရှိနေတယ်။ ဒါကြောင့် အဲဒီလို ကမ္ဘာပျက်ခြင်းအစရှိတဲ့ ဒီလို ဘေးဒုက္ခဆိုးကြီးတွေနဲ့ မတွေ့ရ မကြုံရ မဆုံရအောင်, အိုဘေးဆိုးကြီး နာဘေးဆိုးကြီး သေဘေးဆိုးကြီး အပါယ်ဘေးဆိုးကြီး အစရှိတဲ့ ဘေးဆိုးကြီး အမျိုးမျိုးတို့နဲ့ မတွေ့ရ မကြုံရ မဆုံရအောင်, စိုးရိမ်မှု ပူဆွေးမှု ကိုယ်ဆင်းရဲမှု စိတ်ဆင်းရဲမှု ပြင်းစွာ ပူပန်မှုဆိုတဲ့ ဒီဘေးဒုက္ခတွေနဲ့ မတွေ့ရအောင် မကြုံရအောင် မဆုံရအောင် ထုတ်ဆောင်ကယ်တင်ပေးမယ့် တရားကောင်းတစ်ခု ထင်ရှားဧကန် ရှိနေမယ်ဆိုရင် ဒီတရားကောင်းတွေကို ဒီနေ့ ရအောင် ကျင့်ကြံကျိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်ကြဖို့ မကောင်းဘူးလား? သိပ်ကောင်းတယ်။ အသိဉာဏ်ရှိတဲ့ အခိုက်ကလေးမှာ ကြိုးစားအားထုတ်နိုင်တဲ့ သဘောနော်။</p> <p>နောက်တစ်ခု နံပါတ် (၄) ကောလာဟလကတော့ <b>မင်္ဂလကောလာဟလ</b> ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီမင်္ဂလကောလာဟလကလည်း သုဒ္ဓါဝါသဗြဟ္မာတွေကပဲ လူတို့ရဲ့ စိတ်ကို သိပြီးတော့ ---</p> <p><b>ဒွါဒသန္နံ ဝဿာနံ အစ္စယေန သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ မင်္ဂလံ ကထေဿတိ။</b></p> <p><b>ဒွါဒသန္နံ ဝဿာနံ</b>၊ တစ်ဆယ့်နှစ်နှစ်တို့၏၊ <b>အစ္စယေန</b>၊ ကျော်လွှားလွန်မြောက်၍သွားသော အချိန်အခါကာလ၌။ <b>သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ</b>၊ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓ ဘုရားရှင်သည်။ <b>မင်္ဂလံ</b>၊ မင်္ဂလာတရားတော်ကို။ <b>ကထေဿတိ</b>၊ ဟောကြားတော်မူပေလိမ့်မယ်။</p> <p>နောင်တစ်ဆယ့်နှစ်နှစ် ကျော်လွှားလွန်မြောက်သွားတဲ့ အခါမှာ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်သည် မင်္ဂလာတရားတော်ကို ဟောကြားတော်မူလိမ့်မယ် ဆိုပြီးတော့ လူ့လောက လမ်းဆုံလမ်းခွတွေမှာ လှည့်လည်ပြီးတော့ ကြွေးကြော်ကြတယ်။ အဲဒီလို ကြွေးကြော်ချက်ကိုတော့ <b>မင်္ဂလကောလာဟလ</b> လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ဒီ ကြွေးကြော်ချက်တွေ ဘုန်းကြီး ခန့်မှန်းကြည့်တာပေါ့လေ၊ ဘုရားမပွင့်ခင်လောက်ကတည်းက ကြွေးကြော်နေတယ်လို့ ယူဆရပါတယ်။ ဒီမင်္ဂလာသုတ်ဟာလည်း ဘုရားပွင့်ပြီး မကြာခင် အချိန်အခါကာလအတွင်းမှာ ဟောဖြစ်တဲ့ သုတ္တန်တစ်ခုပဲလို့ ယူဆရပါတယ်။</p> <p>နံပါတ် (၅)ဖြစ်တဲ့ ကောလာဟလကတော့ ဘာလဲ? '<b>မောနေယျ ကောလာဟလ</b>'တဲ့။ အဲဒီမောနေယျကောလာဟလ ဆိုတာကတော့ ဥုးဇင်းတို့ မောနေယျကျင့်ဝတ်ပဋိပတ်ဆိုတာ သီးသန့် ရှိပါတယ်။ ဥုးဇင်းတို့ ဘုရားရှင်၏ ဘုရားတစ်ဆူမှာ မောနေယျကျင့်ဝတ်ပဋိပတ်ကို ကျင့်နိုင်တဲ့ သူတော်ကောင်းသည် တစ်ပါးသာ ရှိပါတယ်။ ဥုးဇင်းတို့ မြတ်စွာဘုရားရှင်ရဲ့ သာသနာတော်မှာတော့ မောနေယျကျင့်ဝတ်ပဋိပတ်ကို ကျင့်သွားတာ အရှင်နာလက မထေရ်တစ်ပါးရှိတယ်။</p> <p>အရှင်နာလကမထေရ်က သုဒ္ဓေါဓနမင်းကြီးရဲ့ မင်းဆရာ ဖြစ်ခဲ့ဖူးတဲ့, ပုရောဟိတ်ပုဏ္ဏားကြီး ဖြစ်ခဲ့ဖူးတဲ့ ဒေဝီလရသေ့ကြီးရဲ့ တူတော် ဖြစ်ပါတယ်။ ဒေဝီလရသေ့ကြီးက စျာန်အဘိညာဏ်ရရှိတဲ့ သူတော်ကောင်း ဖြစ်ခြင်းကြောင့် နေ့အခါ တာဝတိံသာမှာ သွားပြီး နေ့သန့်စင်တယ်။ ညအခါကျတော့ သုဒ္ဓေါဓနမင်းကြီးရဲ့ လျှောက်ထားတောင်းပန်ချက်အရ သုဒ္ဓေါဓနမင်းကြီးရဲ့ ဥယျာဉ်တော်မှာ ပြန်ပြီးတော့ သီတင်းသုံးပါတယ်။ စျာန်အဘိညာဏ်တွေ ရရှိတဲ့အချိန်အခါကျတော့ သိဒ္ဓတ္ထမင်းသားသည် ဧကန် ဘုရားဖြစ်တော့မယ်ဆိုတာ သူက သိတဲ့အတွက် သူ့ရဲ့ တူတော်မောင်ဖြစ်တဲ့ နာလကကို ကြိုတင်ပြီး တရားကျင့်ဖို့ရန် ဘုရားဖြစ်တဲ့အခါမှာ တရားနာယူပြီးတော့ စနစ်တကျ မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ရအောင် ကြိုးစားအားထုတ်ဖို့ရန်-အတွက် အတိအကျ မှာသွားတယ်။</p> <p>အဲဒီမှာကြားချက်အရ နာလကမထေရ်ကလည်း ကြိုတင်တောထွက်ပြီးတော့ တရားတွေ ကျင့်နေပါတယ်။ ဘုရားပွင့်လာတဲ့ အချိန်အခါမှာ မောနေယျကျင့်ဝတ်ပဋိပတ်ကို ဘုရားရှင်မှာ သူက ရိုသေစွာ လျှောက်ထားတောင်းပန်-ပြီးတော့ သူက ကျကျနန ကျင့်တယ်၊ ခုနစ်လကျင့်သွားတယ်။ ခုနစ်လက သူ ဘယ်လို ကျင့်သလဲလို့ မေးရင်တော့ သွားတဲ့ဣရိယာပုထ်နဲ့ ရပ်တဲ့ဣရိယာပုထ် ဒီနှစ်ခုပဲ အသုံးပြုတယ်။ ထိုင်တဲ့ဣရိယာပုထ် အိပ်တဲ့ဣရိယာပုထ် ဒီနှစ်ခု သူ အသုံးမပြုဘူး။ ဘယ်လောက်ကြာလဲ? ခုနစ်လ။ တချို့ ဘုရားရှင်တို့ရဲ့ သာသနာမှာ ခုနစ်နှစ်အထိ ကျင့်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ရှိကြပါတယ်နော်။ မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ကို သူတို့ရတဲ့ စွမ်းအင်လေးတွေ ကြည့်နော်။ ဇွဲလုံ့လဝီရိယ ဘယ်လောက်အားကောင်းလဲ၊ အဲဒီလို မောနေယျကျင့်ဝတ်ပဋိပတ်ကို ကျင့်တဲ့သူတစ်ဦး ပေါ်လိမ့်မယ် ဆိုတာကို သုဒ္ဓါဝါသဗြဟ္မာတွေက သိတဲ့အတွက် ဘယ်လိုကြွေးကြော်ကြသလဲ?</p> <p><b>သတ္တန္နံ ဝဿာနံ အစ္စယေန အညတရော ဘိက္ခု ဘဂဝတာ သဒ္ဓိံ သမာဂမ္မ မောနေယျပ္ပဋိပဒံ ပုစ္ဆိဿတိ။</b></p> <p><b>သတ္တာနံ ဝဿာနံ</b>၊ ခုနစ်နှစ်တို့၏၊ <b>အစ္စယေန</b>၊ ကျော်လွှားလွန်မြောက်၍သွားသောအခါ၌။ <b>အညတရော ဘိက္ခု</b>၊ မထင်ရှားသော ရဟန်းတော်တစ်ပါးသည်။ <b>ဘဂဝတာ</b>၊ ဘုန်းတော်ခြောက်ပါးသခင် ဘုရားရှင်နှင့်။ <b>သဒ္ဓိံ</b>၊ အတူတကွ။ <b>သမာဂမ္မ</b>၊ ပေါင်းဆုံညီညွတ်၍။ <b>မောနေယျပ္ပဋိပဒံ</b>၊ မောနေယျကျင့်ဝတ်ပဋိပတ်ကို။ <b>ပုစ္ဆိဿတိ</b>၊ မေးမြန်းလျှောက်ထား ပေလိမ့်မယ်။</p> <p>နောင် ခုနစ်နှစ်ကြာရင် နောင် ခုနစ်နှစ် ကျော်လွှားလွန်မြောက်သွားတဲ့ အချိန်အခါမှာ မထင်ရှားတဲ့ ရဟန်းတော်တစ်ပါးက မြတ်စွာဘုရားနဲ့ ပေါင်းဆုံမိတဲ့အခါ ဘုရားရှင်ထံမှ မောနေယျကျင့်ဝတ်ပဋိပတ်ကို လျှောက်ထား-မေးမြန်းပေလိမ့်မယ် ဆိုပြီးတော့ သုဒ္ဓါဝါသဗြဟ္မာတွေက လူလောက လမ်းဆုံတွေမှာ လိုက်ပြီးတော့ ကြေညာကြတယ်။ အဲဒီလို ကြွေးကြော်တဲ့ အသံကိုတော့ <b>မောနေယျကောလာဟလ</b> လို့ ခေါ်ပါတယ်နော်။</p> <p>အဲဒီတော့ အဲဒီလို ကောလာဟလ ငါးမျိုးရှိတဲ့အနက်က ခု ဒီနေ့ဟောမှာက ပြောနေတာက <b>မင်္ဂလကောလာဟလ</b> အကြောင်း ဖြစ်ပါတယ်။ မင်္ဂလကောလာဟလက ဘယ်လောက် ကြာခဲ့သလဲ? တစ်ဆယ့်နှစ်နှစ် ကြာခဲ့တယ်။ အဲဒီတစ်ဆယ့်နှစ်နှစ် ကြာခဲ့တဲ့အကြောင်းကို မင်္ဂလသုတ် နိဒါန်းလေးမှာ ပရိတ်ကြီးပါဠိတော်ကို စီစဉ်ပေးတဲ့ ဆရာတော်ကနေပြီး ဒီအတ္ထုပ္ပတ္တိအတိုင်း ဖော်ပြထားတာ ဖြစ်ပါတယ်နော်။</p> <p>အဲဒီတော့ တစ်ဆယ့်နှစ်နှစ်မြောက်တဲ့-နေ့ကျတော့ ဘာဖြစ်လာလဲနော်၊ ဒါဟာ မင်္ဂလာပဲလို့ အတိအကျဆုံးဖြတ်ပြီး ရွေးချယ်နိုင်တဲ့ စွမ်းအင်မရှိတဲ့အတွက် တစ်ဆယ့်နှစ်နှစ် လွန်မြောက်သွားတဲ့ အချိန်အခါမှာ တာဝတိံသာမှာရှိတဲ့ နတ်တွေကနေပြီးတော့ စည်းဝေးပြီးတော့ သိကြားမင်းထံ သွားကြတယ်။ စည်းဝေးပြီးတော့ သူတို့က တိုင်ပင်ကြတယ်။ ဘယ်လိုတိုင်-ပင်ကြသလဲ? တို့ရဲ့ စာတုမဟာရာဇ် တာဝတိံသာ နတ်ရွာနှစ်ရွာကို ထီးဖြူအုပ်ချုပ် မင်းလုပ်နေတဲ့ သိကြားမင်းကြီးကတော့ ဘုန်းကံအားဖြင့်လည်း တို့ထက် ကြီးမားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်တယ်။ လူသားတွေထက်လည်း ဘုန်းတန်ခိုး-ကြီးတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်တယ်။ တို့နတ်ပြည် နှစ်ပြည်မှာ လှမ်းပြီးကြည့်မယ်ဆိုလို့ရှိရင် သူက အသာဆုံး အမြတ်ဆုံးပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်နေတယ်။ ကောင်းမှုကုသိုလ်အားဖြင့်လည်း တို့ထက် သာတယ်။ ဘုန်းတန်ခိုးအားဖြင့်လည်း ----</p> b2c2jc8ojv7ojidtkwetuv4g41gzttu မင်္ဂလသုတ်-၅/၉၇ 0 6228 21863 2026-04-13T02:51:16Z Tejinda 173 "{{header | title = မင်္ဂလသုတ်-၅/၉၇ | author = ဖားအောက်တောရဆရာတော် | override_author = | editor = | translator = | contribuor = | override_contributor = | section = '''စာစစ်ရန် လိုအပ်သည်''' | previous = မင်္ဂလသုတ်-၄/၉..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 21863 wikitext text/x-wiki {{header | title = မင်္ဂလသုတ်-၅/၉၇ | author = ဖားအောက်တောရဆရာတော် | override_author = | editor = | translator = | contribuor = | override_contributor = | section = '''စာစစ်ရန် လိုအပ်သည်''' | previous = [[မင်္ဂလသုတ်-၄/၉၇]] | previous2 = | next = [[မင်္ဂလသုတ်-၆/၉၇]] | next2 = | year = | notes = | edition = | categories = ဖားအောက်တောရ | shortcut = | portal = }} <h3>မင်္ဂလသုတ္တန်နံပါတ် (၅)</h3> <p>အယံ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော အမှာကံ အဂ္ဂေါ စ သေဋ္ဌော စ ယဒိဒံ ပုညေန တေဇေန ဣဿရိယေန ပညာယ ဒွိန္နံ ဒေဝလောကာနံ အဓိပတိ။</p> <p>သူတို့ရဲ့ ကြံစည်စိတ်ကူးမှုလေးပဲ။ တာဝတိံသာနတ်တွေ စုပေါင်းတိုင်ပင်လိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ စာတုမဟာရာဇ်၊ တာဝတိံသာလို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ နတ်ရွာနှစ်ရွာကို ထီးဖြူအုပ်ချုပ်မင်းလုပ်နေတဲ့ တို့ရဲ့ အရှင်သခင် သိကြားနတ်မင်းကြီးကတော့ တို့ထက် မြတ်လည်း မြတ်တယ်၊ ကြီးမြတ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်လည်းဖြစ်တယ်။ ဘယ်လို ကြီးကျယ်မြင့်မြတ်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်သလဲလို့မေးရင် ဘုန်းကံအားဖြင့်လည်း ကြီးကျယ်မြင့်မြတ်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်တယ်။ တန်ခိုးအနေနဲ့ ကြည့်ရင်လည်း ကြီးကျယ်မြင့်မြတ်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်တယ်။ အစိုးရတဲ့ ဂုဏ်အနေအားဖြင့် ရာထူးဌာနန္တရဘက်က လှမ်းပြီး ကြည့်လိုက်မယ်ဆိုရင်လည်း တို့ထက် ကြီးကျယ်မြင့်မြတ်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်တယ်။ အသိအလိမ္မာဉာဏ်ပညာ အနေဘက်ကနေ ကြည့်မယ်ဆိုရင်လည်း တို့ထက် ကြီးကျယ်မြင့်မြတ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်တယ်။</p> <p>မင်္ဂလသုတ္တန် ဟောကြားနေတဲ့ အချိန်မှာ ဒကာတော်သိကြားမင်းသည် သောတာပန်ဖြစ်၊ မဖြစ် အတိအကျတော့ မသိနိုင်သေးပါဘူး။ သို့သော် ခုချိန်ခါမှာတော့ ဒကာတော်သိကြားမင်းသည် သောတာပန်ဖြစ်ပြီးတဲ့ သူတော်ကောင်းတစ်ဦး ဖြစ်ပါတယ်။ သက္ကပဥှသုတ္တန်ကို ဘုရားရှင်ထံမှ နာကြားခွင့်ရှိတဲ့ အချိန်အခါမှ စပြီးတော့ သောတာပတ္တိမဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ်အထိ သစ္စာလေးပါးကို ထွင်းဖောက်သိမြင်နိုင်တဲ့ စတုသစ္စသမာဒိဋ္ဌိဉာဏ်ပညာတွေနဲ့ ပြည့်စုံနေတဲ့ သူတော်ကောင်းတစ်ဦး ဖြစ်ပါတယ်။</p> <p>ဒါကြောင့် ပညာဘက်က ကြည့်ရင်လည်း အကယ်၍ ဒီမင်္ဂလသုတ္တန် ဟောကြားနေတဲ့ အချိန်အခါမှာ သောတာပန် မဖြစ်သေးဘူးဆိုတောင် သောတာပန်ဖြစ်နိုင်တဲ့ ဉာဏ်ရည်စွမ်းတွေ ရှိနေတဲ့ သူတော်ကောင်းဖြစ်တယ်။ သောတာပန်ဖြစ်ပြီးပြီ ဆိုရင်လည်း စတုသစ္စသမာဒိဋ္ဌိလို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ သစ္စာလေးပါးကို ကိုယ်တိုင်မျက်မှောက် ထွင်းဖောက်သိမြင်နေတဲ့ ဉာဏ်ပညာတွေနဲ့ ကြီးကျယ်တဲ့ သူတော်ကောင်းတစ်ဦး ဖြစ်ပါတယ်။</p> <p>နတ်ရွာနှစ်ရွာကို ထီးဖြူအုပ်ချုပ် မင်းလုပ်နေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်တယ်။ ဒါကြောင့် ''တို့ နတ်တို့သနင်း သိကြားမင်းထံ ချဉ်းကပ်ပြီးတော့ ဒီမင်္ဂလာပြဿနာတစ်ခုကို မေးမြန်း လျှောက်ထားကြရမယ် ဆိုရင်တော့ သိပ်ကောင်းမယ်'' ဒီလို စည်းဝေးတိုင်ပင်ကြတယ်။ ဒီလိုတိုင်ပင်ပြီးတဲ့ အခါမှာ တာဝတိံသာ နတ်တစ်စုတို့ဟာ သိကြားမင်းထံ သွား၊ သိကြားမင်းထံ သွားလိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ ဒကာတော် သိကြားကလည်း ဗန္ဓုကမ္ဗလာမြကျောက်ဖျာထက်မှာ သူက ကျက်သရေမင်္ဂလာအပေါင်းနဲ့ အဆင်းတန်ဆာဆင်ပြီး ကျက်သရေမင်္ဂလာရှိစွာဖြင့် ဗန္ဓုကမ္ဗလာ မြကျောက်ဖျာထက်မှာ ထိုင်နေတဲ့အချိန် ဖြစ်တယ်။</p> <p>အဲဒီအချိန်အခါမှာ စုပေါင်းသွားတဲ့ တာဝတိံသာနတ်တွေကလည်း သိကြားမင်းကြီးကို ရှိခိုးပြီးတော့ လျှောက်ထားကြတယ်။ ဘယ်လိုလျှောက်ထားသလဲ? ''အရှင်သိကြားမင်း သိရှိတော်မူပါ၊ ယခုအခါမှာ မင်္ဂလာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ပြဿနာတွေတော့ ဖြစ်ပေါ်နေပြီ၊ တချို့တချို့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ မြင်အပ်တဲ့ ဒိဋ္ဌအာရုံတွေကို မင်္ဂလာလို့ ခေါ်ဝေါ်သမုတ်နေကြတယ်၊ အချို့အချို့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေကတော့ ကြားအပ်တဲ့ သုတခေါ်တဲ့ အာရုံတွေကို မင်္ဂလာလို့ ခေါ်ဝေါ်ပြောဆိုနေကြတယ်၊ တချို့တချို့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေကတော့ မုတခေါ်တဲ့ တွေ့ထိဖွယ် အာရုံတွေကို မင်္ဂလာလို့ ခေါ်ဆိုနေကြတယ်။ ဒီလို ပြောကြားနေတဲ့ဥစ္စာဟာ ပုထုဇန်လောက တစ်ခုလုံး လူ့လောကတွင်သာမက နတ်လောကအထိ သုံးစုသုံးမွှာ ကွဲနေကြတယ်။ ကျွန်တော်မျိုးတို့လည်း အချင်းချင်း တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ဘယ်ဒင်းက မင်္ဂလာဖြစ်တယ်ဆိုတာကို ယတိပြတ် ဆုံးဖြတ်နိုင်တဲ့ စွမ်းအား မရှိဘူး၊ ဆုံးဖြတ်ချက် မချနိုင်ကြဘူး၊ ဒါကြောင့် အရှင်သိကြားမင်းသည် ဘယ်တရားသည် မင်္ဂလာဖြစ်တယ်ဆိုတာ ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ ကျွန်တော်မျိုးတို့အား အဖြေပေးတော်မူပါ'' လို့ လျှောက်ထားကြတယ်။</p> <p>အဲဒီအချိန်အခါမှာ ဒကာတော် သိကြားမင်းကြီးက သူက ပင်ကိုပကတိအားဖြင့် ဉာဏ်ပညာကြီးမားတဲ့ သူတော်ကောင်းဖြစ်ခြင်းကြောင့် မေးခွန်း လေးခု မေးတယ်။ ဒီမေးခွန်းကို ဘယ်လို မေးလိုက်သလဲဆိုတော့ ----</p> <p>'အယံ မင်္ဂလကထာ ကတ္ထ ပဌမံ သမုဋ္ဌိတာ''</p> <p>ဒီမင်္ဂလာနဲ့ ပတ်သက်တဲ့စကား ဘယ်နေရာကစပြီး ဖြစ်ခဲ့သလဲ မေးကြည့်တယ်။ ဒါလေးကို ဦးဇင်းပြောတာ ရည်ရွယ်ချက်လေး ရှိပါတယ်။ ဘယ်နေရာမှာမဆို နေထိုင်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ မိမိတို့ အိမ်မှာဖြစ်စေ၊ မြို့မှာ ဖြစ်စေ၊ ရွာမှာဖြစ်စေ၊ တောမှာဖြစ်စေ၊ ဘယ်နေရာမှာမဆို ကျောင်းပဲဖြစ်စေ၊ အိမ်မှာဖြစ်စေ စုပေါင်းနေထိုင်ကြပြီဆိုလျှင် ရွာထဲမှာသော်လည်းကောင်း၊ မြို့ထဲမှာသော်လည်းကောင်း ပြဿနာတစ်ခုခု ပေါ်ပေါက်တယ်။ ပြဿနာပေါ်ပေါက်လာပြီဆိုလျှင် မိမိတို့ဘက်က ဒီပြဿနာသည် ဘယ်ကနေစပြီး အရင်းအမြစ်က ဖြစ်ပေါ်လာသလဲဆိုတာ နည်းနည်း ဆန်းစစ်တတ်ဖို့ လိုပါတယ်။ မစူးမစမ်းဘဲနဲ့ ရမ်းပြီး ပြောကြမယ်ဆိုရင် အမှားမှား အယွင်းယွင်း ဖြစ်မသွားနိုင်ဘူးလား? ဖြစ်သွားနိုင်ပါတယ်။</p> <p>ဘုန်းကြီးငယ်ငယ်က ကမ္ဘာကျော်လို့ပဲ ပြောနိုင်ပါတယ်။ ''ဘားနပ်ရှော'' ရေးတဲ့ <b>Saint Joan</b> ဆိုတဲ့ ဝတ္ထုတစ်ပုဒ် ဖတ်ဖူးပါတယ်။ အဲဒီထဲမှာ <b>Joan of Arc</b> အမျိုးသမီးလေးဟာ တစ်ချိန်တုန်းက ပြင်သစ်မှာ သူမဟာ တိုက်ပွဲတွေ အောင်မြင်တာကို အခြေခံပြီး နောက်ဆုံး သူ့ကို စုန်းမအဖြစ်နဲ့ ကွပ်မျက်လိုက်ပါတယ်။ အသတ်ခံလိုက်ရတယ်။ နောက်တက်လာတဲ့ ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးတွေက နှစ်ပေါင်း (၄၀၀) ကြာတော့ သူ့ကို သူတော်ကောင်းအဖြစ် ပြန်ပြီး အသိအမှတ်ပြုတယ်။ နောက်နှစ်ပေါင်း (၁၀၀) လောက် ထင်ပါတယ်။ နောက်ထပ်တက်လာတဲ့ ပုပ်ရဟန်းတွေက သူ့ကို (<b>Saint</b>) စိန့် = တကယ့် သူတော်ကောင်းကြီးအဖြစ် အသိအမှတ် ပြန်ပြုပြန်တယ်။</p> <p>အဲဒီအတ္ထုပ္ပတ္တိကို ရေးသားထားတဲ့အခါမှာ 'ဘားနပ်ရှော' က ဘာပြောသလဲဆိုတော့ <b>''အားလုံးကိုသိရင် အားလုံးကို ခွင့်လွှတ်နိုင်ပါတယ်''</b> ဒီစကားလေးတစ်ခု သူသုံးထားတယ်။ ဘုန်းကြီးက ဒီစကားတစ်ခုကို သဘောကျပြီး မှတ်ထားပါတယ်။ သူဆိုလိုတာက ဒီပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးနဲ့ တစ်ချိန်တုန်းက <b>Joan of Arc</b> ကို ကွပ်မျက်လိုက်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေကို ကြည့်လိုက်ပါ။ သူတို့မှာလည်း သူတို့ဆိုင်ရာ အကြောင်းလေးတွေ ရှိတယ်။ အဲဒီအကြောင်းလေးတွေကို ဂဃနဏ သိမယ်ဆိုရင်လည်း သူတို့တွေကို ခွင့်လွှတ်နိုင်မယ်၊ အားလုံးကို သိရင် အားလုံးကို ခွင့်လွှတ်နိုင်ပါတယ်။ တစ်ခါ သူတော်ကောင်းအဖြစ် ပြန်ပြီး ကြေညာကြတယ်။ ဘာဖြစ်လို့ ကြေညာလဲဆိုတာ ကြေညာတဲ့ သူတွေရဲ့ အတွင်းဇာတ်ကြောင်း ဇစ်မြစ်ကို ကျကျနန သိမယ်ဆိုရင်လည်း အားလုံးကိုသိရင် အားလုံးကိုပဲ ခွင့်လွှတ်နိုင်ပါတယ်လို့ သူက ရေးထားပါတယ်။ သူရေးလိုက်တဲ့ အဓိပ္ပာယ်နဲ့ ဦးဇင်းတို့ သာသနာတော်ဘက်က အဓိပ္ပာယ်တွေနဲ့ တူချင်မှ တူမယ်။ ဘုန်းကြီးတို့က သာသနာတော်ဘက်က ကြည့်ပြီး ပြောတာပါ။</p> <p>ဦးဇင်းတို့ ဘုရားရှင်သည် သတ္တဝါတိုင်းကို အားလုံး ခွင့်လွှတ်နိုင်တဲ့ စွမ်းအား ရှိတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲ? အားလုံးကို သိထားတယ်။ အင်္ဂုလိမာလလို လူသတ်သမားတစ်ဦးကိုလည်း ဘုရားရှင်က သာသနာဘောင်ကို ဝင်ရောက်စေပြီး ရဟန်းပြုခွင့် ပေးတယ်။ ဘာကြောင့်လဲ? သူဟာ အရဟတ္တဖိုလ် တည်တော့မယ်ဆိုတာကို ဘုရားက သိတယ်၊ အားလုံးကို သိထားတယ်၊ တစ်ချိန်က သူ ဘယ်လိုပါရမီတွေ ရင့်ကြောင်းကို ပြုခဲ့တယ်ဆိုတာကိုလည်း သိတယ်၊ အားလုံးကိုသိတယ်။</p> <p>အမ္ဗပါလီလို ပြည်တန်ဆာမတစ်ဦးကိုလည်း သာသနာဘောင်ကို ဝင်ရောက်ပြီး ရဟန်းပြုခွင့် ပေးတယ်။ ဘာကြောင့်လဲ? ဘယ်လိုပင် ပြည်တန်ဆာမ ဖြစ်ချင်ဖြစ်ပါစေ၊ သူဟာ အရဟတ္တဖိုလ်ရောက်မယ့် ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုတာ ဘုရားရှင်သိတယ်။ တစ်ချိန်က သူဟာ မကောင်းမှုတွေ လွန်ကျူးခဲ့လို့ ဒီလို မကောင်းတဲ့ဘဝ ရောက်ရတယ်ဆိုတာလည်း အားလုံးသိတယ်။ အရဟတ္တဖိုလ်ရောက်ကြောင်းဖြစ်တဲ့ ကောင်းမှုပါရမီမျိုးစေ့တွေကို ဘယ်ပုံ ဘယ်ပန်း ဘယ်နည်းလမ်းအားဖြင့် ထူထောင်ခဲ့တယ် ဆိုတာကိုလည်း အားလုံး သိတယ်။ အားလုံးကို သိတဲ့အတွက် မြတ်စွာဘုရားက အားလုံးကို ခွင့်လွှတ်နိုင်တယ်။ ဒီနေ့ တရားနာပရိသတ်တွေ အားလုံးကိုသိရင် အားလုံးကို ခွင့်မလွှတ်နိုင်ဘူးလား? ခွင့်လွှတ်နိုင်တယ်။ ခွင့်လွှတ်နိုင်တဲ့ စိတ်ထားရှိခြင်းသည် ကုသိုလ်ရခြင်း၏ အကြောင်းတစ်ခု။</p> <p>ငါက နည်းနည်းလေးမှ မကျေနပ်ဘူး၊ ဒီကောင်မကိုတော့ နည်းနည်းလေးမှ မကြည့်ချင်ဘူး၊ ဒီအကောင်ကိုတော့ နည်းနည်းမှ မကြည့်ချင်ဘူး၊ ခွင့်လွှတ်နိုင်တဲ့ စိတ်ထား ဟုတ်သလား? မဟုတ်ဘူး။ မကျေနပ်ချက်တွေ ရှိနေသမျှ အဲဒီမကျေနပ်ချက်မှု ဆိုတာဘာလဲ? ဒေါသပြဓာန်းထားတဲ့ အကုသိုလ်တရားတွေ ဖြစ်ကြပါတယ်။ ဒီဒေါသပြဓာန်းနေတဲ့ အကုသိုလ်တရားတွေသည် မင်္ဂလာရှိတဲ့ တရားလား၊ မင်္ဂလာမရှိတဲ့ တရားလားလို့မေးရင် ဘယ်လိုဖြေမလဲ? မင်္ဂလာမရှိဘူး။ မင်္ဂလာမရှိတဲ့ ဒီ အကုသိုလ်တရားတွေက မိမိကို ဘယ်ကိုရောက်အောင် ပို့ဆောင်ပေးနေလဲ? အပါယ်လေးဘုံရောက်အောင် ပို့ဆောင်ပေးမယ်။</p> <p>ဒါကြောင့် မကျေနပ်ချက်ရှိတာနဲ့ ခွင့်လွှတ်နိုင်တဲ့ စိတ်ထားရှိတာ ဘယ်ဒင်းက ပိုကောင်းသလဲ? ခွင့်လွှတ်နိုင်တဲ့ စိတ်ထားရှိခြင်းသည် ပိုကောင်းတယ်။ ကုသိုလ်တရားတိုးပွားဖို့ အကြောင်းလည်း ဖြစ်တယ်။ ဒီနေရာမှာ အဲဒီလို ခွင့်လွှတ်နိုင်တဲ့ စိတ်ထားလေးရှိအောင် ပြဿနာတစ်ခု ပေါ်လာပြီဆိုရင် ဒီပြဿနာဟာ ဘယ်ကနေစပြီး ဖြစ်ခဲ့သလဲ? ဒါကို မေးဖို့ မလိုဘူးလား? အဲဒါဟာ ကုသိုလ်ရဖို့ အကြောင်းတစ်ခုပဲ။ အခု ဒီမှာကြည့် ဒကာတော်သိကြားမင်းကြီးက ပြန်ပြီးတော့ မေးနေတယ်။</p> <p>'အယံ မင်္ဂလကထာ ကတ္ထ ပဌမံ သမုဋ္ဌိတာ''</p> <p>အယံ မင်္ဂလကထာ = ဤမင်္ဂလာနှင့် ပတ်သက်တဲ့ ပြဿနာစကားရပ်သည်။ ကတ္ထ = ဘယ်နေရာ၌။ ပဌမံ = ရှေးဦးစွာ။ သမုဋ္ဌိတာ = ဖြစ်ပေါ်၍ လာခဲ့ပါသနည်း?</p> <p>ဒီမင်္ဂလာနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ပြဿနာစကားရပ်တွေ ဘယ်နေရာကစပြီး ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သလဲ? မေးကြည့်တယ်။ လူကြီးဆိုတာ ဒီလိုပဲ၊ စူးစမ်း ဆင်ခြင်မှုဆိုတာ ရှိအပ်ပါတယ်။ လူငယ်ရော မရှိသင့်ဘူးလား? ရှိသင့်ပါတယ်။ အဲဒီ အချိန်အခါကျတော့မှ တာဝတိံသာနတ်တွေက ဘာပြန်ပြီး လျှောက်ထားသလဲ? ''ဒီပြဿနာကို ကျွန်တော်မျိုးတို့က စာတုမဟာရာဇ် နတ်တွေထံမှ တစ်ဆင့် ကြားနာခဲ့ရခြင်း ဖြစ်ပါတယ်''ဆိုပြီး ပြန်လျှောက်ထားကြတယ်။ စာတုမဟာရာဇ်နတ်တွေကို တစ်ခါပြန်ပြီး ဆက်မေးလိုက်တဲ့ အခါမှာ စာတုမဟာရာဇ်နတ်တွေကလည်း ''အာကာသဋ္ဌဒေဝတာ''လို့ ဆိုတဲ့ ကောင်းကင်၌ တည်တဲ့နတ်တွေထံမှ သူတို့ တစ်ဆင့်ပြန်ပြီး ကြားနာရတဲ့အကြောင်း ပြန်လည်ပြီး တင်ပြကြတယ်။</p> <p>ဒီ ''အာကာသဋ္ဌဒေဝတာ''လို့ ဆိုတာကတော့ စာတုမဟာရာဇ် နတ်တွေထဲမှာ အချို့နတ်တွေက ကောင်းကင်မှာ တည်နေပါတယ်။ မြေပေါ်မှာ တည်နေတဲ့နတ်တွေ မဟုတ်ဘူး။ တချို့ နတ်အများစုကတော့ ဆိုကြပါစို့။ လူ့ပြည်နဲ့ တစ်ဆက်တည်းဖြစ်တဲ့ မြင်းမိုရ်တောင် ပတ်ဝန်းကျင် မြင်းမိုရ်တောင် အလယ်လောက်မှာ ရှိပါတယ်။ တာဝတိံသာ နတ်ပြည်ကတော့ မြင်းမိုရ်တောင်ရဲ့ တောင်ထိပ်မှာ တည်ရှိပါတယ်။ ဒါပေမယ့် တရားနာနေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ် သို့မဟုတ် လူအများစုကတော့ ခဏခဏ မေးကြပါတယ်။ မြင်းမိုရ်တောင် ဘယ်မှာလဲ? ဘယ်လိုလုပ် ဖြေကြမလဲ၊ သိချင်လား? မသိချင်ဘူးလား? သိချင်ရင် လက်တွေ့ ကျင့်ကြည့်ပါ၊ လက်တွေ့ ကျင့်ကြည့်ပါ။ လက်တွေ့ ကျင့်ကြည့်လိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ ကိုယ်ကိုယ်တိုင် သိနိုင်တဲ့အဆင့် ရောက်နိုင်ပါတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲ? ဘုရားရှင်ရဲ့ တရားတွေက ''ဧဟိပဿိက'' လာပြီး ရှုလှည့်ပါ၊ ဒီလို ဖိတ်ခေါ်ထိုက်တဲ့ တရားတွေပါပဲ။ ဒါကြောင့် ကိုယ်ကိုယ်တိုင် ကျင့်ကြည့်ပါ။ ကျင့်ကြည့်တဲ့အခါမှာ မှား၏ မှန်၏ ဝေဖန်ဆုံးဖြတ်မယ်ဆိုရင် မိမိတို့အတွက် အကျိုးမရှိဘူးလား? အကျိုးရှိသွားနိုင်တယ်။</p> <p>ကဲ အဲဒီတော့ ဒီတာဝတိံသာနတ်ပြည်က မြင်းမိုရ်တောင်ထိပ်မှာ တည်နေတော့ ဒီတာဝတိံသာ နတ်ပြည်နဲ့ စာတုမဟာရာဇ် မြင်းမိုရ်တောင်ရဲ့ အလယ်လောက်ကြားမှာလည်း အာကာသခေါ်တဲ့ ကောင်းကင်ကြီး ရှိပါတယ်။ မြေကြီးမှာ မတည်ဘဲ ကောင်းကင်မှာ တည်နေတဲ့ နတ်တွေနဲ့ လူ့ပြည်မှာ နေနေတဲ့ ဘုမ္မစိုးနတ်တွေနဲ့လည်း အဆက်အသွယ် ရှိကြတော့ အာကာသဋ္ဌဒေဝတာနတ်တွေကလည်း ဘုမ္မစိုးနတ်တွေထံမှ ကြားရတဲ့အကြောင်း သိရပြီ။ ပြဿနာရဲ့ ဇစ်မြစ်အကြောင်း လိုက်လိုက်တော့ တစ်ခါ ဒီဘုမ္မစိုးနတ်တွေကလည်း ဘယ်ကနေပြီး ဒီမင်္ဂလာပြဿနာကို ကြားရသလဲ? ပြန်ပြီး ဆန်းစစ်လိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ လူတွေကို စောင့်ရှောက်နေတဲ့ ''မနုဿ အာရက္ခဒေဝတာ''ခေါ်တဲ့ လူသားတွေကို စောင့်ရှောက်နေတဲ့ နတ်တွေထံမှ ကြားရတဲ့အကြောင်း ပြဿနာရဲ့ အရင်းအမြစ် သိပြီ။ လူတွေကို စောင့်ရှောက်နေတဲ့ နတ်တွေကို တစ်ဆင့်ပြန်ပြီး မေးကြည့်လိုက်တော့ ဒီပြဿနာသည် လူ့လောကမှာပဲ ဖြစ်ခဲ့တယ်။ လူ့လောက လူသားတွေက စတင်ပြီး ဒီမင်္ဂလာပြဿနာ စတင်ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်ဆိုပြီး အသီးသီး တင်ပြလျှောက်ထားကြတယ်။</p> <p>အဲဒီအခါကျတော့မှ ဒကာတော်သိကြားမင်းကြီး နတ်မင်းကြီးက ဘာအမိန့်ရှိသလဲ? ကဲ ဒီလိုဆိုရင် သင်္ခါရ ဝိကာရ လက္ခဏ နိဗ္ဗာန် ပညတ်လို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ သိသင့်သိထိုက်တဲ့ တရားအလုံးစုံတို့ကို ဆရာမကူသယမ္ဘူဉာဏ်ဖြင့် ကိုယ်တိုင်မျက်မှောက် ထွင်းဖောက်သိမြင်တော်မူတဲ့ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်သည် ယခုအခါ ဘယ်မှာ သီတင်းသုံးနေသလဲ? ဒီလို မေးလိုက်တယ်။ ထိုအချိန်အခါမှာ တာဝတိံသာနတ်တွေကလည်း သူတို့ရဲ့ တန်ခိုးဖြင့် လှမ်းပြီး ကြည့်လိုက်တဲ့အခါမှာ မြင်ပါတယ်။ မြတ်စွာဘုရားဟာ လူ့လောကမှာပဲ သီတင်းသုံးနေတယ်၊ လျှောက်ထားလိုက်တယ်။</p> <p>အဲဒီတော့ ဒီမင်္ဂလာပြဿနာနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ ဒီနတ်သားတွေက တစ်ဦးဦးသော နတ်သားက မြတ်စွာဘုရားထံသို့ သွားပြီး ဒီပြဿနာကို မေးမြန်းလျှောက်ထား ဖူးသလားလို့ ပြန်မေးကြည့်တယ်။ လျှောက်ထားပြီးသားကို ပြန်မေးရင် တော်ပါ့မလား? မတော်ပါဘူး။ နတ်တွေ တစ်ဦးဦးက ဒီပြဿနာကို သွားမေးပြီးပြီဆိုရင် ထပ်မေးရင် သိပ်မကောင်းဘူး။ ထိုနတ်ထံမှ သို့မဟုတ် ကြားနာရတဲ့ နတ်တွေထံမှာ သင်ယူရတာ ပိုမကောင်းဘူးလား? ကောင်းပါတယ်။ အဲဒီလို ပြန်မေးလိုက်တော့ တာဝတိံသာနတ်တွေက သိကြားမင်းကြီးကို ဘာပြန်လျှောက်ထားလဲ? ''အရှင်နတ်မင်း မည်သည့်တစ်စုံတစ်ယောက်သော နတ်သားမှ မြတ်စွာဘုရားကို ဒီမင်္ဂလာပြဿနာကို မမေးမြန်း ရသေးပါဘူး''လို့ ပြန်ပြီး လျှောက်ထားပါသည်။ ''န ကောစိ ဒေဝ''လို့ ဒီလို လျှောက်ထားတယ်။</p> <p>ကဲ ဘုန်းကြီး ဟိုတစ်နေ့က စာသင်ရင်း သတိရတာလေး ပြောမယ်။ ''ကေနစိ''လို့လည်း သုံးတယ်၊ ''န ကောစိ''လို့လည်း သုံးတယ်။ ''ကေနစိ'' ဆိုတဲ့စကားလုံးကို တစ်ချိန်တုန်းက ကမ္ဘာအေးမှာ တစ်ချိန်က ဆရာတော်တွေ နိဿယရေးတဲ့အခါမှာ ''ကေနစိ''ဆိုတဲ့ စကားလုံးကို ဘာသာပြန်တာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အငြင်းပွားတာ သုံးရက်ကြာတယ်။ ''ကေနစိ''ကို ရှေးရှေး ဆရာတော်ဘုရားကြီးများက ဘယ်လို ဘာသာပြန်လဲဆိုရင် ''တစ်စုံတစ်ယောက်''လို့ ဘာသာပြန်တယ်။ တစ်စုံဆိုရင် တစ်ယောက် မဖြစ်ရဘူး၊ တစ်စုံဆိုရင် နှစ်ယောက်သာ ဖြစ်ရမယ်။ ဘာဖြစ်လို့ တစ်စုံနှစ်ယောက် မဖြစ်လဲ? တစ်စုံနှစ်ယောက်ဆိုပြီး ဘာသာပြန်ရင်လည်း မဖြစ်ဘူး။ ဒီ ''ကေနစိ''ဆိုတဲ့ စကားလုံးက တစ်ယောက်ကိုပဲ ပြောတယ်၊ တစ်ဦးတစ်ယောက်ကို ပြောတာ၊ အဲဒါကြောင့် တစ်စုံတစ်ယောက်လို့ ဘာသာမပြန်သင့်ကြောင်း ဆွေးနွေးတာ သုံးရက်ကြာတယ်။ နောက်ဆုံး ဆွေးနွေးပွဲကို ဘယ်လို အဖြေထွက်လာလဲ? ''ရှေးဆရာတော်ကြီးတွေ ပြောခဲ့တဲ့အတိုင်း တစ်စုံတစ်ယောက်လို့ပဲ ဘာသာပြန်တော့''လို့ အဖြေပေးလိုက်ရတယ်။</p> <p>ဆိုလိုတာက ပြဿနာတစ်ခု ပေါ်လာပြီဆိုရင် ဒီပြဿနာရဲ့ အရင်းအမြစ်ကို ဆန်းစစ်ဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်ပါတယ်။ အဲဒီလို ဆန်းစစ်တတ်လို့ ပြဿနာရဲ့ အရင်းအမြစ်ကို သိပြီဆိုရင် ဘာဖြစ်မလဲ? ''အားလုံးကိုသိရင် အားလုံးကို ခွင့်လွှတ်နိုင်တယ်''ဆိုတဲ့ စိတ်ထားတွေ ပေါ်လာတယ်။ သိပ်ကောင်းတယ်၊ သိပ်ကောင်းတယ်။ ဒါကြောင့် သိကြားမင်းကြီးက တစ်ဆင့်ပြီး တစ်ဆင့် ဒီပြဿနာကို မေးမြန်းစစ်ဆေးတယ်။ ဒီလို မေးမြန်းလိုက်တဲ့ အခါကျတော့မှ လူ့ပြည် လူ့လောကက စတင်ဖြစ်ပေါ်လာတာကို သိရှိတော့ သိကြားမင်းက ဘာအမိန့်ရှိသလဲ?</p> <p>''အမောင်တို့ ... မီးခင်လျှံရှိလျက်နှင့် ဒီမီးကိုပစ်ပြီး ပိုးစုန်းကြူးလေးနဲ့ မီးမွှေးမယ်ဆိုရင် တော်ပါ့မလား?'' မေးကြည့်တယ်။ ''အနဝသေသ မင်္ဂလ ဒေသက'' ''အကြွင်းအကျန်မရှိ မင်္ဂလာတရားတော်တွေကို အကုန်အစင် ဟောကြားပြသ ဆိုဆုံးမနိုင်တဲ့ စွမ်းအင်အပြည့်အဝ ရှိတော်မူတဲ့ ထို ဘုန်းတော်ခြောက်ပါးသခင် ဘုရားရှင် အထင်အရှား ရှိနေတယ်။ အထင်အရှား ရှိနေတဲ့ ဒီဘုရားရှင်ကို ကျော်လွှားပြီးတော့ ငါ့ကို သင်တို့ မေးသင့်တယ်လို့ ထင်ကြတယ်။ ငါက ပိုးစုန်းကြူးလေးနဲ့ တူတာ၊ ဘုရားရှင်က မီးတောက်မီးလျှံနဲ့ တူတယ်။ ဒီတော့ ပိုးစုန်းကြူးလေးနဲ့ တူနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးကို သင်တို့ မေးသင့်တယ်လို့ထင်တာ သင်တို့မှားတာပဲ။ ကဲ လာ သွားကြစို့။ မြတ်စွာဘုရားထံ သွားကြမယ်၊ မြတ်စွာဘုရားထံ သွားပြီး တို့ ဒီပြဿနာကို မေးမြန်းလျှောက်ထားကြမယ်''လို့ ဒီတာဝတိံသာနတ်တွေကို သူက စုရုံးစေတယ်။</p> <p>စုရုံးစေပြီးတော့ နတ်တွေထဲက ဘုရားရှင်ကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ပြတ်ပြတ်သားသားနဲ့ လျှောက်ထားတောင်းပန်နိုင်တဲ့ စွမ်းအင်ရှိတဲ့ နတ်သားတစ်ဦးကို ဒီမင်္ဂလာပြဿနာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး မေးမြန်းလျှောက်ထားဖို့ရန်အတွက် သိကြားမင်းကြီးကပဲ တာဝန်ပေးလိုက်ပါတယ်။ တာဝန်ပေးလိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ ဒီမင်္ဂလာ ပြဿနာကို တာဝတိံသာနတ် ဦးဆောင်နေတဲ့ နတ်သားတွေက ဘုရားရှင်ကို သွားမေးတော့မယ်ဆိုတဲ့ ဒီသတင်းက စကြဝဠာတိုက်တစ်သောင်းထိ ပျံ့နှံ့သွားတယ်။ ပျံ့နှံ့သွားတဲ့အတွက် စကြဝဠာတိုက်တစ်သောင်းမှ နတ်တွေလည်း ဦးဇင်းတို့ ဒီစကြဝဠာမှာ စည်းဝေးပြီးတော့ ဒီမင်္ဂလာတရား နာဖို့ရန် စုရုံးကြပြီ၊ ထိုအချိန်အခါမှာ သိကြားနတ်မင်းကလည်း တစ်ခဏချင်းအားဖြင့် သူ့ ဘုန်းတန်ခိုးအားလျော်စွာ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ ဘုရားရှင်ထံသွားရင် ဘုရားရှင်နှင့် ထိုက်တန်တဲ့ အဆင်းတန်ဆာတွေကို သေချာဆင်မြန်းလိုက်တယ်။</p> <p>အဲဒီနတ်သားကလည်း ထိုခဏမှာ သူ့ရဲ့ ဘုန်းကံအားလျော်စွာ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ အဆင်းတန်ဆာတွေကို ကျကျနန ဆင်းမြန်းလိုက်တယ်။ ဘုန်းကံအားလျော်စွာဆိုတာက နတ်သားတွေက ခုခေတ်လူသားတွေလို ဈေးမှာ သွားဝယ်ပြီး ချုပ်နေစပ်နေစရာဖို့တော့ မလိုပါဘူး။ သူတို့စိတ်က ဒီလို အလိုရှိတယ်၊ ဘုရားရှင်ထံ သွားရင် ဘယ်လိုဝတ်သင့်တယ်၊ သူတို့ နားလည်တယ်။ ဒါက ''ဌာနာဌာနကောသလ္လ''လို့ ခေါ်ပါတယ်။ အဲဒီလို အဝတ်အစားမျိုးကို လိုချင်တယ်လို့ စိတ်ဖြစ်လိုက်ရင် ဒါတွေအားလုံး အဲဒီအတိုင်း ဖြစ်လာတယ်။</p> <p>ဘယ့်နှယ်လဲ တရားနာပရိသတ်တွေ မကောင်းဘူးလား? ကောင်းပါတယ်ဆိုတာ ဘာပြောတာလဲ? ကောင်းပါတယ်ဆိုရင် ဒီလို ကောင်းစေနိုင်တဲ့ အကျိုးတရားတွေကို ရစေနိုင်တဲ့ ကျင့်ဝတ်ပဋိပတ်တွေကို စနစ်တကျ ကျင့်ရင် မကောင်းဘူးလား? ကျင့်ကော ကျင့်နိုင်သလား? ဒါဆို သင်္ကြန်လွန်ရင် ပြန်ကြမလား? သူက အကျိုးတရားကောင်းတယ် ဆိုတာကို သိတယ်၊ ကျင့်ဖို့ရာ စိတ်ကျတော့ ညွတ်ကိုင်းရှိုင်းမှု သိပ်ပြီးတော့ မပြင်းထန်ဘူး။ ဒီမှာ နတ်တွေက အဲဒီလို အဆင်းတန်ဆာဆင်ပြီးတော့ အဝတ်အစား ကိုယ်ရောင်ကိုယ်ဝါတွေက အလွန် ထွန်းလင်းတောက်ပပြီးတော့ မြတ်စွာဘုရား သီတင်းသုံးရာဖြစ်တဲ့ ဇေတဝန်ကျောင်းတိုက်တော်သို့ သွားကြပြီ။ သွားပြီး မြတ်စွာဘုရားကို ရိုသေစွာ ရှိခိုးတယ်။ အပြစ်ခြောက်ပါးလွတ်တဲ့ သင့်တင့်လျောက်ပတ်သော နေရာမှာ ရပ်တည်တယ်။ ရပ်တည်ပြီးတဲ့အခါမှာ ဒီမင်္ဂလာပြဿနာကို ဒီနတ်သားက ဂါထာလေးတစ်ခုဖြင့် လျှောက်တင်တယ်။</p> <p>ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ၊ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ။</p> <p>ဧကံ သမယံ = အခါတစ်ပါး၌။ ဘဂဝါ = ဘုန်းတော်ခြောက်ပါးသခင် ဘုရားရှင်သည်။ သာဝတ္ထိယံ = သာဝတ္ထိမြို့အနီး၌။ အနာထပိဏ္ဍိကဿ = အနာထပိဏ်ကျောင်းဒကာ၏၊ အာရာမေ = အာရာမ်ဖြစ်သော။ ဇေတဝနေ = ဇေတဝန်ကျောင်းတိုက်တော်၌။ ဝိဟရတိ = သီတင်းသုံးစံနေတော်မူဆဲ ဖြစ်ပေ၏၊</p> <p>မြတ်စွာဘုရား ဇေတဝန်ကျောင်းတိုက်တွင် သီတင်းသုံးတော်မူခိုက်ပေါ့။</p> <p>အထ ခေါ အညတရာ ဒေဝတာ အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ အဘိက္ကန္တ-ဝဏ္ဏာ ကေဝလကပ္ပံ ဇေတဝနံ ဩဘာသေတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ။ ဧကမန္တံ ဌိတာ ခေါ သာ ဒေဝတာ ဘဂဝန္တံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ။</p> <p><b>အထ ခေါ</b>၊ ထိုအခါ၌။ <b>အညတရာ</b>၊ အမျိုးအမည်အားဖြင့် မထင်ရှားသော။ <b>ဒေဝတာ</b>၊ နတ်သားတစ်ဦးသည်။ <b>အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ</b>၊ ညဉ့်ဦးယံကို ကျော်လွှားလွန်မြောက်၍သွားသော သန်းခေါင်ယံ အချိန်အခါကာလ၌။ <b>အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏာ</b>၊ အလွန်နှစ်လိုဖွယ်သော အဆင်းရှိသည်ဖြစ်၍။ <b>ကေဝလကပ္ပံ ဇေတဝနံ</b>၊ ဇေတဝန်ကျောင်းတိုက်တော်တစ်ခုလုံးကို။ <b>ဩဘာသေတွာ</b>၊ မိမိရဲ့ ကိုယ်ရောင်ကိုယ်ဝါဖြင့် ထွန်းလင်းတင့်တယ်စေလျက်။ <b>ယေန</b>၊ အကြင်အရပ်၌။ <b>ဘဂဝါ</b>၊ ဘုန်းတော်ခြောက်ပါးသခင် ဘုရားရှင်သည်။ <b>အတ္ထိ</b>၊ ရှိတော်မူ၏၊ <b>တေန</b>၊ ထိုဘုရားရှင် ရှိတော်မူရာ အရပ်သို့။ <b>ဥပသင်္ကမိ</b>၊ အနီးအစပ် ချဉ်းကပ်ခဲ့လေ၏၊ <b>ဥပသင်္ကမိတွာ</b>၊ အနီးအစပ် ချဉ်းကပ်ပြီး၍။ <b>ဘဂဝန္တံ</b>၊ ဘုန်းတော်ခြောက်ပါးသခင် ဘုရားရှင်ကို။ <b>အဘိဝါဒေတွာ</b>၊ အလွန် ရိုသေစွာ ရှိခိုးပြီး၍။ <b>ဧကမန္တံ</b>၊ အပြစ်ခြောက်ပါးလွတ်၍ သင့်တင့် လျောက်ပတ်သော တစ်ခုသောအရပ်၌။ <b>အဋ္ဌာသိ</b>၊ ရပ်တည်ခဲ့လေပြီ။ <b>ဧကမန္တံ</b>၊ အပြစ်ခြောက်ပါးလွတ်၍ သင့်တင့်လျောက်ပတ်သော တစ်ခုသောအရပ်၌။ <b>ဌိတာခေါ</b>၊ ရပ်တည်ပြီးသော။ <b>သာ ဒေဝတာ</b>၊ ထိုနတ်သားသည်။ <b>ဘဂဝန္တံ</b>၊ ဘုန်းတော်ခြောက်စုံ တန်ခိုး-ဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို။ <b>ဂါထာယ</b>၊ ဂါထာဖြင့်။ <b>အဇ္ဈဘာသိ</b>၊ မေးမြန်းလျှောက်ထားခဲ့လေပြီ။</p> <p>ဒီလို အရှင်အာနန္ဒာ မထေရ်မြတ်က နိဒါန်းသွယ်ပြလိုက်ပါတယ်။ အဲဒီနေရာမှာ ဗဟုဿုတလေးတစ်ခု ပြောပြလိုပါတယ်။ အပြစ်ခြောက်ပါးတဲ့ ရတနာသုံးပါးကို ဆည်းကပ်တဲ့အပိုင်း၊ အထူးသဖြင့် မိမိ ရိုသေလေးစားထိုက်တဲ့ ဆရာသမားကို ချဉ်းကပ်တဲ့ အပိုင်းမှာ အပြစ်ခြောက်ပါးလွတ်တဲ့ နေရာမှာ ရပ်တည်သင့်တယ်၊ ထိုင်သင့်တယ်။ အပြစ်ခြောက်ပါးက ဘာလဲလို့ မေးတော့ အလွန် ဝေးလွန်းတဲ့ နေရာမှာလည်း မထိုင်သင့်ဘူး၊ အလွန် နီးကပ်လွန်းတဲ့ နေရာမှာလည်း မထိုင်သင့်ဘူး၊ မရပ်သင့်ဘူး၊ နှစ်ခုလုံး အတူတူပဲ။</p> <p>ဆရာသမားက အနိမ့်မှာရှိရင် မိမိက မြင့်တဲ့နေရာမှာ မနေသင့်ဘူး၊ မထိုင်သင့်ဘူး၊ လေညာဘက်ကလည်း မိမိက မနေသင့်ဘူး၊ မထိုင်သင့်ဘူး၊ မိမိရဲ့ ကိုယ်ရနံ့တွေက ဆရာသမားဘက် သွားမယ်ဆိုရင် ဒါ မတော်ဘူး၊ ရှေ့တည့်တည့်မှာလည်း မထိုင်သင့်ဘူး၊ မျက်နှာချင်းဆိုင်ပြီးတော့ စကားပြောတယ်ဆိုတာ တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး အင်မတန် တာဝန်ကြီးကြတယ်။ သူတော်ကောင်းများအဖို့ နောက်တည့်တည့်လည်း မထိုင်နဲ့၊ နောက်တည့်တည့် သွားထိုင်တော့ စကားပြောရ မခက်ဘူးလား? ခက်နေပြန်တယ်။ အဲဒါကြောင့် အားလုံးပေါင်းလိုက်ရင် အပြစ်ခြောက်ခု၊ အပြစ်ခြောက်ပါး လွတ်တဲ့နေရာမှာ ဒီနတ်သားက ထိုင်တယ်ဆိုတော့ အခါခပ်သိမ်း ဒီလိုပဲ၊ လိုက်နာပြုကျင့်ရမလားလို့တော့ မေးစရာရှိတယ်။ ဒီလိုတရားပွဲများ တရားနာယူတဲ့ အချိန်အခါမှာတော့ အပြစ်ခြောက်ပါးလွတ်တဲ့ နေရာကို တချို့ပုဂ္ဂိုလ်အတွက်တော့ အခက်အခဲ မရှိဘူးလား? ရှိနေတယ်။ ဒါကတော့ မဖြစ်နိုင်ဘူး။ သို့သော် ဖြစ်နိုင်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေအတွက် ဖြစ်နိုင်တဲ့ အချိန်အခါကာလနဲ့ လျော်ညီစွာ ပြောတဲ့စကားတစ်ခုပဲ။</p> <p>အဲဒီတော့ ဒီနေရာမှာ အပြစ်ခြောက်ပါးလွတ်တဲ့ နေရာမှာ ရပ်တည်ပြီးတော့မှ မေးခွန်းမေးတယ်ဆိုတော့ ဒီနတ်သားက ဘာဖြစ်လို့ မတ်တပ်ရပ်ကြီး ဘုရားရှင်ထံမှာ လာပြီးမေးရသလဲ? ဒီလို မေးစရာတစ်ခု ပေါ်လာပြန်တယ်။ မထိုင်ဘဲ မတ်တပ်ရပ်ပြီး ဘာဖြစ်လို့ မေးရသလဲ? အဲဒီမှာ အဋ္ဌကထာဆရာတော်ကတော့ အကြောင်းပြထားတယ်။ <b>''လဟုံ နိဝတ္တိတုကာမတာယ''</b> ခပ်မြန်မြန် ပြန်သွားချင်လို့တဲ့ သူက ဒီလို အကြောင်းပြထားတယ်။ ခပ်မြန်မြန် ပြန်သွားချင်တာနဲ့ သူက ထိုင်မနေတော့ဘဲ မတ်တပ်ရပ်ပြီးတော့ မေးတယ်။ မတ်တပ်ရပ်မေးပြီး ခပ်မြန်မြန် မေးလို့ ခပ်မြန်မြန် အဖြေသိရင် ခပ်မြန်မြန်ပဲ ပြန်မယ်။ ဒီရည်ရွယ်ချက်နဲ့ သူက ဒီလိုမတ်တပ်ရပ်နေတာ။ အဲဒါ နံပါတ် (၁) အကြောင်းပြချက်ပဲ။</p> <p>ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ နတ်တွေက အကြောင်းကိစ္စ တစ်စုံတစ်ခုရှိလို့ လူ့ပြည် လူ့လောကကို ရောက်ရှိလာတယ် ဆိုလို့ရှိရင် သူတို့ လူ့ပြည် လူ့လောကကို လာရတာ ဘယ်လိုဖြစ်နေသလဲလို့မေးတော့ အလွန် သန့်ရှင်း စင်ကြယ်နေတဲ့ ယောက်ျားတစ်ဦးက မစင်တွေ စွန့်ပစ်ထားတဲ့ နေရာတစ်ခုကို သွားမယ်ဆိုရင် မလွှဲမရှောင်သာလို့သာ သွားရတယ်။ စိတ်ထဲမှာ သွားလိုတဲ့ စိတ်ဓာတ် ပြင်းပြင်းထန်ထန် ရှိရဲ့လား? မရှိဘူး။ အဲဒီပုံစံအတိုင်းပဲ၊ နတ်တွေက လူ့လောကကို လာရတာ မစင်တွေ လူးလိမ်းပေကျံနေတဲ့ နေရာကို လာရသလို စိတ်ထဲမှာ မှတ်ထင်ကြတယ်။ ဘာကြောင့်လဲ? ပင်ကိုပကတိ အနေအားဖြင့် ပြောမယ်ဆိုရင် ---</p> <p><b>ပကတိယာ ပန တာသံ ယောဇနသတတော ပဘုတိ မနုဿလောကော ဒုဂ္ဂန္ဓတာယ ပဋိကူလော ဟောတိ။</b></p> <p>ဘုန်းကြီး လက်တန်းပြောနေတယ်ဖြစ်မှာစိုးလို့ ဒီစကားလေး ဘုန်းကြီး ရွတ်ပြတာပါ။</p> <p><b>ပကတိယာ</b>၊ ပင်ကိုပကတိသဘောအားဖြင့်။ <b>တေသံ</b>၊ ထိုနတ်တို့အဖို့။ <b>ယောဇနသတတော</b>၊ ယူဇနာတစ်ရာကွာတဲ့ အရပ်မှာ။ <b>ပဘုတိ</b>၊ အစပြု၍။ <b>မနုဿလောကော</b>၊ လူ့လောကသည်။ <b>ဒုဂ္ဂန္ဓတာယ</b>၊ မကောင်းသော အနံ့ရှိသည့်အတွက်ကြောင့်။ <b>ပဋိကူလော</b>၊ စက်ဆုပ်ရွံရှာဖွယ် နေရာသည်။ <b>ဟောတိ</b>၊ ဖြစ်ပေါ်၍နေပေ၏၊</p> <p>နတ်တွေဘက်က ကြည့်မယ်ဆိုရင် ပင်ကိုပကတိအားဖြင့် ယူဇနာတစ်ရာ ဝေးကွာနေတဲ့ အရပ်ကစပြီး ဒီလူ့လောကကြီးဟာ မကောင်းတဲ့ အနံ့အသက်တွေဖြင့် ပြည့်နေတဲ့အတွက် ရွံရှာစက်ဆုပ်ဖွယ်ကောင်းတဲ့ မစင်တွေ စွန့်ပစ်ထားတဲ့ နေရာကြီးလို ဖြစ်နေတယ်။ အဲဒီစကား နည်းနည်း စဉ်းစားကြည့်ပါ။ နတ်တွေဟာ ယူဇနာတစ်ရာလောက် ဝေးကွာနေတဲ့ နေရာကနေပြီးတော့ လူတို့ရဲ့ မကောင်းတဲ့ အနံ့အသက်တွေကို ရရှိတဲ့အတွက် ရွံရှာစက်ဆုပ်တယ်။ ကြားကြသလား? ဒီစကား ကြားတယ်ဆိုရင် ဘုန်းကြီးက မေးခွန်းတစ်ခု မေးချင်လို့ပါ။ ဒီလူ့လောကမှာ ယောက်ျားကလည်း မသုံးဘူး၊ မိန်းမကလည်း မသုံးဘူး၊ စွန့်ပစ်ထားတဲ့ နတ်ကတော်တွေ မရှိဘူးလား? အဲဒီနတ်ကတော်တွေကို ဒီနတ်တွေက အင်မတန် ချစ်ပါတယ်၊ ကြိုက်ပါတယ်ဆိုတာ ဟုတ်နိုင်ပါ့မလား? ယူဇနာတစ်ရာဝေးတဲ့ နေရာကနေပြီးတော့ ဒီအနံ့တွေကိုတောင် မခံနိုင်ပါဘူးတဲ့။</p> <p>နတ်တွေက အဲဒါကြောင့် သူစိတ်ကူးနဲ့ သူပြောနေတာကို လူတွေဝိုင်းပြီး ယုံနေကြမယ်ဆိုရင် ယုံတဲ့သူတွေဟာ အင်မတန် ပညာအဆင့်အတန်း နိမ့်ကျတဲ့လူတွေ ဖြစ်မနေဘူးလား? ဖြစ်နေတယ်။ တော်ကြာ နတ်ပွဲတွေ ကပြန်ပြီ၊ တော်ကြာ ဘာပွဲတွေကပြန်ပြီ၊ လုပ်နေကြပြီ။ တစ်ခုခုသွားပြီး မေးလိုက်၊ နတ်က လိုက်သွား၊ သူတို့ ပြောမှာပဲ။ နတ်သွားမေးတော့ နတ်ကဖို့ပြောမယ်၊ ဗေဒင်သွားမေးတော့ ဗေဒင်ဆရာက ယတြာချေခိုင်းမယ်။ အဲဒီတော့ ဗေဒင်ဆရာ သွားမေးတော့ ဗေဒင်စကားပြောမှာပဲ၊ နတ် သွားမေးတော့ နတ်စကား ပြောမှာပဲ။ ဒါကြောင့် နည်းနည်းလေးလည်း အသိဉာဏ်ရှိဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်ပါတယ်။</p> <p>အဲဒါကြောင့် ဒီလူ့လောကကြီးဟာ သူတို့ရဲ့ မကောင်းတဲ့ အနံ့အသက်တွေနဲ့ ပြည့်ဝနေတဲ့အတွက် ရွံရှာစက်ဆုပ်ဖွယ် ဌာနတစ်ခု ဖြစ်နေတော့ လူ့လောကမှာ သူတို့ ဘယ်တော့မှ မမွေ့လျော် မပျော်ပိုက်ကြပါဘူး။ ဘုန်းကံနည်းပါးလို့ လူတွေနဲ့ တစ်ဆက်တည်း နေခဲ့ရတဲ့ ဘုမ္မစိုးနတ်, ရုက္ခစိုးနတ်တွေကတော့ သူတို့ ဘုန်းကံအားလျော်စွာဖြင့် အဆင့်အတန်းက နိမ့်တော့ ဒီနေရာမှာ လာပြီး နေနေကြရတယ်။ အဆင့်အတန်း မြင့်မားနေတဲ့ ဒီနတ်တွေကျတော့ အင်မတန် ရွံရှာစက်ဆုပ်တဲ့ သဘောရှိကြပါတယ်။ အဲဒီလို ရွံရှာစက်ဆုပ်တဲ့အတွက် လူ့လောကမှာ မွေ့လျော်မှု မရှိဘူး။ မရှိတဲ့အခါကျတော့ ဘာဖြစ်လဲ? လူ့လောကကြီးမှာ မမွေ့လျော်နိုင်တဲ့အတွက် လာတဲ့ကိစ္စပြီးပြီဆိုရင် ခပ်မြန်မြန် သူတို့က ပြန်ချင်ကြတယ်။ ပြန်ချင်တဲ့အတွက်ကြောင့် မြတ်စွာဘုရားဆီ ရောက်တဲ့အခါမှာလည်း ဘယ်တော့မှ မထိုင်ဘဲ မတ်တပ်ရပ်ပြီးတော့ပဲ မေးသင့်မေးထိုက်တာ မေးပြီး ခပ်မြန်မြန်လေးပဲ ပြန်ကြတယ်။ ဒါက နံပါတ် (၁) အကြောင်းပြချက် တစ်ခုပဲ။</p> <p>နောက်နံပါတ် (၂) အကြောင်းပြချက်က လာသေးတယ်။ ထိုင်တယ်ဆိုတာက ဘာကြောင့် ထိုင်ရသလဲလို့ မေးရင်တော့ ခရီးရှည်ရှည် သွားရလို့ သို့မဟုတ် လမ်းများများ လျှောက်ရလို့ စတဲ့ ဣရိယာပုထ်တွေကို အခြေခံပြီးတော့ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေသာလျှင် တစ်နေရာမှာ ဝင်ပြီး ထိုင်ကြတယ်။ ဒီလို ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှု မရှိဘူးဆိုရင် တစ်နေရာမှာ ဝင်ထိုင်တာ ရှိသလား? မရှိဘူး။ ဒီတော့ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှုကို ပယ်ဖျောက်ဖို့အတွက်သာလျှင် တစ်နေရာမှာ ဝင်ထိုင်တာဖြစ်တော့ ဒီနတ်တွေမှာလည်း ဒီလို ဣရိယာပုထ်တွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှုဆိုတာ တစ်ကြိမ်တစ်ခါမှ မဖြစ်ဘူးတဲ့။ ဘယ့်နှယ်တုံး မကောင်းဘူးလား? ကောင်းတယ်။ တရားထိုင်ဖို့ မကောင်းဘူးလား? သိပ်ကောင်းတယ်။ သူတို့က တရားထိုင်လို့ ပင်ပန်းရတယ်လို့လည်း မရှိဘူး၊ မတ်တပ်ရပ်လို့ ပင်ပန်းရတယ်လို့လည်း မရှိဘူး၊ သွားရလို့ ပင်ပန်းရတယ်လို့လည်း မရှိဘူး။</p> <p>ဘာဖြစ်လို့လဲ? သွားချင်တဲ့ နေရာကို သူတို့ရဲ့ ကမ္မဇိဒ္ဓိတန်ခိုးနဲ့ သွားလိုက်၊ ချက်ချင်းရောက်တာပဲ၊ လေယာဉ်ပျံစီးနေဖို့ မော်တော်ကားစီးနေဖို့ လိုသေးလား? မလိုပါဘူး။ မကောင်းဘူးလား? ကောင်းရင် ဘာလုပ်ရမလဲ? အဲဒီပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှု နတ်တို့မှာ မရှိတဲ့အတွက်ကြောင့် သူတို့ မထိုင်လိုဘူး။ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှုကို ဖျောက်ဖျက်လိုတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေသာလျှင် ထိုင်ကြတဲ့သဘော ရှိတယ်။ သူတို့မှာ ဒီလိုပင်ပန်းမှု မရှိတဲ့အတွက်ကြောင့်လည်း မထိုင်ဘူး။ ဒါက ဒုတိယ အကြောင်းပြချက်။</p> <p>နောက် နံပါတ် (၃) အကြောင်းပြချက်ကတော့ မြတ်စွာဘုရားကို ခြံရံနေတဲ့ အလွန် ဘုန်းတန်ခိုးကြီးတဲ့ မဟာသာဝက အမည်ရတဲ့ ရဟန္တာမထေရ်မြတ်ကြီးတွေ ရှိပါတယ်။ ဒီသာသနာတော်မှာ အရှင်သာရိပုတ္တရာ, အရှင်မဟာမောဂ္ဂလာန် ဦးဆောင်နေတဲ့ မဟာသာဝက အမည်ရတဲ့ ရဟန္တာမထေရ်မြတ်ကြီးတွေ ရှစ်ဆယ်တိတိ ရှိပါတယ်။ မဟာသာဝက အမည်ရတဲ့ မထေရ်မြတ်ကြီးတွေကလည်း ထိုအချိန်အခါ သန်းခေါင်ယံလောက် ရောက်လာပြီဆိုရင် သူတို့က ဘုရားရှင်ထံမှာ သူတို့ သိသင့်သိထိုက်တဲ့ သိချင်တဲ့ အချက်အလက်တွေကို မေးမြန်းလျှောက်ထားဖို့ရန်အတွက် ဘုရားရှင်ထံမှ အခွင့်ကို မျှော်လင့်တောင့်တနေကြတယ်။ မျှော်လင့်တောင့်တနေတဲ့အတွက်ကြောင့် ထိုရဟန္တာမထေရ်မြတ်ကြီးတွေကိုလည်း နတ်တွေက အနှောင့်အယှက် မပေးလိုကြဘူး။ ဒါကြောင့် သူတို့ မေးမြန်းလိုတဲ့ ပြဿနာလေးတွေ ခပ်မြန်မြန် မေးပြီးရင် ခပ်မြန်မြန် ပြန်ချင်တယ်။ အဲဒီလို ပြန်ချင်တဲ့အတွက်ကြောင့် မြတ်စွာဘုရားရှေ့မှာ မထိုင်ခြင်း ဖြစ်တယ်လို့ ဒီလိုလည်း အကြောင်းပြချက်တစ်ခု ဖော်ပြထားတယ်။</p> <p>နံပါတ် (၄) အကြောင်းပြချက်ကတော့ မြတ်စွာဘုရားအပေါ်၌ ရိုသေလေးစားတဲ့အတွက်ကြောင့် မထိုင်ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဘယ်လို ရိုသေလေးစားမှုလဲ? နတ်တွေမှာ နေရာတစ်ခုကို ထိုင်ချင်တယ် ဆိုလို့ရှိရင် အခုလို ဖျာလေးတွေ လက်ကကိုင်သွားရတာမျိုး မရှိဘူး၊ သစ်ပင်အောက် သွားထိုင်ချင်တယ် ဆိုလို့ရှိရင် ဒီအတိုင်းသွားလည်း ရတာပဲ၊ ထိုင်စရာလေးတစ်ခု ယူသွားဖို့ ဆိုတာ မလိုဘူး၊ မလိုတဲ့အခါကျတော့ နတ်တွေဟာ မြတ်စွာဘုရားရှေ့ ရောက်လာပြီ ရောက်လာတဲ့အခါမှာတော့ သူတို့က ထိုင်ဖို့ရန်နေရာသည် အသင့် ပေါ်လာတယ်။ မကောင်းဘူးလား? အသင့် ပေါ်လာတဲ့အခါမှာ ဘုရားရှင်ကလည်း တစ်ဘက်မှာ ထိုင်နေတယ်။ သူတို့ ထိုင်ဖို့ဆိုတဲ့ အဆင့်အတန်းကို မှန်းကြည့်ပါ။ သူတို့ ဘုန်းတန်ခိုး အခုလို ဖျာစုတ်ကလေး ဟုတ်ပါ့မလား? မဟုတ်နိုင်ဘူး။ သူတို့ရဲ့ ဘုန်းတန်ခိုးအားလျော်စွာ အလွန် အဆင့်မြင့်တဲ့ ထိုင်စရာနေရာ ဖြစ်နေတယ်။ ဒီတော့ အလွန် ရိုသေလေးစားထိုက်တဲ့ ဘုရားတစ်ဆူရှေ့မှာ ဒီလို အဆင့်အတန်း မြင့်မားတဲ့ နေရာထိုင်ခင်းတွေ အပေါ်မှာ ထိုင်နေခြင်းသည် ဘုရားအပေါ် ရိုသေလေးစားတဲ့သဘော မဟုတ်ဘူး။ ဒါကြောင့် ဘုရားကို အလွန် ရိုသေလေးစားတဲ့ စိတ်ထား ဒီနတ်တွေမှာ ရှိနေတယ်။ အဲဒါကြောင့် ထိုင်လိုတဲ့ စိတ်ကလေးမဖြစ်အောင် သူတို့က ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ပြီး ဘုရားရှင်ရှေ့မှာ မတ်တပ်ရပ်ပြီးတော့ပဲ မေးခွန်းမေးတယ်။ ဘယ်လိုမေးလဲ?</p> <p><b>ဗဟူ ဒေဝါ မနုဿာ စ၊ မင်္ဂလာနိ အစိန္တယုံ၊</b><br> <b>အာကင်္ခမာနာ သေတ္ထာနံ၊ ဗြူဟိ မင်္ဂလမုတ္တမံ။</b></p> <p><b>ဘန္တေ</b>၊ ဘုန်းတော်နေဝန်း ထွန်းလင်းတောက်ပတော်မူပါပေသော မြတ်စွာဘုရား။ <b>ဗဟူ</b>၊ များစွာကုန်သော။ <b>ဒေဝါ စ</b>၊ နတ်တို့သည်လည်းကောင်း။ <b>မနုဿာ စ</b>၊ လူသားတို့သည်လည်းကောင်း။ <b>သေတ္ထာနံ</b>၊ ပစ္စုပ္ပန် သံသရာ နှစ်ဖြာသော အကျိုးစီးပွားတို့ကို။ <b>အာကင်္ခမာနာ</b>၊ လိုလားတောင့်တ ကြကုန်သည်ဖြစ်၍။ <b>မင်္ဂလာနိ</b>၊ မင်္ဂလာတရားတော်တို့ကို။ <b>အစိန္တယုံ</b>၊ ကြံစည်စိတ်ကူးခဲ့ကြလေပြီ။ <b>စိန္တယန္တာပိ</b>၊ ထိုသို့ပင် ကြံစည်စိတ်ကူးကြပါကုန်သော်လည်းပဲ။ <b>နာဓိဂစ္ဆန္တိ</b>၊ မသိရှိနိုင်ကြလေကုန်။ <b>တသ္မာ</b>၊ ထို့ကြောင့်။ <b>တွံ</b>၊ ရှင်တော်မြတ်ဘုရားသည်။ <b>ဥတ္တမံ</b>၊ အသာဆုံး အမြတ်ဆုံးဖြစ်သည့် လောက၏ အကျိုးစီးပွားကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သော စွမ်းအားရှိသော။ <b>မင်္ဂလံ</b>၊ ကောင်းမြတ်သည့် မင်္ဂလာတရားတော်မြတ်ကို။ <b>ဗြူဟိ</b>၊ ဟောကြားပြသ ဆိုဆုံးမပေးတော်မူပါမြတ်စွာဘုရား။</p> <p>သူကလည်း လိမ္မာပါတယ်။ မြတ်စွာဘုရား ... လောကမှာ လူနတ်တွေ အားလုံး ရှိပါတယ်။ ဘာကြောင့် သူက ဒီလို လူတွေရော နတ်တွေရော မင်္ဂလာအကြောင်း ကြံစည်စိတ်ကူးမှု ရှိတဲ့အကြောင်းကို ဘာကြောင့် ထည့်ပြီး လျှောက်ထားရသလဲဆိုတော့ ထိုအချိန်အခါမှာ တစ်သောင်းသော စကြဝဠာတိုက်က နတ်တွေ ဗြဟ္မာတွေ အားလုံးက ဒီစကြဝဠာမှာ လာပြီးတော့ စုရုံးကြတယ်။ မင်္ဂလာပြဿနာနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ မေးမြန်းလျှောက်ထားတဲ့ အချိန်အခါမှာ ဘုရားရှင်က ဒီမင်္ဂလသုတ္တန်ကို ဟောတော်မူတော့မယ်ဆိုတာ သိတော့ မင်္ဂလာတရားတွေကို နာကြားလိုတဲ့ စိတ်ထားဖြင့် အားလုံး ဒီစကြဝဠာမှာ လာပြီးတော့ စုကြပြီ၊ စုလိုက်တဲ့ ဒီနတ်ဗြဟ္မာတွေဟာ သိပ်များပြားလွန်းတဲ့ အချိန်အခါကျတော့ ဘယ်လိုနေရသလဲဆိုရင် ဒီမြတ်စွာဘုရားရဲ့ ဝန်းကျင်ပတ်ခြာ အရပ်ဆယ်မျက်နှာမှာ သားမြီးဖျားလေး ထောက်လောက်တဲ့ နေရာမှာလည်းပဲ အလွန် နူးညံ့သိမ်မွေ့တဲ့ ခန္ဓာကိုယ်လေးတွေ ဖန်ဆင်းပြီးတော့ သားမြီးဖျားတစ်နေရာ ထောက်လောက်တဲ့ နေရာမှာ တချို့ ဆယ်ယောက်သော နတ်တွေ, တချို့ အယောက်နှစ်ဆယ် သုံးဆယ် လေးဆယ် စသည်ဖြင့် အဲဒီလို စုပြီး နေကြရတယ်။</p> <p>အခုလို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် နေရတာ ဟုတ်သလား? ဒီနေရာဟာ ကျယ်တယ်လို့ ပြောလို့ တော်ပါ့မလား? မတော်ဘူး။ ဟိုမှာ သားမြီးဖျားလေးတစ်ပင်လောက် ထောက်လောက်တဲ့ နေရာမှာကို နတ်ပေါင်းရှစ်ဆယ်လောက် စုပြုံပြီး နေရတယ်၊ အလွန် နူးညံ့သိမ်မွေ့ပြီး သေးငယ်တဲ့ ခန္ဓာကိုယ်လေး ဖန်ဆင်းနေကြတယ်။ အဲဒီလို ဖန်ဆင်းပြီး နေလိုက်တဲ့အခါမှာ ဘုရားရှင်ဘက်က ကြည့်ရင်လည်း ဒီနတ်တွေ ဗြဟ္မာတွေရဲ့ အသရေကို ကျော်လွှားလွန်မြောက်ပြီး အလွန် တောက်ပတဲ့ ကိုယ်ရောင်ကိုယ်ဝါဖြင့် ထွန်းလင်းတင့်တယ်နေတဲ့အချိန် ဖြစ်ပါတယ်။ နတ်တွေ ဗြဟ္မာတွေရဲ့ ကိုယ်ရောင်ကိုယ်ဝါဟာလည်း မထွန်းလင်းဘူးမဟုတ်ဘူး၊ ထွန်းလင်းပါတယ်။</p> <p>ဒါပေမယ့် ဘုရားရှင်ရဲ့ ရောင်ခြည်တော်ကို လွှမ်းမိုးသွားနိုင်တဲ့ စွမ်းအင်တော့ မရှိဘူး။ ရုပ်ရည်အဆင်းဘက်က ကြည့်ရင်လည်း ဘုရားရှင်က နတ်တွေ ဗြဟ္မာတွေထက် သာလွန် တင့်တယ်နေတဲ့သဘော ရှိတယ်။ အဲဒီအချိန်အခါမှာ လူသားတွေထဲက ကြည့်လိုက်မယ် ဆိုရင်လည်း ဒီဇေတဝန်ကျောင်းတော်အတွင်း မရောက်တဲ့ လူသားတွေလည်း ရှိကြတယ်။ ရောက်တဲ့ လူသားတွေ ဆိုတာကတော့ ဇေတဝန်ကျောင်းတိုက်တော်အတွင်းမှာ ကြီးကျယ်တဲ့ ဓမ္မာရုံကြီးတွေ သုံးလေးလုံးလောက်တော့ ရှိပါတယ်။ အဲဒီဓမ္မာရုံတွေထဲမှာပဲ အလှည့်ကျ သာဝကမထေရ်ကြီးတွေ ရံခါ ဘုရားရှင်ကိုယ်တော်တိုင် တရားဟောကြားပါတယ်။ တချို့ဓမ္မာရုံမှာ တရားတွေက ညဉ့်လုံးပေါက် ဟောနေတာ ဖြစ်တယ်။</p> <p>ဖြစ်တော့ --- ဒီသာဝတ္ထိမြို့သူ မြို့သားတွေရဲ့ အလေ့အထကလည်း ဘယ်လိုရှိလဲ? အိမ်ရှင်မတွေက များသောအားဖြင့် တစ်နည်း အမျိုးသမီးတွေဟာ နေ့အခါမှာ နံနက် လင်းပြီဆိုရင် ဆိုကြပါစို့။ ချက်တယ် ပြုတ်တယ် စားတယ် သောက်တယ် ဆွမ်းလောင်းတယ်။ ဒီကိစ္စ ပြီးပြီဆိုတာနဲ့ ပန်းတွေ ဆီမီးတွေ လက်ဆွဲပြီးတော့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်သွားပြီးတော့ တစ်နေ့လုံး တရားနာတယ်၊ တချို့တွေက တရားထိုင်တယ်၊ တချို့ကလည်း တရားနာရင်းနဲ့ တရားထိုင်ကြတယ်၊ ညနေချမ်းအခါကျတော့ အမျိုးသမီးတွေက အိမ်ပြန်ကြတယ်၊ အမျိုးသမီးတွေက အိမ်ပြန်ရောက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ အမျိုးသားတွေက ပန်းဆီမီး လက်ဆွဲပြီးတော့ ကျောင်းလာပြန်တယ်၊ ညလုံးပေါက် တရားပွဲတွေ ဝင်ပြီးတော့ တရားနာတယ်၊ တရားထိုင်ကြတယ်၊ တရားအားထုတ်ကြတယ်။</p> <p>အဲဒီအလေ့အထ ရှိနေတဲ့အခါကျတော့ ဒီသန်းခေါင်ယံ အချိန်အခါမှာလည်း ဒီဇေတဝန်ကျောင်းတိုက်တော်အတွင်း ရောက်နေတဲ့ လူသားတွေ အတော်ခပ်များများ ရှိနေကြပါတယ်၊ မရောက်သေးတဲ့ လူသားတွေလည်း ရှိကြတယ်။ အဲဒီရောက်နေတဲ့ လူသားတွေက မရောက်သေးတဲ့ လူသားတွေ အားလုံးရဲ့ စိတ်အကြံအစည်ကိုလည်း ဒီနတ်သားက သိနေတယ်။ သိနေတဲ့အတွက်ကြောင့် သူက ---</p> <p><b>ဗဟူ</b>၊ များစွာကုန်သော။ <b>ဒေဝါ စ</b>၊ နတ်တို့သည်လည်းကောင်း။ <b>မနုဿာ စ</b>၊ လူသားတို့သည်လည်းကောင်း။ <b>သောတ္ထာနံ</b>၊ ပစ္စုပ္ပန်သံသရာ နှစ်ဖြာသော အကျိုးစီးပွားကို။ <b>အာကင်္ခမာနာ</b>၊ လိုလားတောင့်တကြကုန်သည်ဖြစ်၍။ <b>မင်္ဂလာနိ</b>၊ မင်္ဂလာတရားတို့ကို။ <b>အစိန္တယုံ</b>၊ ကြံစည်စိတ်ကူးခဲ့ကြလေကုန်ပြီ။</p> <p>သူက ဒီလို လျှောက်ထားတော့ မုသားစကားပြောတာလား? မဟုတ်ဘူး။ အဲဒီနတ်တွေ ဗြဟ္မာတွေ ဒီလို မင်္ဂလာတရားတွေ လိုလားတောင့်တနေကြတယ်၊ ကြံစည်စိတ်ကူးနေကြပါတယ်။ ဘာကြောင့်လဲ? ပစ္စုပ္ပန်သံသရာ နှစ်ဖြာသော ကြီးပွားကြောင်း ချမ်းသာကြောင်း တရားတွေကို အလိုရှိတဲ့အတွက် ဒီလို မင်္ဂလာတရားတွေကို ကြံစည်စိတ်ကူးနေကြခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ မိမိရဲ့ ကြီးပွားကြောင်း ချမ်းသာကြောင်း၊ မိမိ ဆွေမျိုးတွေရဲ့ ကြီးပွားကြောင်း ချမ်းသာကြောင်း၊ မိမိ နေထိုင်ရာ တစ်လောကလုံးရဲ့ ကြီးပွားကြောင်း ချမ်းသာကြောင်း၊ အဲဒီကြီးပွားကြောင်း ချမ်းသာကြောင်းဖြစ်တဲ့ တရားတွေကို လိုလားတောင့်တတဲ့အတွက် ဒီနတ်တွေ လူတွေ အားလုံးဟာ မင်္ဂလာတရားတွေကို ကြံစည်စိတ်ကူးနေပါတယ် မြတ်စွာဘုရား။</p> <p>ဘယ်လိုပင် ကြံစည်စိတ်ကူးကြသော်လည်း ဒီမင်္ဂလာတရားတော်တွေကို တိတိကျကျ ဆုံးဖြတ်ချက် ချနိုင်တဲ့ အဆင့်သို့ မရောက်ခဲ့ကြပါဘူး။ ဒါကြောင့် တပည့်တော်နဲ့တကွ ဒီနတ် ပရိသတ်အပေါင်း လူသားအပေါင်း သတ္တဝါအပေါင်းကို သနားစောင့်ရှောက်တော်မူသဖြင့် အသာဆုံး အမြတ်ဆုံးဖြစ်တဲ့ ချမ်းသာသုခတွေကို ရွက်ဆောင်ပေးနိုင်တဲ့ စွမ်းအင်အပြည့်အဝ ရှိနေသော ဤမင်္ဂလာတရားကို ရှင်တော်မြတ်ဘုရားသည် ဟောကြားပြသ ဆိုဆုံးမပေးတော်မူပါဆိုပြီး လိမ္မာစွာ သူက လျှောက်ထားတယ်။ အဲဒီလို လျှောက်ထားတဲ့အခါမှာ ဒီနေရာမှာ မင်္ဂလာအကြောင်း နည်းနည်းလေး ပြောရမယ့်သဘော ရှိလာပါတယ်။ ဘာကို မင်္ဂလာခေါ်သလဲ? မင်္ဂလာနဲ့ ပတ်သက်လို့ အဋ္ဌကထာဆရာတော်က-</p> <p>မင်္ဂလန္တိ ဣဒ္ဓိကာရဏံ ဝုဒ္ဓိကာရဏံ သဗ္ဗသမ္ပတ္တိကာရဏံ။</p> <p><b>'မင်္ဂလာ မင်္ဂလာ'</b> ဆိုတာက အခြားမဟုတ်ဘူး။ <b>'ဣဒ္ဓိကာရဏံ'</b> လိုလား တောင့်တချက်တွေ ရှိတယ်၊ သို့မဟုတ် တန်ခိုးတွေ ရှိတယ်။ လိုလားတောင့်တချက် ပြည့်စုံဖို့ရန် အကြောင်းတရား အားလုံးကို ဣဒ္ဓိကာရဏ ခေါ်တယ်။ ဒါကိုလည်း မင်္ဂလာခေါ်တယ်။ <b>'ဝုဒ္ဓိကာရဏ'</b> ကြီးပွားတိုးတက်ဖို့ရန်အတွက် အကြောင်းတရားတွေ၊ <b>'သဗ္ဗသမ္ပတ္တိကာရဏ'</b> အလုံးစုံသော ပြည့်စုံမှု မှန်သမျှတွေရဲ့ အကြောင်းတရားတွေ၊ အဲဒီအကြောင်းတရားတွေကို ဘာလို့ခေါ်လဲ? မင်္ဂလာလို့ခေါ်တယ်။</p> <p>ဒီတော့ ဣဒ္ဓိဆိုတာက စာပေနယ်မှာ လေးမျိုး ရှိတယ်။ <b>ဆန္ဒိဒ္ဓိ, ဝီရိယိဒ္ဓိ, စိတ္တိဒ္ဓိ, ဝီမံသိဒ္ဓိ</b> ဆိုပြီး ဣဒ္ဓိလေးမျိုးရှိတယ်။</p> <p><b>ဆန္ဒိဒ္ဓိ</b> ဆိုတာက ဆန္ဒဓာတ်တွေ ကုသိုလ်ဆန္ဒဓာတ်တွေ ပြင်းထန်နေရင်လည်း မိမိတို့ လိုလားချက်တွေ တစ်နေ့ ပြည့်စုံလာမယ်။ ဒီတော့ ဒီနေ့ တရားနာပရိသတ်တွေ ဆိုကြပါစို့။ နိဗ္ဗာန်ကို လိုလားတောင့်တနေတဲ့ ဆန္ဒဓာတ်တွေ ပြင်းပြင်းထန်ထန်သာ ရှိပါစေ၊ ယနေ့မှာ ဒီနိဗ္ဗာန်ဟာ မရနိုင်ဘူးလား? ရနိုင်ပါတယ်။ ဆန္ဒဓာတ်ရှိရုံသက်သက်တော့ မဆိုလိုပါဘူး။ ဒီပြင်းထန်တဲ့ ဆန္ဒဓာတ် ရှိလာပြီဆိုရင် ဒီနိဗ္ဗာန်ကိုရောက်အောင် ကြိုးစားအားထုတ်မှုဆိုတဲ့ လုံ့လဝီရိယတွေလည်း ဖြစ်မလာနိုင်ဘူးလား? ဖြစ်လာနိုင်တယ်။</p> <p>ကြိုးစားအားထုတ်ခဲ့မယ်ဆိုရင် ကြိုးစားအားထုတ်သည့် အားလျော်စွာပေါ့လေ၊ ပြင်းထန်တဲ့ စိတ်ဓာတ်တွေလည်း ဝင်မလာဘူးလား? ဝင်လာပါတယ်။ ကြိုးစားအားထုတ်ခဲ့လို့ ပုံစံမှန်ပြီး စိတ်ဓာတ်တွေကလည်း အားကောင်းလာပြီဆိုရင် ပုံစံမှန် ထွင်းဖောက်သိမြင်တတ်တဲ့ ဉာဏ်ပညာတွေကလည်း ဝင်မလာဘူးလား? ဝင်လာတယ်။ ဒီဆန္ဒဟာလည်း မိမိ လိုလားတောင့်တချက်တစ်ရပ် ပြည့်စုံခြင်းရဲ့ အကြောင်းဖြစ်လို့ သူ့ကိုလည်း <b>ဣဒ္ဓိ</b> လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ဝီရိယဟာလည်း မိမိ လိုလားတောင့်တချက်တွေရဲ့ ပြည့်စုံခြင်း အကြောင်းတရားဖြစ်လို့ သူကိုလည်း <b>ဣဒ္ဓိ</b> လို့ ခေါ်တယ်။ စိတ္တကိုလည်း မိမိ လိုလားတောင့်တချက်တွေရဲ့ ပြည့်စုံခြင်း အကြောင်းတရားဖြစ်လို့ သူကိုလည်း <b>ဣဒ္ဓိ</b> လို့ ခေါ်တယ်။ ပညာဟာလည်း မိမိ လိုလားတောင့်တချက်တွေရဲ့ ပြည့်စုံခြင်း အကြောင်းတရားဖြစ်လို့ သူ့ကိုလည်း <b>ဣဒ္ဓိ</b> လို့ ခေါ်တယ်။</p> <p>ဒီလို မိမိတို့ လိုလားတောင့်တချက်တွေ အားလုံး ပြည့်စုံနိုင်တယ်ဆိုရင် ပြည့်စုံစေတတ်တဲ့ အကြောင်းရင်းတွေက ဘာတွေရှိရမလဲ? ဆန္ဒဓာတ် လိုလားတောင့်တတဲ့ ဆန္ဒဓာတ်တွေ ရှိရမယ်၊ ကြိုးစားအားထုတ်တဲ့ ဝီရိယဓာတ်တွေ ရှိရမယ်၊ ပြင်းထန်တဲ့ စိတ်ဓာတ်တွေ ရှိရမယ်၊ စွမ်းအင်အပြည့်အဝ ရှိနေတဲ့ ပညာဓာတ်တွေ ရှိရမယ်။ ဘာပညာလဲ? သာသနာတော်မှာ ဘုရားရှင်က <b>စတုသစ္စသမ္မာဒိဋ္ဌိ</b> ဆိုပြီးတော့ ပညာတွေကို သစ္စာလေးပါး ထိုးဖောက်သိတဲ့ သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်ပညာကို အထွတ်တပ်ပြီး ဟောထားပါတယ်။</p> <p>ဒီတော့ ဒုက္ခသစ္စာကိုသာ ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိပါစေ။ သမုဒယသစ္စာကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိပါစေ၊ နိရောဓသစ္စာခေါ်တဲ့ နိဗ္ဗာန်ကိုသာ ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိပါစေ၊ မဂ္ဂသစ္စာခေါ်တဲ့ နိဗ္ဗာန်ရောက်ကြောင်း ကျင့်ဝတ်ပဋိပတ်ကိုသာ ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိပါစေ။ မိမိတို့ လိုလားတောင့်တနေတဲ့ နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာခေါ်တဲ့ အထွတ်အထိပ် ချမ်းသာကို တစ်နေ့ မရနိုင်ဘူးလား? ရနိုင်တယ်။</p> <p>ဒီလိုဆိုရင် ပညာရှိရင် မိမိ လိုလားတောင့်တချက် ပြည့်တယ်ဆိုတာ လက်မခံနိုင်ဘူးလား? လက်ခံနိုင်ရမယ်။ သို့သော် နိဗ္ဗာန်မှာ သောတာပတ္တိမဂ်ဉာဏ်ဖြင့်သာ မျက်မှောက်ပြုနိုင်သေးတယ် ဆိုရင်တော့ သံသရာခရီး နည်းနည်း ဆက်ရဦးမယ်။ ဆက်ခဲ့လို့ရှိရင် ထိုပုဂ္ဂိုလ်အတွက် နတ်ပြည်ခြောက်ထပ် မိမိ ကြိုက်တဲ့ဘုံကို ရွေးချယ်ခွင့် ရှိပါတယ်။ မြိုင်သာယာမှာ လိုချင်တဲ့နေရာလေး ရွေးချယ်ရတဲ့ ပုံစံမျိုး မဟုတ်ပါဘူး။ နတ်ပြည်ခြောက်ထပ်မှာ ဘယ်ဘုံ ကြိုက်သလဲ၊ စိတ်ကလေးကသာ ညွတ်လိုက်ပါ၊ သောတာပန် သူတော်ကောင်းတို့အဖို့ လိုချင်တဲ့ဘုံ လွယ်လွယ်လေးနဲ့ ရောက်မယ်။</p> <p>ဓမ္မိက ဥပဿကာကြီးက သေခါနီးကာလမှာ အသက်အရွယ် ကြီးရင့်လာတော့ ရဟန်းတွေပင့်ပြီး ပရိတ်တရားတွေ နာယူတယ်၊ မဟာသတိပဋ္ဌာနသုတ်တွေလည်း နာတယ်၊ အဲဒီလို တရားတွေ နာယူနေတဲ့ အချိန်အခါမှာ နတ်ပြည်ခြောက်ထပ်က နတ်ရထားတွေက ကောင်းကင်က လာပြီး အသင့်စောင့်ပြီး ကြိုနေပြီ၊ လှမ်းပြီးတော့ ခေါ်နေပြီ၊ သူတို့ ပြည်ကို လိုက်ခဲ့ပါ၊ သူတို့ နတ်ပြည်ကို လိုက်ခဲ့ပါ စသည်ဖြင့် နတ်သားတွေက လှမ်းခေါ်တယ်။</p> <p>ခေါ်လိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ ဓမ္မိက ဥပဿကာကြီးက ဘာပြန်ပြောလဲ? လက်ကလေးမြှောက်ပြီးတော့ <b>''ခဏနေပါဦး၊ ခဏနေပါဦး''</b> လှမ်းပြီးတော့ တားတယ်။ သူတားလိုက်တာက လာကြိုနေတဲ့ နတ်ရထားတွေကို လှမ်းတားတာပါ၊ ရဟန်းတွေ ရွတ်ဖတ်နေတာကို တားတာမဟုတ်ဘူး။ သို့သော်လည်း ရဟန်းတွေက သူတို့ ရွတ်ဖတ်တာကို ဒီဒကာကြီး နားမထောင်နိုင်ဘူးထင်တယ်ဆိုပြီး ရွတ်ဖတ်တာတွေကို ရပ်စဲပြီးတော့ ပြန်ကြွသွားကြတယ်။</p> <p>ကြွသွားတဲ့ အချိန်အခါကျတော့မှ ရဟန်းတွေ ဘယ်သွားလဲ? သူက အိပ်ရာထဲမှာ တော်တော်လေးတော့ ပင်ပန်းနေတဲ့ လက္ခဏာရှိပါတယ်။ ရဟန်းတွေ ပြန်ကြွသွားကုန်ပြီဆိုတာ သိတဲ့အခါကျတော့ သင်ကနေပြီးတော့ ''ခဏဆိုင်းပါဦး၊ ခဏဆိုင်းပါဦး'' ပြောလို့ ရဟန်းတွေက တရားတွေ မရွတ်တော့ပဲ၊ တစ်နည်း ပရိတ်တွေ မရွတ်ပဲနဲ့ ပြန်ကြွသွားတယ်။ ဒီလို ပြောလိုက်တယ်။</p> <p>အဲဒီအခါကျတော့ --- ''ငါက ရဟန်းတွေကို ဆိုင်းပါဦးပြောတာ မဟုတ်ပါဘူး၊ နတ်ပြည်ခြောက်ထပ်က နတ်ရထားတွေ လာပြီး ဆီးကြိုနေလို့ သူတို့ နတ်ပြည်လိုက်ခဲ့ပါ, လိုက်ခဲ့ပါ၊ ဒီလို ခေါ်နေလို့ ခဏဆိုင်းပါဦး၊ ဒီမှာ ရဟန်းတွေထံမှာ တရားတွေကို နာယူနေခိုက်ဖြစ်လို့ ခဏဆိုင်းပါဦးလို့ ငါက ပြောတာပါ'' ဆိုပြီး သူက ပြန်ပြီး အဖြေပေးတယ်။</p> <p>ဒီတော့ ဆွေမျိုးသားချင်းတွေ အိမ်သူအိမ်သားတွေက ယုံကြည်ချက် သိပ်မပြင်းထန်ဘူးနဲ့တူပါတယ်။ ဒါနဲ့ ဓမ္မိက ဥပဿကာကြီးက သူတို့ ယုံကြည်ချက် ခိုင်မြဲသွားအောင် ဘာလုပ်သလဲ? ကဲ ပန်းကုံးရှိလား? ယူခဲ့စမ်း၊ နတ်ပြည်ခြောက်ထပ်မှာ ဘယ်နတ်ပြည်ကောင်းသလဲ? သူက မေးကြည့်လိုက်တယ်။ ဘုရားလောင်းများ နောက်ဆုံး စံမြန်းသွားတဲ့ တုသိတာနတ်ပြည်က သိပ်ကောင်းတယ်လို့ ပြောတာပဲ၊ ကဲ ဒီပန်းကုံး တုသိတာနတ်ရထားမှာ ချိတ်စေလို့ လှမ်းပြီး ပစ်လိုက်တယ်။</p> <p>ပန်းကုံးကြီး ကောင်းကင်မှာ တန်းလန်း ဆွဲနေတယ်။ ဘေးက လူတွေကတော့ အဲဒီနတ်ရထား မမြင်ရဘူး၊ ဒါပေမယ့် ဓမ္မိက ဥပဿကာကြီးကတော့ ဒီနတ်ရထား မြင်ရပါတယ်။ ဒီတော့ ကိုယ်မမြင်ရတိုင်းလည်း မရှိဘူးပြောလို့ ရပါ့မလား? မရဘူး။ ပြောချင်တာကတော့ ဒီဓမ္မိက ဥပဿကာကြီးက အရိယာသူတော်ကောင်း ဖြစ်ပါတယ်။ အရိယာသူတော်ကောင်းတို့က နတ်ပြည်ခြောက်ထပ်မှာ ဘယ်ဘုံကြိုက်လဲ၊ ရွေးချယ်မှု ရှိတယ်။</p> <p>လျှောက်လွှာတင်ဖို့ လိုသလား? မလိုပါဘူး။ မြိုင်သာယာမှာ မြေတစ်ကွက် ရဖို့ရန်အတွက် လွယ်ပါ့မလား? လျှောက်လွှာလေး ဘာလေး တင်ရဦးမယ်ထင်တယ်။ အဲဒီတော့ ဒီနတ်ပြည်ခြောက်ထပ်တင်လားဆိုတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ အကယ်၍ ဒီအရိယာသူတော်ကောင်းသည် စျာန်တရားတွေကို ရရှိထားတဲ့ အရိယာသူတော်ကောင်း ဖြစ်ခဲ့မယ်ဆိုရင် မိမိရဲ့ စျာန်တွေကို အမြတ်စား ပွားများအားထုတ်ထားတဲ့ သူတော်ကောင်း ဖြစ်ခဲ့မယ်ဆိုရင် အကယ်၍များ ဆိုကြပါစို့၊ စျာန်သမာပတ် ရှစ်ပါးလုံး ရရှိခဲ့မယ်ဆိုရင် အဲဒီသမာပတ်ရှစ်ပါးလုံးကို မိမိက နိုင်နိုင်နင်းနင်း လေ့ကျင့်နိုင်တဲ့ စွမ်းအား ရှိရင် ရူပါဝစဘုံ, အရူပါဝစရဘုံလို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ ဗြဟ္မာပြည်တွေမှာလည်း သုဒ္ဓါဝါသက လွဲရင်ပေါ့လေ။</p> <p>မိမိက သောတာပန်သာ ရှိသေးခဲ့ရင် အနာဂါမ် မဟုတ်သေးခဲ့ရင်ပေါ့။ သုဒ္ဓါဝါသက လွဲရင် ကျန်တဲ့ဘုံတွေကို ကြိုက်တဲ့ဘုံ ရွေးချယ်ခွင့် ရှိပါတယ်၊ ရွေးချယ်လို့ ရပါတယ်။ ပထမစျာန်ဘုံကို ကြိုက်ရင် ပထမစျာန်ဘုံကို အမြတ်စားပွား၊ အဆင့်မြင့်တဲ့ ပထမစျာန်ဘုံကို ရောက်နိုင်ပါတယ်။ ဒုတိယစျာန်ဘုံကို ကြိုက်ရင်, တတိယစျာန်ဘုံကို ကြိုက်ရင် တတိယစျာန်ဘုံကို ပွားရတယ်။ တခြားစျာန်တွေကို ရပေမယ့် ကိုယ်ကြိုက်တဲ့ ဘုံအတွက် ရောက်စေနိုင်တဲ့ ဘုံကို အထူး အားထားပြီး ပွားရပါတယ်၊ အဲဒီလို ပွားများမယ် ဆိုလို့ရှိရင် မိမိ ကြိုက်ရာဘုံကို မိမိ ရွေးချယ်ခွင့် မရှိဘူးလား? ရှိနေတယ်။</p> <p>လိုလားတောင့်တချက် ဆန္ဒဓာတ်လည်း ရှိတယ်၊ ကြိုးစားအားထုတ်မှု လုံ့လဝီရိယလည်း ရှိတယ်၊ စိတ်ဓာတ်ကလည်း ပြင်းထန်တယ်၊ စျာနသမ္မာဒိဋ္ဌိခေါ်တဲ့ သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်လည်း ရှိတယ်၊ စတုသစ္စသမ္မာဒိဋ္ဌိခေါ်တဲ့ သစ္စာလေးပါး ထွင်းဖောက်သိမြင်တဲ့ သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်ပညာလည်း ရှိတယ်။ ဆန္ဒ, ဝီရိယ, စိတ္တ, ဝီမံသ ဒီတရား လေးပါးကို မိမိ လိုလားတောင့်တချက်တွေ တန်ခိုးအမျိုးမျိုးတွေ ပြည့်စုံခြင်းရဲ့ အခြေခံအကြောင်းရင်းဖြစ်လို့ ဣဒ္ဓိလို့လည်းခေါ်တယ်၊ <b>ဣဒ္ဓိပါဒ</b> လို့လည်း ခေါ်တယ်။</p> <p>ဣဒ္ဓိအမည်ရနေတဲ့ တရားတွေ ဖြစ်ပေါ်လာဖို့ရန် အခြေခံအကြောင်းအရင်းကို ဘာလို့ ခေါ်သလဲ? မင်္ဂလာတရားလို့ ခေါ်တယ်။ အဲဒီအခြေခံတရားတွေက ဘာလဲ? ဆန္ဒ, ဝီရိယ, စိတ္တ, ဝီမံသ ခေါ်တဲ့ ပညာပဲ။ ဒီလိုဆိုလို့ရှိရင် မိမိတို့မှာ ကုသိုလ်ဆန္ဒဓာတ်တွေ မွေးမြူဖို့ မကောင်းဘူးလား? သိပ်ကောင်းတယ်။</p> <p>ဒီအကျိုးတရားကို လိုချင်တယ်၊ ဒီအကြောင်းတရားကို မကျင့်ဘူး၊ ရနိုင်ပါ့မလား? ဒါက သတိရှိဖို့ လိုတယ်၊ ကြိုးစားအားထုတ်တဲ့ လုံ့လဝီရိယလေးတွေ ရှေ့တန်းတင်ထားဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်တယ်။ စိတ်ဓာတ်တွေ ခိုင်မာပြင်းထန်တောင့်တင်းဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်တယ်။ အဲဒီလို ကြိုးပမ်းတဲ့အခါမှာ ဉာဏ်ပညာရှိဖို့လည်း လိုအပ်တယ်။ ဉာဏ်ကတော့ အထွတ်တပ်ထားတဲ့ဉာဏ်, စတုသစ္စသမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်, စျာနသမ္မာဒိဋ္ဌိနဲ့ စတုသစ္စသမ္မာဒိဋ္ဌိ ဘာကွာလဲလို့ မေးစရာရှိတယ်။</p> <p>စျာန်တွေကို ထိုးထွင်းသိမြင်နေတာက စျာနသမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ သစ္စာလေးပါးကို ထိုးထွင်းသိမြင်နေတာက စတုသစ္စသမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ ဘာကွာလဲဆိုတော့ နည်းနည်း ကွာတယ်။ စတုသစ္စသမ္မာဒိဋ္ဌိက အားလုံး ခြုံငုံထားတယ်။ စျာနသမ္မာဒိဋ္ဌိ ဆိုတာက အဲဒီစတုသစ္စသမ္မာဒိဋ္ဌိမှာ ဒုက္ခသစ္စာကို ထွင်းဖောက်သိနေတဲ့ သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်နဲ့ အကျုံးဝင်သွားပါတယ်။</p> <p>ဘာကို ဒုက္ခသစ္စာခေါ်လဲလို့မေးတော့ --- အတိတ်, ပစ္စုပ္ပန်, အနာဂတ်, အဇ္ဈတ္တ, ဗဟိဒ္ဓ စသည်ဖြင့် (၁၁)မျိုးသော အခြင်းအရာအားဖြင့် တည်နေတဲ့ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးပါးကို ဒုက္ခသစ္စာခေါ်တော့ ဒီစျာန်တရားတွေသည် ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ ငါးပါးထဲမှာပဲ အကျုံးဝင်တယ်၊ ဒုက္ခသစ္စာတရားထဲမှာပဲ အကျုံးဝင်တယ်။ ဒုက္ခသစ္စာ အမည်ရနေတဲ့ အတိတ်, ပစ္စုပ္ပန်, အနာဂတ် စသည်ဖြင့် (၁၁)မျိုးသောအားဖြင့် တည်နေတဲ့ ဒီဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးပါးကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ ထွင်းဖောက်သိတဲ့ သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်ကို ထိုးဖောက် သိခဲ့ရင် ရရှိခဲ့ရင် အကယ်၍များ မိမိကလည်း စျာန်တရားတွေကို ရရှိခဲ့တဲ့ သူတော်ကောင်း ဖြစ်ခဲ့ရင် စျာနသမ္မာဒိဋ္ဌိနဲ့ ဒုက္ခသစ္စာသိတဲ့ သမ္မာဒိဋ္ဌိနှစ်ခု မိမိသန္တာန်မှာ ကိန်းဝပ်မနေဘူးလား? နေနိုင်ပြီ။</p> <p>အဲဒီအခွင့်အလမ်းကြီးတွေရအောင် ဒီနေ့ သာသနာတော်မှာ ကြိုးစားမယ်ဆိုရင် ကြိုးစားလို့ မရနိုင်ဘူးလား? ရနိုင်ပါတယ်။ အဲဒီလို သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ် ဣဒ္ဓိလေးပါးတွေနဲ့ ပြည့်စုံပြီ ဆိုကြပါစို့။ ပြည့်စုံပြီဆိုရင် ဒီဣဒ္ဓိလေးပါးသည် ဘယ်လို သဘောရှိလဲလို့မေးတော့ ဝုဒ္ဓိကာရဏံလို့ဆိုပြီး ဒီလို ထပ်ဖွင့်ထားတယ်၊ သံသရာခရီးမှာ ကြီးပွားတိုးတက်ခြင်းရဲ့ အကြောင်းတရား ဖြစ်သွားပြီ။ ဆုတ်ယုတ်ဖို့ဆိုတာ ရှိသေးလား? မရှိဘူး။ သံသရာခရီးမှာ ကြီးပွားတိုးတက်နေရတာနဲ့ ဆုတ်ယုတ်ပျက်စီးရတာနဲ့ ဘယ်ဒင်းက ပိုကောင်းလဲ? ကြီးပွားတိုးတက်ရတာ သိပ်ကောင်းတယ်။ သက်သက်သာသာလေးပဲ၊ သက်သက်သာသာလေးဆို ဒကာကြီးတွေ, ဒကာမကြီးတွေ ခေါင်းအေးအေးနဲ့ နည်းနည်းလေး စဉ်းစားကြည့်ပါ။</p> <p>အခုချိန်မှာ သိမ်ပမာဏလောက်ရှိတဲ့ တိုက်တစ်လုံး ဆောက်မယ်ဆိုရင် တော်တော် ကြိုးပမ်းရမယ်လို့ထင်တယ်။ တော်တော် ကြိုးစားအားထုတ်ယူရမယ်၊ ဒါပေမယ့်လို့ နတ်သား နတ်သ္မီးတို့ရဲ့ ဘုံဗိမာန်ကို လှမ်းကြည့်ပါ။ မိမိတို့ရဲ့ဘုန်းကံအားလျှော်စွာ ဖြစ်ပေါ်လာတယ်။ တချို့ယူဇနာသုံးဆယ် အချို့ယူဇနာလေးဆယ်ထိ ရှိကြတယ်။ တစ်ယူဇနာကို (၁၀)မိုင်နှုန်းနဲ့ တွက်မယ်ဆိုရင် မိုင် (၃၀၀)ရာကျော်လောက်ထိ ရှိမယ်။ ဒါက နတ်သား နတ်သ္မီးတွေရဲ့ ဘုန်းကံအားလျော်စွာ ဘုန်းကံကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ သူတို့ရဲ့ ဘုံဗိမာန်တွေပဲ။</p> <p>အဲဒီဘုံဗိမာန်တွေဟာ ဘာတွေနဲ့ တည်ဆောက်ထားသလဲလို့မေးတော့ ခုလို သောတာပန်အဆင့်လောက်အထိ ရောက်ထားတဲ့ နတ်သား နတ်သ္မီး သို့မဟုတ် စတုသစ္စသမ္မာဒိဋ္ဌိခေါ်တဲ့ သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်ကို ရရှိထားတဲ့ နတ်သား နတ်သ္မီးတစ်ဦးရဲ့ ဘုံဗိမာန် ဖြစ်ခဲ့မယ် ဆိုရင်ပေါ့။ သူ့ရဲ့ လိုလားတောင့်တချက်အတိုင်း ရွှေဗိမာန်ကို ကြိုက်ရင် ရွှေဘုံဗိမာန်ဖြစ်မယ်။ ရတနာခုနစ်ပါး စီချယ်ထားတဲ့ ဘုံဗိမာန်ကြိုက်ခဲ့ရင်လည်း ရတနာခုနစ်ပါး စီချယ်ထားတဲ့ ဘုံဗိမာန်တစ်ခု ပေါ်လာတယ်။ ဒါပေမယ့် သူ့အနေနဲ့ကတော့ တော်တော် မက်မောမှု နည်းသွားပါပြီ။</p> <p>ပြောချင်တာကတော့ --- အဲဒီဘုံဗိမာန်ဟာ ရတနာခုနစ်ပါးနဲ့ တည်ဆောက်ထားတဲ့ ဘုံဗိမာန် ဖြစ်တယ်။ မိုင်သုံးလေးရာလောက် ကျယ်ပြန့်နေတဲ့ အဆောက်အဦးကြီးတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ လူ့ပြည်မှာ အင်မတန် ကြိုးကြိုးပမ်းပမ်းလေး အားထုတ်ထားရတဲ့ ဓနိလေးတွေ ပါလား? မပါဘူး။ အုတ်ရော ပါသေးလား? မပါဘူး။ လူ့ပြည်က အုတ်တို့ သဲတို့ ဘယ်နှစ်ခု ပါလဲ? တစ်ခုမှ မပါဘူး။</p> <p>အဲဒါ ဘာကြောင့် ဒီလောက်ကြီးကျယ်နေတဲ့ အဆောက်အဦးကြီး တစ်ခုကို လွယ်လွယ်ကူကူနဲ့ ရရှိခဲ့ရသလဲ? ပြန်ပြီး ဆန်းစစ်ကြည့်လိုက်ရင် ဣဒ္ဓိလေးပါး ပြည့်စုံအောင် မိမိတို့က ကြိုးစားထားရမယ်၊ ဆန္ဒဓာတ်တွေ ကုသိုလ်ဓာတ်တွေကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ရရှိအောင် ကြိုးစားထားတယ်၊ အားထုတ်မှု လုံ့လဝီရိယဓာတ်၊ ဘာ အားထုတ်တာလဲလို့ မေးရင် ငမူး ကျွန်ခံတဲ့နေရာမှာ ကြိုးစားအားထုတ်တာကို ပြောတာမဟုတ်ဘူး၊ ကုသိုလ်တရားတွေကို တိုးပွားလာအောင် ကြိုးစားအားထုတ်တဲ့နေရာမှာ ပြင်းထန်တဲ့ လုံ့လဝီရိယတွေ ရှိနေပြီ။</p> <p>ကုသိုလ်တရားတွေကို တိုးပွားလာအောင် အထူးသဖြင့် ဘာကုသိုလ်လဲလို့မေးတော့ အရိယမဂ် ကုသိုလ်ကို အထွတ်တပ်ထားတဲ့ ကုသိုလ်ပဲ။ သမထဘာဝနာကုသိုလ်, ဝိပဿနာဘာဝနာကုသိုလ် မဂ်ကုသိုလ်ခေါ်တဲ့ ဒီကုသိုလ်တရားတွေ ရရှိအောင် စိတ်ဓာတ်တွေ အလွန် ပြင်းထန်တယ်။ ဒီကုသိုလ်တရားတွေကို ထိုးထွင်းသိမြင်နေတဲ့ သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်တွေကလည်း အဆင့်အတန်း အလွန် မြင့်နေတယ်။ ဒီဆန္ဒ, ဝီရိယ, စိတ္တ, ဝီမံသ, ပညာလို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ ဒီဣဒ္ဓိလေးမျိုးနဲ့ ပြည့်စုံနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်အဖို့ မိမိရဲ့ လိုလားတောင့်တချက် မှန်သမျှသည် အားလုံး ပြည့်စုံနိုင်တယ်။</p> <p>ဘယ်လောက်ထိ ပြည့်စုံနိုင်လဲလို့မေးရင် နောက်ဆုံး အိုခြင်းတရားမှ လွတ်ချင်တယ်ဆိုရင် လွတ်သွားမယ်၊ နာခြင်းတရားမှ လွတ်ချင်တယ်ဆိုရင် လွတ်သွားမယ်၊ သေဘေးဆိုးကြီးမှ လွတ်ချင်တယ်ဆိုရင်လည်း လွတ်သွားမယ်၊ ဘယ်အခါလွတ်မလဲ? သောတာပန်အဖို့ပေါ့။ သောတာပန် သုံးမျိုးရှိတယ်။ <b>'ဧကဗီဇ'</b> (သို့မဟုတ်) <b>'ဧကဗီဇိ'</b> လို့လည်း သုံးတယ်။ တစ်ဘဝသာ ပဋိသန္ဓေမျိုးစေ့ရှိတဲ့ သောတာပန်လည်း ရှိတယ်၊ တစ်ဘဝသာ ပဋိသန္ဓေတည်ရမယ်၊ နောက်ထပ် သူ့အတွက် ပဋိသန္ဓေမနေရတော့ဘူး။ သံသရာခရီးမှ ကျွတ်မယ်၊ လွတ်မယ်၊ ဒီလိုပုဂ္ဂိုလ်လည်း ရှိတယ်။</p> <p>ဒုတိယက <b>'ကောလံကောလ'</b> သောတာပန်ပဲ။ အဲဒီကောလံကောလ သောတာပန်ဆိုတာက နှစ်ဘဝကနေပြီး ခြောက်ဘဝအထိ ပဋိသန္ဓေနေခွင့် ရှိတယ်၊ ခြောက်ဘဝလွန်ရင် နောက်ထပ် ပဋိသန္ဓေနေခွင့် မရှိတော့ဘူး။ အဲဒီပုဂ္ဂိုလ်လည်း ရှိတယ်။ သူက နှစ်ဘဝပဲ နေရမယ်၊ သို့မဟုတ် သုံးဘဝပဲ နေရမယ်၊ ခြောက်ဘဝအထိ နေခွင့်ရှိတယ်၊ ခြောက်ဘဝကလွန်ရင် နောက်ထပ် ပဋိသန္ဓေ မနေရတော့ဘူး။ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ လွတ်ပြီ။</p> <p>အညံ့ဆုံး သောတာပန်ကတော့ <b>'သတ္တက္ခတ္တုပရမ'</b> သောတာပန် ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီသတ္တက္ခတ္တုပရမ သောတာပန်ကတော့ ခုနစ်ဘဝထိ ပဋိသန္ဓေနေရပြီးရင် သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲဒုက္ခကြီးမှ ကျွတ်ပြီ လွတ်ပြီ။</p> <p>အဲဒါကြောင့် ဣဒ္ဓိလေးမျိုးနဲ့ ပြည့်စုံနေတဲ့ သောတာပတ္တိ သောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ်ပဲ ဆိုကြပါစို့။ ထို သောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ်သည် ဣဒ္ဓိလေးမျိုးနဲ့သာ ပြည့်စုံနေခဲ့မယ်ဆိုရင် အိုဘေးဆိုးကြီးမှ လွတ်ချင်တယ်ဆိုရင် တစ်နေ့မှာ သူ မလွတ်နိုင်ဘူးလား? လွတ်နိုင်တယ်၊ နာတဲ့ဘေးဆိုးက လွတ်နိုင်တယ် ဆိုရင်လည်း လွတ်နိုင်တယ်၊ သေတဲ့ဘေးဆိုးကြီးက လွတ်ချင်တယ် ဆိုရင်လည်း လွတ်နိုင်တယ်၊ စိုးရိမ်ရတဲ့ ဒုက္ခ, ပူဆွေးရတဲ့ ဒုက္ခ, ငိုကြွေးရတဲ့ ဒုက္ခ, ကိုယ်ဆင်းရဲရတဲ့ ဒုက္ခ, စိတ်ဆင်းရဲရတဲ့ ဒုက္ခ, ပြင်းထန်စွာ ပူပန်ရတဲ့ ဒုက္ခ ဒီဒုက္ခ အမျိုးမျိုးမှ ငါလွတ်ချင်တယ် ဆိုရင်ကော သူ တစ်နေ့ မလွတ်ဘူးလား? လွတ်တော့မယ်။</p> <p>ဒါပေမယ့် ခုနက ဣဒ္ဓိလေးမျိုးနဲ့ ပြည့်စုံအောင် ကြိုးစားအားထုတ်မှု မရှိတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်အဖို့ကတော့ ဘယ်တော့လွတ်မယ်ဆိုတာ အတိအကျ ပြောလို့ ရနိုင်ပါ့မလား? မရနိုင်ဘူး။</p> <p>ဒါကြောင့် ဒီနေ့ သာသနာတော်အတွင်းမှာ ဒီဣဒ္ဓိလေးမျိုး ရရှိအောင် ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်နိုင်တဲ့ ကျင့်ဝတ်ပဋိပတ်တွေ မြတ်စွာဘုရား အတိအကျ ဟောထားတဲ့အတွက် အထင်အရှား ရှိနေပါတယ်။ ဒီကျင့်စဉ် အထင်အရှား ရှိနေရင် ဒီကျင့်စဉ်တွေကို မိမိတို့ဘက်က ကျင့်ဖို့ပဲ မလိုဘူးလား? လိုတယ်။ ကျင့်လိုက်မယ်ဆိုရင် ဒီကျင့်ဝတ်ပဋိပတ်တွေကို ကျင့်နိုင်လို့ ခုနက အညံ့စားဖြစ်တဲ့ သောတာပန်ပဲ ဖြစ်တယ် ဆိုကြပါစို့။ အညံ့စားဖြစ်တဲ့ ဣဒ္ဓိပါဒ်လေးမျိုးနဲ့ပဲ မိမိတို့မှာ ပြည့်စုံပြီ ဆိုကြပါစို့။ အဲဒီဣဒ္ဓိပါဒ်လေးမျိုးသည် ဝုဒ္ဓိကာရဏ ကြီးပွားတိုးတက်ခြင်း၏ အကြောင်းသာ ဖြစ်တယ်။ ဆုတ်ယုတ်ပျက်စီးဖို့အကြောင်း ဘာမှ မရှိတော့ဘူး။</p> <p>အပါယ်သံသရာကြီးမှ လွတ်သွားပြီ။ နောက်ထပ်တစ်ဖန် အပါယ်ကို ဘယ်တော့မှ ရောက်နိုင်စရာအကြောင်း မရှိတော့ဘူး။ သုံးဆယ့်တစ်ဘုံဆိုတဲ့ သံသရာခရီးမှာ မလွဲမရှောင်သာနိုင်လို့ ဆက်လက် ကျင်လည်ရမယ် ဆိုရင်လည်း ဘဝက နည်းနည်းပဲ ကျန်တော့မယ်။</p> <p>နောက်တစ်ခု --- အဲဒီဘဝတွေ ကျင်လည်ရတဲ့အခါမှာ သမ္ပတ္တိပြည့်စုံမှု အားလုံးကို လိုလားတောင့်တခဲ့တယ်ဆိုရင် အားလုံး ပြည့်စုံနိုင်တယ်။ ဘာလို့လဲ? ဒီဣဒ္ဓိတရားတွေက အားလုံး ပြည့်စုံဖို့ရန် အကြောင်းတရားလည်း ဖြစ်နေတယ်။ အားလုံး စည်းစိမ်တွေ ပြည့်စုံဖို့ အကြောင်းတရားလည်း ဖြစ်နေတယ်။ တရားနာပရိသတ်တွေ ခေါင်းအေးအေးထားပြီး စဉ်းစားကြည့်ပါ။ ယူဇနာသုံးဆယ်လောက် ကျယ်ဝန်းတဲ့ ရွှေဗိမာန်ကြီး တည်ဆောက်ဖို့ရာ လူ့လောကနေနဲ့ ကြိုးပမ်းကြည့်မယ်ဆိုရင် နှစ်ပေါင်းတစ်ရာ ကြိုးပမ်းတောင် ရနိုင်ပါ့လား? မရနိုင်ဘူး။</p> <p>ခုလို သဒ္ဓါ, ဝီရိယ, သတိ, သမာဓိ, ပညာ သို့မဟုတ် ဆန္ဒ, ဝီရိယ, စိတ္တ, ဝီမံသလို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ ဣဒ္ဓိလေးပါးနဲ့ ပြည့်စုံပြီးတော့ ဒီဣဒ္ဓိတွေကို အခြေခံပြီး ကြိုးစားခဲ့မယ် ဆိုလို့ရှိရင် လွယ်လွယ်နဲ့ မရနိုင်ဘူးလား? ရနိုင်တယ်။ ဒါကိုရထားတဲ့ လူ့ဘဝ အခွင့်အရေးကြီးဟာ ဘယ်လောက် အဆင့်တန်း မြင့်တယ်ဆိုတာ သဘောပေါက်ဖို့ လိုတယ်။ မိမိ ရရှိထားတဲ့ လူ့ဘဝ, မိမိနဲ့ တွေကြုံနေတဲ့ ဒီသာသနာ, မိမိ ရရှိနေတဲ့ အခွင့်အရေး, မိမိတို့အားထုတ်နေတဲ့ ဒီတရားတို့ရဲ့စွမ်းအင် ဘယ်လောက် ကြီးမားတယ် ဆိုတာကို သဘောပေါက်ဖို့ လိုပါတယ်။</p> <p>ဒါကြောင့် ဒီတရားတွေကို မိမိတို့က မသေမီမှာသာ အားထုတ်လို့ရတယ်၊ မအိုမီမှာသာ အားထုတ်လို့ရတယ်၊ မနာမီမှာသာ အားထုတ်လို့ရတယ်၊ အိုနေပြီ သတိတွေက မေ့လျော့သွားပြီ အားထုတ်ချင်တိုင်း အားထုတ်လို့ ရပါ့မလား? မရဘူး။ ရတော့ရတယ်၊ ရှေ့ကပြောလိုက် နောက်က မေ့လိုက်၊ ရှေ့ကပြောလိုက် နောက်ကမေ့လိုက်၊ ကြာတော့ သင်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်နဲ့ သင်ပေးတဲ့ဆရာ အချီအချတွေ တော်တော်လေး များလာတော့ ရယ်နေရတဲ့ ဘဝပဲ ရောက်သွားတယ်။ လျှောက်တာကို နားထောင်ကြည့်လိုက်တယ်။ ဆက်ကြိုးစားဦးလေ။ ဒီလောက်ပဲ ပြောလို့ရတယ်။ သင်လို့ မရတော့ဘူး၊ လက်မြှောက်ရတယ်၊ ဥုးဇင်းတို့သာ လက်မြှောက်ရတာ မဟုတ်ဘူး၊ ဘုရားရှင်လက်ထက်ကတည်းက လက်မြှောက်ရတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး ရှိခဲ့ဖူးတယ်။</p> <p>ဒကာကြီးတွေ ဒကာမကြီးတွေ ကြားဖူးကြလိမ့်မယ်၊ ဘယ်ဖတ်စာလဲ မသိဘူး၊ ဖတ်စာထဲမှာပါတယ်။</p> <p>'ရှေးသရောအခါ၊ ပြည်ဗာရာဝယ်၊ ကုဋေကြွယ်သား၊ သူဌေးသား'' ဆိုတာ မဟာဓနသူဌေးသားပါပဲ။ ဒီပုဂ္ဂိုလ်ကို ကြည့်လိုက်လို့ရှိရင် တစ်ဦးတည်းသော သားပဲ။ မိဘက ကုဋေရှစ်ဆယ်ကြွယ်ဝတယ်၊ မိန်းကလေးဘက်က ကြည့်ရင်လည်း တစ်ဦးတည်းသောသ္မီး၊ ကုဋေရှစ်ဆယ် ကြွယ်ဝတယ်၊ နှစ်ဘက်ပေါင်းလိုက်တော့ ကုဋေပေါင်း (၁၆၀)လောက် ချမ်းသာတယ်။</p> <p>ကုဋေရှစ်ဆယ် ဆိုတာက ရှေးက သူတို့ ယဉ်ကျေးမှုအရ ပြောတာပါ။ တကယ်တော့ ကုဋေရှစ်ဆယ်မက ကြွယ်ဝတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေပါ။ ကုဋေရှစ်ဆယ် ဆိုတာက အခုကာလ ဘယ်လောက်ပဲ ချမ်းသာကြွယ်ဝ မီလီယံနာလို့ ခေါ်သလိုပဲပေါ့။ ရှေးခေတ်ကလည်း ဒီကုဋေရှစ်ဆယ် ဆိုတာက အထက်တန်းစား သူဌေးရာထူးကို ရနိုင်တဲ့ခေတ်ဖြစ်တော့ ကုဋေရှစ်ဆယ်ကို အခြေတည်ပြီး ပြောခြင်း ဖြစ်တယ်။ မိဘတွေက ဒီလောက်ချမ်းသာနေပြီး သားသမီးတွေကို ပညာသင်မပေးတော့ဘူး၊ ပင်ပန်းလှတယ်၊ ငါ့သား ဂဏန်းအတတ်ကို နောက်ဆုံး သင်မယ်ဆိုရင်တောင်မှ ရှေးခေတ်ယဉ်ကျေးမှုအရ လက်ချိုးပြီး ရေတွက်ရမယ်၊ လက်တွေညောင်းကုန်မယ်၊ ဒီလောက် မပင်ပန်းစေရဘူးဆိုပြီး ဆိုတာ, ကတာ, တီးတာ, ခုန်တာ, ပျော်တာ, ပါးတာ ဒါပဲ သင်ပေးထားတယ်။</p> <p>မိဘနှစ်ဦးကလည်း ကြည်ဖြူကြတော့ အားလုံး လက်ထပ်တဲ့အတွက် အိမ်ထောင်ရှင်ဘဝ ရောက်ပြီ၊ နောက်ဆုံး တဖြည်းဖြည်း မိဘတွေ ကွယ်လွန်သွားတော့ အပေါင်းအသင်းတွေနဲ့ ပျော်လိုက် ပါးလိုက် စားလိုက် သောက်လိုက် သုံးလိုက် ဖြုန်းလိုက် လုပ်လိုက်တာ နောက်ဆုံး မိမိဘက်ကပါတဲ့ ကုဋေရှစ်ဆယ်, အမျိုးသမီးဘက်ကပါတဲ့ ကုဋေရှစ်ဆယ် အားလုံး ကုန်သွားတယ်။ နောက်ဆုံး ခွက်လက်ဆွဲပြီး တောင်းစားရတဲ့ဘဝအထိ ရောက်တယ်။</p> <p>ရောက်တော့ အခု ဇေတဝန်ကျောင်းတိုက်မှာပဲ တစ်နေ့ မြတ်စွာဘုရားက ဇေတဝန်ကျောင်းတိုက် ဆွမ်းစားကျောင်းမှာ ဘုရားရှင်လည်း ထိုင်ပြီးတော့ ဆွမ်းဘုဉ်းပေးပြီးတော့ ပြုံးတော်မူလိုက်တယ်။ ဘုရားရှင်တို့ မည်သည်မှာ အကြောင်းမရှိဘဲ မပြုံးပါဘူး ပြုံးတော်မူတာကို အရှင်အာနန္ဒာက အသိအမှတ်ပြုမိတယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ဘုရားရှင်ပြုံးတော်မူလို့ သွားပေါ်လာပြီဆိုရင် ဒီစွယ်တော်လေးဆူကနေ ရောင်ခြည်တော်တွေ ထွက်လာတယ်။ ထန်းလုံးပမာဏလောက်ရှိတဲ့ ရောင်ခြည်တော်ကြီးတွေက အလိပ်လိုက် အလိပ်လိုက် ထွက်ပြီးတော့ ဦးခေါင်းတော်ကို လက်ယာရစ် လှည့်လည်ပြီးတော့မှ စွယ်တော်လေးဆူရဲ့ အဖျားမှာ ပြန်ပြီး ပျောက်ကွယ်သွားတယ်။</p> <p>ဒီအမှတ်အသားကို ကြည့်ခြင်းအားဖြင့် ဘုရားရှင် ပြုံးတော်မူပြီ ဆိုတာကို အရှင်အာနန္ဒာ သိတဲ့အတွက် အကြောင်းရှိလို့ ပြုံးတော်မူတာကို သိတဲ့အတွက် အရှင်အာနန္ဒာက အကျိုးအကြောင်း မေးမြန်းလျှောက်ထားတော့ မြတ်စွာဘုရားက အဲဒီမဟာဓနသူဌေးသား ဇနီးမောင်းနှံ အကြောင်းကို ဟောတယ်။ အဲဒီဇနီးမောင်နှံဟာ ဘယ်မှာရှိလဲလို့မေးတော့ အဲဒီဇေတဝန်ကျောင်းရဲ့ ဆွမ်းစားကျောင်း လှေခါးထစ်လေးမှာ ခွေးကတက်ကလေးပေါ့။ အဲဒီလှေခါးထစ်ကလေးမှာ ရဟန်းသံဃာတွေ ပိုလို့ ကျန်နေတဲ့ ဆွမ်းလေး ကွမ်းလေးများ ရရှိလေမလားဆိုတဲ့ မျှော်လင့်ချက်လေးနဲ့ ခွက်ကလေးတွေကိုင်ပြီး ထိုင်စောင့်နေကြတယ်။</p> <p>ဘုရားရှင်က ဒီပုဂ္ဂိုလ်နှစ်ဦးကို လှမ်းကြည့်လိုက်တဲ့အခါ အမျိုသားလုပ်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်မှာ အရဟတ္တဖိုလ်ရနိုင်တဲ့ ပါရမီမျိုးစေ့တွေ ရှိနေတယ်။ အမျိုးသမီးလုပ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မှာ အနာဂါမိမဂ်ဉာဏ်ဖိုလ်ဉာဏ်ထိ ရနိုင်တဲ့ ပါရမီမျိုးစေ့တွေ ရှိနေတာကို သွားတွေ့တယ်။ ကဲ ကောင်းပြီ၊ ဒီပါရမီ မျိုးစေ့တွေရှိနေရင် ငါဘုရား ခုနေချိန်ခါမှာ တရားဟောရင် ဒီပုဂ္ဂိုလ်တွေ ကျွတ်တမ်း ဝင်ပါ့မလား လှမ်းကြည့်လိုက်တော့ မကျွတ်တော့ဘူးဆိုတာကို သိတယ်။</p> <p>ဘာဖြစ်လို့လဲ? အရွယ်သုံးပါးကို အားလုံး လွန်သွားပြီ။ အကယ်၍များ ဒီဇနီးမောင်နှံဟာ ပထမအရွယ်မှာ ကုန်သွယ်ခြင်း လယ်လုပ်ခြင်း စတဲ့ ကောင်းတဲ့အလုပ်တွေ ပြုလုပ်ခဲ့မယ်ဆိုရင် ဒီဗာရာဏသီမှာ နံပါတ်တစ် သူဌေးရာထူးချိတ်မယ့် ပုဂ္ဂိုလ်၊ ထီးဖြူဆောင်းမယ့်ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်တယ်။ မိမိဘက်က ကုဋေရှစ်ဆယ် အမျိုးသမီးဘက်က ကုဋေရှစ်ဆယ် ပေါင်းလိုက်ရင် (၁၆၀) လောက် ဖြစ်နေပြီ၊ ဆက်ပြီးတော့သာ မိမိတို့က ကြီးပွားအောင် လုပ်နိုင်တဲ့ စွမ်းအားတွေ ရှိခဲ့ရင်တော့ နံပါတ်တစ် သူဌေးဖြစ်ဖို့ရာ သိပ်မခက်ခဲလှဘူး။</p> <p>အိမ်ရာထူထောင် လူ့ဘောင်မှာ မနေလိုလို့ သတိသံဝေဂတွေ ရပြီးတော့ သာသနာ့ဘောင် ဝင်ရောက်ပြီး ရှင်ရဟန်း ပြုခဲ့မယ်ဆိုရင် အမျိုးသားက ရဟန္တာ ဖြစ်နိုင်တယ်၊ အမျိုးသမီးကတော့ အနာဂါမ် ဖြစ်နိုင်တယ်၊ ဒါက ပထမအရွယ်။ ပထမအရွယ်မှာ သံဝေဂမရလို့ ဒုတိယအရွယ်မှာ သတိသံဝေဂတွေ ရပြီးတော့ ကုန်သွယ်ခြင်း လယ်လုပ်ခြင်းဆိုတဲ့ လုပ်ငန်းတွေကို လောကမှာ ပြုခဲ့မယ်ဆိုရင် ဒုတိယတန်းသူဌေးတော့ ဒီဗာရာဏသီမှာ ချိတ်နိုင်သေးတယ်။ ဒါမှမဟုတ် သတိသံဝေဂဉာဏ်တွေကြီးလို့ သာသနာဝင်ပြီး ရှင်ရဟန်း ပြုကြမယ် ဆိုရင်တော့ အမျိုးသားက အနာဂါမ် ဖြစ်နိုင်သေးတယ်၊ အမျိုးသမီးက သကဒါဂါမ် ဖြစ်နိုင်သေးတယ်။ နည်းနည်း လျော့မသွားဘူးလား? ပထမအရွယ်မှာ တရားအားထုတ်တာနဲ့ ဒုတိယအရွယ်မှာ တရားအားထုတ်တာ တူသလား? မတူဘူး။</p> 2otcf6ybybigagmfrw0vpg58pblg9o9 မင်္ဂလသုတ်-၆/၉၇ 0 6229 21864 2026-04-13T02:52:24Z Tejinda 173 "{{header | title = မင်္ဂလသုတ်-၆/၉၇ | author = ဖားအောက်တောရဆရာတော် | override_author = | editor = | translator = | contribuor = | override_contributor = | section = '''စာစစ်ရန် လိုအပ်သည်''' | previous = မင်္ဂလသုတ်-၅/၉..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 21864 wikitext text/x-wiki {{header | title = မင်္ဂလသုတ်-၆/၉၇ | author = ဖားအောက်တောရဆရာတော် | override_author = | editor = | translator = | contribuor = | override_contributor = | section = '''စာစစ်ရန် လိုအပ်သည်''' | previous = [[မင်္ဂလသုတ်-၅/၉၇]] | previous2 = | next = [[မင်္ဂလသုတ်-၇/၉၇]] | next2 = | year = | notes = | edition = | categories = ဖားအောက်တောရ | shortcut = | portal = }} <h3>မင်္ဂလသုတ် (၆)</h3> <p>ကဲ ဒီနေ့လည်း မင်္ဂလာတရား ဆက်ပြီးတော့ ဟောကြရအောင်---</p> <p>ညကလည်း မဟာဓနသူဌေးသားအကြောင်း ပြောခဲ့ပါတယ်။ သူတို့က သတိသံဝေဂတွေ မရတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဒုတိယအရွယ်မှာလည်း သာသနာဘောင်ကို ဝင်ရောက်ပြီး ရဟန်းပြုနိုင်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ဖြစ်ကြသလား? မဖြစ်ကြပြန်ဘူး။ သို့သော် အကယ်၍များ သတိသံဝေဂရလို့ မိမိတို့ရဲ့ မကောင်းတဲ့ဒုစရိုက် ကိုယ်ကျင့်တရားများကို စွန့်လွှတ်ပြီး လူ့လောကမှာပဲ ကုန်သွယ်ခြင်း၊ လယ်လုပ်ခြင်း အစရှိတဲ့ ကောင်းတဲ့လုပ်ငန်းရပ်တွေကို ပြုစုပျိုးထောင်ခဲ့မယ်ဆိုရင် ဒီဗာရာဏသီမှာ တတိယတန်းရာထူးအထိ သူဌေး ဖြစ်နိုင်သေးတယ်။ ဒီထက် ကြီးမားတဲ့ သတိသံဝေဂတွေ ရရှိခဲ့လို့ အိမ်ရာထူထောင် လူ့ဘောင်ကို စွန့်ခွာပြီး အိမ်ရာမထောင်သည့် သာသနာ့ဘောင်သို့ ဝင်ရောက်ပြီး ရှင်ရဟန်း ပြုခဲ့မယ်ဆိုရင် အမျိုးသားက သကဒါဂါမ်၊ အမျိုးသမီးက သောတာပန် ဖြစ်နိုင်သေးတယ်။ တတိယအရွယ်ကျတော့ ရဟန္တာ ဖြစ်နိုင်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်သည် သကဒါဂါမ်၊ အနာဂါမ် ဖြစ်နိုင်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်သည် သောတာပန် အဆင့်လောက်ပဲ ဖြစ်နိုင်တဲ့သဘော မရှိဘူးလား? ရှိသွားတယ်။</p> <p>ဒီလိုဆိုလို့ရင် ပထမအရွယ်မှာ ပညာရှာရမယ်၊ ဒုတိယအရွယ်မှာ ဥစ္စာ ရှာရမယ်၊ တတိယအရွယ်ကျလို့ အိုမင်းမစွမ်း ရှိတဲ့အချိန်အခါကျမှ ဘာဝနာကို ရှာပါဆိုတဲ့ စကားသည် တရားဟောနဲ့ ညီသလား၊ မညီဘူးလား? မညီဘူး ဆိုလို့ရှိရင် ဒီနေ့ ဒကာကြီးတွေ ဒကာမကြီးတွေ ဘယ်အရွယ်မှာ တရားကို ပိုပြီး ကျင့်သင့်သလဲလို့မေးရင် ဘယ်လိုဖြေမလဲ? ကဲ ကျင့်ကြမလား၊ မကျင့်ကြဘူးလားလို့မေးရင် ဘယ်လိုဖြေမလဲ? နည်းသွားပြီ၊ ဟုတ်တယ်မဟုတ်လား? အသံလေးက တိုးသွားပြီ။ ကဲ ဒီထက် ပိုဆိုးတဲ့ ဝမ်းနည်းဖွယ်ကောင်းတဲ့ ဇာတ်လမ်းလေးက ဘာလဲဆိုတော့ သူတို့က အရွယ်သုံးပါးလွန်သွားပြီ၊ အရွယ်သုံးပါးလွန်သွားတဲ့ အအချိန်အခါကျမှ ဘုရားရှင်နဲ့ လာပြီးတော့ တွေ့ရတယ်။ တွေ့ရတဲ့အချိန်အခါ ကြည့်လိုက်တော့လဲ ခွက်လက်စွဲပြီး တောင်းစားရတဲ့ သူတောင်းစားဘဝ အချိန်အခါကျမှ တွေ့ရတယ်။ အရွယ်သုံးပါးကို လွန်သွားတဲ့ အချိန်အခါကျမှ ဘုရားရှင် တရားဟောရင် ကျွတ်တမ်းဝင်နိုင်ပါ့ဦးမလားလို့ ဉာဏ်တော်မြတ်ဖြင့် လှမ်းမျှော်ပြီးတော့ ကြည့်လိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ ဘုရားဟောတဲ့တရားကို ခံယူနိုင်တဲ့ စွမ်းအင်တွေ ကုန်ခမ်းသွားပြီ။ ဒီလိုဆိုရင် ရဟန္တာဖြစ်နိုင်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေဟာ အရွယ်တွေ လွန်သွားတဲ့အတွက် ရဟန္တာတောင် ဖြစ်နိုင်သေးလား? မဖြစ်တော့ဘူး။ အနာဂါမ် ဖြစ်နိုင်တဲ့ သူတော်ကောင်းတွေဟာလဲ အနာဂါမ် ဖြစ်နိုင်သေးလား? မဖြစ်တော့ဘူး။ ဒါကြောင့် အရွယ်မလွန်ခင် ကြိုးစားဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်ပါတယ်။</p> <p>ဒါပေမယ့် ယောဂီတွေဘက်ကတော့ နည်းနည်း တစ်ဘက်က ပြောချင်ပြောမယ်။ ဘာဝတီပုဏ္ဏားကြီးတို့ဟာ အသက် (၁၂၀) ပြည့်တော့မှ ဘုရားရှင်ထံမှ တရားတွေ၊ ဘုရားတရားတွေ နာယူခွင့် ရရှိတဲ့အတွက် အနာဂါမိ မဂ်ဉာဏ်ဖိုလ်ဉာဏ်အထိ ဆိုက်ခဲ့ကြပါတယ်။ ဗြဟ္မာယုပုဏ္ဏားကြီးဟာလည်း အသက် (၁၂၀) ပြည့်တဲ့ အချိန်အခါကျမှ ဘုရားရှင်ထံမှာ တရားနာယူခွင့် ရရှိတဲ့အတွက် အနာဂါမိ မဂ်ဉာဏ်ဖိုလ်ဉာဏ်အထိ ဆိုက်ခဲ့ကြပါတယ်။ ဒါတွေဟာ အရွယ်မလွန်ဘူးလားလို့ မေးစရာရှိပါတယ်။ ကဲ ပရိသတ်တွေ ဘယ်လိုမျိုး ဖြေကြမလဲ? တို့လည်းပဲ ဒီဗြဟ္မာယုပုဏ္ဏားကြီးတို့လို ဘာဝတ္ထီပုဏ္ဏားကြီးတို့လို အသက် (၁၂၀) လောက်ပြည့်မှပဲ တရားအားထုတ်ကြရင် ကောင်းမယ်လို့ ဆုံးဖြတ်မလား? ဟင်! မဖြေဘူး၊ မဖြေဘူး၊ ဟုတ်တယ် မဟုတ်လား? မဖြေတာကလဲ အကြောင်းရှိနေကြတာနဲ့ တူပါတယ်နော်။ ကဲ ဘုန်းကြီး ဒီနေရာမှာ ဗဟုဿုတလေးတစ်ခု ထပ်ပြောမယ်။ ပစ္ဆိမဘဝိကလို့ ခေါ်တဲ့ နောက်ဆုံးဘဝရှိတဲ့ပုဂ္ဂိုလ် အမျိုးအစား (၂) ခု ရှိပါတယ်။ ဘုန်းကြီးတို့ သာသနာတော်မှာ မှတ်တမ်းတင်ထားတယ်။ အထူးသဖြင့် ယမိုက်ဒေသနာတော်ပေါ့။ <b>ပစ္ဆိမဘဝိကအစစ်</b>၊ <b>ပစ္ဆိမဘဝိကအတု</b> ဆိုပြီးတော့ (၂) မျိုးရှိတယ်။ အဲဒီတော့ ဒီပစ္ဆိမဘဝိက ဆိုတာက နောက်ဆုံးဘဝရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုပြီး ဒီလို သတ်မှတ်ချက်ရှိတော့ နောက်ဆုံးဘဝနဲ့ ပတ်သက်လို့ ဘုန်းကြီးတို့ ယမိုက်ကျမ်းကျတော့ လေးမျိုး ခွဲလိုက်ပါတယ်။</p> <p>ဒီဘဝမှာ ကျိန်းသေဧကန် သောတာပန်ဖြစ်မည့် ပုဂ္ဂိုလ်က တစ်မျိုး၊ ကျိန်းသေဧကန် သကဒါဂါမ်ဖြစ်မည့် ပုဂ္ဂိုလ်က တစ်မျိုး၊ ကျိန်းသေဧကန် အနာဂါမ်ဖြစ်မည့် ပုဂ္ဂိုလ်က တစ်မျိုး၊ ကျိန်းသေဧကန် ရဟန္တာဖြစ်မည့် ပုဂ္ဂိုလ်က တစ်မျိုးဆိုပြီး ပစ္ဆိမဘဝိကအစစ် လေးမျိုး၊ အလားတူပဲ ပစ္ဆိမဘဝိက အတုကိုလဲ လေးမျိုးဆိုပြီး ခွဲထားတယ်။ ဘယ်လိုလဲဆိုတော့ သောတာပန် ဖြစ်သော်လည်း ဖြစ်နိုင်တယ်၊ မဖြစ်သော်လည်း မဖြစ်နိုင်ဘူး။ ဥပမာ - ဒကာတော် အဇာတသတ်တို့လိုပေါ့။ အကယ်၍ ဖခမည်းတော်ဖြစ်တဲ့ ဗိမ္ဗိသာရမင်းကိုသာ မသတ်ဖြစ်ခဲ့ဘူးဆိုရင် ထို အဇာတသတ်မင်းသည် ဘာဖြစ်မလဲ? သာမညဖလသုတ္တန် ဒေသနာတော်မြတ်ကို ကြားနာပြီးသည်၏ အဆုံး၌ သောတာပတ္တိ မဂ်ဉာဏ်ဖိုလ်ဉာဏ် တည်နိုင်တဲ့ ပါရမီမျိုးစေ့တွေ လုံလုံလောက်လောက် ရှိကြောင်း၊ တည်လိမ့်မှာလဲဖြစ်ကြောင်း ဘုရားရှင် ကိုယ်တော်တိုင်က ထုတ်ပြီး ဟောထားတယ်။</p> <p>ဒါပေမယ့် သောတာပတ္တိမဂ်ဖိုလ် ရသွားလား? မရပါဘူး။ အကြောင်း ချို့တဲ့သွားတယ်။ ဒီလိုပုဂ္ဂိုလ်မျိုးကို ပစ္ဆိမဘဝိက အတုတွေလို့ ခေါ်ပါတယ်။ အလားတူပဲ ဒီမဟာဓနသူဌေးသား ဇနီးမောင်နှံတို့ဟာလဲ အရဟတ္တဖိုလ် ရနိုင်တဲ့ ပါရမီမျိုးစေ့၊ အနာဂါမိ မဂ်ဉာဏ်ဖိုလ်ဉာဏ် ရနိုင်တဲ့ ပါရမီမျိုးစေ့တွေ လုံလုံလောက်လောက် ရှိပြီးဖြစ်ကြပါတယ်။ သို့သော် ရသွားကြလား? မရဘူး။ မရတဲ့အတွက် ဒီပုဂ္ဂိုလ်မျိုးကို ပစ္ဆိမဘဝိက အတုလို့ ခေါ်ပါတယ်။ ပစ္ဆိမဘဝိက အစစ်တွေကတော့ နမူနာ နည်းနည်း နားလည်လွယ်အောင် ပြောရင်တော့ အရှင်ဗာကုလမထေရ်ပဲ ဆိုကြပါစို့။ သူတို့ရဲ့ အမျိုးဝါဒ၊ ဇာတ်ဝါဒအရ မွေးပြီးတဲ့ အချိန်အခါမှာ မြစ်ထဲမှာ သွားပြီးတော့ ရေချရတယ်။ အဲဒီမှာ ဘာဖြစ်သွားလဲ? အားလုံး ကြားဖူးလိမ့်မယ်။ ငါးတစ်ကောင်ဝမ်းထဲ ရောက်သွားတယ်၊ ငါးတစ်ကောင် လာဟပ်လိုက်တော့ ပါသွားပြီ၊ ငါးဝမ်းထဲ ရောက်သွားတာ ဒီကလေး သေသလား? မသေဘူး။ ဘာဖြစ်လို့လဲ? ကမ္ဘာတစ်သိန်းနဲ့ ချီပြီးတော့ သူက ပါရမီဖြည့်ခဲ့တဲ့ သူတော်ကောင်း ဖြစ်တယ်။ အနာရောဂါ ကင်းရှင်းတဲ့ နေရာမှာ ဧတဒဂ်ဘွဲ့ထူးကို ရည်သန်တောင့်တပြီးတော့လည်း ပါရမီဖြည့်ခဲ့တဲ့အတွက် ဒီဘွဲ့ထူးကို ရလိမ့်မယ်ဆိုတာ ပဒုမုဒြာဘုရားရှင် လက်ထက်တော်အချိန်အခါကတည်းက သို့မဟုတ် ဟိုး အနောမဒဿီ ဘုရားရှင်သာသနာတော်အတွင်းထဲက နိယတဗျာဒိတ်ပန်းကို ဆင်မြန်းခဲ့ရတဲ့ သူတော်ကောင်းတစ်ဦး ဖြစ်ပါတယ်။ ကျိန်းသေဧကန် ဂေါတမဘုရားရှင် လက်ထက်၌ အနာကင်းရှင်းတဲ့ ရဟန္တာတပည့်သာဝကတို့ထဲ အသာဆုံး အမြတ်ဆုံး ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်မယ်လို့ ဒီလိုဧတဒဂ်ဗျာဒိတ် ရထားပြီးတဲ့ သူတော်ကောင်း ဖြစ်တယ်။ ဒီလိုပုဂ္ဂိုလ်မျိုးကို ခေတ်စကားလုံးနဲ့ ပြောမယ်ဆိုလို့ရှိရင် မိုးနဲ့မြေကြီး ညှပ်သတ်တောင် ရဟန္တာမဖြစ်သေးရင် ဒီပုဂ္ဂိုလ် ဘယ်လိုမှ မသေဘူးလို့ ဒီလိုပုဂ္ဂိုလ်မျိုးကို ခေါ်တယ်။ ဒါ ပစ္ဆိမဘဝိကအစစ်တွေပဲ၊ ငါးကြီးတစ်ကောင်ရဲ့ ဝမ်းထဲကို ရောက်သွားတာတောင် ဒီကလေး မသေဘူးဆိုရင်တော့ စဉ်းစားကြည့်ပေါ့။ သူ့ဘုန်းကံ ဘယ်လောက် ကြီးမားလဲဆိုတာ။</p> <p>အလားတူပဲ သံကိစ္စသာမဏေဟာ သူ့မိခင်ကို ကိုယ်ဝန်သည် ဘဝမှာပဲ မိခင်က ပျက်စီးသွားတယ်။ မိခင်ကို မီးသဂြိုဟ်လိုက်တဲ့ အချိန်အခါကျတော့မှ မီးရှို့တော့ မီးရှို့တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေကနေပြီးတော့ မိခင်ဗိုက်ကို သံစူးဝါးနဲ့ ထိုးလိုက်တဲ့အခါကျမှ ဒီကလေးဟာ မိခင်ဝမ်းထဲကနေထွက်ပြီးတော့ ကြာပွင့်ပေါ်မှာ အေးဆေးငြိမ်သက်စွာဖြင့် ထိုင်နေသကဲ့သို့ ထိုင်နေတာ သွားတွေ့တော့ ကလေးယူပြီးတော့ မွေးကြတယ်။ ရှင်သွားတယ်၊ ရဟန္တာ ဖြစ်သွားတယ်။ အဲဒီလိုပုဂ္ဂိုလ်မျိုးတွေက ပစ္ဆိမဘဝိက အစစ်တွေနော်။ အဲဒီလို ပစ္ဆိမဘဝိက အစစ်တွေကတော့ မိမိတို့ ရသင့်ရထိုက်တဲ့ မဂ်ဉာဏ်ဖိုလ်ဉာဏ်ကို မရမချင်း လောကမှာ သေရိုးဓမ္မတာ မရှိဘူးတဲ့။ ခုနက မဟာဓနသူဌေးသားတို့ကတော့ ပစ္ဆိမဘဝိကအတုစာရင်းထဲမှာ ဝင်ပါတယ်။ နာမည်ကျော်ဖြစ်တဲ့ ဒကာတော် အဇာတသတ်တို့ဟာလည်း ပစ္ဆိမဘဝိကအတုစာရင်းထဲမှာ ဝင်ပါတယ်။</p> <p>ဒီနေ့ ပရိသတ်တွေ မိမိကိုယ်ကို ပစ္ဆိမဘဝိက အတုလား၊ အစစ်လားလို့တော့ မေးကြည့်စေချင်တယ်။ ဘုရားရှင်ရဲ့ သာသနာတော်ကို လာပြီး ကြုံတွေ့ခွင့်ရတယ်၊ ဘုရားရှင်ရဲ့ သာသနာတော်ကို ကြည်ညိုတဲ့ သဒ္ဓါတရားတွေ မိမိသန္တာန်မှာ တည်ရှိနေကြတယ်။ ဘုရားရှင်ရဲ့ နိဗ္ဗာန်ရောက်ကြောင်း ကျင့်ဝတ်ပဋိပတ်တွေကိုလည်း စနစ်တကျ သင်ကြားခွင့်၊ နာယူခွင့် ရရှိကြတယ်။ ဒီအခွင့်အလမ်းသည် ပါရမီရှိတဲ့ သူတော်ကောင်းတွေအတွက် ကြီးမားတဲ့ အခွင့်အလမ်းကြီးလို့ မပြောနိုင်ဘူးလား? ပြောနိုင်ပါတယ်။ ပါရမီကတော့ အထိုက်အလျောက် ရှိကောင်းရှိကြပါလိမ့်မယ်နော်။ သာဝကပါရမီဉာဏ်အရာမှာ နိဗ္ဗာန်ကို ရည်ရွယ်တောင့်တပြီး ပြုစုပျိုးထောင်ထားတဲ့ ဒါနကျင့်စဉ်၊ သီလကျင့်စဉ်၊ သမထကျင့်စဉ်ခေါ်တဲ့ လိုအပ်တဲ့ စရဏမျိုးစေ့ကောင်းလည်း ရှိရမယ်။ ရုပ်တွေ နာမ်တွေ ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိခြင်း၊ အကြောင်းတရား အကျိုးတရား ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိခြင်း၊ အကြောင်းတရားတို့နဲ့တကွ ရုပ်နာမ်တို့ရဲ့ အနိစ္စသဘော၊ ဒုက္ခသဘော၊ အနတ္တသဘောတွေကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိခြင်းဆိုတဲ့ ဝိဇ္ဇာမျိုးစေ့ကောင်းလည်း ရှိခဲ့ဖူးရမယ်နော်။ ဒါ အတိတ်ဘဝက ထူထောင်ခဲ့တဲ့ စရဏမျိုးစေ့ရော ဝိဇ္ဇာမျိုးစေ့ရော ရှိရမယ်။ အဲဒီမျိုးစေ့တွေထဲမှာ စရဏမျိုးစေ့ဆိုတာ ဒါန၊ သီလ၊ သမထ စရဏမျိုးစေ့ဆိုတာက ရှိတဲ့ပုဂ္ဂိုလ် များကြပါတယ်။ ဝိဇ္ဇာမျိုးစေ့နဲ့ ပတ်သက်လို့ကတော့ လယ်တီဆရာတော်ဘုရားကတော့ သူ့ရဲ့ ပါရမီဒီပနီမှာ ဆုံးဖြတ်ထားပါတယ်။ အနည်းဆုံး အတိတ်ဘဝတစ်ခုမှာ ဒီသာသနာတော်တွင်းမှာပဲ ဖြစ်စေ၊ ဘဝတစ်ခု နှစ်ခုလောက်က ဆိုကြပါစို့နော်။ ဓာတ်ကြီးလေးပါးလောက်ကိုပဲ စနစ်တကျ ရှုခဲ့ဖူးရင် ပါရမီမျိုးစေ့ဟာ သာဝကပါရမီအရာမှာ လုံလောက်ပါတယ်လို့ ဒီလို ဆုံးဖြတ်ထားပါတယ်။ ဒါကြောင့် ပါရမီမျိုးစေ့ကတော့ အထိုက်အလျောက် ရှိကောင်းရှိပြီးသားပုဂ္ဂိုလ်တွေ ဖြစ်ကြပါတယ်။ ဒါပေမယ့် မိမိတို့ မျှော်လင့်တောင့်တနေတဲ့ သောတာပတ္တိ မဂ်ဉာဏ်ဖိုလ်ဉာဏ် အစရှိတဲ့ မဂ်ဉာဏ်ဖိုလ်ဉာဏ် ရရှိရေးအတွက် မိမိတို့ ကြိုးပမ်းဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်ပါတယ်။</p> <p>ခုနက မဟာဓနသူဌေးသားတို့က ဘာချို့တဲ့သွားလဲ? လယ်တီဆရာတော်ဘုရားကတော့ <b>စရဏမျိုးစေ့</b> ချို့တဲ့တယ်လို့ ဒီလို အကြောင်းပြထားပါတယ်။ စရဏမျိုးစေ့ဆိုတာက နိဗ္ဗာန်ကိုရောက်အောင် နိဗ္ဗာန်ကို ရည်ရွယ်တောင့်တပြီး ပြုစုပျိုးထောင်ထားတဲ့ ဒါနကျင့်စဉ်၊ သီလကျင့်စဉ်၊ သမထကျင့်စဉ်တွေကို အထူးသဖြင့် စရဏမျိုးစေ့လို့ ခေါ်ပါတယ်။ အဲဒီမျိုးစေ့တွေက ချို့တဲ့တာ၊ ဘယ်လို ချို့တဲ့သလဲမေးတော့ သူတို့ မျိုးစေ့က နိဗ္ဗာန်ကို ရည်ရွယ်တောင့်တပြီး ပြုစုထားတဲ့ ဒါန၊ သီလ၊ သမထကျင့်စဉ်တွေ မရှိဘူးတော့ မဟုတ်ဘူး၊ ရှိပါတယ်။ ရှိပေမယ့်လို့ ဒီမျိုးစေ့တွေဟာ အချိန်မီ ဘုရားရှင်နဲ့ တွေ့အောင် သို့မဟုတ် ဘုရားအစရှိသော အရိယာသူတော်ကောင်းတို့နဲ့ တွေ့အောင် သို့မဟုတ် နိဗ္ဗာန်ရောက်ကြောင်း သစ္စာလေးပါးတရားကို ဆိုဆုံးမပေးမယ့် သူတော်ကောင်းတို့နဲ့ တွေ့အောင် ပို့ဆောင်ပေးနိုင်တဲ့ စွမ်းအင် မရှိဘူး၊ စွမ်းအင် လျော့နေတယ်။ ဘာဖြစ်လို့ ဒီစွမ်းအင် လျော့ရသလဲဆိုတော့ ဒီဒါန၊ သီလ၊ သမထကျင့်စဉ်တွေကို ကျင့်တဲ့အခါမှာ ခုယောဂီတွေ ကျင့်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ကိုယ့်ဟာကိုယ် နည်းနည်း နှိုင်းချိန်ကြည့်ကြပါ။ ဒါန တစ်ခါတလေ ပြုတယ်၊ စိတ်ပါလို့ ပြုတယ်၊ စိတ်မပါ့တပါနဲ့ ပြုလိုက်ရတာမျိုး မရှိဘူးလား? ရှိတယ်။ သီလဆောက်တည် ကျင့်သုံးလိုက်တယ်၊ စိတ်ပါလက်ပါနဲ့ တကယ် ဖြူဖြူစင်စင် ကျင့်သုံးလိုက်တာလည်း ရှိတယ်။ စိတ်ကလည်း သိပ်မပါဘူး၊ မုသားလေးကလည်း တစ်ခါတလေ ပြောလိုက်၊ ဟိုဟာလေး ပြောလိုက်၊ ဒီဟာလေး ပြောလိုက်၊ လက်ဖက်ရည်လေး သောက်လိုက်၊ ပေါက်တောလေး သောက်လိုက်ပေါ့နော်။ မစင်တစင်နဲ့ သီလတွေလည်း မရှိဘူးလား? ရှိနေတယ်။</p> <p>ကံ၊ ကံရဲ့ အကျိုးကို သက်ဝင်ယုံကြည်နေတဲ့သဒ္ဓါ၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ် ဦးဆောင်နေတဲ့ မှန်ကန်တဲ့ အသိဉာဏ်တွေနဲ့ ပြုစုပျိုးထောင်ထားတဲ့ ဒါနကျင့်စဉ်တွေလည်း ရှိကောင်းရှိမယ်။ မကောင်းတတ်လို့သာ လှူလိုက်ရတယ်၊ စိတ်ထဲမှာ မပါ့တပါနဲ့ လှူလိုက်ရတဲ့ ဒါနမျိုးတွေလည်း မရှိနိုင်ဘူးလား? ရှိနိုင်တယ်။ အဲဒီလို ဒါနအမျိုးမျိုးရှိတဲ့ထဲက ခုနက ကံ၊ ကံရဲ့ အကျိုးကို တတ်သိနားလည်ပြီးတော့ စိတ်ပါလက်ပါနဲ့ စနစ်တကျ လှူဒါန်းလိုက်တဲ့ ဒီလိုဒါနကျင့်စဉ်မျိုးက အကျိုးပေးရင် အထက်တန်းစား အကျိုးပေးပါတယ်။ တိဟိတ်ဥက္ကဋ္ဌကုသိုလ်လို့ ခေါ်တယ်။ ကံ၊ ကံရဲ့ အကျိုးကို သိပ်နားလည်မှု မရှိဘူး၊ ရှိသော်လည်း သိပ်ပြီးတော့ စိတ်မဝင်စားဘူး၊ နှလုံးမသွင်းဘူး၊ မလွဲမရှောင်သာလို့ သို့မဟုတ် မကောင်းတတ်လို့ သို့မဟုတ် ဝတ္တရားအရသာ လှူလိုက်တယ်ဆိုရင် ဒီဒါနမျိုးက ဉာဏ်မပါတဲ့အတွက် နည်းနည်း ညံ့သွားပြီ။ အဲဒီလို ညံ့တဲ့ကံနဲ့ အထက်တန်းကျတဲ့ကံ နှစ်ခု ရှိတဲ့အထဲက အထက်တန်းကျတဲ့ကံ အကျိုးပေးဖို့ရန် အခါအခွင့် မသင့်သေးဘူး၊ အညံ့စားဖြစ်နေတဲ့ ကံတွေက အကျိုးပေးဖို့ရန် အခါအခွင့်သင့်နေတဲ့ဘဝမှာ အဲဒီကံတွေက ခုလို ညံ့တဲ့ဘဝရောက်အောင် ပို့ဆောင်ပေးတယ်။ အဲဒီလို ပို့ဆောင်ပေးလိုက်တာ သူတို့ရဲ့ ထူထောင်ပေးလိုက်တဲ့ စရဏမျိုးစေ့ကောင်းတွေက အချိန်မီ အင်အား မပြည့်ဝသေးဘူး၊ အကျိုး မပေးသေးဘူး။ အဇာတသတ်မှာလည်း ဒီပုံစံအတိုင်းပဲ။ ဘုရားရှင်နဲ့ တွေ့ဖို့ရာ အခွင့်အရေးတွေ အများကြီး ရှိခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် မတွေ့ဖို့ရန် သူ့မှာ ဖန်တီးထားတယ်။ ဘယ်လို ဖန်တီးထားလဲ? အရှင်ဒေဝဒတ်က သူ့ကို တန်ခိုးပြပြီးတော့ ကြည်ညိုအောင် ဆွဲဆောင်လိုက်တဲ့အခါ သူက အရှင်ဒေဝဒတ်ကို သိပ်ပြီးတော့ ကြည်ညိုနေတယ်။ ဘုရားရှင်အပေါ်မှာ အထင်နည်းနည်း သေးသွားတယ်။ အဲဒီစိတ်ထားက ဘုရားနဲ့မတွေ့အောင် သူ့ကို ဖန်တီးထားတယ်။ သူဟာ ဗိမ္ဗိသာရမင်းကြီးရဲ့သားတော် ဖြစ်ပါတယ်။ ဗိမ္ဗိသာရမင်းကြီးဟာလည်း ဘုရားရှင်ရဲ့ တပည့်ရင်းအစစ်ဖြစ်တဲ့ သောတာပန် ဒါယကာကြီးတစ်ဦး ဖြစ်ပါတယ်။ ဖခင်ကိုယ်တိုင်က သောတာပန်အရိယာသူတော်ကောင်း ဖြစ်ပါလျက် သားလုပ်တဲ့ မိမိက ဘုရားကို တွေ့လိုတဲ့ စိတ်ထား မရှိဘူး။ ဘာဖြစ်လို့လဲ? ဒီကံတွေက နည်းနည်းလေး ရှောင်ဖယ်ပေးတယ်။</p> <p>ဒါကြောင့် ဒီကံကို ထူထောင်တဲ့ အပိုင်းလေးတွေမှာ သိပ်အရေးကြီးပါတယ်နော်။ အချိန်မီ သူတော်ကောင်းတို့နဲ့ တွေ့ဖို့ သိပ်အရေးကြီးပါတယ်။ အချိန်မီ သူတော်ကောင်းတို့နဲ့ တွေ့တဲ့အခါမှာလည်း သူတော်ကောင်းတို့ထံမှ သစ္စာလေးပါးနဲ့ စပ်တဲ့စကား နာကြားခွင့်ရတဲ့ အချိန်အခါမှာ ဒီတရားတွေကို လက်ခံနိုင်တဲ့ စွမ်းအင်၊ တတ်သိနားလည်နိုင်တဲ့ စွမ်းအင်၊ ထွင်းဖောက်သိနိုင်တဲ့ စွမ်းအင် ဒီစွမ်းအင်တွေရှိဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်တယ်။ တစ်ခါတလေ ဘုန်းကြီးတို့ တရားဟောတယ်၊ ဘုန်းကြီးတို့လည်း ဟောနေကျဆိုတော့ သဘောပေါက်ပါတယ်။ ဟောခဲ့တဲ့ တရားကို လက်ခံနိုင်တဲ့ ပရိသတ်ရှိသလို လက်မခံနိုင်တဲ့ ပရိသတ်တွေလည်း များစွာ ရှိတယ်ဆိုတာ ဘုန်းကြီးတို့ကလည်း သဘောပေါက်ပါတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲ? ဘုရားရှင် ဟောထားတဲ့ တရားကိုသော်မှလည်း လက်ခံနိုင်တဲ့ ပရိသတ် ရှိသလို လက်ခံနိုင်တဲ့ ပရိသတ်တွေလည်း မရှိဘူးလား? ရှိကြပါတယ်။ အလားတူပဲ ဘုန်းကြီးတို့ ဟောတဲ့တရားမှာလည်း လက်ခံနိုင်တဲ့ ပရိသတ်ရှိသလို လက်မခံနိုင်တဲ့ ပရိသတ် ရှိကြတယ်ဆိုတာ ဘုန်းကြီးတို့လည်း ကြိုတင်တွက်ထားပြီးသား ဖြစ်ပါတယ်။ လက်မခံနိုင်တဲ့ ပရိသတ်တွေက ဘာ့ကြောင့်လဲဆိုတာ ပြန်ပြီး ဆန်းစစ်ကြည့်လိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ --- ခုနက မျိုးစေ့လေးတွေက နည်းနည်းလေး ချို့တဲ့နေတော့ အမှားကိုလည်း အမှန်ထင်ချင် ထင်နေတတ်တယ်၊ အမှန်ကိုလည်း အမှားထင်ချင် ထင်နေတယ်။</p> <p>ခုနက အဇာတသတ်လိုပေါ့၊ ဘုရားကို သူက အထင်သေးပြီး ဒေဝဒတ်ကို အထင်ကြီးနေတယ်။ အဲဒီပုံစံအတိုင်းပဲ၊ ပါရမီမျိုးစေ့တွေက အောင်အောင်မြင်မြင် မဖြစ်သေးဘူး ဆိုလို့ရှိရင် လမ်းလွဲသွားအောင် လွှဲပေးဖို့ အသင့် စောင့်ဆိုင်းနေကြတယ်။ အဲဒါကြောင့် အဲလိုဘဝမျိုးမရောက်အောင် ခုလို အသိဉာဏ်ရှိတဲ့ အချိန်အခါလေး၊ ငယ်ရွယ်နုနယ်သေးတဲ့ အချိန်အခါလေးမှာ ပညာသင်မလား? အကောင်းဆုံး အရွယ်ပဲ၊ စီးပွားရှာမလား? အကောင်းဆုံး အရွယ်ပဲ၊ ဘာဝနာပွားမလား? အကောင်းဆုံး အရွယ်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီ အကောင်းဆုံး အရွယ်ကို ရရှိထားတဲ့ သူတော်ကောင်းတွေအဖို့ အကောင်းဆုံးဖြစ်တဲ့ အသိထူး ဉာဏ်ထူးတွေကို ဦးဇင်းတို့ ဘုရားရှင်ရဲ့ သာသနာတော်က ဖြန့်ဝေပေးနေပါတယ်။ အဲဒီအသိထူး ဉာဏ်ထူးကြီးတွေကို ဒီနေ့ သူတော်ကောင်းတွေ ရရှိကြမယ်ဆိုရင် မိမိတို့အတွက် လူနတ်နိဗ္ဗာန် သုံးတန်သော ချမ်းသာသည် ကျိန်းမသေနေဘူးလား? ကျိန်းသေနေတယ်။ လူနတ်နိဗ္ဗာန် သုံးတန်သော ချမ်းသာကြီးက ''အမောင်ယောကျ်ား၊ အမိ လာခဲ့စမ်းပါ၊ လာခဲ့စမ်းပါ'' ဆိုပြီးတော့ သူတို့က ဖိတ်ခေါ်နေမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဘာကို မင်္ဂလာခေါ်တယ်ဆိုတာနဲ့ ပတ်သက်လို့ အဋ္ဌကထာက ---</p> <blockquote>မင်္ဂလန္တိ ဣဒ္ဓိကာရဏံ ဝုဒ္ဓိကာရဏံ သဗ္ဗသမ္ပတ္တိကာရဏံ။</blockquote> <p>ဒီလို ဖွင့်ထားတယ်။ မင်္ဂလာဆိုတာက ဘာလဲလို့မေးရင်တော့ လိုလားတောင့်တချက် အားလုံးကို ပြည့်စုံစေတတ်တဲ့ အကြောင်းတရား၊ ကြီးပွားတိုးတက်မှု အားလုံးကို ပြည့်စုံစေတတ်တဲ့ အကြောင်းတရား၊ လူချမ်းသာ နတ်ချမ်းသာ စည်းစိမ်ချမ်းသာ အားလုံးကို ပြီးစီးစေတတ်တဲ့ အကြောင်းတရား၊ အဲဒီအကြောင်းတရားတွေကို မင်္ဂလာလို့ ခေါ်တယ်လို့ အဲဒီမင်္ဂလာရဲ့အဖွင့် အဋ္ဌကထာရဲ့အဖွင့်ကို ကြည့်ပြီးတော့ ဆရာတော်ဘုရားကြီးများက ဤမင်္ဂလာဆိုတဲ့ပုဒ်ကို ဘယ်လို ဖွင့်ဆိုကြလဲ?</p> <blockquote>မင်္ဂလန္တိ မဟန္တိ ဣမေဟိ သတ္တာတိ မင်္ဂလာနိ၊</blockquote> <blockquote>ဣမေဟိ = ဤသုံးဆယ့်ရှစ်ဖြာသော တရားတို့ကြောင့်။ သတ္တာ = သတ္တဝါတို့သည်။ မင်္ဂလန္တိ မဟန္တိ = ကြီးပွားတိုးတက်၍ လာကြရကုန်၏၊ တသ္မာ = ထို့ကြောင့်။ ဧတေ = ဤသုံးဆယ့်ရှစ်ပါးကုန်သော တရားတို့သည်။ မင်္ဂလာနိ = မင်္ဂလာတို့ မည်ကုန်၏၊</blockquote> <p>ဤသုံးဆယ့်ရှစ်ပါးသော တရားတွေကြောင့် သတ္တဝါတွေဟာ ကြီးပွားတိုးတက်နိုင်တဲ့ စွမ်းအား ရှိလာတယ်။ ကြီးပွားတိုးတက်နိုင်တဲ့အတွက်ကြောင့် ဒီ (၃၈) ပါးသော တရားတွေကို မင်္ဂလာလို့ ခေါ်ပါတယ်။ ဒီလိုဆိုရင် ဒီနေ့ တရားနာပရိသတ်တွေ ကြီးပွားတိုးတက်ခြင်းသို့ ရောက်ချင်သလား၊ မရောက်ချင်ဘူးလားလို့မေးရင် ဘယ်လို ဖြေကြမလဲ? ရောက်ချင်တယ်။ ရောက်ချင်ရင် ဒီမင်္ဂလာတရားတွေကို လိုက်နာပြုကျင့်မလား၊ မပြုကျင့်ဘူးလားမေးရင်တော့ ဘယ်လို ဖြေကြမလဲ? လိုက်နာပြုကျင့်မယ်။ ကဲ ဘယ်လို လိုက်နာပြုကျင့်မလဲ? ဘယ်လို မင်္ဂလာတရားတွေကို လိုက်နာပြုကျင့်ရမလဲ? ဒီအပိုင်းကို မြတ်စွာဘုရားက နတ်သား မေးလျှောက်ပြီးတဲ့နောက်ပိုင်း စဟောပြီနော်။</p> <p>အသေဝနာ စ ဗာလာနံ၊ ပဏ္ဍိတာနဉ္စ သေဝနာ။<br> ပူဇာ စ ပူဇနေယျာနံ၊ ဧတံ မင်္ဂလမုတ္တမံ။</p> <p><b>ဘော ဒေဝပုတ္တ</b>၊ သိလိုရင်းနဲ့ မေးလျှောက်လာငြား အို ဒကာတော် နတ်သား။ <b>ဗာလာနံ</b>၊ လူမိုက်တို့ကို။ <b>အသေဝနာ စ</b>၊ မမှီဝဲ မဆည်းကပ်ခြင်းသည်လည်းကောင်း။ <b>ပဏ္ဍိတာနံ</b>၊ ပညာရှိသူတော်ကောင်းတို့ကို။ <b>သေဝနာ စ</b>၊ မှီဝဲဆည်းကပ်ခြင်းသည်လည်းကောင်း။ <b>ပူဇနေယျာနံ</b>၊ ပူဇော်ထိုက်တဲ့ သူတော်ကောင်းတို့ကို။ <b>ပူဇာစ</b>၊ ပူဇော်ခြင်းသည်လည်းကောင်း။ <b>ဧတံ</b>၊ ဤတရားအပေါင်းသည်။ <b>ဥတ္တမံ</b>၊ မြင့်မြတ်လှစွာသော။ <b>မင်္ဂလံ</b>၊ မင်္ဂလာမည်ပါပေ၏။</p> <p>ဘုရားရှင် မင်္ဂလာတရား စဟောပြီ။ နံပါတ် (၁) က ဘာပြောလဲ? လူမိုက်တို့ကို မပေါင်းသင်း မမှီဝဲ မဆည်းကပ်ခြင်းတဲ့။ နံပါတ် (၂) က ပညာရှိ သူတော်ကောင်းတို့ကို မှီဝဲဆည်းကပ်ခြင်း ပေါင်းသင်းခြင်း။ နံပါတ် (၃) က ပူဇော်သင့် ပူဇော်ထိုက်တဲ့ သူတော်ကောင်းတို့ကို ပူဇော်ခြင်း။ ဒီသုံးပါးသည် မြင့်မြတ်တဲ့ မင်္ဂလာဖြစ်တယ်လို့ မြတ်စွာဘုရား ဟောတယ်နော်။</p> <p>အဲဒီတော့ ဒီနေရာမှာ မြတ်စွာဘုရားက ဒီမင်္ဂလသုတ္တန်ကို ဟောတဲ့အပိုင်းလေးမှာ ပေါ့လေ။ ခေါင်ဆုံး ဘယ်တရားကို စဟောလိုက်လဲ? လူမိုက်ကို မပေါင်းသင်း မဆက်ဆံရဘူး၊ လူမိုက်နဲ့ မပေါင်းရဘူး၊ ဒီက စပြီးဟောတယ်။ ပြီးတော့မှ "ပဏ္ဍိတာနဉ္စ သေဝနာ" ဆိုပြီး ပညာရှိသူတော်ကောင်းတို့ကို ပေါင်းသင်းဆက်ဆံပါ၊ မှီဝဲဆည်းကပ်ပါဆိုပြီး ဒီလို ဆက်ဟောတယ်။ ဘာဖြစ်လို့ လူမိုက်ကို မပေါင်းသင်း မဆက်ဆံရဆိုပြီး ဘုရားက ရှေးဦးစွာ ဟောရသလဲ၊ ဒီအပိုင်းနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ အဋ္ဌကထာဆရာတော်များကလည်း တော်တော်လေး စိတ်ဝင်စားအောင် ရှင်းလင်းတင်ပြထားပါတယ်နော်။</p> <p>ဥုးဇင်းတို့ မြတ်စွာဘုရားက လမ်းခရီးကို ညွှန်ကြားပြသတဲ့ နေရာမှာ အလွန် ကျွမ်းကျင်လိမ္မာတော်မူတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး ဖြစ်ပါတယ်။ ငရဲကို ဘယ်လမ်းက သွားရမယ်ဆိုတာ အတိအကျ သိတယ်၊ ပြိတ္တာဘဝကို ဘယ်လမ်းက သွားရမလဲ ဆိုတာလည်း အတိအကျ သိတယ်၊ အသူရကာယ်ဘုံကို ဘယ်လမ်းက သွားရမလဲ ဆိုတာလည်း အတိအကျ သိတယ်၊ တိရစ္ဆာန်ဘဝကို ဘယ်လမ်းက သွားရတယ် ဆိုတာလည်း အတိအကျ သိတယ်၊ လူ့ပြည် လူ့လောကကို ဘယ်လမ်းက သွားရမယ် ဆိုတာလည်း အတိအကျ သိတယ်။</p> <p>နတ်ပြည် နတ်လောကကို ဘယ်လမ်းက သွားရမယ် ဆိုတာလည်း အတိအကျ သိတယ်၊ ဗြဟ္မာပြည် ဗြဟ္မာလောကကို ဘယ်လမ်းက သွားရမယ် ဆိုတာကိုလည်း အတိအကျ သိတယ်၊ (၃၁) ဘုံမှ လွတ်ရာဖြစ်တဲ့ ဒီ နိဗ္ဗာန်ကို ဘယ်လမ်းက သွားရမယ် ဆိုတာကိုလည်း အတိအကျ သိတယ်။</p> <p>ဥုးဇင်းတို့ လောကမှာ ကြည့်ပါ။ ဥုးဇင်းတို့ ဘုရားရှင်ကလွဲရင် ဘုရားရှင်ရဲ့ တပည့်သာဝကတွေက လွဲရင်ပေါ့၊ ခုလို (၃၁) ဘုံကိုပေါ့၊ အောက် အထက် ဘယ်လမ်းက သွားရမယ်လို့ တိတိကျကျ ဟောကြားပြသ ဆိုဆုံးမသွားတဲ့ ဆရာဆိုတာ လောကမှာ ရှိခဲ့ဖူးသလား? မရှိဖူးပါဘူး။ ဥုးဇင်းတို့ ဘုရားရှင် ရှိခဲ့တယ်၊ ဘုရားရှင်ရဲ့ တပည့်သာဝကတွေ ရှိခဲ့တယ်။</p> <p>နိဗ္ဗာန်ကို ဘယ်လမ်းက သွားရမယ်လို့ ဟောကြားပြသဖူးတဲ့ ဆရာဆိုတာ ရှိသေးလား? မရှိခဲ့ဖူးသေးဘူး။ (၃၁) ဘုံမှ လွတ်မြောက်ရာဖြစ်တဲ့ ဒီနိဗ္ဗာန်ကို ကျကျနန ဟောပြနိုင်တာ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓ ဘုရားရှင်တို့သာ ဖြစ်ပါတယ်။ ရှေးရှေး ဘုရားရှင်တို့နဲ့ ရှေးရှေးဘုရားရှင်တွေ ဟောကြားသွားနိုင်တယ်ဆိုတာ ဘုန်းကြီး လက်ခံပါတယ်။ ဘုန်းကြီးက မျက်မှောက်ခေတ်ကို ပြောတာပါ။ မျက်မှောက်ခေတ် ပတ်ဝန်းကျင်ကို ပြောတာပါ။</p> <p>ဒီတော့ ဘုရားရှင်သည် လမ်းခရီးကို ညွှန်ကြားပြသတဲ့အခါမှာ လိမ္မာကျွမ်းကျင်တော်မူတဲ့ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်တယ်။ အဲဒီတော့ လိမ္မာကျွမ်းကျင်တဲ့ လမ်းခရီးကို ညွှန်ကြားတတ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ကို လမ်းမသိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်က လာပြီးမေးပြီ။ ဘယ်မြို့ကို ဘယ်လမ်းကများ သွားရပါသလဲလို့ လမ်းခရီးတစ်ခုကို လာမေးပြီ ဆိုကြပါစို့။</p> <p>အဲဒီအချိန်အခါမှာ လမ်းခရီးကို ညွှန်ကြားပြသတဲ့အခါမှာ လိမ္မာနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးက ဘယ်လို ညွှန်ကြားတတ်သလဲ? ရှေးဦးစွာ သူတို့က မသွားသင့် မသွားထိုက်တဲ့လမ်းကို အရင်ပြောပြတယ်၊ လမ်းမှားကို အရင်ပြောပြီးမှ နောက် ယူသင့်ယူထိုက် သွင်းသင့်သွားထိုက်တဲ့ လမ်းကို ပြောပြတယ်။ ဘယ်လိုလဲ?</p> <p>အသုကသ္မံ နာမ ဌာနေ ဒွေဓာပထော ဟောတိ၊ တတ္ထ ဝါမံ မုဉ္စိတွာ ဒက္ခိဏံ ဂဏှထ။</p> <p><b>အသုကသ္မံ နာမ ဌာနေ</b>၊ ဤမည်သောအရပ်၌။ <b>ဒွေဓာပထော</b>၊ လမ်းနှစ်ခွသည်။ <b>ဟောတိ</b>၊ ရှိ၍နေပါ။ <b>တတ္ထ</b>၊ ထိုလမ်းနှစ်ခုတို့တွင်။ <b>ဝါမံ</b>၊ လက်ဝဲလမ်းကို။ <b>မုဉ္စိတွာ</b>၊ လွှတ်၍။ <b>ဒက္ခိဏံ</b>၊ လက်ယာလမ်းကို။ <b>ဂဏှထ</b>၊ ယူတော်မူပါ။</p> <p>ကျွမ်းကျင်တဲ့ လိမ္မာကျွမ်းကျင်တဲ့ လမ်းခရီးကို ညွှန်ပြတတ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်က မသိလို့ လာပြီး လမ်းမေးနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ကို လမ်းခရီးညွှန်ကြားတဲ့ အချိန်အခါမှာ "အမောင်ယောကျ်ား ... ဟောဒီကနေ သွားလိုက်ရင်လေ အမောင်ယောကျ်ား ဟိုရှေ့မှာ လမ်းနှစ်ခွ တွေ့လိမ့်မယ်။ အဲဒီလမ်းနှစ်ခွ တွေ့တဲ့ အချိန်အခါမှာ အမောင်ယောကျ်ား လက်ဝဲလမ်းကို မလိုက်နဲ့နော်။ လက်ယာလမ်းကိုသာ လိုက်သွားပေတော့။ အဲဒီလိုဆိုရင် အမောင်ယောကျ်ား အလိုရှိနေတဲ့ မြို့၊ အလိုရှိနေတဲ့ ရွာကို ရောက်ရှိလိမ့်မယ်" လို့ ဒီလို တိတိကျကျ ညွှန်ကြားပေးတယ်။</p> <p>အဲဒီပုံစံအတိုင်းပဲ ဘုရားရှင်က မှီဝဲသင့် မှီဝဲထိုက်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်၊ မမှီဝဲသင့် မမှီဝဲထိုက်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ် စသည့်ဖြင့် ပုဂ္ဂိုလ်နှစ်မျိုး ရှိတဲ့အထဲက မမှီဝဲသင့် မမှီဝဲထိုက်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကို ရှဦးစွာ ညွှန်ကြားပြီးမှ မှီဝဲသင့် ပေါင်းသင်းသင့် မှီဝဲထိုက် ဆည်းကပ်ထိုက်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကို နောက်မှ ညွှန်ကြားပေးပါတယ်နော်။ အဲဒီတော့ ဥုးဇင်းတို့ မြတ်စွာဘုရားသည် လမ်းခရီးမှာ ကျွမ်းကျင်လိမ္မာတယ် ဆိုတာနဲ့ ပတ်သက်လို့ (၃၁) ဘုံကို သွားတဲ့ ခရီးနဲ့ ပတ်သက်လို့ ဥုးဇင်းက ပြောပြမယ်။ အဲဒီ (၃၁) ဘုံကို သွားနေတဲ့ ခရီးတွေက ဘယ်တရားတွေလဲ? မေးကြည့်စမ်းနော်။ (၃၁) ဘုံကိုရောက်ကြောင်း ဖြစ်နေတဲ့ တရားတွေက အကုသိုလ်တရားလည်း ရှိတယ်၊ ကုသိုလ်တရားလည်း ရှိတယ်။ ဒါကြောင့် ---</p> <p>သော ဟိ ကုသလော ဣမဿ လောကဿ၊ ကုသလော ပရဿ လောကဿ။</p> <p><b>သော ဟိ</b>၊ ထိုဘုရားရှင်သည်။ <b>ဣမဿ လောကဿ</b>၊ ဤလောကအကြောင်း၌။ <b>ကုသလော</b>၊ လိမ္မာကျွမ်းကျင်တော်မူ၏။ <b>ပရဿ လောကဿ</b>၊ တမလွန်လောက၏ အကြောင်း၌လည်းပဲ။ <b>ကုသလော</b>၊ လိမ္မာကျွမ်းကျင်တော်မူ၏။</p> <p>ဒီလောကရဲ့ အကြောင်းတရား ဒီလောကကို ရောက်စေတတ်တဲ့ အကြောင်းတရားတွေမှာလည်း ဘုရားရှင်သည် ကျွမ်းကျင်လိမ္မာတော်မူတယ်။ တမလွန်လောကကို ရောက်စေတတ်တဲ့ အကြောင်းတရားကိုလည်း ဘုရားရှင်သည် လိမ္မာကျွမ်းကျင်တော်မူတယ်။</p> <p>ကုသလော မစ္စုဓေယျဿ၊ ကုသလော အမစ္စုဓေယျဿ၊</p> <p>သေမင်းစိုးမိုးအုပ်ချုပ်နေတဲ့ နိုင်ငံရဲ့အကြောင်းကိုလည်း ဘုရားရှင် လိမ္မာကျွမ်းကျင်တော်မူတယ်။ သေမင်းစိုးမိုးအုပ်ချုပ်ခွင့် မရနိုင်တဲ့ လောကရဲ့ အကြောင်းမှာလည်း ဘုရားရှင် ကျွမ်းကျင်လိမ္မာတော်မူတယ်။ ဘယ်နေရာက သေမင်းရှိတယ်ကွဲ့၊ ဘယ်နေရာမှာ သေမင်းမရှိဘူး ဆိုပြီးတော့ သေမင်းရှိတဲ့ နေရာနဲ့ သေမင်းမရှိတဲ့နေရာ ဒီနှစ်ခုကို ခွဲခြားစိပ်ဖြာပြီးတော့ လိမ်လိမ်မာမာ ကျွမ်းကျွမ်းကျင်ကျင်ဖြင့် လမ်းခရီးကို ညွှန်ကြားပြသပေးတယ်။</p> <p>ဒီနေ့ တရားနာနေတဲ့ ပရိသတ်တွေ သေမင်းရှိတဲ့ နိုင်ငံကိုပဲ သွားချင်သလား၊ သေမင်းမရှိတဲ့ နေရာကိုပဲ သွားချင်သလားလို့မေးရင် ဘယ်လိုဖြေကြမလဲ? သွားကော သွားမလားလို့မေးရင် ဘယ်လိုဖြေကြမလဲ? ဟင်! ဟော တိုးတိုးလေးပဲနော်။ ဘုန်းကြီးက မေးလို့သာ ပြောလိုက်ရတယ်။ စိတ်ထဲမှာ ပြုံးပြုံး ပြုံးပြုံး ဖြစ်နေတယ်။ ဟုတ်တယ်မဟုတ်လား?</p> <p>သွားမှာကတော့ ဘယ်သွားမှာလဲ? ဟိုး ... ရိုးဂိုးကြိုက်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေကလည်း ရိုးဂိုးနတ်ပူးနေပြီ၊ ဟုတ်တယ် မဟုတ်လား? သူက ပြန်တော့မယ်ဆိုတော့ ချိန်းထားပြီးပြီ၊ အားလုံးက ဟုတ်တယ်မဟုတ်လား? သေမင်းမရှိတဲ့ နိုင်ငံကို သွားဖို့ကတော့ သူက တော်တော် ခက်ပါတယ်နော်။ သေမင်းမရှိတဲ့ နိုင်ငံကို သွားချင်ပါတယ်ဆိုတာက ဘုန်းကြီးက ရှေ့နေမေး မေးလို့ပြောတာပါနော်။ ရှေ့နေမေး မေးလိုက်တဲ့ အခါကျတော့ သွားချင်သလားလို့မေးရင် မသွားချင်ဘူးလို့ ပြောရင်လည်း ရိုင်းရာကျမှာကိုး၊ ဒါကြောင့် သွားချင်ပါတယ်လို့ ပြောလိုက်တာ၊ တကယ် သွားချင်တာကတော့ ဘယ်ကို သွားချင်တာလဲ? သေမင်းရှိတဲ့ ကိုယ့်အိမ်ကို ပြန်ချင်ကြတာပဲ။ သေမင်းမရှိတဲ့ နိဗ္ဗာန်ကို သွားချင်ကြသလားဟင်? မသွားချင်ဘူးလို့ပဲ ဖြေရမှာပေါ့နော်။ နောက်တစ်ခု ---</p> <p>ကုသလော မာရဓေယျဿ၊ ကုသလော အမာရဓေယျဿ။</p> <p>မာရ်မင်းရဲ့ တည်ရာနိုင်ငံအကြောင်းကိုလည်း မြတ်စွာဘုရား လိမ္မာကျွမ်းကျင်တော်မူတယ်။ မာရ်မင်းမရှိတဲ့ နေရာရဲ့အကြောင်းကိုလည်း ကျွမ်းကျင် လိမ္မာတော်မူတယ်နော်။ မာရ်ဆိုတာကတော့ ကိလေသမာရ်၊ ခန္ဓမာရ်၊ မစ္စုမာရ်၊ ဒေဝပုတ္တမာရ်၊ အဘိသင်္ခါရမာရ် ဆိုပြီးတော့ မာရ်ငါးပါး ရှိတယ်နော်။ ဒေဝပုတ္တမာရ် ဆိုတာကတော့ ခုနက အများကြားဖူးတဲ့ မာရ်နတ်သားရဲ့ နှောင့်ယှက်နိုင်တဲ့ အန္တရာယ်ပဲ၊ အဲဒီမာရ်နတ်သား နှောင့်ယှက်နိုင်တဲ့ နယ်ပယ်ကို မာရ်ရှိတဲ့နယ်လို့ ခေါ်တယ်။ မာရ်နတ်သား နှောင့်ယှက်လို့ မရနိုင်တဲ့နယ်ကိုတော့ မာရ်မရှိတဲ့နယ်လို့ ခေါ်တယ်။ ဒါက တစ်မျိုး။</p> <p>နောက်တစ်ခုက ကိလေသမာရ်၊ ကိလေသမာရ်စစ်သည်တွေ ရှိတယ်။ ဒီနေ့ ယောဂီတွေ အိမ်ပြန်ချင်ကြတယ်၊ ဒီကိလေသမာရ်စစ်သည်တွေက ဆွဲခေါ်နေပြီ။ အိမ်မှာ စိတ်မချဘူးဘုရားတဲ့၊ သမီးက ဘယ်လိုနေမှန်း မသိဘူးတဲ့၊ ဒီနေ့ ယောဂီတစ်ယောက်က လာလျှောက်တယ်။ ဒါ ဘာတဲ့လဲ? သမီးပေါ်မှာ တွယ်တာနေတဲ့ လောဘဆိုတဲ့ ကိလေသမာရ်စစ်သည်တွေက ခပ်မြန်မြန် ပြန်ပေတော့ဆိုပြီး ဆွဲခေါ်နေတယ်။</p> <p>အဲဒီလို ကိလေသမာရ်စစ်သည်တွေ ဘယ်နေရာမှာ ရှိသလဲဆိုတာလည်း မြတ်စွာဘုရားက သိတော်မူတယ်။ ကိလေသမာရ်စစ်သည် ဘယ်နေရာမှာ မရှိဘူးဆိုတာလည်း မြတ်စွာဘုရား သိတော်မူတယ်၊ ကိလေသမာရ် ကင်းနေတဲ့နေရာလည်း သိတယ်၊ ကိလေသမာရ်စစ်သည် မရှိတဲ့နေရာလောက်သာ သိပြီးတော့ အဲဒီနေရာ သွားရမယ့်လမ်းကို မသိဘူးလားလို့ မေးရင်ကော ဘယ်လိုဖြေမလဲ? သိတော်မူတယ်၊ ကိလေသမာရ်စစ်သည် မရှိတဲ့နေရာကို ဘယ်လမ်းက သွားရမယ်ဆိုတာလည်း တိတိကျကျ ဘုရားရှင်က ညွှန်ကြားပြသပေးပါတယ်။</p> <p>နောက်တစ်ခု --- ခန္ဓမာရ်၊ ခန္ဓာငါးပါး မိမိသန္တာန်မှာ တည်ရှိနေတဲ့ ရုပ် ဝေဒနာ သညာ သင်္ခါရ ဝိညာဏ်လို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ ခန္ဓာငါးပါး၊ သူတစ်ပါး သန္တာန်မှာ တည်ရှိနေတဲ့ ရုပ် ဝေဒနာ သညာ သင်္ခါရ ဝိညာဏ်လို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ ခန္ဓာငါးပါး၊ အဲဒီခန္ဓာငါးပါးကိုလည်း မာရ်စစ်သည်လို့ ခေါ်ထားတယ်။ ဘာကြောင့်လဲ? သူတို့ဟာ လူသတ်သမားကြီးတွေပဲ၊ တစ်ခါတလေ ပထဝီဓာတ်လို့ခေါ်တဲ့ ရုပ်တရား ဆိုကြပါစို့၊ ဖောက်ပြန် ပျက်စီးလာပြီ။ ပထဝီဓာတ်တွေက ခန္ဓာကိုယ်မှာ ထင်းတုံးကဲ့သို့ အလွန် တောင့်တင်းခိုင်မာသွားပြီ ဆိုလို့ရှိယင် ခန္ဓာကိုယ်ကြီး မသေဘူးလား? သေတယ်။</p> <p>တေဇောဓာတ်တွေက အလွန် ပြင်းပြင်းထန်ထန် ပူလောင်လာပြီး ဆိုရင်လည်း ဒီခန္ဓာကိုယ်ကြီး လောင်ကျွမ်းသွားပြီ၊ တေဇောဓာတ်က ဒီခန္ဓာကိုယ်ကို သေအောင် မသတ်နိုင်ဘူးလား? ဒါကြောင့် တေဇောဓာတ်ကလည်း လူသတ်သမားပဲ၊ ပထဝီလည်း လူသတ်သမားပဲ။</p> <p>နောက်တစ်ခု --- အာပေါဓာတ် ယိုစီးမှုတွေ သိပ်အားကောင်းသွားပြီး ဝမ်းတွေက သိပ်လျောနေပြီ၊ ဆီးတွေက သိပ်လွန်နေပြီ၊ မသေနိုင်ဘူးလား? သေနိုင်တယ်။ အာပေါဓာတ်လည်း လူသတ်သမားကြီး တစ်ဦးပဲ၊ ဝါယောဓာတ် လေသင်ဓုန်းကဲ့သို့ အလွန် ထက်မြက်နေတဲ့ လေတွေကနေပြီးတော့ ဦးနှောက်သွေးကြောတွေကို ပြတ်အောင် ဖြတ်ချလိုက်ပြီ၊ မသေနိုင်ဘူးလား? သေနိုင်တယ်။ ဝါယောဓာတ်လည်း လူသတ်သမားကြီး တစ်ဦးပဲ။</p> <p>မစ္စုဓေယျ သေမင်းရဲ့တည်ရာနိုင်ငံနယ်ပယ်အတွင်းမှာ တည်ရှိနေတဲ့ တရားတွေ၊ အလားတူပဲ ဝေဒနာခံစားချက်တွေ သိပ်ပြီး ပြင်းထန်လာရင် သတ္တဝါတွေ မသေဘူးလား? သေကြတယ်။ သညာမှတ်သားမှုတွေက သိပ်အားကောင်းရင်လည်း သတ္တဝါတွေ သေတယ်။ သင်္ခါရ လောဘတွေ ဒေါသတွေ သိပ်အားကြီးလာပြီ ဆိုလို့ရှိရင်လည်း မသေဘူးလား? သေတယ်။ ပုံစံလေးတစ်ခု ပြထားတယ်။ ဘိက္ခူနီမလေးတစ်ဦး၊ အခုလို သိမ်ပေါ့၊ ဥပုသ်နေ့ ဥပုသ်ပြုရာကနေ သိမ်အဆင်း အဲဒီလှေကားထိပ်မှာ ပန်းပုရုပ်လေးတစ်ခု ထုထားတယ်၊ ဒီပန်းပုရုပ်ကလေးက သိပ်အားကောင်းတယ်။ သိပ်ပြီးတော့ လက်ရာမြောက်တယ်၊ သိပ်လက်ရာမြောက်တဲ့ အခါကျတော့ ဒီပန်းပုရုပ် ကလေးအပေါ်မှာ ဒီဘိက္ခူနီမလေးက တွယ်တာမက်မောတဲ့ စိတ်ဓာတ်တွေ ချက်ချင်း ပေါ်လာတယ်။ ရာဂမီးတွေက လောင်မြိုက်လိုက်တာ အဲဒီမှာ မတ်တပ်ရပ်ပြီးတော့ သေသွားတယ်။</p> <p>ဩော်! ရာဂဆိုတဲ့ သင်္ခါရက္ခန္ဓာ စေတသိတ်တရားစုကလည်း သတ္တဝါတွေကို သေကျေပျက်စီးအောင် မသတ်နိုင်ဘူးလား? သတ်နိုင်တယ်။ သူလည်း လူသတ်သမားပဲ၊ မာရ်ပဲ၊ မာရ်စစ်သည်ပဲ။ ဒါတင်လားဆိုတော့ မကသေးဘူး။ ဒေါသ ဥုးဇင်းတို့ မနောပဒေါသိက နတ်တွေ ဆိုကြစို့။ ခုလို တောင်ထိပ်ပွဲတို့လို၊ ရိုးဂိုးပွဲတို့လို ပွဲမျိုးပေါ့၊ သွားကြပြီ ဆိုလို့ရှိရင် မိမိတို့ရဲ့ စည်းစိမ်ဥစ္စာ ဂုဏ်သိန်အားလျော်စွာပေါ့လေ ... ဘုန်းတန်ခိုးကြီးတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေက အဆင့်အတန်း မြင့်မားတဲ့ ရထားတွေ၊ အဆင်းတန်ဆာတွေ ဆင်ပြီး သွားကြတယ်။</p> <p>ဘုန်းတန်ခိုးနည်းတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေကလည်း အဆင့်နိမ့်တဲ့ ရထားတွေ၊ ဝတ်စားတန်ဆာတွေ ဆင်မြန်းပြီးတော့ သွားကြတယ်။ ကားကောင်းကောင်း စီးသွားရတာနဲ့၊ ကားခပ်ညံ့ညံ့ စီးသွားရတာနဲ့ ဒီပုံစံမျိုးပဲနော်။ အဲဒီလို သွားလိုက်တဲ့အချိန်မှာ ဘာဖြစ်တတ်သလဲ? ဘာဖြစ်တတ်သလဲ ဆိုတာ ဒကာမကြီးတွေ ပိုသိမှာပေါ့လေ။ ရှေ့ကားက ကိုယ့်ကားထက် ကောင်းနေတယ်၊ ရှေ့ရထားက ကိုယ့်ရထားထက် အဆင့်မြင့်နေတယ်၊ ရှေ့နတ်သား နတ်သမီးတွေက ပိုပြီး ချောမောလှပတယ်၊ တင့်တယ်တယ်၊ ဝတ်စားတန်ဆာတွေက သိပ်အဆင့်အတန်း မြင့်တယ်။</p> <p>မိမိက အဆင့်အတန်း နိမ့်နေတယ်ဆိုတော့ အဲဒါကို ကြည့်ပြီးတော့ မနာလိုတဲ့ ဣဿာ မစ္ဆရိယ တရားတွေ ပေါ်လာတယ်။ အဲဒီတရားကို အခြေခံပြီးတော့ မေးငေါ့ကြတော့ ပြောကြ ဆိုကြတော့ မခံချင်ဘူး၊ နောက်ကလည်း မခံချင်ဘူး၊ မခံချင်တော့ ရန်ဖြစ်ကြရော၊ ငါက ငါ့ဘုန်းကံနဲ့ ငါဖြစ်တာ၊ နင်နဲ့ ဘာဆိုင်လဲ၊ ဟော ဖြစ်ကရော၊ အဲဒီမှာ ရန်ဖြစ်ပြီး ဒေါသဖြစ်လိုက်ကြတာ နှစ်ဦးလုံး ဒေါသဖြစ်ရင်းနဲ့ပဲ သူတို့ရဲ့ ရုပ်တွေက သိပ်သိမ်မွေ့နူးညံ့တော့ ဘာဖြစ်လဲ? နှစ်ဦးလုံး သေကြတယ်။ ဒေါသကလည်း သတ္တဝါတွေကို သေကျေပျက်စီးသွားအောင် မဖျက်ဆီးနိုင်ဘူးလား? ဖျက်ဆီးနိုင်တယ်။ သီလရှင်တွေ ကြားကြတယ် မဟုတ်လား? ဟင်! ယောဂီတွေ ကြားကြတယ် မဟုတ်လား? နောက်ထပ်များ ရန်ဖြစ်ချင်ကြသေးလား? အေး ဒီသင်္ခါရက္ခန္ဓာ ဒေါသတရားက သတ္တဝါကို သေကျေပျက်စီးစေနိုင်တဲ့ စွမ်းအား ရှိတယ်။ သူလည်း လူသတ်သမားပဲ။</p> <p>ဝိညာဏက္ခန္ဓာ၊ စိတ်ဓာတ်တွေ ဖောက်ပြန်ပျက်စီးလာပြီ ဆိုလို့ရှိရင်လည်း မသေဘူးလား? သေကြတယ်။ ဒီတော့ ဒီခန္ဓာငါးပါးသည် လူသတ်သမား မာရ်စစ်သည်တွေပဲ ဖြစ်တယ်။ အဲဒီမာရ်စစ်သည်တွေ ဘယ်နယ်ပယ်မှာ ရှိတယ်ဆိုတာလည်း ဥုးဇင်းတို့ မြတ်စွာဘုရား သိတော်မူတယ်။ ဒီမာရ်စစ်သည်တွေ ဘယ်နေရာမှာ မရှိဘူးဆိုတာလည်း ဘုရားရှင် သိတော်မူတယ်။ မာရ်စစ်သည် မရှိတဲ့ နယ်ပယ်ကို ဘယ်ပုံ ဘယ်ပန်း ဘယ်နည်းလမ်းအားဖြင့် သွားရမယ်ဆိုတာလည်း ဥုးဇင်းတို့ ဘုရားရှင် သိတော်မူတယ်။ ဒါကြောင့် ဥုးဇင်းတို့ ဘုရားရှင်သည် လမ်းခရီးမှာ လိမ္မာကျွမ်းကျင်တော်မူတဲ့ သူတော်ကောင်းကြီးတစ်ဦး ဖြစ်ပါတယ်နော်။</p> <p>နောက် မာရ်တစ်ခုကတော့ ဘာလဲ? မစ္စုမာရ်တဲ့၊ ခုနက ဘယ်နေရာမှာ ရှင်သေမင်း ရှိတယ်၊ ဘယ်နေရာက မရှိဘူး၊ ဘုရားရှင် အတိအကျ သိတယ်။ (၃၁) ဘုံမှာ ရှင်သေမင်း ရှိတယ်။ (၃၁) ဘုံရဲ့ ကျော်လွှားလွန်မြောက်ရာဖြစ်တဲ့ နိဗ္ဗာန်မှာ ရှင်သေမင်း မရှိဘူး၊ အတိအကျ သိတယ်။ ဒီလို တိတိကျကျ ပြတ်ပြတ်သားသား သိတာ ဥုးဇင်းတို့ ဒီခေတ် ဒီခေတ်ပတ်ဝန်းကျင် ဆိုကြပါစို့။ ဒီခေတ်ပတ်ဝန်းကျင်မှာ ဥုးဇင်းတို့ ဘုရားတစ်ဆူပဲ ရှိပါတယ်။ တခြားဘုရား အမည်ခံနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ဥုးဇင်းတို့ ဘုရားရှင်ကဲ့သို့ တိတိကျကျ သိကြသလား? မသိကြဘူး။ ဒါကြောင့် ဥုးဇင်းတို့ရဲ့ ရရှိတဲ့ အခွင့်အရေးတွေကို သိပ်ပြီးတော့များ အားကျဖို့ မကောင်းဘူးလား? သိပ်ကောင်းတယ်။</p> <p>နောက်တစ်ခု --- '<b>အဘိသင်္ခါရမာရ်</b>' ကုသိုလ်ကံ၊ အကုသိုလ်ကံ ထိုထို ဘုံဘဝကိုရောက်အောင် ထိုထို ပဋိသန္ဓေ အစရှိတဲ့ အကျိုးတရားတွေကို ဘယ်တရားတွေက ဖြစ်စေတတ်တယ်ဆိုတာ ဘုရားရှင် အတိအကျ သိတယ်။ အကြောင်းတရားတွေ ထိုထို ဘဝကို ပြုပြင်ဖန်တီး တည်ထောင်ပေးလိုက်တဲ့ ကုသိုလ်ကံ၊ အကုသိုလ်ကံတွေကို အဘိသင်္ခါရလို့ ခေါ်ပါတယ်။</p> <p>ထိုအဘိသင်္ခါရ အမည်ရနေတဲ့ ဒီကံတွေကို ဘုရားရှင် အတိအကျ သိတော်မူပါတယ်။ အဲဒီအဘိသင်္ခါရတရားတွေဟာလည်း မာရ်စစ်သည်တွေ ဖြစ်တယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲ? ဒီအကုသိုလ်ကံတွေက အကျိုးပေးလိုက်ပြီ ဆိုလို့ရှိရင် ဘယ်မှာ အကျိုးပေးမလဲ? အပါယ်လေးဘုံမှာ အကျိုးပေးမယ်။ အပါယ်လေးဘုံမှာလည်း သေကျေပျက်စီးရခြင်းဆိုတဲ့ သဘောတရားတွေ မရှိဘူးလား? ရှိတယ်။ ဇာတိနေရခြင်းဒုက္ခ ရှိတယ်၊ အိုဘေးဆိုးကြီး ရှိတယ်၊ နာဘေးဆိုးကြီး ရှိတယ်၊ သေဘေးဆိုးကြီး ရှိတယ်၊ အင်မတန် ပြင်းထန်တဲ့ ဆင်းရဲဒုက္ခ မရှိဘူးလား? ရှိတယ်။ စိုးရိမ်ရတဲ့ ဒုက္ခ၊ ပူဆွေးရတဲ့ ဒုက္ခ၊ ငိုကြွေးရတဲ့ ဒုက္ခ၊ ကိုယ်ဆင်းရဲရတဲ့ ဒုက္ခ၊ စိတ်ဆင်းရဲရတဲ့ ဒုက္ခ၊ ပြင်းစွာ ပူပန်ရတဲ့ ဒုက္ခတွေ မရှိဘူးလား? ရှိနေကြတယ်။ အဲဒီဒုက္ခတွေ ပြည့်နေတဲ့အတွက် ဒါဟာ အဘိသင်္ခါရမာရ်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာရတဲ့အတွက် ဒါဟာလည်း မာရ်စစ်သည် တစ်မျိုး ဖြစ်ပါတယ်။</p> <p>ဒီအဘိသင်္ခါရတရားလည်း အလားတူပဲ ကုသိုလ်ကံကြောင့် လူ့ပြည်ရောက်နိုင်တယ်၊ နတ်ပြည် ရောက်နိုင်တယ်၊ ဗြဟ္မာပြည် ရောက်နိုင်တယ်။ ဘယ်လိုကုသိုလ်ကံတွေက လူ့ပြည်ကိုရောက်အောင် ပို့ဆောင်ပေးတယ်၊ ဘယ်လိုကုသိုလ်ကံတွေက နတ်ပြည်ကိုရောက်အောင် ပို့ဆောင်ပေးတယ်၊ ဘယ်လိုကုသိုလ်ကံတွေက ဗြဟ္မာ့ပြည်ကို ပို့ဆောင်ပေးတယ်ဆိုတာ အတိအကျ သိတယ်။ အဲဒီကုသိုလ်တရားတွေကို ရရှိအောင် ဘယ်ပုံ ဘယ်ပန်း ဘယ်နည်းလမ်းအားဖြင့် ကြိုးစားအားထုတ်ရမယ် ဆိုတာလည်း အတိအကျ သိတယ်။ သိတော်မူသည့်အတိုင်းလည်း အတိအကျ ဆိုဆုံးမ ညွှန်ကြားပြသပေးတော်မူသွားခဲ့ပါတယ်နော်။</p> <p>အဲဒီကုသိုလ်ကံတွေကကော လူ့ပြည် ရောက်ပြီ၊ ပို့လိုက်လို့ လူ့ပြည်ရောက်အောင် တည်ထောင်ဖန်တီးလိုက်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေက လူ့ပြည် ရောက်သွားပြီ၊ နတ်ပြည်ရောက်ကြောင်း ကံတွေကို တည်ထောင်ဖန်တီးထားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေကလည်း နတ်ပြည်ရောက်သွားပြီ၊ ဗြဟ္မာ့ပြည်ရောက်ကြောင်းဖြစ်တဲ့ ကံတွေကို တည်ထောင်ဖန်တီးထားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေကလည်း ဗြဟ္မာ့ပြည် ရောက်သွားပြီ။ လူ့ဘဝ၊ နတ်ဘဝ၊ ဗြဟ္မာဘဝ ဓာတ်ခွဲကြည့်ပါ။ ပဋိသန္ဓေနေရတဲ့ ဒုက္ခ မရှိဘူးလား? ရှိတယ်။ အိုရတဲ့ ဒုက္ခ ရှိတယ်၊ နာရတဲ့ဒုက္ခ ရှိတယ်။ ရာဂ မကင်းသေးရင် စိုးရိမ်ရတဲ့ဒုက္ခ၊ ပူဆွေးရတဲ့ ဒုက္ခ၊ ငိုကြွေးရတဲ့ဒုက္ခ၊ ကိုယ်ဆင်းရဲရတဲ့ ဒုက္ခ၊ စိတ်ဆင်းရဲရတဲ့ ဒုက္ခ၊ ပြင်းစွာ ပူပန်ရတဲ့ ဒုက္ခတွေ မရှိဘူးလား? ရှိတယ်။ နောက်ဆုံး သေခြင်းဆိုတဲ့ ဒုက္ခနဲ့ ဘဝတစ်ခုကို အဆုံးမသတ်ရဘူးလား? အဆုံးသတ်ရတယ်။</p> <p>ဒါကြောင့် ဒီလူ့ချမ်းသာ၊ နတ်ချမ်းသာ၊ ဗြဟ္မာချမ်းသာခေါ်တဲ့ ဒီစည်းစိမ်တွေကို ဖြစ်စေတတ်တဲ့ ဒီကုသိုလ်ကံတွေကို ဘဝတွေကို တည်ထောင်ဖန်တီးပေးထားတဲ့ ဒီကုသိုလ်ကံတွေဟာလည်း မာရ်စစ်သည်တွေပဲ ဖြစ်တယ်။ သေမင်းကို ကျော်လွှားလွန်မြောက်စေတဲ့ တရားတွေ ဟုတ်သလား? မဟုတ်ကြဘူး။</p> <p>မဟုတ်တဲ့အတွက်ကြောင့် ဒီဒေဝပုတ္တမာရ်၊ ခန္ဓမာရ်၊ မစ္စုမာရ်၊ ကိလေသမာရ်၊ အဘိသင်္ခါရမာရ်လို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ ဒီမာရ်မင်းရဲ့ တည်ရာအကြောင်းကိုလည်း ဘုရားရှင် သိတော်မူတယ်။ ဒီမာရ်ငါးပါးတို့ မရှိရာဖြစ်တဲ့ နိဗ္ဗာန်အကြောင်းကိုလည်း ဘုရားရှင် သိတော်မူပါတယ်။ အင်မတန် ကျွမ်းကျင်လိမ္မာတော်မူပါတယ်။ အဲဒီလို ကျွမ်းကျင်လိမ္မာတော်မူတဲ့အတွက် ဘုရားရှင်က ရှေးဦးစွာ မမှီဝဲသင့် မမှီဝဲထိုက်တဲ့ လူမိုက်ကို ရှေးဦးစွာ မမှီဝဲပါနဲ့လို့ ဟောတယ်။</p> <p>ဟောပြီးတဲ့ အချိန်အခါကျတော့မှ မှီဝဲသင့်မှီဝဲထိုက်၊ ပေါင်းသင်းသင့် ပေါင်းသင်းထိုက် ဆည်းကပ်သင့်ဆည်းကပ်ထိုက်တဲ့ ပညာရှိသူတော်ကောင်းကို ဆည်းကပ်ပါ ဆိုပြီးတော့ ဒီနှစ်ခု တွဲစပ်ပေးလိုက်တယ်။ လမ်းခရီးမှာ ကျွမ်းကျင်လိမ္မာတော်မူတဲ့အတွက် စွန့်လွှတ်ရမဲ့လမ်းကို ရှေးဦးစွာ ဟောပေးပြီး ယူရမဲ့လမ်းကိုနောက်မှ ဟောပေးတော်မူခြင်း ဖြစ်ပါတယ်နော်။</p> <p>ဒီတော့ ပညာရှိသူတော်ကောင်းတွေကို ဆည်းကပ်ပြီးတဲ့အချိန်ကျတော့ အဲဒီနေရာမှာ မြတ်စွာဘုရားက လူမိုက်ကို မပေါင်းသင်းဖို့ ရှေးဦးစွာ ဟောတယ်။ ပညာရှိကိုပေါင်းသင်းဖို့ ဒုတိယဟောတယ်။ ဟောလိုက်တဲ့အတွက် ဥုးဇင်းတို့ ဒီဘုရားရှင်ရဲ့ ဟောကြားချက်မှာ ဘယ်လိုဖြစ်နေသလဲလို့ ပြန်ကြည့်လိုက်ရင် တချို့တချို့ လူ့လောကမှာ၊ မနေ့က ပြောခဲ့တဲ့အတိုင်းပဲ၊ တစ်လောက ပြောခဲ့တဲ့အတိုင်းပဲ ဆိုကြပါစို့နော်။ မြင်တဲ့အာရုံကို မင်္ဂလာလို့ယူတဲ့ ဒိဋ္ဌမင်္ဂလာသမားတွေလည်း ရှိတယ်။ ကြားတဲ့အာရုံတွေကို မင်္ဂလာလို့ယူတဲ့ သုတမင်္ဂလာသမားလည်း ရှိတယ်။ အတွေ့အာရုံတွေကို မင်္ဂလာလို့ယူတဲ့ မုတမင်္ဂလာတရားလည်း ရှိတယ်။</p> <p>အဲဒီတော့ နတ်တွေ လူတွေ လောကမှာ သုံးအုပ်စု ကွဲနေတယ်။ ပုထုဇန်တွေ လောကမှာ ဒီလိုသုံးအုပ်စု ကွဲနေတယ်။ သုံးစုကွဲနေတဲ့ အချိန်အခါကျတော့ ဒီဒိဋ္ဌမင်္ဂလာသမား၊ သုတမင်္ဂလာသမား၊ မုတမင်္ဂလာသမားတွေဟာ ပညာရှိသူတော်ကောင်းတွေ ဟုတ်ကြရဲ့လားလို့မေးရင် ဘုန်းကြီးတို့ သာသနာတော်ဘက်က မျက်လုံးနဲ့ကြည့်ရင် ဘယ်လိုဖြေကြမလဲ?</p> <p>တကယ့်သူတို့က ပညာရှိသူတော်ကောင်းလား? မဟုတ်ကြဘူး၊ ပညာရှိသူတော်ကောင်း မဟုတ်ရင် ဘယ်လိုပုဂ္ဂိုလ်တွေလဲလို့မေးရင် ဘယ်လိုဖြေမလဲ? လူမိုက်တွေပဲ၊ အဲဒီတော့ အဲဒီလိုဒိဋ္ဌမင်္ဂလာသမား၊ သုတမင်္ဂလာသမား၊ မုတမင်္ဂလာသမား ဆိုပြီးတော့ ပုဂ္ဂိုလ်သုံးဦး ကွဲပြားနေတဲ့အထဲက အဲဒီဒိဋ္ဌမင်္ဂလာသမား၊ သုတမင်္ဂလာသမား၊ မုတမင်္ဂလာသမားဆိုတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေသည် ဒီလောကအကြောင်းကိုလည်း သူတို့ ပိုင်းပိုင်းခြားခြား သိလား? မသိဘူး။ တမလွန်လောကအကြောင်းကိုလည်း ပိုင်းပိုင်းခြားခြား သိလား? မသိဘူး။</p> <p>မသိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေကို သွားပြီးတော့ ပေါင်းသင်းဆက်ဆံလိုက်မယ်ဆိုရင် ဒီလောကမှာ ရသင့်ရထိုက်တဲ့ အကျိုးတရားတွေကိုလည်း ပျက်စီးဆုံးရှုံး မသွားနိုင်ဘူးလား? သွားနိုင်တယ်။ တမလွန်ဘက်မှာ ရရှိမယ့် အကျိုးတရားတွေရော ပျက်စီးဆုံးရှုံး မသွားနိုင်ဘူးလား? သွားနိုင်တယ်။ သွားနိုင်တဲ့အတွက်ကြောင့် ဒီလို ပျက်စီးဆုံးရှုံးရခြင်းသည် ဘာကို အခြေခံသလဲလို့မေးရင် ကြောင်းကျိုးကို တတ်သိနားလည်မှု မရှိတဲ့ ဒီမင်္ဂလာတရားတွေကို တတ်သိနားလည်မှု မရှိတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေနဲ့ ပေါင်းသင်းဆက်ဆံရခြင်းကြောင့်သာလျှင် ဒီလိုကောင်းကျိုးတွေ ပျက်စီးသွားရတယ်လို့ ဒီအချက်ကို ဘုရားရှင်က ကျကျနန သိစေချင်တယ်။</p> <p>နောက်တစ်ခု --- ပညာရှိသူတော်ကောင်းတို့နဲ့ ပေါင်းသင်းဆက်ဆံခဲ့ရမယ် ဆိုလို့ရှိရင် ဒီလောက ပစ္စုပ္ပန် ကြီးပွားချမ်းသာရေး၊ တမလွန်လောက ကြီးပွားချမ်းသာရေး၊ တစ်နည်း နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာရေး၊ အဲဒီလူနတ်နိဗ္ဗာန် သုံးတန်သော ချမ်းသာတွေကို ပညာရှိသူတော်ကောင်းနဲ့သာ ပေါင်းသင်း-ဆက်ဆံရင် ရရှိနိုင်တယ်လို့ သိစေချင်တယ်။ အဲဒီလို သိစေချင်တဲ့အတွက် မြတ်စွာဘုရားက လူမိုက်ကို မပေါင်းသင်းဖို့၊ ပညာရှိသူတော်ကောင်းကို ပေါင်းသင်းဖို့ ရှေးဦးစွာ စတင်ပြီး မင်္ဂလာတရားကို နိဒါန်းပျိုးလိုက်တယ်။ ဒီလိုဆိုရင် လူမိုက်ဆိုတာက ဘယ်လိုပုဂ္ဂိုလ်လဲ? သိဖို့ မလိုဘူးလား?</p> <p><b>ဗာလာနန္တိ ဗလန္တိ အဿသန္တီတိ ဗာလာ၊ အဿသိတပဿသိ-တမတ္တေန ဇီဝန္တိ၊ န ပညာဇီဝိတေနာတိ အဓိပ္ပါယော။</b></p> <p>ဒီလို ဖွင့်ထားတယ်။ 'လူမိုက် လူမိုက်' ဆိုတာ အသက်ရှူရုံလေး ရှူနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေပဲ။ အသက်ရှူရုံမျှဖြင့် အသက်ရှည်နေပြီး ပညာအသက်ဖြင့် အသက်ရှင်နေတာ မဟုတ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေကို လူမိုက်လို့ခေါ်တာ။ ပညာနဲ့ သူတို့က အသက်မရှူဘူး၊ ရိုးရိုးပကတိ အသက်ရှူရုံလေးသာ သူတို့ အသက်ရှင်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ။ ပညာကြောင့် ပညာအသက်နဲ့ အသက်ရှင်နေတာ ဟုတ်သလား? မဟုတ်ဘူး။</p> <p>ပညာ ဆိုတာရယ်၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိ ဆိုတာရယ်၊ အမောဟ ဆိုတာရယ် အားလုံး တူညီနေကြတယ်။ သာသနာတော်ဘက်က ဘာကို သမ္မာဒိဋ္ဌိခေါ်သလဲ? ခုနက ပြောခဲ့ပြီးပြီနော်။ ဒုက္ခသစ္စာကို သိတဲ့ဉာဏ်သည် သမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ သမုဒယသစ္စာကို သိတဲ့ဉာဏ်သည် သမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ နိရောဓသစ္စာကို သိတဲ့ဉာဏ်သည် သမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ နိဗ္ဗာန်သို့ရောက်ကြောင်းကျင့်စဉ်လို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ မဂ္ဂသစ္စာကို သိနေတဲ့ဉာဏ်သည် သမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ ပေါင်းလိုက်တော့ ဘယ်နှစ်ခုလဲ? လေးခု။</p> <p>ဒီသမ္မာဒိဋ္ဌိကို ပညာ၊ အဲဒီပညာနဲ့ အသက်ရှူနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ အသက်ရှင်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေကို ဘုရားရှင်က ပညာရှိသူတော်ကောင်းလို့ ခေါ်တယ်။ အဲဒီပညာနဲ့ အသက်မရှင်ဘဲ ရိုးရိုး ဝင်လေထွက်လေလေးနဲ့ အသက်ရှူနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကိုတော့ ဘုရားက ဘယ်လိုခေါ်သလဲ? လူမိုက်တွေလို့ ခေါ်ထားတယ်။ ဘုန်းကြီးပြောတာ မဟုတ်ဘူးနော်။</p> <p>ကဲ တရားနာပရိသတ်တွေ ဘယ်ထဲမှာ ပါကြလဲ? ကဲ ဖားပြက ဒကာကြီး ဖြေစမ်းပါဦး၊ ဘယ်ထဲမှာ ပါနေလဲ? ဟင်! ဘယ်လိုတုံး? ဒကာထွန်းရှိန် (လူမိုက်ထဲ ပါ,ပါတယ်ဘုရား) အဲ ဟုတ်ပြီ၊ ကဲ နောက်က ပရိသတ်တွေကရော ဘယ်ထဲ ပါကြသလဲ? အဲဒါ ဘုန်းကြီးပြောတာတော့ မဟုတ်ဘူးနော်။ ရိုးရိုး အသက်လေးနဲ့ အသက်ရှူပြီးတော့ ပညာအသက်နဲ့ အသက်မရှူတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေကို ဘယ်လိုခေါ်သလဲ? လူမိုက်တွေလို့။</p> <p>သို့သော် ဒီနေရာမှာ လူမိုက်အကြောင်းနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ မြတ်စွာဘုရား ဟောထားတဲ့ <b>ဗာလပဏ္ဍိတသုတ္တန်</b> ဆိုပြီးတော့ ဟောထားတဲ့ သုတ္တန်တစ်ခု ရှိပါတယ်။ လူမိုက်နဲ့ ပညာရှိအကြောင်းကို ဘုရားက ဟောထားတယ်။ အဲဒီမှာ ကောက်နုတ်ချက်ကလေး ဘုန်းကြီး နည်းနည်းလေး ဟောမယ်။</p> <p><b>တီဏိမာနိ ဘိက္ခဝေ ဗာလဿ ဗာလလက္ခဏာနိ ဗာလနိမိတ္တာနိ ဗာလာပဒါနာနိ။ ကတမာနိ တီဏိ? ဣဓ ဘိက္ခဝေ ဗာလော ဒုစ္စိန္တိတစိန္တီ စ ဟောတိ ဒုဗ္ဘာသိတဘာသီ စ ဒုက္ကဋကမ္မကာရီ စ။</b></p> <p><b>ဘိက္ခဝေ</b>၊ ချစ်သားရဟန်းတို့ ...။ <b>ဗာလဿ</b>၊ လူမိုက်၏၊ <b>ဗာလ-လက္ခဏာနိ</b>၊ လူမိုက်ဟုသိကြောင်း ဖြစ်ကြကုန်သော။ <b>ဗာလနိမိတ္တာနိ</b>၊ လူမိုက်ဖြစ်ကြောင်း ဖြစ်ကြကုန်သော။ <b>ဗာလာပဒါနာနိ</b>၊ လူမိုက်၏ လုပ်ငန်းစဉ်တို့သည်။ <b>ဣမာနိ တီဏိ</b>၊ ဤသုံးမျိုးတို့တည်း။</p> <p>လူမိုက်ဖြစ်ကြောင်း အမှတ်အသားလက္ခဏာ၊ လူမိုက်ဖြစ်ကြောင်း လုပ်ငန်းစဉ် ဘယ်နှစ်မျိုး ရှိသလဲ? သုံးမျိုးရှိတယ်။ အဲဒီသုံးမျိုးက ဘာတွေလဲလို့မေးရင် ---</p> <p><b>ဘိက္ခဝေ</b>၊ ချစ်သားရဟန်းတို့ ...။ <b>ဣဓ</b>၊ ဤလောက၌။ <b>ဗာလော</b>၊ လူမိုက်သည်။ <b>ဒုစ္စိန္တိတစိန္တီ စ</b>၊ မကောင်းသဖြင့် ကြံစည်စိတ်ကူးအပ်သည်လည်း။ <b>ဟောတိ</b>၊ ဖြစ်၏၊</p> <p>လူမိုက်ဆိုတာ ကြံလိုက်ပြီဆိုရင် မကောင်းတာဘဲ ကြံတယ်၊ ကောင်းတာ သူ မကြံဘူး၊ ကဲ တစ်ချက်။</p> <p><b>ဒုဗ္ဘာသိတဘာသီ စ</b>၊ မကောင်းတဲ့ စကားကိုသာ ပြောဆိုလေ့ရှိသည်လည်း။ <b>ဟောတိ</b>၊ ဖြစ်၏၊</p> <p>လူမိုက်က စကားပြောပြီဆိုရင် ကောင်းတာ မပြောဘူး၊ မကောင်းတာဘဲ ပြောတယ်။</p> <p><b>ဒုက္ကဋကမ္မကာရီ စ</b>၊ မကောင်းတဲ့ ဒုစရိုက်ကို ပြုလေ့ရှိသည်လည်း။ <b>ဟောတိ</b>၊ ဖြစ်၏၊</p> <p>လူမိုက်က မကောင်းမှုတစ်ခု ပြုလုပ်ပြီဆိုရင် မကောင်းတဲ့ ဒုစရိုက် လုပ်ငန်းကိုပဲ သူက ပြုလုပ်လေ့ရှိတယ်။ ဒီအင်္ဂါသုံးချက်နဲ့ စုံညီတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကို လူမိုက်လို့ ခေါ်တယ်။</p> <p>ဒီတော့ လူမိုက်က စဉ်းစားပြီဆိုရင် သူက ဘာစဉ်းစားလဲ? မကောင်းတာဘဲ စဉ်းစားတယ်၊ ပြောရင်လည်း မကောင်းတာဘဲ ပြောတယ်၊ လုပ်ရင်လည်း မကောင်းတဲ့ အလုပ်ဘဲ လုပ်တယ်။ ဘာတွေလဲ သိကြပါတယ်နော်။</p> <p>* <b>အဘိဇ္ဈာ</b>၊ သူတစ်ပါးပစ္စည်း မတရားရအောင် ကြံစည်တယ်၊ မတရားသော နည်းလမ်းဖြင့် သူတစ်ပါးရဲ့ ပစ္စည်းတွေ ရရှိအောင် ကြံစည်စိတ်ကူးနေတယ်။<br> * <b>ဗျာပါဒ</b>၊ သူတစ်ပါးတွေကို သေကျေပျက်စီးအောင် ကြံစည်စိတ်ကူးနေတယ်၊ သူတစ်ပါးတွေကို ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ဖို့ ကြံစည်စိတ်ကူးနေတယ်။<br> * <b>မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ</b>၊ ကံ, ကံရဲ့ အကျိုးကို လက်မခံနိုင်တဲ့ မှားယွင်းတဲ့ အကြံကိုပဲ ကြံနေတယ်နော်။</p> <p>ဒါက <b>ဒုစ္စိန္တိတစိန္တီ</b> မကောင်းတဲ့အကြံ ကြံပုံလေးပဲ။ <b>ဒုဗ္ဘာသိတဘာသီ</b>၊ မကောင်းတဲ့ စကားတွေဘဲ ပြောတယ်ဆိုတာ ဘာပြောတာလဲ? လူမိုက်ဟာ ပြောရင် မုသားကို ပြောတတ်တယ်၊ သူများအတင်းကို ပြောတတ်တယ်၊ ကြမ်းတမ်းတဲ့ စကားကို ပြောတတ်တယ်၊ အကျိုးမရှိတဲ့ သိမ်ဖျင်းတဲ့ စကားတွေကို ပြောတတ်တယ်တဲ့။</p> <p>အဲဒါဆို တရားနာပရိသတ်တွေ လူလိမ္မာလား၊ လူမိုက်လားလို့မေးရင် ဘယ်လိုဖြေမလဲ? ဟင်! လူလိမ္မာဆိုလို့ရှိရင် မုသား ပြောရမလား, မပြောရဘူးလား? သူများအတင်း ပြောရမလား, မပြောရဘူးလား? ကြမ်းတမ်းတဲ့ စကားတွေ ပြောရမလား, မပြောရဘူးလား? သိမ်ဖျင်းတဲ့ အနှစ်မရှိတဲ့ စကားတွေကော ပြောရမလား, မပြောရဘူးလား? အေး ဒါလေးတွေ အခြေခံဗုဒ္ဓဘာသာရဲ့ ကျင့်ဝတ်ကလေးတွေပဲ။ မိမိက ဗုဒ္ဓဘာသာလို့ အမည်ခံတယ်၊ စိတ်ထားလေးတွေက ဗုဒ္ဓဘာသာ-စိတ်ထား မဟုတ်ဘူး ဆိုလို့ရှိရင် ဘုရားရှင် ဆိုလိုတဲ့ ဗုဒ္ဓဘာသာအဆင့်သို့ ရောက်မလား? မရောက်ဘူး။</p> <p>နောက်တစ်ခု --- လူမိုက်သည် ပြုလုပ်ရင်လည်း မကောင်းတဲ့ အလုပ်ဘဲ လုပ်တယ်။ ဘာလုပ်လဲ? သူ့အသက် သတ်တယ်၊ သူ့ပစ္စည်း မတရားယူတယ်၊ သူ့သားမယားတွေ ဖျက်ဆီးတယ်၊ ဒီအလုပ်တွေဟာ ကောင်းတဲ့ အလုပ်တွေ ဟုတ်သလား? မဟုတ်ဘူး။ အဲဒီတော့ အဲဒီလို အမှတ်အသား။ ကြံရင်လည်း မကောင်းတာတွေကိုဘဲ ကြံတယ်၊ ပြောရင်လည်း မကောင်းတဲ့ စကားကို ပြောတယ်၊ ပြုလုပ်ရင်လည်း မကောင်းတဲ့ အလုပ်ကိုဘဲ ပြုလုပ်တယ်၊ ဒီလိုပုဂ္ဂိုလ်ကို ဘာလို့ခေါ်သလဲ? လူမိုက်။ အဲဒီလူမိုက်ဟာ ဘယ်လိုရှိသလဲ?</p> <p><b>ဒွေ အတ္ထေ လုနန္တိ ဆိန္ဒန္တီတိ ဗာလာ။</b></p> <p><b>ဒွေ အတ္ထေ</b>၊ ပစ္စုပ္ပန်သံသရာ နှစ်ဖြာသော အကျိုးတရားတို့ကို။ <b>လုနန္တိ ဆိန္ဒန္တီတိ</b>၊ ဖျက်ဆီးတတ်ကုန်၏၊ <b>ဣတိ တသ္မာ</b>၊ ထို့ကြောင့်။ <b>ဗာလာ</b>၊ ဗာလမည်ကုန်၏၊</p> <p>ပစ္စုပ္ပန်သံသရာ နှစ်ဖြာသော အကျိုးစီးပွားတွေကို ဖျက်သိမ်းနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ၊ ဖျက်ဆီးနေတဲ့ ဖြတ်တောက်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ၊ ရိတ်သိမ်းနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေပဲ။ အဲဒီတော့ ဒီလက္ခဏာသုံးပါးနဲ့ ပြည့်စုံတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မှန်ခဲ့ရင် ပစ္စုပ္ပန် အကျိုးစီးပွားလည်း ဆုတ်ယုတ်ပျက်စီးတော့မယ်၊ တမလွန် အကျိုးစီးပွားတွေလည်း ဆုတ်ယုတ်ပျက်စီးတော့မယ်။</p> <p>ပစ္စုပ္ပန်မှာ နည်းနည်းလေး လည်လို့ ဝယ်လို့ ရှောင်လို့ တိမ်းလို့ ရပေမယ့် တမလွန်ကတော့ ရှောင်လို့ ရနိုင်မလား? မရဘူး။ ဒီကံတွေက အကျိုးပေးပြီ ဆိုလို့ရှိရင် အပါယ်လေးဘုံမှာ သွားအကျိုးပေးမယ်။ ဒါကြောင့် တမလွန် အကျိုးစီးပွားလည်း ဆုတ်ယုတ်ပျက်စီးဖို့ မရှိဘူးလား? ရှိတယ်။ ဒီတော့ ဒီလက္ခဏာ သုံးချက်နဲ့ ပြည့်စုံနေမယ် ဆိုလို့ရှိရင် ဒီပုဂ္ဂိုလ်ဟာ အမျိုးမြတ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ပဲ ဖြစ်ချင်ဖြစ်ပါစေ၊ ပစ္စည်းဥစ္စာ ကြွယ်ဝချမ်းသာနေတဲ့ သူဌေးလည်း ဖြစ်ချင်ဖြစ်ပါစေ၊ ရာထူးဌာနန္တရ ကြီးမားနေတဲ့ အစိုးရတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်လည်း ဖြစ်ချင်ဖြစ်ပါစေ၊ ဘယ်လိုပဲဖြစ်ဖြစ် အဲဒီပုဂ္ဂိုလ်တွေဟာ နံပါတ် (၁) ဘေးရန်အမျိုးမျိုးနဲ့ ကင်းကင်းရှင်းရှင်း အေးချမ်းခြင်းဆိုတာ မရနိုင်ဘူး။</p> <p>ဒီလောကမှာ ဘယ်လိုမှ မရနိုင်ဘူး။ ဘာဖြစ်လို့လဲ ကြည့်ပေါ့။ သူ့အသက်လည်း သူက သတ်တတ်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်၊ သူများပစ္စည်းလည်း သူက မတရား ယူတတ်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်၊ သူ့သားမယားတွေလည်း သူက လိုက်ပြီးတော့ ဖျက်ဆီးနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်၊ မုသားကလည်း ရေလိုသုံးတယ်၊ သူများ အတင်းအဖျင်းတွေလည်း ပြောနေတယ် စသည်ဖြင့် ဒီလို မကောင်းတာတွေပဲ ကြံနေ ပြောနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဟာ ဤပစ္စုပ္ပန်လောကမှာ ဘေးကင်းရန်ကင်းနဲ့ နေနိုင်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်ပါ့မလား? မဖြစ်နိုင်ဘူး။ ဒါက တစ်ချက်။</p> <p>ဂုဏ်သတင်း ကျော်ဇောခြင်းဆိုတဲ့ အကျိုးတရားကော သူက ရနိုင်ပါ့မလား? မရနိုင်ဘူး။ အများချစ်ခင်လေးစားခံရခြင်းဆိုတဲ့ ဒီအကျိုးတရား တစ်ခုကိုလည်း သူ ရဦးမလား? မရတော့ဘူး။ ဒီလို ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ကို ဘေးက ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်က ဘယ်လောက်ပဲ ရုပ်လှပါစေ၊ ဘယ်လောက်ပဲ ပစ္စည်းဥစ္စာ ကြွယ်ဝပါစေ၊ သူများပစ္စည်းသာ မတရားယူရိုး မှန်ပါစေ၊ မုသားပြောရိုးသာ မှန်ပါစေ၊ သူများ အသက်ကို သတ်ဖြတ်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်သာ မှန်ပါစေ၊ သူ့သားမယားကို ဖျက်ဆီးနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်သာ မှန်ပါစေ၊ ဒီပုဂ္ဂိုလ်တွေကို ဘေးက ပုဂ္ဂိုလ်တွေက သိခဲ့ရင် ချစ်မလား, မချစ်ဘူးလား? မချစ်တော့ဘူး။ မုန်းသွားပြီ။ ဘယ်လောက်ပဲ လှလှ ဘယ်လောက်ပဲ ချမ်းသာချမ်းသာ ဒီပုဂ္ဂိုလ်ကို မဆက်ဆံချင်တော့ဘူး။ လူယုတ်မာတစ်ယောက်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုပြီး သူတို့က ရှောင်ကွင်းကြတော့မယ်။ ဒါကြောင့် အများချစ်ခင်-လေးစားခြင်း ခံရခြင်းဆိုတဲ့ ဒီအကျိုးကို ဟောဒီ ပစ္စုပ္ပန်မှာ ရဦးမလား? မရဘူး။</p> <p>ဒီလို အပြစ်အမျိုးမျိုး ရှိနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မျိုးက ပရိသတ်အလယ်ဝင်ပြီး ရဟန်းယောကျ်ား ပရိသတ်၊ ရဟန်းမိန်းမ ပရိသတ်၊ လူယောကျ်ားသူတော်ကောင်း ပရိသတ်၊ လူမိန်းမသူတော်ကောင်း ပရိသတ်ဆိုတဲ့ ဒီပရိသတ် လေးပါးအလယ်ကို ရောက်ပြီ ဆိုလို့ရှိရင် ဒီမကောင်းတဲ့ ဒုစရိုက်တွေကို လက်သွက်သွက်နဲ့ လွန်ကျူးနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်သည် ရဲရဲတင်းတင်း ဝင်ဖို့ရန်အတွက် ဖြစ်နိုင်ပါ့မလား? မဖြစ်နိုင်ဘူး။ ပရိသတ်ထဲ ဝင်လို့ရှိရင် နည်းနည်းလေး ရှက်ကိုးရှက်ကန်းနဲ့ ဝင်ရတယ်၊ သူများပစ္စည်းခိုးတတ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်က ဒီပရိသတ်ထဲ ဝင်လာပြီ ဆိုလို့ရှိရင် ဒီကောင်က သူခိုးပဲလို့ သိနေတော့ ပရိသတ်ထဲ ရဲရဲရင့်ရင့် သူ ဝင်ရဲမလား? မဝင်ရဲတော့ဘူးနော်။ ပရိသတ်မှာ ရဲရင့်ရွံရှာကင်းခြင်းဆိုတဲ့ စိတ်ထား သူ့မှာ ဒီအကျိုးတရား မရနိုင်ဘူး။ ပရိသတ်ထဲမှာ ရဲရဲရင့်ရင့် သွားလာနိုင်တဲ့ စိတ်ထားတွေကော အကျိုးတရားတွေကော ရှိဦးမလား? မရှိတော့ဘူး။</p> <p>ဒါကြောင့် ပစ္စုပ္ပန်မှာ ဒါက အရှောင်ကောင်းတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်အတွက်ပေါ့၊ အရှောင်မကောင်းဘူး ဆိုလို့ရှိရင်တော့ ဒီလို ဒုစရိုက်တွေ လွန်ကျူးနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဟာ မင်းပြစ် မင်းဒဏ်တွေလည်း မသင့်နိုင်ဘူးလား? သင့်နိုင်တယ်။ အကြောင်းမလှက မင်းပြစ် မင်းဒဏ် သင့်မယ်ဆိုလို့ရှိရင် ဒီဘဝမှာလည်း မကောင်းတဲ့ အကျိုးတွေ မိမိ မရနိုင်ဘူးလား? ရနိုင်တယ်။ တမလွန်အကျိုးကတော့ ကြည့်ပေါ့။ သူက ဒီမကောင်းတဲ့ ဒုစရိုက်တရားတွေက အပါယ်လေးဘုံသို့ ပို့ဆောင်ပေးမယ်။ အပါယ်လေးဘုံရောက်ပြီ ဆိုလို့ရှိရင်တော့ အပါယ်လေးဘုံမှာ ခံစံရမယ့် ဒုက္ခတွေက အလွန့်အလွန် ကြီးကျယ်တဲ့အတွက် တမလွန်အကျိုးလည်း ဆုတ်ယုတ်တယ်ဆိုတာက လက်မခံနိုင်ဘူးလား? လက်ခံနိုင်ပြီ။ ဒါကြောင့် ပစ္စုပ္ပန်သံသရာ နှစ်ဖြာသော အကျိုးကို ဖျက်သိမ်းရေးတွေ ပြုလုပ်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေကိုလည်း ဘာလို့ ခေါ်လဲ? လူမိုက်လို့ ခေါ်တယ်။ နောက်တစ်ခု ---</p> <p><b>ဒွေ အနတ္ထေ လာန္တိ ဂဏှန္တီတိ ဗာလာ။</b></p> <p><b>ဒွေ အနတ္ထေ</b>၊ ပစ္စုပ္ပန်သံသရာ နှစ်ဖြာသော အကျိုးမဲ့တို့ကို။ <b>လာန္တိ ဂဏှန္တိ</b>၊ လှမ်း၍ ဖက်ယူနေတတ်ကြကုန်၏၊ <b>ဣတိ တသ္မာ</b>၊ ထို့ကြောင့် <b>ဗာလာ</b>၊ ဗာလမည်ကုန်၏၊</p> <p>'လူမိုက် လူမိုက်''ဆိုတာ ဘာလဲလို့မေးရင် ပစ္စုပ္ပန်အကျိုးမဲ့၊ တမလွန် အကျိုးမဲ့ခေါ်တဲ့ အကျိုးမဲ့နှစ်ခုကို လှမ်းပြီး ဖက်ထားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ။ ဒီလိုဆိုရင် မုသားပြောနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေဟာ ပစ္စုပ္ပန်အကျိုး၊ တမလွန်အကျိုးတွေကို လှမ်းပြီး ဖက်ထားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ မဟုတ်ဘူးလား? ဟုတ်တယ်။ သူများအတင်းပြောနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေက ပစ္စုပ္ပန်အကျိုးမဲ့၊ သံသရာအကျိုးမဲ့နှစ်ခုကို လှမ်းပြီးတော့ ဖက်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ မဟုတ်ဘူးလား? ဟုတ်နေတယ်။</p> <p>မုသားပြောနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေဟာလည်း ပစ္စုပ္ပန်အကျိုးမဲ့၊ သံသရာအကျိုးမဲ့-ခေါ်တဲ့ နှစ်မျိုးသော အကျိုးမဲ့တွေကို လှမ်းပြီး ဖက်နေတယ်။ သူ့အတင်းပြောတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေဟာလည်း ပစ္စုပ္ပန်အကျိုးမဲ့၊ သံသရာအကျိုးမဲ့ခေါ်တဲ့ နှစ်မျိုးသော အကျိုးမဲ့တွေကို လှမ်းပြီး ဖက်ထားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေပဲ။ ကြမ်းတမ်းတဲ့ စကားကို ပြောဆိုတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်၊ သိမ်ဖျင်းတဲ့စကား ပြောဆိုတဲ့ပုဂ္ဂိုလ် အလားတူပဲ။ ကာယဒုစရိုက်၊ ဝစီဒုစရိုက်၊ မနောဒုစရိုက် ဒုစရိုက် (၁၀)ပါးကို လွန်ကျူးနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေဟာ ပစ္စုပ္ပန်အကျိုးစီးပွားမဲ့ခြင်း မကောင်းတဲ့ အကျိုး၊ တမလွန်အကျိုးစီးပွားမဲ့ခြင်း တမလွန်မကောင်းတဲ့ အကျိုး၊ ဒီအကျိုးနှစ်မျိုးကို လှမ်းပြီးတော့ ဖက်ထားတယ်ဆိုရင် အဲဒီလို ပုဂ္ဂိုလ်တွေကို လူလိမ္မာ ပညာရှိသူတော်ကောင်းလို့ ခေါ်မလား? လူမိုက်လို့ခေါ်မလား? လူမိုက်လို့ ခေါ်ရမယ်။ တရားနာပရိသတ်တွေ လူလိမ္မာတွေလား? လူမိုက်တွေလား? စဉ်းစားကြနော်။ ငါဟာ ဘယ်အထဲ ပါနေတယ် ဆိုတာတော့ ကိုယ့်ဟာကိုယ် စဉ်းစား၊ စဉ်းစားပြီးတဲ့ အချိန်အခါမှာ ကိုယ့်ဟာကိုယ် အဖြေပေးရမယ်။</p> <p>ခု ဒီနေရာမှာ ဒီသုတ္တန်မှာ မြတ်စွာဘုရားက လူမိုက်ကို ပေါင်းရမယ်လို့ ပြောသလား? မပေါင်းရဘူးလို့ ပြောသလား? မပေါင်းရဘူး။ ဒါဖြင့်ရင် မိမိ ကိုယ်တိုင်က လူမိုက်ဖြစ်နေပြီဆိုရင် မိမိကိုယ်ကိုရော ပေါင်းရမလား, မပေါင်းရဘူးလား? ဟင်! ကိုယ့်ကိုယ်ကို မပေါင်းရဘူးဆိုရင်လည်း ဘယ့်နှယ်လုပ်မလဲ? ဟင်! ကဲ ဖြေကြစမ်း ဖြေကြစမ်း၊ ဟင်! ကိုယ့်ကိုယ်ကိုလည်း မပေါင်းရတော့ဘူးဆိုရင် ဘယ်လိုလုပ်ကြမလဲ?</p> <p>ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါးကတော့ ဆုံးမဖူးတယ်။ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုလည်း မပေါင်းနဲ့တဲ့ ဘာပြောတာလဲ? လူမိုက်-ဖြစ်ကြောင်းတရားတွေကို ပြောတာ၊ ဒီဒုစရိုက်တွေကို လွန်ကျူးတယ် ဆိုတာက ဘာတွေကို အခြေခံပြီး လွန်ကျူးကြသလဲ? လောဘကို အခြေခံပြီး လွန်ကျူးတာတွေလည်း ရှိတယ်၊ ဒေါသကို အခြေခံပြီး လွန်ကျူးတာတွေလည်း ရှိတယ်၊ အသိမှားမှုမောဟကို အခြေခံပြီး လွန်ကျူးတာတွေလည်း မရှိဘူးလား? ရှိကြပါတယ်။ မာနတွေ၊ ဣဿာတွေ၊ မစ္ဆရိယတွေ စသည်ဖြင့် ဒီမကောင်းတဲ့ ကိလေသာအညစ်အကြေးတွေကနေ လှုံ့ဆော်ပေးတယ်။</p> <p>''နက်ဖြန်ကျရင်တော့ ပြန်နော်၊ ခပ်မြန်မြန်ပြန်၊ ဟိုမှာ အိမ်မှာ သမီးက ဘယ်လို ဖြစ်နေမှန်းမသိဘူး၊ သားက ဘယ်လိုဖြစ်နေမှန်းမသိဘူး'' စသည်ဖြင့်ပေါ့လေနော်။ လှုံ့ဆော်ပြီး (စိတ်ဓာတ်ကိုပေးသလို) ဒီရာဂ၊ ဒေါသ၊ မောဟ အစရှိတဲ့ ဒီမကောင်းတဲ့ အကုသိုလ်တရားတွေက ''မင်းလုပ်လိုက်တော့ မင်းလုပ်လိုက်တော့လေ'' တိုက်တွန်းပေးနေတယ်၊ တိုက်တွန်းပေးနေတယ်။ ဟုတ်တယ်မဟုတ်လား? တိုက်တွန်းပေးနေတဲ့အတွက် ဒီလောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟ၊ မာန်မာန၊ ဣဿာ၊ မစ္ဆရိယ အစရှိတဲ့ ဒီတရားဆိုးတွေသည် ဒီဒုစရိုက်တရား ဖြစ်ဖို့ရန်အတွက် အခြေခံအကြောင်းရင်းတရားတွေ မဖြစ်ဘူးလား? အဲဒီအခြေခံအကြောင်းရင်းတရားတွေကိုတော့ ပေါင်းသင်းဆက်ဆံမှု မလုပ်ပါနဲ့လို့ ဒီလို ဆိုလိုတာပါနော်။ ကဲ ပညာရှိသူတော်ကောင်းတို့ကို ပေါင်းသင်းဆက်ဆံပါ၊ လူမိုက်တွေကို မပေါင်းသင်း မဆက်ဆံပါနဲ့။</p> <p>နောက်တစ်ခု --- ဖွင့်ထားတာကတော့ ဥုးဇင်းတို့ သာသနာတော်ရဲ့ အပြင်ဘက်မှာရှိတဲ့ ပုရာဏကဿပအစရှိတဲ့ ဂိုဏ်းဆရာကြီးတွေလည်း ရှိကြပါတယ်၊ အရှင်ဒေဝဒတ်တို့၊ နာမည်ကျော်ဖြစ်တဲ့ အရှင်ကောကာလိကတို့၊ ကဋမောတကတိဿတို့ အစရှိတဲ့နော်။ အမျိုးသမီးပိုင်း ကြည့်ရင်လည်း စိဉ္စမာဏတို့ပေါ့နော်။ အဲဒီလို ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ဒါတွေက လူမိုက်တွေလား, လူလိမ္မာပညာရှိတွေလားမေးရင် ဘယ်လို ဖြေမလဲ? လူမိုက်တွေပဲ။ အဲဒီလို လူမိုက်တွေကို မပေါင်းနဲ့။</p> <p>နောက်တစ်ခု --- ဟိုအတိတ်တုန်းက ဒီဃဝိဒဿအာဃာတာဆိုပြီး အဋ္ဌကထာက ဒီလိုပဲ ရေးထားပါတယ်။ ဘုန်းကြီးကတော့ ဒီ ဒီဃဝိဒ ဆိုတာကို သိပ်ပြီးတော့ နားမလည်ဘူး။ ဒါပေမယ့် ဒီနေရာမှာ သူ့စာအတိုင်း ပြောရင်တော့ ဒီဃဝိဒရဲ့ အကိုတစ်ယောက်ပဲ၊ အဲဒီအကိုတစ်ယောက်အကြောင်းကို အဋ္ဌကထာကဖွင့်ထားတယ်။ အဲဒီလို ပုဂ္ဂိုလ်မျိုးဆိုတာ လူမိုက်တွေပဲ၊ အဲဒီလို လူမိုက်တွေကို ဘယ်တော့မှ မပေါင်းနဲ့ဆိုတော့ အဲဒီလူမိုက်တွေကိုပေါင်းရင် ဘာဖြစ်သလဲလို့မေးတော့ အဲဒီလူမိုက်တွေက မီးပွားနဲ့ သိပ်တူတယ်။ တစ်နေရာကို မီးလောင်လို့ မီးပွားတစ်ခုလွင့်ပြီးတော့ စင်ပြီး ထွက်သွားပြီဆိုရင် အဲဒီမီးပွားသည် မီးပွားရဲ့တည်ရာဖြစ်တဲ့ ဥပမာဆိုကြပါစို့၊ ကရွတ်ခွေတစ်ခုပဲ ဆိုကြစို့နော်။</p> <p>မီးလောင်တဲ့အခါမှာ ဒီကရွတ်ခွေတစ်ခုက မီးလောင်ပြီးတော့ ကောင်းကင်ကို ပျံတက်သွားပြီ ဆိုကြပါစို့။ ဒါ မီးပွားခေါ်တယ်။ အဲဒီကရွတ်ခွေတွေကိုလည်း ဒီမီးက မလောင်ဘူးလား? လောင်တယ်။ ဒီကရွတ်ခွေက အကယ်၍များ အိမ်တစ်အိမ်ပေါ်မှာ ကျလိုက်ပြီ ဆိုလို့ရှိရင် အဲဒီအိမ်ကိုလည်း မလောင်ဘူးလား? လောင်တယ်။ နောက် ဥပမာတစ်မျိုး ဆိုကြပါစို့၊ အလားတူပဲ လူမိုက်တို့ရဲ့ လုပ်ငန်းလမ်းစဉ်အရ အိမ်တစ်အိမ်ကို သွားပြီးတော့ မီးကွင်းပစ်ပြီ ဆိုကြပါစို့နော်။ အဲဒီမီးကွင်းသည် မိမိ မီးကွင်းကိုလည်း မလောင်ဘူးလား? လောင်တယ်။ အိမ်ကိုရော မလောင်ဘူးလား? လောင်တယ်။ အဲဒီပုံစံအတိုင်းပဲ။</p> <p>ခုနက လူမိုက်တွေဟာ မိမိတို့ မကောင်းသဖြင့် ယူထားတဲ့ အယူဝါဒကြောင့် လူမိုက်ဖြစ်ရတယ်၊ မကောင်းသဖြင့် ပြုလုပ်ထားတဲ့ကံတွေကြောင့် လူမိုက်ဖြစ်ရတယ်။ အဲဒီလူမိုက်ဟာ မိမိ ကိုယ်ကိုလည်း လောင်ကျွမ်းအောင် ရှို့မြိုက်ပစ်တယ်။ မိမိရဲ့ စကားကို လိုက်နာကျင့်သုံးနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေကိုလည်းပဲ ပျက်စီးအောင် ဖျက်ဆီးပစ်တယ်တဲ့နော်။ ဒီတော့ အရှင်ဒေဝဒတ်ကို အကြောင်းပြုပြီးတော့ အရှင်ကောကာလိတို့ ကဋမောတကတိဿတို့ အစရှိတဲ့ တပည့်ကျော်ကြီးတွေလည်း အဝီစိငရဲ မရောက်ကြဘူးလား? ရောက်သွားကြတယ်။</p> <p>အလားတူပဲ ဥုးဇင်းတို့ တစ်ချိန်က ခုနက ဒီဃဝိဒ အမည်ရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ အကိုတော်တစ်ဦးပေါ့။ ဆိုကြပါစို့နော်။ အဲဒီအကိုတော် တစ်ဦးက မကောင်းတဲ့ ဂိုဏ်းဆရာတစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့ပုံရပါတယ်နော်။ သူကနေပြီးတော့ မကောင်းတာတွေကို ညွှန်ကြားပေးလိုက်တဲ့အတွက် သူ့စကားကို နားထောင်မိလိုက်တဲ့အတွက် သူ့ရဲ့ ပရိသတ်တွေလည်း အားလုံး ငရဲရောက်တယ်၊ သူလည်း ငရဲရောက်သွားတယ်။ ငရဲရောက်သွားတဲ့ အချိန်အခါမှာ ဘယ်လောက် ကြာသလဲမေးတော့ --- ဒီမှာ <b>စတုဗုဒ္ဓန္တရ</b> ဆိုပြီးတော့ သူက ဖော်ပြထားပါတယ်။ လေးဆူသော ဘုရားရှင်တို့ ပွင့်ထွန်းတော်မူတဲ့ အချိန်အခါကာလပတ်လုံး သူက ငရဲမှာပဲ ရှိနေတယ်ဆိုတော့ ဒီကမ္ဘာမှာ ကကုဿန္တ မြတ်စွာဘုရား၊ ကောဏာဂုံမြတ်စွာဘုရား၊ ကဿပမြတ်စွာဘုရား၊ ဂေါတမ မြတ်စွာဘုရားဆိုပြီး ဘုရားလေးဆူ ပွင့်သွားပြီ။</p> <p>ဗုဒ္ဓန္တရ အသင်္ချေယျ လေးကပ်လို့ ပြောနိုင်ပါတယ်နော်။ အဲဒီကပ်ကာလပတ်လုံး၊ ဘုရားလေးဆူတို့ ပွင့်တဲ့ ကာလပတ်လုံး သူက ငရဲမှာပဲရှိတော့ သူ့ခန္ဓာကိုယ် အတ္တဘော ကြည့်လိုက်တော့ ဘယ်လောက်ရှိလဲလို့မေးတော့ ယူဇနာ (၆၀) လောက် ရှိတယ်။ ယူဇနာ (၆၀) လောက်ရှိတဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကြီးဖြင့် အဲဒီငရဲမှာ ပက်လက်လှန်ပြီးတော့ အိပ်နေရတယ်၊ လှုပ်လို့မရဘူး။ အဲဒီငရဲမှာပဲ အင်မတန် ပြင်းထန်တဲ့ ငရဲမီးလောင်ကျွမ်းတဲ့ ဒဏ်ချက်ကို ခံနေရတယ်။ သေလည်း မသေနိုင်ဘူး။ ဘာဖြစ်လို့လဲ? သူ့အကုသိုလ်ကံက မကုန်သေးဘူး။ မကုန်သေးတဲ့အတွက် သူဟာ ခုနက မီးပွားနဲ့ တူတယ်နော်။ ဒီမီးပွားဟာ မိမိကိုယ်ကိုလည်း လောင်ကျွမ်းမသွားဘူးလား? လောင်ကျွမ်းစေတယ်။</p> <p>နောက်တစ်ခု --- သူ့ရဲ့ အယူဝါဒကို လှမ်းပြီး စွဲယူနေတဲ့ အလွန် နှစ်ခြိုက်နေတဲ့ သူ့ကို ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်နေတဲ့ အိမ်ပေါင်း (၅၀၀) လောက် ရှိတယ်၊ အမျိုးပေါင်း (၅၀၀) လောက် ရှိတယ်။ အဲဒီပုဂ္ဂိုလ်တွေလည်း အကုန်လုံး ပျက်စီးပြီးတော့ အားလုံး ငရဲရောက်သွားကြတယ်။ ဒါကြောင့် လူမိုက်ကို ပေါင်းသင်းမှီဝဲဆည်းကပ်ခြင်းသည် အကျိုးဆုတ်ယုတ်ပျက်စီးခြင်း၊ ပစ္စုပ္ပန် အကျိုး၊ တမလွန်အကျိုးလို့ ခေါ်ဆိုတတ်တဲ့ အကျိုးနှစ်မျိုးလုံး ဆုတ်ယုတ်ပျက်စီးခြင်းရဲ့အကြောင်း မဖြစ်ဘူးလား? ဖြစ်နေတယ်။</p> <p>နောက်တစ်ခု --- လောကမှာ ဥုးဇင်းတို့ ကျူအိမ်လေးတွေ ရှိကြပါတယ်နော်။ အဲဒီကျူအိမ်လေးတွေအပေါ် သို့မဟုတ် မြက်မိုးထားတဲ့ ဓနိမိုးထားတဲ့ အိမ်လေးတွေအပေါ်ကို ခုနက ပြောသလိုပေါ့လေ၊ မီးပွားတစ်ခု သွားပြီး ကျလိုက်မယ်ဆိုရင် အဲဒီအိမ်တွေ အကုန်လုံး လောင်ကျွမ်း မသွားနိုင်ဘူးလား? အလားတူပဲ။ လူမိုက်ကို သွားပြီးတော့ လူမိုက်က ခုနက မီးပွားနဲ့တူတော့ လူမိုက်ကို သွားပြီး မှီဝဲဆည်းကပ်လိုက်ရင် ဆည်းကပ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မှာ လောင်ကျွမ်းသွားနိုင်တဲ့ စွမ်းအင်တွေ ဖြစ်ပေါ်မလာဘူးလား? ဖြစ်ပေါ်လာတယ်။ ဘေးဥပါဒ်အမျိုးမျိုးလည်း ဖြစ်ပေါ်မလာဘူးလား? ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်တယ်။ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်တဲ့ အကြောင်းနဲ့ပတ်သက်လို့ မြတ်စွာဘုရား ကိုယ်တော်တိုင်က ဟောထားပါတယ်နော်။</p> <p><b>ယာနိ ကာနိစိ ဘိက္ခဝေ ဘယာနိ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ။ သဗ္ဗာနိ တာနိ ဗာလတော ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ နော ပဏ္ဍိတတော။</b></p> <p><b>ဘိက္ခဝေ</b>၊ ချစ်သားရဟန်းတို့။ <b>ယာနိ ကာနိစိ ဘယာနိ</b>၊ အကြင် ခပ်သိမ်းဥဿုံ အလုံးစုံကုန်သော ဘေးဒုက္ခတို့သည်။ <b>ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ</b>၊ ဖြစ်ပေါ်၍ လာခဲ့ကုန်ငြားအံ့။ <b>သဗ္ဗာနိ တာနိ</b>၊ ထိုအလုံးစုံကုန်သော ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းတဲ့ ဘေးဒုက္ခ မှန်သမျှတို့သည်။ <b>ဗာလတော</b>၊ လူမိုက်ကြောင့်။ <b>ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ</b>၊ ဖြစ်ပေါ်၍လာကြရကုန်၏၊ <b>ပဏ္ဍိတတော</b>၊ ပညာရှိသူတော်ကောင်းကြောင့်။ <b>နော ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ</b>၊ ဘယ်တော့မှ ဖြစ်ပေါ်၍ မလာကြလေကုန်။</p> <p>လောကမှာ အလွန် ကြောက်မက်ဖွယ် ကောင်းနေတဲ့ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ ဘေးဒုက္ခ အမျိုးမျိုး ရှိတယ်။ အဲဒီဘေးဒုက္ခတွေသည် လူမိုက်တွေကြောင့်သာ ဖြစ်ပေါ်ရတာပါ။ လူလိမ္မာပညာရှိသူတော်ကောင်းတွေကြောင့် ဘယ်တော့မှ မဖြစ်ဘူးတဲ့။ မှန်မမှန် စဉ်းစားကြည့်ကြပေါ့နော်။ ဒီထဲမှာ ပထမကမ္ဘာစစ်၊ ဒုတိယကမ္ဘာစစ် အစရှိတဲ့ စစ်အမျိုးမျိုးကို ကြုံတွေ့ခဲ့ရဖူးတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ရှိကြပါတယ်။ အဲဒီဒုက္ခတွေ ဘယ်လိုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာရသလဲ ကြည့်လိုက်ရင် တစ်ယောက်နဲ့ တစ်ယောက် သတ်ကြတယ်၊ ဖြတ်ကြတယ်ဆိုတဲ့ ဒီပါဏာတိပါတကံဦးဆောင်နေတဲ့ ဒုစရိုက်သမားတွေကြောင့် ဖြစ်ပေါ်ရတာ မဟုတ်ဘူးလား? ဟုတ်ကြတယ်နော်။ အဒိန္နာဒါနကံ လွန်ကျူးကြတယ်၊ ပါဏာတိပါတကံတွေ လွန်ကျူးကြတယ်။ ဘယ်လိုအကြောင်းကြောင့်ပဲ ဖြစ်ဖြစ်ပေါ့နော်။ ဒီတော့ အဲဒီလို ဒုစရိုက်သမားတွေ လူမိုက်တွေကြောင့်သာလျှင် အဲဒီကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းတဲ့ ဘေးဒုက္ခ အမျိုးမျိုးက ဖြစ်ပေါ်လာရတယ်။ ပညာရှိသူတော်ကောင်းတွေကြောင့် သီလကို တကယ်လက်တွေ့ ကျင့်သုံးနေတဲ့၊ သမာဓိကို တကယ်လက်တွေ့ ကျင့်သုံးနေတဲ့ ပညာကျင့်စဉ်ကို တကယ်လက်တွေ့ ကျင့်သုံးနေတဲ့ သူတော်ကောင်းပညာရှိတွေကြောင့် ဖြစ်ပေါ်ရတာ ဟုတ်သလား? မဟုတ်ဘူး။ အလားတူပဲ။</p> <p><b>ယေ ကေစိ ဥပဒ္ဒဝါ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ။ သဗ္ဗေတေ ဗာလတော ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ နော ပဏ္ဍိတတော။</b></p> <p><b>ယေ ကေစိ ဥပ္ပဒ္ဒဝါ</b>၊ အကြင် ကြောက်မက်ဖွယ် မငြိမ်သက်ခြင်း ဥပ္ပဒ္ဒဝေါ တရားမှန်သမျှတို့သည်။ <b>ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ</b>၊ ဖြစ်ပေါ်၍ လာခဲ့ကုန်ငြားအံ့။ <b>သဗ္ဗေတေ</b>၊ ထိုအလုံးစုံကုန်သော ကြောက်မက်ဖွယ် မငြိမ်သက်ခြင်း ဥပဒ္ဒဝေါတရား မှန်သမျှတို့သည်။ <b>ဗာလတော</b>၊ လူမိုက်ကြောင့်။ <b>ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ</b>၊ ဖြစ်ပေါ်၍ လာကြကုန်၏၊ <b>ပဏ္ဍိတတော</b>၊ ပညာရှိသူတော်ကောင်းကြောင့်။ <b>နော ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ</b>၊ ဖြစ်ပေါ်၍ မလာကြရလေကုန်။</p> <p>လောကမှာ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းတဲ့ မငြိမ်သက်တဲ့ ဘေးတွေ ဖြစ်ပေါ်လာပြီ။</p> n945ephs10474vmvlj2c06r0rbjtzu2 မင်္ဂလသုတ်-၇/၉၇ 0 6230 21865 2026-04-13T02:53:56Z Tejinda 173 "{{header | title = မင်္ဂလသုတ်-၇/၉၇ | author = ဖားအောက်တောရဆရာတော် | override_author = | editor = | translator = | contribuor = | override_contributor = | section = '''စာစစ်ရန် လိုအပ်သည်''' | previous = မင်္ဂလသုတ်-၆/၉..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 21865 wikitext text/x-wiki {{header | title = မင်္ဂလသုတ်-၇/၉၇ | author = ဖားအောက်တောရဆရာတော် | override_author = | editor = | translator = | contribuor = | override_contributor = | section = '''စာစစ်ရန် လိုအပ်သည်''' | previous = [[မင်္ဂလသုတ်-၆/၉၇]] | previous2 = | next = [[မင်္ဂလသုတ်-၈/၉၇]] | next2 = | year = | notes = | edition = | categories = ဖားအောက်တောရ | shortcut = | portal = }} <h3>မင်္ဂလသုတ်(၇)</h3> <p>ကဲ ဒီနေ့လည်းပဲ မင်္ဂလသုတ်ကို ဆက်ပြီး နာကြားကြစို့။</p> <p><b>ယေ ကေစိ ဥပဒ္ဒဝါ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ။ သဗ္ဗေ တေ ဗာလတော ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ နော ပဏ္ဍိတတော။</b></p> <p><b>ဘိက္ခဝေ</b>၊ ချစ်သားရဟန်းတို့ ...။ <b>ယေ ကေစိ ဥပဒ္ဒဝါ</b>၊ အကြင် ကြောက်မက်ဖွယ် မငြိမ်သက်ခြင်း ဥပ္ပဒ္ဒဝေါတရား မှန်သမျှတို့သည်။ <b>ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ</b>၊ ဖြစ်ပေါ်၍ လာခဲ့ကုန်ငြားအံ့။ <b>သဗ္ဗေ တေ</b>၊ ထိုအလုံးစုံကုန်သော ကြောက်မက်ဖွယ် မငြိမ်သက်ခြင်း ဥပဒ္ဒဝေါတရား မှန်သမျှတို့သည်။ <b>ဗာလတော</b>၊ လူမိုက်ကြောင့်။ <b>ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ</b>၊ ဖြစ်ပေါ်၍ လာကြကုန်၏၊ <b>ပဏ္ဍိတတော</b>၊ ပညာရှိသူတော်ကောင်းကြောင့်။ <b>နော ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ</b>၊ ဖြစ်ပေါ်၍ မလာကြရလေကုန်။</p> <p>ရပ်ရွာမငြိမ်သက်မှု တိုင်းပြည်မငြိမ်သက်မှု သို့မဟုတ် မိမိတို့ နေထိုင်ရာ ဒေသ ကျောင်းတိုက်ဖြစ်စေ, အိမ်ဖြစ်စေပေါ့၊ မငြိမ်မသက်တွေ ဖြစ်လာတာ ဘယ်သူ့ကြောင့်လဲလို့မေးရင် လူမိုက်တွေကြောင့် ဖြစ်ရတာပါ။ လူလိမ္မာ ပညာရှိသူတော်ကောင်းကြောင့် ဘယ်တော့မှ မဖြစ်စေရဘူး။ နောက် ဘာဆက်ဟောလဲ?</p> <p><b>ယေ ကေစိ ဥပသဂ္ဂါ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ။ သဗ္ဗေ တေ ဗာလတော ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ နော ပဏ္ဍိတတော။</b></p> <p><b>ဘိက္ခဝေ</b>၊ ချစ်သားတို့ ...။ <b>ယေ ကေစိ ဥပသဂ္ဂါ</b>၊ အကြင် ကြောက်မက်ဖွယ် စိတ်ဆင်းရဲခြင်း ဥပသဂ္ဂတရားတို့သည်။ <b>ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ</b>၊ ဖြစ်ပေါ်၍ လာကြကုန်ငြားအံ့။ <b>သဗ္ဗေ တေ</b>၊ ထိုအလုံးစုံကုန်သော ကြောက်မက်ဖွယ် တရားတို့သည်။ <b>ဗာလတော</b>၊ လူမိုက်ကြောင့်။ <b>ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ</b>၊ ဖြစ်ပေါ်၍ လာကြရလေကုန်၏၊ <b>ပဏ္ဍိတတော</b>၊ ပညာရှိသူတော်ကောင်းကြောင့်။ <b>နော ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ</b>၊ ဖြစ်ပေါ်၍ မလာကြရလေကုန်။</p> <p>လောကမှာ အင်မတန်မှ စိတ်ဆင်းရဲဖွယ် ကြောက်မက်ဖွယ် တရား-တွေကို <b>ဥပသဂ္ဂ</b>တရားလို့ ခေါ်ပါတယ်။ အဲဒီကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းတဲ့ စိတ်ဆင်းရဲရခြင်း <b>ဥပသဂ္ဂ</b>တရားတွေဟာ ဘယ်သူ့ကြောင့် ဖြစ်ရသလဲ? လူမိုက်ကြောင့်သာ ဖြစ်ပေါ်ရတယ်၊ လူလိမ္မာပညာရှိသူတော်ကောင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်ရတယ်ဆိုတာ ရှိသလား? မရှိဘူး။ စဉ်းစားကြည့်စမ်းနော်။ ငါဟာ ဘယ်စာရင်းထဲမှာ ဝင်နေသလဲ၊ ကိုယ့်ဟာကိုယ် ပြန်စဉ်းစားကြည့်ပါ။ စိတ်ဆင်းရဲခြင်းဆိုတဲ့ ဒုက္ခတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာအောင် ငါဟာ လှုံ့ဆော်နေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်မဖြစ် မိမိကိုယ်ကို မိမိ ပြန်ပြီး ဆန်းစစ်တတ်ဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်တယ်။ ကိုယ့်အကြောင်းကို တတ်သိနားလည်ဖို့လိုတယ်။ ဒါမှ ကုသိုလ်တရား တိုးပွားမယ်။ မိမိ အကြောင်းကို မိမိ တတ်သိနားလည်မှု မရှိဘူး၊ ကုသိုလ်တရားတွေ တိုးပွားနိုင်မလား? မတိုးပွားနိုင်ဘူး။ လူမိုက်ကြောင့် ဘာကြောင့် ဒီလိုဖြစ်ရသလဲဆိုတာနဲ့ပတ်သက်လို့ ဘုရားရှင်က ဥပမာလေးနဲ့ ဆက်ပြီးတော့ ဟောထားပါတယ်။</p> <p><b>သေယျထာပိ ဘိက္ခဝေ နဠာဂါရာ ဝါ တိဏာဂါရာ ဝါ အဂ္ဂိ မုတ္တော ကူဋာဂါရာနိပိ ဍဟတိ ဥလ္လိတ္တာဝလိတ္တာနိ နိဝါတာနိ ဖုသိတဂ္ဂဠာနိ ပိဟိတဝါတပါနာနိ။</b></p> <p><b>ဘိက္ခဝေ</b>၊ ချစ်သားရဟန်းတို့ ...။ <b>သေယျထာပိ</b>၊ ဖြစ်သင့်ဖြစ်ရာ နှိုင်းခိုင်းဖွယ်ရာ လောကဥပမာသည်ကား။ <b>နဠာဂါရာ ဝါ</b>၊ ကျူတဲအိမ်မှသော်လည်းကောင်း။ <b>တိဏာဂါရာ ဝါ</b>၊ မြက်မိုးအိမ်မှသော်လည်းကောင်း။</p> <p>ကျူထရံလေးနဲ့ တဲလေးတစ်လုံး ဆောက်ထားတယ်။ အဲဒီကျူထရံ တဲအိမ်လေးမှာပဲဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် ခုကာလ ဓနိတို့လို သက်ကယ်တို့လို မိုးထားတဲ့ မြက်မိုးထားတဲ့ အိမ်တစ်အိမ်မှာပဲဖြစ်စေ၊ ဘာဖြစ်လဲ?</p> <p><b>နဠာဂါရာ ဝါ</b>၊ ကျူတဲအိမ်မှသော်လည်းကောင်း။ <b>တိဏာဂါရာ ဝါ</b>၊ မြက်မိုးထားတဲ့ အိမ်မှသော်လည်းကောင်း။ <b>အဂ္ဂိ မုတ္တော</b>၊ လွင့်စဉ်ထွက်သွား၍လာသော မီးဖွားသည်။ <b>ဥလ္လိတ္တာဝလိတ္တာနိ</b>၊ အတွင်းအပြင် အင်္ဂတေဖြင့် လိမ်းကျံ၍ထားအပ်သော။ <b>နိဝါတာနိ</b>၊ လေတိုက်ခတ်မှု မရှိသော။ (ဝါ) လေမတိုက်ခတ်အောင် ပြုလုပ်၍ ထားကြကုန်သော။ အထဲကို လေမဝင်အောင် ကျကျနန ဆောက်ထားတယ်။ <b>ဖုသိတဂ္ဂဠာနိ</b>၊ တပ်ထား-အပ်သော တံခါးရွက် ရှိကြကုန်သော။ <b>ပိဟိတဝါတပါနာနိ</b>၊ ပိတ်ထားအပ်သော လေသာပြူတင်းပေါက် ရှိကြကုန်သော။ <b>ကူဋာဂါရာနိပိ</b>၊ ပြဿဒ်ဆောင်တို့ကိုသော်လည်းပဲ။ <b>ဍဟတိ</b>၊ လောင်ကျွမ်း၍သွားနိုင်၏၊</p> <p>ကျူထရံတဲအိမ်လေးတစ်လုံး မီးလောင်ပြီဆိုရင် အဲဒီကနေပြီးတော့ မီးပွားတွေ လွင့်ထွက်သွားခဲ့သော် သို့မဟုတ် မြက်မိုးထားတဲ့ အိမ်တစ်အိမ်၊ အဲဒီအိမ်တစ်အိမ်ကို မီးလောင်တဲ့ အချိန်အခါမှာ ဒီအိမ်ကနေပြီးတော့ မီးပွားတွေက လွင့်ထွက်မယ်ဆိုရင် အထက်တန်းကျကျ ဆောက်လုပ်ထားတဲ့ ပြဿဒ်ဆောင်ပေါက်ထားတဲ့ အိမ်ကြီးတွေ ရှိကြတယ်။ လေသာပြူတင်း-ပေါက်တွေ ကျကျနန တတ်ထားတယ်၊ တံခါးရွက်တွေ ကျကျနန တတ်ထားတယ်။ အဲဒီလို ကျကျနန ဆောက်လုပ်ထားတဲ့ ဒီပြဿဒ်ကြီးတွေကိုသော်လည်းပဲ လောင်ကျွမ်းသွားစေနိုင်တဲ့ စွမ်းအား မရှိဘူးလား? ရှိနေတယ်။ ''အမှိုက်ကစ ပြဿဒ်မီးလောင်'' ဆိုတဲ့ စကားပုံအတိုင်းပဲနော်။</p> <p><b>ဧဝမေဝ ခေါ ဘိက္ခဝေ ယာနိ ကာနိစိ ဘယာနိ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ။ သဗ္ဗာနိ တာနိ ဗာလတော ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ။ နော ပဏ္ဍိတတော။</b></p> <p><b>ဘိက္ခဝေ</b>၊ ချစ်သားတို့ ...။ <b>ဧဝမေဝ ခေါ</b>၊ ဤဥပမာအတူသာလျှင်။ <b>ယာနိ ကာနိစိ</b>၊ အကြင် ကြောက်မက်ဖွယ် ဘေးဒုက္ခဟူသမျှတို့သည်။ <b>ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ</b>၊ ဖြစ်ပေါ်၍ လာကြကုန်ငြားအံ့။ <b>တာနိ သဗ္ဗာနိ</b>၊ ထိုအလုံးစုံကုန်သော ကြောက်မက်ဖွယ် ဘေးဒုက္ခ မှန်သမျှတို့သည်။ <b>ဗာလတော</b>၊ လူမိုက်ကြောင့်။ <b>ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ</b>၊ ဖြစ်ပေါ်၍ လာကြရကုန်လေ၏၊ <b>ပဏ္ဍိတတော</b>၊ ပညာရှိသူတော်ကောင်းကြောင့်။ <b>နော ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ</b>၊ ဖြစ်ပေါ်၍ မလာကြရလေကုန်။</p> <p><b>ယေ ကေစိ ဥပဒ္ဒဝါ</b>၊ အကြင် ကြောက်မက်ဖွယ် မငြိမ်သက်ခြင်း ဥပ္ပဒ္ဒဝေါတရား မှန်သမျှတို့သည်။ <b>ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ</b>၊ ဖြစ်ပေါ်၍ လာခဲ့ကုန်ငားအံ့။ <b>သဗ္ဗာ တာနိ</b>၊ ထိုအလုံးစုံကုန်သော ကြောက်မက်ဖွယ် မငြိမ်သက်ခြင်း ဥပဒ္ဒဝေါတရား မှန်သမျှတို့သည်။ <b>ဗာလတော</b>၊ လူမိုက်ကြောင့်။ <b>ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ</b>၊ ဖြစ်ပေါ်၍ လာကြကုန်၏၊ <b>ပဏ္ဍိတတော</b>၊ ပညာရှိသူတော်ကောင်းကြောင့်။ <b>နော ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ</b>၊ ဖြစ်ပေါ်၍မလာကြရလေကုန်။</p> <p><b>ယေ ကေစိ ဥပသဂ္ဂါ</b>၊ အကြင် ကြောက်မက်ဖွယ် စိတ်ဆင်းရဲခြင်း၊ ဥပသဂ္ဂတရားတို့သည်။ <b>ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ</b>၊ ဖြစ်ပေါ်၍ လာကြကုန်ငြားအံ့။ <b>သဗ္ဗာနိ တာနိ</b>၊ ထိုအလုံးစုံကုန်သော ကြောက်မက်ဖွယ် တရားတို့သည်။ <b>ဗာလတော</b>၊ လူမိုက်ကြောင့်။ <b>ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ</b>၊ ဖြစ်ပေါ်၍ လာကြရလေကုန်၏၊ <b>ပဏ္ဍိတတော</b>၊ ပညာရှိသူတော်ကောင်းကြောင့်။ <b>နော ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ</b>၊ ဖြစ်ပေါ်၍ မလာကြရလေကုန်။</p> <p>လောကမှာ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းတဲ့ ဘေးဒုက္ခအမျိုးမျိုးတွေ၊ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းတဲ့ မငြိမ်သက်မှု ဥပ္ပဒ္ဒဝေါအမျိုးမျိုးတွေ၊ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းနေတဲ့ စိတ်ဆင်းရဲခြင်း <b>ဥပသဂ္ဂ</b>အမျိုးမျိုးတွေ ဖြစ်ပေါ်မလာကြဘူးလား? လာကြတယ်။ အဲဒီဘေးဒုက္ခ စိတ်ဆင်းရဲမှု, ကိုယ်ဆင်းရဲမှု စတဲ့ ဒီလို ဒုက္ခ အဝဝတွေဟာ ဘယ်သူ့ကြောင့် ဖြစ်ရသလဲ? လူမိုက်ကြောင့်သာ ဖြစ်ရတယ်။ ပညာရှိသူတော်ကောင်းကြောင့် ဖြစ်ရသလား? မဖြစ်ရဘူး။ ဟုတ်မဟုတ်တော့ နည်းနည်းစဉ်းစားကြ။ ဒါကြောင့် မြတ်စွာဘုရားက ဘာဆက်ဟောလဲ။</p> <p><b>ဣတိ ခေါ ဘိက္ခဝေ သပ္ပဋိဘယော ဗာလော အပ္ပဋိဘယော ပဏ္ဍိတော၊ သဥပဒ္ဒဝေါ ဗာလော အနုပဒ္ဒဝေါ ပဏ္ဍိတော၊ သဥပသဂ္ဂေါ ဗာလော အနုပသဂ္ဂေါ ပဏ္ဍိတော။</b></p> <p><b>ဘိက္ခဝေ</b>၊ ချသားရဟန်းတို့ ...။ <b>ဣတိ ခေါ</b>၊ ဤသို့လျှင်။ <b>ဗာလော</b>၊ လူမိုက်သည်။ <b>သပ္ပဋိဘယော</b>၊ ဘေးရန်နှင့် စပ်လျက်ရှိ၏၊ <b>ဗာလော</b>၊ လူမိုက်သည်။ <b>သပ္ပဋိဘယော</b>၊ ကြောက်မက်ဖွယ်ဘေးဒုက္ခအမျိုးမျိုးနှင့် ဆက်စပ်လျက်ရှိ၏၊ <b>ပဏ္ဍိတော</b>၊ ပညာရှိသူတော်ကောင်းသည် <b>အပ္ပဋိဘယော</b>၊ ကြောက်မက်ဖွယ် ဘေးဒုက္ခ အမျိုးမျိုးနှင့် ဆက်စပ်မှု မရှိပေ။ <b>ဗာလော</b>၊ လူမိုက်သည်၏၊ <b>သဥပဒ္ဒဝေါ</b>၊ ကြောက်မက်ဖွယ် မငြိမ်သက်ခြင်း ဥပဒ္ဒဝေါတရားနှင့် ဆက်စပ်လျက်ရှိ၏၊ <b>ပဏ္ဍိတော</b>၊ ပညာရှိသူတော်ကောင်းသည်။ <b>အနုပဒ္ဒဝေါ</b>၊ ကြောက်မက်ဖွယ် မငြိမ်သက်ခြင်း ဥပဒ္ဒဝေါ တရားနှင့် ဆက်စပ်မှုမရှိပေ။ <b>ဗာလော</b>၊ လူမိုက်သည်။ <b>သဥပသဂ္ဂေါ</b>၊ ကြောက်မက်ဖွယ် စိတ်ဆင်းရဲခြင်း ဥပသဂ္ဂတရားနှင့် ဆက်စပ်လျက်ရှိ၏၊ <b>ပဏ္ဍိတော</b>၊ ပညာရှိသူတော်ကောင်းသည်။ <b>အနုပသဂ္ဂေါ</b>၊ ကြောက်မက်ဖွယ် ကောင်းတဲ့ စိတ်ဆင်းရဲခြင်း ဥပသဂ္ဂတရားနှင့် ဆက်စပ်မှုမရှိပေ။</p> <p>လူမိုက်နဲ့သာ ဒီကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းတဲ့ ဘေးဒုက္ခတွေ ဆက်စပ်နေတယ်။ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းတဲ့ မငြိမ်သက်ခြင်း <b>ဥပဒ္ဒဝေါ</b>တရားတွေနဲ့ ဆက်စပ်နေတယ်။ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းတဲ့ စိတ်ဆင်းရဲခြင်း <b>ဥပသဂ္ဂ</b> တရားတွေနဲ့ ဆက်စပ်နေတယ်။ လူလိမ္မာပညာရှိ သူတော်ကောင်းနဲ့ ဆက်စပ်မှု ရှိသလား? မရှိပါဘူး။ ဒါဖြင့်ရင် လူလိမ္မာပညာရှိသူတော်ကောင်းဆိုတာ ဘယ်လိုပုဂ္ဂိုလ်လဲလို့ သိဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်လာတယ်နော်။ ဒီအပိုင်းနဲ့ ပတ်သက်လို့လည်း မြတ်စွာဘုရားက ဗာလပဏ္ဍိတသုတ္တန်မှာ ဟောထားပါတယ်နော်။</p> <p><b>တီဏိမာနိ ဘိက္ခဝေ ပဏ္ဍိတဿ ပဏ္ဍိတလက္ခဏာနိ ပဏ္ဍိတနိမိတ္တာနိ ပဏ္ဍိတာပဒါနာနိ။</b></p> <p><b>ဘိက္ခဝေ</b>၊ ချစ်သားရဟန်းတို့ ...။ <b>ပဏ္ဍိတဿ</b>၊ ပညာရှိသူတော်ကောင်းဖြစ်ဖို့ရန်။ (ဝါ) <b>ပဏ္ဍိတဿ</b>၊ ပညာရှိသူတော်ကောင်း၏၊ <b>ပဏ္ဍိတလက္ခဏာနိ</b>၊ ပညာရှိဖြစ်ကြောင်း လက္ခဏာတို့သည်။ <b>ပဏ္ဍိတနိမိတ္တာနိ</b>၊ ပဏ္ဍိတဖြစ်ကြောင်း အမှတ်အသားတို့သည်။ <b>ပဏ္ဍိတာပဒါနာနိ</b>၊ ပဏ္ဍိတဖြစ်ကြောင်း လုပ်ငန်းစဉ်တို့သည်။ <b>ဣမာနိ တီဏိ</b>၊ ဤသုံးမျိုးတို့တည်း။</p> <p>ပညာရှိသူတော်ကောင်းလို့ သိကြောင်းဖြစ်တဲ့ အမှတ်လက္ခဏာ, သိကြောင်းဖြစ်တဲ့ အမှတ်နိမိတ် ပဏ္ဍိတပညာရှိသူတော်ကောင်းဖြစ်ဖို့ရာ လုပ်ငန်းစဉ် သုံးမျိုးရှိတယ်။ ဘာတွေလဲလို့ဆိုတော့ ---</p> <p><b>ဣဓ ဘိက္ခဝေ ပဏ္ဍိတော သုစိန္တိတစိန္တီ စ ဟောတိ သုဘာသိတဘာသီ စ သုကတကမ္မကာရီ စ။</b></p> <p><b>ဘိက္ခဝေ</b>၊ ချစ်သားရဟန်းတို့။ <b>ဣဓ</b>၊ ဤလူ့လောက၌။ <b>ပဏ္ဍိတော</b>၊ ပညာရှိသူတော်ကောင်းသည်။ <b>သုစိန္တိတစိန္တီ စ</b>၊ ကြံစည်သင့် ကြံစည်ထိုက်တဲ့ ကောင်းသော ကြံစည်စိတ်ကူးမှုကို ကြံစည်စဉ်းစား၍ နေတတ်သည်လည်း။ <b>ဟောတိ</b>၊ ဖြစ်၏၊ <b>သုဘာသိတဘာသီ စ</b>၊ ပြောဆိုသင့် ပြောဆိုထိုက်တဲ့ ကောင်းမွန်မှန်ကန်တဲ့ စကားကိုသာ ပြောဆိုလေ့ရှိသည်လည်း။ <b>ဟောတိ</b>၊ ဖြစ်၏၊ <b>သုကတကမ္မကာရီ စ</b>၊ ပြုသင့်ပြုထိုက်သည့် ကောင်းမွန် မှန်ကန်သည့် လုပ်ငန်းရပ်ကိုသာလျှင် ပြုလေ့ရှိသည်လည်း။ <b>ဟောတိ</b>၊ ဖြစ်၏၊</p> <p>ပညာရှိသူတော်ကောင်းလို့ သိလောက်တဲ့ အမှတ်အသား အကြောင်းတရား ဘယ်နှစ်မျိုးရှိလဲ? သုံးမျိုးရှိတယ်။ ပညာရှိသူတော်ကောင်း ဆိုတာက ကြံစည်စိတ်ကူးပြီ ဆိုရင်လည်း ကြံစည်သင့် ကြံစည်ထိုက်တဲ့ ကောင်းသော ကြံစည်စိတ်ကူးမှုကိုသာ ကြံစည်တယ်။ ပြောပြီဆိုရင်လည်း ပြောဆိုသင့် ပြောဆိုထိုက်တဲ့ ကောင်းတဲ့ စကားကိုသာလျှင် ပြောဆိုတယ်။ အလုပ်တစ်ခု ပြုလုပ်ပြီ ဆိုလို့ရှိရင်လည်း ပြုလုပ်သင့် ပြုလုပ်ထိုက်တဲ့ ကောင်းတဲ့ လုပ်ငန်းရပ်ကိုသာလျှင် ပြုလုပ်ပါတယ်။ ဒါဟာ ပညာရှိသူတော်ကောင်းလို့ သိလောက်တဲ့ အမှတ်အသား သုံးမျိုးဖြစ်တယ်။ ဒါလောက်နဲ့ နားလည်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေလည်း ရှိချင်ရှိမယ်နော်။ နားမလည်သေးတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေအတွက် နည်းနည်းတော့ ထပ်ပြောပါ့မယ်နော်။ ကြံစည်စိတ်ကူးရင် ကောင်းတဲ့ အကြံကိုသာ ကြံတယ်။ ဘယ်လို အကြံတွေကို ကောင်းတဲ့ အကြံခေါ်လဲ?</p> <p>နံပါတ် (၁) <b>အနဘိဇ္ဈာ</b>၊ သူတစ်ပါးပစ္စည်းကို မကောင်းသော နည်းလမ်းဖြင့် ရယူဖို့ရန်အတွက် ဘယ်တော့မှ မကြံစည်ဘူး၊ တရားသော နည်းလမ်းဖြင့်သာ ရအောင် ရှာဖွေယူမယ်ဆိုတဲ့ ဒီလို ကြံစည်စိတ်ကူးမှုမျိုး ရှိတယ်။ နံပါတ် (၂) သူတစ်ပါးတွေ သေကျေပျက်စီးအောင် ကြံစည်စိတ်ကူးမှု ဘယ်တော့မှ မရှိဘူး။ သူတစ်ပါးတွေကို ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ဖို့ ကြံစည်စိတ်ကူးဖို့ ဘယ်တော့မှ မရှိဘူး။</p> <p><b>သဗ္ဗေ သတ္တာ အဝေရာ ဟောန္တု</b>၊ သတ္တဝါအားလုံးတို့သည် ဘေးရန်ကင်းပါစေ၊ စိတ်ဆင်းရဲကင်းကြပါစေ၊ ကိုယ်ဆင်းရဲ ကင်းကြပါစေ၊ ကျန်းကျန်းမာမာ ချမ်းချမ်းသာသာဖြင့် မိမိတို့၏ ခန္ဓာဝန်ကို ရွက်ဆောင်နိုင်ကြပါစေ။ ဤသို့ စသည်ဖြင့် မေတ္တာဘာဝနာကမ္မဋ္ဌာန်း ရေချမ်းလေး ပက်ဖျန်းပြီးတော့ သတ္တဝါအားလုံးတို့အပေါ်၌ ကောင်းကျိုး ချမ်းသာကို လိုလားပြီးတော့ လိုလားတောင့်တနေတဲ့ မေတ္တာနဲ့ယှဉ်တဲ့ စိတ်ဓာတ်သာ ဖြစ်နေတယ်။ စွမ်းနိုင်ရင် မေတ္တာဈာန်တွေသာ ဝင်စားနေတယ်။</p> <p>သတ္တဝါတွေရဲ့ ကြီးပွားချမ်းသာရေးနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ကြံစည်စိတ်ကူးမှုသာ ရှိတယ်။ ဘာကြီးပွားလဲ? လူချမ်းသာ ရကြပါစေ၊ နတ်ချမ်းသာ ရကြပါစေ၊ ဗြဟ္မာချမ်းသာ ရကြပါစေ၊ နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာကြီး ရကြပါစေ ဆိုတဲ့ ဒီလို ကြံစည်စိတ်ကူးမှုပဲ ရှိတယ်။ ဘယ့်နှယ်တုံး? အဲဒီကြံစည်စိတ်ကူးမှုတွေက ကောင်းသလား, မကောင်းဘူးလား? သိပ်ကောင်းတယ်။ သိပ်ကောင်းတယ် ဆိုလို့ရှိရင် ယောဂီတွေ အိမ်ကို ပြန်နိုင်ကြပါ့မလားလို့မေးရင် ဘယ်လိုဖြေမလဲ? ကြိုးစားပါ့မယ်လို့ ပြောတယ်၊ ပြန်နိုင်ပါတယ်လည်း ပြောတယ်၊ ကဲ ဘယ်အဖြေထွက်မလဲ? နှစ်ခုလုံး အကောင်းပါပဲနော်။ မကြံစည်သေးနိုင်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေက ကြံစည်နိုင်အောင်တော့ ကြိုးစားရမယ်၊ ကြံစည်နိုင်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေကလည်း ဆက်လက်ခိုင်မြဲအောင်တော့ ကြိုးစားရမယ်။</p> <p>နောက်တစ်ခု --- နံပါတ် (၃) က ဘာလဲ? မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိခေါ်တဲ့ မှားယွင်းတဲ့ ခံယူချက်တွေကို ရှောင်ရှားပြီး သမ္မာဒိဋ္ဌိ အသိဉာဏ်တွေရောက်အောင် ကြိုးစားအားထုတ်ခြင်း, ကြံစည်စိတ်ကူးခြင်း, သို့မဟုတ် သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်နဲ့ ပြည့်စုံခြင်း အဲဒီတော့ သမ္မာဒိဋ္ဌိမှာ ခဏခဏ ပြောခဲ့တဲ့အတိုင်းပဲ၊ စတုသစ္စ-သမ္မာဒိဋ္ဌိခေါ်တဲ့ သစ္စာလေးပါးကို ထိုးထွင်းသိနေတဲ့ သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်သည် သမ္မာဒိဋ္ဌိထဲမှာ အထွတ်အထိပ်ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီတော့ မိမိတို့က <b>ဒုက္ခသစ္စာ</b> သိပြီးပြီ ဆိုလို့ရှိရင်လည်း သိပြီးတဲ့ ဒီဒုက္ခသစ္စာတွေကို ဆုံးခန်းတိုင်အောင် ကြံစည်စိတ်ကူးမှုရှိရတယ်။ <b>သမုဒယသစ္စာ</b>ကို သိပြီးဆိုလို့ရှိရင် အဲဒီသမုဒယ သစ္စာကို ဆုံးခန်းတိုင်အောင်၊ အရဟတ္တဖိုလ်ပေါက်အောင် ကြံစည်စိတ်ကူးမှု ရှိရတယ်။ <b>နိရောဓသစ္စာ</b> <b>မဂ္ဂသစ္စာ</b>ကို သိပြီးပြီ ဆိုလို့ရှိရင်လည်း ဆုံးခန်းတိုင်အောင်, အရဟတ္တဖိုလ် ပေါက်သည့်တိုင်အောင် ဆက်လက်ပြီး ကြံစည်စိတ်ကူးမှု ရှိရတယ်။ ဒါ ကိုယ့်အဆင့်နဲ့ကိုယ်ပဲ။</p> <p>အကယ်၍ မိမိတို့က အရိယာသူတော်ကောင်းအဆင့် မရောက်သေးဘူး၊ သစ္စာလေးပါးလုံး မသိသေးဘူးဆိုရင် ဒုက္ခသစ္စာကို သိအောင် ကြိုးစားအားထုတ်ရတယ်၊ သိပြီးရင် ရုပ်တရားတွေကို သိအောင် ကြိုးစားအားထုတ်ရတယ်၊ နာမ်တရားတွေကို သိအောင် ကြိုးစားအားထုတ်ရတယ်။ သိပြီးတဲ့အခါမှာ ဒီရုပ်တရား နာမ်တရားတွေသည် ဘာကြောင့် ဖြစ်သလဲဆိုတဲ့ အကြောင်းတရားတွေကို သိအောင် ကြိုးစားအားထုတ်ရတယ်။ သိပြီးပြီ။ အကြောင်းတရားနှင့်တကွ ဒီ ရုပ်နာမ်တွေရဲ့ <b>အနိစ္စသဘော</b>, <b>ဒုက္ခသဘော</b>, <b>အနတ္တသဘော</b>တွေကို သိအောင် ကြိုးစားအားထုတ်ရတယ်။ အဲဒီလို အားထုတ်လိုက်လို့ ရုပ်တွေ နာမ်တွေ ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိပြီး၊ သိတဲ့ သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်တွေ ရပြီ။ ဒီလိုဆိုရင် မိမိတို့မှာ ဒုက္ခသစ္စာကို သိတဲ့ သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ် ကိန်းဝပ်သွားပြီ၊ အကြောင်းတရားကြောင့် အကျိုးတရားတွေ ထင်ရှားဖြစ်ပုံကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိပြီး၊ ဒီလိုဆိုလို့ရှိရင်လည်း မိမိတို့ရဲ့ သန္တာန်မှာ သမုဒယသစ္စာကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိတဲ့ သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်တွေ ပေါ်ပြီ။</p> <p>အကြောင်းတရားနှင့် တကွသော ဒီရုပ်နာမ်တို့ရဲ့ အနိစ္စသဘော, ဒုက္ခသဘော, အနတ္တသဘောတွေကို ထွင်းဖောက်ပြီး သိပြီ။ အဲဒီသိခဲ့မယ်ဆိုရင်လည်း မိမိတို့ရဲ့ သန္တာန်မှာ လောကီမဂ္ဂသစ္စာလို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ မဂ္ဂသမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်တွေ ပေါ်သွားပြီ၊ ဖြစ်နေပြီ။ အဲဒီလို သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ် မရသေးဘူးဆိုရင် ဘာလုပ်မလဲ? ရအောင် ကြိုးစားအားထုတ်မယ်ဆိုတဲ့ ကြံစည်စိတ်ကူးမှုလေးတော့ မရှိသင့်ဘူးလား? ရှိသင့်တယ်။</p> <p>အဲဒီတော့ ရအောင် ဘယ်ပုံ ဘယ်ပန်း ဘယ်နည်းအားဖြင့် အားထုတ်မလဲဆိုရင် အားထုတ်ပုံ နည်းစနစ်တွေ ဒီနေရာမှာ ဒီဌာနမှာတော့ သေသေချာချာ ပြသပေးပါတယ်နော်။ အဲဒီတော့ ပြသပေးတဲ့အတိုင်း သီလကျင့်စဉ်ကို လက်တွေ့ ကျင့်ပါ၊ သမာဓိကျင့်စဉ်တွေကို လက်တွေ့ ကျင့်ပါ၊ အောင်မြင်မှု ရရှိတဲ့ အချိန်အခါမှာ ခုနက ပညာကျင့်စဉ်ခေါ်တဲ့ ဒုက္ခသစ္စာကို သိတဲ့ သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်, သမုဒယသစ္စာကို သိတဲ့ သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်တွေကို ရအောင် ဆက်လက်ပြီး ကြိုးပမ်းပါ။</p> <p>ကြိုးပမ်းပြီးတဲ့ အချိန်အခါကျတော့မှ ဒီဒုက္ခသစ္စာ, သမုဒယသစ္စာ အမည်ရတဲ့ တရားတွေကို <b>သင်္ခါရတရား</b>လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ထိုသင်္ခါရတရားတို့ရဲ့ အနိစ္စအချက် ဒုက္ခအချက် အနတ္တအချက်တွေကို ထွင်းဖောက်သိအောင် ကြိုးစားပါ။ အဲဒီလို ကြံစည်စိတ်ကူးနေတာက ဘာတွေလဲလို့မေးတော့ အဲဒီမှာ ကြံစည်စိတ်ကူးမှု မပါဘူးလား မေးရင်တော့ ပါပါတယ်။ ဘယ်လိုပါသလဲ မေးရင်တော့ ဒုက္ခသစ္စာ အမည်ရတဲ့ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးပါး, ရုပ်တရား, နာမ်တရားတွေကို ထွင်းဖောက် သိတာက <b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ</b>၊ ဒုက္ခသစ္စာ အမည်ရနေတဲ့ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးပါး အာရုံပေါ်သို့ စိတ်ကို ရှေးရှုတင်ပေးနေတဲ့ သဘောက <b>သမ္မာသင်္ကပ္ပ</b>၊ အဲဒီသမ္မာသင်္ကပ္ပကိုပဲ ကြံစည်စိတ်ကူးမှုလို့ ခေါ်တယ်နော်။</p> <p>နောက်တစ်ခု --- သမုဒယသစ္စာ အမည်ရတဲ့ အကြောင်းတရား ထင်ရှားခြင်းကြောင့် အကျိုးတရား ထင်ရှားဖြစ်ပုံကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ ထွင်းဖောက်သိတာက သမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ ထိုသမုဒယသစ္စာကြောင့် ဒုက္ခသစ္စာ ဖြစ်ပုံဆိုတဲ့ အခြင်းအရာအာရုံပေါ်သို့ စိတ်ကို ရှေးရှုတင်ပေးနေတဲ့ သဘောက သမ္မာသင်္ကပ္ပ၊ ဒါလည်း ကောင်းစွာ ကြံစည်စိတ်ကူးမှုပါပဲနော်။ နောက်တစ်ခု --- အကြောင်းတရားနှင့်တကွ ဒီရုပ်နာမ်ဓမ္မသင်္ခါရတရားတို့ရဲ့ အနိစ္စအချက်, ဒုက္ခအချက်, အနတ္တအချက်ကို ထွင်းဖောက် သိနေတာက သမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ ထို သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်ရဲ့ အရှုခံအာရုံဖြစ်တဲ့ သင်္ခါရတရားတို့ရဲ့ အနိစ္စအခြင်းအရာ အာရုံသို့ စိတ်ကို ရှေးရှုတင်ပေးနေတဲ့ သဘော၊ ဒုက္ခအခြင်းအရာ အာရုံပေါ်သို့ စိတ်ကို ရှေးရှုတင်ပေးနေတဲ့ သဘော၊ အနတ္တအခြင်းအရာ အာရုံပေါ်သို့ စိတ်ကို ရှေးရှုတင်ပေးနေတဲ့ သဘော၊ ဒီသဘောတရားတွေက ဘာလဲ? သမ္မာသင်္ကပ္ပ။ ဒီတော့ သမ္မာဒိဋ္ဌိနဲ့ သမ္မာသင်္ကပ္ပသည် ဝိပဿနာပိုင်းမှာ ယှဉ်တွဲမနေဘူးလား? ယှဉ်တွဲနေတယ်။</p> <p>သူတော်ကောင်းဆိုတာက ကြံစည်စိတ်ကူးရင် အဲဒီလို ကြံစည်စိတ်ကူးမှု <b>သုစိန္တိတစိန္တီ</b> ခေါ်တဲ့ ကောင်းသော ကြံစည်စိတ်ကူးမှု ရှိရမယ်။ ဒီထက် အဆင့်နိမ့်သွားရင်တော့ ဒါနနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ကြံစည်စိတ်ကူးမှု သီလနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ကြံစည်စိတ်ကူးမှု ရှိရမယ်။ ဒါနအာရုံပေါ်သို့ စိတ်ကို ရှေးရှုတင်ပေးနေတဲ့ သဘော၊ သီလအာရုံပေါ်သို့ စိတ်ကို ရှေးရှုတင်ပေးနေတဲ့သဘော ဖြစ်တယ်။ သမထနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ကြံစည်စိတ်ကူးမှု ရှိရတယ်။ သမထနဲ့ ပတ်သက်ပြီး မိမိတို့ ရှုပွားနေတဲ့ အာနာပါနရှုရင်လည်း အာနာပါနအာရုံပေါ်သို့ စိတ်ကို ရှေးရှုတင်ပေးရမယ်။ ကသိုဏ်းရှုရင်လည်း ကသိုဏ်းအာရုံပေါ်သို့ စိတ်ကို ရှေးရှုတင်ပေးရမယ်။ စသည်ဖြင့် ဓာတ်ကြီးလေးပါး ရှုရင်လည်း ဓာတ်ကြီးလေးပါးအာရုံပေါ်သို့ စိတ်ကို ရှေးရှုတင်ပေးရမယ်။ ဒါ သမ္မာသင်္ကပ္ပ။ အဲဒီလို သမ္မာသင်္ကပ္ပခေါ်တဲ့ ကောင်းတဲ့ ကြံစည်စိတ်ကူးမှုမျိုး သူတော်ကောင်းဆိုရင် ရှိရတယ်။ အကောင်းဆုံး သမ္မာသင်္ကပ္ပက ဘာလဲ?</p> <p>ခုနက အရဟတ္တဖိုလ် အထွတ်တပ်ထားတဲ့ မဂ်ဉာဏ်ဖိုလ်ဉာဏ်တို့ရဲ့ အာရုံဖြစ်တဲ့ <b>အသင်္ခတနိဗ္ဗာန်</b> အာရုံပေါ်သို့ စိတ်ကို ရှေးရှုတင်ပေးခြင်းသည် အကောင်းဆုံး သမ္မာသင်္ကပ္ပဖြစ်တယ်။ အဲဒီအကောင်းဆုံး သမ္မာသင်္ကပ္ပ အဆင့်ကို မရောက်ရင်တော့ ခုနက ပြောခဲ့တဲ့အတိုင်း ဝိပဿနာ သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်နဲ့ ယှဉ်တွဲနေတဲ့ သမ္မာသင်္ကပ္ပရအောင် ကြိုးစားရတယ်။ အဲဒီသမ္မာသင်္ကပ္ပမှ မရသေးရင် ဈာနသမ္မာဒိဋ္ဌိခေါ်တဲ့ ဈာန်တွေနဲ့ ယှဉ်တွဲနေတဲ့ ဈာန-သမ္မာသင်္ကပ္ပ ရအောင်တော့ ကြိုးစားရမယ်။ အဲဒီသမ္မာသင်္ကပ္ပမှ မရသေးရင်လည်း ဈာန်မဆိုက်ခင်ပေါ့နော်၊ သမထကမ္မဋ္ဌာန်း တစ်ခုခုကို ပွားများအားထုတ်တဲ့ အချိန်အခါမှာ မိမိ ပွားများအားထုတ်တဲ့ သမထအာရုံပေါ်သို့ စိတ်ကို ရှေးရှုတင်ပေးခြင်းဆိုတဲ့ သမ္မာသင်္ကပ္ပတွေကို အမြဲ ရရှိဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။</p> <p>ရံခါ မိမိရဲ့ သီလတွေကို ပြန်လည် ဆန်းစစ်ကြည့်ရတယ်။ ငါ့သီလတွေ ဘယ်နေရာမှာ ကျိုးနေသလဲ, ပေါက်နေသလဲ, ပြောက်နေသလဲ, ကျားနေသလဲ၊ ကိုယ့်သီလအာရုံပေါ်သို့ စိတ်ကို ရှေးရှုတင်ပေးခြင်းဆိုတဲ့ သမ္မာသင်္ကပ္ပ ရှိရတယ်၊ ဒါနနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ သမ္မာသင်္ကပ္ပ ရှိရတယ်။ အဲဒီသမ္မာသင်္ကပ္ပတရားတွေကို လက်ကိုင်ထားနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကို <b>သုစိန္တိတစိန္တီ</b> လို့ ခေါ်တယ်။ ဒါကြောင့် ပေါင်းလိုက်မယ်ဆိုရင် ဒီသမ္မာဒိဋ္ဌိက အရာကျယ်လို့ နည်းနည်းလေး ချဲ့ပြောတာပါ။ လိုရင်းကတော့ မနောသုစရိုက်တရား သုံးပါးကို ဖြည့်ကျင့်နေခြင်းသည် (<b>သုစိန္တိတစိန္တီ</b> =) ကောင်းသော အကြံကို ကြံစည်စိတ်ကူးနေခြင်းပဲ။</p> <p>ဒီနေ့ အာနာပါန အာရုံပေါ်သို့ စိတ်ကို ရှေးရှုတင်ပေးတာ ကောင်းသော အကြံ ဖြစ်မနေဘူးလား? ဖြစ်နေပြီ။ ဒီလိုဆိုရင် ဒီကောင်းသော အကြံအစည်ကို ကြံစည်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကို ပဏ္ဍိတပညာရှိလို့ ခေါ်မလား? မခေါ်ဘူးလား? ခေါ်တယ်။ ပညာရှိ အမြဲတမ်း ခေါ်ခံနိုင်အောင် မိမိတို့ ဆက်လက်ပြီး ကြိုးပမ်းဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်တယ်။ အကယ်၍ ဓာတ်ကြီးလေးပါးကို ရှုနေရင် ဓာတ်ကြီးလေးပါးအာရုံပေါ်သို့ စိတ်ကို ရှေးရှုတင်ပေးနေတဲ့ သဘောလေးက သမ္မာသင်္ကပ္ပ၊ ဒီသမ္မာသင်္ကပ္ပတရား လက်ကိုင်ထားပြီး ဒီဓာတ်ကြီးလေးပါး အာရုံကို ထပ်ခါထပ်ခါ ရှုပွားသုံးသပ်နေရင် မိမိတို့ဟာ ကောင်းစွာ ကြံစည်စိတ်ကူးမှုကို ကြံစည်စိတ်ကူးနေတယ်လို့ မခေါ်နိုင်ဘူးလား? ခေါ်နိုင်ပြီ။ ပညာရှိသူတော်ကောင်းလို့ မခေါ်နိုင်ဘူးလား? ခေါ်နိုင်ပြီ။ ဒါက အောက်ထစ်ဆုံး ဒီဌာနမှာ ဖြစ်နေတဲ့ သုစိန္တိတစိန္တီခေါ်တဲ့ ကောင်းသော ကြံစည်စိတ်ကူးမှု ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီထက် အဆင့်မြင့်နေတဲ့ ခုနက ရုပ်တွေ နာမ်တွေ ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိခြင်း၊ အကြောင်းတရားတွေ အကျိုးတရားတွေ ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိခြင်း၊ အကြောင်းတရားနှင့်တကွ ဒီရုပ်နာမ်တို့ရဲ့ အနိစ္စအချက်, ဒုက္ခအချက်, အနတ္တအချက်တွေကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိခြင်းဆိုတဲ့ ဒီသမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်နဲ့ ယှဉ်တွဲနေတဲ့ ဒီသမ္မာသင်္ကပ္ပ ကြံစည်စိတ်ကူးက ပိုပြီး အဆင့်မြင့်တယ်။ အဲဒီလို သမ္မာသင်္ကပ္ပတရားတွေကို သိနေရင် ဒီသူတော်ကောင်းကို ပဏ္ဍိတ ပညာရှိသူတော်ကောင်းလို့ မခေါ်ဘူးလား? ခေါ်နိုင်ပြီနော်။</p> <p>ကဲ ပညာရှိသူတော်ကောင်းမှာ ဒီမနောသုစရိုက်တွေနဲ့ ပြည့်စုံပြီလား ဆိုရင်တော့ မဟုတ်သေးဘူး။ ပညာရှိသူတော်ကောင်းသည် "<b>သုဘာသိတဘာသီ စ</b>" စကားပြောပြီ ဆိုလို့ရှိရင် ကောင်းတဲ့စကားပဲ ပြောတယ်။ မကောင်းတဲ့စကား ဘယ်တော့မှ မပြောဘူး၊ ဘယ်တော့မှ ပညာရှိသူတော်ကောင်းသည် မုသား မပြောဘူး၊ မှန်တာကိုသာ ပြောတယ်။ ပညာရှိသူတော်ကောင်းသည် သူတစ်ပါးရဲ့ အတင်းအဖျင်း ကုန်းတိုက်တဲ့ စကားကို ဘယ်တော့မှ မပြောဘူး၊ အမြဲတမ်း ရှောင်ကြဉ်တယ်။ ပညာရှိသူတော်ကောင်းသည် ကြမ်းတမ်းတဲ့ စကားကို ဘယ်တော့မှ မပြောဘူး၊ သိမ်မွေ့ နူးညံ့တဲ့စကား ပြောတယ်။ ဒါဖြင့်ရင် သူတော်ကောင်းသည် ခုနက သူတစ်ပါးရဲ့ အတင်းအဖျင်း ကုန်းတိုက်တဲ့ စကားကို မပြောရင် ဘာတွေ ပြောသလဲလို့ မေးတော့ တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး စေ့စပ်တဲ့, တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး မေတ္တာခိုင်မြဲစေတဲ့ စကားမျိုးကိုတော့ ပြောတယ်။ တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး မေတ္တာပျက်ပြားစေတဲ့ စကားမျိုးကို သူတော်ကောင်းမှန်ရင် ပြောသင့်သလား, မပြောသင့်ဘူးလား? မပြောသင့်ဘူး။</p> <p>ကြည့်ပေါ့နော်။ စိတ်ဆင်းရဲတဲ့ဒုက္ခ ဘယ်သူ့ကြောင့်ဖြစ်တယ် ပြောလဲ? လူမိုက်ကြောင့် ဖြစ်တယ်။ ဒီကသတင်း ဟိုသွားပို့, ဟိုကသတင်း ဒီပို့ တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး မေတ္တာပျက်ပြားအောင် မိမိက အတင်းအဖျင်းပြောပြီ၊ ကုန်းတိုက်တဲ့ စကားတွေ ပြောပြီ။ အဲဒီလို သတင်းတွေ ပို့လိုက်တဲ့အခါ ဟိုပုဂ္ဂိုလ်တွေ တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး မေတ္တာပျက်ပြားပြီးတော့ စိတ်ဆင်းရဲမှုတွေ မဖြစ်ဘူးလား? ဖြစ်သွားပြီ။ အဲဒီစိတ်ဆင်းရဲမှုတွေ ဘယ်သူ့ကြောင့်ဖြစ်တယ် ပြောလဲ? ဒီလိုဆိုရင် ခုယောဂီတွေ လူမိုက်လား, လူလိမ္မာပညာရှိလားလို့ မေးရင် ဘယ်လိုဖြေကြမလဲ? ဘုန်းကြီးကတော့ လူလိမ္မာပဲ ဖြစ်စေချင်ပါတယ်နော်။ သို့သော် လူလိမ္မာပညာရှိ မှန်ခဲ့ရင် ဘာတွေ ပြောသလဲ? တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး မေတ္တာပျက်ပြားစေတတ်တဲ့, မေတ္တာခိုင်မြဲစေတတ်တဲ့ စေ့စပ်တဲ့ စကားကိုသာ ပြောပေးတယ်နော်။ တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး စိတ်ဝမ်းကွဲမယ့် စကားကို ပြောသလား? မပြောဘူး။</p> <p>နောက်တစ်ခု --- ကြမ်းတမ်းတဲ့ စကားကို ဘယ်တော့မှ မပြောဘူး၊ သိမ်မွေ့နူးညံ့တဲ့ စကားကိုသာ ပြောတယ်။ သိမ်မွေ့နူးညံ့တဲ့ စကားဆိုတာက နှုတ်ခမ်းလေး ပျားရည်ဆမ်းပြီးတော့ လွမ်းနေတာမျိုးလားဆိုတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ သိမ်မွေ့နူးညံ့ပြီးတော့ အကျိုးရှိစေမယ့် စကားမျိုးကိုသာ ပြောတာပါ။ လူချမ်းသာကို ရောက်စေနိုင်တဲ့ စကား၊ နတ်ချမ်းသာကို ရောက်စေနိုင်တဲ့ စကား၊ ဗြဟ္မာချမ်းသာကို ရောက်စေနိုင်တဲ့ စကား၊ နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာကို ရောက်စေနိုင်တဲ့ စကား၊ ဒီစကားတွေကို သိမ်သိမ်မွေ့မွေ့နဲ့ နားဝင်အောင် ချိုချိုသာသာနဲ့ ပြောပြတယ်။</p> <p>နောက်တစ်ခု --- "<b>သမ္ဖပ္ပလာပ</b>" သိမ်ဖျင်းအနှစ်မရှိတဲ့ စကားတွေကို ပညာရှိသူတော်ကောင်းသည် ဘယ်တော့မှ မပြောဘူး၊ ရှောင်ကြဉ်တယ်။ အနှစ်သာရရှိတဲ့ ဒါနနဲ့ စပ်တဲ့ တရားစကား၊ သီလနဲ့ စပ်နေတဲ့ တရားစကား၊ ဘာဝနာနဲ့ စပ်နေတဲ့ တရားစကား၊ ဒီစကားတွေကိုသာ သူတော်ကောင်းသည် ပြောတယ်တဲ့။ အဲဒီလို ဝစီဒုစရိုက်လေးပါးကို ရှောင်ကြဉ်ပြီး ဝစီသုစရိုက် တရားတွေကို ဖြည့်ကျင့်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကို "<b>သုဘာသိတဘာသီ စ</b>" လို့ ဒီလို ခေါ်ပါတယ်။ ကောင်းမွန်မှန်ကန်တဲ့ စကားကိုသာ ပြောဆိုလေ့ရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်လို့ ဆိုလိုတယ်။</p> <p>နောက်တစ်ခုက --- "<b>သုကတကမ္မကာရီ</b>" သူတော်ကောင်းတွေ အလုပ်တစ်ခုလုပ်ရင် ကောင်းတဲ့ အလုပ်ကိုသာ လုပ်တယ်ဆိုတော့ ဘာတွေလဲဆိုတော့ သူ့အသက်သတ်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်တယ်၊ ချထားအပ်သော လက်နက်ရှိတဲ့ သူတစ်ပါးကို ဘယ်တော့မှ မသတ်ဘူး၊ သတ္တဝါတွေအပေါ်၌ ကြင်နာသနားနေတဲ့ ကရုဏာနဲ့ ယှဉ်တဲ့ စိတ်ထား အမြဲတမ်း ထားရှိတယ်တဲ့။ ဒါက နံပါတ် (၁)။</p> <p>နံပါတ် (၂) သူတော်ကောင်းသည် သူတစ်ပါးရဲ့ပစ္စည်း ဘယ်တော့မှ မယူဘူး။ သူတစ်ပါးပစ္စည်းကို မတရားယူခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ပြီး တရားသော နည်းလမ်းဖြင့် ရရှိဖို့သာလျှင် ကြိုးစားအားထုတ်တယ်။ နောက် နံပါတ် (၃) သူတော်ကောင်းသည် သူတစ်ပါးရဲ့ သားမယားကို ဘယ်တော့မှ မဖျက်စီးဘူး။ မမြတ်တဲ့ အဗြဟ္မစရိယခေါ်တဲ့ မမြတ်တဲ့ အကျင့်တွေမှ ရှောင်ကြဉ်နိုင်အောင် သို့မဟုတ် ရှောင်ကြဉ်ခြင်းဆိုတဲ့ အကျင့်ကိုသာ အမြဲတမ်းကျင့်တယ်။ ဒါကို "<b>သုကတကမ္မကာရီ</b>" ခေါ်ပါတယ်။ အဲဒီလို ကာယသုစရိုက်, ဝစီသုစရိုက်, မနောသုစရိုက်ဆိုတဲ့ ဒီသုစရိုက်တရားတွေကို ဖြည့်ကျင့်နေတဲ့ ဒီ သူတော်ကောင်းကို ဘာလို့ခေါ်လဲ? လူလိမ္မာပညာရှိလို့ ခေါ်တယ်လို့ ဒီလို မှတ်ထားပါ။</p> <p>ဒါက အတိုချုပ်ကလေးပဲနော်။ ဒီလို လူလိမ္မာပညာရှိကြောင့် ဘေးဒုက္ခအမျိုးမျိုးတွေ မဖြစ်ဘဲ လူမိုက်ကြောင့်သာလျှင် ဘေးဒုက္ခအမျိုးမျိုးဆိုတာ ဖြစ်ပေါ်နိုင်တယ်။ လူလိမ္မာပညာရှိကြောင့် မငြိမ်သက်မှုဆိုတာတွေ ဖြစ်နိုင်သလား? မဖြစ်ဘူး။ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းတဲ့ မငြိမ်သက်မှု ဘေးဥပဒ္ဒဝေါတွေဟာ ဘယ်သူ့ကြောင့် ဖြစ်ရသလဲ? လူမိုက်ကြောင့်သာ ဖြစ်ရတယ်။ လူလိမ္မာပညာရှိသူတော်ကောင်းကြောင့် စိတ်ဆင်းရဲမှုဆိုတဲ့ ဥပသဂ္ဂတရားတွေဖြစ်ရသလား။ မဖြစ်ဘူး။ လူမိုက်ကြောင့်သာလျှင် ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းတဲ့ စိတ်ဆင်းရဲမှု ဥပသဂ္ဂတရားတွေ ဖြစ်ရတယ်။</p> <p>ဒါကြောင့် ဘုရားရှင်က "<b>မင်းတို့ကွယ် ... လူမိုက်ဆိုရင် ဘယ်တော့မှ မပေါင်းကြပါနှင့်၊ လူလိမ္မာပညာရှိကိုသာ ပေါင်းသင်းဆက်ဆံကြပါ</b>" ဆိုပြီး ဒီလို ဆုံးမတယ်။ အဲဒီဆုံးမချက်သည် ဒီနေ့ တရားနာပရိသတ်ဖြစ်တဲ့ သူတော်ကောင်းတွေအတွက် ကောင်းသော ဆိုဆုံးမချက် မဖြစ်ဘူးလား? ဖြစ်နေတယ်။ ဒီနေရာမှာ အဋ္ဌကထာက နည်းနည်းလေး ဆက်ပြီးတော့ ဖွင့်ထားတယ်။ နောက်တစ်နည်း ပြောမယ်ဆိုရင်တော့ လူမိုက်က ဘာနဲ့ တူသလဲလို့မေးရင် "<b>ပူတိမစ္ဆသဒိသ</b>" ပုပ်သိုးနေတဲ့ ဒီငါးကို ထုပ်ထားတဲ့ ဖက်တွေ သမန်းမြက်တွေနဲ့ သိပ်တူတယ်တဲ့နော်။</p> <p>ဘာဖြစ်လို့လဲ မေးရင်တော့ လူမိုက်ကိုရော လူမိုက်ကို ပေါင်းသင်းဆက်ဆံတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေရော၊ ဘုရားအစရှိတဲ့ အရိယာသူတော်ကောင်းတို့က လှမ်းပြီး ကြည့်လိုက်ရင် အင်မတန် ရွံရှာတော်မူကြတယ်။ စက်ဆုပ်တော်မူကြတယ်တဲ့။ လူမိုက်တွေကို ဘုရားအစရှိသော အရိယာသူတော်ကောင်းတွေက အမြဲတမ်း လွှင့်ပစ်တယ်။ ဘယ်တော့မှ သိမ်းပိုက်ပြီး မထားဘူး၊ မထားတဲ့အကြောင်းကို မြတ်စွာဘုရား ဘယ်မှာ ဟောထားသလဲ ဆိုလို့ရှိရင် အဋ္ဌကထာဆရာတော်က ထုတ်နုတ်ပြီး ကောက်နုတ်ချက်ကလေး ပြထားတယ်။ ဒီဂါထာလေးကတော့ အင်မတန် တန်ဘိုးရှိတဲ့ ဂါထာလေး ဖြစ်ပါတယ်။ ဘုန်းကြီးလည်း အင်မတန် နှစ်ခြိုက်တယ်။ မြတ်စွာဘုရား ဘယ်လို ဟောထားသလဲ?</p> <blockquote><b>ပူတိမစ္ဆံ ကုသဂ္ဂေန၊ ယော နရော ဥပနယှတိ။</b></blockquote> <blockquote><b>ကုသာပိ ပူတိ ဝါယန္တိ၊ ဧဝံ ဗာလူပသေဝနာ။</b></blockquote> <p>အကယ်၍များ ပါဠိစာပေကျွမ်းကျင်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်များရှိခဲ့ရင် ဒီဂါထာလေး ကြားလိုက်တာနဲ့ စိတ်ထဲမှာ အင်မတန် အေးချမ်းပြီး ပီတိ သုခတွေ ဖြန်းသွားတယ်။ ဘာပြောလဲ?</p> <p><b>ယော နရော</b>၊ အကြင်သူအားသည်။ <b>ပူတိမစ္ဆံ</b>၊ ပုပ်သိုးနေတဲ့ငါးကို။ <b>ကုသဂ္ဂေန</b>၊ သမန်းမြက်ဖြင့်။ <b>ဥပနယှတိ</b>၊ ထုပ်ဖွဲ့၍ထားသည်ဖြစ်ငြားအံ့။</p> <p>ဘုန်းကြီးတို့ ငယ်စဉ်ကတော့ နည်းနည်း မြင်ခဲ့ဖူးပါတယ်နော်။ အဲဒီမြက်တွေနဲ့ ဒီငါးတွေကို ဆွမ်းနဲ့နယ်ပြီးတော့ ထုပ်ပိုးထားလိုက်တယ်။ အဲဒီပုံစံအတိုင်းပေါ့နော်။ ပုပ်နေတဲ့ ငါးတစ်ကောင်ကို အဲဒီလို သမန်းမြက်လေးနဲ့ ထုပ်ပိုးပြီးတော့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်က ချည်ထားခဲ့မယ်ဆိုရင် ဘာဖြစ်လဲ?</p> <p><b>ယော နရော</b>၊ အကြင်သူအားသည်။ <b>ပူတိမစ္ဆံ</b>၊ ပုပ်သိုးနေတဲ့ငါးကို။ <b>ကုသဂ္ဂေန</b>၊ သမန်းမြက်ဖြင့်။ <b>ဥပနယှတိ</b>၊ ထုပ်ဖွဲ့၍ ထားခဲ့သည်ဖြစ်အံ့။ <b>ကုသာပိ</b>၊ သမန်းမြက်တို့သည်လည်းပဲ။ <b>ပူတိ</b>၊ ပုပ်သိုးတဲ့ရနံ့ကို။ <b>ဝါယန္တိ</b>၊ လှိုင်စေတတ်၏၊ <b>ဗာလူပသေဝနာ</b>၊ လူမိုက်ကို မှီဝဲဆည်းကပ်ခြင်းသည်။ <b>ဧဝံ</b>၊ ဤအတူ။ <b>ပူတိ</b>၊ ပုပ်သိုးတဲ့ရနံ့ကို။ <b>ဝါယန္တိ</b>၊ လှိုင်စေတတ်ကြပါကုန်၏၊</p> <p>ပုပ်သိုးနေတဲ့ငါးကို သမန်းမြက်ဖြင့် ထုပ်ထားခဲ့မယ်ဆိုရင် သမန်းမြက်တွေကလည်း အပုပ်နံ့ကို ထွက်အောင် ပြုလုပ်နိုင်တဲ့ စွမ်းအား မရှိဘူးလား? ရှိလာပြီ။ အေး ဒီအတိုင်းပဲ၊ လူမိုက်ကို သွားပြီး မှီဝဲဆည်းကပ်ခဲ့မယ်ဆိုရင် ပုပ်သိုးတဲ့ ရနံ့တွေသည် ထိုလူမိုက်ကို မှီဝဲဆည်းကပ်ခြင်းကြောင့် တလှိုင်လှိုင် ထွက်ပေါ်တတ်ပါတယ်။ ဒီလို ဘုရားရှင်က ဟောထားပါတယ်။ ဒီဂါထာလေးဟာ မြတ်စွာဘုရား ဘယ်မှာဟောထားသလဲ မေးရင်တော့ ဘုန်းကြီးတို့ ဇာတ်တော်လေး တစ်ခုမှာ ဟောထားတာပါနော်။ အဲဒီဇာတ်တော်လေးကတော့ ဝီသတိနိပါတ်မှာ လာရှိပါတယ်။ သတ္တိဂုမ္ဗဇာတ် ဆိုပြီးတော့ အမည်နဲ့ လာရှိပါတယ်။</p> <p>အဲဒီဇာတ်တော်လေးကို ဒီည ဘုန်းကြီးက အကျဉ်းချုပ်ပြီး ဟောဖို့ ရည်ရွယ်ထားပါတယ်။ ဦးဇင်းတို့ မြတ်စွာဘုရား မဒ္ဒကုစ္ဆိအရပ်မှာ သီတင်းသုံး စံနေတော်မူခိုက် မဒ္ဒကုစ္ဆိအရပ်မှာ တည်ရှိတဲ့ ကျောင်းတိုက်ကြီးတစ်ခုမှာ မြတ်စွာဘုရား သီတင်းသုံးစံနေတော်မူခိုက် အရှင်ဒေဝဒတ်ရဲ့ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုတွေကို အကြောင်းပြုပြီး ဒီဇာတ်တော်လေး ဟောတော်မူခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဘဝတစ်ခုမှာ လက်ခံထားခဲ့တဲ့ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်တဲ့ ဓာတ်ငွေ့ အချိန်မီ ဖျက်သိမ်းမှု မပြုလုပ်နိုင်ခဲ့ရင် ဒီဓာတ်ငွေ့တွေ သံသရာ အဆက်ဆက် ကပ်ပါတတ်တဲ့သဘော ရှိပါတယ်နော်။</p> <p>အားလုံး ကြားဖူးကြလိမ့်မယ်။ လွန်ခဲ့တဲ့ ငါးကမ္ဘာက ရွှေခွက်တစ်ခုကို အခြေခံပြီး ရွဲကုန်သည်ဘဝမှာ ဘုရားအလောင်းနဲ့ အရှင်ဒေဝဒတ်အလောင်းတို့ ရန်ညှိုးစပြီး ဖွဲ့ခဲ့ကြတယ်။ ငါးကမ္ဘာ ကြာသွားပြီ၊ အဲဒီငါးကမ္ဘာအတွင်းမှာ တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး အခြေအတင် အကျိတ်အခဲတွေ မကျေဘဲ ဒေါသရမ္မက်တွေ ခက်ထန်ကြမ်းကြုတ်တဲ့ စိတ်ထားတွေ မွေးမြူလာလိုက်တာ အရှင်ဒေဝဒတ်ရဲ့ ခက်ထန်ကြမ်းကြုတ်တဲ့ စိတ်ဓာတ်တွေက ဘဝတစ်ခုပြီးတစ်ခု ရင့်ကျက်လာတယ်။ သို့သော် ဘုရားအလောင်းတော် အနေနဲ့ကတော့ ပါရမီ (၁၀)ပါး ဖြည့်ကျင့်နေတဲ့အတွက် အထူးသဖြင့် ခန္တီပါရမီမှာ အလွန် အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ရှိနေပါတယ်နော်။</p> <p>ဒီတော့ အရှင်ဒေဝဒတ်ရဲ့ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုက ဘယ်လို နေပါသလဲဆိုရင် လက်ပံတောကြီးတစ်ခု ရှိပါတယ်နော်။ တောအုပ်ကြီး တစ်ခုခုနဲ့ ဒီလက်ပံတောကလည်း ဆက်စပ်ပြီးနေတယ်။ ပဉ္စာလတိုင်းမှာပဲ ဆိုကြစို့နော်။ အဲဒီလက်ပံတောကြီးတစ်ခုအတွင်းမှာ ကျေးငှက်ကလေးတွေက ပျော်မြူးပြီး နေကြပါတယ်၊ ကျက်စားနေကြတယ်။ တစ်နေ့မှာ လေပြင်းမုန်တိုင်းကျပြီး လေပြင်းမုန်တိုင်းကြီး အကြီးအကျယ်ကျတော့ လက်ပံတောမှာ လေပြင်းမုန်တိုင်း ဝင်လာတဲ့အတွက် အသိုက်ကလေးတွေလည်း တော်တော်လေး ပျက်စီးသွားကြတယ်။ အဲဒီမှာ အတောင်အလက် မစုံလင်သေးတဲ့ ကျေးသားလေးနှစ်ကောင် လေထဲ လွင့်ပါသွားပြီးတော့ တစ်ကောင်ကတော့ ခိုးသားဓားပြတွေ တည်ရှိတဲ့ တောအုပ်ကြီးအတွင်းက ခိုးသားဓားပြတွေ ရှိနေတဲ့ နေရာ ရောက်သွားတယ်။ ရွာရောက်သွားတဲ့ အခါကျတော့ ခိုးသားတွေကလည်း ဒီကျေးသားလေး မွေးမြူထားပါတယ်။ သတ္တိဂုမ္ဗဆိုပြီး နာမည်ပေးထားတယ်။</p> <p>တစ်ခါ ကျေးသားလေး တစ်ကောင်ကျတော့ သစ်တောအုပ်ကြီး အတွင်းမှာပဲ ရသေ့သူတော်ကောင်းတွေနေတဲ့ ရသေ့သင်္ကန်းကျောင်းလေးတွေ ရှိကြပါတယ်။ အဲဒီရသေ့သူတော်ကောင်းတွေထဲ ရောက်ရှိသွားတဲ့ ရသေ့သူတော်ကောင်းတွေကလည်း ဒီကျေးသားလေးကို မွေးပြီးတော့ <b>ပုပ္ဖကသုဝ</b> လို့ နာမည်ပေးပြီးတော့ မွေးမြူထားကြတယ်။</p> <p>တစ်နေ့မှာ <b>ပဉ္စာလမင်းကြီး</b> က တောကစားထွက်တယ်။ သူက တောလိုက် ဝါသနာပါပုံရတယ်။ အဲဒီလို မှူးကြီးမတ်ရာ သေနာပတိတွေ ခြံရံပြီးတော့ တောကစားထွက်လိုက်တဲ့အခါမှာ ပဉ္စာလမင်းကြီးဘက်ကနေပြီးတော့ သားသမင်တွေက ထွက်ပြီး ပြေးသွားပြီ။ "ရွှေသမင်ဘယ်ကထွက် မင်းကြီးတာကထွက်" ဆိုတဲ့အတိုင်းပဲ။ မင်းကြီးဘက်ကနေထွက်တော့ ရာဇမာန်ကလည်း ရှိနေတဲ့အတွက် ရထားထိန်းနဲ့ တစ်ခါတည်း ရထားကို အတင်းမောင်းပြီးတော့ သမင်ကို ရအောင် ဖမ်းမယ်ဆိုပြီး လိုက်လိုက်တာ မောသွားတယ်။ ခရီးကလည်း တော်တော်လေး ဝေးသွားပြီ။</p> <p>ဝေးသွားတော့ ဒီခိုးသားဓားပြတွေ တည်ရှိတဲ့ ဒီတောအုပ်နဲ့ မလှမ်းမကမ်း တစ်နေရာ ရောက်တော့ အဲဒီမှာ မောတာနဲ့ပဲ အရိပ်အာဝါသ ကောင်းမွန်တဲ့ သစ်ပင်ကြီး တစ်ပင်အောက်မှာ နားပြီးတော့ ရထားပေါ် ပါလာတဲ့ အခင်းတွေ သစ်ပင်အောက်မှာ ခင်းပြီးတဲ့အခါ အဲဒီမှာ ခဏခေတ္တ အပန်းဖြေပြီးတော့ အိပ်လိုက်တယ်။ ရထားထိန်းကလည်း ပဉ္စာလမင်းကြီးရဲ့ ခြေထောက်ကို ဆုပ်နယ်ပေးနေပါတယ်နော်။ အဲဒီအချိန်အခါမှာ ပဉ္စာလမင်းကြီးက အိပ်မပျော့်တပျော် ဖြစ်နေတယ်။</p> <p>ခိုးသားဓားပြတွေကလည်း ထိုအချိန်အခါမှာ ဘာလုပ်သလဲ? သူတို့ရဲ့ ရွာထဲမှာ ဒီ <b>သတ္တိဂုမ္ဗ</b> ကျေးသားလေးနဲ့ ထမင်းချက်တဲ့ <b>ကောလမ္ဗ</b> အမည်ရှိတဲ့ ထမင်းချက်သမား နှစ်ယောက်၊ ဒီနှစ်ယောက် ချန်ထားခဲ့တယ်။ သူတို့ တောထဲကနေစောင့်ပြီးတော့ လာသမျှလူတွေကို လုယက် ဖမ်းဆီး နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းဖို့ရန်အတွက် သူတို့က တောထဲ ဝင်နေကြတယ်။ အဲဒီတောထဲမှာ ဒီရှင်ဘုရင်ကြီး ရထားနဲ့ ဆိုက်တာ မြင်တော့ ... ဩော်! ရှင်ဘုရင်က တို့အတွက် အင်မတန်မှ အန္တရာယ်ကြီးမားလှတယ်၊ ဒီအန္တရာယ်ကြီးမားတဲ့ ဘေးကို တို့လွတ်အောင် ရှောင်မှဆိုပြီး ခိုးသားဓားပြတွေကလည်း သင့်တော်ရာမှာ သွားပြီး ပုန်းအောင်းနေကြတယ်။</p> <p>အဲဒီအချိန်အခါမှာ <b>သတ္တိဂုမ္ဗ</b> ကျေးသားလေးက သစ်ပင်ထက်ကနေပြီးတော့ ဒီပဉ္စာလမင်းကြီးကို မြင်လိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ သူက ဘာပြောသလဲ? ခုနက ကောလမ္ဗ အမည်ရှိနေတဲ့ ထမင်းချက်တဲ့လူကို သူက ပြောတယ်။</p> <p><b>ရာဇာနံ မာရေတွာ ဝတ္ထာဘရဏာနိဿ ဂဟေတွာ အထ နံ ပါဒေ ဂဟေတွာ ကဍ္ဎိတွာ ဧကမန္တေ သာခါဟိ ပဋိစ္ဆာဒေမာတိ။</b></p> <p><b>ကောလမ္ဗ</b>၊ အို ကောလမ္ဗ။ <b>ရာဇာနံ</b>၊ ပဉ္စာလမင်းကြီးကို။ <b>မာရေတွာ</b>၊ သတ်ဖြတ်ပြီးတဲ့နောက်။ <b>အဿ</b>၊ ထိုပဉ္စာလမင်းကြီး၏၊ <b>ဝတ္ထာဘရဏာနိ</b>၊ အဝတ်တန်ဆာဟူသမျှတို့ကို။ <b>ဟိတွာ</b>၊ ယူကြကုန်၍။ <b>အထ</b>၊ ထိုယူပြီးတဲ့နောက်။ <b>နံ</b>၊ ထိုပဉ္စာလမင်းကြီးကို။ <b>ပါဒေ</b>၊ ခြေ၌။ <b>ဂဟေတွာ</b>၊ ဆွဲကိုင်၍။ <b>ကဍ္ဎိတွာ</b>၊ ဆွဲငင်၍။ <b>မာရေတွာ</b>၊ သတ်ဖြတ်ပြီးနောက်။ <b>ဧကမန္တေ</b>၊ သင့်တင့်လျောက်ပတ်သောအရပ်၌။ <b>သာခါဟိ</b>၊ သစ်ရွက်တို့ဖြင့်။ <b>ပဋိစ္ဆာဒေမ</b>၊ ဖုံးအုပ်၍ ထားကြပါကုန်စို့။</p> <p>သူက ပြောပြီ၊ "ပဉ္စာလမင်းကြီးကို တို့သတ်ကြမယ်၊ သတ်ပြီးတဲ့ အချိန်အခါမှာ သူ့ရဲ့ အဝတ်တန်ဆာတွေ အကုန်လုံး တို့ယူကြမယ်၊ ယူပြီးတဲ့ အခါမှာ ဒီပဉ္စာမင်းကြီးကို ခြေထောက်ကဆွဲပြီးတော့ သင့်တော်တဲ့ နေရာမှာ သစ်ခက်တွေနဲ့ တို့ဖုံးကြစို့" ဆိုပြီး ဒီစကားပြောတယ်။ အဲဒီစကားကိုလည်း ပဉ္စာလမင်းကြီးက အိပ်မပျော်တစ်ချက် ပျော်တစ်ချက်ဖြစ်တော့ ကြားနေတယ်။</p> <p>ကြားနေတဲ့ အချိန်အခါမှာ ဒီကောလမ္ဗခေါ်တဲ့ ထမင်းချက်သမားက ဒီသတ္တိဂုမ္ဗ ကျေးသားကို ဘာပြန်ပြောသလဲ? "<b>သတ္တိဂုမ္ဗ</b> သင်ဟာ လူရူးကဲ့သို့ ဘာဖြစ်လို့ ဒီလိုစကားတွေ လာပြီး ပြောနေရသလဲ၊ တိုင်းပြည်အုပ်ချုပ် မင်းလုပ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုတာက တောက်လောင်နေတဲ့ မီးကဲ့သို့ ချဉ်းကပ်ဖို့ရန် အင်မတန် ခဲယဉ်းတယ်၊ ဘုန်းတန်ခိုး အင်မတန် ကြီးပါတယ်" ဆိုပြီးတော့ သူက ပြန်ပြောတယ်။</p> <p>အဲဒီလို ပြောလိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ ဒီသတ္တိဂုမ္ဗ ကျေးသားက ဘာပြန်ပြောသလဲ? "ကောလမ္ဗ ခင်ဗျားဟာ ဟိုရှေးယခင်တုန်းကလေ မူးမူးရူးရူးနဲ့ အကြီးအကျယ် ခင်ဗျား ကြုံးဝါးခဲ့ဖူးတယ်၊ ဘယ်လိုလဲ? လုလိုက်မယ်, သတ်လိုက်မယ်, ပုတ်လိုက်မယ်" ဆိုပြီး ဒီလို ကြုံးဝါးခဲ့တဲ့ အသံတွေကို သူက သတ္တိဂုမ္ဗ ကျေးသားကလေးက ရှေးယခင်က ကြားခဲ့ဖူးတယ်။ ဘယ်အချိန်မှာ ကြုံးဝါးတာလဲ? မူးမူးရူးရူးနဲ့ ဖြစ်နေတုန်း အရက်တွေ သောက်နေလို့ မူးနေတဲ့ အချိန်အခါတုန်းက သူက အကြီးအကျယ် ကြုံးဝါးခဲ့ဖူးတယ်။</p> <p>အခု ကျွန်တော့် အမေ (ကျွန်တော့်အမေ ဆိုတာကတော့ ခိုးမှူးရဲ့ကတော်ကြီးကို သူက အမေလို့ ခေါ်ပါတယ်)။ အဲဒီတော့ "အခု ကျွန်တော့်အမေမှာ အဝတ်အစားလည်း မရှိတော့ဘူး၊ ရသမျှ သစ်ခက် သစ်ရွက်လေးတွေ ဆက်စပ်ပြီးတော့ ဝတ်နေရတဲ့ အချိန်အခါကျမှ ခင်ဗျားက ဒီသူခိုးဓားပြလုပ်ဖို့ရန် စက်ဆုပ်ရွံရှာနေသလား?" ဒီစကားပြောတယ်။</p> <p>ကြည့်စမ်း! ဘယ်လောက်တတ်လိုက်သလဲလို့၊ ကဲ အဲဒီစကားပြောလိုက်တဲ့ အခါကျတော့မှ ပြောပြီးရုံနဲ့ မပြီးသေးဘူးတဲ့၊ သူက ဘာပြောလဲ? ဟေ့ ခိုးသားဓားပြတွေ ဘယ်မှာလဲ၊ ပဉ္စာလမင်းကြီး သွားပြီ၊ အဲဒီစကားကြားလိုက်တော့ ပဉ္စာလမင်းကြီးက ဘာပြောလဲ? ရထားထိန်းကို "ရထားထိန်း ကဲ ဒီနေရာကတော့ အန္တရာယ်မကင်းဘူးနဲ့ တူတယ်ကွယ်၊ တို့ ရထားပြင်ကြပြီးတော့ တို့ သွားကြစို့" အဲဒီလို ပြောလိုက်တာနဲ့ ရထားထိန်းကလည်း ရထားကိုပြင်ပြီးတော့ အသင့် မောင်းနှင်ပြီး အတင်းပြေးကြတာပဲ။</p> <p>ပြေးလိုက်တဲ့ အချိန်အခါကျတော့မှ အဲဒီသတ္တိဂုမ္ဗ ကျေးသားလေးက တစ်ပင်ကနေ တစ်ပင်ကူးပြီးတော့ အကုန်လုံး လှမ်းအော်တော့တာပဲ။ "ခိုးသားဓားပြတွေ ဘယ်မလဲ၊ ပဉ္စာလမင်းကြီး ခု ထွက်ပြေးသွားပြီ၊ မင်းတို့ ဘယ်ရောက်နေကြလဲ၊ လေးတွေ, လှံတွေ, မှိန်းတွေ ယူလာကြ၊ ဆွဲကိုင်လာခဲ့ကြ၊ ပဉ္စာလမင်းကြီး အသက်ကို ဘယ်တော့မှ လွှတ်မပေးကြနဲ့၊ သူ့အသက်ကို အသေသတ်ပြီး သူ့လက်ဝတ်တန်ဆာတွေ, သူ့ပစ္စည်းတွေကို တို့ အကုန်လုယူကြမယ်" ဆိုပြီး သစ်တစ်ပင်ပြီးတစ်ပင် သစ်တစ်ပင်ပြီးတစ်ပင် ခုန်ပြီး လိုက်အော်တယ်။</p> <p>အဲဒီလို လိုက်အော်လိုက်ရင်းနဲ့ပဲ ရထားထိန်းကလည်း ရထားအတင်းမောင်းနှင်တော့ သူ့ရဲ့ မြင်ကွင်းကနေ လွတ်ကင်းပြီးတော့ ရသေ့သင်္ကန်းကျောင်း ရောက်သွားတယ်။ ရသေ့သင်္ကန်းကျောင်းဘက်ကို ရောက်သွားတဲ့ အချိန်အခါကျတော့ ဒီပဉ္စာလမင်းကြီးက အင်မတန် သူမမျှော်လင့်တဲ့ မြင်ကွင်းတစ်ခုကို သွားတွေ့ရတယ်။</p> <p>ဘယ်လို သွားတွေ့ရလဲ၊ အဲဒီအချိန်အခါမှာ <b>ပုပ္ဖကသုဝ</b> ကျေးသားလေးက ရသေ့သင်္ကန်းကျောင်းမှာ သူက အစောင့်အနေနဲ့ ကျန်ရစ်ခဲ့ပါတယ်။ ရသေ့တွေကတော့ အစာရှာဖို့ ထွက်ခွာသွားကြတယ်။ သစ်သီးဝလံရှာဖို့ရန် ထွက်သွားတဲ့အချိန်ဖြစ်တော့ ရသေ့သင်္ကန်းကျောင်းမှာ ဒီပုပ္ဖကသုဝ ကျေးသားတစ်ဦးပဲ ကျန်ရစ်ခဲ့တယ်။ ကျန်ရစ်ခဲ့တော့ ဒီပုပ္ဖကသုဝ ကျေးသားလေးက ပဉ္စာလမင်းကြီး ဆိုက်ရောက်လာတာနဲ့ အမလေး သူက ဝမ်းသာလိုက်တာ၊ ဝမ်းသာလိုက်တဲ့အတွက် သူက ဘာပြောသလဲ?</p> <p><b>သွာဂတံ တေ မဟာရာဇ၊ အထော တေ အဒုရာဂတံ။</b><br> <b>ဣဿရောသိ အနုပ္ပတ္တော၊ ယံ ဣဓတ္ထိ ပဝေဒယ။</b></p> <p><b>မဟာရာဇ</b>၊ မြတ်သော ပဉ္စာမင်းကြီး။ <b>တေ</b>၊ အရှင်မင်းကြီး၏၊ <b>အာဂတံ</b>၊ ဤနေရာသို့ ဆိုက်ရောက်လာခြင်းသည်။ <b>သုအာဂတံ</b>၊ ကောင်းသောလာခြင်း ဖြစ်ပါပေ၏၊ <b>အထော</b>၊ ထို့အပြင်။ <b>တေ</b>၊ အရှင်မင်းကြီး၏၊ <b>အာဂတံ</b>၊ ဤနေရာသို့ ဆိုက်ရောက်လာခြင်းသည်။ <b>အဒုရာဂတံ</b>၊ အပြစ်ကင်းသောလာခြင်း ဖြစ်ပါပေ၏၊ <b>မဟာရာဇ</b>၊ မြတ်သော ပဉ္စာလမင်းကြီး။ <b>တွံ</b>၊ အရှင်မင်းကြီးသည်။ <b>တေ အမှာကံ</b>၊ ကျွန်တော်တို့၏၊ <b>ဝသရော</b>၊ အစိုးရတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ <b>အသိ</b>၊ ဖြစ်တော်မူပါပေ၏၊ <b>တွံ</b>၊ အရှင်မင်းကြီးသည်။ <b>အမှကံ</b>၊ ကျွန်တော်တို့၏၊ <b>ဣမာ သမံ</b>၊ ဤသင်္ကန်းကျောင်းသို့။ <b>အနုပ္ပတ္တော</b>၊ အစဉ်ဆိုက်ရောက်တော်မူခဲ့ပါလေပြီ။ <b>မဟာရာဇ</b>၊ မြတ်သော မင်းကြီး။ <b>တွံ</b>၊ အရှင်မင်းကြီးသည်။ <b>ယံ</b>၊ အကြင်အရာဝတ္တုကို။ <b>ဣဓ</b>၊ ဤသင်္ကန်းကျောင်း၌။ <b>အတ္ထံ</b>၊ အလိုရှိခဲ့သည်ဖြစ်အံ့။ <b>တံ</b>၊ ထို အလိုရှိရာဝတ္ထုကို။ <b>ပဝတ္တေယျ</b>၊ ပြောကြားတော်မူပါ။</p> <p>ကြည့်စမ်းပါဦး၊ တူကြသေးလား? မတူဘူး၊ ခုနက <b>သတ္တိဂုမ္ဗ</b> ကျေးသားရဲ့ စကားလုံးနဲ့ <b>ပုပ္ဖကသုဝ</b> ကျေးသားရဲ့ စကားလုံး စကားလုံးချင်း တူသေးလား? မတူဘူးနော်။ အရှင်မင်းကြီး အရှင်မင်းကြီးရဲ့ ဒီနေရာသို့ လာခြင်းသည် ကောင်းသောလာခြင်း ဖြစ်တော်မူပါတယ်၊ အရှင်မင်းကြီးရဲ့ ဒီသင်္ကန်းကျောင်းသို့ ရောက်ရှိလာခြင်းသည် အပြစ်ကင်းသော ရောက်ရှိလာခြင်း ဖြစ်တော်ပါပေတယ်၊ အရှင်မင်းကြီးဟာ ကျွန်တော်မျိုးတို့ရဲ့ အရှင်သခင် အစိုးရတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်လည်း ဖြစ်ပါတယ်၊ အရှင်မင်းကြီးဟာ ယခုအခါ ကျွန်တော်တို့ နေထိုင်ရာဖြစ်တဲ့ သင်္ကန်းကျောင်းသို့ အစဉ်ဆိုက်ရောက်လာပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့်မို့ အရှင်မင်းကြီး အလိုရှိရာကို ပြောကြားတော်မူပါ ဆိုပြီးတော့ ဖိတ်ကြားတယ်။ ဒီလောက်တင်လားဆိုတော့ သူက မကသေးဘူး။ သူက ဆက်လက်ပြီးတော့ ဖိတ်ကြားသေးတယ်နော်။</p> <p><b>တိဏ္ဍုကာနိ ပိယာလာနိ၊ မဓုကေ ကာသုမာရိယော။</b><br> <b>ဖလာနိ ခုဒ္ဒကပ္ပါနိ၊ ဘုဉ္ဇ ရာဇ ဝရံ ဝရံ။</b></p> <p><b>မဟာရာဇ</b>၊ မြတ်သောမင်းကြီး။ <b>ဣဓ</b>၊ ဤရသေ့သင်္ကန်းကျောင်း၌။ <b>တိဏ္ဍုကာနိ</b>၊ တည်သီးတို့သည်လည်းကောင်း။ <b>ပိယာလာနိ</b>၊ လွန်သီးတို့သည်လည်းကောင်း။ <b>မဓုကေ</b>၊ သစ်မည်တည်သီးတို့သည်လည်းကောင်း။ <b>ကာသုမာရိယော</b>၊ သရက်ဖြူသီးတို့သည်လည်းကောင်း။ <b>သန္တိ</b>၊ ရှိကြပါကုန်၏၊</p> <p>ထိုအချိန်အခါမှာ ထိုရသေ့သင်္ကန်းကျောင်းအတွင်း တည်ရှိနေတဲ့ သစ်သီးတွေကို သူက ဖော်ပြနေတယ်။ တည်သီးတွေလည်း ရှိတယ်၊ လွန်သီးတွေလည်း ရှိကြပါတယ်၊ သစ်မည်စည်သီးတွေလည်း ရှိကြတယ်၊ သရက်ဖြူသီးတွေလည်း ရှိကြပါတယ်နော်။</p> <p><b>တာနိ ဖလာနိ</b>၊ ထိုသစ်သီးတို့သည်။ <b>ခုဒ္ဒကပ္ပါနိ</b>၊ ပျားမုန့်အရသာနှင့် တူကြပါကုန်၏၊ <b>ရာဇ</b>၊ အို မင်းမြတ်။ <b>တွံ</b>၊ အရှင်မင်းမြတ်သည်။ <b>ဝရံ ဝရံ</b>၊ ချိုနိုးရာရာ ကောင်းနိုးရာရာဖြစ်တဲ့ ထို သစ်သီးဝလံကို။ <b>ဘုဉ္ဇ</b>၊ ဘုဉ်းပေးတော်မူပါ။</p> <p>ကဲ ကြည့်စမ်း! သူ့ရဲ့ ဖိတ်ကြားချက်ကလေးနော်။ ဒီကျောင်းထဲမှာ တည်သီးတွေလည်း ရှိကြတယ်၊ လွန်သီးတွေလည်း ရှိတယ်၊ သစ်မည်စည်သီးတွေလည်း ရှိတယ်၊ သရက်ဖြူသီးတွေလည်း ရှိတယ်။ အဲဒီသစ်သီးတွေဟာ ပျားမုန့်အရသာနဲ့တူတဲ့ အလွန် ချိုမြိန်ကောင်းမြတ်တဲ့ အရသာတွေ ရှိကြပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီသစ်သီးတွေထဲက အရှင်မင်းကြီး နှစ်သက်တော်မူရာ မြတ်နိုးတော်မူရာဖြစ်တဲ့ ကောင်းနိုးရာရာ သစ်သီးတွေကို အရှင်မင်းကြီးကိုယ်တော်တိုင် ဘုဉ်းပေးတော်မူပါလို့ ဖိတ်ကြားတယ်နော်။ ဒါတင် ဖိတ်ကြားသေးသလားလို့ မကသေးဘူး။</p> <p><b>ဣဒမ္ပိ ပါနီယံ သီတံ၊ အာဘတံ ဂိရိဂဗ္ဘရာ။</b><br> <b>တတော ပိဝ မဟာရာဇ၊ သစေ တွံ အဘိကင်္ခသိ။</b></p> <p><b>မဟာရာဇ</b>၊ မြတ်သောပဉ္စာလမင်းမြတ်။ <b>ဂိရိဂဗ္ဘရာ</b>၊ တောင်ချောက်ကြားမှ။ <b>အာဘတံ</b>၊ ဆောင်ရွက်ယူ၍ ရအပ်သော။ <b>ဣဒမ္ပိ ပါနီယံ</b>၊ ဤ သောက်ရေသည်လည်းပဲ။ <b>သီတံ</b>၊ အေးမြလှပါပေ၏၊ <b>မဟာရာဇ</b>၊ မြတ်သောပဉ္စာလမင်းမြတ်။ <b>တွံ</b>၊ အရှင်မင်းမြတ်သည်။ <b>သစေ အဘိကင်္ခသိ</b>၊ အကယ်၍ အလိုရှိခဲ့သည် ဖြစ်ငြားအံ့။ <b>တတော</b>၊ ထိုသောက်ရေမှ။ <b>ဝရံ ဝရံ</b>၊ ချိုနိုးရာရာဖြစ်တဲ့ သောက်ရေကို။ <b>ပိဝ</b>၊ သောက်သုံးတော်မူပါ။</p> <p>"အရှင်မင်းမြတ် ... တောင်ချောက်ကြားကနေပြီးတော့ သယ်ဆောင်လာတဲ့ သောက်ရေတွေလည်း အလွန် အေးမြတဲ့ သောက်ရေတွေ ဒီနေရာမှာ ရှိနေပါတယ်။ ဒါကြောင့် အရှင်မင်းကြီး သောက်တော်ရေဖြင့် အလိုရှိခဲ့သည် ဖြစ်ခဲ့ပါမူ ဒီသောက်ရေမှ အလိုရှိရာရေကို ယူပြီးတော့ သောက်တော်မူပါ" ဒီလို သူက ဖိတ်ကြားတယ်။</p> <p>နောက်တစ်ခု --- သူ့မှာရှိတဲ့ အခက်အခဲလေးကိုလည်း နည်းနည်းလေး သူက တင်ပြတယ်နော်။ ဘယ်လို တင်ပြလဲ?</p> <p><b>အရညံ ဥဉ္ဆာယ ဂတာ၊ ယေ အသ္မိံ ပရိစာရကာ။</b><br> <b>သယံ ဥဋ္ဌာယ ဂဏှဝှေါ၊ ဟတ္ထာ မေ နတ္ထိ ဒါတဝေ''တိ။</b></p> <p><b>မဟာရာဇ</b>၊ မြတ်သော ပဉ္စာလမင်းမြတ်။ <b>ယေ ဣသယော</b>၊ အကြင် ရသေ့တို့သည်။ <b>အသ္မိံ</b>၊ သင်္ကန်းကျောင်း၌ ကျင်လည်ကျက်စား၍ နေကုန်သော။ <b>ယေ ဣသယော</b>၊ အကြင် ရသေ့တို့သည်။ <b>အရညံ</b>၊ တောအတွင်းသို့။ <b>ဥဉ္ဆာယ</b>၊ သစ်သီးဝလံရှာဖွေရန်အတွက်။ <b>ဂတာ</b>၊ ကြွသွားတော်မူကြပါကုန်၏၊</p> <p>ဒီရသေ့သင်္ကန်းကျောင်းမှာ သီတင်းသုံးနေတဲ့ အရှင်သူတော်ကောင်းတွေကတော့ သစ်သီးဝလံရှာဖွေရန်အတွက် တောအုပ်အတွင်းသို့ သွားကြပါတယ်နော်။</p> <p><b>အရညံ ဥဉ္ဆာယ ဂတာ၊ ယေ အသ္မိံ ပရိစာရကာ။</b><br> <b>သယံ ဥဋ္ဌာယ ဂဏှဝှေါ၊ ဟတ္ထာ မေ နတ္ထိ ဒါတဝေ''တိ။</b></p> <p><b>မေ</b>၊ ကျွန်တော်မျိုးတို့အား။ <b>ဒါတဝေ</b>၊ ပေးလှူအပ်သောငှာ။ <b>ဟတ္တာ</b>၊ လက်တို့သည်။ <b>နတ္တိ</b>၊ မရှိကြလေကုန်။</p> <p>ကျွန်တော်မျိုးတို့ရဲ့ သန္တာန်ကို လှမ်းကြည့်လိုက်မယ်ဆိုရင် အရှင်မင်းကြီးကို လှူဖို့ရန် ကျွန်တော်တွင် လက်မရှိဘူး။ ဒီနေ့ တရားနာပရိသတ်တွေ သူတစ်ပါးကို လှူမယ်ဆိုရင် လှူဖို့ လက်မရှိဘူးလား? ရှိနေတယ်။ အခွင့်အရေး မသာဘူးလား? သိပ်သာတယ်။ ခု ဒီမှာကြည့်၊ လှူချင်ပါတယ်၊ လှူလိုတဲ့ စိတ်ထားလည်းမရှိဘူးလား? ရှိတယ်။ ရှိနေပေမယ့်လို့ သူ့မှာ ပေးလှူနိုင်တဲ့လက် သူ့မှာရှိလား? မရှိဘူး။ ဒါပေမယ့် သူမလျှော့ပါဘူး။ ဒါ့ကြောင့် ---</p> <p><b>မဟာရာဇ</b>၊ မြတ်သောမင်းကြီး။ <b>မေ</b>၊ ကျွန်တော်မျိုးရဲ့ သန္တာန်၌။ <b>ဒါတဝေ</b>၊ အရှင်မင်းကြီးအား ပေးလှူအပ်သောငှာ။ <b>ဟတ္တာ</b>၊ လက်တို့သည်။ <b>နတ္တိ</b>၊ မရှိကြပါကုန်။ <b>တွံ</b>၊ အရှင်မင်းမြတ်သည်။ <b>သယံ</b>၊ ကိုယ်တိုင်။ <b>ဥဋ္ဌာယ</b>၊ ထ၍။ <b>ဖလံ ဖလံ</b>၊ သစ်သီးကြီးငယ်ကို။ <b>ဂဏှဝှေါ</b>၊ ယူတော်မူပါလော့။ <b>ဂန္ဒိတွာ</b>၊ ယူတော်မူပြီး၍။ <b>ဘုဉ္ဇတု</b>၊ ဘုဉ်းပေးသုံးဆောင်မူပါလော့။</p> <p>"အရှင်မင်းကြီးကို ကျွန်တော်ကိုယ်တိုင် ပေးနိုင်တဲ့ လက်တွေ ကျွန်တော့မှာ မရှိပါဘူး။ ဒါကြောင့် ပေးလှူနိုင်တဲ့ လက် မရှိတဲ့အတွက်ကြောင့် အရှင်မင်းကြီးကိုယ်တိုင် ထပြီးတော့ သစ်သီးဝလံတွေကို ယူတော်မူပါ၊ သစ်သီးကြီးငယ်တွေကို ယူတော်မူပါ။ ယူပြီးတော့ ဘုဉ်းပေးသုံးဆောင်တော်မူပါ" လို့ ဖိတ်ကြားတယ်။</p> <p>ပဉ္စာလမင်းကြီး ဝမ်းသာလိုက်တာ၊ တယ်တရားရှိတဲ့ ကျေးသားလေးပဲ၊ အင်မတန် ကောင်းမွန်တဲ့ အဆင့်အတန်း မြင့်မားနေတဲ့ စိတ်ထားရှိတဲ့ ကျေးသားလေးပဲ ဆိုပြီးတော့ စိတ်ထဲမှာ သိပ်ဝမ်းသာသွားတယ်နော်။ ဝမ်းသာပြီးတော့လည်း ခုက <b>သတ္တိဂုမ္ဗ</b> ကျေးသားရဲ့ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်နေတဲ့ သဘောတွေကိုလည်း သူက <b>ပုပ္ဖကသုဝ</b> ကျေးသားလေးကို တစ်ဖန် ပြန်ပြီးတော့ ရှင်းလင်းတင်ပြတယ်။</p> <p>သတ္တိဂုမ္ဗကျတော့ ဘယ်လို ပြောတယ်။ "<b>ဧတံ ဟနထ</b>" ဒီပဉ္စာလမင်းကြီးကိုသတ်ကြ၊ ဒီပဉ္စာလမင်းကြီးကို နှောင်ဖွဲ့ကြ၊ ဒီပဉ္စာလမင်းကြီးရဲ့ အသက်ကို ဘယ်တော့မှ လက်မလွှတ်နဲ့ဆိုပြီး ဒီလို ပြောတယ်။ ခု <b>ပုပ္ဖကသုဝ</b> ကျေးသားကျတော့ ဒီပုံစံမျိုး ဟုတ်သေးလား? မဟုတ်တော့ဘူး။ သိပ်ဝမ်းသာသွားတယ်။</p> <p>အဲဒီဝမ်းသာတဲ့ အကြောင်းကို သူက ပြောပြတဲ့အခါမှာ <b>ပုပ္ဖကသုဝ</b> ကျေးသားလေးကလည်း ဘာပြန်ပြောလဲ? "အရှင်မင်းကြီး ... အဲဒီသတ္တိဂုမ္ဗ ကျေးသားလေးဟာ တခြားသူ မဟုတ်ပါဘူး၊ ကျွန်တော်မျိုးတို့နှစ်ဦးဟာ တစ်အူတုံဆင်း တစ်မိထဲမှ သက်ဆင်းလာတဲ့ ညီအစ်ကိုရင်းတွေပဲ ဖြစ်ကြပါတယ်၊ တစ်ခုသောသစ်ပင်ထက်မှာ ကျွန်တော်တို့ အတူတူ ကြီးထွားလာတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ဖြစ်ကြတယ်။</p> <p>ဒါပေမယ့်လို့ လေပြင်းမုန်တိုင်း ကျရောက်လာတဲ့ အချိန်အခါမှာ ကျွန်တော်တို့ လွင့်စင်သွားတဲ့အခါ သူက သူခိုးတွေရဲ့ ကျေးရွာအစွန်ကို ရောက်သွားတယ်။ ကျွန်တော်က ရသေ့တွေရဲ့ ရွာကို ရောက်သွားတယ်။ နေရာဒေသ ခေတ်ခြင်း တူလား? မတူဘူး။ ကွဲပြားသွားကြတယ်။ အဲဒီလို ကွဲပြားသွားတဲ့အတွက် ကျွန်တော်နဲ့ သူနဲ့ ကွဲပြားမှုတွေ များစွာ ဖြစ်လာပါတယ်" ဆိုပြီးတော့ သူက အဲဒီမှာ ထပ်ပြီး တရားဟောတယ်နော်။ အဲဒီတော့ ---</p> <p><b>သတ္တိဂုမ္ဗော စ စောရာနံ၊ အဟဉ္စ ဣသိနံ ဣဓ။</b><br> <b>အသတံ သော သတံ အဟံ၊ တေန ဓမ္မေန နော ဝိနာ။</b></p> <p><b>မဟာရာဇ</b>၊ မြတ်သောမင်းကြီး။ <b>သတ္တိဂုမ္ဗော စ</b>၊ သတ္တိဂုမ္ဗ ကျေးသားသည်ကား။ <b>စောရာနံ</b>၊ ခိုးသားဓားပြတို့၏၊ <b>သန္တိကံ</b>၊ ထံသို့။ <b>ဥပဂတော</b>၊ ကပ်ရောက်၍ သွားရပါပေ၏၊ <b>အဟဉ္စ</b>၊ ကျွန်တော်မျိုးသည်ကား။ <b>ဣဓ</b>၊ ဤနေရာ၌။ <b>ဣသိနံ</b>၊ ရသေ့သူတော်ကောင်းတို့၏၊ <b>အသတံ</b>၊ သင်္ကန်းကျောင်းသို့။ <b>ဥပဂတော</b>၊ ကပ်ရောက်၍ လာခဲ့ရပါလေ၏၊</p> <p>သတ္တိဂုမ္ဗကျေးသားက ခိုးသားတို့ရဲ့ ရွာကို ရောက်သွားတယ်။ ခိုးသားတွေရဲ့ လက်ထဲမှာ ကြီးပြင်းခဲ့တယ်။ ကျွန်တော်က ရသေ့ကျောင်းကို ရောက်လာပြီး ရသေ့တွေရဲ့ လက်ထဲမှာ ကြီးပြင်းရတယ်နော်။</p> <p><b>အသတံ သော သတံ အဟံ၊ တေန ဓမ္မေန နော ဝိနာ။</b></p> <p>ကျွန်တော်တို့နှစ်ဦး တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး မတူကွဲပြားရခြင်း ဖြစ်ရခြင်းမှာ ဘာလဲ? သူက မသူတော်သူယုတ်မာ ဒုဿီလတွေထံသို့ ချဉ်းကပ်တယ်၊ လူမိုက်တွေနဲ့ သွားပြီးတော့ ပေါင်းသင်းဆက်ဆံရတယ်၊ မသူတော်တွေနဲ့ သွားပြီးတော့ ပေါင်းသင်းဆက်ဆံရတယ်။ ကျွန်တော်က သီလရှိတဲ့ သူတော်ကောင်းတွေနဲ့ ပေါင်းသင်းဆက်ဆံခွင့် ရရှိတယ်။</p> <p>အဲဒါကြောင့် သူနှင့်ကျွန်တော် နှစ်မျိုးဟာ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး တူကြသလား? မတူဘူး။ ဘယ်လိုကြောင့် မတူတာလဲ? မသူတော် ဒုဿီလခေါ်တဲ့ လူမိုက်တွေနဲ့ သွားပြီး ပေါင်းသင်း ဆက်ဆံရတဲ့ သတ္တိဂုမ္ဗက ဘာတရားတွေ သင်ယူရသလဲမေးတော့ "<b>စောရဓမ္မ</b>" ခိုးသားဓားပြတို့ရဲ့ တရားဓမ္မကို သင်ယူရတယ်။ "<b>စောရကိရိယ</b>" ခိုးသားဓားပြတို့ရဲ့ အပြုအမူကိုပဲ သင်ယူရတယ်။ ခိုးသားဓားပြတို့ရဲ့ တရားဓမ္မတွေနဲ့ပဲ ခိုးသားတွေက သူ့ကို ဆိုဆုံးမကြတယ်။</p> <p>ကျွန်တော့်ကိုကျတော့ ဒီရသေ့တွေက "<b>ဣသိဓမ္မ</b>" လို့ခေါ်တဲ့ ရသေ့တို့ရဲ့ တရားဓမ္မတွေနဲ့ ဆိုဆုံးမတယ်။ "<b>ဣသိသီလ</b>" ခေါ်တဲ့ ရသေ့တို့ရဲ့ သီလတွေနဲ့ ဆိုဆုံးမတယ်။ "<b>ဣသိအာစာရ</b>" ခေါ်တဲ့ ရသေ့တို့ရဲ့ ကျင့်ဝတ်ပဋိပတ်တွေနဲ့ ကျွန်တော့်ကို ဆိုဆုံးမထားပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကျွန်တော်ဟာလည်း သူနဲ့မတူ ကွဲပြားခြင်း ဖြစ်တယ်။ သူဟာလည်း ကျွန်တော်နဲ့မတူ ကွဲပြားခြင်း ဖြစ်တယ်နော်။ ဘယ်လို ဆိုဆုံးမတယ်ဆိုတာနဲ့ ပတ်သက်လို့ သူက ဆက်လက်ပြီးတော့ ရှင်းလင်းတင်ပြတယ်။</p> <p><b>တတ္ထ ဝဓော စ ဗန္ဓော စ၊ နိကတီ ဝဉ္စနာနိ စ။</b><br> <b>အာလောပါ သာဟသာကာရာ၊ တာနိ သော တတ္ထ သိက္ခတိ။</b></p> <p><b>တတ္ထ</b>၊ ထိုခိုးသားဓားပြတို့ရဲ့ရွာ၌။ <b>ဝဓော စ</b>၊ သတ်ဖြတ်ခြင်းသည်လည်းကောင်း။ <b>ဗန္ဓော စ</b>၊ သူတစ်ပါးတို့အား နှောင်ဖွဲ့ခြင်းသည်လည်းကောင်း။ <b>နိဂတီ စ</b>၊ အတုပြု၍ လှည့်ပတ်ခြင်းသည်လည်းကောင်း။ <b>ဝဉ္စနာနိ စ</b>၊ ကောက်ကျစ်စဉ်းလဲခြင်းသည်လည်းကောင်း။ <b>သန္တိ</b>၊ ရှိကြလေကုန်၏၊ <b>အာလောပါ စ</b>၊ နေ့အခါ၌ ရွာကို ဖျက်ဆီးခြင်းတို့သည်လည်းကောင်း။ <b>သာဟသာကာရာ စ</b>၊ အနိုင်အထက် လုယက်ခြင်းတို့သည်လည်းကောင်း။ <b>တတ္ထ</b>၊ ထိုခိုးသားဓားပြတို့၏ရွာ၌။ <b>သန္တိ</b>၊ ရှိကြလေကုန်၏၊ <b>တာနိ</b>၊ ထို မကောင်းတဲ့ ဒုစရိုက်အမျိုးမျိုးတို့ကို။ <b>သော</b>၊ ထိုသတ္တိဂုမ္ဗကျေးသားသည်။ <b>တတ္ထ</b>၊ ထိုခိုးသားဓားပြတို့၏ရွာ၌။ <b>သိက္ခတိ</b>၊ သင်ယူရပေ၏၊</p> <p>ခိုးသားဓားပြတို့ရဲ့ရွာမှာ ဘာတွေရှိသလဲ? သူတစ်ပါးကို သတ်တဲ့ လုပ်ငန်းတွေ ရှိတယ်၊ သူတစ်ပါးတွေကို နှောင်ဖွဲ့တဲ့ လုပ်ငန်းတွေ ရှိတယ်၊ ရွှေတု, ငွေတုစသည်ဖြင့် အတုအပတွေ ပြုလုပ်ပြီးတော့ လှည့်ပတ်တဲ့ လုပ်ငန်းတွေ ရှိတယ်၊ ဝဉ္စနာလို့ခေါ်တဲ့ ချိန်ခွင်တွေ, အလေးမမှန် တောင်းမမှန်တွေ အဲဒီလို လှည့်ပတ်ခြင်းဆိုတဲ့ ကောက်ကျစ်စဉ်းလဲခြင်း လုပ်ငန်းတွေ ရှိတယ်။</p> <p>သမာစကာခေါ်တဲ့ အိမ်ထဲကို ဝင်ပြီး ညအခါ ဓားပြတွေလို သတ်ပစ်မယ်ဆိုပြီး သေဘေးနဲ့ ခြိမ်းခြောက်၊ ခြိမ်းခြောက်ပြီးတဲ့အခါ အနိုင်အထက် ပစ္စည်းတွေကို ယူတယ်ဆိုတဲ့ လုပ်ငန်းတွေ ရှိတယ်။ အဲဒီလုပ်ငန်းရပ်တွေကို သတ္တိဂုမ္ဗ ကျေးသားက ထိုသူခိုးတွေရဲ့ ရွာမှာ သင်ယူနေရပါတယ်။ လူမိုက်နဲ့ပေါင်းတော့ သူသင်ရတဲ့ အတတ်ပညာက ဒါပဲနော်။ ဒါပေမယ့် သူ့ဘက်ကို သူက ပြန်ပြောတယ်။</p> <p><b>ဣဓ သစ္စဉ္စ ဓမ္မော စ၊ အဟိံသာ သံယမော ဒမော။</b><br> <b>အာသနူဒကဒါယီနံ၊ အင်္ကေ ဝဒ္ဓေါသ္မိ ဘာရဓာ။</b></p> <p><b>ဘာရဓာ</b>၊ ပဉ္စာလတိုင်းကို ထီးဖြူအုပ်ချုပ် မင်းလုပ်၍ နေတော်မူပါသော အို ပဉ္စာလမင်းမြတ်။ <b>ဣဓ</b>၊ ဤရသေ့သင်္ကန်းကျောင်း၌။ <b>သစ္စဉ္စ</b>၊ သစ္စာတရားသည်လည်းကောင်း။ <b>ဓမ္မော စ</b>၊ သုစရိုက်တရားသည်လည်းကောင်း။ <b>အဟိံသာ စ</b>၊ သူတစ်ပါးတို့ကို မညှဉ်းဆဲခြင်းဟု ခေါ်ဆိုအပ်သော မေတ္တာ၏ ရှေးပြေးဖြစ်သော။ <b>ပုဗ္ဗဘာဂ</b>၊ ပဋိပဒါကျင့်ဝတ်သည်လည်းကောင်း။ <b>သံယမော စ</b>၊ သီလကို စောင့်စည်းခြင်းသည်လည်းကောင်း။ <b>ဒမော စ</b>၊ ဣန္ဒြေတို့ကို ယဉ်ကျေးအောင် ဆိုဆုံးမခြင်းသည်လည်းကောင်း။ <b>အတ္တိ</b>၊ ရှိပေ၏၊ <b>တာနိ</b>၊ ထိုကောင်းတဲ့ ကျင့်ဝတ်ပဋိပတ်တို့ကို။ <b>အဟံ</b>၊ ကျွန်တော်မျိုးသည်။ <b>သိက္ခာမိ</b>၊ သင်ယူရပါ၏၊</p> <p>ရသေ့တွေနဲ့ သင်္ကန်းကျောင်းမှာ ဘာတရားတွေ ရှိနေသလဲလို့မေးရင် သစ္စာလို့ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ မှန်ကန်တဲ့ သဘာဝတွေ ရှိတယ်။ ဓမ္မလို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ သုစရိုက်တရားတွေ ရှိနေတယ်။ အဟိံသလို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ သူတစ်ပါးတို့ကို မညှဉ်းပန်း မသတ်ဖြစ်အောင် မေတ္တာဈာန်တွေ ပွားများအားထုတ်ပုံ မေတ္တာဈာန်တွေရဲ့ ရှေ့ပြေးဖြစ်တဲ့ ပုဗ္ဗဘာဂ ကျင့်ဝတ်တွေ ရှိတယ်။</p> <p>ပုဗ္ဗဘာဂ ပဋိပဒါကျင့်ဝတ်လို့ ပြောရတာကတော့ ဒီကျေးသားဘက်က ပြောရတာပါ။ ကျေးသားလေး အနေနဲ့ကတော့ မေတ္တာဈာန်ရအောင် ပွားများအားထုတ်နိုင်တဲ့ ဘဝမဟုတ်ပါဘူးနော်။ ဒါပေမယ့် ဒီမေတ္တာဈာန်ကို ဈာန်မရပေမယ့်လို့ ဈာန်ရဲ့ ရှေ့ပြေးလို့ခေါ်တဲ့ မေတ္တာဘာဝနာကမ္မဋ္ဌာန်းကိုတော့ စီးဖြန်းလို့ မရဘူးလား? ရနိုင်တယ်။ မေတ္တာဘာဝနာကမ္မဋ္ဌာန်းကို ဘယ်ပုံ ဘယ်ပန်း ဘယ်နည်းလမ်းအားဖြင့် စီးဖြန်းရမယ်ဆိုတာကို ရသေ့သူတော်ကောင်းတွေက သူ့ကို သင်ပေးတယ်။</p> <p>ဤသူတော်ကောင်းသည် ဘေးရန် ကင်းပါစေ၊ စိတ်ဆင်းရဲ ကင်းပါစေ၊ ကိုယ်ဆင်းရဲ ကင်းပါစေ၊ ကျန်းကျန်းမာမာ ချမ်းချမ်းသာသာဖြင့် မိမိတို့ ခန္ဓာဝန်ကို ရွက်ဆောင်နိုင်ပါစေ၊ မကောင်းဘူးလား? သိပ်ကောင်းတဲ့ စိတ်ထားလေး။ ဒီစိတ်ထားလေးတွေ ကိန်းဝပ်လာအောင်, ဒီကျင့်ဝတ်ပဋိပတ်လေးတွေ ကိန်းဝပ်လာအောင်, ဒီသမာဓိလေးတွေ ခိုင်ခံ့လာအောင် သင်ပေးတယ်။ ဒါပေမယ့် ဈာန်တော့မရဘူး၊ သင်လို့တော့ မရဘူးလား? ရပါတယ်။ ဒါ 'အဟိံသ' ခေါ်တဲ့ သူတစ်ပါးတို့ကို မညှဉ်းပန်း မနှိပ်စက်တဲ့ မေတ္တာရဲ့ ရှေ့သွားဖြစ်တဲ့ ကျင့်ဝတ်ပဋိပတ်တွေ သူက ရဟန်းကျောင်းမှာ သင်ယူခွင့်ရတယ်။ ဒီနေ့ တရားနာပရိသတ်အပေါင်းတွေ ဒီအခွင့်အရေးကြီးကို လွယ်လွယ်ကူကူနဲ့ မရနိုင်ကြဘူးလား? ရနိုင်တယ်။ သင်ယူဖို့ မကောင်းဘူးလား? သိပ်ကောင်းတယ်။</p> <p>နောက်တစ်ခု --- '<b>သံယမ</b>' သီလကို စောင့်စည်းခြင်း၊ သီလကို ထိန်းသိမ်း စောင့်ရှောက်ခြင်းဆိုတဲ့ ကျင့်ဝတ်ပဋိပတ်တွေကို ဒီရသေ့သင်္ကန်းကျောင်းမှာ ကျွန်တော်မျိုးက သင်ယူရတယ်။ ဓမ္မဆိုတဲ့ ဣန္ဒြေကို ယဉ်ကျေးအောင် ဆိုဆုံးမခြင်းဆိုတဲ့ ကျင့်ဝတ်ပဋိပတ်တွေကိုလည်း ရသေ့သင်္ကန်းကျောင်းမှာ ကျွန်တော်မျိုးက သင်ယူရပါတယ်။</p> <p>ဣန္ဒြေကို ယဉ်ကျေးအောင် ဆိုဆုံးမတယ် ဆိုတာက ဘယ်လို ဆုံးမတာလဲလို့ မေးရင်တော့ မျက်စိ, နား, နှာ, လျှာ, ကိုယ်, နှလုံးလို့ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ ဒွါရခြောက်ပါးမှ ရာဂ, ဒေါသ, မောဟ စတဲ့ ကိလေသာ အညစ်အကြေးတွေ မဝင်လာအောင် ပိတ်ဆို့တဲ့ လုပ်ငန်းပဲ။ ဘာနဲ့ ပိတ်ဆို့ရသလဲ? သမထ သို့မဟုတ် ဝိပဿနာလို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ ကမ္မဋ္ဌာန်းတစ်ခုနဲ့ ကင်းပြီး ပိတ်ဆို့လို့တော့မရဘူး။ မိမိတို့ရဲ့ စိတ်ကို သမထအာရုံ သို့မဟုတ် သမထကမ္မဋ္ဌာန်းအာရုံ တစ်ခုခုအတွင်းမှာသော်လည်းကောင်း, မိမိက ဝိပဿနာနယ်ထဲ ရောက်နေရင်လည်း ဝိပဿနာဘာဝနာကမ္မဋ္ဌာန်းအာရုံထဲမှာသော်လည်းကောင်း ကမ္မဋ္ဌာန်းအာရုံအတွင်း၌ မိမိရဲ့ စိတ်ကို သွတ်သွင်းထားရမယ်။</p> <p>သွတ်သွင်းထားရမယ်ဆိုတာ ဘာကို ပြောတာလဲ? သမထကမ္မဋ္ဌာန်းကိုသော်လည်းကောင်း, ဝိပဿနာဘာဝနာ ကမ္မဋ္ဌာန်းကိုသော်လည်းကောင်း အမြဲတမ်း ပွားများအားထုတ်နေလို့ရှိခဲ့ရင် ဣန္ဒြေတွေကို ယဉ်ကျေးအောင် ဆုံးမနေခြင်းပဲ ဖြစ်တယ်။ အထွတ်အထိပ်ဖြစ်တဲ့ ဣန္ဒြေတွေကို ယဉ်ကျေးအောင် ဆိုဆုံးမခြင်းက အရဟတ္တဖိုလ်ပေါက်မှ အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ပါတယ်နော်။ ကဲ အဲဒီလို ဣန္ဒြေတွေကို ယဉ်ကျေးအောင် ဆိုဆုံးမခြင်းဆိုတဲ့ လုပ်ငန်းရပ်တွေကို ဒီရသေ့သင်္ကန်းကျောင်းလေးမှာ သင်ယူရပါတယ်နော်။ ဒါတင်လားဆိုတော့ မကသေးဘူး။</p> <p><b>အာသနူဒကဒါယီနံ၊ အင်္ကေ ဝဒ္ဓေါသ္မိ ဘာရဓာ။</b></p> <p><b>အဟံ</b>၊ ကျွန်တော်မျိုးသည်။ <b>အာသနူဒကဒါယီနံ</b>၊ ဆိုက်ရောက်လာတဲ့ ဣသိအာဂန္တုတို့အား နေရာထိုင်ခင်း ပေးခြင်း, သောက်ရေသုံးရေကို ပေးခြင်း အလေ့ရှိကြကုန်သော ရသေ့သူတော်ကောင်းတို့၏ ရင်ခွင်ထက်၌ ဝပ်တွားကြီးပျင်း၍ လာခဲ့ရသည်။ <b>အဿမိ</b>၊ ဖြစ်ပါ၏၊</p> <p>ကျွန်တော်မျိုးဟာ ဧည့်သည်အာဂန္တုများ ဆိုက်ရောက်လာခဲ့ရင် ဒီဧည့်သည် အာဂန္တုတွေကို နေရာပေးတတ်တဲ့ သောက်ရေ သုံးရေ ပေးတတ်တဲ့ ရသေ့သူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ အထံ ရသေ့သူတော်ကောင်းတို့၏ ရင်ခွင်ထက်၌ ကြီးပျင်းခဲ့ရသော ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး ဖြစ်ပါတယ်။ ဆိုပြီးတော့ သူကတင်ပြတယ်။ အဲဒီလို တင်ပြပြီးတဲ့ အချိန်အခါကျတော့မှ သူက ဒီလောက်နဲ့ မကျေနပ်သေးဘူး။ ပဉ္စာလမင်းကြီးကို ဆက်ပြီးတော့ တရားဟောတယ်နော်။ ဘယ်လိုဟောလဲ?</p> <p><b>ယံ ယဥှိ ရာဇ ဘဇတိ၊ သန္တံ ဝါ ယဒိ ဝါ အသံ။</b><br> <b>သီလဝန္တံ ဝိသီလံ ဝါ၊ ဝသံ တေဿဝ ဂစ္ဆတိ။</b></p> <p><b>မဟာရာဇ</b>၊ မြတ်သော ပဉ္စာလမင်းကြီး။ <b>သန္တံ ဝါ</b>၊ သူတော်ကောင်းမူလည်း ဖြစ်ချင်ဖြစ်ပါစေ။ <b>ယဒိ</b>၊ ထို့ပြင်။ <b>အသံ ဝါ</b>၊ မသူတော်မူလည်း ဖြစ်ချင်ဖြစ်ပါစေ။ <b>သီလဝန္တံ ဝါ</b>၊ သီလရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မူလည်း ဖြစ်ချင်ဖြစ်ပါစေ။ <b>ဝိသီလံ ဝါ</b>၊ သီလမရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မူလည်း ဖြစ်ချင်ဖြစ်ပါစေ။ <b>ယံ ယံ</b>၊ အကြင် အကြင်ကဲ့သို့သော ပုဂ္ဂိုလ်မျိုးကို။ <b>ဘဇတိ</b>၊ မှီဝဲဆည်းကပ်၏၊ <b>သော</b>၊ ထို မှီဝဲဆည်းကပ်သည့် ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ <b>တေဿဝ</b>၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်၏သာလျှင်။ <b>တေဿဝ</b>၊ ထို မိမိ မှီဝဲဆည်းကပ်သည့် ပုဂ္ဂိုလ်၏ အလိုသို့သာလျှင်။ <b>ဂစ္ဆတိ</b>၊ လိုက်ပါရတတ်ပါ၏၊</p> <p>အရှင်မင်းမြတ် ... လောကမှာ သူတော်ကောင်းလည်း ဖြစ်ချင်ဖြစ်ပါစေ၊ မသူတော်မူလည်း ဖြစ်ချင်ဖြစ်ပါစေ၊ သီလရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မူလည်း ဖြစ်ချင်ဖြစ်ပါစေ၊ သီလမရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မူလည်း ဖြစ်ချင်ဖြစ်ပါစေ၊ အကြင်အကြင် ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးဦးကို သွားပြီး ဆည်းကပ်ခဲ့မယ်ဆိုရင် ထိုဆည်းကပ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဟာ မိမိ ဆည်းကပ်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ အလိုနိုင်ငံကို လိုက်ပါရတတ်တဲ့သဘော ရှိပါတယ်နော်။</p> <p>သူတော်ကောင်းကို ဆည်းကပ်ရင် သူတော်ကောင်းရဲ့ အလိုအတိုင်း လိုက်နာပြုကျင့်ရတယ်။ လူမိုက် လူယုတ်မာကို သွားပြီး ဆည်းကပ်ရင် လူမိုက် လူယုတ်မာရဲ့ အလိုအတိုင်း ပြုကျင့်လိုက်နာရတတ်တဲ့ သဘော ရှိတယ်လို့ ဒီလို သူက တင်ပြတယ်။ အဲဒါ ဒကာကြီးတွေ, တရားနာပရိသတ်တွေ စဉ်းစားကြည့်စမ်း! ဟုတ်သလား မဟုတ်ဘူးလား? ဟုတ်ကြတယ်။ ကိုယ်က ဒီဆရာကို ဆည်းကပ်ရင် ဒီဆရာရဲ့ အလုပ်အတိုင်း လိုက်နာပြုကျင့်ရမယ့် သဘောတော့ လောကမှာ မရှိဘူးလား? ရှိကြတယ်။ ကဲ ဒါ သတိထားဖို့ သိပ်လိုတယ်။ နောက်တစ်ခု ---</p> <p><b>ယာဒိသံ ကုရုတေ မိတ္တံ၊ ယာဒိသံ စူပသေဝတိ။</b><br> <b>သောပိ တာဒိသကော ဟောတိ၊ သဟဝါသော ဟိ တာဒိသော။</b></p> <p><b>ယာဒိသံ</b>၊ အကြင်ကဲ့သို့သောသူကို။ <b>မိတ္တံ</b>၊ မိတ်ဆွေဖွဲ့ခြင်းကို <b>ကုရုတေ</b>၊ ပြုလုပ်မိ၏၊ <b>ယာဒိသံ</b>၊ အကြင်ကဲ့သို့သော သူမျိုးကို။ <b>စူပသေဝတိ</b>၊ မှီဝဲဆည်းကပ်ခဲ့၏၊ <b>သောပိ</b>၊ ထိုမိတ်ဆွေဖွဲ့တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ် မှီဝဲဆည်းကပ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်သည်လည်း။ <b>တာဒိသကော</b>၊ ထိုကဲ့သို့သော ပုဂ္ဂိုလ်မျိုးသည်သာလျှင်။ <b>ဟောတိ</b>၊ ဖြစ်တတ်ပေ၏၊ <b>ဟိ</b>၊ မှန်လှပေ၏၊ <b>သဟဝါသော</b>၊ အတူတကွ ပေါင်းသင်းနေထိုင်ခြင်းသည်ကား။ <b>တာဒိသော</b>၊ ထိုကဲ့သို့ သဘောသာလျှင် ရှိပေ၏၊</p> <p>နားလည်လိမ့်မယ်လို့ ထင်တယ်နော်။ သူပြောလိုတဲ့ စကား ပုဂ္ဂိုလ် တစ်ယောက်ကို သွားပြီး မိတ်ဖွဲ့တယ်၊ မိတ်ဖွဲ့ရင် မိတ်ဖွဲ့တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဟာလည်း ခုနက မိမိ သွားမိတ်ဖွဲ့တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်လိုမျိုး ဖြစ်တတ်တယ်။ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ကို သွားပြီး မှီဝဲဆည်းကပ်တယ်။ မှီဝဲဆည်းကပ်ရင်လည်း မှီဝဲဆည်းကပ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဟာ မိမိ မှီဝဲဆည်းကပ်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မျိုး မဖြစ်တတ်ဘူးလား? ဖြစ်တတ်တယ်။ လူမိုက်ကို မှီဝဲဆည်းကပ်ရင် မိမိလည်း လူမိုက် ဖြစ်တတ်တယ်။ ပညာရှိကို မှီဝဲဆည်းကပ်ရင် မိမိလည်း ပညာရှိ ဖြစ်တတ်တယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲ? အတူတကွ မှီဝဲနေထိုင်ခြင်းသည် ဒီသဘောပဲ ရှိတယ်ဆိုပြီး သူက တင်ပြတယ်။ တင်ပြပြီးတဲ့အချိန်အခါကျတော့ ရှေ့ဆက်လက်ပြီး ဘာတရား ဟောလဲ?</p> <p><b>သေဝမာနော သေဝမာနံ၊ သမ္ဖုဋ္ဌော သမ္ဖုသံ ပရံ။</b><br> <b>သရော ဒိဒ္ဓေါ ကလာပံဝ၊ အလိတ္တမုပလိမ္ပတိ။</b><br> <b>ဥပလေပဘယာ ဓီရော၊ နေဝ ပါပသခါ သိယာ။</b></p> <p><b>သေဝမာနော</b>၊ မှီဝဲဆည်းကပ်အပ်သော ဆရာသည်။ <b>အလိတ္တံ</b>၊ မကောင်းမှုဖြင့် မလိမ်းကျံသော။ <b>သေဝမာနံ</b>၊ မှီဝဲဆည်းကပ်တတ်သော တပည့်ကို။</p> <p>ဆရာဘက် ကြည့်လိုက်လို့ရှိရင် မကောင်းမှုတွေက လိမ်းကျံထားတယ်။ ဒုစရိုက်သမား ဖြစ်နေပြီးနော်။ တပည့် ကြည့်လိုက်တော့ မကောင်းမှုဖြင့် လိမ်းကျံမှုတော့ မရှိသေးဘူးတဲ့။ ဒါကြောင့် ---</p> <p><b>သေဝမာနော သေဝမာနံ၊ သမ္ဖုဋ္ဌော သမ္ဖုသံ ပရံ။</b><br> <b>သရော ဒိဒ္ဓေါ ကလာပံဝ၊ အလိတ္တမုပလိမ္ပတိ။</b><br> <b>ဥပလေပဘယာ ဓီရော၊ နေဝ ပါပသခါ သိယာ။</b></p> <p><b>သေဝမာနော</b>၊ မှီဝဲဆည်းကပ်အပ်သောဆရာသည်။ <b>အလိတ္တံ</b>၊ မကောင်းမှုဖြင့် မလိမ်းကျံသေးသော မှီဝဲဆည်းကပ်တတ်သော တပည့်ကို။ <b>ဥပလိမ္ပတိ</b>၊ မကောင်းမှုဖြင့် လိမ်းကျံတတ်ပေ၏၊</p> <p>မကောင်းမှုဖြင့် လိမ်းကျံနေတဲ့ ဆရာတစ်ဦး ရှိတယ်။ ဒါပေမယ့် တပည့်လုပ်မယ့် ပုဂ္ဂိုလ်မှာ မကောင်းမှုဖြင့် လိမ်းကျံမှုတော့ မရှိသေးဘူး။ မရှိသေးပေမယ့်လို့ မကောင်းမှုဖြင့် လိမ်းကျံထားတဲ့ ဒီဆရာကို သွားဆည်းကပ်တဲ့ တပည့်ကို အဲဒီဆရာက တစ်ဖန် ပြန်ပြီးတော့ မကောင်းမှုဖြင့် လိမ်းကျံမပေးဘူးလား? ပေးတတ်တယ်။ အဲဒါ သတိထားဖို့ လိုတယ်။</p> <p>နောက်တစ်ခု --- <b>သမ္ဖုဋ္ဌော</b>၊ တပည့်သည် တွေ့အပ်သော ဆရာသည်။ <b>ပရံ</b>၊ တစ်ပါးသော။ <b>အလိတ္တံ</b>၊ မကောင်းမှုဖြင့် မလိမ်းကျံအပ်သေးသော။ <b>သမ္ဖုသံ</b>၊ တွေ့တတ်သောတပည့်ကို။ <b>ဥပလိမ္ပတိ</b>၊ မကောင်းမှုဖြင့် လိမ်းကျံတတ်၏၊</p> <p>ဆရာနဲ့တပည့် ဆရာဘက်မှာ မကောင်းမှုဖြင့် လိမ်းကျံထားတာတွေ ရှိနေပြီ။ တပည့်ကတော့ မကောင်းမှုဖြင့် တွေ့ထိရမှု မရှိသေးဘူး။</p> apkdcogioqrdq8u4x4oxjoriny66ec7 မင်္ဂလသုတ်-၈/၉၇ 0 6231 21866 2026-04-13T02:55:00Z Tejinda 173 "{{header | title = မင်္ဂလသုတ်-၈/၉၇ | author = ဖားအောက်တောရဆရာတော် | override_author = | editor = | translator = | contribuor = | override_contributor = | section = '''စာစစ်ရန် လိုအပ်သည်''' | previous = မင်္ဂလသုတ်-၇/၉..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 21866 wikitext text/x-wiki {{header | title = မင်္ဂလသုတ်-၈/၉၇ | author = ဖားအောက်တောရဆရာတော် | override_author = | editor = | translator = | contribuor = | override_contributor = | section = '''စာစစ်ရန် လိုအပ်သည်''' | previous = [[မင်္ဂလသုတ်-၇/၉၇]] | previous2 = | next = [[မင်္ဂလသုတ်-၉/၉၇]] | next2 = | year = | notes = | edition = | categories = ဖားအောက်တောရ | shortcut = | portal = }} <h3>မင်္ဂလသုတ် (၈)</h3> <p><b>သေဝမာနော သေဝမာနံ၊ သမ္ဖုဋ္ဌော သမ္ဖုသံ ပရံ။</b><br> <b>သရော ဒိဒ္ဓေါ ကလာပံဝ၊ အလိတ္တမုပလိမ္ပတိ။</b><br> <b>ဥပလေပဘယာ ဓီရော၊ နေဝ ပါပသခါ သိယာ။</b></p> <p>ကျေးသားတစ်ဦးကနေ ပဉ္စာလမင်းကြီးကို ဟောနေတဲ့ တရားပဲ။</p> <p><b>သေဝမာနော</b>၊ မှီဝဲဆည်းကပ်အပ်သော ဆရာသည်။ <b>အလိတ္တံ</b>၊ မကောင်းမှုဖြင့် မလိမ်းကျံသော။ <b>သေဝမာနံ</b>၊ မှီဝဲဆည်းကပ်တတ်သော တပည့်ကို။ <b>ဥပလိမ္ပတိ</b>၊ မကောင်းမှုဖြင့် လိမ်းကျံတတ်ပေ၏။</p> <p>ဆရာက မကောင်းမှုတွေကို ပြုနေတယ်။ တပည့်က စင်ကြယ်နေတဲ့ မကောင်းမှုဖြင့် လိမ်းကျံမှု မရှိသေးတဲ့ တပည့်၊ အဲဒီတပည့်က မကောင်းမှုဖြင့် လိမ်းကျံထားတဲ့ ဆရာကို သွားပြီး ဆည်းကပ်လို့ရှိရင် ဆရာကနေ ဒီတပည့်ကို မကောင်းမှုတွေဖြင့် သွားပြီး လိမ်းကျံပေးတတ်တယ်။ အဲဒါ စဉ်းစားကြ။ နောက်တစ်ခု ---</p> <p><b>သမ္ဖုဋ္ဌော</b>၊ တပည့်သည် တွေ့အပ်သော ဆရာသည်။ <b>ပရံ</b>၊ တစ်ပါးသော။ <b>အလိတ္တံ</b>၊ မကောင်းမှုဖြင့် မလိမ်းကျံအပ်သေးသော။ <b>သမ္ဖုသံ</b>၊ တွေ့တတ်သော တပည့်ကို။ <b>ဥပလိမ္ပတိ</b>၊ မကောင်းမှုဖြင့် လိမ်းကျံတတ်၏။</p> <p>ဆရာနဲ့ တပည့် နှစ်ဦးတို့ တွေ့ပြီ၊ ဆရာက မကောင်းမှုဖြင့် တွေ့ထိထားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်တယ်။ တပည့်က မကောင်းမှုဖြင့် ထိတွေ့မှု မရှိသေးဘူး။ မကောင်းမှုနဲ့ တွေ့ထိနေတဲ့ ဆရာက မကောင်းမှုနဲ့ တွေ့ထိမှု မရှိသေးတဲ့ စင်ကြယ်နေတဲ့ တပည့်ကို မကောင်းမှုဖြင့် တွေ့ထိအောင် လိမ်းကျံပေးတတ်တယ်နော်။</p> <p><b>သရော ဒိဒ္ဓေါ ကလာပံဝ၊ အလိတ္တမုပလိမ္ပတိ။</b><br> <b>ဥပလေပဘယာ ဓီရော၊ နေဝ ပါပသခါ သိယာ။</b></p> <p><b>ဣမေဝ</b>၊ အဘယ်ကဲ့သို့နည်း ဟူမူကား။ <b>ဒိဒ္ဓေါ သရော</b>၊ အဆိပ်လူးထားသော မြားသည်။ <b>ကလာပံ</b>၊ မြားထည့်ထားသော အတောင့်ကို။ <b>ဥပလိမ္ပတိ</b>၊ အဆိပ်ဖြင့် လိမ်းကျံသကဲ့သို့တည်း။</p> <p>အဆိပ်လူးမြားတွေ မုဆိုးတစ်ယောက်က ကျည်တောက်တစ်ခုထဲကို ထည့်ထားပြီ။ ထည့်ထားလိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ မြားတွေက အဆိပ်ဖြင့် လူးလဲပေကျံနေတဲ့အတွက် အဆိပ်လူးလဲပေကျံနေတဲ့ မြားတွေထည့်တဲ့ ဒီကျည်တောက်မှာလည်း ဒီအဆိပ်တွေသွားပြီးတော့ မလူးဘူးလား? လူးကုန်တယ်။ အဲဒါကြောင့် မကောင်းမှုဖြင့် လိမ်းကျံနေတဲ့ မကောင်းမှုဖြင့် တွေ့ထိနေတဲ့ ဆရာတစ်ဦးကို စင်ကြယ်နေတဲ့ တပည့်တစ်ဦးက သွားပြီး မှီခိုဆည်းကပ် ဆက်ဆံခဲ့မယ်ဆိုရင် ဆရာကနေ ဒီတပည့်ကို မကောင်းမှုဖြင့် လိမ်းကျံပေးတယ်၊ မကောင်းမှုဖြင့် တွေ့ထိအောင် ရွက်ဆောင်ပေးတယ်။ ဒီလိုဆိုလို့ရှိရင် ဆရာ ရွေးချယ်ဖို့ မလိုဘူးလား? ဒကာကြီးတွေ ဒကာမကြီးတွေ လိုအပ်တယ်နော်။ ဒါကြောင့် ---</p> <p><b>ဥပလေပဘယာ</b>၊ မကောင်းမှုဖြင့် လိမ်းကျံခြင်းမှ ကြောက်သောကြောင့်။ <b>ဓီရော</b>၊ ပညာရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ <b>ပါပသခါ</b>၊ ယုတ်မာတဲ့ မိတ်ဆွေ ခင်ပွန်းရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မျိုးသည်။ <b>နေဝ သိယာ</b>၊ ဘယ်တော့မှ မဖြစ်လေရာ။</p> <p>မကောင်းမှုဖြင့် လိမ်းကျံမှုမှ တကယ်ကြောက်မယ်ဆိုရင် ကြောက်နေတဲ့ ဒီတပည့်ဟာ ကြောက်နေတဲ့ ပညာရှိသူတော်ကောင်းဟာ ဘယ်တော့မှ ယုတ်မာတဲ့ အဆွေခင်ပွန်းမျိုး မဖြစ်သင့်ပါဘူး ဆိုပြီးတော့ ပဉ္စာလမင်းကြီးကို ပုပ္ဖကသုဝ ကျေးသားလေးက ဟောတယ်နော်။ နောက် ဘာဆက်ဟောသေးလဲ? မနေ့ညက ဟောခဲ့တဲ့ ဂါထာလေးတွေ ဆက်ဟောတယ်နော်။</p> <p><b>ပူတိမစ္ဆံ ကုသဂ္ဂေန၊ ယော နရော ဥပနယှတိ။</b><br> <b>ကုသာပိ ပူတိ ဝါယန္တိ၊ ဧဝံ ဗာလူပသေဝနာ။</b></p> <p><b>ယော နရော</b>၊ အကြင် ယောကျ်ားသည်။ <b>ပူတိမစ္ဆံ</b>၊ ပုပ်သိုးနေတဲ့ ငါးကို။ <b>ကုသဂ္ဂေန</b>၊ သမန်းမြက်ဖြင့်။ <b>ဥပနယှတိ</b>၊ ထုပ်ဖွဲ့၍ထားသည် ဖြစ်ငြားအံ့။ <b>ကုသာပိ</b>၊ သမန်းမြက်တို့သည်လည်းပဲ။ <b>ပူတိ</b>၊ ပုပ်သိုးတဲ့ အနံ့ကို။ <b>ဝါယန္တိ</b>၊ လှိုင်စေတတ်ကြကုန်၏။ <b>ဗာလုပသေဝနာ</b>၊ လူမိုက်ကို ပေါင်းသင်းဆက်ဆံ မှီဝဲဆည်းကပ်ခြင်းသည်လည်းပဲ။ <b>ဧဝံ</b>၊ ဤပုပ်သိုးတဲ့ ရနံ့ကို။ <b>ဝါယန္တိ</b>၊ လှိုင်စေတတ်ကြပါကုန်၏။</p> <p>သမန်းမြက်ဖြင့် ပုပ်သိုးနေတဲ့ ငါးတစ်ကောင်ကို ဖွဲ့ထုပ်ထားကြည့်ပါ။ အဲဒီလို ထုပ်ထားလို့ရှိရင် ဒီသမန်းမြက်မှာ ပုပ်သိုးနေတဲ့ ငါးရဲ့ ရနံ့တွေဟာ စွဲမသွားဘူးလား? စွဲသွားတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီသမန်းမြက်မှာလည်း ပုပ်သိုးတဲ့ အနံ့တွေ လှိုင်မလာဘူးလား? လှိုင်လာတယ်။ မူလက ဒီသမန်းမြက်မှာ ပုပ်သိုးတဲ့ အနံ့ရှိလား? မရှိဘူး။ စင်ကြယ်နေတယ်။ စင်ကြယ်နေပါလျက်နဲ့ ပုပ်သိုးတဲ့ ငါးနဲ့ သွားပြီးတော့ ပေါင်းသင်းဆက်ဆံမိတဲ့ အချိန်အခါမှာ ဒီ သမန်းမြက်မှာ ပုပ်သိုးတဲ့ ရနံ့တွေ ထွက်မလာဘူးလား? ထွက်လာတယ်။</p> <p>ဒီပုံစံအတိုင်းပဲ၊ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးက လူမိုက်ကို သွားပြီး မှီဝဲဆည်းကပ်ပြီ၊ မှီဝဲဆည်းကပ်တဲ့ အချိန်အခါမှာ ဘာဖြစ်သလဲ? ပုပ်သိုးတဲ့ ငါးကို ထုပ်ဖွဲ့ ထားတဲ့ သမန်းမြက်လို ဖြစ်သွားတတ်တယ်။ လူမိုက်က သူ့ကို မကောင်းမှုတွေဖြင့် လိမ်းကျံပေးတတ်တယ်။ လိမ်းကျံပေးလိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ သူကိုယ်တိုင်က မကောင်းမှုတွေကို လွန်ကျူးတတ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်လည်း ဖြစ်မသွားဘူးလား? ဖြစ်ချင်လည်းဖြစ်မယ်။ မဖြစ်သေးဘူးဘဲထား၊ မကောင်းမှုကို သူ မပြုသေးဘူးဘဲ ဆိုကြပါဦးစို့။ ဒါပေမယ့်လို့ မကောင်းမှုကို လက်သွက်သွက်နဲ့ လွန်ကျူးနေတဲ့ ဒီလူမိုက်နဲ့ သွားပြီး ပေါင်းသင်းဆက်ဆံခြင်း တည်းဟူသော အကြောင်းကြောင့် သူ့ရဲ့ ဂုဏ်ကျေးဇူးမဲ့တွေ ကျော်ဇောမဲ့တွေ သတင်းအပုပ်အသိုးတွေဟာ လှိုင်ပြီး ထွက်မလာနိုင်ဘူးလား? ထွက်လာတယ်။ အကယ်၍ လူမိုက်ရဲ့ ညွှန်ကြားချက်အတိုင်း မကောင်းမှုတွေကို သူက ပြုခဲ့မယ်၊ မကောင်းတဲ့ စကားတွေကို သူက ပြောခဲ့မယ်။ မကောင်းတဲ့ အကြံအစည်ကိုသာ ကြံစည်ခဲ့မယ်ဆိုရင် သူဟာလည်း ပုပ်သိုးတဲ့ ရနံ့တွေကို တလှိုင်လှိုင် ထွက်ပေါ်လာအောင် ပြုလုပ်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မျိုး မဖြစ်နိုင်ဘူးလား? ဖြစ်နိုင်တယ်။ ဒါ သတိရှိဖို့ လိုတယ်နော်။ နောက်တစ်ခု --- ကျေးသားလေး ဆက်ဟောပြန်တယ်။</p> <p><b>တဂရဉ္စ န ပလာသေန၊ ယော နရော ဥပနယှတိ။</b><br> <b>ပတ္တာပိ သုရဘိ ဝါယန္တိ၊ ဧဝံ ဓီရူပသေဝနာ။</b></p> <p><b>မဟာရာဇ</b>၊ မြတ်သော ပဉ္စာလမင်းကြီး။ <b>ယော နရော</b>၊ အကြင် လူသားသည်။ <b>တဂရံ</b>၊ တောင်ဇလပ်ပန်းကို။ <b>ပလာသေန</b>၊ ပေါက်ရွက်ဖြင့်။ <b>ဥပနယှတိ</b>၊ အကယ်၍ ထုပ်ဖွဲ့ထားသည် ဖြစ်ငြားအံ့။ <b>ပတ္တာပိ</b>၊ ပေါက်ဖက်တို့သည်လည်းပဲ။ <b>သုရဘိ</b>၊ ကောင်းတဲ့ ရနံ့ကို။ <b>ဝါယန္တိ</b>၊ လှိုင်စေတတ်ကြပါပေကုန်၏။ <b>ဓီရူပသေဝနာ</b>၊ ပညာရှိသူတော်ကောင်းကို မှီဝဲဆည်းကပ် ခြင်းသည်လည်းပဲ။ <b>ဧဝံ</b>၊ ဤအတူ။ <b>သုရဘိ</b>၊ ကောင်းသော ရနံ့ကို။ <b>ဝါယန္တိ</b>၊ လှိုင်စေတတ်ကြပါကုန်၏။</p> <p>ကောင်းလိုက်တဲ့ ဂါထာလေးပဲ၊ ကြည့်စမ်း! တောင်ဇလပ်ပန်း အလွန် မွှေးပုံရတယ်။ အဲဒီတောင်ဇလပ်ပန်းတွေကို ပေါက်ရွက်ကလေး တစ်ခုနဲ့ ထုပ်ကြည့်ပါ။ လူသားတစ်ဦးက အကယ်၍ ဒီတောင်ဇလပ်ပန်းကို ပေါက်ဖက်ရွက်နဲ့သာ ထုပ်လိုက်စမ်းပါ။ ထုပ်လိုက်လို့ရှိရင် တောင်ဇလပ်ပန်းရဲ့ မွှေးကြိုင်နေတဲ့ ရနံ့တွေဟာ ဒီပေါက်ဖက်မှာ သွားပြီးတော့ မစွဲဘူးလား? စွဲသွားတယ်။ စွဲသွားတဲ့အတွက် ဒီပေါက်ဖက်ဆိုတဲ့ သစ်ရွက်တွေကနေပြီးတော့ မွှေးကြိုင်တဲ့ ရနံ့တွေကို တလှိုင်လှိုင်ထွက်အောင် ပြုလုပ်မပေးဘူးလား? ပြုလုပ်ပေးတယ်။ အဲဒီပုံစံအတိုင်းပဲ၊ ပညာရှိသူတော်ကောင်းကို မှီဝဲဆည်းကပ်ခြင်းသည် တောင်ဇလပ်ပန်းကို ထုပ်ထားတဲ့ ပေါက်ဖက်တွေနဲ့ သွားပြီးတော့ သိပ်တူတယ်။ ဒီတော့ ပညာရှိသူတော်ကောင်းလည်း မဖြစ်နိုင်ဘူးလား? ဖြစ်နိုင်တယ်။ အကယ်၍များ စွမ်းအားရှိသလောက် ကြိုးစားပါသော်လည်းပဲ ပညာရှိသူတော်ကောင်း အဆင့်သို့ မကူးနိုင်တောင် ပညာရှိ သူတော်ကောင်းနဲ့ ပေါင်းသင်းဆက်ဆံရခြင်း တည်းဟူသော အကြောင်းကြောင့် မိမိမှာ ဂုဏ်သတင်းတွေရဲ့ ကျော်ကြားမှု အမွှေးအကြိုင်ရနံ့တွေ ထွက်ပေါ်မနိုင်ဘူးလား? ထွက်ပေါ်နိုင်တယ်။ ပညာရှိနဲ့ ပေါင်းသင်းရခြင်းက အကျိုးရှိတယ်။ လူမိုက်နဲ့ ပေါင်းသင်းရခြင်းသည် အကျိုးမရှိဘူး။ လူမိုက်နဲ့ ပေါင်းသင်းလိုက်တဲ့အတွက် ဘာဖြစ်နိုင်သလဲ? ဒီနေရာမှာ နီတိဆရာတွေကတော့ သူတို့တော့ ပြောထားကြတယ်။ ဘယ်လိုလဲ?</p> <p>ဦးဇင်းတို့ ဒီမြွေများ ဆိုကြပါစို့။ လူမိုက်မှာ တစ်ခါတလေ လူမိုက်တွေက အယောင်ဆောင် လူမိုက်တွေလည်း လောကမှာ မရှိဘူးလား? ရှိကြပါတယ်။ အယောင်ဆောင် လူမိုက်တွေက ဘယ်လို သဘောရှိသလဲ ဆိုလို့ရှိရင် သူတို့ကိုယ်ကို သူတို့ ပညာရှိလူလိမ္မာ ယောင်ဆောင်ပြီးတော့ သူတို့ကိုယ်ကို သူတို့ ပညာလေးနဲ့ တန်ဆာဆင်ထားကြတယ်နော်။ ဒါကြောင့် ပညာဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားစေကာမူ ဒီလူယုတ် လူမိုက်ကိုတော့ ရှောင်ရှားပါ။ ဘာကြောင့်လဲ? ပတ္တမြားဝတ်ဆင်ထားတဲ့ မြွေပွေး မြွေဟောက်တွေဟာ လူကို အန္တရာယ် မပေးဘူးလို့ ဘယ်လိုလုပ် ပြောနိုင်မလဲ၊ မှားလား, မှန်လား? မှန်နေတယ်။ အဲဒီအတိုင်းပဲ၊ မြွေပွေး မြွေဟောက်က ပတ္တမြားရတနာတွေ ဝတ်ဆင်ထားပေမယ့်လို့ သူဟာ အန္တရာယ်ပေးနိုင်တဲ့ စွမ်းရည်တွေ သူ့မှာ အပြည့်အဝ မရှိဘူးလား? ရှိနေတယ်။ ဒီအတိုင်းပဲ လူမိုက်တစ်ယောက်က သူ့ကိုယ်သူ ပညာရှိ ယောင်ဆောင်ပြီးတော့ ပညာတွေနဲ့ တန်ဆာဆင်ထားပေမယ့်လို့ ဒီလူယုတ်မာကို သွားပြီး ပေါင်းသင်းလိုက်ရင် ဒီလူယုတ်မာကနေပြီးတော့ မကောင်းတဲ့ ရနံ့တွေ, မကောင်းတဲ့ လုပ်ငန်းရပ်တွေနဲ့ မိမိကို လိမ်းကျံပေးခဲ့သော် မိမိမှာ ပုပ်သိုးတဲ့ ရနံ့တွေ လှိုင်ပြီး ထွက်မလာဘူးလား? ထွက်လာနိုင်တယ်။ ဒါက ပစ္စုပ္ပန်အကျိုး နောင်တမလွန်အကျိုးကို ကြည့်လိုက်မယ် ဆိုလို့ရှိရင် ဒီလူမိုက်ကို ပေါင်းသင်းဆက်ဆံလိုက်တဲ့အတွက် မကောင်းမှုတွေကိုလည်းပဲ မိမိက လက်သွက်သွက်နဲ့ လွန်ကျူးခဲ့မယ်ဆိုရင် အပါယ်ဝဋ်ဆင်းရဲဒုက္ခကြီးက မိမိကို ဆီးပြီး ကြိုမနေဘူးလား? ကြိုနေလိမ့်မယ်။ ဒါကြောင့် ---</p> <p><b>တသ္မာ ပတ္တပုဋေဿဝ၊ ဉတွာ သမ္ပာကမတ္တနော။</b><br> <b>အသန္တေ နောပသေဝေယျ၊ သန္တေ သေဝေယျ ပဏ္ဍိတော။</b><br> <b>အသန္တော နိရယံ နေန္တိ၊ သန္တော ပါပေန္တိ သုဂ္ဂတိ။</b></p> <p><b>မဟာရာဇ</b>၊ မြတ်သော ပဉ္စာလမင်းမြတ်။ <b>တသ္မာ</b>၊ ထို့ကြောင့်။ <b>အတ္တနော</b>၊ မိမိ၏။ <b>သမ္ပာကံ</b>၊ ပါရမီရင့်ညောင်းသော အဖြစ်ကို။ <b>ဉတွာ</b>၊ သိရှိရသည်ဖြစ်၍။ <b>ပတ္တပုဋေဿဝ</b>၊ ထုပ်ထားသော ဖက်ကဲ့သို့သာလျှင်။ <b>အသန္တေ</b>၊ မသူတော်တို့ကို။ <b>နောပသေဝေယျ</b>၊ မမှီဝဲ မဆည်းကပ်လေရာ။ <b>ပဏ္ဍိတော</b>၊ ပညာရှိတဲ့ သူတော်ကောင်းသည်။ <b>သန္တေ</b>၊ သူတော်ကောင်းတို့ကိုသာလျှင်။ <b>သေဝေယျ</b>၊ မှီဝဲဆည်းကပ်လေရာ၏။ <b>အသန္တော</b>၊ မသူတော်တို့သည်။ <b>နိရယံ</b>၊ ငရဲသို့။ <b>နေန္တိ</b>၊ ရောက်အောင် ပို့ဆောင်တတ်ကြလေကုန်၏။ <b>သန္တော</b>၊ သူတော်ကောင်းတို့သည်။ <b>သုဂ္ဂတိ</b>၊ လူနတ်နိဗ္ဗာန် သုံးတန်ဘူမိ ကောင်းသော သုဂတိသို့။ <b>ပါပေန္တိ</b>၊ ရောက်စေတတ်ကြပါလေကုန်၏။</p> <p>ဒါကြောင့် အရှင်မင်းမြတ် ... တောင်ဇလပ်ပန်းကို ထုပ်ထားတဲ့ဖက်, ငါးတို့ကို ထုပ်ထားတဲ့ သမန်းရွက်တွေလို ဉာဏ်ထဲမှာ မြင်ပြီးတော့ မိမိရဲ့ ပါရမီ ရင့်ညောင်းနေတဲ့ ရင့်ကျက်နေတဲ့ ပါရမီကို သိရှိတဲ့ သူတော်ကောင်း တစ်ဦးသာ မှန်ပါစေ၊ အဲဒီသူတော်ကောင်းသည် မသူတော်တွေကို ဘယ်တော့မှ ပေါင်းသင်းဆက်ဆံ မှီဝဲခြင်း မလုပ်ပါနဲ့။ ဒီလိုဆိုရင် ဒကာမကြီးတွေ ငမူးနဲ့ အတူတူ နေသင့်သလား, မနေသင့်ဘူးလား? ဟင်! နေကော နေသလား မနေဘူးလား မေးရင် ဘယ်လိုဖြေမလဲ? အဲ ကောင်းပါတယ်နော်။</p> <p><b>အသန္တေ</b>၊ မသူတော်တို့ကို။ <b>နောပသေဝေယျ</b>၊ မမှီဝဲ မဆည်းကပ်လေရာ။ <b>ပဏ္ဍိတော</b>၊ ကျိုးကြောင်းသိမြင်ပညာရှင်ဖြစ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ <b>သန္တေ</b>၊ သူတော်ကောင်းတို့ကိုသာလျှင်။ <b>သေဝေယျ</b>၊ မှီဝဲဆည်းကပ်လေရာ၏။</p> <p>မိမိရဲ့ အကျိုးနဲ့ အကြောင်းကို တတ်သိနားလည်တတ်တဲ့ အကျိုးအကြောင်းကို တတ်သိနားလည်တတ်တဲ့ ပညာရှိသူတော်ကောင်း, မိမိရဲ့ အကျိုးကို လိုလားနေတဲ့ ပညာရှိသူတော်ကောင်း မှန်ခဲ့မယ် ဆိုရင်တော့ သူတော်ကောင်းတွေကိုသာ မှီဝဲဆည်းကပ်ပါ။ ဘာဖြစ်လို့လဲ?</p> <p><b>အသန္တော</b>၊ မသူတော်တို့သည်။ <b>နိရယံ</b>၊ ငရဲသို့။ <b>နေန္တိ</b>၊ ရောက်အောင် ပို့ဆောင်တတ်ကြလေကုန်၏။</p> <p>မသူတော်တွေက ပေါင်းသင်းဆက်ဆံပေးတဲ့ သူကို ငရဲသို့ရောက်အောင် ပို့ဆောင်ပေးတတ်ကြတယ်။ သူတို့လည်း ငရဲရောက်တယ်၊ မိမိကို လာပြီး မှီခိုဆည်းကပ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်လည်း ငရဲသို့ရောက်အောင် ပို့ဆောင်ပေးတတ်တယ်။ သူတော်ကောင်းတွေကျတော့ မိမိကိုယ်တိုင်လည်း လူနတ်နိဗ္ဗာန် သုံးတန် ဘူမိဆိုတဲ့ သုဂတိဘဝသို့ ရောက်တယ်၊ မိမိကို လာပြီး ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေကိုလည်း လူနတ်နိဗ္ဗာန် သုံးတန်ဘူမိလို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ သုဂတိသို့ရောက်အောင် ပို့ဆောင်ပေးနိုင်တဲ့ စွမ်းအား ရှိကြပါတယ်။ ဒါကြောင့် မသူတော်တွေကို မပေါင်းသင်း မဆက်ဆံ မမှီဝဲကြပါနဲ့။ သူတော်ကောင်းတို့ကိုသာ ပေါင်းသင်းဆက်ဆံ မှီဝဲပါ ဆိုပြီးတော့ ဒီပုပ္ဖကသုဝ ကျေးသားလေးကနေပြီးတော့ ပဉ္စာလမင်းကြီးကို တရားတွေ ဟောပေးလိုက်တယ်။ ဟောလိုက်တဲ့ တရားလေးတွေ ဒကာကြီးတွေ ဒကာမကြီးတွေ မကောင်းဘူးလား? သိပ်ကောင်းတယ်နော်။ ကောင်းလွန်းလို့ ဘုန်းကြီးတို့ မြတ်စွာဘုရားကလည်း ပြန်ပြီးတော့ ဒီအကြောင်း ရဟန်းတော်တွေကို ဟောပေးနေခြင်း ဖြစ်ပါတယ်နော်။ သို့သော်လည်း ဒီနေရာမှာ အဋ္ဌကထာ ဆရာတော်ကနေပြီးတော့ အကိတ္တိရှင်ရသေ့ပညာရှိရဲ့ ဆုတောင်းလေးကိုလည်း ထည့်ပြီးတော့ ဖွင့်ဆိုထားပါတယ်။</p> <p>လူမိုက်နဲ့ ပေါင်းသင်းဆက်ဆံခြင်း, လူလိမ္မာပညာရှိသူတော်ကောင်းလေးတွေနဲ့ ပေါင်းသင်းဆက်ဆံခြင်းဆိုတဲ့ ဒီအချက်နဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ အကိတ္တိရှင်ရသေ့က တောင်းထားတဲ့ ဆုလေးတွေ ရှိကြပါတယ်။ ဒီအကိတ္တိ ရှင်ရသေ့ တောင်းထားတဲ့ ဆုလေးတွေကို အဋ္ဌကထာဆရာတော်က ထည့်ပြီးတော့ ဖွင့်ထားတယ်။ အကိတ္တိရှင်ရသေ့ ဆိုတာက ကုဋေရှစ်ဆယ်မက ကြွယ်ဝချမ်းသာနေတဲ့ စည်းစိမ်ချမ်းသာတွေကို အကုန်စွန့်ပြီးတော့ သွားတဲ့ ရသေ့သူတော်ကောင်းတစ်ဦး ဖြစ်ပါတယ်နော်။ နောက်ဆုံးတော့ ဈာန်အဘိညာဏ်တွေ ရရှိပြီးတော့ သီဟိုဠ်ကျွန်းနဲ့ အိန္ဒိယ မဒရပ်ဆိပ်ကမ်းတို့နှစ်ခုရဲ့ အကြားပတ်ဝန်းကျင် တစ်နေရာမှာ တည်ရှိနေတဲ့ ကျွန်းတစ်ကျွန်း ဆိုကြပါစို့။ အဲဒီကျွန်းတစ်ကျွန်းမှာ သီတင်းသုံးပါတယ်၊ ဈာန်အဘိညာဏ်တွေ ရရှိတယ်။ သူ့ရဲ့ သီလတေဇော်တန်ခိုးတော်ကြောင့် သိကြားမင်းရဲ့ ပဏ္ဍုကမ္ဗလာမြကျောက်ဖျာ တင်းလာသည့်အခါ သိကြားမင်းကြီးကနေ ဆင်းပြီးတော့ သူ့ကို စုံစမ်းတော့ နောက်ဆုံး သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်မြတ်ကြီးကို လိုလားတောင့်တသည့်အတွက် လူသူမနီးတဲ့ တောမြိုင်ကြီးထဲမှာ ဈာန်သမာပတ် ဈာန်အဘိညာဏ်တရားတွေကို ပွားများအားထုတ်နေကြောင်း သိတော့ ကြည်ညိုလွန်းလို့ လိုရာဆု ယူပါဆိုပြီးတော့ ဆုတွေပေးတယ်။ အဲဒီအချိန်အခါမှာ အကိတ္တိရှင်ရသေ့က ဘာဆုမှ မလိုချင်ပါဘူး၊ မလိုချင်သော်လည်းပဲ ဒကာတော်သိကြားမင်းကို တရားဟောချင်တဲ့အတွက် ဆုတွေတောင်းကြပါတယ်။ တောင်းလိုက်တဲ့ ဆုတွေက သိပ်ကောင်းပါတယ်နော်။ ကောင်းပေမယ့်လို့ အကုန်တော့ မပြောနိုင်ဘူး။ ဒီနေရာမှာ လူမိုက်နဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ အကိတ္တိရှင်ရသေ့ တောင်းတဲ့ဆုလေးကို အဋ္ဌကထာက ဖွင့်ဆိုထားတယ်။ ဘယ်လို တောင်းသလဲ?</p> <p><b>ဗာလံ န ပေဿ န သုဏေ၊ န စ ဗာလေန သံဝသေ။</b><br> <b>ဗာလေနလ္လာပသလ္လာပံ၊ န ကရေ န စ ရောစယေ။</b></p> <p><b>သက္က</b>၊ အို ဒကာတော်သိကြား။ <b>မေ</b>၊ အကျွန်ုပ် အကိတ္တိရှင်ရသေ့အား။ <b>ဝရံ</b>၊ ဆုထူးဆုမြတ်ကို။ <b>စေ အဒေါ</b>၊ အကယ်၍ ပေးသနားလိုသည်ဖြစ်အံ့။ <b>အဟံ</b>၊ အကျွန်ုပ် အကိတ္တိရှင်ရသေ့သည်။ <b>ဗာလံ</b>၊ လူမိုက်ကို။ <b>န ပေဿ</b>၊ မမြင်တွေ့ရပါလို၏။ <b>ဗာလံ</b>၊ လူမိုက်အကြောင်းကို။ <b>န သုဏေ</b>၊ မကြားရပါလို၏။ <b>ဗာလေန</b>၊ လူမိုက်နှင့်။ <b>န စ သံဝသေ</b>၊ ပေါင်းဖော် မှီဝဲ ယှဉ်တွဲ မှီဝဲဆည်းကပ်ခြင်း မပြုရပါလို၏။ <b>ဗာလေန</b>၊ လူမိုက်နှင့်။ <b>ယံ အလ္လာပသလ္လာပံ</b>၊ အကြင် အလ္လာပသလ္လာပစကား ပြောကြားခြင်းသည်။ <b>အတ္ထိ</b>၊ ရှိ၏။ <b>တံ</b>၊ ထို အလ္လာပသလ္လာပစကား ပြောကြားခြင်းကို။ <b>န ကရေ</b>၊ မပြုရပါလို၏။ <b>တံ စ</b>၊ ထိုလူမိုက် ပြောကြားသည့် စကားကိုလည်းပဲ။ <b>န စ ရောစယေ</b>၊ ဘယ်တော့မှ မနှစ်သက်ရပါလို၏။</p> <p>ဘယ့်နှယ်လဲ! မကောင်းဘူးလား? ဆုတောင်းပုံလေး သိပ်ကောင်းတယ်။ နံပါတ် (၁) လူမိုက်ကို ဘယ်တော့မှ မမြင်ရပါလို၏၊ နံပါတ် (၂) လူမိုက်အကြောင်းကို ဘယ်တော့မှ မကြားရပါလို၏၊ လူမိုက်လည်း မမြင်ရဘူး၊ လူမိုက်အကြောင်းလဲ သိပ်မကြားရဘူး ဆိုရင်တော့ သိပ်မကောင်းဘူးလား? ကောင်းတယ်။ လောကမှာ မနေ့က ပြောခဲ့ပြီးပြီ။ ဘေးဥပါဒ်အားလုံးသည် ဘယ်သူ့ကြောင့် ဖြစ်ရသလဲ? လူမိုက်ကြောင့် ဖြစ်ရတယ်။ ဒီလိုဆိုရင် လူမိုက်တွေကို မမြင်ရတာ မကောင်းဘူးလား? သိပ်ကောင်းတယ်။ လူမိုက်အကြောင်း မကြားရတာလည်း မကောင်းဘူးလား? သိပ်ကောင်းတယ်။ နောက်တစ်ခု --- နံပါတ် (၃) လူမိုက်နဲ့ ဘယ်တော့မှ ပေါင်းသင်းဆက်ဆံခြင်း မပြုရပါလို၏၊ ဆုတောင်းတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲ? ခုနက ပြောခဲ့ပြီးပြီ၊ လူမိုက်နဲ့ ပေါင်းရင် မိမိလည်း လူမိုက် မဖြစ်နိုင်ဘူးလား? ဖြစ်နိုင်တယ်။ လူမိုက် မဖြစ်တောင်မှ လူမိုက်နဲ့ မကောင်းမှုတွေက မိမိကို လာပြီးတော့ မလိမ်းကျံဘူးလား? လိမ်းကျံနေတတ်တယ်။ ဂုဏ်သတင်းတွေ, မကောင်းတဲ့ အနံ့တွေ မိမိမှာ ထွက်လာတယ်နော်။ နောက် နံပါတ် (၄) လူမိုက်နဲ့ ဘယ်တော့မှ အလ္လာပသလ္လာပစကား မပြောရပါလို၏၊ ဘာဖြစ်လို့လဲ? လူမိုက်နဲ့ မတွေ့ရဘူး, လူမိုက်အကြောင်း မကြားရဘူးဆိုရင် ဒီဆုတွေ တောင်းနေဖို့ လိုသေးလားလို့ မေးစရာ ရှိပါတယ်နော်။ လောကကြီးက တော်တော်လေး ခက်သားပဲ။ လူမိုက်မရှိတဲ့ ဒေသဆိုတာက မရှားဘူးလား? ရှားတယ်။ လူမိုက်ဆိုတာက ဘယ်သူ့ကို ပြောတာလဲ? သူများတွေကို သတ်ဖြတ်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကိုသာ လူမိုက်လို့ ပြောတာမဟုတ်ဘူး။ ဒုစရိုက် (၁၀)ပါးကို လက်သွက်သွက်နဲ့ လွန်ကျူးနေတယ်ဆိုရင် အားလုံး လူမိုက်တွေချည်းပဲနော်။ မုသားပြောနေတဲ့ သူတွေလည်း လူမိုက်ပဲ၊ သူ့အတင်းပြောနေတဲ့ သူတွေလည်း လူမိုက်ပဲ၊ မပေါဘူးလား လူမိုက်တွေ၊ ပေါပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီလူမိုက်ကို မမြင်ရပါလို၏ ဆုတောင်းတာ ကောင်းတယ်။ လူမိုက်အကြောင်း မကြားရပါလို၏ ဆုတောင်းတာလည်း ကောင်းတယ်။</p> <p>ဒါပေမယ့်လို့ မလွှဲမရှောင်သာ ဒီလူမိုက်နဲ့ တွေ့ခဲ့ မြင်ခဲ့ရရင်တော့ ဘာဖြစ်လဲ? လူမိုက်နဲ့ ဘယ်တော့မှ မပေါင်းသင်း မဆက်ဆံရပါလို၏၊ ဒီဆုကိုတော့ တောင်းတယ်။ မပေါင်းသင်း မဆက်ဆံရပါလို၏ ဆုတောင်းပေမယ့်လို့ တစ်ခါတစ်ရံ မလွှဲမရှောင်သာပဲနဲ့ လူမိုက်နဲ့ မတွေ့နိုင်ဘူးလား? တွေ့နိုင်တယ်။ စကားမပြောရဘူးလား? ပြောရနိုင်တယ်။ အဲဒီလို ပြောရမှာဆိုရင်တော့ လူမိုက်နဲ့ ဘယ်တော့မှ စကားမပြောချင်တဲ့အတွက် လူမိုက်နဲ့ အလ္လာပသလ္လာပစကား မပြောရပါလို၏လို့ ဒီဆု တောင်းခဲ့တယ်။ ဒါပေမယ့် အဲဒီလို မလွှဲမရှောင်သာ တစ်ခါတလေ မချိပြုံး ပြုံးတယ်ဆိုတဲ့ ပုံစံအနေအထားအားဖြင့် လူမိုက်နဲ့လည်း စကားပြောချင်ပေမယ့်ပေလို့ စကားမပြောရဘူးလား? ပြောရတတ်တယ်။ အဲဒီလို ပြောရမယ် ဆိုလို့ရှိရင်လည်း လူမိုက် ပြောတဲ့စကားကို ဘယ်တော့မှ မနှစ်သက်ရပါလို၏၊ ဒီဆု တောင်းတယ်။ လူမိုက်ပြောတဲ့ စကားကို နှစ်သက်ခဲ့ရင် လူမိုက်ခိုင်းတဲ့ လုပ်ငန်းရပ်တွေကို မိမိက မပြုလုပ်ဘူးလား? ပြုလုပ်သွားလိမ့်မယ်။ လူမိုက် ပြောတဲ့စကားကို မနှစ်သက်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်ရတာ မကောင်းဘူးလား? ကောင်းတယ်။ ဒါကြောင့် ---</p> <p>နံပါတ် (၁) လူမိုက်ကို ဘယ်တော့မှ မမြင်ရလိုပါ၏၊ နံပါတ် (၂) လူမိုက်အကြောင်း ဘယ်တော့မှ မကြားရပါလို၏၊ နံပါတ် (၃) လူမိုက်နဲ့ ဘယ်တော့မှ ပေါင်းဖော်ယှဉ်တွဲ မှီဝဲဆည်းကပ်ခြင်း မပြုရပါလို၏၊ နံပါတ် (၄) မတော်တဆ လူမိုက်နဲ့ တွေ့ခဲ့ရင်တောင် မတော်တဆ လူမိုက်နဲ့ စကားမပြောရပါလို၏၊ နံပါတ် (၅) မတော်တဆ အကြာင်းမလှလို့ လူမိုက်နဲ့ စကားပြောခဲ့ရရင်လည်း လူမိုက်ပြောတဲ့ စကားကို ဘယ်တော့မှ မနှစ်သက်ရပါလို၏လို့ ဒီဆုတောင်းတယ်။ ဒကာမကြီးတွေ အဲဒီဆု မတောင်းချင်ဘူးလား? ငမူးပြောတဲ့ စကားကို ဒကာမကြီးတွေ နှစ်ခြိုက်လို့ ငမူးအရိုက်ခံရတာ။ မဟုတ်လား? ဟုတ်တယ်။ ဒီကောင်က အင်မတန်လည်တဲ့ အကောင်၊ ဟုတ်တယ်မဟုတ်လား? ကဲ နောက်တစ်ခု --- ဒီအခါမှာ ဒကာတော်သိကြားက ဘာပြောလဲ?</p> <p><b>ကိန္နု တေ အကရံ ဗာလော၊ ဝဒ ကဿပ ကာရဏံ။</b><br> <b>ကေန ကဿပ ဗာလဿ၊ ဒဿနံ နာဘိကင်္ခသိ။</b></p> <p><b>ကဿပ</b>၊ ကဿပအနွယ်၌ဖြစ်သော အို အကိတ္တိရှင်ရသေ့ ...။ <b>ကာရဏံ</b>၊ အကြောင်းတရားကို။ <b>ဝဒ</b>၊ ပြောပြစမ်းပါ။</p> <p>ကဿပအနွယ်မှာဖြစ်တဲ့ အကိတ္တိရှင်ရသေ့ အကြောင်းတရား နည်းနည်း ပြောပြစမ်းပါ။ ဘာပြောရမလဲ?</p> <p><b>တေ</b>၊ သင့်အား။ <b>ဗာလော</b>၊ လူမိုက်သည်။ <b>ကိံ</b>၊ အဘယ်အရာကို။ <b>အကရံ နု</b>၊ ပြုလုပ်ခဲ့ဖူးပါသနည်း။</p> <p>လူမိုက်က သင့်ကို ဘာများ ပြုလုပ်ဖူးလို့လဲ? နည်းနည်းလောက် ပြောပြစမ်းပါနော်။</p> <p><b>ကဿပ</b>၊ ကဿပအနွယ်၌ဖြစ်သော အို အကိတ္တိရှင်ရသေ့ ...။ <b>ကေန</b>၊ အဘယ်အကြောင်းတရားကြောင့်။ <b>ဗာလဿ</b>၊ လူမိုက်ကို။ <b>ဒဿနံ</b>၊ မြင်တွေ့ရခြင်းကို။ <b>နာဘိကင်္ခသိ</b>၊ အလိုမရှိပါသနည်း။</p> <p>အကြောင်းနည်းနည်း ပြောပြစမ်းပါ။ ဘယ်အကြောင်းကြောင့် သင်ဟာ လူမိုက်ကို မြင်တွေ့ဖို့ရန်အတွက် အလိုမရှိရပါသလဲ? အကြောင်းရှိတယ်နော်။ အဲဒီအချိန်အခါမှာ အကိတ္တိရှင်ရသေ့ ပြောပြတဲ့ အကြောင်းပြချက်ကလေးတွေက သိပ်ကောင်းတယ်၊ သိပ်ကောင်းတယ်နော်။ ဘယ်လိုပြောလဲ?</p> <p><b>အနယံ နယတိ ဒုမ္မေဓော၊ အဓုရာယံ နိယုဉ္ဇတိ။</b><br> <b>ဒုန္နယော သေယျသော ဟောတိ၊ သမ္မာ ဝုတ္တော ပကုပ္ပတိ။</b><br> <b>ဝိနယံ သော န ဇာနာတိ၊ သာဓု တဿ အဒဿနံ။</b></p> <p><b>သက္က</b>၊ အို ဒကာတော်သိကြားမင်း ...။ <b>ဒုမ္မေဓော</b>၊ ပညာမရှိတဲ့ လူမိုက်သည်။ <b>အနယံ</b>၊ နည်းမှန်လမ်းမှန် မဟုတ်သည်ကို။ <b>နယတိ</b>၊ နည်းမှန်လမ်းမှန်လုပ်၍ ပြတတ်၏။ <b>အဓုရာယံ</b>၊ မတိုက်တွန်းသင့် မတိုက်တွန်းထိုက်တဲ့လုပ်ငန်းရပ်ကိုလည်းပဲ။ <b>နိယုဉ္ဇတိ</b>၊ လုပ်သာလုပ်ပါဟူ၍ တိုက်တွန်းတတ်ပေ၏။ <b>ဒုန္နယော</b>၊ နည်းမှားလမ်းမှားကို။ <b>သေယျသော</b>၊ အထွတ်အမြတ် ထားတတ်သည်။ <b>ဟောတိ</b>၊ ဖြစ်၏။ <b>သမ္မာ</b>၊ ကောင်းမွန်မှန်ကန်စွာ။ <b>ဝုတ္တော</b>၊ ဟောကြားပြသ ဆိုဆုံးမအပ်သည်ရှိသော်။ <b>ပကုပ္ပတိ</b>၊ ငါ့ကို ပြောရကောင်းလားဟူ၍ အမျက်ထွက်တတ်၏။ <b>သော</b>၊ ထိုလူမိုက်သည်။ <b>ဝိနယံ</b>၊ လူ့ဝိနည်း လူ့ကျင့်ဝတ် ရဟန်းဝိနည်း ရဟန်းကျင့်ဝတ်ကို။ <b>န ဇာနာတိ</b>၊ မသိ။ (ဝါ) သိသော်လည်း မကျင့်။ <b>တသ္မာ</b>၊ ထို့ကြောင့်။ <b>တဿ</b>၊ ထိုလူမိုက်ကို။ <b>အဒဿနံ</b>၊ မမြင်တွေ့ရခြင်းသည်။ <b>သာဓု</b>၊ ကောင်းလှပါပေ၏။</p> <p>ကောင်းလိုက်တဲ့ အကြောင်းပြချက်လေးနော်။ လူမိုက်ဆိုတာ ဘယ်လို သဘောရှိလဲ? ပညာမရှိတဲ့ ဒီလူမိုက်ဟာ နည်းမှန်လမ်းမှန် မဟုတ်တာကို သူက နည်းမှန်လမ်းမှန် လုပ်ပြီးတော့ ပြတတ်တယ်။ ကဲ ဒကာကြီးတွေ ဒကာမကြီးတွေ နည်းနည်း သဘောပေါက်အောင် တရားဌာနဖြစ်တော့ ဘုန်းကြီးလည်း တရားဘက်ကနေ လှည့်ပြီးတော့ နည်းနည်းလေး ပြောမယ်နော်။</p> <p>နိဗ္ဗာန်သွားဖို့ရန်အတွက် မြတ်စွာဘုရား မဂ္ဂင် ဘယ်နှစ်ပါး ဟောထားသလဲ? ရှစ်ပါး။ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးသည် ဒါက နည်းမှန်လမ်းမှန်လို့ ခေါ်ပါတယ်နော်။ ကဲ ဒါဖြင့် တစ်ဦးက ပြောပြီ၊ မဂ္ဂင်ခုနစ်ပါးလို့ပြောရင် အဲဒါ နည်းမှားလမ်းမှားလား? နည်းမှန်လမ်းမှန်လား? နည်းမှန်လမ်းမှန် မဟုတ်ဘူး၊ နည်းမှား လမ်းမှားပဲနော်။ ကဲ မဂ္ဂင်ခုနစ်ပါးလို့ ဘယ်သူ ပြောသလဲ? ပြန်ကြည့်ပေါ့၊ နည်းနည်း ပြန်စဉ်းစားကြည့်နော်။ ဒီသမထတွေဟာ သာသနာတွင်းတရား မဟုတ်ဘူး၊ သာသနာပတရားပဲ။ ဒါကြောင့် သမထဟာ သာသနာတွင်းမှာ အားထုတ်နေဖို့ မလိုဘူးလို့ တချို့တချို့ ပုဂ္ဂိုလ်များက ပြောကြတယ်နော်။ ဘုရားရှင်ကတော့ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးထဲမှာ သီလ သမာဓိ ပညာ ဆိုပြီးတော့ သိက္ခာ သုံးရပ် အကျင့်မြတ်တွေကို စုံလင်အောင် ဟောကြားထားပါတယ်နော်။ နောက်တစ်ခု ---</p> <p><b>သမာဓိံ ဘိက္ခဝေ ဘာဝေထ၊ သမာဟိတော ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ။</b></p> <p>စသည်ဖြင့် ''ချစ်သားရဟန်းတို့ ... သမာဓိ ထူထောင်ကြ၊ သမာဓိရှိမှ ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိတဲ့ ဉာဏ်အမြင်တွေ ပေါ်လာမယ်'' စသည်ဖြင့် ဆိုဆုံးမထားပါတယ်နော်။ အဲဒီလို ဆိုဆုံးမထားတဲ့ဟာက မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး ကျင့်စဉ်တရားသည် သာသနာတွင်း တရားလား, သာသနာပ တရားလားမေးရင် ဘယ်လို ဖြေမလဲ? သာသနာတွင်းတရားပဲ။ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးထဲမှာ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်နေတဲ့ ဒီသမ္မာသမာဓိဟာလည်းပဲ သာသနာတွင်းတရားလား, သာသနာပ တရားလားမေးရင် ဘယ်လိုဖြေမလဲ? သာသနာတွင်းတရား။ သာသနာတွင်းတရား ဖြစ်ပါလျက်နဲ့ သာသနာတွင်းတရား မဟုတ်ဘူးလို့ ပြောပြခဲ့မယ်ဆိုရင် ဒီပြောပြချက်တွေသည် ဦးဇင်းတို့ ဘယ်လို ပြောပြချက်လို့ ခေါ်ရမလဲဟင်? ဘယ်လို ပြောပြချက်တွေလို့ ခေါ်ရမလဲဆိုတာနဲ့ ပတ်သက်လို့ မြတ်စွာဘုရား ကိုယ်တော်တိုင် ဟောထားတဲ့ သုတ္တန်တွေ ရှိပါတယ်နော်။ အဲဒီတော့ မြတ်စွာဘုရားကိုယ်တော်တိုင် ဟောထားတဲ့ သုတ္တန်လေးကို ဒီည ဘုန်းကြီး နည်းနည်းလေး ဒီမှာ ထပ်ပြီး ပြောမယ်နော်။</p> <p><b>ယေ တေ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခူ အဓမ္မံ ဓမ္မောတိ ဒီပေန္တိ၊ တေ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခူ ဗဟုဇနအဟိတာယ ပဋိပန္နာ ဗဟုဇနအသုခါယ ဗဟုနော ဇနဿ အနတ္ထာယ အဟိတာယ ဒုက္ခာယ ဒေဝမနုဿာနံ။ ဗဟုဉ္စ တေ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခူ အပုညံ ပသဝန္တိ၊ တေ စိမံ သဒ္ဓမ္မံ အန္တရဓာပေန္တိ။</b></p> <h3>(၁၀။ ဒုတိယပမာဒါဒိဝဂ္ဂေါ)</h3> <p>အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ ဧကနိပါတ်ပါဠိတော်မှာ ဘုရားရှင်ကိုယ်တော်တိုင် အဓမ္မဝဂ်မှာ ဟောထားတဲ့ ဒေသနာလေးတွေပါပဲနော်။ ဘာပြောလဲ?</p> <p><b>ဘိက္ခဝေ</b>၊ ချစ်သားရဟန်းတို့ ...။ <b>ယေ တေ ဘိက္ခူ</b>၊ အကြင် ရဟန်းတို့သည်ကား။ <b>အဓမ္မံ</b>၊ အဓမ္မကို။ <b>ဓမ္မောတိ</b>၊ ဓမ္မဟူ၍။ <b>ဒီပေန္တိ</b>၊ ထင်ရှား ပြကြလေကုန်၏၊</p> <p>မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးသည် ဓမ္မလား, အဓမ္မလားလို့မေးရင် ဘယ်လိုဖြေမလဲ? ဓမ္မ။ မဂ္ဂင်ခုနစ်ပါးဆိုတာက ဓမ္မလား, အဓမ္မလားမေးရင် ဘယ်လိုဖြေမလဲ? အဓမ္မ။</p> <p><b>အဓမ္မံ</b>၊ အဓမ္မကို။ <b>ဓမ္မောတိ</b>၊ ဓမ္မဟူ၍။ <b>ဒီပေန္တိ</b>၊ ထင်ရှား ပြကြလေကုန်၏၊</p> <p>အဓမ္မကို သူတို့က ဓမ္မလို့ ပြောတယ်။ အဲဒီလိုပြောရင် ဘာဖြစ်သလဲ?</p> <p><b>ဘိက္ခဝေ</b>၊ ချစ်သားရဟန်းတို့ ...။ <b>တေ ဘိက္ခူ</b>၊ ထိုရဟန်းတို့သည်။ <b>ဗဟုဇနအဟိတာယ</b>၊ များစွာသော သတ္တဝါအပေါင်းတို့၏ အစီးအပွားမဲ့ရန် အလို့ငှာ။ <b>ဗဟုဇနအသုခါယ</b>၊ များစွာသော သတ္တဝါအပေါင်း၏ ချမ်းသာမဲ့ရန်အလို့ငှာ။ <b>ဗဟုနော ဇနဿ</b>၊ များစွာသော သတ္တဝါအပေါင်း၏၊ <b>အနတ္ထာယ</b>၊ အကျိုးမဲ့ရန်အလို့ငှာ။ <b>အဟိတာယ</b>၊ အစီးအပွားမဲ့ရန်အလို့ငှာ။ <b>ဒေဝမနုဿာနံ</b>၊ နတ်လူတို့၏၊ <b>အနတ္ထာယ</b>၊ အကျိုးမဲ့ရန်အလို့ငှာ။ <b>အဟိတာယ</b>၊ အစီးအပွားမဲ့ရန်အလို့ငှာ။ <b>ဒုက္ခာယ</b>၊ ဆင်းရဲရန်အလို့ငှာ။ <b>ပဋိပန္နာ</b>၊ ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်၍နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။ <b>ဟောန္တိ</b>၊ ဖြစ်ကြလေကုန်၏၊</p> <p>ဘုရားရှင်က ဓမ္မလို့ ဟောထားတယ်။ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးရှိတယ်။ အဲဒီမဂ္ဂင်ရှစ်ပါးကို သူတို့က လက်မခံဘူး၊ မဂ္ဂင်ခုနစ်ပါးပဲ လက်ခံတယ်။ မဂ္ဂင် ခုနစ်ပါးက အဓမ္မ၊ အဲဒီအဓမ္မကျတော့ ဓမ္မပါပဲလို့ သူတို့က ထင်ရှားပြတယ်။ အဲဒီလို ထင်ရှားပြခဲ့ရင် ဘာဖြစ်လဲ?</p> <p><b>ဘိက္ခဝေ</b>၊ ချစ်သားရဟန်းတို့ ...။ <b>တေ ဘိက္ခူ</b>၊ ထိုရဟန်းတို့သည်။ <b>ဗဟုနော ဇနဿ</b>၊ များစွာသော သတ္တဝါအပေါင်း၏၊ <b>ဗဟုဇနအဟိတာယ</b>၊ များစွာသော သတ္တဝါအပေါင်းတို့၏ အစီးအပွားမဲ့ရန်အလို့ငှာ။ <b>ဗဟုဇနအသုခါယ</b>၊ များစွာသော သတ္တဝါအပေါင်း၏ ချမ်းသာမဲ့ရန်အလို့ငှာ။ <b>ဒေဝမနုဿာနံ</b>၊ နတ်လူတို့၏၊ <b>အနတ္ထာယ</b>၊ အကျိုးမဲ့ရန်အလို့ငှာ။ <b>အဟိတာယ</b>၊ အစီးအပွားမဲ့ရန်အလို့ငှာ။ <b>ဒုက္ခာယ</b>၊ ဆင်းရဲရန်အလို့ငှာ။ <b>ပဋိပန္နာ</b>၊ ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တို့ ဖြစ်ကြပါကုန်၏၊</p> <p>အဲဒီပုဂ္ဂိုလ်တို့ဟာ သတ္တဝါအပေါင်း ချမ်းသာသုခ မရှိဖို့ရန်, ဆင်းရဲဖို့ရန်, အကျိုးမဲ့ဖို့ရန်, လူနတ်နိဗ္ဗာန်သုံးတန်လို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ အစီးအပွားတွေ ကင်းမဲ့ဖို့ရန်အတွက် ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေပဲနော်။ အဓမ္မကို သူတို့က ဓမ္မလို့ လုပ်ပြီးတော့ ပြတယ်။ အဲဒီလို ပြလိုက်တဲ့အတွက် ဘာဖြစ်လဲ?</p> <p><b>ဗဟုဉ္စ တေ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခူ အပုညံ ပသဝန္တိ။</b></p> <p><b>ဘိက္ခဝေ</b>၊ ချစ်သားရဟန်းတို့ ...။ <b>တေ ဘိက္ခူ</b>၊ ထိုရဟန်းတို့သည်။ <b>ဗဟုဉ္စ အပုညံ</b>၊ များပြားလှစွာသော မကောင်းမှုအကုသိုလ်ကိုလည်းပဲ။ <b>ပသဝန္တိ</b>၊ ယိုစီးစေတတ်ကြကုန်၏၊</p> <p>စဉ်းစားကြည့်နော်။ များစွာသော မကောင်းမှုအကုသိုလ်တွေကိုလည်းပဲ ယိုစီးစေတတ်ကြတယ်။ ဘယ်လို ယိုစီးစေတတ်လဲ? မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးကို သာသနာတွင်းတရားအဖြစ် လက်ခံနိုင်ပါလျက် မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးရဲ့ အစိတ်အပိုင်း တစ်ခုဖြစ်တဲ့ သမ္မာသမာဓိကျမှ သာသနာတွင်းတရားအဖြစ် လက်မခံနိုင်ဘူး။ ဒါကလည်း တစ်ခုနော်။ နောက်တစ်ခု --- ဒီနေ့ခေတ်မှာ ပြောနေတဲ့ စကားတစ်ခု ရှိကြတယ်။ ဘာလဲဆိုတော့ ဘုရားဟောနေတဲ့ ခု အဘိဓမ္မာမှာ ရှိတဲ့ ရုပ် (၂၈)ပါးတို့၊ စိတ် စေတသိက် ရုပ်တရားတွေ ရှိကြပါတယ်။ ဘုရားဟောတဲ့ ရုပ်နာမ်လို့ ဆိုကြစို့နော်။ အဲဒီရုပ်နာမ်တွေကို ရဟန္တာဖြစ်ပြီးမှ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်များသာ သိနိုင်ပါတယ်။ ဒီလိုလည်း ပြောကြတယ်၊ တစ်ချက်။ တချို့ကတော့ ဘယ်လိုပြောလဲ? ဘုရားရှင်သော်မှလည်း သဗ္ဗညုတဉာဏ် ရရှိပြီးတဲ့ အချိန်အခါကျမှ ပြန်လည် ဆင်ခြင်တဲ့အခါကျမှ ဒီရုပ်ဒီနာမ်ကို သိတာပါ။ ဘုရားမဖြစ်ခင်က မသိပါဘူး။ ဒီလိုလည်း ပြောကြတယ်။ ပြောလိုက်တဲ့ အချိန်အခါကျတော့ ရုပ်တရား နာမ်တရားတွေသည် သစ္စာတရား ဒေသနာတော်နည်းအရ ပြောရင်တော့ ဘာသစ္စာလဲ? ဒုက္ခသစ္စာတရား။ အဲဒီဒုက္ခသစ္စာ အမည်ရနေတဲ့ ဒီသာသနာတွင်း တရားတွေကို သာဝကတွေဟာ ဘယ်လိုမှ မသိနိုင်ဘူးလို့ ပြောတယ်။ ပြောလိုက်တော့ မဂ္ဂင်ဘယ်နှစ်ခု လျော့သွားပြန်လဲ? တစ်ခု ထပ်ပြီး လျော့မသွားပြန်ဘူးလား? လျော့သွားပြန်ပြီ။ နောက်တစ်ခု ---</p> <p>အတိတ် အနာဂတ်ကို ဝိပဿနာဆိုတာ ပစ္စုပ္ပန်တည့်တည့် ပေါ်ရာ ပေါ်ရာသာ ရှုရတယ်၊ အတိတ် အနာဂတ် မရှုကောင်းဘူး၊ ဒီလိုလည်း ပြောကြပြန်တယ်။ အဲဒီလို ပြောလိုက်တဲ့ အချိန်အခါကျတော့ ဘာဖြစ်လာလဲ? ဘုရားရှင်က ကြောင်းကျိုးဆက်နွယ်နေတဲ့ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် သဘောတရားတွေကို အနုဗောဓဉာဏ် ပဋိဝေဓဉာဏ်ဖြင့် ထွင်းဖောက် မသိခဲ့ရင် မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန် ဘယ်လိုမှ မရနိုင်ဘူး၊ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲဒုက္ခမှ ဘယ်တော့မှ ကျော်လွှားလွန်မြောက် မသွားနိုင်ဘူး ဆိုပြီး ဒီဃနိကာယ် မဟာနိဒါနသုတ္တန် မဟာဝဂ္ဂပါဠိတော် စာမျက်နှာ-၄၇ မှာ အတိအကျ ဟောထားပါတယ်။ အဲဒီလို ဟောထားတဲ့အခါကျတော့ ဥုးဇင်းတို့ ကြောင်းကျိုးဆက်နွယ်နေတဲ့ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်တရားဆိုတာက အတိုချုပ်ပြီး ပြောရင်ပေါ့လေ ... ဟို ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ် ပါဠိတော်မှာ လာရှိတဲ့</p> <p><b>အတီတေ ဟေတဝေါ ပဉ္စ၊ ဣဒါနိ ဖလပဉ္စကံ။</b><br> <b>ဣဒါနိ ဟေတဝေါ ပဉ္စ၊ အာယတိံ ဖလပဉ္စကန္တိ။</b></p> <p>ဒါက သမ္မောဟဝိနောဒနီ အဋ္ဌကထာနဲ့ ဝိသုဒ္ဓိမဂ် အဋ္ဌကထာများမှာ ရှေးရှေး အဋ္ဌကထာဆရာတော်တို့က ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ် ပါဠိတော်ကြီးအတိုင်း သီကုံးထားတဲ့ ဂါထာတော် ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီဂါထာလေးကို အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟ အမည်ရတဲ့ သဂြိုဟ်ကျမ်းမှာလည်း အရှင်အနုရုဒ္ဓါ မထေရ်မြတ်က ထည့်သွင်းပြီး ဖော်ပြထားပါတယ်နော်။ ဘာပြောတာလဲ? အတိတ်ဘဝက ထူထောင်ခဲ့တဲ့ အဝိဇ္ဇာ တဏှာ ဥပါဒါန် သင်္ခါရ ကံလို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ အကြောင်းတရားတွေကြောင့် ဒီဘဝမှာ ဝိညာဏ် နာမ်ရုပ် သဠာယတန ဖဿ ဝေဒနာခေါ်တဲ့ အကျိုးတရားတွေ ထင်ရှား ဖြစ်ပေါ်လာရတယ်။ ဒီဘဝမှာ ထပ်ပြီး ထူထောင်နေတဲ့ အဝိဇ္ဇာ တဏှာ ဥပါဒါန် သင်္ခါရ ကံလို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ အကြောင်းတရား ငါးပါးကြောင့် နောင် အနာဂတ်မှာ ဝိညာဏ် နာမ်ရုပ် သဠာယတန ဖဿ ဝေဒနာခေါ်တဲ့ အကျိုးငါးပါး ထင်ရှား ဖြစ်လိမ့်မယ်။ ဒီလို ဖော်ပြထားတယ်။ အတိတ်က ထူထောင်ခဲ့တဲ့ အကြောင်းတရားတွေကြောင့် ပစ္စုပ္ပန်မှာ အကျိုးဖြစ်ပုံ၊ ပစ္စုပ္ပန်မှာ ထပ်ပြီး ထူထောင်နေတဲ့ အကြောင်းတရားတွေကြောင့် အနာဂတ်မှာ အကျိုးဖြစ်ပုံဆိုတဲ့ ဒီအကြောင်းကျိုးဆက် သဘောတရားကို အနုဗောဓဉာဏ် ပဋိဝေဓဉာဏ်လို့ ခေါ်အပ်တဲ့ ဝိပဿနာဉာဏ်တို့ဖြင့် ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ ကိုယ်တော်တိုင် မျက်မှောက် မသိခဲ့ရင် ဒီသံသရာဝဋ်ဆင်းရဲဒုက္ခမှ ကျော်လွှားလွန်မြောက်နိုင်ဖို့ မရှိဘူး။ အပါယ်ဘေးဆိုးကြီးမှလည်း ဘယ်တော့မှ မလွန်မြောက်နိုင်ဘူးဆိုပြီး ဘုရားဟောထားတယ်။</p> <p>ဟောထားတဲ့ အချိန်အခါကျတော့ ဒီလိုဆိုရင် အတိတ်အကြောင်းတရားကြောင့် ပစ္စုပ္ပန် အကျိုးတရား ဖြစ်ပုံကို ကိုယ်တိုင်မျက်မှောက် ရှုရမလား, မရှုရဘူးလားလို့ မေးရင် ဘယ်လိုဖြေမလဲ? ပစ္စုပ္ပန်အကြောင်းတရားတွေကြောင့် နောင် အနာဂတ် အကျိုးတရားဖြစ်ပုံကိုလည်း ကိုယ်တိုင် မျက်မှောက် ထွင်းဖောက်သိမြင်အောင် ရှုရမလား, မရှုရဘူးလားမေးရင် ဘယ်လိုဖြေမလဲ? ရှုရမယ်။ ဒီလိုဆိုရင် အတိတ် အနာဂတ် မရှုကောင်းပါဘူးဆိုတာ ဓမ္မလား, အဓမ္မလားမေးရင် ဘယ်လိုဖြေမလဲ? အဓမ္မ။ အဲဒီအဓမ္မကို ဓမ္မလို့ ထင်ရှားပြတယ်။ မရှုကောင်းဘူးနော်။ အတိတ် အနာဂတ်ကို မရှုကောင်းဘူးဆိုပြီး ထင်ရှား ပြတယ်။ အဲဒီထင်ရှားပြတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေသည် ဘာလုပ်သလဲ?</p> <p><b>ယေ တေ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခူ အဓမ္မံ ဓမ္မောတိ ဒီပေန္တိ၊ တေ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခူ ဗဟုဇနအဟိတာယ ပဋိပန္နာ ဗဟုဇနအသုခါယ ဗဟုနော ဇနဿ အနတ္ထာယ အဟိတာယ ဒုက္ခာယ ဒေဝမနုဿာနံ။ ဗဟုဉ္စ တေ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခူ အပုညံ ပသဝန္တိ၊ တေ စိမံ သဒ္ဓမ္မံ အန္တရဓာပေန္တိ။</b></p> <p><b>ဘိက္ခဝေ</b>၊ ချစ်သားရဟန်းတို့ ...။ <b>ယော ဘိက္ခု</b>၊ အကြင် ရဟန်းတို့သည်ကား။ <b>အဓမ္မံ</b>၊ အဓမ္မကို။ <b>ဓမ္မောတိ</b>၊ ဓမ္မဟူ၍။ <b>ဒီပေန္တိ</b>၊ ထင်ရှား ပြကြလေကုန်၏၊</p> <p><b>ဘိက္ခဝေ</b>၊ ချစ်သားရဟန်းတို့ ...။ <b>တေ ဘိက္ခု</b>၊ ထိုရဟန်းတို့သည်။ <b>ဗဟုနော ဇနဿ</b>၊ များစွာသော သတ္တဝါအပေါင်း၏၊ <b>အနတ္ထာယ</b>၊ အကျိုးမဲ့ရန်အလို့ငှာ။ <b>ဗဟုဇနအဟိတာယ</b>၊ များစွာသော သတ္တဝါအပေါင်း၏ အစီးအပွားမဲ့ရန်အလို့ငှာ။ <b>ဒေဝမနုဿာနံ</b>၊ နတ်လူတို့၏၊ <b>အနတ္ထာယ</b>၊ အကျိုးမဲ့ရန်အလို့ငှာ။ <b>အဟိတာယ</b>၊ အစီးအပွားမဲ့ရန်အလို့ငှာ။ <b>ဒုက္ခာယ</b>၊ ဆင်းရဲဒုက္ခ ရောက်ရန်အလို့ငှာ။ <b>ပဋိပန္နာ</b>၊ ကြိုးစားအားထုတ် ပွားများအားထုတ်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တို့ ဖြစ်ကြပါပေကုန်၏၊</p> <p>အဓမ္မကို ဓမ္မလို့ ထင်ရှားပြနေတဲ့ ဒီပုဂ္ဂိုလ်တွေဟာ သတ္တဝါအပေါင်းတွေ နတ်လူတွေ အကျိုးမဲ့ဖို့ရန်, အစီးအပွားမဲ့ဖို့ရန် ကျင့်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေသာ ဖြစ်တယ်။ ဒီတော့ သမာဓိလည်း မထူထောင်ချင်ဘူးဆိုတော့ သမ္မာသမာဓိ မဂ္ဂင်က တစ်ခုလျော့ပြန်ပြီ။ အတိတ် အနာဂတ် မရှုကောင်းပါဘူးဆိုတော့ အတိတ် အနာဂတ်ကို ထွင်းဖောက်ပြီး အတိတ်အကြောင်းတရားတွေကြောင့် ပစ္စုပ္ပန် အကျိုးတရားဖြစ်ပုံ၊ ပစ္စုပ္ပန် အကြောင်းတရားတွေကြောင့် အနာဂတ် အကျိုးတရားဖြစ်ပုံ စတဲ့ သမုဒယသစ္စာကို သိတဲ့ သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်လည်း လျော့မသွားဘူးလား? လျော့သွားပြန်တယ်။ ဘုရားဟောတဲ့ ရုပ်နာမ်တွေဟာ သာဝကတွေ ရှုလို့ မရပါဘူး ဆိုလိုက်တဲ့အခါကျတော့ ဒုက္ခသစ္စာကို သိနေတဲ့ သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်ပညာကလည်း လျော့မသွားဘူးလား? လျော့သွားပြန်တယ်။ ဒီတော့ မဂ္ဂင်က ဘယ်နှစ်ပါးပဲ ကျန်တော့လဲ? ၆-ပါးပဲ ကျန်တော့တယ်နော်။ သမ္မာသမာဓိကလည်း လျော့သွားပြီ၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိကလည်း လျော့သွားပြီ။ အဲဒီမဂ္ဂင် ၆-ပါးနဲ့ နိဗ္ဗာန်ကို ရပါတယ်ဆိုပြီးတော့ ပြန်ပြီးတော့ ဝန်ခံပြကြတယ်။ အဲဒီတော့ မဂ္ဂင် ၆-ပါးနဲ့ နိဗ္ဗာန်ရတယ်လို့ ပြောတဲ့စကားက ဓမ္မလား, အဓမ္မလား? အဓမ္မ။ အဲဒီအဓမ္မကို ဓမ္မလို့ ထင်ရှားပြခဲ့ရင် သတ္တဝါအပေါင်း အကျိုးမဲ့ဖို့ အစီးအပွားမဲ့ဖို့ ဆင်းရဲဖို့ရန်အတွက် ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်တယ်လို့ ခေါ်တယ်။ ဒါက အင်္ဂုတ္တိုရ်ပါဠိတော်မှာ ဘုရားရှင်ကိုယ်တော်တိုင် ဟောထားတဲ့ စကားပဲ။ ဒီလောက်တင်လားဆိုတော့ မကသေးဘူး။</p> <p><b>ဗဟုဉ္စ တေ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခူ အပုညံ ပသဝန္တိ။</b></p> <p><b>ဘိက္ခဝေ</b>၊ ချစ်သားရဟန်းတို့ ...။ <b>တေ ဘိက္ခု</b>၊ ထိုရဟန်းတို့သည်။ <b>ဗဟုဉ္စ အပုညံ</b>၊ များစွာသော မကောင်းမှုအကုသိုလ်ကိုလည်းပဲ။ <b>ပသဝန္တိ</b>၊ ယိုစီးစိမ့်ထွက်လေကြကုန်၏၊</p> <p>မကောင်းမှု အကုသိုလ်တရားတွေကို များစွာ တိုးပွားစေတယ်။ ယိုစီးလာအောင် စိမ့်ထွက်လာအောင် ပြုလုပ်နေတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲ ကြည့်ပေါ့။ သမာဓိထူထောင်ရမယ် ဆိုတာက တစ်ဘက်၊ သမာဓိမထူထောင်ရဘူး ဆိုတာကတစ်ဘက်၊ မငြင်းတော့ဘူးလား? ငြင်းပြီ။ ဒီရုပ်ဒီနာမ်ကို ရှုလို့ရတယ် ဆိုတယ်ဆိုတာက တစ်ဘက်၊ ရှုမရဘူးဆိုတာက တစ်ဘက်၊ မငြင်းတော့ဘူးလား? ငြင်းပြီ။ အတိတ် အနာဂတ် ရှုရမယ်ဆိုတာက တစ်ဘက်၊ မရှုရဘူး ဆိုတာက တစ်ဘက်၊ မငြင်းတော့ဘူးလား? ငြင်းကုန်ပြီ။ အကုသိုလ်တရားတွေ ယိုစိမ့်ထွက်ပြီးတော့ မလာဘူးလား? လာကုန်ပြီ။ အဲဒီလို လာလိုက်တဲ့အခါမှာ ဘာ နောက်ထပ် ဖြစ်နိုင်သေးသလဲမေးတော့ ---</p> <p><b>တေ စိမံ သဒ္ဓမ္မံ အန္တရဓာပေန္တိ။</b></p> <p><b>တေ စ</b>၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်လည်းပဲ။ <b>ဣမံ သဒ္ဓမ္မံ</b>၊ ဤသဒ္ဓမ္မသုံးဖြာ ငါဘုရားရှင်၏ သာသနာတော်ကို။ <b>အန္တရဓာပေန္တိ</b>၊ ကွယ်ပစေနိုင်ကုန်၏၊</p> <p>သြော်! သာသနာကွယ်အောင် လုပ်နေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေ သာသနာဆိုတာက ဘာလဲ? ဘုရားရှင်ရဲ့ အဆုံးအမ။ ဘုရားရှင်က မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးလို့ ဆုံးမထားတယ်၊ အဲဒါ မဂ္ဂင်က ၆-ပါးလို့ ပြောတော့ ဘုရားရှင်ရဲ့ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးဆိုတဲ့ အဆုံးအမကို ကွယ်ပစေသည် မမည်ဘူးလား? မမည်တယ်။ ဒါကြောင့် ဟိုး ဥဒါန်းအဋ္ဌကထာမှာ ---</p> <p><b>ဒုပ္ပဋိပန္နော ဟိ သာသနံ ဘိန္ဒန္တော သတ္ထု ဓမ္မသရီရေ ပဟာရံ ဒေတိ နာမ။</b></p> <p>ဒီလို ဖွဲ့ထားတယ်။ အရှင်ဗာဟိယဒါရုစိယ မထေရ်အလောင်းပေါ့နော်။ ဘုရားမဟုတ်ပဲနဲ့ ဘုရား၊ ရဟန္တာမဟုတ်ပဲနဲ့ ရဟန္တာလို့ ဝန်ခံတဲ့အပိုင်းလေးကို ကွက်ပြီးတော့ အာရုံယူပြီးတော့ အဋ္ဌကထာက ဖွင့်ထားတယ်။ ဘာပြောလဲ?</p> <p><b>ဒုပ္ပဋိပန္နော ဟိ</b>၊ ကျင့်စဉ်လွဲချော်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်သည်ကား။ <b>သာသနံ</b>၊ ဘုရားရှင်၏ အဆုံးအမသာသနာတော်ကို။ <b>ဘိန္ဒန္တော</b>၊ ဖျက်ဆီးလျက်။ <b>ဒုပ္ပဋိပန္နော</b>၊ ကျင့်စဉ်လွဲချော်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ <b>သာသနံ</b>၊ သာသနာတော်ကို။ <b>ဘိန္ဒတိ</b>၊ ဖျက်ဆီး၍နေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်၏၊</p> <p>ကျင့်စဉ်လွဲချော်နေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်သည် သာသနာတော်ကို ဖျက်နေတာပဲတဲ့။</p> <p><b>ဘိန္ဒန္တော</b>၊ ဖျက်ဆီးလျက်။ <b>သတ္ထု ဓမ္မသရီရေ</b>၊ ဘုရားရှင်၏ ဘုရားတည်းဟူသော ခန္ဓာအိမ်ကို။ <b>ပဟာရံ</b>၊ ပုတ်ခတ်စော်ကားခြင်းကို။ <b>ဒေတိ နာမ</b>၊ ပေး၍နေသည်မည်၏၊</p> <p>ဘုရားရှင်ရဲ့ တရားတည်းဟူသော ခန္ဓာအိမ်ကို ပုတ်ခတ်စော်ကားနေသည်မည်တယ်။ ''ဘုရား ဘုရား'' ဆိုတာက ဒကာကြီးတွေ ဒကာမကြီးတွေ နည်းနည်းလေး ပြန်စဉ်းစားကြည့်၊ ဘုရားမဖြစ်ခင် သိဒ္ဓတ္ထမင်းသားဘဝမှာ ခန္ဓာငါးပါး မရှိဘူးလား? ရှိတယ်။ အဲဒီခန္ဓာငါးပါးကို ဘုရားခေါ်သလား? မခေါ်ဘူး။ ဗောဓိမဏ္ဍိုင်မှာ သဗ္ဗညုတဉာဏ် အထွတ်တပ်ထားတဲ့ လောကုတ္တရာကိုးပါး ထင်ရှားရတဲ့အခါကျမှ ဘုရားလို့ခေါ်တာ။ ဒီလိုဆိုရင် လောကုတ္တရာ ကိုးပါးသည် ဘုရားရှင်ရဲ့ ခန္ဓာအိမ် မဖြစ်ဘူးလား? ဖြစ်နေပြီ။ အဲဒီဘုရားရှင်ရဲ့ လောကုတ္တရာကိုးပါးတည်းဟူသော ခန္ဓာအိမ်ကြီးကို ပုတ်ခတ်စော်ကားနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ဘာဖြစ်လို့လဲ? ဒီခန္ဓာအိမ်ကြီးက မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး ကျင့်စဉ်တရားများကို ကျင့်မှ ရမယ်လို့ ဘုရားက ဟောထားတာ။ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး မလိုဘူး၊ မဂ္ဂင်ခြောက်ပါးပဲ ကျင့်ရမယ်ဆိုပြီး အစားထိုးလာတော့ ဘုရားရှင်ရဲ့ တရားတည်းဟူသော ခန္ဓာအိမ်ကို ပုတ်ခတ်စော်ကားနေတာ မဟုတ်ဘူးလား? ဟုတ်တယ်။</p> <p>နောက်တစ်ခု --- ဘုရားရှင်ရဲ့ သာသနာတော်ကို ကွယ်စေတာလည်း မဟုတ်ဘူးလား? ကွယ်စေတယ်။ ဘယ်လိုကွယ်စေလဲ? ဘုရားရှင်က သမာဓိ ထူထောင်ရမယ်ဆိုပြီး ဆုံးမထားတယ်။ သူတို့က ထူထောင်ဖို့ မလိုဘူး ပြောတယ်။ ဘုရားရှင်က ဒီရုပ် ဒီနာမ်ကို သိရမယ်လို့ ညွှန်ကြားထားတယ်။ သူတို့က သိဖို့ မလိုဘူးလို့ ပြောတယ်။ ဘုရားရှင်က အကြောင်းတရား ထင်ရှားဖြစ်ခြင်းကြောင့် အကျိုးတရား ထင်ရှားဖြစ်ပုံ ကြောင်းကျိုးဆက်နွယ်နေတဲ့ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် သဘောတရားတွေကို အနုဗောဓဉာဏ် ပဋိဝေဓဉာဏ်ဖြင့် သိရမယ်လို့ ဟောတယ်။ သူတို့က သိနေဖို့ မလိုဘူးလို့ ပြောတယ်။ ဒီလိုဆိုရင် သိရမယ်ဆိုတဲ့ ဘုရားရှင်ရဲ့ အဆုံးအမတွေကို ဖျက်ဆီးနေတာ မဟုတ်ဘူးလား? ဟုတ်တယ်။ ဒါကြောင့် ကျင့်စဉ် လွဲချော်ခြင်းသည် ဘာမှ မဖြစ်ဘူးလို့ ဒီလို မထင်နဲ့နော်။ ကျင့်စဉ် လွဲချော်ခြင်းသည် ဘုရားရှင်ရဲ့ သာသနာတော်ကို ဖျက်ဆီးနေတာပဲလို့ ဒီလို အဋ္ဌကထာက အတိအကျ ဖွင့်တယ်။ ဘုရားရှင်ကလည်း ဒီအတိုင်းပဲ ဒီမှာ ---</p> <p><b>တေ စိမံ သဒ္ဓမ္မံ အန္တရဓာပေန္တိ။</b></p> <p><b>တေ စ</b>၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်လည်းပဲ။ <b>ဣမံ သဒ္ဓမ္မံ</b>၊ ဤသဒ္ဓမ္မသုံးဖြာ ငါဘုရားရှင်၏ သာသနာတော်မြတ်ကို။ <b>အန္တရဓာပေန္တိ</b>၊ ကွယ်ပစေကြလေကုန်၏၊</p> <p>ငါဘုရားရှင်ရဲ့ သာသနာတော်ကို ကွယ်စေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေပါ။ ပဋိယတ္တိသဒ္ဓမ္မ, ပဋိပတ္တိသဒ္ဓမ္မ, ပဋိဝေဓသဒ္ဓမ္မဆိုပြီး သဒ္ဓမ္မသုံးဖြာ သာသနာ လာရှိပါတယ်။ ဒီ သဒ္ဓမ္မသုံးဖြာ သာသနာတော်ကြီးကို ကွယ်စေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေပဲ ဆိုပြီးတော့ ဒီလို ပြောတယ်နော်။ နောက်တစ်ခု --- သုတ္တန်လေးတစ်ခု ဘုရားရှင် ဆက်ဟောပြန်တယ်နော်။</p> <p><b>ယေ တေ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခူ အဓမ္မံ ဓမ္မောတိ ဒီပေန္တိ၊ တေ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခူ ဗဟုဇနအဟိတာယ ပဋိပန္နာ ဗဟုဇနအသုခါယ ဗဟုနော ဇနဿ အနတ္ထာယ အဟိတာယ ဒုက္ခာယ ဒေဝမနုဿာနံ။ ဗဟုဉ္စ တေ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခူ အပုညံ ပသဝန္တိ၊ တေ စိမံ သဒ္ဓမ္မံ အန္တရဓာပေန္တီ''တိ။ တေတ္တိံသတိမံ။</b></p> <p><b>ဘိက္ခဝေ</b>၊ ချစ်သားရဟန်းတို့ ...။ <b>ယေ တေ ဘိက္ခူ</b>၊ အကြင် ရဟန်းတို့သည်ကား။ <b>ဓမ္မံ</b>၊ ဓမ္မကို။ <b>အဓမ္မောတိ</b>၊ အဓမ္မဟူ၍။ <b>ဒီပေန္တိ</b>၊ ထင်ရှားပြကြလေကုန်၏၊</p> <p>ဓမ္မကို အဓမ္မလို့ ထင်ရှားပြတယ်။ ပြန်ကြည့်ဦးနော်။ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးထဲမှာ သမ္မာသမာဓိပါတယ်နော်။ အဲဒီသမ္မာသမာဓိကို သမထလို့လည်း ခေါ်တယ်။ သမထသည် သာသနာတွင်းတရား မဟုတ်ဘူး၊ သမထတရားပဲလို့ ပြောတယ်။ ဒီလိုဆိုရင် ဓမ္မကို အဓမ္မလို့ပြောတာ မကျဘူးလား? ကျသွားတယ်။ ဒုက္ခသစ္စာ အမည်ရတဲ့ ရုပ်နာမ်တွေ သိနေတဲ့ဉာဏ်သည် သမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ သမုဒယသစ္စာ အမည်ရတဲ့ ကြောင်းကျိုးဆက်နွယ်နေတဲ့ ကြောင်းကျိုးဆက်နွယ်မှု ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ကို သိနေတဲ့ဉာဏ်သည် သမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ အဲဒီရုပ်နာမ်လည်း မသိနိုင်ဘူး၊ အဲဒီသမ္မာဒိဋ္ဌိသည် ဓမ္မပဲ။ ဒါပေမယ့် အဲဒီသမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်ဖြင့် ထွင်းဖောက် သိရတဲ့ ဒီရုပ်ဒီနာမ်ကိုလည်း သာဝကတွေ မသိနိုင်ဘူးလို့ ပြောတယ်။ ဒီကြောင်းကျိုးဆက်နွယ်နေတဲ့ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် သဘောတရား၊ အတိတ်အကြောင်းကြောင့် ပစ္စုပ္ပန်အကျိုး ဖြစ်ပုံ၊ ပစ္စုပ္ပန်အကြောင်းကြောင့် အနာဂတ်အကျိုး ဖြစ်ပုံဆိုတဲ့ ဒီကြောင်းကျိုးဆက်နွယ်မှု သဘောကိုလည်း သာဝကတွေ ရှုဖို့ မလိုဘူး၊ ဝိပဿနာက အတိတ် အနာဂတ်နဲ့ ဘာမှ မဆိုင်ဘူး၊ ပစ္စုပ္ပန်တည့်တည့်နဲ့သာ ဆိုင်တယ်ဆိုပြီး ဒီလိုပြောတယ်။ အတိတ်အကြောင်းတရားကြောင့် ပစ္စုပ္ပန်အကျိုးတရား ဖြစ်ပုံ၊ ပစ္စုပ္ပန်အကြောင်းတရားကြောင့် အနာဂတ်အကျိုးတရား ဖြစ်ပုံကို သိရမယ်ဆိုတာက ဓမ္မ၊ ဘယ်မှာ ဓမ္မအနေနဲ့ ဘုရားဟောလဲ? မဟာနိဒါနသုတ္တန်မှာ ဘုရား အတိအကျ ဟောထားတယ်။ အဲဒီဓမ္မဟာ အဓမ္မပါဆိုပြီးတော့ ပြန်ပြီးတော့ ထင်ရှား ပြကြပြန်တယ်။ ပြလိုက်တော့ ဘာဖြစ်လဲ?</p> <p><b>ဘိက္ခဝေ</b>၊ ချစ်သားရဟန်းတို့ ...။ <b>ယေ တေ ဘိက္ခူ</b>၊ အကြင်ရဟန်း တို့သည်ကား။ <b>ဓမ္မံ</b>၊ ဓမ္မကို။ <b>အဓမ္မေတိ</b>၊ အဓမ္မဟူ၍။ <b>ဒီပေန္တိ</b>၊ ထင်ရှား ပြကြလေကုန်၏၊</p> <p>သမာဓိလည်း ထူထောင်ဖို့ မလိုဘူး၊ ဒီရုပ် ဒီနာမ်လည်း သိဖို့ မလိုဘူး၊ ဒီအတိတ် အနာဂတ်လည်း ရှုဖို့ မလိုဘူးလို့ ဆိုပြီး ဒီလို ပြောကြတယ်။ ပြောလိုက်တော့ ဘာဖြစ်လဲ ---</p> <p><b>ဘိက္ခဝေ</b>၊ ချစ်သားရဟန်းတို့ ...။ <b>တေ ဘိက္ခူ</b>၊ ထိုရဟန်းတို့သည်ကား။ <b>ဗဟုဇနအဟိတာယ</b>၊ များစွာသော သတ္တဝါအပေါင်း၏ အကျိုးစီးပွားတိုးရန်အလို့ငှာ။ <b>ဗဟုဇနအသုခါယ</b>၊ များစွာသော သတ္တဝါတို့၏ ချမ်းသာမဲ့ရန်အလို့ငှာ။ <b>ဗဟုနော ဇနဿ</b>၊ များစွာသော သတ္တဝါအပေါင်း၏၊ <b>အနတ္ထာယ</b>၊ အကျိုးမဲ့ရန်အလို့ငှာ။ <b>အဟိတာယ</b>၊ အစီးအပွားမဲ့ရန်အလို့ငှာ။ <b>ဒုက္ခာယ</b>၊ ဆင်းရဲရန်အလို့ငှာ။ <b>ဒေဝမနုဿာနံ</b>၊ လူတို့၏၊ <b>အနတ္ထာယ</b>၊ အကျိုးမဲ့ရန်အလို့ငှာ။ <b>အဟိတာယ</b>၊ အစီးအပွားမဲ့ရန်အလို့ငှာ။ <b>ဒုက္ခာယ</b>၊ ဆင်းရဲရန်အလို့ငှာ။ <b>ပဋိပန္နာ</b>၊ ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်၍နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တို့ ဖြစ်ကြလေကုန်၏၊</p> <p>သြော်! ဘုရားဟောပြီ၊ ဓမ္မကို အဓမ္မလို့ ထင်ရှားပြနေတဲ့ ဒီပုဂ္ဂိုလ်တွေဟာ သတ္တဝါအပေါင်း အကျိုးစီးပွားမဲ့ဖို့ရန်အတွက် ချမ်းသာသုခမဲ့ဖို့ရန်အတွက် နတ်လူအပေါင်းတို့ရဲ့ အကျိုးမဲ့ရန် အစီးပွားမဲ့ရန် ဆင်းရဲရန်အတွက် ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်များသာ ဖြစ်ကြပါတယ်။ ဒါလောက်တင်လားဆိုတော့ မကသေးဘူး။</p> <p><b>ဗဟုဉ္စ တေ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခူ အပုညံ ပသဝန္တိ။</b></p> <p><b>ဘိက္ခဝေ</b>၊ ချစ်သားရဟန်းတို့ ...။ <b>တေ ဘိက္ခူ</b>၊ ထိုရဟန်းတို့သည်။ <b>ဗဟုဉ္စ အပုညံ</b>၊ များစွာသော မကောင်းမှုအကုသိုလ်ကိုလည်းပဲ။ <b>ပသဝန္တိ</b>၊ ယိုစီးစိမ့်ဝင်စေတတ်ကြကုန်၏၊</p> <p>များစွာသော မကောင်းမှုအကုသိုလ်ကိုလည်းပဲ ယိုစီးစိမ့်ထွက်လာအောင် ပြုလုပ်ပေးကြတယ်။ တစ်ဘက်နဲ့တစ်ဘက် ငြင်းကြမယ်၊ ခုန်ကြမယ်၊ မှန်နေတဲ့ တရားကို အမှားလို့ ထင်တယ်။ မှားနေတဲ့ တရားကျတော့ အမှန်လို့ ထင်တယ်။ အဲဒီလို လမ်းကွဲအောင် ပြုပြင်ပေးလိုတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေဟာ အကုသိုလ်တရား မတိုးပွားဘူးလား? တိုးပွားနေပြီ၊ တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး ငြင်းကြ ခုန်ကြလို့ အကုသိုလ်တရား တိုးပွားတာလည်း ရှိတယ်။ လမ်းမှန်ကို လမ်းမှားလို့ ထင်တယ်။ လမ်းမှားကို လမ်းမှန်လို့ ထင်နေတဲ့ ဒီအယူအဆ လွဲချော်ခြင်းကြောင့်လည်း အကုသိုလ်တရား တိုးပွားပြန်တယ်နော်။ တိုးပွားလိုက်တဲ့အတွက် ဒီလောက်တင် ရပ်နေမလားဆိုတော့ မကသေးဘူး။</p> <p><b>တေ စိမံ သဒ္ဓမ္မံ အန္တရဓာပေန္တိ။</b></p> <p><b>တေ စ</b>၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်လည်းပဲ။ <b>ဣမံ သဒ္ဓမ္မံ</b>၊ ဤသဒ္ဓမ္မသုံးဖြာ သာသနာတော်မြတ်ကြီးကို။ <b>အန္တရဓာပေန္တိ</b>၊ ကွယ်ပျောက်ရုပ်သိမ်း ချုပ်ငြိမ်းစေကြလေကုန်၏၊</p> <p>သဒ္ဓမ္မသုံးဖြာ သာသနာတော်မြတ်ကြီးကို ကွယ်အောင်လုပ်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ကွယ်ပစေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ဖြစ်ကြတယ်တဲ့နော်။ ဒါကြောင့် ဥုးဇင်းတို့ ဒီလူမိုက်ကို သွားပြီး ပေါင်းလိုက်ပြီ ဆိုရင်တော့ ဒီလူမိုက်က ဘယ်လို သဘောရှိလဲနော်။</p> <p><b>အနယံ နယတိ ဒုမ္မေဓော၊ အဓုရာယံ နိယုဉ္ဇတိ။</b></p> <p><b>ဒုမ္မေဓော</b>၊ ပညာမဲ့တဲ့ လူမိုက်သည်။ <b>အနယံ</b>၊ နည်းမှန်လမ်းမှန်မဟုတ်သည်ကို။ <b>နယတိ</b>၊ နည်းမှန်လမ်းမှန် မဟုတ်တာတွေကို နည်းမှန်လမ်းမှန်လုပ်ပြီး ပြတတ်တယ်။</p> <p>သူပြတဲ့အတိုင်း မိမိကလည်း ဒီနည်းမှန်လမ်းမှန် မဟုတ်တာကို နည်းမှန်လမ်းမှန် ထင်ပြီး ပြုကျင့်ခဲ့ရင် မိမိအတွက် အကျိုးတရားတွေလည်း ဆုတ်ယုတ်မသွားဘူးလား? သွားမယ်။ အကုသိုလ်တရားတွေလည်း တိုးပွားပြီး မလာနိုင်ဘူးလား? လာနိုင်တယ်။ တစ်ချက်။ နောက်တစ်ခု ---</p> <p><b>အဓုရာယံ</b>၊ တိုက်တွန်းသင့် မတိုက်တွန်းထိုက်တဲ့ လုပ်ငန်းရပ်၌။ <b>နိယုဉ္ဇတိ</b>၊ လုပ်သာလုပ်ပါဟု တိုက်တွန်းတတ်၏၊</p> <p>လူမိုက်က မတိုက်တွန်းသင့် မတိုက်တွန်းထိုက်တဲ့ လုပ်ငန်းရပ်တွေကို လုပ်သာလုပ်ပါ ဆိုပြီးတော့ တိုက်တွန်းတတ်တယ်။ မသောက်တတ်တဲ့ လူတစ်ယောက်ကို သောက်တတ်အောင် တိုက်တွန်းတတ်တယ်။ မသတ်တတ်တဲ့ လူတစ်ယောက်ကို သတ်အောင်၊ မခိုးတတ်တဲ့ လူတစ်ယောက်ကို ခိုးအောင် မတိုက်တွန်း တတ်ဘူးလား? တိုက်တွန်းတတ်တယ်။ မုသားမပြောတတ်တဲ့ သူတစ်ယောက်ကို မုသားပြောအောင်၊ သူများရဲ့ အတင်းအဖျင်း မပြောတတ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကို သူများရဲ့ အတင်းအဖျင်း ပြောတတ်အောင် တိုက်တွန်းတတ်တယ်။ ''လာစမ်းပါကွယ်၊ ငါ့ခေါင်း သန်းလေးရှာပေးစမ်းပါ'' ဘာလုပ်တာလဲဟင်? အဲဒါ သူများအသက်ကို မသတ်တတ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ကို တိုက်တွန်းတာ၊ လူမိုက်ဆိုတာ အဲဒီအတိုင်းပဲ။ မတိုက်တွန်းသင့် မတိုက်တွန်းထိုက်တဲ့ လုပ်ငန်းရပ်တွေကို လုပ်သာလုပ်စမ်းပါဆိုပြီး တိုက်တွန်းတတ်တယ်။</p> <p>နောက်တစ်ခု --- <b>ဒုန္နယော</b>၊ နည်းမှားလမ်းမှားကို။ <b>သေယျသော</b>၊ အထွတ်အမြတ်ထားတတ်သည်။ <b>ဟောတိ</b>၊ ဖြစ်၏၊</p> <p>နည်းမှန်လမ်းမှန်ကို သူက အထွတ်အမြတ် မထားဘူး၊ နည်းမှားလမ်းမှားကြီးကို အထွတ်အမြတ် ထားတတ်ပြန်တယ်။ မခက်ဘူးလား? မှားနေတဲ့ ကျင့်စဉ်ကို သူက အထွတ်အမြတ် ထားတတ်ပြန်တယ်။ မခက်ဘူးလား? မှားနေတဲ့ ကျင့်စဉ်ကို သူက အထွတ်အမြတ်ထားတယ်။ မှန်ကန်နေတဲ့ ကျင့်ဝတ်ပဋိပတ်ကျတော့ မျက်နှာလွှဲထားတယ်။ ကြည့်ပေါ့။</p> <p><b>နတ္ထိ ဒိန္နံ, နတ္ထိ ယိဋ္ဌံ, နတ္ထိ ဟုတံ, နတ္ထိ သုကတဒုက္ကဋာနံ ကမ္မာနံ ဖလံ ဝိပါကော</b> ...</p> <p>စသည်ဖြင့်နော်၊ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ အယူအဆရှိနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်က ဒါနရဲ့ အကျိုးတရားဆိုတာ မရှိဘူး၊ သီလရဲ့ အကျိုးတရားဆိုတာ မရှိဘူး၊ အမေဆိုတာ မရှိဘူး၊ အဖေဆိုတာ မရှိဘူး၊ ဒီလောကဆိုတာ မရှိဘူး၊ ဟိုလောကဆိုတာ မရှိဘူး၊ ဘာပြောတာလဲ? အမေအပေါ်မှာ ကောင်းမှုကုသိုလ်ပြုလို့ ကောင်းကျိုးမရနိုင်ဘူး၊ မကောင်းမှုအကုသိုလ်ပြုလုပ်လို့လည်း မကောင်းကျိုး မရနိုင်ဘူး၊ လောကပေါ်မှာ မကောင်းမှုအကုသိုလ်ပြုလို့ မကောင်းကျိုး မရနိုင်ဘူး၊ ကောင်းမှုကုသိုလ်ပြုလို့ ကောင်းကျိုး မရနိုင်ဘူးလို့ ဒီလို လက်ခံထားတယ်။ လောကမှာ သီလ သမာဓိ ပညာ သိက္ခာသုံးရပ် အကျင့်မြတ်ကို စနစ်တကျ ကျင့်လို့ ရဟန္တာဖြစ်သွားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်၊ ဘုရားဖြစ်သွားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုလို့ လောကမှာ မရှိပါဘူးလို့ သူက ဒီလို လက်ခံထားတယ်။ လက်ခံပြီးတော့ ဒါနရဲ့ အကျိုးဆိုတာ နည်းနည်းမှ မရှိဘူး၊ ကိုယ်ကြိုက်တာ ကိုယ်လုပ်နိုင်ခွင့် ရှိတယ်။ သီလရဲ့ အကျိုးဆိုတာ နည်းနည်းမှ မရှိဘူး၊ ကိုယ်ကြိုက်တာ ကိုယ်လွတ်လွတ်လပ်လပ် လုပ်နိုင်ခွင့် ရှိတယ်ဆိုပြီး သူက ဒီလို ယူဆတယ်။ ပြီးတော့ နည်းမှားလမ်းမှားကို နည်းမှန်လမ်းမှန်အဖြစ် အထွတ်အမြတ် ထားတတ်တယ်။ ဟုတ်သလား, မဟုတ်သလား ကြည့်ပေါ့၊ ဥုးဇင်းတို့ကော တစ်ကမ္ဘာလုံးမှာကော ဟို နိုင်ငံရေးစကား ပြောတယ်လို့တော့ မယူဆပါနဲ့၊ လက်ဝဲဝါဒ လကျ်ာဝါဒ အမျိုးမျိုးတွေ မပေါ်ကြဘူးလား? ပေါ်ကြတယ်။ နည်းမှားလမ်းမှားတွေကို အထွတ်အမြတ်ထားနေတဲ့ ဝါဒတွေ ဖြစ်ကြပါတယ်။ များသောအားဖြင့် ကံ,ကံရဲ့ အကျိုးကို လက်ခံယုံကြည်နေတဲ့ ဝါဒတွေ ဟုတ်သလား? မဟုတ်ဘူး။ ဒါကြောင့် လူမိုက်ဆိုတာ နည်းမှားလမ်းမှားကို နည်းမှန်လမ်းမှန်အဖြစ် အထွတ်အမြတ် ထားတတ်တယ်။ ဒါတင်လားဆိုတော့ မဟုတ်သေးဘူး။</p> <p><b>သမ္မာ ဝုတ္တော ပကုပ္ပတိ။</b></p> <p><b>သမ္မာ</b>၊ ကောင်းမွန်မှန်ကန်စွာ။ <b>ဝုတ္တော</b>၊ ပြောဆိုဆုံးမသည်ရှိသော်။ <b>ပကုပ္ပတိ</b>၊ ငါ့အား ပြောရကောင်းလားဟူ၍ အမျက်ထွက်တတ်၏၊</p> <p>ဟုတ်သလား, မဟုတ်သလား ကြည့်ပေါ့။ အကြောင်းနဲ့အကျိုး ဖော်ပြပြီးတော့ သူ့ကို သွားပြီး ပြောဆိုဆုံးမကြည့်ပါ။ ဟင်! ငါ့ကို ပြောရကောင်းလားဆိုပြီး သူဒေါသ မဖြစ်ဘူးလား? ဖြစ်တယ်။ မျက်နှာလိုက်ပြီး ဆုံးမတယ်၊ ငါ့ကိုမှ ကွက်ပြီး ပြောရတယ် စသည်ဖြင့်ပေါ့လေ။ တခြားတခြား ပုဂ္ဂိုလ်တွေကို ဆုံးမတောင်မှ ငါ့ကို စောင်းပြီး ပြောနေတယ်၊ စသည်ဖြင့် တစ်ခါတစ်ရံ ထင်ချင်ထင်တတ်တယ်။ လူမိုက်ဆိုတာက သူ့ကို ကောင်းကောင်းပြောရင် လက်ခံသလား? လက်မခံဘူးနော်။ ဒါလောက်တင်လားဆိုတော့ မကသေးဘူး။</p> <p><b>သော</b>၊ ထိုလူမိုက်သည်။ <b>ဝိနယံ</b>၊ လူ့ဝိနည်း လူ့ကျင့်ဝတ်, ရဟန်းဝိနည်း ရဟန်းကျင့်ဝတ်ကို။ <b>န ဇာနာတိ</b>၊ မသိ။ (ဝါ) သိသော်လည်း မကျင့်။</p> <p>လူမိုက်ဆိုတာ လူ့ဝိနည်း လူ့ကျင့်ဝတ်ကိုလည်း နားမလည်ဘူး၊ နားလည်လည်း မကျင့်ဘူး။ ဒါကြောင့် ---</p> <p><b>တသ္မာ</b>၊ ထို့ကြောင့်။ <b>တဿ</b>၊ ထိုလူမိုက်ကို။ <b>အဒဿနံ</b>၊ မမြင်တွေ့ရခြင်းသည်။ <b>သာဓု</b>၊ ကောင်းလှပါပေ၏။</p> <p>သူ့ရဲ့ အကြောင်းပြချက်လေးတွေက မခိုင်လုံဘူးလား? ခိုင်လုံတယ်။ ဒါကြောင့် ''လူမိုက်ကို ဘယ်တော့မှ မမြင်တွေ့ရပါလို၏'' လို့ သူ ဆုတောင်းခြင်း ဖြစ်တဲ့အကြောင်း ဒကာတော်သိကြားမင်းကြီးအား သူက ရှင်းလင်း တင်ပြတယ်။ ရှင်းလင်းတင်ပြပြီးတဲ့အပိုင်းမှာ နောက်ထပ် သိကြားမင်းကြီးကလည်း ကြည်ညိုလွန်းလို့ အကိတ္တိရှင်ရသေ့ကို ''နောက်ထပ် လိုတဲ့ ဆုများရှိလို့ရှိရင်လည်း တောင်းစမ်းပါ'' ဆိုပြီး ထပ်ပြီးတော့ ပြောပြန်တယ်။ ပြောလိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာလည်း အကိတ္တိရှင်ရသေ့က ဆုကို လိုချင်လို့တော့ မဟုတ်ပါဘူး၊ သိကြားမင်းကြီးကိုပဲ တရားဟောချင်တဲ့အတွက် သူ ဘာထပ်ပြီး ဆုတောင်းလဲ? ခုနက ကြည့်၊ သူ့ ဆုတောင်းပုံလေး။</p> <p><b>ဓီရံ ပေဿ သုဏေ ဓီရံ၊ ဓီရေန သဟ သံဝသေ။</b><br> <b>ဓီရေနလ္လာပသလ္လာပံ၊ တံ ကရေ တဉ္စ ရောစယေ။</b></p> <p><b>ဓီရံ</b>၊ ပညာရှိသူတော်ကောင်းကို။ <b>ပေဿ</b>၊ မြင်တွေ့ရပါလို၏။ <b>ဓီရံ</b>၊ ပညာရှိသူတော်ကောင်းအကြောင်းကို။ <b>သုဏေ</b>၊ ကြားရပါလို၏။</p> <p>ပညာရှိ သူတော်ကောင်းကို မြင်တွေ့ရပါလို၏၊ ပညာရှိသူတော်ကောင်း၏ စကားကို ကြားရပါလို၏။</p> <p><b>ဓီရေန</b>၊ ပညာရှိသူတော်ကောင်းနှင့်။ <b>သဟ</b>၊ အတူတကွ။ <b>သံဝသေ</b>၊ ပေါင်းဖော်ယှဉ်တွဲ မှီဝဲဆည်းကပ်ရပါလို၏။</p> <p>ပညာရှိသူတော်ကောင်းနှင့် အတူတကွ ပေါင်းသင်းယှဉ်တွဲ ဆည်းကပ်ရပါလို၏၊ နံပါတ် (၃) ဆုပဲ။</p> <p><b>ဓီရေန</b>၊ ပညာရှိသူတော်ကောင်းနှင့်။ <b>ယံ အလ္လာပသလ္လပံ</b>၊ အကြင် သလ္လာပစကား ပြောကြားခြင်းသည်။ <b>အတ္ထိ</b>၊ ရှိ၏။ <b>တံ</b>၊ ထို သလ္လာပသလ္လာပစကား ပြောကြားရခြင်းကို။ <b>ကရေ</b>၊ ပြုလုပ်ရပါလို၏။</p> <p>''ပညာရှိသူတော်ကောင်းနှင့် အလ္လာပသလ္လာပ ပြောကြားရပါလို၏'' ဆိုပြီး ဒီဆု တောင်းတယ်။ ပညာရှိနဲ့တော့ စကားပြောရပြီ၊ ဒါပေမယ့် ပညာရှိ ပြောတဲ့ စကားကို တစ်ခါတစ်ရံ မနှစ်ခြိုက်တာကော မရှိနိုင်ဘူးလား? ရှိနိုင်တယ်။ ရှိနိုင်တဲ့အတွက် နောက်ထပ်တစ်ခါ သူက ဘာဆုတောင်းလဲ?</p> <p><b>တံ</b>၊ ထိုပညာရှိ ပြောကြားတဲ့ စကားကို။ <b>ရောစယေ</b>၊ နှစ်သက်မြတ်နိုး ရပါလို၏။</p> <p>ဒီဆု တောင်းတယ်။ သူ့ဆုတောင်းတွေ အားလုံး မပြည့်စုံပေဘူးလား? သိပ်ပြည့်စုံတယ်။ ပြီးတော့ သိပ်လည်းကောင်းတယ်။ နံပါတ်(၁) ပညာရှိ သူတော်ကောင်းကို မြင်တွေ့ရပါလို၏၊ နံပါတ် (၂) ပညာရှိသူတော်ကောင်း အကြောင်းကို ကြားရပါလို၏၊ နံပါတ် (၃) ပညာရှိသူတော်ကောင်းနှင့်သာ ပေါင်းဖော်ယှဉ်တွဲ မှီဝဲဆည်းကပ်ရပါလို၏၊ နံပါတ်(၄) ပညာရှိ သူတော်ကောင်းနှင့် အလ္လာပသလ္လာပ ပြောကြားရပါလို၏၊ နံပါတ် (၅) ပညာရှိ သူတော်ကောင်း ပြောတဲ့ စကားကို နှစ်သက်မြတ်နိုးရပါလို၏၊ ဒီဆု တောင်းလိုက်တယ်။ တောင်းလိုက်တဲ့ အခါကျတော့လည်း ဒကာတော်သိကြားမင်းကြီးကလည်း သူလည်း ပညာရှိသူတော်ကောင်းတစ်ဦး ဖြစ်ပါတယ်နော်။ ဒါကြောင့် သူက ဘာထပ်မေးလဲ?</p> <p><b>ကိံ နု တေ အကရံ ဓီရော၊ ဝဒ ကဿပ ကာရဏံ။</b><br> <b>ကေန ကဿပ ဓီရဿ၊ ဒဿနံ အဘိကင်္ခသိ။</b></p> <p><b>ကဿပ</b>၊ ကဿပအနွယ်၌ဖြစ်သော အို အကိတ္တိရှင်ရသေ့ ...။ <b>ဓီရော</b>၊ ပညာရှိသည်။ <b>ကိံ</b>၊ ဘယ်အရာကို။ <b>အကရံ နု</b>၊ ပြုခဲ့ဖူးပါသနည်း။</p> <p>ကဿပအနွယ်၌ဖြစ်သော အို အကိတ္တိရှင်ရသေ့... အကြောင်းတရား-လေးတစ်ခု ပြောပြစမ်းပါ။ လူလိမ္မာပညာရှိသူတော်ကောင်းက သင့်အပေါ်မှာ ဘာတွေများ ပြုလုပ်ဖူးလို့လဲ? နော်။</p> <p><b>ကဿပ</b>၊ ကဿပအနွယ်၌ဖြစ်သော အကိတ္တိရှင်ရသေ့ ...။ <b>ကေန</b>၊ အဘယ်အကြောင်းတရားများကြောင့်။ <b>ဓီရဿ</b>၊ ပညာရှိ သူတော်ကောင်းကို။ <b>ဒဿနံ</b>၊ မြင်တွေ့ရခြင်းကို။ <b>တွံ</b>၊ သင် အကိတ္တိရှင်ရသေ့သည်။ <b>အဘိကင်္ခသိ</b>၊ လိုလားတောင့်တ၍နေပါသနည်း။</p> <p>ဘယ်လိုအကြောင်းတရားတွေကြောင့် သင် အကိတ္တိရှင်ရသေ့ဟာ ပညာရှိသူတော်ကောင်းကို မြင်တွေ့ဖို့ရန်အတွက် အလွန် လိုလားတောင့်တ နေရပါသလဲ ဆိုပြီး ဒီမေးခွန်း မေးကြည့်တယ်။ အဲဒီအခါမှာ အကိတ္တိရှင်ရသေ့က ဘာပြန်ဖြေလဲ?</p> <p><b>နယံ နယတိ မေဓာဝီ၊ အဓုရာယံ န ယုဉ္ဇတိ။</b><br> <b>သုနယော သေယျသော ဟောတိ၊ သမ္မာ ဝုတ္တော န ကုပ္ပတိ။</b><br> <b>ဝိနယံ သော ပဇာနာတိ၊ သာဓု တေန သမာဂမော။</b></p> <p><b>သက္က</b>၊ အို ဒကာတော် သိကြားမင်း ...။ <b>မေဓာဝီ</b>၊ ပညာရှိ သူတော်ကောင်းပုဂ္ဂိုလ်သည်။ <b>နယံ</b>၊ နည်းမှန်လမ်းမှန်ကို။ <b>နယတိ</b>၊ နည်းမှန်လမ်းမှန်လုပ်၍ ပြတတ်၏။</p> <p>ပညာရှိသူတော်ကောင်းဆိုတာက နည်းမှန်လမ်းမှန်ကိုသာလျှင် နည်းမှန်လမ်းမှန်လုပ်၍ ပြတတ်ပါတယ်။ အဲဒီတော့ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးရှိရင် မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးပဲ ဟောတယ်။ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးကိုပဲ ကျင့်ဖို့ ညွှန်ကြားပြသ ဆိုဆုံးမပေးတယ်။ နည်းမှန်လမ်းမှန်ကိုသာ နည်းမှန်လမ်းမှန် လုပ်ပြီးပြတယ်။ မဂ္ဂင်ခုနစ်ပါးလို့ သူက ပြသလား? မဂ္ဂင်ခြောက်ပါးလို့ သူက ပြသလား? မပြဘူးနော်။ ဒီတော့ ဒီအချက်နဲ့ ပတ်သက်လို့လည်း ဥုးဇင်းတို့ မြတ်စွာဘုရားက သုတ္တန်လေးတွေ ဟောထားပါတယ်။ ဘယ်လိုဟောသလဲ?</p> <p><b>ယေ တေ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခူ အဓမ္မံ အဓမ္မောတိ ဒီပေန္တိ၊ တေ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခူ ဗဟုဇနဟိတာယ ပဋိပန္နာ ဗဟုဇနသုခါယ ဗဟုနော ဇနဿ အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယ ဒေဝမနုဿာနံ။</b></p> <p><b>ဘိက္ခဝေ</b>၊ ချစ်သားရဟန်းတို့ ...။ <b>ယေ တေ ဘိက္ခူ</b>၊ အကြင် ရဟန်းတို့သည်ကား။ <b>အဓမ္မံ</b>၊ အဓမ္မကို။ <b>အဓမ္မောတိ</b>၊ အဓမ္မဟူ၍။ <b>ဒီပေန္တိ</b>၊ ထင်ရှားပြကြလေကုန်၏။ <b>ဘိက္ခဝေ</b>၊ ချစ်သားရဟန်းတို့ ...။ <b>တေ ဘိက္ခူ</b>၊ ထိုအဓမ္မဟု ထင်ရှားပြသနေတဲ့ ရဟန်းတို့သည်။ <b>ဗဟုဇနဟိတာယ</b>၊ သတ္တဝါအပေါင်း၏ အကျိုးစီးပွားရှိရန်အလို့ငှာ။ <b>ဗဟုဇနသုခါယ</b>၊ သတ္တဝါအပေါင်း၏ ချမ်းသာအလို့ငှာ။ <b>ဗဟုနော ဇနဿ</b>၊ များစွာသော သတ္တဝါအပေါင်း၏၊ <b>အတ္ထာယ</b>၊ အကျိုးငှာ။ <b>ဟိတာယ</b>၊ အစီးအပွားအလို့ငှာ။ <b>ဒေဝမနုဿာနံ</b>၊ နတ်လူတို့၏၊ <b>အတ္ထာယ</b>၊ အကျိုးငှာ။ <b>ဟိတာယ</b>၊ အစီးအပွားအလို့ငှာ။ <b>သုခါယ</b>၊ ချမ်းသာအလို့ငှာ။ <b>ပဋိပန္နာ</b>၊ ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တို့ ဖြစ်ကြပါကုန်၏။</p> <p>ဒီတော့ မဂ္ဂင်က ရှစ်ပါးရှိတဲ့ အချိန်အခါကျတော့ မဂ္ဂင်ခုနစ်ပါးသည် ဓမ္မလား အဓမ္မလားလို့မေးရင် ဘယ်လိုဖြေမလဲ? အဓမ္မ။ မဂ္ဂင်ခြောက်ပါးဆိုတာလည်း ဓမ္မလား အဓမ္မလားလို့မေးရင် ဘယ်လိုဖြေမလဲ? အဓမ္မ။ အဲဒီအဓမ္မကို အဓမ္မလို့ပဲ ထင်ရှားပြကြတယ်။ တချို့တချို့ရဟန်းတွေ အဓမ္မကို အဓမ္မလို့ ထင်ရှားပြပြီဆိုရင် ဘယ်လိုဖြစ်မလဲ? အဲဒီအဓမ္မကို အဓမ္မလို့ ဒီလို ထင်ရှား ပြနေတဲ့ ရဟန်းတွေက များစွာသော သတ္တဝါအပေါင်းတို့ အကျိုးရှိရန် အလို့ငှာ၊ များစွာသော သတ္တဝါအပေါင်းတို့ ချမ်းသာဖို့ရန်အလို့ငှာ၊ များစွာသော သတ္တဝါအပေါင်းတွေ လူတွေနတ်တွေရဲ့ အကျိုးရှိရန်အလို့ငှာ၊ ချမ်းသာဖို့ရန်အတွက် ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်နေတာ ဖြစ်ကြပါတယ်။ ဒီလောက်တင်လားဆိုတော့ မဟုတ်သေးဘူး။</p> <p><b>ဗဟုဉ္စ တေ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခူ ပုညံ ပသဝန္တိ၊ တေ စိမံ သဒ္ဓမ္မံ ဌပေန္တိ။</b></p> <p><b>ဘိက္ခဝေ</b>၊ ချစ်သားရဟန်းတို့ ...။ <b>တေ ဘိက္ခူ</b>၊ ထိုရဟန်းတို့သည်၊ <b>ဗဟုဉ္စ ပုညံ</b>၊ များစွာသော ကောင်းမှုကုသိုလ်ကိုလည်းပဲ။ <b>ပသဝန္တိ</b>၊ ဖြစ်ပေါ်စေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တို့ ဖြစ်ကြပါကုန်၏။</p> <p>ယိုစီးထွက်စေတယ်၊ ကောင်းမှုကုသိုလ်များစွာ ယိုစီးထွက်လာအောင် ပြုလုပ်ပေးနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ။</p> <p><b>တေစ</b>၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်လည်း။ <b>ဣဒံ သဒ္ဓမ္မံ</b>၊ ဤသဒ္ဓမ္မသုံးဖြာ သာသနာတော်ကို။ <b>ဌပေန္တိ</b>၊ တည်တံ့အောင် ထမ်းနိုင်ကြပါပေကုန်၏။</p> <p>မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးကို မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးလို့သာ သူတို့က ပြမှာ၊ မဂ္ဂင်ခုနစ်ပါးကို အဓမ္မလို့ သူတို့က ဟောပေးတယ်။ မဂ္ဂင်ခြောက်ပါးကိုလည်း အဓမ္မလို့ ဟောပေးတယ်။ အဓမ္မကို အဓမ္မလို့ ဒီလို ထင်ရှားပြနေတဲ့ ရဟန်းတွေက ဘာဖြစ်သလဲ? များစွာသော ကောင်းမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေတဲ့ ရဟန်းတွေ ဖြစ်ကြပါတယ်။ သဒ္ဓမ္မသုံးဖြာ သာသနာတော်ကြီးကို အရှည်တည်တံ့ ခိုင်ခံ့အောင် ထားတတ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ဖြစ်ကြပါတယ်။ ဒီလို ဘုရားဟောထားတယ်။</p> <p>နောက်တစ်ချက် ---</p> <p><b>ယေ တေ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခူ ဓမ္မံ ဓမ္မောတိ ဒီပေန္တိ၊ တေ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခူ ဗဟုဇနဟိတာယ ပဋိပန္နာ ဗဟုဇနသုခါယ ဗဟုနော ဇနဿ အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယ ဒေဝမနုဿာနံ။ ဗဟုဉ္စ တေ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခူ ပုညံ ပသဝန္တိ၊ တေ စိမံ သဒ္ဓမ္မံ ဌပေန္တိ။</b></p> <p><b>ဘိက္ခဝေ</b>၊ ချစ်သားရဟန်းတို့ ...။ <b>ယေတေ ဘိက္ခူ</b>၊ အကြင် ရဟန်းတို့သည်ကား။ <b>ဓမ္မံ</b>၊ ဓမ္မကို။ <b>ဓမ္မောတိ</b>၊ ဓမ္မဟူ၍။ <b>ဒီပေန္တိ</b>၊ ထင်ရှား ပြတတ်ကြကုန်၏။</p> <p>ဓမ္မကို ဓမ္မလို့ ထင်ရှားပြတယ်။ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးသည် ဓမ္မလား အဓမ္မလားလို့ မေးရင် ဘယ်လိုဖြေမလဲ? ဓမ္မ။ အဲဒီဓမ္မကို ဓမ္မပဲလို့ ထင်ရှားပြတယ်။ မဂ္ဂင် ရှစ်ပါးလို့ပဲ ဟောထားတယ်။ ခုနစ်ပါးလို့လဲ မဟောဘူး၊ ခြောက်ပါးလို့လဲ မဟောဘူး၊ သတိပဋ္ဌာန်လေးပါး ရှိတယ်။ သတိပဋ္ဌာန်သုံးပါးလို့လဲ မဟောဘူး၊ နှစ်ပါးလို့လဲ မဟောဘူး၊ တစ်ပါးလို့လဲ မဟောဘူး။ သမ္မပ္ပဓာန်လေးပါး ရှိတယ်၊ လေးပါးလို့ပဲ ဟောတယ်။ နှစ်ပါး သုံးပါး ရှိတယ်လို့ မဟောဘူး၊ ခြောက်ပါး ခုနစ်ပါး ရှိတယ်လို့လဲ မဟောဘူး။ အေး အလားတူပဲ၊ ဣဒ္ဓိပါဒ်လေးပါး၊ ဣန္ဒြေငါးပါး၊ ဗိုလ်ငါးပါး၊ ဗောဇ္ဈင်ခုနစ်ပါး၊ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး ရှိတယ်။ အားလုံးပဲ ရှိတဲ့အတိုင်းပဲ ဟောတယ်။ အားလုံး ပေါင်းလိုက်ရင် ဗောဓိပက္ခိယတရား (၃၇)ပါးကို (၃၇)ပါးလို့ပဲ ဟောတယ်။ (၃၆)ပါးလို့လဲ မဟောဘူး၊ (၃၉)ပါးလို့လဲ မဟောဘူး၊ (၃၈)ပါးလို့လဲ မဟောဘူးနော်။ ဓမ္မကို ဓမ္မလို့သာ ထင်ရှား ပြကြတယ်။ ဓမ္မကို ဓမ္မလို့သာ ထင်ရှားပြနေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေဟာ ဘာဖြစ်သလဲ?</p> <p><b>တေ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခူ ဗဟုဇနဟိတာယ ပဋိပန္နာ ဗဟုဇနသုခါယ ဗဟုနော ဇနဿ အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယ ဒေဝမနုဿာနံ။</b></p> <p><b>ဘိက္ခဝေ</b>၊ ချစ်သားရဟန်းတို့ ...။ <b>တေ ဘိက္ခူ</b>၊ ထိုဓမ္မကို ဓမ္မဟု ထင်ရှားပြနေတဲ့ ရဟန်းတော်တို့သည်။ <b>ဗဟုဇနဟိတာယ</b>၊ သတ္တဝါအပေါင်းတို့၏ အကျိုးစီးပွားရှိရန်အလို့ငှာ။ <b>ဗဟုဇနသုခါယ</b>၊ များစွာသော သတ္တဝါ အပေါင်းတို့၏ ချမ်းသာရန်အလို့ငှာ။ <b>ဗဟုနော ဇနဿ</b>၊ များစွာသော သတ္တဝါ အပေါင်း၏၊ <b>အတ္ထာယ</b>၊ အကျိုးငှာ။ <b>ဟိတာယ</b>၊ အစီးအပွားအလို့ငှာ။ <b>သုခါယ</b>၊ ချမ်းသာအလို့ငှာ။ <b>ဒေဝမနုဿာနံ</b>၊ နတ်လူတို့၏၊ <b>အတ္ထာယ</b>၊ အကျိုးငှာ။ <b>ဟိတာယ</b>၊ အစီးအပွားအလို့ငှာ။ <b>သုခါယ</b>၊ ချမ်းသာအလို့ငှာ။ <b>ပဋိပန္နာ</b>၊ ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်၍နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တို့ ဖြစ်ကြပါပေကုန်၏။</p> <p>သတ္တဝါတွေ လူတွေ နတ်တွေ ကြီးပွားဖို့ ချမ်းသာဖို့ ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ဖြစ်ကြတယ်။ သတ္တဝါတွေ အကျိုးရှိဖို့ ကျင့်နေတာ။ ဘယ်လို ပုဂ္ဂိုလ်တွေလဲ? ဓမ္မကို ဓမ္မလို့ ထင်ရှားပြနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေနော်။ ဒီလောက်တင်လားဆိုတော့ မကသေးဘူး။</p> <p><b>ဗဟုဉ္စ တေ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခူ ပုညံ ပသဝန္တိ။</b></p> <p><b>ဘိက္ခဝေ</b>၊ ချစ်သားရဟန်းတို့ ...။ <b>တေ ဘိက္ခူ</b>၊ ထိုဓမ္မကို ဓမ္မဟု ထင်ရှားပြနေတဲ့ ရဟန်းတော်တို့သည်။ <b>ဗဟုဉ္စ ပုညံ</b>၊ များစွာသော ကောင်းမှုကုသိုလ်တို့ကိုလည်းပဲ။ <b>ပသဝန္တိ</b>၊ ဖြစ်ပေါ်စေတတ်ကြပါပေကုန်၏။</p> <p>များစွာသော ကုသိုလ်ကောင်းမှုတွေကိုလည်း ဖြစ်ပေါ်စေတယ်၊ ယိုစီးစိမ့်ထွက်လာစေတယ်။ ဘယ်ကိုလဲ? မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးလို့ ဟောလိုက်တယ်။ ရှစ်ပါးထဲမှာ သီလကျင့်စဉ် ပါတယ်။ ''ကဲ သီလတွေ ဆောက်တည်ကြ၊ သီလတွေ ကျင့်သုံးကြ'' လို့ တိုက်တွန်းလိုက်တယ်။ တိုက်တွန်းလိုက်တဲ့အတွက် သီလတွေ ဆောက်တည်တယ်၊ သီလတွေ ကျင့်သုံးတယ်၊ ကုသိုလ်တွေ တိုးပွားမလာဘူးလား? တိုးပွားတယ်။ အေး မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးထဲမှာ သမ္မာသမာဓိမဂ္ဂင် ပါနေတယ်။ ဒါကြောင့် 'သမာဓိ ထူထောင်ကြ' လို့ တိုက်တွန်းလိုက်တယ်၊ တိုက်တွန်းပြီး ညွှန်ကြားပေးလိုက်တယ်၊ သမာဓိ ဘယ်လို ရှုရမလဲ, ဘယ်လို ထူထောင်ရမလဲ ညွှန်ကြားပေးလိုက်တယ်။ ညွှန်ကြားတဲ့အတိုင်း သမာဓိတွေ ထူထောင်ကြတယ်။ သိပ်ကုသိုလ်တရားတွေ တိုးပွားပြီး မလာဘူးလား? လာတယ်။ သမာဓိကုသိုလ်တရားတွေ ယိုစီးစိမ့်ထွက်ပြီး မလာဘူးလား? ယိုစီးစိမ့်ထွက်လာတယ်နော်။ ဟာ ဒီရုပ် ဒီနာမ်တွေ သိအောင် ရှုရမယ်ကွဲ့၊ ဒါက ပညာကျင့်စဉ်၊ ဒီအကြောင်းတရား ဒီအကျိုးတရားတွေကို သိအောင် ရှုရမယ်ကွဲ့၊ ဒါလည်း ပညာကျင့်စဉ်ပဲ။ အဲဒီလို သိအောင် ရှုဖို့ရန်အတွက် ညွှန်ကြားပေးတယ်။ ညွှန်ကြားလိုက်တဲ့အတွက် သိအောင်လည်း ရှုကြတယ်၊ သိလည်း သိကြတယ်၊ သိလို့ရှိရင် သမ္မာဒိဋ္ဌိပြဓာန်းနေတဲ့ ကုသိုလ်တရားတွေ တိုးပွားပြီးမလာဘူးလား?</p> lgf2t5na8hhwxpbq1hl0mihdnud73ud မင်္ဂလသုတ်-၉/၉၇ 0 6232 21867 2026-04-13T02:55:52Z Tejinda 173 "{{header | title = မင်္ဂလသုတ်-၉/၉၇ | author = ဖားအောက်တောရဆရာတော် | override_author = | editor = | translator = | contribuor = | override_contributor = | section = '''စာစစ်ရန် လိုအပ်သည်''' | previous = မင်္ဂလသုတ်-၈/၉..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 21867 wikitext text/x-wiki {{header | title = မင်္ဂလသုတ်-၉/၉၇ | author = ဖားအောက်တောရဆရာတော် | override_author = | editor = | translator = | contribuor = | override_contributor = | section = '''စာစစ်ရန် လိုအပ်သည်''' | previous = [[မင်္ဂလသုတ်-၈/၉၇]] | previous2 = | next = [[မင်္ဂလသုတ်-၁၀/၉၇]] | next2 = | year = | notes = | edition = | categories = ဖားအောက်တောရ | shortcut = | portal = }} <h3>မင်္ဂလသုတ် ( ၉ )</h3> <p>ဒီနေ့လည်းမင်္ဂလသုတ္တန်ကို ဆက်ပြီး နာကြားရအောင် --- ညက ဘယ်အပိုင်းရောက်သွားလဲ? အင်္ဂုတ္တိုရ်ပါဠိတော် ဧကနိပါတ်မှာ မြတ်စွာဘုရား ဟောကြားထားတဲ့ သုတ္တန်အတိုလေးတစ်ခုအကြောင်း ဘုန်းကြီးဟောမယ်နော်။</p> <p><b>ယေ တေ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခူ ဓမ္မံ ဓမ္မောတိ ဒီပေန္တိ၊ တေ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခူ ဗဟုဇနဟိတာယ ပဋိပန္နာ ဗဟုဇနသုခါယ ဗဟုနော ဇနဿ အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယ ဒေဝမနုဿာနံ။</b></p> <p><b>ဘိက္ခဝေ</b>၊ ချစ်သားရဟန်းတို့...။ <b>ယေ တေ ဘိက္ခူ</b>၊ အကြင် ရဟန်းတို့သည်ကား။ <b>ဓမ္မံ</b>၊ ဓမ္မကို။ <b>ဓမ္မောတိ</b>၊ ဓမ္မဟူ၍။ <b>ဒီပေန္တိ</b>၊ ထင်ရှား ပြကြကုန်၏၊ <b>ဘိက္ခဝေ</b>၊ ချစ်သားရဟန်းတို့ ...။ <b>တေ ဘိက္ခူ</b>၊ ထိုဓမ္မကို ဓမ္မဟူ၍ ထင်ရှားပြနေတဲ့ ရဟန်းတော်တို့သည်။ <b>ဗဟုဇနဟိတာယ</b>၊ သတ္တဝါအပေါင်းတို့၏ အကျိုးစီးပွားရှိရန်အလို့ငှာ။ <b>ဗဟုဇနသုခါယ</b>၊ များစွာသော သတ္တဝါ အပေါင်းတို့၏ ချမ်းသာရန်အလို့ငှာ။ <b>ဗဟုနော ဇနဿ</b>၊ များစွာသော သတ္တဝါ အပေါင်း၏၊ <b>အတ္ထာယ</b>၊ အကျိုးငှာ။ <b>ဟိတာယ</b>၊ အစီးအပွားအလို့ငှာ။ <b>သုခါယ</b>၊ ချမ်းသာအလို့ငှာ။ <b>ဒေဝမနုဿာနံ</b>၊ နတ်လူတို့၏၊ <b>အတ္ထာယ</b>၊ အကျိုးငှာ။ <b>ဟိတာယ</b>၊ အစီးအပွားအလို့ငှာ။ <b>သုခါယ</b>၊ ချမ်းသာအလို့ငှာ။ <b>ပဋိပန္နာ</b>၊ ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်၍ နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တို့ ဖြစ်ကြပါပေကုန်၏၊</p> <p>ညက ဒီအပိုင်းလေး ဟောခဲ့တယ်နော်။ ဓမ္မကို ဓမ္မလို့ ထင်ရှားဟောပြနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် လူတွေ နတ်တွေ သတ္တဝါအားလုံး အကျိုးရှိဖို့ရန်အတွက် ချမ်းသာသုခ ရရှိဖို့ရန်အတွက် လူနတ်နိဗ္ဗာန် သုံးတန်သော စည်းစိမ်တွေ တိုးတက်လာဖို့ရန်အတွက် ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ဖြစ်ကြတယ်။ ဒါတင်လားဆိုတော့ မကသေးဘူး။</p> <p><b>ဗဟုဉ္စ တေ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခူ ပုညံ ပသဝန္တိ။</b></p> <p><b>ဘိက္ခဝေ</b>၊ ချစ်သားရဟန်းတို့ ...။ <b>တေ ဘိက္ခူ</b>၊ ထိုဓမ္မကို ဓမ္မဟု ထင်ရှားပြနေတဲ့ ရဟန်းတော်တို့သည်။ <b>ဗဟုဉ္စ</b>၊ များစွာလည်းဖြစ်သော။ <b>ပုညံ</b>၊ ကောင်းမှုကုသိုလ်ကို။ <b>ပသဝန္တိ</b>၊ ယိုစီးစိမ့်ထွက်စေကြကုန်၏၊ (ဝါ) <b>ပသဝန္တိ</b>၊ ဖြစ်ပေါ်စေကြကုန်၏၊</p> <p>ဓမ္မကို ဓမ္မဟု ထင်ရှားပြနေတဲ့ ရဟန်းတော်တို့သည်။ များစွာသော ကောင်းမှုကုသိုလ်ကို ယိုစီးစိမ့်ထွက်စေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ, ဖြစ်စေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ဖြစ်ကြတယ်။ ဒါက သီလကျင့်စဉ်၊ ဒီ သီလကျင့်စဉ်တွေကို ကျင့်ရမယ်လို့ ညွှန်ကြားပေးလိုက်တယ်။ ညွှန်ကြားသည့်အတိုင်း လိုက်နာပြုကျင့်ခဲ့ရင် သီလကုသိုလ် စေတနာတွေ တိုးပွားပြီး မလာဘူးလား? လာတယ်။ ကျင့်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ သန္တန်မှာ သီလကုသိုလ်တရားတွေ ထိုပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ ရုပ်နာမ်သန္တာန်မှာ စိမ့်ထွက်ပြီး မလာဘူးလား? စိမ့်ထွက်လာကြတယ်။ ဒါက သမာဓိကျင့်စဉ်တွေ၊ ဒီသမာဓိကျင့်စဉ်တွေကို ကျင့်ပါလို့ ညွှန်ကြားပေးလိုက်တယ်။ ညွှန်ကြားပေးသည့်အတိုင်း လက်တွေ့ကျင့်လိုက်တဲ့ သူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ သန္တန်မှာ သမာဓိကုသိုလ်တရားတွေ ယိုစီးစိမ့်ထွက် မလာဘူးလား? လာတယ်။ အလားတူပဲ ဒါက ရုပ်တရားတွေ ဒါက နာမ်တရားတွေ ဒီရုပ် ဒီနာမ်တွေကို သိအောင် ကျင့်ရမယ်လို့ ညွှန်ကြားပေးလိုက်တယ်။ ညွှန်ကြားသည့်အတိုင်း လိုက်နာပြုကျင့်လိုက်တဲ့အတွက် ဒီရုပ်တွေ သိတယ်။ ဒီနာမ်တွေ သိတယ်။ ဒီရုပ် ဒီနာမ်တွေ သိနေတဲ့ သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ် ပြဓာန်းနေတဲ့ ကုသိုလ်တရားတွေ ယိုစီးစိမ့်ထွက်ပြီး မလာဘူးလား? လာကြပြန်တယ်။</p> <p>အေး ဒီအကြောင်းတရား ဒီအကျိုးတရားတွေ သိအောင် ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားအားထုတ်ရမယ်လို့ ဘုရားရှင် ညွှန်ကြားထားသည့်အတိုင်း အတိတ် အကြောင်းတရားတွေကြောင့် ပစ္စုပ္ပန်အကျိုးတရားတွေ ထင်ရှားဖြစ်ပုံ၊ ပစ္စုပ္ပန် အကြောင်းတရားတွေကြောင့် နောင် အနာဂတ်အကျိုးတရားတွေ ထင်ရှားဖြစ်ပုံ၊ အတိတ် အနာဂတ် ပစ္စုပ္ပန် ကာလသုံးပါး အတွင်း၌ အကြောင်းတရားနှင့် အကျိုးတရားတို့ရဲ့ ကြောင်းကျိုးဆက်နွယ်နေတဲ့ သဘောတရားတွေ သိအောင် ဘယ်ပုံ ဘယ်ပန်း ဘယ်နည်းလမ်းအားဖြင့် ရှုရမယ်လို့ ညွှန်ကြားပေးလိုက်တယ်။ ညွှန်ကြားသည့်အတိုင်း လိုက်နာပြုကျင့်လိုက်တဲ့အတွက် အတိတ် အနာဂတ် ပစ္စုပ္ပန် ကာလသုံးပါး၊ အဇ္ဈတ္တ ဗဟိဒ္ဓ သန္တာန်နှစ်ပါး အတွင်းမှာ တည်ရှိနေတဲ့ အကြောင်းတရား ထင်ရှားဖြစ်ခြင်းကြောင့် အကျိုးတရား ထင်ရှားဖြစ်ပုံ၊ အကြောင်းတရားတွေ ချုပ်ငြိမ်းသွားခြင်းကြောင့် အကျိုးတရားချုပ်ငြိမ်းပုံဆိုတဲ့ အကြောင်းတရားနှင့် အကျိုးတရားတွေ ကြောင်းကျိုးဆက်နွယ်မှု သဘောကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိပြီ၊ ပစ္စယပရိဂ္ဂဟဉာဏ်လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ဒီ ပစ္စယပရိဂ္ဂဟဉာဏ် ပြဓာန်းနေတဲ့ ကုသိုလ်တရားတွေလည်း ထိုကျင့်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ သန္တာန်မှာ ယိုစီးစိမ့်ထွက်ပြီး မလာဘူးလား? လာကြပြန်တယ်။</p> <p>ဒီထက် ရှေ့တစ်ဆင့်တက်လိုက်တော့ အကြောင်းတရားနှင့် တကွသော ဒီရုပ်နာမ်တွေရဲ့ ဖြစ်ပြီးပျက်နေတဲ့ သဘောတွေ ဉာဏ်နဲ့ မြင်အောင် ကြည့်ပြီး၊ အနိစ္စလို့ ရှုပါ၊ ဖြစ်ခြင်းပျက်ခြင်း ဒဏ်ချက်ဖြင့် အနှိပ်စက်ခံနေရတဲ့ သဘောတွေ ဉာဏ်နဲ့မြင်အောင်ကြည့်ပြီး ဒုက္ခလို့ရှုပါ၊ မပျက်စီးဘဲ အကြိတ်အခဲ အခိုင်အမာ အနှစ်သာရအားဖြင့် တည်နေတဲ့ အတ္တမဟုတ်တဲ့ သဘောတရားတွေကို အနတ္တလို့ ရှုပါလို့ ညွှန်ကြားပေးလိုက်တယ်။ ဒီညွှန်ကြားချက်တွေဟာလည်း ဓမ္မကို ဓမ္မလို့ ထင်ရှားပြနေခြင်းသာ ဖြစ်တယ်။ အဲဒီညွှန်ကြားချက်အတိုင်း လိုက်နာပြုကျင့်လိုက်တဲ့အတွက် အကြောင်းတရားနှင့် တကွသော ဒီရုပ်နာမ်တွေရဲ့ အနိစ္စသဘောတွေ ဒုက္ခသဘောတွေ အနတ္တသဘောတွေကို ကိုယ်တိုင် ထွင်းဖောက်သိနေတဲ့ သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ် ပြဓာန်းနေတဲ့ ဝိပဿနာကုသိုလ်တရားတွေ ထိုယောဂီပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ သန္တန်မှာ စိမ့်ထွက်ပြီး မလာဘူးလား? လာကြပြန်တယ်နော်။ ဒါကြောင့်-</p> <p><b>ဗဟုဉ္စ တေ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခူ ပုညံ ပသဝန္တိ။</b></p> <p><b>ဘိက္ခဝေ</b>၊ ချစ်သားရဟန်းတို့ ...။ <b>တေ ဘိက္ခူ</b>၊ ထိုဓမ္မကို ဓမ္မဟု ထင်ရှားပြနေတဲ့ ရဟန်းတော်တို့သည်။ <b>ဗဟုဉ္စ</b>၊ များစွာလည်းဖြစ်သော။ <b>ပုညံ</b>၊ ကောင်းမှုကုသိုလ်တို့ကိုလည်းပဲ။ <b>ပသဝန္တိ</b>၊ ယိုစီးစိမ့်ထွက်စေကြကုန်၏၊ (ဝါ) <b>ပသဝန္တိ</b>၊ ဖြစ်ပေါ်စေကြလေကုန်၏၊</p> <p><b>တေ စိမံ သဒ္ဓမ္မံ ဌပေန္တိ။</b></p> <p><b>တေ စ</b>၊ ထိုဓမ္မကို ဓမ္မဟု ထင်ရှားပြနေတဲ့ ရဟန်းတော်တို့သည်လည်းပဲ။ <b>ဣမံ သဒ္ဓမ္မံ</b>၊ ဤသဒ္ဓမ္မသုံးဖြာ ငါဘုရားရှင်၏ သာသနာတော်ကို။ <b>ဌပေန္တိ</b>၊ တည်တံ့အောင်ထားနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တို့ ဖြစ်ကြပါပေကုန်၏၊</p> <p>ငါဘုရားရှင်၏၊ သဒ္ဓမ္မသုံးဖြာ သာသနာတော်ကို တည်တံ့ခိုင်ခံ့အောင် ထားနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်ကြပါတယ်။ ဒီလို ဘုရားရှင် ဟောထားတယ်နော်။ အင်္ဂုတ္တိုရ်ပါဠိတော် ပထမတွဲ (စာမျက်နှာ-၁၈-၁၉)မှာ ဟောထားပါတယ်။ ဒီသုတ္တန်လေးတွေ ဒါကြောင့် အဓမ္မကို အဓမ္မလို့ ထင်ရှားပြတယ်။ ဓမ္မကိုလည်း ဓမ္မလို့ ထင်ရှားပြခြင်းသည် သာသနာတော် အရှည်တည်တံ့ ခိုင်ခံ့အောင် ကြိုးပမ်းခြင်းတစ်ခု ဖြစ်သလား, မဖြစ်ဘူးလားလို့ မေးရင် ဘယ်လိုဖြေကြမလဲ? ဖြစ်တယ်နော်။ ဓမ္မကို အဓမ္မလို့ ထင်ရှာပြခြင်း၊ အဓမ္မကိုလည်း ဓမ္မလို့ ထင်ရှားပြခြင်းလည်း သာသနာတော် ဆုတ်ယုတ်ပျက်စီးခြင်းရဲ့ အကြောင်းတစ်ခု မဖြစ်ဘူးလား? ဖြစ်သွားတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီနေ့ ကပိလ ရဟန်း ဆိုကြပါစို့ ...။</p> <p>အနီးစပ်ဆုံး ကဿပဘုရားရှင် လက်ထက်က ထင်ရှားကျော်ကြားခဲ့တဲ့ ပိဋကတတ်ကျွမ်းတဲ့ ရဟန်းတော်တစ်ပါး ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ သူများက ဓမ္မလို့ ပြောလိုက်ရင် အဲဒီဓမ္မကို အဓမ္မဖြစ်အောင် သူက သေသေချာချာ ပြောတတ်တယ်။ သူများက အဓမ္မလို့ ပြောရင်လည်း သူက ဓမ္မဖြစ်အောင် ထင်ထင်ရှားရှား ဖော်ပြတတ်တယ်။ ဖော်ပြတတ်တဲ့အတွက် ဘာဖြစ်လဲ? သူလည်း ဒီနေ့ ငရဲက မကျွတ်သေးဘူး။ သူရဲ့ နောက်ကို အတုလိုက်ပြီး ကျင့်နေတဲ့ သူရဲ့ ညီမနဲ့ သူရဲ့ မိခင်တို့ဟာလည်း ယနေ့ထိ ငရဲက မကျွတ်ကြသေးဘူး။ ဒါကြောင့် ဓမ္မကို အဓမ္မလို့ ထင်ရှားပြခြင်း၊ အဓမ္မကို ဓမ္မလို့ ထင်ရှားပြခြင်းဟာလည်း အင်မတန်ကြီးလေးတဲ့အပြစ် မရှိဘူးလား? ရှိတယ်။ သာသနာကိုလည်း ကွယ်ပစေတယ်။ အလားတူပဲ ဓမ္မကို ဓမ္မလို့ ထင်ရှားပြခြင်း၊ အဓမ္မကိုလည်း အဓမ္မလို့ ထင်ရှာပြခြင်းဟာလည်း သာသနာတော် အရှည်တည်တံ့ ခိုင်ခံ့ဖို့ရန်အကြောင်း မဖြစ်ဘူးလား? ဖြစ်နေတယ်။ ဒါတင်လားဆိုတော့ မဟုတ်သေးဘူး။ ဒီလို သာသနာတော် အရှည်တည်တံ့ ခိုင်ခန့်တဲ့အတွက် ဘာဖြစ်မလဲ?</p> <p><b>ဗဟုဇနဟိတာယ ပဋိပန္နာ ဗဟုဇနသုခါယ ဗဟုနော ဇနဿ အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယ ဒေဝမနုဿာနံ။</b></p> <p>လူ နတ် ဗြဟ္မာ သတ္တဝါအားလုံး အကျိုးရှိဖို့ အစီးအပွားရှိဖို့ ချမ်းသာရန်အတွက်လည်း ဖြစ်တယ်။ ဘာကြောင့်လဲ? ဘုရားရှင်ရဲ့ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး တရားတည်းဟူသော ဓမ္မပေါ့၊ ဆိုကြပါစို့၊ တစ်နည်း ဗောဓိပက္ခိယတရား (၃၇)ပါး ဒီတရားတွေကို တကယ်လက်တွေ့ ကျင့်နေတဲ့ သူတော်ကောင်းတွေ စံချိန်မီ အဆင့်သို့ ရောက်အောင်သာ ကျင့်ပါ။ လူချမ်းသာကို ရနိုင်တယ်၊ နတ်ချမ်းသာကို ရနိုင်တယ်၊ ဗြဟ္မာချမ်းသာကို ရနိုင်တယ်။ မိမိတို့က လမ်းဆုံးသည့်တိုင်အောင် ကျင့်မယ်ဆိုရင် နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာကြီးကိုလည်း မရနိုင်ဘူးလား? ရနိုင်တယ်။ ဒါကြောင့် လူ နတ် နိဗ္ဗာန် သုံးတန်သော ချမ်းသာကို ရစေနိုင်တဲ့ စွမ်းအား ရှိတယ်။ ဒါကြောင့် ဓမ္မကို ဓမ္မလို့ပဲ ထင်ရှားပြရပါတယ်၊ အဓမ္မကို အဓမ္မလို့ပဲ ထင်ရှားပြရပါတယ်၊ ဒီလို ထင်ရှားပြခြင်းသည် သာသနာတော် အရှည်ခိုင်ခံ့ တည်တံ့ဖို့ရန်အတွက် အကြောင်းတစ်ရပ် ဖြစ်တယ်။ သို့သော် ဒီနေရာမှာ ပြောချင်နေတာကတော့ အကိတ္တိရှင်ရသေ့က ပြောနေတဲ့ စကားလေးကို အခြေခံခဲ့ပါတယ်နော်။ အကိတ္တိရှင်ရသေ့က ပညာရှိ သူတော်ကောင်းနဲ့ မြင်တွေ့ရဖို့ ပညာရှိသူတော်ကောင်းအကြောင်း ကြားရဖို့ ပညာရှိသူတော်ကောင်းနဲ့ ပေါင်းဖော်ယှဉ်တွဲ မှီဝဲဆည်းကပ်ရဖို့ ပညာရှိသူတော်ကောင်းနဲ့ အလ္လာပသလ္လာပစကား ပြောကြားရဖို့ ပညာရှိသူတော်ကောင်းပြောတဲ့ အလ္လာပသလ္လာပ စကားကို နှစ်ခြိုက်ဖို့အတွက် ဆုတောင်းခဲ့တယ်။ ဘာကြောင့် ဒီဆုတွေ တောင်းနေရသလဲဆိုတာကို သိကြားမင်းကြီးက ပြန်ပြီး မေးခွန်းထုတ်လိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ သူက ပြန်ပြီး အဖြေပေးနေတယ်။ အဲဒီအဖြေပေးတဲ့ စကားရပ်ကလေးတွေကနေ ထွက်လာတဲ့ အခု ရှင်းလင်းချက်ကလေးတွေပဲ။ ဒီတော့ အကိတ္တိရှင်ရသေ့က သိကြားမင်းကြီးကို ဘယ်လို ပြန်ပြီးတော့ အဖြေပေးသလဲ?</p> <p><b>နယံ နယတိ မေဓာဝီ၊ အဓုရာယံ န ယုဉ္ဇတိ။</b><br> <b>သုနယော သေယျသော ဟောတိ၊ သမ္မာ ဝုတ္တော န ကုပ္ပတိ။</b><br> <b>ဝိနယံ သော ပဇာနာတိ၊ သာဓု တေန သမာဂမော။</b></p> <p><b>သက္က</b>၊ အို ဒကာတော်သိကြား ...။ <b>မေဓာဝီ</b>၊ ပညာရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ <b>နယံ</b>၊ နည်းမှန်လမ်းမှန်ကို။ <b>နယတိ</b>၊ နည်းမှန်လမ်းမှန်လုပ်၍ ပြတတ်၏၊</p> <p>ဓမ္မကို ဓမ္မလို့ ပြောတယ်၊ အဓမ္မကို အဓမ္မလို့ ပြောတယ်။ ဒါကြောင့် -</p> <p><b>မေဓာဝီ</b>၊ ပညာရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ <b>နယံ</b>၊ နည်းမှန်လမ်းမှန်ကို။ <b>နယတိ</b>၊ နည်းမှန်လမ်းမှန်လုပ်၍ ပြတတ်၏၊ <b>အဓုရာယံ</b>၊ မတိုက်တွန်းသင့် မတိုက်တွန်းထိုက်တဲ့ လုပ်ငန်းရပ်၌လည်းပဲ။ <b>န ယုဉ္ဇတိ</b>၊ လုပ်သာလုပ်ပါဟူ၍ ဘယ်တော့မှ မတိုက်တွန်းတတ်ပေ။</p> <p>မတိုက်တွန်းသင့် မတိုက်တွန်းထိုက်တဲ့ လုပ်ငန်းရပ်တွေ ရှိကြပါတယ်။ လောကမှာနော်၊ ဒုစရိုက်အမျိုးမျိုးတွေလည်း ရှိတယ်၊ လွဲချော်နေတဲ့ ကျင့်စဉ် အမျိုးမျိုးတွေလည်း ရှိကောင်း ရှိနိုင်ပါလိမ့်မယ်။ အဲဒီလို မတိုက်တွန်းသင့် မတိုက်တွန်းထိုက်တဲ့ လုပ်ငန်းရပ်တွေမှာ ပညာရှိသူတော်ကောင်းဟာ လုပ်သာ လုပ်ပါလို့ ဒီလို မတိုက်တွန်းတတ်ဘူး။ ဒါဆိုရင် မိမိတို့အတွက် အကျိုးရှိမလား မရှိဘူးလားလို့ စဉ်းစားကြည့်စမ်း! ပညာရှိသူတော်ကောင်းနဲ့ ပေါင်းသင်းရခြင်းကြောင့် မိမိတို့မှာ အကျိုးမရှိနိုင်ဘူးလား? ရှိနိုင်တယ်။ ''လာပါကွာ တစ်နေ့တလေပဲ၊ တို့နဲ့ အတူတူသောက်ကြရအောင်၊ လာစမ်းပါ'' အတင်းခေါ်တယ်။ မလွဲမရှောင်သာတာနဲ့ လိုက်ပြီးသွားရတယ်၊ သောက်လည်း သောက်လိုက်တယ်။ ကောင်းသေးလား? မကောင်းဘူး။</p> <p>တစ်နေ့တုန်းက ဘုန်းကြီးလည်း တော်တော်လေး အကြပ်အတည်းတစ်ခု သွားတွေ့တယ်။ တစ်လောတုန်းက အလှူတစ်ခု လာလှူကြတယ်။ ဘုန်းကြီးကလည်း ကလေးတွေ လူပျို လူရွယ်လေးတွေ တွေ့ပြီဆိုရင်တော့ များသောအားဖြင့် မေးတတ်ပါတယ်။ အရက်သောက်တတ်သလားလို့ မေးကြည့်တယ်။ သောက်တတ်တယ်တဲ့၊ သူကလည်း ရှင်းရှင်းပဲ ပြောတယ်။ ကဲ ဘုန်းကြီးကလည်း ဘာပြောလိုက်လဲ၊ ''သောက်တတ်ရင် ဒီနေ့ကစပြီး ဘုန်းကြီးကို ဒီအရက် လှူနိုင်ပါ့မလား?'' မေးကြည့်တယ်။ လှူနိုင်တယ်တဲ့၊ သူက လွယ်လွယ်ပဲ ပြောသွားတယ်။ ပြောသွားပြီး သင်္ကြန်မကျခင် တစ်ရက်ကတော့ ကျောင်းရောက်လာပြန်တယ်။ ''အရှင်ဘုရားတဲ့ အရှင်ဘုရား ဟိုတုန်းက တပည့်တော် အရှင်ဘုရားကို မသောက်တော့ပါဘူး ဆိုပြီးတော့ အရက်လှူထားတယ်တဲ့ အဲဒါကို အခု အရှင်ဘုရား ပြန်လည် ဖျက်သိမ်းပေးပါတဲ့'' ဖြစ်လာပြီနော်။ ပြန်လည် ဖျက်သိမ်းပေးပါဆိုတော့ ဘာဖြစ်လို့လဲ? သူ့ကို မေးကြည့်တယ်။ ''တပည့်တော်က အကယ်၍ သွားသောက်မိမယ် ဆိုလို့ရှိရင် သောက်တာကလည်း အပြစ်တစ်ခု၊ အရှင်ဘုရားကို လိမ်တာကလည်း အပြစ်တစ်ခု၊ အပြစ်က နှစ်ခု ဖြစ်သွားမယ်၊ ပိုပြီးတော့ အပြစ်ကြီးသွားမယ်၊ ဒါကြောင့် တပည့်တော်က အဲဒီကတိကို ပြန်ပြီး ဖျက်သိမ်းပေးပါတဲ့။ '' ဩော်! ဒီတော့ ဘုန်းကြီးက ဘယ်လိုပြောရမလဲ? ဟင်! ''အေးကွယ် ဘုန်းကြီးဆိုတာကတော့ မင်း အရက်သောက်တော့လို့ ဘယ်တော့မှ မပြောကောင်းဘူး'' ဘုန်းကြီးက ဒီစကား ပြောတယ်။ အဲဒါ မှားသလား? မှန်သလား?</p> <p><b>အဓုရာယံ</b>၊ မတိုက်တွန်းသင့် မတိုက်တွန်းထိုက်တဲ့ လုပ်ငန်းရပ်၌။ <b>န ယုဉ္ဇတိ</b>၊ ဘယ်တော့မှ မတိုက်တွန်းတတ်ပေ။</p> <p>ဟော မတိုက်တွန်းသင့် မတိုက်တွန်းထိုက်တဲ့ လုပ်ငန်းရပ်မှာ သွားပြီး တိုက်တွန်းမယ်ဆိုရင် ပညာရှိသူတော်ကောင်း ဖြစ်ပါဦးမလား? ''အေးကွယ် ဒီလိုဆိုရင်လဲ မင်း သောက်ပေတော့ ကိစ္စမရှိပါဘူး၊ ငါက ကတိပေးလိုက်ပါတယ်'' ဒီလိုပြောလို့ ရမလား? မရဘူး။ အဲဒါနဲ့ သူလည်း အောင့်သက်သက်နဲ့ ပြန်သွားရတယ်။ ဘုန်းကြီးဘက်က ပရိယာယ်သုံးတာတော့ မဟုတ်ဘူး။ ဒါ အမှန်အတိုင်းပဲ ပြောလိုက်တာနော်။ ဒါကြောင့် ---</p> <p><b>မေဓာဝီ</b>၊ ပညာရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ <b>နယံ</b>၊ နည်းမှန်လမ်းမှန်ကို။ <b>နယတိ</b>၊ နည်းမှန်လမ်းမှန် လုပ်၍ ပြတတ်၏၊ <b>အဓုရာယံ</b>၊ မတိုက်တွန်းသင့် မတိုက်တွန်းထိုက်တဲ့ လုပ်ငန်းရပ်၌။ <b>န ယုဉ္ဇတိ</b>၊ လုပ်သာလုပ်ပါဟူ၍ ဘယ်တော့မှ မတိုက်တွန်းထိုက်တတ်ပေ။</p> <p>သိပ်ကောင်းတယ်နော်။ နောက်တစ်ခု ---</p> <p><b>သော</b>၊ ထိုပညာရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ <b>သုနယော</b>၊ နည်းမှန်လမ်းမှန်ကို။ <b>သေယျသော</b>၊ အထွတ်အမြတ်ထားတတ်သည်။ <b>ဟောတိ</b>၊ ဖြစ်၏၊</p> <p>နည်းမှန်လမ်းမှန်ကိုသာ အထွတ်အမြတ် ထားတတ်တယ်၊ နည်းမှား လမ်းမှားကို ဘယ်တော့မှ အထွတ်အမြတ် မထားဘူးတဲ့။ တစ်ချိန် ဘုန်းကြီး တောထဲနေတဲ့ အချိန်အခါမှာ ဒကာတစ်ဦး လာလျှောက်ပါတယ်နော်။ တစ်ချိန်တုန်းက ဘုန်းကြီးတို့နိုင်ငံမှာလည်း လက်ဝဲအင်အားတွေက တော်တော် ခပ်များများ ရှိခဲ့ဖူးပါတယ်။ ရှိခဲ့ဖူးတော့ ဟိုဘက်က ကျောက်ကြီးဆိုတဲ့ နယ်ဘက် ဆိုကြပါစို့။ ရွှေကျင်တို့ ကျောက်ကြီးတို့ နယ်ဘက်မှာ ကျောက်ဆင်းတု ရုပ်ပွားတော်တွေကို ဖိုခနောက်လုပ်ပြီးတော့ ထမင်းချက်စားကြတယ်တဲ့၊ ဒီအကျင့်တွေ ရှိခဲ့ဖူးတယ်။ ဒါပေမယ့် ပညာရှိတော်ကောင်းကျတော့ သူက ဘယ်လိုသဘောရှိလဲ? နည်းမှားလမ်းမှားကို ဘယ်တော့မှ သူက အထွတ်အမြတ် မထားဘူး၊ လူမိုက်တွေကျတော့ နည်းမှားလမ်းမှားကို သူက အထွတ်အမြတ်ထားတယ်။ ကံ,ကံရဲ့ အကျိုးကို လက်ခံယုံကြည်မှု လုံးလုံး မရှိဘူး၊ ပြစ်ပယ်လိုက်တယ်။</p> <p>ကံ,ကံရဲ့ အကျိုးကို လက်ခံယုံကြည်တယ် ဆိုတာကတော့ ဘုန်းကြီးတို့ သာသနာနယ်ဘက်က ပြောရင်တော့ ဘုရားရှင်ရဲ့ အခြေခံအုတ်မြစ် ဖြစ်ပါတယ်နော်။ သမုဒယသစ္စာကြောင့် ဒုက္ခသစ္စာ ဖြစ်ပုံ ဆိုတာက ဒါ ကံ,ကံရဲ့ အကျိုးပဲ၊ ဒုက္ခသစ္စာက အကျိုးတရား၊ သမုဒယသစ္စာက အကြောင်းတရား၊ သမုဒယသစ္စာဆိုတဲ့ အကြောင်းတရားတွေ ထင်ရှားဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဒုက္ခသစ္စာဆိုတဲ့ အကျိုးတရားတွေ ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်လာရတယ် ဆိုပြီးတော့ ဘုရားရှင်က ဓမ္မစကြာဒေသနာတော်က စတင်ပြီးတော (၄၅)ဝါ ကာလပတ်လုံး သာသနာတော်မှာ အခြေခံအုတ်မြစ်အဖြစ်နဲ့ ဒီတရားတွေကို ကျဲချစိုက်ပျိုးပေးခဲ့ပါတယ်၊ တည်ဆောက်ခဲ့တယ်။ ဒါဟာ သာသနာတော်ဘက်ကနေ ကြည့်ရင်တော့ ဒီတရားဟာ နည်းမှန်လမ်းမှန်ပဲ။ တစ်နည်းတော့ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး ကျင့်စဉ်သည် နည်းမှန်လမ်းမှန်ပဲ။ အဲဒီနည်းမှန်လမ်းမှန်ကို သူတော်ကောင်းက ဘာလုပ်တတ်လဲ?</p> <p><b>သုနယော</b>၊ နည်းမှန်လမ်းမှန်ကို။ <b>သေယျသော</b>၊ အထွတ်အမြတ် ထားတတ်သည်။ <b>ဟောတိ</b>၊ ဖြစ်၏၊ နည်းမှန်လမ်းမှန်ကို သူတော်ကောင်းက အထွတ်အမြတ် ထားတတ်တယ်။</p> <p>သိပ်ပြီးတော့ မြတ်နိုးတယ်၊ သိပ်ပြီးတော့ နှစ်သက်တယ်။ နောက်တစ်ခု</p> <p><b>သမ္မာ ဝုတ္တော န ကုပ္ပတိ။</b></p> <p><b>သမ္မာ</b>၊ ကောင်းမွန်မှန်ကန်စွာ။ <b>ဝုတ္တော</b>၊ ဆုံးမအပ်သည်ရှိသော်။ <b>န ကုပ္ပတိ</b>၊ ဘယ်တော့မှ အမျက်မထွက်ပေ။</p> <p>ကောင်းမွန်မှန်ကန်စွာ သူ့ကို သွားပြီး ဆုံးမခဲ့ရင် သူတော်ကောင်းသည် ငါ့ ပြောရကောင်းလားဆိုပြီး ဘယ်တော့မှ အမျက်မထွက်ဘူး၊ ဘယ်တော့မှ စိတ်မဆိုးဘူး၊ ဒီလိုဆိုရင် ကောင်းမွန်မှန်ကုန်စွာ သွားပြီး ပြောဆိုဆုံးမတဲ့ အချိန်အခါမှာ ငါ့ကို ပြောရကောင်းလား ဆိုပြီးတော့ စိတ်ဆိုးတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ ပညာရှိသူတော်ကောင်း ဟုတ်ရဲ့လား?</p> <p>ကဲ ဒီနေ့ ယောဂီတွေ တရားနာနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ပညာရှိသူတော်ကောင်း ဖြစ်ချင်လား, မဖြစ်ချင်ဘူးလားလို့ မေးရင် ဘယ်လိုဖြေမလဲ? ဖြစ်ချင်တယ်ဆိုရင် ကောင်းမွန်မှန်ကန်စွာ ပြောဆိုဆုံးမခဲ့ရင် စိတ်ဆိုးမလား, စိတ်မဆိုးဘူးလား မေးရင်ကော ဘယ်လိုဖြေမလဲ? (စိတ်မဆိုးပါဘူးဘုရား) ဟုတ်ကော ဟုတ်ရဲ့လား? (ဟုတ်ပါတယ်ဘုရား) ဟင်! အဲဒါ သတိထားကြပဲ။ ကိုယ့်ကိုယ်ကို မှတ်ကျောက်တင်ကြည့်ရမှာပဲ။ ငါသည် သူတော်ကောင်း ဟုတ်ရဲ့လား? သူတော်ကောင်း စိတ်ထားလေးတွေ ငါ့မှာ ရှိရဲ့လား? သူတော်ကောင်း စိတ်ဓာတ်လေးတွေ ငါ့မှာ ကိန်းဝပ်နေပြီလား ဆိုပြီး ပြန်ဆန်းစစ်ရမယ်။</p> <p>တစ်ဖက်သား ပုဂ္ဂိုလ်တွေက ကောင်းမွန်မှန်ကန်သော နည်းလမ်းအားဖြင့် ''ဒါကတော့ မတော်ဘူးကွယ်၊ ဒီအလုပ်မျိုးတော့ မလုပ်ပါနဲ့လို့ ကောင်းမွန်မှန်ကန်စွာ လာပြီး ဆုံးမခဲ့မယ်ဆိုရင် လိုက်နာရမလား? လိုက်မနာရဘူးလား? (လိုက်နာရပါမယ်ဘုရား) လိုက်နာရမယ်၊ မလိုက်နာဘူးဆိုရင် သူတော်ကောင်း ပီသပါ့မလား? (မပီသပါဘုရား) မပီသဘူး။ ဒါ သတိရှိဖို့ လိုတယ်နော်။</p> <p>နောက်တစ်ခု --- <b>သော</b>၊ ထိုပညာရှိသူတော်ကောင်းသည်။ <b>ဝိနယံ</b>၊ လူ့ဝိနည်း လူ့ကျင့်ဝတ်, ရဟန်းဝိနည်း ရဟန်းကျင့်ဝတ်ကို။ <b>ပဇာနာတိ</b>၊ ကွဲကွဲပြားပြား သိတတ်၏၊ (ဝါ) သိ၍ကျင့်တတ်၏၊ <b>တသ္မာ</b>၊ ထိ့ုကြောင့်။ <b>တေန</b>၊ ထိုပညာရှိသူတော်ကောင်းနှင့်။ <b>သမာဂမော</b>၊ ကောင်းစွာ ပေါင်းဖော် ယှဉ်တွဲ မှီဝဲဆည်းကပ်ရခြင်းသည်။ <b>သမာဂမော</b>၊ ပေါင်းဆုံရခြင်းသည်။ <b>သာဓု</b>၊ ကောင်းလှပါပေ၏၊</p> <p>အကြောင်းပြချက် (၅) ခု၊ သူက ပြောတယ်နော်။</p> <p>1. နံပါတ် (၁) ပညာရှိ သူတော်ကောင်းဆိုတာ နည်းမှန်လမ်းမှန်ကို နည်းမှန်လမ်းမှန် လုပ်ပြတတ်တယ်။</p> <p>2. နံပါတ် (၂) မတိုက်တွန်းသင့် မတိုက်တွန်းထိုက်တဲ့ လုပ်ငန်းရပ်တွေကို ဘယ်တော့မှ မတိုက်တွန်းတတ်ဘူး။</p> <p>3. နံပါတ် (၃) ကောင်းမွန်မှန်ကန်နေတဲ့ ကျင့်ဝတ်ပဋိပတ်ကို အထွတ်အမြတ် ထားတတ်တယ်။ နည်းမှန်လမ်းမှန်ကိုသာ အထွတ်အမြတ် ထားတတ်တယ်။</p> <p>4. နံပါတ် (၄) ကောင်းမွန်မှန်ကန်စွာ ပြောဆိုဆုံးမလာပြီဆိုရင် ငါ့ကို ပြောရကောင်းလားဆိုပြီး ဘယ်တော့မှ အမျက်မထွက်ဘူး။</p> <p>5. နံပါတ် (၅) လူဝိနည်း လူကျင့်ဝတ်, ရဟန်းဝိနည်း ရဟန်းကျင့်ဝတ်ကို သိလည်းသိတယ်၊ ကျင့်လည်းကျင့်တယ်။</p> <p>ဒါကြောင့် ပညာရှိ သူတော်ကောင်းနှင့် ပေါင်းဆုံရခြင်းသည် သိပ်ကောင်းတယ် ဆိုပြီးတော့ အကိတ္တိရှင်ရသေ့က ပြန်ပြီးတော့ အဖြေပေးပါတယ်နော်။</p> <p>ဒကာတော် သိကြားမင်းကလည်း ကျေနပ်လိုက်တာ ကြည်ညိုလိုက်တာ သို့သော် အဲဒါ မပြီးသေးဘူး။ ဘုန်းကြီးဟောနေတာ အခုဟာက လူမိုက်နဲ့ ပေါင်းသင်းဆက်ဆံခြင်း ရှောင်ကြဉ်ပါဆိုတဲ့ ဘုရားစကား၊ (<b>လူလိမ္မာပညာရှိသူတော်ကောင်းနှင့်</b>) လူမိုက်နှင့် ပေါင်းသင်းဆက်ဆံခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။ လူလိမ္မာပညာရှိနှင့် ပေါင်းသင်းပါ ဆိုပြီးတော့ ဘုရားရှင် ဟောထားတဲ့ မင်္ဂလာနှစ်ပါးအကြောင်းကို ဟောနေတာပါ။</p> <p>အဲဒီတော့ ဒီနေရာမှာ ဘယ်လိုပုဂ္ဂိုလ်တွေဟာ လူမိုက်ဖြစ်တယ်၊ ဘယ်လိုပုဂ္ဂိုလ်တွေဟာ လူလိမ္မာပညာရှိ ဖြစ်တယ် ဆိုတာနဲ့ ပက်သက်လို့ကတော့ ဓမ္မဓိဋ္ဌာန်နည်းအားဖြင့်တော့ ဘုန်းကြီး ပြောပြီးပါပြီး၊ ဒါပေမယ့်လို့ ပုဂ္ဂလဓိဋ္ဌာန် နည်းအားဖြင့်တော့ အဋ္ဌကထာက နည်းနည်း ဆက်ဖွင့်ထားတာရှိတယ်။ လောကမှာ ဘယ်ပုဂ္ဂိုလ်တွေသည် အကောင်းဆုံးသော ပညာရှိတော်ကောင်းတွေ ဖြစ်ကြသလဲ၊ ဒီအပိုင်းလေးပဲနော်။</p> <p>ဥုးဇင်းတို့ သာသနာတော်ဘက်က ကြည့်ရင်တော့ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓ ဘုရားရှင်သည် အကောင်းဆုံးသော ပညာရှိသူတော်ကောင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါ ထိပ်တန်းပဲ။ ဒုတိယ အကောင်းဆုံးကတော့ ပစ္စေကဗုဒ္ဓ ဘုရားရှင်တွေ ဖြစ်တယ်။ တတိယ အကောင်းဆုံးကတော့ အသီတိ မဟာသာဝကလို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ အရှင်သာရိပုတ္တရာ အရှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်တို့ အဝင်အပါဖြစ်တဲ့ ဘုရားရှင်ရဲ့ လက်ရွေးစင် တပည့်သာဝကကြီး မဟာသာဝကကြီး (၈၀) ဒါဟာ အကောင်းဆုံးသော မိတ်ကောင်းဆွေကောင်း ပညာရှိ သူတော်ကောင်းကြီးတွေ ဖြစ်ကြတယ်။</p> <p>နံပါတ် (၄) အကောင်းဆုံးကတော့ ဘာတွေလဲလို့ မေးရင်တော့ ဘုရားရှင်ရဲ့ တပည့်သာဝက ဖြစ်ကြတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ကျန်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေပဲ။ အဲဒီပုဂ္ဂိုလ်တွေထဲမှာ အရိယာ သူတော်ကောင်းတွေကတော့ ရှေ့တန်းက နေပါတယ်။ ပုထုဇန်သူတော်ကောင်းတွေလည်း ပါဝင်ကြပါတယ်နော်။ ဒါတင်လားဆိုတော့ မကသေးဘူး။ ဒါက သာသနာတော်တွင်းဘက်ကပဲ။ သာသနာပ အချိန်ကာလကို ပြန်ကြည့်လိုက်မယ် ဆိုလို့ရှိရင်တော့ သုနိတ အမည်ရှိနေတဲ့ ပညာရှိသူတော်ကောင်း, မဟာဂေါဝိန္ဒ အမည်ရှိနေတဲ့ ပညာရှိသူတော်ကောင်း, ဝိဒူရအမတ် ပညာရှိသူတော်ကောင်း, သရဘင်္ဂ ဆရာရသေ့လို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ ပညာရှိသူတော်ကောင်း, မဟောသဓာပဏ္ဍိတလို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ ပညာရှိသူတော်ကောင်း, သုတသောမမင်းကြီးလို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ ပညာရှိသူတော်ကောင်းတွေ, နေမိမင်းကြီးလို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ ပညာရှိသူတော်ကောင်းတွေ, အယောဃရ မင်းသားလို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ ပညာရှိသူတော်ကောင်းတွေ, ခုပြောနေတဲ့ အကိတ္တိပဏ္ဍိတခေါ်တဲ့ အကိတ္တိ ပညာရှိသူတော်ကောင်းတွေ လောကမှာ ရှိကြတယ်။ အဲဒီလို ပုဂ္ဂိုလ်တွေကိုလည်း ဒါ ပညာရှိသူတော်ကောင်းလို့ အသိအမှတ်ပြုပါ။ အဲဒီပညာရှိ သူတော်ကောင်းတွေကို ပေါင်းသင်းမှီဝဲဆည်းကပ်ပါ။ ဒီလို ပညာရှိသူတော်ကောင်းတွေကို ပေါင်းသင်းမှီဝဲဆည်းကပ်ခဲ့ရင် ဘာဖြစ်မလဲ?</p> <p><b>တေ ဘယေ ဝိယ ရက္ခာ အန္ဓကာရေ ဝိယ ပဒီပေါ ခုပ္ပိပါသာဒိဒုက္ခာဘိဘဝေ ဝိယ အန္နပါနာဒိပ္ပဋိလာဘော အတ္တနော ဝစနကရာနံ သဗ္ဗဘယုပဒ္ဒဝူပသဂ္ဂဝိဒ္ဓံသနသမတ္ထာ ဟောန္တိ။</b></p> <p><b>တေ</b>၊ ထိုဘုရားအစရှိသော ပညာရှိသူတော်ကောင်းတို့သည်။ <b>ဘယေ</b>၊ ကြောက်မက်ဖွယ်ဘေးဒုက္ခ ဆိုက်ရောက်၍လာရာ အချိန်အခါကာလ၌။ <b>ရက္ခာ ဝိယ</b>၊ အကောင်းဆုံးသော အကာအကွယ် အစောင့်အရှောက်တို့ကဲ့သို့။ <b>အန္ဓကာရေ</b>၊ အမိုက်တိုက်ထဲ၌။ <b>ပဒီပေါ ဝိယ</b>၊ အမြင်ကို ဖြစ်စေတတ်သော ဆီးမီးတန်ဆောင်ကဲ့သို့။ <b>ခုပ္ပိပါသာဒိဒုက္ခာဘိဘဝေ</b>၊ ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးခြင်း အစရှိသော ဆင်းရဲဒုက္ခဖြင့် အနှိပ်စက်ခံ၍နေရာ ထိုအချိန်အခါ၌။ <b>အန္နပါနာဒိပ္ပဋိလာဘော ဝိယ</b>၊ ထမင်းအဖျော် စသည်ကို ရရှိခြင်းကဲ့သို့။ <b>ဧဝံ</b>၊ ဤအတူ။ <b>အတ္တနော</b>၊ မိမိ၏၊ <b>ဝစနကရာနံ</b>၊ ဆိုဆုံးမခြင်းကို လိုက်နာပြုကျင့်၍ နေကြကုန်သောသူတို့ကို။ <b>အတ္တနော</b>၊ မိမိ၏၊ <b>ဝစနကရာနံ</b>၊ ဆိုဆုံးမခြင်းကို လိုက်နာပြုကျင့်၍ နေကြကုန်သောသူတို့၏၊ <b>သဗ္ဗဘယုပဒ္ဒဝူပသဂ္ဂဝိဒ္ဓံသနသမတ္ထာ</b>၊ အလုံးစုံးသော ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသည့် ဘေးဥပါဒ်၊ အလုံးစုံ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသည့် ဘေးဒုက္ခ၊ အလုံးစုံ ကြောက်ဖွယ်ကောင်းသော မငြိမ်သက်ခြင်း ဥပဒ္ဒဝေါ၊ အလုံးစုံ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော စိတ်ဆင်းရဲခြင်း ဥပသဂ္ဂတရားတို့ကို ဖျက်ဆီးခြင်းငှာ စွမ်းနိုင်ကြကုန်သည်။ <b>ဟောန္တိ</b>၊ ဖြစ်ကြလေကုန်၏၊</p> <p>ဒီဘုရားအစရှိသော သူတော်ကောင်းတွေက ဘာနဲ့ တူသလဲလို့မေးရင် အလွန် ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းတဲ့ ဘေးဒုက္ခ ဆိုက်ရောက်လာတဲ့ အချိန်အခါမှာ အလွန် ကောင်းတဲ့ လုံခြုံတဲ့ အကာအကွယ် အစောင့်အရှောက်တွေနဲ့ သိပ်တူတယ်။ အမိုက်မှောင်ထဲမှာ မမြင်ရတဲ့ အချိန်အခါမှာ ဆီမီးတိုင် တစ်ခုကို ထွန်းလိုက်ရင် ဒီဆီမီးတိုင်သည် မြင်ခြင်းဆိုတဲ့ သဘောတရားကို ဖြစ်စေတတ်သလို အမှန်တရားကို ထွန်းလင်းပြတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေလည်း ဖြစ်ကြတယ်။ ဒါကြောင့် ဆီမီးတိုင်နဲ့ အမြင်ကို ဖြစ်စေတတ်တဲ့ ဆီမီးတိုင်နဲ့လည်း တူကြတယ်။ အစာငတ်မွတ်ခေါင်းပါးခြင်း အစရှိတဲ့ ဘေးဒုက္ခအမျိုးမျိုးတွေ ဆိုက်ရောက်လာတဲ့ အချိန်အခါ ဒီဘေးဒုက္ခဖြင့် အနှိပ်စက်ခံနေရတဲ့ အချိန်အခါမှာ ထမင်း အဖျော်ရည် ယမကာတွေကို ရရှိတာနဲ့ သိပ်တူတယ်။</p> <p>ဘာကြောင့်လဲ? မိမိတို့ ပြောဆိုဆုံးမနေတဲ့ စကားတွေကို လိုက်နာပြုကျင့်တဲ့ သူတော်ကောင်းတွေရဲ့ သန္တန်မှာ ဖြစ်ပေါ်လာမယ်။ ဘေးဒုက္ခအမျိုးမျိုးတွေ ရှိတယ်။ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းတဲ့ မငြိမ်သက်တဲ့ အန္တရာယ်တွေ ရှိကြတယ်။ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းတဲ့ စိတ်ဆင်းရဲတဲ့ ဒုက္ခအမျိုးမျိုးတွေ ရှိကြပါတယ်။ အဲဒီဒုက္ခအမျိုးမျိုးတွေကို ဒီသူတော်ကောင်းတွေက ဖျက်ဆီးပေးနိုင်တဲ့ စွမ်းအားရှိတယ်။ ဒီလောက်ပြောလို့ နားလည်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေလည်း ရှိချင်ရှိမယ်နော်။ နားမလည်သေးတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေအတွက် အဋ္ဌကထာဆရာတော်က ထပ်ပြီးတော့ နည်းနည်းလေး ထပ်ပြီး ရှင်းထားပြန်တယ်။ ဘယ်လိုလဲ?</p> <p><b>တထာ ဟိ တထာဂတံ အာဂမ္မ အသင်္ချေယျာ အပရိမာဏာ ဒေဝမနုဿာ အာသဝက္ခယံ ပတ္တာ။</b></p> <p><b>တထာ ဟိ</b>၊ ထိုကြောင့်ပင်လျှင်။ <b>တထာဂတံ</b>၊ တထာဂတ အမည်ရတော်မူသော သင်တို့ဆရာ ငါဘုရားကို။ <b>အာဂမ္မ</b>၊ အကြောင်းပြု၍။ <b>တထာဂတံ</b>၊ တထာဂတအမည်ရတော်မူသော ဘုရားရှင်ကို။ <b>အာဂမ္မ</b>၊ အစွဲပြု၍။ (ဝါ) အကြောင်းပြု၍။ <b>အသင်္ချေယျာ</b>၊ မရေမတွက်နိုင်ကြကုန်သော။ <b>အပရိမာဏာ</b>၊ အတိုင်းအတာပမာဏ မရှိကြကုန်သော။ <b>ဒေဝမနုဿာ</b>၊ နတ်လူတို့သည်။ <b>အာသဝက္ခယံ</b>၊ အာသဝေါတရားလေးပါးတို့၏ ကုန်ရာဖြစ်သော အရဟတ္တဖိုလ်သို့။ <b>ပတ္တာ</b>၊ ဆိုက်ရောက်တော်မူကြကုန်၏၊</p> <p>လှမ်းကြည့်စမ်းပါတဲ့နော်။ ဘုရားရှင်ကို အကြောင်းပြုပြီးတော့ မရေမတွက်နိုင်သော အတိုင်းအတာ ပမာဏမရှိတဲ့ လူတွေ နတ်တွေ ဗြဟ္မာတွေဟာ အာသဝေါတရား လေးပါးတို့ရဲ့ ကုန်ရာဖြစ်တဲ့ အရဟတ္တမဂ် အရဟတ္တဖိုလ်သို့ ဆိုက်ရောက်ပြီး မသွားကြဘူးလား? သွားကြတယ်။ ရဟန္တာ ဖြစ်သွားကြတယ်။ ရဟန္တာဖြစ်သွားတဲ့ ဒီပုဂ္ဂိုလ်တွေကို လှမ်းပြီး ကြည့်လိုက်လို့ ရှိရင် အပါယ်ဘေးဆိုးကြီးမှ လွတ်မသွားကြဘူးလား? လွတ်သွားကြတယ်။ ပဋိသန္ဓေနေရတဲ့ ဘေးဆိုးကြီးမှလည်း လွတ်မသွားကြဘူးလား? လွတ်သွားကြတယ်။ အိုရတဲ့ ဘေးဆိုးကြီး, နာရတဲ့ ဘေးဆိုးကြီး, သေရတဲ့ ဘေးဆိုးကြီးမှလည်း လွတ်မသွားဘူးလား? လွတ်သွားကြတယ်။ ဒီလို လွတ်ရတာ ဘာကို အခြေခံသလဲ? ဘာကို အကြောင်းပြုသလဲမေးတော့ ဘုရားရှင်ကို အကြောင်းပြုပြီးတော့ လွတ်မြောက်သွားကြတယ်နော်။ အဲဒီလို သံသရာ ဝဋ်ဆင်းရဲ ဒုက္ခကြီးမှ မလွတ်နိုင်ဘူး ဆိုလိုရှိရင်လည်း တချို့ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ဘာဖြစ်ကြရသလဲ?</p> <p><b>ဗြဟ္မလောကေ ပတိဋ္ဌိတာ၊ ဒေဝလောကေ ပတိဋ္ဌိတာ၊</b></p> <p><b>ဗြဟ္မလောကေ</b>၊ ဗြဟ္မာ့ပြည်၌။ <b>ပတိဋ္ဌိတာ</b>၊ တည်ကြရလေကုန်၏၊ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲဒုက္ခမှ ကွင်းလုံးကျွတ် မလွတ်နိုင်သေးဘူး ဆိုလိုရှိရင်လည်း ဗြဟ္မာ့ပြည်မှ သွားပြီးတော့ တည်နေကြရတယ်။ ဥပမာ ဆိုကြပါစို့၊ ပုက္ကုသာဒိ အမျိုးသားတို့လို ပုဂ္ဂိုလ်တွေ, နာမည်ကျော်ဖြစ်တဲ့ ဥပကတို့လို ပုဂ္ဂိုလ်တွေ, ဗြဟ္မာ့ပြည် ရောက်သွားကြတယ်။ ဒါပေမယ့် ဥပကကြီးကတော့ ဗြဟ္မာ့ပြည် ရောက်ပြီး မကြာခင်အတွင်းမှာဘဲ အရဟတ္တဖိုလ်ဆိုက်ပြီး ပရိနိဗ္ဗာန်စံသွားပါတယ်။ ဃဋိကာရ အိုးထိန်းသည်ကြီးလို ဒီနေ့ ဥုးဇင်းတို့ မြတ်စွာဘုရား ပွင့်တဲ့ အချိန်အထိ ဗြဟ္မာ့ပြည်မှာ ရှိနေကြသေးတယ်။ သဟမ္ပတိ ဗြဟ္မာကြီးတို့လည်း အနာဂါမ် သူတော်ကောင်းကြီးတွေ ဖြစ်ကြပါတယ်။ ကဿပဘုရားရှင်ရဲ့ တပည့်သာဝကတွေ ဖြစ်ကြတယ်။ ဗြဟ္မာ့ပြည်မှာ ယနေ့တိုင်အောင် ရှိနေကြပါသေးတယ်။ အလားတူပဲ ခုနစ်ဆူကုန်သော ဝိပဿီအစ ဥုးဇင်းတို့ ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား အဆုံးရှိတဲ့ ခုနစ်ဆူကုန်သော ဘုရားရှင်တို့ရဲ့ တပည့်သာဝကတွေဟာ ဗြဟ္မာ့ပြည်မှာ ယနေ့တိုင်အောင် ထင်ရှား ရှိနေကြသေးတယ်။ ဘာကို အစွဲပြုသလဲ? ဘုရားရှင်တွေကို အကြောင်းပြုပြီးတော့ ရသင့်ရထိုက်တဲ့ မဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ်တွေကို ရရှိသွားကြတယ်။ စျာန်တရား မဂ်တရား ဖိုလ်တရားတွေကို ရရှိကြတဲ့အတွက် ဗြဟ္မာ့ပြည်မှာ သွားပြီးတော့ တည်နေရတယ်။</p> <p>ဗြဟ္မာ့ပြည်မှာ ရပ်တည်နေရတဲ့ ထိုပုဂ္ဂိုလ်တွေဟာ ကာမဘုံကို ပြန်လာရိုးဓမ္မတာ ရှိသလားလို့မေးတော့ ထိုအရိယာသူတော်ကောင်းတွေက ပြန်လာရိုးဓမ္မတာ မရှိတော့ဘူး။ ကာမ (၁၁) ဘုံ ဘယ်တော့မှ မပြန်ဘူး၊ အပါယ်လေးဘုံကိုလည်း ဘယ်တော့မှ ပြန်ပြီး မရောက်တော့ဘူး။ အမိဝမ်းတွင်းမှာ ပဋိသန္ဓေတည်နေရခြင်းဆိုတဲ့ ဒုက္ခကြီးကလည်း ကွင်းလုံးကျွတ်လွတ်သွားကြပြီး။ အာလုံး လွတ်သွားတယ်နော်။ ဒီလောက်တင်လားဆိုတော့ မကသေးဘူး။</p> <p><b>ဒေဝလောကေ ပတိဋ္ဌိတာ၊</b><br> <b>ဒေဝလောကေ</b>၊ နတ်ပြည်နတ်လောက၌။ <b>ပတိဋ္ဌိတာ</b>၊ တည်ကြရကုန်၏၊</p> <p>နတ်ပြည်ရောက်သွားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေလည်း အများကြီးပါ။ ဝိသာခါတို့လို အနာထပိဏ်တို့လို ထင်ရှားကျော်ကြားနေတဲ့ အရိယာသူတော်ကောင်းတွေ နတ်ပြည် နတ်လောကမှာ သွားပြီးတော့ တည်နေကြရတယ်။</p> <p><b>သုဂတိလောကေ ဥပ္ပန္နာ၊</b><br> <b>သုဂတိလောကေ</b>၊ သုဂတိဘုံဘဝ၌။ <b>ဥပ္ပန္နာ</b>၊ ဖြစ်ကြရလေကုန်၏၊</p> <p>ထိုထို သုဂတိဘုံဘဝဟူသမျှမှာ သွားပြီးတော့ ဖြစ်ကြရတယ်။ ပုထုဇန်တွေလည်း ရှိတယ်။ သောတာပန် သကဒါဂါမ် အနာဂါမ်တွေလည်း ရှိကြပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဘုရားရှင်ကို အကြောင်းပြုပြီးတော့ ဒီ လူ နတ် နိဗ္ဗာန် သုံးတန်သော ချမ်းသာတွေကို သတ္တဝါတွေ မရကြဘူးလား? ရကြတယ်။ ရကြတဲ့အတွက်ကြောင့် ဘုရားရှင်ကဲ့သို့သော ပညာရှိသူတော်ကောင်းကို ပေါင်းသင်းမှီဝဲ ဆည်းကပ်ခြင်းသည် ဆည်းကပ်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေမှာ အကျိုးမရှိဘူးလား? အကျိုးရှိပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီနေရာမှာ အဋ္ဌကထာက အရှင်အာနန္ဒာကိုယ်တော်မြတ်နှင့် ဘုရားရှင်တို့ရဲ့ ဆွေးနွေးခန်းဖြစ်တဲ့ ကလျာဏမိတ္တသုတ္တန်လေးကို ကောက်နုတ်ပြီး ဖော်ပြထားပါတယ်။ တစ်ချိန်မှာ အရှင်အာနန္ဒာကိုယ်တော်မြတ်က နေ့အခါမှာ ဖလသမာပတ်တွေကို ဝင်စားပြီးတော့ ဖလသမာပတ်မှ ထတော်မူတဲ့အခါ သူက နည်းနည်းလေး စဉ်းစားခဲ့တယ်။ သူရဲ့ ကြံစည်စိတ်ကူးမှုလေးက ဘယ်လိုလဲ ဆိုတော့ ---</p> <p><b>အယံ သမဏဓမ္မော နာမ ဩဝါဒကေ အနုသာသကေ ကလျာဏမိတ္တေ သတိ ပစ္စတ္တပုရိသကာရေ ဌိတဿ သမ္ပဇ္ဇတိ။</b></p> <p>သူရဲ့ စဉ်းစားခန်းလေးက ဘာပြောတာလဲ?<br> <b>အယံ သမဏဓမ္မော နာမ</b>၊ ဤရဟန်းတရားမည်သည်ကား။ <b>ဩဝါဒကေ</b>၊ ဆိုဆုံးမတတ်သော။ <b>အနုသာသကေ</b>၊ အဖန်ဖန်အထပ်ထပ် ဆိုဆုံးမတတ်သော။ <b>ဩဝါဒကေ</b>၊ တစ်ကြိမ်တစ်ခါ ဆိုဆုံးမတတ်သော။ <b>အနုသာသကေ</b>၊ ကြိမ်ဖန်များစွာ ထပ်ခါထပ်ခါ ဆိုဆုံးမတတ်သော။</p> <p>ဆုံးမပုံ နည်းနှစ်နည်း သာသနာတော်မှာ ရှိပါတယ်။ နံပါတ် (၁) က <b>ဩဝါဒက</b>၊ နံပါတ် (၂) က <b>အနုသာသက</b> ဆိုပြီး ဒီလို တွဲတွဲပြီး သုံးတယ်။ တစ်ချိန်တစ်ခါ ဆိုဆုံးမတာကို ဩဝါဒ၊ ကြိမ်ဖန်များစွာ ထပ်ခါထပ်ခါ ဆိုဆုံးမတာကို အနုသာသနီလို့ ဒီလိုလည်း ခေါ်ဝေါ်တဲ့ ထုံးတစ်ခု ရှိတယ်။ နောက် တစ်ခုကတော့ ရိုးရိုး ဆုံးမတာကို ဩဝါဒ၊ အပြစ်ကို ပြပြီး ဆုံးမတာက အနုသာသနီ၊ အဲဒီကြတော့ ဒီအနုသာသနီကို ကံမြစ်တယ်ဆိုပြီး ရှေးရှေး ဆရာတော်ဘုရားကြီးများက ဘာသာပြန်ဆိုတော်မူကြပါတယ်။ ကံမြစ်တယ် ဆိုတာက ဘာပြောတာလဲ? အပြစ်တွေကို ထင်ရှားပြပြီးတော့ မပြောမဆို မဆုံးမခဲ့ဘူးဆိုရင် ထိုပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ သန္တာန်မှာ ဆက်လက်ပြီးတော့ အကုသိုလ် ကံတွေ တိုးပွားတော့မယ်။ အကုသိုလ်တွေ တိုးပွားလိမ့်မယ်။ အဲဒီအကုသိုလ် ကံတွေ ထိုပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ သန္တာန်မှာ နောက်ထပ် ဖြစ်ပေါ်မလာအောင် သွားပြီး တားမြစ်တဲ့ လုပ်ငန်းလို့ ဒီလို ဆိုထားလိုတယ်။</p> <p>ဒီလိုဆိုရင် အပြစ်ပြပြီး ဆိုဆုံးမတာဟာ မိမိတို့အတွက် အကျိုးရှိသလား မရှိဘူးလားလို့မေးရင် ဘယ်လို ဖြေမလဲ? အကျိုးရှိတယ်။ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်က အပြစ်ပြပြီးတော့ လာပြီး ဆုံးမရင် ငါ့ကို ရွှေအိုးကြီး လာပေးတာပဲလို့ ဒီလို စိတ်ထဲမှာ အမှတ်ထားရတယ်။ ဒါ သူတော်ကောင်းဆိုတာနော်။ ''ဒင်းက ငါ့ကို ဒီလိုလာပြီး ပြောရကောင်းလား'' ဆိုပြီး မာန်ထောင်ရမလား? ပြန်ပြီး ရန်တွေ့ရမလား? ရန်မတွေ့ရဘူးနော်။ သူတော်ကောင်းဆိုတာက အဲဒီလို ဆိုဆုံးမမှုကို လှမ်းပြီး ချီးကျူးရတယ်။ စံထားတာတော့ အရှင်ရာဟုလာမထေရ် ဖြစ်ပါတယ်နော်။ စကြမင်း ဖြစ်နိုင်တဲ့ ဘုန်းကံပါရမီ ပြည့်စုံတဲ့ သူတော်ကောင်း၊ သို့သော် သူတို့ကတော့ ပစ္ဆိမဘဝိကသားတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ ပစ္ဆိမဘဝိကအစစ်တွေ ဖြစ်ကြတယ်။ ဒီဘဝမှာ အရဟတ္တမဂ် အရဟတ္တဖိုလ်ကို ဧကန်ရမယ့် ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် စကြဝတေးမင်းစည်းစိမ်ကို သူတိုက စွန့်လွှတ်နိုင်တဲ့ သူတော်ကောင်းတွေ ဖြစ်ကြပါတယ်။</p> <p>ဘုန်းကံကြီးမားကြောင်းကိုသာ ပြောတာပါနော်။ ဘုရားရှင်ရဲ့ သားတော်လည်း ဖြစ်တယ်။ စကြဝတေးမင်း ဖြစ်နိုင်တဲ့ (၃၂) ပါးသော ယောကျ်ားမြတ်တိုရဲ့ လက္ခဏာတွေနဲ့ ပြည့်စုံသော သူတော်ကောင်း ဖြစ်တယ်။ အဲဒီပုဂ္ဂိုလ်ကို ရဟန်းတွေက စမ်းစမ်းကြည့်တယ်။ ရာဟုလာဟာ ဒီလိုပြောဆိုဆုံးမရင် သူက ဘယ်လောက်များ လိုက်နာမလဲဆိုတာ သိချင်တာနဲ့ တချို့ရဟန်းတွေက စမ်းကြတယ်။ တစ်နေရာမှာ အမှိုက်တွေ သွားပြီးတော့ ဖြန့်ကြဲထားလိုက်တယ်။ ''ကြည့်စမ်း! ရာဟုလာ ဒီနေရာမှာ အမှိုက်တွေ ဘာဖြစ်လို့ လာပြီး ဖြန့်ကြဲထားရသလဲ?'' အရှင်ဘုရား ... တပည့်တော်ကို ဘာဖြစ်လို့ ဒီလို မဟုတ်တာတွေ လာပြီးတော့ ပြောသလဲ၊ ဒါ တပည့်တော် လုပ်တာ မဟုတ်ဘူး၊ ဘယ်တော့မှ ပြန်မပြောဘူး။ ဩော်! ဘယ်လောက်ကောင်းသလဲ၊ ဘယ်လို ပုဂ္ဂိုလ်လဲ? ဘုရားရှင်ရဲ့ သားလည်း ဖြစ်ပါတယ်၊ မင်းသားလည်း ဖြစ်တယ်၊ ရွှေအိုးကြီး လေးလုံးကို နှိုက်လို့ မကုန်အောင် ပြည့်ပြည့်တက်လာတဲ့ ရွှေအိုးကြီး လေးလုံးကို ပိုင်ဆိုင်နေတဲ့ သိဒ္ဓတ္ထမင်းရဲ့ သားရတနာလည်း ဖြစ်တယ်၊ ရုပ်ကလည်း အင်မတန် ချောတယ်၊ (၃၂) ပါးသော ယောက်ျားမြတ်တို့ရဲ့ လက္ခဏာလည်း ပါတယ်၊ သူကိုယ်တိုင်ကလည်း စကြမင်း ဖြစ်နိုင်တယ်။ အဲဒီလို ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်တောင်မှနော်။ ''အရှင်ဘုရား ... တပည့်တော်ကို ဘာဖြစ်လို့ ဒီလို မဟုတ်မတရားတွေ လာပြောနေရတာလဲလို့ တစ်ခါမှ ရဟန်းတွေကို ပြန်မပြောဘူး'' အဲဒီအမှိုက်တွေကို ရိုသေစွာ ကောက်၊ တစ်နေရာသွားပြီး စုပုံပြီး ပြစ်လိုက်တာပဲ။</p> <p>ဒါ ဘာပြောတာလဲ? သိက္ခာသုံးပါးကို လိုလား တောင့်တတဲ့ စိတ်ထား သူတော်ကောင်းတွေဆိုတာ ရှိရပါတယ်။ ပြောဆိုဆုံးမပြီဆိုရင် ဆုံးမချက်ကို ရိုရိုသေသေလေးနဲ့ ခံယူရတဲ့ စွမ်းအား, ခံယူနိုင်တဲ့ စွမ်းအား မွေးမြူပေးရပါတယ်။ အရှင်ရာဟုလာဟာ ဘယ်လောက်ထိ မွေးမြူသလဲလို့မေးရင် တစ်နေ့တစ်နေ့ သဲလေးတွေ ကျုံးကျုံးပြီးတော့ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ ဂန္ဓကုဋီကျောင်းတော် ပတ်ဝန်းကျင်မှာ သွားပြီးတော့ အမြဲတမ်း ဖြန့်ခင်းပေးတယ်။ ဘာဦးတည်ချက်ရှိသလဲ? ''ဘုရားရှင်ထံမှ ဒီသဲထုနှင့် အမျှသော ဆိုဆုံးမချက်တွေ နေ့စဉ် ရရပါလို၏၊ ငါ၏ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာ ဖြစ်တော်မူသော အရှင်သာရိပုတ္တရာ မထေရ်မြတ်ကြီးထံမှ ဤသဲထုနှင့် အမျှသော ဆိုဆုံးမချက်တွေကို ရရှိရပါလို၏၊'' ဆိုပြီး ဆိုဆုံးမချက်ကို အင်မတန် မျှော်လင့်တောင့်တတဲ့ စိတ်ထားဖြင့် ဒီသဲလေးတွေ သွားဖြန့်တယ်။ ဘုရားရှင်ကဲ့သို့သော ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်သည် ဆုံးမရင် အကျိုးရှိတာကိုသာ ဆုံးမမယ်ဆိုတဲ့ ယုံကြည်ချက် အပြည့်အဝရှိတယ်။ အရှင်သာရိပုတ္တရာ ကဲ့သို့သော ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာ တစ်ဦးသည် ''ငါ့ကို ဆုံးမရင် ငါရဲ့ အကျိုးရှိစေတဲ့ လုပ်ငန်းရပ်တွေကိုသာ ဆိုဆုံးမလိမ့်မယ်'' ဆိုတာကို အပြည့်အဝ ယုံကြည်နေတယ်။ အဲဒီဆိုဆုံးမချက်တွေကို သူက သိပ်ပြီး မျှော်လင့်တောင့်တတယ်။</p> <p>ကဲ တရားနာပရိသတ်တွေ ဘုန်းကြီး နှိမ်ချပြောတာတော့ မဟုတ်ပါဘူး၊ မေးကြည့်တာပါ၊ ဘုန်းကြီးအဝင်အပါ အကုန်လုံးပဲ ဒီထဲ စကြဝတေးမင်း ဖြစ်မယ့် ပုဂ္ဂိုလ် ဘယ်နှစ်ယောက်များ ပါသလဲ? ဟင်! မပါပါဘူး။ စကြဝတေးမင်း ထားပါဦး၊ စကြဝတေးမင်း မိဖုရားဖြစ်မယ့် ပုဂ္ဂိုလ်ရော ဒီထဲ ဘယ်နှစ်ယောက် ပါသလဲ? ဟင်! မပါပါဘူး။ သိပ် မာနကြီးစရာ မလိုပါဘူး။ ဒါ ဘုန်းကြီး ပြောချင်တာက ဟုတ်တယ်မဟုတ်လား? အိမ်က ဆန်အိုးလေး သွားနှိုက်လိုက်တော့ ဆန်အိုးလေးက ပြန်များပြည့်လာသလား? မပြည့်ပါဘူး။ ဟိုမှာ ရွှေအိုးကြီးလေးလုံး သွားနှိုက်လိုက် ချက်ချင်း ပြန်ပြည့်တယ်။ လျော့သွားတယ်လို့ မရှိဘူး။ အဲဒီလောက် ချမ်းသားကြွယ်ဝပြီး ဒီလောက် အဆင့်မြင့်နေတဲ့ သူတော်ကောင်းတွေကတောင်မှ မိမိတို့ကို လာပြီး ပြောဆိုဆုံးမရင် ''ငါ့ကို ပြောရကောင်းလားလို့'' ဆိုတဲ့ စိတ်ထား နည်းနည်းမှ မရှိဘူး။</p> <p>ကဲ ဒီနေ့ တရားနာနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေရော အဲဒီစိတ်ထားလေး ရှိသင့်ပါ့မလား? မရှိသင့်ဘူး။ သူတစ်ပါးတို့က ဒါ မတော်လို့ လာပြီး ပြောဆိုဆုံးမမယ်ဆိုရင် အဲဒီဆုံးမချက်ကို နာယူရမလား၊ မနာယူရဘူးလား? (နာယူရပါမယ်ဘုရား) တကယ်ကော လိုက်နာမလား၊ မလိုက်နာဘူးလား? (လိုက်နာပါမယ်ဘုရား) ဟင်! ဩော်! ဘုန်းကြီးကတော့ သိပ်မယုံပါဘူး။ ကဲ ဒီတော့ ဒီမှာ အရှင်အာနန္ဒာ ကိုယ်တော်မြတ်ရဲ့ စဉ်းစားခန်းလေးပဲနော်။</p> <p>(<b>အယံ သမဏဓမ္မော နာမ</b> =) ဤသမဏဓမ္မ အမည်ရတဲ့ ရဟန်းတရား မည်သည်ကား ---<br> <b>ဩဝါဒကေ</b>၊ ဆိုဆုံးမတတ်သော။ <b>အနုသာသကေ</b>၊ ကြိမ်ဖန်များစွာ ထပ်ခါထပ်ခါ ဆိုဆုံးမတတ်သော။ <b>ဩဝါဒကေ</b>၊ ရိုးရိုး ဆိုဆုံးမတတ်သော။ <b>အနုသာသကေ</b>၊ အပြစ်ကိုပြ၍ ဆိုဆုံးမတတ်သော။ <b>ကလျာဏမိတ္တေ</b>၊ ဆရာကောင်းသမားကောင်း မိတ်ကောင်းဆွေကောင်းသည်။ <b>သတိ</b>၊ ထင်ရှားရှိခဲ့ပါမူ။ <b>ပစ္စတ္တပုရိသကာရေ</b>၊ အသီးသီးသော ယောက်ျားတို့၏ မိမိ မိမိတို့၏ ပြုလုပ်အပ်တဲ့ လုပ်ငန်းရပ်၌။ <b>ဌိတဿ</b>၊ တည်နေသော ပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ သန္တာန်၌သာလျှင်။ <b>သမ္ပဇ္ဇတိ</b>၊ ပြည့်စုံ၍ လာနိုင်ပါပေ၏၊</p> <p>ဒီ သမဏဓမ္မ အမည်ရတဲ့ ရဟန်းတရားဆိုတာက ဆိုဆုံးမမည့် ပုဂ္ဂိုလ် ရှိရမယ်။ ကြိမ်ဖန်များစွာ ထပ်ခါထပ်ခါ ဆိုဆုံးမမည့် ပုဂ္ဂိုလ် ရှိရမယ်။ အပြစ်ကိုပြပြီး ဆိုဆုံးမမည့် ပုဂ္ဂိုလ်ရှိရမည်။ အဲဒီလို ဆိုဆုံးမတတ်တဲ့ ဆရာကောင်း သမားကောင်း မိတ်ကောင်းဆွေကောင်း ရှိခဲ့မယ်ဆိုရင် ယောက်ျားတို့ရဲ့ ဇွဲလုံ့လဝီရိယဖြင့် ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်လို့ ရနိုင်တဲ့ လုပ်ငန်းရပ်မှ ရပ်တည်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေရဲ့ သန္တာန်မှာသာ ပြည့်စုံနိုင်တယ်နော်။ ဒီတော့ ဆိုဆုံးမမယ့် ပုဂ္ဂိုလ်လည်း ရှိရမယ်။ ကြိုးစားအားထုတ်တဲ့ လုံ့လဝီရိယနဲ့ ပြည့်စုံတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်လည်း ဖြစ်ရမယ်။ အဲဒီလို ပုဂ္ဂိုလ်သန္တာန်မှာသာလျှင် ဒီသမဏဓမ္မ အမည်ရနေတဲ့ ရဟန်းတရားတွေက ပြည့်စုံနိုင်တယ်။ ရဟန်းတရားဆိုတာက ဘာလဲ? အဓိက အထွတ်တပ်ထားတာကတော့ သစ္စာလေးပါးပါပဲ။ သစ္စာလေးပါးကို ထွင်းဖောက် သိမြင်ခြင်းဆိုတဲ့ ဒီရဟန်းတရား အသိအမြင်တွေ ပေါ်လာနိုင်တယ်လို့ ဆိုလိုတယ်။ အဲဒီလို စဉ်းစားပြီးတော့ သူက ဘာဆက်စဉ်းစားသလဲ?</p> <p><b>ဥပဍ္ဎံ ကလျာဏမိတ္တတော ဟောတိ၊ ဥပဍ္ဎံ ပစ္စတ္တပုရိသကာရတော။</b></p> <p><b>ကလျာဏမိတ္တတော</b>၊ ဆရာကောင်းသမားကောင်း မိတ်ကောင်း ဆွေကောင်းကြောင့်။ <b>ဥပဍ္ဎံ</b>၊ ထက်ဝက်သော ရဟန်းတရားတည်းဟူသော အကျိုးတရားသည်။ <b>ဟောတိ</b>၊ ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်၍ လာတတ်ပါ၏၊ <b>ပစ္စတ္တပုရိသကာရတော</b>၊ အသီးသီးသော မိမိတို့၏ ယောက်ျားတို့၏ ပြုမူဆောင်ရွက်ချက်ကြောင့် ကြိုးစားအားထုတ်မူကြောင့်။ <b>ဥပဍ္ဎံ</b>၊ ထက်ဝက်သော ရဟန်းတရား အကျိုးတရားသည်။ ရဟန်းတရားဟု ခေါ်ဆိုအပ်သော အကျိုးတရားသည်။ <b>ဟောတိ</b>၊ ဖြစ်ပေါ်၍ လာနိုင်ပါ၏၊</p> <p>ဆရာကောင်းသမားကောင်း မိတ်ကောင်း ဆွေကောင်းကြောင့် ရဟန်းအကျိုးတရား သမဏဓမ္မလို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ အကျိုးတရား တစ်ဝက်လောက်တော့ ရနိုင်တယ်နော်။ ဆိုဆုံးမမယ့် ဆိုဆုံးမတတ်တဲ့ ဆရာသမား ယောက်ျားတွေက အသီးသီး မိမိကိုယ်တိုင် ကြိုးစားအားထုတ်ကြတယ်။ ကြိုးစားအားထုတ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဟာလည်း ကြိုးစားခြင်းကြောင့် ဒီပြုလုပ်တဲ့ လုပ်ငန်းရပ်ကြောင့် ထက်ဝက်အကျိုးတော့ ရနိုင်တယ်။ ဒီတော့ သာသနာတော်မှာ ရနိုင်တဲ့ အကျိုးကို သူက နှစ်ပုံ ပုံလိုက်တယ်။ တစ်ပုံက ဆရာသမားကြောင့် ရနိုင်တယ်။ တစ်ပုံက မိမိရဲ့ ကြိုးစားအားထုတ်မှုကြောင့် ရနိုင်တယ်လို့ သူက ဒီလို စဉ်းစားတယ်။ ဘယ့်နှယ်တုံး? တရားနာ ပရိသတ်တွေ ဟုတ်သလား၊ မဟုတ်ဘူးလား? ဟင်! ဟုတ်တယ်မဟုတ်ဘူးလား? ဩော်! အဖြေနှစ်ခု ထွက်ပြီနော်။ ကဲ အဲဒီလို စဉ်းစားပြီးတဲ့ အချိန်အခါကြတော့ သူက နည်းနည်းလေး ဆက်ပြီး စဉ်းစားပြန်တယ်။ ဘယ်လိုလဲ?</p> <p><b>အဟံ ပဒေသဉာဏေ ဌိတော နိပ္ပဒေသံ စိန္တေတုံ န သက္ကောမိ၊ သတ္ထာရံ ပုစ္ဆိတွာ နိက္ကင်္ခေါ ဘဝိဿာမိ။</b></p> <p><b>အဟံ</b>၊ ငါသည်။ <b>ပဒေသဉာဏေ</b>၊ တစ်စိတ်တစ်ဒေသ အသိဉာဏ်ရှိတဲ့ တစ်စိတ်တစ်ဒေသသော အသိဉာဏ်၌ တည်သော ရပ်တည်၍နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ <b>ဟုတွာ</b>၊ ဖြစ်၍။ <b>နိပ္ပဒေသံ</b>၊ အကြွင်းအကျန်မရှိ ကုန်စင်အောင်။ <b>စိန္တေတုံ</b>၊ ကြံစည်စိတ်ကူးအံ့သောငှာ။ <b>န သက္ကောမိ</b>၊ မစွမ်းနိုင်ပါ။ <b>သတ္ထာရံ</b>၊ လူနတ်တို့၏ ဆရာတစ်ဆူ ဖြစ်တော်မူသော ဘုရားရှင်ကို။ <b>ပုစ္ဆိတွာ</b>၊ မေးမြန်းလျှောက်ထား၍။ <b>နိက္ကင်္ခေါ</b>၊ ယုံမှားသံသယမရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ <b>ဘဝိဿာမိ</b>၊ ဖြစ်ပေအံ့။</p> <p>ငါက တစ်စိတ်တစ်ဒေသလောက်သော တရားကိုသာ သိတဲ့၊ အသိဉာဏ်မှာ ရပ်တည်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်တယ်။ အကြွင်းအကျန်မရှိ ဒီတရားတွေကို ကုန်စင်အောင် ကြံစည်စိတ်ကူးမှုဆိုတာ ငါ မစွမ်းနိုင်ဘူး။ ဒါကြောင့် လူနတ်တို့ရဲ့ ဆရာတစ်ဆူ ဖြစ်တော်မူတဲ့ မြတ်စွာဘုရားကို ငါ သွားပြီးတော့ ချဉ်းကပ်မယ်၊ မေးမြန်းမယ်၊ မေးမြန်းပြီးတော့မှ ဒီယုံမှားသံသယတွေကို ကင်းပျောက်သွားအောင် ဖျောက်ဖျက်ရင်တော့ ကောင်းမှာပဲလို့ ဒီလို သူက စဉ်းစားတယ်။ အဲဒီလို စဉ်းစားခန်းထုတ်ပြီးတော့ ညနေချမ်းအခါ ဘုရားရှင်ထံ သွား၊ ဘုရားရှင်ထံ ကြွသွားပြီးတော့ ရိုသေစွာ ရှိခိုး၊ သင့်တင့်လျောက်ပတ်တဲ့ တစ်နေရာမှာ ထိုင်ပြီးတော့မှ မြတ်စွာဘုရားကို လျှောက်ထားတယ်။ ဘယ်လိုလျှောက်ထားသလဲ?</p> <p>''<b>ဥပဍ္ဎမိဒံ, ဘန္တေ, ဗြဟ္မစရိယဿ, ယဒိဒံ ကလျာဏမိတ္တတာ ကလျာဏသဟာယတာ ကလျာဏသမ္ပဝင်္ကတာ</b>''</p> <p><b>ဘန္တေ</b>၊ ဘုန်းတော်နေဝန်း ထွန်းလင်းတောက်ပတော်မူပါပေသော မြတ်စွာဘုရား ...။ <b>ယဒိဒံ ကလျာဏမိတ္တတာ</b>၊ အကြင် မိတ်ကောင်း ဆွေကောင်း ရှိသည်၏ အဖြစ်သည်။ <b>ယဒိဒံ ကလျာဏသဟာယတာ</b>၊ အကြင် ဆရာကောင်းသမားကောင်း, မိတ်ကောင်းဆွေကောင်းတည်းဟူသော အပေါင်းအဖော်ရှိသည်၏ အဖြစ်သည်။ <b>ယဒိဒံ ကလျာဏသမ္ပဝင်္ကတာ</b>၊ အကြင် ဆရာကောင်းသမားကောင်း, မိတ်ကောင်းဆွေကောင်း တည်းဟူသော အပေါင်းအဖော်၌ ညွတ်ကိုင်းရှိုင်းသော စိတ်ထားရှိသည်၏ အဖြစ်သည်။ <b>အတ္ထိ</b>၊ ရှိ၏၊ <b>ဣဒံ</b>၊ ဤမိတ်ကောင်းဆွေကောင်း ရှိမူသည်။ <b>ဗြဟ္မစရိယဿ</b>၊ ဗြဟ္မစရိယအမည်ရတဲ့ မြတ်သော ကျစဉ်၏၊ <b>ဥပဍ္ဎံ</b>၊ ထက်ဝက်သော အကျိုးကို။ <b>သာဓေတိ</b>၊ ပြီးစီးစေနိုင်ပါပေ၏၊</p> <p>သူရဲ့ ထင်မြင်ချက်ကလေး သူက တင်ပြတယ်နော်။ ''မြတ်စွာဘုရား ... ဆရာကောင်းသမားကောင်း, မိတ်ကောင်းဆွေကောင်း ရှိခြင်း၊ မိတ်ကောင်းဆွေကောင်းနှင့် ပေါင်းဖော်ခြင်း၊ မိတ်ကောင်းဆွေကောင်းမှ ပေါင်းဖော်ဖို့ရန်အတွက် ညွတ်ကိုင်းရှိုင်းနေတဲ့ စိတ်ထားရှိခြင်းဆိုတဲ့ ဒီသဘောတရားဟာ ဒီသာသနာတော်လို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ မဂ္ဂဗြဟ္မစရိယ မဂ်ဉာဏ် ရရှိရေးအတွက် ထက်ဝက်လောက် အကျိုးကြီးပါတယ် မြတ်စွာဘုရား ...'' ဆိုပြီးတော့ သူက ဒီလိုလျှောက်ထားတယ်။ အဲဒီလို လျှောက်ထားလိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ ဘုရားရှင်ဘက်က ဘာပြန်ပြီးတော့ အမိန့်ရှိသလဲ?</p> <p><b>မာ ဟေဝံ, အာနန္ဒ, မာ ဟေဝံ, အာနန္ဒ, သကလမေဝိဒံ, အာနန္ဒ, ဗြဟ္မစရိယံ ယဒိဒံ ကလျာဏမိတ္တတာ ကလျာဏသဟာယတာ, ကလျာဏသမ္ပဝင်္ကတာ။</b></p> <p><b>အာနန္ဒ</b>၊ ညီဘွားအာနန္ဒာ ...။ <b>ဧဝံ</b>၊ ဤသို့။ <b>မာ အဝါစ</b>၊ မပြောဆိုပါလင့်။ <b>အာနန္ဒ</b>၊ ညီဘွားအာနန္ဒာ ...။ <b>ဧဝံ</b>၊ ဤသို့။ <b>မာ အဝါစ</b>၊ မပြောဆိုပါလင့်။</p> <h3>ညီဘွားအာနန္ဒာနှင့် မိတ်ကောင်းဆွေကောင်းကဏ္ဍ</h3> <p>ညီဘွား အာနန္ဒာ ... ဒီလို မပြောနဲ့ သင် ဒီလို မပြောနဲ့။ ဘာဖြစ်လို့လဲ?</p> <p><b>ယဒိဒံ ကလျာဏမိတ္တတာ</b>၊ အကြင် ဆရာကောင်းသမားကောင်း, မိတ်ကောင်းဆွေကောင်း ရှိသည်၏ အဖြစ်သည်။ <b>ယဒိဒံ ကလျာဏသဟာယတာ</b>၊ အကြင် ဆရာကောင်းသမာကောင်း မိတ်ကောင်းဆွေကောင်းနှင့် ပေါင်းဖော်ရခြင်း ရှိသည်၏ အဖြစ်သည်။ <b>ယဒိဒံ ကလျာဏသမ္ပဝင်္ကတာ</b>၊ အကြင် ဆရာကောင်းသမာကောင်း, မိတ်ကောင်းဆွေကောင်း၌ ညွတ်ကိုင်းရှိုင်းသော စိတ်ထားရှိသည်၏ အဖြစ်သည်။ <b>အတ္ထိ</b>၊ ရှိ၏၊ <b>ဣဒံ</b>၊ ဤမိတ်ကောင်းဆွေကောင်း ဆရာကောင်းသမာကောင်း ရှိခြင်းသည်။ <b>သကလမေဝ</b>၊ အလုံးစုံသာလျှင်ဖြစ်သော။ <b>ဗြဟ္မစရိယံ</b>၊ အရိယမဂ်တည်းဟူသော အကျင့်ကို။ <b>သာဓေတိ</b>၊ ပြီးစီးစေနိုင်ပါပေ၏။</p> <p>'ဆရာကောင်းသမားကောင်း, မိတ်ကောင်းဆွေကောင်း ရှိခြင်းဆိုတဲ့ ဒီသဘောတရားဟာ မဂ္ဂဗြဟ္မစရိယလို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ အရိယမဂ်ဉာဏ် ကျင့်ဝတ်ပဋိပတ်ကို အကုန်လုံး ပြီးစီးစေနိုင်ပါတယ်ကွယ်''လို့ ဒီလို ဘုရားရှင်က အမိန့်ရှိတယ်။ အဲဒီတော့ ဒီနေရာမှာ အရှင်အာနန္ဒာဘက်ကလည်း ဘာဖြစ်လို့ ဒီလို တွေးခေါ်ရသလဲဆိုတော့ အဋ္ဌကထာက ရှင်းလင်းတင်ပြထားပါတယ်နော်။ တစ်ဝက်လောက်ကတော့ မိတ်ကောင်းဆွေကောင်း, ဆရာကောင်းသမားကောင်းကြောင့် မဂ်ဉာဏ်ဖိုလ်ဉာဏ်ဆိုတာ ဖြစ်ပေါ်လာတယ်လို့ သူက နည်းနည်းလေး စဉ်းစားမိတယ်။ စဉ်းစားမိလိုက်တဲ့ အချိန်အခါကျတော့ ဒီစဉ်းစားခန်းကို အဋ္ဌကထာက ဥပမာလေးတွေနဲ့ ဝေဖန်ပြထားပါတယ်။</p> <p>အဲဒီလို ပြောလို့ကတော့ မဖြစ်နိုင်ဘူးတဲ့။ ဘာဖြစ်လို့လဲ? အင်မတန်ကြီးကျယ်တဲ့ ကျောက်တိုင်ကြီးတစ်ခု ရှိတယ်။ ဒီကျောက်တိုင်ကြီး တစ်ခုကို အင်အားကြီးမားတဲ့ သူတွေ စုပေါင်းပြီးတော့မှ တိုင်ကြီးတစ်ခုကို တွင်းတစ်ခု တူးပြီးတော့ တိုင်ထူတယ် ဆိုကြပါစို့နော်။ တိုင်ထူပြီးတဲ့ အချိန်အခါမှာ ဒီကျောက်တိုင်ကြီးကို ဘယ်ယောက်ျားကတော့ ဦးဖြူ အမည်ရှိတဲ့ ယောက်ျားကတော့ ဘယ်လောက် ထူသွားတယ်၊ ဦးမဲ အမည်ရှိတဲ့ ယောက်ျားကတော့ ဘယ်လောက် ထူသွားတယ်၊ စသည်ဖြင့် ဒီလို ပြောမယ်ဆိုရင် ပြောလို့ရလား? မရဘူးနော်။ ကျောက်တိုင်ကြီးကို လူတွေ အားလုံး စုပြီး ထူထောင်သွားပါတယ်လို့ ပြောရင်တော့ ပြောလို့ရတယ်နော်။</p> <p>နောက်တစ်ခု --- မိဘနှစ်ပါးကို အမှီပြုပြီတော့ သားသမီးဆိုတာ ဖြစ်ပေါ်လာရတယ်။ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ ဒီသားသမီးကို အစိတ်စိတ် အမွှာမွှာ ခွဲလိုက်၊ အမေကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတာက ဘယ်လောက်ရှိတယ်၊ အဖေကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတာက ဘယ်လောက်ရှိပါတယ်လို့ ဒီလို သွားပြီး ခွဲခြားဝေဖန်မယ် ဆိုရင်ကော ရနိုင်မလား? မရနိုင်ဘူး။ အဲဒီပုံစံအတိုင်းပဲ ဘုန်းကြီးတို့ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး ရှိပါတယ်။ ဒီမဂ္ဂင်ရှစ်ပါးဟာ ဆရာသမားကြောင့် ဒီမဂ္ဂင် ရှစ်ပါးဟာ ဘယ်လောက်ဖြစ်ပေါ်လာတယ်။ တပည့်က ကြိုးစားအားထုတ်လိုက်တဲ့ အတွက်ကြောင့် မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးက ဘယ်လောက် ဖြစ်ပေါ် လာပါတယ်လို့ ဒီလို ပြောမယ်ဆိုရင် ပြောလို့ရနိုင်လား?</p> <p>ဒါပေမယ့် အရှင်အာနန္ဒာရဲ့ အဇ္ဈာသယဓာတ်မှာတော့ ဆရာသမားကြောင့် တစ်ဝက်လောက် ဖြစ်တယ်။ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး တစ်ဝက်လောက် ဖြစ်ပေါ်လာတယ်။ တပည့်ရဲ့ ကြိုးစားအားထုတ်မှုကြောင့် တစ်ဝက်လောက် ဖြစ်ပေါ်လာတယ် ဆိုတဲ့ အဇ္ဈာသယဓာတ် လိုလားတောင့်တချက်ကလေး ရှိတယ်နော်။</p> <p>တစ်ခါ ဘုရားရှင်ဘက်ကို ပြန်ကြည့်မယ်ဆိုရင် ဘုရားရှင်ရဲ့ အဇ္ဈာသယဓာတ်တော်ကတော့ ဒီမဂ္ဂင်ရှစ်ပါး အကျင့်မြတ်တရားတွေဟာ ဆရာကောင်းသမားကောင်း, မိတ်ကောင်းဆွေကောင်းလို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ ပညာရှိသူတော်ကောင်းကြောင့် အကုန်လုံး ဖြစ်တယ်လို့ အဇ္ဈာသယဓာတ် ရှိနေတယ်နော်။ အဲဒီအဇ္ဈာသယဓာတ်က ဘာလဲလို့ မေးရင်တော့ ပုဗ္ဗဘာဂ-ပဋိပဒါကို အထူးသဖြင့် ဘုရားရှင်ဘက်က ရည်ညွှန်းထားတယ်။ ပုဗ္ဗဘာဂ-ပဋိပဒါ ဆိုတာက အရိယမဂ်သို့ မဆိုက်မီရှေ့ပိုင်းမှာ ကျင့်ရမယ့် ကျင့်ဝတ်ပဋိပတ္တိကို ပုဗ္ဗဘာဂပဋိပဒါလို့ ခေါ်ပါတယ်။ အဲဒီပုဗ္ဗဘာဂပဋိပဒါက မိဘကို ရိုသေစွာ ပြုစုလုပ်ကျွေးခြင်းကို အစထားပြီးတော့ပေါ့နော်။ သီလကျင့်စဉ်တွေ, သမာဓိ ကျင့်စဉ်တွေ, ဝိပဿနာကျင့်စဉ်တွေ ဆိုပြီးတော့ အကျဉ်းချုပ်အားဖြင့် ကျင့်စဉ် ဘယ်နှစ်ခု ရှိသလဲ? သုံးခု။</p> <p>အဲဒီသီလ သမာဓိ ပညာလို့ ခေါ်တဲ့ ဒီကျင့်စဉ် တရားကို ပြန်ပြီး ပရမတ္ထတရားကိုယ်ဘက်က ပြန်ကြည့်လိုက်ရင်တော့ သီလကုသိုလ်စေတနာ ပြဓာန်းနေတဲ့ စိတ်စေတသိက်တွေ, သမာဓိပြဓာန်းနေတဲ့ စိတ်စေတသိက်တွေ, ပညာဆိုရင် ဝိပဿနာဉာဏ် ပြဓာန်းနေတဲ့ ကုသိုလ်စိတ် စေတသိက်တွေ၊ ဒါက ပုထုဇန်နဲ့ သေက္ခအတွက် ရဟန္တာ အရှင်မြတ်တွေအတွက်တော့ ကြိယာစေတသိက်တွေပဲ။ အဲဒီစိတ် စေတ္ထသိက်တွေဟာ ခန္ဓာနည်းအရပြောတော့ နာမ်ခန္ဓာလေးပါးနော်။ အဲဒီနာမ် ခန္ဓာလေးပါး ဖြစ်ပေါ်လာပုံဟာ ဆရာကောင်းသမားကောင်း, မိတ်ကောင်းဆွေကောင်း အပေါ်မှာ လုံးလုံး မှီနေတယ်။ ဒါက ဘုရားရှင်ဘက်က အဇ္ဈာသယဓာတ်ပဲ။ ဒီလို မှီနေပုံနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ ဘုရားရှင်က ဘယ်လိုအကြောင်းပြလဲ?</p> <p><b>ကလျာဏမိတ္တေဿတံ, အာနန္ဒ, ဘိက္ခုနော ပါဋိကင်္ခံ ကလျာဏသဟာယဿ ကလျာဏသမ္ပဝင်္ကဿ, အရိယံ အဋ္ဌင်္ဂိကံ မဂ္ဂံ ဘာဝေဿတိ, အရိယံ အဋ္ဌင်္ဂိကံ မဂ္ဂံ ဗဟုလီကရိဿတိ။</b></p> <p><b>အာနန္ဒ</b>၊ ညီဘွား အာနန္ဒာ ...။ <b>ကလျာဏမိတ္တဿ</b>၊ ဆရာကောင်း သမားကောင်း, မိတ်ကောင်းဆွေကောင်း တည်းဟူသော မိတ်ဆွေရှိသော။ <b>ကလျာဏသဟာယဿ</b>၊ ဆရာကောင်းသမားကောင်း, မိတ်ကောင်းဆွေကောင်း တည်းဟူသော အပေါင်းအဖော်ရှိသော။ <b>ကလျာဏသမ္ပဝင်္ကဿ</b>၊ ဆရာကောင်းသမားကောင်း, မိတ်ကောင်းဆွေကောင်း၌ ညွတ်ကိုင်းရှိုင်းသော စိတ်ထားရှိသော။ <b>ဘိက္ခုနော</b>၊ ရဟန်း၏ သန္တာန်၌သာလျှင်။ <b>အရိယံ အဋ္ဌင်္ဂိကံ မဂ္ဂံ</b>၊ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး အကျင့်မြတ်တရားကို။ <b>ဘာဝေဿတိ</b>၊ ပွားများအားထုတ်၍နေပေလတ္တံ့။ <b>အရိယံ အဋ္ဌင်္ဂိကံ မဂ္ဂံ</b>၊ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး အကျင့်မြတ်တရားကို။ <b>အရိယံ အဋ္ဌင်္ဂိကံ မဂ္ဂံ</b>၊ ဖြူစင်မြင့်မြတ်သော ဘုရား အစရှိသော အရိယာသူတော်ကောင်းတို့၏ ကျင့်ဝတ်ပဋိပတ်ဟု ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး ကျင့်စဉ်တရားကို။ <b>ဗဟုလီကရိဿတိ</b>၊ ကြိမ်ဖန်များစွာ ပြုလုပ်ပေလတ္တံ့။ <b>ဣတိ ဧတံ</b>၊ ဤကဲ့သို့သော သဘောတရားကို။ <b>ပါဋိကင်္ခံ</b>၊ မချွတ်ဧကန် ဖြစ်လိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်အပ်ပေ၏။</p> <p>ပြန်ကြည့်ပေါ့နော်။ ဘုရားရှင်ဘက်က အကြောင်းပြချက်ကလေး။ ဆရာကောင်းသမာကောင်း, မိတ်ကောင်းဆွေကောင်း ရှိနေတဲ့ ရဟန်းတော်ရဲ့ သန္တာန်မှာ ဆရာကောင်းသမာကောင်း, မိတ်ကောင်းဆွေကောင်း အပေါင်းဖော်ရှိတဲ့ ရဟန်းတော်ရဲ့ သန္တာန်မှာ ဆရာကောင်းသမားကောင်း, မိတ်ကောင်းဆွေကောင်းတို့အပေါ်၌ ပေါင်းသင်းဆက်ဆံလိုတဲ့ စိတ်ဓာတ် ညွတ်ကိုင်းရှိုင်းမှုရှိနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ သန္တာန်မှာသာလျှင် မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး အကျင့်မြတ်တရားတွေကို ပွားများအားထုတ်လိမ့်မယ်။ ကြိမ်ဖန်များစွာ အလေ့အလာ ပြုလိမ့်မယ်ဆိုတဲ့ ဒီသဘောတရားကို အလိုရှိအပ်ပါတယ်။ ဟုတ်မဟုတ် စဉ်စားကြည့်နော်။ နောက်တစ်ခု ---</p> <p><b>ကထဉ္စာနန္ဒ, ဘိက္ခု ကလျာဏမိတ္တော ကလျာဏသဟာယော ကလျာဏသမ္ပဝင်္ကော, အရိယံ အဋ္ဌင်္ဂိကံ မဂ္ဂံ ဘာဝေတိ, အရိယံ အဋ္ဌင်္ဂိကံ မဂ္ဂံ ဗဟုလီကရောတိ။</b></p> <p><b>အာနန္ဒ</b>၊ ညီဘွားအာနန္ဒာ ...။ <b>ကထဉ္စ</b>၊ ဘယ်ပုံ ဘယ်ပန်း ဘယ်နည်းလမ်းအားဖြင့်။ <b>ကလျာဏမိတ္တော</b>၊ မိတ်ကောင်းဆွေကောင်း ရှိသော။ <b>ကလျာဏသဟာယော</b>၊ အပေါင်းအဖော်ကောင်းရှိသော။ <b>ကလျာဏသမ္ပဝင်္ကော</b>၊ မိတ်ကောင်းဆွေကောင်း, ဆရာကောင်းသမားကောင်း၌ ညွတ်ကိုင်းရှိုင်းသော စိတ်ထားရှိသော။ <b>ဘိက္ခု</b>၊ ရဟန်းသည်။ <b>အရိယံ အဋ္ဌင်္ဂိကံ မဂ္ဂံ</b>၊ ဖြူစင်မြင့်မြတ်သည့် အရိယာသူတော်ကောင်းတို့၏ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး အကျင့်မြတ်တရားကို။ <b>ဘာဝေတိ</b>၊ ပွားများအားထုတ်လေသနည်း။ <b>အရိယံ အဋ္ဌင်္ဂိကံ မဂ္ဂံ</b>၊ ဖြူစင်မြင့်မြတ်သည့် အရိယာသူတော်ကောင်းတို့၏ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး ကျင့်စဉ်တရားကို။ <b>ဗဟုလီကရောတိ</b>၊ ကြိမ်ဖန်များစွာ အလေ့အလာ ပြုလေသနည်း?</p> <p>မိတ်ကောင်းဆွေကောင်း, ဆရာကောင်းသမားကောင်း ရှိနေတဲ့ မိတ်ကောင်းဆွေကောင်း, ဆရာကောင်းသမားကောင်းအပေါ် ညွတ်ကိုင်းရှိုင်းတဲ့ စိတ်ထားရှိတဲ့ ဒီရဟန်းတော်ဟာ ဘယ်ပုံ ဘယ်ပန်း ဘယ်နည်းလမ်းအားဖြင့် မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး အကျင့်မြတ်တရားကို ပွားများအာထုတ်သလဲ? နည်းနည်းလေး စဉ်စားကြည့်ပေါ့နော်။ လောကမှာ ဘုရားသာ မပွင့်ခဲ့ဘူး ဆိုလို့ရှိရင် နိဗ္ဗာန်သွားရာလမ်းကြောင်း မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး ရှိတယ်ဆိုတဲ့ ဒီအသံလေးတောင် ကြားဖို့လွယ်ပါ့မလား? မလွယ်ဘူး။ မလွယ်ဘူးဆိုလို့ရှိရင် ဒီမဂ္ဂင် ရှစ်ပါးတောင်မှ မကြားဖူးတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်က ဒီမဂ္ဂင်ရှစ်ပါး ကျင့်ဝတ်တရားတွေကို ပြည့်ပြည့်စုံစုံ ဖြည့်ကျင့်ဖို့ ဆိုတာကော လွယ်ပါ့မလား? မလွယ်ဘူးနော်။</p> <p>ဒီတော့ ဒီနေရာမှာ ဘုရားရှင်က မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး ကျင့်ဝတ်တရားတွေကို စနစ်တကျ ချပြီးပေးတယ်။ ချပေးတဲ့အတိုင်းလည်း လက်တွေ့ကျင့်တယ်။ အဲဒီလက်တွေ့ကျင့်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်က ဘယ်လိုပုဂ္ဂိုလ်သာ ကျင့်နိုင်သလဲမေးတော့ ဘုရားအစရှိတဲ့ မိတ်ကောင်းဆွေကောင်း, ဆရာကောင်းသမားကောင်း ရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်၊ ဘုရားအစရှိသော မိတ်ကောင်းဆွေကောင်း, ဆရာကောင်းသမားကောင်းတို့နှင့် ပေါင်းဖော်ယှဉ်တွဲ မှီဝဲဆည်းကပ်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်၊ ဘုရားအစရှိသော အရိယာသူတော်ကောင်းတို့နှင့် ပေါင်းဖော်ယှဉ်တွဲ မှီဝဲဆည်းကပ်ဖို့ရန်အတွက် ညွတ်ကိုင်းရှိုင်းတဲ့ စိတ်ထားရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တို့သာလျှင် ကျင့်ပါတယ်လို့ ဒီလို ဘုရားက ဟောတယ်။ ဟုတ်မဟုတ် နည်းနည်း ပြန်စဉ်းစားကြည့်ပေါ့နော်။ ကဲ ဘယ်လိုပွားသလဲဆိုတဲ့ အပိုင်းကို ဘုရားရှင်က ဆက်ပြီး ဟောပေးတယ်။</p> <p><b>ဣဓာနန္ဒ, ဘိက္ခု သမ္မာဒိဋ္ဌိံ ဘာဝေတိ ဝိဝေကနိဿိတံ ဝိရာဂနိဿိတံ နိရောဓနိဿိတံ ဝေါဿဂ္ဂပရိဏာမိံ။</b></p> <p><b>အာနန္ဒ</b>၊ ညီဘွားအာနန္ဒာ ...။ <b>ဣဓ</b>၊ ဤသာသနာတော်၌။ <b>ဘိက္ခု</b>၊ ယောဂါဝစရရဟန်းတော်သည်။ <b>ဝိဝေကနိဿိတံ</b>၊ ဝိဝေကကိုမှီ၍ ဖြစ်ပေါ်လာသော။ <b>ဝိရာဂနိဿိတံ</b>၊ ရာဂကင်းကြောင်း ဝိပဿနာဉာဏ်နှင့် ရာဂကင်းရာ နိဗ္ဗာန်ကိုမှီ၍ ဖြစ်ပေါ်လာသော။ <b>နိရောဓနိဿိတံ</b>၊ ရာဂ ချုပ်ကြောင်း ဝိပဿနာဉာဏ်နှင့် ရာဂချုပ်ရာ နိဗ္ဗာန်ကိုမှီ၍ ဖြစ်ပေါ်လာသော။ <b>ဝေါဿဂ္ဂပရိဏာမိ</b>၊ ရာဂကို စွန့်လွတ်ကြောင်းဖြစ်တဲ့ ဝိပဿနာဉာဏ် ရာဂရဲ့ စွန့်လွတ်ရာ နိဗ္ဗာန်၌ ညွတ်ကိုင်းရှိုင်းလျက် ဖြစ်ပေါ်လာသော။ <b>သမ္မာဒိဋ္ဌိံ</b>၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိမဂ္ဂင်ကို။ <b>သမ္မာသင်္ကပ္ပံ</b>၊ သမ္မာသင်္ကပ္ပမဂ္ဂင်ကို။ <b>သမ္မာဝါစံ</b>၊ သမ္မာဝါစာမဂ္ဂင်ကို။ <b>သမ္မာကမ္မန္တံ</b>၊ သမ္မာကမ္မန္တမဂ္ဂင်ကို။ <b>သမ္မာအာဇီဝံ</b>၊ သမ္မာအာဇီဝမဂ္ဂင်ကို။ <b>သမ္မာဝါယမံ</b>၊ သမ္မာဝါယမမဂ္ဂင်ကို။ <b>သမ္မာသတိံ</b>၊ သမ္မာသတိမဂ္ဂင်ကို။ <b>သမ္မာသမာဓိံ</b>၊ သမ္မာသမာဓိမဂ္ဂင်ကို။ <b>ဘာဝေတိ</b>၊ ပွားများ၏။</p> <p>ဝိဝေကကို မှီနေတယ် ဆိုတာကတော့ ဝိဝေကငါးပါး၊ ဘုန်းကြီး နောက်ပိုင်းကျတော့ ရှင်းပြပါမယ်နော်။ ရာဂရဲ့ ကင်းဆိတ်ကြောင်းဖြစ်တဲ့ ဝိပဿနာဉာဏ်တွေနဲ့ ရာဂရဲ့ ကင်းဆိတ်ရာ ဖြစ်နေတဲ့ နိဗ္ဗာန်ကို အမှီပြုနေတဲ့ သမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ ရာဂကင်းကြောင်းဖြစ်တဲ့ ချုပ်ငြိမ်းကြောင်းဖြစ်တဲ့ ဝိပဿနာဉာဏ်နှင့် ရာဂကင်းရာ ချုပ်ငြိမ်းရာဖြစ်တဲ့ နိဗ္ဗာန်ကို မှီပြီး ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ သမ္မာဒိဋ္ဌိ, သမ္မာသင်္ကပ္ပ, သမ္မာဝါစာ, သမ္မာကမ္မန္တ, သမ္မာအာဇီဝ, သမ္မာဝါယမ, သမ္မာသတိ, သမ္မာသမာဓိဆိုတဲ့ ဒီမဂ္ဂင်ရှစ်ပါး ကျင့်စဉ်တရားတွေကို စနစ်တကျ ပွားများတယ်။ ဘယ်လိုပုဂ္ဂိုလ်သာ ပွားများနိုင်လဲ? ညွှန်ကြားပြသပေးမယ့် ဆရာကောင်းသမားကောင်း, မိတ်ကောင်းဆွေကောင်းရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်သာလျှင် ပွားများအားထုတ်နိုင်တယ်။</p> <p>ညွှန်ကြားပြသပေးမယ့် ဆရာကောင်း သမားကောင်း မိတ်ကောင်း ဆွေကောင်း မရှိဘူး။ အားထုတ်လို့ ရပါ့မလား? မရဘူး။ ဘယ်လိုပုဂ္ဂိုလ် အားထုတ်လို့ရသလဲဆိုတော့ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဘွဲ့ကို ခံယူတော်မူထားတဲ့ သဗ္ဗညုတသမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓ ဘုရားရှင်တို့ကတော့ ဆရာမကူ သယမ္ဘူဉာဏ်ဖြင့် ဒီသစ္စာလေးပါးကို ကိုယ်တော်တိုင် ထွင်းဖောက်သိမြင်တဲ့အတွက် ကျင့်လို့ ရမယ်။ သာဝကပိုင်းဆိုင်ရာကို ကြည့်လို့ရှိရင်တော့ ဒီမဂ္ဂင်ရှစ်ပါး အကျင့်မြတ်တရားတွေကို စနစ်တကျ ညွှန်ကြားပြသပေးမယ့် ဆရာကောင်း သမားကောင်း, မိတ်ကောင်းဆွေကောင်းသာ မရှိခဲ့ရင် ဒီမဂ္ဂင်ရှစ်ပါးကိုလည်း မိမိက တတ်သိမှု နားလည်မှု လုံးလုံး မရှိခဲ့ရင် ဘယ်လိုကျင့်မလဲ? ကျင့်လို့ မရနိုင်ဘူးတဲ့နော်။ ဒါကြောင့် ---</p> <p><b>ဧဝံ ခေါ, အာနန္ဒ, ဘိက္ခု ကလျာဏမိတ္တော ကလျာဏသဟာယော ကလျာဏသမ္ပဝင်္ကေါ အရိယံ အဋ္ဌင်္ဂိကံ မဂ္ဂံ ဘာဝေတိ, အရိယံ အဋ္ဌင်္ဂိကံ မဂ္ဂံ ဗဟုလီကရောတိ။</b></p> <p><b>အာနန္ဒ</b>၊ ညီဘွားအာနန္ဒာ ...။ <b>ဧဝံ</b>၊ ဤသို့လျှင်။ <b>ကလျာဏမိတ္တော</b>၊ မိတ်ကောင်းဆွေကောင်း, ဆရာကောင်းသမားကောင်းရှိသော။ <b>ကလျာဏသဟာယော</b>၊ မိတ်ကောင်းဆွေကောင်း, ဆရာကောင်းသမားကောင်း တည်းဟူသော အပေါင်းဖော်ရှိသော။ <b>ကလျာဏသမ္ပဝင်္ကော</b>၊ မိတ်ကောင်း ဆွေကောင်း, ဆရာကောင်းသမားကောင်း တည်းဟူသော အပေါင်းဖော်၌ ညွတ်ကိုင်းရှိုင်းတဲ့ စိတ်ထားရှိသော။ <b>ဘိက္ခု</b>၊ ယောဂီရဟန်းသည်။ <b>အရိယံ အဋ္ဌင်္ဂိကံ မဂ္ဂံ</b>၊ ဖြူစင်မြင့်မြတ်သည့် မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးကျင့်စဉ်တရားကို။ <b>ဘာဝေတိ</b>၊ ပွားများ၏။ <b>အရိယံ အဋ္ဌင်္ဂိကံ မဂ္ဂံ</b>၊ ဖြူစင်မြင့်မြတ်သည့် မဂ္ဂင်တရား အကျင့်မြတ်တရားကို။ <b>ဗဟုလီကရောတိ</b>၊ ကြိမ်ဖန်များစွာ အလေ့အလာ ပြုပေ၏။</p> <p><b>တဒမိနာပေတံ, အာနန္ဒ, ပရိယာယေန ဝေဒိတဗ္ဗံ ယထာ သကလမေဝိဒံ ဗြဟ္မစရိယံ ယဒိဒံ ကလျာဏမိတ္တတာ ကလျာဏသဟာယတာ ကလျာဏသမ္ပဝင်္ကတာ''တိ။</b></p> <p>ညီဘွားအာနန္ဒာ ခု ငါဘုရားဟောတဲ့ အတိုင်းပဲ၊ မိတ်ကောင်း ဆွေကောင်း, ဆရာကောင်းသမားကောင်းရှိတဲ့ ယောဂါဝါစရ ရဟန်းတော်သာလျှင် ငါဘုရား ခု ဟောခဲ့တဲ့အတိုင်း မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး ကျင့်စဉ်တရားကို စနစ်တကျ ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်ပါတယ်။ ဒီအကြောင်း ပရိယာယ်အားဖြင့်လည်း မဂ္ဂဗြဟ္မစရိယခေါ်တဲ့ အရိယမဂ်ဉာဏ်သည် ဆရာကောင်း သမာကောင်း, မိတ်ကောင်းဆွေကောင်း အပေါ်၌ လုံးလုံးကြီး မှီနေပါတယ်။ ဆရာကောင်းသမာကောင်း, မိတ်ကောင်းဆွေကောင်းကို ပေါင်းဖော်ယှဉ်တွဲ မှီဝဲဆည်းကပ်ခြင်းကြောင့်သာလျှင် ဒီအရိယမဂ်ဉာဏ်ကို ရရှိတယ်လို့ မှတ်ပါ။ ဒီအရိယမဂ်ဉာဏ်ဆိုတဲ့ အကျိုးတရားတွေ ပြီးစီးလာပါတယ်။ ဒီလို ဘုရားက အကြောင်းတစ်မျိုးပြတယ်နော်။ နောက် မြတ်စွာဘုရားက ဘာဆက်ဟောသလဲ?</p> <p><b>မမဥှိ, အာနန္ဒ, ကလျာဏမိတ္တံ အာဂမ္မ ဇာတိဓမ္မာ သတ္တာ ဇာတိယာ ပရိမုစ္စန္တိ၊ ဇရာဓမ္မာ သတ္တာ ဇရာယ ပရိမုစ္စန္တိ၊ ဗျာဓိဓမ္မာ သတ္တာ ဗျာဓိတော ပရိမုစ္စန္တိ၊ မရဏဓမ္မာ သတ္တာ မရဏေန ပရိမုစ္စန္တိ၊ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသဓမ္မာ သတ္တာ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသေဟိ ပရိမုစ္စန္တိ။</b></p> <p><b>အာနန္ဒ</b>၊ ညီဘွားအာနန္ဒာ...။ <b>မမဥှိ ကလျာဏမိတ္တံ</b>၊ ငါဘုရားရှင်ကဲ့သို့သော မိတ်ကောင်းဆွေကောင်း, ဆရာကောင်းသမားကောင်းကို။ <b>အာဂမ္မ</b>၊ အကြောင်းပြု၍။ <b>ဇာတိဓမ္မာ</b>၊ ပဋိသန္ဓေတည်နေရခြင်း ဇာတိသဘောတရား ထင်ရှားရှိကြကုန်သော။ <b>သတ္တာ</b>၊ သတ္တဝါတို့သည်။ <b>ဇာတိယာ</b>၊ ပဋိသန္ဓေတည်၍နေရခြင်း ဇာတိဒုက္ခမှ။ <b>ပရိမုစ္စန္တိ</b>၊ လွတ်မြောက်၍ သွားကြရကုန်၏။ <b>ဇရာဓမ္မာ</b>၊ အိုခြင်းတရား ထင်ရှားရှိနေကြတဲ့။ <b>သတ္တာ</b>၊ သတ္တဝါတို့သည်။ <b>ဇရာယ</b>၊ အိုခြင်းဇရာတရားမှ။ <b>ပရိမုစ္စန္တိ</b>၊ လွတ်မြောက်၍ သွားကြရလေကုန်၏။ <b>ဗျာဓိဓမ္မာ သတ္တာ</b>၊ ဖျားနာရခြင်း ဗျာဓိတရား ထင်ရှားရှိနေကြတဲ့ သတ္တဝါတို့သည်။ <b>ဗျာဓိတော</b>၊ ဖျားနာရခြင်း ဗျာဓိတရားမှ <b>ပရိမုစ္စန္တိ</b>၊ လွတ်မြောက်၍ သွားကြလေကုန်၏။ <b>မရဏဓမ္မာ သတ္တာ</b>၊ သေခြင်းတရား ထင်ရှားရှိကြတဲ့ သတ္တဝါတို့သည်။ <b>မရဏေန</b>၊ သေခြင်းတရား မရဏတရားမှ။ <b>ပရိမုစ္စန္တိ</b>၊ လွတ်မြောက်၍ သွားကြရလေကုန်၏။</p> <p>ပြန်ကြည့်ပေါ့နော်။ အသင်္ချေနဲ့ ချီပြီးတော့ ကျွတ်တမ်းဝင်ကြတဲ့ ပွဲကြီးတွေ (၁၄) ကြိမ်တိုင်တိုင် ဥုးဇင်းတို့ သာသနာတော်ထဲမှာ ရှိပါတယ်။ ဓမ္မစကြာတရား ဟောစဉ်အခါတုန်းကဆိုရင် ဗြဟ္မာပရိသတ် သက်သက်ပဲ (၁၈)ကုဋေလောက် ကျွတ်တမ်းဝင်သွားတယ်။ နတ်တွေ မရေမတွက်နိုင်အောင် ကျွတ်တမ်းဝင်သွားပါတယ်။ လူသားတွေထဲကတော့ အရှင်ကောဏ္ဍညတစ်ဦးပဲ ကျွတ်တမ်းဝင်ခဲ့တယ်။ အလားတူပဲ အခုဟောနေတဲ့ မင်္ဂလသုတ္တန်ဟောနေတဲ့ အချိန်အခါမှာလည်း သတ္တဝါတွေ လူ နတ် ဗြဟ္မာတွေဟာ အသင်္ချေနဲ့ ချီပြီးတော့ ကျွတ်တမ်းဝင်ကြတယ်။ အဲဒီလိုပဲ အသင်္ချေနဲ့ ချီပြီး ကျွတ်တမ်းဝင်တဲ့ ပွဲကြီးတွေ (၁၄)ကြိမ်တိုင်တိုင် ရှိခဲ့ပါတယ်။</p> <p>အိုဘေးဆိုးကြီးမှ ဒီသတ္တဝါတွေ လွတ်မသွားဘူးလား? လွတ်သွားကြတယ်။ နာဘေးဆိုးကြီးမှ လွတ်သွားကြတယ်၊ သေဘေးဆိုးကြီးမှ လွတ်သွားကြတယ်၊ အမိဝမ်းတွင်းမှာ အဖန်ဖန် အထပ်ထပ် ပဋိသန္ဓေနေရခြင်း ဇာတိဘေးဆိုးကြီးမှလည်း လွတ်မသွားကြဘူးလား? လွတ်သွားကြတယ်။ ဘာကို အကြောင်းပြုပြီး လွတ်ရသလဲမေးတော့ ဘုရားရှင်တည်းဟူသော မိတ်ကောင်းဆွေကောင်းကို အကြောင်းပြုပြီးတော့ လွတ်မြောက်သွားကြတယ်။ ဒီလိုဆိုရင် မိတ်ကောင်း ဆွေကောင်း, ဆရာကောင်းသမားကောင်းကို ပေါင်းဖော်ယှဉ်တွဲ မှီဝဲ ဆည်းကပ်ခြင်းသည် ဆည်းကပ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မှာ အကျိုးရှိသလား၊ မရှိဘူးလားလို့ မေးရင် ဘယ်လိုဖြေမလဲ? သိပ်အကျိုးရှိတယ်။</p> <p>နောက်တစ်ခု --- <b>သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသဓမ္မာ သတ္တာ</b>၊ စိုးရိမ်ရခြင်း သောကတရား, ငိုကြွေးမြည်တမ်းရခြင်း ပရိဒေဝတရား, ကိုယ်ဆင်းရဲရခြင်း ဒုက္ခတရား, စိတ်ဆင်းရဲရခြင်း ဒေါမနဿတရား, ပြင်းစွာပူပန်ရခြင်း ဥပါယာသတရား ထင်ရှားရှိနေကြတဲ့ သတ္တဝါတို့သည်။ <b>သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသေဟိ</b>၊ စိုးရိမ်ရခြင်း သောကတရား, ငိုကြွေးမြည်တမ်းရခြင်း ပရိဒေဝတရား, ကိုယ်ဆင်းရဲရခြင်း ဒုက္ခတရား, စိတ်ဆင်းရဲရခြင်း ဒေါမနဿတရား, ပြင်းစွာပူပန်ရခြင်း ဥပါယာသတရားတို့မှ။ <b>ပရိမုစ္စန္တိ</b>၊ လွတ်မြောက်၍ သွားကြလေကုန်၏။</p> <p>စံထားကြည့်လိုက်ပေါ့နော်။ အနီးစပ်ဆုံး ပဋာစာရီတို့ စိုးရိမ်သောက ပူဆွေးဒုက္ခတွေ မရောက်ကြဘူးလား? ရောက်ကြတယ်။ အဲဒီဒုက္ခတွေက လွတ်မသွားကြဘူးလား? လွတ်သွားတယ်။ သန္တတိအမတ်ကြီးတို့ စိုးရိမ်ပူဆွေးသောကတွေ ရောက်နေကြတယ်။ အဲဒီဒုက္ခတွေက လွတ်မသွားဘူးလား? လွတ်သွားကြတယ်။ အလားတူပဲ၊ ဥုးဇင်းတို့ ဒကာတော်သိကြား ခုဟောနေတဲ့ ဒကာတော်သိကြားလည်း နတ်သက်တွေ ကြွေတော့မယ် ဆိုတာ သိတော့ ခုနစ်ရက်လောက်က ကြိုတင်ပြီး သိခဲ့ပါတယ်။ ဘုရားရှင်ထံ စိုးရိမ်သောက ကြီးစွာဖြင့် ဆိုက်ရောက်လာခဲ့တယ်။ ဘုရားရှင်က ဣန္ဒြေ မရင့်ကျက်သေးလို့ အတွေ့မခံလိုက်ဘူး။ သမာပတ်ပဲ ဝင်စားနေလိုက်ပါတယ်။</p> <p>ဒုတိယအကြိမ် ထပ်မံပြီးတော့ ဒီခုနစ်ရက်အတွင်းမှာပဲ မြတ်စွာဘုရား ဝေဒိယကတောင်ပေါ့၊ ရာဇဂြိုဟ်မြို့ရဲ့ မလှမ်းမကမ်း ပုဏ္ဏားရွာတစ်ခုရဲ့ အနီးမှာတဲ့ ဝေဒိယကတောင်တန်းအတွင်းမှာ ဣန္ဒသာလဆိုတဲ့ လိုဏ်ဂူ တစ်ခုအတွင်း သီတင်းသုံး စံနေတော်မူခိုက် ဒကာတော်သိကြား သွားပြီး ဖူးမြော်တယ်။ သူသိချင်တဲ့ ပြဿနာ (၁၄)ရပ်ကို မေးလျှောက်ပါတယ်။ ဘုရားရှင်ကလည်း ကျေနပ်အောင် အဖြေပေးတော်မူပါတယ်။ ဣန္ဒြေတွေကလည်း ရင့်ကျက်လာပြီ ဖြစ်တဲ့အတွက် သောတာပတ္တိ မဂ်ဉာဏ်ဖိုလ်ဉာဏ် ဆိုက်သွားတယ်။ အကယ်၍သာ အဲဒီအချိန်အခါမှာ ဒကာတော်သိကြားက သောတာပတ္တိ မဂ်ဉာဏ်ဖိုလ်ဉာဏ် မဆိုက်ဘူးခဲ့ဆိုရင် သူက သေတဲ့အခါ ငရဲရောက်မယ့်ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်နေပြီ။ အပါယ်ဘေးကြီးမှ လွတ်မသွားဘူးလား? လွတ်သွားတယ်။ ဒါပေမယ့် ဘုရားရှေ့မှာ သူ ကွယ်လွန်သွားပါတယ်။ ဘုရားရှေ့မှာ ကွယ်လွန်ပြီးတော့ ချက်ချင်းပဲ ဒီ သိကြားမင်းကြီး ရာထူးကိုပြန်ရတယ်။ ဘာကြောင့်လဲ? အရိယာသူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ သန္တန်မှာ လိုလားတောင့်တချက်တွေက ပြည့်စုံတတ်တဲ့ သဘော ရှိပါတယ်။</p> <p>ဒကာတော် သိကြားက သောတာပန် ဖြစ်လျှင်ဖြစ်ချင်း သူ့မှာ သီလစင်ကြယ်သွားပြီးတဲ့၊ ဘယ်လိုသီလစင်ကြယ်လဲ? ငါးပါးသီလ ပြည့်စုံသွားပြီ၊ ငါးပါးသီလကို ချိုးမယ် ဖောက်မယ်ဆိုတဲ့ စိတ်ထား လုံးလုံး မရှိတော့ဘူး။ အရိယကန္တသီလ ခိုင်မြဲသွားပြီ၊ ခိုင်မြဲသွားတဲ့အတွက် ဒီသီလရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ သန္တန်မှာ သီလရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေရဲ့ တောင့်တချက်ဟူသမျှသည် မချွတ်ဧကန် ပြည့်စုံတတ်တယ်ဆိုပြီးတော့ ဘုရားဟောထားတာ ရှိတယ်နော်။</p> <p><b>'ဣဇ္ဈတိ ဘိက္ခဝေ သီလတော စေတောပဏီတိ ဝိသုဒ္ဓတ္တာ''</b></p> <p><b>ဘိက္ခဝေ</b>၊ ချစ်သားရဟန်းတို့ ...။ <b>သီလဝတော</b>၊ သီလရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်၏။ <b>ဝိသုဒ္ဓတ္တာ</b>၊ သီလစင်ကြယ်နေသည်၏ အတွက်ကြောင့်။ <b>စေတောပဏိတိ</b>၊ စိတ်၏တောင့်တချက် ဟူသမျှသည်။ <b>ဣဇ္ဈတိ</b>၊ မချွတ်ဧကန် ပြည့်စုံတတ်ပါပေ၏။</p> <p>သီလရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်၏ သန္တာန်မှာ သီလစင်ကြယ်နေတဲ့အတွက် သီလရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ တောင့်တချက် မှန်သမျှသည် မချွတ်ဧကန် ပြည့်စုံတတ်တယ်။ ဘာသီလလဲ? အရိယကန္တသီလနော်။ ငါးပါးသီလမှာ ရိုးရိုးတော့ မဟုတ်ဘူး။ အရိယာသူတော်ကောင်းတို့ နှစ်သက်မြတ်နိုးအပ်တဲ့ ငါးပါးသီလဆိုတာက ဘယ်သီလလဲလို့ မေးတော့ အရိယမဂ်ဉာဏ်နှင့် ယှဉ်တွဲပြီးတော့မှ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ သီလ၊ ထိုသီလကို ရည်ညွှန်းထားတယ်။ အရိယမဂ်ဉာဏ်ကို ရရှိတဲ့အခါမှာ အရိယမဂ်ဉာဏ်က ဒီငါးပါးသီလကို လွန်ကျူးလိုတဲ့ ကိလေသာတွေကို အကြွင်းမဲ့ ----။</p> qpc9s78n0inrr3ymds6kbzidn7axk33 မင်္ဂလသုတ်-၁၀/၉၇ 0 6233 21868 2026-04-13T02:56:53Z Tejinda 173 "{{header | title = မင်္ဂလသုတ်-၁၀/၉၇ | author = ဖားအောက်တောရဆရာတော် | override_author = | editor = | translator = | contribuor = | override_contributor = | section = '''စာစစ်ရန် လိုအပ်သည်''' | previous = မင်္ဂလသုတ်-၉/..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 21868 wikitext text/x-wiki {{header | title = မင်္ဂလသုတ်-၁၀/၉၇ | author = ဖားအောက်တောရဆရာတော် | override_author = | editor = | translator = | contribuor = | override_contributor = | section = '''စာစစ်ရန် လိုအပ်သည်''' | previous = [[မင်္ဂလသုတ်-၉/၉၇]] | previous2 = | next = [[မင်္ဂလသုတ်-၁၁/၉၇]] | next2 = | year = | notes = | edition = | categories = ဖားအောက်တောရ | shortcut = | portal = }} <h3>မင်္ဂလသုတ္တန် (၁၀)</h3> <p>ဒီနေ့လည်း မင်္ဂလသုတ္တန်ကိုပဲ နာကြားကြစို့နော်။ ညတုန်းက ဒါယကာ သိကြားရဲ့ တောင့်တချက် ပြည့်စုံတဲ့အကြောင်းလေး စကားအဆုံးမသတ်ခဲ့ဘူး။ ဒီတော့ ဣန္ဒသာလလိုဏ်ဂူအတွင်းမှာ သူ သိချင်တဲ့ပြဿနာ (၁၄)ရပ်ကို တင်ပြလျှောက်ထားလိုက်တဲ့အခါ ဘုရားရှင်လည်း သူ ကျေနပ်အောင် ဝေဒနာနုပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်း အမေးနဲ့အဖြေအဆုံးမှာ ဒကာတော်သိကြားလည်း သောတာပတ္တိ မဂ်ဉာဏ်ဖိုလ်ဉာဏ် ဆိုက်သွားပါတယ်နော်။ ဆိုက်ပြီးတဲ့နောက် ထိုလိုဏ်ဂူအတွင်းမှာပဲ နတ်သက်ကြွေသွားပါတယ်။ နတ်သက်ကြွေပြီးတော့ သိကြားမင်းစည်းစိမ် ရာထူးကို ချက်ချင်း ပြန်ရတယ်ဆိုတာ ဒကာတော်သိကြားနဲ့ ဘုရားရှင်ကလွဲရင် တခြားနတ်တွေ မသိလိုက်ဘူး။</p> <p>ဘာဖြစ်လို့ ဒီလို အရိယာသူတော်ကောင်းက ချက်ချင်း ဒီသိကြားမင်းကြီး ပြန်ဖြစ်သလဲ? တခြားတခြား အဆင့်မြင့်တဲ့ နတ်တွေ မဖြစ်နိုင်လို့လား ဆိုတော့ မေးစရာရှိတယ်။ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ သူ့ရဲ့ တောင့်တချက်က ဒီတာဝတိံသာ နတ်ပြည်မှာ တည်ရှိနေတဲ့ နတ်စည်းစိမ်အပေါ်မှာ လိုလားတောင့်တနေတဲ့ ဆန္ဒဓာတ်တွေက ပြင်းပြနေတယ်။ ပြင်းပြတဲ့အတွက်ကြောင့် <b>အရိယကန္တသီလ</b>လို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ အရိယာသူတော်ကောင်းတို့ နှစ်သက်မြတ်နိုးအပ်တဲ့ အရိယမဂ်နဲ့ ယှဉ်တွဲနေတဲ့ ကိုယ်ကျင့်သီလ အစရှိတဲ့ ခိုင်ခံ့တဲ့ သီလတွေကလည်း သူ့မှာ ရှိပြီ။ မိမိရဲ့ စိတ်ကလည်း လိုလားတောင့်တချက် ရှိတယ်၊ တောင့်တချက်အတိုင်း မချွတ်ဧကန် ပြည့်စုံသွားတယ်။</p> <p>ဒါကြောင့် ဒီနေ့ တရားနာနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ဘယ်ပုဂ္ဂိုလ်မဆို တစ်နေ့ သေကြမယ်နော်။ မိမိတို့ရဲ့ တောင့်တချက်ကလေးတွေ ပြည့်စုံချင်ကြတယ်ဆိုရင် အနည်းဆုံးပေါ့လေ ... သောတာပတ္တိ မဂ်ဉာဏ်ဖိုလ်ဉာဏ်လောက်တော့ ကြိုးစား အားထုတ်ထားဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်တယ်။ သောတာပတ္တိ မဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ်နဲ့ ယှဉ်တွဲနေတဲ့ <b>အရိယကန္တသီလ</b>တွေ မိမိတို့ရဲ့ သန္တာန်မှာ တည်ရှိနေအောင် ကြိုးစားအားထုတ်ဖို့ကော မလိုဘူးလား? လိုအပ်ပါတယ်။ ကဲ ဒါက အောက်ထစ်ဆုံး သောတာပန်ဖြစ်ခဲ့ရင် ရရှိနိုင်တဲ့ အကျိုးပဲ။ ဒီထက် တစ်ဆင့်တက်ရင် သကဒါဂါမ်၊ ဒီထက် တစ်ဆင့်တက်ရင် အနာဂါမ်၊ အနာဂါမ်ဆိုရင် ကာမ (၁၁)ဘုံကို ဘယ်တော့မှ ပြန်မလာတော့ဘူး။</p> <p>ဒီထက် တစ်ဆင့်တက်လိုက်လို့ ရဟန္တာဖြစ်ခဲ့ရင်တော့ (၃၁)ဘုံမှ ကွင်းလုံးကျွတ် လွတ်သွားမယ်။ အဲဒီကွင်းလုံးကျွတ် လွတ်သွားလို့ရှိရင် ပဋိသန္ဓေနေရတဲ့ ဘေးဆိုးကြီးမှလည်း ကွင်းလုံးကျွတ် လွတ်မယ်၊ အိုရတဲ့ ဘေးဆိုးကြီးမှလည်း ကွင်းလုံးကျွတ် လွတ်မယ်၊ နာရတဲ့ ဘေးဆိုးကြီးမှလည်း ကွင်းလုံးကျွတ် လွတ်မယ်၊ သေရတဲ့ ဘေးဆိုးကြီးမှလည်း ကွင်းလုံးကျွတ် လွတ်မယ်၊ စိုးရိမ်ရတဲ့ ဒုက္ခ၊ ပူဆွေးရတဲ့ ဒုက္ခ၊ ငိုကြွေးရတဲ့ ဒုက္ခ၊ ကိုယ်ဆင်းရဲရတဲ့ ဒုက္ခ၊ စိတ်ဆင်းရဲရတဲ့ ဒုက္ခ၊ ပြင်းစွာ ပူပန်ရတဲ့ ဒုက္ခဆိုတဲ့ ဒီ ဆင်းရဲဒုက္ခ အဝဝတွေကလည်း ကွင်းလုံးကျွတ် လွတ်မသွားဘူးလား? လွတ်သွားတယ်။ ဒီလိုလွတ်ရခြင်းသည် ဘာကို အခြေခံသလဲလို့ ပြန်ပြီး ဆန်းစစ်ကြည့်လိုက်တဲ့ အခါကျတော့ ဘုရားရှင်က ဘာဆက်ဟောသလဲ?</p> <p><b>ဣမိနာ ခေါ ဧတံ, အာနန္ဒ, ပရိယာယေန ဝေဒိတဗ္ဗံ ယထာ သကလ-မေဝိဒံ ဗြဟ္မစရိယံ ယဒိဒံ ကလျာဏမိတ္တတာ ကလျာဏသဟာယတာ ကလျာဏသမ္ပဝင်္ကတာ''တိ။</b></p> <p><b>အာနန္ဒ</b>၊ ညီဘွားအာနန္ဒာ ...။ <b>ကလျာဏမိတ္တတာ</b>၊ အကြင် မိတ်ဆွေကောင်း ရှိသည်၏အဖြစ်သည်။ <b>ယဒိဒံ ကလျာဏသဟာယတာ</b>၊ အကြင် မိတ်ကောင်းဆွေကောင်း, ဆရာကောင်းသမားကောင်း တည်းဟူသော အပေါင်းအဖော်ရှိသည်၏ အဖြစ်သည်။ <b>ယဒိဒံ ကလျာဏသမ္ပဝင်္ကတာ</b>၊ အကြင် မိတ်ကောင်းဆွေကောင်း, ဆရာကောင်းသမားကောင်း၌ ညွတ်ကိုင်းရှိုင်းသောစိတ်ထား ရှိသည်၏အဖြစ်သည်။ <b>အတ္ထိ</b>၊ ရှိ၏၊ <b>ဣဒံ</b>၊ ဤမိတ်ကောင်းဆွေကောင်း ရှိခြင်းဆိုတဲ့ ဤသဘောတရားသည်။ <b>သကလံ</b>၊ အလုံးစုံသော။ <b>ဗြဟ္မစရိယံ</b>၊ အရိယမဂ်ဉာဏ်ကို။ <b>သာဓေတိ</b>၊ ပြီးစီးစေနိုင်၏၊ <b>ဧတံ</b>၊ ဤသဘောတရားကို။ <b>ဣမိနာ ခေါ ပရိယာယေန</b>၊ ဤအကြောင်းပရိယာယ်အားဖြင့်လည်း။ <b>ဝေဒိတဗ္ဗံ</b>၊ သိသင့်သိထိုက်လှပေ၏၊</p> <p>ဘာပြောသလဲ? ငါဘုရားရှင်တည်းဟူသော <b>ကလျာဏမိတ္တ</b> မိတ်ကောင်းဆွေကောင်း သူတော်ကောင်းကို အစွဲပြုပြီးတော့ ပဋိသန္ဓေတည်နေရခြင်းရှိတဲ့ သတ္တဝါတွေ ပဋိသန္ဓေတည်နေရတဲ့ ဘေးဆိုးကြီးမှ လွတ်မြောက်သွားကြတယ်၊ အိုဘေးဆိုးကြီးမှ လွတ်မြောက်သွားကြတယ်၊ နာဘေးဆိုးကြီးမှ လွတ်မြောက်သွားကြတယ်၊ သေဘေးဆိုးကြီးမှ လွတ်မြောက်သွားကြတယ်။ သောက ပရိဒေဝ ဒုက္ခ ဒေါမနဿ ဥပါယာသလို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ ဘေးဆိုးကြီးတွေမှ လွတ်မြောက်သွားကြပါတယ်။ ဒီအကြောင်းပရိယာယ်အားဖြင့်လည်း ကျင့်မယ်ဆိုရင် မိတ်ကောင်းဆွေကောင်း, ဆရာကောင်းသမားကောင်း ရှိခြင်းဆိုတဲ့ ဒီသဘောတရားသည် မိတ်ကောင်းဆွေကောင်း ဆရာကောင်းသမားကောင်းကို မှီဝဲဆည်းကပ်ခြင်းဆိုတဲ့ ဒီသဘောတရားသည် ဗြဟ္မစရိယခေါ်တဲ့ အရိယမဂ်ဉာဏ်ကို အကုန်လုံး ပြီးစီးစေနိုင်တယ်လို့ သိနိုင်ပါတယ်။</p> <p>ကဲ ဘုရားရှင်ဘက်ကတော့ ဘာဦးတည်ချက်နဲ့ ဒီစကားတွေကို အမိန့်ရှိနေသလဲလို့ မေးရင်တော့ --- ဘုရားရှင်ကဲ့သို့သော သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲကြီးမှ ထုတ်ဆောင်ကယ်တင်နိုင်တဲ့ စွမ်းအင် အပြည့်အဝ ရှိနေတဲ့ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး ကျင့်စဉ်တရားတွေကို ညွှန်ကြားပြသ ဆိုဆုံးမပေးမယ့် ဆရာကောင်းသမားကောင်း, မိတ်ကောင်းဆွေကောင်းတွေကို ပေါင်းသင်းဆက်ဆံစေလိုတဲ့ ဦးတည်ချက် ဘုရားရှင်မှာ အများဆုံး ရှိနေပါတယ်။ အဲဒီဦးတည်ချက်နဲ့ ခုလို ဘုရားရှင်က မိန့်ကြားတော်မူခြင်း ဖြစ်တယ်။ အဲဒီတော့ ဒီဦးတည်ချက်နဲ့ မိန့်ကြားလိုက်တဲ့ အချိန်အခါကျတော့ မြတ်စွာဘုရားကို အကြောင်းပြုပြီးတော့ ဒီလို အိုနာသေရေး ဒုက္ခဘေးဆိုးကြီး အစရှိတဲ့ ဆင်းရဲဒုက္ခ အဝဝက လွတ်မြောက်တာ ဘယ်လိုအကြောင်းတရားတွေက ထုတ်ဆောင်ကယ်တင်ပေးလို့ လွတ်မြောက်သွားရသလဲ မေးရင်တော့ ဘုရားရှင်ရဲ့ အဆုံးအမဖြစ်တဲ့ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး ကျင့်စဉ်တရားတွေကို စနစ်တကျ ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်ကြတဲ့ သူတော်ကောင်းတွေ အရိယမဂ်လေးပါးကို ရရှိကြတယ်၊ အရိယဖိုလ်လေးပါးကို ရရှိကြတယ်။</p> <p><b>ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိ</b>အဘိညာဏ်, <b>ဒိဗ္ဗစက္ခု</b>အဘိညာဏ်, <b>အာသဝက္ခယဉာဏ်</b>လို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ ဝိဇ္ဇာသုံးပါး သို့မဟုတ် အဘိညာဏ်ခြောက်ပါးတို့ကို ရရှိကြတယ်။ ဒီလို ရရှိခြင်းသည် ဒီတရားအားလုံးကို ရရှိခြင်းသည် <b>ကလျာဏမိတ္တ</b>။ မူလက မိတ်ကောင်းဆွေကောင်း, ဆရာကောင်းသမားကောင်းလျှင် အခြေခံအကြောင်းအရင်း ရှိနေတယ်။ အဲဒီသဘောတရားကို ရည်ရွယ်တောင့်တပြီးတော့ ဘုရားရှင်က မိန့်ကြားတော်မူခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီတော့ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး ကျင့်စဉ်တရားတွေက ဘုရားရှင်ကဲ့သို့သော မိတ်ကောင်း ဆွေကောင်းကို အမှီရမှ သူက ပွားများအားထုတ်လို့ ရနိုင်တဲ့ အခွင့်အလမ်း ရှိတယ်။ အဲဒီလို ပွားများအားထုတ်တဲ့ အချိန်အခါမှာ ဒီမဂ္ဂင်ရှစ်ပါး ကျင့်စဉ်တရားတွေကို ဘယ်ပုံ ဘယ်ပန်း ဘယ်နည်းလမ်းအားဖြင့် မိမိတို့ရဲ့ ရုပ်နာမ် အစဉ်မှာ ကိန်းဝပ်လာအောင် ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်ရမလဲလို့ ဒီလိုလဲ မေးဖို့ မရှိဘူးလား? ရှိတယ်။ ရှိတော့ ဒီညမှာ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးအကြောင်း ဟောဖို့ ဘုန်းကြီးတော့ ရည်ရွယ်ထားပါတယ်နော်။</p> <p>မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးကတော့ ဒီနေ့ တရားနာနေတဲ့ ပရိသတ်တွေအထဲမှာ သိဖူးတဲ့ပုဂ္ဂိုလ် သိနေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ် တော်တော်ခပ်များများတော့ ရှိကောင်း ရှိပါလိမ့်မယ်နော်။ ဒီတော့ ဒီမဂ္ဂင်ရှစ်ပါးက နံပါတ် (၁) မဂ္ဂင်က ဘာလဲ? <b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ</b>။ ဒီ<b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ</b>သည် ဘယ်လိုသဘောတရားရှိသလဲလို့မေးတော့ "<b>သမ္မာဒဿနလက္ခဏာ သမ္မာဒိဋ္ဌိ</b>" ကောင်းစွာ မြင်တတ်တဲ့ သဘောတရား ရှိတယ်။ ဘာတွေကို ကောင်းစွာ မြင်တတ်တဲ့ သဘောလက္ခဏာ ရှိသလဲ? ဒုက္ခသစ္စာတွေကို ကောင်းစွာ မြင်တတ်တဲ့ သဘောလက္ခဏာ ရှိတယ်၊ သမုဒယသစ္စာကို ကောင်းစွာ မြင်တတ်တဲ့ သဘောလက္ခဏာ ရှိတယ်၊ နိရောဓသစ္စာကို ကောင်းစွာ မြင်တတ်တဲ့ သဘောလက္ခဏာ ရှိတယ်၊ မဂ္ဂသစ္စာကို ကောင်းစွာ မြင်တတ်တဲ့ သဘောလက္ခဏာ ရှိတယ်။ စုပေါင်းပြောလိုက်ရင်တော့ သစ္စာလေးပါးကို ကောင်းစွာ မြင်တတ်တဲ့ သဘောလက္ခဏာ ရှိတယ်။ သစ္စာလေးပါးကို ကောင်းစွာ မြင်တတ်တဲ့ သဘောလက္ခဏာ ရှိနေတဲ့ ဒီတရားသည် ဘာခေါ်လဲ? <b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ</b>။</p> <p>"<b>သမ္မာ အဘိနိရောပနလက္ခဏော သမ္မာသင်္ကပ္ပေါ</b>" ကောင်းစွာ စိတ်ကို ရှေးရှုတင်ပေးခြင်း သဘောလက္ခဏာ ရှိနေတဲ့ တရားသည် <b>သမ္မာသင်္ကပ္ပ</b>မည်တယ်။ ဘယ်အာရုံပေါ်သို့ စိတ်ကို ကောင်းစွာ ရှေးရှုတင်ပေးသလဲ မေးရင်တော့ <b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ</b>နဲ့ ယှဉ်တွဲပြီးတော့ ဒီ<b>သမ္မာသင်္ကပ္ပ</b>မဂ္ဂင်က ဖြစ်ခွင့် ရတဲ့အတွက် ယေဘုယျအားဖြင့်ပေါ့နော်။ သစ္စာလေးပါး အာရုံပေါ်သို့ စိတ်ကို ရှေးရှုတင်ပေးခြင်း လက္ခဏာရှိနေတဲ့ တရားသည် <b>သမ္မာသင်္ကပ္ပ</b> ဖြစ်တယ်။ <b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ</b>က ဒုက္ခသစ္စာကို ထွင်းဖောက်သိရင်၊ <b>သမ္မာသင်္ကပ္ပ</b>က ဒုက္ခသစ္စာ အာရုံပေါ်သို့ စိတ်ကို ရှေးရှုတင်ပေးခြင်း သဘောလက္ခဏာ ရှိတယ်။ <b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ</b>က ဒုက္ခသစ္စာကို ထွင်းဖောက်သိမြင်ခြင်း သဘောလက္ခဏာ ရှိတယ်။ ဘာတွေလဲ? ဒုက္ခသစ္စာ။ သိပြီးပြီနော်။ အတိတ် အနာဂတ် အဇ္ဈတ္တ ဗဟိဒ္ဓ စသည်ဖြင့် တစ်ဆယ့်တစ်မျိုးသော အခြင်းအရာအားဖြင့် တည်နေတဲ့ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးပါးသည် ဘာသစ္စာလဲ? ဒုက္ခသစ္စာ။ ထိုဒုက္ခသစ္စာ အာရုံပေါ်သို့ စိတ်ကို ရှေးရှုတင်ပေးခြင်းသဘောက ဘာလဲ? <b>သမ္မာသင်္ကပ္ပ</b>။ ထိုဒုက္ခသစ္စာ အမည်ရနေတဲ့ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးပါးတို့ကို သဘာဝလက္ခဏာဆိုက်အောင် ထွင်းဖောက်သိမြင်ခြင်းက <b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ</b>။</p> <p>နောက်တစ်ခု --- "<b>သမ္မာ ပရိဂ္ဂဟနလက္ခဏာ သမ္မာဝါစာ</b>" ကဲ စကားမဆုံး ဖြစ်သွားတယ်။ နောက်တစ်ခု --- "<b>သမုဒယသစ္စာ</b>" သမုဒယသစ္စာ အာရုံပေါ်သို့ စိတ်ကို ရှေးရှုတင်ပေးခြင်း သဘောက <b>သမ္မာသင်္ကပ္ပ</b>၊ သမုဒယသစ္စာကို ထိုးထွင်းသိမြင်ခြင်းလက္ခဏာက <b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ</b>၊ နိရောဓသစ္စာ အမည်ရတဲ့ ခဏိကနိရောဓ, အစ္စန္တနိရောဓ ဆိုပြီး နိရောဓနှစ်မျိုး ရှိပါတယ်။ ခဏိကနိရောဓကတော့ ဝိပဿနာဉာဏ်တွေအခိုက် အထူးသဖြင့် ဘင်္ဂဉာဏ်က အထက် ဝိပဿနာတွေအခိုက်မှာ တဒင်္ဂအားဖြင့် ကိလေသာတွေ ချုပ်သွားတယ်နော်။ အဲဒီကိလေသာတွေရဲ့ တဒင်္ဂအားဖြင့် ချုပ်ငြိမ်းမှုကို ခဏိကနိရောဓလို့ ခေါ်ပါတယ်။ ထိုခဏိကနိရောဓလို့ အမည်ရတဲ့ နိရောဓ သဘောတရားတွေ ဝိပဿနာဉာဏ်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာရတဲ့အတွက် ထို ဝိပဿနာဉာဏ်နှင့် ယှဉ်တွဲနေတဲ့ ဝိတက်ကိုလည်း <b>သမ္မာသင်္ကပ္ပ</b>လို့ ခေါ်တယ်။ တစ်နည်းပြောရရင်တော့ ဒီဒုက္ခသစ္စာ သမုဒယသစ္စာ အမည်ရနေတဲ့ သင်္ခါရတရားတို့ရဲ့ အနိစ္စအခြင်းအရာ ဒုက္ခအခြင်းအရာ အနတ္တအခြင်းအရာ အာရုံပေါ်သို့ စိတ်ကို ရှေးရှုတင်ပေးနေတဲ့ သဘောက <b>သမ္မာသင်္ကပ္ပ</b>၊ ထိုဒုက္ခသစ္စာ သမုဒယသစ္စာ အမည်ရတဲ့ သင်္ခါရတရားတို့ရဲ့ အနိစ္စအခြင်းအရာ သို့မဟုတ် ဒုက္ခအခြင်းအရာ သို့မဟုတ် အနတ္တ အခြင်းအရာတွေကို ထိုးထွင်းသိမြင်နေတဲ့ သဘောက <b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ</b>၊ ဒါက လောကီ<b>သမ္မာသင်္ကပ္ပ</b>နဲ့ လောကီ <b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ</b>ပဲနော်၊ လောကုတ္တရာပိုင်း ရောက်သွားပြီ ဆိုရင်တော့ နိရောဓသစ္စာ ဆိုတာကို အစ္စန္တနိရောဓလို့ ခေါ်ပါတယ်။</p> <p>အစ္စန္တနိရောဓ ဆိုတာကတော့ တဏှာနဲ့ တကွသော သင်္ခါရတရားအားလုံးတို့ရဲ့ စင်စစ်ဧကန် ချုပ်ငြိမ်းရာဖြစ်တဲ့ နိဗ္ဗာန်ကို အစ္စန္တနိရောဓလို့ ခေါ်ပါတယ်။ အဲဒီအစ္စန္တနိရောဓ အမည်ရနေတဲ့ နိရောဓသစ္စာအာရုံပေါ်သို့ စိတ်ကို ရှေးရှုတင်ပေးခြင်းသဘောကို <b>သမ္မာသင်္ကပ္ပ</b>၊ ထို အစ္စန္တနိရောဓ အမည်ရတဲ့ နိဗ္ဗာန်အာရုံကို ထိုးထွင်းသိနေခြင်း သဘောလက္ခဏာက <b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ</b>၊ <b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ</b>နဲ့ <b>သမ္မာသင်္ကပ္ပ</b>၊ အဲဒီနိရောဓသစ္စာ အမည်ရနေတဲ့ နိဗ္ဗာန်ကို အာရုံယူပြီးတော့ ထိုးထွင်းသိနေတဲ့ <b>သမ္မဒိဋ္ဌိ</b>နဲ့ ယှဉ်တွဲပြီးတော့ မဂ္ဂင်တရားကိုယ်တွေ တစ်ခါတစ်ရံ ရှစ်ပါး ဖြစ်တယ်။ တစ်ခါတစ်ရံတော့ ခုနစ်ပါး ဖြစ်တယ်၊ တစ်ခါတစ်ရံ ရှစ်ပါးဆိုတာကတော့ ရုပ်တရားတွေကို လက္ခဏာရေးသုံးတန် တစ်လှည့်စီ တင်ပြီးတော့ ဝိပဿနာရှုခိုက် အရိယမဂ်သို့ ဆိုက်ခဲ့မယ်ဆိုရင် မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးပဲ၊ ကာမာဝစရ နာမ်တရားတွေကိုလည်း လက္ခဏာရေးသုံးတန်တင်ပြီးတော့ ဝိပဿနာရှုခိုက် အရိယမဂ်သို့ ဆိုက်ခဲ့မယ်ဆိုရင် မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးပဲ၊ ပထမဈာန်နာမ်တရားတွေကို လက္ခဏာရေးသုံးတန်တင်ပြီး ဝိပဿနာရှုခိုက် အရိယမဂ်သို့ ဆိုက်ခဲ့ရင်လည်း မဂ္ဂင် ရှစ်ပါးပဲ။</p> <p>ဒါပေမယ့်လို့ တစ်ခါတစ်ရံ ပါရမီအားလျော်စွာ ဒုတိယဈာန် အစရှိတဲ့ အထက်ထက် ဈာန်တွေကို ဝိပဿနာရှုခိုက် အရိယမဂ်သို့ ဆိုက်ခဲ့မယ် ဆိုရင်တော့ ထိုအရိယမဂ်၌ <b>သမ္မာသင်္ကပ္ပ</b>မဂ္ဂင်တစ်ခု လျော့သွားတယ်။ ဝိတက် ပြုတ်သွားတယ်။ ပြုတ်သွားတဲ့အတွက် မဂ္ဂင်ဘယ်နှစ်ပါး ဖြစ်သွားမလဲ? မဂ္ဂင် ခုနစ်ပါး၊ ဒါ ရံခါရှိတတ်တယ်။ အဲဒီတော့ အဲဒီ<b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ</b>က မိမိနှင့် ယှဉ်တွဲနေတဲ့ ဒီမဂ္ဂင်ရှစ်ပါး၊ မဂ္ဂင်ခုနစ်ပါးကိုလည်း ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ ထိုးထွင်း သိပါတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲ? မိမိက ဒီနိဗ္ဗာန်ကို အာရုံယူလိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ <b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ</b>က နိဗ္ဗာန်ကို လှမ်းအာရုံယူလိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ ဒီ<b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ</b>နဲ့ ယှဉ်တွဲနေတဲ့ အရိယမဂ်တရားက သစ္စာလေးပါး သို့မဟုတ် မဂ္ဂသစ္စာ အပါအဝင်ဖြစ်တဲ့ သစ္စာလေးပါးလုံးအပေါ်၌ မသိအောင် ဖုံးလွှမ်းထားတတ်တဲ့ မောဟတရားကို အကြွင်းမဲ့ ပယ်သတ်လိုက်တယ်။ မသိမှုကို အကြွင်းမဲ့ ပယ်သတ်လိုက်တဲ့အတွက် သိမှုသည် အလိုလို ကိစ္စပြီးမသွားဘူးလား? ပြီးသွားတယ်နော်။ ဘယ်အချိန်အခါမဆို ပြန်ကြည့်၊ မိမိ၏ အရိယမဂ်မှာ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးလား? မဂ္ဂင်ခုနစ်ပါးလား? ကျကျနန အရိယာသူတော်ကောင်းမှန်ရင် သိပါတယ်နော်။</p> <p>ဒါကြောင့် မိမိရဲ့ အရိယမဂ်ကို ဆန်းစစ်ကြည့်လိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးကို ဒီ<b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ</b>က ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ ထွင်းဖောက်သိတဲ့အတွက် သို့မဟုတ် မဂ္ဂင်ခုနစ်ပါးကို <b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ</b>ဉာဏ်က ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ ထိုးထွင်းသိမြင်တဲ့အတွက် ထိုမဂ္ဂင်ရှစ်ပါး မဂ္ဂင်ခုနစ်ပါး အာရုံပေါ်သို့ စိတ်ကို ရှေးရှုတင်ပေးခြင်းသဘောက <b>သမ္မာသင်္ကပ္ပ</b>၊ ထိုမဂ္ဂင်ရှစ်ပါး သို့မဟုတ် မဂ္ဂင်ခုနစ်ပါးကို ထိုးထွင်းသိမြင်ခြင်းသဘောက <b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ</b>၊ ဒါက လောကုတ္တရာပိုင်းနော်။</p> <p>နောက်တစ်ခု --- မဂ္ဂင်တစ်ခုက ဘာလဲ? <b>သမ္မာဝါစာ</b>မဂ္ဂင်၊ ဘာဟာ <b>သမ္မာဝါစာ</b>မဂ္ဂင်လဲ? "<b>သမ္မာရိဂ္ဂဟဏလက္ခဏာ သမ္မာဝါစာ</b>" လောကီပိုင်း လောကုတ္တရာပိုင်း နှစ်ပိုင်းရှိပါတယ်နော်။ လောကီပိုင်းမှာတော့ ဝစီဒုစရိုက် အပိုင်းတွေ၊ ဝစီဒုစရိုက်လေးပါးလို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ ဝစီဒုစရိုက်တွေကို မပြောမိအောင် မိမိစိတ်ကို ကောင်းစွာ ထိန်းသိမ်းတတ်တဲ့ သဘောလက္ခဏာရှိတဲ့ တရားသည် ဘာလဲ? <b>သမ္မာဝါစာ</b>။ ဝစီဒုစရိုက်တွေကို မပြောမိအောင် ရှောင်ကြဉ်တယ်၊ ရှောင်ကြဉ်ပြီးတော့ သူက ဘာပြောသလဲ? ဒါနကျင့်စဉ်, သီလကျင့်စဉ်, ဝိပဿနာကျင့်စဉ် အစရှိတဲ့ နိဗ္ဗာန်ရောက်ကြောင်း သို့မဟုတ် လူ နတ် နိဗ္ဗာန် သုံးတန်သော ချမ်းသာရောက်ကြောင်း အကျိုးရှိတဲ့ စကားတွေကိုသာ သူက ပြောတယ်နော်။ မိမိရဲ့ စိတ်ကို မိမိ ကောင်းစွာ သိမ်းဆည်းထားနိုင်တဲ့, ဝစီဒုစရိုက်ကို မပြောအောင် သိမ်းဆည်းထားနိုင်တဲ့ သဘောလက္ခဏာ ရှိနေတဲ့ တရားသည် ဘာတဲ့လဲ? <b>သမ္မာဝါစာ</b>၊ အရိယမဂ် အခိုက်မှာ အရိယမဂ်ဉာဏ်က ထို ဝစီဒုစရိုက်တွေကို ဆိုင်ရာဆိုင်ရာ အရိယမဂ်ဉာဏ်ပေါ့။ ထို ဝစီဒုစရိုက်တွေကို ပြောချင်နေတဲ့ ကိလေသာတွေကို အကြွင်းမဲ့ ပယ်သတ်လိုက်တယ်။ ပယ်သတ်လိုက်တဲ့အတွက် ထို အရိယမဂ် အခိုက်မှာလည်း ဝစီဒုစရိုက်တွေကို မပြောမိအောင် မိမိရဲ့ စိတ်ကို မိမိ ကောင်းစွာ သိမ်းဆည်းခြင်းဆိုတဲ့ လက္ခဏာတစ်ခု ထင်ရှား ကျန်မနေဘူးလား? ကျန်နေတယ်။ ကိစ္စသိဒ္ဓိအားဖြင့် အလိုလို ပြီးသွားတယ်နော်။ ဒါကြောင့် မိမိကိုယ်ကို မိမိ အရိယာသူတော်ကောင်းလို့ ယူဆတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်များ ဒါဟာ ပြန်ပြီး မိမိကိုယ်ကို မိမိ ဆန်းစစ်ကြည့်ရမယ်။</p> <p>ငါသည် မုသားပြောတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်လား၊ အပိုအလိုလေးတွေ ဖြည့်စွက်ပြီး ပြောတတ်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်လား၊ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ပြန်ဆန်းစစ်ကြည့်ရတယ်။ ငါဟာ သူတစ်ပါး အသင်းအဖျင်းတွေကို ပြောတတ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်လား၊ ဒီစကားကို ဟိုပို့ ဟိုစကားကို ဒီပို့ အချင်းချင်း မတည့်အောင် မသင့်အောင် မမျှအောင် ပြုလုပ်တတ်တဲ့ စိတ်ထားရှိနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်များ ဖြစ်နေသလား၊ ကိုယ့်ဟာကို ကိုယ့်စိတ်ကို ပြန်ပြီး အကဲခတ်လို့ မရဘူးလား? ရနိုင်ပါတယ်။ ငါဟာ ရုန့်ရင်း ကြမ်းတမ်းတဲ့ စကားတွေကို ပြောတတ်နေသလား၊ ကိုယ့်ဟာကို ပြန်ဆန်းစစ်ကြည့်ရတယ်။ ငါဟာ သိမ်ဖျင်းတဲ့ အနှစ်မရှိတဲ့ အကျိုးမရှိတဲ့ စကားတွေကို ပြောနေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်များ ဖြစ်နေသေးသလား၊ ကိုယ့်ဟာကို ပြန်ဆန်းစစ်ရင် မရဘူးလား? ရပါတယ်။ သိပ်များခက်သလား၊ ဘယ့်နှယ်တုံး? ယောဂီတွေ ပြောကြစမ်းပါ။ သိပ်များခက်သလားဟင်? မခက်ပါဘူး။ ဒါ လွယ်လွယ်လေးနဲ့ သိနိုင်တဲ့သဘောပါနော်။ ဒါကြောင့် မိမိကိုယ်ကို မိမိ သစ္စာလေးပါးကို သိမြင်တဲ့ အရိယာသူတော်ကောင်းအဖြစ် ယုံကြည်နေတယ်ဆိုရင် 'ငါဟာ ဒီလက္ခဏာလေးတွေ ငါ့မှာရှိသလား? ပြန်ဆန်းစစ်ရမယ်နော်။</p> <p>နောက်တစ်ခု --- <b>သမ္မာဝါစာ</b>ပြီးတော့ နောက်မဂ္ဂင်တစ်ခုက ဘာလဲ? <b>သမ္မာကမ္မန္တ</b>၊ "<b>သမ္မာသမုဋ္ဌာပနလက္ခဏော သမ္မာကမ္မန္တော</b>" ကောင်းမွန်မှန်ကန်စွာ ကာယကံတွေကို ဖြစ်ပေါ်စေတတ်တဲ့ သဘောလက္ခဏာရှိသော တရားသည် <b>သမ္မာကမ္မန္တ</b>တဲ့။ ကာယကံတွေကို ကောင်းစွာဖြစ်စေခြင်း သဘောလက္ခဏာတွေက ကာယဒုစရိုက်သုံးပါးကို ရှောင်ကြဉ်ပြီးတော့ ကာယဒုစရိုက်တရားတွေကို ဖြည့်ကျင့်ခြင်း။ နောက်တစ်ခု --- သင်္ကန်းဆိုးခြင်း ချုပ်ခြင်း အစရှိတဲ့ သမထ ဝိပဿနာဘာဝနာ အားထုတ်ခြင်း အစရှိတဲ့ ကာယကံမှု မှန်သမျှတွေဟာ <b>သမ္မာကမ္မန္တ</b>ပဲ။ ကာယဒုစရိုက်တွေမှ ရှောင်ကြဉ် ပြီးတော့ နိဗ္ဗာန်ရောက်ကြောင်း ဒါန သီလ သမထ ဝိပဿနာ အစဖြာသည့် ကျင့်ဝတ်ပဋိပတ်တွေကို ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်နေတဲ့ ကာယကံ အမှုတွေကို ဘာလို့ ခေါ်သလဲ? <b>သမ္မာကမ္မန္တ</b>လို့ ခေါ်တယ်နော်။ အရိယမဂ် အခိုက်မှာ ဒီ<b>သမ္မာဝါစာ</b>, <b>သမ္မာကမ္မန္တ</b>တွေလည်း ပြိုင်တူ ဖြစ်ပါတယ်။</p> <p>နောက်တစ်ခု --- အရိယမဂ်အခိုက်မဟုတ်လို့ ဝိပဿနာအခိုက် ဖြစ်ခဲ့ရင်တော့ သူတို့ ပြိုင်တူ မဖြစ်ကြဘူး။ <b>သမ္မာဝါစာ</b>, <b>သမ္မာကမ္မန္တ</b>, <b>သမ္မာအာဇီဝ</b> ဆိုတဲ့ ဒီမဂ္ဂင်သုံးပါးက လောကီဝိပဿနာဉာဏ်အခိုက်မှာ ပြိုင်တူ မဖြစ်ဘူး။ ပြိုင်တူ မဖြစ်ဘူးဆိုတာက စိတ္တခဏအခိုက်မှာ မဖြစ်ဘူး၊ အာရုံခြင်း မတူကြလို့ပဲ။ အရိယမဂ်အခိုက်ကျတော့ ဘာဖြစ်လို့လဲလို့မေးရင် အရိယမဂ်ကတော့ <b>သမ္မာဝါစာ</b> မဖြစ်အောင်, <b>သမ္မာကမ္မန္တ</b> မဖြစ်အောင်, <b>သမ္မာအာဇီဝ</b> မဖြစ်အောင် တားမြစ်နှောင့်ယှက်တတ်တဲ့ ကိလေသာအညစ်အကြေးတွေကို အကြွင်းမဲ့ ပယ်သတ်လိုက်တယ်။ ပယ်သတ်လိုက်တဲ့အတွက် ထိုသူတော်ကောင်းရဲ့သန္တာန်မှာ ကိစ္စသိဒ္ဓိအားဖြင့် <b>သမ္မာဝါစာ</b>, <b>သမ္မာကမ္မန္တ</b>, <b>သမ္မာအာဇီဝ</b> ဒီသုံးခုသည် ပြိုင်တူ ဖြစ်သွားတယ်။ ကဲ <b>သမ္မာအာဇီဝ</b>ဆိုတာက ဘာလဲလို့မေးတော့ ---</p> <p>"<b>သမ္မာဝေါဒါနလက္ခဏော သမ္မာအာဇီဝေါ</b>" အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း လုပ်ငန်းရပ်တွေကို ကောင်းစွာ စင်ကြယ်စေခြင်း သဘောလက္ခဏာရှိတဲ့ တရားသည် <b>သမ္မာအာဇီဝ</b>ပဲနော်။ စင်ကြယ်တဲ့ အသက်မွေးခြင်း ရှိတယ်နော်။ လူလည်း လူနဲ့ ထိုက်တန်တဲ့ စင်ကြယ်တဲ့ အသက်မွေးခြင်း, ရဟန်းလည်း ရဟန်းနဲ့ ထိုက်တန်တဲ့ စင်ကြယ်တဲ့ အသက်မွေးခြင်း ရှိပါတယ်နော်။</p> <p>နောက်တစ်ခု လက္ခဏာက ဘာလဲ? "<b>သမ္မာပဂ္ဂဟလက္ခဏော သမ္မာဝါယာမော</b>" စိတ်စေတသိက်တွေကို ကောင်းစွာ ချီမြှောက်ထားခြင်း သဘောလက္ခဏာရှိတဲ့ တရားသည် <b>သမ္မာဝါယာမ</b>၊ စိတ်စေတသိက်တွေ အောက်ကနေပြီး လျှောကျမသွားအောင် ချီမြှောက်ထားတယ်၊ ပင့်တင်ပေးထားတယ်။ ချောတိုင်တက်တဲ့ အချိန်အခါ ဆိုကြပါစို့။ အောက်ကပုဂ္ဂိုလ်တွေက အထက်ကပုဂ္ဂိုလ်တွေ အောက်လျောကျမလာအောင် အောက်ကနေ တောင့်ပြီးတော့ ပင့်တင်မပေးထားဘူးလား? ပင့်တင်ပေးထားတယ်။ အဲဒီအတိုင်းပဲ နိဗ္ဗာန်ဆိုတဲ့ ပန်းတိုင် မရောက်မချင်း မိမိရဲ့ စိတ်ကို ပြန်ပြီး လျောကျ မသွားအောင် စေတသိက်တရားတွေကို အောက်ကနေပင့်ပြီး တင်ပေးထားတဲ့ ချီမြှောက်ထားတဲ့ သဘောလက္ခဏာ ရှိနေတဲ့ တရားတစ်ခုကို ဘာလို့ခေါ်သလဲ? <b>သမ္မာဝါယာမ</b>။ ကောင်းမွန် မှန်ကန်စွာ ကြိုးစားအားထုတ်ခြင်းလို့ ခေါ်ပါတယ်။ ဒီ<b>သမ္မာဝါယာမ</b>က ကိစ္စအားဖြင့်တော့ လေးမျိုးရှိတယ်။<br> ၁။ မဖြစ်ပေါ်သေးတဲ့ အကုသိုလ်တွေကို မဖြစ်အောင် ကြိုးစားအားထုတ်ခြင်း၊<br> ၂။ ဖြစ်ပေါ်ပြီးတဲ့ အကုသိုလ်တရားတွေကို ပယ်နိုင်အောင် ကြိုးစားအားထုတ်ခြင်း၊<br> ၃။ မဖြစ်ပေါ်သေးတဲ့ ကုသိုလ်တရားတွေ ဖြစ်ပေါ်လာအောင် ကြိုးစား အားထုတ်ခြင်း၊</p> <p>၄။ ဖြစ်ပေါ်ပြီးတဲ့ ကုသိုလ်တရားတွေ အတိုင်းထက်အလွန် တိုးပွားအောင် ကြိုးစားအားထုတ်ခြင်း ဆိုပြီးတော့ လုပ်ငန်းကိစ္စအားဖြင့် ဘယ်နှစ်မျိုးရှိသွားလဲ? လေးမျိုး။</p> <p>မဖြစ်ပေါ်သေးတဲ့ အကုသိုလ်တွေကို မဖြစ်ပေါ်အောင် သူတော်ကောင်းဆိုတာက ကြိုးစားအားထုတ်ရပါတယ်။ မဖြစ်ပေါ်ဖူးသေးတဲ့ အကုသိုလ်တရားဆိုတာ ဘယ်လို အကုသိုလ်တရားတွေလည်းလို့ မေးရင်တော့ ဒီဘဝမှာ ဆိုကြပါစို့။ ခုတရားနာတဲ့ ပရိသတ်အပေါင်း သူတော်ကောင်းတွေထဲမှာ လူသတ်ဖူးတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ် တစ်ယောက်မှ ရှိမှာ မဟုတ်ပါဘူးနော်။ ဒီတော့ လူသတ်ဖူးတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ် တစ်ယောက်မှ မပါရင် ထိုသူတော်ကောင်းတွေရဲ့ သန္တာန်မှာ လူကို သတ်ဖူးခြင်းဆိုတဲ့ အကုသိုလ်တွေ ဒီဘဝမှာ ဖြစ်ဖူးတဲ့ အကုသိုလ် ဟုတ်သလား? မဟုတ်ဘူး။ အတိတ် သံသရာအဆက်ဆက်က ဖြစ်ခဲ့ဖူးတာတော့ မဆိုလိုပါဘူး။ ဒီဘဝမှာ ဆိုလိုပါတယ်။ အဲဒါ မဖြစ်ဖူးသေးတဲ့ အကုသိုလ်ပဲ။ အဲဒီမဖြစ်ဖူးသေးတဲ့ အကုသိုလ် မဖြစ်အောင်သာ ထပ်ပြီး ကြိုးစားပါ၊ အားထုတ်ပါ။</p> <p>ဘယ်ပုံ ဘယ်ပန်း ဘယ်နည်းလမ်းအားဖြင့် အားထုတ်မလဲ၊ ဘယ်လို အားထုတ်မလဲလို့ မေးစရာ မရှိဘူးလား? ရှိတယ်။ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး ကျင့်စဉ်တရားတွေကို ကျင့်ရတာပဲ။ နောက်တစ်နည်း ပြောရင်တော့ သတိပဋ္ဌာန်လေးပါးကို စနစ်တကျ ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်ရပါတယ်။ အဲဒီလို အားထုတ်တဲ့ အပိုင်းမှာ အင်္ဂါလေးပါးရှိနေတဲ့ လုံ့လဝီရိယတော့ ခြံရံထားတယ်။ အင်္ဂါလေးပါးရှိတဲ့ လုံ့လဝီရိယဆိုတာက ဘာလဲ? အရိုးကြွင်းစေ, အရေကြွင်းစေ, အကြောကြွင်းစေ အသားအသွေးတွေ အကုန်ခန်းခြောက်ပါစေ ယောက်ျားတို့ရဲ့ ဇွဲလုံ့လဝီရိယနဲ့ ရနိုင်တဲ့အရာ မှန်ခဲ့ရင် အမျိုးသမီးတို့ရဲ့ ဇွဲလုံ့လဝီရိယနဲ့ ရနိုင်တဲ့အရာ မှန်ခဲ့ရင် ငါ နောက်ကို ဘယ်တော့မှ မဆုတ်ဘူး။ ဝီရိယနဲ့ ရပ်တန့်သွားခြင်းမည်သည် ဘယ်တော့မှ မဖြစ်စေရဘူး။ ဒီလို ပြင်းထန်တဲ့ အင်္ဂါလေးတန် ခြံရံတဲ့ ဝီရိယနဲ့ အပြင်းအထန် ကြိုးစားအားထုတ်ရပါတယ်။ လျော့လျော့ပေါ့ပေါ့ ရော့ရော့လေးနဲ့ ကြိုးစားအားထုတ်လို့ ရနိုင်ပါ့မလား? မရနိုင်ဘူး။ အင်မတန် အင်္ဂါလေးတန်နဲ့ ပြည့်စုံတဲ့ ဝီရိယ ခြံရံပြီးတော့မှ သူက ကြိုးစားရတယ်။</p> <p>ဖြစ်ပေါ်ပြီးတဲ့ အကုသိုလ်တွေ ရှိခဲ့ရင်လည်း ဪ! ငါ့မှာတော့ သူ့အသက်သတ်ခြင်း သူ့အသက်သတ်တယ်ဆိုတာက ဥပမာ ဆိုကြပါစို့။ ခြင်သတ်ဖူးတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်, ကြမ်းပိုးသတ်ဖူးတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ် ပါချင်ပါမယ်။ သန်းရှာဖူးတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ် ပါချင်ပါမယ်နော်။ အဲဒီတော့ ငါ့မှာ ဒီအကုသိုလ်တွေတော့ ရှိနေပြီ။ ဒီအကုသိုလ်တွေတော့ တစ်ချိန် မကောင်းတဲ့ အကျိုးတော့ ပေးတော့မယ်။ ဒီလိုဆိုရင် နောက်ထပ် ဒီလို အကုသိုလ်တရားတွေ မဖြစ်အောင် ရှောင်ကြဉ်မှ တော်တော့မယ် ဆိုပြီးတော့ အလားတူ အကုသိုလ်မျိုးတွေ နောက်ထပ် မဖြစ်အောင် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်တယ်။ ဘာတွေနဲ့ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်လဲ? သီလဖြင့် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်တယ်၊ သမာဓိဖြင့် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်တယ်၊ ဝိပဿနာကျင့်စဉ်ဖြင့် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်တယ်။ တစ်နည်းအားဖြင့် သတိပဋ္ဌာန်တရား လေးပါးကို ပွားများ အားထုတ်လျက် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ပေးတယ်။ အတူတူပဲနော်။ အဲဒီလို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်မှု ရှိရတယ်။</p> <p>ပြီးတော့ မဖြစ်ပေါ်သေးတဲ့ အကုသိုလ်တရားတွေကို မဖြစ်အောင်၊ ဖြစ်ပေါ်ပြီးတဲ့ အကုသိုလ်တရားတွေကို ပယ်နိုင်အောင် ကြိုးစားရတယ်။ မဖြစ်ပေါ်သေးတဲ့ ကုသိုလ်တရားတွေကိုလည်း ဖြစ်ပေါ်အောင် မဖြစ်ပေါ်သေးတဲ့ ကုသိုလ်ဆိုတာက ဒီဘဝမှာ ဆိုကြပါစို့နော်။ ဈာန်မရဖူးသေးတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်က ဈာန်ရအောင်, အရိယမဂ်ဉာဏ် မရဖူးသေးတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကလည်းပဲ အရိယမဂ်ဉာဏ်ရအောင် ကြိုးစားရတယ်။ မဖြစ်ဖူးသေးတဲ့ ကုသိုလ်တွေကို ဖြစ်အောင် ကြိုးစားရတယ်။ ဒါနနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ကုသိုလ်, သီလနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ကုသိုလ် ဖြစ်ဖူးတဲ့ သူတော်ကောင်းတွေ များကြပါတယ်နော်။ သမထနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ကုသိုလ်တွေကတော့ ဖြစ်ဖူးတဲ့ ကုသိုလ်တွေလည်း ရှိမယ်၊ မဖြစ်ဖူးသေးတဲ့ ကုသိုလ်တွေလည်း ရှိကောင်း ရှိပါလိမ့်မယ်။ မဖြစ်ဖူးသေးရင် ဖြစ်ဖူးလာအောင် ဒီသမထ ကုသိုလ်တွေ မိမိရဲ့ ရုပ်နာမ်သန္တာန်အစဉ်မှာ ကိန်းဝပ်လာအောင် ကြိုးစား အားထုတ်ဖို့ မလိုဘူးလား? လိုတယ်။</p> <p>ဝိပဿနာဉာဏ်တွေက မိမိရဲ့ သန္တာန်မှာ ဒီဘဝမှာ မဖြစ်ဖူးသေးဘူး ဆိုလို့ရှိရင်လည်း ဖြစ်ပေါ်လာအောင် ကြိုးစား အားထုတ်ဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်တယ်။ အရိယမဂ်ဉာဏ်တွေက ဒီဘဝမှာ မိမိရဲ့ ရုပ်နာမ်သန္တာန်အစဉ်မှာ မဖြစ်ဖူးသေးဘူး ဆိုလို့ရှိရင်လည်း ဒီအရိယ မဂ်ဉာဏ်တွေ ဖြစ်ပေါ်လာအောင် ကြိုးစားအားထုတ်ဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်တယ်။ အကယ်၍များ မိမိရဲ့ သန္တာန်မှာ ဖြစ်ပေါ်ပြီးတဲ့ ကုသိုလ် တရားတွေ ရှိမယ်ဆိုရင်ပေါ့။ ဒီကုသိုလ်တရားတွေက မိမိ လိုလားတောင့်တနေတဲ့ အရဟတ္တဖိုလ်တိုင်အောင် အတိုင်းထက်အလွန် တိုးပွားအောင် ကြိုးစားအားထုတ်ဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်တယ်နော်။ အဲဒီလို ကိစ္စအားဖြင့် ဒီ <b>သမ္မာဝါယာမ</b>က လေးမျိုး ပြားတယ်။</p> <p>ဒီတော့ ဒီနေရာမှာ အထူးသဖြင့် အဲဒီလို ကြိုးစားအားထုတ်တဲ့အပိုင်းမှာ သတိပဋ္ဌာန်လေးပါးကို ပွားများအားထုတ်ရမှာဖြစ်တော့ ဒီသတိပဋ္ဌာန်ကို ပွားများအားထုတ်တဲ့ အပိုင်းမှာ <b>သမ္မာဝါယာမ</b>မဂ္ဂင်ဟာလည်း <b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ</b>, <b>သမ္မာသင်္ကပ္ပ</b>၊ နောက်လာမယ့် <b>သမ္မာသတိ</b>, <b>သမ္မာသမာဓိ</b>တို့နဲ့ ယှဉ်တွဲပြီး များသောအားဖြင့် ဖြစ်ပါတယ်။ လောကီ ဝိပဿနာဉာဏ်အခိုက်မှာ ဒီ မဂ္ဂင်ငါးပါးသည် ပြိုင်တူဖြစ်တယ်။ ဖြစ်လိုက်တဲ့ အချိန်အခါကျတော့ ဆိုကြပါစို့။ <b>သမ္မာသင်္ကပ္ပ</b> ခုနက ဒုက္ခသစ္စာအာရုံပေါ်သို့ စိတ်ကို ရှေးရှုတင်ပေးတဲ့သဘော၊ <b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ</b>က ဒုက္ခသစ္စာ အမည်ရနေတဲ့ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးပါးကို သဘာဝလက္ခဏာဆိုက်အောင် ထွင်းဖောက်သိတဲ့ သဘော၊ <b>သမ္မာဝါယာမ</b>က ဒီ ဒုက္ခသစ္စာကို သိအောင် ကြိုးစားအားထုတ်ခြင်း သဘော၊ ဒီတော့ ယှဉ်တွဲမနေဘူးလား? ယှဉ်တွဲနေတယ်။ အေး အလားတူပဲ သစ္စာလေးပါးလုံးကို ခြုံငုံပြောမယ် ဆိုလို့ရှိရင် <b>သမ္မာသင်္ကပ္ပ</b>က သစ္စာလေးပါး အာရုံပေါ်သို့ စိတ်ကို ရှေးရှုတင်ပေးခြင်းသဘော၊ <b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ</b>က သစ္စာလေးပါး အာရုံကို စိတ်က ထွင်းဖောက် သိမြင်ခြင်းသဘော၊ <b>သမ္မာဝါယာမ</b>က သစ္စာလေးပါး အာရုံကို ထွင်းဖောက်သိမြင်အောင် ကြိုးစားအားထုတ်ခြင်းသဘော၊ ယှဉ်တွဲမသွားဘူးလား? ယှဉ်တွဲသွားတယ်။</p> <p>နောက်တစ်ခု --- လောကုတ္တရာအခိုက်ကျရင်တော့ ပုံစံလေးတော့ တစ်မျိုး ပြောင်းသွားပါတယ်။ နောက်ပြီးမှ ဘုန်းကြီး ထပ်ပြောမယ်နော်။ နောက် <b>သမ္မာသတိ</b> ပြောကြရအောင် --- "<b>သမ္မာဥပဋ္ဌာနလက္ခဏာ သမ္မာသတိ</b>" ကောင်းစွာ ထင်ရှားစေတတ်တဲ့ သဘောလက္ခဏာရှိသော တရားသည် <b>သမ္မာသတိ</b>။ ကောင်းစွာ ထင်ရှားစေတယ်ဆိုတာက ဘာတွေကို ထင်ရှားစေသလဲ? ယောဂါဝစရပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ အသိဉာဏ်မှာ ထင်ရှားလာစေတယ်။ ဘာတွေကိုလဲ? ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်က ဒုက္ခသစ္စာကို သိအောင် ကြိုးစား အားထုတ်နေရင် ထိုဒုက္ခသစ္စာ အမည်ရနေတဲ့ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ ငါးပါးတွေကို ထင်ရှားစေတတ်တဲ့ သဘောလက္ခဏာရှိတယ်။ ထင်ထင်ရှားရှား ကပ်ပြီး တည်စေတတ်တဲ့ သဘောလက္ခဏာရှိတာ <b>သမ္မာသတိ</b>။ ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်က သမုဒယသစ္စာကို သိအောင် ကြိုးစားအားထုတ်နေရင်လည်း သမုဒယသစ္စာ တရားတွေကို ထို ယောဂါဝစရပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ အသိဉာဏ်မှာ ထင်ထင်ရှားရှားကပ်ပြီး တည်နေစေတဲ့ သဘောလက္ခဏာရှိတဲ့ တရားက <b>သမ္မာသတိ</b>။ အဲ ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်က နိရောဓသစ္စာကို သိအောင်, မဂ္ဂသစ္စာကို သိအောင် ကြိုးစားအားထုတ်တယ်ဆိုရင်လည်း ထို နိရောဓသစ္စာဆိုတဲ့ အာရုံ, မဂ္ဂသစ္စာဆိုတဲ့ အာရုံတွေ ယောဂါဝစရပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ အသိဉာဏ်မှာ ထင်ရှားစွာ ကပ်ပြီး တည်နေစေတတ်တဲ့ သဘောလေးက ဘာလဲ? <b>သမ္မာသတိ</b>။ ထင်ထင်ရှားရှားလေး တည်တယ်။</p> <p>ဒီတော့ နည်းနည်းလေး ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်တွေ နားလည်အောင် ဘုန်းကြီး နမူနာလေးနဲ့ ပြောမယ်။ အာနာပါနရှုတယ် ဆိုကြပါစို့။ ကိုယ့်အဆင့်က ဒီလေလေးက တစ်ခါတလေ ထင်တယ်၊ တစ်ခါတလေ မထင်ဘူးလို့ မပြောကြဘူးလား? ပြောကြတယ်။ ထင်တာက သတိအားကောင်းရင် မထင်ဘူးလား? ထင်တယ်။ သတိက ထင်ရှားအောင်ကို ပြုပြင်ပေးနိုင်တဲ့ စွမ်းအား ရှိတယ်။ တစ်ခါတလေ သတိတွေက လျော့ပြီ၊ ကိုယ့်ဟာကို အကဲခတ်ကြည့်၊ နားလည်ပါတယ်။ စိတ်က နည်းနည်း ဂယောက်ဂယက် ဖြစ်နေပြီ၊ ဟိုအတွက် ဒီအတွက် ဖြစ်နေရင် သတိက အားပျော့သွားရင် အာရုံက ထင်ရှားသေးလား? မထင်ရှားဘူး။ ဓာတ်ကြီးလေးပါး ရှုတဲ့ပုဂ္ဂိုလ် ဓာတ်ကြီးလေးပါး အာရုံပေါ်ကို စိတ်ကို ရှေးရှုတင်ပေးကြည့်တယ်။ သတိတွေက အားကောင်းပြီဆိုရင် ဒီဓာတ်ကြီးလေးပါး အာရုံက ထင်ရှားနေတတ်တယ်။ သတိက လျော့ပြီ၊ စိတ်က နည်းနည်း ဂယောက်ဂယက် ဖြစ်တယ်။ စိတ်တွေက ဟိုထွက် ဒီထွက် ထွက်လာလို့ သတိကလည်း အားလျော့သွားပြီ ဆိုလို့ရှိရင် ဒီဓာတ်ကြီးလေးပါး အာရုံကကော ထင်ရှားသေးလား? မထင်ရှားတော့ဘူး။ အေး အလားတူပဲ၊ ဒုက္ခသစ္စာ, သမုဒယသစ္စာ, နိရောဓသစ္စာ, မဂ္ဂသစ္စာခေါ်တဲ့ သစ္စာလေးပါးအာရုံ အကုန်လုံး အတူတူပဲနော်။ ဒီတော့ သစ္စာလေးပါး အာရုံကို ထင်ရှားအောင် ပြုပြင်ပေးနေတဲ့ သဘောလေးက ဘာလဲ? <b>သမ္မာသတိ</b>။ သူက အမှတ်ရတယ်။</p> <p>နောက်တစ်ခု --- "<b>သမ္မာသမာဓာနလက္ခဏော သမ္မာသမာဓိ</b>" ကောင်းစွာ ပေါင်းစုပေးခြင်းဆိုတဲ့ သဘောတရားတစ်ခုသည် <b>သမ္မာသမာဓိ</b>။ စိတ်ဓာတ်တွေက အာရုံတစ်ခုအပေါ်မှာ ဖယိုဖရဲ ကျဲမနေအောင် သို့မဟုတ် အာရုံအမျိုးမျိုး အပေါ်မှာ ဖယိုဖရဲ ကျဲမနေအောင် စိတ်ဓာတ်တွေကို အာရုံ တစ်ခုအပေါ်သို့ ရောက်ရှိအောင် သို့မဟုတ် ယှဉ်ဖက် စိတ်စေတသိက် သမ္ပယုတ်တရားတွေကို အာရုံတစ်ခုအပေါ်သို့ ဆွဲစုပေးနေတဲ့ သဘောလက္ခဏာ ရှိတဲ့ တရားက ဘာလဲ? <b>သမ္မာသမာဓိ</b>။ လောကီပိုင်း လောကုတ္တရာပိုင်း နှစ်ပိုင်းလုံး ပြောလို့ရတယ်နော်။ ဒီတော့ လောကီပိုင်းမှာ မိမိက ခု အာနာပါန ရှုပြီးထားတော့ အာနာပါန အာရုံပေါ်သို့ မိမိရဲ့ စိတ်စေတသိက် သမ္ပယုတ် တရားတွေကို အကုန်လုံး ဆွဲစုပေးနေတဲ့ သဘောလေးက ဘာလဲ? <b>သမ္မာသမာဓိ</b>။ စုပေါင်းပေးလိုက်တယ်။</p> <p>အဲ ဒုက္ခသစ္စာကိုရှုရင် ဒုက္ခသစ္စာ အာရုံပေါ်မှာ စိတ်တွေ ဖယိုဖရဲ ပြန့်ပြီး ကျဲမနေအောင် စိတ်ကို ဆွဲစုပြီး ပေးတတ်တဲ့ သဘောလေးက ဘာလဲ? <b>သမ္မာသမာဓိ</b>။ သမုဒယသစ္စာကို ရှုရင်လည်း သမုဒယသစ္စာ အာရုံပေါ်၌ စိတ်တွေ ဖယိုဖရဲ ကျဲမနေအောင် စိတ်တွေ ဆွဲစုပေးတတ်တဲ့သဘောက ဘာလဲ? <b>သမ္မာသမာဓိ</b>။ နိရောဓသစ္စာ မဂ္ဂသစ္စာကို ရှုရင်လည်း နိရောဓသစ္စာ, မဂ္ဂသစ္စာအာရုံပေါ်မှာ စိတ်စေတသိက်တွေ ပြန့်ကျဲမနေအောင် ဆွဲစုပေးတဲ့ သဘောတရားလေးက ဘာလဲ? <b>သမ္မာသမာဓိ</b>နော်။ ဘာဖြစ်လို့ ဒီလို ဆွဲစုပေးသလဲ မေးတော့ --- အာရုံတစ်ခုအပေါ် မှာပေါ့လေ။ စိတ်ဓာတ်ကို ဆွဲစုပေးလိုက်ရင် ဒီစိတ်ဓာတ်မှာ တန်ခိုးအာနိသင်တွေ ထက်မြက်လာပါတယ်။ ဥပမာ -- မှန်ဘီလူးတစ်ခု ဆိုကြပါစို့။ အားကောင်းနေတဲ့ မှန်ဘီလူးတစ်ခုက နေရောင်ခြည်ရဲ့ စွမ်းအင်ကို တစ်နေရာမှ ဆွဲစုပေးလိုက်ရင် မီးထပြီး လောင်နိုင်တဲ့ စွမ်းအားတွေ ပေါ်မလာဘူးလား? ပေါ်လာတယ်။ အလားတူပဲ စိတ်ဓာတ်တွေမှာ တန်ခိုးအာနိသင် ရှိကြပါတယ်။ တန်ခိုးအာနိသင် ရှိနေတဲ့ ဒီစိတ်ဓာတ်တွေဟာ ဘယ်အခါမှာ တန်ခိုးအာနိသင် ပေါ်လာသလဲလို့မေးရင် အာရုံတစ်ခုအပေါ်မှာ အာရုံဆိုသော်လည်း ဘုရားရှင် သတ်မှတ်ပေးထားတဲ့ ကမ္မဋ္ဌာန်း (၄၀)ပေါ့။ ဝိပဿနာဆိုရင်လည်း ဝိပဿနာရဲ့ အရှုခံအာရုံဖြစ်တဲ့ ဒုက္ခသစ္စာတရား, သမုဒယသစ္စတရားပေါ့။ အရိယမဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ်ပိုင်း လောကုတ္တရာပိုင်း ရောက်ပြီဆိုရင်လည်း လောကုတ္တရာ မဂ်စိတ် ဖိုလ်စိတ်တို့ရဲ့ အာရုံဖြစ်တဲ့ နိဗ္ဗာန်ပေါ့။ ဒီလို အာရုံတစ်ခုအပေါ်မှာ စိတ်ဓာတ်ကို ဆွဲပြီး စုပေးလိုက်ပြီ ဆိုရင် ဒီစိတ်ဓာတ်မှာလည်း တန်ခိုးအာနိသင်တွေ ထက်လာတယ်။</p> <p>ဘယ်လိုထက်လာသလဲ? သဒ္ဓါ ဝီရိယ သတိ သမာဓိ ပညာခေါ်တဲ့ ဒီစွမ်းအားကြီး ငါးပါး၊ ဗိုလ်ငါးပါး ဝင်လာတယ်။ စိတ်ရဲ့စွမ်းအင်ငါးရပ် အင်မတန် ကြီးမားတဲ့ စွမ်းအားတွေ အဲဒီကြီးမားတဲ့ ဒီစွမ်းအင်ကြီး ငါးခုက သဒ္ဓါ = ယုံကြည်ချက်တွေ သိပ်အားကောင်းလာတယ်။ ဝီရိယ = ကြိုးစားအားထုတ်မှု ဝီရိယတွေကလည်း အဆင့်အတန်း သိပ်ပြီးတော့ မြင့်လာတယ်။ သတိ = အာရုံကို မမေ့ပျောက်ခြင်း၊ အာရုံကို ထင်လင်းစေခြင်းဆိုတဲ့ ဒီသဘောတရားတွေကလည်း သိပ်အားကောင်းလာတယ်။ သမာဓိ = အာရုံပေါ်၌ စူးစိုက်မှု စိတ်စေတသိက်တွေ ပြန့်ကျဲမသွားအောင် ဆွဲစုပေးမှုဆိုတဲ့ ဒီသဘောတရားလည်း သိပ်အားကောင်းလာတယ်။ အဲဒီလို အားကောင်းလာတဲ့ အချိန်အခါမှာ အင်မတန် အဆင့်အတန်း မြင့်မားနေတဲ့ ပညာဆိုတဲ့ သဘောတရားတစ်ခုလည်း ပေါ်လာပြီ။</p> <b>''သမာဓိံ ဘိက္ခဝေ ဘာဝေထ၊ သမာဟိတော ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ''</b><br><br>ဟော ချစ်သားရဟန်းတို့ ... သမာဓိ ထူထောင်ကြ၊ သမာဓိရှိနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်သည် ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိတဲ့ ယထာဘူတဉာဏ်အမြင်တွေကို ရရှိလာလိမ့်မယ်၊ ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိလိမ့်မယ်။ ဒီလို ဘုရားဟောထားတယ်။ သမာဓိက ထက်လာပြီဆိုတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက်တည်း ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိတဲ့ ဉာဏ်တွေ ပေါ်လာမယ်။ ဘာတွေ ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိမလဲ? ဒုက္ခသစ္စာတွေကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိမယ်။ ဒုက္ခသစ္စာ အမည်ရနေတဲ့ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ ငါးပါး၊ ရုပ်တရား နာမ်တရားတွေကို ပရမတ္ထသဘာဝလက္ခဏာသို့ ဆိုက်သည့်တိုင်အောင် ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိတဲ့ဉာဏ်တွေ ပေါ်လာမယ်။<br><br>ဒုက္ခသစ္စာကို ဖြစ်စေတတ်တဲ့ အကြောင်းအရင်း သမုဒယသစ္စာတရားတွေကိုလည်းပဲ ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ ထွင်းဖောက်သိတဲ့ ဉာဏ်တွေ ပေါ်လာမယ်။ ထိုဒုက္ခသစ္စာ သမုဒယသစ္စာ နှစ်ပါးတို့ရဲ့ ချုပ်ငြိမ်းရာဖြစ်တဲ့ နိရောဓ အမည်ရတဲ့ နိဗ္ဗာန်ကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ ထွင်းဖောက်သိတဲ့ ဉာဏ်တွေလည်း ပေါ်လာမယ်။ ထိုဒုက္ခသစ္စာ သမုဒယသစ္စာ နှစ်ပါးတို့ရဲ့ ချုပ်ငြိမ်းရာဖြစ်တဲ့ နိဗ္ဗာန်သို့ရောက်ကြောင်း ကျင့်စဉ်လို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ မဂ္ဂသစ္စာ၊ မဂ္ဂင်တရားကိုယ်ရှစ်ပါးကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ ထွင်းဖောက်သိတဲ့ သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်တွေလည်း ပေါ်လာလိမ့်မယ်။<br><br>ဒါကြောင့် ဒီသမ္မာသမာဓိသည် ဘာသဘောလက္ခဏာ ရှိသလဲ? အာရုံ၊ မိမိ သတ်မှတ်ပေးထားတဲ့ အာရုံပေါ့၊ သမထပိုင်းဖြစ်ရင် သမထကမ္မဋ္ဌာန်းအာရုံ၊ ဝိပဿနာပိုင်းဖြစ်ရင် ဝိပဿနာရဲ့ အရှုခံအာရုံ၊ လောကုတ္တရာပိုင်းဖြစ်ရင် နိဗ္ဗာန်အာရုံ တစ်နည်းအားဖြင့် စုပေါင်းပြောလိုက်တော့ သစ္စာလေးပါး တည်းဟူသော အာရုံ၊ သစ္စာလေးပါး တည်းဟူသော အာရုံပေါ်၌ စိတ်စေတသိက်တွေ ဖယိုဖရဲ ပြန့်ကျဲပြီး မနေအောင် ဆွဲစုပေးတတ်တဲ့ စုပေါင်းပေးတတ်တဲ့ သဘောလက္ခဏာရှိသော တရားသည် ဘာလဲ? သမ္မာသမာဓိ။<br><br>ပေါင်းလိုက်တော့ မဂ္ဂင် ဘယ်နှစ်ပါးလဲ? မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး။ အဲဒီမဂ္ဂင်ရှစ်ပါးကို ဘုရားရှင်က ပွားများအားထုတ်ပါဆိုပြီး တိုက်တွန်းထားပါတယ်နော်။ ပွားများအားထုတ်တဲ့ အချိန်အခါမှာ ဘယ်ပုံ ဘယ်ပန်း ဘယ်နည်းလမ်းအားဖြင့် ပွားများအားထုတ်ရမလဲ? ဒီအပိုင်းလေးကို အရှင်အာနန္ဒာ ကိုယ်တော်မြတ်ကို ဘုရားရှင်က ညွှန်ကြားထားတယ်။<br><br><b>ဣဓာနန္ဒ ဘိက္ခု သမ္မာဒိဋ္ဌိံ ဘာဝေတိ ဝိဝေကနိဿိတံ ဝိရာဂနိဿိတံ နိရောဓနိဿိတံ ဝေါဿဂ္ဂပရိဏာမိံ။</b><br><br>သမ္မာသင်္ကပ္ပအစရှိတဲ့ မဂ္ဂင်တရားကိုယ် ရှစ်ပါးလုံးကို ပုံစံတူ ဟောထားပါတယ်နော်။ ဘာပြောလဲ?<br><br><b>အာနန္ဒ</b>၊ ညီဘွားအာနန္ဒာ ...။ <b>ဣဓ</b>၊ ဤငါဘုရားရှင်၏ သာသနာတော်မြတ်အတွင်း၌။ <b>ဘိက္ခု</b>၊ ယောဂါဝစရ ရဟန်းတော်သည်။ <b>ဝိဝေကနိဿိတံ</b>၊ ဝိဝေကငါးပါးကို မှီ၍ ဖြစ်ပေါ်လာသော၊ ဝိဝေကငါးပါးကို မှီ၍နေသော။ <b>ဝိရာဂနိဿိတံ</b>၊ ရာဂကင်းကြောင်းဖြစ်သည့် ဝိပဿနာဉာဏ် ရာဂကင်းရာဖြစ်သည့် နိဗ္ဗာန်ကို မှီ၍ဖြစ်သော။ <b>နိရောဓနိဿိတံ</b>၊ ရာဂချုပ်ရာ ဝိပဿနာဉာဏ်နှင့် ရာဂ၏ချုပ်ရာနိဗ္ဗာန်ကို မှီ၍နေသော။ <b>ဝေါဿဂ္ဂပရိဏာမိံ</b>၊ ရာဂကို စွန့်လွှတ်ကြောင်းဖြစ်သော ဝိပဿနာဉာဏ် ရာဂကို စွန့်လွှတ်ရာဖြစ်သော နိဗ္ဗာန်သို့ ညွတ်ကိုင်းရှိုင်းလျက်ရှိသော။ <b>သမ္မာဒိဋ္ဌိံ</b>၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိကို။ <b>သမ္မာသင်္ကပ္ပံ</b>၊ သမ္မာသင်္ကပ္ပကို။ <b>သမ္မာဝါစံ</b>၊ သမ္မာဝါစာကို။ <b>သမ္မာကမ္မန္တံ</b>၊ သမ္မာကမ္မန္တကို။ <b>သမ္မာအာဇီဝံ</b>၊ သမ္မာအာဇီဝကို။ <b>သမ္မာဝါယာမံ</b>၊ သမ္မာဝါယာမကို။ <b>သမ္မာသတိံ</b>၊ သမ္မာသတိကို။ <b>သမ္မာသမာဓိံ</b>၊ သမ္မာသမာဓိကို။ <b>ဘာဝေတိ</b>၊ ပွားများအားထုတ်၏။<br><br>--- ဦးတည်ချက်ကလေးနော်။ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိ ဦးဆောင်နေတဲ့ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးကို ပွားများအားထုတ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မှာ ဦးတည်ချက်ကလေး ရှိရတယ်။ ဝိဝေကနိဿိတ = ဝိဝေကကို မှီနေတဲ့ သမ္မာဒိဋ္ဌိမျိုးဖြစ်ပါစေ၊ ဝိဝေကကို မှီနေတဲ့ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး ဖြစ်ပါစေ။ အဲဒီတော့ ဝိဝေကဆိုတာက ဘာလဲ? ဒီနေရာမှာ အဋ္ဌကထာဆရာတော်က ဝိဝေကငါးပါးကို ဖွင့်ဆိုထားပါတယ်နော်။ အဲဒီတော့ ဝိဝေကဆိုတာ ကင်းကင်းရှင်းရှင်းဖြစ်မှု၊ ကင်းဆိတ်မှုပဲ။ ဘယ်လို ကင်းဆိတ်သလဲလို့မေးတော့ ---<br><br>၁။ တဒင်္ဂဝိဝေက<br>၂။ ဝိက္ခမ္ဘနဝိဝေက<br>၃။ သမုစ္ဆေဒဝိဝေက<br>၄။ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓိဝိဝေက<br>၅။ နိဿရဏဝိဝေက<br><br>ဆိုပြီးတော့ ဝိဝေကငါးပါး ဖွင့်ဆိုထားတယ်။ တဒင်္ဂဝိဝေကဆိုတာကတော့ ခုနေ ယောဂါဝစရပုဂ္ဂိုလ်တွေ ဆိုကြပါစို့။ အလှူဒါနတစ်ခု ပြုမယ်၊ ဒါနပြုတဲ့ အချိန်အခါမှာ မိမိ လှူမယ်လို့ ဆုံးဖြတ်ချက် ချထားတယ်။ ဒါနဝတ္ထုအပေါ်၌ တွယ်တာမက်မောနေတဲ့ တဏှာဒိဋ္ဌိတရားတွေ တဒင်္ဂအားဖြင့် ချုပ်ငြိမ်းမသွားဘူးလား? ချုပ်ငြိမ်းတယ်။ စွန့်လွှတ်နိုင်လို့၊ တွယ်တာမှုမရှိလို့ လှူနိုင်တာ၊ တွယ်တာမှု ရှိနေသေးရင် လှူနိုင်ပါ့မလား? မလှူနိုင်ဘူး။ ဒါက မဟာကုသိုလ်က တဒင်္ဂအားဖြင့် သူ့အဆင့်နဲ့သူ ကိလေသာကို ပယ်ပုံပဲ။<br><br>အေး သီလပိုင်းရောက်လာပြီ ဆိုကြစို့။ မုသားပြောချင်တဲ့၊ မုသားအပေါ်မှာ တွယ်တာမက်မောနေတဲ့ တဏှာတရားလေးကို တဒင်္ဂအားဖြင့် မုသာဝါဒမှ ရှောင်တဲ့အခါ မပယ်နိုင်ဘူးလား? ပယ်နိုင်တယ်။ သူ့အသက်မသတ်ဘူး၊ သူ့အသက်သတ်တာက ကြမ်းတမ်းတဲ့စိတ်ထား ကိလေသာတရားတွေကို တဒင်္ဂအားဖြင့် မပယ်နိုင်ဘူးလား? ပယ်နိုင်တယ်။ သီလကလည်း သီလနဲ့ ထိုက်တန်သလောက် ဆန့်ကျင်ဘက် ကိလေသာတွေကို ပယ်နိုင်တဲ့ စွမ်းအား ရှိတယ်။<br><br>အေး သမာဓိပိုင်း ရောက်ပြီ ဆိုကြပါစို့နော်။ သမာဓိပိုင်းမှာ အောင်အောင်မြင်မြင် အားထုတ်လိုက်လို့ အာနာပါနကျင့်စဉ် အားထုတ်ပြီ ဆိုကြပါစို့။ အလွန် ကြည်လင်တောက်ပနေတဲ့ ပဋိဘာဂနိမိတ်တွေကလည်း ပေါ်လာပြီ၊ ဒီ ပဋိဘာဂနိမိတ်ကို အာရုံယူပြီးတော့ တစ်နာရီ နှစ်နာရီ စသည်ဖြင့် မိမိ အလိုရှိရာ ဈာန်တွေကို ဝင်စားနိုင်ပြီပဲ ဆိုကြပါစို့နော်။ တစ်နာရီ ဈာန်ဝင်စားနေတဲ့အခါမှာ ဒီရာဂ ဒေါသ မောဟ စတဲ့ ကိလေသာတွေ ကွာကျမနေဘူးလား? ကွာနေတယ်။ ဒါကို <b>ဝိက္ခမ္ဘနဝိဝေက</b> လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ခပ်ကြာကြာ ခွာထားနိုင်တဲ့ စွမ်းအားပဲ။<br><br>အဲဒီဈာန်တွေကို အခြေခံပြီး၊ ဈာန်သမာဓိတွေကို အခြေခံပြီးတော့ ဝိပဿနာရဲ့ အခြေပါဒကအဖြစ်နဲ့ သမာဓိထူထောင်ပြီးတော့ ရုပ်တွေကို သိမ်းဆည်းတယ်၊ နာမ်တရားတွေကို သိမ်းဆည်းတယ်၊ အကြောင်းတရားတွေနဲ့တကွ ဒီရုပ်နာမ်တို့ရဲ့ အနိစ္စအခြင်းအရာ၊ ဒုက္ခအခြင်းအရာ၊ အနတ္တအခြင်းအရာတွေကို ဝိပဿနာဉာဏ်နဲ့ မြင်အောင် ကြည့်ပြီးတော့ အနိစ္စလို့ တွင်တွင်ရှုတယ်၊ ဒုက္ခလို့ တွင်တွင်ရှုတယ်၊ အနတ္တလို့ တွင်တွင်ရှုတယ်။ အဲဒီလို ဝိပဿနာဉာဏ်တွေ ဖြစ်ပေါ်နေခိုက် အထူးသဖြင့် ဘင်္ဂဉာဏ်က စပြီး အထက်ပိုင်း ဝိပဿနာဉာဏ်တွေ ဖြစ်ခိုက်မှာ ဘာဖြစ်သလဲ? ကိလေသာတွေဟာ တဒင်္ဂအားဖြင့် ကွာကျသွားတယ်။ အဲဒီလို ကိလေသာတွေ တဒင်္ဂအားဖြင့် ကင်းဆိတ်မှုကိုလည်း တဒင်္ဂဝိဝေကလို့ ခေါ်ပါတယ်။ ဒါက အဆင့်မြင့်မားနေတဲ့ ဒါန သီလတို့ထက် အဆင့်မြင့်နေတဲ့ တဒင်္ဂဝိဝေကပဲ။<br><br>ဒီတော့ ဝိဝေက ဘယ်နှစ်ပါး ပြီးသွားပြီလဲ? နှစ်ပါး။ တဒင်္ဂဝိဝေက၊ ဝိက္ခမ္ဘနဝိဝေက။ ဒါ ဝိပဿနာပိုင်းနဲ့ သမထပိုင်း။ နောက်တစ်ခုကတော့ အဲဒီဝိပဿနာဉာဏ်တွေ ရင့်ကျက်လာတဲ့အချိန်အခါမှာ ဝိပဿနာဉာဏ်တို့ရဲ့အဆုံး၌ အရိယမဂ်ဉာဏ် ပေါ်လာတယ်။ ထိုအရိယမဂ်ဉာဏ်က ကိလေသာတွေကို အကြွင်းမဲ့ ပယ်သတ်လိုက်တယ်။ ဆိုင်ရာဆိုင်ရာ ကိလေသာကိုနော်။ ဆိုင်ရာဆိုင်ရာ ကိလေသာကို အကြွင်းမဲ့ ပယ်သတ်ခြင်းကြောင့် ကိလေသာတွေလည်း ကင်းဆိတ်မသွားဘူးလား? ကင်းဆိတ်သွားတယ်။ အဲဒီကိလေသာတို့ရဲ့ အကြွင်းမဲ့ ကင်းဆိတ်မှုကိုတော့ <b>သမုစ္ဆေဒဝိဝေက</b> လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ဒါက နံပါတ် (၃) ဝိဝေက။<br><br>--- နောက်တစ်ခု နံပါတ် (၄) ဝိဝေကတော့ <b>ပဋိပ္ပဿဒ္ဓိဝိဝေက</b>။ အရိယမဂ်ဉာဏ်က ကိလေသာတွေကို အကြွင်းမဲ့ ပယ်သတ်လိုက်တာက မီးရဲရဲတောက်နေတဲ့ မီးကျည်းခဲတွေကို ရေနဲ့လောင်းလိုက်တာနဲ့ တူတယ်၊ ရေတစ်ခွက် လောင်းလိုက်တဲ့အခါမှာ ခုနက မီးကျည်းခဲဟာ အနီရောင်ကနေ အမဲရောင်အဖြစ်သို့ ပြောင်းမသွားနိုင်ဘူးလား? ပြောင်းသွားနိုင်တယ်။ ဒါပေမယ့် ခုနက မီးကျည်းခဲကို ရေတစ်ခွက် လောင်းလိုက်ရုံလေးနဲ့ လောင်းပြီးပြီးချင်း စမ်းကြည့်လိုက်ရင် မပူဘူးလား? ပူမှုလေးတွေ ရှိနေသေးတယ်။ အဲဒီအပူဓာတ်လေးတွေ ငြိမ်းသထက် ငြိမ်းသွားအောင် နောက်ထပ် ရေနှစ်ခွက် သုံးခွက်လောက် ဆင့်ပြီး လောင်းလိုက်ရင် ဒီမီးကျည်းခဲ အေးမသွားဘူးလား? အေးသွားတယ်။<br><br>အဲဒီပုံစံအတိုင်းပဲ၊ ခုနက အရိယမဂ်တရားတို့က ကိလေသာအပူတွေကို အကြွင်းမဲ့ ပယ်သတ်လိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ တစ်ချက်တည်းနဲ့ ပယ်သတ်လိုက်တော့ ပြတ်တော့သွားတာမှန်တယ်၊ ဒါပေမယ့် အပူငွေ့လေးတော့ နည်းနည်းတော့ ကျန်နေသေးတယ်။ ကျန်နေတဲ့ ဒီအပူငွေ့လေးတွေကို ငြိမ်းသွားအောင် အရိယဖိုလ်တရားက နှစ်ကြိမ် သုံးကြိမ်လောက် ထပ်ဆင့်ပြီး ဖြည့်လိုက်တဲ့အခါ အကုန်လုံး အေးသွားတယ်၊ ငြိမ်းသွားတယ်။ အရိယဖိုလ်တရားဖြင့် ကိလေသာတွေကို ထပ်ပြီး ငြိမ်းအေးစေတဲ့ သဘောကိုတော့ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓိဝိဝေကလို့ ခေါ်ပါတယ်။<br><br>အဲဒီသမုစ္ဆေဒဝိဝေကနဲ့ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓိဝိဝေကခေါ်တဲ့ ဒီကိလေသာတို့ရဲ့ ကင်းဆိတ်မှု သဘောတရားသည် ဘယ်အချိန်အခါမှာ ဖြစ်ပေါ်လာရသလဲလို့မေးတော့ ဒီမဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ်တို့က အသင်္ခတအငြိမ်းဓာတ်နိဗ္ဗာန်ကို လှမ်းပြီး အာရုံယူနိုင်တဲ့ အချိန်အခါမှာ ဖြစ်ပေါ်လာတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီအသင်္ခတအငြိမ်းဓာတ်နိဗ္ဗာန်မှာ ရုပ်လည်း မရှိဘူး၊ နာမ်လည်း မရှိဘူး၊ ရုပ်တွေ နာမ်တွေ အကုန်လုံး ကင်းဆိတ်နေတယ်၊ ချုပ်ငြိမ်းနေတယ်။ ရုပ်တွေ နာမ်တွေ လုံးလုံး မရှိတဲ့အတွက် နာမ်တရားမှာ အကျုံးဝင်နေတဲ့ ဒီကိလေသာတွေကော ရှိဦးမလား? မရှိတော့ဘူး။ ရုပ်တွေ နာမ်တွေ လုံးလုံး မရှိတဲ့အတွက် ကိလေသာတွေ မရှိတဲ့သဘောကို <b>နိဿရဏဝိဝေက</b> (ကွင်းလုံးကျွတ် လွတ်မြောက်နေတဲ့ ကိလေသာတို့မှ ကင်းဆိတ်နေတဲ့ သဘော) လို့ ခေါ်ပါတယ်။<br><br>ပေါင်းလိုက်တော့ ဝိဝေက ဘယ်နှစ်ပါးဖြစ်သွားလဲ? ငါးပါး။ အဲဒီဝိဝေကငါးပါးကို အမှီပြုပြီးတော့ သမ္မာဒိဋ္ဌိ ဦးဆောင်နေတဲ့ မဂ္ဂင်တရားကိုယ်ရှစ်ပါးကို ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် အားထုတ်ကြပါလို့ ...။<br><br>ရက်ကလေးတွေ တွက်လိုက်တယ်၊ အင်း ခွင့်ရက်ကတော့ တော်တော်လေး နီးနေပြီနဲ့ တူတယ်နော်။ ဒီတော့ ဘယ်ရက်လောက်ဆိုရင်တော့ ပြန်မှတော်တော့မယ်။ အဲဒီလို ဦးတည်ချက်တွေနဲ့ အားထုတ်ရမယ် ဟုတ်သလား? မဟုတ်ဘူး။ ဒီဝိဝေကငါးပါးကို ညွတ်ကိုင်းရှိုင်းနေတဲ့ စိတ်ထားဖြင့် ဒီဝိပဿနာ ဘာဝနာကမ္မဋ္ဌာန်းတွေကို ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်ပါဆိုပြီး ဒီလို ဘုရားက တိုက်တွန်းနေတယ်နော်။ အဲဒီအချိန်အခါမှာ ဒီလို အားထုတ်တော့၊ ကဲ ဒီလိုဆိုရင် အရှင်ဘုရား ... ဘယ်လိုအားထုတ်မှ ဒီဝိဝေကတွေကို ညွတ်ကိုင်းရှိုင်းတဲ့ စိတ်ထားဖြစ်မလဲလို့ မေးရင်တော့ ---<br><br><b>တထာ ဟိ အယံ အရိယမဂ္ဂဘာဝနာနုယုတ္တော ယောဂီ ဝိပဿနာက္ခဏေ ကိစ္စတော တဒင်္ဂဝိဝေကနိဿိတံ၊ အဇ္ဈာသယတော နိဿရဏဝိဝေကနိဿိတံ၊ ...</b><br><br>စသည်ဖြင့် ဒီလို အဋ္ဌကထာက ဖွင့်ထားတယ်။ ယောဂါဝစရပုဂ္ဂိုလ်က အရိယမဂ်သို့ ရောက်ရှိကြောင်းဖြစ်တဲ့ သမထ ဝိပဿနာဘာဝနာကို စနစ်တကျ ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်ပြီ။ အားထုတ်လိုက်တဲ့အခါမှာ ဝိပဿနာနယ်ထဲ ရောက်ပြီ။ ဝိပဿနာနယ်ထဲ ရောက်တော့ ဒီဝိပဿနာဉာဏ်က တဒင်္ဂအားဖြင့် ကိလေသာကို ပယ်တယ်။ ပယ်လိုက်တဲ့အတွက် ကိစ္စအားဖြင့် ကြည့်မယ်ဆိုရင်ပေါ့။ ကိစ္စအားဖြင့် ဝိဝေကကို ညွတ်ကိုင်းရှိုင်းနေတဲ့ ဝိဝေကကို မှီနေတဲ့ဉာဏ်တွေ ထိုအချိန်အခါမှာ ဖြစ်ပေါ်တယ်။<br><br>ဒါပေမယ့် အဇ္ဈာသယကို ပြန်ပြီး ကြည့်လိုက်တဲ့အခါ ထိုပုဂ္ဂိုလ်က ဒီဝိပဿနာတွေကို ဘာဦးတည်ချက်နဲ့ ပွားနေသလဲလို့မေးတော့ နိဗ္ဗာန်ကို လိုလားတောင့်တတဲ့ ဦးတည်ချက်နဲ့ ပွားနေတာ။ နိဗ္ဗာန်ဟာ ဘာဝိဝေကလဲ? နိဿရဏဝိဝေက။ ဒါကြောင့် နိဿရဏဝိဝေကကို အဇ္ဈာသယဓာတ်က လိုလားတောင့်တတဲ့ စိတ်ထားဖြင့် မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးကို ပွားနေတယ်လို့ ခေါ်ရတယ်နော်။ ဒါကြောင့် ဝိပဿနာအခိုက်မှာ ကိစ္စအားဖြင့် တဒင်္ဂဝိဝေကကို အမှီပြုပြီးတော့ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးကို ပွားတယ်။ အဇ္ဈာသယဓာတ်အားဖြင့် နိဿရဏဝိဝေကကို အမှီပြုပြီးတော့ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးကို ပွားများနေပါတယ်။<br><br>အဲဒီလို ပွားနိုင်ရေးအတွက် ဝိပဿနာဉာဏ် ရနိုင်ရေးအတွက် ရှေးက ဘာဝိဝေကကို အမှီပြုနေရသလဲ? <b>ဝိက္ခမ္ဘနဝိဝေက</b> အမည်ရနေတဲ့ သမာဓိ တစ်ခုခုကိုတော့ ပထမရှေးဦးစွာ ဝိပဿနာရဲ့ အခြေပါဒကအဖြစ်နဲ့ သမာဓိထူထောင်ရပါတယ်နော်။ အဲဒီလို ထူထောင်ပြီးလို့ ဝိပဿနာဉာဏ်တွေကို စနစ်တကျ ပွားများလိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ အရိယမဂ်ကို ဆိုက်ပြီ ဆိုလို့ရှိရင် ထိုအရိယမဂ်အခိုက်မှာ ထိုပုဂ္ဂိုလ်ဟာ ကိစ္စအားဖြင့် ဘာလုပ်လိုက်သလဲ? အရိယမဂ်က ကိလေသာတွေကို အကြွင်းမဲ့ ပယ်သတ်လိုက်တယ်။ ပယ်သတ်လိုက်လို့ရှိရင် ထိုအရိယမဂ်နဲ့ ယှဉ်တွဲနေတဲ့ သမ္မာဒိဋ္ဌိ ဦးဆောင်နေတဲ့ မဂ္ဂင်တရားကိုယ်တွေသည် ဘာကို အမှီပြုသလဲ မေးတော့ <b>သမုစ္ဆေဒဝိဝေက</b> ကို မှီနေပြီနော်။<br><br>အာရုံကတော့ ဘာအာရုံပြုသလဲ မေးတော့ နိဗ္ဗာန်ကို လှမ်းပြီး တိုက်ရိုက် အာရုံပြုနေတယ်။ အာရုံပြုတဲ့အတွက် နိဗ္ဗာန်က ဘာဝိဝေကလဲ? နိဿရဏဝိဝေက။ ရာဂအစရှိတဲ့ ကိလေသာတို့မှ ကွင်းလုံးကျွတ် လွတ်ရာဖြစ်တဲ့၊ ကင်းဆိတ်ရာဖြစ်တဲ့ ဝိဝေကပဲ။ ဒါကြောင့် အာရုံအားဖြင့် နိဿရဏဝိဝေကကို သူက မှီတယ်။ အဲဒီလို အမှီပြုပြီးတော့ သမ္မာဒိဋ္ဌိ ဦးဆောင်နေတဲ့ မဂ္ဂင်တရားကိုယ် ရှစ်ပါးကို ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်ဖို့ မြတ်စွာဘုရားက တိုက်တွန်းထားတယ်နော်။<br><br>ဝိဝေကမှာလည်း ပုံစံတူပဲ။ ရာဂကင်းကြောင်းဖြစ်နေတဲ့ ဝိပဿနာဉာဏ်တွေကို ရအောင် ကြိုးစားအားထုတ်ပါ။ ရာဂရဲ့ လုံးဝ ကင်းဆိတ်ရာဖြစ်တဲ့ နိဗ္ဗာန်ကို အမှီပြုပြီးတော့ မဂ္ဂင်တရားကိုယ် ရှစ်ပါးကို ရအောင် ကြိုးစားအားထုတ်ပါ။ ရာဂချုပ်ငြိမ်းကြောင်းဖြစ်တဲ့ ဝိပဿနာဉာဏ်တွေ ရရှိရေးအတွက် အမှီပြုပြီးတော့ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးကို ပွားများအားထုတ်ပါ။ ရာဂချုပ်ငြိမ်းရာဖြစ်တဲ့ နိဗ္ဗာန်ကို အမှီပြုပြီးတော့ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးကို ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်ပါလို့ စသည်ဖြင့် မြတ်စွာဘုရား ဒီလို တိုက်တွန်းထားတယ်။<br><br>--- ကဲ ဒီလို တိုက်တွန်းချက်အရ --- ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်တွေရော ဒီမဂ္ဂင်ရှစ်ပါးကို စနစ်တကျ ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်လိုတဲ့ စိတ်ထား ရှိသလား၊ မရှိဘူးလားမေးရင် ရှိတယ်လို့ ဖြေကြမယ်နော်။ ဖြေလိုက်တဲ့ အချိန်အခါကျတော့ ဘုန်းကြီး ဒီနေရာမှာ ပုဂ္ဂိုလ်လေးမျိုးအကြောင်းတော့ ဗဟုဿုတကြားညှပ်ပြီး နည်းနည်းတော့ ပြောပါမယ်။ ပုဂ္ဂိုလ်လေးမျိုး ရှိပါတယ်။<br><br>၁။ <b>ဥဂ္ဃဋိတညူပုဂ္ဂိုလ်</b>: အကျဉ်းချုပ်ဂါထာလေးတစ်ပုဒ်လောက် သို့မဟုတ် နည်းနည်းလောက်လေး သစ္စာလေးပါးနဲ့စပ်လို့ နာကြားခွင့် ရရုံနဲ့ အရိယမဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ်သို့ ဆိုက်နိုင်တဲ့ သူတော်ကောင်းတွေ။ ဥပမာ- အရှင်သာရိပုတ္တရာ ကိုယ်တော်မြတ်အလောင်းဖြစ်တဲ့ ဥပတိဿပရဗိုဇ်သည် အရှင်အဿဇိ မထေရ်ထံမှ ''ယေ ဓမ္မာ ဟေတုပ္ပဘဝါ'' အစရှိတဲ့ ဂါထာလေး နာကြားရရုံနဲ့ သောတာပတ္တိမဂ်ဉာဏ်ဖိုလ်ဉာဏ် ဆိုက်သွားတယ်။ သူက တစ်သင်္ချေနဲ့ ကမ္ဘာတစ်သိန်းတိုင်တိုင် ပါရမီဖြည့်လာတဲ့သူ၊ ပဋိသမ္ဘိဒါဉာဏ်လေးပါးသို့ ဆိုက်ရောက်မယ့် ပုဂ္ဂိုလ်မျိုးဖြစ်တယ်။<br><br>သူတို့မှာ ပြည့်စုံရမယ့် အင်္ဂါရပ်တွေထဲက အရေးကြီးဆုံးက <b>ပုဗ္ဗယောဂ</b> ဖြစ်ပါတယ်။ ပုဗ္ဗယောဂ ဆိုတာကတော့ ရှေးရှေးဘုရားရှင်တို့ရဲ့ သာသနာတော်အတွင်းမှာ ဆွမ်းခံသွားရင်လည်း ကမ္မဋ္ဌာန်းဖြင့် သွားခြင်း၊ ကျောင်းပြန်ရင်လည်း ကမ္မဋ္ဌာန်းဖြင့် ပြန်လာခြင်းဆိုတဲ့ <b>ဂတပစ္စာဂတိက</b> ကျင့်ဝတ်ကို စနစ်တကျ ဖြည့်ကျင့်ပြီးတော့ သင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏ်သို့ ဆိုက်သည့်တိုင်အောင် ဝိပဿနာဘာဝနာ ကမ္မဋ္ဌာန်းတွေကို ကြိမ်ဖန်များစွာ ကြိုးစား အားထုတ်ခဲ့တဲ့သူတွေ ဖြစ်ကြပါတယ်။ အဲဒီလို သူတော်ကောင်းတွေက ဒီဘဝမှာ ရုပ်နာမ်တွေကို အသေးစိတ် စနစ်တကျ မရှုပေမယ့်လို့ အတိတ်သံသရာ အဆက်ဆက်က ရှုခဲ့ဖူးတဲ့အတွက် တရားစကားလေး တစ်ပုဒ်လောက် နာကြားလိုက်ရရင် ချက်ချင်း ကျွတ်တမ်းဝင်သွားကြတယ်။<br><br>ဥပမာ --- ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်တွေ ခုဒီမှာ ရှိကြပါတယ်။ ရုပ်တွေ နာမ်တွေကို စနစ်တကျ ကျကျနန ရှုထားပြီးပြီ၊ အကြောင်းတရား အကျိုးတရားတွေလည်း ရှုထားပြီးပြီ၊ သင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏ်ထိ ရောက်အောင် ရှုထားပြီးပြီ ဆိုကြစို့။ အဲဒီအချိန်အခါမှာ ဝိပဿနာရှုကွက်တွေ စုံသွားပြီဆိုရင် မိမိကြိုက်ရာ ပရမတ္ထဓာတ်သား တစ်ခုခုကို ဝိပဿနာ ရှုခိုက်မှာ မဂ်ဉာဏ် ဆိုက်နိုင်ပါတယ်။ ဥပမာ- အာနာပါန စတုတ္တဈာန်ထိ ပေါက်ရောက်ပြီး ရှုကွက်တွေစုံနေရင်၊ ဈာန်နာမ်တရားကိုပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ရုပ်တရားကိုပဲဖြစ်ဖြစ် ဦးစားပေးရှုခိုက်မှာ အရိယမဂ် ဆိုက်သွားနိုင်တယ်။ ကျန်တာတွေက ရှုထားပြီး ဖြစ်နေလို့ပါ။<br><br>စာမှာ ဥပမာပေးထားတာကတော့ ထန်းပင်တစ်ပင်ကို မိုးကြိုးပစ်လိုက်တဲ့အခါ ထိချက်သာ နာပါစေ၊ ဒီထန်းပင် နောက်ထပ် သေဖို့ရာအတွက် မိုးကြိုးထပ်ပစ်နေဖို့ မလိုတော့ဘူး။ အလားတူပဲ၊ သင်္ခါရတစ်ခုခုကို အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ သို့မဟုတ် အနတ္တလို့ ရှုလိုက်တဲ့ ရှုချက်သာ နာပါစေ၊ နောက်ထပ် ဝိပဿနာ မရှုလဲ မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန် ဆိုက်နိုင်တယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။<br><br>အတိတ်သံသရာက ကြိမ်ဖန်များစွာ ရှုခဲ့ဖူးတဲ့ ဥဂ္ဃဋိတညူပုဂ္ဂိုလ်တွေဟာ ဒီဘဝမှာ ဂါထာလေး တစ်ပုဒ် နာကြားရရုံမျှဖြင့် ကျွတ်တမ်းဝင်နိုင်တယ်။ ခုတော့ မိမိက အဲဒီပုဂ္ဂိုလ်စာရင်းထဲ ပါ၊ မပါတော့ ကိုယ့်ဟာကိုယ် အကဲခတ်လို့ ရပါတယ်။ နာကြည့်လိုက်ပေါ့ ---<br><br><b>ယေ ဓမ္မာ ဟေတုပ္ပဘဝါ၊ တေသံ ဟေတုံ တထာဂတော အာဟ။</b><br><b>တေသဉ္စ ယော နိရောဓော၊ ဧဝံ ဝါဒီ မဟာသမဏော။</b><br><br>နာပြီးပြီလား၊ ဘာဖြစ်လဲ၊ ဘာမှမဖြစ်ဘူး။ အဲဒီပုဂ္ဂိုလ်တွေနဲ့ သွားပြီး ပခုံးချင်း မယှဉ်နဲ့။ ကိုယ်ဘာမှ မဖြစ်ရင်တော့ ကိုယ်က ပါရမီ မပြည့်သေးဘူးပေါ့။ ဒါက ဥဂ္ဃဋိတညူပုဂ္ဂိုလ် တစ်မျိုးပဲ။<br><br>--- ၂။ <b>ဝိပဉ္စိတညူပုဂ္ဂိုလ်</b>: အကျဉ်းချုပ်တရားနာရုံနဲ့ ကျွတ်တမ်းမဝင်နိုင်ဘူး၊ ဓမ္မစကြာတို့၊ အနတ္တလက္ခဏသုတ္တန်တို့လို ခပ်ကျယ်ကျယ်လေး တရားဟောပြမှ တရားနာရင်းနဲ့ ဝိပဿနာရှုကွက်တွေကို ဉာဏ်စေလွှတ် ရှုနိုင်ပြီး တရားအဆုံးမှာ ကျွတ်တမ်းဝင်နိုင်တယ်။ ဥပမာ- ပဉ္စဝဂ္ဂီငါးဦး။ အရှင်ကောဏ္ဍညသည် ဓမ္မစကြာဒေသနာအဆုံး၌ သောတာပန် ဖြစ်ခဲ့တယ်။ ဒါဟာ ဝိပဉ္စိတညူပုဂ္ဂိုလ်ပဲ။<br><br>ကျန်နေတဲ့ လေးပါးကတော့ သောတာပန်ဖြစ်ရေးအတွက် ဘုရားရှင်ထံမှာ ဒုက္ခသစ္စာ၊ သမုဒယသစ္စာတွေကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိအောင် ဆက်လက် ကြိုးစားအားထုတ်ကြရတယ်။ နေယျပုဂ္ဂိုလ်ဘက် ကူးသွားတယ်နော်။ အဲဒီလို အားထုတ်လို့ ဝါဆိုလပြည့်ကျော် ၅ ရက်နေ့မှာ သောတာပန်ဖြစ်ပြီးတော့မှ ဘုရားရှင်က <b>အနတ္တလက္ခဏသုတ္တန်</b> ကို ဟောပေးပါတယ်။ အဲဒီမှာ ခန္ဓာငါးပါးကို နိစ္စလား၊ အနိစ္စလား စသည်ဖြင့် အမေးအဖြေ ပြုလုပ်တာကို <b>တေပရိဝဋ္ဋဓမ္မဒေသနာ</b> (အနိစ္စတစ်ကျော့၊ ဒုက္ခတစ်ကျော့၊ အနတ္တတစ်ကျော့ အပြန်အလှန်မေးမြန်းခြင်း) လို့ ခေါ်ပါတယ်။<br><br>ဘုရားရှင်က ဝိပဿနာရှုကွက်ကို ဒီလိုသင်ပေးတယ် ---<br><b>'တသ္မာတိဟ ဘိက္ခဝေ ယံ ကိဉ္စိ ရူပံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ဩဠာရိကံ ဝါ သုခုမံ ဝါ ဟီနံ ဝါ ပဏီတံ ဝါ ယံ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ၊ သဗ္ဗံ ရူပံ -- 'နေတံ မမ၊ နေသောဟမသ္မိ န မေသော အတ္တာ'တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ။</b><br><br>အတိတ်၊ အနာဂတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် အစရှိတဲ့ ၁၁ မျိုးသော အခြင်းအရာဖြင့် တည်နေတဲ့ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးပါးကို လက္ခဏာရေးသုံးတန် တင်ပြီး ဝိပဿနာရှုပါလို့ ညွှန်ကြားတဲ့အတိုင်း လိုက်နာလို့ ပဉ္စဝဂ္ဂီတို့ အရဟတ္တဖိုလ် ဆိုက်သွားတယ်။ ဒါကို ဝိပဉ္စိတညူပုဂ္ဂိုလ်လို့ ခေါ်ပါတယ်။<br><br>၃။ <b>နေယျပုဂ္ဂိုလ်</b>: တရားနာရုံနဲ့ မဂ်ဉာဏ်မရနိုင်ရင် လက်တွေ့ ဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်းတွေကို ဆရာသမားထံမှာ စနစ်တကျ သင်ယူပြီး ကျင့်ရတယ်။ ကျင့်လို့ ရနိုင်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မျိုးပါ။ မိမိတို့ဟာ ဒီအစားထဲမှာ ပါချင်ပါလိမ့်မယ်။ ပါခဲ့ရင် သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာ သိက္ခာသုံးပါးကို အစဉ်အတိုင်း ကျင့်ရမယ်။<br><br>၄။ <b>ပဒပရမပုဂ္ဂိုလ်</b>: ဒီဘဝမှာ ဘယ်လိုပင် ကျင့်သော်လည်း မဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ် မရနိုင်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မျိုးပါ။<br><br>နေယျပုဂ္ဂိုလ်တို့ ကျင့်ရမယ့်နည်းလမ်းမှာ အာနာပါနကမ္မဋ္ဌာန်းကို ဘုရားရှင်က ဒီလို ဆွဲဆောင်ထားပါတယ် ---<br><br><b>အယမ္ပိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အာနာပါနဿတိသမာဓိ ဘာဝိတော ဗဟုလီကတော သန္တော စေဝ ပဏီတော စ အသေစနကော စ သုခေါ စ ဝိဟာရော, ဥပ္ပန္နုပ္ပန္နေ ပါပကေ အကုသလေ ဓမ္မေ ဌာနသော အန္တရဓာပေတိ ဝူပသမေတိ။</b><br><br><b>ဘိက္ခဝေ</b>၊ ချစ်သားရဟန်းတို့ ...။ <b>အယမ္ပိ ခေါ အာနာပါနဿတိသမာဓိ</b>၊ ဤအာနာပါနဿတိသမာဓိသည်လည်းပဲ။ <b>ဘာဝိတော</b>၊ ပွားများအပ်သည်ရှိသော်။ <b>ဗဟုလီကတော</b>၊ ကြိမ်ဖန်များစွာ အလေ့အလာပြုအပ်သည်ရှိသော်။ <b>သန္တော စ</b>၊ ငြိမ်သက်သည်လည်း ဖြစ်၏။ <b>ပဏီတော စ</b>၊ မွန်မြတ်သည်လည်း ဖြစ်၏။ <b>အသေစနကော စ</b>၊ သီးခြား ရောနှောဖွယ်မလိုဘဲ မိမိအလိုလိုပင် ချိုမြိန်သော အရသာရှိ၏။ <b>သုခေါ စ ဝိဟာရော</b>၊ ချမ်းသာစွာ နေရကြောင်းလည်း ဖြစ်၏။ ဖြစ်ပေါ်လာသမျှ အကုသိုလ်တရားတို့ကို ချက်ချင်း ကွယ်ပျောက် ငြိမ်းအေးစေတတ်၏။ otlihims4s8b11g5e611jyzz3fanhl6