ဝီကီရင်းမြစ် mywikisource https://my.wikisource.org/wiki/%E1%80%97%E1%80%9F%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%AC MediaWiki 1.47.0-wmf.6 first-letter မီဒီယာ အထူး ဆွေးနွေးချက် အသုံးပြုသူ အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက် ဝီကီရင်းမြစ် ဝီကီရင်းမြစ် ဆွေးနွေးချက် ဖိုင် ဖိုင် ဆွေးနွေးချက် မီဒီယာဝီကီ မီဒီယာဝီကီ ဆွေးနွေးချက် တမ်းပလိတ် တမ်းပလိတ် ဆွေးနွေးချက် အကူအညီ အကူအညီ ဆွေးနွေးချက် ကဏ္ဍ ကဏ္ဍ ဆွေးနွေးချက် မုခ်ဝ မုခ်ဝ ဆွေးနွေးချက် စာရေးသူ စာရေးသူ ဆွေးနွေးချက် ဘာသာပြန် ဘာသာပြန် ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာ စာမျက်နှာ ဆွေးနွေးချက် အညွှန်း အညွှန်း ဆွေးနွေးချက် TimedText TimedText talk မော်ဂျူး မော်ဂျူး ဆွေးနွေးချက် Event Event talk ပဋ္ဌာန်းမြတ်ဒေသနာ 0 6055 22075 21642 2026-06-13T22:54:47Z Tejinda 173 22075 wikitext text/x-wiki {{header | title = | author = ဒေါက်တာနန္ဒမာလာဘိဝံသ | override_author = | editor = | translator = | contribuor = | override_contributor = | section = <b>ပဋ္ဌာန်းမြတ်ဒေသနာ</b> | previous = [[အဘိဓမ္မာ မြတ်ဒေသနာ-ဒု]] | previous2 = | next = [[မိဘနှင့်သားသမီးအကြား မှန်ကန်သောအမြင်များ]] | next2 = | year = | notes = | edition = | categories = မြန်မာ တရားတော်များ | shortcut = | portal = }} <p><b>ပဋ္ဌာန်းမြတ်ဒေသနာ</b></p> <p>▬▬ஜ۩۞۩ஜ▬▬</p> <p>အရှင်နန္ဒမာလာဘိဝံသ (Ph.D)</p> <h3>မာတိကာ</h3> <h3>ပဋ္ဌာန်းမြတ်ဒေသနာ အပိုင်း(၁)</h3> <p><b>ပဋ္ဌာန</b> အဓိပ္ပါယ် <br> ၂၄-ပစ္စည်း <br> ၄-ပစ္စည်းနှင့် ချုံးခြင်း <br> ၂-ပစ္စည်းနှင့် ချုံးခြင်း <br> <b>ဟေတုပစ္စယ</b></p> <h3>ပဋ္ဌာန်းမြတ်ဒေသနာ အပိုင်း(၂)</h3> <p><b>လောဘဟေတု</b> <br> <b>ဒေါသ ဟေတု</b> <br> <b>မောဟ ဟေတု</b> <br> <b>အလောဘ ဟေတု</b> <br> <b>အဒေါသ ဟေတု</b> <br> <b>အမောဟ ဟေတု</b> <br> <b>အာရမ္မဏပစ္စယော</b></p> <h3>ပဋ္ဌာန်းမြတ်ဒေသနာ အပိုင်း(၃)</h3> <p><b>အာရမ္မဏပစ္စယော</b> <br> နိဗ္ဗာန်အာရုံကို သိတဲ့စိတ်</p> <h3>ပဋ္ဌာန်းမြတ်ဒေသနာ အပိုင်း(၄)</h3> <p><b>ဆန္ဒာဓိပတိ</b> <br> <b>ဝီရိယာဓိပတိ</b> <br> <b>စိတ္တာဓိပတိ</b> <br> <b>ဝီမံသာဓိပတိ</b> <br> <b>အာရမ္မဏာဓိပတိ</b></p> <h3>ပဋ္ဌာန်းမြတ်ဒေသနာ အပိုင်း(၅)</h3> <p><b>အနန္တရပစ္စယော</b>၊ <b>သမနန္တရပစ္စယော</b> <br> စိတ်စွမ်းအား <br> <b>သဟဇာတပစ္စယော</b> <br> <b>အညမညပစ္စယော</b> <br> <b>နိဿယပစ္စယော</b> <br> <b>ဥပနိဿယပစ္စယော</b> <br> <b>အာရမ္မဏူပနိဿယ</b> <br> <b>အနန္တရူပနိဿယ</b> <br> <b>ပကတူပနိဿယ</b> <br> ကုသိုလ်က အကုသိုလ်ကို ဖြစ်စေပုံ <br> ကရုဏာဒေါသ <br> အကုသိုလ်က အကုသိုလ်ကို ဖြစ်စေပုံ</p> <h3>ပဋ္ဌာန်းမြတ်ဒေသနာ အပိုင်း(၆)</h3> <p><b>ပုရေဇာတပစ္စယော</b> <br> <b>ဝတ္ထုပုရေဇာတ</b> <br> <b>အာရမ္မဏပုရေဇာတ</b></p> <h3>ပဋ္ဌာန်းမြတ်ဒေသနာ အပိုင်း(၇)</h3> <p><b>ပုရေဇာတပစ္စယော</b> (အဆက်) <br> မနောဓာတ်နှင့် အာရုံ <br> မနောဓာတ်နှင့် မှီရာဝတ္ထု <br> ဟဒယဝတ္ထု၏ တည်ရှိရာ</p> <h3>ပဋ္ဌာန်းမြတ်ဒေသနာ အပိုင်း(၈)</h3> <p><b>ပစ္ဆာဇာတပစ္စယော</b></p> <h3>ပဋ္ဌာန်းမြတ်ဒေသနာ အပိုင်း(၉)</h3> <p><b>အာသေဝနပစ္စယော</b> <br> <b>ဝိပါက်</b>စိတ်တွေ <b>ဇော</b>ကိစ္စ မတပ် <br> ကုသိုလ်ဖြစ်ကြောင်းတရား ၄-ပါး</p> <h3>ပဋ္ဌာန်းမြတ်ဒေသနာ အပိုင်း(၁ဝ)</h3> <p><b>ကမ္မပစ္စယော</b> <br> <b>စေတနာ</b> ၂-မျိုး <br> <b>သဟဇာတကမ္မ</b> <br> <b>နာနာက္ခဏိကကမ္မ</b> <br> <b>အကုသလကမ္မ</b> <br> <b>ဣဋ္ဌာရုံ အနိဋ္ဌာရုံ</b> သတ်မှတ်ချက် <br> အခုလုပ် အခုအကျိုးမပေး <br> <b>ကုသလကမ္မ</b> <br> ကံကိုပယ်တဲ့ကံ</p> <h3>ပဋ္ဌာန်းမြတ်ဒေသနာ အပိုင်း(၁၁)</h3> <p><b>ဝိပါကပစ္စယော</b> <br> <b>ပဉှာဝါရ</b>အဆို</p> <h3>ပဋ္ဌာန်းမြတ်ဒေသနာ အပိုင်း(၁၂)</h3> <p><b>အာဟာရပစ္စယော</b> <br> ရုပ်အာဟာရ <b>ဩဇရုပ်</b>ဆိုတာ <br> နာမ်အာဟာရ <br> <b>ပုတ္တမံသူပသုတ်</b> <br> <b>ဖဿ</b>သည် အာဟာရ <br> <b>စေတနာ</b> အာဟာရ <br> <b>ဝိညာဏ</b> အာဟာရ</p> <h3>ပဋ္ဌာန်းမြတ်ဒေသနာ အပိုင်း(၁၃)</h3> <p><b>ဣန္ဒြိယပစ္စယော</b> <br> <b>ဣန္ဒြိယ</b>ပစ္စည်း ၃-မျိုး <br> <b>ပုရေဇာတိန္ဒြိယ</b> <br> <b>ရူပဇီဝိတိန္ဒြိယပစ္စည်း</b> <br> <b>အရူပတိန္ဒြိယပစ္စည်း</b> <br> <b>နာမဇီဝိတိန္ဒြိယပစ္စည်း</b> <br> <b>မနိန္ဒြိယ</b> <br> <b>ဝေဒနိန္ဒြိယ</b> <br> <b>သဒ္ဓိန္ဒြိယ</b> စသည်</p> <h3>ပဋ္ဌာန်းမြတ်ဒေသနာ အပိုင်း(၁၄)</h3> <p><b>ဈာနပစ္စယော</b> <br> <b>ဝိတက္က</b> <br> <b>ဝိစာရ</b> <br> <b>ပီတိ</b> <br> <b>သုခ ဧကဂ္ဂတာ</b> <br> <b>အာနာပါန</b>နဲ့ <b>သမထ</b> <br> ပထမဈာန် <br> ဒုတိယဈာန် <br> တတိယဈာန် <br> စတုတ္ထဈာန် <br> ပဉ္စမဈာန် <br> <b>သမထဈာန်</b>နှင့် သာမန်<b>ဈာန</b></p> <h3>ပဋ္ဌာန်းမြတ်ဒေသနာ အပိုင်း(၁၅)</h3> <p><b>မဂ္ဂပစ္စယော</b> <br> မဂ္ဂင် ၁၂-ပါး <br> မဂ္ဂင်တရားကိုယ် ၉-ပါး</p> <h3>ပဋ္ဌာန်းမြတ်ဒေသနာ အပိုင်း(၁၆)</h3> <p><b>သမ္ပယုတ္တပစ္စယော</b></p> <h3>ပဋ္ဌာန်းမြတ်ဒေသနာ အပိုင်း(၁၇)</h3> <p><b>ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယော</b> <br> စိတ်နဲ့အာရုံ <b>ဝိပ္ပယုတ်</b>ဖြစ်သော်လည်း မဟော</p> <h3>ပဋ္ဌာန်းမြတ်ဒေသနာ အပိုင်း(၁၈)</h3> <p><b>အတ္ထိပစ္စယော</b> <br> ၂၄-ပစ္စည်းကို ချုံ့လိုက်ရင် <br> <b>အတ္ထိပစ္စည်း</b> ၅-မျိုး <br> <b>အတ္ထိပစ္စည်း</b> ၇-ပိုင်း <br> <b>အတ္ထိပစ္စယော</b>၊ <b>ဝိဂတပစ္စယော</b></p> <p>.....</p> <p>.....</p> <h3>ပဋ္ဌာန်းမြတ်ဒေသနာ အပိုင်း(၁)</h3> <p>▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬</p> <p>သာသနာတော်နှစ် ၂၅၅၂-ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၇၀-ပြည့်နှစ်၊ တပို့တွဲ လပြည့်ကျော် ၁၁-ရက်၊ (၂၀-၂-၂၀၀၉)၊ ရန်ကုန်တိုင်း၊ ဗဟန်းမြို့နယ်၊ ကြားတောရလမ်း၊ မင်္ဂလာဈေး ဓမ္မာရုံတော်ကြီးအတွင်းဝယ် ဆင်ယင်ကျင်းပ ပြုလုပ်အပ်သည့် ညဉ့်ဦးယံဓမ္မသဘင်အခမ်းအနားဝယ် မင်္ဂလာတောင်ညွန့် မြို့နယ် မင်္ဂလာဈေး နှစ်ဖက်မိဘများနှင့် ဦးတင်စိုးတို့အား ရည်စူး၍ ဒေါ်လှခင် ကိုကျော်သင်း ဆေးဆိုင် မိသားစုတို့၏ အမတဒါန ဓမ္မဒါနအဖြစ်ဖြင့် ဟောကြား တော်မူသည်။</p> <p>“<b>ပဋ္ဌာန်းမြတ်ဒေသနာ</b>” တရားခေါင်းစဉ်နဲ့ ဘုန်းကြီးတို့ ဒီဓမ္မာရုံကြီးမှာ ၅-ရက် တိတိ ဟောကြားမှာ ဖြစ်ပါတယ်၊ ဒီကနေ့ <b>အပိုင်း-၁</b>, နောက်ရက်များမှာ <b>အပိုင်း-၂, အပိုင်း-၃</b> စသည်ဖြင့် ပဋ္ဌာန်း၂၄-ပစ္စည်း တစ်ခုစီ တစ်ခုစီ ရှင်းပြမယ်။ ဘဝနဲ့ ဘယ်လိုဆက်စပ်ယူရမယ်ဆိုတာကို သိရှိနားလည်အောင် applied လုပ်တဲ့ နည်းနဲ့ ဟောကြားမှာဖြစ်ပါတယ်။</p> <p>မြတ်စွာဘုရားသခင် ကိုယ်တော်မြတ်ကြီးဟာ အင်မတန်ကျယ်ဝန်းလှတဲ့ <b>ပဋ္ဌာန်း</b> တရားတော်ကြီးကို ဆင်ခြင် သုံးသပ်တော်မူတယ်၊ ထိုအခါ ခန္ဓာကိုယ်တော်က ရောင်ခြည်တော် ၆-သွယ် ကွန့်မြူးထွက်ပေါ်လာတယ်၊ ဒါကို ဗုဒ္ဓသာသာဝင် သူတော်စင်အားလုံးတို့ ကြားဖူးနားဝ ရှိပြီးသားဖြစ်တယ်။</p> <p>ဘာဖြစ်လို့ ခန္ဓာကိုယ်က ရောင်ခြည်တော်တွေ ထွက်ပေါ်လာရသလဲဆိုရင် ဗုဒ္ဓမြတ်စွာရဲ့ <b>ဉာဏ်တော်</b>ကြီးက အင်မတန်အစွမ်းထက်တယ်၊ သိချင်တာမှန်သမျှကို သိနိုင်စွမ်း ရှိတယ်၊ <b>ပဋ္ဌာန်း</b>ကျမ်းကြီးကလည်း ထို<b>ဉာဏ်တော်</b>ကြီး ကျက်စားလို့ ရအောင် အကန့်အသတ်မရှိ ကျယ်ဝန်းတယ်၊</p> <p>မြတ်စွာဘုရားရဲ့<b>ဉာဏ်တော်</b> ကြီးသလောက် <b>ပဋ္ဌာန်း</b>ကျမ်းကြီးက ကျယ်ဝန်းသည့် အတွက် မြတ်စွာဘုရားရဲ့ <b>ဉာဏ်တော်</b>ဟာ <b>ပဋ္ဌာန်း</b>ကျမ်းကြီးမှာ အလွန်မွေ့လျော် နှစ်ချိုက်ပြီး ပီတိစိတ်တွေ တဖွားဖွား ဖြစ်ပေါ်စေတယ်၊ ထိုပီတိနဲ့ ယှဉ်သော စိတ်တွေဟာ ရှင်တော်ဘုရားရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်မှာရှိတဲ့ သွေးတော် သားတော်တွေကို ဖြူစင်ဝင်းလက်စေတယ်၊ ခန္ဓာကိုယ်က ရောင်ခြည်တွေ တဖိတ်ဖိတ်တောက်ပြီး ထွက်ပေါ်လာတယ်။</p> <p>ဆိုလိုတာကတော့ “<b>စိတ္တဇအဆင်းရောင်</b>” Mind-born color ပေါ့နော်၊ စိတ်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတာ၊ သာမန်ပုဂ္ဂိုလ်တွေမှာလည်း ရှိတတ်တယ်လေ၊ ပီတိဖြစ်နေတဲ့အချိန် အသားအရောင်နဲ့ ဒေါသဖြစ်နေတဲ့အချိန် အသားအရောင် မတူဘူး၊ အရောင် တလက်လက် မထွက်သော်လည်းဘဲ ဒေါသဖြစ်နေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ အသားအရောင်ဟာ အရုပ်ဆိုးပြီး ပီတိဖြစ်နေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ အသားအရောင်ဟာ ဝင်းလက်နေတယ်။</p> <p>မြတ်စွာဘုရားရဲ့ စိတ်တော်ကျတော့ အလွန်သန့်ရှင်း စင်ကြယ်သည့်အတွက် ခန္ဓာကိုယ်မှာရှိတဲ့ <b>စိတ္တဇရုပ်</b>တွေဟာ အလွန်တောက်ပြောင်လာတယ်၊ <b>စိတ္တဇရုပ်</b>တွေ ရဲ့အစွမ်းကြောင့် <b>ကမ္မဇရုပ် ဥတုဇရုပ်</b>တွေဟာလည်း တောက်ပြောင်လာတယ်၊ ခန္ဓာ ကိုယ်မှာရှိတဲ့ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာတွေ အညစ်အကြေးကင်းတယ်၊ အရောင်တလက်လက် ဝင်းပြောင်လာတယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ ခန္ဓာကိုယ်တော်က အသားတော်အသွေးတော်က စပြီး သက်ဆိုင်ရာ ပင်ကိုယ်ရှိတဲ့အရောင်တွေက တဖိတ်ဖိတ်တောက်လို့ <b>ရောင်ခြည် တော် ၆-သွယ်</b>ဆိုတာ ဖြစ်လာတယ်။</p> <p>အားလုံးသိကြတဲ့အတိုင်းပဲ <b>ရောင်ခြည်တော် ၆-သွယ်</b>ဆိုတာ “<b>နီလ၊ ပီတ၊ လောဟိတ၊ သြဒါတ၊ မဉ္ဇိဋ္ဌ၊ ပဘဿရ</b>” တဲ့၊ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်မှာရှိတဲ့ အညိုရောင် အဆင်း ဆံပင်တို့ မျက်လုံးတို့ မျက်ခုံးမွှေးတို့ စသည်ဖြင့် အဲဒီမှာရှိတဲ့ အနက်ရောင် အညိုရောင်တွေက တဖိတ်ဖိတ် တောက်လာပြီး <b>ညိုသော ရောင်ခြည် တော်</b>တွေ ဖြစ်လာတယ်။</p> <p>နောက် မြတ်စွာဘုရားရဲ့ အသားအရေက ရွှေရောင်လို ဝါဝင်းနေတဲ့ အဆင်း ရှိတယ်၊ ရွှေရောင်တဖိတ်ဖိတ် တောက်လာတဲ့အတွက် <b>ဝါသော ရောင်ခြည်တော်</b>၊ သွားတော် တို့က <b>ဖြူသောရောင်ခြည်တော်</b>တွေ ထွက်လာတယ်၊ သွေးတော်၊ နှုတ်ခမ်းတော်၊ လက်ဖဝါး ခြေဖဝါးတော်တို့က <b>နီသောရောင်ခြည်တော်</b>တွေ ထွက်ပေါ်လာတယ်။</p> <p>“<b>နီလ၊ ပီတ၊ လောဟိတ၊ သြဒါတ</b>”ဆိုတဲ့ ဒီအရောင်တွေမှာ တစ်ခုနဲ့ တစ်ခု အနီနဲ့အဖြူ ရောစပ်လိုက်တဲ့အခါ ပန်းရောင်ဖြစ်လာတယ်၊ အဲဒါကိုပဲ “<b>မဉ္ဇိဋ္ဌ</b>”လို့ ခေါ်တယ်၊ <b>မောင်းသောရောင်ခြည်တော်</b> လို့ မြန်မာပြန်တဲ့ ရောင်ခြည်တော်တစ်မျိုး ထွက်လာတယ်၊ အဲဒီ ရောင်ခြည်တော် ၅-မျိုး ရောယှက် ထွက်လာတဲ့အခါ “<b>ပဘဿရ</b>” လို့ ပြိုးပြိုးပြက်ပြက် ထွက်လာတယ်။</p> <p>ဒီ<b>ပဋ္ဌာန်း</b>တရားတော်ကြီးကို ဆင်ခြင်လိုက်တဲ့အခါမှ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ <b>ဉာဏ်တော်</b>ဟာ အင်မတန်မှ စွမ်းရည်တွေ ထက်မြက်တောက်ပလာတယ်၊ <b>ပဋ္ဌာန်း</b>တရားတော်ကြီး ကလည်း အင်မတန်မှ ကျယ်ဝန်းတယ်၊ “<b>အနန္တနယ</b>” လို့ ဆိုတဲ့အတိုင်းပဲ မဆုံးနိုင် လောက်အောင် ကျယ်ဝန်းတဲ့ နည်းလမ်းတွေနဲ့ ဉာဏ်ကျက်စားချင် သလောက် ကျက်စားလို့ရတယ်၊</p> <p>“<b>ယာဝတကံ ဉေယျံ၊ တာဝတကံ ဉာဏံ</b>” “သိစရာတွေ အတိုင်းအတာရှိသလောက် သိတဲ့<b>ဉာဏ်တော်</b>ကြီးကလည်း လိုက်ပြီး သိနေတယ်” တဲ့၊ “<b>ယာဝတကံ ဉေယျံ၊ တာဝတကံ ဉာဏံ</b>” လို့ ဆိုတယ်။</p> <p>ဘုန်းကြီးတို့ တတွေမှာတော့ သိစရာတွေက များပြီး သိတဲ့ ဉာဏ်အားက နည်းနေတယ်၊ မြတ်စွာဘုရားကျတော့ သိစရာတွေများသလောက် <b>ဉာဏ်တော်</b>ကြီးက အကုန်လိုက်ပြီး သိနိုင်တယ်တဲ့၊ လောကမှာ သိစရာများတာတော့ မှန်တယ်၊ သို့သော် သိနိုင်တဲ့<b>ဉာဏ်စွမ်းအား</b>နဲ့ သိဖို့ဆိုတာကတော့ လူတိုင်းမရနိုင်ဘူး၊</p> <p>မြတ်စွာ ဘုရားကိုယ်တော်မြတ်ကြီးကတော့ - <br> <b>ယာဝတကံ ဉေယျံ</b> - သိစရာတွေ များသလောက်၊ <br> <b>တာဝတကံ ဉာဏံ</b> - <b>ဉာဏ်တော်</b>ကြီးက လိုက်ပြီးတော့ သိတယ်တဲ့။</p> <p><b>ပဋ္ဌာန်း</b>တရားတော်ကြီးကို ဆင်ခြင်လိုက်တဲ့အခါကျတော့ <b>ဉာဏ်တော်</b>ကြီးနဲ့ သိစရာ အာရုံတွေဟာ အံဝင်ဂွင်ကျဖြစ်လို့ အဋ္ဌကထာဆရာကြီးတွေက ဥပမာပြထားတယ်၊ အင်မတန်ကြီးမားတဲ့ ဝေလငါးကြီးတွေဟာ မြစ်ချောင်းအင်းအိုင်တွေထဲမှာဆိုရင် မလူးသာမလွန့်သာ ကုန်းပေါ်တင်ကုန်မှာပေါ့၊ ပင်လယ်နက်ကြီးထဲ ရောက်ရင် တော့ဖြင့် ဝေလငါးကြီးတွေဟာ ဂျွမ်းထိုးပြီး ကူးချင်တိုင်းကူး၊ ပင်လယ်ကြီးက အလွန်ကျယ်သည့်အတွက်ကြောင့် လူးလွန့်ပြီးတော့ ကျက်စားနိုင်တယ်တဲ့။</p> <p>အဲဒါမျိုးလိုပဲ မြတ်စွာဘုရားရဲ့<b>ဉာဏ်တော်</b>ကြီးဟာ <b>ပဋ္ဌာန်း</b>ကျမ်းကြီးကို ဆင်ခြင် သုံးသပ် လိုက်တဲ့အခါမှာ <b>ပဋ္ဌာန်း</b>ကျမ်းကြီးကလည်း ကျယ်, <b>ဉာဏ်တော်</b>ကြီးကလည်း ကြီး၊ အံဝင်ဂွင်ကျဖြစ်ပြီး ပီတိတွေ ဖြစ်လာတယ်၊ ဖြစ်လာတဲ့ ပီတိစိတ် စွမ်းအားက ထုတ်လုပ်လိုက်တဲ့ရုပ်ဟာ အလွန်သန့်ရှင်းစင်ကြယ်ပြီး ခန္ဓာကိုယ်က တဖိတ်ဖိတ်နဲ့ ရောင်ခြည်တော်တွေ ထွက်လာတယ်လို့ ဒီလိုဆိုတယ်။</p> <p>အဘိဓမ္မာ ၇-ကျမ်းကို ဆင်ခြင်သုံးသပ်တဲ့ “<b>ရတနဃရသတ္တာဟ</b>” အချိန် ရတနာစံ ကျောင်းတော်မှာနေထိုင်ရင်း အဘိဓမ္မာတရားကို ဆင်ခြင်သုံးသပ်တော် မူတယ်၊ ၇-ဝါမြောက်တဲ့အခါ အဘိဓမ္မာတရားတော်ကို ဟောကြားတော်မူတယ်၊ အဘိဓမ္မာ တရားတွေထဲမှာ အကျယ်ဝန်းဆုံး အနက်နဲဆုံး အခက်ခဲဆုံး ပဋ္ဌာန်း ကျမ်းကြီးကို နောက်ဆုံးမှဟောတယ်၊ “<b>အနန္တနယ သမန္တပဋ္ဌာန</b>” နည်းတွေကလည်း ဆုံးစမ ရှိအောင် နည်းမျိုးစုံတဲ့ <b>ပဋ္ဌာန်း</b>ကျမ်းကြီးကို မြတ်စွာဘုရားသခင် ကိုယ်တော်မြတ်ဟာ နည်းမျိုးစုံနဲ့ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာပြီး ဟောတယ်၊ မဆုံးနိုင်အောင် ကျယ်ဝန်းများပြား လှပါတယ်။</p> <p>တာဝတိံသာနတ်ပြည် တက်ပြီးဟောတဲ့ <b>ပဋ္ဌာန်း</b>ကျမ်းကြီးဟာ ဒီကနေ့ လူ့ပြည်မှာ မှတ်တမ်းတင်ထားတဲ့ <b>ပဋ္ဌာန်း</b>ကျမ်းထက် များစွာကျယ်ဝန်းတယ်လို့ ဆိုပါတယ်၊ လူ့ပြည်မှာရှိတဲ့ <b>ပဋ္ဌာန်း</b>ကျမ်းက ရှင်သာရိပုတ္တရာမထေရ်မြတ် စီစဉ်ထားတဲ့ အကျဉ်း မျှသာဖြစ်တဲ့ <b>ပဋ္ဌာန်း</b>ကျမ်းပဲ ဖြစ်တယ်၊ ဒါကြောင့် “<b>အဘိဓမ္မေ ဝါစနာမဂ္ဂေါ နာမ သာရိပုတ္တထေရုပ္ပဘဝေါ</b>” “လူ့ပြည်မှာ အဘိဓမ္မာကျမ်းတွေဟာ ရှင်သာရိပုတ္တရာ မထေရ်မြတ်ရဲ့ စီရင်ပို့ချချက်ဖြစ်တယ်၊ ရှင်သာရိပုတ္တရာက စတင်လာတယ်” ဒီလိုဆိုတာ၊ တာဝတိံသာမှာ ဟောတဲ့တရားက ဒီ့ထက်မက ကျယ်ဝန်းများပြား လှပါတယ်၊ ဒီလိုမှတ်ယူကြရမယ်။</p> <p><b>ပဋ္ဌာန်း</b>ကျမ်းကြီးရဲ့ ကျယ်ဝန်းနက်နဲပုံကို သင်ယူသူတိုင်း အကဲခပ်မိကြပါတယ်၊ <b>ပဋ္ဌာန်း</b>ကျမ်းကြီးကို ရှေးတုန်းကတည်းက သာသနာတော်မှာ နေထိုင် ကြတဲ့ ပရိယတ် ပဋိပတ် ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် အားထုတ်နေကြတဲ့ ဆရာတော် သံဃာ တော်တွေ လေ့လာကြ၊ သင်ယူကြတယ်၊ <b>ပဋ္ဌာန်း</b>ကျမ်းကြီးရဲ့ ကျယ်ဝန်း နက်နဲမှု ခက်ခဲမှုတွေကို သင်ယူတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တိုင်း သိကြတယ်။</p> <p>သီဟိုဠ်ကျွန်းမှာ မဟာတိဿဒတ္တမထေရ်ဆိုတာ ရှိတယ်၊ “<b>ဂတိဂမိယတိဿဒတ္တ</b>” လို့လည်း ခေါ်တယ်၊ အဲဒီ<b>မဟာတိဿဒတ္တမထေရ်</b>ဟာ သီဟိုဠ်ကျွန်း ကနေ အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာကို ဖြတ်ကူးပြီး အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဗုဒ္ဓဂယာ မဟာဗောဓိပင်ကို ရှိခိုးပူဇော်ဖို့ သွားခဲ့တယ်၊ ထိုခေတ်က လှေသင်္ဘောစီးပြီး သွားခဲ့စဉ် ပင်လယ်ကြီးကို မြင်တော့ သူစဉ်းစားဆင်ခြင်မိတယ်၊</p> <p>“ေဩာ် ဒီပင်လယ်ကြီးဟာ မျက်စိတစ်ဆုံး အင်မတန်မှ ကျယ်ပြောလှပါလား၊ လှိုင်းလုံးကြီးတွေကလည်းပဲ ကြောက်ခမန်းလိလိ”၊ အင်မတန် ကြီးမားတဲ့ လှိုင်းလုံး ကြီးတွေနဲ့ ပြည့်နှက်နေတဲ့ မျက်စိတစ်ဆုံး မဆုံးနိုင်အောင်ရှိတဲ့ ပင်လယ်ပြင်ကြီးကို ကြည့်ရင်း ဘာသွား စဉ်းစားမိတုန်းဆိုရင် မြတ်စွာဘုရား ဟောကြားတော်မူခဲ့တဲ့ <b>ပဋ္ဌာန်း</b>ကျမ်းကြီးနဲ့ နှိုင်းယှဉ်မိလျက်သား ဖြစ်သွားတယ်။</p> <p>“ဪ - ပင်လယ်ပြင်ကြီးက ကျယ်လည်းကျယ်၊ နက်လည်း နက်တယ်၊ သို့သော် ပင်လယ်ဆိုတာ ကျယ်ပေမယ့် ဟိုဘက်ကမ်း ဒီဘက်ကမ်းဆိုတာ ရှိသေးတယ်၊ အနက်ဆိုတာကလည်း အတိုင်းအတာတစ်ခုအရ ပြောလို့ရသေးတယ်။ ပင်လယ် ကြမ်းပြင်ဆိုတာ ရှိသေးတယ်၊ မြတ်စွာဘုရား ဟောထားတဲ့ <b>ပဋ္ဌာန်း</b>ကျမ်းကြီး ကျတော့ ဒီလိုအကန့်အသတ်ကို မရှိနိုင်လောက်အောင် ကျယ်လည်း ကျယ်၊ နက်လည်း နက်ပါပေတယ်” လို့ ဉာဏ်နဲ့ကြည့်လိုက်တယ်။</p> <p>ပင်လယ်ကြီးမှာ လှိုင်းလုံးကြီးတွေရှိသလို <b>ပဋ္ဌာန်း</b>ကျမ်းကြီးမှာလည်းပဲ အင်မတန် များပြားလှတဲ့ နည်းနိဿယတွေ ရှိတယ်၊ <b>ပဋ္ဌာန်း</b>တရားတော်ကြီးကို ပင်လယ်ကြီးနဲ့ နှိုင်းယှဉ် ကြည့်ရင်း “ဪ - အင်မတန် ကျယ်ဝန်းလှတဲ့ <b>ပဋ္ဌာန်း</b>တရားကြီးပါလား” လို့ <b>ပဋ္ဌာန်း</b>တရားတော်ကြီးနဲ့ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ <b>ဉာဏ်တော်</b>ကြီးကို မှန်းဆ ကြည်ညိုတယ်၊ ပီတိတွေ တသိမ့်သိမ့်ဖြစ်ပေါ်လာတယ်။ ထိုပီတိကို ဝိပဿနာ တင်ပြီး ကြည့်ရှုဆင်ခြင် လိုက်တဲ့အခါ (သို့မဟုတ်) ထိုပီတိကိုခွာပြီး ဝိပဿနာ ကျင့်နေကျ အတိုင်း ဆင်ခြင် သုံးသပ်လိုက်တဲ့အခါ <b>ရဟန္တာ</b>ဖြစ်သွားတယ်လို့ ဒီလိုဆိုတယ်။</p> <p>ဒီတော့ <b>ပဋ္ဌာန်း</b>ကျမ်းကြီးရဲ့ကျယ်ဝန်းနက်နဲမှုကို ဆင်ခြင်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တိုင်းဟာ ပီတိဖြစ်မိကြမှာပါ၊ “ဪ - ဒီလောက် အံ့ဩဖွယ်ကောင်းလှတဲ့ နည်းစနစ်တွေနဲ့ မြတ်စွာဘုရား ဟောထားတာ၊ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ <b>ဉာဏ်တော်</b>ကြီးဟာ အလွန်အံ့မခန်း ပါလား” လို့ <b>ဒေသနာတော်</b>ကိုကြည့်ရင်း မြတ်စွာဘုရားရဲ့ <b>ဉာဏ်တော်</b>ကို မှန်းဆ ကြည်ညိုနိုင်ကြပါတယ်။</p> <h3>ပဋ္ဌာန အဓိပ္ပါယ်</h3> <p>▬▬▬▬▬</p> <p>ဒီနေရာမှာ “<b>ပဋ္ဌာန</b>” ကို ဘာသာမပြန်ဘဲ <b>ပဋ္ဌာန</b> ဆိုတဲ့ စကားလုံးအတိုင်းပဲ “<b>ပဋ္ဌာန်း</b>” လို့ ခေါ်နေကြတယ်၊ အဲဒီတော့ <b>ပဋ္ဌာန</b>ရဲ့ အဓိပ္ပါယ်ကဘာလဲ၊ Literal meaning ကို သိဖို့ လိုတာပေါ့၊ “<b>ပဋ္ဌာန</b>” မှာ “<b>ပ</b>”ရဲ့အဓိပ္ပါယ်က အမျိုးမျိုး လို့ဆိုလိုတာ၊ “<b>ဌာန</b>” က အကြောင်းတရား၊ အမျိုးမျိုးသော အကြောင်းတရားကို “<b>ပဋ္ဌာန</b>” လို့ ခေါ်တယ်။ အဲဒီ အကြောင်းအမျိုးမျိုးကို ရှင်းလင်းပြတဲ့ ဒေသနာ တော်ကြီးကိုလည်း ပဋ္ဌာန - (ပဋ္ဌာန်း) လို့ ခေါ်တယ်၊ ဒါက အဓိပ္ပါယ်တစ်မျိုးနဲ့ ဖွင့်ဆိုချက်ဖြစ်တယ်။</p> <p>နောက်တစ်မျိုးက “<b>ပဋ္ဌာန</b>” ဆိုတာ ဝိဘဇန’”ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ ကြည့်ရှုခြင်း” ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပါယ်ရတယ်၊ မြတ်စွာဘုရားက အရာခပ်သိမ်းကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာပြီး ဟောကြား လေ့ရှိတယ်၊ သာမန်ပုဂ္ဂိုလ်တွေက ကြည့်လိုက်မယ်ဆိုရင် တစ်ခုလို့ပဲ မြင်ကြတယ်၊</p> <p>ဘာဖြစ်လို့လဲ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာနိုင်စွမ်းမရှိလို့၊ ကြည့်လေ - သာမန် ပုဂ္ဂိုလ်တွေက ရေလို့ပဲ သိတယ်၊ သိပ္ပံပညာရှင်ကျတော့ <b>H2O</b> လို့ ပြောကြတယ်၊ ဟော ရေထဲမှာဖွဲ့စည်း ထားတဲ့ အရာနှစ်ခုကိုတွေ့တာ၊ ဟိုက်ဒရိုဂျင်နဲ့ အောက်စီဂျင် ပေါင်းစပ်ထားတာ၊ ရေဆိုတာ <b>H2O</b>လို့ ပြောကြတယ်၊ ဒါ စမ်းသပ်ကြည့်လို့သိတာ၊</p> <p>မြတ်စွာဘုရားက ရေဆိုတာကို ရုပ် ၈-ခုနဲ့ ခွဲပြထားတယ်၊ Unity of Eight material quality ရုပ်ရှစ်ခုတို့၏အပေါင်းကို ရေလို့ခေါ်တယ်၊ သူတို့က H2O ဆိုတော့ Hydrogen ၂-ခုနဲ့ Oxygen ၁-ခု - Atom ၃-ခု ပေါင်းထားတာ ရေ၊ သိပ္ပံ ပညာရှင်တွေက Atom သုံးခုကိုပဲ ရေလို့ပြောတယ်၊</p> <p>မြတ်စွာဘုရားကတော့ အဋ္ဌကလာပ်ရုပ် ၈-ခုအပေါင်းကို (Unity of Eight material quality) ရေလို့ ပြောတာ၊ <b>ပဋ္ဌာန်း</b>အပါအဝင် ဒီ<b>အဘိဓမ္မာ ဒေသနာတော်</b>တွေဟာ ဒီလို သဘာဝ တရားတွေကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာပြလေ့ရှိတယ်၊ အရာခပ်သိမ်းကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ ဟောတာ။</p> <p><b>ပဋ္ဌာန</b>ကျမ်းမှာ အကြောင်းတရားတွေနဲ့ အကျိုးတရားတွေဟာ ဘယ်လို ဆက်သွယ် ပြီးတော့ အကြောင်းတရားတွေက အကျိုးတရားတွေကို ဘယ်လိုပံ့ပိုးထားတယ်၊ ဘယ်လိုဖြစ်စေတယ်၊ ဘယ်လို တည်တံ့အောင် ထောက်ပံ့ ကူညီနေတယ်ဆိုတဲ့ သဘာဝတွေကို ရှင်းပြတယ်၊</p> <p>တကယ်တော့ မြတ်စွာဘုရားက <b>သတ္တလောကကြီး</b>နဲ့ <b>ဩကာသလောကကြီး</b> အကြောင်းကို ရှင်းပြတာ၊ သတ္တဝါအားလုံးဟာ ပဋ္ဌာန်း ၂၄-ပစ္စည်းထဲက အကြောင်း တရားတွေ အကျိုးတရားတွေနဲ့ နေ့စဉ်နေထိုင်နေကြတာ၊ ကိုယ်က သတိမထား မိဘူးပေါ့၊ အားလုံးရဲ့ daily life ဟာ ၂၄-နာရီမှာ ၂၄-ပစ္စည်းနဲ့ နေကြတာလို့ ပြောလို့ရတယ်၊ ၂၄-ပစ္စည်းရဲ့ အထောက်အပံ့ကင်းပြီး အသက်ရှင် နေတာ မရှိဘူး။</p> <p>၂၄-ပစ္စည်းဆိုတာ မတူတာလေးတွေကို ပြောတာ၊ သို့သော် ဒီ ၂၄-မျိုးကသာ အထောက်အပံ့ ပေးနိုင်တာ မဟုတ်ဘူးတဲ့၊ တစ်မျိုးတစ်မျိုးမှာဆိုရင် အကြောင်း ပေါင်းများစွာ ပါဝင်တယ်၊ နည်းမျိုးစုံအောင် .. အကြောင်းနဲ့အကျိုး ဆက်သွယ်မှု သဘာဝတရားတွေကို ရှင်းပြတာကို ပဋ္ဌာနလို့ခေါ်တယ်။</p> <h3>၂၄-ပစ္စည်း</h3> <p>▬▬▬▬</p> <p>အဲဒီ <b>ပဋ္ဌာန</b>ကို ရှင်းပြတဲ့အခါ မြတ်စွာဘုရားက ခေါင်းစဉ် ၂၄-ခု ပေးထားတယ်၊ အားလုံးသိတဲ့အတိုင်း “<b>ဟေတုပစ္စယော၊ အာရမ္မဏပစ္စယော၊ အဓိပတိ ပစ္စယော</b>” စတဲ့ ခေါင်းစီး၂၄-မျိုး ဖြစ်တယ်၊ အဲဒီမှာ ပစ္စယော ဆိုတာ ဖြစ်ပေါ်လာအောင် အကျိုးပြုတယ်, (သို့မဟုတ်) ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့အရာကို ရပ်တည်နေအောင် အကျိုးပြုတယ် ဆိုတဲ့ အကြောင်းတရားကို ဆိုလိုတယ်၊ ဖြစ်စေမှု တည်စေမှုကို ကျေးဇူးပြုတယ်လို့ ခေါ်တာပဲ၊</p> <p>“ကျွန်တော့်ကို ကျေးဇူးပြုပြီး ဘာလေး လုပ်ပေးစမ်းပါ” ဆိုတာ တစ်ခုခုလုပ်ပေး တာပဲ၊ တစ်ခုခုလုပ်ပေးတာကို ကျေးဇူးပြုတယ်လို့ ခေါ်တယ်၊ “<b>ပစ္စယော ဥပကာရကော</b>” လို့ ဖွင့်ဆိုတယ်၊ အဲဒီတော့ ကျေးဇူးပြုတယ်ဆိုတာ မရှိသေးတာကို ရှိအောင်လုပ်ပေးတယ်၊ ဒါက တစ်ခု၊ ရှိပြီးသားတွေကို maintain လုပ်ပေးတယ်၊ တည်တံ့နေအောင် လုပ်ပေးတယ်၊ ဒါက တစ်ခု၊ ဟောဒီနှစ်ခုကို ဆိုလိုတယ်၊ ပစ္စယရဲ့ အဓိပ္ပါယ်က ဖြစ်စေခြင်းနဲ့ တည်တံ့ စေခြင်း။</p> <p>ကျေးဇူးပြုပုံကို “ဟေတု' အစရှိတဲ့ ရှေ့စကားလုံးက ဖော်ပြတာ၊ ဟေတုပစ္စယောမှာ ဟေတု ရဲ့အဓိပ္ပါယ်က (ဒိပြင်နေရာမှာ ဟေတု ဆိုတာ အကြောင်း တရားလို့ပဲ မှတ်ရတယ်၊) ဒီနေရာမှာ သာမန်အကြောင်းတရား မဟုတ်ဘူး၊ ခိုင်မြဲ စေတတ်တဲ့ အကြောင်းတရားတဲ့၊ ဖြစ်ပေါ်စေပြီး ဆက်လက်ရှင်သန်နေအောင် ထောက်ပံ့ပေးတဲ့ အကြောင်းတရားကို ဟေတု လို့ခေါ်တာ။</p> <p>အာရမ္မဏဆိုတာ စိတ်ရဲ့ပျော်မွေ့ရာ၊ စိတ်ရဲ့ဖြစ်ပေါ်ရာ အကြောင်းတရား၊ အာရုံ အကြောင်းတရားတွေလို့ ဆိုလိုတယ်၊ အဓိပတိဆိုတာ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ သဘာဝ တရားကို လွှမ်းမိုးထားနိုင်တဲ့ အကြောင်းတရားလို့ပြောတာ။</p> <p>အနန္တရ, သမနန္တရ ဆိုတာ ရှေ့စိတ်နဲ့နောက်စိတ်, ရှေ့မှာဖြစ်တဲ့ နာမ်တရားနဲ့ နောက်မှာဖြစ်တဲ့ နာမ်တရားတွေရဲ့အကြားမှာ ဘာမှ အခြားအကွယ် မရှိဘဲ ရှေ့တရားနဲ့ နောက်တရားကြားမှာ ဘာမှ အခြားအကွယ်မရှိဘဲနဲ့ ရှေ့တရားက နောက်တရားကို ကျေးဇူးပြုတဲ့သဘောကို ပြောတာ။</p> <p>အဲဒီလို ၂၄-ပစ္စည်းမှာ ဆိုင်ရာ ဆိုင်ရာ သဘာဝတရားတွေရဲ့ ကျေးဇူးပြုပုံ ကျေးဇူးပြုနည်း ၂၄-မျိုးကို ခေါင်းစီးတွေ ချမှတ်ပြီးတော့ မြတ်စွာဘုရားက ဟောတယ်၊ ပြီးတဲ့အခါ အသေးစိတ် တစ်ခုပြီးတစ်ခု ဟောတယ်။</p> <h3>၄-ပစ္စည်းနှင့် ချုံးခြင်း</h3> <p>▬▬▬▬▬▬▬</p> <p>အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟကျမ်းမှာ ၂၄-ပစ္စည်းကို အကျဉ်းချုံးရင် “<b>အာရမ္မဏ ပစ္စည်း၊ ကမ္မပစ္စည်း၊ ဥပနိဿယပစ္စည်း၊ အတ္ထိပစ္စည်း</b>” ဆိုတဲ့ ၄-ပစ္စည်းနဲ့ ချုံးတယ်၊ ၄-ပစ္စည်းမှာ ပစ္စည်းတွေအားလုံး အကျုံးဝင်တယ်၊ ၂၄-ပစ္စည်းကို ချုံးပြောရင် ဒီ ၄-မျိုးနဲ့ ချုံးလို့ရတယ်လို့ အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟကျမ်းမှာ ပြထားတယ်။</p> <h3>၂-ပစ္စည်းနှင့် ချုံးခြင်း</h3> <p>▬▬▬▬▬▬▬</p> <p>ဘုန်းကြီးတို့ ဒီ ၂၄-ပစ္စည်းကို ၄-ပစ္စည်းနဲ့ ချုံးပြောတဲ့နည်းထက် ထပ်ပြီးတော့ ချုံးလို့ ရမလားလို့ စဉ်းစားကြည့်လိုက်တဲ့အခါ ထပ်ချုံးလို့ ရသေးတယ်ဆိုတာ တွေ့ရတယ်၊ ထပ်ပြီးတော့ ချုံးမယ်ဆိုရင် အတ္ထိ နဲ့ နတ္ထိ - ဒီနှစ်ခုထဲ အကုန်ဝင် သွားနိုင်တယ်။</p> <p>အတ္ထိဆိုတာ အကြောင်းတရားနဲ့ အကျိုးတရား ၂-ခုစလုံး ရှိနေခိုက်မှာ အထောက် အကူပြုတယ်၊ ကျေးဇူးပြုတယ်၊ အဲဒါ အတ္ထိအမျိုးအစားလို့ ခေါ်တယ်၊ အကြောင်း တရားကလည်း ရှိနေခိုက်ဖြစ်ရမယ်၊ အကျိုးတရားကလည်း ရှိနေခိုက် ဖြစ်ရမယ်၊ အဲဒီရှိနေခိုက်မှာ ကျေးဇူးပြုတာ အတ္ထိပစ္စည်းပဲ။</p> <p>နတ္ထိဆိုတာက မရှိတော့တဲ့နောက်မှာ ကျေးဇူးပြုတာ၊ သူက ရှိနေခိုက်မှာ ကျေးဇူး မပြုဘူး၊ အကြောင်းတရား လုံးဝချုပ်ငြိမ်းသွားတော့မှ အကျိုးတရားပေါ်လာတယ်၊ အဲဒါက နတ္ထိ။</p> <p>အဲဒီတော့ အတ္ထိအုပ်စုနဲ့ နတ္ထိအုပ်စု နှစ်စုပဲ ရှိတယ်၊ ထပ်ချုံးလိုက်ရင် ဒီ အတ္ထိ နတ္ထိ ၂-မျိုးထဲ အားလုံးဝင်တယ်။</p> <p><b>အတ္ထိ, နတ္ထိ</b> စကားလုံး ၂-လုံးက အယူဝါဒရေးရာအနေနဲ့ ပတ်သက်လာလို့ ရှိရင် ဘာနဲ့ဆက်စပ်ပြီး ပြောသလဲဆိုရင် အတ္ထိဆိုတာ အတ္တလို့ ပြောတဲ့ ထင်မြင် ယူဆချက်နဲ့ ပတ်သက်တယ်။</p> <p>သက်ရှိသတ္တဝါတွေမှာ Soul ဆိုတဲ့ အတ္တဆိုတဲ့အရာ ထာဝရရှိတယ်လို့ ယူဆရင် အတ္ထိ၊ ထာဝရမရှိဘူး, ဖြစ်ပြီးရင် ပျက်သွားတာပဲ၊ ဘယ်တော့မှ ပေါ်မလာတော့ဘူး၊ ထာဝရ ပြတ်စွဲတယ်ဆိုတဲ့ အယူအဆနဲ့ ပတ်သက် ရင် နတ္ထိတဲ့၊</p> <p>အတ္ထိဆိုတာ သဿတ ဝါဒကို ရည်ညွှန်းပြီး ပြောဆိုတာ ဖြစ်တယ်၊ နတ္ထိဆိုတာ ဥစ္ဆေဒဝါဒကို ရည်ညွှန်းပြီး ပြောဆိုတာဖြစ်တယ်၊ ဒါက အယူအဆ ရေးရာနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ အတ္ထိ, နတ္ထိ၊ <b>ပဋ္ဌာန်း</b>မှာလာတဲ့ အတ္ထိ, နတ္ထိက ဒီအဓိပ္ပါယ် မဟုတ်ဘူး။</p> <p>အတ္ထိ ဆိုသည်မှာ အကြောင်းတရားရော အကျိုးတရားပါ နှစ်ခုလုံး ရှိနေ တဲ့အခိုက်မှာ အကြောင်းတရားက အကျိုးတရားကို ကျေးဇူးပြုတယ်၊ နတ္ထိ ဆိုတာက မရှိတော့မှ ကျေးဇူးပြုတယ်၊ ဒီသဘာဝနှစ်ခု ခွဲခြားမှတ်သား ထားရမယ်၊ ၂၄-ပစ္စည်းကို အကျဉ်းချုံးလိုက်ရင် ဟောဒီနှစ်မျိုးထဲမှာ အားလုံးဝင်သွားနိုင်တယ်။</p> <h3>ဟေတုပစ္စယ</h3> <p>▬▬▬▬▬</p> <p>ကဲ ကောင်းပြီ၊ ဒီကနေ့ ဘုန်းကြီးတို့ ဟေတုပစ္စည်း အကြောင်းကိုပြောမယ်၊ အားလုံး တရားချစ်ခင် သူတော်စင်အပေါင်းတို့ <b>ပဋ္ဌာန်း</b>ကို ရွတ်ဆိုနေကြတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေ တော်တော်များပါတယ်၊ ဘာရည်ရွယ်ချက်နဲ့ ရွတ်တယ်ဆိုတာ ရွတ်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်မှပဲ သိမယ်၊ သို့သော် မှန်ကန်တဲ့ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ ရွတ်ဖို့တော့ လိုအပ်တယ်ပေါ့။</p> <p>ရွတ်တဲ့အခါ အန္တရာယ်ကင်းဖို့ ရွတ်တာလား၊ စီးပွားတက်ဖို့ ရွတ်တာလား။ အန္တရာယ် ကင်းချင်တာလည်း လူ့ ဆန္ဒပဲ၊ စီးပွားတက်ချင်တာလည်း လူ့ဆန္ဒပဲ၊ လူ့ရဲ့ ဆန္ဒတွေက အမျိုးမျိုးပေါ့လေ၊ ပဋ္ဌာန်းကျမ်းကြီးကို ပူဇော်ချင်လို့ ရွတ်တယ်ဆိုတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်လည်း ရှိကောင်းရှိမယ်။</p> <p>အထူးသဖြင့် မြန်မာပြည်မှာ .. အဋ္ဌကထာဆရာကြီးတွေက ပြောခဲ့တဲ့ စကားကို မြန်မာလူမျိုးတွေ သိနေကြတယ်၊ တစ်နေ့နေ့ တစ်ချိန်ချိန်ကျရင် မြတ်စွာ ဘုရား ဟောခဲ့တဲ့ တရားတော်တွေ ကွယ်ပျောက်သွားလိမ့်မယ်၊ ကွယ်တဲ့အခါ အဘိဓမ္မာက စကွယ်မယ်၊ အဘိဓမ္မာ ၇-ကျမ်းမှာလည်း ပဋ္ဌာန်းကျမ်းကြီးက စကွယ်မယ်တဲ့၊ မကွယ်အောင် <b>ပဋ္ဌာန်း</b>ပွဲတွေလုပ်ပြီး အသံမစဲ ရွတ်နေကြတာလည်း ဖြစ်ကောင်း ဖြစ်မယ်၊ ရွတ်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေ စီမံတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်လို့ ပြောရ မယ်ပေါ့၊ သို့သော် ကောင်းမွန်တဲ့ ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ ရွတ်ကြမယ် ပူဇော်ကြမယ်ဆိုရင် အင်မတန်မှ ကောင်းပါတယ်။</p> <p>တချို့လည်း ပြောကြတယ်၊ ကဿပဘုရားရှင်လက်ထက်တုန်းက လှိုဏ်ဂူထဲမှာ ရဟန်းတော်တွေ အဘိဓမ္မာ သရဇ္ဈာယ်နေကြတယ်၊ အဘိဓမ္မာတရားကို ပူဇော် နေကြတယ်၊ အဘိဓမ္မာတရားရဲ့ အတိမ်အနက် အလေးအနက် အဓိပ္ပါယ် မသိကြပေမယ့် လင်းနို့သားငါးရာဟာ အဘိဓမ္မာတရားသံကိုကြားရင်း စိတ်ကြည်နူး ကြတယ်၊ အဲဒီကောင်းမှုကြောင့် ဂေါတမဘုရားရှင်လက်ထက်တော်မှာ အမျိုး ကောင်းသားငါးရာ ဖြစ်ပြီး ရှင်သာရိပုတ္တရာထံက ပထမဆုံး အဘိဓမ္မာ ၇-ကျမ်းကို သင်ယူခွင့်ရတဲ့ ရဟန်းငါးရာဖြစ်လာတယ်။</p> <p>အဲဒီ story ကို မြန်မာတွေ တော်တော်များများ သိထားကြတယ်၊ တချို့ကလည်း အဲဒီပဋ္ဌာန်းသံလေးကြားလို့ရှိရင် လင်းနို့သားတွေ အားကျပြီး လင်းနို့ သားတွေလိုများ ဖြစ်လာမလားလို့ တွေးကြတယ်၊ အဲဒီလောက်လေးတင် မလုပ်ပါနဲ့နော်၊ လင်းနို့ဆိုတာ တိရစ္ဆာန်ပဲ၊ ကိုယ်က တိရစ္ဆာန်အဆင့်မှ မဟုတ်ဘဲ၊ ဒီလို ရွတ်ရုံ ဖတ်ရုံ မဟုတ်ဘဲ အဓိပ္ပါယ်နားလည်မယ်ဆိုရင် ပိုမကောင်းဘူးလား၊ ပိုကောင်းတာပေါ့၊ ဒါကြောင့်မို့ အဓိပ္ပါယ်နားလည်အောင် ကြိုးစားကြရမယ်။</p> <p>အန္တရာယ်ကင်းတယ်ဆိုတာ အခြားနည်းတွေနဲ့လည်း အန္တရာယ်ကင်းအောင် လုပ်လို့ ရတာပဲ၊ ပဋ္ဌာန်းကျမ်းကြီးကိုရွတ်ရင် အန္တရာယ်ကင်းတာ မဖြစ်ဘူးလို့ ပြောတာ မဟုတ်ဘူး၊ ဒီ<b>ပဋ္ဌာန်း</b>ကျမ်းကြီးကို ရွတ်လိုက်ရင် ပဋ္ဌာန်းဒေသနာကြီးကို ဘုရား လက်ထက်တော်တုန်းက နာခဲ့ရတဲ့ သက်တမ်းရှည်တဲ့ နတ်တွေရှိတယ်၊</p> <p>အဲဒီ နတ်တွေက “ဘုရားလက်ထက်တော်က ငါတို့နာခဲ့ရတဲ့အသံတွေ ကြားနေ ရတယ်” ဆိုပြီး သူတို့က လာနာကြမှာပါ၊ အဲဒီလို တန်ခိုးကြီးတဲ့နတ်တွေက လာနာ လို့ရှိရင် အနှောင့်အယှက်ပေးချင်တဲ့ နတ်ဆိုးတွေ ထွက်ပြေးသွားကြတာပေါ့၊ အဲဒီတော့ အန္တရာယ်ကင်းသွားတာပေါ့၊ ဒီလိုလည်း ရှိတာပေါ့။</p> <p>ယခုခေတ်မှာ လူကြီးတွေလာတယ်ဆိုရင် လူရှုပ်တွေ ပြေးရသလိုပေါ့ ရှင်းပြီးသား ဖြစ်သွားတယ်လေ၊ အဲဒါလိုပဲ တန်ခိုးကြီးတဲ့နတ်တွေက လာလို့ရှိရင် အနှောင့် အယှက်ပေးချင်တဲ့ နတ်ဆိုးတွေ နတ်မိစ္ဆာတွေက ဖယ်သွားကြတယ်၊ အဲဒီကျတော့ အန္တရာယ်ကင်းတာပေါ့။</p> <p>သို့သော် ကိုယ်က မကောင်းတဲ့အလုပ်လုပ်ပြီး ဟေတုပစ္စယောနဲ့ ကာကွယ် ရင်တော့လည်း သိပ်မဟုတ်လှဘူးပေါ့၊ မန္တာန်သဘောလို ယူဆပြီး ရွတ်ရင်တော့ သိပ်မကောင်းဘူးပေါ့၊ ရွတ်တယ်ဆိုတာ ရည်ရွယ်ချက် မှန်မှန်ကန်ကန်နဲ့ရွတ်မှ ကုသိုလ်ရတယ်ပေါ့နော်။</p> <p>တကယ် စဉ်းစားဆင်ခြင်ပြီး ရွတ်မယ်ဆိုရင် ပဋ္ဌာန်းကျမ်းကြီးကို ရွတ်ရင်း ရွတ်ရင်းနဲ့ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ဉာဏ်တော်ကြီးကို ကြည်ညိုလာမယ်၊ လူ့ဘဝနေရတာ ဟာလည်းပဲ ဟောဒီလို အကြောင်းအကျိုးတွေနဲ့ပဲလို့ သဘောပေါက်လာနိုင်တယ်၊</p> <p>မြန်မာစကားမှာ ပြောလေ့ရှိကြတယ် မဟုတ်လား၊ “<b>အကြောင်းညီညွတ်ရင်</b>” ဖြစ်တယ်ဆိုတာ။ အကြောင်းညီညွတ်အောင် လုပ်ဖို့ပဲလိုတယ်ပေါ့ အကြောင်းဆိုတာ ညီညွတ်မှဖြစ်တာ၊ အကြောင်းတရားတွေကို နားလည်လို့ရှိရင် အကြောင်းကို ညီညွတ်အောင် ဖန်တီးယူလို့ရတယ်တဲ့။</p> <p>ကြည့်လေ - အကြောင်းညီညွတ်အောင် ဘယ်လိုလုပ်သလဲဆိုရင် မျိုးစေ့လေး တစ်စေ့ကို အပင်ပေါက်စေချင်လို့ရှိရင် အကြောင်းညီညွတ်အောင် လုပ်ပေးလိုက်တယ်၊ မြေကြီးထဲ ချစိုက်တယ်၊ ရေလောင်းပေးတယ်၊ ဒါ အကြောင်းညီညွတ် အောင် လုပ်ပေးတာပဲ၊ ကိုယ်က သစ်ပင်ကို မန်းမှုတ်ပြီး အပင်ပေါက်အောင် လုပ်ခိုင်းလို့မှ မရတာ၊ ဘာလုပ်ပေးရမလဲ၊ မြေနဲ့ရေနဲ့ တွေ့ပေးတယ်၊ ပိုးကောင် မွှားကောင် လေးတွေ ဖယ်ရှားပေးတယ်၊ နေရောင်ရအောင် လုပ်ပေးတယ်၊ ဒီနည်းဖြင့် မျိုးစေ့ လေးက အပင်ပေါက်လာပြီး ရှင်သန်လာတာမဟုတ်လား၊ ဒါ အကြောင်းတရားတွေ ညီညွတ်အောင် လုပ်ပေးတဲ့သဘောပဲ။</p> <p>အဲဒီလိုပဲ ပဋ္ဌာန်းတရားတော်တွေရဲ့သဘာဝကို သိလို့ရှိရင် ကိုယ့်စိတ်ထဲ ဖြစ်ပေါ် လာတဲ့အခြေအနေအရပ်ရပ်ကို ဘာကြောင့်ဖြစ်တယ်ဆိုတာ နားလည် သဘော ပေါက် လာတယ်၊ ဖြစ်လာရင် ဒီအကြောင်းကြောင့် ဖြစ်တာကိုး၊ ဒီအကြောင်းကို ဖယ်လိုက်ရင် ဒီအကျိုးမရှိတော့ဘူး၊ ကိုယ်မလိုချင်တဲ့အကျိုးတွေ ထွက်နေရင် မလိုချင်တဲ့အကြောင်း တရားတွေ ရှိနေတယ်၊ အဲဒီမလိုချင်တဲ့ အကြောင်းတရားတွေကို ဖယ်လိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် မလိုချင်တဲ့အကျိုးတွေလည်း ပြုတ်သွားမှာပဲ။ အကယ်၍ လိုချင်တဲ့ အကျိုးတရားတွေ မရဘူး၊ ဘာလိုနေတုန်း၊ ငါ့မှာ လိုချင်စရာ ကောင်းတဲ့အကျိုး တရားကို ဖြစ်စေတတ်တဲ့ အကြောင်းတရားတွေ မရှိသေးဘူး အဲဒီအကြောင်းတရား တွေကို ထူထောင်ပေးလိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ကိုယ်လိုချင်တဲ့ အကျိုးတရားတွေ ရရှိလာမှာပဲလေ။</p> <p>လောကကြီးမှာ သေချာစဉ်းစားရင် အရာခပ်သိမ်းဟာ အကြောင်းနဲ့အကျိုး ချည်းပဲ၊ အကြောင်းအကျိုး ကင်းတဲ့အရာဆိုတာ လောကမှာမရှိဘူး၊ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ တရားတော်တွေဟာလည်း အကြောင်းအကျိုးကို အဓိကထားဟောလို့ ပထမ ဦးဆုံး အခြေခံအားဖြင့် သစ္စာလေးပါးလို့ ဟောတယ်။</p> <p><b>သစ္စာလေးပါး</b>ဆိုတာ ကြည့်လေ - ဒုက္ခ၊ ဒုက္ခဆိုတာ တစ်လောကလုံးကို မြတ်စွာဘုရားက ဒုက္ခလို့ နာမည်တပ်လိုက်တယ်၊ ဘာဖြစ်လို့ ဒုက္ခလို့ နာမည်တပ် တာလဲဆိုရင် ဆင်းရဲလို့ ဒုက္ခလို့ နာမည်တပ်တာ မဟုတ်ဘူး၊ ဒီထဲမှာ ချမ်းသာတာ လည်း ပါတယ်နော်၊</p> <p>ဘာလို့ ဒုက္ခလို့ နာမည်တပ်လိုက်သလဲဆိုရင် ဒု ဆိုတာ ကျေနပ်စရာ မကောင်းဘူး၊ ခ က ကိုယ်ထင်တဲ့အတိုင်း ဘာမှမရှိဘူး၊ အဲဒီအဓိပ္ပါယ်ပဲ။ ဒု ကျေနပ်စရာ မကောင်း တဲ့အပြင်, ခ ဘာမှ မရှိဘူး၊ ကိုယ်ထင်တာ တစ်ခုမှ မဟုတ်ဘူး၊</p> <p>ဟုတ်တယ်လေ၊ လူတွေထင်နေတာနဲ့ တခြားစီပဲ၊ ကိုယ့် ကိုယ်ကို တွေး ပြီးတော့ “ငါ” လို့ ထင်နေတယ်၊ တကယ်တော့ “ငါ”ဆိုတာ ပြစရာ ဘာမှ မရှိဘူး၊ ပြစရာ မရှိသည့်အတွက်ကြောင့် ကျေနပ်စရာ မကောင်းဘူး၊ အဲဒီ စကားလုံး ၂-ရပ် ပေါင်းစပ်ပြီးတော့ “ဒုက္ခ” လို့ဟောတာ။</p> <h3>ဒုက္ခဆိုတာ</h3> <p>အကြောင်းကြောင့်ဖြစ်လာတဲ့ အကျိုးတွေအားလုံးကို ရည်ညွှန်းပြီး မြတ်စွာဘုရားက ဟောထားတာ၊ အဲဒီ ဒုက္ခရဲ့ အကြောင်းတရားကို <b>ဒုက္ခသမုဒယ</b> လို့ အင်္ဂုတ္တရ တိတ္ထာယတနသုတ် မှာဟောတယ်၊ သစ္စာလေးပါးမှာ အဓိကအားဖြင့် <b>တဏှာ</b>ကို ဟောတယ်၊ သို့သော် အင်္ဂုတ္တရ တိတ္ထာယတနသုတ်မှာ ဒုက္ခသမုဒယကို ဟောတဲ့အခါ <b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>ကို ထည့်ဟောတယ်၊ တဏှာဆိုတာ အဓိကပဓာန ခေါင်းစဉ် တပ်ဟောတာ၊ တဏှာကသာ ဒုက္ခသမုဒယ ဖြစ်တာ၊ အဝိဇ္ဇာက ဒုက္ခသမုဒယ မဟုတ်ဘူးလို့ ပြောလို့မရဘူး၊ ဆင်းရဲတဲ့အကျိုး၊ လိုချင်စရာ မကောင်းတဲ့ အကျိုးတရားတွေ ထုတ်လုပ်တာ မှန်သမျှဟာ <b>ဒုက္ခသမုဒယ</b>တွေ ချည်းပဲ၊ ဒီလို နားလည်ရမယ်။</p> <p>ဒီတော့ မြတ်စွာဘုရားရဲ့တရားတော်သည် သစ္စာလေးပါးမှာ <b>ဒုက္ခသမုဒယ</b> ကို ဟောကတည်းက အကြောင်းတရားနဲ့ အကျိုးတရားကို ဟောတယ်ဆိုတာ ထင်ရှားတယ်၊ ရှင်သာရိပုတ္တရာ မထေရ်မြတ် ဗုဒ္ဓသာဝက မဖြစ်ခင်က သဉ္စယ ဆရာကြီးရဲ့ ပရိဗိုဇ်သာသနာမှာ ပထမဆုံးဝင်ပြီးတော့ လေ့လာတယ်၊ ပရိဗိုဇ်အဖြစ်နဲ့ နေတယ်၊ အနှစ်သာရမရှိဘူးဆိုတာသိလို့ အနှစ်သာရရှိတဲ့တရားကို ဆက်လက် ရှာဖွေတယ်။</p> <p>နောက်ဆုံးမှာ ပဉ္စဝဂ္ဂီငါးဦးထဲက အငယ်ဆုံးဖြစ်တဲ့ ရှင်အဿဇိနဲ့ တွေ့တယ်၊ ဗုဒ္ဓရဲ့ဝါဒအကျဉ်းချုပ် ပြောပြပါဆိုတော့ ဒီအကြောင်းကြောင့် ဖြစ်လာတဲ့အကျိုးကို ပြောတာပဲ၊ “<b>ယေ ဓမ္မာ ဟေတုပ္ပဘဝါ၊ တေသံ ဟေတုံ တထာဂတော အာဟ</b>” <br> “ဒီအကြောင်းကြောင့်ဖြစ်လာတဲ့ အကျိုးတွေရှိတယ်၊ အဲဒီအကြောင်းကြောင့်ဖြစ်တဲ့ အကျိုးကို မြတ်စွာဘုရားက ဟောပါတယ်” လို့ ပြောတာ၊ <b>ဒုက္ခ</b>နဲ့ <b>သမုဒယ</b>ကို မြတ်စွာဘုရားက ဟောတယ်လို့ပြောတာ၊ ဒီလိုဆိုတယ်။</p> <p>ဒီလောက်လေးကြားလိုက်တာနဲ့ သူက ဉာဏ်ပွင့်သွားတယ်၊ ဘယ်လောက်ထိ ပွင့်သွားသလဲဆိုရင် မှားယွင်းနေတဲ့အယူအဆတွေ လုံးဝကင်းသွားတယ်၊ သံသယ လုံးဝကင်းသွားတယ်၊ အဲဒါကိုပဲ စာလိုပြောတော့ <b>ဒိဋ္ဌိ ဝိစိကိစ္ဆာ ကွာသွားတယ်</b>လို့ ပြောတာပေါ့၊ <b>သောတာပန်</b>ဖြစ်တယ်ဆိုတာ အဲဒါပဲ။</p> <p>အဲဒီတော့ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ဝါဒသည် အကြောင်းနဲ့အကျိုးကို ရှင်းပြတဲ့ဝါဒ၊ အဲဒီအကြောင်းအကျိုးကို အကျယ်ချဲ့ပြီး ပြောလိုက်တဲ့အခါ <b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b> တဲ့၊ ထပ်ပြီးတော့ အကျယ်ချဲ့လိုက်မယ်၊ ကြည့် - “ဒုက္ခသမုဒယ က အဝိဇ္ဇာ၊ ဒုက္ခက သင်္ခါရ၊ <b>အဝိဇ္ဇာပစ္စယာ သင်္ခါရာ</b>၊ ဒုက္ခနဲ့ သမုဒယပဲ၊ <b>သင်္ခါရပစ္စယာ ဝိညာဏံ</b>၊ သင်္ခါရက ဒုက္ခသမုဒယ၊ ဝိညာဏက ဒုက္ခ” အကြောင်းနဲ့ အကျိုးပဲ။</p> <p><b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>က ဘာဆိုလိုတုန်းဆိုလို့ရှိရင် အကြောင်းနဲ့အကျိုးသည် တစ်ခု နဲ့တစ်ခု ဆက်စပ်နေတယ်၊ <b>Dependent origination</b> တစ်ခုနဲ့တစ်ခု မှီတည် နေတယ်၊ ကင်းကွာလစ်လပ်နေတာ မဟုတ်ဘူး၊ <b>ပဋိစ္စ</b> ဆိုတာ အကြောင်းတစ်ခုကို အမှီပြုပြီး၊ <b>သမုပ္ပါဒ</b> – ဖြစ်စေတယ်တဲ့၊ ဒီလို ဆိုလိုတာ၊ အကြောင်းသည်ပင်လျှင် သူ့မှာ အကြောင်းတစ်ခုရှိရသေးတယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ ဗုဒ္ဓတရားတော်အရ <b>အကြောင်းမဲ့</b> ဆိုတာ မရှိဘူး၊ <b>First cause</b> မရှိဘူး၊ <b>Causeless cause</b> ဆိုတာ မရှိဘူးလို့ဆိုတာ။</p> <p>တခြားဝါဒတွေမှာ အရာရာကို ထာဝရဘုရားက ဖန်ဆင်းတယ်လို့ ပြောမယ် ဆိုရင် ထာဝရဘုရားကျတော့ ဘယ်သူဖန်ဆင်းသလဲဆိုတော့ ဖန်ဆင်းသူ မရှိ၊ အဲဒါ <b>causeless</b> ပဲ၊ <b>first cause</b> ဆိုတာ ထာဝရဘုရားပဲ၊ ထာဝရဘုရားသည် <b>first cause</b> ဆိုတော့ ထာဝရဘုရားရဲ့ရှေ့က cause ရှိသေးလားဆိုတော့ မရှိတော့ဘူး၊ ပြတ်သွားတယ်။</p> <p>ဗုဒ္ဓရဲ့တရားတော်မှာ အဲဒီလို မရှိဘူး၊ <b>First cause</b> မရှိဘူး၊ <b>Causeless cause</b> မရှိဘူး၊ အကြောင်းနဲ့အကျိုးသည် အပြန်အလှန် ဆက်သွယ်နေကြတယ်တဲ့၊ အကြောင်း ကလည်း အကျိုးဖြစ်သွားတာပဲ၊ အကျိုးကလည်း အကြောင်း ဖြစ်သွားတာပဲ၊ ဆောင်ရွက်မှုကိုကြည့်ပြီး ပြောတာ။</p> <p>လောကမှာ လူတွေကို ကြည့်လိုက်ပေါ့၊ သာမန်အားဖြင့် ပြောမယ်ဆိုရင် အမေနဲ့ သားသမီးပဲ ပြောမယ်၊ အမေက သူက အမြဲတမ်း အမေဘက်က နေတာ ဟုတ်ရဲ့လား၊ သူ့မှာလည်းအမေရှိတယ်လေ၊ သူ့အမေနဲ့ပြောမယ်ဆိုရင် သူက သမီးပဲဖြစ်တာ၊ အမေ မဖြစ်ဘူး၊ သူ့ကို အမေလို့ခေါ်တာက သူ့ သားသမီးဘက် ကနေ ကြည့်တာ၊ သူ့ရဲ့အမေဘက်ကနေကြည့်ရင် သူက သမီးပဲ၊ သူ့သားသမီး ဘက်ကနေကြည့်မှ သူက အမေဖြစ်တာ။</p> <p>ထို့အတူပဲ အကြောင်းနဲ့အကျိုးဆိုတာ အဲဒီလို သွားနေတာ၊ အကြောင်း ဘက်ကနေ ကြည့်လိုက်တဲ့အခါ အကျိုးလို့ခေါ်တယ်၊ အကျိုးဘက်ကနေ ကြည့်လိုက်ရင် အကြောင်းလို့ ခေါ်ပြန်တယ်၊ ဒါကို <b>Mutual relation</b> လို့ ခေါ်တယ်၊ အပြန်အလှန် ဆက်သွယ်နေတဲ့သဘောတဲ့။</p> <p>အဲဒီပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ကို တစ်ခါ အကျယ်ချဲ့ပြီးတော့ ဟောလိုက်တဲ့အခါမှာ <b>ပဋ္ဌာန်းတရား</b>ဖြစ်တယ်၊ <b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>မှာ အကြောင်းတရားရယ် အကျိုးတရားရယ် ဒီနှစ်ခုပဲ ဟောတယ်၊ <b>ပဋ္ဌာန်းတရား</b>ကျတော့ အဲဒီလို မဟုတ်တော့ဘူး၊ အကြောင်း တရားကိုလည်း ထုတ်ပြတယ်၊ အကျိုးတရားကိုလည်းထုတ်ပြတယ်၊ အဲဒီ အကြောင်း တရားကနေပြီးတော့ ဒီအကျိုးတရားကို ကျေးဇူးပြုတဲ့အခါမှာ ဘယ်လိုစွမ်းရည် သတ္တိတွေ အသုံးပြုနေတယ်ဆိုတာကိုလည်း ထုတ်ပြတယ်၊ <b>တစ်ခုပိုလာတယ်</b>။</p> <p><b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>က အကြောင်းတရားနဲ့ အကျိုးတရား နှစ်ခုတည်း ရှင်းပြတယ်၊ <b>ပဋ္ဌာန်း</b> ကျတော့ အကြောင်းတရားကိုလည်း ရှင်းပြတယ်၊ ထိုအကြောင်းတရားက ထုတ်လုပ်လိုက်တဲ့ (သို့မဟုတ်) တည်စေတဲ့ အကျိုးတရားကိုလည်း ထုတ်ပြတယ်၊ အဲဒီလို ဖြစ်စေ တည်စေတတ်တဲ့ အကြောင်းတရားရဲ့ <b>စွမ်းရည်သတ္တိ</b>တွေကိုလည်း ထုတ်ပြတယ်၊ သူ့မှာ ဘာစွမ်းရည်တွေရှိသလဲ၊ ဘာစွမ်းရည်နဲ့ သူဟာ ဒီလို လုပ်ပေးတာလဲ၊ သတ္တိဆိုတာ ရှိတာပဲ၊ အကြောင်းတရားမှာ ဆိုင်ရာသတ္တိတွေ မရှိဘဲနဲ့ ဆိုင်ရာအကျိုးတရားကို မထုတ်လုပ်နိုင်ဘူး။</p> <p><b>သတ္တိ</b>ဆိုတာ စွမ်းနိုင်တဲ့ <b>abilities, energy</b> ကိုပြောတာ၊ <b>energy</b> စွမ်းအင် ပေါ့၊ အဲဒီစွမ်းအင်လေးတွေ အသုံးပြုပြီးတဲ့အခါကျတော့မှ ခုနက အကျိုးတရား ဆိုတာကို ဖြစ်ပေါ်လာတာ၊ အရာခပ်သိမ်းမှာ သူ့ဟာနဲ့သူ၊ အကြောင်းတရား မှာလည်း သူ့ရဲ့ <b>energy</b> တွေရှိတယ်၊ အဲဒီ <b>energy</b> တွေကြောင့် အကျိုးတရား ပေါ်လာတာ၊ ဒါ ပြောတာနော်။</p> <p><b>ပဋ္ဌာန်း</b>ကျတော့ မြတ်စွာဘုရားက ပြည့်ပြည့်စုံစုံဟောလိုက်တယ်၊ အကြောင်း တရားကိုလည်း ဟောတယ်၊ အကျိုးတရားကိုလည်း ဟောတယ်၊ အကြောင်းတရား ရဲ့ <b>သတ္တိ</b>ကိုလည်း ဟောတယ် ဆိုတော့ သုံးမျိုးဟောထားတယ်၊ အဲဒါကြောင့် <b>စွမ်းရည်သတ္တိ</b>တွေရဲ့ နာမည်အနေနဲ့ <b>၂၄-ပစ္စည်း</b>ကို မြတ်စွာဘုရားက အသုံးပြုတယ်၊ အကြောင်းတရားရဲ့စွမ်းရည်သတ္တိတွေ ထုတ်ဖေါ်ပြီး ဟောထားတော့ <b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b> ထက် တစ်ချက်ပိုသွားတယ်၊ <b>ပဋ္ဌာန်းတရားတော်ကြီး</b>က ပိုပြီးတော့ ပြည့်စုံသွားတယ်။</p> <p><b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>ကို ဖွင့်ဆိုတဲ့ ရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသက <b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>နဲ့ <b>ပဋ္ဌာန်း</b>ကို ရောပြီးတော့ ဖွင့်ပြတယ်၊ <b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>ချည်းသက်သက်ဆိုရင် ပဋ္ဌာန်းမပါဘူး၊ <b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>နဲ့<b>ပဋ္ဌာန်း</b> တွဲပြလိုက်တဲ့အခါ ပိုပြီးတော့ နက်နဲတယ်၊ “ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ကို ရှင်းပြဖို့ ကြိုးစားတဲ့အခါ အင်မတန်နက်တဲ့ ပင်လယ်ကြီးထဲမှာ မရပ်နိုင်သလိုပဲ ရှင်းပြဖို့ အင်မတန်မှကို ကြိုးစားရပါတယ်၊ အင်မတန် ခက်ခဲပါတယ်” လို့ ရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသက ဆိုတယ်။</p> <p>သူ ပြောပုံပြောနည်းက အဝိဇ္ဇာကနေပြီး သင်္ခါရကို ကျေးဇူးပြုတယ်ဆိုတဲ့ နေရာမှာ ဘာသတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုသလဲဆိုတာ <b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>မှာ မပါဘူး၊ <b>ပဋ္ဌာန်း</b>က ယူပြီး ပြောလို့ရတယ်၊ အဝိဇ္ဇာသည် သင်္ခါရကို ဖြစ်စေတယ်၊ “<b>အဝိဇ္ဇာပစ္စယာ သင်္ခါရာ</b>”၊ ဘယ်လိုစွမ်းရည်သတ္တိတွေ အဝိဇ္ဇာမှာ ရှိသလဲ၊ ဘာကြောင့် သင်္ခါရကို သူက အထောက်အကူပြုနိုင်သလဲ၊ ကျေးဇူးပြုပုံ ကျေးဇူးပြုနည်းတွေကို ဝိသုဒ္ဓိမဂ်မှာ သေချာစွာရှင်းပြပြီး ရေးထားတာရှိတယ်၊ ဒါတောင် အကျဉ်းအားဖြင့်ရှင်းတာ။</p> <p>ကောင်းပြီ - တရားဓမ္မတွေ တစ်ခုနဲ့တစ်ခု ဒီလိုပဲ .. ဆက်သွယ်နေတာ ဖြစ်သောကြောင့် ဆက်သွယ်မှုတွေ ကြည့်ကြရအောင်၊ <b>ပဋ္ဌာန်းတရားတော်ကြီး</b>ကို ရွတ်ဖတ်ပူဇော်နေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေလည်းပဲ ရွတ်ဖတ်ပူဇော်ရင်း အာရုံပြုနိုင်အောင် ပါဠိကို နည်းနည်းပဲ ရွတ်ပြမယ်။</p> <p>“<b>ဟေတုပစ္စယောတိ၊ ဟေတူ ဟေတုသမ္ပယုတ္တကာနံ ဓမ္မာနံ တံ သမုဋ္ဌာနာနဉ္စ ရူပါနံ ဟေတုပစ္စယေန ပစ္စယော</b>”။</p> <p>မြတ်စွာဘုရားက ပထမဆုံး <b>ဟေတုပစ္စည်း</b>ကို ဟောတယ်၊ အဲဒီမှာ စာပိုဒ်တွေကို အရင်ခွဲကြည့်လိုက်၊ <br> <b>ဟေတူ</b> ဆိုတာ စကားလုံးတစ်ခု၊ <br> <b>ဟေတုသမ္ပယုတ္တကာနံ ဓမ္မာနံ တံ သမုဋ္ဌာနာနဉ္စ ရူပါနံ</b> - အဲဒါက ပုဒ်စုတစ်စု၊ <br> <b>ဟေတုပစ္စယေန</b> ဆိုတာ ပုဒ်တစ်ခု၊ <br> <b>ပစ္စယော</b> က နောက်ဆုံးနိဂုံးစကား။</p> <p>အဲဒီမှာ စကားရပ်များကို ခွဲကြည့်လိုက်ရင် - <br> <b>ဟေတူ</b> ဆိုတာ ပဋ္ဌမန္တပုဒ် <b>norminative case</b>၊ အဲဒါက <b>အကြောင်းတရား</b>ကို ဖေါ်ပြတာ၊ <br> <b>ဟေတုသမ္ပယုတ္တကာနံ ဓမ္မာနံ တံ သမုဋ္ဌာနာနဉ္စ ရူပါနံ</b> လို့ သမ္ပဒါန်ပုဒ် <b>Dative case</b> နဲ့ ပြတဲ့စကားက <b>အကျိုးတရား</b>ကို ဖေါ်ပြတာ၊ <br> <b>ဟေတုပစ္စယေန</b> က <b>ပစ္စယသတ္တိ</b>ကို ဖေါ်ပြတယ်၊ <br> အပိုင်း ၃-ပိုင်း ရှိတယ်၊ ဒါ ပါဠိလိုရွတ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေအတွက် စဉ်းစားလို့ရအောင် ပြောတာ။</p> <p>ကဲ <b>ဟေတူ</b>ပုဒ်မှာ မြန်မာက ဟေတုကို အဓိပ္ပါယ်မပြန်တော့ဘူး၊ “<b>ဟိတ်</b>” လို့ပဲ သုံးလိုက်ကြတယ်၊ “ဟိတ်” ဆိုတော့ ဘာမှန်းမသိဘူးပေါ့၊ စာပေဝေါဟာရ တစ်ခု ဖြစ်သွားတယ်၊ “<b>ဟေတု</b>” ဆိုတဲ့စကားလုံးကိုနောက်က “တု”အသံကို ဖြုတ်ထားပြီး “<b>ဟေ</b>” လို့ပဲ ခေါ်လိုက်ကြတယ်၊ နောက်တော့ “တ” နဲ့ သတ်ပြီးတော့ “<b>ဟိတ်</b>” ဆိုတဲ့အသံပီအောင် ရေးတယ်။</p> <p>ဒါဖြင့် <b>ဟေတု</b>ဆိုတာ ဘာလဲ၊ အဘိဓမ္မာမှာ <b>ဟေတု</b> ဆိုတဲ့စကားလုံးသုံးပြီး ဖေါ်ပြတဲ့ တရား <b>၆-မျိုး</b>ရှိပါတယ်တဲ့၊ အဲဒါကို ရှေးဦးစွာမှတ်ထားပါ၊ ၆-မျိုးက <b>လောဘ ဒေါသ မောဟ အလောဘ အဒေါသ အမောဟ</b>၊ ဒီ ၆-ခု ဖြစ်တယ်။</p> <p>ဒီစကားလုံးတွေကို ကြည့်မယ်ဆိုရင် <b>လောဘ၊ အလောဘ၊ ဒေါသ၊ အဒေါသ၊ မောဟ၊ အမောဟ</b>၊ အပြန်အလှန် အသုံးပြုထားတာကို တွေ့ရတယ်၊ ဒီနေရာမှာ “<b>အ</b>”ရဲ့ အဓိပ္ပါယ်က “မရှိဘူး” ဆိုတာတင် ဖေါ်ပြတာ မဟုတ်ဘူး၊ “<b>ဆန့်ကျင်တယ်</b>” ဆိုတာကိုပါ ပြတာ၊ <b>လောဘ</b>ဆိုတာ လိုချင်တယ်၊ <b>အလောဘ</b>ဆိုတာ လောဘ မရှိရုံကို ပြောတာ မဟုတ်ဘူး၊ အဲဒီလိုချင်တဲ့သဘောကို ဖယ်ရှား ပစ်နိုင်တဲ့သဘော။</p> <p>“လောဘမရှိဘူး” ဆိုရင် အိပ်နေတဲ့အချိန်မှာ လောဘမရှိဘူးလေ၊ အဲဒါ <b>အလောဘ</b>လို့ ပြောလို့ ရမလား? မရဘူး၊ ဒါကြောင့် <b>လောဘ</b>ကို <b>craving</b> လို့ ပြန်ပြီး <b>အလောဘ</b>ကျတော့ <b>non craving</b> လို့ ပြန်မယ်ဆိုရင် နည်းနည်းပေါ့သွား တယ်၊ <b>non craving</b> ဆိုတာ craving မရှိဘူး၊ ဒီအဓိပ္ပါယ် ရောက်သွားတယ်၊ <br> မရှိရုံ သက်သက်ကိုပြောတာ မဟုတ်ဘူး၊ <b>anti-craving</b> ဆိုရင် <b>craving</b> ကို ဖျက်ဆီး ပစ်တယ်၊ ဒီအထိ စွမ်းရည်သတ္တိရှိတယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ “<b>အ</b>” ကို <b>ပဋိပက္ခ အနက်ဟော</b> လို့ အဋ္ဌကထာဆရာတွေက ဖွင့်တာ။</p> <p><b>မိတ္တ</b>ဆိုတာ မိတ်ဆွေ, <b>အမိတ္တ</b> ဆိုတာ မိတ်ဆွေမဟုတ်တာလို့ဆိုရင် - ကိုယ်နဲ့ မသိတဲ့လူတွေက အများကြီး၊ သို့သော် မိတ်ဆွေမဟုတ်ဘူးဆိုတာ <b>ရန်သူ</b>ကို ပြောတာ၊ မိတ်ဆွေမဟုတ်ရုံတင် မကဘူး၊ အဲဒီလိုပဲ <b>လောဘ</b>ဆိုတာ လိုချင်တဲ့ သဘော၊ <b>အလောဘ</b>ဆိုတာ လိုချင်တဲ့သဘောရဲ့ <b>ဆန့်ကျင်ဘက်သဘော</b>လို့ - ဒီလို ဆိုတယ်၊ မလိုချင်ရုံသက်သက်ကို ပြောတာမဟုတ်ဘူး၊ ဒီလိုနားလည်ရမယ်နော်။</p> <p><b>ဒေါသ</b>ဆိုတာလည်း ထို့အတူပဲ၊ အင်္ဂလိပ်လိုပြန်တော့ <b>Hatred</b> လို့ ပြန်တယ်၊ သို့သော် မုန်းတီးခြင်းကိုသာ ဒေါသလို့ ခေါ်တာ မဟုတ်ဘူး၊ <b>Fear</b> ကြောက်ခြင်း လည်း ဒေါသပဲ၊ <b>အဒေါသ</b>ကျတော့ အမုန်းမရှိရုံသက်သက်ကို, အကြောက်မရှိရုံ သက်သက်ကို အဒေါသခေါ်တာ မဟုတ်ဘူး၊ အဲဒီကြောက်ရွံ့ခြင်း မုန်းတီးခြင်းကို <b>ပယ်ဖျက်နိုင်တဲ့ သဘာဝတရား</b>ကိုမှ <b>အဒေါသ</b>တဲ့၊ ဒါကြောင့်မို့လို့ <b>antihatred, antifear</b>, <b>anti</b> ဆိုတဲ့စကားလုံးနဲ့သုံးရင် ပိုပြီးတော့ အဓိပ္ပါယ်ထင်ရှားတယ်။</p> <p>ထို့အတူပဲ <b>မောဟ</b>ဆိုတာ <b>delusion</b> တွေဝေတယ်၊ ဘာမှမသိဘူး၊ (ဘာမှ မသိဘူးဆိုတာ <b>အမှားသိနေတယ်</b> ပြောတာနော်၊ မသိဘူးဆိုတာ မဟုတ်ဘူး၊ သိနေတယ်၊ သိပေမယ့် တလွဲသိနေတာ၊) <b>မောဟ</b>ရဲ့ အဓိပ္ပါယ်က အမှားကို အမှန် ထင်နေတာတို့၊ အမှန်ကိုအမှားထင်နေတာတို့၊ အဲဒီလို တလွဲသိနေတာကို တွေဝေ တယ်လို့ ခေါ်တယ်၊ <b>အမောဟ</b>ကျတော့ အဲဒီတွေဝေမှုကို <b>ပယ်ဖျက်နိုင်တဲ့ပညာ</b>တဲ့၊ ဒါကြောင့်မို့ <b>မောဟ delusion</b>, <b>အမောဟ antidelusion</b>, (သာမန် non-delusion လို့ ပြန်လို့ရှိရင် တွေဝေမှုကင်းရုံလေးတင်ပဲ အမောဟလို့ အဓိပ္ပါယ်ရောက်သွား နိုင်တယ်)။</p> <p>ကဲ ဒီသဘာဝလေးတွေ ရှေးဦးစွာနားလည်ပြီ၊ <b>လောဘ အလောဘ၊ ဒေါသ အဒေါသ၊ မောဟ အမောဟ</b>၊ အကောင်းနဲ့ အဆိုးလေးတွေ တွဲပြီးတော့ ပြထား တယ်၊ အဲဒီ ၆-ခုကို <b>ဟိတ် ၆-ပါး</b>လို့ စာပေမှာသုံးတာပေါ့၊ အဲဒီဟိတ် ၆-ပါးသည် <b>ဟေတုပစ္စည်း</b> အကြောင်းတရားပဲ၊ သူက အကျိုးပြုလိမ့်မယ်။</p> <p>ဘာတွေကို အကျိုးပြုသလဲဆိုတာ ကြည့်ရအောင်၊ <b>ဟေတု ၆-မျိုး</b>ကို စီစစ် ပြီးတော့ ကြည့်ရအောင်၊ <b>လောဘ</b>သည် သူတစ်ခုတည်း မဖြစ်ဘူး၊ သူက ဘာနဲ့ ဖြစ်သလဲ ဆိုရင် <b>လောဘမူစိတ်</b>နဲ့ တွဲပြီးဖြစ်တယ်၊ လောဘအခြေခံတဲ့စိတ်နဲ့ တွဲဖြစ်တယ်၊ လောဘဖြစ်ရင် အနည်းဆုံး စိတ်ကတစ်ခု၊ စေတသိက်က ၁၉-ခု၊ အမြဲတမ်း ဒီလောက်ရှိရတယ်၊ ဒါ စိတ်စေတသိက်ယှဉ်ပုံ၊ အဘိဓမ္မာသင်ထားလို့ရှိရင် သိတယ် နော်။</p> <p><b>လောဘ</b>ဖြစ်လိုက်ပြီဆိုတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် လောဘဖြစ်ဖို့ရာ စိတ်တစ်ခု ဖြစ်ရတယ်၊ သူနဲ့ ဖြစ်ဖေါ်ဖြစ်ဖက်တွေက ၁၉-ခုလောက် ရှိတယ်၊ ဆိုလိုတာက <b>Universal mental properties</b> က ဖဿ ဝေဒနာ သညာ စေတနာ ဧကဂ္ဂတာ ဇီဝိတိန္ဒြေ မနသိကာရဆိုတဲ့ ဒီသဘောတရားတွေ ပါလာတယ်၊ <br> ပြီးတော့ ဝိတက် ဝိစာရ အဓိမောက္ခ ဝီရိယ ပီတိ ဆန္ဒ – ဒီသဘာဝတရားတွေက သူနဲ့ အတူတူ ယှဉ်ပြီး ပါလာလိမ့်မယ်၊ ပြီးတော့ မောဟ အဟိရိက အနောတ္တပ္ပ ဥဒ္ဓစ္စဆိုတဲ့ သဘာဝတရားတွေ၊ လောဘ ဒိဋ္ဌိ (သို့မဟုတ်) မာနတို့ ပါလာမယ်၊ အဘိဓမ္မာ သင်ထားရင် နားလည်တယ်နော်။</p> <p>ဆိုလိုတာက <b>လောဘ</b>ဖြစ်လိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် သူနဲ့ <b>ယှဉ်ဖေါ်ယှဉ်ဖက်</b> တွေ ပါလာမယ်လို့ မှတ်ထားပါ၊ သူတစ်ခုတည်း မဖြစ်ဘူး၊ ရေလို့ ဆိုလိုက်တာနဲ့ H2O ဆိုတာ သိရသလိုပဲ၊ <b>လောဘ</b>လို့ ပြောလိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် လောဘနဲ့ ယှဉ်တဲ့စိတ်တွေ တွဲဖက်ပါလာတဲ့ စေတသိက်တွေ ပါလာမယ်ဆိုတာ မှတ်ထား ရမယ်။</p> <p>ခြုံငုံပြီးတော့ ပြောမယ်ဆိုရင် လောဘနဲ့အတူ ဖြစ်တဲ့စိတ်သည် <b>လောဘမူ စိတ် ၈-ခု</b>၊ စေတသိက်က ၂၂-ခု၊ (လောဘဖယ်လိုက်လို့ရှိရင် ၂၁-ခု၊) အဲဒါကို <b>ဟေတုသမ္ပယုတ္တာနံ</b> လို့ ဟောတာ၊ ဒီနေရာမှာ လောဘ ဆိုတဲ့ တစ်ခုတည်းကို ရည်ရွယ်ပြောမယ်ဆိုရင် လောဘဆိုတဲ့ဟိတ်နဲ့ ယှဉ်တဲ့တရား လို့ ပြောတယ်၊ ဟိတ် ၆-ပါးလုံး ရည်ရွယ်ပြီးတော့.. ပြောရင်တော့.. <b>သဟိတ်စိတ် ၇၁-ခု</b> ရှိတယ်၊ <b>ဟေတုသမ္ပယုတ္တာနံ</b> – ဟိတ်နဲ့ယှဉ်တဲ့စိတ်ပေါင်းက ၇၁-ခု ရှိတယ်၊ စေတသိက်က ၅၂-ခု၊ အပြန်အလှန် အားဖြင့်ယူတော့ ၅၂-ခု၊ အဲဒါကို <b>ဟေတု-သမ္ပယုတ္တာနံ</b> လို့ ခေါ်တယ်၊ <b>ဟိတ်နဲ့ယှဉ်ပြီး ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ ဖြစ်လာတဲ့တရား</b>။</p> <p>လောဘဖြစ်ရင် တစ်ခုတည်း မဖြစ်ဘူး၊ ဒေါသဖြစ်ရင်လည်း တစ်ခုတည်း မဖြစ်ဘူး၊ မောဟဖြစ်ရင်လည်း တစ်ခုတည်း မဖြစ်ဘူး၊ အလောဘလည်း တစ်ခု တည်း မဖြစ်ဘူးတဲ့၊ အဒေါသတို့ အမောဟတို့လည်းဖြစ်ရင် တစ်ခုတည်း မဖြစ်ဘူး တဲ့၊ ယှဉ်ဖေါ်ယှဉ်ဖက်တွေနဲ့ တွဲဖြစ်တယ်၊ ဘယ်တော့ဖြစ်ဖြစ် <b>unity</b> ပဲ၊ တစ်ခုတည်း ဆိုရင် မဖြစ်ဘူး၊ ပေါင်းစပ်လိုက်မှ အလုပ်ဖြစ်တာ၊ ဘယ်အရာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ <b>အစု အဝေး</b>ချည်းပဲ။</p> <p>ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကြည့်လိုက်ရင် <b>ရုပ် ၈-ခု အစုအဝေး</b>ပဲ၊ အနည်းဆုံးပြော တာ၊ နာမ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကြည့်ရင်လည်း <b>နာမ် ၈-ခုရဲ့ အစုအဝေး</b>ပဲ၊ အနည်းဆုံး စိတ်တစ်ခုနဲ့ စေတသိက် ၇-ခု၊ ပေါင်း ၈-ခု ရှိရမယ်၊ ဒါထက်ပိုတာလည်း ရှိတယ်၊ <b>လောဘ ဒေါသ မောဟ အလောဘ အဒေါသ အမောဟ</b>ဆိုတဲ့ ဒီ<b>ဟိတ် ၆-ပါး</b>ကို အကုန်လုံး ခြုံငုံပြီးပြောလိုက်ရင် စိတ်က <b>သဟိတ်စိတ် ၇၁-ခု</b>၊ စေတသိက် <b>၅၂-ခု</b>၊ အဲဒါသည် <b>ဟိတ်နဲ့ယှဉ်တဲ့ သမ္ပယုတ္တဓမ္မများ</b> ဖြစ်တယ်။</p> <p>အဲဒီ <b>ဟိတ်နဲ့ယှဉ်တဲ့ စိတ် စေတသိက်တရား</b>တွေကို ဟောဒီ <b>ဟိတ်</b>လို့ အမည်ရတဲ့ လောဘ ဒေါသ မောဟ အလောဘ အဒေါသ အမောဟ၊ ဆိုင်ရာ ဆိုင်ရာ ဒီတရား တွေက <b>ခိုင်မြဲနေအောင် ဖန်တီးပေးထားတယ်</b>၊ ဒီလိုဆိုတယ်၊ ဒါက <b>နာမ်ပိုင်း</b>ကို ပြောတာ။</p> <p>တစ်ခါ <b>ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ</b>ကို ကြည့်လိုက်ရင် “<b>တံ သမုဋ္ဌာနာနဉ္စ ရူပါနံ</b>” တဲ့၊ စိတ်ဖြစ်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် စိတ်က ရုပ်ကို ဖြစ်စေတယ်၊ များသောအားဖြင့် စိတ် အားလုံးလိုလို (မြင်သိစိတ် ကြားသိစိတ်စတဲ့ စိတ် ၁၀-ခုနဲ့ အရူပဘုံမှာဖြစ်တဲ့ ဝိပါက်စိတ် ၄-ခု၊ အားလုံးပေါင်း ၁၄-ခုက လွဲရင် ) ဖြစ်လိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ရုပ်ကို ထုတ်လုပ်ပြီးသားဖြစ်တယ်၊ <b>စိတ္တဇရုပ်</b>ကို ထုတ်လုပ်လိုက်တယ်။</p> <p>ကြည့်လေ - မီးက လင်းလိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် အလင်းရောင်ကို မထုတ်လုပ် ဘူးလား၊ ချက်ချင်းထုတ်လိုက်တာ၊ အဲဒါမျိုး၊ ကိုယ့်သန္တာန်မှာ စိတ်ဖြစ်လာတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် အဲဒီစိတ်က ရုပ်ကို ထုတ်ပြီးသားဖြစ်တယ်၊ အဲဒီရုပ်ကို <b>စိတ္တဇရုပ်</b> လို့ခေါ်တာ။</p> <p>ဟိတ်နဲ့ယှဉ်တဲ့ သဘာဝတရားတွေ ဖြစ်လိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် သူတို့က ရုပ်ကို ထုတ်လုပ်တယ်၊ အဲဒီ ထုတ်လုပ်လိုက်တဲ့ ရုပ်တရားတွေကို ဒီနေရာမှာ <b>တံ သမုဋ္ဌာနာနဉ္စ ရူပါနံ</b> လို့ ဆိုတာ၊ ထိုဟိတ်နဲ့ယှဉ်တဲ့ စိတ်စေတသိက်တရားတွေက ထုတ်လုပ်လိုက်တဲ့ ရုပ်တို့အားလည်း <b>ဟေတုသတ္တိ</b>နဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်၊ <br> ဆိုလိုတာက <b>ဟိတ်</b>ဆိုတဲ့ စေတသိက်တရားသည် သူနဲ့ယှဉ်တဲ့ စိတ်စေတသိက် တရားတွေရယ်, သူတို့ကပေါင်းပြီးတော့ ထုတ်လုပ်လိုက်တဲ့ ရုပ်တရားတွေရယ်၊ အဲဒါတွေကို <b>ဟေတုသတ္တိ</b>နဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်။</p> <p>ဟိတ် ၆-ပါးကနေပြီးတော့ ကျန်တဲ့ ဟိတ်နဲ့ယှဉ်တဲ့ စိတ်စေတသိက်တရား တွေနဲ့ ဟိတ်ကြောင့်ဖြစ်လာတဲ့ ရုပ်တွေကို ကျေးဇူးပြုတယ်ဆိုတာ <b>ဟေတုသတ္တိ</b>ပဲ၊ ကျေးဇူးပြုတယ်ဆိုတာ ဘာကို ပြောတာတုန်းဆိုရင် အဲဒီသဘာဝဟိတ်တရားတွေ ရှိနေသေးသမျှ ဟောဒီ အကျိုးတရားတွေ <b>ဆက်လက်ရှင်သန်နေမယ်</b> လို့ ဒီလို ပြောတာ။</p> <p><b>ဟေတု</b>တွေရဲ့ <b>စွမ်းရည်သတ္တိ</b>ဆိုတာ ဥပမာ - သစ်ပင်မှာ အမြစ်ရှိနေသမျှ ကာလ ပတ်လုံး အဲဒီအမြစ်ကို အကြောင်းပြုပြီး အရွက်တွေထွက်လာတယ်၊ အကိုင်း တွေ ထွက်လာတယ်၊ ပွင့်ချိန် ပွင့်တယ်၊ အသီးတွေ ထွက်မယ်၊ <b>Seasonally</b> ပေါ့၊ အမြစ်ရှင်သန်နေသမျှ ကာလပတ်လုံး ဟောဒီသစ်ပင်သည် အရွက်ထွက်ချိန်ကျ ထွက်မယ်၊ အကိုင်းထွက်ချိန် ထွက်လိမ့်မယ်၊ အပွင့်ပွင့်ချိန်မှာ ပွင့်လိမ့်မယ်၊ အသီး သီးချိန်မှာ သီးလိမ့်မယ်၊ အကယ်၍ အဲဒါတွေ တစ်ခုမှ ဆက်ပြီးတော့ မဖြစ်စေချင် ဘူးဆိုရင် ဘာလုပ်ရမလဲ၊ အဲဒီအမြစ်ကို ဖြတ်ရမယ်၊ အဲဒီအမြစ် ဖြတ်လိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ကျန်တဲ့ အကိုင်း အခက် အလက်တွေ အပွင့်တွေ အသီးတွေ မလာ တော့ဘူး။</p> <p>ဒါမျိုးလိုပဲ <b>လောဘ ဒေါသ မောဟ</b>ဆိုတဲ့ သဘာဝတရားတွေ၊ <b>အလောဘ အဒေါသ အမောဟ</b>ဆိုတဲ့ သဘာဝတရားတွေ ရှိနေသေးသမျှ ဆိုင်ရာဆိုင်ရာ အကြောင်း တွေက ဆိုင်ရာဆိုင်ရာအကျိုးတရားတွေကို <b>ဆက်လက်ပြီး ရှင်သန်အောင် လုပ်ပေး နေမှာပဲ</b>၊ အဲဒါကို ပြောတာ။</p> <p>ကဲ <b>apply</b> လုပ်ကြည့်ရအောင်၊ လောဘဖြစ်တယ် ဆိုပါစို့ - ပစ္စည်းတစ်ခုခုကို လိုချင်တဲ့ <b>လောဘစိတ်</b>ကလေး ဖြစ်လာတယ်၊ အဲဒီ<b>လောဘ</b>ဆိုတဲ့ သဘောလေး ပေါ်လာ ကတည်းက ဘာတွေတွေးနေသလဲ၊ လိုချင်တဲ့စိတ်နဲ့ပဲ တွေးမနေဘူးလား၊ အဲဒီ လိုချင်တဲ့အတွေးဆိုတာ လောဘနဲ့ ယှဉ်နေတဲ့စိတ်တွေ ဖြစ်နေတာပဲလေ၊ လိုချင်တဲ့ အတွေးတွေ သူ့မှာရှိနေတယ်၊ <b>လောဘရှိနေသရွေ့ လိုချင်တဲ့အတွေး တွေးနေလိမ့်မယ်</b>။</p> <p>စကားပြောလိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် လိုချင်ကြောင်း ပြောလိမ့်မယ်၊ သူ့ ပါးစပ်က ပြောလိုက်တဲ့အသံသည် <b>mind born matter</b> ပဲ၊ ပြောလိုက်တဲ့ အသံက ဘာကြောင့် ထွက်လာသလဲ၊ ဟောဒီ လိုချင်တဲ့စိတ်က ထုတ်လုပ်လိုက်တဲ့ အသံပဲ၊ အဲဒီအသံပဲ သူက ဆက်လက်ရှိဦးမယ်၊ သူ လိုချင်စိတ် မကုန်သေးသမျှ လိုချင် ကြောင်းပဲ ပြောဦးမယ်၊ အဲဒါက <b>ရုပ်တရား</b>ကို ဖြစ်စေပုံပဲ၊ သူ လှုပ်ရှားတာ၊ သွားတာ လာတာရော လိုချင်မှုနဲ့ ပတ်သက်တာ မဖြစ်ပေဘူးလား။</p> <p><b>လောဘရှိနေသေးသမျှ</b> လောဘနဲ့ပတ်သက်တဲ့ အတွေးတွေ ရှိမယ်၊ လောဘနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ အပြောတွေ ပြောနေမယ်၊ လောဘကို အခြေပြုပြီး သွားလာ လုပ်ကိုင် လှုပ်ရှားနေမယ်၊ ဒါ <b>ရုပ်တရား</b>တွေ ဖြစ်နေတာ၊ ပြောဆိုနေတာရယ်၊ သွားလာ လုပ်ကိုင်နေတာ ရုပ်တရားတွေ ဖြစ်နေတာ။</p> <p>ကဲ လိုချင်စိတ်ကုန်သွားပြီ၊ လောဘမရှိတော့ဘူး ဆိုကတည်းက အဲဒီ အတွေးလည်း မတွေးတော့ဘူး၊ အဲဒီ အပြောလည်း မပြောတော့ဘူး၊ အဲဒီ အလုပ်လည်း မလုပ်တော့ဘူး၊ ဒီလို ဆိုလိုတယ်နော်။</p> <p>ထို့အတူပဲ <b>ဒေါသ</b>ဆိုတာ ဘယ်လောက်ထင်ရှားလဲ လူတွေမှာ၊ စိတ်တိုနေလို့ရှိရင် ကြည့် - စိတ်ဆိုးနေလို့ရှိရင် တွေးနေတယ်၊ ဘာတွေ တွေးနေသလဲ၊ မကျေနပ်တာပဲ တွေးနေတယ်၊ ဒေါသဖြစ်စရာတွေ တွေးနေတယ်၊ အဲဒါ ဘယ်သူ က ဒီအတွေးတွေ ဆက်လက်ရှင်သန်စေတာတုန်းဆိုရင် <b>ဒေါသဆိုတဲ့ဟိတ်တရား</b>က <b>ဟေတုသတ္တိ</b>နဲ့ ကျေးဇူးပြုနေလို့ဖြစ်တာ။</p> <p>ဘယ်လိုကျေးဇူးပြုတာတုန်းဆိုရင် ကြည့် - အမြစ်ကနေပြီးတော့ မြေဆီ ရေဆီ တွေကို စုပ်ပြီးတော့ တင်ပေးနေသည့်အတွက် ဒီသစ်ပင်ကြီးဟာ အရွက်တွေ အသီးတွေ အပွင့်တွေ ရှင်သန်နေတာလေ၊ အဲဒါလိုပဲ <b>ဒေါသဟာ အမြစ်ပဲ</b>၊ အဲဒီ အမြစ်ရှိနေသေးသမျှ သူဟာ မကျေနပ်တဲ့အတွေးတွေ တွေးနေမယ်၊ မကျေနပ်တဲ့ စိတ်တွေဖြစ်ပေါ်နေတယ်၊ အဲဒါက <b>ဟေတုသမ္ပယုတ္တကာနံ ဓမ္မာနံ</b> ပဲ။</p> <p>အဲဒီ မကျေနပ်တဲ့အပြော ပြောရုံမကဘူး, သူတစ်ယောက်တည်းဆိုရင် တက်တခေါက်ခေါက်နဲ့ ဖြစ်နေမယ်၊ အဲဒီတက်ခေါက်တဲ့အသံဟာ <b>စိတ္တဇရုပ်</b>ပဲနော်၊ အဲဒီအသံကို ဘယ်သူက ထုတ်လုပ်လိုက်တာတုန်း? မကျေနပ်တဲ့စိတ်တွေက ထုတ်လုပ်လိုက်တာ၊ မကျေနပ်တဲ့အတွေးတွေ တွေးမယ်၊ မကျေနပ်တဲ့ အပြောတွေ ပြောလိမ့်မယ်၊ သူ အသံဗလံတွေလည်း ပေးမယ်၊ ပြောမယ်၊ နောက်ဆုံးကျတော့ မကျေနပ်တဲ့အလုပ် <b>ဒေါသရှိနေမယ်</b>ဆိုရင် ခြေဆောင့်နင်းသွားမယ်၊ တံခါး ဆောင့် ပိတ်ချင် ပိတ်မယ်၊ ပစ္စည်းလွှတ်ချချင် ချလိုက်မယ်၊ ဟုတ်ရဲ့လား၊ ဒေါသ ဖြစ်လာ ကတည်းက အမူအရာတစ်ခုက ကြမ်းတမ်းနေတယ်၊ စိတ်ပြေသွားရင် အဲဒီလို မဟုတ်တော့ဘူး။</p> <p>စိတ်ပြေသွားတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ကျေနပ်တဲ့အတွေးတွေ တွေးနေတယ်၊ လူတွေဟာ တစ်ခါတလေဆိုရင် အတော်ရယ်စရာကောင်းတယ်၊ စိတ်ဆိုးတဲ့အချိန် မှာဆိုရင် တစ်ယောက်နဲ့ တစ်ယောက် ရိုက်တော့မလို နှက်တော့မလိုနဲ့၊ စိတ်ဆိုး လည်း ပြေသွားရော <b>sweety</b> တို့ <b>honey</b> တို့ ဖြစ်ကုန်ရော၊ အဲဒါလိုတွေ ဖြစ်သွား တယ်၊ အရင်တုန်းကတော့ <b>sweety</b> တို့ <b>honey</b> တို့ မဖြစ်ဘူး၊ <b>Bloody hell</b> ပဲ လုပ်တယ်၊ ဆဲလား ရိုက်လား နှက်လားပဲ၊ ဟော ဒေါသလေးလည်း ပြေသွားရော <b>I'm so sorry</b> လုပ်လာတယ်၊ <b>I apologize</b> ဖြစ်သွားကြတာ၊ <b>so sorry</b> ဖြစ်ကုန်ကြတယ်၊ ကြည့် ဒေါသရှိနေရင် <b>apologize</b> မလုပ်သေးဘူး၊ ဒီလိုဖြစ်တာ၊ အဲဒါကို မြတ်စွာဘုရားက <b>ဟေတုသတ္တိ</b>လို့ ပြောတာ၊ <b>ဟေတုပစ္စည်း</b>ဆိုတာ ဒါကို ပြောတာ။</p> <p>အဲဒီတော့ လက်တွေ့ဘဝမှာ အရေးကြီးတာက ကိုယ့်ဟာကိုယ် “ငါ မကျေနပ်တဲ့ အတွေးတွေ ဘာကြောင့်တွေးနေတာလဲ၊ ဒီ<b>ဒေါသ</b>ကြောင့်၊ ငါ ဒီ<b>ဒေါသ</b> ကို ဖယ်မှ ဖြစ်မယ်”လို့ ဒီအတွေး တွေးရမှာ၊ “ငါ ဘာလို့ မကျေနပ်တဲ့အတွေး တွေး နေလဲ၊ ငါ ဘာလို့ တစ်ယောက်တည်း တက်ခေါက်နေတုန်း၊ ငါ ဘာလို့ ကြမ်းကြမ်း တမ်းတမ်းတွေ လုပ်နေလဲ” ဆိုလို့ရှိရင် “ဪ ငါ့မှာ <b>ဒေါသ</b>ရှိနေလို့” ဒီ<b>ဒေါသ</b> ဖျောက်လိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ခုနကဟာတွေ မလာတော့ဘူး၊ ပျောက် သွားပြီ၊ အပြောလည်း ယဉ်ကျေးသွားပြီ၊ သွားတာလာတာလည်း ညင်သာသွားပြီ၊ <b>ဒေါသ</b> မရှိလို့ရှိရင် <b>fortify</b> လုပ်တာတွေ မရှိတော့ဘူး၊ အဲဒီသဘောကို ပြောတာ၊ ဒါ <b>ဟေတုပစ္စည်း</b>ပဲ။</p> <p>ဒေါသငြိမ်းသွားတယ်ဆိုတာ သူ့ဟာသူ အလိုအလျောက် ငြိမ်းတာ မဟုတ် ဘူး၊ ဘာဝင်လာလို့ ငြိမ်းတာတုန်းဆိုရင် <b>အဒေါသ</b>က ငြိမ်းပေးတာ၊ တစ်ဦးကို တစ်ဦး နားလည်လာပြီးတော့ အကျိုးကို လိုလားတဲ့စိတ်ကလေး ဝင်လာတယ်၊ “ငါ လုပ်တာ မှားသွားပြီလား”၊ “ငါပြောတာ လွန်သွားသလား”၊ စဉ်းစားတာ၊ <b>အဒေါသ</b> ဝင်လာရင် ဒီလိုစဉ်းစားတာ။</p> <p>ဒေါသဝင်တုန်းကတော့ နည်းတောင် နည်းသေးတယ်၊ အားရပါးရပြောမယ်၊ ဆဲမယ်၊ အဲဒီဒေါသလည်း ပျောက်ရော, <b>အဒေါသ</b> သဘော၊ <b>မေတ္တာ</b>သဘောလည်း ရောက်လာရော ခုနကလို ဖြစ်သွားပြန်ရော။</p> <p>ဒေါသပျောက်သွားတော့ ဘယ်သူရောက်လာတုန်း၊ <b>အဒေါသ</b>က ပြန်ရောက် လာတာပဲ၊ လောဘပျောက်သွားပြန်ရင်လည်း ခုနက <b>အလောဘ</b>က ရောက် လာပြန်ရော၊ <b>အလောဘ</b>ရောက်လာတော့ ဘာဖြစ်တုန်း၊ လှူရမယ်၊ တန်းရမယ်၊ ဘယ်သူ့ အကူအညီပေးရမလဲဆိုတဲ့ အတွေးတွေ တွေးလာတယ်၊ ကိုယ့်ပစ္စည်းကို စွန့်လွှတ်ချင်တယ်၊ ကျွေးချင်တယ်၊ မွေးချင်တယ်၊ ဒီလိုအတွေးတွေ ဝင်လာတယ်၊ ပြောဆိုလာတယ်၊ လုပ်ကိုင်လာတယ်၊ <b>အလောဘ</b>ဝင်လာလို့ရှိရင် ဒီအတွေးမျိုးတွေ တွေးလာတယ်၊ <b>လောဘ</b>ဝင်လာရင် အဲဒီအတွေးတွေ ပျောက်ကုန်ပြန်ရော။</p> <p>ထို့အတူပဲ <b>မောဟ</b>ဝင်လာရင် ဘယ်လိုဖြစ်မလဲ၊ သံသယတွေ ဖြစ်လာမယ်၊ “<b>ပဋ္ဌာန်း</b>ဆိုတာ ဘုရားဟောတာ ဟုတ်ရဲ့လား၊ ဘယ်သူပြောနိုင်မှာတုန်း၊ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း-၂၅ဝဝ ကျော်က ပဋ္ဌာန်းဟောခဲ့တာရော ဟုတ်ရဲ့လား၊ ဒါ ရွတ်နေလို့ရော ကုသိုလ်ရတယ်ဆိုတာ ဟုတ်ရဲ့လား”၊ အတွေးတွေ ဝင်လာတယ်၊ သံသယတွေ ဖြစ်လာတယ်၊ ဒါ <b>မောဟ</b>ဝင်လာတာ၊ စိတ်တွေက မတည်ငြိမ်ဘူး၊ လွင့်ပါးလာတယ်၊ ဟော <b>မောဟမူစိတ်</b>တွေ ဖြစ်လာတယ်၊ ဒါ <b>မောဟ</b>ရှိနေရင် အဲဒီအတွေးတွေ ဝင် နေမှာပဲ၊ ဒါ<b>မောဟ</b>က ထုတ်လုပ်နေတာနော်၊ <b>မောဟ</b>က ထုတ်လုပ်လိုက်တဲ့အတွက် ကြောင့် သံသယတွေ ဝင်လာတယ်၊ စိတ်မငြိမ်မသက်တဲ့အတွေးတွေ တွေးလာ တယ်၊ မယုံကြည်တဲ့အတွေးတွေ ဝင်လာတယ်။</p> <p>ဒီလိုမဟုတ်ဘဲနဲ့ သေချာ အသိဉာဏ်နဲ့ ဆင်ခြင်စဉ်းစားတတ်လို့ ဉာဏ်ရလာပြီ ဆိုကတည်းက ခုနက သံသယဆိုတဲ့အတွေးတွေ မလာတော့ဘူး၊ စိတ်ပျံ့လွင့် နေတာ မရှိတော့ဘူး၊ <b>အမောဟ</b>ဆိုတဲ့ဉာဏ် ရလာတဲ့အခါကျတော့ ဒါတွေ ပျောက် သွားတယ်၊ အဲဒါကို ပြောလိုတာ၊ <b>ဟေတုပစ္စည်း</b>ဆိုတာ ဒီအဓိပ္ပါယ်ကို ဆိုလိုတယ်။</p> <p><b>လောဘ ဒေါသ မောဟ</b> ဆိုတဲ့ အကြောင်းတရား <b>ဟိတ်တရား</b>တွေ မိမိတို့ သန္တာန်မှာ ရှိနေသမျှ အတွေးတွေလည်း ဆက်ဖြစ်နေမှာပဲ၊ ပြောမှုဆိုမှု လုပ်ကိုင်မှုတွေ ဆက်ဖြစ်မယ်၊ ဒါကို ဘယ်သူကနေပြီး ဖြစ်ပေါ်စေတာတုန်းဆိုရင် ဟောဒီ <b>လောဘ ဒေါသ မောဟ</b>ဆိုတဲ့ <b>ဟိတ်တရား</b>တွေကနေပြီး ဆိုင်ရာအကျိုးတရားတွေကို <b>ရှင်သန်နေအောင် ဆက်လက်ဖြစ်နေအောင် လုပ်ပေးနေတာ</b>ကို <b>ဟေတုသတ္တိ</b>လို့ ခေါ်ပါတယ်။</p> <p>အဲဒါကို မြတ်စွာဘုရားက ဟောတာနော် - <br> “<b>ဟေတူ ဟေတုသမ္ပယုတ္တကာနံ ဓမ္မာနံ တံ သမုဋ္ဌာနာနဉ္စ ရူပါနံ ဟေတုပစ္စယေန ပစ္စယော</b>”။</p> <p><b>ဟေတူ</b> = <b>လောဘ ဒေါသ မောဟ အလောဘ အဒေါသ အမောဟ</b>လို့ ဆိုတဲ့ <b>ဟိတ်ခြောက်ပါးတရား</b>တို့သည်၊ <br> <b>ဟေတုသမ္ပယုတ္တကာနံ</b> = ထိုဟိတ် ၆-ပါး နှင့် ယှဉ်ပြီးတော့ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ စိတ်စေတသိက်တရားတို့အားလည်းကောင်း၊ <br> <b>တံ သမုဋ္ဌာနာနံ</b> = ထိုဟိတ်နဲ့ယှဉ်တဲ့ စိတ်တရားနဲ့ ထိုစိတ်တို့ကို အကြောင်း ပြုပြီးတော့ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့၊ <br> <b>ရူပါနဉ္စ</b> = ရုပ်တရားတို့အားလည်းကောင်း၊ <b>ဟေတုပစ္စယေန</b> ဟေတုပစ္စယသတ္တိဖြင့်၊ <br> <b>ပစ္စယော ဥပကာရကော</b>=ကျေးဇူးပြုတတ်သည်၊ <br> <b>ဟောတိ</b> = စင်စစ်မသွေ ဖြစ်ပါပေတော့၏။ <br> <b>ဣတိ</b> = ဤသို့၊ <br> <b>ဘဂဝါ</b> = ရွှေဘုန်းတော်သခင် ရှင်တော်မြတ်ဘုရားသည်၊ <br> <b>အဝေါစ</b> = ကောင်းစွာမသွေ ဟောကြားတော်မူခဲ့ပါပေသတည်း။</p> <p>ဤတွင်ပဲ ဒီကနေ့ အပိုင်း-၁ <b>ပဋ္ဌာန်းမြတ်ဒေသနာတရား</b> ပြီးဆုံးပါပြီ။</p> <p>နောက်ရက်များမှာ အခြားပစ္စည်းတွေနဲ့ ဘယ်လိုဆက်သွယ်ပြီးတော့ ဖြစ်ပေါ်နေ တယ်ဆိုတာကို ဆက်ပြီးတော့ ဟောပေးပါမယ်၊ တရားချစ်ခင် သူတော်စင် ပရိသတ် တို့သည် ဗုဒ္ဓမြတ်စွာ ဟောကြားတော်မူခဲ့တဲ့ <b>ပဋ္ဌာန်းတရားတော်ကြီး</b>ကို နာယူ မှတ်သားပြီးတော့ မိမိတို့ဘဝမှာ အကြောင်းတရားအစစ်အမှန်တွေကို သိပြီးတော့ <b>အကြောင်းဉာဏ် အကျိုးဉာဏ်</b>တွေကို ရရှိပြီးတဲ့အခါမှာ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာ ဟောကြားတော် မူခဲ့တဲ့ အကြောင်းတရားတို့ရဲ့ ကင်းရာဖြစ်တဲ့ <b>နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာ</b>ကို ကိုယ်စီကိုယ်ငှ မျက်မှောက်ပြုနိုင်ကြပါစေသတည်း။</p> <p style="text-align: center;"><b>ပဋ္ဌာန်းမြတ်ဒေသနာ အပိုင်း (၂)</b></p> <p>သာသနာတော်နှစ် ၂၅၅၂-ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၇၀-ပြည့်နှစ်၊ တပို့တွဲလပြည့်ကျော် ၁၂-ရက်၊ (၂၁-၂-၂၀၀၉)၊ ရန်ကုန်တိုင်း၊ ဗဟန်းမြို့နယ်၊ ကြားတောရလမ်း မင်္ဂလာဈေးဓမ္မာရုံတော်ကြီးအတွင်းဝယ် ဆင်ယင်ကျင်းပ ပြုလုပ် အပ်သည့် ညဉ့်ဦးယံဓမ္မသဘင် အခမ်းအနားဝယ် မင်္ဂလာတောင်ညွန့် မြို့နယ် မင်္ဂလာဈေး နှစ်ဖက်မိဘများနှင့် ဦးတင်စိုးတို့အား ရည်စူး၍ ဒေါ်လှခင် ကိုကျော်သင်းဆေးဆိုင် မိသားစုတို့၏ အမတဒါန ဓမ္မဒါနအဖြစ်ဖြင့် ဟောကြား တော်မူသည်။</p> <p>“<b>ကျမ်းကြီး ပဋ္ဌာန်း</b>, ကျမ်းငယ် ဆန်း, ကျမ်းလတ် ဓာတုကထာ” လို့ ပရိယတ္တိ စာပေ သင်ယူနေကြတဲ့ ရဟန်းသံဃာတွေရဲ့ အသိုင်းအဝိုင်းမှာ ဒီစကားပြောလေ့ ရှိကြတယ်၊ ကျမ်းကြီးထဲမှာ ပဋ္ဌာန်းကျမ်းဟာအလွန်ခက်ခဲတယ်၊ ကျယ်လည်းကျယ်၊ နက်လည်းနက်တယ်။</p> <p>ပင်လယ်ကြီးထဲမှာ ဖြတ်ကူးဖို့ရာ ခဲယဉ်းသလိုပဲ <b>ပဋ္ဌာန်းကျမ်းကြီး</b>ကို အကုန်တတ်သိ နားလည်ဖို့ဆိုတာ အလွန်ခဲယဉ်းတယ်၊ ထိုပဋ္ဌာန်း ကျမ်းကြီးရဲ့ အတိမ်အနက်ကို သိဖို့ဆိုတာလည်း အလွန်ခဲယဉ်းတယ်၊ ဒါကြောင့် တတ်နိုင်သမျှ ထောက်တည်ရာ ရသမျှလေးနဲ့ မိမိတို့ရဲ့နေ့စဉ်ဘဝမှာ ပဋ္ဌာန်း ပစ္စည်းတွေ တစ်ခုနဲ့တစ်ခု ဘယ်ပုံ ဆက်သွယ်နေတယ်ဆိုတာ သိရအောင် ဒီကနေ့ ပဋ္ဌာန်းမြတ်ဒေသနာအပိုင်း-၂ ကို ဆက်ပြီးဟောပါမယ်။</p> <p>မနေ့တုန်းက <b>ဟေတုပစ္စယော</b>နဲ့ ပတ်သက်ပြီး အကျဉ်းချုပ်ရှင်းပြပြီးပြီ၊ တစ်ခုစီ ထပ်ပြောရအောင်၊ စာပေအနေနဲ့ လေ့လာလိုတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေ “ပဋ္ဌာန်းမြတ် ဒေသနာ” အမည်နဲ့ ဝေငှထားတဲ့စာအုပ်လေးကိုကြည့်ပြီး <b>ပစ္စည်း</b>နဲ့ <b>ပစ္စယုပ္ပန်</b>၊ ဒီနှစ်မျိုးကို ရှေးဦးစွာ မှတ်ကြရအောင်။</p> <p><b>ပစ္စည်း</b>ဆိုတာ <b>အကြောင်းတရား</b>၊ <b>ပစ္စယုပ္ပန်</b>ဆိုတာ ထိုအကြောင်းတရားကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ <b>အကျိုးတရား</b>၊ (သို့မဟုတ်) ပစ္စည်းတရားက ကျေးဇူးပြုထားတဲ့ အကျိုးတရားလို့ ဒီလိုအဓိပ္ပါယ်ရတယ်။</p> <p>အဲဒီမှာ ဟိတ် ၆-ပါးသည် <b>ဟေတုပစ္စည်း</b>၊ <b>ပစ္စယ</b>ဆိုတဲ့စကားလုံးကို မြန်မာ လို ပစ္စည်းလို့ ပြန်လိုက်တာ၊ အကြောင်းတရားလို့ ပြောတာ၊ ပစ္စည်းဆိုတော့ ဟို ပစ္စည်း ဒီပစ္စည်းတွေနဲ့ ရောသွားနိုင်သေးတယ်နော်၊ လူသုံးကုန်ပစ္စည်းတို့ ဘာတို့ ပြောတဲ့ ဟာတွေကိုလည်း ပစ္စည်းလို့ပဲ ခေါ်တယ်။</p> <p>ဒီနေရာမှာ “<b>ပစ္စည်း</b>” ဆိုတာ <b>အထောက်အကူပြုတဲ့ အကြောင်းတရား</b>ကို ဆိုလိုတယ်၊ “<b>ပစ္စယုပ္ပန်</b>” ဆိုတာ <b>ပစ္စယုပ္ပန္န</b> ဆိုတဲ့စကားလုံးကလာတာ၊ “အကြောင်းတရား ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ အကျိုးတရား” အကြောင်းတရားက ကျေးဇူးပြုထားတဲ့ အကျိုးတရားလို့ ဒီလိုအဓိပ္ပါယ်ရတယ်။</p> <p>အဲဒီစာအုပ်က ဇယားလေးကြည့်မယ်ဆိုရင် <b>ဟေတုပစ္စည်း</b> ဆိုတာ ဟိတ် ၆-ပါးကို ခေါ် တယ်၊ ဟိတ် ၆-ပါးလို့ဆိုတာ အဘိဓမ္မာသင်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေ သိတယ်ပေါ့၊ အဘိဓမ္မာ မသင်ဖူးဘူး ဆိုရင်တော့ ဟိတ် ၆-ပါးဆိုတာ ဘာတွေပါလိမ့်လို့ တွေးကောင်း တွေးလိမ့်မယ်၊ မနေ့က နည်းနည်းရှင်းပြီးတော့ ပြောခဲ့ပြီးပြီ။</p> <p><b>ဟေတု</b>ရဲ့အဓိပ္ပါယ်က “<b>အကျိုးတရားတွေကို ရှင်သန်နေအောင် ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက် နေအောင် ခိုင်မာနေအောင် ကျေးဇူးပြုနေတဲ့ အကြောင်းတရား</b>” လို့ အဓိပ္ပါယ် ရတယ်၊ <b>ဟေတု</b> ဆိုတဲ့ နာမည်နဲ့ ဟောထားတဲ့တရားဟာ ၆-မျိုး ရှိတယ်၊ အဘိဓမ္မာမှာ ဟေတုဟာ ၆-မျိုးပဲ ရှိတယ်၊</p> <p>၆-မျိုးက <b>လောဘ ဒေါသ မောဟ</b>၊ <b>အလောဘ အဒေါသ အမောဟ</b>၊ အကောင်းဘက်က ၃-မျိုး၊ အဆိုးဘက်က ၃- မျိုး၊ ဒီ ၆-မျိုး ဖြစ်တယ်၊ အဲဒီ ၆-မျိုး သောသဘာဝ တရားများသည် မိမိတို့နှင့်ယှဉ်တွဲ ဖြစ်ပေါ် လာတဲ့တရားများကို အခိုင်အမာ ဖြစ်သွားအောင် <b>အထောက်အကူပြုတတ်တယ်</b>၊ ဒါဟာ သူတို့ရဲ့ <b>ဟေတုသတ္တိ</b> ဖြစ်တယ်။</p> <p>ရှေးဦးစွာ စာလိုမှတ်မယ်ဆိုရင် <b>ဟိတ် ၆-ပါးက ပစ္စည်း</b>၊ <b>ပစ္စယုပ္ပန်</b>မှာ <b>သဟိတ်စိတ် ၇၁-ခု</b>၊ (<b>သဟိတ်စိတ်</b>ဆိုတာ <b>သ</b> ဆိုတာ အတူတကွ၊ <b>ဟေတု</b> က ဟိတ်၊ <b>ဟိတ်နဲ့ ယှဉ်တဲ့စိတ်</b>လို့ ပြောတာ၊ ပါဠိမြန်မာရောပြီး သုံးထားတဲ့စကားလုံး ဖြစ်တယ်၊ “<b>သဟိတ်စိတ်</b>”ဆိုတာ ဟိတ်နဲ့ယှဉ်တဲ့စိတ်လို့ ပြောတာ၊ ဟိတ်နဲ့ယှဉ်တဲ့ စိတ်သည် ၇၁-ခု ရှိတယ်၊ ဟိတ်နဲ့မယှဉ်တဲ့ စိတ်က ၁၈-ခု ရှိတယ်၊ နှစ်ခုပေါင်း တဲ့အခါ စိတ် ၈၉-ဆိုတာ ရတယ်ပေါ့၊) ယှဉ်တဲ့စေတသိက်တွေကို ကြည့်လိုက်မယ်ဆိုရင် စေတသိက်-၅၂ ခု လုံးယှဉ်တယ်၊ ပြီးတော့ <b>သဟိတ်စိတ္တဇရုပ်</b>။</p> <p>စိတ်ကို အဟိတ်စိတ်နဲ့ <b>သဟိတ်စိတ်</b>လို့ နှစ်မျိုးခွဲထားတယ်၊ ဟိတ်နဲ့ယှဉ်တဲ့ စိတ်၊ ဟိတ်နဲ့ မယှဉ်တဲ့စိတ်၊ ဟိတ်နဲ့ယှဉ်တဲ့စိတ်တွေကြောင့် ဖြစ်တဲ့ရုပ်ကို <b>သဟိတ် စိတ္တဇရုပ်</b>လို့ ဒီလိုပြောတာနော်။</p> <p><b>စိတ္တဇ</b>မှာ <b>စိတ္တ</b> ဆိုတာ စိတ်ကြောင့်, <b>ဇ</b> ဆိုတာ ဖြစ်လာတာ၊ အဲဒီ အဓိပ္ပါယ်၊ စိတ်ကြောင့် ဖြစ်တဲ့ရုပ်၊ (မြန်မာပြည်မှာလည်း ဒီစကားလုံးသုံးတယ်၊ “<b>စိတ္တဇရောဂါ</b>” တဲ့၊ စိတ်မှာဖြစ်နေတဲ့ရောဂါ၊ စိတ္တဇရောဂါ၊ စိတ်စွဲလမ်းပြီးတော့ စိတ်မှာဖြစ်နေတဲ့ ရောဂါ၊ စိတ္တဇရောဂါ၊) ဒီနေရာမှာ <b>စိတ္တဇရုပ်</b>ဆိုတာ စိတ်က ထုတ်လုပ်လိုက်တဲ့ ရုပ်တရားတွေကို <b>စိတ္တဇရုပ်</b>လို့ ခေါ်တယ်။</p> <p>ထို့နောက် <b>သဟိတ်ပဋိသန္ဓေကမ္မဇရုပ်</b> တဲ့၊ ပဋိသန္ဓေစိတ်ကလည်းပဲ <b>သဟိတ်-ပဋိသန္ဓေ</b> ရှိတယ်၊ အဟိတ်ပဋိသန္ဓေ ရှိတယ်ပေါ့၊ <b>သဟိတ်ပဋိသန္ဓေ</b> ဆိုတာ ဟိတ်နဲ့ယှဉ်တဲ့ ပဋိသန္ဓေစိတ်၊ ဥပမာ - မဟာဝိပါက်စိတ် ၈-ခုနဲ့ ပဋိသန္ဓေနေလို့ရှိရင် <b>သဟိတ်ပဋိသန္ဓေစိတ်</b>။</p> <p>လူတွေမှာ မဟာဝိပါက်စိတ် ၈-ခုဆိုတာနဲ့ ပဋိသန္ဓေနေကြတယ်၊ ရူပဗြဟ္မာ တွေမှာ ရူပါဝစရဝိပါက်စိတ် ၅-ခုနဲ့ ပဋိသန္ဓေနေတယ်၊ အရူပဗြဟ္မာတွေမှာ အရူပါဝစရ ဝိပါက်စိတ် ၄-ခုနဲ့ ပဋိသန္ဓေနေတယ်၊ အဆင့်မရှိတဲ့ လူသားတွေကျတော့ ကုသလဝိပါက် ဥပေက္ခာသန္တီရဏ ဆိုတဲ့ <b>အဟိတ်စိတ်</b>နဲ့ ပဋိသန္ဓေနေကြတယ်၊ အပါယ်လေးဘုံက အပါယ်ဘုံသားအားလုံးသည် အကုသိုလ်ရဲ့ အကျိုးဖြစ်တဲ့ အကုသလဝိပါက် ဥပေက္ခာသန္တီရဏစိတ်နဲ့ ပဋိသန္ဓေနေကြတယ်၊</p> <p>ဒီ term တွေက အဘိဓမ္မာမသင်ဖူးရင် ခက်နေတယ်၊ ခေါ်ရတာ ခက်လို့ရှိရင် ငရဲ တိရစ္ဆာန် ပြိတ္တာ တို့ရဲ့ သန္ဓေစိတ်လို့ ဒီလိုမှတ်ပါ၊ အဲဒီသန္ဓေစိတ်တွေက အတူတူပဲ၊ ငရဲသားတွေ ရဲ့သန္ဓေစိတ် တိရစ္ဆာန်တွေရဲ့ သန္ဓေစိတ် ပြိတ္တာတွေရဲ့ သန္ဓေစိတ်ရယ် အတူတူပဲ မှတ်ရမယ်၊ အဟိတ်စိတ်နဲ့ ပဋိသန္ဓေနေလို့ အဟိတ်တိရစ္ဆာန်တွေလို့ ပြောကြတယ်၊ ဒါ စာပေကနေ ထွက်ပေါ်လာတဲ့ အသုံးအနှုန်းဖြစ်တယ်။</p> <p>တိရစ္ဆာန်တွေက လောဘ ဒေါသ မောဟ၊ အလောဘ အဒေါသ အမောဟ ဆိုတဲ့ မကောင်းတဲ့ဟိတ် ကောင်းတဲ့ဟိတ်တွေနဲ့ သူတို့ပဋိသန္ဓေစိတ်မှာ ဖြစ်ပေါ်လာတာ မဟုတ်ဘူး၊ <b>ဟိတ်မဲ့ပဋိသန္ဓေစိတ်</b>နဲ့ နေလာတယ်လို့ ဒီလိုဆိုတယ်။</p> <p>ကဲ <b>ဟေတုသတ္တိ</b> ဆိုတာက <b>ရေသောက်မြစ်ရဲ့အစွမ်းနဲ့တူတယ်</b>၊ ဘယ် သစ်ပင်က ရေသောက်မြစ်ပဲဖြစ်ဖြစ် ထိုသစ်ပင် ရှင်သန်ပြီးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်နေအောင်, အသီးတွေ အပွင့်တွေနဲ့ နှစ်ပေါင်းများစွာကြာအောင် ထောက်ပံ့နိုင်တယ်။ အဲဒီ ရေသောက်မြစ်ရဲ့ စွမ်းရည်သတ္တိမျိုးကို <b>ဟေတုသတ္တိ</b>လို့ ခေါ်တယ်၊ အခိုင်အမာ ဖြစ်အောင်, ရှင်သန် နေအောင် ထောက်ပံ့ကူညီတဲ့သတ္တိသည် ထူးခြားတဲ့ သတ္တိ တစ်ခုပဲ။</p> <h3 id="လောဘဟေတု">လောဘဟေတု</h3> <p>ကဲ <b>လောဘ</b>ကို ပြောရအောင်၊ လူတိုင်းလူတိုင်းဟာ လိုချင်တဲ့စိတ် ဖြစ် တတ်ကြတယ်၊ လိုချင်တဲ့စိတ် ဖြစ်ပြီဆိုရင် ထိုလိုချင်တဲ့စိတ် တည်တံ့နေအောင် ဘယ်အရာက လုပ်သလဲဆိုရင် <b>လိုချင်မှုဆိုတဲ့ လောဘတရား</b>က လုပ်တယ်၊ လိုချင်တဲ့စိတ်ကို အကြောင်းပြုပြီးတော့ စိတ္တဇရုပ်တွေကို ထုတ်လုပ်ပေးနေတယ်၊ နှုတ်က ထုတ်ပြောတယ်၊ ခန္ဓာကိုယ်နဲ့ ကိုယ်ထိလက်ရောက် လုပ်တယ်ဆိုတဲ့ ကိုယ် အမူအယာ နှုတ်အမူအယာတွေ ဖြစ်ပေါ်လာတယ်။ အဲဒီလို ဖြစ်လာအောင်, ရှင်သန်နေအောင် ဘယ်သူက လုပ်သလဲ၊ ဟောဒီ <b>လောဘ</b>က လုပ်ပေးနေတာ။ ဒါကြောင့်မို့ ဒီလောဘကို <b>ဟေတုပစ္စယ</b>လို့ ခေါ်တယ်၊ သူ့ရဲ့အကျိုးတရားတွေ ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နေအောင်, ခိုင်ခံ့နေအောင်, တည်မြဲနေအောင် သူကစွမ်းဆောင် ထားတယ်၊ အဲဒီသတ္တိကို <b>ဟေတုသတ္တိ</b>လို့ ပြောတာပဲ။</p> <p>စာလိုပြောမယ်ဆိုရင်တော့ <b>လောဘ</b>နဲ့ <b>လောဘမူစိတ်</b>လို့ နှစ်မျိုးခွဲရမယ်၊ <b>လောဘ</b> ဆိုတာ လိုချင်တဲ့သဘောကို ပြောတာ၊ အဲဒီ လိုချင်တဲ့သဘောသည် လောဘမူစိတ်နဲ့ ယှဉ်တွဲဖြစ်တဲ့ စေတသိက်တရားသာ ဖြစ်တယ်၊ အဲဒီလောဘမူစိတ် ဖြစ်လာလို့ရှိရင် လောဘစေတသိက်တစ်ခုတည်းသာ ဖြစ်တာ မဟုတ်ဘူး၊ ကျန်တဲ့ စေတသိက် တွေလည်း ဖြစ်သေးတယ်၊</p> <p>လိုချင်စိတ်လို့ လူတွေက တစ်ခုတည်း ခေါ်နေကြတယ်၊ လိုချင်တဲ့စိတ်ဆိုတာ စိတ်က ၈-ခု၊ စေတသိက်က ၂၂-ခု၊ (သို့မဟုတ်) စိတ် ၁-ခုနဲ့ စေတသိက် ၂၂-ခု၊ ပေါင်းလိုက်ရင် ၂၃-ခု၊ ၂၃-ခု ကို တစ်ခုတစ်ခု တွက်ထားလိုက်မယ်ဆိုရင် လူတွေ ပြောနေကြတဲ့ လိုချင်တဲ့စိတ်ဆိုတာ အဲဒါကိုပြောတာ။</p> <p>အဲဒီ လိုချင်တဲ့စိတ်ကလေး မိမိတို့ ရင်ထဲနှလုံးထဲမှာ ခိုင်မာနေအောင် ဘယ်သူက လုပ်ဆောင်ပေးနေသလဲ၊ လိုချင်တယ်ဆိုတဲ့ <b>လောဘ</b>ကနေပြီး လုပ်ပေးတယ်၊ သူ့မှာ ဒီလိုစွမ်းရည်သတ္တိထူး ရှိတယ်လို့ပြောတာ၊ အခြားစေတသိက်တွေမှာ ဒီလိုစွမ်းရည် သတ္တိ ရှိသလားဆိုတော့ မရှိဘူး။</p> <p><b>လောဘ</b>သည် <b>ဟေတုသတ္တိ</b>နဲ့ကျေးဇူးပြုနိုင်တယ်၊ ဥပမာ- ဒိဋ္ဌိ ဆိုတဲ့တရား ဟာလည်း လိုချင်တဲ့စိတ်ထဲမှာ ယှဉ်တွဲပြီးတော့ ဖြစ်ပေါ်လာတယ်၊ မာန ဆိုတဲ့ တရားဟာလည်း လိုချင်တဲ့စိတ်နဲ့ ယှဉ်တွဲပြီး ဖြစ်ပေါ် လာတယ်၊ အဲဒီ ဒိဋ္ဌိတို့ မာန တို့မှာ ဒီလောဘစိတ်လို ထိန်းထားနိုင်တဲ့စွမ်းရည် ရှိရဲ့လားဆိုတော့ မရှိဘူး၊ <b>ဟေတုသတ္တိ</b> သူတို့မှာ မရှိဘူး၊</p> <p>ဥပမာ - လောဘမူစိတ် ၈-ခုမှာ ယှဉ်တွဲ ဖြစ်ပေါ် လာတဲ့ စေတသိက်တွေထဲမှာ ဖဿ ရှိတယ်၊ ဝေဒနာ ရှိတယ်၊ သညာ ရှိတယ်၊ စေတနာ ရှိတယ်၊ ဧကဂ္ဂတာ ရှိတယ်၊ ဇီဝိတိန္ဒြေ ရှိတယ်၊ မနသိကာရ ရှိတယ်၊ အဲဒါတွေက လိုချင်တဲ့စိတ်လေးကို ထိန်းထားနိုင်သလား၊ မထိန်းနိုင်ဘူး၊ လိုချင်တဲ့စိတ် ပေါ်လာလို့ရှိရင် သူတို့က ပါလာ တာပဲရှိတယ်၊ သူတို့က လိုချင်တဲ့ စိတ်ကို အခိုင်အမာဖြစ်အောင် ကျေးဇူးပြုနိုင်စွမ်း မရှိကြဘူး။</p> <p>ထို့အတူပဲ ဝိတက် ဝိစာရ အဓိမောက္ခ ဝီရိယ ပီတိ ဆန္ဒ ဆိုတဲ့ စေတသိက် တွေ၊ မောဟ အဟိရိက အနောတ္တပ္ပ ဥဒ္ဓစ္စ ဆိုတဲ့ စေတသိက်တွေ၊ သူတို့ကရော? (မောဟကတော့ လောဘမူစိတ်ကို ထိန်းထားတဲ့အထဲမှာပါတယ်၊ သို့သော် အဓိက ပဓာနက လောဘက ထိန်းထားတာ၊) အဲဒီမှာ အဟိရိက အနောတ္တပ္ပ ဥဒ္ဓစ္စ ဆိုတဲ့ တရားတွေက <b>ဟေတုသတ္တိ</b> မရှိသည့်အတွက်ကြောင့် ထိန်းထားနိုင်စွမ်း မရှိဘူးတဲ့၊ သို့သော် လိုချင်တဲ့စိတ်နဲ့ ယှဉ်တွဲပြီးတော့ ဖြစ်ပေါ်လာကြတာတွေချည်းပဲ။</p> <p>အေး ကောင်းပြီ၊ အာရုံတစ်ခုခုကိုတွေ့လို့ မိမိတို့စိတ်ထဲမှာ လိုချင်တဲ့စိတ် ဖြစ်ပြီဆိုရင် ဟောဒီ သဘောသဘာဝတွေ ဖြစ်လိမ့်မယ်၊ လောဘမူစိတ်ရယ် စေတသိက်တွေရယ် ဖြစ်လိမ့်မယ်၊ ထိုစိတ်စေတသိက်တွေ ဖြစ်တာနဲ့တစ်ပြိုင်နက် <b>စိတ္တဇရုပ်တွေ</b>ကို ထုတ်လုပ်လိမ့်မယ်၊ အဲဒီထဲမှာ <b>လောဘ</b>သည် မိမိနဲ့ အတူတကွ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ သဘာဝတရားတွေကို ရှင်သန်နေအောင် အခိုင်အမာ ရပ်တည်နေအောင် ကျေးဇူး ပြုတယ်၊ ထိန်းထားတယ်တဲ့။</p> <p>အဲဒီနေရာမှာ ဒီလောဘနဲ့ ကျန်တဲ့ စိတ်စေတသိက်တွေဟာ <b>တစ်ပြိုင်နက် ဖြစ်ကြတာ</b>၊ လောဘက အရင်ဖြစ်ပြီးတော့ ကျန်တဲ့စိတ်စေတသိက်တွေက နောက်မှ ဖြစ်လာတာ မဟုတ်ဘူး၊ လောဘနဲ့ ကျန်တဲ့စိတ်သည် တစ်ပြိုင်နက် ဖြစ်လာတာ၊ တစ်ပြိုင်နက် ဖြစ်လာပြီး သူ့မှာ ထူးခြားတဲ့ စွမ်းရည်သတ္တိက ဘာတုန်းဆိုရင် သူနဲ့ ဖြစ်ဖေါ်ဖြစ်ဖက် သဘောတရားတွေကို ရှင်သန်နေအောင် ထိန်းထားနိုင်တာက လောဘရဲ့သတ္တိပဲတဲ့၊ တခြားစေတသိက်တွေမှာ ဒီသတ္တိမျိုးမရှိဘူးလို့ ဒီလိုပြောတာ၊ လောဘရဲ့သတ္တိထူးက <b>ဟေတုသတ္တိထူး</b>။</p> <p>သို့သော် ဒီလောဘဆိုတဲ့ သဘာဝတရားက ယှဉ်ဖက် စိတ်စေတသိက်နဲ့ အဲဒီစိတ်က ထုတ်လုပ်ထားတဲ့ စိတ္တဇရုပ်တရားတွေကို <b>ဟေတုသတ္တိ</b> တစ်ခုတည်းနဲ့ ကျေးဇူး ပြုနိုင်တာလားလို့ဆိုတော့ ဟေတုသတ္တိတစ်ခုတည်းနဲ့ မဟုတ်ဘူး၊ အခြား သတ္တိ တွေလည်း ပါဝင်ပြီး ကျေးဇူးပြုနေကြတယ်၊ သို့သော် သူ့ရဲ့သတ္တိထူးကတော့ ထိန်းထားတဲ့ <b>ဟေတုသတ္တိထူး</b>ပဲ။</p> <p>ဒါဖြင့် ဘာသတ္တိတွေ ရှိသေးတုန်းဆိုတော့ <b>လောဘ</b>မှာ လိုချင်တဲ့စိတ် စေတသိက် စိတ္တဇရုပ်တွေနဲ့ အတူအကွဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့ သတ္တိတစ်မျိုးလည်း ရှိသေးတယ်၊ အဲဒါကို <b>သဟဇာတသတ္တိ</b> လို့ ခေါ်တယ်၊ <b>သဟဇာတသတ္တိ</b> ဆိုတာ လောဘနဲ့ ယှဉ်ဖက် စိတ်စေတသိက်၊ ထိုယှဉ်ဖက်စိတ်က ထုတ်လုပ်လိုက်တဲ့ စိတ္တဇရုပ်များသည် <b>ပြိုင်တူဖြစ်လာကြတယ်</b>၊ အကြောင်းက အရင်ဖြစ်ပြီးမှ အကျိုးက နောက်မှဖြစ်တာ မဟုတ်ဘူး၊ ဒီနေရာမှာ အကြောင်းနဲ့အကျိုးသည် ပြိုင်တူဖြစ်လာတာ၊ အဲဒီ ပြိုင်တူ ဖြစ်လာစေတာကိုပဲ <b>သဟဇာတသတ္တိ</b>လို့ ပြောတယ်၊ ပြိုင်တူဖြစ်ပြီးတော့ အကျိုးပြု တယ်။</p> <p>ဒါဖြင့် ပြိုင်တူဖြစ်လာပြီး အကျိုးပြုတာ ရှိသလားဆိုတော့ ရှိတယ်လေ၊ မီး လင်းလိုက်တာတဲ့တစ်ပြိုင်နက် အလင်းရောင်ရတယ်၊ မီးငြိမ်းသွားတာနဲ့တစ်ပြိုင်နက် မှောင်သွားတယ်၊ ဒါ ပြိုင်တူဖြစ်တာလို့ ခေါ်တယ်၊ အဲဒီတော့ လောဘဖြစ်လိုက် တာနဲ့ လိုချင်တဲ့စိတ်တွေ တစ်ပြိုင်နက်ဖြစ်လာတာ၊ လောဘနဲ့ လိုချင်တဲ့စိတ်ရယ် စိတ္တဇရုပ်ရယ် တစ်ပြိုင်နက်ဖြစ်တာပဲ၊ <b>သဟဇာတသတ္တိ</b> လို့ ခေါ်တယ်၊ <b>သဟဇာတ</b> ဆိုတာ <b>သဟ</b> က အတူတကွ၊ <b>ဇာတ</b> က ဖြစ်လာတာ၊ Born together <b>အတူတကွ ဖြစ်လာတယ်</b>၊ အတူတကွ ဖြစ်ပြီးတော့ ကျေးဇူးပြုတယ်လို့ ဒီလိုပြောတာ။</p> <p>အဲဒီတော့ <b>ဟေတုသတ္တိ</b>ဆိုတာ လောဘရဲ့<b>ထူးခြားတဲ့စွမ်းရည်တစ်ခု</b>၊ အတူတကွ ဖြစ်ပြီးတော့ ကျေးဇူးပြုတယ်ဆိုတာက ကျန်တဲ့တရားတွေမှာလည်း ဒီ သတ္တိ ရှိတယ်၊ လောဘတစ်ခုတည်းမှာ ဒီသတ္တိရှိတာ မဟုတ်ဘူး၊ ကျန်တဲ့ တရားတွေမှာလည်း ရှိတယ်၊ ဒါကြောင့်မို့လို့ <b>ဟေတုသတ္တိဆိုတဲ့ သတ္တိဝိသေသ</b>လို့ပြောတာ၊ သူနဲ့ ယှဉ်ပြိုင်ပြီးတော့ ဝင်လာတဲ့ စွမ်းရည်သတ္တိက <b>သဟဇာတသတ္တိ</b>၊ ဟော ယှဉ်ပြိုင် လာတယ်။</p> <p>နောက်တစ်ခုက ဘာဝင်လာသေးတုန်းဆိုရင် <b>အညမညသတ္တိ</b>၊ <b>အညမည</b> ဆိုတာ reciprocal <b>အပြန်အလှန်</b>လို့ ဒီလို အဓိပ္ပါယ်ရတယ်၊ လောဘဖြစ်လိုက်တာ နဲ့ တစ်ပြိုင်နက် လိုချင်တဲ့စိတ်တို့ စိတ္တဇရုပ်တို့ ဖြစ်လာတယ်၊ အဲဒီလောဘနဲ့ လိုချင် တဲ့စိတ်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ စိတ္တဇရုပ်တို့ဟာ <b>အပြန်အလှန် အထောက်အကူပြု နေကြတယ်</b>၊ ဘယ်လိုအပြန်အလှန် အထောက်အကူပြုသလဲဆိုရင် သုံးချောင်း ထောက်သည် တစ်ခုနဲ့တစ်ခု အပြန်အလှန် မှီထားတယ်၊ တစ်ခုပျက်သွားလို့ရှိရင် ကျန်တဲ့နှစ်ခုက ပြိုလဲသွားတယ်၊</p> <p>ထို့အတူပဲ လောဘက လိုချင်တဲ့စိတ်နဲ့ စိတ္တဇရုပ်တွေကို ထိန်းထားဖို့အတွက် အပြန်အလှန်ကျေးဇူးပြုနိုင်တဲ့ စွမ်းရည်သတ္တိတွေလည်း သူ့မှာ ရှိတယ်လို့ ပြောတယ်၊ အဲဒီတော့ လောဘက လိုချင်တဲ့စိတ်နဲ့ စိတ္တဇ ရုပ်တွေကို ကျေးဇူးပြုတဲ့နေရာမှာ <b>အပြန်အလှန်သတ္တိထူးလေး</b>လည်း သူ့မှာ ရှိတယ် လို့ ပြောတာ။</p> <p>အဲဒီတော့ <b>၂၄-ပစ္စည်း</b>ဆိုတာ တော်တော်များများ ဆက်စပ်ပြီးတော့ နေလေ့ရှိတယ်၊ ပစ္စည်းတစ်ခုနဲ့တစ်ခု ဆက်သွယ်ပြီးတော့ နေကြတယ်။</p> <p>ဒီနေ့မှာ လောဘရယ် လိုချင်တဲ့စိတ်ရယ် လိုချင်တဲ့စိတ်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာ တဲ့ရုပ်ရယ်၊ သုံးအုပ်စု ခွဲကြည့်လိုက်ရအောင်၊ လောဘက အကြောင်းတရား၊ လိုချင် တဲ့စိတ်က အကျိုးတရား၊ ဒါ တစ်ခု၊ လောဘက အကြောင်းတရား၊ လိုချင်တဲ့စိတ် ကြောင့် ဖြစ်ပေါ် လာတဲ့ရုပ်က အကျိုးတရား၊ နောက်တစ်ခါ လောဘက အကြောင်း တရား၊ လိုချင်တဲ့စိတ်ရယ်, စိတ်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ရုပ်က အကျိုးတရားလို့ သုံးစုခွဲလိုက်၊ သုံးစုခွဲလိုက်ရင် တစ်ခုနဲ့ တစ်ခု ယှဉ်ပြိုင်ပြီး ဝင်လာတဲ့သတ္တိတွေ မတူဘူး။</p> <p>အဲဒီမှာ အားလုံးပါဝင်နိုင်စွမ်းတဲ့သတ္တိက ဘာတုန်းဆိုရင် အခုပြောခဲ့တဲ့ လောဘနဲ့ လိုချင်စိတ်ရယ်, လိုချင်တဲ့စိတ်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ရုပ်ရယ်၊ အဲဒီ ၂-ခု သည် အတူတကွဖြစ်နေတာ ဖြစ်သောကြောင့် <b>သဟဇာတသတ္တိ</b>၊ လောဘနဲ့ လိုချင်တဲ့ စိတ်ကျတော့ အပြန်အလှန်ရသည့်အတွက်ကြောင့် <b>အညမညသတ္တိ</b> တစ်ခု ပိုလာတယ်။</p> <p>နောက်တစ်ခုက ဘာသတ္တိတုန်းဆိုရင် လိုချင်တဲ့စိတ်ရယ် လိုချင်တဲ့စိတ် ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ရုပ်ရယ် အဲဒီနှစ်ပိုင်းကို လောဘက ဘာသတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြု သေးသလဲဆိုရင် <b>နိဿယသတ္တိ</b>၊ ၂၄-ပစ္စည်းမှာ <b>နိဿယပစ္စယော</b>ဆိုတာ <b>မှီရာအနေ အထားအားဖြင့် ကျေးဇူးပြုတာ</b>တဲ့၊ လောဘဆိုတဲ့အမှီ ရှိသည့်အတွက်ကြောင့် ဒီလိုချင်တဲ့စိတ်တို့၊ လိုချင်တဲ့စိတ်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ စိတ္တဇရုပ်တို့ဟာ ရှင်သန် နိုင်တာ၊ ဒီလိုဆိုတယ်။</p> <p>အဲဒီတော့ လောဘဖြစ်လိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် <b>ဟေတုပစ္စည်း</b>တင် မကဘူး၊ ခုပြောတဲ့ <b>သဟဇာတပစ္စည်း</b> ပါလာတယ်၊ ရံခါ <b>အညမညပစ္စည်း</b> ပါလာတယ်၊ <b>နိဿယပစ္စည်း</b> ပါလာတယ်၊ အမြဲတမ်းပါတာကတော့ <b>သဟဇာတ၊ နိဿယ၊ အတ္ထိ၊ အဝိဂတ</b>၊ အဲဒီ ၄-ခုက အမြဲတမ်းပါနေတယ်။</p> <p>ပြန်ပြီးတော့ မှတ်ဖို့က လောဘဆိုတဲ့ <b>အကြောင်းတရား</b>က လိုချင်တဲ့စိတ် ရယ်၊ လိုချင်တဲ့စိတ်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ စိတ္တဇရုပ်ရယ်၊ အဲဒီနှစ်ခုကို ကျေးဇူးပြု တဲ့အခါမှာ သူ့ရဲ့<b>သတ္တိထူး</b>က <b>ဟေတုသတ္တိ</b>၊ သာမန်တခြားစိတ်တွေလို <b>သာမန် သတ္တိ</b>အနေနဲ့ ပါဝင်တာတွေက ဘာတွေတုန်း ဆိုရင် -</p> <ul> <li><b>သဟဇာတသတ္တိ</b> (အတူတူ ဖြစ်ပြီးတော့ ကျေးဇူးပြုတယ်)</li> <li><b>နိဿယသတ္တိ</b> (မှီရာဖြစ်ပြီးတော့ ကျေးဇူးပြုတယ်)</li> <li><b>အတ္ထိသတ္တိ</b> (နှစ်ခုစလုံး ရှိနေခိုက်မှာ ကျေးဇူးပြုတယ်)</li> <li><b>အဝိဂတသတ္တိ</b> (နှစ်ခုစလုံး ပျောက်မသွားခင် ကျေးဇူးပြုတယ်)</li> </ul> <p>ဟောဒီ ၄-ခု ပါဝင်နေတယ်လို့ ဒီလိုဆိုတယ်။</p> <p>တစ်ဖန် လောဘနဲ့ ဒီ လိုချင်တဲ့စိတ်ကလေးကိုတင် ကြည့်မယ်ဆိုရင် လောဘက <b>အကြောင်းတရား</b>၊ လိုချင်တဲ့စိတ်က <b>အကျိုးတရား</b>၊ အဲဒီအခါကျတော့ အခု သတ္တိ ၄-မျိုးအပြင် နောက်ထပ် ဘာတွေပါလာတုန်းဆိုရင် <b>အညမည</b> ပါလာတယ်၊ <b>သမ္ပယုတ္တ</b> ပါလာတယ်၊ <b>အတူဖြစ်ခြင်း, အတူချုပ်ခြင်း, အာရုံတစ်ခုတည်းကိုသာ ယူခြင်း, မှီရာဝတ္ထုတူခြင်း</b>လို့ ဆိုတဲ့ <b>တူ ၄-ပါးနဲ့ ယှဉ်တွဲ</b>လို့ <b>သမ္ပယုတ္တပစ္စယော</b> တဲ့၊ <b>သမ္ပယုတ္တပစ္စယော</b>ဆိုတာ <b>တူ ၄-ပါးနဲ့ ယှဉ်တွဲထားတာ</b>၊ တူ ၄-ပါး ဆိုတာ ဘာတုန်း၊ ဖြစ်တာ တူတယ်၊ ချုပ်တာ တူတယ်၊ အာရုံ တူတယ်၊ မှီရာဝတ္ထုတူတယ်၊ အဲဒီ အတူ ၄-ခုနဲ့ ယှဉ်တွဲနေတဲ့သဘာဝတရား။</p> <p>အဲဒီလို တူတယ် ဆိုကတည်းက စိတ်စေတသိက်တွေက တစ်ခုတည်းလို ဖြစ်သွားပြီလေ၊ အတူတူဖြစ်ကြတယ်၊ အတူတူချုပ်ကြတယ်၊ အာရုံတစ်ခုတည်းကို ယူတယ်၊ မှီရာဝတ္ထုတစ်ခုတည်းကနေ ပေါက်ဖွားလာတယ်ဆိုလို့ရှိရင် လူတွေရဲ့ စိတ်မှာ သာမန်ကြည့်ရင် တစ်ခုတည်းလို့ပဲ ထင်မှာပဲ၊ နှစ်ခုလို့ မထင်ဘူး၊ ဒါကြောင့် မို့လို့ ပြောကြတယ်လေ၊ လူတွေက လိုချင်တဲ့စိတ်တွေ ဖြစ်တယ်လို့ - ဒါလောက်ပဲ ပြောတယ်၊ လိုချင်တဲ့စိတ်လို့ပဲ ပြောတယ်၊ ခွဲမပြောဘူး၊ ဘာလို့တုန်းဆိုရင် ဒါတွေက တူနေတယ်၊ တူနေသည့်အတွက်ကြောင့် တစ်ခုတည်းလို ဖြစ်နေတယ်၊ သို့သော် ကိစ္စကျတော့ မတူဘူးတဲ့၊ သူ့ function နဲ့သူ၊</p> <p>နောက်တစ်ခု - လောဘက လိုချင်တဲ့စိတ်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ရုပ်ကို အထောက် အကူပြုတဲ့အခါမှာ လောဘက <b>နာမ်တရား</b>၊ အထောက်အကူပြုခံရတာက ထုတ်လုပ် ထားတာက <b>ရုပ်တရား</b>လို့ဆိုတော့ ရုပ်နဲ့နာမ် နှစ်ခုဖြစ်မသွားဘူးလား၊ အဲဒီလို ရုပ်နဲ့နာမ် နှစ်ခုဖြစ်သွားရင် ခုနက ဖြစ်အတူ၊ ချုပ်အတူ၊ အာရုံတူ၊ ဝတ္ထုတူ ဆိုတဲ့ အတူ ၄-ခုက မရတော့ဘူး၊ မရသည့်အတွက်ကြောင့် သူ့ကို <b>ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယော</b> လို့ ခေါ်တယ်။</p> <p><b>ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယော</b>ဆိုတာ <b>ရုပ်နဲ့ နာမ်</b> အတူတကွ ယှဉ်တွဲ၍ ဖြစ်နေသော်လည်း ဖြစ်တူ၊ ချုပ်တူ၊ အာရုံတူ၊ ဝတ္ထုတူ၊ အတူ ၄-ခု မရနိုင်ဘူးတဲ့၊ မရနိုင်သည့် အတွက်ကြောင့် <b>ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယော</b>လို့ ဒီတစ်ခု ပိုလာတယ်။</p> <p>အဲဒီတော့ လိုချင်တဲ့စိတ် ပေါ်လာတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ကြည့် - ပါဝင်နိုင်တဲ့ ပစ္စည်း တွေက <b>ဟေတုပစ္စယော၊ သဟဇာတပစ္စယော၊ အညမညပစ္စယော၊ နိဿယပစ္စယော၊ သမ္ပယုတ္တပစ္စယော၊ အတ္ထိပစ္စယော၊ အဝိဂတပစ္စယော</b>၊ ဟော ဒီလိုပါလာနိုင်တယ်နော်။</p> <p>အဲဒီတော့ လောဘက ဝိပါက်စိတ်မှာ မယှဉ်လို့ ဝိပါကတော့ မပါနိုင်ဘူး၊ ဒီလိုလည်း မှတ်ထားရမယ်နော်၊ ဝိပါက်ဖြစ်တဲ့လောဘစိတ်ဆိုတာမရှိဘူး၊ ဟုတ်လား၊ မပါဘူး။</p> <p><b>ဟေတုပစ္စည်း</b>နဲ့ ယှဉ်တွဲပြီးတော့ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်တဲ့ပစ္စည်းပေါင်းဟာ <b>၁၁- မျိုး</b> ရှိတယ်၊ ဒါ ဖြစ်သင့်သလို ပါဝင်တာ၊ အမြဲတမ်းပါဝင်တာ မဟုတ်ဘူး၊ အဲဒီ ၁၁-မျိုးက ဘာတွေလဲဆိုရင် <b>အဓိပတိ၊ သဟဇာတ၊ အညမည၊ နိဿယ၊ ဝိပါက၊ ဣန္ဒြိယ၊ မဂ္ဂ၊ သမ္ပယုတ္တ၊ ဝိပ္ပယုတ္တ၊ အတ္ထိ၊ အဝိဂတ</b>၊ အဲဒီ ၁၁-မျိုး၊ <b>ဟေတုပစ္စည်း</b>ပါ ထည့်လိုက် လို့ရှိရင် <b>၁၂-မျိုး</b>၊ ဟေတုက <b>သတ္တိဝိသေသ</b>၊ ကျန်တာတွေက <b>သတ္တိ သာမည</b>လို့၊ ဒါတွေ အတူတူပါလာတယ်၊ ဒါ အကုန်ခြုံပြီးတော့ ပြောတာ။</p> <p><b>ဟေတုပစ္စည်း</b>တစ်ခုလုံးကို ခြုံပြောလိုက်ရင် <b>ဟိတ် ၆-ပါးက ပစ္စည်း</b>၊ <b>သဟိတ်စိတ်-၇၁၊ စေတသိက်-၅၂ ၊ သဟိတ်စိတ္တဇရုပ်၊ သဟိတ်ပဋိသန္ဓေ ကမ္မဇရုပ်က ပစ္စယုပ္ပန်</b>လို့ ပြောရမယ်၊ ဒါဆိုရင် ဟောဒီပစ္စည်း <b>၁၂-မျိုး</b> ရတယ်။</p> <p>သို့သော် လောဘချည်း ပြောရင် ဝိပါကဆိုတာ မပါနိုင်ဘူး၊ ဣန္ဒြိယဆိုတာ မပါနိုင်ဘူး၊ ဘာလို့တုန်းဆိုရင် လောဘက ဣန္ဒြေတွင်မရှိဘူးနော်၊ နောက်ပြီးတော့ မဂ္ဂ မပါနိုင်ဘူး၊ နောက် လောဘ အဓိပတိ မရှိသည့်အတွက်ကြောင့် အဓိပတိပစ္စည်း ဆိုတာ မပါနိုင်ဘူး၊ ကျန်တဲ့ဟာတွေ ပါနိုင်ပါတယ်၊ ဒီလို ခွဲခြားပြီးတော့ နားလည်ရမယ်။</p> <p>ဒီတော့ လောဘကို <b>ပစ္စည်း</b>ယူရင် ပါနိုင်တာတွေ ပြန်ပြီးတော့ တွက်ကြည့်ရအောင်၊ လောဘက ပစ္စည်း၊ လိုချင်တဲ့စိတ်စေတသိက်နဲ့ ခုနက စိတ္တဇရုပ်တွေက ပစ္စယုပ္ပန်လို့ ဆိုရင် အချင်းချင်း အပြန်အလှန် ဆက်သွယ်ပြီး ကျေးဇူးပြုတဲ့ပစ္စည်း ပေါင်း ဘယ်လောက်လဲ၊ ပြန်တွက်ကြည့်မယ်ဆိုရင် ကြည့် - <b>ဟေတု၊ သဟဇာတ၊ အညမည၊ နိဿယ၊ သမ္ပယုတ္တ၊ ဝိပ္ပယုတ္တ၊ အတ္ထိ၊ အဝိဂတ</b> - <b>၈-ခု</b> ရှိတယ်၊ ဒီလို မှတ်ယူရမယ်။</p> <p>အဲဒီသတ္တိ ၈-မျိုးထဲမှာ <b>ဟေတုသတ္တိ</b>သည် <b>သတ္တိဝိသေသ ထူးခြားတဲ့ သတ္တိ</b>တစ်ခု၊ ကျန်တာတွေက <b>သတ္တိသာမည</b>လို့ ဆိုတယ်၊ ကျန်တဲ့သဘာဝတရား တွေမှာလည်းပဲ ဒီသတ္တိတွေ ရှိတယ်၊ ဒါက လောဘနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ နားလည် သဘောပေါက်ဖို့။</p> <h3 id="ဒေါသဟေတု">ဒေါသ ဟေတု</h3> <p>ကဲ နေ့စဉ်နဲ့အမျှ ရံဖန်ရံခါ <b>စိတ်ဆိုး</b>ကြတယ်၊ အကြောင်းမညီညွတ်လို့ ဟုတ်လား၊ နှလုံးသွင်းမှားလို့၊ မကောင်းတဲ့အာရုံတွေနဲ့တွေ့လို့၊ ကိုယ်မကြိုက်တာနဲ့ တွေ့လို့ <b>ဒေါသ</b>ဖြစ်တယ်ဆိုပါစို့၊ အရပ်ကပြောရင် စိတ်ဆိုးတဲ့စိတ်လို့ ပြောကြတယ်၊ စိတ်ဆိုး တယ်လို့ ပြောတဲ့အထဲမှာ <b>ဒေါသ</b>ပါတယ်၊ အဲဒီဒေါသနဲ့ ယှဉ်တဲ့စိတ်တွေ ပါတယ်၊ သူတို့နဲ့ယှဉ်တဲ့ စေတသိက်တွေ ပါတယ်၊ အဘိဓမ္မာအရ ပြောမယ်ဆိုလို့ ရှိရင် <b>ဒေါသမူစိတ် ၂-ခု</b>၊ စေတသိက်က ၂၂-ခု၊ (စိတ်ဆိုးတယ်ဆိုတာ အဲဒီထဲကပဲ၊) နောက်ပြီးတော့ အဲဒီဒေါသမူစိတ်ကနေ ထုတ်လုပ်လိုက်တဲ့ စိတ္တဇရုပ်၊ ဒီလိုရှိတယ်။</p> <p>အဲဒီတော့ စိတ်ဆိုးတယ်လို့ဆိုတဲ့ထဲမှာ <b>ဒေါသသတ္တိထူး</b>က ဘာတုန်းဆိုရင် စိတ်ဆိုး ပြီးတော့ ဒေါသနဲ့ တွေးကြံနေတဲ့အကြံတွေ၊ ဒေါသနဲ့ယှဉ်ပြီးပြောတဲ့ အပြောတွေ၊ ဒေါသနဲ့ယှဉ်ပြီးလုပ်တဲ့ လုပ်ရပ်တွေ၊ အဲဒါတွေကို <b>ခိုင်မြဲနေအောင် ဒေါသ နေ ထိန်းထားတာ</b>၊ ဒါကြောင့်မို့လို့ ဒေါသမှာ အထူးဝိသေသအားဖြင့် <b>ဟေတုသတ္တိ</b> ဆိုတာ ရှိတယ်။</p> <p><b>ဟေတုသတ္တိ</b>က သူနဲ့ယှဉ်ဘက်တရားတွေ <b>ရှင်သန်နေအောင် ထိန်းပေးထားတာ</b>၊ သစ်မြစ်များသည် သစ်ပင်ရှင်သန်နေအောင် ထိန်းသိမ်းထားသလို အဲဒီဒေါသက ဒေါသစိတ်ကို ရှင်သန်နေအောင်၊ ဒေါသကြောင့်ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ ရုပ်တရားတွေ ရှင်သန်နေအောင် ထိန်းပေးနေတယ်လို့ ပြောတာပဲ။</p> <p>အဲဒီလို ဖြစ်နေတဲ့ထဲမှာ သာမန်အားဖြင့် သဘောတရားတွေက (<b>ဟေတု ပစ္စယော</b>ဆိုတဲ့ <b>သတ္တိဝိသေသ</b>အပြင်) ဘာတွေပါလာတုန်း၊ စိတ်ဆိုးတယ်ဆိုတဲ့စိတ်၊ စိတ်ဆိုးလို့ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ရုပ်တွေ၊ အတူတကွဖြစ်ကြလို့ <b>သဟဇာတပစ္စယော</b>၊ အဲဒီ ထဲမှာ ဒေါသ, ပြီးတော့ သူနဲ့ယှဉ်တဲ့စိတ်ကို ဆိုလို့ရှိရင် <b>အညမညပစ္စယော</b>၊ နောက် တစ်ခု မှီရာအနေနဲ့ ပြောမယ်ဆိုလို့ရှိရင် <b>နိဿယပစ္စယော</b>၊ ဒီလိုဖြစ်လာတာ။</p> <p>တစ်ခါ ဒေါသနဲ့ သူရဲ့ယှဉ်ဘက်တရားတွေ ကြည့်မယ်၊ ရုပ်မပါဘဲနဲ့ ဆိုလို့ရှိရင် <b>သမ္ပယုတ္တပစ္စယော</b>၊ ရုပ်နဲ့ ဒေါသဆိုလို့ရှိရင် <b>ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယော</b>၊ ရှိနေခိုက်မှာ ကျေးဇူးပြုတာ ဖြစ်သောကြောင့် <b>အတ္ထိပစ္စယော</b>၊ မကင်းကွာသေးခင် ကျေးဇူး ပြုတယ်၊ မချုပ်သေးခင် ကျေးဇူးပြုတာ ဖြစ်သောကြောင့် <b>အဝိဂတပစ္စယော</b>၊ ဒီ စိတ်ဆိုးတဲ့အထဲ မှာ ၂၄-ပစ္စည်းထဲက ဒါတွေ ပါနေတယ်လို့ ဒီလိုနားလည်ရမယ်၊ ဒါကို <b>ပစ္စည်း ပြိုင်တယ်</b>လို့ ခေါ်တယ်။</p> <p>“<b>ပစ္စည်းပြိုင်တယ်</b>”ဆိုတာ အမျိုးတူမှပြိုင်လို့ရတယ်၊ အမျိုးမတူရင် ပြိုင်လို့ မရဘူး၊ ပစ္စည်းက သူ့အမျိုးအစားနဲ့သူရှိတယ်၊ အခုအမျိုးအစားက ဘာအမျိုးအစား လဲဆိုရင် <b>သဟဇာတအမျိုး</b>၊ အတူဖြစ်တဲ့အမျိုး၊ အတူမဖြစ်တဲ့အမျိုးတွေ ထည့်ပြီး ပြိုင်လို့ မရဘူး။</p> <p>ဒေါသဖြစ်ပြီ စိတ်ဆိုးပြီ ဆိုလိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ၂၄-ပစ္စည်းထဲက <b>ဟေတုပစ္စယော၊ သဟဇာတပစ္စယော၊ အညမညပစ္စယော၊ နိဿယပစ္စယော၊ သမ္ပယုတ္တပစ္စယော၊ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယော၊ အတ္ထိပစ္စယော၊ အဝိဂတပစ္စယော</b>၊ ဟောဒီ ၈-ခု ပါလာတယ်။</p> <p>၂၄-ပစ္စည်းဆိုတာ ဒီလို တစ်ခုနဲ့ တစ်ခု ဆက်သွယ်ပြီးတော့ နေတာ၊ ဒါကြောင့်မို့ <b>conditional relation</b> လို့ အင်္ဂလိပ်လို ဘာသာပြန်တာ၊ <b>conditional relation</b> တစ်ခုနဲ့ တစ်ခု အခြေအနေပေးပြီး အကြောင်းအကျိုးပြုပြီး ဆက်သွယ်နေတဲ့ သဘော တရားတွေ၊ အဲဒီထဲမှာ ဒေါသရဲ့ အရေးကြီးဆုံး <b>သတ္တိဝိသေသ</b>က <b>ဟေတုသတ္တိ</b>ပဲ။</p> <h3 id="မောဟဟေတု">မောဟ ဟေတု</h3> <p>နောက်တစ်ခု ပြောရအောင်၊ <b>မောဟ</b> ဆိုတာကို ကြည့်ရအောင်၊ သာမန်အားဖြင့် လောဘဖြစ်ရင် လူတွေသိကြတယ်၊ ဒေါသဖြစ်ရင်လည်း လူတွေက သိကြတယ်၊ <b>မောဟ</b>ဖြစ်တာကျတော့ သိပ်မသိနိုင်ကြဘူး၊ <b>မောဟ</b>ဖြစ်တာက လုပ်သင့်တာကို မလုပ်သင့်ဘူးလို့ ထင်နေတယ်၊ မလုပ်သင့်တာကို လုပ်သင့်တယ်လို့ ထင်နေတယ်၊ <b>အမှားကို အမှန်ထင်နေတယ်၊ အမှန်ကို အမှားထင်နေတယ်</b>၊ မောဟ ရဲ့ သဘောက အဲဒါ။</p> <p><b>မောဟ</b>က မသိတာ မဟုတ်ဘူး၊ <b>အမှန်ကိုမသိတာ</b>ကို <b>မောဟ</b>လို့ခေါ်တယ်၊ မသိတာ မဟုတ်ဘူး၊ သိတယ်၊ အမှန်ကိုမသိဘဲ အမှားကို သိနေတာ၊ ဒါကိုပဲ <b>တွေဝေ</b> တယ်လို့ ပြောတာ၊ အမှန်တရားကို မသိမမြင်သည့်အတွက်ကြောင့် <b>မောဟ</b>၊ သို့သော် မသိဘူးဆိုတာ အကုန်မသိတာ မဟုတ်ဘူး၊ <b>သဘာဝ အစစ်အမှန်ကို မသိတာ</b>၊ တခြားဟာကို သိနေတယ်၊ တလွဲသိနေတယ်လို့ ပြောတာနော်။</p> <p>ကဲ အဲဒီ<b>မောဟ</b>က ဖြစ်လာလို့ရှိရင် အကုသိုလ်စိတ်တွေနဲ့ ယှဉ်ဖြစ်တယ်၊ မောဟမူစိတ်အပြင် အကုသိုလ်စိတ်အားလုံး ဖြစ်နိုင်တယ်၊ အကုသိုလ်စိတ်အားလုံး နဲ့ယှဉ်တယ်ဆိုပေမယ့် လောဘနဲ့ ယှဉ်တွဲလာတဲ့အခါ သူ့ရဲ့သတ္တိက နောက်ရောက် သွားတယ်၊ ဘာလို့လဲဆိုတော့ လိုချင်စိတ်က ရှေ့တန်းတက်လာလို့ ဖြစ်တယ်၊ လောဘက ရှေ့တန်းတက်လာတယ်၊ တစ်ခါ ဒေါသနဲ့ ယှဉ်တွဲလာတဲ့အခါကျတော့ စိတ်ဆိုးတဲ့ဒေါသက ရှေ့တန်းတက်လာပြီး သူက နောက်ရောက်သွားတယ်၊ သူ့ရဲ့ သတ္တိက သိပ်မပေါ်ဘူး ဖြစ်သွားတယ်။</p> <p>သူ့ရဲ့သတ္တိက ဘယ်မှာပေါ်လာတုန်းဆိုရင် <b>မောဟမူစိတ်</b>မှာကျတော့ ပေါ်ပြီ၊ <b>ဝိစိကိစ္ဆာ</b>တဲ့၊ အမှန်တရားနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ သံသယတွေဖြစ်ပြီဆိုရင် တွေဝေတယ်၊ မဆုံးဖြတ်နိုင်တော့ဘူး၊ <b>ဥဒ္ဓစ္စ</b>ဖြစ်လို့ စိတ်လေလွင့်နေရင်လည်း တွေဝေတယ်။</p> <p>အမှန်ကို မသိတဲ့နေရာမှာ အဲဒီ<b>မောဟ</b>က <b>မောဟမူဒွေး</b> (မောဟမူလစိတ် နှစ်ခု)နဲ့ ယှဉ်လာပြီဆိုရင် <b>မောဟရဲ့ စွမ်းရည်သတ္တိတွေ</b> ပေါ်လာတယ်၊ အဲဒီလို ပေါ်လာပြီ ဆိုရင် သူ့ရဲ့<b>သတ္တိဝိသေသ</b>ကတော့ မောဟရှိနေသရွေ့ အမှန်မသိမှု သံသယတို့၊ စိတ်မငြိမ်မသက်မှုတို့ ဒါတွေဟာ ရှင်သန်နေမှာပဲ၊ နောက်ဆုံး လောဘ ရှင်သန်မှု အတွက်လည်း အထောက်အကူပြုမှာပဲ၊ ဒေါသရှင်သန်မှုအတွက်လည်း အထောက် အကူပြုမှာပဲ။</p> <p>သူဝင်လာလို့ရှိရင် ခုနက ၂၄-ပစ္စည်းထဲက ဘာတွေဝင်လာမလဲဆိုရင် - <b>ဟေတုပစ္စယော၊ သဟဇာတပစ္စယော၊ အညမညပစ္စယော၊ နိဿယပစ္စယော၊ သမ္ပယုတ္တပစ္စယော၊ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယော၊ အတ္ထိပစ္စယော၊ အဝိဂတပစ္စယော</b>၊ ဟော ဒီပစ္စည်း ၈-မျိုး သူနဲ့ တွဲပြီးတော့ ဖြစ်နေတာ။</p> <p>အကြောင်းဆိုတာ တစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘူး၊ အများကြီး၊ အထောက်အကူ ပြုထားတာ တစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘူး၊ ကြည့်လေ - သစ်ပင်လေးတစ်ပင်ပေါက်ဖို့ ဆိုရင် အကြောင်းတစ်ခုတည်းမှ မဟုတ်တာ၊ မြေရှိရတယ်၊ ရေရှိရတယ်၊ အလင်း ရောင် ရှိရတယ်၊ အပူအအေးဆိုတာ ရှိရတယ်၊ ဒါတွေ စုံညီနေမှ မျိုးစေ့လေးက အပင်ပေါက်တာ၊ အကြောင်းတွေ အများကြီးပဲ။</p> <p>ဒါကြောင့်မို့ မြတ်စွာဘုရားက အားလုံးကိုခြုံပြီး ဖြစ်နိုင်သမျှအကြောင်းတွေ စုပြီး ရှင်းပြတာ၊ <b>၂၄-ပစ္စည်း</b>ဆိုတဲ့ ခေါင်းစီးလေးတင်ပေးတာ။</p> <p>အရပ်ပြော ပြောမယ်ဆိုရင် လိုချင်စိတ်ဖြစ်လာလို့ရှိရင် ဒီပစ္စည်း ၈-မျိုး ပါတယ်၊ စိတ်ဆိုးတဲ့စိတ် ဖြစ်လာလို့ရှိရင်လည်း ဒီ ၈-မျိုးပါမယ်၊ အမှန်မသိတဲ့ တွေဝေတဲ့စိတ် ပေါ်လာလို့ရှိရင် ဒီ ၈-မျိုး ပါတယ်၊ <b>၂၄-ပစ္စည်း</b>ထဲမှာက ဒီ ၈-မျိုး ပါတယ်ဆိုတာ သတိထားရမယ်၊ ငါ စိတ်ဆိုးပြီလို့ ကိုယ့်ကိုယ်ကို စိတ်ဆိုးရင် ကြည့်၊ ဒါတွေ ဒီလိုဖြစ်နေပြီဆိုတာ သိရမယ်၊ ဆိုင်ရာဆိုင်ရာ အကြောင်းတရားတွေ ဖြစ်နေပြီလို့ သိရမယ်။</p> <h3 id="အလောဘဟေတု">အလောဘ ဟေတု</h3> <p>တစ်ခါ ကောင်းတဲ့ဘက်က ကြည့်ကြဦးစို့၊ <b>အလောဘ</b>တဲ့၊ <b>အလောဘ</b>ဆိုတဲ့ ဒီသဘာဝတရားဟာ ဖြစ်ပေါ် လာတဲ့အခါ <b>ကောင်းတဲ့စိတ်တွေ</b>နဲ့ ယှဉ်တွဲလာတယ်၊ မဟာကုသိုလ်စိတ်တို့ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်မှာဆိုရင် မဟာကြိယာစိတ်၊ နောက် ပဋိသန္ဓေ အခါ ပဝတ္တိအခါတို့မှာ မဟာဝိပါက်စိတ်၊ ရူပဗြဟ္မာတွေရဲ့သန္တာန်ဆိုရင် ရူပါဝစရ ဝိပါက်စိတ်၊ အရူပဗြဟ္မာတွေဆိုရင် အရူပါဝစရဝိပါက်စိတ်၊ နောက် ရူပဈာန်ရတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေဆိုရင် ... ရူပါဝစရ ကုသိုလ်စိတ်၊ အရူပဈာန်ရတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေဆိုရင် အရူပါဝစရကုသိုလ်စိတ်၊ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တွေဆိုရင် ရူပါဝစရကြိယာစိတ်၊ အရူပါ- ဝစရကြိယာစိတ်၊ မဂ်ရတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုရင် မဂ်စိတ်၊ ဖိုလ်ရတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုရင် ဖိုလ်စိတ်လို့ ဆိုတော့ <b>အလောဘရဲ့နယ်</b>က အကျယ်ကြီးပဲ။</p> <p>အဲဒီ<b>အလောဘ</b>ဆိုတဲ့ဟိတ်က သူနဲ့ အတူတကွဖြစ်တဲ့တရားတွေကို <b>ဟေတု သတ္တိ</b>နဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်၊ သို့သော် မဟာကုသိုလ်စိတ်နဲ့ဖြစ်တဲ့ အလောဘသည် ရူပါဝစရ ကုသိုလ်စိတ်နဲ့အတူ ဖြစ်တာ မဟုတ်ဘူး၊ အရူပါဝစရကုသိုလ်စိတ်နဲ့အတူ ဖြစ်တာ မဟုတ်ဘူး၊ မဂ်စိတ်နဲ့အတူ ဖြစ်တာ မဟုတ်ဘူး၊ ဖိုလ်စိတ်နဲ့အတူ ဖြစ်တာ မဟုတ်ဘူး၊ မဟာကုသိုလ်စိတ်နဲ့ယှဉ်ပြီး ဖြစ်မယ်ဆိုရင် မဟာကုသိုလ်စိတ်နဲ့ပဲ ဖြစ် သူယှဉ်နိုင် တာတွေကို ပြောရင်တော့ အကုန်ယှဉ်လို့ရတယ်လို့ ဒီလိုပြောတာ။</p> <p>ကဲ ကောင်းပြီ၊ <b>ဒါနကောင်းမှု</b>ပြုဖို့ စိတ်ဝင်စားတယ်၊ လှူချင်တန်းချင်တဲ့စိတ် ဖြစ်လာပြီဆိုရင် <b>အလောဘ</b>ဖြစ်လာတယ်၊ ဒီအလောဘဖြစ်လာရင် ခုနက <b>မဟာ ကုသိုလ်စိတ်</b>နဲ့ ဖြစ်လာတာပဲ၊ အဲဒီအလောဘဖြစ်လို့ မဟာကုသိုလ်စိတ်ဖြစ်လာပြီ ဆိုတဲ့အချိန်မှာ အဲဒီကုသိုလ်စိတ်ကို ဘယ်သူက ထိန်းပေးထားလဲဆိုရင် <b>အလောဘ</b> က ထိန်းထားပေးတယ်၊</p> <p>အဲဒါကြောင့်မို့ သူ့ကို <b>ဟေတုပစ္စယော</b>လို့ ပြောတာ၊ ဒါက <b>သတ္တိဝိသေသ</b>၊ သူ့ရဲ့ ထူးခြားထက်မြက်တဲ့ သတ္တိတစ်ခု၊ ဒါ့အပြင် <b>သဟဇာတ ပစ္စယော၊ အညမည-ပစ္စယော၊ နိဿယပစ္စယော၊ သမ္ပယုတ္တပစ္စယော၊ ဝိပ္ပယုတ္တ ပစ္စယော၊ အတ္ထိပစ္စယော၊ အဝိဂတပစ္စယော</b>၊ ဒီသတ္တိတွေ ပိုလာတယ်။</p> <p>ကုသိုလ်စိတ်မှာဖြစ်တဲ့အချိန်မှာတော့ ဝိပါက်က မပါနိုင်ဘူး၊ ဒါ ယှဉ်ပြိုင်လာတဲ့ သတ္တိ၊ <b>အလောဘ</b>ဆိုတဲ့သဘာဝတရား ဖြစ်လိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် <b>မဟာ ကုသိုလ်စိတ်</b> ဖြစ်လာတယ်၊ ထိုမဟာကုသိုလ်စိတ်နဲ့ အလောဘက ထုတ်လုပ် လိုက်တဲ့ <b>စိတ္တဇရုပ်တွေ</b>လည်း ဖြစ်လာတယ်။</p> <h3 id="အဒေါသဟေတု">အဒေါသ ဟေတု</h3> <p>ထို့အတူပဲ <b>အဒေါသ</b> - <b>မုန်းတီးမှုကင်းပြီး မေတ္တာစိတ် သက်ဝင်လာတယ်</b>၊ ဒေါသ ဆိုတဲ့တရားကို ဖယ်ရှားပြီး မေတ္တာစိတ်တွေ ဖြစ်လာပြီ၊ အဲဒီမေတ္တာတရားဝင် လာပြီဆိုရင် ဘာဖြစ်လဲ၊ <b>မဟာကုသိုလ်စိတ်</b>ဖြစ်တယ်၊ မဟာကုသိုလ်က ထုတ်လုပ် လိုက်တဲ့ <b>စိတ္တဇရုပ်တွေ</b> ဖြစ်လာတတ်တယ်။</p> <p><b>အဒေါသ</b>က နေပြီးတော့ မေတ္တာပို့နေပြီဆိုရင် မေတ္တာပို့တဲ့စိတ်ထဲမှာ ဘာ ပစ္စည်းတွေ လာတုန်းဆိုရင် <b>ဟေတုပစ္စယော၊ သဟဇာတပစ္စယော၊ အညမည- ပစ္စယော၊ နိဿယပစ္စယော၊ သမ္ပယုတ္တပစ္စယော၊ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယော၊ အတ္ထိပစ္စယော၊ အဝိဂတပစ္စယော</b>၊ ယေဘုယျအားဖြင့် ဒီအတိုင်းလာတယ်။</p> <h3>အမောဟ ဟေတု</h3> <p>အမောဟဆိုတဲ့ <b>ပညာ</b> ဝင်လာပြီ ဆိုပါစို့၊ ခုနကလို မဟုတ်တော့ဘူး၊ အမှား အမှန်ခွဲခြားပြီး သိသွားပြီ၊ သဘာဝတရားတွေရဲ့ အစစ်အမှန်ကိုသိတဲ့ <b>အမောဟ</b> ဆိုတဲ့ အသိဉာဏ်ဖြစ်လာလိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် မဟာကုသိုလ်စိတ် ၈-ခုကနေ ၄-ခု လျော့သွားတယ်၊ သူက ဉာဏ်နဲ့ယှဉ်တဲ့ မဟာကုသိုလ်စိတ် ၄-ခုပဲ ဖြစ်လာတယ်၊ ဉာဏ်မပါတဲ့ မဟာကုသိုလ်စိတ် မဖြစ်တော့ဘူး။</p> <p><b>အမောဟ</b> ဖြစ်လိုက်တာနဲ့တစ်ပြိုင်နက် မဟာကုသိုလ်စိတ်နဲ့ပဲ ပြောမယ် ဆိုရင် မဟာကုသိုလ်ဉာဏသမ္ပယုတ် ၄-ခု ဖြစ်တယ်၊ မဟာကုသိုလ်ဉာဏသမ္ပယုတ် စိတ် ၄-ခုရယ် စေတသိက်ရယ်၊ အဲဒီစိတ်စေတသိက်တွေက ထုတ်လုပ်လိုက်တဲ့ စိတ္တဇ ရုပ်ရယ်လို့ ဒီလိုဖြစ်လာတဲ့အခါကျတော့ သူကျတော့ စွမ်းရည်တွေ ပိုလာတယ်။</p> <p>ဒါဖြင့် ဘာတွေ ပိုလာတုန်း၊ ဒီ<b>အမောဟ</b>ဆိုတာ အသိဉာဏ်၊ အသိဉာဏ် <b>အဓိပတိ</b>တပ်တယ်၊ <b>ဝီမံသာဓိပတိ</b>လို့ ခေါ်တယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ <b>အဓိပတိပစ္စည်း</b> ပိုလာပြန်တယ်၊ နောက် <b>ဣန္ဒြေ</b>ထဲမှာ <b>ပညိန္ဒြေ</b>ဆိုတာ ရှိတယ်၊ ဒါကြောင့် <b>ဣန္ဒြိယ ပစ္စည်း</b>လည်း ပါလာပြန်တယ်၊ နောက်တစ်ခုက <b>သမ္မာဒိဋ္ဌိမဂ္ဂင်</b>ဆိုတာ ပါလာတဲ့ အတွက်ကြောင့် <b>မဂ္ဂပစ္စည်း</b> ပိုလာတယ်။</p> <p>တွက်ကြည့်မယ်ဆိုရင် <b>အမောဟ</b>ဆိုတဲ့ အသိဉာဏ်ဝင်လာလို့ ကုသိုလ်လုပ် ပြီ ဆိုပါစို့၊ ဒါနကောင်းမှု သီလကောင်းမှု ကုသိုလ်လုပ်ပြီဆိုရင် ဘယ်ပစ္စည်းတွေ ပါလာလဲဆိုရင် <b>ဟေတုပစ္စယော</b>၊ <b>အဓိပတိပစ္စယော</b>၊ <b>သဟဇာတပစ္စယော</b>၊ <b>အညမညပစ္စယော</b>၊ <b>နိဿယပစ္စယော</b>၊ <b>ဣန္ဒြိယပစ္စယော</b>၊ <b>မဂ္ဂပစ္စယော</b>၊ <b>သမ္ပယုတ္တ ပစ္စယော</b>၊ <b>ဝိပ္ပယုတ္တ ပစ္စယော</b>၊ <b>အတ္ထိပစ္စယော</b>၊ <b>အဝိဂတပစ္စယော</b>၊</p> <p>(အကယ်၍ ဝိပါက်စိတ်မှာယှဉ်တဲ့ အလောဘ အဒေါသ <b>အမောဟ</b> ဆိုလို့ရှိရင် <b>ဝိပါက</b> ထည့်လို့ ရတယ်၊ ကုသိုလ်စိတ်နဲ့ပဲပြောရင် <b>ဝိပါက</b> ထည့်ပြီးတော့ တွက်စရာ မလိုဘူး။)</p> <p>ကြည့်လိုက် - ဟိတ် ၆-ပါးကနေပြီး ဆိုင်ရာသဘာဝတရားတွေကို ကျေးဇူး ပြုတဲ့နေရာမှာ ဟောဒီ <b>စွမ်းရည်သတ္တိ</b>တွေကို အသုံးပြုထားတယ်၊ ဒီသတ္တိတွေ ပူးပေါင်းပါဝင်လာတယ်၊ ဒါကြောင့် ၂၄-ပစ္စည်းဆိုတာ တစ်ခုနဲ့တစ်ခု ကွင်းဆက် ဖြစ်နေတယ်၊ အကြောင်းတရားတွေ မြောက်မြားစွာ ယှဉ်တွဲပြီး ဖြစ်ပေါ်လာကြတယ်။</p> <p>ကဲ <b>အမောဟ</b>ကို ပြန်ကြည့်၊ <b>အမောဟ</b>သည် -<br> ကုသိုလ်စိတ်ကို <b>ဟေတုသတ္တိ</b>နဲ့ ကျေးဇူးပြုတဲ့အခါ <b>ဟေတုပစ္စယော</b>၊ <br> လွှမ်းမိုးကြီးစိုးပြီးတော့ ကျေးဇူးပြုတဲ့အခါ <b>ဝီမံသာဓိပတိ</b>မို့ <b>အဓိပတိပစ္စယော</b>၊ <br> အတူတကွဖြစ်ပြီးတော့ ကျေးဇူးပြုတဲ့အခါမှာ <b>သဟဇာတပစ္စယော</b>၊ <br> မှီရာအနေနဲ့ ကျေးဇူးပြုလို့ <b>နိဿယပစ္စယော</b>၊ <br> အပြန်အလှန် အနေနဲ့ ကျေးဇူးပြုလို့ <b>အညမညပစ္စယော</b>၊ <br> ဆိုင်ရာကိစ္စမှာ ကြီးစိုးပြီးတော့ ကျေးဇူးပြု လို့ <b>ဣန္ဒြိယပစ္စယော</b>၊ <br> လမ်းကြောင်းသဖွယ် ကျေးဇူးပြုလို့ <b>မဂ္ဂပစ္စယော</b>၊ <br> ယှဉ်ဘက် အနေနဲ့ ကျေးဇူးပြုလို့ <b>သမ္ပယုတ္တပစ္စယော</b>၊ <br> မယှဉ်တဲ့အနေနဲ့ ကျေးဇူးပြုတဲ့ အတွက်ကြောင့် <b>ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယော</b>၊ <br> ရှိနေခိုက်မှာ ကျေးဇူးပြုလို့ <b>အတ္ထိပစ္စယော</b>၊ <br> မကင်းကွာခင် ကျေးဇူးပြုလို့ <b>အဝိဂတပစ္စယော</b>၊ <br> ဒါတွေပါတယ်။</p> <p>သဘာဝတရားတွေဟာ အခုလို <b>အကြောင်းအကျိုး</b>နဲ့ တစ်ခုနဲ့တစ်ခု ဆက်နွှယ် နေတာပါလားလို့ သိရမယ်။ ပဋ္ဌာန်းကျမ်းဟာ အင်မတန်မှကျယ်ဝန်းတယ်၊ တစ်ခုစီ တစ်ခုစီ ပြောနေမယ်ဆိုရင် အများကြီးပဲ၊ အလွန်ကျယ်ဝန်းတယ်၊ ဒီလို ပြောရမယ်။</p> <p>ဒါ <b>ဟေတုပစ္စည်း</b>နဲ့ ပတ်သက်လာလို့ရှိရင် ပဋ္ဌာန်းအရကောက်ကျမ်းကြီးမှာ ပြထားတာကို ကြည့်မယ်ဆိုလို့ရှိရင် <b>ဃဋနာ</b>ဆိုတာ ရှိတယ်၊ ဖြစ်နိုင်တဲ့ပစ္စည်းတွေ အစုလိုက်ပြထားတာကို <b>ဃဋနာ</b>လို့ ခေါ်တယ်၊ အဲဒီ <b>ဃဋနာ</b> တို့ <b>သုဒ္ဓသင်္ချာ</b>တို့ကို လေ့လာရမယ်၊ ပဋ္ဌာန်းကျမ်းကြီးဟာ သိပ်ကျယ်သည်ထက် ကျယ်သွားတယ်။</p> <p>အခု <b>ဟေတုပစ္စည်း</b>လေးကို ပင်လယ်ကမ်းစပ်က နေပြီးတော့ ကြည့်လိုက်ရင် ဟောဒီလိုမြင်ရတယ် ဆိုတာကို ပြတာ၊ ပင်လယ်ကြီးထဲ ဆင်းကြည့်ရင်တော့ ဆောက်တည်ရာရမှာ မဟုတ်ဘူးနော်၊ လှမ်းပြီးတော့ ကြည့်လိုက်လို့ရှိရင်လည်း မျက်စိတစ်ဆုံး မြင်ရမယ်။</p> <p>လူတစ်ယောက်ကို “ပင်လယ်မြင်ဖူးလား”မေးရင် ဘယ်လိုပြောမလဲ၊ “မြင်ဖူးတယ်” ဖြေမှာပဲ၊ ဒါပေမယ့် သူမြင်တဲ့ပင်လယ်သည် အပြည့်အစုံ ဟုတ်လို့လား၊ မျက်စိက မြင်လို့ ရတာသည် တစ်ပိုင်းတစ်စိတ်လောက်ပဲ၊ သို့သော် သူမမြင်ရတဲ့ အပိုင်းတွေ အများကြီး မကျန်ဘူးလား။</p> <p>ဒီအတိုင်းပဲ အခု <b>ဟေတုပစ္စယော</b>ကို ကမ်းစပ်ကနေပြီးတော့ ကြည့်လိုက်တာ ဒီလောက်တော့ ဖြစ်မှာပေါ့၊ အခုလို မြင်ရတယ်၊ <b>စွမ်းရည်သတ္တိ</b>တွေဟာ သဘာဝ တရားမှာ ဒီလိုရှိတယ်လို့ ဒါ သိရတယ်တဲ့။</p> <h3>အာရမ္မဏပစ္စယော</h3> <p>နောက်ပစ္စည်းတစ်ခုအကြောင်း ပြောရအောင်၊</p> <p>ဒါလည်း အရေးကြီးတဲ့ ပစ္စည်းတရားတစ်ခု၊ သူက <b>ဟေတု</b>နဲ့အမျိုးမတူဘူး၊ အခုလို လောဘဖြစ်ရတာ ဒေါသ ဖြစ်ရတာ မောဟဖြစ်ရတာ, အလောဘ အဒေါသ <b>အမောဟ</b>ဆိုတဲ့ ဒီသဘာဝ တရားတွေ ဖြစ်ရတာ၊ လိုချင်တဲ့စိတ်ဖြစ်တာ မုန်းတီး တဲ့စိတ်ဖြစ်တာ အမှန်မသိတဲ့ စိတ်ဖြစ်တာ၊ လိုချင်မှုကို ပယ်ခွာတဲ့စိတ်၊ မုန်းတီးမှုကို တွန်းလှန်တဲ့ မေတ္တာစိတ်ဖြစ်တာ အမှန်သိတဲ့စိတ် ဖြစ်တာတို့ ဆိုတာတွေဟာ အကြောင်းတရား <b>အာရုံ</b> မရှိဘဲနဲ့ မဖြစ်ဘူးတဲ့၊ အပြင်ဘက်က <b>အာရုံ</b>တစ်ခုခုရှိလို့ ဖြစ်တာ၊ မြင်သိစိတ်တောင်မှပဲ မျက်စိက <b>ရူပါရုံ</b>ဆိုတဲ့ အဆင်း<b>အာရုံ</b> မြင်လိုက်တဲ့အခါ မြင်သိစိတ်ဖြစ်လာတယ်လို့ ဆိုတယ်၊ အဲဒီ<b>ရူပါရုံ</b>ဆိုတဲ့ အဆင်း<b>အာရုံ</b>ကို <b>အာရမ္မဏ-ပစ္စယော</b>လို့ ဒီလိုပြောတယ်။</p> <p><b>ဟေတုပစ္စည်း</b>နဲ့ ပုံစံကွဲသွားပြီ၊ <b>ဟေတုပစ္စည်း</b>ဆိုတာ ဖြစ်နေတဲ့ သဘာဝတရား <b>အတွင်းသား</b>ကိုပြောတာ၊ အခု လောဘဖြစ်ဖို့ရာအတွက် <b>အာရုံ</b>တစ်ခု လိုနေပြီ၊ လိုချင်တဲ့စိတ် ဖြစ်ဖို့အတွက် <b>အာရုံ</b>လိုနေပြီ၊ လောဘစိတ်ဖြစ်တာဟာ မျက်စိနဲ့ အဆင်း<b>အာရုံ</b>တစ်ခုကို မြင်လို့ လောဘဖြစ်တာ (သို့မဟုတ်) နားနဲ့ သာယာတဲ့အသံ ကြားလို့ လိုချင်တဲ့စိတ်ဖြစ်တာ၊ နှာခေါင်းကနေပြီး မွှေးကြိုင်တဲ့အနံ့ရလို့ လိုချင်တဲ့ စိတ်ဖြစ်တာ၊ လျှာကနေပြီး ကောင်းတဲ့အရသာ ခံစားရလို့ လိုချင်တဲ့စိတ် ဖြစ်တာ ဖြစ်မယ်၊ (သို့မဟုတ်) ခန္ဓာကိုယ်က အထိအတွေ့ကောင်းတာ ထိတွေ့လို့ နောက်ထပ် ထိတွေ့ချင်လို့ လိုချင်တဲ့စိတ် ဖြစ်တာလည်း ဖြစ်မယ်၊ (သို့မဟုတ်) အဲဒါတွေ တစ်ခုမှ မဖြစ်ဘဲ သက်သက်စိတ်ကူးယဉ်ပြီးတော့ မဖြစ်နိုင်ဘူးလား၊ ဖြစ်နိုင်တယ်၊ <b>အာရုံဘယ်နှစ်မျိုး</b>ရတုန်း၊ <b>အာရုံ ၆-ခု</b> ဖြစ်တယ်။</p> <p><b>အာရုံ ၆-ပါး</b>ဆိုတာ -<br> မျက်စိနဲ့ မြင်ရတဲ့ <b>အဆင်းအာရုံ</b>၊ <br> နားကနေ ကြားရတဲ့ <b>အသံအာရုံ</b>၊ <br> နှာခေါင်းကနေ အနံ့ရတဲ့ <b>အနံ့အာရုံ</b>၊ <br> လျှာကနေ အရသာရတဲ့ <b>အရသာ အာရုံ</b>၊ <br> ခန္ဓာကိုယ်က ထိတွေ့လို့ရတဲ့ <b>အတွေ့အာရုံ</b>၊ <br> <b>ဓမ္မာရုံ</b>ဆိုတဲ့ <b>ကြံသိအာရုံ</b> -<br> ဆိုပြီး <b>အာရုံ ၆-ပါး</b>လို့၊ ဒီ<b>အာရုံ ၆-ပါး</b>ကို <b>အာရမ္မဏပစ္စည်းတရား</b>လို့ ဒီလိုခေါ်တာ။</p> <p><b>အာရုံ ၆-ပါး</b> - <b>ရူပါရုံ</b>၊ <b>သဒ္ဒါရုံ</b>၊ <b>ဂန္ဓာရုံ</b>၊ <b>ရသာရုံ</b>၊ <b>ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ</b>၊ <b>ဓမ္မာရုံ</b>တွေ၊ အဘိဓမ္မာ အရပြောမယ်ဆိုရင် <b>ရူပါရုံ</b>ကလည်း ရုပ်တရားပဲ၊ <b>သဒ္ဒါရုံ</b>ကလည်း ရုပ်တရားပဲ၊ <b>ဂန္ဓာရုံ</b>, <b>ရသာရုံ</b>ဆိုတာလည်း ရုပ်တရားပဲ၊ <b>ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ</b>ဆိုတာ <b>ပထဝီ</b>ရယ်၊ <b>တေဇော</b>ရယ်၊ <b>ဝါယော</b>ရယ် ဒီရုပ်သုံးခုကိုခေါ်တာ။</p> <p>ခန္ဓာကိုယ်နဲ့ တစ်ခုခု စမ်းကြည့်လိုက်၊ စမ်းကြည့်ရင် မာတာကို သတိထားမိတယ်၊ ပျော့တာကို သတိထားမိမယ်၊ အဲဒါက <b>ပထဝီ</b>၊ စမ်းကြည့်လို့ အပူနဲ့အအေး တွေ့လိမ့်မယ်၊ အဲဒါက <b>တေဇော</b>၊ ထောက်ကန်တာ တွန်းတာ စမ်းမိပြီဆိုရင် <b>ဝါယော</b>၊ ဒီလိုပဲပြောလို့ရတယ်၊ အဲဒါကို <b>ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ</b> ခေါ်တာ၊ ဒါတွေက ရုပ်တရားတွေပဲ။</p> <p><b>ဓမ္မာရုံ</b>ဆိုတာ ကျန်တဲ့ရုပ်တွေ စိတ်အားလုံး၊ စေတသိက်အားလုံး၊ နိဗ္ဗာန် ပညတ်၊ အားလုံး အာရုံတွေမှန်သမျှကို (<b>ရူပါရုံ သဒ္ဒါရုံ ဂန္ဓာရုံ ရသာရုံ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ</b>က လွဲရင် ကျန်တာတွေအကုန်လုံး) <b>ဓမ္မာရုံ</b>လို့ ခေါ်တယ်၊</p> <p>(ဒါဖြင့် မင်္ဂလာဈေး<b>ဓမ္မာရုံ</b> ကြီးကို <b>ဓမ္မာရုံ</b>လို့ ခေါ်တာကျတော့ ဘာကြောင့် ခေါ်တာတုန်း၊ ဒါကတော့ တရား ဓမ္မကို အာရုံပြုတဲ့နေရာမို့လို့ <b>ဓမ္မာရုံ</b>လို့ ခေါ်တာ၊ ဒါနဲ့ မတူဘူးနော်၊ တရားနာဖို့ တရားဓမ္မကို အာရုံပြုဖို့အနေနဲ့ခေါ်တဲ့ <b>ဓမ္မာရုံ</b>လို့ခေါ်တာ)။</p> <p>ရုပ်အချို့ စိတ်အားလုံး စေတသိက်အားလုံး နိဗ္ဗာန်ပညတ် ပါတယ်၊ ရှိသမျှ အာရုံတွေဟာ <b>ဓမ္မာရုံ</b>မှာ အကုန်ဝင်သွားပါတယ်၊ သူ့ထဲ မပါတာ အဆင်းအာရုံ မပါဘူး၊ အသံအာရုံ မပါဘူး၊ အနံ့အာရုံ မပါဘူး၊ အရသာ မပါဘူး၊ <b>ပထဝီ တေဇော ဝါယော</b>ဆိုတဲ့ <b>ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ</b> မပါဘူးတဲ့၊ အဲဒီရုပ်တွေကလွဲရင် ကျန်တာတွေအကုန်လုံး <b>ဓမ္မာရုံ</b>ပဲ။</p> <p>အဲဒီ <b>အာရုံ ၆-ပါး ပစ္စည်းတရား</b>သည် ဘယ်သူ့ကို ကျေးဇူးပြုတုန်းဆိုတော့ <b>စိတ်-၈၉</b> နဲ့ <b>စေတသိက်-၅၂</b> ကို ကျေးဇူးပြုတယ်။</p> <p>ပဋ္ဌာန်းပစ္စယနိဒ္ဒေသမှာ မြတ်စွာဘုရားက ဘယ်လိုဟောတုန်းဆိုရင် -</p> <p>“<b>ရူပါယတနံ စက္ခုဝိညာဏဓာတုယာ၊ တံ သမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အာရမ္မဏ-ပစ္စယေန ပစ္စယော</b>”။</p> <p>အဲဒီမှာ -<br> <b>ရူပါယတနံ</b> - မျက်စိက မြင်ရတဲ့ အဆင်းအာရုံသည်၊ <br> <b>စက္ခုဝိညာဏဓာတုယာ</b> - စက္ခုဝိညာဏဓာတ်လို့ခေါ်တဲ့ မြင်သိစိတ်ကလေးနဲ့၊ <br> <b>တံ သမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ</b> - ထိုမြင်သိစိတ်နဲ့ ယှဉ်တွဲပြီး ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ စေတသိက် ၇-ခုတို့အား၊ <br> <b>အာရမ္မဏပစ္စယေန</b> - အာရမ္မဏပစ္စယသတ္တိဖြင့်၊ <br> <b>ပစ္စယော ဥပကာရကော</b> - ကျေးဇူးပြုပါတယ်<br> လို့ - ဒီလိုပြောတာနော်။</p> <p>ဆိုလိုတာက <b>ရူပါရုံ</b>ဆိုတဲ့ အဆင်းအာရုံကို မမြင်ဘဲနဲ့ စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်နဲ့ သဗ္ဗစိတ္တသာဓာရဏစေတသိက်လို့ ခေါ်တဲ့ မြင်သိစိတ်အစုဆိုတာ မဖြစ်နိုင်ဘူး၊ မြင်သိစိတ်အစုသည် <b>ရူပါရုံ</b>ကို <b>အာရုံပြု</b>ပြီး ဖြစ်ပေါ်လာတာ ဖြစ်သောကြောင့် <b>ရူပါရုံ</b>သည် မြင်သိစိတ်အစုအား <b>အာရမ္မဏသတ္တိ</b>ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတယ်၊ ဒီမြင်သိစိတ် အစုဟာ ဘယ်ကိုရောက်နေတုန်းဆိုရင် အဆင်းအာရုံဆီကို ရောက်နေတယ်။</p> <p>မျက်စိဖွင့်ကြည့်လို့ ပန်းတစ်ပွင့်ကို မြင်လိုက်တယ်ဆိုပါစို့၊ ပန်းကို မြင်လိုက် တာနဲ့တစ်ပြိုင်နက် မြင်သိစိတ်ဖြစ်လာတယ်၊ သို့သော် ပန်းလို့ သိတာကျတော့ ဒိပြင်စိတ်တွေ အများကြီးပါသေးတယ်၊ <b>စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်</b>တစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘူး၊ <b>စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်</b>က မြင်ပြီး သိပ္ပံပဲသိတာ၊ ပန်းလို့ သိတဲ့အဆင့် မရောက်သေးဘူး၊ ဘယ်အရာပဲဖြစ်ဖြစ် <b>process</b> နဲ့ သွားတာ၊ တဖြည်းဖြည်းချင်း တိုးတက်ပြီးတော့ အသိက တစ်ခုကနေတစ်ခု ပြောင်းသွားတာ။</p> <p>ဒါက အဘိဓမ္မာသင်ထားလို့ <b>စိတ္တဝီထိ</b> အကြောင်း နားလည်လို့ရှိရင် သိနိုင်တယ်၊ <b>process</b> ရဲ့သဘောလေးကို နားလည်အောင်ပြောရမယ်ဆိုရင် ဥပမာ- အိမ်ထဲမှာ တံခါးပိတ်ပြီးနေတယ်၊ မိတ်ဆွေတစ်ယောက်က တယ်လီဖုန်း မဆက်ဘဲနဲ့ ရောက်လာတယ်၊ ဘာလုပ်မလဲ၊ တံခါးလာခေါက်တယ်၊ ကိုယ်က အခန်းထဲ မှာနေတယ်၊</p> <p>တံခါးခေါက်တာက ပထမဆုံးပေါ်လာတဲ့အရာ၊ တံခါးခေါက်တော့ ဘာလုပ်မလဲ၊ တံခါးထဖွင့်တယ်၊ ဖွင့်လိုက်တဲ့အခါ ဘယ်သူ့ မြင်တုန်း၊ လာတဲ့သူကို မြင်တယ်၊ မြင်တဲ့အခါ “လာပါ လာပါ” ဖိတ်ခေါ် တယ်၊ “ဘာကိစ္စနဲ့ လာတာတုန်း” မေးတယ်၊ ဘာကိစ္စနဲ့ လာတယ်ဆိုတာသိတယ်၊ သိပြီးတဲ့အခါ ကော်ဖီတို့ဘာတို့နဲ့ ဧည့်ခံတယ်၊ စကားစမည် ပြောတယ်၊ ပြီးတော့ ပြန်သွားတယ်၊ တံခါးပြန်ပိတ်တယ်၊ ဒါ <b>process ဖြစ်စဉ်</b>လေးတစ်ခုပဲ။</p> <p>ဒီဖြစ်စဉ်လေးက တစ်ခုနဲ့တစ်ခု တူရဲ့လား၊ တံခါးခေါက်လိုက်တဲ့ အချိန်နဲ့ နောက်ပိုင်း ဖြစ်တာတွေနဲ့ တူရဲ့လား။</p> <p>တံခါးခေါက်တယ်ဆိုတာက ဘာနဲ့ တူသလဲဆိုရင် <b>ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ်</b> ဖြစ် တာနဲ့ တူတယ်၊ မျက်စိကို အဆင်းအာရုံက လာတိုက်လိုက်တာ တံခါးခေါက်လိုက် တာပဲ၊ တံခါးခေါက်လိုက်တဲ့အခါ <b>ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ်</b>က တံခါးကို ဖွင့်ပေးလိုက်တာ၊ ဒီစိတ်က ဖွင့်ရုံလေးပဲ ဖွင့်ပေးတာ၊ သူ မမြင်ဘူး၊ တကယ်ကျတော့ သူက ဘာမှ မမြင်ဘူး၊ သူက တံခါးဖွင့်ရုံပဲ ဖွင့်ပေးတာ၊ ဒါက <b>ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ပုံ</b>ပဲ၊</p> <p>(လူက တစ်ယောက်တည်း လုပ်တာ၊ သဘာဝတရားတွေကျတော့ တစ်ခုတည်းက လုပ်တာ မဟုတ်ဘူး။)</p> <p>တံခါးခေါက်သံကြားလို့ တံခါးဖွင့်ပေးလိုက်တာနဲ့ <b>ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ်</b>ဖြစ်တာ တူတယ်၊ <b>ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ်</b>သည် <b>ရူပါရုံ</b>ကို မြင်သလားလို့ဆိုရင် မမြင်ဘူးတဲ့၊ မြင်တာက <b>စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်</b> က မြင်တာ၊ <b>စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်</b>က မြင်ရုံ မြင်တာ၊ လက်ခံတာ မရှိဘူး၊ လက်ခံတာက <b>သမ္ပဋိစ္ဆိန်း</b>၊ အာရုံတစ်ခုအသစ်ဝင်လာရင် လက်ခံတယ်၊ အခုခေတ်လိုပြောရရင် <b>reception</b> ပေါ့၊ (hotel တွေ ဘာတွေ သွားရင် <b>reception</b> ရှိရမယ်) အာရုံကို ဒီစိတ်က လက်ခံလိုက်တာ။</p> <p>လက်ခံပြီးရင် ဘာလုပ်မလဲ၊ စုံစမ်းတယ်၊ <b>သန္တီရဏ</b>၊ <b>investigation</b> လို့ ပြန်တယ်၊ အမှန်ကတော့ <b>checking</b> ပေါ့၊ ပြီးရင် အာရုံကို ဆုံးဖြတ်တဲ့ <b>ဝေါဋ္ဌဗ္ဗန</b> စိတ် ဖြစ်တယ်၊ ဆုံးဖြတ်တယ်။</p> <p>ဆုံးဖြတ်ပြီးတဲ့အခါ <b>ဇဝန</b> – အာရုံရဲ့အရသာကို တွေ့ကြုံခံစားတဲ့ <b>ဇော</b> ဖြစ်တယ်၊ <b>ဇော</b>ဖြစ်ပြီး တစ်ခါ <b>တဒါရုံ</b>၊ နှုတ်ဆက်တဲ့သဘော၊ နှုတ်ဆက်ပြီး ပြန်ထွက်သွားတယ်၊ ဒါ <b>process</b> ပဲ။ အဲဒီထဲမှာ <b>ဇောအဆင့်</b>ကသာလျှင် <b>စွမ်းရည်သတ္တိ အရှိဆုံး</b>ပဲ၊ ကျန်တဲ့ဟာတွေက ရှေ့ပိုင်းက လုပ်ဆောင်ချက်တွေပဲ။</p> <p>ဒီ့ထက် ပိုထင်ရှားတဲ့ဥပမာတစ်ခုပြောမယ်၊ ကားမောင်းပြီဆိုရင် နံပါတ်(၁) <b>starter</b> ဖွင့်လိုက်တာ မဟုတ်လား၊ အဲဒီအချိန်မှာ မောင်းလို့ရပြီလား၊ မရသေးဘူး၊ သူက စတာပဲရှိသေးတယ်၊ အဲဒီအတိုင်းပဲ ခုနက တံခါးဖွင့်တယ်၊ မြင်တယ်၊ ဘာမှ လုပ်လို့ မရသေးဘူး၊ အဲဒီအချိန်မှာ ရှေ့ပိုင်းက ဖြစ်ပျက်နေတဲ့အချိန်ပဲ၊ နောက်ဆုံး <b>ဇော</b>ကျမှ၊ <b>ဇော</b>တောင်မှ ဒီ<b>ဇော</b>မဟုတ်ဘူး၊ <b>ဝီထိစိတ်</b>ဆိုတာ မြင်ပြီးတော့ဖြစ်လာတဲ့ <b>ပဉ္စဒွါရိက ဝီထိစိတ်</b>က ရှေ့ပိုင်းက တစ်ခု၊ အဲဒါကို ပြန်ပြီးတော့ စဉ်းစားတဲ့ <b>မနောဒွါရ mind door</b> လို့ ခေါ်တဲ့ စိတ်ထဲမှာ ပြန်ပြီးတော့ စဉ်းစားရတာ။</p> <p>ပထမ မြင်သိတဲ့စိတ်အစဉ် ဖြစ်လိုက်တယ်၊ အဲဒါ -<br> <b>စက္ခုဒွါရဝီထိ</b>ဆိုတဲ့ <b>eye door</b> မှာဖြစ်တဲ့ ဝီထိစိတ်အစဉ်၊ <br> နောက်တစ်ခု စိတ်အစဉ်က အာရုံကိုမှတ်ပြီး ပြန် စဉ်းစားတာ၊ အဲဒါက ဝီထိစဉ်တစ်ခု၊ <br> နောက် အမည်နာမတပ်လိုက်တာ ဝီထိစဉ် တစ်ခု၊ <br> အဓိပ္ပါယ်သိလိုက်တာ ဝီထိစဉ်တစ်ခု၊ <br> အနည်းဆုံး ၄-ခုလောက် ဖြစ်ရတာ၊ ဒီလို ဖြစ်စဉ် ၄-ခုလောက် ဖြစ်ပြီးတော့မှ ပန်း ဆိုတာသိတာ။ ဒါတောင်မှ အရင်က ပန်းဆိုတာ သိပြီးခဲ့လို့ ဒီအဖြေရတာ၊ ပန်းမှန်း မသိခဲ့ဘူးဆိုလို့ရှိရင် ဒီအဖြေထုတ်လို့ရမှာ မဟုတ်သေးဘူး၊ စဉ်းစားနေဦးမှာ၊ အဖြေမထုတ်နိုင်ဘူး။</p> <p><b>အာရမ္မဏပစ္စယော</b> ဆိုတာ ကြည့် - အာရုံက မျက်စိ ဆိုတဲ့တံခါးကို ဖွင့်တယ်၊ နားဆိုတဲ့တံခါးကို လာဖွင့်တယ်၊ နှာခေါင်းဆိုတဲ့တံခါးကို လာဖွင့်တယ်၊ လျှာ ဆိုတဲ့တံခါးကို ဖွင့်တယ်၊ ခန္ဓာကိုယ်ဆိုတဲ့တံခါးကို ဖွင့်တယ်၊ စိတ်ဆိုတဲ့တံခါးကို လာဖွင့်တယ်၊ အဲဒီ လာဖွင့်ပေးတဲ့ တိုက်ခိုက်လိုက်တဲ့အာရုံကို <b>အာရမ္မဏပစ္စယော</b> လို့ ပြောတာပါ၊ အဲဒီလို တိုက်ခိုက်မှုမရှိဘဲ အသိစိတ်ဆိုတာ ပေါ်လာတာ မရှိဘူးတဲ့။</p> <p>သုတ္တန်ပါဠိတော်တွေထဲမှာလည်း ဒီအတိုင်း ဟောတာပဲလေ၊</p> <p><b>စက္ခုပသာဒ</b> မှာ အဆင်းအာရုံက လာထင်တယ်၊ ထင်တဲ့အခါ မြင်သိစိတ်ဖြစ်တယ်၊ <br> <b>သောတပသာဒ</b>မှာ အသံလာထိခိုက်တယ်၊ ကြားသိစိတ်ဖြစ်တယ်၊ <br> နှာခေါင်းမှာ အနံ့က လာထိတယ်၊ နံသိစိတ်ဖြစ်တယ်၊ <br> လျှာနဲ့ အရသာတွေ့တယ်၊ လျက်သိစိတ် ဖြစ်တယ်၊ <br> ခန္ဓာကိုယ်ကို <b>ဖောဋ္ဌဗ္ဗအာရုံ</b>တစ်ခုခုက လာပြီးတော့ထိတယ်၊ ထိသိစိတ် ဖြစ်တယ်။<br> ကျန်တာတွေကျတော့ အဲဒီလို <b>စက္ခု၊ သောတ၊ ဃာန၊ ဇိဝှာ၊ ကာယ</b> ဆိုတဲ့ ဒီ <b>organ</b> တွေ မပါဘဲနဲ့ စိတ်ကူးသက်သက်နဲ့ သိတာကျတော့ <b>ကြံသိစိတ်</b>၊ <b>ဓမ္မာရုံ</b>လို့ပြောတာ၊</p> <p>အဲဒီလို သဘာဝတရားတွေဟာ တစ်ခုနဲ့တစ်ခု ဆက်သွယ် နေသည့် အတွက်ကြောင့် အဲဒါကို <b>အာရမ္မဏပစ္စယော</b> လို့ ဟောတာပါ။</p> <p>လောဘနဲ့ လိုချင်တဲ့စိတ်ဖြစ်ဖို့ဆိုတာလည်း ဒီ<b>အာရုံ</b>တစ်ခုခု လာရမယ်၊ လောဘကို ဖယ်ရှားပြီး <b>အလောဘ</b>ဆိုတဲ့စိတ် ဖြစ်ပေါ်ဖို့ရာလည်းပဲ ဒီအတိုင်းပဲ၊ စိတ်ဖြစ်ဖို့ အတွက် ဒီ<b>အာရုံ</b>တစ်ခုခု ရှိတယ်၊ <b>အဒေါသ</b>ဆိုတဲ့ မေတ္တာဖြစ်ဖို့ရာလည်း <b>အာရုံ</b>တစ်ခုခု ရှိတယ်၊ <b>အမောဟ</b> အသိဉာဏ်ဖြစ်ဖို့ရာလည်း <b>အာရုံ</b>တစ်ခုခု ရှိတယ်၊ ဒီ<b>အာရုံ ၆-ပါး</b> သဘာဝတရားတွေဟာ စိတ်တွေကို ဖြစ်ပေါ်စေတတ်လို့ အဲဒါကို <b>အာရမ္မဏပစ္စယော</b> ပြောတာ။</p> <p>ဒါကို ပဋ္ဌာန်းပါဠိတော်မှာ -<br> <b>ရူပါယတနံ စက္ခုဝိညာဏဓာတုယာ တံ သမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အာရမ္မဏပစ္စယေန ပစ္စယော</b>၊<br> <b>သဒ္ဒါယတနံ သောတဝိညာဏဓာတုယာ တံ သမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အာရမ္မဏပစ္စယေန ပစ္စယော</b>၊<br> <b>ဂန္ဓာယတနံ ဃာနဝိညာဏဓာတုယာ တံ သမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အာရမ္မဏပစ္စယေန ပစ္စယော</b>၊<br> <b>ရသာယတနံ ဇိဝှာဝိညာဏဓာတုယာ တံ သမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အာရမ္မဏပစ္စယေန ပစ္စယော</b>၊<br> <b>ဖောဋ္ဌဗ္ဗာယတနံ ကာယဝိညာဏဓာတုယာ တံ သမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အာရမ္မဏပစ္စယေန ပစ္စယော</b>၊<br> <b>ရူပါယတနံ သဒ္ဒါယတနံ ဂန္ဓာယတနံ ရသာယတနံ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာယတနံ မနောဓာတုယာ တံ သမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အာရမ္မဏပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။<br> ဒီလို လာတာ။</p> <p><b>ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း</b>နဲ့ <b>သမ္ပဋိဂ္ဂိုန်း</b>ကို ရည်ရွယ်ပြီးတော့ <b>မနောဓာတ်</b>လို့ ပြောတာ၊ အဲဒီ<b>မနောဓာတ်</b>က <b>ရူပါရုံ</b>ကိုလည်း ယူတယ်၊ <b>သဒ္ဒါရုံ၊ ဂန္ဓာရုံ၊ ရသာရုံ၊ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ</b> ဒါတွေကိုလည်း ယူနိုင်တယ်။</p> <p>နောက်ကျန်တာတွေကျတော့ -<br> <b>ယံ ယံ ဓမ္မံ အာရဗ္ဘ ယေ ယေ ဓမ္မာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ၊ တေ တေ ဓမ္မာ တေသံ တေသံ ဓမ္မာနံ အာရမ္မဏပစ္စယေန ပစ္စယော</b>။</p> <p><b>ယံ ယံ ဓမ္မံ အာရဗ္ဘ</b> ဆိုတာ အာရုံ ၆-ပါး ဘယ်ဟာကိုပဲဖြစ်ဖြစ် အမှီပြုတယ်၊ ဖြစ်လာတာကတော့ <b>စိတ်</b>နဲ့ <b>စေတသိက်</b> ၂-ခုပဲ၊ <b>အာရမ္မဏပစ္စည်း</b>ရဲ့ ကျေးဇူး ပြုခံရတာက <b>စိတ်</b>နဲ့ <b>စေတသိက်</b> ၂-ခုတည်းပဲ၊ ရုပ်မပါဘူး၊ အာရုံကိုသိတာ <b>စိတ် စေတသိက်</b> ၂-မျိုးပဲ ရှိတယ်။</p> <p>ဒါကြောင့် <b>ယံ ယံ ဓမ္မံ အာရဗ္ဘ ယေ ယေ ဓမ္မာ ဥပ္ပန္တိ စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ၊ တေ တေ ဓမ္မာ တေသံ တေသံ ဓမ္မာနံ အာရမ္မဏပစ္စယေန ပစ္စယော</b> လို့ မြတ်စွာဘုရားက ပဋ္ဌာန်းပါဠိတော်မှာ ဟောတယ်။</p> <p>ဒါကြောင့် တရားချစ်ခင်သူတော်စင်ပရိသတ်အပေါင်းတို့ <b>အာရမ္မဏ</b>ဆိုတာ သူနဲ့ဆိုင်ရာ မျိုးတစ်မျိုးပဲ၊ မတူဘူး၊ သူက စိတ်ကို ဖြစ်ပေါ်စေဖို့အတွက် အထောက် အကူပြုတဲ့ အကြောင်းတရားအနေနဲ့ <b>အာရမ္မဏပစ္စည်း</b>က <b>စွမ်းရည်သတ္တိ</b>ပေးတယ်၊ အဲဒီ <b>အာရမ္မဏပစ္စည်း</b>နဲ့ ကင်းပြီးတော့ စိတ်စေတသိက်ဆိုတာ မဖြစ်နိုင်ဘူး၊ အာရုံနဲ့ ကင်းပြီးတော့ ဖြစ်တဲ့စိတ် လောကမှာ မရှိဘူး။</p> <p><b>အာရမ္မဏပစ္စည်း</b> မပါဘဲနဲ့တော့ လူတွေရဲ့အသိစိတ်တွေ စေတသိက်တွေက မဖြစ်ဘူး၊ အဲဒါကြောင့်မို့ ၂၄-ပစ္စည်းမှာ ဒီကနေ့ <b>ဟေတုပစ္စယော</b>ရယ်၊ <b>ဟေတု- ပစ္စယော</b>နဲ့ ဆက်သွယ်လာတဲ့ အခြားပစ္စည်းတွေရယ်၊ <b>အာရမ္မဏပစ္စယော</b>ရယ် ဒါကို ရှင်းလင်း ဟောကြားတာ ဖြစ်ပါတယ်၊ နောက်ရက် အပိုင်း-၃ ကျရင် ရှေ့ဆက် ပြီးတော့ ပဋ္ဌာန်းပစ္စည်းများအကြောင်းကို ရှင်းလင်းဟောကြားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။</p> <p>ဒီကနေ့ တရားချစ်ခင် သူတော်စင်ပရိသတ်တို့သည် ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဟောကြား တဲ့<b>ပဋ္ဌာန်းကျမ်းကြီး</b>ကို ပင်လယ်ကမ်းစပ်က ပင်လယ်ကြီးကို ကြည့်ရသကဲ့သို့ <b>ပဋ္ဌာန်း ကျမ်းကြီး</b>ရဲ့အတိမ်အနက်ကို လှမ်းပြီးတော့ ကြည့်လိုက်ရတယ်ဆိုရင်ပဲ ကျေနပ် စရာကောင်းတဲ့ <b>ပီတိ</b>တွေ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်၊</p> <p>ပင်လယ်မမြင်ဖူးတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်နဲ့စာလို့ရှိရင် ပင်လယ်မြင်ဖူးတယ်လို့ ပြောရသလိုပဲ <b>ပဋ္ဌာန်း ကျမ်းကြီး</b>အကြောင်း လုံးဝမသိဘူးတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်နဲ့ စာလို့ရှိရင် သိရတယ်လို့ ပြောရမယ့် အနေအထားမျိုးလေးကို ကိုယ်စီ ကိုယ်ငှ ရရှိကြပြီးတဲ့အခါ မိမိတို့ရဲ့ ရင်ထဲ နှလုံးထဲမှာ ဖြစ်တဲ့ <b>ပီတိတရား</b>နဲ့ <b>ကုသိုလ် ကောင်းမှု</b>တွေ ဆတက်ထမ်းပိုး တိုးတက် ပွားများနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။</p> <h3>ပဋ္ဌာန်းမြတ်ဒေသနာ အပိုင်း (၃)</h3> <p>သာသနာတော်နှစ် ၂၅၅၂-ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၇၀-ပြည့်နှစ်၊ တပို့တွဲ လပြည့်ကျော် ၁၃-ရက်၊ (၂၂-၂-၂၀ဝ၉)၊ ရန်ကုန်တိုင်း၊ ဗဟန်းမြို့နယ်၊ ကြားတောရလမ်း မင်္ဂလာဈေးဓမ္မာရုံတော်ကြီး အတွင်းဝယ် ဆင်ယင်ကျင်းပ ပြုလုပ်အပ်သည့် ညဉ့်ဦးယံဓမ္မသဘင် အခမ်းအနားဝယ် မင်္ဂလာတောင်ညွန့် မြို့နယ် မင်္ဂလာဈေး နှစ်ဖက်မိဘများနှင့် ဦးတင်စိုးတို့အား ရည်စူး၍ ဒေါ်လှခင် ကိုကျော်သင်း ဆေးဆိုင် မိသားစုတို့၏ အမတဒါန ဓမ္မဒါနအဖြစ်ဖြင့် ဟောကြားတော်မူသည်။</p> <h3>▬▬▬▬▬▬<br><b>အာရမ္မဏပစ္စယော</b><br>▬▬▬▬▬▬</h3> <p><b>အာရမ္မဏပစ္စယော</b>ကို ပစ္စယနိဒ္ဒေသပါဠိတော်မှာ အပြည့်အစုံ ဟောထားတယ်၊ <b>အာရမ္မဏပစ္စယော</b>ဆိုတဲ့နေရာမှာ <b>အာရမ္မဏ</b>ဆိုတာ <b>အာ</b>- လာရောက်ပြီး၊ <b>ရမ္မဏ</b> - မွေ့လျော်တယ်၊ လူတွေရဲ့စိတ်ဟာ (စိတ်လို့ပြောလိုက်ရင် စေတသိက်လည်း ပါတယ်လို့ မှတ်ထားပေါ့) ဆိုင်ရာအာရုံဆီ သွားရောက်ပြီး ပျော်မွေ့ကြတယ်၊ အာရုံမရှိဘဲ လူ့ရဲ့စိတ်ဟာ ဘယ်တော့မှ မဖြစ်ဘူး၊ နေ့စဉ်နဲ့အမျှ လူတွေရဲ့စိတ်ဟာ အာရုံပေါ်မှီပြီးဖြစ်တယ်၊ လူ့စိတ်ရဲ့အဓိကအကြောင်းတရားတစ်ခုက ဘာတုန်း ဆိုရင် ဒီ <b>အာရမ္မဏပစ္စည်း</b>ပဲ။</p> <p>အဲဒီ<b>အာရမ္မဏ</b>ကိုပဲ အဓိပ္ပါယ်တစ်မျိုးနဲ့ ပြောလို့ရှိရင် “<b>အာလမ္ဗဏ</b>” ဆွဲကိုင်ရာလို့ ပြောနိုင်တယ်၊ စိတ်ဟာ ဘာနဲ့ တူတုန်းဆိုရင် မသန်စွမ်းတဲ့လူနဲ့ တူတယ်၊ မသန်စွမ်းတဲ့လူတစ်ယောက်ဟာ ကြိုးတန်းတို့ တုတ်တို့ အမှီပြုပြီးမှ ထလို့ ရပ်လို့ ရတယ်၊ နို့မို့ဆိုရင် သူမထနိုင်ဘူး၊ စိတ်ဟာလည်း အာရုံကို မှီတွယ်ပြီးမှသာ ထနိုင် တယ်၊ အာရုံမရှိဘဲ စိတ်မဖြစ်ဘူး။</p> <p>အဋ္ဌကထာဆရာ ဥပမာပေးထားတဲ့အတိုင်း “တောင်ဝှေးကြိုးတန်း ဆွဲကိုင် လှမ်းလျက် မစွမ်းလူမှာ ထရရှာသို့” တဲ့၊ မသန်စွမ်းတဲ့လူသည် ကြိုးတန်း ကိုဆွဲပြီး ထ,ရသလို “ခုနစ်ဖြာမှတ် ဝိညာဏ်ဓာတ်တို့”.. ဆိုတော့ မြင်သိစိတ် <b>စက္ခုဝိညာဏဓာတ်</b>၊ ကြားသိစိတ် <b>သောတဝိညာဏဓာတ်</b>၊ နံသိစိတ် <b>ဃာနဝိညာဏဓာတ်</b>၊ လျက်သိစိတ် <b>ဇိဝှာဝိညာဏဓာတ်</b>၊ ထိသိစိတ် <b>ကာယဝိညာဏဓာတ်</b>၊ မြင်သိစိတ် ကြားသိစိတ် စသည်တို့ရဲ့ ရှေ့နောက်မှာဖြစ်တဲ့ <b>မနောဓာတ်</b>၊ နောက်ပြီးတော့ တွေးသိပြီးသိတဲ့ <b>မနောဝိညာဏဓာတ်</b>ဆိုပြီး <b>ဝိညာဏဓာတ် ၇-ပါး</b> ဖြစ်ကြရတယ်။</p> <p><b>ဝိညာဏဓာတ်</b>ဆိုပြီး ဘာဖြစ်လို့ “<b>ဓာတု</b>” ဆိုတဲ့ စကားလုံး သုံးသလဲဆိုရင် <b>ဓာတု</b>ဆိုတာ ဇီဝ မဟုတ်ဘူး၊ သတ္တဝါ မဟုတ်ဘူး၊ အတ္တ မဟုတ်ဘူးဆိုတဲ့ အဓိပ္ပါယ်ကို ပြောတာ၊ <b>ဓာတု</b>ရဲ့ အဓိပ္ပါယ်က ကိုယ့်သဘောကိုယ်ဆောင်တယ်၊ သူ့ရဲ့သဘာဝ သက်သက်၊ phenomenon သက်သက်ပဲလို့ပြောတာ၊ ဒါ့ကြောင့်မို့ <b>စက္ခုဝိညာဏဓာတ် သောတဝိညာဏဓာတ်</b> စသည်ဖြင့် စိတ်တွေကိုခေါ်တာ၊ <br> ဓာတ်နဲ့ ခွဲလိုက်တဲ့ အခါ ၇-ခု ရတယ်၊ <b>စက္ခုဝိညာဏဓာတ်၊ သောတဝိညာဏဓာတ်၊ ဃာနဝိညာဏဓာတ်၊ ဇိဝှာဝိညာဏဓာတ်၊ ကာယဝိညာဏဓာတ်၊ မနောဓာတ်၊ မနောဝိညာဏဓာတ်</b>၊ အဲဒီလို ဝိညာဏဓာတ် ၇-ပါး၊ “ဝိညာဏ်ဓာတ်တို့၊ စွဲမှတ်မျှော်ရှု၊ မှီရာမှုဖြင့်၊ ကျေးဇူးပြုငြား၊ အာရုံ ၆-ပါး ပစ္စည်းတရားလည်းကောင်း” လို့ အာရုံ ၆-မျိုးကို <b>အာရမ္မဏပစ္စယော</b>လို့ ဆိုတယ်။</p> <p>လူတွေရဲ့သန္တာန်မှာ နေ့စဉ်နဲ့ အမျှ ဘယ်အချိန်ဖြစ်ဖြစ် သန္ဓေတည်လာတဲ့ အချိန်က စပြီး နောက်ဆုံးစိတ် ဖြစ်သည်ထိအောင် အာရုံနဲ့ ကင်းတယ်လို့မရှိပါဘူး၊ အိပ်နေတဲ့ အချိန် <b>ဘဝင်စိတ်</b>ဖြစ်နေချိန်မှာလည်း အာရုံရှိတယ်၊ သို့သော် ထို အာရုံသည် ပစ္စုပ္ပန် အာရုံမျိုး မဟုတ်ဘူးနော်၊ <b>ဘဝင်စိတ်</b>လည်း အာရုံနဲ့ဖြစ်တယ်။</p> <p>ဗုဒ္ဓတရားတော်အရ လူမှာ အသိစိတ်ရှိနေရင် အာရုံမဲ့စိတ်ဆိုတာ မရှိနိုင်ပါဘူး၊ တချို့က unconscious စိတ် ဆိုတာ အာရုံမဲ့နေတဲ့စိတ်လို့ ဒီလို ထင်ကောင်း ထင်လိမ့်မယ်၊ မရှိနိုင်ဘူး၊ ဆိုင်ရာဆိုင်ရာအာရုံလေးတွေတော့ စိတ်ထဲမှာ ရှိနေတာပဲ၊ <b>အာရမ္မဏသတ္တိ</b>က ကျေးဇူးပြုတယ်၊ သို့သော် စိတ်ကလေးရဲ့ သိမ်မွေ့မှုနဲ့ ပြင်းထန်မှု ဒီလိုတော့ရှိတယ်၊ level တို့ degree တို့တော့ ကွာတာပေါ့ ထိုစိတ်ရဲ့ လှုပ်ရှားမှုဟာ အရှိန်အဟုန်ချင်းတော့ ကွာတာပေါ့။</p> <p><b>ဘဝင်စိတ်</b>ဆိုရင် သိပ်ပြီး သိမ်မွေ့တယ်၊ လူတွေဟာ အသက်ရှူနေတာ <b>ဘဝင်စိတ်</b>ကြောင့် ရှူတာ၊ <b>ဘဝင်စိတ်</b>ဖြစ်နေလို့ အသက်ရှူမှု ဖြစ်နေတယ်လို့ ဒီလို ပြောတာနော်၊ ဒါကြောင့်မို့ အာနာပါနဟာ <b>စိတ္တဇဝါယောဓာတ်</b> စိတ်ကြောင့်ဖြစ်တဲ့ ဝါယောဓာတ်လို့ ဒီလိုပြောတာ၊ အေး အသက်မရှူတောင်မှပဲ စိတ်ဆိုတာ လုံးဝ ချုပ်သွားတယ်လို့ ပြောလို့မရဘူး၊ သိပ်သိမ်မွေ့သွားတဲ့စိတ်မျိုး ဖြစ်လာတဲ့အခါ အသက်ရှူရပ်သွားတာမျိုးလည်း ရှိသေးတယ်။</p> <p>အသက်ရှူရပ်သွားသော်လည်း ကမ္မဇရုပ်တွေ ရှိနေသေးသမျှ လူဟာ မသေ ဘူးလို့ ဒီလိုပြောရမယ်၊ ကမ္မဇရုပ်နဲ့ ကံကြောင့်ဖြစ်တဲ့စိတ်က ဆက်လက် ရှင်သန်နေသေး သမျှ လူ့ရဲ့ ဘဝဟာ အဆုံးမသတ်သေးဘူး။ ကမ္မဇရုပ်တွေ အဆုံးသတ် သွားပြီဆိုရင် ကံကြောင့်ဖြစ်တဲ့ ဒီ<b>ပဋိသန္ဓေစိတ် ဘဝင်စိတ်</b>ဆိုတာတွေလည်း အဆုံးသတ်သွားပြီ၊ နောက်ဆုံး <b>စုတိစိတ်</b>ချုပ်ပြီး ဘဝတစ်ခု အဆုံးသတ်တယ်။</p> <p>လူ့တစ်ဘဝ စ,လာတဲ့အချိန်တုန်းက ပထမဆုံးစိတ်ကလေးကို ပဋိသန္ဓေ စိတ်လို့ ခေါ်တယ်၊ အဲဒီ<b>ပဋိသန္ဓေစိတ်</b>ဟာ ဘယ်သူနဲ့ယှဉ်တွဲလာတုန်းဆိုရင် ကမ္မဇရုပ်နဲ့ ယှဉ်တွဲလာတယ်၊ ကမ္မဇရုပ်နဲ့ ပဋိသန္ဓေစိတ်တို့သည် ပြိုင်တူဖြစ်လာကြတယ်၊ အဲဒီအချိန်မှာ အချင်းချင်း အပြန်အလှန် မှီခိုပြီး ပြိုင်တူဖြစ်လာကြတယ်၊ ဒါ ရုပ်နဲ့ နာမ်ရှိတဲ့ဘုံတွေမှာ ဖြစ်တာ။</p> <p>လူ့ဘုံကို ဦးတည်ပြီး ပြောမယ်ဆိုရင် မိခင်ရဲ့ဝမ်းထဲမှာ <b>ကလလရေကြည်</b> စဖြစ်တဲ့အချိန်မှာ <b>ပဋိသန္ဓေစိတ်</b>ရယ် ထိုသန္ဓေစိတ်မှာယှဉ်တဲ့ စေတသိက်ရယ်၊ ဒါက တစ်ပိုင်း၊ ယှဉ်တွဲလာတဲ့ ကမ္မဇရုပ်က ရုပ်-၃၀၊ ရုပ်-၃၀ ဆိုတာ -<br> ကာယဒသက ကလာပ်က ရုပ်-၁ဝ ခု၊ <br> ဘာဝဒသကကလာပ်က ရုပ်-၁ဝ ခု၊ <br> ဝတ္ထုဒသက ကလာပ် က ရုပ်-၁၀ ခု <br> ဆိုပြီး ရုပ်ပေါင်း-၃၀၊ အဲဒီ ရုပ်ပေါင်း-၃၀နဲ့ ယှဉ်တွဲပြီးတော့ ပဋိသန္ဓေစိတ်က ပေါ်လာတာ။</p> <p>ဒီကမ္မဇရုပ်က ပဋိသန္ဓေစိတ်ပေါ်လိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ကံရဲ့စွမ်းအားကြောင့် ပဋိသန္ဓေစိတ်ရဲ့ ဥပါဒ်ခဏမှာလည်း ဖြစ်တယ်၊ နောက် ပဋိသန္ဓေစိတ်ရဲ့ ဒီ ဌီ အခိုက် မှာလည်း အသစ်ဖြစ်တယ်၊ ဘင် အခိုက်မှာလည်းအသစ်ဖြစ်တယ်၊ စိတ်ဖြစ်တိုင်း ဖြစ်တိုင်း (စိတ်ကြောင့် ဖြစ်တာ မဟုတ်ဘူး၊) သူက ကံစွမ်းအားနဲ့ သွားနေတာ၊ စိတ်တစ်ခုမှာ သူက ၃-ခါ ၃-ခါ ထပ်ဖြစ်တယ်၊ ကမ္မဇရုပ်ကနော်။</p> <p>စိတ်တစ်ခုမှာ ခဏငယ် ၃-ခုရှိတယ်၊ moment လို့ ခေါ်တယ်၊ moment ၃-မျိုး ရှိတယ်၊ ဥပါဒ်ရယ် ဌီရယ် ဘင်ရယ်၊ ဒါ စာစကားပြောတာ၊ အရပ်လို ပြော မယ်ဆိုရင် ဖြစ် တည် ပျက် နော်၊ ဖြစ်တာရယ်၊ ခဏလေးရပ်တန့်တဲ့သဘောရယ် ပျက်သွား တာရယ်၊ ရပ်တန့်တဲ့သဘောဆိုတာ အကြာကြီး မဟုတ်ဘူး၊ ဒီခဏ ၃-ခုဟာ တစ်ညီတည်းပဲ၊ ပိုပြီးတော့ မှတ်လို့ လွယ်အောင် ပြောရရင်တော့ စက္ကန့် ဆိုတာနဲ့ ပြောမယ်၊ (စက္ကန့်ဆိုတာထက် ပိုပြီးတော့ တိုတယ်လို့တော့ မှတ်ထားပေါ့၊) ၁-စက္ကန့် အတွင်းမှာဆိုရင် စိတ်ဟာ ကုဋေတစ်သိန်းလောက် ဖြစ်ပျက်နိုင်လောက် အောင် လျင်မြန်တယ်။</p> <p>သို့သော် နားလည်လွယ်အောင်လို့ စက္ကန့်နဲ့ပဲ ပြောရအောင်၊ ၃-စက္ကန့် ဆိုပါစို့၊ စိတ်ကလေးတစ်ခုဟာ ၃-စက္ကန့် အသက်ရှည်တယ်ဆိုလို့ရှိရင် ဖြစ်တာက ၁-စက္ကန့်၊ တည်နေတာက ၁-စက္ကန့်၊ ပျက်သွားတာက ၁-စက္ကန့်၊ ဟော ၃-စက္ကန့်၊ အဲဒီလို စက္ကန့်တိုင်း စက္ကန့်တိုင်းမှာ ကမ္မဇရုပ်တွေက အသစ်အသစ်ဖြစ်လာတယ်။</p> <p>ပဋိသန္ဓေစိတ်ကလည်း သူ့အာရုံနဲ့သူ လာတာပဲ၊ ဒီအာရုံက အတိတ်ဘဝက လာတဲ့ အာရုံ၊ သေခါနီး အတိတ်ဘဝမှာမြင်ခဲ့တဲ့အာရုံကို အကြောင်းပြုပြီး ကိလေသာ ရဲ့အစွမ်းနဲ့ ကံက တွန်းလွှတ်လိုက်လို့ ဘဝအသစ်တစ်ခု ရလာတာ၊ ကံက ဖန်တီး ပေးလိုက်တယ်၊ အဲဒီကံအရှိန် မကုန်မချင်း ဒီ ကမ္မဇရုပ်တွေက ဆက်လက်ပြီးတော့ ဖြစ်နေတယ်လို့ ဒီလိုပြောတာနော်၊ အဲဒီလို သူက စိတ်နဲ့ ယှဉ်တွဲပြီးတော့ လာတယ်။</p> <p>နောက်ပိုင်းကျတော့ ပဋိသန္ဓေစိတ်တင် မကဘူး, တခြားစိတ်တွေပါ ပေါ်လာတယ်၊ အဲဒီစိတ်တွေဟာ ဘဝရဲ့နောက်ဆုံးအချိန် ရောက်သည်ထိအောင် သွားနေမှာပဲ၊ ဒါ ဘယ်သူ့ အရှိန်နဲ့ သွားတာတုန်းဆိုတော့ ကံအရှိန်နဲ့ သွားနေတာ၊ ကံက ရှိသေး လားဆို မရှိတော့ဘူး၊ ဒီဘဝ အသစ်လုပ်တာက အသစ်ကံ၊ ပဋိသန္ဓေကိုဖြစ်စေတဲ့ ကံက ချုပ်သွားပြီ၊ မရှိတော့ဘူး။</p> <p>ဘာဥပမာနဲ့ နားလည်ရတုန်းလို့ဆိုရင် ကြည့်၊ မျိုးစေ့လေးတစ်စေ့၊ မြေကြီး ထဲ ချပြီးတော့ စိုက်လိုက်တယ်၊ စိုက်လိုက်လို့ အဲဒီမျိုးစေ့လေးက အမြစ်ကလေး ဆင်းလာပြီး အညှောက်ကလေး ထွက်လာတယ်၊ အဲဒီအစေ့လေးက ဘာဖြစ်သွားလဲ၊ ပုပ်သွားတယ်၊ ဘာကျန်ရစ်တုန်းဆို အမြစ်နဲ့အညှောက် ကျန်ရစ်တယ်၊ အဲဒီအမြစ်နဲ့ အညှောက်ကနေပြီးတော့ ပင်စည်ကြီးဖြစ်လာတာ၊ ဘယ်သူက ထိန်းနေတုန်းဆို မြေနဲ့ရေနဲ့က ထိန်းသွားတာ၊ ပင်ကိုယ်ပေါက်ဖွားစေတတ်တဲ့မျိုးစေ့က ရှိသေးလား၊ မရှိတော့ဘူး။</p> <p>အဲဒါလိုပဲ လူတွေရဲ့ကံက ဒီသန္ဓေစိတ်ကို ချပေးတယ်၊ ချပေးလိုက်တဲ့ကံ သည် မရှိတော့ဘူး၊ သို့သော် ဘယ်သူတွေကနေ ဆက်ထိန်းသွားတုန်းဆိုရင် ဒီ ပစ္စုပ္ပန် အာရုံတွေတို့၊ စိတ်ကြောင့်ဖြစ်တဲ့ရုပ်တို့၊ ဥတုကြောင့်ဖြစ်တဲ့ရုပ်တို့၊ အာဟာရတို့၊ ဒါတွေက ဆက်ပြီး ထိန်းသွားတာ၊ ကမ္မဇရုပ်ဟာ အရှိန်မကုန်မချင်း ဒီရုပ်တွေနဲ့ ဆက်သွယ်ပြီး နောက်ဆုံး<b>စုတိစိတ်</b> ဖြစ်သည်ထိအောင် သွားနေတယ်။</p> <p>စိတ်ဆိုရင် ဘယ်စိတ်ပဲဖြစ်ဖြစ် အာရုံနဲ့ကင်းပြီးဖြစ်တဲ့စိတ်ရယ်လို့ မရှိဘူး၊ ဒါက ကျမ်းဂန်အရ ဒီလိုပဲ မှတ်ရမယ်၊ စိတ်ရှိရင် အာရုံရှိတယ်ဆိုတာ သေချာ မှတ်ရမယ့်ဟာ တစ်ခုပဲနော်၊ အင်မတန်သိမ်မွေ့တဲ့အာရုံကိုလည်း စိတ်ကယူတယ်၊ စိတ်ကသိမ်မွေ့ရင် အာရုံကလည်း သိမ်မွေ့တယ်လို့ပဲမှတ်၊ တစ်ခါတလေ စိတ် မရှိတော့ဘူးလို့ ထင်ရလောက်အောင် သိမ်မွေ့တာမျိုးရှိတယ်လေ၊ သို့သော်လည်း ရှိနေတယ်။</p> <p>ဥပမာ - အိပ်ပျော်နေတဲ့အချိန် ဘဝင်စိတ်ဖြစ်နေတယ်၊ အာရုံမရှိဘူးလို့ လူက ထင်ချင်ထင်နေလိမ့်မယ်၊ သို့သော် လူက မသိဘူး၊ မသိသည့်အတွက်ကြောင့် unconscious တို့ ဘာတို့ ပြောတာ၊ ဒီ<b>ဘဝင်စိတ်</b>ဆိုတာ ယခုပစ္စုပ္ပန်အာရုံနဲ့ ဘာမျှ မဆိုင်ဘူး၊ သူက ကံရဲ့စွမ်းအားကြောင့် အတိတ်အာရုံနဲ့ သွားနေတာ၊ အဲဒီတော့ အာရုံကင်းတဲ့ စိတ်စေတသိက်ဆိုတာ မရှိဘူးလို့မှတ်ပါ။</p> <p>အဘိဓမ္မာမှာ အာရုံ ၆-မျိုး ရှိတယ်၊ အာရမ္မဏပစ္စယောမှာ နားလည်ဖို့ အာရုံ ၆-မျိုးဆိုတာ ပြတာ၊ ရူပါရုံ သဒ္ဒါရုံ ဂန္ဓာရုံ ရသာရုံ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ ဓမ္မာရုံ၊ <br> ရူပါရုံဆိုတာက မျက်စိကမြင်ရတဲ့ အဆင်းအာရုံကို ခေါ်တာ၊ <br> နားက ကြားရတဲ့ အသံကို သဒ္ဒါရုံ၊ <br> နှာခေါင်းက အနံ့ရတဲ့အာရုံကို ဂန္ဓာရုံ၊ <br> လျှာနဲ့ ထိတွေ့ရတဲ့အရသာကို ရသာရုံ၊ <br> ခန္ဓာကိုယ်နဲ့ ထိတွေ့ပြီးတော့ သိတာ ဘာတုန်းဆိုရင် ပျော့သဘော မာသဘော ပထဝီရဲ့သဘော၊ အေးတယ် ပူတယ် တေဇောရဲ့သဘော၊ လှုပ်ရှားတယ် တွန်းကန် တယ် ဝါယောရဲ့သဘော၊ အဲဒါကို ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ ထိတွေ့ စရာအာရုံ၊ <br> ကျန်တဲ့အာရုံတွေမှန်သမျှ စိတ်ဆိုတဲ့အာရုံရော နိဗ္ဗာန်အာရုံရော ကျန်တဲ့ရုပ်တရား တွေအာရုံရော အဲဒါတွေအားလုံးပေါင်းပြီးတော့ ဓမ္မာရုံလို့ ဒီလိုခေါ်လိုက်တာနော်။ <br> ဓမ္မာရုံ ဟူရာ၌ မျက်စိ နား နှာခေါင်း လျှာ ကာယအကြည်ရုပ်များ၊ ထို အကြည်ရုပ် များတွင် ထင်လာခြင်းမရှိသောရုပ်များ၊ စိတ်အားလုံး၊ စေတသိက် အားလုံး၊ နိဗ္ဗာန်၊ ပညတ်များ ပါဝင်သည်လို့ ဓမ္မာရုံဆိုတဲ့အထဲမှာ အဲဒါတွေပါတယ်။</p> <p>ပသာဒရုပ်တွေမှာ ထင်လာတဲ့အာရုံက တစ်မျိုး၊ ဆိုပါစို့ - <br> ရူပါရုံဆိုတာ စက္ခုပသာဒရုပ်မှာ ထင်ဟပ်လာတဲ့အာရုံကို ခေါ်တာနော်၊ <br> သဒ္ဒါရုံဆိုတာ သောတ ပသာဒမှာ ထင်ဟပ်လာတဲ့အာရုံကို ခေါ်တာ၊ <br> ဂန္ဓာရုံဆိုတာ ဃာနပသာဒရုပ်မှာ ထင်ဟပ်လာတဲ့အာရုံကို ခေါ်တာ၊ <br> ရသာရုံဆိုတာ ဇိဝှာပသာဒမှာ ထင်ဟပ်လာတဲ့ အာရုံကို ခေါ်တာ၊ <br> ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံဆိုတာ ကာယပသာဒမှာ ထင်ဟပ်လာတာကို ခေါ်တာ၊ <br> အဲဒါတွေမှာ မထင်ဟပ်ဘဲနဲ့ စိတ်နဲ့တွေ့တဲ့အာရုံတွေအားလုံးကို ဓမ္မာရုံလို့ ဒီလို ပြောတာနော်။</p> <p>အာရမ္မဏပစ္စည်းကို မြတ်စွာဘုရားက ဟောတဲ့အခါမှာ “<b>ရူပါယတနံ စက္ခုဝိညာဏ-ဓာတုယာ တံ သမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အာရမ္မဏပစ္စယေန ပစ္စယော</b>” ဆိုပြီးတော့ စက္ခုပသာဒကို မှီ၍ ရူပါရုံကို အာရုံပြုပြီး ဖြစ်တဲ့စိတ်ကလေးကို အဓိက ထားပြီးတော့ မြတ်စွာဘုရားက ဟောတယ်။<br> <b>ရူပါယတနံ</b> - အဆင်းအာရုံလို့ဆိုတဲ့ ရူပါယတနသည်၊ <br> <b>စက္ခုဝိညာဏဓာတုယာ</b> - စက္ခုဝိညာဏဓာတ်အားလည်းကောင်း၊ <br> <b>တံ သမ္ပယုတ္တကာနံ</b> - ထို စက္ခုဝိညာဏဓာတ်နဲ့ယှဉ်တဲ့၊ <br> <b>ဓမ္မာနံ</b> – စေတသိက်တရားတို့အားလည်းကောင်း၊ <br> <b>အာရမ္မဏပစ္စယေန</b>− အာရမ္မဏပစ္စယသတ္တိဖြင့်၊ <br> <b>ပစ္စယော ဥပကာရကော</b>-ကျေးဇူး ပြုတတ်သည်၊ <br> <b>ဟောတိ</b> - ဖြစ်၏။</p> <p>ဆိုလိုတာက မြင်သိဆိုတဲ့စိတ် ပေါ်လာတာဟာ ရူပါရုံ မရှိဘဲ ပေါ်လို့ မရဘူးလို့ ပြောတာနော်၊ ဆိုပါစို့ Gas မီးခြစ်ထဲက မီးတောက်ကလေး ပေါ်လာတာဟာ ဖိခြစ်မှုဆိုတာလေး မရှိဘဲနဲ့ ပေါ်ပါ့မလား၊ သူ့ဘာသူ Gas မီးခြစ်လေး ဒီအတိုင်း ထားရင် မီးမတောက်ဘူး၊ အကြောင်းတစ်ခု ထပ်ပြီး ထည့်ရတယ်၊ လူ တစ်ယောက်ယောက်က ဖိပြီး ခြစ်လိုက်မယ်၊ အထဲထဲမှာလည်း gasကလည်း ရှိနေ မယ်၊ Condition တွေ စုံသွားပြီဆိုလို့ရှိရင် မီးတောက်ကလေးပေါ်လာတယ်။</p> <p>ဒီမှာလည်းပဲ စက္ခုပသာဒဆိုတဲ့ ပသာဒရုပ်မှာ ရူပါရုံဆိုတဲ့ အာရုံနိမိတ် လာ ထင်လိုက်တာ၊ ထင်လိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် စက္ခုဝိညာဏ်စိတ် ပေါ်လာတယ်၊ ဒီ စိတ်ကို ဒဿနစိတ် မြင်စိတ်လို့ ပြောတာ၊ မြင်တယ်လို့ ဆိုပေမယ့်လို့ သူ ဘာမြင် တယ်ဆိုတာ မသိနိုင်သေးဘူး။</p> <p>ဥပမာ - ပန်းပွင့်ကလေးတစ်ပွင့်ကိုကြည့်လိုက်လို့ ပန်းပွင့်ကလေးနဲ့ မျက်စိ တိုက်ဆိုင်သွားမှုလေး၊ ဒီပန်းပွင့်ဆိုတဲ့ အာရုံကို ရယူမှုကို မြင်တယ်လို့ ပြောတာ၊ တကယ်မြင်တယ်လို့ ပြောနိုင်တဲ့အဆင့်ကတော့ စိတ်ပေါင်းများစွာ ဖြစ်ပြီးမှ ပြောလို့ ရတာ၊ ဒါကြောင့် ဒီ<b>မြင်သိစိတ်</b>လေးက ဘာမှ မသိသေးဘူး၊ ဆိုလိုတာက အမြင် တံခါးကို စ,ဖွင့်လိုက်တဲ့သဘောလောက်ပဲ ရှိသေးတယ်နော်၊ သူ ဘာမှ သိသေးတာ မဟုတ်ဘူး၊ ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆို အင်မတန်အားနည်းတယ်၊ ဒါ စိတ်ဖြစ်စဉ်လေးကို ကြည့်ရမယ်၊ စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်က ရူပါရုံကိုမြင်တယ်လို့ဆိုတာ ပစ္စုပ္ပန် ရူပါရုံကိုသာ မြင်လို့ရတယ်။</p> <p>ပစ္စုပ္ပန်ဆိုတာ ယခုလောလောဆယ်ဖြစ်တဲ့ အကြောင်းကို စွဲပြီးတော့ ဖြစ် လာတာ၊ ကြည့် - ပန်းပွင့်လေးတစ်ပွင့်ကို မြင်တယ်ဆိုပါစို့၊ ပန်းပွင့်လေးတစ်ပွင့် သည် ပထမ ဘယ်မှာလာပြီးတော့ reflect ဖြစ်သလဲ၊ မျက်လုံးထဲမှာ reflect လာ ဖြစ်တယ်၊ အဲဒီ reflect လာဖြစ်တာဟာ တိုက်ခိုက်မှုတစ်ခုနော်၊ ဥပမာ - စည်ကို တုတ်ကလေးနဲ့ ရိုက်လိုက်တဲ့အခါ အသံထွက်လာသလိုပဲ၊ ဒီအဆင်းအာရုံလေးက မျက်လုံးကိုလာပြီး reflect ဖြစ်လိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် သူက အသိစိတ်လေး ဘွားကနဲပေါ်လာတယ်။</p> <p>သာမန်အားဖြင့် ကြည့်မယ်ဆိုရင် ရူပါရုံက မျက်စိကို လာတိုက်တာ ဘာမျှ မဖြစ်လောက်ဘူးလို့ ဒီလိုထင်ကောင်းထင်မယ်၊ အဲဒါက ထိခိုက်မှုလေးပဲ၊ အာရုံက ဒီမှာ လာထင်ဟပ်တာသည် ထိခိုက်မှု၊ အင်မတန်သိမ်မွေ့တဲ့ ထိခိုက်မှုပင် ဖြစ်စေကာမူ မြင်သိစိတ်ကို ပေါက်ဖွားစေနိုင်တယ်၊ ဒါဖြင့် ဒီမြင်သိစိတ် (စက္ခု ဝိညာဏ်စိတ်) က ဘယ်မှာရှိနေတာတုန်း၊ စက္ခုပသာဒရုပ်ထဲ မျက်လုံးထဲမှာ ရှိနေတာလား၊ လာပြီးတော့ တိုက်တဲ့ ရူပါရုံထဲမှာ ရှိနေတာလားဆိုတော့ ဘယ်မှာမှ မရှိဘူး။</p> <p>ဘယ်လိုဥပမာနဲ့ နားလည်ရတုန်းဆိုရင် စည်ကို တုတ်ကလေးနဲ့ ရိုက်နှက် တဲ့အခါ မြည်တဲ့အသံသည် စည်ထဲမှာ ရှိတာလား (သို့မဟုတ်) တုတ်ထဲမှာ ရှိတာ လားလို့ မေးမယ်ဆိုရင် စည်ထဲမှာလည်း မရှိဘူး၊ တုတ်ထဲမှာလည်း မရှိဘူး၊ ဒါဖြင့် ဘယ်ကနေ ရောက်လာတာတုန်းဆို စည်နဲ့တုတ် ပေါင်းစပ်မိသွားလို့ ထိခိုက်မှု စွမ်းအားကြောင့် ပေါ်လာတဲ့အသံမျှသာဖြစ်တယ်၊ အဲဒီတော့ ဒီစက္ခုဝိညာဏ်စိတ်ဟာ ဘယ်မှာမှ ရှိနေတာ မဟုတ်ဘူး၊ အဆင်းအာရုံနဲ့မျက်စိ ထိခိုက်မှုကြောင့် ပေါ်လာတယ်ဆိုတာ ဘယ်လောက် ထင်ရှားသလဲနော်။</p> <p>ပန်းကလေးတစ်ပွင့်ကို ကြည့်လိုက်တယ်၊ အဲဒီပန်းကလေးက မျက်လုံးကို လာပြီး တော့ ထင်ဟပ်လိုက်တာဟာ ထိခိုက်လိုက်တာပဲ၊ အဲဒီထိခိုက်မှုစွမ်းအားကြောင့် မြင်သိစိတ်ဆိုတဲ့ စက္ခုဝိညာဏ်လေး ပေါ်လာတယ်၊ တစ်ခါထိ တစ်ခါပေါ်မယ်၊ နှစ်ခါထိ နှစ်ခါပေါ်မယ်၊ ပေါ်ပြီးရင် ပျောက်သွားပြီ၊ ပန်းလို့ သူမသိဘူး၊ <br> သို့သော် မျက်စိထဲမှာ လာပြီးတော့ ထင်လိုက်တာလေးကို ဒီစက္ခုဝိညာဏ်စိတ်က ယူလိုက်တယ်၊ ရူပါရုံက မျက်စိမှာ လာပြီးတော့ ထင်ဟပ်မှု မရှိဘူးဆိုလို့ရှိရင် မြင်သိစိတ် ပေါ်နိုင်ပါ့မလား၊ မပေါ်နိုင်ဘူး၊ ဒါကြောင့်မို့ ရူပါရုံသည် စက္ခုဝိညာဏ် စိတ် မြင်သိစိတ် ပေါ်ဖို့ရန်အတွက် သူက ကြီးမားတဲ့စွမ်းရည်သတ္တိတစ်ခု ပေးလိုက် တာလို့ ပြောတာ။</p> <p>ရူပါရုံကို မှီပြီးတော့ စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်ကလေးက ဘွားကနဲပေါ်လာတာ၊ သူမပါရင် ပေါ်လို့ မရဘူးလို့ ဆိုလိုတာ၊ မျက်စိကတော့ ရှိနေတာပဲလေ၊ ဥပမာ - မှိတ်ထားတယ်၊ မျက်စိကို ဘာမျှ လာမထင်ဘူးဆို မြင်သိစိတ်ပေါ်ပါ့မလား၊ မပေါ်ဘူး၊ အပြင်ဘက်က အာရုံတစ်ခုတည်းနဲ့လည်း မပေါ်ဘူး။</p> <p>ဒါကြောင့်မို့ သုတ္တန်တွေမှာလည်း မြတ်စွာဘုရားက “<b>စက္ခုံ စ ပဋိစ္စ ရူပေ စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ စက္ခုဝိညာဏံ</b>” ဒီလိုပဲ ဟောတာပဲ၊ “မျက်စိနဲ့ ရူပါရုံ နှစ်ခုဆုံမိလိုက်တဲ့ အခါမှာ ဒီနှစ်ခုဆုံမိမှုကို အကြောင်းပြုပြီး မြင်သိစိတ်လေးပေါ်လာတာပါ” လို့ ဟောတယ်၊ စည်နဲ့တုတ်နဲ့ ရိုက်လိုက်လို့ အသံပေါ်လာတယ်၊ ဒီသဘောကို ပြောတာ နော်။</p> <p>အဲဒီမှာ တုတ်က ဘာနဲ့တူတုန်းဆိုတော့ အာရုံနဲ့ တူတယ်၊ စည်မျက်နှာပြင်က ဘာနဲ့တူတုန်းဆို စက္ခုပသာဒရုပ်နဲ့ တူတယ်၊ တုတ်ကလေးက စည်မျက်နှာပြင်ပေါ် ကျလိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် အသံလေး ပေါက်ဖွားမလာဘူးလား၊ အဲဒီတော့ တုတ်ရဲ့အခန်းကဏ္ဍကို သိရတယ်၊ တုတ်ဆိုတဲ့ဒီအရာကနေ လာထိခိုက်သည့် အတွက်ကြောင့် အသံလေးဟာ ပေါ်လာတယ်၊ ဒီအသံလေးသည် တုတ်ကိုမှီပြီး အစွဲပြုပြီး ပေါ် ရတယ်လို့ ဒီလို ပြောတာ၊ အဲဒါအာရမ္မဏသတ္တိတဲ့၊ အာရမ္မဏသတ္တိ ကြောင့် ပေါ်လာတဲ့စိတ်ကလေး။</p> <p>ဒါဖြင့် ကောင်းပြီ - ပန်းကလေးတစ်ပွင့်ကို ကြည့်မယ်ဆိုရင် ဥပမာ - ပန်းအိုးထဲမှာ ပန်းတစ်ပွင့်ကိုကြည့်လိုက်၊ မျက်စိထဲမှာပေါ်လာတဲ့ ပန်း (အာရုံ)ရဲ့ သက်တမ်းက ဘယ်လောက်ရှည်မလဲ၊ ကြည့်နေမယ်ဆိုရင် ပန်းကလေးတစ်ပွင့် ပန်းအိုးထဲမှာ ထည့်ထားမယ်၊ တစ်ရက်ခံရင် တစ်နေကုန် မြင်နေရမယ်၊ နှစ်ရက်ခံရင် နှစ်ရက်လုံး မြင်နေရမယ်၊ ဘာမျှ မပြောင်းလဲဘူးလို့ ဒီလို ထင်ကောင်း ထင်လိမ့်မယ်နော်။</p> <p>အဘိဓမ္မာသဘောအရ ပြောမယ်ဆိုလို့ရှိရင် မျက်စိမှာထင်လာတဲ့ ပန်းဆိုတဲ့ အဆင်း အာရုံလေးရဲ့သက်တမ်းဟာ ဘယ်လောက်ပဲ ရှိတုန်းဆိုလို့ရှိရင် နားလည် လွယ်အောင် လို့ပြောမယ်၊ သူ့ရဲ့သက်တမ်းလေးဟာ စိတ် ၁၇-ချက်နဲ့ ညီမျှတယ်၊ <br> ဆိုလိုတာက ဘာကို ပြောတာတုန်းဆိုလို့ရှိရင် စက္ကန့်ပေါင်း-၅၁ ချက်၊ စိတ်တစ်ခု မှာ စက္ကန့်သုံးခုနဲ့ တွက်ကြည့်လိုက်၊ စိတ် ၁၇-ခုဆိုလို့ရှိရင် စက္ကန့်ပေါင်း ဘယ်လောက် ဖြစ်မတုန်း၊ ၅၁-စက္ကန့်၊ အဲဒီမျက်စိထဲမှာ လာထင်ဟပ်တဲ့ အဆင်းရူပါရုံရဲ့ သက်တမ်းသည် ၅၁-စက္ကန့်ပဲ ရှိတယ်ပေါ့၊ ဒီလို ဆိုလိုတယ်၊ ခဏငယ်-၅၁ ခု ပဲ ရှိတယ်၊ <br> (စက္ကန့်နဲ့ ပြောတာက နားလည်အောင် ပြောတာ၊ ဒီ့ထက်တိုတယ်လို့ မှတ်ထားပေါ့၊ ပိုပြီးတော့ ရှင်းအောင်လို့ ၅၁-စက္ကန့်၊ စက္ကန့်သုံးခုသည် စိတ်တစ်ခု စက္ကန့်သုံးခုသည် စိတ်တစ်ခုနှုန်းနဲ့ တွက်လိုက်လို့ရှိရင် စိတ်ပေါင်း ၁၇-ချက် ချုပ်ပြီးတော့ ဖြစ်ပြီး ပျက်သွားပြီ၊) <br> ဒီရူပါရုံလေးရဲ့သက်တမ်းက အဲဒီလောက်ရှည်တယ်လို့ ဒီလို ပြောတာ၊ ရုပ်သက်က ရှည်တယ်၊ စိတ်အသက်က တိုတယ်။</p> <p>စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်က အဲဒီသက်တမ်းကာလရှိတဲ့ ပစ္စုပ္ပန်ရူပါရုံကို အာရုံ ပြုတယ်၊ ၁-စက္ကန့်က ၅၁-အထိ ဒီသက်တမ်းအတွင်းကို ပစ္စုပ္ပန်လို့ ခေါ်တယ်၊ ဒါ ပစ္စုပ္ပန်ရူပါရုံကို မြင်တယ်လို့ ပြောတာ၊ အဲဒီ ၅၁-စက္ကန့် စေ့သွားတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ချုပ်သွားပြီ၊ မရှိတော့ဘူး၊ နောက်ထပ်ပြန်မြင်တာက တွေးပြီးတော့ ကြည့်တာ၊ နောက်က စိတ်ကနေ ပြန်ပြီးတော့ကြည့်တာ။</p> <p>ပြန်တွေးကြည့်တဲ့ အဆင်းအာရုံကို concept လို့ ခေါ်တယ်၊ စိတ်ထဲရဲ့ ကြံတွေးချက် သာ ဖြစ်တယ်၊ အစစ်မဟုတ်တော့ဘူး၊ အစစ်ရဲ့ သက်တမ်းလေးက (စိတ် ၁၇-ချက်) ခဏငယ် ၅၁-ချက်ပဲ ရှိတယ်၊ ပြီးတာနဲ့ သူက ချုပ်သွားပြီ၊ ဒါ ပြန်ကြည့်ရင်တော့ ပြန်မြင်တာပေါ့၊ တစ်ခါမြင်တဲ့ အဆင်းရုပ်ရဲ့ သက်တမ်းကို ပြောတာ၊ နောက်ထပ် ကြည့်တာ နောက်ထပ်သက်တမ်း၊ မရပ်မနားကြည့်နေရင် သူ့ သက်တမ်းလေးက ဒီတိုင်းပဲ သွားနေမှာပဲ၊ စိတ်ခဏငယ် ၅၁-ချက်ပြည့်ရင် ပျက်သွားပြီ၊ ဒီ့ထက်ပိုပြီးတော့ သက်တမ်းမရှည်ဘူး။</p> <p>အဘိဓမ္မာအရ ဒီသဘာဝကို သိရတယ်၊ သို့သော် ဝိပဿနာ ဉာဏ်နဲ့မှ ဒီထိအောင် မြင်နိုင်တယ်တဲ့၊ ဒီလောက် လျင်လျင်မြန်မြန် ပျက်စီးနေတယ် ဆိုတာ တွေကို နောက်ကျတော့ သဘောပေါက်လာနိုင်တယ်၊ <br> ဆိုပါစို့ - သမာဓိ ကောင်းကောင်းရပြီးတော့ ဝိပဿနာဉာဏ်တက်လာတဲ့ ယောဂီတွေမှာ ဘယ်လိုထိအောင် မြင်လာတုန်းဆိုလို့ရှိရင် ကြည့် - ယားတာတို့ နာတာတို့ ပေါ်လာတဲ့အခါမှာ သာမန်ကြည့်ရင် ယားတယ်၊ ဒလစပ်ကြီး ယားနေတယ် ထင်တယ်နော်၊ ပင်ကိုယ် လူတွေက ယားရင် ကုတ်လိုက်တာပဲ။ ယားတဲ့နေရာလေးကို . စိုက်ပြီးတော့ ကြည့်လိုက်မယ်ဆိုရင် အဲဒီယားမှုလေးသည် ပေါ်လိုက် ပျောက်လိုက်၊ ပေါ်လိုက် ပျောက်လိုက်ဆိုတာ တွေ့ရလိမ့်မယ်၊ <br> သွားကိုက်နေတဲ့အခါမှာ သွားကိုက်တာ အမလေးနာလိုက်တာဆိုပြီးတော့သာ ဖြစ်နေတယ်၊ သွားကိုက်တာကို သေချာ အာရုံစူးစိုက်ပြီး ကြည့်လိုက်မယ်ဆိုရင် နာလိုက် ပျောက်လိုက်၊ နာလိုက် ပျောက်လိုက်ပဲ၊ အဲဒီမှာ အပိုင်းပိုင်းအပြတ်အပြတ် ပြတ်နေတာ၊ သူ့ ရဲ့ moment ကလေးနဲ့သူ တရစပ်ဖြစ်နေတာ။</p> <p>ထို့အတူပဲ မျက်စိကမြင်ရတဲ့ အဆင်းအာရုံလေးရဲ့ သက်တမ်းသည် ၅၁-စက္ကန့် (သို့မဟုတ်) ခဏငယ်-၅၁ ချက် ရှည်တယ်၊ အဲဒီပစ္စုပ္ပန်ရူပါရုံဆိုတဲ့, မျက်စိ ထဲမှာ လာထင်ဟပ်လာတဲ့ အာရုံလေးနဲ့ စိတ်ပေါင်း ဘယ်လောက် အလုပ်လုပ်သွား ကြသလဲဆိုရင် စိတ်ပေါင်း ၁၇-ခု အလုပ်လုပ်သွားတယ်၊ အဲဒီစိတ်ပေါင်း ၁၇-ခု သည် ရူပါရုံဆိုတဲ့ အာရုံကြိုးတန်းလေးနဲ့ သူတို့က ရှင်သန်သွားကြတယ်၊ ရူပါရုံ ဆိုတဲ့ ကြိုးတန်းလေးကို ဆွဲပြီး ပေါ်လာကြတာ။</p> <p>ဒီမှာ မြတ်စွာဘုရားက “<b>ရူပါယတနံ စက္ခုဝိညာဏဓာတုယာ တံ သမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အာရမ္မဏပစ္စယေန ပစ္စယော</b>” လို့ ဒီလို စက္ခုဝိညာဏ်စိတ် ပေါ်ပုံကို ဟောတာ။</p> <p>ကဲ စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်ရဲ့ရှေ့မှာ ဘာစိတ်ရှိတုန်းလို့ဆိုရင် စဉ်းစားကြည့်ပေါ့၊ process ဆိုတာ နေရာတိုင်းမှာ ရှိတယ်၊ ဒါလေးက သဘာဝကို သေချာကျကျနန စဉ်းစားကြည့်၊ မျက်စိကို အာရုံက လာတိုက်တဲ့အခါ လာတိုက်တိုက်ချင်း မြင်တာ မဟုတ်ဘူး၊ ဆင်ခြင်မှုဆိုတာလေး ပါသေးတယ်၊ attention ပေါ့၊ အာရုံ စိုက်လိုက်တာလေးတစ်ခု ပါလာရမယ်၊ အဲဒီမျက်စိပေါ်မှာ အဆင်းအာရုံ လာဆုံတဲ့ အခါမှာ အာရုံစိုက်တဲ့စိတ်က အရင်ပေါ်တယ်၊ မြင်တဲ့စိတ်က နောက်မှလာတာ၊ <br> ဒါကြောင့်မို့ လူတွေ ပြောကြတယ် မဟုတ်လား၊ အထူးသဖြင့် လေယာဉ်ပျံစီးတဲ့ အခါကျရင်လေ၊ “May I have your attention please” “ကျေးဇူးပြု၍ နားဆင်ပါ” ဆိုတာ၊ နို့မို့ဆို ကြားချင်မှကြားတာလေ၊ အဲဒါ attention ပဲ၊ အဲဒီ attention ကို ဘာခေါ် တုန်းလို့ ဆိုရင် ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းလို့ ခေါ်တယ်၊ မခေါ်တတ်လို့ရှိရင် အာဝဇ္ဇနလို့ အတိုခေါ်လိုက်၊ အာဝဇ္ဇနဆိုတာ နှလုံးသွင်းစိတ်လို့ ပြောရမယ်၊ (တရားနှလုံးသွင်း တဲ့စိတ် မဟုတ်ဘူး)၊ အာရုံကို တံခါးဖွင့်ပေးတဲ့စိတ်ကို ပြောတာနော်။</p> <p>အဲဒီအာရုံကို တံခါးဖွင့်ပေးတဲ့စိတ်ကိုပဲ မနောဓာတ်လို့လည်း ခေါ်တယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ “<b>ရူပါယတနံ သဒ္ဒါယတနံ ဂန္ဓာယတနံ ရသာယတနံ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာယတနံ မနောဓာတုယာ ယာ တံ သမ္ပ သမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အာရမ္မဏပစ္စယေန ပစ္စယော</b>” ဆိုပြီး ဆက်ဟောတယ်။</p> <p>အဲဒီတော့ မျက်စိကို ရူပါရုံက တိုက်ဆိုင်လိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ဘယ်သူ အရင် ဝင်လာတုန်းဆိုတော့ မနောဓာတ်ဆိုတဲ့ အာဝဇ္ဇန်းစိတ် အရင်ဝင်လာတယ်၊ ရူပါရုံက မျက်စိမှာ လာတိုက်လည်းပဲ သူအရင်ပေါ်တယ်၊ နားမှာ အသံက လာတိုက်လည်း သူအရင်ပေါ်တယ်၊ နှာခေါင်းမှာ အနံ့လာတိုးလည်း သူအရင်ပေါ် တယ်၊ လျှာမှာ အရသာနဲ့တွေ့လည်း သူအရင်လာပေါ်တယ်၊ ခန္ဓာကိုယ်မှာ တစ်ခုခု ထိရင်လည်း သူအရင်ပေါ်တယ်၊ သူက တံခါးဖွင့်ပေးတဲ့စိတ်။</p> <p>ဆိုလိုတာက new object ကို welcome လုပ်တယ်ပေါ့၊ object တစ်ခုကို ကြိုဆိုလိုက်တာပဲ၊ ဒီ object က အသစ်ဝင်လာတဲ့ object လေ၊ အသစ်ဝင်လာ တာ၊ နဂိုရှိတဲ့ object မဟုတ်ဘူး၊ နဂိုမွေးရာပါ object က ဘာတုန်းဆိုရင် ပဋိသန္ဓေ စိတ်ရဲ့ object က မွေးရာပါ၊ အိပ်နေတဲ့အချိန် ဘဝင်စိတ်နဲ့ စုတိစိတ်တို့ကလည်း ပဋိသန္ဓေစိတ်ရဲ့ object ကို ဆက်ယူတယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ ဘဝင်စိတ် စုတိစိတ်တွေရဲ့ object ကလည်း မွေးရာပါ၊ ပဋိသန္ဓေစိတ် ဘဝင်စိတ် စုတိစိတ်တွေရဲ့ object သည် တစ်သက်တာမှာ ပြောင်းလဲလို့ မရဘူး၊ ဘဝဆိုတာ ဒါပဲ။</p> <p>သို့သော် ကျန်တဲ့ object တွေက ယခုပစ္စုပ္ပန်နဲ့ ဆိုင်တယ်၊ ပစ္စုပ္ပန်အချိန်မှာ လူတွေမှာ အာရုံကိုယူတတ်တဲ့ရုပ်တွေ ရှိသည့်အတွက်ကြောင့် ထိုရုပ်တွေနဲ့ အပြင်ဘက်က အာရုံတွေ ဆက်သွယ်တယ်၊ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်လည်း ဒါ ဟောတာပဲ၊ “<b>သဠာယတနပစ္စယာ ဖဿော</b>”တဲ့၊ ဆက်သွယ်မိသွားတာ။</p> <p>အဲဒီတော့ မျက်စိကို အဆင်းအာရုံက လာပြီး ထိလိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ခုနက အဲဒီအာရုံကို attention လုပ်တဲ့စိတ်၊ နှလုံးသွင်းတဲ့စိတ်၊ စိတ်ထဲမှာ ထည့် လိုက်တဲ့စိတ်က အာဝဇ္ဇနစိတ်၊ ဒီစိတ်က မျက်စိမှာတင် မဟုတ်ဘူး၊ မျက်စိ နား နှာခေါင်း လျှာ ကိုယ်၊ <b>၅-ဒွါရ</b>လို့ ခေါ်တယ်၊ ဒွါရဆိုတာ တံခါး၊ လူ့ရဲ့ခန္ဓာကိုယ်မှာလည်း တံခါးပေါက်လို့ ပြောတာပဲနော်၊ ပြင်ပအာရုံတွေ ဝင်လာတဲ့ တံခါးပေါက်တွေပဲ၊ ဒီတံခါးပေါက်တွေ မရှိရင် မဝင်နိုင်ဘူး။</p> <p>အဲဒီပြင်ပအာရုံတွေဝင်တဲ့ တံခါးပေါက်က နေပြီး အပြင်အာရုံတစ်ခုခု ဝင်ပြီး တိုက်လိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ပထမဆုံး ဆင်ခြင်တဲ့စိတ် ပေါ်တယ်၊ အဲဒီ ဆင်ခြင်တဲ့ စိတ်ကို အာဝဇ္ဇနလို့ ခေါ်တယ်၊ အဲဒီစိတ်က ၅-ဒွါရမှာ ဆင်ခြင်တာ ဖြစ်သောကြောင့် ပဉ္စဒွါရအာဝဇ္ဇနတဲ့နော်၊ Attention conciousness in five door များသောအားဖြင့် ပြန်ကြတာ၊ Five door မှာ attention လုပ်တယ်၊ အဲဒီလို attention လုပ်ပြီးတဲ့ အခါကျမှ မြင်သိစိတ်ဆိုတာ ပေါ်လာတယ်။</p> <p>ကဲ မြင်သိစိတ်က ပေါ်လာပြီ၊ attention လုပ်တဲ့စိတ်က ဘယ်မှာ ရှိနေတုန်းဆိုရင် သူက ဟဒယဝတ္ထုဆိုတဲ့ တခြားမှီရာတစ်ခုမှာ ရှိနေတယ်၊ ဟဒယဝတ္ထု ကို မှီပြီးတော့ ဖြစ်တယ်။</p> <p>ဝတ္ထုရုပ် ၆-ပါး ရှိတယ်၊ စက္ခု၊ သောတ ဃာန ဇိဝှာ ကာယ ဟဒယ တဲ့၊ ဟဒယဆိုတာ ကျန်တဲ့စိတ်တွေရဲ့မှီရာဝတ္ထုလို့ ဒီလိုပဲ မှတ်ထား၊ ဒီ attention လုပ်တဲ့စိတ် (ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ်)က ဟဒယဝတ္ထုကို မှီဖြစ်တယ်၊ အဲဒီ<b>ဟဒယဝတ္ထု</b>မှာ ဘဝင်စိတ်ရဲ့အစဉ်ကို ဖြတ်တောက်ပြီး သူက ပေါ်လာတယ်၊ အသစ်အာရုံဝင်လာ သည့်အတွက်ကြောင့် ပေါ်လာတာ။</p> <p>အသစ်အာရုံ မဝင်ရင် မူလဘဝင်စိတ်က ယူနေကျအာရုံနဲ့ အမြဲတမ်းသွား နေမှာပဲ၊ အာရုံအသစ်ဝင်လာရင် တစ်မျိုးဖြစ်တာပဲ၊ အသစ်မဝင်လို့ရှိရင် ပဋိသန္ဓေ စိတ်နဲ့တူတဲ့ ဘဝင်စိတ်အစဉ်က သွားနေတာ၊ Non-stop ပဲ။</p> <p>သို့သော် အသစ်အာရုံဝင်လာတာနဲ့ ဘဝင်က cut out ဖြစ်သွားတယ်၊ ပြတ်ထွက် သွားတယ်၊ ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆိုရင် အသစ်အာရုံရဲ့ ဖိအားကြောင့် သူက ပြတ်သွားတာ၊ ပြတ်သွားပြီး နောက်ထပ်အာရုံအသစ်နဲ့ ဆက်သွယ်တဲ့စိတ်တွေ ပေါ်လာတယ်၊ ဒီလို နားလည်ရတာနော်၊ ဘဝင်စိတ်အစဉ် ပြတ်သွားတယ်။</p> <p>အဲဒီအချိန်လေးမှာ ပြတ်ထွက်သွားပြီးတော့ ဒီအာရုံကို နှလုံးသွင်းဆင်ခြင်တဲ့ ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ် ပေါ်လာတယ်၊ ပြီးတော့ မြင်သိစိတ် စက္ခုဝိညာဏ်စိတ် ပေါ်လာတယ်။</p> <p>မြင်သိစိတ်နောက် ဘာပေါ်တုန်းဆိုရင် သမ္ပဋိစ္ဆနဆိုတဲ့ လက်ခံတဲ့စိတ်၊ အာရုံကို လက်ခံလိုက်တာ၊ စိတ်မှာလည်း လက်ခံတဲ့စိတ် ရှိသေးတယ်၊ လက်ခံလိုက်တယ် ဆိုတာ အာရုံကို အသိအမှတ်ပြုလိုက်တာကို ပြောတာနော်၊ အသိ အမှတ်ပြုလိုက်တဲ့ သမ္ပဋိစ္ဆိန်းစိတ် ပေါ်တယ်။ <br> ပါဠိစာပေနဲ့ မရင်းနှီးတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုရင် ဒီဝေါဟာရတွေက ခက်တယ်ပေါ့၊ သမ္ပဋိစ္ဆန ဆိုတာ လက်ခံစိတ်၊ ဒီလိုပဲ မှတ်လိုက်၊ အာရုံအသစ်ဝင်လာရင် လက်ခံ လိုက်တယ်၊ ပထမက အာဝဇ္ဇနဆိုတာ တံခါးဖွင့်ပေးလိုက်တဲ့စိတ်၊ စက္ခုဝိညာဏ် စိတ်ဆိုတာ မြင်တဲ့စိတ်၊ သမ္ပဋိစ္ဆနဆိုတာ လက်ခံတဲ့စိတ်၊ အဲဒီသမ္ပဋိစ္ဆနလို့ ခေါ်တဲ့ လက်ခံစိတ်ရယ် တံခါးဖွင့်ပေးတဲ့စိတ်ရယ် အဲဒီစိတ်နှစ်ခုကို မနောဓာတ်လို့ ခေါ်တယ်၊ သူတို့စွမ်းရည် သတ္တိတွေက အများကြီး မရှိဘူး၊ သူတို့လုပ်နိုင်တာ ဒါပဲ၊ ဒီ့ထက် ပိုမလုပ်နိုင်ဘူး၊ ဒါ သူတို့ရှေ့ပိုင်းက လုပ်တာ။</p> <p>ကားမောင်းတတ်တဲ့လူတွေ သိတယ်၊ starter ဖွင့်လိုက်တဲ့အခါ battery က ဘာလုပ်တာလဲ၊ သူ့ရဲ့စွမ်းအား engine ကို စလို့ရအောင် လုပ်ပေးတာ မဟုတ်လား၊ ဒီပုံစံမျိုး၊ သူကလည်း အဲဒီလိုပဲ၊ ဖွင့်ပေးတာပဲရှိတာ၊ ဖွင့်ပေးလိုက်တဲ့အခါ သမ္ပဋိစ္ဆန ဆိုတဲ့စိတ် ပေါ်လာတယ်၊ ဒါတွေက automatically သွားတာ၊ ဒါက order of mind စိတ္တနိယာမလို့ ခေါ်တယ်၊ ဘယ်စိတ်ပြီးရင် ဘယ်စိတ်ဖြစ်ရမယ်၊ ဘယ် စိတ်ပြီး ဘယ်စိတ်ဖြစ်ရမယ်ဆိုတဲ့ process က order of mind ပဲ၊ mental order လို့ ခေါ်တယ်၊ စိတ္တနိယာမ၊ သူက နိယာမနဲ့ သွားတယ်။</p> <p>ကဲ နိယာမနဲ့ သွားနေတယ်ဆိုတာ ဒိပြင်နေရာတွေ ကြည့်ပေါ့၊ ဆောင်းရာသီ ပွင့်တဲ့ပန်းက ဆောင်းလည်း ရောက်လာရော သူက အဖူးလေးတွေ အပွင့် လေးတွေ ဖြစ်လာတယ်၊ မိုးရာသီပွင့်တဲ့ပန်းကလည်း မိုးလေးကျလာတာနဲ့ အဖူးလေး အပွင့်လေး ဖြစ်လာတယ်၊ သူတို့ကို ဘယ်သူက ခိုင်းနေတုန်း၊ ဘယ်သူကမှ မခိုင်းဘူး။</p> <p>မနက်မိုးလင်းရင် နေကြီးက ထွက်လာတယ်၊ ညနေကျ ဝင်သွားတယ်၊ ဘယ်သူက ခိုင်းနေတုန်း ဘယ်သူမှ မခိုင်းဘူး၊ automatically run နေတာ၊ သစ်ပင်တွေလည်းပဲ ဟေ့ ဖူးကြဟေ့၊ ပွင့်ကြဟေ့လို့ သွားနှိုးရသေးလား၊ (နှိုးရ တာတော့ လူတွေပဲ၊ မနက်တိုင်ကျ အိပ်ပျော်နေရင် နှိုးရတယ်)၊ ဒိပြင် ဟာတွေက by order ပဲ၊ ဟုတ်ရဲ့လား၊ သူ့ အကြောင်းနဲ့သူ သွားနေပြီးတော့ ဒီလို နေကြတာ၊ စိတ်မှာလည်းပဲ စိတ္တနိယာမဆိုတာ ရှိတယ်၊ အင်္ဂလိပ်လို process လို့ ခေါ်တယ်၊ ပါဠိလို ဝီထိလို့ ခေါ်တယ်၊ စိတ်ဖြစ်စဉ်တစ်ခု။</p> <p>ဝီထိဆိုတာ အထူးအဆန်း မဟုတ်ဘူး၊ ဘယ်အရာပဲ ဖြစ်ဖြစ် ဖြစ်စဉ်တစ်ခုနဲ့ လာတာပဲ၊ ဘုန်းကြီးတို့တတွေရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်က ဘယ်က စလာလဲ၊ ကလလ ရေကြည်လေးက စတာ၊ ဒီကလလရေကြည်က ဝုန်းကနဲ ဖြစ်လာတာ မဟုတ်ဘူး၊ ကလလရေကြည်ဘဝနဲ့ ၇-ရက်၊ ပြီးရင် ဘာဖြစ်လဲ၊ အဗ္ဗုဒဆိုတဲ့ အဆင့်ကို ပြောင်းတယ်၊ ၇-ရက်ပြီးရင် အဗ္ဗုဒအဆင့်ကနေပြီးတော့ ပေသိဆိုတဲ့ အဆင့်ကို ပြောင်းတယ်၊ embryology မှာလည်း ဒီအတိုင်းပဲ ပြထားတာ၊ ဗုဒ္ဓရဲ့ကျမ်းစာနဲ့ အတူတူပဲ။</p> <p>ကြည့် - ပန်းပင်ကလေးတွေပဲ ကြည့်လိုက်၊ ပန်းပင်က အပွင့်ကလေး ပွင့်လာတယ်ဆိုတာ ချက်ချင်းပွင့်တာ ဟုတ်ရဲ့လား၊ မဟုတ်ဘူး၊ ပထမ အဖူးအငုံ အသေးလေး ပေါ်လာတာ၊ ပြီးတော့မှ အငုံက ရင့်လာတာ၊ ရင့်လာပြီးတော့မှ ပွင့်တာ၊ ဒါ process ပဲ။</p> <p>စိတ်လည်း ဒီအတိုင်းပဲ process နဲ့ပဲနော်၊ ပန်းပွင့်တစ်ပွင့်မှာ process ရှိသလိုပဲ စိတ်မှာလည်း process ရှိတယ်၊ စိတ်က သူက အပိုင်းလိုက် အပိုင်းလိုက် ပေါ်သွားတာ၊ စိတ်တွေအများကြီး၊ တစ်စိတ်တည်းလို့ မခေါ်ဘူး၊ သူ့ moment က စိတ်တစ်မျိုး၊ သူ့ moment က စိတ်တစ်မျိုး၊ အဲဒီလိုသွားတာ။</p> <p>ကဲ အာရုံထင်လာပြီး မျက်စိက ပန်းပွင့်ကို မြင်တယ်ဆိုပါစို့၊ အဲဒီပန်းပွင့် ဆိုတဲ့ ရူပါရုံလေးဟာ စက္ခုပသာဒကို လာထင်ဟပ်လိုက်တာနဲ့တစ်ပြိုင်နက် တံခါး ဖွင့်ပေးတဲ့စိတ်က ဖျတ်ခနဲ ဖွင့်လိုက်ပြီ၊ ဖွင့်ပြီးရင် သူမရှိတော့ဘူး၊ သူ့ကိစ္စပြီးသွားပြီ၊ သူက ဖွင့်ပေးရုံပဲ၊ ဖွင့်ပေးပြီး သူချုပ်သွားပြီ။</p> <p>ချုပ်သွားတော့ သူဖွင့်ပေးလိုက်တဲ့နောက်က follow လိုက်လာတာ ဘယ်သူ တုန်းဆိုရင် မြင်သိစိတ်၊ စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်ကလေးက follow လိုက်လာတယ်၊ သူက လည်းပဲ 3 seconds ပဲ။ 3 seconds နဲ့ သူက ချုပ်သွားပြီ၊ သူကလည်း ရှေ့စိတ် ပြတ်သွားတာ သူ မမြင်လိုက်ဘူး၊ နောက်စိတ်ဖြစ်လာတာ သူ မမြင်လိုက်ဘူး၊ အနန္တရပစ္စယောဆိုတာ အဲဒါကို ပြောတာနော်၊ အနန္တရပစ္စယောဆိုတာ ဒီစိတ် ကလေးတွေ တစ်ခုနဲ့တစ်ခုကြားမှာ ဘာမျှအခြားမရှိဘူး၊ တစ်ခုပြီးတစ်ခု၊ ရှေ့စိတ် ချုပ်သွားမှ နောက်စိတ်ဖြစ်တယ်ဆိုတာ အနန္တရပစ္စယောပဲ။</p> <p>ကြည့် - မြင်သိစိတ်က သူ့ဟာသူဖြစ်ပြီး သူ့ သက်တမ်းလေးနဲ့သူ ချုပ် သွားတယ်၊ သူချုပ်လိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် နောက်စိတ်က ဘွားကနဲပေါ်တယ်၊ သူ ချုပ်ခြင်း သည် အကြောင်း၊ အနန္တရသတ္တိ လို့ ခေါ်တယ်၊ သူ နေရာ ဖယ်ပေး လိုက်တာနဲ့ ဟိုကနေရာ ဝင်ယူတယ်၊ တောက်လျှောက်အစားဝင်တယ်၊ ဖယ်ပေး လိုက်ရင် အစား ဝင်လာတာပဲ ချက်ချင်း။</p> <p>ပုလင်းထဲမှာ တစ်ခုခုထည့်ထား၊ အရည်ဖြစ်ဖြစ် ဘာဖြစ်ဖြစ်ထည့်၊ အဲဒီ အရည်တွေ သွန်ပစ်လိုက်ရင် ပုလင်းထဲ ဘာဝင်လာလဲ၊ လေဝင်လာတာပဲ၊ တစ်ခု သွားရင် တစ်ခုလာမှာပဲ၊ သေချာတယ်နော်။</p> <p>အဲဒါမျိုးလိုပဲ မြင်သိစိတ်ကလေး ချုပ်သွားတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် လက်ခံတဲ့စိတ် ပေါ်လာတယ်၊ သမ္ပဋိစ္ဆိန်း၊ သူကလည်း ၃-စက္ကန့်ပြည့်ရင် ချုပ်သွားတယ်၊ သူချုပ် သွားတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် စုံစမ်းတဲ့စိတ် ပေါ်လာတယ်၊ သန္တီရဏ လို့ ခေါ်တယ်။ <br> စုံစမ်းတဲ့စိတ် ချုပ်သွားတဲ့အခါ ဆုံးဖြတ်တဲ့စိတ် ပေါ်လာတယ်၊ ဒါက ဝုဋ္ဌော (ဝေါဋ္ဌဗ္ဗန)၊ အဲဒီစိတ်ချုပ်သွားတဲ့အခါ အာရုံရဲ့အရသာကို ခံစားတယ်ဆိုတဲ့စိတ်က ထပ်ထပ်ပြီး ဖြစ်တယ်၊ အဲဒီအာရုံဆိုတဲ့ ကြိုးတန်းလေးပေါ်မှာ သူက ထပ်ထပ် ထပ်ထပ် ဖြစ်တာကို ဇော (ဇဝန)လို့ ခေါ်တယ်၊ သူက အရှိန်အဟုန်ကောင်းကောင်းနဲ့ ဖြစ်တာ။</p> <p>သူက ဘာလို့ အရှိန်ရသွားတာတုန်းဆို ရှေ့စိတ်တွေရဲ့ အားတွေကို သူရသွားလို့ပဲ၊ ရှေ့က စွမ်းအားတွေ ရှိတယ်၊ အဲဒါကြောင့်မို့ ပန်းပွင့်လေး ပွင့်တယ်ဆိုတာ ရှေ့က အဖူးလေးတုန်းက တွန်းအားလေးတွေ ရှိတယ်လေ၊ အဲဒီ တွန်းအားတွေနဲ့ သူက ပွင့်သွားတာ၊ ရင့်လာပြီးတော့ ပွင့်သွားတာ၊ အဲဒီသဘောပဲ။ ဇောဆိုတာ ၇-ခါဖြစ်ပြီး ထိုဇောရဲ့ အရှိန်ကြောင့် နောက်ကနေ လိုက်ဖြစ်သွားတဲ့ စိတ်ကို တဒါရုံ လို့ ခေါ်တယ်။</p> <p>တဒါရုံကို တချို့စာအုပ်တွေက registration လို့ ပြန်တယ်၊ retentive လို့ ပြန်တာ ပိုကောင်းတယ်၊ တဒါရုံဆိုတာ <b>ဇော</b>ရဲ့ အာရုံကို ထပ်ပြီးတော့ ခံယူတဲ့စိတ်ပဲ။</p> <p>အဲဒီ တဒါရုံပြီးသွားတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် စိတ်ဖြစ်စဉ်က စိတ် ၁၇-ချက် ပြည့်သွားပြီ၊ စိတ် ၁၇-ချက် ပြည့်သွားရင် ခုနက မျက်စိထဲမှာ ထင်ဟပ်လာတဲ့ ရူပါရုံက သက်တမ်းစေ့လို့ ပျောက်သွားပြီ၊ ဒါပေမယ့် လူတွေက ထပ်ထပ်မြင်နေတော့ ဒါလေး ရှိနေသေးတယ်လို့ ထင်နေတာ၊ တကယ်က ဘယ်အရာမှ မမြဲဘူး။</p> <p>လျှပ်စစ်မီးဟာ တစ်စက္ကန့်အတွင်း ဘယ်နှစ်ခါငြိမ်းတယ်ဆိုတာ တွက်ထား တာ ရှိတယ်၊ ဒါပေမယ့် လူတွေကြည့်ရင် မီးငြိမ်းတယ်လို့ဆိုတာ ခုနက လုံးဝ အဆက် ပြတ်သွားမှ သိတာ၊ ဟောဒီဖန်ချောင်းလေးတွေ မီးသီးလေးတွေ ထွန်းထား အမြဲလင်းနေတာ မဟုတ်ဘူး၊ ကြားထဲမှာ ရပ်သွားတဲ့အပိုင်းလေးတွေ ရှိတယ်။</p> <p>ကြည့်လေ ဘုန်းကြီးတို့တတွေပဲ ကြည့်ဦး၊ ကိုယ့်ကိုယ်ကို တစ်မိနစ်အတွင်း မျက်တောင်ဘယ်နှစ်ခါခတ်သလဲ၊ လူတွေမှာ အမြဲတမ်း မျက်တောင်ခတ်နေကြတာပဲ၊ မျက်တောင်ခတ်တဲ့အခါမှာ မှောင်မသွားဘူးလား၊ မှောင်သွားတယ်၊ သို့သော် မြင်ကွင်းပျောက်သွားသလား၊ မပျောက်ဘူး၊ ဘာဖြစ်လို့ မပျောက်လဲ မြန်လွန်းအား ကြီးလို့၊ မျက်တောင်ခတ်တယ်ဆိုတာ မျက်စိပိတ်သွားတယ်၊ ပိတ်သွားပေမယ့် ပိတ် တဲ့အတိုင်းအတာလေးက သိပ်မြန်သည့် အတွက်ကြောင့် ကိုယ့်မျက်စိထဲ ပျောက်သွား တယ်လို့ မထင်ရဘူး၊ မြင်နေတာပဲလို့ အောက်မေ့တယ်၊ ငါ ကြည့်နေတာပဲလို့ ပြောနေကြတာပဲ၊ ဟုတ်ရဲ့လား၊ မှောင်သွားတာလေးကို သူသိရဲ့လား၊ မသိလိုက်ဘူး။</p> <p>အဲဒါမျိုးလိုပဲ စိတ်တွေဟာ တစ်ခုပြီးတစ်ခု တစ်ခုပြီးတစ်ခု ပြောင်းပြီး ဖြစ် သွားတာ၊ အဲဒီလို စိတ်အစဉ်တန်းတွေက ဒီလိုဖြစ်ရတာ ဘယ်သူ့ကြောင့်တုန်း ဆိုရင် အာရမ္မဏပစ္စယော - ပေါ်လာတဲ့အာရုံလေးကြောင့် ဖြစ်တာတဲ့။</p> <p>“<b>ရူပါယတနံ သဒ္ဒါယတနံ ဂန္ဓာယတနံ ရသာယတနံ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာယတနံ မနောဓာတုယာ တံ သမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အာရမ္မဏပစ္စယေန ပစ္စယော</b>” မှာ မနောဓာတုယာ ဆိုတာ ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း တံခါးဖွင့်ပေးတဲ့စိတ်ရယ်၊ သမ္ပဋိစ္ဆိန်း လက်ခံတဲ့စိတ်ရယ်၊ အဲဒီ စိတ်၂-ခုကို ရည်ညွှန်းပြီး ပြောတာ။</p> <p>ကျန်တဲ့စိတ်တွေကို ရည်ညွှန်းပြီးတော့ “<b>သဗ္ဗေ ဓမ္မာ မနောဝိညာဏဓာတုယာ တံ သမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အာရမ္မဏပစ္စယေန ပစ္စယော</b>” လို့ ဟောတယ်။<br> သဗ္ဗေ ဓမ္မာ မနောဝိညာဏဓာတုယာ ဆိုတဲ့နေရာမှာ သဗ္ဗေ ဓမ္မာဆိုတာ အားလုံးအာရုံတွေ၊ ဘာအာရုံပဲဖြစ်ဖြစ်လို့ ပြောတာနော်၊ ရူပါရုံပဲဖြစ်ဖြစ် သဒ္ဒါရုံပဲ ပဲဖြစ်ဖြစ် ဂန္ဓာရုံပဲဖြစ်ဖြစ် ရသာရုံပဲဖြစ်ဖြစ် ဓမ္မာရုံပဲဖြစ်ဖြစ် အာရုံအားလုံးသည်၊ မနောဝိညာဏဓာတုယာ - မနောဝိညာဏဓာတ်အား ကျေးဇူးပြုကြတယ်၊ မနော-ဝိညာဏဓာတ် ဆိုတာ ဘာတွေပြောတာတုန်း၊ ခုနက သန္တီရဏတို့၊ ဝုဋ္ဌောတို့၊ ဇော တို့၊ တဒါရုံတို့ ကျန်တာတွေ အားလုံးကို ပြောလိုက်တာ။</p> <p>အဲဒီမှာ စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်ကို ဘာဖြစ်လို့ သီးသန့်ထုတ်ပြီးတော့ မြတ်စွာဘုရားက ဟောရတုန်းဆိုရင် သူသိနိုင်တာ ဒီအာရုံတစ်ခုတည်းပဲရှိတယ်၊ ကျန်တဲ့ စိတ်တွေက အကုန်သိတယ်၊ ဒီလိုဆိုလိုတယ် ဟုတ်လား။</p> <p>ကြည့် - ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းဆိုတဲ့ တံခါးဖွင့်ပေးတဲ့စိတ်၊ သမ္ပဋိစ္ဆိန်းဆိုတဲ့ လက်ခံတဲ့ စိတ်ဆိုတဲ့ မနောဓာတ်တွေဟာ ရူပါရုံ သဒ္ဒါရုံ ဂန္ဓာရုံ ရသာရုံ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ၊ ဒီ အာရုံ ၅-ပါး ကို သူတို့ ခံယူနိုင်စွမ်း ရှိကြတယ်၊ စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်က ရူပါရုံတစ်ခု တည်းကို သိတယ်။</p> <p>ကျန်တဲ့ သန္တီရဏစတဲ့ စိတ်တွေကျတော့ အာရုံ ၆-ပါးလုံး သိတယ်၊ ရူပါရုံ ကိုလည်း သိတယ်၊ သဒ္ဒါရုံ ဂန္ဓာရုံ ရသာရုံ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံတို့ကိုလည်း သိတယ်၊ အကုန်လုံး သိတယ်၊ ကျန်တဲ့အာရုံတွေ အကုန်သိနိုင်တယ်၊ အဲဒါကြောင့်မို့လို့ စိတ်မှန်လို့ရှိရင် အာရမ္မဏရဲ့ စွမ်းရည်သတ္တိကို မှီရတယ်၊ လူတွေရဲ့ အတွေးလေးဟာ အာရုံကြိုးတန်း လေးနဲ့ လျှောက်နေတယ်လို့ ဒီလို တွေးကြည့်ပါ။</p> <p>ကြည့်လေ - လူတွေဟာ အာရုံတစ်ခုခုကို စိုက်ပြီးတော့ ကြည့်နေကြတယ်၊ မျက်စိကနေကြည့်ပြီးတော့ မြင်နေကြတဲ့အချိန်မှာ တစ်နေရာက ဒေါက်ကနဲလို့ ကြားလိုက်ရင် စိတ်က အဲဒီရောက်သွားပြန်ရော၊ အဲဒီအာရုံကြိုးတန်းကို ပြောင်းပြီး တော့ လျှောက်ပြန်တယ်၊ ဟုတ်လား၊ ဒေါက်ကနဲ ကြားလိုက်တာနဲ့ အသံအာရုံ ဆီကို စိတ်က ရောက်သွားတယ်၊ အဲဒီအသံကို စိတ်က ရောက်သွားတဲ့အခါ ဒီ မြင်ကွင်း ပျောက်သွားတယ်၊ မြန်လွန်းအားကြီးလို့ မပျောက်ဘူး ထင်နေကာ၊ မြင်ကွင်း ပျောက်သွားပြီ၊ ဟိုရောက်သွားပြီ။</p> <p>အဲဒီထဲမှာ နှာခေါင်းထဲက အနံ့တစ်ခုလာရင် အဲဒီ ရောက်သွားဦးမှာပဲ၊ အာရုံကြိုးတန်းလေးပေါ်မှာ စိတ်က ရောက်သွားပြန်ပြီ၊ ဟုတ်ရဲ့လား၊ ပါးစပ်ထဲက တစ်ခုခုဝါးလို့ အရသာလေးက ခါးသက်သက်ဆိုရင် သူ့ အပေါ် ရောက်သွားပြန်ပြီ၊ နောက် ထိုင်တဲ့နေရာက တစ်ခုခု မာမာခုခုကြီး ဖြစ်နေလို့ရှိရင် သူ့ဆီ ရောက်သွား ပြန်ပြီ စိတ်က၊ ဒီတော့ စိတ်ကလေးတွေ ဖြစ်နေတာဟာ အာရုံကြိုးတန်းပေါ်မှာ မှီပြီးတော့ ဖြစ်နေတယ်၊ တွေးနေရင်လည်း ဒီအပေါ်မှာပဲ တွေးနေတယ်၊ ဒါကြောင့် မို့လို့ မြတ်စွာဘုရားက အာရမ္မဏပစ္စယောလို့ ဒီလို ဟောတာပါ။</p> <p>၂၄-ပစ္စည်းမှာ အာရမ္မဏဆိုတာ အလွန်အားကောင်းတယ်၊ ဘုန်းကြီးတို့ တတွေ နေ့စဉ်ရှင်သန်နေတာ ဟောဒီအာရုံနဲ့ပဲ ရှင်သန်နေကြတာ၊ အာရုံမရှိဘဲ မရှင်သန် နိုင်ဘူး၊ စိတ်တွေဖြစ်နေသမျှ အာရုံရှိနေတာချည်းပဲ၊ အဲဒီထဲမှာ ဘယ်စိတ်က ဘယ်အာရုံကို အာရုံပြုသလဲဆိုတာ အဘိဓမ္မာမှာ အသေးစိတ်ပြောတယ်၊ အဲဒါက အဘိဓမ္မာသင်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေကျတော့ အသေးစိတ်နားလည်ဖို့ လိုသေးတယ်နော်၊ ဘယ်စိတ်က ဘယ်အာရုံကို ပြုနိုင်တယ်၊ (အာရုံပြုတယ်ဆိုတာ ဘယ်စိတ်က ဘယ်ဟာကို သိတယ်ဆိုတာကို ပြောတာ)။</p> <h3>နိဗ္ဗာန်အာရုံကို သိတဲ့စိတ်</h3> <p>အကြမ်းဖျင်းပြောမယ်ဆိုလို့ရှိရင် နိဗ္ဗာန်ဆိုတဲ့အာရုံကို မှန်းဆပြီး သိနိုင်တဲ့ စိတ်က <b>မဟာကုသိုလ် ဉာဏသမ္ပယုတ်စိတ်</b>နဲ့ <b>မဟာကြိယာ ဉာဏသမ္ပယုတ်စိတ်</b>၊ လူတွေရတာပဲ ပြောမယ်ဆိုရင် <b>မဟာကုသိုလ်ဉာဏသမ္ပယုတ္တစိတ်</b>က နိဗ္ဗာန်ကို မှန်းဆပြီး သိနိုင်တယ်၊ နိဗ္ဗာန်ကို တကယ်သိနိုင်တဲ့စိတ်က <b>မဂ်စိတ်နဲ့ ဖိုလ်စိတ်</b>ပဲ၊ အဲဒီစိတ်တွေ မရဘဲနဲ့ နိဗ္ဗာန်ကို မသိဘူးနော်။</p> <p>နိဗ္ဗာန်ဆိုတဲ့အာရုံက အလွန်သိမ်မွေ့တယ်၊ ထိုအလွန်သိမ်မွေ့တဲ့ အာရုံကို <b>အဆင့်အတန်း မြင့်တဲ့စိတ်</b>နဲ့မှ သိလို့ ရတယ်၊ အဆင့်အတန်းနိမ့်တဲ့စိတ်တွေနဲ့ သိလို့ မရဘူး၊ <b>အကုသိုလ်စိတ်</b>နဲ့ နိဗ္ဗာန်ကို မသိဘူး၊ ဘဝကို တွယ်တာနေတဲ့တဏှာ လောဘအမြင်နဲ့ နိဗ္ဗာန်ကို လိုချင်သလား ဆိုလို့ရှိရင် ဘယ်သူမှ မလိုချင်ဘူးပဲ မှတ်ပေတော့။</p> <p>လောကလူတွေဟာ “နိဗ္ဗာန်လိုချင်တာ လောဘလား”လို့ တချို့က မေးလေ့ ရှိတယ်နော်၊ လောဘမကင်းတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေ တော်တော်များများ နိဗ္ဗာန်လိုချင်တာ ကတော့ <b>လောဘ</b>ပဲ၊ သူက ဘာ့ကြောင့် နိဗ္ဗာန်လိုချင်တာတုန်းဆို - မေးကြည့်၊ နိဗ္ဗာန် ဆိုတာ ချမ်းသာတယ်လို့ ပြောတာ၊ အဲဒီချမ်းသာတယ်ဆိုတဲ့ အသံကလေးကြောင့် သူလိုချင်တာ၊ တကယ်က ချမ်းသာတယ်ဆိုလို့ သူရချင်တာ၊ ဘယ်လိုချမ်းသာတုန်း လို့ သူဆက်ပြီးတော့ လေ့လာကြည့်လိုက်မယ်ဆိုရင် နိဗ္ဗာန် လိုချင်မှာ မဟုတ်ဘူး။ နိဗ္ဗာန်ဆိုတာ ဟောဒီ<b>ခန္ဓာငါးပါး</b>ဆိုတာ မရှိတော့ဘူး၊ အားလုံးဟာ <b>ချုပ်ငြိမ်း</b> သွားတယ်၊ ရုပ်တွေနာမ်တွေ အားလုံးချုပ်ငြိမ်းသွားတယ်၊ အကြောင်းတွေ ရပ်သွားလို့ အကျိုးပြတ်သွားတယ်၊ ဘာမှ မဖြစ်တော့ဘူးလို့ဆိုရင် လိုချင်မှာ မဟုတ်ဘူး။</p> <p>ဘုန်းကြီးတို့ငယ်ငယ်တုန်းက ဆေးလိပ်ကြိုက်တဲ့ ဒကာမကြီးတစ်ယောက်က ပြောတယ်၊ နိဗ္ဗာန်တရားဟောပြီးတော့ “ဦးဇင်း”တဲ့ “နိဗ္ဗာန်မှာ ဆေးလိပ်သောက်လို့ ရလား”တဲ့၊ “နိဗ္ဗာန်က <b>no smoking area</b>- ဘယ်လိုလုပ် ဆေးလိပ်သောက်လို့ ရမလဲ၊ ဆေးလိပ်မသောက်ရတဲ့ နေရာဥစ္စာပဲ”၊ အဲဒါကို သူက “ဆေးလိပ်သောက်လို့ ရရင်တော့ သွားချင်တယ်၊ ဆေးလိပ်သောက်လို့ မရဘူးဆိုရင် မသွားချင်ဘူး”တဲ့၊ သူ့အတွေးကိုက <b>တဏှာ</b>နဲ့ တွေးတာလေ။</p> <p>နိဗ္ဗာန်ဆိုတာ ချမ်းသာတယ်၊ မအိုရဘူး၊ မနာရဘူး၊ ဒီအသံတွေ ကြားတာနဲ့ သူက မအိုချင်ဘူး၊ မအိုရဘူး မနာရဘူး မသေရဘူးဆိုတာ အိုခြင်းကင်းရာ နာခြင်း ကင်းရာ သေခြင်းကင်းရာဆိုတော့ အိုတာ နာတာ သေတာတွေ မကြိုက်ဘူး၊ အဲဒါတွေ မရှိဘူးဆိုတော့ သွားချင်တယ်၊ ဘာမှမရှိဘူးဆိုရင် ဟင့်အင်းပဲ၊ ဘာဖြစ်လို့တုန်း ဆိုရင် <b>တဏှာလောဘအမြင်</b>နဲ့ ကြည့်တာကိုး။</p> <p>ဒီတော့ နိဗ္ဗာန်ကို တကယ်အာရုံပြုပြီး သိနိုင်တဲ့စိတ်က <b>မဂ်စိတ်နဲ့ ဖိုလ်စိတ်</b>ပဲ သိနိုင်တယ်၊ ကိလေသာတွေ ကင်းသွားပြီး <b>မဂ်စိတ်ဖိုလ်စိတ်</b>နဲ့မှ နိဗ္ဗာန်ကို တကယ် အာရုံပြုလို့ရတယ်၊ နိဗ္ဗာန်ကို သိနိုင်တဲ့စိတ်ဟာ <b>တကယ်ထက်မြက်တဲ့စိတ်</b>ပဲ၊ အဲဒီလို ဆိုလိုတာနော်။</p> <p><b>မဟာကုသိုလ်စိတ်</b>က သိတယ်ဆိုတာဟာ <b>လှမ်းမြင်တဲ့အသိ</b>ပဲ၊ သေချာပေါက် သိတဲ့အသိ မဟုတ်ဘူး၊ လှမ်းမြင်တဲ့အသိ၊ <b>ဂေါတြဘူစိတ်</b>သည် နိဗ္ဗာန်ကို မြင်တယ် ဆိုလို့ <b>မဟာကုသိုလ်စိတ်</b>ကို နိဗ္ဗာန်ကိုမြင်တယ်လို့ ထည့်ထားတာ၊ တကယ်က သူက နိဗ္ဗာန်ကိုရပြီလို့ ဒီလိုပြောတာမျိုး။</p> <p>အာရုံပြုတယ်ဆိုတာ ဒီစိတ်ကလေးဟာ ဆိုင်ရာ ဆိုင်ရာ အာရုံတွေပေါ် မှာ ရောက်ပြီး အဲဒီ<b>အာရုံကြိုးတန်းလေး</b>ကို အမှီပြုပြီး လူ့ရဲ့စိတ်တွေ အတွေးတွေ အကြံတွေက မှီတည်ပြီးတော့ ဖြစ်တယ်၊ ဒါကို ရည်ရွယ်ပြီးတော့ မြတ်စွာဘုရားက “<b>အာရမ္မဏပစ္စယော</b>” ဆိုပြီး နောက်ဆုံးကုန်အောင် “<b>ယံ ယံ ဓမ္မံ အာရဗ္ဘ၊ ယေ ယေ ဓမ္မာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ</b>” လို့ ဟောတယ်၊ <b>ယံ ယံ ဓမ္မံ အာရဗ္ဘ</b> ဆိုတာ ဘယ်အာရုံပဲ ဖြစ်ဖြစ် အမှီပြုပြီး၊ <b>ယေ ယေ ဓမ္မာ</b> ဘယ်သဘာဝတရားကို မှီပြီးတော့ ဘာတရား တွေပဲ ဖြစ်ဖြစ်၊ (ဘယ်တရားဆိုတဲ့နေရာမှာ <b>စိတ်နဲ့ စေတသိက် နှစ်မျိုးတည်း</b>) <b>အာရမ္မဏပစ္စည်း</b>ရဲ့ ပစ္စယုပ္ပန်က <b>စိတ်နဲ့ စေတသိက် နှစ်မျိုး</b>ပဲ။</p> <p>သို့သော် <b>အာရုံပစ္စည်း</b>ကျတော့ စိတ်စေတသိက်တင် မကဘူး၊ ဘာတွေပါ တုန်းဆိုရင် <b>ရုပ်ပါတယ်၊ နိဗ္ဗာန်ပါတယ်၊ ပညတ်ပါတယ်</b>၊ ဟော <b>စိတ် စေတသိက် ရုပ် နိဗ္ဗာန် ပညတ်</b>၊ ဒါက အာရုံပိုင်း၊ သိတဲ့အပိုင်းကျတော့ <b>စိတ်နဲ့ စေတသိက် နှစ်ခု</b>ပဲ၊ အဲဒါကို ခြုံမိငုံမိသွားအောင် မြတ်စွာဘုရားက ထပ်ဟောတာ၊ “<b>ယံ ယံ ဓမ္မံ အာရဗ္ဘ၊ ယေ ယေ ဓမ္မာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ</b>” ။</p> <p><b>ယေ ယေ ဓမ္မာ</b> ဆိုတာ <b>စိတ္တစေတသိကာ</b> - စိတ်စေတသိက်တွေသာ ဖြစ်တယ်၊ <br> <b>တေ တေ ဓမ္မာ</b> - ထိုအာရုံတွေက၊ <br> <b>တေသံ တေသံ ဓမ္မာနံ</b> - ထိုစိတ် စေတသိက်တရားတို့အား၊ <br> <b>အာရမ္မဏပစ္စယေန</b> = အာရမ္မဏပစ္စယသတ္တိဖြင့်၊ <br> <b>ပစ္စယော ဥပကာရကော</b> - ကျေးဇူးပြုတတ်သည်၊ <br> <b>ဟောတိ</b> = ဖြစ်၏၊ <br> ဒီလို ဟောတာ။</p> <p>အဲဒီတော့ <b>အာရမ္မဏပစ္စည်း</b>ဆိုတာ <b>ဆိုင်ရာဆိုင်ရာအာရုံ</b>တွေကို ပြောတာ၊ လောကီ အာရုံကျတော့ တစ်မျိုးပေါ့၊ ဥပမာ - အသံကြားလိုက်လို့ရှိရင် အသံအာရုံ တစ်ခု တည်းကို ယူနိုင်တဲ့စိတ်က <b>သောတဝိညာဏ်စိတ်</b>နော်၊ အဲဒီ <b>သောတဝိညာဏ်စိတ်</b> ဖြစ်ပြီဆိုရင် မဖြစ်ခင် ဘယ်သူလာတုန်း၊ တံခါးဖွင့်ပေးတဲ့ <b>ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ်</b> ဖြစ်တယ်၊ အဲဒီနောက်မှာ ဘယ်သူလာတုန်းဆိုရင် <b>လက်ခံတဲ့စိတ်</b> ဖြစ်တယ်၊ အဲဒီ နောက်မှာ <b>စုံစမ်းတဲ့စိတ်</b> ဖြစ်တယ်၊ အဲဒီနောက်မှာ <b>ဆုံးဖြတ်တဲ့စိတ်</b> ဖြစ်တယ်၊ အဲဒီ နောက်မှာ ဒီအာရုံရဲ့ အရသာကိုသိတဲ့ <b>ဇောစိတ်</b> ဖြစ်တယ်၊ အဲဒီနောက်မှာ ထိုဇောအရှိန်ကပ်ပါသွားတဲ့ <b>တဒါရုံ</b>ဆိုတာ ဖြစ်တယ်၊ သူတို့၂-ခု ဖြစ်ပြီးတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ဒီအာရုံရဲ့သက်တမ်းက ကုန်သွားပြီ၊ ကုန်သွားတော့ သူတို့ရဲ့လုပ်ငန်း လည်း ပြီးစီးသွားပြီလို့ ပြောတာ။</p> <p>လုပ်ငန်းပြီးစီးသွားလို့ ခုနက ပန်းဆိုတဲ့ ဒီသရုပ်ကလေးကို ဖော်ဖို့ “ငါမြင် တာ ပန်း” လို့ ပြောရမယ့်အဆင့်ရောက်အောင် <b>mind door</b> မှာ စိတ်တွေ ထပ်ဖြစ်ဦးမယ်၊ အတွေးနဲ့ ခုနက ငါမြင်လိုက်တာ ဘာလေးလဲဆိုတာ ပြန်တွေးလိုက်တယ်၊ အာရုံပြန်ယူလိုက်တယ်၊ အဲဒါကျတော့ <b>အတိတ်အာရုံ</b>လို့ ခေါ်တယ်၊ ပစ္စုပ္ပန် မဟုတ်တော့ဘူး၊ ပစ္စုပ္ပန်က ပြီးသွားပြီ၊ မရှိတော့ဘူး။</p> <p>ခုနက မျက်စိထဲထင်တဲ့အာရုံက ပျက်သွားပြီ၊ ပျက်သွားတော့ စိတ်ကနေ မှတ်ယူတဲ့ <b>အတွေးအာရုံ</b>ကို သွားယူလိုက်တယ်၊ ယူလိုက်ပြီးတော့ ဘာစိတ်တွေ ဖြစ်တုန်းဆိုရင် ခုနက နှလုံးသွင်းတဲ့ <b>မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း</b>ဆိုတဲ့စိတ် ဖြစ်တယ်၊ ဖြစ်ပြီးတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် <b>ဇော, တဒါရုံ</b> ဒီလိုဖြစ်တယ်၊ အဲဒါပြီးတဲ့အခါကျတော့ သူက ဘာဖြစ်တုန်းဆိုရင် အတိတ်ကို လှမ်းပြီးတော့ ဘာပါလိမ့်လို့ဆိုတဲ့ <b>စဉ်းစားတဲ့စိတ်</b> ဖြစ်တယ်။</p> <p>အဲဒါပြီးသွားရင် နောက်တစ်ခါ လာပြန်ရော <b>process</b> တစ်ခု၊ အဲဒီ <b>process</b> တစ်ခု ကျတော့ ပန်းဆိုတဲ့နာမည်လေးကို သူက ရလာတယ်၊ အဲဒီ <b>process</b> ပြီးပြီဆိုတော့မှ “ဪ ပန်းဆိုတာ ဒါပဲ” လို့ ဆိုတာကို သိလာတာ၊ နောက်ဆုံးကျမှ သိတာ၊ ဒါလည်း ကြိုတင်ပြီးသိထားမှသိတာ၊ အနည်းဆုံး <b>ဝီထိ ၄-ခု</b> လို့ ပြောတာ နော်။</p> <p>မျက်စိက အဆင်းအာရုံကို မြင်လိုက်ရင် ထိုအဆင်းအာရုံနဲ့ စတင်ပြီး အလုပ် လုပ်တဲ့စိတ်အစဉ်က တစ်ခု၊ ဒါ <b>ပစ္စုပ္ပန်အာရုံနဲ့ process</b> တစ်ခု၊ တစ်ခါ အဲဒီ အတိတ်ကို ပြန်ပြီးတော့ တွေးတဲ့ <b>process ဝီထိစိတ်အစဉ်</b>က တစ်ခု၊ အဲဒီအထဲမှာ <b>အမည်ကို ဖော်ထုတ်နိုင်တဲ့ process</b> က တစ်ခု၊ <b>အကောင်အထည်ဒြပ်ကိုသိတဲ့ process</b> က တစ်ခုလို့ ဆိုတယ်၊ အနည်းဆုံး ၄-ခု။</p> <p>၄-ခုလို့ ဆိုလို့ရှိရင် ပထမဆုံး စိတ်အစဉ်က စိတ်ပေါင်း <b>၁၇-ချက်</b>ပါတယ်၊ ဒုတိယဟာက သူက <b>မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း</b>ရယ် <b>ဇော ၇-ကြိမ်</b>ရယ် <b>တဒါရုံ ၂-ကြိမ်</b>ရယ် ဆိုလို့ရှိရင် သူက <b>၉-ကြိမ်</b> ဖြစ်မယ်၊ အဲဒီလို ၉-ကြိမ် ၃-ခါလောက်ဖြစ်မှ ပန်း ဆိုတာ သိတယ်၊ ဒါလည်း နဂိုက သိခဲ့ပြီးမှ ပန်းဆိုတာကို သူအကောင်အထည် ဖော်နိုင်တယ်၊ ဒီလောက်အဆင့်တွေ သွားနေရတာ၊ ဟုတ်ပါ့မလား၊ အခုမြင် အခုသိ တယ်လို့ ဒီလို ထင်ကောင်းထင်လိမ့်မယ်ပေါ့၊ မဟုတ်ဘူး၊ <b>process</b> က အဲဒီ အတိုင်းပဲသွားတယ်။</p> <p>အဲဒီ <b>process</b> ကို ဖြတ်တောက်ပစ်လို့ မရဘူး၊ ကားမောင်းတာပဲကြည့်၊ အစဉ် အတိုင်းသွားတာလေ၊ ပန်းပင်လေးတွေ ဖူးတာပွင့်တာလည်း <b>အစဉ်အတိုင်း</b> သွားတာပဲ၊ ဆိုပါစို့ - စဉ်းစားကြည့်၊ မျိုးစေ့ကလေးတစ်ခုကို မြေကြီးထဲမှာ ချစိုက် လိုက်တယ်၊ ၇-ရက်လောက်နေမှ အညှောက်ထွက်မယ် အမြစ်ကလေးဆင်းမယ် ဆိုလို့ရှိရင် အဲဒီအညှောက်သည် ၇-ရက်ကြာမှ ဘွားကနဲထွက်တာလား၊ (သို့မဟုတ်) ဒီအစေ့ကလေးဟာ ဒီကနေ့နဲ့ နက်ဖြန်ခါ အခြေအနေပြောင်းတာလား၊ တကယ် တော့ <b>တစ်ခုပြီးတစ်ခု တစ်ခုပြီးတစ်ခု ပြောင်းနေတာ</b>၊ တစ်ရက်နဲ့ တစ်ရက် မတူဘူး၊ စောင့်ကြည့်နေ <b>develope</b> ဖြစ်လာတာ၊ ပြောင်းလဲမှုကလေးတွေက အဲဒီ ကြားထဲမှာ ရှိနေတယ်၊ အချိန်နဲ့အလိုက် ပြောင်းလဲမှုလေးတွေ ရှိနေတယ်။</p> <p>ဘုန်းကြီးတို့တတွေရဲ့ခန္ဓာကိုယ်လည်း ဒီအတိုင်းပဲ၊ <b>စက္ကန့်နဲ့အလိုက် ပြောင်း လဲမှုတွေ ရှိနေတယ်</b>၊ သို့သော် copy တွေ အလားတူတွေက လာနေသည့်အတွက် ကြောင့် လူက ပြောင်းနေတာကို မမြင်ဘူး၊ <b>ဝိပဿနာဉာဏ်</b>နဲ့ ကြည့်နိုင်မှ မြင်တာ၊ တကယ်ကတော့ <b>copy</b> တွေပေါ့။</p> <p>မမြင်တာ ကြာတဲ့အခါကျ “အတော်အိုသွားပါလား” လို့ ပြောကြတယ်၊ ဟုတ်ရဲ့လား၊ အကြာကြီးနေမှ ပြောင်းလဲတာကိုတော့ သိတယ်လေ၊ အမှန်ကတော့ တစ်နေ့တည်း ပြောင်းသွားတာ မဟုတ်ဘူး၊ <b>နေ့တိုင်းပြောင်းနေတာ</b>၊ နေ့တိုင်းဆိုတဲ့ အထဲမှာ <b>second by second, minute by minute</b> ဒီလိုပြောင်းနေတာ၊ ဒါတွေကို <b>process</b> လို့ ခေါ်တယ်။</p> <p>ဒိပြင်ဟာ မပြောနဲ့ <b>process</b> ဆိုတာ စိတ်တောင် မကဘူး၊ လမ်းလျှောက် တာလည်း <b>process</b> ရှိတာပဲ၊ လမ်းလျှောက်တော့မယ်ဆိုလို့ရှိရင် ဘာက စ,လဲ သိ လား၊ ကိုယ့်ဟာကိုယ် လျှောက်ကြည့်ပေါ့၊ ဘယ်က စလာလဲ၊ ခြေထောက်တစ်ဖက် မြှောက်မယ်၊ ဟိုတစ်ဖက်ကို ချပြီးမှ နောက်တစ်ဖက်မြှောက်မယ်၊ ဒါ <b>process</b> ပဲ လေ၊ ၂-ခုစလုံး မြှောက်သွားလို့မှ မရတာ၊ <b>တစ်လှမ်းစီ တစ်လှမ်းစီ သွားနေတာ ဒါ process ပဲ</b>၊ သူ့ အစဉ်အတိုင်း သွားနေတာ၊ ဒါအားလုံးဟာ အကုန်လုံးဖြစ်စဉ်လေး တစ်ခုပဲ။</p> <p>နောက်တစ်ခု - ထမင်းစားတာပဲ ကြည့်လေ၊ ထမင်းပွဲကြီး ပြင်ထားတယ်၊ ဇွန်းနဲ့ ခက်ရင်းနဲ့၊ အဲဒီမှာ မျက်စိက အရင်ကြည့်လိုက်တယ်၊ ဘယ်ဟာ အရင်နှိုက် ရမလဲ၊ ဒါ <b>process</b> ပဲ၊ ပြီးပြီဆိုတဲ့အခါ စိတ်ကတွေးထားတဲ့အတိုင်း ဇွန်းလေး ကိုင်လိုက်တယ်၊ ကိုင်ပြီးရင် ကော်လိုက်ပြီ၊ ဒါ <b>process</b> တွေပဲလေ၊ <br> မကိုင်ခင် ကော်လို့မှ မရတာ၊ ပထမ <b>ကိုင်ရမယ်</b>၊ ကိုင်ပြီး <b>ကော်တယ်</b>၊ ကော်ပြီး <b>သယ်လာတယ်</b>၊ အဲဒီကော်နေတုန်းမှာ ပါးစပ်ကြီးက ဟမထားဘူး၊ သယ်လာပြီးတော့ ပါးစပ်နား ရောက်မှ ပါးစပ်က <b>ဟပေးတာ</b>လေ၊ ဒါ <b>process</b> ပဲ၊ ပါးစပ်က ဟပေးတော့ ပါးစပ် ထဲကို <b>ထည့်လိုက်တယ်</b>၊ မထည့်ခင်က သွားက ဝါးမနေသေးဘူး၊ ထည့်လိုက်မှ သူက <b>ဝါးတာ</b>၊ သွားနဲ့ လျှာနဲ့ အလုပ်လုပ်ကြတယ်၊ ပြီးတော့ <b>မြိုချလိုက်တယ်</b>၊ ဒါ လူက လုပ်ပေးတဲ့ <b>process</b> ။</p> <p>ဗိုက်ထဲ ရောက်သွားပြီဆိုလို့ရှိရင် အစာအိမ်တို့ အူတို့ကနေ ဆက်ပြီးတော့ လုပ်သွားတာ၊ နောက်ဆုံး <b>toilet ရောက်သွားတယ်</b>၊ ဒါတွေ အကုန်လုံး <b>process</b> တွေပဲ။</p> <p>ရုပ်မှာ <b>process</b> ရှိသလို စိတ်မှာလည်း အာရုံလေးတစ်ခုနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အလုပ်လုပ်ကြတာဟာ တစ်ခုနဲ့ တစ်ခု မတူဘူး၊ စွမ်းအားတွေ မြင့်မြင့် မြင့်မြင့် လာတယ်၊ ဒါကြောင့်မို့လို့ <b>ဇော</b>ဆိုတဲ့အဆင့် ရောက်တဲ့အခါကတော့ <b>စိတ်စွမ်းအား တွေ တအားမြင့်သွားပြီ</b>၊ အရှိန်တက်သွားတဲ့အချိန်ပဲ၊ ရှေ့ပိုင်းက အစပျိုးလာတာ၊ အစပျိုးပြီး နောက်ဆုံးအဆင့်ရောက်ပြီးရင် ဘာဖြစ်သွားလဲ၊ <b>ပြန်ကျသွားတယ်</b>၊ ဒါထုံးစံပဲ။</p> <p>ခဲလေး ကောင်းကင်ကို မြှောက်ကြည့်ပါလား၊ မြှောက်လိုက်လို့ရှိရင် သူ တက်သွားမယ်၊ တက်သွားပြီးရင် ဘာဖြစ်မလဲ၊ ရပ်တယ်၊ ရပ်ပြီးရင် ပြန်ကျမယ်၊ အဲဒီသဘောပဲ၊ အာရုံလေးတစ်ခုနဲ့ စိတ်နဲ့ တွေ့တဲ့အခါကျတော့ တက်သွားလိုက် တယ်၊ ပြီးရင် ပြန်ကျတယ်၊ ဒီပုံစံနဲ့ သွားနေတာ။</p> <p>အားလုံးဟာ <b>အာရမ္မဏပစ္စယော</b>အရ စိတ်များဟာ <b>အာရုံဆိုတဲ့ ကြိုးတန်း</b>ကို အမှီပြုပြီးတော့ လျှောက်လှမ်းနေတာလို့၊ အာရုံဆိုတာ မပေါ်ဘဲနဲ့ စိတ်ဆိုတာ ဘယ်တော့မှ မပေါ်ဘူး၊ <b>အာရုံနဲ့ဝတ္ထုနဲ့ ထိခိုက်မှသာလျှင် ပေါ်တယ်</b>လို့ ဒီလို သဘောကျထားရင် တို့တတွေ နေ့စဉ်ဘဝမှာ <b>အာရမ္မဏပစ္စယော</b>နဲ့ နေနေရတာ ပါလားလို့ဆိုတာ သဘောပေါက်လာမှာပဲ၊ <b>ပဋ္ဌာန်း</b>နဲ့ နေနေတာ။</p> <p>ကဲ အဲဒီနေရာမှာ <b>အာရမ္မဏပစ္စယော</b> လို့ ပြောလိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် အဲဒီအာရုံလေးနဲ့ အလုပ်လုပ်တဲ့စိတ်၊ ပြောပါစို့ - အဲဒီအာရုံလေးရဲ့သက်တမ်းဟာ <b>၁၇-ချက်</b>လို့ဆိုတော့ ရေတွက်ပြီးတော့ ကြည့်ရအောင်၊ <br> ၁၇-ချက်ကို ရေတွက်ကြည့် လိုက်မယ်ဆိုရင် <b>တံခါးဖွင့်ပေးတဲ့စိတ်တစ်ခု</b>နော်၊ နောက်ပြီးတော့ <b>မြင်တဲ့စိတ်က တစ်ခု</b>၊ <b>လက်ခံတဲ့စိတ်က တစ်ခု</b>၊ <b>စုံစမ်းတဲ့စိတ်က တစ်ခု</b>၊ <b>ဆင်ခြင်တဲ့စိတ်က တစ်ခု</b>၊ ၅-ခု ရှိသွားပြီ၊ <b>ဇောက ၇-ခု</b>ဆိုတော့ ဘယ်လောက် ရှိသွားပြီလဲ၊ ၁၂-ခု၊ <b>တဒါရုံက ၂-ခု</b> ဆိုရင် ၁၄-ခု၊ <br> သူ့ရဲ့ သက်တမ်းက ဘယ်ကစတုန်းလို့ဆိုရင် ရှေ့နားမှာ <b>အတီတ ဘဝင်</b>၊ (ဘဝင်စိတ်က သူ့ဖာသူ <b>run</b> နေတာ၊) အဲဒီ <b>run</b> နေတဲ့အထဲမှာ အာရုံ အသစ်က ဝင်ပြီး တိုက်လိုက် တဲ့အခါမှာ သူက <b>လှုပ်သွားတယ်</b>၊ မပြတ်သေးဘူး၊ ချက်ချင်းပြတ်တောက် မသွားဘူး၊ ဝင်တိုက်လိုက်တဲ့အချိန်မှာ သူက အရှိန်နဲ့ သွားနေလို့ <b>လွန်သွားတဲ့ဘဝင်စိတ်က တစ်ခု</b>၊ <b>လှုပ်သွားတဲ့ဘဝင်စိတ်က တစ်ခု</b>၊ <b>ပျက်သွားတဲ့ ဘဝင်စိတ်က တစ်ခု</b>၊ အဲဒီ ၃-ခု ထည့်လိုက်ရင် ဘယ်လောက်ဖြစ်လဲ၊ <b>၁၇-ချက်</b>။</p> <p>အာရုံလေးရဲ့သက်တမ်းက အဲဒီ<b>လွန်သွားတဲ့ဘဝင်စိတ်လေး</b>နဲ့ ပြိုင်ပြီးတော့ ဖြစ်တာ၊ သူမွေးဖွားတဲ့အချိန်က အဲဒီအချိန်၊ သို့သော် အာရုံက စိတ်ထဲကို မရောက် သေးဘူး၊ <b>ဘဝင်စိတ်</b>က အဲဒီအာရုံကို ဂရုမစိုက်ဘူး၊ သူနဲ့ အာရုံနဲ့ မဆိုင်ဘူး။</p> <p><b>ဘဝင်စိတ်</b>ဆိုတာ <b>အတိတ်ဘဝက အာရုံ</b>နဲ့ပဲ သက်ဆိုင်တယ်၊ ယခုပစ္စုပ္ပန်မှာ ဝင်လာတဲ့ ဒီအဆင်းအာရုံလေးကို ဘဝင်စိတ်က မယူနိုင်ဘူး၊ သို့သော် အာရုံရဲ့ တိုက်ခိုက်မှု စွမ်းအားကြောင့် <b>ဘဝင်စိတ်လေးက လှုပ်သွားတယ်</b>၊ နောက် <b>ပြတ်ထွက် သွားတယ်</b>၊ ပြတ်ထွက်သွားပြီဆိုတော့မှ အာရုံက ဝင်လာတာ၊ ဝင်လာတော့မှ နောက်ကစိတ် တွေက အဲဒီအာရုံနဲ့ အလုပ်လုပ်သွားကြတာ၊ တစ်နေကုန် လုပ်ရင် တစ်နေကုန် ဆက်ဖြစ်နေမှာပဲ။</p> <p>ဒီအာရုံလေးကို သဘောကျရင်လည်း ဆက်တွေးနေမှာပဲ၊ စိတ်အစဉ်တွေဟာ မပြတ်အောင် ဆက်တွေးနေမှာပဲ၊ တစ်နေကုန် စဉ်းစားရင် တစ်နေကုန်ပဲ၊ တစ်နာရီစဉ်းစားရင် တစ်နာရီပဲ၊ ဒါက <b>repeatation</b> ပဲ၊ ထပ်ထပ် ထပ်ထပ်ပြီးတော့ ဒီလို သွားနေမှာပဲ၊ စလိုက် ဆုံးသွားလိုက်၊ စလိုက် ဆုံးသွားလိုက်၊ အပြန်အလှန် အဲဒီလိုဖြစ်နေတာ၊ စိတ်မှန်သမျှဟာ <b>အာရုံဆိုတဲ့ကြိုးတန်း</b>ကိုမှီပြီး လျှောက်လှမ်း ကြရတာတဲ့၊ <b>အာရုံကြိုးတန်းမပါဘဲ စိတ်ဟာ မဖြစ်နိုင်ဘူး</b>လို့ ဒီလိုပြောတာပါ၊ အဲဒါကိုပဲ <b>အာရမ္မဏပစ္စယော</b>လို့ ဟောတာ။</p> <p>ဒီနေရာမှာ <b>အတီတဘဝင်စိတ်</b>နဲ့စပြီး မွေးဖွားလာတဲ့အာရုံကို <b>ခဏငယ် ၁၂-ခု</b> ကြာမှ တံခါးဖွင့်ပေးတယ်၊ နောက်ပြီးတော့ <b>ခဏငယ်-၁၅ ခု</b> လောက်ကြာမှ မြင်သိစိတ် ကလေးက ပေါ်လာတယ်၊ ဒီတော့ အာရုံကအရင်ဖြစ်လို့ <b>ပုရေဇာတပစ္စယော</b> လို့ ဆိုတာ။</p> <p>အဲဒီအာရုံလေးက ရှိနေတုန်းပဲ၊ <b>mental process</b> မှာ သူ့ရဲ့သက်တမ်းက မကုန်သေးဘူး၊ ၁၇-ချက် သွားမှာမို့ ရှိနေသေးတယ်၊ ရှိနေတုန်း ဖြစ်သောကြောင့် <b>အတ္ထိပစ္စယော</b>၊ မကင်းကွာသေးဘူး၊ ပျောက်မသွားသေးဘူး၊ ဒါကြောင့် <b>အဝိဂတ ပစ္စယော</b>၊ ဒီလို ၄-ပစ္စည်း၊ <b>အာရမ္မဏ၊ ပုရေဇာတ၊ အတ္ထိ၊ အဝိဂတ</b>၊ ဒီထဲမှာ ပါဝင် လာတယ်၊ ဒီစွမ်းရည်သတ္တိတွေနဲ့ သွားတာ။</p> <p>မျက်စိထဲမှာ ထင်ဟပ်လာတဲ့ <b>ရူပါရုံလေး</b>သည် <b>စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်</b>ထက် စိတ်အစဉ်တန်းတစ်ခုလုံးကို အကျိုးပြုတယ်ဆိုတဲ့နေရာမှာ အခုပုံစံနဲ့ အကျိုးပြု တာနော်၊ အဲဒီအာရုံလေးက <b>ကြိုတင်ဖြစ်နှင့်သည့်အတွက်ကြောင့် ပုရေဇာတ</b>၊ <b>ရှိနေတုန်း ကျေးဇူးပြုတာ ဖြစ်သောကြောင့် အတ္ထိ</b>၊ <b>ပျောက်မသွားခင်ကျေးဇူးပြုတာ ဖြစ်သောကြောင့် အဝိဂတ</b>၊ <b>ကြိုးတန်းသဖွယ် အထောက်အကူပြုနေတာ ဖြစ်သော ကြောင့် အာရမ္မဏ</b>၊ ဒီလိုနားလည်ရတယ်။</p> <p>အသံကြားတာလည်း ဒီအတိုင်းပဲ၊ နှာခေါင်းက အနံ့ရရင်လည်း ဒီအတိုင်း ပဲ၊ ကိုယ့်ဟာကိုယ် ထမင်းစားရင်းလည်း အာရုံစိုက်လို့ရပါတယ်၊ လျှာနဲ့ အရသာနဲ့၊ တချို့အရသာက သိပ်မထင်ရှားဘူးပေါ့၊ ထင်ရှားချင်လို့ရှိရင် ငရုပ်သီးစားလိုက်ပေါ့၊ အဲဒီအခါကျလို့ရှိရင် ပိုပြီးတော့ထင်ရှားလာမယ်၊ <b>ရသာရုံ</b>ကနော်၊ <b>ရသာရုံ</b>က ထင်ရှား လာပြီဆိုလို့ရှိရင် စိတ်က အဲဒီရောက်သွားမှာပဲ၊ အဲဒီလို အာရုံတွေနဲ့ စိတ်တွေဟာ အခုလို မှီတွယ်ပြီး ဖြစ်တယ်ဆိုတာကို မြတ်စွာဘုရားက <b>ပဋ္ဌာန်းကျမ်းတော်ကြီး</b>မှာ ဟောကြားတာ ဖြစ်ပါတယ်၊ <b>ပဋ္ဌာန်းကျမ်း</b>မှာ အခု <b>ပစ္စယနိဒ္ဒေသ</b>ဆိုတာ မကျဉ်း မကျယ် ဟောတာ၊ နောက်ထပ် ချဲ့လိုက်လို့ရှိရင် <b>ပဥှာဝါရ</b> ဆိုတာ အကျယ်ကြီး လာသေးတယ်။</p> <p>တရားချစ်ခင် သူတော်စင် ပရိသတ်အပေါင်းတို့ <b>အာရမ္မဏပစ္စယော</b> နဲ့ ပတ်သက်ပြီး အခြေခံအားဖြင့်တော့ နားလည်သွားပြီလို့ ယူဆပါတယ်၊ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာရဲ့ တရားဓမ္မဟာ <b>လူတွေရဲ့သန္တာန်မှာဖြစ်နေတဲ့ သဘာဝတွေ</b>ကို ထင်ရှားသိသာ လာအောင် ဟောကြားခြင်း ဖြစ်ပါတယ်၊ သဘာဝကို မသိသေးသမျှ <b>အသိဉာဏ်</b> ဆိုတာကို မရနိုင်ပါဘူး၊ <b>သဘာဝကို အစစ်အမှန်ကို သိမှသာလျှင် အသိဉာဏ်</b>လို့ ခေါ်တယ်၊ အဲဒီအသိဉာဏ်ကို ရရှိမှသာလျှင် <b>တွယ်တာမှု</b>ဆိုတဲ့ <b>တဏှာကို ဖယ်ရှားနိုင်မှာ</b> ဖြစ်ပါတယ်၊ တွယ်တာမှုတဏှာကို ဖယ်ရှားနိုင်မှ <b>သောက</b>ဆိုတာ ဖယ်ရှားနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်၊ <b>သောက</b>မဖယ်ရှားပဲ <b>စိတ်ငြိမ်းချမ်းမှု</b>ဆိုတာ လုံးဝမရနိုင်ပါဘူး၊</p> <p>ဒါ့ကြောင့်မို့ <b>သောက</b>အပူအပင်တွေကင်းပြီး <b>စိတ်ငြိမ်းချမ်းမှု</b>ဆိုတဲ့ <b>ထာဝရ အငြိမ်းဓာတ်</b> ရနိုင်ဖို့အတွက် <b>ဓမ္မအသိဉာဏ်</b>ရရှိမှသာလျှင် ဖြစ်နိုင်တယ်၊ အတွယ် အတာကို ဖယ်ရှားနိုင်မယ်လို့ ယုံကြည်ပြီး <b>အသိဉာဏ်ရရှိအောင် ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် အားထုတ်နိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း</b>။</p> <h3>ပဋ္ဌာန်းမြတ်ဒေသနာ အပိုင်း (၄)</h3> <p>သာသနာတော်နှစ် ၂၅၅၂-ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၇၀-ပြည့်နှစ်၊ တပို့တွဲ လပြည့်ကျော် ၁၄-ရက်၊ (၂၃-၂-၂၀ဝ၉)၊ ရန်ကုန်တိုင်း၊ ဗဟန်းမြို့နယ်၊ ကြားတောရလမ်း မင်္ဂလာဈေး ဓမ္မာရုံတော်ကြီးအတွင်းဝယ် ဆင်ယင်ကျင်းပ ပြုလုပ်အပ်သည့် ညဉ့်ဦးယံဓမ္မသဘင်အခမ်းအနားဝယ် မင်္ဂလာတောင်ညွန့် မြို့နယ် မင်္ဂလာဈေး နှစ်ဖက်မိဘများနှင့် ဦးတင်စိုးတို့အား ရည်စူး၍ ဒေါ်လှခင် ကိုကျော်သင်း ဆေးဆိုင် မိသားစုတို့၏ <b>အမတဒါန ဓမ္မဒါန</b>အဖြစ်ဖြင့် ဟောကြား တော်မူသည်။</p> <p><b>ပဋ္ဌာန်းမြတ်ဒေသနာ အပိုင်း-၄</b> မှာ <b>လွှမ်းမိုးကြီးစိုးတဲ့ အဓိပတိပစ္စည်း</b> အကြောင်းကို ရှင်းလင်းပြီး ဟောကြားပါ့မယ်။</p> <p><b>အဓိပတိ</b>ဆိုတာ <b>လွှမ်းမိုးကြီးစိုးခြင်း</b>လို့ အဓိပ္ပါယ်ရတယ်၊ သဘာဝတရား ၄-ခုဟာ လူ့ရဲ့စိတ်ကို လွှမ်းမိုးကြီးစိုးထားတတ်တယ်၊ ကျန်တဲ့သဘာဝတရားတွေက ဒီလောက် မလွှမ်းမိုးဘူး၊ တဖန် အချို့အချို့သောအာရုံများက စိတ်ကို လွှမ်းမိုးကြီးစိုး နိုင်ခြင်း မရှိဘူး၊ အချို့အချို့သောအာရုံများက လူ့ရဲ့စိတ်ကို <b>လွှမ်းမိုး ကြီးစိုးနိုင်တယ်</b>၊ ဒါကြောင့်မို့ “<b>အဓိပတိပစ္စယော</b>- အတူဖြစ်ပြန်၊ ရုပ်နှင့်နာမ်ကို၊ ဧကန်လွှမ်းမိုး၊ ကြီးစိုးနိုင်ဘိ၊ <b>အဓိပတိတရား</b>” လို့ဆိုတာပါ။</p> <p>ကြီးစိုးနိုင်တဲ့ <b>အဓိပတိတရား</b>ဆိုတာ <b>ဆန္ဒ ဝီရိယ ဝီမံသ စိတ္တ</b> တို့ဖြစ်တယ်၊ စိတ်ထဲမှာဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ ဒီစေတသိက် ၃-မျိုးနဲ့ စိတ်ဟာ ဆိုင်ရာနာမ်တရားတွေကို ဟာ စိတ်ပေါင်း ဘယ်လောက်ယှဉ်တုန်းဆိုရင် အကုသိုလ်စိတ်တွေမှာလည်း ယှဉ်တယ်၊ ကုသိုလ်စိတ်တွေမှာလည်း ယှဉ်တယ်၊ ကြိယာစိတ်တွေမှာလည်း ယှဉ်တယ်၊ <b>၆၉-မျိုးသော စိတ်တွေမှာ ယှဉ်တယ်</b>၊ သို့သော် <b>အဓိပတိအနေနဲ့ ဖြစ်နိုင်တာတော့ အားလုံးမှာ မဟုတ်ဘူး</b>တဲ့၊ အကုန်လုံးမှာ <b>အဓိပတိ</b>မဖြစ်ဘူး၊ (ဒီမှာ သရုပ်တွေကိုတော့ မပြောတော့ဘူး။)</p> <p><b>ဆန္ဒ</b>သည် ဆန္ဒနဲ့အတူအကွဖြစ်ပေါ်လာတဲ့စိတ်တွေ, ထိုစိတ်က ထုတ်လုပ်လိုက်တဲ့ ရုပ်တရားတွေကို သူက <b>လွှမ်းမိုးချုပ်ကိုင်ထားနိုင်တယ်</b>၊ ဘယ်လိုများ လွှမ်းမိုး ချုပ်ကိုင်ထားနိုင်တာတုန်းလို့ဆိုလို့ရှိရင် <b>ဆန္ဒ</b>ဆိုတဲ့သဘောလေးကို အရင်ကြည့်။</p> <p><b>ဆန္ဒ</b>ဟာ လောဘမူစိတ်မှာ ယှဉ်သည့်အတွက် <b>လောဘနဲ့ယှဉ်ပြီးလည်း ဖြစ်လာ တတ်တယ်</b>၊ <b>လောဘဆန္ဒ တဏှာဆန္ဒ</b>လို့ ခေါ်တယ်၊ <b>လိုချင်တဲ့ဆန္ဒ</b>နော်၊ ဆန္ဒဟာ ဒေါသမူစိတ်မှာယှဉ်ပြီး ဒေါသနဲ့တွဲလာလို့ရှိရင် <b>မုန်းတီးရန်လိုတဲ့ဆန္ဒ</b>၊ သတ်ချင် ဖြတ်ချင် ရိုက်ချင် နှက်ချင်တဲ့ဆန္ဒ ဖြစ်တယ်၊ ယှဉ်တွဲတဲ့သဘာဝတရားနဲ့ သူက ချုပ်ကိုင်ပြီးတော့ လွှမ်းမိုးပြီး ကြီးစိုးတာ။</p> <p>ကုသိုလ်စိတ်မှာ <b>အလောဘတို့ အဒေါသတို့ အမောဟတို့နဲ့ ယှဉ်တွဲပြီးတော့ လာတဲ့အခါ</b>ဆိုလို့ရှိရင် <b>ဒါနကောင်းမှုပြုလိုတဲ့ဆန္ဒ၊ သီလဆောက်တည်လိုတဲ့ ဆန္ဒ၊ ဘာဝနာတရား ပွားများအားထုတ်လိုတဲ့ဆန္ဒ</b>၊ ဈာန်စိတ်တွေနဲ့ ယှဉ်တွဲလာတဲ့ အခါ ကာမဂုဏ်အာရုံတွေကို လုံးဝဖယ်ရှားပြီး <b>ဈာန်တရားနဲ့ ပျော်မွေ့လိုတဲ့ဆန္ဒ</b>၊ မဂ်စိတ်ဖိုလ်စိတ်တွေနဲ့ ယှဉ်တဲ့အခါ <b>ကိလေသာတွေကို လုံးဝဖယ်ရှားပစ်လိုတဲ့ဆန္ဒ</b>၊ ဒီလို <b>ဆန္ဒ</b>က ဆိုင်ရာဆိုင်ရာ သဘာဝတရားတွေနဲ့ ယှဉ်တွဲလာတဲ့အတိုင်း <b>လွှမ်းမိုး ကြီးစိုးထားတယ်</b>၊ သာမန်ဆန္ဒ မဟုတ်ဘူး၊ <b>အလွန်ပြင်းထန်တဲ့ဆန္ဒ</b>။</p> <p><b>ဆန္ဒ</b>ဟာ ရံဖန်ရံခါ လောဘနဲ့ ရောထွေးတတ်တယ်၊ ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆိုရင် မြန်မာလိုပြန်တဲ့အခါ “ချင်” နဲ့ ပြန်တာကိုး၊ လိုချင်တယ်၊ စားချင်တယ်၊ သွားချင် တယ်၊ လောဘနဲ့ယှဉ်တွဲရင် <b>လောဘသဘော</b> ပါတာပေါ့၊ သို့သော် <b>ဆန္ဒ</b>တိုင်းဟာ လောဘနဲ့ တွဲလားလို့ဆို မဟုတ်ဘူး၊ လူတစ်ယောက်ကို ရိုက်ချင်တယ်ဆိုရင် လောဘ ဟုတ်ပါ့မလား၊ မဟုတ်ဘူး၊ သတ်ချင်တယ် ဖြတ်ချင်တယ် ဆိုရင်ရော၊ လောဘ မဟုတ်ဘူး၊ အဲဒီ”ချင်”က <b>ဒေါသ</b>နဲ့ တွဲလာတာ။</p> <p>သူများပစ္စည်းကို လိုချင်တယ်၊ နှစ်သက်တယ်၊ တပ်မက်တယ်၊ ရယူချင်တယ် ဆိုတာကျတော့ <b>လောဘ</b>နဲ့တွဲတယ်၊ ကောင်းမှုကုသိုလ်ပြုချင်တယ်ဆိုရင် <b>အလောဘ</b> နဲ့၊ လူတွေချမ်းသာစေချင်ကယ်ဆိုရင် <b>အဒေါသ</b>နဲ့ တွဲလာတာ၊ အမှန်တရားကို သိချင်တယ်ဆိုရင် <b>အမောဟ</b>နဲ့ တွဲလာတယ်၊ ဒီ”ချင်”က လောဘနဲ့ မတူဘူးပေါ့။</p> <p>တစ်ခါတစ်ရံ <b>ဆန္ဒ</b>က အစွမ်းသတ္တိထက်လာပြီဆိုလို့ရှိရင် <b>လောဘကိုလည်း အနိုင်ယူနိုင်တယ်</b>၊ ကြည့်လေ - လူတစ်ယောက် ဆန္ဒပြင်းပြလာပြီဆိုလို့ရှိရင် သိန်းချီ လှူနိုင်တယ်၊ စိတ်ဆန္ဒရှိရင် လုပ်တာပဲ၊ <b>လောဘ</b>က ဘာမှ မတတ်နိုင်တော့ဘူး၊ ဘုရားအလောင်းတွေဆိုရင် ကြည့်၊ ဘုရားဖြစ်ချင်တဲ့ဆန္ဒ ဖြစ်လာပြီ ဆိုတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ဒါနကောင်းမှု လုပ်တဲ့အခါမှာ သူပိုင်သမျှ ပစ္စည်းတွေ အကုန်လုံး အိတ်သွန်ဖာမှောက်လှူတယ်၊ ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာရှိတဲ့ သွေးတွေသားတွေ ထုတ်လှူ နိုင်တယ်၊ နောက်ဆုံး အသက်ပါလှူနိုင်တယ်၊ <b>လောဘ</b>ကိုတောင်မှ ဟောဒီ <b>ဆန္ဒ</b>က ဖယ်ရှားပစ်နိုင်တယ်၊ လွှမ်းမိုးလာပြီဆိုလို့ရှိရင် <b>ဆန္ဒက လောဘထက် အားကောင်း တယ်</b>၊ <b>လောဘက အဓိပတိမဟုတ်ဘူး၊ ပျော့ညံ့တယ်</b>၊ ဟောဒီ<b>ဆန္ဒကမှ အဓိပတိ</b>တဲ့။</p> <p>ဘုရားအလောင်းတော်တွေ <b>ဗျာဒိတ်ရတယ်</b>ဆိုတာ သာမန်အနေအထားနဲ့ မရဘူး၊ <b>ဘုရားဖြစ်ချင်တဲ့ဆန္ဒဟာ သူတို့စိတ်ကို လွှမ်းမိုးပြီးနေပြီ</b>ဆိုလို့ရှိရင် <b>ဗျာဒိတ် ရတယ်</b>၊ ဒါကြောင့်မို့လို့ ဘုရားအလောင်းတွေ ဗျာဒိတ်ရဖို့ရာ <b>အင်္ဂါ ၈-ချက်</b>ဆိုတာ ရှိတယ်။</p> <p>“<b>မနုဿတ္တံ လိင်္ဂသမ္ပတ္တိ၊ ဟေတု သတ္ထာရဒဿနံ၊<br> ပဗ္ဗဇ္ဇာ ဂုဏသမ္ပတ္တိ၊ အဓိကာရောစ ဆန္ဒတာ</b>”</p> <p><b>မနုဿတ္တ</b>ဆိုတာ <b>လူသားဖြစ်ရမယ်</b>၊ <br> <b>လိင်္ဂသမ္ပတ္တိ</b>က <b>အမျိုးသားဖြစ်ရမယ်</b>၊ <br> <b>ဟေတု</b> - <b>တိဟိတ်ပဋိသန္ဓေနေခြင်း အကြောင်းတရားတွေ လုံလောက်ပြီးသား ရှိရမယ်</b>၊ <br> <b>သတ္ထာရ ဒဿနံ</b> -- <b>ဘုရားနဲ့ တွေ့ရမယ်</b>၊ <br> <b>ပဗ္ဗဇ္ဇာ</b> -<b>ရသေ့ရဟန်းအဖြစ် ရှိရမယ်</b>၊ <br> <b>ဂုဏသမ္ပတ္တိ</b> - <b>အဘိညာဉ်ဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံခြင်း ရှိရမယ်</b>၊ ဈာန်တရားတွေကို ရ,ထားတဲ့ ဂုဏ်ထူးဝိသေသနဲ့ ပြည့်စုံပြီးသားပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်ရမယ်၊ <br> <b>အဓိကာရ</b> - <b>ကုသိုလ် ကောင်းမှု လွန်လွန်ကဲကဲပြုတာဖြစ်ရမယ်</b>၊ <br> <b>ဆန္ဒ</b> – <b>ပြင်းပြတဲ့ဆန္ဒ ရှိရမယ်</b>၊ <br> <b>သုမေဓာ ရသေ့ ဗျာဒိတ်ရတာဟာ ဒီအင်္ဂါရပ်တွေနဲ့ညီလို့</b>။</p> <p>ဒါဖြင့် ဘုရားဖြစ်ချင်တဲ့ဆန္ဒဟာ ဘယ်လောက်ပြင်းလဲ၊ သာမန်ပုဂ္ဂိုလ်တွေလို ဖြစ်ချင်ရုံ သက်သက် မဟုတ်ဘူး၊ သူက ဘယ်လောက်ထိအောင် ဘုရားဖြစ်ချင် သလဲဆိုရင် ကြည့်၊ တစ်ဘက်က ကြည့်လိုက်မယ်ဆိုရင် <b>ဒီပင်္ကရာမြတ်စွာဘုရား</b>နဲ့ တွေ့တဲ့အခါမှာ သူက <b>ဈာန်အဘိညာဉ်ရ တန်ခိုးရှင်ရသေ့</b>ဖြစ်နေတာ၊ ဘုရားတရား နာပြီးတော့ မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ကို ရအောင်ကြိုးစားမယ်ဆိုရင် <b>ရဟန္တာဖြစ်နိုင်တာ</b> ပေါ့၊ သို့သော် ဘုရားဖြစ်ချင်တဲ့ဆန္ဒကြောင့် လက်လွှတ်လိုက်တယ်၊ <b>မဂ် ဖိုလ် နိဗ္ဗာန်ကို မယူဘူး</b>၊ ဒီ လက်လွှတ်တယ်ဆိုတာ <b>နည်းတဲ့သတ္တိ မဟုတ်ဘူး</b>၊ ဘဝပေါင်း မြောက်မြားစွာ အိုရဦးမယ်၊ နာရမယ်၊ သေရဦးမယ်ဆိုတာ သူသိတယ်၊ အကယ်၍ သာ <b>ဒီပင်္ကရာ မြတ်စွာဘုရား</b>ထံမှာ တရားဓမ္မနာပြီး ရဟန္တာဖြစ်လိုက်မယ်ဆိုရင် တစ်ခါပဲ သေမယ်၊ တစ်ခါတည်း သေတာကို အခါပေါင်းမြောက်မြားစွာ သေတာနဲ့ သူလဲနိုင်တယ်၊ <b>ဆန္ဒ</b>လို့ ပြောရမယ်။</p> <p><b>အဋ္ဌကထာဆရာကြီး</b>က ပိုပြီးနားလည်အောင် ဘယ်လိုပြောတုန်းဆိုရင် ဘုရားဖြစ်ဖို့ <b>ဆန္ဒ</b>ဟာ ဘယ်လောက်ထိအောင် ကြီးကျယ်သလဲ ဆိုရင်တဲ့ - <b>စကြဝဠာ တိုက်ကြီး တစ်တိုက်လုံးအပြည့် ရဲနေတဲ့မီးကျီးခဲတွေ ထည့်ထား၊ အဲဒီ မီးကျီးခဲ ပင်လယ်ကြီးကို ဖြတ်ပြီး ဟိုဘက်ကိုရောက်အောင်သွားနိုင်ရင် ဘုရားဖြစ်မယ်ဆိုရင် သွားမယ်</b>တဲ့၊ အဲဒီလောက်ထိအောင် <b>ဆန္ဒပြင်း</b>တယ်။</p> <p>စကြဝဠာကြီးတစ်ခုလုံးအပြည့် <b>မြမြထက်နေတဲ့လှံသွားတွေ ထောင်ထားတယ်၊ အဲဒီလှံသွားတွေပေါ်ကနင်းပြီး ဟိုဘက်ကိုရောက်အောင် သွားနိုင်ရင် ဘုရား ဖြစ်မယ်</b>လို့ အာမခံမယ်ဆိုရင် သူသွားမှာပဲတဲ့၊ ဒါ <b>ဆန္ဒပြင်းပုံ</b>ကို ပြောပြတာနော်၊ အဲဒီလို မီးကျီးခဲဖြတ်ရုံနဲ့ ဘုရားဖြစ်မှာတော့ မဟုတ်ဘူးပေါ့၊ လှံသွားပေါ် လမ်းလျှောက်ပြတာနဲ့ ဘုရားတော့ဖြစ်မှာ မဟုတ်ဘူးပေါ့နော်၊ <b>ဆန္ဒပြင်းထန်ပုံက အဲ့ဒီလောက်ထိ ပြင်းထန်တာ</b>။</p> <p><b>သုမေဓာသူဌေးသား</b>က ပစ္စည်းဥစ္စာ အင်မတန်ချမ်းသာတယ်၊ ရွှေတိုက် ငွေတိုက် ဘဏ္ဍာတိုက်တွေ မက်မောစရာပဲ၊ သို့သော် အဲဒါတွေကို <b>လိုချင်သူယူ</b> ဆိုပြီး တိုက်ခန်းတွေဖွင့်ပြီး <b>လှည့်မကြည့်ဘဲ သွားနိုင်တယ်</b>၊ စာထဲမှာ ဥပမာပေးထားတာ လူတွေမှာ လှည့်မကြည့်ဘဲသွားတာ တစ်ခုရှိတယ်၊ ဘာလဲလို့ဆိုရင် <b>ထွေးထုတ် လိုက်တဲ့တံတွေး</b>၊ ဟုတ်ရဲ့လား၊ ဘယ်သူမှ လှည့်ကြည့်မနေဘူး၊ <br> (နည်းနည်း ပါးပါး တော့ကြည့်မှာပေါ့ ငါ့တံတွေးထဲများ သွေးများပါမလားလို့ ဒါက ချောင်းဆိုးရင်တော့ သွေးပါမှာ ကြောက်လို့ ကြည့်တာ၊ ပြန်ယူဖို့တော့ မကြည့် တော့ဘူး၊) <br> အဲဒီလို ရတနာ ပစ္စည်းတွေကို တိုက်ခန်းဖွင့်ပြီးသွားတာ၊ <b>လှည့်ကို မကြည့်ဘူး</b>၊ လိုချင်သူယူဆိုပြီး စွန့်ပစ်ထားခဲ့တယ်။</p> <p>အဲဒါ ဘယ်အရာက စွန့်လွှတ်တာတုန်းဆို <b>ဆန္ဒ</b>က စွန့်လွှတ်တာ၊ <b>တရား ကျင့်လိုတဲ့ ဆန္ဒ</b>သည် <b>လောဘကို ဖယ်ရှားနိုင်တဲ့စွမ်းအား ရှိတယ်</b>၊ ဒါကြောင့်မို့ <b>အဓိပတိဆန္ဒ</b>လို့ ခေါ်တာ၊ သူနဲ့ အတူတူဖြစ်တဲ့စိတ်တွေကို လွှမ်းမိုးထားတာ၊ ဒါက <b>ကောင်းတဲ့ အဓိပတိ</b>ပေါ့၊ <b>မဟာကုသိုလ်စိတ်</b>နဲ့ယှဉ်တဲ့ <b>အဓိပတိ</b>။</p> <p>ကိုယ်မစားရချင် နေပေ့စေ၊ ဒုက္ခရောက်နေတဲ့သူတွေ သွားကယ်တယ်၊ ကိုယ်စားမယ့် အစားအစာထဲက ကိုယ်အငတ်ခံပြီး သူများကိုကျွေးတယ်၊ ဒါလည်း <b>ဆန္ဒ</b>ပဲ၊ <b>ဆန္ဒပြင်းလာပြီဆိုရင် အကုန်လုပ်နိုင်တယ်</b>၊ ကောင်းတဲ့ကိစ္စတွေမှာလည်း အကုန်၊ မကောင်းတဲ့ကိစ္စမှာရောဆိုရင် မကောင်းတဲ့ကိစ္စလည်း လုပ်နိုင်တယ်၊ ဆိုပါစို့- လောဘနဲ့ တွဲလာတဲ့ဆန္ဒကျတော့ကြည့်၊ <b>မရရအောင်ကိုယူတယ်</b>၊ <br> ချောတိုင် တက်တဲ့လူတွေ ကြည့်ပေါ့၊ ဒီလောက်ချောပြီး ညစ်ပတ်နေတာ၊ ဒီအပေါ် မရရအောင် တက်တယ်၊ <b>လိုချင်တဲ့ဆန္ဒ</b>ကြောင့်ပဲ၊ ဒါ ဘာဟုတ်သေးလဲ၊ ဒိပြင် လောဘနဲ့ ယှဉ်တွဲလာလို့ရှိရင် ဟောဒီ<b>ဆန္ဒ</b>က လွှမ်းမိုးလာပြီဆိုရင် သူက ဘာမဆို လုပ်ရလုပ်ရ အကုန်လုပ်တယ်၊ ပိုက်ဆံရမယ်ဆိုရင် ဘာမဆိုလုပ်တယ် ဆိုတဲ့လူတွေ ရှိတာပေါ့၊ ဒါ <b>လောဘနဲ့တွဲလာတဲ့ ဆန္ဒ</b>တဲ့။</p> <p><b>၅၅၀-ဇာတ်</b>ထဲက <b>ကုသဇာတ်</b>ဆိုတာ ရှိတယ်၊ <b>မင်းကုသကြီး</b>အကြောင်း ကြားဖူးကြ ပါလိမ့်မယ်၊ <b>လောဘနဲ့တွဲလာတဲ့ဆန္ဒ</b>ကြောင့် <b>ထီးနန်းကိုစွန့်ပြီး ထမင်းချက်သမား လည်း လုပ်တာပဲ၊ ဖျာယက်သမားလည်း လုပ်တာပဲ</b>၊ ဘုရင်ဖြစ်ပါလျက် ဒီလို ဒုက္ခတွေခံတာ၊ ဒီ<b>ပြင်းထန်တဲ့လောဘနဲ့ တွဲလာတဲ့ဆန္ဒ</b>ကြောင့် ဒုက္ခခံပြီး လုပ်တာ ပဲ၊ အဲဒါမျိုး ဘယ်သူက လုပ်နိုင်မှာတုန်း၊ <b>ဆန္ဒ</b>ကြောင့် လုပ်တာပေါ့၊ အဲဒါ <b>လွှမ်းမိုး ထားတာ</b>၊ ဟောဒီ<b>ဆန္ဒ</b>သည် <b>မင်းကုသ</b>ရဲ့စိတ်ကို လွှမ်းမိုးထားတာ၊ ဒါ <b>လောဘနဲ့ တွဲတဲ့ဆန္ဒ</b>။</p> <p><b>ဒေါသနဲ့ တွဲတဲ့ဆန္ဒ</b>ကလည်း ထို့အတူပဲ၊ လူတစ်ယောက်ကို မုန်းပြီဆိုရင် အဲဒါတစ်ခုခုလိုက်ပြီး ဒုက္ခပေးနေတယ်၊ အဲဒီအမုန်းစိတ်သည် နှစ်-၁၀၀ လည်း ပျောက်တာ မဟုတ်ဘူး၊ သတ်ချင်ဖြတ်ချင် ဒုက္ခပေးချင်တယ်၊ ကြည့်လေ- <b>ဒေဝဒတ် ရဲ့ ပဋိဃဆန္ဒ၊ ဒေါသဆန္ဒ၊ အမုန်းဆန္ဒ</b>ဟာ ဘယ်လောက်အထိ ပြင်းထန်သလဲ ဆိုရင် ဘုရားအလောင်းတော်နဲ့ ဒေဝဒတ်အလောင်းတို့ <b>သေရိဝဇာတ်</b>မှာ <b>ရွဲကုန်သည်</b> ဘဝတုန်းက သူ့ နယ် ကိုယ့်နယ်ခွဲပြီး ရွဲ့တွေ ရောင်းကြတယ်၊ တောင်ပိုင်းကို ငါရောင်းမယ်၊ မြောက်ပိုင်းကို မင်းရောင်းပေါ့ ငါက တောင်ပိုင်းက ထွက်သွားပြီဆို တောင်ပိုင်းကို မင်း ဝင်လို့ရတယ်၊ ဟော မြောက်ပိုင်းက ဒီလူက ထွက်သွားရင်လည်း ကျန်တဲ့လူက မြောက်ပိုင်းကို ဝင်လို့ရတယ်။</p> <p>အဲဒီမှာ ဟိုးရှေးတုန်းက မျိုးရိုးစဉ်ဆက်က သူဌေးဖြစ်ခဲ့ပေမယ့် အခု ဆင်းရဲ သွားတဲ့ <b>အဘွားအိုကြီးနဲ့မြေးလေး</b>တို့ဟာ တဲကုတ်ကလေးမှာနေကြတယ်။ ဒေဝဒတ်အလောင်း ရွဲကုန်သည်က သူတို့ကို ဆင်းရဲသားဆိုတော့အထင်သေးတာပေါ့၊ အဲဒီ သူတို့အိမ်မှာ ဒီအတိုင်းပစ်ထားတဲ့ ဟောင်းနွမ်းပြီး အညှိတက်နေတဲ့ <b>ရွှေခွက်ကြီး တစ်ခွက်</b>ရှိတယ်၊ <br> မြေးလေးက ရွဲလိုချင်တော့ ရွှေခွက်ကြီးကို ရွှေခွက်မှန်းမသိဘဲ အဲဒီခွက်ကြီးနဲ့ ရွဲကလေးလဲပါလို့ဆိုတော့ ရွဲကုန်သည်က ကြည့်တယ်၊ <b>တစ်သိန်း တန်တဲ့ ရွှေခွက်ကြီး</b> ဖြစ်နေတယ်၊ သူ့မှာပါလာတဲ့ ရွဲ့ရဲ့တန်ဖိုးတောင် တစ်သိန်းမရှိဘူး၊ သို့သော် သူက <b>မရိုးသားဘူး</b>၊ <b>အလကားရချင်တယ်</b>၊ ရတုန်း မယူလိုက်ဘဲနဲ့ ပစ်ထား ခဲ့တယ်၊ ဘာမျှ တန်ဖိုးမရှိဘူးဆိုပြီး ပစ်ချထားလိုက်တယ်၊ ဟန်လုပ်ပြီး ထွက်သွားတာပေါ့။</p> <p>ဒါနဲ့ သူတို့သဘောတူထားတဲ့အတိုင်း <b>ဘုရားအလောင်းရွဲကုန်သည်</b>က အဲဒီဘက် ရောက်လာတယ်၊ “အင်း ဒီလူကတော့ သဘောကောင်းပုံရတယ်” ဆိုပြီး အဘွားအိုကြီးက ပြောကြည့်တယ်၊ “ပါလာတဲ့ရွဲလေး ဟောဒီခွက်ကြီးနဲ့လဲပါ” လို့ ပြောတယ်။<br> .<br> ဘုရားလောင်းက <b>တကယ်ရိုးသားဖြောင့်မတ်တယ်</b>၊ “အမေကြီး”တဲ့၊ “ဒီ <b>ရွှေခွက်ကြီး</b> က <b>တစ်သိန်းတန်တယ်</b>၊ ကျွန်တော့်ပါတဲ့ပစ္စည်းက ဒီလောက်မတန်ဘူး” တဲ့၊ ဒီတော့ အဘွားကြီးက “ကဲကွယ် ဒါက မင်းထိုက်လို့ မင်းရတာ၊ ခုန ရွဲကုန်သည် တစ်ယောက်က ပြောတယ်၊ နှစ်ပြားဖိုးမှ မတန်ဘူးလို့ပြောပြီး ပစ်ချသွားတယ်၊ မင်း ရှိတာသာ ပေးခဲ့ပါတော့”လို့ ပြောတယ်။</p> <p>ဘုရားအလောင်းက ဘယ်လောက် သဘောကောင်းတုန်းဆိုရင် သူရောင်းလို့ ရတဲ့ငွေတွေလည်း အားလုံးပေးခဲ့တယ်၊ လက်ကျန်ရွဲတွေလည်း အကုန်လုံးပေးခဲ့ တယ်၊ သူ့ကို ထမ်းပိုးလေးတစ်ချောင်းတော့ပေးပါ ဆိုပြီးတော့ အဲဒီထမ်းပိုးလေး ယူပြီး အဲဒီ<b>ရွှေခွက်ကြီး</b>ယူပြီး မြန်မြန်သွားတယ်၊ သူကလည်း ဟိုကောင်ရဲ့သဘော သိတယ်၊ မြစ်ဖြတ်ကူးပြီးတော့ ဟိုဘက်ကမ်းကို ရောက်အောင်သွားတယ်။</p> <p><b>ဒေဝဒတ်အလောင်း ရွဲကုန်သည်</b>ကလည်း သူ့ရွှေ့ခွက်ပါသွားပြီဆိုတာ သိတော့ နောက်ကလိုက်လာပြီး ရွဲတွေပစ်ထားခဲ့ပြီးတော့ ထမ်းပိုး ထမ်းပြီးတော့ လိုက်လာတာ၊ “ဒီကောင် ရိုက်သတ်မယ်” ဆိုပြီးတော့၊ <b>ဒေါသ နဲ့ယှဉ်တဲ့ ဆန္ဒ</b>နော်၊ <b>ရိုက်ချင်တဲ့ဆန္ဒ</b>နဲ့ လိုက်လာတာ၊ ဟိုက ကမ်းက ခွါသွားပြီ၊ ခွါသွားတော့ လှေသမားကို လှမ်းခေါ်တယ်၊ ဘုရားအလောင်းကလည်း “လှေသမား မကပ်နဲ့ မကပ်နဲ့၊ ဒီလူ သူ ရိုက်လိမ့်မယ်၊ ပိုက်ဆံပိုပေးမယ် ရှေ့သာဆက်သွားပါ” ဆိုတော့ အဲဒါနဲ့ အဲဒီမကျေမနပ်နဲ့ နောက်ဆုံး သေသွားတဲ့အထိအောင် ဖြစ်သွားတယ် မဟုတ်လား။</p> <p>အဲဒီ <b>ဒေါသအမုန်းတရား</b>က မုန်းလို့၊ မုန်းရုံတင် မဟုတ်ဘူး၊ <b>သတ်ချင် ဖြတ်ချင်တဲ့ စိတ်ဟာ ဘယ်ထိပါလာတုန်းဆို ဒေဝဒတ်ဘဝ ရောက်သည်ထိအောင် ပါလာတယ်</b>၊ <b>လွှမ်းမိုးကြီးစိုးထားပုံ</b>ကို ကြည့်ပါ၊ ဘုရားဖြစ်လာတဲ့ ဘဝအထိလည်း သတ်ဖို့ အမျိုးမျိုး ကြိုးစားတယ်လေ၊</p> <p>လေးသမား လက်ဖြောင့်တပ်သားတွေ ခေါ်ပြီးတော့ သူကိုယ်တိုင်စီမံတယ်၊ “ရဟန်းဂေါတမ ဘယ်နားမှာ နေတယ်၊ တစ်ယောက်က ဒီလမ်းကသွား၊ သွားပြီး လို့ရှိရင် မင်း အဲဒီမှာ ရဟန်းဂေါတမကို လေးနဲ့ပစ်ခဲ့၊ ပစ်ပြီးရင် မင်း ဘယ်လမ်းက ပြန်ခဲ့” လို့ မှာထားတာ၊ သူက ဒီလေးသမားကို လက်စဖျောက်ချင်တယ်၊ <br> အဲဒီပထမ ဆုံး လွှတ်လိုက်တဲ့ <b>လက်ဖြောင့်လေးသမား</b>ကို “မင်း ဘယ်လမ်းက ပြန်ခဲ့” လို့ မှာပြီးတော့ အဲဒီလမ်းမှာကျတော့ <b>လက်ဖြောင့်လေးသမားနှစ်ယောက်</b> ချထားတယ်၊ “လေးသမားတစ်ယောက် လာလိမ့်မယ်၊ အဲဒီကောင်ကို မင်းတို့ ဖျောက်လိုက်” အဲဒီ နှစ်ယောက်ကိုလည်း တခြားလမ်းက ပြန်ခိုင်းတယ်၊ <br> သူတို့ပြန်လာတဲ့လမ်းမှာ <b>၄-ယောက်</b> လွှတ်ထားတယ်၊ မလွတ်နိုင်အောင်လို့ နှစ်ဆတိုးတိုးထားတယ်၊ “အဲဒီလူ ၂-ယောက်လာလိမ့်မယ်၊ မင်းတို့ သေအောင်သာ ပစ်သတ်”၊ ၄-ယောက်ပြန်လာ၊ ၄-ယောက်ကိုလည်းပဲ သူက ချိန်းလိုက်တယ်၊ ဘယ်လမ်းက ပြန်လာခဲ့”၊ အဲဒီလမ်း မှာလည်း <b>လူ ၈-ယောက်</b> ချထားတယ်၊ အဲဒီနည်းနဲ့ <b>တရားခံမပေါ်အောင် လုပ်ထားတာ</b>။</p> <p>အဲဒီ <b>သတ်ချင်တဲ့ဆန္ဒ</b>ဟာ <b>မပြေပျောက်နိုင်အောင် သူ့စိတ်ကို လွှမ်းမိုးကြီးစိုး ထားတယ်</b>တဲ့၊ ဒါက <b>ဒေါသနဲ့ယှဉ်တဲ့ဆန္ဒ</b>လို့ ပြောတယ်၊ အဲဒါကို မြတ်စွာဘုရားက ဟောတာ - “<b>ဆန္ဒာဓိပတိ ဆန္ဒသမ္ပယုတ္တကာနံ ဓမ္မာနံ တံ သမုဋ္ဌာနာနဉ္စ ရူပါနံ အဓိပတိပစ္စယေန ပစ္စယော</b>” တဲ့။</p> <p><b>လောဘနဲ့ယှဉ်တဲ့ ဆန္ဒ</b>ကလည်း <b>လိုချင်တာကို မရရအောင် ကြိုးစားတယ်</b>၊ <b>ဒေါသနဲ့ယှဉ်တဲ့ ဆန္ဒ</b>ကလည်း <b>သတ်ဖို့ ကြိုးစားတယ်</b>၊ နှစ်ပေါင်းကြာတောင် ဘဝ သံသရာက ပါလာတဲ့ <b>အမုန်းဆန္ဒတွေ မဖြေဖျောက်နိုင်ဘူး</b>တဲ့၊ <b>လွှမ်းမိုးကြီးစိုး နေတယ်</b>။</p> <p>ထို့အတူပဲ <b>ကုသိုလ်ဆန္ဒတွေ</b>၊ ကုသိုလ်စိတ်နဲ့ ယှဉ်လာလို့ရှိရင် <b>ဒါနကောင်းမှု ပြုချင်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေ</b>၊ ဥပမာမယ် - <b>သိဝိမင်းကြီး</b>တို့ဆိုရင် <b>မျက်လုံးတောင်မှ ဖောက် ပြီးတော့ လှူတယ်</b>၊ <b>ဝေဿန္တရာမင်းကြီး</b>ဆိုရင် <b>အကုန်လှူတယ်</b>၊ သားသမီးတွေလည်း လှူတယ်၊ ဆင်ကြီးလှူလိုက်လို့ ပြဿနာတက်ပြီး တောနှင်ထုတ်ခံရတယ်၊ တောထဲ ရောက်တဲ့အခါ သားသမီးတွေ လှူသေးတယ်၊ နောက်ဆုံးမှာ ဇနီးဖြစ်တဲ့ <b>မဒီဒေဝီ</b>ကို လှူလိုက်တယ်၊ သူက မလျှော့နိုင်ဘူး၊ <b>လှူချင်တဲ့ဆန္ဒကို ဘယ်သူကမျှ လာပြီး တော့ ဖျက်လို့ မရဘူး</b>၊ ဒါ <b>ဆန္ဒာဓိပတိ</b>လို့ ခေါ်တယ်၊ သူ့<b>ဆန္ဒ</b>က <b>လောဘ</b>ကိုတောင် <b>လွှမ်းမိုးကြီးစိုးထားနိုင်တယ်</b>။</p> <p>ထို့အတူပဲ <b>တရားဓမ္မနဲ့ ပျော်မွေ့လိုတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်</b>ဟာ ဘယ်လောက် လောကီ စည်းစိမ်တွေရှိရှိ ထိုလောကီစည်းစိမ်တွေကို မျက်ကွယ်ပြုပြီး လောကီစည်းစိမ်တွေ ကို <b>renounce လုပ်နိုင်တယ်</b>၊ <b>ဘုရားလောင်း တောထွက်သွားတာ</b> ကြည့်လေ၊ တောမထွက်ခင်က <b>စကြဝတေးမင်း</b> ဖြစ်လိမ့်မယ်လို့ အဟောရောက်ထားတယ်၊ စကြဝတေးမင်းရဲ့ စည်းစိမ်ကိုတောင်မှပဲ <b>လှည့်မကြည့်ဘူး</b>၊ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုရင် အဲဒီ<b>ကုသိုလ်ဆန္ဒ ပြင်းထန်လို့</b>ပဲ၊ အဲဒီ<b>ဆန္ဒရဲ့စွမ်းအား</b>ကြောင့် လောကမှာ လိုချင်စရာ တွေ မှန်သမျှ <b>အကုန် give up လုပ်သွားတယ်</b>၊ ဒါကြောင့်မို့လို့ <b>ဆန္ဒ</b>ဆိုတာ <b>လွှမ်းမိုး ကြီးစိုးလာပြီ</b> ဆိုလို့ရှိရင် <b>လောဘကိုတောင်မှ ဖယ်ရှားပစ်နိုင်တယ်</b>၊ <b>စွမ်းအားသတ္တိ အင်မတန် ထက်ပါတယ်</b>လို့ပြောတာ။</p> <p><b>ဆန္ဒ</b>ကို တစ်နေရာမှာ <b>ဣဒ္ဓိပါဒ်</b>လို့ ဟောတာ ရှိသေးတယ်၊ <b>ဣဒ္ဓိ</b>ဆိုတာ <b>အစွမ်းတန်ခိုး</b>၊ <b>ပါဒ</b>က <b>အကြောင်းတရား</b>၊ <b>အစွမ်းတန်ခိုးရခြင်းရဲ့ အကြောင်းတရား</b>၊ အကျိုးတစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်တဲ့အစွမ်းတန်ခိုး၊ အဲဒီ <b>အစွမ်းတန်ခိုး ရခြင်းရဲ့ အကြောင်းကလည်းပဲ ဆန္ဒ</b>ပဲ။</p> <p>မြတ်စွာဘုရား ၄၅-ဝါ သီတင်းသုံးပြီးတော့ နောက်ဆုံးဝါ မြတ်စွာဘုရား <b>ပရိနိဗ္ဗာန်စံဖို့ ၁၀-လအလို</b>လောက် ဝေသာလီပြည်နားက ဝေဠုဝရွာကလေးမှာ ဝါကပ်တဲ့အချိန်မှာ <b>ရောဂါအပြင်းအထန်ဖြစ်တယ်</b>၊ အဲဒီရောဂါက နောက်ဆုံးမှာ အသက်ပျောက်သွား လောက်တဲ့ ရောဂါ၊ ကုလို့ မရဘူး၊ <b>incurable</b> ပေါ့၊ <b>မရဏန္တိကဝေဒနာ</b>လို့ ခေါ်တယ်၊ သေခြင်းမှာ အဆုံးသတ်သွားမယ်၊ (သို့မဟုတ်) သေဖို့ နီးသွားမယ့်ရောဂါမျိုး။</p> <p>အဲဒီရောဂါဖြစ်တဲ့အခါ မြတ်စွာဘုရားက နောက် ၁၀-လမှာ <b>သုဘဒ္ဒ</b>ဆိုတဲ့ <b>ပရိဗိုဇ်ကြီး</b>နဲ့ တွေ့ပြီးတော့ တရားဟောဖို့ ရှိနေသေးတယ်၊ <b>သုဘဒ္ဒပရိဗိုဇ်ကြီး</b>က ခုချိန်လည်း တွေ့ဦးမှာ မဟုတ်သေးဘူး၊ တွေ့လို့ တရားဟောရင်လည်း သူ နားလည်ဦးမှာ မဟုတ်သေးဘူး၊ နောက် ၁၀-လ လောက်မှ သူက <b>mature</b> ဖြစ်မယ်၊ ဘုရားက <b>သုဘဒ္ဒကြီး</b>ကို စောင့်ရမယ်၊ ဘုရားက ကိုယ့်အတွက်ဆိုရင်တော့ စောင့်မယ် မဟုတ်ဘူး၊ <br> အခု <b>သုဘဒ္ဒကြီး</b>ကို ငဲ့ညှာပြီးတော့ မြတ်စွာဘုရားက အဲဒီ <b>မရဏန္တိက</b>လို့ ခေါ်တဲ့ <b>incurable ရောဂါကြီး</b>ကို <b>ဣဒ္ဓိပါဒ် ၄-ပါး</b>ကို ပွားပြီးတော့ <b>တားထားလိုက်တယ်</b>၊ <b>ဆန္ဒ</b>နဲ့ တားလိုက်တယ်၊ <b>ဝီရိယ</b>နဲ့ တားတယ်၊ <b>ဝီမံသ</b>နဲ့ တားတယ်၊ <b>စိတ္တ</b>နဲ့ တားတယ်၊ <b>ဣဒ္ဓိပါဒ် ၄-ပါး</b>၊ အဲဒါကို <b>ဆန္ဒ ဝီရိယ ဝီမံသ စိတ္တ</b>ဆိုတဲ့ ဒီသဘာဝတရား ၄-မျိုးကို ထိန်းပြီးတော့ <b>ဖလသမာပတ်</b> ဝင်စားတယ်၊ အဲဒီ <b>ဖလသမာပတ်</b>ကို <b>အာယုသင်္ခါရ</b>လို့ ခေါ်တယ်။</p> <p>ဟောဒီ <b>ဣဒ္ဓိပါဒ် ၄-ပါး</b>ကို ကျကျနနပွားထားတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်သည် <b>သက်တမ်း စေ့အောင် နေလို့ရတယ်</b>တဲ့၊ <b>သက်တမ်းကျော်အောင်လည်း နေလို့ရတယ်</b>၊ ဒါက သဘာဝတရား၊ ခုခေတ်တော့ တချို့က ယုံကြည်တယ်၊ ဓာတ်လုံးအောင်လို့ရှိရင် နေလို့ရတယ်လို့ ပြောတယ်၊ ဟုတ်လား မဟုတ်ဘူးလားတော့ မသိဘူး၊ စစ်ကိုင်းက ဆရာတော်ကြီး တစ်ပါးတော့ အသက်-၇ဝနဲ့ ပျံတော်မူသွားရှာတယ်၊ ထိုးလိုက်ရတာ ဓာတ်လုံး၊ လှိုဏ်ဂူထဲမှာ၊ အမြဲတမ်း “ရှိထုတ် ရှိထုတ်”နဲ့ ရှိတာတွေလည်း ကုန်ရော။ <br> အဲဒီဆရာတော်ကြီး တစ်ရက်မှာ နေမကောင်းတော့ သွားမေးတယ်၊ အိပ်ရာထဲမှာ ပက်လက်ကလေး၊ ဘေးနားမှာ လက်ကိုင်ပုဝါအနွမ်းလေးနဲ့ ဓာတ်လုံးကလေးတွေ အင်းကလေးတွေ ထားတယ်၊ အဲဒါကို ရေစိမ်သောက် ရောဂါပျောက်မလားလို့၊ ဘုန်းကြီးသွားတော့ပြောတယ်၊ “ငါ့ကွာ”တဲ့ “နေမကောင်းဖြစ်တယ်၊ ဓာတ်လုံး ရေစိမ်သောက် အင်း ရေစိမ်သောက်၊ ပျောက်ပါဘူးကွာ၊ ဆရာဝန်ခေါ်ရတာပဲ”၊ (ဒါ သူပြောသွားတဲ့စကားအတိုင်း ပြောတာ၊) “ဒီဓာတ်လုံးကလေး အောင်ဖို့၊ ဒီအင်းကလေးတွေ အောင်ဖို့ ငါ့မယ် <b>မီးလွတ်အစားအစာတွေ</b> စားရတယ်၊ ရှိတာလေး ကုန်ရော” တဲ့။</p> <p>ဖိုဆွဲလိုက်ရင် “ရှိထုတ် ရှိထုတ်”လို့ အသံကြားရတယ်၊ အဲဒီဆရာတော်ကြီး ပြောတာ “ငါ ဒီတစ်ခါ နေကောင်းရင် <b>ဘုရားကြိုက်တာပဲ လုပ်တော့မယ်</b>၊ ဒါတွေ မလုပ်တော့ဘူး”၊ အဲဒီလို ပြောတယ်၊ နောက် ဆရာဝန်က ဆေးလာထိုးတော့ နေကောင်းသွားတယ်။</p> <p>၂-လလောက်ကြာတော့ ဘုန်းကြီး တစ်ခေါက်ရောက်သွားတယ်၊ ဘယ်ရောက် နေပြန်တုန်းဆို လှိုဏ်ဂူထဲသွားပြီး <b>ရှိထုတ်လုပ်နေပြန်ရော</b>၊ “ဘယ့်နှယ့်လဲ ဆရာတော် ရှိထုတ်လုပ်နေပြန်ပြီလား” လို့ဆိုတော့ “<b>အောင်တော့မှာကွ</b>” တဲ့၊ ဒါလည်း ပြောမယ်ဆို <b>ဆန္ဒ</b>ပဲနော်၊ <b>လွှမ်းမိုးကြီးစိုးထားပုံ</b>ကြည့်၊ “ငါအောင်တော့ မှာ” တဲ့၊ “ဒါ အောင်လို့ရှိရင် <b>အရိမေတ္တေယျဘုရား ဒီခန္ဓာကိုယ်နဲ့ ဖူးရမှာ</b>” တဲ့၊ သို့သော် အသက် ၇၀-ကျော်နဲ့ <b>ပျံတော်မူသွားတယ်</b>။</p> <p>ဒါကတော့ အမှန်တရားပါ၊ အဲဒီ ဆရာတော်ကြီးကိုယ်တိုင် ပြောသွားတာ၊ ဘုန်းကြီးတို့နဲ့ အင်မတန်ရင်းနှီးတဲ့ ဆရာတော်၊ ဆရာသမားလိုနေတာဆိုတော့ သူက ပြောပြတာ၊ အဲဒါကိုပဲ ပြောကြဦးမလား၊ “အသေထွက်”တို့၊ “အရှင်ထွက်”တို့၊ ထွက်တာတော့ ထွက်သွားတာပဲ၊ သေချာတယ်၊ လူတွေရဲ့<b>စိတ်ဆန္ဒ</b>ဆိုတာ <b>အလွန် ပြင်းတယ်၊ လွှမ်းမိုးကြီးစိုးထားတယ်</b>။</p> <p>မြတ်စွာဘုရားသခင် ကိုယ်တော်မြတ်က <b>၁၀-လတိတိ အာယုသင်္ခါရနဲ့ ဖမ်းထိန်း လိုက်တယ်</b>၊ ၁၀-လအတွင်း <b>မသေနိုင်ဘူး</b>၊ ဒီရောဂါ <b>ပြန်မပေါ် စေရဘူး</b>၊ ထိန်းထားတာ၊ ၁၀-လ ပြည့်လို့ <b>ဖြေလွှတ်လိုက်တဲ့အချိန်</b>ကျတော့ မြတ်စွာဘုရား <b>ရောဂါပြန်ဖြစ်တာပဲ</b>၊ တောက်လျှောက် <b>ဆန္ဒကို စွန့်လွှတ်လိုက်တယ်</b>၊ <b>အာယုသင်္ခါရ ဖလသမာပတ် ဝင်စားတာကို စွန့်လွှတ်လိုက်တယ်</b>၊ အဲဒါကို <b>အာယုသင်္ခါရ လွှတ် တယ်</b>လို့ ခေါ်တယ်၊ <b>ဖလသမာပတ်</b>ဝင်စားပြီးတော့ ထိန်းထားတာ မလုပ်တော့ဘူး၊ ရောဂါကို မထိန်းသည့် အတွက်ကြောင့် ရောဂါပိုပြင်းလာတယ်ပေါ့၊ နောက်ဆုံး သက်တော်-၈၀ လုပ်စရာ အလုပ် လုပ်ပြီးတဲ့အခါ နောက်ဆုံးည <b>သုဘဒ္ဒပုရိဗိုဇ်ကြီး</b> ကို တရားဟောပြီး <b>ပရိနိဗ္ဗာန် စံသွားတယ်</b>တဲ့။</p> <p>အဲဒီ<b>ဣဒ္ဓိပါဒ် ၄-ပါး</b>ထဲမယ် <b>ဆန္ဒ</b>ဆိုတာ ပါတယ်၊ <b>လွှမ်းမိုးကြီးစိုးနိုင်တဲ့ စွမ်းအား သတ္တိတွေ ရှိတယ်</b>၊ ဒါကြောင့်မို့ <b>ဆန္ဒတရားဟာ အင်မတန်မှ ပြင်းထန်တယ်</b>၊ <b>အဓိပတိ</b>ထဲမှာ <b>လွှမ်းမိုးနိုင်တဲ့သဘာဝတရားတစ်ခု</b>။</p> <p>ဒါ့ကြောင့်မို့ လူတွေက ပြောကြတယ်၊ <b>ဆန္ဒရှိရင် ကြံသမျှ ဖြစ်တယ်</b>၊ “<b>ဆန္ဒဝတော ကိံ နာမ ကမ္မံ န သိဇ္ဈတိ</b>”၊ <b>ဆန္ဒ</b>ရှိနေမှ ဘာမဆိုဖြစ်နိုင်တယ်လို့ ပြောကြတယ်ပေါ့နော်၊ <b>ဆန္ဒ</b>ရှိလို့ ရှိလျှင် <b>ဘာမဆိုဖြစ်နိုင်တယ်</b>။</p> <h3>ဝီရိယာဓိပတိ</h3> <p>နောက်တစ်ခုက ဆန္ဒလိုပဲ သူက ဆိုင်ရာဆိုင်ရာကို ကြီးစိုးထားနိုင်တဲ့<b>ဝီရိယ</b> ဆိုတာ ရှိသေးတယ်၊ အဲဒါကို မြတ်စွာဘုရားက -</p> <p>“<b>ဝီရိယာဓိပတိ ဝီရိယသမ္ပယုတ္တကာနံ ဓမ္မာနံ တံ သမုဋ္ဌာနာနဉ္စ ရူပါနံ အဓိပတိပစ္စယေန ပစ္စယော</b>” ။</p> <p><b>ဝီရိယာဓိပတိ</b> - ဝီရိယလို့ဆိုတဲ့ ကြီးစိုးလွှမ်းမိုးထားနိုင်တဲ့ သဘာဝတရား တစ်ခုသည်၊ <br> <b>ဝီရိယသမ္ပယုတ္တကာနံ</b> - ဝီရိယနှင့်ယှဉ်ဖက်ဖြစ်ပေါ်လာကြတဲ့၊ <br> <b>ဓမ္မာနံ</b> - စိတ်စေတသိက်တို့အားလည်းကောင်း၊</p> <p>ဝီရိယနဲ့ယှဉ်တယ်ဆိုတာ ဖြစ်တာလည်း အတူတူဖြစ်တယ်၊ ချုပ်သွားတော့ လည်း အတူတူချုပ်တယ်၊ အာရုံလည်း တစ်ခုတည်းကိုယူတယ်၊ မှီရာဝတ္ထုကလည်း တစ်ခုတည်းပဲ၊ အဲဒီ ၄-ချက်ညီတာကို <b>ယှဉ်တယ်</b>လို့ ပြောတာနော်၊ အဲဒီတော့ တစ်ခုတည်းလို ဖြစ်တယ်၊ <b>သမ္ပယုတ္တ</b>ဆိုတာ တစ်ခုတည်းအဖြစ် ယှဉ်တွဲထားတာကို ပြောတာ။</p> <p><b>ဝီရိယသမ္ပယုတ္တကာနံ</b> - ဝီရိယနှင့်ယှဉ်တွဲ၍ ဖြစ်ပေါ်လာတတ်တဲ့၊ <br> <b>ဓမ္မာနံ</b> - စိတ်စေတသိက်တရားတို့အားလည်းကောင်း၊ <br> <b>တံ သမုဋ္ဌာနာနဉ္စ</b> - ထိုဝီရိယနှင့် ယှဉ်တွဲဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ စိတ်စေတသိက်တို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့၊ <br> <b>ရူပါနံ</b> - ရုပ် တရားတို့အားလည်းကောင်း၊ <br> <b>အဓိပတိပစ္စယေန</b> - အဓိပတိပစ္စယသတ္တိဖြင့်၊ <br> <b>ပစ္စယော ဥပကာရကော</b> - ကျေးဇူးပြုတတ်သည်၊ <br> <b>ဟောတိ</b> - စင်စစ်မသွေ ဖြစ်ပါလေတော့၏။</p> <p>ဆန္ဒက လွှမ်းမိုးသလိုပဲ ဝီရိယကလည်းပဲ လွှမ်းမိုးထားနိုင်တယ်၊ တချို့ကျတော့ <b>လုံ့လဝီရိယ</b>အလွန်ကောင်းတယ်၊ ဆိုပါစို့ - ဝီရိယက စိတ်ကိုလွှမ်းမိုးထားတာ ကြည့်၊ ဇာတ်တော်ကြီး ၁၀-ဘွဲ့ထဲမှာ <b>ဇနကမင်းကြီး</b>ရဲ့စိတ်ကို ဝီရိယက လွှမ်းမိုးထားပုံလေး ကြည့်ပေါ့၊ ပင်လယ်ကြီးဆိုတာ ကမ်းလည်း မမြင်ရဘူး၊ မှန်းသမ်းပြီးတော့သာ ကူးနေရတာ၊ ကမ်းမမြင် လမ်းမမြင် လှိုင်းလုံးတွေကလည်း အင်မတန်ကြီး၊ ငါး လိပ်မကန်းတွေရဲ့ဘေးရန်ကလည်း ရှိတယ်၊ တကယ်ကြည့်မယ်ဆိုရင် မျှော်လင့်ချက် ဘာမျှမရှိဘူး၊ မရှိပေမယ့်လို့ <b>ဝီရိယ</b>လွှမ်းမိုးထားသည့်အတွက်ကြောင့် ပင်လယ်ထဲမှာ လက်ပစ်ကူးနေတာ။</p> <p>ပင်လယ်ထဲ လက်ပစ်ကူးပြီးနေတာ မရောက်နိုင်ဘူးဆိုတာလည်း သူသိတာပဲ၊ ကမ်းမျှမမြင်တဲ့နေရာကြီးတစ်ခုကို၊ ဘယ်စခန်းရောက်လို့ ဘယ်လမ်းပေါက်မှန်းမှ မသိတဲ့နေရာ၊ အဲဒီ ပင်လယ်ကြီးထဲမှာ လက်ပစ်ကူးနေတာ <b>ဝီရိယ</b> ဆိုတဲ့ <b>အဓိပတိ</b>က လွှမ်းမိုးထားလို့တဲ့၊ သူ လှုပ်ရှားနိုင်တယ်၊ မစဉ်းစားဘူး၊ နတ်သမီးက လာမေး တယ်လေ၊ ဒီကမ်းမမြင်ရတဲ့နေရာကြီးကို လက်ပစ်ကူးလို့ ရောက်မယ်လို့ ထင်လို့လား လို့ မေးတယ်၊ ဒါတွေ သူ မစဉ်းစားဘူးတဲ့၊ သူလုပ်ရမယ့်ကိစ္စကိုပဲ သူ လုပ်တယ်တဲ့၊ ရောက်တာ မရောက်တာ သူနဲ့မဆိုင်ဘူး၊ ကူးတာ သူ့<b>တာဝန်</b>။</p> <p>နောက်ဆုံးမှာ သူက အကျိုးကျေးဇူးကို ပြောပြတယ်၊ “ကြည့် - သူနဲ့ တူတူ ပါလာတဲ့ သင်္ဘောသားတွေ တစ်ယောက်မျှ မရှိကြတော့ဘူး၊ သူတို့က လုံ့လ မထုတ်ကြဘူး၊ ဘာလုပ်တုန်းဆိုရင် တစ်ခါတည်း ဒူးထောက်ပြီး အရှင်နတ်မင်းကြီး ကယ်တော်မူပါ လုပ်နေတာကိုး၊ ကိုယ့်<b>ဝီရိယ</b>မှကိုယ်မထုတ်တာ၊ နတ်ကိုလှမ်းတမ်းတ၊ နတ်လှမ်း တမ်းတရင်း ငါးပါးစပ်ထဲ ရောက်သွားကြတယ်။</p> <p><b>ဘုရားလောင်းမဟာဇနကမင်း</b>ကတော့ ဒါတွေ တမ်းတမနေဘူး၊ သူ ဘာလုပ် သင့်တယ်ဆိုတာတွေကို လုပ်တယ်၊ သူ့ ရဲ့<b>လုံ့လဝီရိယ</b>ကို သူအားထားတယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ ဒီ <b>လုံ့လဝီရိယ</b>က သူ့စိတ်ကို ဘယ်လောက်လွှမ်းမိုးထားသလဲလို့ဆိုရင် ပင်လယ်ကမ်းခြေကို သူရောက်မယ် မရောက်ဘူး လုံးဝမစဉ်းစားဘူး၊ လုပ်ရမှာ သူ့ <b>တာဝန်</b>၊ မလုပ်ဘဲ သေသွားရင် သူရှက်စရာချည်းပဲ၊ ဒါပဲ သူတွေးတယ်၊ ဒိပြင် ဘာမျှမတွေးဘူး။</p> <p>ယောက်ျားတွေ အားထုတ်သင့်တဲ့ <b>လုံ့လဝီရိယ</b>ကို အားမထုတ်ဘူးလို့ အပြောခံရမှာ သူကြောက်တယ်၊ ကြိုးပမ်းအားထုတ်မယ် ဆိုတဲ့စိတ်နဲ့ ပင်လယ်ပြင်ကြီးကို ဖြတ်ကူးနေတာ၊ ၇-ရက်တိတိ ဖြတ်ကူးလာတာ၊ နောက်ဆုံးမှာ နတ်သမီး ကယ်လို့ ဘုရင်အဖြစ် ရောက်သွားတယ်ဆိုတဲ့ ဇာတ်လမ်းပေါ့၊ အဲဒီမှာလည်း ဒါ <b>ဝီရိယာဓိပတိ</b> လို့ ခေါ်တယ်၊ ဝီရိယကနေ လွှမ်းမိုးကြီးစိုးထားတာ။</p> <p>ဒီနေရာမှာလည်း ကြည့် - <b>ဝီရိယာဓိပတိ</b>ဆိုတာ <b>လောဘ</b>နဲ့ တွဲလာလို့ရှိရင် ဘာဖြစ်လဲ၊ ညဉ့်နက်အောင်ထိအောင် မအိပ်မနေ သူခိုးကြီးဖြစ်တာပေါ့၊ အင်မတန် အန္တရာယ် များတဲ့ တိုက်ကြီးတွေကို ပိုက်လုံးကနေ တက်တယ်၊ ဒါက ကြည့် လောဘနဲ့ တွဲလာတဲ့<b>ဝီရိယ</b>နော်၊ ချောင်းနေတာ၊ ပစ္စည်းဥစ္စာရချင်တော့ အဲဒါ ချောင်းပြီးတော့ ကြိုးစားနေတယ်။</p> <p><b>ဒေါသ</b>နဲ့တွဲတဲ့ <b>ဝီရိယ</b>ကလည်း ထို့အတူပဲ၊ ကိုယ်မုန်းတဲ့လူတစ်ယောက်ကို ဒုက္ခ လိုက်ပြီးတော့ ပေးနေတာ၊ ဘယ်လောက် ဝေးတဲ့နေရာ ရောက်ရောက် ဇာတ်လမ်း တွေမှာတော့ ရှိတာပေါ့နော်၊ ဘယ်လောက်ဝေးဝေး လိုက်ပြီးတော့ ဒုက္ခ ပေးတာ၊ အဲဒါ ဒေါသနဲ့တွဲတဲ့ <b>ဝီရိယ</b>။</p> <p><b>ကုသိုလ်</b>နဲ့တွဲတဲ့ <b>ဝီရိယ</b>ကျတော့ လှူဖို့တန်းဖို့ ကြိုးစားတာ၊ နောက်ပြီးတော့ အများကောင်းကျိုးအတွက် ဆောင်ရွက်တာ၊ <b>အမောဟ</b>နဲ့တွဲတဲ့ <b>ဝီရိယ</b>က ပညာ လိုက်စားတာတို့၊ အဲဒီလို <b>ဝီရိယာဓိပတိ</b>ကလည်း စိတ်ကို လွှမ်းမိုးထားပြီးတော့ လူ့ရဲ့ဘဝတစ်ခုလုံးကို <b>ချုပ်ကိုင်</b>ထားနိုင်တယ်၊ အဲဒါ <b>အဓိပတိပစ္စယော</b>လို့ ပြောတာ နော်။</p> --- <h3>စိတ္တာဓိပတိ</h3> <p>နောက်တစ်ခုက <b>စိတ္တာဓိပတိ</b>၊</p> <p>“<b>စိတ္တာဓိပတိ စိတ္တသမ္ပယုတ္တကာနံ ဓမ္မာနံ တံ သမုဋ္ဌာနာနဉ္စ ရူပါနံ၊ အဓိပတိပစ္စယေန ပစ္စယော</b>”။</p> <p><b>စိတ္တာဓိပတိ</b> - စိတ်လို့ဆိုရတဲ့ လွှမ်းမိုးကြီးစိုးတတ်တဲ့ သဘာဝတရားသည်၊ <br> <b>စိတ္တသမ္ပယုတ္တကာနံ</b> – စိတ်နဲ့ ယှဉ်၍ဖြစ်တတ်တဲ့၊ <br> <b>ဓမ္မာနံ</b> – စိတ်စေတသိက်တရား တို့အားလည်းကောင်း၊ <br> <b>တံ သမုဋ္ဌာနာနဉ္စ</b> – ထိုစိတ်နှင့် စေတသိက်တရားတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့၊ <br> <b>ရူပါနံ</b> - ရုပ်တရားတို့အား လည်းကောင်း၊ <br> <b>အဓိပတိပစ္စယေန</b> - အဓိပတိပစ္စယသတ္တိဖြင့်၊ <br> <b>ပစ္စယော ဥပကာရကော</b> – ကျေးဇူးပြုတတ်သည်၊ <br> <b>ဟောတိ</b> - စင်စစ်မသွေ ဖြစ်ပါပေတော့၏။</p> <p>မြတ်စွာဘုရားက တစ်ခါတစ်ရံကျတော့ <b>စိတ်သက်သက်</b>ကို ဟောတယ်၊ ဆန္ဒ မဟုတ်ဘူး၊ ဝီရိယ မဟုတ်ဘူး၊ <b>စိတ်ဓာတ်</b>ကိုက ခိုင်မာတာ၊ <b>စိတ်ဓာတ်</b>ကိုက လွှမ်းမိုးကြီးစိုးထားတာ၊ စိတ်က အားလုံး<b>ချုပ်ကိုင်</b>ထားလိုက်သည့်အတွက်ကြောင့် စေတသိက်တွေလည်း သူ့နောက် အကုန်ပါလာရတယ်။</p> <p>ဒါကြောင့်မို့လို့ လူတွေ တစ်ခါတစ်ခါပြောတယ်၊ ဒီလူက <b>စိတ်ဓာတ်</b>သိပ်မာ တယ်၊ <b>စိတ်ဓာတ်</b>က ပြင်းထန်တယ်နဲ့ ပြောကြတယ်လေ၊ အဲဒီတော့ စိတ်ကလည်းပဲ ဒီလို လွှမ်းမိုးကြီးစိုးတာ၊ သဘာဝတရားတွေ အားလုံးကို <b>ချုပ်ကိုင်</b>ထားနိုင်တယ်၊ ချုပ်ကိုင် ထားနိုင်လို့ ဒါ <b>အဓိပတိသတ္တိ</b>နဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်လို့ ဒီလိုပြောတာ။</p> --- <h3>ဝီမံသာဓိပတိ</h3> <p>နောက်တစ်ခုက -</p> <p>“<b>ဝီမံသာဓိပတိ ဝီမံသသမ္ပယုတ္တကာနံ ဓမ္မာနံ တံ သမုဋ္ဌာနာနဉ္စ ရူပါနံ၊ အဓိပတိပစ္စယေန ပစ္စယော</b>”။</p> <p><b>ဝီမံသာဓိပတိ</b> - အသိဉာဏ်လို့ဆိုတဲ့ လွှမ်းမိုးကြီးစိုးတတ်တဲ့သဘာဝတရားသည်၊ <br> <b>ဝီမံသသမ္ပယုတ္တကာနံ</b> – ဝီမံသ အသိဉာဏ်နှင့် ယှဉ်၍ ဖြစ်ပေါ် လာတတ်တဲ့၊ <br> <b>ဓမ္မာနံ</b> - စိတ်စေတသိက်တရားတို့အားလည်းကောင်း၊ <br> <b>တံ သမုဋ္ဌာနာနဉ္စ ရူပါနံ</b> - ထိုစိတ်စေတသိက်တွေကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ ရုပ်တရားတို့အားလည်းကောင်း၊ <br> <b>အဓိပတိပစ္စယေန</b> - အဓိပတိပစ္စယသတ္တိဖြင့်၊ <br> <b>ပစ္စယော ဥပကာရကော</b> - ကျေးဇူးပြုတတ်သည်၊ <br> <b>ဟောတိ</b> - စင်စစ်မသွေ ဖြစ်ပါပေတော့၏။</p> <p>တစ်ခါတစ်ရံကျတော့ <b>ဉာဏ်</b>က လွှမ်းမိုးထားတယ်၊ ကမ္မဋ္ဌာန်းထိုင်တဲ့အခါမှာ ဉာဏ်က လွှမ်းမိုးထားတယ်၊ ပညာလိုက်စားတဲ့ အခါမှာ တစ်ခါတလေ ဉာဏ်က လွှမ်းမိုး ထားတယ်၊ <b>အသိဉာဏ်</b>က အားလုံးကို လွှမ်းမိုးထားတယ်။</p> <p><b>ရှင်သာရိပုတ္တရာမထေရ်မြတ်</b>တို့ဆို အသိဉာဏ်က ဘုရားအရာမေးတဲ့ မေးခွန်း တောင်မှ ဖြေနိုင်လောက်အောင် သူ့ ဉာဏ်ရည်ဉာဏ်စွမ်းက အလွန်ထက်တယ်၊ အားလုံးကို <b>ဉာဏ်</b>က အုပ်စိုးထားလိုက်တယ်၊ ဘယ်လိုမေးခွန်းတွေမေးမေး ဉာဏ်ရည် ဉာဏ်သွေးက အလွန်ထက်ပြီးတော့ ဉာဏ်ထဲမှာ အကုန်လာလာပြီးတော့ ထင်တယ်၊ ဖြေစရာတွေ ကွက်ကွက်ကွင်းကွင်း သိသာတယ်၊ <b>ဉာဏ်ရည်ဉာဏ်သွေး</b>က လွှမ်းမိုး ထားတာတဲ့။</p> <p>အဲဒီ <b>ဝီမံသ</b>ဆိုတာ ဟေတုပစ္စည်းနဲ့ ပြောမယ်ဆိုလို့ရှိရင် <b>အမောဟ</b>ပဲ၊ အမောဟ ဆိုသည့်အတွက်ကြောင့် သူက <b>ဟေတုသတ္တိ</b>ပါ ပါဝင်တယ်လို့ ဒီလိုမှတ်ရမယ်၊ အဲဒီ <b>ဝီမံသ</b>ပိုင်းရောက်တဲ့အခါကျတော့ ခုနက လောဘဆိုတာ မပါဘူး၊ ဒေါသ ဆိုတာ မပါတော့ဘူး၊ အဲဒီ <b>ဝီမံသာဓိပတိ</b>ကျတော့ <b>အကောင်းပိုင်းသက်သက်</b>။</p> <p>ခုနတုန်းက <b>ဆန္ဒာဓိပတိ ဝီရိယာဓိပတိ</b> တို့ကျတော့ အကုသိုလ်လည်း ပါတယ်၊ ကုသိုလ်လည်း ပါတယ်၊ <b>ဝီမံသာဓိပတိ</b>ကျတော့ ကောင်းတဲ့<b>ကုသိုလ်ပိုင်း</b>ပဲ ပါတယ်၊ အကုသိုလ်တွေ မပါတော့ဘူး၊ <b>အမောဟ</b>ဆိုတော့ အသိပညာနဲ့ လာတာ၊ <b>ပညာရပ်</b>က လွှမ်းမိုးပြီးတော့ထားသည့်အတွက်ကြောင့် သိစရာရှိတာတွေ အကုန်လုံး သိနေတယ်၊ ဘယ်အရာကိုမျှ ချွင်းချွင်းချန်ချန်မရှိဘဲ အားလုံးကို အကုန်အစင် သိနိုင်တယ်။</p> <p><b>ပညာ</b>ကလွှမ်းမိုးထားလို့ <b>အဓိပတိသတ္တိ</b>တင် ရှိတာမဟုတ်ဘူး၊ <b>အမောဟ</b> ဆိုတော့ <b>ဟေတုသတ္တိ</b>၊ သူနဲ့ ယှဉ်ဖက်တရားတွေကို ခိုင်မာအောင်လည်း လုပ်ထား နိုင်သေးတယ်၊ ဒီကျတော့ <b>ဟေတုပစ္စည်း</b>ပါလာတယ်၊ ခုနတုန်းက ဆန္ဒာဓိပတိတို့ ဝီရိယာဓိပတိတို့ စိတ္တာဓိပတိတို့တုန်းက <b>ဟေတုပစ္စည်းမပါဘူး</b>၊ အခုကျတော့ သတ္တိ တစ်ခု ထပ်တိုးတယ်။</p> <p>သဟဇာတဖြစ်သည့်အတွက်ကြောင့် ဆန္ဒသည် ဆန္ဒနဲ့ယှဉ်တဲ့စိတ်ကို ပြိုင်တူ ဖြစ်တယ်ဆိုတော့ <b>သဟဇာတသတ္တိ</b>လည်း ရှိတယ်၊ အပြန်အလှန်ရသည့်အတွက် ကြောင့် <b>အညမညသတ္တိ</b> ရှိတယ်၊ မှီရာဖြစ်သည့်အတွက်ကြောင့် <b>နိဿယသတ္တိ</b> ရှိတယ်၊ ရှိနေတုန်း ကျေးဇူးပြုတတ်သည့်အတွက်ကြောင့် <b>အတ္ထိသတ္တိ</b>၊ မကင်းကွာခင် ကျေးဇူးပြုလို့ <b>အဝိဂတသတ္တိ</b>လို့ ဒီလို ပြောလို့ရတာပေါ့၊ ပါဝင်လာတဲ့ပစ္စည်းတွေ အများကြီးရှိတယ်ပေါ့၊ ဒါက အကြမ်းဖျင်းပြောပြတာနော်။</p> <p><b>စိတ္တာဓိပတိ</b>ကျတော့ ဘာတွေထိအောင် ပါဝင်လာတုန်းဆို <b>အာဟာရ ပစ္စယော</b>တို့ပါ ပါလာတယ်၊ ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆိုတော့ <b>စိတ်</b>ဆိုတာ <b>ဝိညာဏ</b>ပဲ၊ ဝိညာဏနဲ့ စိတ်နဲ့ သွားပြီးတော့ တူလို့ ပါလာတယ်၊ <b>ဝီမံသ</b>ကျတော့ ဘာတွေပါလာ တုန်းဆို <b>ဣန္ဒြိယ</b>တို့လည်း ပါလာနိုင်တယ်၊ <b>မဂ္ဂ</b>တို့လည်း ပါလာနိုင်တယ်၊ ဘာဖြစ်လို့ တုန်းဆို <b>ပညိန္ဒြေ</b>ရှိတယ်၊ ပညာနဲ့ ပတ်သက်တာတွေ၊ တရားဓမ္မဟာ တစ်ခုနဲ့တစ်ခု ပတ်သက် လာတာတွေကို ကြည့်ပြီးတော့ <b>၂၄-ပစ္စည်း</b>ဟာ အားလုံးသဘာဝချင်းတူပြီ ဆိုရင် ပါတာပဲ အကုန်လုံးနော်။</p> <p>ဒီ<b>၂၄-ပစ္စည်း</b>ဆိုတာ မြတ်စွာဘုရားက ဘာကို သရုပ်ဖော်တာတုန်းလို့ဆို “<b>သင်္ခါရ</b>” ကို သရုပ်ဖော်တာပဲ၊ သင်္ခါရတို့ သင်္ခတတို့မှာ <b>သံ</b>ဆိုတာ အကြောင်းတရား တွေက စုပေါင်းပြီးတော့၊ <b>ခါရ</b> (သို့မဟုတ်) <b>ခတ</b> ပြုလုပ်ထားတဲ့ အကျိုးတရားတွေ အကြောင်းတရားတွေ မြောက်မြားစွာပေါင်းစုပြီး လုပ်ဆောင်ထားတာလို့ ဒီလို ပြောတာ။</p> <p>ဒါကြောင့်မို့ <b>ပစ္စည်း</b>ဆိုတာ တစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘူး၊ ၂၄-ပစ္စည်းမှာ ပစ္စည်း တစ်ခုတည်းတင် ပြောတာမဟုတ်ဘူး၊ ကျန်တဲ့<b>သတ္တိ</b>တွေ, ပါဝင်ဆောင်ရွက်ထားတဲ့ <b>သတ္တိ</b>တွေ မြောက်မြားစွာရှိတယ်ပေါ့၊ <b>စွမ်းရည်သတ္တိ</b>ချင်း မတူကြဘူး၊ ဘာဖြစ်လို့ မတူလဲဆိုတော့ function ချင်း မတူဘူးပေါ့၊ သူ့ရဲ့ <b>စွမ်းရည်သတ္တိ</b>လေးတွေ မတူကြဘူး။</p> <p>ဘယ်နေရာပဲဖြစ်ဖြစ် ဒီတိုင်းပဲလေ၊ လူတွေမှာ မျက်စိပါတယ်၊ နားပါတယ်၊ နှာခေါင်းပါတယ်၊ လျှာပါတယ်၊ ခန္ဓာကိုယ်ပါတယ်၊ ခြေတွေလက်တွေပါတယ်၊ တစ်ခု နဲ့တစ်ခု ဆောင်ရွက်တာချင်း တူမှမတူဘဲ၊ မျက်စိက မြင်မှုကိစ္စမှာ ဆောင်ရွက်တယ်၊ ဒိပြင်နေရာမှာ သူမစွမ်းနိုင်ဘူး၊ သူ မကြားနိုင်ဘူး၊ မျက်စိက အနံ့မရဘူး၊ သူ အရသာမသိဘူး။</p> <p>ဒါကြောင့်မို့ ဟင်းလေး ကောင်းမလားလို့ နှိုက်ကြည့်လိုက်လို့ရှိရင် ကောင်း မကောင်း ဆိုတာ <b>လျှာ</b>ကမှ အဆုံးအဖြတ်ပေးတာ၊ မျက်စိနဲ့ကြည့်တော့ ကောင်းမယ် ထင်တယ်၊ လျှာထဲ ရောက်တော့ မကောင်းတာတွေ အများကြီးတွေ့တယ်၊ ချိုမယ် ထင်ပြီး သွားနှိုက်လိုက်တာ အခါးဖြစ်ချင် ဖြစ်နေတယ်၊ အဲဒီတော့ မျက်စိက မသိနိုင်ဘူး၊ <b>လျှာ</b>ကမှ တကယ်အရသာကို သိတာ။</p> <p>ခန္ဓာကိုယ်နဲ့ ထိတွေ့ ရမယ့်ဟာကလည်း <b>ခန္ဓာကိုယ်</b>ကမှ သိတယ်၊ မျက်စိက မသိဘူး၊ ဒီတော့ <b>function</b> တွေက မတူဘူး၊ မတူသည့်အတွက်ကြောင့် သဘာဝ တရားတွေကလည်း သူ့ဆိုင်ရာဆိုင်ရာ <b>စွမ်းရည်သတ္တိ</b>တွေချင်းမတူကြဘူးလို့ ဒီလို မှတ်ရမယ်။</p> <p>အကျိုးတရားတစ်ခုကို အထောက်အကူပြုတယ်ဆိုတဲ့နေရာမှာ <b>စွမ်းရည် သတ္တိ</b>တွေ မြောက်မြားစွာ ပေါင်းပြီး လုပ်ဆောင်တာ၊ အဲဒါကို <b>သင်္ခါရ</b> (သို့မဟုတ်) <b>သင်္ခတ</b>လို့ ခေါ်တာ၊ အကြောင်းတရားတွေ စုပေါင်းပြီးတော့ လုပ်ကိုင်ထားတာ။ ဒါက <b>အဓိပတိပစ္စည်း</b>နဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ <b>ဆန္ဒာဓိပတိ ဝီရိယာဓိပတိ စိတ္တာဓိပတိ ဝီမံသာဓိပတိ</b>လို့ <b>အဓိပတိတရား ၄-ပါး</b>၊ ဒီတရား ၄-ပါးက သဟဇာတမျိုးဖြစ်လို့ <b>သဟဇာတာဓိပတိ</b>လို့ ခေါ်တယ်၊ အကြောင်းတရားနဲ့ အကျိုးတရားသည် ပြိုင်တူ ဖြစ်တယ်၊ <b>born together</b> သဟဆိုတာ အတူတကွ၊ ဇာတဆိုတာ ဖြစ်လာတယ်၊ အတူတကွဖြစ်လာပြီးတော့ ကျေးဇူးပြုတာတွေ၊ ဒီလိုမှတ်ရတယ်။</p> --- <h3>အာရမ္မဏာဓိပတိ</h3> <p>နောက်တစ်ခါ <b>အာရမ္မဏာဓိပတိ</b> ဆိုတာက စိတ်ကို လွှမ်းမိုးကြီးစိုးထားနိုင်တဲ့ အာရုံအနေနဲ့ ကျေးဇူးပြုတာ၊ အဲဒီ <b>အာရမ္မဏာဓိပတိ</b>ကလည်း အာရုံတိုင်းက စိတ်ကို မလွှမ်းမိုးနိုင်ဘူး၊ စိတ်ကို လွှမ်းမိုးနိုင်တဲ့အာရုံဆိုတာ အမြင့်ကနေ စပြီး ပြောမယ်ဆိုရင် ကြည့် - <b>သောတာပန်</b>တို့၊ <b>သကဒါဂါမ်</b>တို့၊ <b>အနာဂါမ်</b>တို့ <b>ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်</b> တို့ရဲ့ စိတ်ကို ခန့်မှန်းပြီးတော့ ကြည့်ရအောင်။</p> <p>သောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ်က <b>နိဗ္ဗာန်</b>ကိုအာရုံပြုချင်ရင်ဘာလုပ်ရတုန်းဆို <b>ဝိပဿနာ</b> ရှူရမယ်၊ <b>ဝိပဿနာလမ်းကြောင်း</b>ကပဲသွားရတာ၊ နိဗ္ဗာန်ကို အာရုံပြုချင်ရင် ဒီအတိုင်း တန်းပြုလို့ မရဘူး၊ ဘာဖြစ်လို့တုန်းလို့ဆိုရင် နိဗ္ဗာန်ဆိုတာ “<b>သင်္ခါရာနံ အပ္ပဝတ္တိ</b>၊ သင်္ခါရတရားတွေ မဖြစ်တာ နိဗ္ဗာန်” ဝိပဿနာဆိုတာ သင်္ခါရတရားတွေကို ရှုမှတ်နေ တာ၊ <b>သင်္ခါရတရား</b>ဆိုတာ <b>ရုပ်နဲ့နာမ်</b>ပေါ့ အကြောင်းတရားတွေက စုပြီးတော့ ဖန်တီး ထားတာ။</p> <p>အဲဒီသင်္ခါရတရားတွေကို အာရုံပြုတဲ့ <b>ဝိပဿနာဉာဏ်</b>က သင်္ခါရတရားတွေ ကို trace လုပ်တာ၊ လိုက်နေတယ်၊ လိုက်ရင်း လိုက်ရင်းနဲ့ သင်္ခါရတရားတွေဟာ တဖြည်းဖြည်း သိမ်မွေ့သိမ်မွေ့ သွားပြီး နောက်ဆုံး သင်္ခါရတရားတွေ ချုပ်သွားတဲ့ အဆင့်ကို ရောက်သွားတာ၊ အဲဒီအဆင့်ဟာ <b>နိဗ္ဗာန်</b>၊ အဲဒီရောက်မှ သူက နိဗ္ဗာန်ကို အာရုံပြုတာ။</p> <p>ဆိုပါစို့ - ဝိပဿနာဉာဏ်နဲ့ဆိုတော့ ပထမ သူက ဘာ စ,ကြည့်တာတုန်း ဆိုလို့ရှိရင် သတ္တဝါဆိုတဲ့ လူတွေရဲ့ အတွေးအထင်တွေကို ဖယ်ရှားလိုက်ပြီးတော့ <b>ရုပ်နဲ့ နာမ်</b> နှစ်ခုပဲ ရှိတယ်ဆိုတာ မြင်လာတယ်၊ <b>နာမရူပပရိစ္ဆေဒဉာဏ်</b>၊ အဲဒီရုပ်နဲ့ နာမ် ဟာလည်းပဲ သူ့ဟာသူ ဖြစ်နေတာ မဟုတ်ဘူး၊ ဆိုင်ရာအကြောင်းတရားတွေ ရှိတယ်ဆိုတာ မြင်လာတယ်၊ <b>ပစ္စယပရိဂ္ဂဟဉာဏ်</b>၊ အဲဒီမြင်လာပြီးသား ရုပ်နာမ် တွေဟာ ဖြစ်ပြီး ပျက်သွားတယ်ဆိုတဲ့သဘောတွေကို သူ သုံးသပ်မိလာတယ်၊ <b>သမ္မသနဉာဏ်</b>၊ သုံးသပ်မိလာတဲ့အခါကျတော့ ရုပ်နဲ့ နာမ်တွေဟာ ဖြစ်ပြီး ပျက် နေတယ်ဆိုတာ သူမြင်လာတယ်၊ ဒါကို <b>ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်</b>လို့ ခေါ်တယ်။</p> <p>ဖြစ်ပျက်သိတဲ့အသိဉာဏ်က မြန်လာတဲ့အခါကျတော့ ဖြစ်တာတောင် မမြင် တော့ဘူး၊ အပျက်ချည်းပဲ မြင်တယ်၊ ဒါ <b>ဘင်္ဂဉာဏ်</b>၊ အဲဒီအပျက်တွေချည်း မြင်လာ တဲ့အခါ ကြောက်စရာလို့ မြင်လာတာက <b>ဘယဉာဏ်</b>။</p> <p>ကြောက်စရာကြီးပါလား၊ ပျက်နေတာချည်းပဲဆိုတော့ ပျက်နေတာကြီး ပေါ်နေရ သလို ကြောက်နေတာ၊ ကိုယ်က အားထားနေရတဲ့ အရာကြီးတစ်ခုက ထာဝရ ပျက်နေတာကြီး ပြိုပျက်နေတာကြီးဆိုတာ့ ကြောက်စရာကြီးလို့ မြင်လာတယ် - <b>ဘယဉာဏ်</b>။</p> <p>အပြစ်တွေ မြင်လာတယ် <b>အာဒီနဝဉာဏ်</b>၊ ငြီးငွေ့လာတယ် <b>နိဗ္ဗိဒါဉာဏ်</b>၊ သင်္ခါရကြီးအပေါ်မှာ ငြီးငွေ့လာတယ်၊ ငြီးငွေ့လာတဲ့အခါကျတော့ ဒီထဲကနေ ထွက်ပြေးချင်လာတယ်၊ လွတ်ချင်လာတယ် - <b>မုစ္စိတုကမျတာဉာဏ်</b>။</p> <p>အဲဒီတော့ လွတ်ရာလွတ်ကြောင်း၊ ဥပမာ - အိမ်ထဲမှာ လှောင်ပိတ်ခံထားရတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ဟာ အိမ်ထဲက ထွက်ချင်တယ်ဆိုရင် ဘယ်နေရာက ထွက်လို့ ရမလဲ လိုက်ရှာတယ်ပေါ့၊ အဲဒါလိုပဲ ဒီသင်္ခါရတွေက ထွက်ပေါက်ရှာတဲ့အခါမှာ ဒီထဲမှာပဲ ပြန်ရှာတယ်၊ ပြန်ရှာတာကို <b>ပဋိသင်္ခါဉာဏ်</b>လို့ ခေါ်တယ်။</p> <p>ပြန်ရှာတော့ သူ ဘာတွေ့ သွားတုန်းလို့ဆိုလို့ရှိရင် သင်္ခါရတရားတွေဟာ ဒီအတိုင်းပဲ၊ သင်္ခါရတရားတွေပေါ်မှာ နဂိုက မုန်းတာတို့ စိတ်ပျက်စရာကောင်းတာ တို့ဆိုတဲ့ အတွေးတွေနဲ့ နေရင်းကနေ နောက်ကျတော့ “ဪ ငါ စိတ်ပျက်နေလို့ လည်း မဖြစ်ဘူး၊ ကြောက်စရာလို့ တွေးနေလို့လည်း မဖြစ်ဘူး၊ လွတ်ချင်နေလို့လည်း မဖြစ်ဘူး၊ သင်္ခါရတရားတွေရဲ့သဘာဝက ဒီအတိုင်းပဲ” လို့ စိတ်ကလေးကို ငြိမ်ငြိမ် ထားနိုင်သွားတာ၊ သင်္ခါရတရားတွေကို လိုလားတဲ့စိတ်လည်း မရှိဘူး၊ မုန်းတီးတဲ့ စိတ်လည်း မရှိဘူး၊ စိတ်ကလေးငြိမ်သွားတာ၊ ဥပေက္ခာရှုနိုင်သွားတာ <b>သင်္ခါရုပေက္ခာ ဉာဏ်</b>လို့ ခေါ်တယ်။</p> <p>သင်္ခါရတရားတွေပေါ်မှာ ချစ်ခြင်းမုန်းခြင်း ကင်းသွားတာ၊ အရင်ကလို တွယ်တာလည်း မရှိတော့ဘူး၊ စွန့်ပစ်ချင်တာလည်း မရှိတော့ဘူး၊ စိတ်ကလေးက ငြိမ်သွားတယ်၊ အဲဒီငြိမ်သွားတဲ့စိတ်နဲ့မှ ဉာဏ်တွေက တအားတက်လာတယ်။</p> <p>ချစ်ခြင်းမုန်းခြင်းက အနှောင့်အယှက်ပေးနေတယ်ဆိုတာ ဘာနဲ့ ဥပမာတူ တုန်းဆို ရေထဲကို ခဲချတဲ့အခါ လှိုင်းလေးတွေ ထနေသလိုပဲ၊ လှိုင်းလေးတွေထနေ တဲ့ရေထဲမှာ ပေါ်တဲ့အရိပ်ဟာ လှုပ်နေတယ်၊ အဲဒါလိုပဲ ငြိမ်သက်သွားတဲ့ရေပြင် ပေါ်မှာ ထင်လာတဲ့အရိပ်သည် မလှုပ်ဘူး၊ ငြိမ်သွားတယ်၊ <b>သင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏ်</b> အဆင့် ရောက်သွားတဲ့အခါ မလှုပ်ဘူး၊ ငြိမ်သွားတယ်၊ အဲဒီကနေဆက်ပြီး စူးစမ်း လိုက်တဲ့အခါကျတော့ ဉာဏ်တွေ အဆင့်ဆင့်တက်ပြီး သင်္ခါရတရားတွေ မဖြစ်တဲ့ ချုပ်ဆုံးတဲ့ အင်မတန်သိမ်မွေ့နက်နဲတဲ့ <b>နိဗ္ဗာန်</b>ကို သူသွားတွေ့တယ်။</p> <p>အဲဒီ <b>နိဗ္ဗာန်</b>သည် ဒီစိတ်ကို <b>လွှမ်းမိုးကြီးစိုး</b>ထားတယ်၊ <b>သောတာပန်</b>ရဲ့ <b>သောတာပတ္တိ ဖိုလ်စိတ်</b>ကို <b>လွှမ်းမိုးကြီးစိုး</b>ထားတယ်၊ ဘယ်လောက်ထိ <b>လွှမ်းမိုးကြီးစိုး</b>ထားတုန်း ဆိုတော့ အဲဒီ နိဗ္ဗာန်ဆိုတာကို အာရုံပြုနေလိုက်တဲ့အချိန်မှာ တစ်နာရီ ဆိုရင် တစ်နာရီလုံး <b>နိဗ္ဗာန်</b>ပဲ၊ ငြိမ်ကျနေတာ၊ တစ်နေကုန်ဆို တစ်နေကုန် နိဗ္ဗာန် အာရုံနဲ့ပဲ နေတယ်၊ ငြိမ်ကျသွားတာ၊ <b>လွှမ်းမိုး</b>ထားတာ၊ အဲဒါကို <b>အာရမ္မဏာဓိပတိ ပစ္စည်း</b>လို့ ခေါ်တာနော်၊ နိဗ္ဗာန်ဆိုတဲ့အာရုံသည် သောတာပတ္တိဖိုလ်ကို <b>လွှမ်းမိုး</b> ထားတယ်။</p> <p>ထို့အတူပဲ <b>သောတာပန်</b>က <b>သကဒါဂါမ်</b>ဖြစ်အောင် လုပ်ချင်လို့ရှိရင်လည်း <b>ဝိပဿနာ</b> ရှုရတာပဲ၊ ဝိပဿနာရှုရင် သကဒါဂါမ်ဖြစ်တယ်၊ သကဒါဂါမ်ဖြစ်ပြီးတော့ <b>သကဒါဂါမိ-ဖိုလ်</b>နဲ့ <b>နိဗ္ဗာန်</b>ကို သွားချင်ပြန်ရင်လည်း ဝိပဿနာလမ်းကြောင်းကပဲ ပြန်သွားတာပဲ၊ <b>ဝိပဿနာဉာဏ်</b>သည် အဆင့် မြင့်မြင့်မြင့်မြင့်ပြီးတော့ သွားတာ၊ <b>level</b> တွေ <b>degree</b> တွေက တိုးတက်သွားတယ်၊ အဆင့်မြင့်သွားတယ်။</p> <p>ထို့အတူပဲ <b>သကဒါဂါမ်</b>ကနေ <b>အနာဂါမ်</b>သွားရင်လည်း ဝိပဿနာနဲ့ပဲ သွားတယ်၊ <b>အနာဂါမ်</b>ကနေ <b>ရဟန္တာ</b>ဖြစ်အောင် သွားရင်လည်း ဟောဒီ <b>ဝိပဿနာ</b>နဲ့ပဲ သွားတာပဲ၊ ရဟန္တာဖြစ်ပြီး နိဗ္ဗာန်အာရုံပြုနေချင်ပါတယ်၊ ဆိုလို့ရှိရင် ဟောဒီ <b>ဝိပဿနာ</b>ကနေ သွားပြီးတော့ ခုနကလို သင်္ခါရတရားတွေကို trace, လိုက်ရင်း သင်္ခါရတရားတွေကို စူးစမ်းရင်းကနေ အသိဉာဏ်က အဆင့်မြင့်မြင့် ပြီး နောက်ဆုံး သင်္ခါရတရားတွေ ချုပ်သွားတဲ့အဆင့်လေးကို မြင်လိုက်ရတယ်၊ အဲဒီမှာပဲ စိတ်ကို လွှမ်းမိုးထားတယ်။</p> <p>သာမန်အချိန်မှာ နေမယ်ဆိုလို့ရှိရင် နိဗ္ဗာန်က စိတ်ကို လွှမ်းမိုးထားတာ မရှိဘူး၊ သောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ်လည်းပဲ <b>ဖလသမာပတ်</b>ဝင်စားတာ မဟုတ်ဘူးဆိုရင် လူသာမန် လိုပဲ သူလည်း မြင်စရာတွေ မြင်နေမှာပဲ၊ ကြားစရာတွေ ကြားနေမှာပဲ၊ စိတ်ကို နိဗ္ဗာန်ကနေ လွှမ်းမိုးထားသလို လွှမ်းမိုးထားနိုင်ခြင်း မရှိဘူးတဲ့၊ အဲဒါက <b>နိဗ္ဗာန်</b>က နေပြီးတော့ <b>ဖိုလ်စိတ်</b>တွေကို လွှမ်းမိုးထားပုံပေါ့။</p> <p>ထို့အတူပဲ သာမန်ပုဂ္ဂိုလ်တွေကျတော့ <b>ဈာန်အာရုံ</b>တွေကလည်းပဲ <b>ဈာန်စိတ်</b>ကို လွှမ်းမိုးထားနိုင်တယ်။</p> <p>နောက် <b>လောကီအာရုံ</b>တွေကလည်း <b>လောဘစိတ်</b>ကို လွှမ်းမိုးထားနိုင်တယ်၊ အဲဒီအပိုင်းတွေကို ဒီစာထဲမှာ စာလိုတော့ ရှင်းပြထားတယ်ပေါ့နော်၊ စာလို ရှင်းပြ ထားတာကတော့ စာသင်ထားတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ကျမှပဲ သဘောပေါက်မယ်။</p> <p>စာလို ရှင်းပြထားတဲ့နေရာမှာ <b>အာရမ္မဏာဓိပတိပစ္စည်း</b>ကို အပိုင်း ၄-ပိုင်းခွဲထားတယ်။</p> <p>ကြည့် - အမှတ်(၁) <b>လောကီစိတ် ၇၆-ခု၊ စေတသိက်-၄၇</b> ဆိုတဲ့ သဘာဝတရား တွေရယ်၊ <b>ဣဋ္ဌနိပ္ဖန္နရုပ်</b>၊ ဣဋ္ဌနိပ္ဖန္နရုပ်ဆိုတာ <b>လိုချင်စရာကောင်းတဲ့ရုပ်</b>၊</p> <p>(လိုချင်စရာကောင်းတဲ့ရုပ်တွေဆိုတာ လူတွေက မျက်စိနဲ့ မြင်ရတာတို့ နားနဲ့ ကြားရတာတို့ နှာခေါင်းနဲ့ နမ်းရှူရတာတို့၊ အဲဒါတွေအားလုံးကို ပြောတာနော်၊)</p> <p>လိုချင်စရာကောင်းတဲ့ရုပ်တွေက ဘယ်သူ့ကို <b>လွှမ်းမိုး</b>ထားတုန်းဆို <b>လောဘမူစိတ် ၈-ခု</b>နဲ့ <b>စေတသိက်-၂၂</b> ကို လွှမ်းမိုးထားတာ၊ လောဘစိတ်ကို <b>အာရုံ</b>တွေက လွှမ်းမိုး ထားနိုင်တယ်၊ ဒါက တစ်ခု။</p> <p>နောက်တစ်ခု အမှတ်(၂) <b>မဟာကုသိုလ်စိတ် ၈-ခု</b>ကို <b>လောကီ ကုသိုလ်စိတ်- ၁၇ ခု</b>က <b>လွှမ်းမိုး</b>ထားနိုင်တယ်၊ အာရုံအနေနဲ့ လောကီကုသိုလ်စိတ် ၁၇-ခုက အာရုံ၊ မဟာကုသိုလ်စိတ် ၈-ခုက အာရုံပြုတဲ့စိတ်၊ အဲဒီအာရုံပြုတဲ့စိတ်က လောကီ ကုသိုလ်စိတ်ကိုပဲ အာရုံပြုနိုင်တယ်၊ တခြားဟာ အာရုံမပြုနိုင်သည့်အတွက်ကြောင့် သူ့ကိုလည်း <b>လွှမ်းမိုးကြီးစိုး</b>ထားနိုင်တယ်တဲ့။</p> <p>နောက်တစ်ခါ အမှတ်(၃) <b>မဟာကုသိုလ်ဉာဏသမ္ပယုတ်</b>နဲ့ <b>မဟာကြိယာ ဉာဏသမ္ပယုတ်စိတ်</b>ကို <b>လောကုတ္တရာစိတ် ၈-ခု</b> နဲ့ <b>နိဗ္ဗာန်</b>ဆိုတဲ့အာရုံက <b>လွှမ်းမိုး</b> ထားနိုင်တယ်။</p> <p>နောက် အမှတ်(၄) <b>လောကုတ္တရာစိတ် ၈-ခု</b>ကို <b>နိဗ္ဗာန်အာရုံ</b>က <b>လွှမ်းမိုး ကြီးစိုး</b> ထားနိုင်တယ်၊ <b>လွှမ်းမိုးကြီးစိုး</b>နိုင်တဲ့ အာရုံကို အပိုင်း ၄-ပိုင်းပိုင်းပြီးတော့ ပြောထား တာနော်၊ အဲဒါ <b>အာရမ္မဏာဓိပတိပစ္စည်း</b>လို့ခေါ်တယ်။</p> <p><b>လွှမ်းမိုးကြီးစိုး</b>ထားပုံကတော့ အာရုံထဲမှာ စိတ်ဟာ နစ်မြုပ်သွားတယ်၊ အဲဒါကြောင့် မို့လို့ ပဋ္ဌာန်းပါဠိတော်မှာ -</p> <p>“<b>ယံ ယံ ဓမ္မံ ဂရုံ ကတွာ ယေ ယေ ဓမ္မာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ၊ တေ တေ ဓမ္မာ တေသံ တေသံ ဓမ္မာနံ အဓိပတိပစ္စယေန ပစ္စယော</b>”။</p> <p><b>ယံ ယံ ဓမ္မံ ဂရုံ ကတွာ</b> ဆိုတာ <b>အလေးအနက် လွှမ်းမိုးထားနိုင်လောက် အောင်</b>၊ သာမန်အာရုံပြုတာ မဟုတ်ဘူး၊ မျက်စိကနေ အဆင်းအာရုံကို မြင်တယ် ဆိုတာ တစ်ခါတလေ သာမန်ပဲ မြင်လိုက်တာလေ၊ သိပ်ဂရုမစိုက်ဘူး၊ အခု ဒီအာရုံက အဲဒီလို မဟုတ်ဘူး၊ စိတ်ကို <b>လှမ်းချုပ်ကိုင်ထားတဲ့အာရုံမျိုး</b>၊ လူတွေ ပြောကြတယ် မဟုတ်လား၊ <b>မျက်စိထဲကကို မထွက်ဘူး</b>လို့ ပြောတာလေ၊ ဟုတ်ရဲ့လား၊ မျက်စိ ထဲကကို မထွက်ဘူး၊ နားထဲကကို မထွက်ဘူး၊ လိုချင်ရင် အဲဒီလိုပဲနော်၊ နားထဲကကို မထွက်ဘူး။</p> <p>ဒီအမွှေးနံ့လေး ကြိုက်လိုက်တာ၊ နှာခေါင်းထဲကကို မထွက်ဘူး၊ ဒီဟင်းလေး ကလည်း အရသာရှိလိုက်တာ၊ လျှာပေါ်ကကို မထွက်ဘူး၊ ဒီလို <b>စိတ်ကို လွှမ်းမိုး ကြီးစိုးထားတဲ့ အာရုံမျိုး</b>၊ အဲဒါ နံပါတ်(၁)ထဲမှာ ပါတယ်။</p> <p>အဲဒါမျိုးလိုပဲ <b>အရိယာပုဂ္ဂိုလ်</b>တွေရဲ့စိတ်တွေကိုလည်းပဲ <b>နိဗ္ဗာန်</b>ဆိုတဲ့အာရုံ က <b>လွှမ်းမိုး ကြီးစိုး</b>ထားနိုင်တယ်တဲ့၊ အဲဒါကိုပဲ မြတ်စွာဘုရားက <b>ယံ ယံ ဓမ္မံ ဂရုံ ကတွာ</b> ဆိုတာ <b>အလေးအနက်ထားတာ</b>၊ <b>လွှမ်းမိုးထားတာ</b>၊ အလေးအနက်ထား လိုက်တယ်၊ <b>ယေ ယေ ဓမ္မာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ</b> – စိတ်စေတသိက်တွေ ကို <b>လွှမ်းမိုး</b>ပြီးတော့ ထားနိုင်တယ်၊ <b>တေ တေ ဓမ္မာ တေသံ တေသံ ဓမ္မာနံ အဓိပတိပစ္စယေန ပစ္စယော</b>၊ အဲဒီလို <b>အာရမ္မဏာဓိပတိ</b>အနေနဲ့ ပြောတာ။</p> <p>ပြန်ပြီးတော့ အချုပ်ပြောမယ်ဆိုရင် <b>ထက်သန်သောဆန္ဒ</b> မိမိစိတ်ထဲ ဖြစ်လာမယ် ဆိုရင် အဲဒီ<b>ဆန္ဒ</b>က စိတ်ကူးတွေးတောမှုတွေ, ပါးစပ်ကနေ ပြောဆိုနေတာတွေ, လုပ်ကိုင်လာတာတွေ အားလုံးကို <b>လွှမ်းမိုး</b>ထားတယ်ပေါ့၊ ဒီ<b>ဆန္ဒ</b>က <b>ကြီးစိုး</b>ထားတာ။</p> <p>ထို့အတူပဲ <b>ကြီးမားကြံ့ခိုင်တဲ့ ဝီရိယ</b>တို့၊ <b>ထက်မြက်တဲ့ အသိဉာဏ်</b>တို့၊ <b>ခိုင်မာတဲ့ စိတ်ဓာတ်</b>တို့က စိတ်ကူးတာတွေ တွေးတောတာတွေ, ပြောတာဆိုတာတွေ, လုပ်ကိုင်တာတွေ အကုန်လုံးကို <b>လွှမ်းမိုးကြီးစိုး</b>ထားတာ၊ ဒါက <b>သဟဇာတပိုင်း</b>က။</p> <p>တစ်ခါ <b>စွဲမက်စရာ နှစ်သက်စရာအာရုံ</b>တွေက <b>စွဲမက်တတ်တဲ့စိတ်</b>တွေကို <b>လွှမ်းမိုး ကြီးစိုး</b>ထားတယ်၊ ဒါက လောဘစိတ်ကို ပြောတာ၊ <b>အလေးအနက်ထားရမယ့် အာရုံ</b>များသည် <b>အလေးအနက် ထားတတ်သောစိတ်</b>များကို <b>လွှမ်းမိုးကြီးစိုး</b>ထားတယ် နော်၊ <b>နိဗ္ဗာန်ဆိုတဲ့အာရုံ</b>က <b>လောကုတ္တရာစိတ်</b>ကို <b>လွှမ်းမိုးကြီးစိုး</b>ထားတယ်။</p> <p>အဲဒီလို <b>လွှမ်းမိုးကြီးစိုး</b>ပြီးတော့ ကျေးဇူးပြုတတ်တဲ့ <b>အဓိပတိတရား</b>တဲ့၊ အဲဒီ <b>လွှမ်းမိုး ကြီးစိုး</b>ထားတဲ့ <b>အဓိပတိသတ္တိ</b>ကိုပဲ မြတ်စွာဘုရားသခင်ကိုယ်တော်မြတ်က “<b>အဓိပတိ ပစ္စယော</b>” လို့ ဒီလိုဟောတာပါ။</p> <p>အဲဒီ <b>အဓိပတိ</b>ထဲမှာ <b>သဟဇာတအဓိပတိ</b>မှာဆိုရင် ပါဝင်လာနိုင်တဲ့<b>စွမ်းရည် သတ္တိ</b> တွေက ဘာတွေတုန်းဆိုရင် ဆန္ဒာဓိပတိတို့ ဝီရိယာဓိပတိတို့မှာဆိုရင် <b>အဓိပတိ</b>၊ <b>သဟဇာတ</b>၊ <b>အညမည</b>၊ <b>နိဿယ</b>၊ <b>သမ္ပယုတ္တ</b>၊ <b>အတ္ထိ</b>၊ <b>အဝိဂတ</b>၊ အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့် ဒါတွေ ပါလာမယ်၊ ဒီသဘာဝတရားတွေ အကုန်ပါလာမယ်။</p> <p><b>နိဿယ</b>ဆိုတာ မှီရာဖြစ်ပြီးတော့ ကျေးဇူးပြုတာ၊ <b>သဟဇာတ</b>ဆိုတာ အတူတူ ဖြစ်ပြီး ကျေးဇူးပြုတာ၊ <b>အညမည</b>ဆိုတာ အပြန်အလှန် အထောက်အကူ ပြုပြီးတော့ ကျေးဇူး ပြုတာ၊ <b>အတ္ထိ</b>ဆိုတာ ရှိနေတုန်း ကျေးဇူးပြုတာ၊ <b>အဝိဂတ</b>ဆိုတာ မကင်းကွာခင် ကျေးဇူးပြုတာ၊ <b>သမ္ပယုတ္တ</b>ဆိုတာ ယှဉ်တွဲနေတဲ့အချိန်မှာ ကျေးဇူးပြုတာ၊ <b>ဝိပ္ပယုတ္တ</b> ဆိုတာ မယှဉ်တွဲတဲ့အခါမှာ ကျေးဇူးပြုတယ်လို့ ဒီလို သဘာဝတရားတွေဟာ အကုန်လုံး စပ်ဆိုင်ပြီးတော့ ပါဝင်လာတယ်။</p> <p>အဲဒီတော့ <b>၂၄-ပစ္စည်း</b>ဟာ ပစ္စည်းတစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘူး၊ အားလုံးဟာ စပ်ဆိုင်ပြီးတော့ အကြောင်းတရားတွေ ပါဝင်လာတယ်။</p> <p>ဒါ့ကြောင့်မို့လို့ ဘုန်းကြီးတို့ <b>၂၄-နာရီမှာ ၂၄-ပစ္စည်းနဲ့ နေနေကြတယ်</b> ဆိုတာ ဒါပြောတာနော်၊ ၂၄-နာရီမှာ ၂၄-ပစ္စည်းနဲ့ နေတာ၊ ဒီထဲမှာ <b>လွှမ်းမိုးကြီးစိုး</b>ထားတယ်၊ ဒီဟာက <b>အဓိပတိပစ္စည်း</b>နဲ့ ပတ်သက်တယ်။</p> <p>တရားချစ်ခင် သူတော်စင် ပရိသတ်အပေါင်းတို့သည် ဗုဒ္ဓမြတ်စွာ ဟောကြားတော် မူခဲ့တဲ့အထဲမှာ ခုပြောတဲ့ <b>ဆန္ဒ</b>တို့ <b>ဝီရိယ</b>တို့ <b>ဝီမံသ</b>တို့ <b>စိတ္တ</b>တို့ ဆိုတဲ့ ဒီ သဘာဝ တရားတွေကို မိမိတို့ရဲ့ သန္တာန်မှာ စနစ်တကျလေ့လာ ပြုစု ပျိုးထောင် ထားမယ်။</p> <p><b>လောဘ</b>နဲ့ တွဲလာမယ့်<b>ဆန္ဒ</b>ကိုတော့ ဖယ်ရှားဖို့လိုတယ်၊ <b>ဒေါသ</b>နဲ့ တွဲလာမယ့် <b>ဆန္ဒ</b>ကိုတော့ ဖယ်ရှားဖို့ လိုတယ်၊ ဖယ်ရှားတယ်ဆိုတာ ဆန္ဒကို ဖယ်ရှားတာ မဟုတ်ဘူး၊ <b>လောဘ</b>ကို ဖယ်ရှားရမှာနော်၊ <b>ဒေါသ</b>ကို ဖယ်ရှားရမှာ၊ လောဘ ဒေါသကို ဖယ်ရှားလိုက်ရင် <b>ဆန္ဒ</b>သက်သက်က ဒုက္ခမပေးဘူး။</p> <p><b>ကုသိုလ်</b>မှာ ဆိုလို့ရှိရင် <b>အလောဘ</b>နဲ့ တွဲလာတဲ့<b>ဆန္ဒ</b>၊ <b>အဒေါသ</b>နဲ့ တွဲလာတဲ့ <b>ဆန္ဒ</b>၊ <b>အမောဟ</b>နဲ့ တွဲလာတဲ့ <b>ဆန္ဒ</b> တွေက ကောင်းကျိုးချမ်းသာကို ဖြစ်ပွားစေမှာ၊ <b>ဈာန်တရား</b>တွေနဲ့ ပတ်သက်လို့ တွဲလာတဲ့ <b>ဆန္ဒ</b> ကလည်း ကောင်းကျိုးချမ်းသာကို ဖြစ်ပွားစေမှာပဲ။</p> <p><b>ဝီရိယ</b>ကလည်း ထို့အတူပဲ၊ <b>ဝီမံသ</b>ကျတော့ <b>အသိဉာဏ်</b>နဲ့ ယှဉ်လာလို့ <b>အကောင်း သက်သက်</b>ပါ၊ <b>စိတ်</b>ကလည်း အကောင်းအဆိုး နှစ်မျိုးရှိတဲ့အထဲမယ် ကောင်းတာတွေ ဖြစ်ပေါ်လာဖို့ အင်မတန်မှ အရေးကြီးပါတယ်။</p> <p>အကြောင်းတရားဆိုတိုင်း အကောင်းချည်း မဟုတ်ဘူး၊ <b>မကောင်းတဲ့ အကြောင်း တရား</b>တွေလည်း မိမိသန္တာန်မှာ ရှိနေတယ်၊ <b>မကောင်းတဲ့ အကြောင်း တရား</b>တွေကို <b>ကောင်းတဲ့အကြောင်းတရား</b>တွေနဲ့ အစားထိုးခြင်းသည်ပင်လျှင် <b>ဓမ္မကို ကျင့်ကြံ ကြိုးကုတ် အားထုတ်ခြင်း</b>ပဲ ဖြစ်ပါတယ်နော်။</p> <p>ဒါကြောင့် တရားချစ်ခင် သူတော်စင်ပရိသတ်တို့သည် <b>အဓိပတိပစ္စယော</b> ဆိုတဲ့ <b>ပဋ္ဌာန်း ပါဠိတော်</b>မှာလာတဲ့ သဘာဝတရားကို ပဋ္ဌာန်းဒေသနာတော်ကို နာယူမှတ်သား ကြပြီးလျှင် မိမိတို့သန္တာန်မှာ ရှိသင့်ရှိထိုက်တဲ့ <b>ဆန္ဒ ဝီရိယ ဝီမံသ စိတ္တ</b> တရားများကို ရှိစေပြီး မိမိတို့ရဲ့စိတ်ကို <b>မကောင်းတဲ့အာရုံ</b>များရဲ့ <b>လွှမ်းမိုးမခံရအောင်</b> သတိထားပြီး ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် အားထုတ်တော်မူနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။</p> <h3>ပဋ္ဌာန်းမြတ်ဒေသနာ အပိုင်း (၅)</h3> <p>သာသနာတော်နှစ် ၂၅၅၂-ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၇၀-ပြည့်နှစ်၊ တပေါင်း လဆန်း ၁-ရက်၊ (၂၄-၂-၂၀ဝ၉)၊ ရန်ကုန်တိုင်း၊ ဗဟန်းမြို့နယ်၊ ကြားတောရလမ်း မင်္ဂလာဈေး ဓမ္မာရုံတော်ကြီးအတွင်းဝယ် ဆင်ယင်ကျင်းပ ပြုလုပ်အပ်သည့် ညဉ့်ဦးယံ ဓမ္မသဘင်အခမ်းအနားဝယ် မင်္ဂလာတောင်ညွန့် မြို့နယ်၊ မင်္ဂလာဈေး နှစ်ဖက်မိဘ များနှင့် ဦးတင်စိုးတို့အား ရည်စူး၍ ဒေါ်လှခင် ကိုကျော်သင်းဆေးဆိုင် မိသားစုတို့၏ အမတဒါန ဓမ္မဒါနအဖြစ်ဖြင့် ဟောကြား တော်မူသည်။</p> <h3>အနန္တရပစ္စယော၊<br> သမနန္တရပစ္စယော</h3> <p>ဒီကနေ့ <b>အနန္တရပစ္စယော</b>၊ <b>သမနန္တရပစ္စယော</b>၊ သဟဇာတပစ္စယော၊ အညမညပစ္စယော၊ နိဿယပစ္စယော လို့ ဒီပစ္စည်းတွေကို အကျဉ်းချုံးဟောပြီးတော့ ဥပနိဿယ-ပစ္စယောကို အကျယ်အားဖြင့် ဟောကြားပေးပါမယ်။</p> <p><b>အနန္တရပစ္စယော</b>ဆိုတာ ရှေ့စိတ်ကနောက်စိတ်ကို အခြားအကွယ်မရှိဘဲနဲ့ ကျေးဇူး ပြုတယ်၊ အနန္တရဆိုတာ န + အန္တရ - ကြားထဲမှာ အခြားတရား မခြားဘူး ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပါယ်ကို ပြောတာ၊</p> <p>Mental process လို့ ခေါ်တဲ့ ဝီထိကို ကြည့်မယ်ဆိုရင် မျက်စိကို အဆင်းအာရုံက လာတိုက်လို့ မျက်စိတံခါးကို ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ်က ဖွင့်ပေးလိုက်တယ်၊ ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း စိတ် ချုပ်သွားတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်၊ စက္ခုဝိညာဏ်စိတ် ချုပ်သွား တာနဲ့တစ်ပြိုင်နက် သမ္ပဋိစ္ဆိန်း လက်ခံတဲ့စိတ်၊ လက်ခံတဲ့ သမ္ပဋိစ္ဆိန်းစိတ် ချုပ်သွား တာနဲ့ သန္တီရဏစိတ်၊ ဒီလို Mental process မှာ အစဉ်အတိုင်းသွားတယ်၊</p> <p>အဲဒီလိုအစဉ်အတိုင်းသွားနေတဲ့အထဲမယ် ပဉ္စဒွါရာ ဝဇ္ဇန်းစိတ်ဖြစ်ပြီး ချုပ်သွားတဲ့ နောက်မှာ စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်ဖြစ်ဖို့ ကြားထဲမှာ တခြားတရား မခြားဘူးလို့ ပြောတာ၊ အခြားမဲ့လို့ဆိုတာ အခြားမရှိဘူး ဆိုတဲ့အဓိပ္ပါယ် ရတယ်။</p> <p><b>သမနန္တရပစ္စယော</b> ကလည်း ထို့အတူပဲ၊ အခြားမရှိဘူး ဆိုတဲ့နေရာမှာ ရှေ့စိတ်က လုံးဝချုပ်ငြိမ်းသွားတာလည်း ဖြစ်ရမယ်၊ <b>နတ္ထိပစ္စယော</b> လုံးဝကင်းပျောက် ပြီးသား ဖြစ်ရမယ်၊ <b>ဝိဂတပစ္စယော</b>၊ <b>အနန္တရပစ္စယော သမနန္တရပစ္စယော နတ္ထိပစ္စယော ဝိဂတပစ္စယော</b>ဆိုတာ Mental process နဲ့ ပတ်သက်တယ်လို့ပြောတာ၊ ရှေ့က ဖြစ်သွားတဲ့စိတ်ချုပ်သွားမှ နောက်ကစိတ် ဖြစ်တယ်၊ အဲဒီနှစ်ခုကြားမှာ ဘာမှ မခြား ဘူးလို့ ဒီလိုနားလည်ရမယ်။</p> <p>ပိုပြီးတော့ အရေးပါတာက ဘာတုန်းဆိုလို့ရှိရင် ဘဝတစ်ခုအဆုံးသတ်တဲ့ နောက်ဆုံးစိတ်ကို <b>စုတိစိတ်</b>လို့ ခေါ်တယ်၊ ဒီဘဝရဲ့နောက်ဆုံး စုတိစိတ်ရဲ့ အခြားမဲ့ ဘဝသစ်မှာ <b>ပဋိသန္ဓေစိတ်</b>ဆိုတာ လာတယ်၊ အဲဒီနှစ်ခုကြားမှာလည်းပဲ ပဋ္ဌာန်း တရားတော်အရ အခြားမရှိဘူးလို့ ပြောတာနော်၊ ဘဝတော့ ခြားသွားပြီ၊ ဒါပေမယ့် စုတိစိတ်ချုပ်သွားတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ပဋိသန္ဓေစိတ်က ဆက်တိုက်လာရတာ၊ အဲဒီလိုမှ <b>အနန္တရပစ္စယော</b>ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပါယ်ရတယ်။</p> <p>အဲဒါမျိုးမဟုတ်ဘဲ တချို့ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တွေမှာ အယူအဆတစ်မျိုး ပေါ်လာတယ်၊ စုတိနဲ့ ပဋိသန္ဓေကြားမှာ ဘဝကလေးတစ်ခုရှိသေးတယ်၊ ဆိုပါစို့ - တိဗက်တွေရဲ့ အယူအဆဆိုလို့ရှိရင် လူတစ်ယောက် သေဆုံးသွားလို့ စုတိစိတ်နောက် ပဋိသန္ဓေ မယူခင် ၄၉-ရက် စောင့်ဆိုင်းနေတယ်၊ နေရာလိုက်ရှာနေတယ်ပေါ့နော် ၄၉-ရက်၊ မြန်မာတွေကျတော့ ရက်လည်ဖို့ဆိုတာကို အတွေးလွဲပြီး ၇-ရက်လို့ ပြော ကြတယ်၊ မနေပါဘူး၊ တောက်လျှောက်သွားတာနော်၊ နေလို့ရှိရင်လည်း တစ္ဆေဖြစ်လို့နေတာ၊ အဲဒါ ဘဝတစ်ခုပဲနော်၊ စုတိချုပ်ပြီးတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ပဋိသန္ဓေ၊ ဒီ နှစ်ခုကြားမှာ ဘာစိတ်မှ မခြားဘူးလို့ပြောတာ၊ အချိန်ကာလအားဖြင့်လည်း မခြားဘူး၊ စိတ်အနေ နဲ့လည်း မခြားဘူးလို့ ပြောတာ၊ <b>အနန္တရပစ္စည်း</b>ဆိုတာ။</p> <p>အဲဒါကြောင့်မို့ သေပြီးသည်၏ အခြားမဲ့၌ နောက်ထပ် စိတ်အစဉ်ဆိုတာ ပြတ်မသွားဘူး၊ ဘဝဆက် ပြတ်မသွားဘူး၊ ပြတ်မသွားသည့်အတွက်ကြောင့် on line ပေါ့၊ လူ့ရဲ့စိတ်ဟာ line ကလေးတစ်ခုလို၊ အရောင်ပြောင်းချင် ပြောင်းမယ်ပေါ့၊ အကုသိုလ်စိတ်ဖြစ်လို့ရှိရင် အမည်း line ပေါ့၊ ကုသိုလ်စိတ်ဖြစ်တဲ့အခါ အဖြူ line ဒီလို line ပြောင်းချင်တော့ ပြောင်းသွားမယ်၊ သို့သော် ပြတ်သွားတာ မရှိဘူး၊ ပြတ် သွားတာ မရှိလို့ သုမေဓာရသေ့ဘဝက ပါရမီတွေ ဖြည့်လာတာ ဂေါတမ မြတ်စွာ ဘုရားဘဝမှာ ဒီကြားထဲမှာ ဘဝအမျိုးမျိုးကြုံလိမ့်မယ်၊ ကြုံသော်လည်း ဒီ process ကြီးက ရပ်သွားတယ်၊ ပြတ်သွားတယ်ဆိုတာ မရှိဘူး။</p> <p>အဲဒီ line ထဲမှာ ရှိနေသည့်အတွက်ကြောင့် ကံ,ကံ၏အကျိုးဆိုတာ ပေါ်လာတာပေါ့၊ ဒီလူရဲ့စိတ်အစဉ်ထဲမှာ အကုသိုလ်ကံဖြစ်ရင် ဒီလူနဲ့ပဲ သက်ဆိုင်တယ်၊ ဒါ ပြောတာ၊ “<b>သဗ္ဗေ သတ္တာ ကမ္မဿကာ</b>” ဆိုတာ၊ ကိုယ်လုပ်တာ ကိုယ့်ဥစ္စာ ဆိုတာ တကယ်ဟုတ်တာ၊ ဘာလို့တုန်းဆို ဒီline ထဲ ဝင်သွားတာ၊ ဒီ line ထဲ ဝင်သွားရင် ဒီလမ်းဒီစခန်းပဲ ရောက်မှာပဲ၊ တခြားမရောက်ဘူး၊ အဲဒါ <b>အနန္တရပစ္စယော</b>တို့ <b>သမနန္တရပစ္စယော</b>တို့ <b>နတ္ထိပစ္စယော</b>တို့ <b>ဝိဂတပစ္စယော</b>ဆိုတာ သဘောပေါက်လို့ ရှိရင် ဘဝကူးတယ်ဆိုတာလည်း ကြားမှာ ဘာမှမခြားဘူးဆိုတာ သဘော ပေါက်တယ်။</p> <p>စိတ်အစဉ်ဟာ ပြတ်သွားတာ မရှိဘူး၊ ရုပ်ကတော့ တချို့ ရုပ်တွေ ပြတ်သွား တာရှိတယ်၊ ကမ္မဇရုပ်ကတော့ မပြတ်ဘူးလို့ ပြောရမယ်၊ မပြတ်ဘူးဆိုပေမယ့် ဒီဘဝက ကမ္မဇရုပ်က ပါသွားတာမရှိဘူး၊ နောက်ဘဝကမ္မဇရုပ်က အသစ်၊ ဒီဘဝက ဘာမှတော့ ပါမသွားဘူး၊ သို့သော် line အနေနဲ့တော့ ဆက်စပ်နေတယ်လို့ ဒီလို မှတ်ရမယ်၊ ပါသွားတာတော့ ဘာတစ်ခုမှ မရှိဘူး၊ ရုပ်လည်း မရှိဘူး၊ နာမ်လည်း မရှိဘူး။</p> <h3>စိတ်စွမ်းအား</h3> <p>ဒါဖြင့် တချို့က မေးကြတယ်၊ ဥပမာ - သေခါနီးမှာ လက်အဖြတ်ခံရပြီး သေသွားတယ်၊ နောက်ဘဝမှာ လက်ပြတ်ကြီးဖြစ်နေတယ်၊ ဘုန်းကြီးတို့ကျောင်းမှာ ဦးဇင်းတစ်ပါးရှိတယ်၊ ခေါင်းမှာ ဓားဒဏ်ရာကြီးနဲ့၊ တစ်နေ့တော့ ဘုန်းကြီးက မြင်လို့ မေးတယ်၊ “ဒီခေါင်းက ဒဏ်ရာကြီးက ဘာဖြစ်တာတုန်း၊ ဘယ်သူက ဓားနဲ့ခုတ်ထား တာတုန်း” လို့ဆိုတော့ “မဟုတ်ဘူး” တဲ့၊ “မွေးရာပါ” တဲ့။</p> <p>ဟိုဘဝက ဓားဒဏ်ရာ ဒီဘဝ ဘယ်လိုလုပ်ပါလာတုန်းဆိုရင် စိတ်စွဲလမ်းမှု ကြောင့် ဖြစ်တာ၊ <b>ဥပါဒါန်</b>ကြောင့် ဖြစ်တာလို့ ပြောရမယ်၊ သူ့ စိတ်ထဲမှာ ခေါင်းက ဒဏ်ရာကြီးဆိုတဲ့အမှတ်နဲ့ သေသွားသည့်အတွက်ကြောင့် နောင်ဖြစ်လာတဲ့အခါ အဲဒီဒဏ်ရာကြီးက အမှတ်အသားဖြစ်နေတယ်၊ <b>စိတ်စွမ်းအား</b>ဆိုတာ အင်မတန် ပြင်းထန်တယ်နော်၊ စိတ်ရဲ့စွမ်းအားတစ်ခုဟာ လူကိုလည်း အသက်ရှင်စေနိုင်တယ်၊ လူကိုလည်း သေစေနိုင်တယ်။</p> <p>တစ်ခါတုန်းက ကြားဖူးတယ်၊ Psychologyနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ စမ်းသပ်မှု တစ်ခုရှိတယ်၊ သေဒဏ်ပေးမယ့် ရာဇဝတ်သားတစ်ယောက်ကို ရိုက်နှက်ညှဉ်းဆဲခြင်း မပြုဘဲနဲ့ စိတ်ဘက်ဆိုင်ရာ ဒုက္ခရောက်အောင်လုပ်ပြီးသတ်တာ ရှိဖူးတယ်။</p> <p>ဘယ်လိုလုပ်တုန်းဆိုလို့ရှိရင် တရားသူကြီးကအမိန့်ချတယ်၊ ဒီရာဇဝတ်သားရဲ့ လည်ချောင်းကိုဖောက်ပြီး လည်ချောင်းသွေးထုတ် သတ်ရမယ်လို့ အဲဒီလို အမိန့် ချတယ်၊ အမိန့်ချပြီးတော့ “ကဲ ဒီကောင် သတ်မယ်၊ မျက်စိကို အဝတ်နဲ့စည်း၊ ရေဇလုံ အနားနားယူထား၊ ကဲလာ ဒီကောင့်လည်ချောင်းသွေးဖောက်” ဆိုပြီးတော့ လည်ချောင်းလေးနည်းနည်း ဆတ်ကနဲနာသွားအောင် ဖောက်လိုက်ပြီး ရေဇလုံ ထဲမှာ ရေကျသံလေးပေးထားတယ်၊ တကယ်က သူ့လည်ချောင်းက သွေးတစ်စက်မှ မထွက်ဘူး၊ အဲဒီလို ရေဇလုံထဲမှာ ရေကျသံကြားတော့ “ငါ့လည်ချောင်း သွေးတွေ ထွက်ပြီး ရေဇလုံထဲ ကျနေပြီ” လို့ သူ့စိတ်ထဲမှာ အဲဒီလို အထင်ရောက်သွားတယ်၊ အဲဒီလို ထင်အောင်လည်းပဲ စီမံချထားတာ၊ အတော်လေးကြာတော့ ခေါင်းကြီး ငိုက်စိုက်ကျပြီး သေသွားတယ်။</p> <p>ဒါ စိတ်နဲ့ သတ်တာနော်၊ သူ့လည်ချောင်းက တကယ်ပဲ သွေးတွေထွက်နေ ပြီလို့ သူ့စိတ်ထဲမှာထင်ပြီး <b>စိတ်စွမ်းအား</b>နဲ့တင်ပဲ ဒီရာဇဝတ်သားဟာ အသက်ဆုံး သွားတယ်တဲ့၊ ဇက်ကျိုးကျပြီးတော့ သေသွားတယ်၊ တကယ်တော့ သူ့လည်ချောင်း ဟာ အရေပါးလေးစုတ်ရုံလောက်လေးတင် လှီးလိုက်တာတဲ့၊ ရေသံပေးနေတာက လည်း သူ့လည်ချောင်းက သွေးထွက်တာ မဟုတ်ဘူး၊ ဒိပြင်ကနေပြီးတော့ ရေသံ ပေးထားတာ၊ ရေနဲ့ ပိုက်နဲ့၊ သို့သော် သူ့လည်ချောင်းကသွေးက ပိုက်ကနေ ပန်းထွက် ပြီးတော့ ရေဇလုံထဲကျတယ်ဆိုတဲ့ အနေအထားမျိုး၊ “ဟော ထွက်လာပြီ သွေးတွေ ထွက်လာပြီ” နဲ့ ဘေးကပြောပေးတယ်၊ အဲဒီလို ပြောပေးရင်းနဲ့ ဒီလူဟာ ဇက်ကျိုးကျပြီး သေသွားရှာတယ်၊ <b>စိတ်စွမ်းအား</b>ဆိုတာ အလွန်ပြင်းထန်တယ်လို့ ပြောတာ နော်၊ စိတ်စွမ်းအားနဲ့ သတ်တာ။</p> <p>အဲဒါကြောင့်မို့ ဘဝတစ်ခုမှာ စိတ်စွမ်းအားတွေနဲ့ ဒီလိုသွားနေကြတာ၊ ရှေ့ စိတ်က နောက်စိတ်ကို တွန်းအားပေးပြီးသွားလို့ သံသရာဘဝအစဉ်ဆက်ဟာ မပြတ် ဘူးတဲ့၊ အဲဒါကို နားမလည်လို့ရှိရင် ဘယ်လိုအယူအဆတွေ ပေါ်လာတုန်းဆိုရင် “လူ့ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ ထာဝရမြဲနေတဲ့ soul ဆိုတဲ့အရာ ရှိတယ်”၊ (သို့မဟုတ်) မြန်မာတွေအခေါ်ဆို လိပ်ပြာပေါ့၊ “လိပ်ပြာလေး ထွက်သွားပြီးတော့ နောက်ခန္ဓာ ကိုယ်ထဲ ရောက်သွားတယ်” လို့ (သို့မဟုတ်) သူတို့ပြောတဲ့ spirit ပေါ့၊ ဘယ်အရာပဲ ဖြစ်ဖြစ် လူ့ ခန္ဓာကိုယ်ကနေ.. ထွက်ပြီးတော့သွားတာဆိုတာ ဘာမှ မရှိဘူးတဲ့၊ အကြောင်းကြောင့် အကျိုးဖြစ်ပေါ်ခြင်းမျှသာ ဖြစ်တယ်၊ အကြောင်းဆက် မပြတ် သည့်အတွက် အကျိုးအဆက်အဆက်ဖြစ်နေတယ်၊ အဲဒီသဘောတွေကို ပြောတာ၊ <b>အနန္တရပစ္စယော</b>၊ <b>သမနန္တရပစ္စယော</b>၊ <b>နတ္ထိပစ္စယော</b>၊ <b>ဝိဂတပစ္စယော</b>၊ ရှေ့စိတ်ကလေး ချုပ်သွားမှ နောက်စိတ်ဟာ ပေါ်ခွင့်ရတယ်တဲ့။</p> <h3>သဟဇာတပစ္စယော</h3> <p><b>သဟဇာတပစ္စယော</b> ဆိုတာကတော့ ပြိုင်တူဖြစ်တာကိုပြောတာ၊ ဥပမာ စိတ်နဲ့ စေတသိက်ဟာ ပြိုင်တူဖြစ်တယ်၊ born together အတူတကွ ဖြစ်ကြတာ၊ အတူတကွဖြစ်ဖက်ချင်းမှ ကျေးဇူးပြုလို့ ရသလား၊ ဖြစ်ဖြစ်ခြင်း အကျိုးကို ထုတ်လုပ် လို့ ရသလား၊ အကျိုးနဲ့ အကြောင်းသည် ပြိုင်တူဖြစ်တာဆိုတာ reasonable ဖြစ်ရဲ့လား၊ ယုတ္တိရှိရဲ့လားလို့မေးရင် ယုတ္တိရှိတယ်လေ၊ ဖယောင်းတိုင်လေးတစ်တိုင် ထွန်းလိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ကြည့် - မီးတောက် ပေါ်လာတာနဲ့ အလင်း ရောက်လာတယ် မဟုတ်လား၊ မီးတောက်က အရင်ပေါ်ပြီးမှ အလင်းက တဖြည်း ဖြည်း ဝင်လာတာ မဟုတ်ဘူး၊ မီးတောက်ကလေး ဝင်လိုက်တာနဲ့ မီးအလင်းရောင် ပေါ်လာတာဟာ တစ်ခါတည်း၊ born together ပဲ၊ အဲဒါမျိုးလိုပဲ စိတ်နဲ့ စေတသိက် တွေ born together။</p> <p>မဟာဘုတ်တွေ ဖြစ်လာရင် born together ပဲ၊ အတူတကွ မွေးလာကြတာ၊ စိတ်နဲ့ စိတ္တဇရုပ်တွေဟာလည်း born together ပဲ၊ စိတ်ဖြစ်တိုင်း ဖြစ်တိုင်း ရုပ်ကို ထုတ်လုပ်တယ်၊ ရုပ်ကို မထုတ်လုပ်တဲ့ စိတ်ဟာ ၁၄-ခုပဲ ရှိတယ်၊ လူ့ပြည်မှာဆိုလို့ ရှိရင် ရုပ်ကို မထုတ်လုပ်တဲ့စိတ်က ၁၀-ခုပဲ ရှိတယ်၊ ကျန်တဲ့စိတ်တွေအားလုံးဟာ စိတ်ဖြစ်လိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ရုပ်ကိုထုတ်လုပ်ပြီးသားပဲ၊ ရုပ်ကို မထုတ်လုပ်တဲ့ စိတ်က စက္ခုဝိညာဏ်စိတ် မြင်သိစိတ်၊ သောတဝိညာဏ်စိတ် ကြားသိစိတ်၊ ဃာနဝိညာဏ်စိတ် နံသိစိတ်၊ ဇိဝှာဝိညာဏ်စိတ် လျက်သိစိတ်၊ ကာယဝိညာဏ်စိတ် ထိသိစိတ်ဆိုတဲ့ အဲဒီစိတ် ၁ဝ-ခုကတော့ ရုပ်ကို မထုတ်လုပ်ဘူးတဲ့၊ သူတို့က စွမ်းအား နည်းတယ်၊ စွမ်းအားနည်းသည့်အတွက်ကြောင့် စက္ခုဝိညာဏ်စိတ် ပေါ်လိုက်တဲ့ အချိန်မှာ သူတို့က စိတ္တဇရုပ်ကို မဖြစ်စေဘူး၊ ကျန်တဲ့စိတ်တွေ ဘာစိတ်ပဲဖြစ်ဖြစ် သူတို့ပေါ်လာတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ခုနက မီးတောက်လေး ပေါ်လာတာနဲ့ အလင်း ရောင်ကို ထုတ်လုပ်လိုက်သလိုပဲ ဒီစိတ်ကလေး ပေါ်လာတာနဲ့ ရုပ်ကို ဖြစ်စေတယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ လူတွေဟာ စိတ်စွမ်းအားနဲ့ ရောဂါကုစားတယ်ဆိုတာ အဲဒီသဘော။</p> <p>ကောင်းတဲ့စိတ်တွေချည်း များများဖြစ်ရင် ကောင်းတဲ့ရုပ်တွေ ထုတ်မှာပေါ့၊ Healthy mind produces healthy body. Healthy mind က healthy body ကို ထုတ်လုပ်တယ်၊ ဒါ မှန်တယ်၊ သဘာဝပဲ၊ ညစ်နွမ်းတဲ့စိတ်တွေက ညစ်နွမ်းတဲ့ရုပ်ပဲ ထုတ်မှာပဲလေ၊ အဲဒါကြောင့်မို့ “စိတ်ထောင်းတော့ ကိုယ်ကြေ” လို့ ပြောကြတာပေါ့၊ ဘာဖြစ်လို့ ကိုယ်ကြေတာတုန်းဆို သူက ထုတ်နေတာကိုး၊ မကောင်းတဲ့စိတ် တွေက မကောင်းတဲ့ရုပ်တွေ ထုတ်တဲ့အခါကျတော့ unhealthy body တွေ ဖြစ်လာတယ်ပေါ့ ဖြစ်လာတော့ လူက ညှိုးနွမ်းပြီးတော့ အဲဒီလိုနေတာ၊ ဒီသဘောတွေကို ပဋ္ဌာန်းပစ္စည်းမှာလည်း ရှင်းပြတာပါ။</p> <h3>အညမညပစ္စယော</h3> <p><b>အညမည</b>ဆိုတာ အကြောင်းနဲ့ အကျိုးတရား အပြန်အလှန် အကျိုးပြုတဲ့ သဘော၊ သုံးချောင်းထောက်များ အပြန်အလှန် အကျိုးပြုသလို အကျိုးပြုတာ။</p> <h3>နိဿယပစ္စယော</h3> <p><b>နိဿယ</b>ဆိုတာ မှီရာ၊ မှီရာဆိုတာ သစ်ပင်တွေဟာ မြေမရှိဘဲနဲ့ ပေါက်လို့ မရဘူး၊ မြေကြီးကို အမှီပြုပြီးတော့ ပေါက်ရတယ်၊ ရုပ်ပုံလှလှ ပန်းချီကားလေး ရေးတယ်ဆိုရင် နောက်ခံပိတ်တို့ စက္ကူတို့ မရှိဘဲ ရုပ်ပုံဟာ ပေါ်ပါ့မလား၊ ဘာမှ မရှိတဲ့ကောင်းကင်ပြင်မှာ ရေးလို့ ထင်ပါ့မလား၊ မထင်ဘူး။ အဲဒီလို ပိတ်ကားလေး ဆိုတာ ရုပ်ပုံလွှာပေါ်ခြင်းရဲ့အကြောင်းပဲ၊ အမှီပြုပေးတာ၊ သူက အထောက်အကူ ပြုပေးတာ၊ အဲဒါမျိုးကို <b>နိဿယပစ္စယော</b>လို့ ခေါ်တာ၊ သဘာဝတရားတွေဟာ တစ်ခုနဲ့တစ်ခု အထောက်အကူပြုကြတယ်၊ မှီရာအနေနဲ့ အထောက်အပံ့ပေးထားလို့ <b>နိဿယပစ္စယော</b> လို့ခေါ်တာ။</p> <h3>ဥပနိဿယပစ္စယော</h3> <p><b>နိဿယပစ္စယော</b>မှာ <b>ဥပနိဿယပစ္စယော</b>လို့ “<b>ဥပ</b>” လေး ထည့်လိုက်တယ်၊ <b>ဥပ</b> ဆိုတာ ပိုပြီးတော့ အင်အားကြီးတယ်ဆိုတဲ့အဓိပ္ပါယ်၊ နိဿယက မှီရာ၊ <b>ဥပနိဿယ</b> ဆိုတာ ပိုပြီးအားကောင်းတဲ့မှီရာလို့ အဓိပ္ပါယ်ရတယ်၊ နိဿယထက် ပိုအားကောင်း တယ်၊ ဒါကို <b>ဥပနိဿယပစ္စယော</b>ကို “စိတ်စေတရား၊ ဤနှစ်ပါး၏။ အင်အားကြီးစွာ၊ မှီရာဖြစ်မှု၊ ကျေးဇူးပြုသည့်”။</p> <h3>အာရမ္မဏူပနိဿယ</h3> <p><b>ဥပနိဿယ ပစ္စည်း</b>ကို ၃-မျိုးခွဲပြီး မြတ်စွာဘုရား ဟောတယ်၊ <b>အာရမ္မဏဥပနိဿယ</b> တဲ့၊ အာရုံဖြစ်ပြီးတော့ ကျေးဇူးပြုတယ်၊ အာရုံကလည်း စိတ်ရဲ့ မှီရာပဲလေ၊ လူ့ရဲ့စိတ်အတွေးလေးတွေဟာ အာရုံကြိုးတန်းကို မှီနေကြတာ၊ လူတွေ တွေးတယ် ဆိုကတည်းက အာရုံကို တွေးတာလေ၊ စိတ်က အာရုံမပါဘဲနဲ့ မဖြစ်နိုင်ဘူး၊ အာရုံ ကြိုးတန်းကလေးနဲ့ လမ်းလျှောက်တဲ့သဘောပဲ၊ အဲဒီတော့ အာရုံပေါ်မှာ မှီပြီးတော့ ကျက်စားတယ်။</p> <p>ဥပမာကြည့်လေ - မျက်စိက တစ်ခုခုမြင်လိုက်ရင် အဲဒီ မြင်တဲ့အာရုံလေး ပေါ်မှာ စိတ်ဝင်စားပြီး တွေးနေတာ၊ တွေးတဲ့စိတ်တွေအားလုံးဟာ မြင်တဲ့အာရုံ ပေါ်မှာ တွေးတာ၊ အဲဒီအမြင်အာရုံသည် စိတ်ရဲ့မှီရာဖြစ်တယ်၊ ထို့အတူပဲ နားက ကြားလိုက် လို့ရှိရင် အဲဒီအသံကိုတွေးပြီး အဲဒီအသံနဲ့ စိတ်က ဖြစ်နေတာ၊ အသံကတော့ ပျောက်သွားပြီ၊ ပျောက်သွားပေမယ့်လို့ အတွေးက မပျောက်ဘူး၊ အတွေးက အဲဒီအသံကို မှတ်ယူထားလိုက်တာ၊ မှတ်ယူထားပြီး အဲဒီအာရုံကို မှီပြီးတော့ ဒီစိတ်က ဆက်ဖြစ်နေတာ၊ အနံ့ရလိုက်ရင်လည်း ဘာအနံ့ပါလိမ့်ဆိုပြီး အတွေးက လိုက်လာ တယ်၊ အရသာခံလို့ရှိရင်လည်း “ေဩာ် ဒီအရသာလေးက ကောင်းလိုက်တာ” ဆိုတဲ့အတွေး လိုက်လာတယ်၊ “အရသာကြီးကလည်း ဆိုးလိုက်တာ” ဆိုတဲ့ အတွေးက နောက်ကလိုက်တာပဲ၊ ခန္ဓာကိုယ်အထိအတွေ့ပေါ်မှာလည်းပဲ ထို့အတူ ပဲ၊ အတွေးက နောက်ကလိုက်နေတယ်၊ အာရုံတွေပေါ်မှာ (သို့မဟုတ်) စိတ်ကူးတဲ့ အထဲမယ် ပေါ်လာတဲ့အာရုံပေါ်မှာ ဒီအတွေးက လိုက်နေတယ်။</p> <p>ဒီလိုအာရုံဟာ အလွန်အားကောင်းတဲ့အာရုံမျိုး ဖြစ်လို့ရှိရင် <b>အာရမ္မဏဥပနိဿယ</b> လို့ ခေါ်တယ်တဲ့၊ သူက <b>အာရမ္မဏာဓိပတိ</b>၊ လွှမ်းမိုးကြီးစိုးတဲ့ အာရုံမျိုးလိုပဲ အင်အား ကောင်းတဲ့အာရုံမျိုးကို <b>အာရမ္မဏဥပနိဿယ</b>၊ ဒါကြောင့်မို့ “စိတ် စေတရား ဤ နှစ်ပါး၏ အင်အားကြီးစွာ မှီရာဖြစ်မှု ကျေးဇူးပြုသည့် <b>အာရမ္မဏူပနိဿယ</b>” တဲ့။</p> <h3>အနန္တရူပနိဿယ</h3> <p>နောက်တစ်ခုက “ထိုမှတစ်သီး အားကြီးလှစွာ ခြားမဲ့မှာလျှင် မှီရာစင်စစ် နောက်စိတ်ဖြစ်မှု ကျေးဇူးပြုသည့် <b>အနန္တရူပနိဿယ</b>”၊ <b>အနန္တရဥပနိဿယ</b>၊ ရှေ့စိတ်နဲ့ နောက်စိတ်မှာ ရှေ့စိတ်က အလွန်အင်အားကောင်းလို့ နောက်စိတ်လည်း အင်အား ကောင်းတယ်၊ ရှေ့ကအင်အားကောင်းမှ နောက်က အင်အားကောင်းတာ၊ သူက အင်အားကောင်းတဲ့မှီရာအနေနဲ့ ကျေးဇူးပြုတာ၊ ဒီအဓိပ္ပါယ်မျိုးကိုယူတာ၊ ရှေ့စိတ် တွေရဲ့ တွန်းအားကောင်းလို့ နောက်စိတ်ဟာလည်းကောင်းတယ်၊</p> <p>ဥပမာ- လေးပစ်လိုက်တယ် (သို့မဟုတ်) လောက်လေးတွေ မြားတွေ ဘာတွေ ပစ်တယ် ဆိုပါတော့၊ ပစ်လိုက်တဲ့အရှိန်ပေါ်မှာ မူတည်ပြီးတော့ သွားတာ၊ ပစ်လိုက်တာက ခပ်ပေါ့ပေါ့ ခပ်လျော့လျော့ ဆိုလို့ရှိရင် အရှိန်က ခပ်လျော့လျော့ လေးပဲသွားမှာပဲ၊ ပစ်တဲ့အရှိန်က ပိုပြင်းထန်ရင် ပိုပြင်းထန်တယ်ပေါ့၊ ဒီလို သဘောမျိုး၊ တွန်းအားက ပိုပြီးတော့ များလာတယ်၊ အဲဒါမျိုးကို “အားကြီးလှစွာ အခြားမဲ့မှာ” - ခြားမဲ့ဆိုတာ အခြားမရှိဘူး ပြောတာ၊ “မှီရာစင်စစ် နောက်စိတ်ဖြစ်မှု ကျေးဇူးပြုသည့် <b>အနန္တရူပနိဿယ</b>”။</p> <h3>ပကတူပနိဿယ</h3> <p>“ထိုမှတခြား အားကြီးစွာသည့် များစွာကြောင်းစု ကျေးဇူးပြုသည့် <b>ပကတူပနိဿယ</b>” “<b>ပကတိ ဥပနိဿယ</b>” (သို့မဟုတ်) “<b>ပကတ ဥပနိဿယ</b>”၊ ပင်ကိုယ်က အာရုံအနေနဲ့ အားကြီးတာလည်း မဟုတ်ဘူး၊ ရှေ့စိတ်အနေနဲ့ အားကြီးတာလည်း မဟုတ်ဘူး၊ တခြားအားကြီးတဲ့အရာတွေ အားလုံးမှန်သမျှ <b>ပကတူပနိဿယ</b>။ <b>ဥပနိဿယပစ္စည်း</b> ၃-မျိုး ရှိတယ်။</p> <p>လောကမှာ <b>ဥပနိဿယပစ္စည်း</b>နဲ့ လွတ်ဖို့ဆိုတာ အင်မတန်မှ ခဲယဉ်းတယ်နော်၊ လူတွေပြောကြတယ် - “ကျေးဇူးပြုပါ ကျေးဇူးပြုပါ”လို့၊ “ကျေးဇူးပြုတယ်” ဆိုတာ မဖြစ်သေးတာ ဖြစ်အောင်လုပ်တာနဲ့ ဖြစ်ပြီးသားတွေ တည်တံ့နေအောင် လုပ်တယ်၊ ဒါ ကျေးဇူးပြုတယ်လို့ ခေါ်တယ်။</p> <p>ကဲ ကောင်းပြီ - <b>ဥပနိဿယပစ္စယော</b>တဲ့၊ ဒါကို ချဲ့ပြီးတော့ ပြောရအောင်၊ <b>ဥပနိဿယပစ္စယော</b>ဆိုတာ တကယ့်ကို အားကြီးတဲ့မှီရာကြီးပဲ၊ မှီရာအနေနဲ့ ကျေးဇူး ပြုလိုက်တာ၊ ဒါကြောင့် လူတွေက ပြောကြတယ်၊ တစ်ယောက်ကြီးပွားပြီဆိုရင် “ဪ သူက ကြီးပွားမှာပေါ့ အမှီကောင်း ရ,ထားတာကိုး”၊ အမှီကောင်း ဆိုပြီး ပြောကြတာ၊ ဒီ <b>ဥပနိဿယ</b> ရည်ရွယ်တာပဲနော်၊ ဘယ်အရာပဲဖြစ်ဖြစ် အမှီကောင်း ရမှ၊ အမှီကောင်း မရလို့ရှိရင် မဖြစ်ဘူး၊ အမှီကောင်း ရ,ထားလို့ရှိရင် အဲဒီ ပုဂ္ဂိုလ်က သာတာပဲ၊ အင်အားကြီးတာ နည်းတာက အဓိကမဟုတ်ဘူး၊ အမှီကောင်းက ပိုအဓိကကျတယ်။</p> <p>ထယ်စာခဲထဲက ငှက်ငယ်လေးအကြောင်းကိုပဲ ကြည့်၊ ထယ်စာခဲထဲက ဘီလုံးငှက် ကလေး၊ ဘီလုံးငှက်ကလေးက ကောင်းကင်ပျံတက်ပြီး ကျက်စားတဲ့အခါ သိမ်း စွန်ကြီးက သုတ်ပြီး ချီသွားတယ်၊ သုတ်ချီသွားတဲ့အခါ သူက ဘာပြောတုန်းဆို “ငါ့ကိုက လော်လီတာ၊ ငါ့ကိုက မဟုတ်တာ၊ ကိုယ့်နေရာ ကိုယ်မနေဘူးနော်၊ ဒီလို အပြင်ထွက်ပြီး ငါ လော်လော်လီလီနဲ့ ကျက်စားမိလို့ အခုလို အဖမ်းခံရတာ၊ ငါ့နေရာများဆိုရင် ငါအဖမ်းမခံရဘူး၊ ငါ့နေရာမှာ ငါနေရင် အန္တရာယ်ကင်းတယ်”။</p> <p>အဲဒါပဲ တတွတ်တွတ်ပြောနေတော့ သုတ်ချီလာတဲ့သိမ်းငှက်က မခံချင်ဘူး၊ “အောင်မယ် မင်းက မလောက်လေးမလောက်စားနဲ့၊ ငါ့နေရာမှာဆို ဂရုမစိုက် ဘူးလို့ ပြောတယ်၊ မင်းနေရာ ဘယ်မှာတုန်း” လို့ပြောတော့ “ကျုပ်နေရာ ထယ်စာခဲ ပဲ” “ဒါဖြင့် သွားစမ်း မင်းနေရာ၊ အဲဒီနေရာမှာမှာကော မင်း လွတ်မယ်ထင်လား” ဆိုပြီး လွှတ်လိုက်တယ်၊ ဘီလုံးငှက်ကလေး ထယ်စာခဲနားလည်း ရောက်သွားရော ထယ်စာခဲပေါ်တက် အတောင်လေးဖြန့်ပြီး “သတ္တိရှိရင်လာခဲ့” လို့ သိမ်းငှက်ကြီးကို လှမ်းခေါ်လိုက်တယ်၊</p> <p>ဟိုကောင်ကြီးက သူ့ကို ပမာမခန့် လုပ်ရမလားလို့ဆိုပြီး အတောင်တွေရုပ်သိမ်းပြီး တစ်ခါတည်း ထိုးဆင်းလိုက်တယ်၊ အနားနားရောက်ပြီ ဆိုတော့မှ အဲဒီဘီလုံးငှက် ကလေးက သုတ်ကနဲဆို မြေကြီးခဲအောက် ဝင်ပုန်းလိုက်တာ၊ သိမ်းငှက်ရဲ့ရင်အုပ်နဲ့ ထယ်စာခဲဆောင့်ပြီးတော့ မျက်လုံးထွက်ပြီး သေသွားတယ်၊ ဘီလုံးငှက်ကလေးက နိုင်လိုက်တယ်၊ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ အမှီကောင်းလို့၊ ဒါကိုပြောတာ - <b>ဥပနိဿယ သတ္တိ</b>ဆိုတာ၊ အမှီကောင်းသွားပြီဆိုလို့ရှိရင် ကိုယ့်ထက် ဘယ်လောက် အင်အား ကောင်းတဲ့ရန်သူ ဖြစ်ဖြစ် နိုင်သွားတယ်တဲ့။</p> <p><b>ဥပနိဿယ</b>ရဲ့ ထူးခြားချက်က တခြားပစ္စည်းများနဲ့ မတူဘူး၊ ဒါကြောင့်မို့ <b>ဥပနိဿယပစ္စယော</b>မှာ -</p> <p>“<b>ပုရိမာ ပုရိမာ ကုသလာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ဥပနိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော</b>”။</p> <p>ရှေ့က အားကောင်းတဲ့ ကုသိုလ်ဆိုရင် နောက်ကလည်း အားကောင်းတဲ့ ကုသိုလ်လာတယ်ပေါ့၊ အာရုံတစ်ခုအနေနဲ့လည်း အားကောင်းတဲ့ကုသိုလ်လာတယ်၊ သဘာဝတရားအနေနဲ့လည်း အားကောင်းတဲ့ကုသိုလ်လာတယ်လို့၊ ကုသိုလ်ပြီးရင် ကုသိုလ်ဖြစ်တယ်ဆိုတာ ဒါသဘာဝကျတယ်ပေါ့။</p> <p>သို့သော် နောက်တစ်ခုကိုကြည့် -</p> <p>“<b>ပုရိမာ ပုရိမာ ကုသလာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ကေသဉ္စိ ဥပနိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော</b>”၊ ဒီအချက်ကိုလည်း မှတ်သားရမယ်။</p> <p><b>ပုရိမာ ပုရိမာ</b> - ရှေးရှေးဖြစ်တဲ့၊ <br> <b>ကုသလာ ဓမ္မာ</b> - ကုသိုလ်တရားတွေက၊ <br> <b>ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ</b> - နောက်နောက်မှဖြစ်တဲ့ အကုသိုလ်တရား တွေကို၊ <br> <b>ကေသဉ္စိ ဥပနိဿယပစ္စယေန</b> - ဥပနိဿယပစ္စည်း အချို့ဖြင့်</p> <p>(<b>အနန္တရူပနိဿယ</b> မရဘူးတဲ့) ကုသိုလ်နဲ့ အကုသိုလ်က ဆက်ပြီးလာလို့ မရဘူး၊ ရှေ့စိတ်က ကုသိုလ်၊ နောက်စိတ်က အကုသိုလ်၊ ဒီလိုမရဘူး၊ process တစ်ခု တည်းမှာ ရှေ့စိတ် က ကုသိုလ်ဆိုရင် နောက်စိတ်က ကုသိုလ် (သို့မဟုတ်) <b>အဗျာကတ</b> လာလို့ရတယ်၊ ကုသိုလ်နဲ့ အကုသိုလ်ဟာ သဘာဝချင်းမတူသည့် အတွက်ကြောင့် ဆက်တိုက်လာလို့ မရဘူး။</p> <p>အဲဒါကြောင့်မို့ ဆက်တိုက်မလာပေမယ့် အာရုံအနေနဲ့ ကုသိုလ်က အကုသိုလ်ကို ဖြစ်စေတယ်၊ အကုသိုလ်ကလည်း ကုသိုလ်ကို ဖြစ်စေတယ်၊ <b>ပကတူပနိဿယ</b> အနေနဲ့လည်း ဖြစ်စေတယ်၊ ဒါကို ပြောတာနော်။</p> <h3>ကုသိုလ်က<br> အကုသိုလ်ကို ဖြစ်စေပုံ</h3> <p>ကဲ - ကုသိုလ်က အကုသိုလ်ကို ဘယ်လိုလုပ်ဖြစ်စေတာတုန်း၊ တချို့က ကုသိုလ်လုပ်တယ်ဆို ကုသိုလ်ပဲ ရတယ်လို့ ထင်တယ်၊ ဒီနေရာမှာ ကုသိုလ်ကို အကြောင်းပြုပြီး အကုသိုလ်ဖြစ်တာ ရှိတယ်၊ ဘယ်လိုဖြစ်တုန်းဆိုရင် ဆိုပါစို့ - လူတစ်ယောက်မှာ လှူချင်တန်းချင်တဲ့<b>သဒ္ဓါတရား</b>တွေ ဖြစ်လာတယ်၊ အဲဒီသဒ္ဓါ တရားဟာ ကုသိုလ်ပဲနော်၊ သို့သော် “ငါ့သဒ္ဓါတရားဟာ ကောင်းလိုက်တာ” လို့ သဒ္ဓါတရားကိုတွယ်တာတဲ့ <b>လောဘစိတ်</b>နဲ့ကြည့်တဲ့အခါ အဲဒီကြည့်တဲ့လောဘစိတ် ကျတော့ အကုသိုလ်ပဲ၊ ဒါ ကုသိုလ်ကနေ အကုသိုလ်ဖြစ်တာလို့ ပြောတာ၊ အဲဒီ တော့ ကုသိုလ်ကနေ အကုသိုလ်ပြောင်းသွားနိုင်တာကို သတိထားဖို့နော်၊ ကုသိုလ်ကို အကြောင်းပြုပြီး အကုသိုလ်ဖြစ်တယ်။</p> <p>ကိုယ့်ရဲ့<b>သီလ</b>စင်ကြယ်တာကို အကြောင်းပြုပြီးတော့ “ငါ့သီလက စင်ကြယ်တယ်” ဆိုပြီး သီလကို အကြောင်းပြုပြီး <b>မာန</b>ဖြစ်ရင် သီလက ကုသိုလ်, မာနက အကုသိုလ်၊ ဒါ <b>ဥပနိဿယပစ္စည်း</b>လို့ ခေါ်တယ်၊ သဒ္ဓါကို တွယ်တာမှုဖြစ်တယ်၊ <b>ရာဂ</b>ဖြစ်တယ်၊ တစ်ခါ ကိုယ့်သဒ္ဓါတရားကို ကိုယ်ကြည့်ပြီးတော့ များများစားစား လှူလိုက်မိပြီး နောက်ကျတော့ “ငါ့သဒ္ဓါတရားကလည်းနော် ငါလှူလိုက်တာ မှားလိုက် တာ” ဆိုပြီး သဒ္ဓါတရားကို ရှုတ်ချတဲ့<b>ဒေါသ</b>က မပေါ်နိုင်ဘူးလား၊ သဒ္ဓါကို အကြောင်းပြုပြီး ဒေါသလည်း ဖြစ်နိုင်တာပဲ။</p> <p>ထို့အတူပဲ ကိုယ့်သီလ ကိုယ်ကြည့်ပြီးတော့ ကျေနပ်နေတယ်၊ နှစ်သက်နေ တယ်၊ ကျေနပ်တယ်ဆိုတာ <b>တဏှာလောဘ</b>နဲ့ ကျေနပ်တာကို ပြောတာ၊ ကုသိုလ်စိတ်နဲ့ ကျေနပ်တာကို ပြောတာမဟုတ်ဘူးနော်၊ တဏှာစိတ်နဲ့ ကိုယ့်သီလကို ကိုယ် တွယ်တာပြီး ကျေနပ်နေပြီ၊ သာယာနေပြီ၊ လောဘတွေ ဖြစ်နေတယ်ဆိုရင် သီလ က ကုသိုလ်, ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့လောဘက အကုသိုလ်၊ ကုသိုလ်ကနေပြီး အကုသိုလ် ကို ဖြစ်စေတယ်လို့ ဒီလိုပြောဟာ။</p> <p><b>စာဂ</b> - ကိုယ့်ရဲ့စွန့်ကြဲမှုကို အကြောင်းပြုပြီး “ငါ့လို ဘယ်သူမှ မလှူနိုင်ဘူး၊ ငါက လှူနိုင်တယ်” လို့ ဆိုပြီး ကိုယ့်အလှူဒါနပေါ်မှာ သိပ်ပြီး ကျေနပ်မက်မော တွယ်တာ နေတယ်ဆိုလို့ရှိရင် စာဂ ဆိုတဲ့ကုသိုလ်ကို အကြောင်းပြုပြီး အကုသိုလ် ဖြစ်ပြန်တာပဲ။</p> <p><b>သုတ</b> - ကိုယ်က တရားဓမ္မတွေ နာထားတယ်၊ မှတ်လည်း မှတ်တယ်၊ စာ တွေလည်း တတ်တယ်၊ ဗဟုသုတတွေ များလာတယ်၊ အဲဒီများလာတဲ့ ဗဟုသုတ အပေါ် <b>မာန်မာန</b>တွေ တက်လာတယ်၊ ကိုယ့် ဗဟုသုတအပေါ် တွယ်တာမှု နှစ်သက်မှု <b>ရာဂ</b>တွေ ဖြစ်လာတယ်ဆိုလို့ရှိရင် တရားဓမ္မသုတက ကုသိုလ်, တွယ်တာမှု ဖြစ်လာတာတို့ မာနတို့က အကုသိုလ်၊ ဒါ ကုသိုလ်ကြောင့် အကုသိုလ် ဖြစ်တာ၊ အဲဒီလို ဖြစ်လာတာ။</p> <p>တစ်ခါ <b>ဈာန်တရား</b>ကို အားထုတ်တယ်၊ ကိုယ်ရ,ထားတဲ့ဈာန်ကို သဘောကျ တွယ်တာနေတယ်၊ တပ်မက်နေတယ်ဆိုရင် ဈာန်က ကုသိုလ်, တွယ်တာတပ်မက် တာက အကုသိုလ်၊ ကုသိုလ်ကနေ အကုသိုလ်ဖြစ်တာ။</p> <p>သို့သော် ကိုယ်ရ,ထားတဲ့ <b>မဂ်စိတ် ဖိုလ်စိတ်</b>ကိုတော့ ဒီလို မဖြစ်ဘူး၊ <b>လောကုတ္တရာ တရား</b>က အလွန်သိမ်မွေ့တာဆိုတော့ လောဘနဲ့ အာရုံပြုလို့မရဘူး၊ အဲဒါကျတော့ လက်လှမ်းမမီဘူးလို့ ပြောတယ်နော်၊ ဘယ်လို လက်လှမ်းမမီတုန်း ဆိုရင် ယင်ကောင်ကြီးဟာ မီးကျီးခဲပေါ်မှာ မနားဝံ့သလို မဂ်စိတ် ဖိုလ်စိတ်ပေါ်မှာ လောဘက မတွယ်ဝံ့ဘူး၊ လောကုတ္တရာစိတ်နား မကပ်နိုင်ဘူး၊ တဏှာက <b>လောကီ စိတ်</b>ကိုသာ နှစ်သက်နိုင်တာ၊ <b>လောကုတ္တရာစိတ်</b>ကျတော့ သူနဲ့ဘက်မဟုတ်ဘူး။</p> <p>ကုသိုလ်ကို အကြောင်းပြုပြီးတော့ အကုသိုလ်တွေဖြစ်ကြသေးတယ်တဲ့၊ ဒါကို အကြောင်းပြုပြီး -</p> <p>“<b>ပုရိမာ ပုရိမာ ကုသလာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ကေသဉ္စိ ဥပနိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော</b>”။</p> <p><b>ကေသဉ္စိ</b> ဆိုတဲ့စကားက <b>အနန္တရ</b> တော့ မဖြစ်နိုင်ဘူး၊ <b>အာရမ္မဏ</b> တော့ ဖြစ်နိုင်တယ်၊ အာရုံပြုပြီးတော့ လောဘဖြစ်မယ်၊ ဒေါသဖြစ်မယ်၊ မာန်မာနတွေ ဖြစ်မယ်၊ <b>ဣဿာ</b>တွေ ဖြစ်မယ်၊ အယူမှားတဲ့ <b>မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ</b>တွေ ဖြစ်မယ်၊ နောက်က ဖြစ်လာ သမျှသည် အကုသိုလ်တွေချည်းပဲ ဖြစ်လာသည့်အတွက်ကြောင့် ကုသိုလ်ကို အကြောင်းပြုပြီး အကုသိုလ်ဖြစ်တယ်လို့ ဒီလိုပြောတာ။</p> <p>ဒါကြောင့် တချို့က အလှူလှူပြီးတဲ့အခါ ဘာလုပ်လဲ၊ မဏ္ဍပ်တိုင် တက်ပြ တယ်လို့ ပြောတာနော်၊ သူ့ရဲ့ဒါနကောင်းမှုကို ဂုဏ်ယူပြီး မာနတွေတက်လာလို့ရှိရင် ဒါနကောင်းမှုကို အကြောင်းပြုပြီးတော့ အကုသိုလ်ဖြစ်တာပဲ။</p> <h3>ကရုဏာဒေါသ</h3> <p>ဒီတော့ သဘာဝတရားနှစ်ခုဟာ ကုသိုလ်က သူ့သဘာဝနဲ့သူ၊ အကုသိုလ် ကလည်း သူ့ သဘာဝနဲ့သူပဲ၊ ကုသိုလ်ကို အကုသိုလ်လို့လည်း ပြောလို့မရဘူး၊ အကုသိုလ်ကို ကုသိုလ်လို့လည်း ပြောလို့မရဘူး၊ တချို့က ပြောကြတယ်၊ ဆရာ သမားတွေက (သို့မဟုတ်) မိဘတွေက သားသမီးကို ဆုံးမတယ်၊ မလိမ္မာလို့ ဒေါသနဲ့ရိုက်တာ၊ ဒါကို <b>ကရုဏာဒေါသ</b>လို့ ခေါ်ကြတယ်၊ ဘယ်လိုလုပ် ကရုဏာ ဒေါသ ဖြစ်မှာလဲ၊ ဒေါသကရော ဘယ်လိုကရုဏာဖြစ်လဲ၊ သဘာဝနှစ်ခု မတူတာကို ပေါင်းစပ်ပြီးတော့ ပြောတာ။</p> <p>ဒီလိုပြောရင်တော့ ရတယ်ပေါ့၊ သနားတဲ့အပေါ်မှာ အခြေခံပြီးတော့ ဒေါသ ဖြစ်တာ၊ အဲဒါသနားတဲ့<b>ကရုဏာ</b>ကတော့ ကုသိုလ်ပဲ၊ ဒေါသကတော့ အကုသိုလ်ပဲ လေ၊ အဲဒါကို တချို့က အပြစ်မရှိဘူးလို့ ထင်နေတယ်၊ ဒေါသဆိုရင် ဘာဒေါသပဲ ဖြစ်ဖြစ် ကရုဏာပေါ် အခြေခံထားထား ဘာအခြေခံထားထား ဒေါသက အကုသိုလ်ပဲ၊ အပိုင်းက နှစ်ပိုင်းပဲ၊ သူ့ဟာနဲ့သူ သွားတာ။</p> <p>အကုသိုလ်က အကုသိုလ်အပိုင်းပဲ၊ ကုသိုလ်က ကုသိုလ်အပိုင်းပဲ၊ ကုသိုလ် နဲ့ အကုသိုလ်ဆိုတာ ရောလို့မရဘူး၊ သဘာဝချင်းကိုက အလွန်ခြားနားတယ်၊ <b>ကုသလာ အနဝဇ္ဇ သုခဝိပါကလက္ခဏာ</b> - ကုသိုလ်မှန်လို့ရှိရင် အပြစ်ကင်းတယ်၊ ကောင်းတဲ့ အကျိုးတွေကို ပေးနိုင်တယ်၊ ဒါ ကုသိုလ်ရဲ့ သဘာဝတရား၊ အကုသိုလ် ကျတော့ <b>သာဝဇ္ဇ ဒုက္ခဝိပါကလက္ခဏာ</b>၊ အပြစ်ရှိတယ်တဲ့၊ သဘာဝကိုက အပြစ် ရှိတယ်၊ အပြစ်ရှိရုံတင်မကဘူး၊ ဒုက္ခဝိပါက ဆင်းရဲတဲ့အကျိုးကို ထုတ်လုပ် သေးတယ်၊ ဒါ သူ့ရဲ့သဘာဝ၊ အဲဒီနှစ်ခုက ဘယ်လိုလုပ်ပေါင်းစပ်လို့ ရမလဲ၊ မရဘူး၊ တစ်ပိုင်းစီပဲ မှတ်ရမယ်၊ အကုသိုလ်ဖြစ်ရင် အကုသိုလ်အပိုင်းပဲ။</p> <p>တချို့က ကောင်းမှုပြုပြီး စိတ်ပျက်တယ်။ ဥပမာ - အလှူအတန်းလှူတယ် ဆိုပါတော့၊ ဥပမာ - လမ်းမှာတွေ့တဲ့ ကိုယ်တော်တစ်ပါးကို လှူလိုက်တယ်၊ အဲဒီ ကိုယ်တော်က ဘုန်းကြီးအစစ်မဟုတ်ဘူး၊ အရေခြုံလာတဲ့ကိုယ်တော် ဆိုပါစို့၊ “ဪ ငါလှူမိတာ မှားလိုက်တာ” ဆိုတာ ကိုယ့်ဒါနကို အကြောင်းပြုပြီး အကုသိုလ် ဖြစ်တာပဲ၊ ဒါလည်း လှူတုန်းကတော့ ဒါနကုသိုလ်ပဲ၊ အဲဒီဒါနကို အကြောင်းပြုပြီး အကုသိုလ် ဖြစ်တာပဲ၊ အဲဒီ ဒါနကို စိတ်ပျက်သွားပြီးလို့ရှိရင် ဘာဖြစ်မတုန်း၊ အကုသိုလ်ပဲ ဖြစ်တာပဲ၊ ဒါ ဘာတုန်းဆို <b>ဥပနိဿယပစ္စည်း</b>၊ ကုသိုလ်ကလည်း အကုသိုလ်ကို ဖြစ်စေတယ် ဆိုတာကို ဒီလိုသတိထားရမယ်ပေါ့။</p> <p>ဒီတော့ ကုသိုလ်လုပ်တိုင်း ကုသိုလ်ရတာမဟုတ်ဘူး၊ သူ့ အပိုင်းလိုက်သူ၊ ကုသိုလ် ရတဲ့အပိုင်းက ရတယ်၊ အကုသိုလ်ဖြစ်တဲ့အပိုင်းက အကုသိုလ်ပဲ၊ အဖြူနဲ့ အမည်းပဲ၊ တွဲလို့ မရဘူး။</p> <p>(အဖြူနဲ့အမည်း တွဲလိုက်လို့ရှိရင် ဘာဖြစ်သွားမလဲ အကြောင်ကြီး ဖြစ်သွားမှာပေါ့။)</p> <p><b>ပုရိမာ ပုရိမာ ကုသလာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ</b> - ရှေးတုန်းက ဖြစ်လာတဲ့ ကုသိုလ်တရားတွေဟာ နောက်နောက် အကုသိုလ်တရား တွေကို <b>ဥပနိဿယသတ္တိ</b>ဖြင့် ကျေးဇူးပြုပါတယ်။</p> <p>ဈာန်တရားရတယ်၊ ထိုဈာန်လျောသွားသည့်အတွက်ကြောင့် စိတ်ထဲမှာ မကျေမနပ် ဝမ်းနည်းပမ်းနည်း ဖြစ်တယ်ဆိုရင် ဈာန်တရားက ကုသိုလ်၊ ဝမ်းနည်း ပမ်းနည်း ဖြစ်တာက အကုသိုလ်၊ ကုသိုလ်ကို အကြောင်းပြုပြီး အကုသိုလ်ဖြစ်တာပဲ၊ အားလုံးဟာ ဒီအတိုင်းပဲ သဘောပေါက်ရမယ်နော်၊ ဒါ <b>ဥပနိဿယပစ္စယော</b>။</p> <h3>ကုသိုလ်က ကုသိုလ်ကို ဖြစ်စေပုံ</h3> <p>ကုသိုလ်က ကုသိုလ်ဖြစ်စေတာတော့ နားလည်တယ်၊ ဆိုပါစို့ - <b>ဒါန</b>ကို အကြောင်း ပြုပြီးတော့ ကုသိုလ်စိတ်တွေထပ်ပြီးတော့ ဖြစ်လာတယ်၊ ဒါ ကုသိုလ်ကနေ ကုသိုလ်ကို ထုတ်လုပ်တယ်လို့ပြောရမယ်၊ <b>သီလ</b>ကိုအကြောင်းပြုပြီးတော့ ကုသိုလ် ကောင်းမှုတွေ ထပ်ဖြစ်လာတယ်၊ ကုသိုလ်ကနေ ကုသိုလ်ကို ထုတ်လုပ်တယ်လို့ ပြောရမယ်။</p> <p><b>သုတ</b>ကို အကြောင်းပြုပြီးတော့ ကုသိုလ်တွေ ထပ်ဖြစ်လာတယ်၊ သုတက ကုသိုလ်ကို ဖြစ်စေတယ်လို့ ဒီလိုပြောရမယ်၊ ဒီလိုလည်း ရှိတာပဲ။</p> <p>ကုသိုလ်က <b>အဗျာကတ</b> ဖြစ်စေတယ်ဆိုတာတော့ ဒါက ကုသိုလ်ကနေပြီးတော့ အကျိုးပေးတာတွေပေါ့၊ ရုပ်အကျိုးပေးတာ ရှိတယ်၊ နာမ်အကျိုးပေးတာ ရှိတယ်၊ နာမ်တရားထဲက <b>ဝိပါက်</b>ဆိုတာတွေ ထုတ်လုပ်ပေးတာတွေရှိတယ်၊ ဒါက တော့ .ထင်ရှားတယ်၊ ထားတော့။</p> <h3>အကုသိုလ်က အကုသိုလ်ကို ဖြစ်စေပုံ</h3> <p>နောက် point တစ်ခုပြောရအောင်၊</p> <p>“<b>ပုရိမာ ပုရိမာ အကုသလာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ဥပနိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော</b>”။</p> <p><b>ပုရိမာ ပုရိမာ အကုသလာ ဓမ္မာ</b> - ရှေးရှေးဖြစ်နှင့်တဲ့ အကုသိုလ်တရား များသည်၊ <br> <b>ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ</b> - နောက်နောက်မှဖြစ်လာတဲ့ အကုသိုလ် တွေကို၊ <br> <b>ဥပနိဿယပစ္စယေန</b>- ဥပနိဿယသတ္တိဖြင့်၊ <br> <b>ပစ္စယော</b> - ကျေးဇူးပြုတယ်။</p> <p>ရှေးကဟာလည်း အကုသိုလ်၊ နောက်ကဟာလည်း အကုသိုလ်၊ အာရုံ အနေနဲ့လည်း ဖြစ်နိုင်တယ်၊ <b>အနန္တရ</b>အနေနဲ့ အကုသိုလ်ပြီးရင် အကုသိုလ်၊ ဒီလို လည်း ဖြစ်လို့ရတယ်၊ ရှေ့စိတ်က အကုသိုလ်၊ နောက်စိတ်ကလည်း အကုသိုလ်၊ <b>အနန္တရူပနိဿယ</b> လို့ခေါ်တယ်။</p> <p>ရှေ့စိတ်က အာရုံအနေနဲ့ အကုသိုလ်ဖြစ်တယ်၊ နောက်က ပေါ်လာတာလည်း အကုသိုလ်ဖြစ်တယ်၊ ဆိုပါစို့ - ကိုယ့်ရဲ့<b>ရာဂ</b>ကို ကိုယ်ပြန်ပြီးတော့ တွယ်တာ တယ်၊ တချို့က ကိုယ့်ရဲ့<b>ဒေါသ</b>ကို ကိုယ်ပြန်ပြီးတော့ ကျေနပ်တယ်၊ လူတစ်ယောက် စိတ်ဆိုးပြီးလို့ရှိရင် တစ်ယောက်ကို နိုင်လိုက်လို့ရှိရင် ကိုယ့်ဒေါသ ကိုယ်ပြန်ချီးမွမ်း တဲ့လူ ရှိတယ်၊ ကိုယ့်ဒေါသ ကိုယ်ပြန်ကျေနပ်တယ်၊ အဲဒါဆိုရင် ဒေါသကလည်း အကုသိုလ်၊ နောက်က ကိုယ့်ဒေါသ ကိုယ်တွယ်တာတာကလည်း အကုသိုလ်ပဲ၊ အကုသိုလ်က အကုသိုလ်ကို ကျေးဇူးပြုတယ်လို့ ဒီလိုပြောရမယ်။</p> <h3>အကုသိုလ်က ကုသိုလ်ကို ဖြစ်စေပုံ</h3> <p>ထို့အတူပဲ အကုသိုလ်ကလည်း ကုသိုလ်ဖြစ်စေနိုင်သေးတယ်တဲ့။</p> <p>“<b>ပုရိမာ ပုရိမာ အကုသလာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ကေသဉ္စိ ဥပနိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော</b>”။</p> <p><b>ပုရိမာ ပုရိမာ အကုသလာ ဓမ္မာ</b> - ရှေးရှေးကဖြစ်တဲ့ အကုသိုလ်တရား တွေဟာ၊ <br> <b>ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ</b> - နောက်နောက်ဖြစ်လာမယ့် ကုသိုလ်တရား တွေကို၊ <br> <b>ကေသဉ္စိ ဥပနိဿယပစ္စယေန</b> - ဥပနိဿယပစ္စည်းအချို့ဖြင့်၊ <br> <b>ပစ္စယော ဥပကာရကော</b> - ကျေးဇူးပြုတတ်တယ်။</p> <p>အချို့ဆိုတာ ခုနပြောသလို အနန္တရ မရနိုင်ဘူး၊ အကုသိုလ်ကနေပြီးတော့ ကုသိုလ် တိုက်ရိုက်ဆက်လို့ မရဘူး၊ သို့သော် အကုသိုလ်ကို အာရုံပြုပြီးတော့ ကုသိုလ် ဖြစ်တာကို ပြောတာ။</p> <p>ရှေးတုန်းက သူငယ်ချင်းနှစ်ယောက် လယ်ယာလုပ်ငန်းကို လုပ်ကြတယ်၊ နှစ်ယောက်အတူ လယ်လုပ်ရင်း မောတဲ့အခါသောက်ဖို့ ရေဘူးလေးတစ်ဘူးစီ ယူလာကြတယ်၊ မောတဲ့အခါ ရေလေးသောက်လိုက်ကြတာပေါ့၊ လယ်သွားထွန် လိုက်ကြ ရေသောက်လိုက်ကြနဲ့၊ အဲဒီမှာ တခြား သူငယ်ချင်းတစ်ယောက်က ထယ်ထွန်နေတုန်း သူရေဆာလို့ ရေလာသောက်တယ်၊ သူ့ ဘူးထဲက ရေလေးက နည်းနေလို့ ဟိုလူ့ ဘူးထဲကရေကို ခိုးသောက်လိုက်တယ်၊ သူက မပန်ကြားဘဲ ရေကို ခိုးသောက်တာ၊ သူ့ ဘူးထဲကရေ ကုန်မှာစိုးလို့ သူများဘူးထဲကရေကို ခိုးသောက် တယ်၊ ခိုးသောက်ပြီးတော့ တစ်နေကုန်အလုပ်တွေလုပ်ပြီး ညနေကျတော့ ရေမိုးချိုး ကြတယ်ပေါ့။</p> <p>ရေမိုးချိုးပြီးတော့ အဲဒီ ခိုးသောက်တဲ့လူက သူ့ကိုယ်သူစဉ်းစားတယ်၊ “ငါ ဒီကနေ့ ဘာများ မဟုတ်တာ လုပ်မိတုန်း”၊ ဘာမဟုတ်တာ လုပ်မိတုန်းလို့ဆိုတော့ သူက သွားတွေ့တယ်၊ ဘာသွားတွေ့တုန်းဆို ရေခိုးသောက်တာ သူ သွားတွေ့ တယ်၊ ငါ မဟုတ်တာ လုပ်ထားတယ်၊ အဲဒီတော့ ခိုးသောက်တယ်ဆိုတာ အကုသိုလ် မဟုတ်လား၊ အဲဒီအကုသိုလ်ကို ကြည့်ပြီး သူ့စိတ်ထဲမှာ သံဝေဂတွေ ဖြစ်လာတယ်၊ “ဪ ဒီအကုသိုလ်တွေ ကြီးထွားသွားမယ် ဆိုလို့ရှိရင် ငါ အပါယ်ဒုက္ခ ရောက်တော့မှာပဲ၊ ဒီအကုသိုလ်တွေနှိမ်မှပဲ” လို့ဆိုပြီး “ငါ မဟုတ်တာတွေ တော်တော် လုပ်တဲ့ကောင်ပဲ” လို့ သူ့ကိုယ်သူ မကျေမနပ်ဖြစ်ပြီး သူ့စိတ်ရဲ့ အပြစ်တွေမြင်ပြီး သင်္ခါရတရားတွေရဲ့အပြစ်ကို ဆင်ခြင်လိုက်တာ ပစ္စေကဗုဒ္ဓပါရမီ ရင့်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်တော့ အဲဒီနားမှာ ပစ္စေကဗောဓိဉာဏ် ရသွားတယ်၊ တရား ဆင်ခြင်ရင်းနဲ့ ပစ္စေကဗောဓိဉာဏ် ရသွားတယ်။</p> <p>ရသွားတဲ့အခါ ဟို ရေဘူးထဲကရေအခိုးခံရတဲ့ သူငယ်ချင်းက ရေချိုးပြီး တက်လာတဲ့အခါ “သူငယ်ချင်း အိမ်ပြန်စို့လေ” လို့ပြောတော့ “ဟာ ငါ အိမ်မပြန် တော့ဘူး၊ ငါ ပစ္စေကဗုဒ္ဓဖြစ်နေပြီ” ဆိုတော့ “မင်း မဟုတ်တရုတ်ပြောပြီ၊ ပစ္စေကဗုဒ္ဓ ဆိုတာ မင်းလိုမဟုတ်ဘူး” လို့ပြောတယ်၊ “ဟ ဒါဖြင့် ပစ္စေကဗုဒ္ဓဆိုတာ ဘယ်လို တုန်း” ဆိုတော့ “ပစ္စေကဗုဒ္ဓဆိုတာ ခေါင်းကလည်း ခေါင်းတုံးနဲ့၊ အဝတ်ကလည်း သင်္ကန်းဝတ်၊ သပိတ်လွယ်နဲ့ ဒီလိုနေတာ၊ မင်းဟာက လူဝတ်ကြီးနဲ့ ဘယ်လို ပစ္စေကဗုဒ္ဓ ဖြစ်မှာတုန်း”။</p> <p>အဲဒီအချိန်မှာ သူက သတိရပြီး သူ့ခေါင်းကို ပွတ်လိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် သူက အသွင်ပြောင်းသွားတာ၊ တစ်ခါတည်း လူ့အသွင်ပျောက်ပြီးတော့ ရဟန်း အသွင် ရောက်သွားတယ်၊ သပိတ်လွယ်လျက် ပရိက္ခရာ ၈-ပါးနဲ့ ကောင်းကင်ပေါ် ပျံတက်ပြီး သူငယ်ချင်းကို နှုတ်ဆက်ပြီး ထွက်သွားတယ်။</p> <p>အဲဒါ ဘာတုန်းဆို အကုသိုလ်ကနေ ကုသိုလ်ဖြစ်တယ်လို့ ပြောတာနော်၊ အကုသိုလ် ကလည်း ဒီလိုပဲ၊ ကုသိုလ်ဖြစ်တယ်၊ ကိုယ့်ရဲ့အကုသိုလ်ကို ရှုဆင်ခြင်တာ။ နောက်တစ်ခါ လူတစ်ယောက်ဟာ ဒေါသဖြစ်တယ်၊ အဲဒီဒေါသဖြစ်ပြီး “ဪ ဒီဒေါသဟာ မကောင်းပါလား”၊ မကောင်းဘူးလို့ မြင်လိုက်ကတည်းက ဒါ ကုသိုလ် ဖြစ်ပြီ သူက၊ “ဒေါသဟာ မကောင်းပါလား၊ ဒေါသရဲ့အပြစ်တွေက အင်မတန် ကြီးလေးပါလား” လို့ ဒေါသရဲ့ အပြစ်တွေကို ဆင်ခြင်စဉ်းစားလာတာလည်း သူ ကုသိုလ်တွေရတယ်၊ ဟော ဒေါသဖြစ်တုန်းက အကုသိုလ်၊ ဆင်ခြင် စဉ်းစားတာ ကျတော့ ကုသိုလ်၊ ဒီလိုဖြစ်တာ။</p> <p>ဒါကြောင့်မို့လို့ စိတ္တာနုပဿနာမှာ မြတ်စွာဘုရားက ဟောထားတာ -</p> <p>“<b>သရာဂံ ဝါ စိတ္တံ သရာဂံ စိတ္တန္တိ ပဇာနာတိ၊ သဒေါသံ ဝါ စိတ္တံ သဒေါသံ စိတ္တန္တိ ပဇာနာတိ</b>”</p> <p>ကိုယ့်စိတ်လေးဟာ တဏှာရာဂနဲ့တွဲနေရင်လည်း တဏှာရာဂနဲ့ တွဲနေတယ်လို့ သိရမယ်၊ ကိုယ့်စိတ်ကလေးဟာ ဒေါသနဲ့တွဲနေရင်လည်း ဒေါသနဲ့ တွဲနေတယ်လို့ သိရမယ်၊ သိတယ်ဆိုတာ အာရုံပြုတာကို ပြောတာ၊ ကြည့်လေ၊ “ဪ ငါ့စိတ်က ရာဂနဲ့တွဲနေပါလား” လို့ဆိုရင် ရာဂက အကုသိုလ်၊ သိလိုက်တဲ့ စိတ်ကျတော့ ကုသိုလ်၊ ရာဂဆိုတဲ့ အကုသိုလ်တရားကြောင့် သိခြင်းဆိုတဲ့ ကုသိုလ် တရား ဖြစ်လာတယ်တဲ့၊ ဒါကို ပြောတာနော်။</p> <p>စိတ္တာနုပဿနာ အားထုတ်တဲ့အခါကျတော့ အကုသိုလ်ကနေပြီးတော့ ကုသိုလ် ဖြစ်တယ်၊ ရာဂကို ရှူမယ်ဆိုရင် ရာဂက အကုသိုလ်၊ အာရုံက အကုသိုလ်၊ ရှူတဲ့စိတ်က ကုသိုလ်၊ ဒေါသကို အာရုံပြုမယ်ဆိုရင် ဒေါသက အကုသိုလ်၊ ရှုတဲ့ စိတ်က ကုသိုလ်၊ စိတ္တာနုပဿနာမှာ မြတ်စွာဘုရားက ဒီလို ဟောထားတာလေ၊ ဒါ <b>ဥပနိဿယပစ္စည်း</b>ပဲ။</p> <p>ကိုယ့်သန္တာန်မှာဖြစ်လာတဲ့ ရာဂပဲဖြစ်ဖြစ် ဒေါသပဲဖြစ်ဖြစ် မောဟပဲဖြစ်ဖြစ် မာနပဲဖြစ်ဖြစ် ဣဿာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ရှေးသူတော်ကောင်းကြီးတွေ ကိုယ့်သန္တာန်မှာ ဖြစ်တဲ့ အဲဒီ လောဘ ဒေါသ မာနတရား ဣဿာတရားတွေရဲ့ အပြစ်ကို ဆင်ခြင်ပြီး တော့ အကျွတ်တရားရသွားတာတွေ အများကြီးပဲ၊ အဲဒါတွေဟာ အကုသိုလ်ကနေ ကုသိုလ်ဖြစ်သွားတာ။</p> <p>ဒီတော့ ကိုယ့်သန္တာန်မှာ အကုသိုလ်ကနေ ကုသိုလ်ဖြစ်သွားရင်တော့ ဒါ အမြတ် ရတယ်လို့ ပြောရမှာပေါ့နော်၊ ကုသိုလ်ကနေပြီးတော့ အကုသိုလ်ပြောင်း သွားမှာ ဆိုလို့ရှိရင် ရှုံးတာပဲ၊ အကုသိုလ်ကို အကြောင်းပြုပြီးတော့ ကုသိုလ်ဖြစ်ရင် ကောင်းတယ်၊ ကုသိုလ်ကို အကြောင်းပြုပြီးတော့ အကုသိုလ်တော့ မဖြစ်စေနဲ့။</p> <p>လုပ်တာက ကုသိုလ်၊ ဖြစ်တာက အကုသိုလ်တဲ့၊ ဒါမျိုးတွေက မသိရင် အများကြီးပဲ၊ ဒါနကောင်းမှုလုပ်ပြီး “ငါတို့က ဒီလိုလှူတာ၊ ဒိပြင်လူတွေက ဒီလို မဟုတ်ဘူး” ဆိုရော အတ္တုက္ကံသန ပရဝမ္ဘန ဖြစ်ရော၊ “ငါတို့က ဒီလိုလှူတာ” လို့ ဆိုကတည်းက ရာဂနဲ့, မာနနဲ့ ပြောတာမျိုး၊ ကုသိုလ်နဲ့ အကုသိုလ် ရောထွေး ကုန်တယ်၊ <b>ဥပနိဿယပစ္စည်း</b> ဆိုတာ အဲဒါကို ပြောတာနော်။</p> <p>ကောင်းပြီ - အကုသိုလ်ကို အကြောင်းပြုပြီး ကုသိုလ်ဖြစ်တာတွေ အများကြီးရှိတယ်၊ လူတစ်ယောက်က ကြက်သတ်ပြီး ဘုန်းကြီးတွေကို ကြက်သားဟင်းနဲ့ ဆွမ်းကပ်တယ် ဆိုပါစို့၊ ကြက်သတ်တာက အကုသိုလ်၊ ဘုန်းကြီးတွေ ဆွမ်းကပ်တာကျ ကုသိုလ်၊ သူ့ဟာနဲ့သူ တစ်ပိုင်းစီကိုး၊ ဒါက အကုသိုလ်လုပ်ပြီး ကုသိုလ်ဖြစ်တယ်၊ ... အကုသိုလ်က အကုသိုလ်ပိုင်း၊ ကုသိုလ်က ကုသိုလ်ပိုင်း၊ သူ့ကျတော့ ကြက်သတ်ခြင်းက အကုသိုလ်၊ ဘုန်းကြီးတွေ ဆွမ်းကပ်တာကျတော့ ကုသိုလ်။</p> <p>မုဆိုးတွေ တံငါတွေ သတ္တဝါတွေ သတ်ဖြတ်တယ်၊ ထိုသတ်ဖြတ်ပြီးတော့ ရလာတဲ့ ပစ္စည်းကို လှူတယ်၊ တစ်ပိုင်းစီပဲ မှတ်ရမယ်၊ သတ်တဲ့ဖြတ်တဲ့ အချိန်က ဘာတုန်း? အကုသိုလ်၊ လှူဒါန်းတဲ့အချိန်က ကုသိုလ်၊ ဟော သူ့အပိုင်းနဲ့သူပဲ။</p> <p>တချို့က ထင်ကောင်းထင်လိမ့်မယ်၊ ဆိုပါစို့ - မုဆိုး တံငါတွေ လှူတာ ကုသိုလ် မရဘူးလို့ထင်ကောင်းထင်လိမ့်မယ်၊ မဟုတ်ဘူး၊ သူ့ အကန့်နဲ့သူ၊ သလဲသီးလိုပဲ တစ်ကန့်စီ တစ်ကန့်စီပဲ ယူရမယ်၊ ကုသိုလ်ဖြစ်ရင် ကုသိုလ်ပဲ၊ အကုသိုလ် ဖြစ်ရင် အကုသိုလ်ပဲ၊ သူ့ဟာနဲ့သူ နေတာနော်၊ ရောပစ်လို့ မရဘူးတဲ့၊ ဒါကြောင့်မို့လို့ တချို့ တံငါ မုဆိုး လုပ်ပြီး ကုသိုလ်ကောင်းမှု လုပ်သွားတာ၊ အဲဒီ ကုသိုလ် ကောင်းမှုရဲ့အကျိုး ခံစားရတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေလည်း မြောက်မြားစွာရှိတာပဲ။</p> <p>ကုသိုလ်နဲ့ အကုသိုလ် ဘယ်သူက အကျိုးပေးတုန်းလို့ဆိုရင် အင်အား ပိုကောင်းတာ အကျိုးပေးတယ်၊ ကုသိုလ် အကူအညီရရင် ကုသိုလ်က အကျိုးပေးမှာပဲ၊ အကုသိုလ် အကူအညီရရင် အကုသိုလ်က အကျိုးပေးမယ်၊ ဒီနှစ်ခုစလုံးဟာ ဆိုင်ရာအကူအညီ တစ်ခုကို စောင့်မျှော်နေကြတယ်။</p> <p>ကံတရားဆိုတာ ဆိုင်ရာအကူအညီတစ်ခု မပါဘဲနဲ့ ဥပမာ - မျိုးစေ့ကလေး တွေဟာ မြေရေဆိုတဲ့ တခြားအကြောင်းတရားတွေ မပါဘဲနဲ့ သူတို့ချည်း အပင် ထပေါက်လို့ မရဘူး၊ မြေနဲ့ ရေဆိုတဲ့ အကူအညီရမှ အပင်ပေါက်တာ၊ ထို့အတူပဲ ကံတရားဟာ သူ့ချည်းသက်သက် အကျိုးပေးလို့မရဘူး၊ ကုသိုလ်ကံက အခွင့်အရေးလေး ရသွားရင် ကုသိုလ်ကံက ထအကျိုးပေးမှာပဲ၊ အကုသိုလ်ကံက အခွင့်အရေး ရလာလို့ရှိရင် အကုသိုလ်က အကျိုးပေးတာ။</p> <p>ဒါကြောင့်မို့ ကံနဲ့ ပတ်သက်လာလို့ရှိရင် အမှန်အကန် ဆုံးဖြတ်ဖို့ရာ တော်တော် ခဲယဉ်းတယ်၊ အမှန်အကန်ဆုံးဖြတ်ဖို့ ခက်တယ်ဆိုတာ လူတွေ မျက်စိလည်ဖို့ အများကြီးရှိတယ်လို့ ပြောတာနော်၊ သာမန်ကြည့်ပြီး ပြောမယ်ဆိုလို့ရှိရင် မျက်စိလည်ကြမှာ၊ အဲဒါကို <b>မဟာကမ္မဝိဘင်္ဂသုတ်</b> မှာ မြတ်စွာဘုရား ဟောထား တာရှိတယ်၊ လူတစ်ယောက်ဟာတဲ့ မကောင်းတာတွေချည်းပဲလုပ်တယ်၊ သေတော့ နတ်ပြည်ရောက်သွားတယ်ဆိုရင် ကျန်တဲ့လူတွေက ဘယ်လိုတွေးမလဲ၊ ဒီကောင် တော်တော်ဆိုးတယ်၊ အရက်သမား၊ မဟုတ်တာတွေလည်း လုပ်တယ်၊ ဒါပေမယ့် သူသေတော့ လူဝင်စားပြန်ဖြစ်တယ်တို့, နတ်ပြည်ရောက်တယ်တို့ဆိုရင် အံ့ဩစရာ မကောင်းဘူးလား၊ အကုသိုလ်တွေ အကျိုးမပေးဘူးလို့ ထင်ကောင်း ထင်မိလိမ့်ဦး မယ်နော်၊ အဲဒါက မျက်စိလည်သွားခြင်းပဲ။</p> <p>ပုံသေမှတ်ထားရမှာက အကုသိုလ်က ကောင်းကျိုးပေးတာ မရှိဘူး၊ ကုသိုလ် ကလည်း မကောင်းကျိုးပေးတာ မရှိဘူး၊ ဒါ ပုံသေ၊ <b>The law of nature</b> ဒါ ပုံမှန်ပဲ။ သို့သော် ကုသိုလ်နဲ့ အကုသိုလ် ဘယ်သူက အရင်အကျိုးပေးမယ် ဆိုတာကိုတော့ ပြောလို့မရဘူး၊ အဲဒါ မသေချာတဲ့အရာတစ်ခုပဲ၊ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ တပည့်တွေ ထဲမှာ <b>သရဏာနိ</b>ဆိုတဲ့ သာကီဝင်မင်းတစ်ယောက်ရှိတယ်၊ <b>သရဏာနိ</b> ဆိုတဲ့လူက အရက်ကလေးတမြမြနဲ့နေတာ၊ နေ့တိုင်း <b>beer</b> လေးနဲ့ အရက်ကလေးနဲ့နေတာ၊ သူ အရက်သောက်တာပဲ လူတွေက မြင်ကြတယ်၊</p> <p>သူသေသွားတဲ့အခါကျတော့ မေးကြတယ် - “ဒီကောင် ဘယ်ရောက်သွားတုန်း၊ အရက်ချိုး ဘယ်ရောက် သွားတုန်း” မေးတော့ “ဟ ဒီကောင်က <b>သောတာပန်</b>တဲ့” ဆိုတော့ အံ့ဩမကုန် ဘူးလား၊ လူတွေ အံ့ဩကုန်တယ်၊ ဘုရားလက်ထက်ကနော်၊ “ဒီကောင်က <b>သောတာပန်</b>” ဆိုတော့ လူတွေကပြောကြတယ်”သရဏာနိလို အရက်သမားတောင် <b>သောတာပန်</b>ဖြစ်မှတော့ကွာ ဘယ်သူ <b>သောတာပန်</b> မဖြစ်ဘဲ နေမလဲ” နဲ့ ပြောကုန်ကြတယ်။</p> <p>အဲဒါကို မြတ်စွာဘုရားက ရှင်းဟောတယ်၊ “မှန်တယ်” တဲ့၊ “သရဏာနိဟာ အရက်သောက်တတ်သူဖြစ်ပေမယ့်လို့ သေခါနီးကျတော့ သူ <b>သီလလုံ</b>သွားတာ လူတွေ မသိလိုက်ကြဘူး” တဲ့၊ “သေခါနီးလေးမှာ သူက <b>တရားထူး</b>ရသွားတာ”၊ အဲဒီ လျှို့ဝှက်ချက်ကို လူတွေက မသိလိုက်ဘူး၊ သူအရက်သောက်တာကိုပဲ သိကြတယ်၊ အဲဒါ သုတ္တန်ပါဠိတော်တွေမှာ ရှိတယ်။</p> <p>ဒီတော့ လူတစ်ယောက်ကို လူဆိုးလို့ တစ်သက်လုံး သတ်မှတ်လို့ မရဘူး၊ လူကောင်းလို့လည်း တစ်သက်လုံး သတ်မှတ်လို့ မရဘူး၊ သူ့ရဲ့လုပ်ရပ်ကို ကြည့်ပြီး တော့ လူဆိုးလူကောင်း ပြောရမယ်၊ အခု လူမိုက်ကြီး ဖြစ်ပေမယ့် တော်ကြာ လူလိမ္မာ ဖြစ်ချင်ဖြစ်သွားတယ်၊ ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆိုတော့ အပြောင်းအလဲရှိတယ်၊ ကြည့်လေ - ကုသိုလ်ကနေ အကုသိုလ်ဖြစ်တယ်၊ အကုသိုလ်ကနေ ကုသိုလ်ဖြစ် တယ်၊ လုပ်နေတာက ကုသိုလ်, ဖြစ်နေတာက အကုသိုလ်၊ လုပ်နေတာက အကုသိုလ်, ဖြစ်တာက ကုသိုလ်၊ <b>ဥပနိဿယသတ္တိ</b>ဆိုတာ အဲဒါမျိုး ပြောတာ။</p> <p>ဒီတော့ စိတ်ကလေးရဲ့ အခြားမဲ့မှာ ပြောင်းလဲသွားမှုဟာ မြတ်စွာဘုရားက လွဲလို့ ဘယ်သူမှမသိဘူး၊ ဒါ့ကြောင့် <b>မဟာကမ္မဝိဘင်္ဂသုတ်</b>မှာ ပုဂ္ဂိုလ် ၄-မျိုး ခွဲထားတယ်၊</p> <p>(၁) ဒီဘဝမှာ မကောင်းတာတွေလုပ်ပြီး သေတော့ ကောင်းရာသုဂတိ ရောက်သွား တဲ့ပုဂ္ဂိုလ် ရှိတယ်တဲ့၊ <br> (၂) မကောင်းတာတွေ လုပ်ပြီးတော့ အပါယ်ငရဲ ကျသွားတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ရှိတယ်တဲ့၊ <br> (၃) ကောင်းတာတွေလုပ်ပြီး ငရဲကျသွားတဲ့လူတွေ ရှိတယ်၊ <br> (၄) ကောင်းတာကိုလုပ်ပြီး ကောင်းတဲ့ဘုံကို ရောက်သွားတာရှိတယ်။</p> <p>ဒီတော့ မကောင်းတာလုပ်လို့ မကောင်းတဲ့ဘုံ ရောက်သွားတာကတော့ သူ့ထိုက်နဲ့ သူ့ကံလို့ ပြောကြမှာပေါ့ ကောင်းတာတွေလုပ်လို့ ကောင်းတဲ့ဘုံ ရောက်သွားလို့ ရှိရင်လည်း ဘယ်သူကမျှ စောဒကမတက်ဘူး၊ သူကောင်းလို့ သူရောက်တယ်ပဲ။</p> <p>သို့သော် ကောင်းတာလုပ်တဲ့လူက ငရဲကျသွားပြီ၊ မကောင်းတာလုပ်တဲ့လူက နတ်ပြည်ရောက်သွားပြီဆိုရင် ပြောစရာ မဖြစ်လာဘူးလား၊ ဖြစ်လာတယ်၊ သို့သော် သူ့ရဲ့သန္တာန်မှာ အကုသိုလ်ကို အကြောင်းပြုပြီး ကုသိုလ်ဖြစ်သွားတာ၊ ကုသိုလ်ကို အကြောင်းပြုပြီး အကုသိုလ် ဖြစ်သွားတဲ့အပိုင်းလေးကို လူတွေက မသိလိုက်ကြဘူး တဲ့၊ <b>ဥပနိဿယသတ္တိ</b>ဆိုတာ ဒါမျိုးကိုပြောတာ၊ လူတစ်ယောက်ဟာ ဘယ်လောက်ပဲ မကောင်းမကောင်း သေခါနီးအချိန်ကလေးမှာ ကောင်းသွားတာမျိုး ရှိသေးတယ်။</p> <p>ဆိုပါစို့ - <b>တမ္ဗဒါဌိက</b>ဆိုတဲ့ လူသတ်သမား၊ သေဒဏ်ကျတဲ့သူတွေကိုသတ်ဖို့ သူ့ ကို ရာထူးပေးထားတာ၊ အနှစ် ၅၀-လုံးလုံး၊ တစ်နေ့ကို ၅-ယောက် သတ်ရ တာရှိတယ်၊ ၁၀-ယောက် သတ်ရတာ ရှိတယ်၊ အယောက်-၂ဝ သတ်ရတာ ရှိတယ်၊ လူတွေ သတ်လာတာ အနှစ်-၅ဝ၊ သို့သော် နောက်ဆုံး သူရာထူးကပြုတ်တဲ့နေ့မှာ သူ သေတယ်၊ အဲဒီနေ့မှာ ရေမိုးချိုး၊ အဝတ်အစား အကောင်းတွေ ဝတ်ပြီးတော့ ကောင်းပေ့ဆိုတဲ့ အစာစားတယ်၊</p> <p><b>အရှင်သာရိပုတ္တရာ</b>က ကြွသွားတာ၊ <b>အရှင် သာရိပုတ္တရာ</b>က တရားဟောတယ်၊ တရားဟောတဲ့အခါ ဝိပဿနာဉာဏ် အဆင့် တက်သွားတာ <b>သောတာပတ္တိမဂ်</b>နား ကပ်သွားတဲ့ ဉာဏ်မျိုးထိအောင် ရောက်သွားတယ်၊ <b>အရှင်သာရိပုတ္တရာ</b>ကို လိုက်ပို့ရင်း လမ်းမှာပဲ နွားတစ်ကောင်က ဝင်ဝှေ့လို့ သေသွားတယ်၊ “ဟ ဒီ လူသတ်သမားကြီး ဒီနေ့ပဲ ရာထူးပြုတ်တယ်၊ ဒီနေ့ပဲ <b>အရှင်သာရိပုတ္တရာ</b>နဲ့ တွေ့တယ်၊ တွေ့ပြီးတော့ သူက ဆွမ်းကပ်လို့၊ အခု ဘယ်များ ရောက်ပါလိမ့်” မေးတော့ “<b>တုသိတာ</b>မှာ” တဲ့၊ မျက်စိလည်စရာ မကောင်းဘူးလား၊ ကြည့် - သူ လုပ်ခဲ့တဲ့အကုသိုလ်တွေက နောက်ကျသွားပြီး ကုသိုလ်က ဝင်ပြီး အကျိုးပေး လိုက်တာ အဲဒါ။</p> <p>သို့သော် ဒီလိုတော့ မအောက်မေ့နဲ့ - သူလုပ်ခဲ့တဲ့ အကုသိုလ်တွေ သူ မခံရဘူး လို့တော့ မထင်နဲ့၊ အဲဒါတွေက ရှိနေဦးမယ်နော်၊ အခွင့်အရေးကြုံလာ လို့ရှိရင် သူခံရမယ်၊ ဒါတွေက <b>on line</b> ပဲ၊ အကုသိုလ်ကတော့ ရှိနေမှာပဲ၊ ရံလိုက်နေမှာ၊ ဒီ အကုသိုလ်တွေက ကုန်သွားတာ မဟုတ်ဘူး၊ ခန္ဓာရှိနေသရွေ့ ဒီအကုသိုလ်တွေက အကျိုးပေးဖို့ သူ့သန္တာန်မှာ ရှိနေဦးမှာပဲ၊ အခွင့်အရေးရတာနဲ့ အကျိုးပေးမှာ။</p> <p>ကြည့်လေ - <b>အရှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်</b>မထေရ်မြတ်ကြီး အခွင့်အရေးရတာနဲ့ ဝင်အကျိုး ပေးတာ၊ ဘယ်လိုအခွင့်အရေးတုန်း၊ <b>အရှင်မောဂ္ဂလာန်</b>ဟာ လွန်ခဲ့တဲ့ အတိတ် ဘဝက မိဘတွေကို သတ်ခဲ့တယ်၊ အဲဒီအကုသိုလ်က နောက်က လိုက်ချောင်း နေတယ်၊ <b>ရဟန္တာ</b>ဖြစ်တဲ့ဘဝ ရောက်လာတယ်၊ ဒါ နောက်ဆုံးဘဝပဲ၊ အဲဒီ နောက် ချောင်းလို့ မရတော့ဘူး၊ ဘာလို့လဲဆို ဘဝမှ မရှိတော့တာနော်၊ ခု ဘဝ ရှိတော့ ဒီအကုသိုလ်က လိုက်ချောင်းနေတာ၊ ချောင်းနေတော့ ဘယ်လိုလုပ်ပြီးတော့ သူအခွင့်အရေးရသွား တုန်းဆို <b>အရှင်မောဂ္ဂလာန်</b>က တောထဲနေတာ၊ ဒါက အခွင့် အရေးရခြင်း အကြောင်းတစ်ခုပဲ၊ သံဃာတွေထဲနေရင် သူ ဒီလိုဖြစ်မှာ မဟုတ်ဘူး၊ တစ်ပါးတည်း နေတာဆိုတော့ အသတ်ခံရတာပေါ့၊ ဟုတ်တယ် မဟုတ်လား၊ သံဃာ တွေထဲမှာ နေမယ်ဆိုရင် လုပ်ရဲပါ့မလား၊ မလုပ်ရဲဘူး၊ အဲဒီ တစ်ပါးတည်းနေတာကိုက အခွင့်အရေးရခြင်း အကြောင်းတစ်ခုပဲ။</p> <p>နောက်တစ်ခုက သူ့ကို ဒီလိုလူသတ်သမားတွေ လွှတ်ပြီးတော့ သတ်ရ လောက်အောင် သူ ဘာတွေလုပ်တာတုန်းလို့ဆိုတော့ <b>အရှင်မောဂ္ဂလာန်</b>က တန်ခိုး ကြီးတဲ့ပုဂ္ဂိုလ် ဆိုတော့ ခရီးခဏခဏသွားတယ်၊ ခရီးသွားတာ ဘယ်ကို သွားတုန်း ဆိုရင် နတ်ပြည်လည်း သွားတာပဲ၊ ငရဲလည်း သွားတာပဲ၊ ပြန်လာရင် သူက ဟောတော့တာပဲ၊ ခရီးသွားအတွေ့ အကြုံတွေကို ပြောတော့တာ၊ ဘယ်မြို့က ဘယ်သူဖြင့် မကောင်း တာတွေလုပ်လို့ <b>ပြိတ္တာ</b>ကြီး ဖြစ်နေတယ်၊ ဘယ်သူကဖြင့် ဘယ်နေရာမှာ ဘာဖြစ်နေတယ်၊ ငရဲကျနေတယ် စသည်ဖြင့် ဒီဟာတွေ ပြောတာ၊ တစ်ခါ ဘယ်သူ ကဖြင့် ကုသိုလ်ကောင်းမှုတွေ လုပ်လို့ နတ်ပြည်မှာ ရောက်နေတယ်လို့ နတ်ပြည်က ပြန်လာပြန်တော့လည်း သူက ဖောက်သည် ချတယ်။</p> <p><b>အရှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်</b> ဖောက်သည်ချတဲ့ ဝတ္ထုတွေကို <b>ဝိမာနဝတ္ထု</b>နဲ့ <b>ပေတဝတ္ထု</b> ဆိုပြီးတော့ ရှိတယ်၊ ဒါ <b>အရှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်</b>ရဲ့ ခရီးသွားမှတ်တမ်းလို့ ပြောချင် ပြောပေါ့၊ <b>အရှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်</b> ပြန်ပြန်ဟောတာ၊ အဲဒီလို ပြန်ဟောခြင်းသည် ဘာသာခြားတွေရဲ့ မုန်းတီးမှုကို ခံရခြင်းပဲ၊ ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆို “ဟေ့ ဘယ်ဘာသာ ကိုးကွယ်တဲ့ကောင်က ငရဲကျနေတယ်၊” ဒီလိုကိုး - သူက၊ “ဘယ် ဘာသာ ကိုးကွယ်နေလို့ သူငရဲကျတယ်”။</p> <p>အဲဒီတုန်းက အများဆုံးကတော့ <b>Brahman</b> တွေပေါ့၊ <b>ဗြဟ္မဏဝါဒ</b> ကိုးကွယ်တာ၊ <b>ဗြဟ္မဏ</b>ပုဏ္ဏားတွေဆိုတာ သူတို့က <b>ဗြဟ္မာ</b>ကို ပူဇော်ချင်တဲ့အခါကျတော့ မီးပူဇော်တယ်၊</p> <p>(မီးပူဇော်တယ်ဆိုတာ ခုခေတ် ရွှေတိဂုံဘုရားပေါ်သွားပြီးတော့ ဆီမီး တစ်ထောင် ပူဇော်တာမျိုး မဟုတ်ဘူး)</p> <p>ထင်းမီးတို့ ဘာတို့ မီးဖိုထားပြီး အဲဒီထဲကို ထောပတ်တွေ လောင်းထည့်လိုက်၊ မန္တာန်ရွတ်လိုက်၊ မီးပူဇော်တယ်ဆိုတာ အဲဒီလို လုပ်တာ ပြောတာနော်၊ မီးကို ရှိခိုးတယ်၊ မီးထဲမှာ လောင်စာတွေ ထည့်ပေးတယ်၊ ထောပတ်တွေ ထည့်တယ်၊ အဲဒီမှာ မီးကနေ ထောပတ်ကို လောင်ပစ်လိုက်တာကို <b>ဗြဟ္မာပြည်</b>ရောက်တယ်လို့ သူတို့က ယူဆတယ်၊ <b>ဗြဟ္မာ</b>အတွက် ထည့်ပေးတယ်ပေါ့၊ အဲဒီလို မီးပူဇော်တဲ့ ပုဏ္ဏားတွေက မီးကို သိပ်ပြီးတော့ ရိုသေလေးစားကြတယ်။</p> <p>ပုဏ္ဏားကြီးတစ်ယောက် သေခါနီးရောက်လာတယ်၊ သေခါနီးရောက်လာတဲ့ အခါ သူတို့ပုဏ္ဏားဆရာတွေက ရောက်လာတယ်၊ “မင်း ဘာတွေမြင်တုန်း”ဆိုတော့ “မီးတောက်ကြီးမြင်တယ်” တဲ့၊ “အေး အဲဒါ မင်းမီးတောက်ကြီး၊ မင်း <b>ဗြဟ္မာပြည်</b> ရောက်တော့မှာပဲ”၊ အဲဒါ မီးတောက်ကြီးကြည့်ပြီး သူသေသွားတာ၊ ဘယ်ရောက် သွားလဲ၊ <b>အဝီစိငရဲ</b>မီးဖြစ်နေတယ်၊ အဲဒီမီးက <b>ဗြဟ္မာပြည်</b>သွားတဲ့မီး မဟုတ်ဘူး၊ <b>အဝီစိငရဲ</b>မီးဖြစ်ပြီးတော့ ငရဲကျသွားတယ်၊ ဒီလိုလည်း ရှိတယ်နော်၊</p> <p>အာရုံနိမိတ်တွေ ထင်တဲ့အခါ မီးတွေ ထင်နေတယ်၊ “အေး မီးတွေမြင်နေလို့ရှိရင် <b>ဗြဟ္မာပြည်</b> မင်း ရောက်ပြီ”လို့ ဟိုက ပြောတာ၊ တကယ်သေတော့ ဘယ်ရောက် သွားလဲ၊ <b>အဝီစိငရဲ</b> ရောက်သွားတယ်၊ <b>အဝီစိငရဲ</b>က မီးတောက်ကို <b>ဗြဟ္မာပြည်</b>က မီးတောက် ထင်နေတယ်၊ လောကကြီးကလည်း တော်တော်ထူးဆန်းတယ်။</p> <p><b>အရှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်</b> မထေရ်မြတ်ဟာ အဲဒီလို လိုက်ပြီး တရားဟောတာ ကြောင့်မို့လို့ ဘာသာခြားတွေရဲ့ မုန်းတီးရွံရှာမှုကို ခံရတယ်၊ ဒါက အခွင့်အရေး ရသွားခြင်း အကြောင်းတစ်ခုပဲ၊ သူ့လုပ်ရပ်အပေါ်မှာ အကုသိုလ်အကျိုးပေးဖို့ အတွက် အခွင့်အလမ်းတွေ ဖွင့်ပေးနေသလို ဖြစ်တယ်၊ တစ်ပါးတည်း <b>ကာဠသိလာ</b> ဆိုတဲ့ တောင်ထိပ်မှာ သွားပြီး သီတင်းသုံးနေတာ၊ ဒါလည်း အခွင့်အရေးရခြင်း အကြောင်း တစ်ခုပဲ။</p> <p>ဒါ့ကြောင့်မို့ သူခိုးဓားပြ-၅၀၀ က <b>အရှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်</b>ကို သတ်ဖို့ဆိုပြီး အဲဒီ တောင်ကြီးကို ဝိုင်းပြီးတော့ တက်တယ်၊ <b>အရှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်</b>ဟာ တန်ခိုးနဲ့ နှစ်ကြိမ် ပျံထွက်သွားတယ်၊ လွတ်သွားတယ်၊ တတိယအကြိမ်ကျတော့ သူ မထွက် တော့ဘူး၊ ဘာဖြစ်လို့ မထွက်သလဲဆို “ငါ့ရဲ့ကံကြမ္မာက အကျိုး ပေးတော့မယ်” ဆိုတာသူသိတယ်၊ သိသည့်အတွက်ကြောင့် <b>အရှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်</b>ဟာ အမိခံ လိုက်တယ်၊ အမိခံလိုက်တဲ့အခါကျတော့ ဝိုင်းပြီးရိုက်ကြနှက်ကြတာလေ၊ အရိုးတွေ ကြေသွားတာ၊ အမှုန့်ထောင်းပြီးသား ဖြစ်သွားတယ်၊</p> <p><b>အရှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်</b>က အဲဒါကို <b>သမာပတ်စွမ်းအား</b>နဲ့ ပြန်ထိန်းပြီးတော့ ဘုရားကို လာကန်တော့သေးတာနော်၊ သာမန်ဆို ဘယ်ကန်တော့လို့ ရတော့မှာတုန်း၊ <b>သမာပတ်စွမ်းအား</b>နဲ့ ပြန်ပြီးတော့ စုစည်းလိုက်တဲ့အခါ ကြေနေတဲ့ အရိုးတွေက ပြန်ဆက်ပြီး မြတ်စွာ ဘုရားကို လာကန်တော့ပြီးတော့မှ <b>ပရိနိဗ္ဗာန်</b> စံသွားတယ်တဲ့၊ ဒါက အကျိုး တရားကို ခံစားရတာ၊ ဒါနောက်ဆုံးပဲတဲ့၊ ဒီ့နောက်တော့ အကုသိုလ်က လိုက်လို့ မရတော့ဘူး၊ ဘာဖြစ်လို့ လိုက်မရတာတုန်း၊ ဘဝမရှိတော့လို့။</p> <p>အဲဒီဘဝကို ဘယ်သူကဖန်တီးနေတာတုန်းဆို ကံက အဓိကမဟုတ်ဘူး၊ <b>ကိလေသာ</b> က ဖန်တီးပေးနေတာ၊ ကံနဲ့ ကိလေသာတွေက ပေါင်းပြီးတော့လုပ်တာ၊ ဒါကြောင့်မို့ <b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>မှာ မြတ်စွာဘုရားကဟောထားတာ မဟုတ်လား၊ <b>အဝိဇ္ဇာပစ္စယာ သင်္ခါရာ</b>၊ <b>သင်္ခါရပစ္စယာ ဝိညာဏံ</b>၊ နှစ်ခုပြောပြီးမှ <b>ဝိညာဏ</b>ဆိုတဲ့ ဘဝသစ်ကို ပေးတာ၊ ကြည့်လေ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ဆိုတာ <b>ကိလေသာ</b>၊ <b>သင်္ခါရ</b>ဆိုတာ <b>ကံ</b>၊ <b>ကံ</b>နဲ့ <b>ကိလေသာ</b> ပေါင်းပြီးတော့မှ <b>ဝိညာဏ</b>ကို ထုတ်လုပ်တယ်လို့ ဒီလိုမှတ်ရမယ်၊ ကံ တစ်ခုတည်းက <b>ဝိညာဏ</b>ကို မထုတ်ဘူး၊ <b>ကိလေသာ</b>တစ်ခုတည်းက <b>ဝိညာဏ</b>ကို မထုတ်ဘူး၊ <b>ကံ</b>နဲ့ <b>ကိလေသာ</b>ပေါင်းလိုက်မှ ဒီအကျိုးတရားတစ်ခု ရတယ်တဲ့၊ ဒါကို ပြောတာနော်။</p> <p>အဲဒီအထဲမှာ <b>ကိလေသာ</b>ကို ဖျက်ဆီးလိုက်တာနဲ့တစ်ပြိုင်နက် <b>ကံ</b>က အလုပ် လုပ်လို့ မရတော့ဘူး၊ ကံက အကျိုးမပေးတော့ဘူး၊ <b>အရှင်အင်္ဂုလိမာလ</b>၊ သူသတ်သမားကြီးပဲ၊ သတ်လိုက်တဲ့လူတွေ နည်းတာမှ မဟုတ်ဘဲနဲ့၊ ဘာကို သူဖျက်ပစ်လိုက်တာ တုန်းဆို <b>ကိလေသာ</b>ကို ဖျက်လိုက်တာ၊ သူ <b>ကံ</b>ကို ဖျက်လို့ မရဘူးလေ၊ သူ လုပ်ခဲ့တဲ့ အလုပ်က အကျိုးပေးလို့ မရတော့ဘူး၊ ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆိုရင် <b>ကိလေသာ</b> က ကုန်သွားပြီ၊ <b>ကိလေသာ</b>ကုန်သွားသည့်အတွက်ကြောင့် နောက်ထပ်ဘဝဆိုတာ မရှိတော့ဘူး၊ မရှိတော့သည့်အတွက်ကြောင့် သူ့ အကုသိုလ်တွေက ဒီဘဝမှာ အကျိုး ပေးတယ်၊ ဆွမ်းခံသွားတယ်၊ ဆွမ်းမရဘူး၊ ခဲတို့ တုတ်တို့ပဲ ရတယ်၊ ဒါ ဒီဘဝရတဲ့ အကျိုးတရားတွေပေါ့နော်။</p> <p>ဒါကြောင့်မို့လို့ သဘာဝတရားဆိုတာ အလွန်တရာမှ ဆန်းကျယ်တယ်၊ ကုသိုလ် ကနေပြီးတော့လည်း အကုသိုလ်ကို ဖြစ်စေတတ်တယ်၊ အကုသိုလ်ကလည်း ကုသိုလ်ကို ဖြစ်စေတတ်တယ်၊ ဒါ <b>ဥပနိဿယသတ္တိ</b>။</p> <p>နောက်ဆုံး မှတ်စရာက -</p> <p>“<b>ဥတုဘောဇနမ္ပိ ဥပနိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော</b>၊ <br> <b>သေနာသနမ္ပိ ဥပနိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော</b>၊ <br> <b>ပုဂ္ဂလောပိ ဥပနိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော</b>”။</p> <p><b>ဥတု</b>နဲ့ <b>ဘောဇဉ်</b>ကလည်း <b>ဥပနိဿယပစ္စည်း</b>တစ်ခုပဲတဲ့၊ တရားထူး တရားမြတ် ရဖို့ဖြစ်စေ ဒီ<b>ဥတုဘောဇဉ်</b>ကလည်း အင်မတန်မှ အရေးပါတယ်လို့ ပြောရမယ်နော်၊ ရာသီဥတုလေး ကောင်းမယ်ဆိုရင် အသိဉာဏ် ပိုပွင့်လာတယ်၊ ဒါ <b>ဥတု</b>ကနေ အထောက်အကူပြုတာ၊ <b>ဥပနိဿယပစ္စည်း</b>။</p> <p>ကောင်းတာလေး စားလိုက်ရလို့ ရှိရင်လည်း ပိုဉာဏ်ပွင့်သတဲ့၊ ကြည့်လေ <b>မာတိကမာတာ</b>ရဲ့ ဇာတ်လမ်းကြည့်ပေါ့၊ ကိုယ်တော်တွေက သူတို့ခန္ဓာကိုယ်နဲ့ မျှတ တဲ့ အာဟာရ ဘုဉ်းပေးရတဲ့အခါမှာ တရားထူး တရားမြတ်တွေ ရကုန်တာလေ၊ အစာအာဟာရကောင်းကောင်း မစားရတဲ့အခါ တရားအားထုတ်ပေမယ့် တရားထူး မရဘူး၊ ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆိုရင် <b>ဥတု</b>နဲ့ <b>ဘောဇဉ်</b>သည် အဆုံးအဖြတ်ပေးသေးတယ်၊ အထောက်အကူအများကြီး ဖြစ်တယ်၊ ဒါကို <b>ဥပနိဿယပစ္စည်း</b>လို့ ပြောတာ။</p> <p><b>သေနာသန</b> - မိမိနေထိုင်တဲ့အဆောက်အဦးကလည်းပဲ အထောက်အကူ ဖြစ်တယ်၊ ကောင်းတဲ့ဘက်လည်း အထောက်အကူဖြစ်တယ်၊ မကောင်းတဲ့ဘက်လည်း အထောက်အကူဖြစ်တယ်၊ ကြီးမားတဲ့အထောက်အကူတစ်ခုကို <b>ဥပနိဿယပစ္စည်း</b> လို့ ခေါ်တယ်။</p> <p>နောက်တစ်ခု - <b>ပုဂ္ဂိုလ်</b>ကလည်း အထောက်အကူဖြစ်တယ်၊ ကောင်းတဲ့ <b>ပုဂ္ဂိုလ်</b>နဲ့ ပေါင်းသည့်အတွက် ကောင်းတဲ့နေရာ ရောက်သွားတာ၊ မကောင်းတဲ့ <b>ပုဂ္ဂိုလ်</b>နဲ့ ပေါင်းမိလို့ရှိရင် မကောင်းတဲ့နေရာရောက်သွားတယ်၊ <b>beer</b> အဖော်နဲ့ တွေ့ ရင် <b>beer</b> ဆိုင်ရောက်သွားမှာပဲ၊ တရားနာတဲ့အဖော်နဲ့ တွေ့ရင်တော့ ဘယ်ရောက်သွားတုန်း? တရားပွဲရောက်တာပေါ့၊ ဒါလည်း “<b>ပုဂ္ဂလောပိ ဥပနိဿယ ပစ္စယေန ပစ္စယော</b>” ပဲ၊ အဲဒါတွေကို မြတ်စွာဘုရားသခင်ကိုယ်တော်မြတ်က <b>ပဋ္ဌာန်း</b> မှာ <b>ဥပနိဿယပစ္စယော</b> လို့ ဒီလိုဟောတာ ဖြစ်ပါတယ်။</p> <p>ဒါ့ကြောင့်မို့လို့ တရားချစ်ခင် သူတော်စင် ပရိသတ်အပေါင်းတို့သည် မိမိ တို့ရဲ့ နေ့စဉ်ဘဝဟာ <b>ဥပနိဿယပစ္စည်း</b>ကို အမှီရကြပြီးတော့ ကောင်းတဲ့ <b>ဥပနိဿယ ပစ္စည်း</b>တွေ မိမိတို့သန္တာန်မှာဖြစ်ဖို့ပါ၊ ကုသိုလ်ကို အကြောင်းပြုပြီး အကုသိုလ်မဖြစ် စေကြဖို့၊ အကုသိုလ်ကို အကြောင်းပြုပြီး ကုသိုလ်တော့ ဖြစ်အောင် လုပ်နိုင်ဖို့၊ အဲဒီလို <b>ဥပနိဿယပစ္စည်း</b>ရဲ့ စွမ်းရည်သတ္တိတွေကို သိရှိနားလည်ပြီး မိမိတို့ရဲ့ သန္တာန်မှာ ဘယ်အကြောင်းတရားက ချုပ်ကိုင်ထားတယ်၊ မိမိတို့ဘဝကို လွှမ်းမိုး ထားတယ်၊ ဘယ်လိုကြိုးစားကြရမယ်ဆိုတာကို သဘောပေါက်ပြီး အကြောင်း နဲ့အကျိုးကို ကောင်းကောင်း နားလည်ပြီ ဆိုလို့ရှိရင် ဘဝခရီးလျှောက်လှမ်းဖို့ လမ်းကြောင်း ဖြောင့်လိမ့်မယ်။</p> <p>ဒါကြောင့်မို့ တရားချစ်ခင် သူတော်စင် ပရိသတ်တို့သည် ဗုဒ္ဓမြတ်စွာ ဟောကြား တော်မူခဲ့တဲ့ <b>ပဋ္ဌာန်းဒေသနာတော်ကြီး</b>မှာလာတဲ့ မှတ်သားစရာ လက်တွေ့ကျတဲ့ တရားများကို လေ့လာလိုက်စားပြီး မိမိတို့ရဲ့ ဘဝစခန်းကို ကောင်းမြတ်သော လမ်းကနေပြီး လျှောက်လှမ်းနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။</p> <h3>ပဋ္ဌာန်းမြတ်ဒေသနာ အပိုင်း (၆)</h3> <p>သာသနာတော်နှစ် ၂၅၅၃-ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၇၁-ခုနှစ်၊ ဝါဆိုလပြည့်ကျော် ၁၅-ရက်၊ (၂၁-၇-၂၀၀၉)၊ ရန်ကုန်တိုင်း၊ ဗဟန်းမြို့နယ်၊ ကြားတောရလမ်း၊ မင်္ဂလာဈေး ဓမ္မာရုံတော်ကြီးအတွင်းဝယ် ဆင်ယင်ကျင်းပ ပြုလုပ်အပ်သည့် ညဉ့်ဦးယံ ဓမ္မသဘင်အခမ်းအနားဝယ် မင်္ဂလာတောင်ညွန့်မြို့နယ် မင်္ဂလာဈေး နှစ်ဖက်မိဘ များနှင့် ဦးတင်စိုးတို့အား ရည်စူး၍ ဒေါ်လှခင် ကိုကျော်သင်းဆေးဆိုင် မိသားစုတို့၏ အမတဒါန ဓမ္မဒါနအဖြစ်ဖြင့် ဟောကြားတော်မူသည်။</p> <p>ပိဋကတ်စာပေမှာ အနက်နဲဆုံး အခက်ခဲဆုံးလို့ အသိအမှတ်ပြုထားရတဲ့ တရားဟာ <b>ပဋ္ဌာန်းမြတ်ဒေသနာ</b>တရား ဖြစ်ပါတယ်၊ <b>အနန္တနယ</b>လို့ ဆိုတဲ့အတိုင်း နည်းအားဖြင့် အဆုံးအပိုင်းအခြားမရှိ ကျယ်ချင်တိုင်း ကျယ်တယ်၊ ပင်လယ် သမုဒ္ဒရာကြီးနဲ့ နှိုင်းယှဉ်ပြီး ပြောရသော်လည်းပဲ ပင်လယ်သမုဒ္ဒရာထက်တောင် ကျယ်တယ်လို့ ပြောရမှာပါ၊</p> <p>ပင်လယ်သမုဒ္ဒရာကြီးဆိုတာ အဆုံးအစရှိတယ်၊ ပင်လယ်ရဲ့ ဟိုဘက်ကမ်း ဒီဘက် ကမ်းဆိုတာရှိတယ်၊ ပင်လယ်ရေပြင်ရဲ့အောက် ကြမ်းပြင် ဆိုတာလည်းရှိတယ်၊ ပင်လယ်ကြီးဟာ အဆုံးမမြင်ရလောက်အောင် ကျယ်ပြောနေတာ မှန်သော်လည်း အဆုံးအပိုင်းအခြား ရှိတယ်၊</p> <p><b>ပဋ္ဌာန်းတရားတော်ကြီး</b>ကျတော့ ပင်လယ်ရေထု ကြီးထက် အင်မတန်ကြီးမားလို့ အဆုံးအစ မရှိလောက်အောင် နည်းမျိုးစုံနဲ့ ချဲ့ချင်တိုင်းချဲ့၊ <b>သဗ္ဗညုတ ရွှေဉာဏ်တော်ကြီး</b>နဲ့ ဉာဏ်ကစားချင်တိုင်း ကစား ဆင်ခြင်နှလုံးသွင်းလို့ မဆုံးနိုင် မကုန်နိုင်ဘူး၊ နက်လည်းနက် ကျယ်လည်း ကျယ်လှတဲ့ တရားဒေသနာတော်ကြီး ဖြစ်ပါတယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ <b>ပဋ္ဌာန်းဒေသနာတော်</b> ကို စာပေကျမ်းဂန်မှာ <b>အနန္တနယ</b> အဆုံးမဲ့နည်းစနစ်တွေ ပါဝင်တဲ့, အဆုံးမဲ့နည်းများ ရှိတဲ့ ဒေသနာတော်လို့ ဆိုတာ ဖြစ်တယ်။</p> <p>လောကကြီးက ကျယ်ဝန်းသလို ထိုလောကကြီးကို ဖြစ်စေတတ်တဲ့ အကြောင်း တရားတွေ, အထောက်အကူပြုနေတဲ့ အကြောင်းတရားတွေကလည်းပဲ မျိုးစုံတယ်၊ အင်မတန်မှ ရှုပ်ထွေးပွေလိမ်နေတယ်၊ အကြောင်းအကျိုး ဆက်နွယ်နေတဲ့ သဘာဝတရားကြီးကို ဖြေရှင်းဟောပြောဖို့ဆိုတာ အလွန်တရာမှ ခဲယဉ်းတယ်၊ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဟာ ဖြေရှင်းဖို့ ခက်ခဲတဲ့ အကြောင်းတရား, အကျိုးတရားတွေကို တစ်ခုနဲ့တစ်ခု ဆက်သွယ်ပြီးတော့ အကြောင်းမျိုးစုံ အကျိုးမျိုးစုံ အပြန်အလှန် အကြောင်းက အကျိုးဖြစ်လိုက်, အကျိုးက အကြောင်းဖြစ်လိုက်နဲ့ အကြောင်းတရား အကျိုးတရားတွေနဲ့ ပွေလိမ်ရှုပ်ထွေးနေတဲ့ လောကရဲ့ သဘာဝကြီးကို <b>၂၄-ပစ္စည်း</b> အခြေခံထားပြီး ဖြေရှင်းပေးတော်မူခဲ့တယ်၊ မြတ်စွာဘုရား ဖြေရှင်းပေးတဲ့ တရား တောင်မှပဲ လွယ်လွယ်ကူကူနဲ့ သဘောပေါက်ဖို့ဆိုတာ အင်မတန်ခဲယဉ်းပါတယ်။</p> <p>ဘုန်းကြီးတို့ <b>ပဋ္ဌာန်းကျမ်းကြီး</b>ကို လေ့လာပြီးတော့ ဟောပြောတယ် ဆိုတဲ့ နေရာမှာ <b>ပဋ္ဌာန်းကျမ်းကြီး</b>က အလွန်နက်လို့ ရှိသမျှအလုံးစုံကို ဟောကြားနိုင်တာ မဟုတ်ဘူး၊ ပင်လယ်ကမ်းခြေသွားပြီး ပင်လယ်ဆိုတာ ဒါပဲလို့ လက်ညှိုးညွှန်ပြ ရုံလောက်သာ ပြနိုင်တာ၊ “<b>ပဋ္ဌာန်း</b>ဆိုတာ ဒီလိုဟာမျိုးကိုခေါ်တယ်” လို့ နမူနာ သဘောလောက် ပြောရတာမျိုး ဖြစ်ပါတယ်၊ တကယ့် <b>ပဋ္ဌာန်းတရားတော်ကြီး</b>ရဲ့ အတိမ်အနက်ကို မသိနိုင်ပါဘူး၊ မြတ်စွာဘုရားသခင်ကိုယ်တော်မြတ်သည်သာလျှင် အတိမ်အနက်ရဲ့ အတိုင်းအတာပမာဏကို ပြသနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ <b>ပဋ္ဌာန်းမြတ်ဒေသနာ</b> ကို ဒီဓမ္မာရုံကြီးပေါ်မှာ ငါးညတိတိ ယခင်က ဟောခဲ့ပြီးပြီ။</p> <p>အခု ဒီကနေ့ဟာ <b>ပဋ္ဌာန်းမြတ်ဒေသနာ အပိုင်း(၆)</b> လို့ ဒီလိုမှတ်ရပါမယ်၊ ဘုန်းကြီးတို့ <b>၂၄-ပစ္စည်း</b>ကို တစ်ခုစီတစ်ခုစီ ရှင်းပြပြီး ဟောတာ၊ အဲဒီလို ဟောတဲ့အထဲမှာ <b>ပစ္စယနိဒ္ဒေသ</b>လို့ ခေါ်တဲ့ <b>၂၄-ပစ္စည်း</b>ကို မကျဉ်းမကျယ် ဖွင့်ပြတဲ့ အခန်းကို အဓိက ပဓာနထားပြီး ဟောကြားခဲ့တယ်၊ ထို <b>ပစ္စယနိဒ္ဒေသ</b> အခန်းနဲ့ ခပ်ဆင်ဆင် တူပြီး ထို <b>ပစ္စယနိဒေသ</b>အခန်းထက် ကျယ်ဝန်းတဲ့ <b>ပဥှာဝါရ</b>ကိုလည်း တစေ့တစောင်း လှမ်းကြည့်ပြီး ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့ပါတယ်။</p> <p><b>ပစ္စယနိဒ္ဒေသ</b>နဲ့ <b>ပဉှာဝါရ</b> ဒီကဏ္ဍနှစ်ရပ်မှာ <b>ပစ္စယနိဒ္ဒေသ</b>က အကျဉ်း၊ <b>ပဥှာဝါရ</b>က အကျယ်လို့ ဒီလိုနားလည်ရမယ်၊ ဒီတော့ သိပ်အကျယ်ကြီးလည်း မဖြစ် ရအောင်, သိပ်ပြီးတော့ အကျဉ်းကြီးလည်း မဖြစ်ရလေအောင်, <b>ပဋ္ဌာန်းတရားကြီး</b>ရဲ့ သဘာဝကို အနည်းငယ်ရိပ်စားမိအောင်, တို့ရဲ့နေ့စဉ်ဘဝဟာ <b>ပဋ္ဌာန်းတရားကြီး</b>နဲ့ ဘယ်လို ဆက်သွယ်နေတယ်ဆိုတာကို သိရှိနားလည်အောင် ဘုန်းကြီးတို့ကြိုးစားပြီးတော့ ဟောပါမယ်၊ <b>ဟေတုပစ္စယော</b> ကနေ ဆက်လက်ပြီးတော့ ဟောခဲ့တာ <b>ဥပနိဿယပစ္စယော</b>ထိအောင် ရှင်းလင်းဟောပြပြီးသား ဖြစ်ပါတယ်၊ အခု ဒီကနေ့ည <b>ပုရေဇာတပစ္စယော</b>ကို ဟောပါမယ်။</p> <h3>ပုရေဇာတပစ္စယော</h3> <p>မြန်မာနိုင်ငံမှာ တရားဓမ္မလိုက်စားတဲ့လူတွေဟာ <b>ပဋ္ဌာန်းတရားတော်ကြီး</b>နဲ့ အင်မတန်မှ ရင်းနှီးကြတယ်၊ <b>ပဋ္ဌာန်းတရားတော်ကြီး</b>က အင်မတန်မှ ခက်ခဲတယ်၊ <b>ပဋ္ဌာန်းတရား</b>ကို ရွတ်ဖတ်ပူဇော်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ရှိကြတယ်၊ အသံမစဲ <b>ပဋ္ဌာန်းပွဲ</b> တွေနဲ့ ရွတ်ဖတ်ပူဇော်နေကြတာကိုလည်း ကြားဖူးကြလိမ့်မယ်၊ တချို့ကလည်း အန္တရာယ်ကင်း ဆိုပြီးတော့ <b>၂၄-ပစ္စည်း</b>ကို ရွတ်နေကြတာလည်း ရှိမယ်ပေါ့နော်၊</p> <p>အဲဒီအထဲမှာ ဘုန်းကြီးတို့ဘဝတစ်နေ့တာမှာ ၂၄-နာရီရှိတယ်၊ ၂၄-နာရီလုံးလုံးဟာ <b>၂၄-ပစ္စည်း</b>နဲ့ စခန်းသွားနေကြတယ်၊ အဲဒီ <b>၂၄-ပစ္စည်း</b> မိမိတို့ဘဝမှာ ဘယ်လို ဆက်သွယ်နေတယ် ဆိုတာကို သိရှိနားလည်ဖို့ ဒီကနေ့ “<b>ပုရေဇာတပစ္စယော</b>” စကားလုံးရဲ့ အဓိပ္ပါယ်ကို ရှေးဦးစွာ ရှင်းရမယ်။</p> <p><b>ပုရေဇာတ</b> - <b>ပုရေ</b> ဆိုတာ ရှေးဦးစွာ ကြိုတင်ပြီးတော့ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပါယ် ရတယ်၊ <b>ဇာတ</b> ဆိုတာ ဖြစ်နှင့်နေတဲ့၊ <b>ပစ္စယ</b> - အကြောင်းတရား၊ <b>ပုရေဇာတ</b> ရှေးဦးစွာကြိုတင်ပြီး ဖြစ်နှင့်နေတဲ့ အကြောင်းတရားလို့၊ အကြောင်းတရားက အကျိုးတရားထက် အရင်ကြိုတင်ဖြစ်နှင့်နေတာရှိတယ်၊ အကြောင်းတရားက အကျိုးတရားထက် နောက်မှဖြစ်တာရှိတယ်၊ အကြောင်းတရားနဲ့ အကျိုးတရားဟာ ပြိုင်တူ ဖြစ်တာ ရှိတယ်၊</p> <p>ဒါကြောင့်မို့ <b>၂၄-ပစ္စည်း</b>မှာ <b>ပုရေဇာတ</b>ဆိုတာ ရှိသလို -</p> <p><b>ပစ္ဆာဇာတ</b> - အကြောင်း တရားက အကျိုးတရားထက် နောက်မှဖြစ်လာတာလည်း ရှိတယ်၊ <br> <b>သဟဇာတ</b> - အကြောင်းတရားနဲ့ အကျိုးတရားဟာ ပြိုင်တူဖြစ်လာတယ်ဆိုတာ လည်း ရှိတယ်။</p> <p>အခု <b>ပုရေဇာတ</b>ဆိုတာ ကြိုတင်ဖြစ်နှင့်နေတဲ့ အကြောင်းတရားတဲ့၊ ဒါတွေက ဘုန်းကြီးတို့ခန္ဓာနဲ့ ဘုန်းကြီးတို့ပတ်ဝန်းကျင်မှာ ရှိတယ်၊ အဲဒီလို ကြိုတင် ဖြစ်နှင့်ပြီး အကျိုးတရားတွေကို အထောက်အကူပြုနေတယ်၊ ဖြစ်ပေါ်စေတယ်။</p> <p>အကြောင်းတရားဆိုသည်မှာ အကျိုးတစ်ခုခုကို ဖြစ်စေတဲ့ အကြောင်းတရား ကိုလည်း ခေါ်တယ်၊ ဖြစ်စေတာ မဟုတ်ဘဲနဲ့ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ အကျိုးတရားကို အထောက်အကူ ပြုနေတာကိုလည်းပဲ ခေါ်တယ်၊ ဖြစ်စေတဲ့ အကြောင်းတရားနဲ့ တည်ရှိစေတဲ့ အကြောင်းတရားလို့၊ ဒါကြောင့် ကျေးဇူးပြုတယ် ဆိုတဲ့နေရာမှာ “<b>ဖြစ်စေတည်စေ၊ ဤနှစ်ထွေ၊ ခေါ်လေကျေးဇူးပြု</b>” လို့ မှတ်ရမယ်၊</p> <p>(ဘာသာဋီကာ ကျမ်းစာတွေရေးသွားတဲ့ တောင်မြို့ <b>မဟာဂန္ဓာရုံဆရာတော် ဘုရားကြီး</b>က နားလည် လွယ်အောင် မှတ်လွယ်အောင် လင်္ကာလေးနဲ့ ရေးသွားတာ၊)</p> <p><b>ပဋ္ဌာန်းပစ္စည်း</b>တွေက ကျေးဇူးပြုတယ်ဆိုတာ ဖြစ်ပေါ်လာအောင် ကျေးဇူးပြုတာက တစ်ခု၊ တည်ရှိ နေအောင် ကျေးဇူးပြုတာက တစ်ခု၊ အဲဒီနှစ်ခုနဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်၊ အဲဒီလို ကျေးဇူးပြုတတ်တဲ့ အကြောင်းတရားတွေဟာ အကျိုးတရားမဖြစ်ခင်က ကြိုတင်ဖြစ်နှင့်ပြီး အကျိုးတရားတွေကို ဖြစ်စေတယ်, တည်ရှိစေတယ်ဆိုတဲ့ အကြောင်းတရားမျိုးကို <b>ပုရေဇာတပစ္စယော</b>လို့ ခေါ်တယ်။</p> <h3>ဝတ္ထုပုရေဇာတ</h3> <p>ကဲ ဒါဖြင့် လူ့ရဲ့ခန္ဓာနဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်ကိုကြည့်ရအောင်၊ <br> <b>ပုရေဇာတ</b> ကြိုတင်ဖြစ်နှင့် ပြီးတော့ ကျေးဇူးပြုနေတယ်ဆိုတာ ဘာတွေလဲ၊ (အရပ်စကားနဲ့ ပြောကြရအောင်၊) <br> လူတိုင်းလူတိုင်းမှာ မျက်စိရှိတယ်၊ နားရှိတယ်၊ နှာခေါင်းရှိတယ်၊ လျှာရှိတယ်၊ ကိုယ်ကာယရှိတယ်၊ မျက်စိကို အမှီပြုပြီး မြင်သိစိတ်ဖြစ်ရတယ်၊ နားကို အမှီပြုပြီး ကြားသိစိတ်ဖြစ်ရတယ်၊ နှာခေါင်းကို အမှီပြုပြီး နံသိစိတ်ဖြစ်ရတယ်၊ လျှာကိုအမှီပြုပြီး လျက်သိစိတ်ဖြစ်ရတယ်၊ ကိုယ်ကာယကို အမှီပြုပြီး ထိသိစိတ် ဖြစ်ရတယ်၊ ဒါတွေက အချိန်မရွေးဖြစ်နေတာတွေ၊ တစ်ခုမဖြစ် တစ်ခုဖြစ်နေမှာပဲ။</p> <p>အခု တရားနာတဲ့အချိန်ကလေးမှာပဲ ကြည့်ဦး၊ အသံကြားနေရင် ကြားသိ စိတ် ဖြစ်နေတာပဲ၊ ထိုင်နေတဲ့နေရာက အထိအတွေ့ကို ကြည့်လိုက်ရင် ထိသိစိတ် ဖြစ်လာမှာ၊ ဒီထဲမှာပဲ ကိုယ့်ရဲ့ခံတွင်းထဲက အရသာတစ်မျိုးပေါ်လာရင် အရသာ သိစိတ်တစ်မျိုး ဖြစ်နေတယ်၊ တရားနာနေရင်း အနံ့တစ်မျိုး ရလာလို့ရှိရင်လည်း နံသိစိတ်ဖြစ်ဦးမှာပဲ၊ မျက်စိဖွင့်ထားလို့ မြင်ရလို့ရှိရင်လည်း မြင်သိစိတ်တွေ ဖြစ်နေ ဦးမယ်၊ တရားနာနေတုန်းကိုပဲ ဒီသဘာဝတရားတွေ မိမိသန္တာန်မှာ ဖြစ်နေတယ် ဆိုတာ အားလုံး သတိထားမိကြတယ်။</p> <p>စာလိုပြောမယ်ဆိုရင် မျက်စိဆိုတာ <b>စက္ခုပသာဒရုပ်</b>၊ အာယတနနာမည်နဲ့ ပြောလို့ ရှိရင် <b>စက္ခာယတန</b>၊ (<b>စက္ခု</b>+<b>အာယတန</b>)၊ <b>ရူပါရုံ</b>လို့ခေါ်တဲ့ အဆင်းအာရုံလေး ကို ခံယူနိုင်စွမ်းရှိတယ်၊ (သို့မဟုတ်) အဆင်းအာရုံလေးရဲ့ ပေါ်လွင်ထင်ဟပ်ရာ ဖြစ်တဲ့ အရိပ်လာထင်တဲ့ မျက်စိအကြည်ဓာတ်ကလေးကို <b>စက္ခုပသာဒ</b>လို့ ခေါ်တာ။</p> <p>အဲဒီအကြောင်းကို ပြောမယ် - လူတိုင်းလူတိုင်းမှာ မျက်စိအကြည် ဆိုတဲ့ <b>စက္ခုပသာဒ</b> ရုပ်ရှိတယ်၊ အဲဒီစက္ခုအကြည်ထဲမှာ မြင်စရာအာရုံလာပြီးတော့ အရိပ် ထင်လိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် မြင်သိစိတ်ဆိုတာ ပေါ်လာတယ်၊ အခုပြောမှာက မြင်စရာအာရုံလာပြီး ထင်ပေါ်တဲ့ <b>စက္ခုပသာဒရုပ်</b>က မြင်သိစိတ်ကို မည်သည့် စွမ်းရည်သတ္တိတွေနဲ့ အထောက်အကူပြုနေသလဲ၊ ဒါ <b>ပုရေဇာတသတ္တိ</b> အနေနဲ့ ပြောတာ၊ သာမန် ဆိုလို့ရှိရင် မျက်စိရှိရင် မြင်လိုက်တာပဲ၊ မြင်လို့ရှိရင် မြင်သိစိတ်ပေါ် လိုက်တာပဲ၊ ဒီလောက်ပဲသိတယ်၊ ဘာသတ္တိ ဘာစွမ်းရည်သတ္တိနဲ့ ဘယ်ပစ္စည်းနဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ် ဆိုတာ မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတဲ့တရားတော်ကျမှ သိလို့ရတာ။</p> <p>မြတ်စွာဘုရားက <b>ရူပါရုံ</b>ဆိုတဲ့ အဆင်းအာရုံ လာပြီးတော့ အရိပ်ထင်တဲ့ နေရာဟာ မြင်သိစိတ်ဖြစ်ဖို့ရာအတွက် ကြိုတင်ပြီးပေါ်နေတဲ့ အကြောင်းတရား လို့ ဒီလို ဟောထားတာ၊ <b>ပုရေဇာတပစ္စည်း</b>လို့ ဒီလိုပြောတာ၊ ကြိုတင်ပြီးတော့ ပေါ်နေတယ် ဆိုတာ ဘယ်လောက်ကြိုတင်ပြီးတော့ ပေါ်သလဲ၊ အတိုင်းအတာတစ်ခုအရ နာရီပိုင်း ကြိုတင်တာလား (သို့မဟုတ်) လ,ပိုင်း ကြိုတင်နေတာလား (သို့မဟုတ်) နှစ်,ပိုင်း ကြိုတင်နေတာလား၊ မေးစရာရှိတယ်ပေါ့။</p> <p>အရာခပ်သိမ်းဟာ ထာဝရ ရွေ့လျားနေတယ်၊ လူတွေရဲ့သန္တာန်မှာ <b>စက္ခုပသာဒ</b> ရုပ်ဟာ ကံကြောင့် ဖြစ်လာတာ၊ အဲဒီ ကံကြောင့်ဖြစ်လာတဲ့ <b>စက္ခုပသာဒရုပ်</b>သည် <b>စိတ္တက္ခဏ</b> လို့ခေါ်တဲ့ စိတ်ရဲ့ <b>ဖြစ်</b> <b>တည်</b> <b>ပျက်</b> ဒီခဏငယ် ၃-ခု မှာ ဖြစ်တဲ့ အခိုက်ကလေးမှာလည်း ဖြစ်နေတယ်၊ တည်နေတဲ့ အခိုက်ကလေးမှာလည်း <b>စက္ခုပသာဒရုပ်</b>က ဖြစ်နေတယ်၊ ပျက်သွားတဲ့ အချိန်ပိုင်းမှာလည်းပဲ <b>စက္ခုပသာဒ</b> ရုပ်ကလေးက ဖြစ်နေတယ်၊ ဒါ စိတ်နဲ့ပြောတာ။</p> <p>သာမန်ပြောမယ်ဆိုရင် <b>စက္ခုပသာဒရုပ်</b>ကို ကံတရားက ထုတ်လုပ်လိုက်တဲ့ အချိန်မှစပြီး စက္ကန့်မလပ် တရစပ် အသစ်အသစ်တွေ အမြဲတမ်းဖြစ်နေတယ်လို့ ဒီလိုမှတ်ရမယ်၊ ဒါဖြင့် အသစ်အသစ်တွေဖြစ်နေရင် အဟောင်းတွေက ဘယ်ရောက် သွားကုန်လဲ၊ <b>သင်္ခါရ</b>ရဲ့သဘောတရားအရ ရုပ်ဟာ <b>စိတ္တက္ခဏ ၁၇-ချက်</b>မျှသာ အသက်ရှည်နိုင်တယ်၊ ဖြစ်လိုက်တဲ့ <b>စက္ခုပသာဒရုပ်</b>ရဲ့သက်တမ်းသည် စိတ်နဲ့ တိုင်းတာကြည့်မယ်ဆိုရင် စိတ် ၁၇-ချက် (သို့မဟုတ်) ခဏငယ် ၅၁-ချက်၊</p> <p>(သိ လွယ်အောင်ပြောရင် စက္ကန့် ၅၁-စက္ကန့်လို့ ပြောချင်ပြော၊ ဒါ သိလွယ်အောင် ပြောတာ၊ ၅၁-စက္ကန့်ထက် ပိုတိုနိုင်သေးတယ်နော်၊ စိတ်က အင်မတန်မှ မြန်သည့် အတွက်။)</p> <p>ဒီတော့ အသစ်ဖြစ်တဲ့ <b>စက္ခုပသာဒရုပ်</b>ဟာ:၁၇-ချက်ခန့် အတိုင်းအတာလေး လောက်တွင် တည်တံ့ပြီး ပျက်စီးသွားတယ်၊ ပျက်စီးသွားတယ်ဆိုတာ ဘယ်ရောက် သွားတုန်း? လုံးဝပျက်စီးသွားတယ်၊ နောက်ထပ် အသစ်အသစ်တွေကတော့ တရစပ် ဖြစ်နေတာပဲ၊ ဟောဒီမျက်စိအကြည်ကလေး စ,ရလာတဲ့အချိန်က နေပြီးတော့ တရစပ်ဖြစ်နေတာတွေ စဉ်းစားကြည့် - ပထမဆုံးဖြစ်တဲ့ <b>စက္ခုပသာဒ</b>သည် <b>စိတ္တက္ခဏ ၁၇-ချက်</b>ပြည့်တာနဲ့ ချုပ်သွားပြီ၊ ဒုတိယဖြစ်တဲ့ဟာက နောက်ထပ် ဆက်နေတယ်၊ တတိယဖြစ်တာက ဆက်နေတယ်၊ စဉ်ဆက်မပြတ်ဖြစ်နေတာလည်း တရစပ်ပဲ၊ ဖြစ်လာပြီးရင်လည်းပဲ သူ သက်တမ်းအလျောက် ပျောက်ကွယ်သွား နေတာ။</p> <p>မြစ်ကို သွားကြည့်မယ်ဆိုရင် မြစ်ရေဟာ တသွင်သွင်စီးနေတာ၊ သို့သော်လည်း “တို့ငယ်ငယ်တုန်းကလည်း ဒီရေတွေ စီးနေတာ၊ ဒီကနေ့လည်း ဒီရေတွေ စီးနေတာပဲ” လို့ ဒီလိုပဲ မြင်ကြမှာ၊ ဒီရေတွေလို့ပဲလို့ ထင်လိမ့်မယ်၊ “ဒီ <b>စက္ခုပသာဒ ရုပ်</b>ကလေးဟာ တို့ငယ်ငယ်က မျက်လုံး ရလာကတည်းကိုက ဒီစက္ခုပသာဒ ရုပ်ကလေးဟာ ဒီအတိုင်းပဲ” လို့ ဒီလိုထင်ကြတယ်၊ သို့သော် မြစ်ရေစီးတဲ့ ရေစီးနှုန်း ထက် ပိုပြီးတော့ လျင်မြန်တဲ့နှုန်းထားနဲ့ <b>စက္ခုပသာဒရုပ်</b>တွေဟာ အသစ်အသစ် ဖြစ်ပြီး ပျက်စီးနေတာတဲ့၊ ထာဝရပြောင်းလွဲနေတယ်၊ သို့သော် အလားတူတွေ ထပ်ပြီးဖြစ်နေ သည့်အတွက် လူတွေက သတိမထားနိုင်ဘူး၊ သတိမမူရင် မမြင်နိုင် ဘူးပေါ့။</p> <p>အဲဒီ<b>စက္ခုပသာဒရုပ်</b>ပေါင်း မြောက်မြားစွာ ရှိတယ်နော်၊ <b>စိတ္တက္ခဏ</b> ခဏတိုင်း ခဏတိုင်းမှာ <b>စက္ခုပသာဒရုပ်</b>တွေက အသစ်အသစ် ဖြစ်နေတာ၊ အဲဒီ အသစ် အသစ် ဖြစ်နေတဲ့စက္ခုပသာဒရုပ်တွေမှာ ဘယ်<b>စက္ခုပသာဒရုပ်</b>က မြင်သိစိတ်ကို <b>ပုရေဇာတ သတ္တိ</b>နဲ့ ကျေးဇူးပြုနေတာလဲ၊ ဘယ်<b>စက္ခုပသာဒ</b>ကို <b>ပုရေဇာတသတ္တိ</b>လို့ ခေါ်မှာလဲ ဆိုတော့ မြင်သိစိတ်ဖြစ်တဲ့ <b>ဝီထိ</b>ဆိုတာ ရှိတယ်၊ မြင်သိစိတ် ဖြစ်တော့ မယ်ဆိုရင် ဆိုပါစို့ ဘုန်းကြီးတို့ process ဖြစ်စဉ်လေးတစ်ခုကို စဉ်းစား ကြည့်ရအောင်၊ ဒီဖြစ်စဉ်က သာမန်နဲ့တော့ မမြင်နိုင်ဘူးပေါ့၊ စာပေကျမ်းဂန် ဗဟုသုတအရ ပြောရမှာ။</p> <p>ဖြစ်စဉ်လေးတစ်ခုရှိတယ်၊ ဖြစ်စဉ်ဆိုတာ အဆန်းမဟုတ်ဘူး၊ ဘယ်ဟာပဲ ဖြစ်ဖြစ် ဖြစ်စဉ်ရှိတယ်နော်၊ မျိုးစေ့လေးတစ်ခု မြေပေါ်မှာ ချစိုက်လိုက်လို့ရှိရင် ၂-ပတ် ၃-ပတ် လောက်နေမှ အညှောင့်ထွက်လာတယ်ဆိုတာ ဝုန်းဒိုင်းထွက်လာတာ မဟုတ်ဘူး၊ ဒီကနေ့ စိုက်လိုက်တဲ့မျိုးစေ့လေးဟာ နက်ဖြန်ခါကျတော့ အခြေအနေလေး နည်းနည်း ပြောင်းလာတယ်၊ သန်ဘက်ခါကြည့်လိုက် အခြေအနေ ပိုပြောင်းလာတယ်၊ တစ်နေ့ပြီး တစ်နေ့ တစ်နေ့ပြီးတစ်နေ့ ပြောင်းလာတာ၊ ၂-ပတ် ၃-ပတ် ကြာတဲ့အခါ အညှောင့် ကလေးထွက်လာတာ၊ အဲဒါ process လို့ ခေါ်တယ်၊ ဖြစ်စဉ်လေးတစ်ခုနဲ့ သွားတယ်။</p> <p>ထို့အတူပဲ မြင်သိစိတ်ဖြစ်တော့မယ်ဆိုရင် ဖြစ်စဉ်ကလေးတွေ ရှိတယ်၊ ဆိုပါစို့ - မျက်စိဖွင့်လိုက်လို့ မြင်စရာအာရုံက မျက်စိအကြည်မှာ လာပြီးထင်ဟပ် တယ်၊ အဲဒီ ထင်ဟပ်လိုက်တဲ့ <b>ရူပါရုံ</b>ကို ထင်ဟပ်လျှင် ထင်ဟပ်ချင်း စိတ်က မမှတ် နိုင်သေးဘူး၊ <b>စက္ခုပသာဒ</b>နဲ့ <b>ရူပါရုံ</b> ဆုံမိတဲ့အခိုက်ကလေးကနေ မမှတ်နိုင်သေးဘူး၊ ဒီ<b>ရူပါရုံ</b>ကို သတိပြုမိတဲ့စိတ်က မပေါ်သေးဘူး၊ နဂိုကဖြစ်နေကျ <b>ဘဝင်စိတ်</b>တွေ ဖြစ်တယ်၊ အဲဒီတော့ အနည်းဆုံး ထင်ဟပ်လိုက်တဲ့အချိန်မှာ ဖြတ်ကျော်သွားတဲ့ <b>ဘဝင်စိတ်</b> တစ်ခု ဖြစ်လာတယ်၊ အဲဒီ<b>ဘဝင်စိတ်</b>ဟာ ဒီမျက်စိထဲမှာ ထင်လာတဲ့အာရုံနဲ့ ဘာမျှ မသက်ဆိုင်ဘူး၊ သူ့ အာရုံနဲ့သူ ပြေးနေတဲ့စိတ်ကလေး။</p> <p>မျက်စိနဲ့ <b>ရူပါရုံ</b> ဆုံလိုက်တဲ့အခိုက်ကလေးမှာ မြင်တဲ့စိတ်က မပေါ်နိုင်သေးဘူး၊ လက်ရှိ<b>ဘဝင်စိတ်</b>တစ်ခုက ဖြတ်ကျော်သွားပြီ၊ အဲဒီဖြတ်ကျော်သွားတဲ့ <b>ဘဝင်</b> လေးကို <b>အတီတဘဝင်</b> passed <b>ဘဝင်္ဂ</b> လို့ ဒီလိုခေါ်တယ်၊ အဲဒီနောက် နောက်ထပ် ဒုတိယ<b>ဘဝင်စိတ်</b>တစ်ခု ဖြစ်လာတယ်၊ အဲဒီ<b>ဘဝင်စိတ်</b>ဟာ အာရုံအသစ်ကြောင့် လှုပ်ရှားယိမ်းယိုင်လာတဲ့သဘောရှိလို့ သူ့ကို <b>ဘဝင်္ဂစလန</b> လှုပ်ရှားတဲ့ ဘဝင်လို့ ဒီလိုခေါ်တယ်။</p> <p>နောက် - တတိယ<b>ဘဝင်စိတ်</b>ကျတော့ အသစ်ထင်လာတဲ့ အာရုံရဲ့ တိုက်ခတ်မှု စွမ်းအားကြောင့် မူလဖြစ်နေတဲ့ <b>ဘဝင်စိတ်</b>ရဲ့အလျဉ်ဟာ ပြတ်တောက် သွားတယ်၊ အဲဒီပြတ်တောက်သွားတဲ့ <b>ဘဝင်စိတ်</b>ကို <b>ဘဝင်္ဂုပစ္ဆေဒ</b>လို့ ခေါ်တယ်၊ အနည်းဆုံး <b>ဘဝင် ၃-ခု</b> ဖြတ်ကျော်ပြီးတော့မှ မျက်စိထဲမှာပေါ်လာတဲ့ အဆင်း အာရုံကိုသိတဲ့စိတ်က လာတာ။</p> <p><b>စက္ခုပသာဒ</b> မျက်လုံးနဲ့ မြင်စရာအာရုံ ဆုံလိုက်တယ်၊ အဲဒါ ဖြစ်စဉ်တစ်ခု စတင်ခြင်းပဲ၊ အဲဒီ<b>ရူပါရုံ</b>နဲ့ ဒီ မျက်စိအကြည် ဆုံလိုက်တဲ့အချိန်မှာဖြစ်တဲ့ မျက်စိ အကြည်ရုပ်ဟာ မြင်သိစိတ်ရဲ့ <b>ပုရေဇာတသတ္တိ</b>ပဲ၊ ကျန်တဲ့<b>စက္ခုပသာဒရုပ်</b> မျက်စိ အကြည်တွေကို မပြောလိုဘူး၊ နောက်မှ ဖြစ်တာတွေလည်း မပြောဘူး၊ သူ့ထက် အရင် ဖြစ်နှင့်တာ တွေကိုလည်း မပြောဘူး။</p> <p><b>အတီတဘဝင်</b>ဆိုတဲ့စိတ်နဲ့ ပြိုင်တူဖြစ်လာတဲ့ <b>စက္ခုပသာဒ</b>နဲ့ <b>ရူပါရုံ</b> ဆုံလိုက်လို့ မျက်စိနဲ့ အဆင်းအာရုံ ဆုံလိုက်တဲ့အချိန်မှာ ဖြစ်လာတဲ့<b>စက္ခုပသာဒရုပ်</b>၊ အဲဒီ <b>စက္ခုပသာဒရုပ်</b>သည် မြင်သိစိတ်ထက် စိတ်ဘယ်နှစ်ခုလောက် စောတုန်းဆိုရင် <b>အတီတဘဝင်</b> ဆိုတာက တစ်ခု၊ <b>ဘဝင်္ဂစလန</b> လှုပ်ရှားတဲ့ဘဝင်ဆိုတာ တစ်ခု၊ ပြတ်တောက်သွားတဲ့ဘဝင် <b>ဘဝင်္ဂုပစ္ဆေဒ</b>ဆိုတာ တစ်ခု၊ အဲဒီနောက်မှ ထင်ဟပ် လာတဲ့ <b>ရူပါရုံ</b>ကို ဆင်ခြင်တဲ့ <b>ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ်</b>ဆိုတာ ပေါ်တယ်၊ အနည်းဆုံး ဒီစိတ် ၄-ခု လောက် ပေါ်ပြီးမှ <b>စက္ခုဝိညာဏ်</b>ဆိုတဲ့ မြင်သိစိတ်ကလာတာ။</p> <p>ဒါဖြင့် <b>စက္ခုပသာဒရုပ်</b>က မြင်သိစိတ်ထက် <b>အတီတဘဝင်</b> <b>ဘဝင်္ဂစလန</b> <b>ဘဝင်္ဂုပစ္ဆေဒ</b> <b>ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း</b> <b>စိတ္တက္ခဏ ၄-ချက်</b> စောတယ်၊ အဲဒါကို ပြောတာ၊ <b>ပုရေဇာတ</b>။ ရှေးဦးစွာဖြစ်နှင့်တဲ့ <b>စက္ခုပသာဒရုပ်</b>သည် <b>စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်</b>ကို ကျေးဇူးပြုတယ်၊ ဒီဟာကို သဘောပေါက်ဖို့အတွက် <b>အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟ ဝီထိပိုင်း</b>ကို နားလည်ရမယ်၊ <b>ဝီထိပိုင်း</b>မှာ စိတ်ဖြစ်စဉ်တစ်ခုကို နားလည်အောင် အကျဉ်းချုပ် ပြောမယ်။</p> <p>(ပါဠိလိုပြောရတဲ့ အခါကျတော့ ပါဠိနဲ့မရင်းနှီးတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေမှာ အခက်အခဲ တွေ့ကောင်းတွေ့လိမ့်မယ်)</p> <p><b>ဘဝင်စိတ်</b>ဆိုတာ မူလ<b>ပဋိသန္ဓေစိတ်</b>ကိုပဲ ခေါ်တာပဲ၊ မူလ<b>ပဋိသန္ဓေစိတ်</b> ဆိုတာ မျက်စိနဲ့မြင်ရတဲ့ အာရုံနဲ့ မဆိုင်ဘူး၊ နားကကြားရတဲ့ အသံနဲ့လည်းမဆိုင်ဘူး၊ ကံရဲ့ အရှိန်အဟုန်နဲ့ နဂိုကယူထားတဲ့ အာရုံနဲ့ သူက သွားနေတာ၊ ပိုပြီးတော့ ထင်ရှားအောင် ပြောမယ်ဆိုရင် အိပ်ပျော်နေတဲ့စိတ်ဟာ <b>ဘဝင်စိတ်</b>၊ အာရုံအသစ်နဲ့ မဆိုင်ဘူး၊ သူ့ဟာသူ သွားနေတာ၊ အဲဒီ သူ့ဟာသူသွားနေတဲ့စိတ်ဟာ အာရုံအသစ် ဝင်လာလို့ရှိရင် ပြတ်သွားတယ်၊ ပြတ်သွားပြီး အာရုံအသစ်နဲ့ အလုပ်လုပ်တဲ့စိတ်တွေ ပေါ်လာတယ်၊ ဒီသဘောကို မှတ်ထားရမယ်။</p> <p>မြင်စရာအာရုံနဲ့ မျက်စိအကြည်ရုပ် သွားဆုံလိုက်တဲ့အခါမှာ <b>အတီတဘဝင်</b> ဆိုတဲ့ စိတ်တစ်ခုဟာ <b>ဖြစ်</b> <b>တည်</b> <b>ပျက်</b>ဆိုတဲ့ <b>ခဏငယ် ၃-ချက်</b>နဲ့ ပျက်သွားတယ်၊ သူ ပျက်သွားတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် နောက်ထပ် <b>ဘဝင်္ဂစလန</b>ဆိုတဲ့ <b>ဘဝင်စိတ်</b>တစ်ခု ထပ်ပေါ်လာတယ်၊ သူလည်း ၃-ချက်နဲ့ ပျက်သွားတယ်၊ နောက်ထပ် <b>ဘဝင်္ဂုပစ္ဆေဒ</b> ဆိုတဲ့ <b>ဘဝင်စိတ်</b> တတိယ<b>ဘဝင်စိတ်</b> ပေါ်လာတယ်၊ သူလည်း ပျက်သွားတယ်၊ အဲဒီ <b>ဘဝင်စိတ်၃-ခု</b>သည် ထင်ဟပ်လာတဲ့အာရုံနဲ့ ဘာမှမသက်ဆိုင်ဘူး၊ ဒီအာရုံကို သူတို့က သတိမမူဘူး၊ ဆိုလိုတာက အိပ်ပျော်နေသေးတယ်။</p> <p>စပြီး ဘယ်ကျမှ နိုးလာတုန်းဆို <b>ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း</b> (မျက်စိက ထင်လာတဲ့အာရုံကို ဆင်ခြင်) စိတ် ပေါ်လာမှနိုးတာ။ အဲဒီစိတ်က စပေါ်လာတာ၊ Attending conscoiusness အာရုံအသစ်ကို attention လုပ်တယ်။</p> <p>အဲဒီစိတ် ပေါ်ပြီးတဲ့နောက်မှာ ဘာပေါ်တုန်းဆိုရင် <b>စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်</b> မြင်သိစိတ် ဆိုတာ ပေါ်လာတယ်၊ မြင်သိစိတ်ပေါ်လာပြီးရင် <b>သမ္ပဋိစ္ဆိန်း</b> ဆိုတဲ့ အာရုံကို လက်ခံ လိုက်တဲ့စိတ် ပေါ်လာတယ်၊ လက်ခံတဲ့စိတ်ပေါ်ပြီးရင် ဘာလဲ ဆိုတာကို စုံစမ်းတဲ့ <b>သန္တီရဏစိတ်</b> ပေါ်လာတယ်၊</p> <p>ပြီးတဲ့အခါ အာရုံရဲ့ သဘာဝကို အကောင်းဆိုရင်အကောင်း, အဆိုးဆိုရင်အဆိုး ဆုံးဖြတ်ချက်ချတဲ့ <b>ဝုဋ္ဌော</b>ဆိုတဲ့စိတ် ပေါ်လာတယ်၊ <b>ဝုဋ္ဌော</b>ဆိုတာ တခြားစိတ် မဟုတ်ဘူး၊ <b>မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း</b>ပဲ၊ သူလည်း attention ပဲ၊ အဲဒီစိတ် ပေါ်လာပြီးတဲ့ နောက်မှာ သူက အခြေအနေတစ်ခု ပေးလိုက်တယ်၊ အဲဒီနောက်မှာ အရှိန်အဟုန်နဲ့ ဖြစ်တဲ့စိတ်၊ <b>ဇောစိတ်</b>လို့ခေါ်တယ်။</p> <p><b>ဇောစိတ်</b>က ရိုးရာအားဖြင့် <b>၇-ကြိမ်</b> ပေါ်လာတယ်၊ <b>ဇောစိတ်</b>ဟာ ဒီအာရုံနဲ့ အလုပ် လုပ်တဲ့စိတ်၊ အာရုံရဲ့ အရသာကို အတွေ့အကြုံရတဲ့စိတ်၊ ကုသိုလ်ဖြစ်ချင် လည်း ဖြစ်မယ်၊ အကုသိုလ်ဖြစ်ချင်လည်း ဖြစ်မယ်၊ <b>ဝုဋ္ဌော</b>စိတ်ရဲ့ ဦးတည်ချက် အတိုင်းပဲ ကုသိုလ်ဖြစ်ချင်ဖြစ်သွားတယ်၊ အကုသိုလ်ဖြစ်ချင် ဖြစ်သွားတယ်၊ မြင်တဲ့ အာရုံတ ွေပေါ်မှာ <b>ဇောစိတ် ၇-ခု</b> ဖြစ်တယ်၊ <b>ဇောစိတ်</b>ဖြစ်ပြီးတဲ့အခါ အရှိန်အဟုန် နောက်ကနေလိုက်ပါသွားတဲ့ <b>ဘဝင်စိတ်၂-ခု</b>ကို <b>ပိဋ္ဌိဘဝင်္ဂ</b>လို့ခေါ်တယ်၊ အဲဒီ<b>ဘဝင် စိတ်</b>ကိုတော့ နာမည်အသစ် ပေးထားတယ်၊ <b>တဒါရုံ</b>တဲ့၊ တကယ်ကတော့ <b>ဘဝင်စိတ်</b>ပဲ။</p> <p>အဲဒီ <b>တဒါရုံစိတ်၂-ခု</b> ဖြစ်လိုက်တဲ့အခါကျတော့ ခုနက မျက်စိထဲမှာ ထင်လာတဲ့ အာရုံရဲ့သက်တမ်းဟာ ကုန်သွားပြီ။ <b>စိတ္တက္ခဏ ၁၇-ချက်</b>ပဲ ရှိတယ်၊ ဒီ့ထက် ရှေ့ဆက်သွားလို့ မရဘူး၊ သူ့ သက်တမ်းက စေ့သွားပြီ၊ အဲဒီမှာ စိတ် ၁၇-ချက်မှာ သူ ချုပ်တယ်၊ <b>အတီတဘဝင်</b>ရဲ့ ဥပါဒ်ခဏမှာ စ,ဖြစ်လာတဲ့ ဒီ<b>ရူပါရုံ</b>ဟာ ဒုတိယ <b>တဒါရုံစိတ်</b>ရဲ့ ဘင်ခဏမှာ ချုပ်သွားတယ်၊ ဒါ စိတ်ဖြစ်စဉ်ကလေးတစ်ခုကို နားလည်အောင် ပြောပြတာ။</p> <p>အခုပြောမယ့် <b>ပုရေဇာတပစ္စည်း</b>ဆိုတာ အခြားဟာကို မပြောဘူး၊ အဆင်း အာရုံက မျက်စိထဲမှာ ထင်ဟပ်လာတယ်၊ အဲဒီ ထင်ဟပ်ခံရတဲ့ မျက်စိ အကြည်ရုပ် အကြောင်းကို ပြောမယ်၊ အဲဒီ မျက်စိအကြည်ရုပ်သည် ဘယ်တုန်းက အကြည်ရုပ် လဲ၊ သန်းပေါင်းများစွာရှိတဲ့ အကြည်ရုပ်တွေထဲက ဘယ်အကြည်ရုပ်တုန်းဆိုရင် <b>အတီတ ဘဝင်</b>နဲ့ ပြိုင်ပြီးတော့ ဖြစ်လာတဲ့အကြည်ရုပ်တဲ့၊ အဲဒီ အကြည်ရုပ်သည် <b>အတီတဘဝင်</b> <b>ဘဝင်္ဂစလန</b> <b>ဘဝင်္ဂုပစ္ဆေဒ</b> <b>ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း</b> ဆိုတော့ <b>စက္ခုဝိညာဏ်</b> မဖြစ်ခင် <b>စိတ္တက္ခဏ ၄-ခု</b> စောတယ်၊ အဲဒီ <b>စက္ခုပသာဒရုပ်</b>ကို မှီပြီးတော့ မြင်သိစိတ်က ပေါ်ရတာ၊ ဒီမျက်စိအကြည်ရုပ် မဖြစ်ဘူးဆိုလို့ရှိရင် မြင်သိစိတ် မဖြစ်နိုင်ဘူး၊ ဟုတ်တာပေါ့၊ စောင်းကြိုးတို့ စောင်းအိုးတို့ မရှိလို့ရှိရင် စောင်းသံထွက်ပါ့မလား? မထွက်နိုင်ဘူး၊ စောင်းကြိုး စောင်းအိုးကို အမှီပြုပြီးတော့ စောင်းသံလေးက ထွက်ရတာ။</p> <p>အဲဒါလိုပဲ မျက်စိအကြည်ရုပ်ကို မှီပြီးတော့မှ မြင်သိစိတ်ဆိုတာ ဖြစ်တာ၊ အဲဒီ မျက်စိအကြည်ရုပ်သည် <b>စိတ္တက္ခဏ ၄-ချက်စော</b>လို့ <b>ပုရေဇာတ</b> born earlier ကြိုတင်ပြီးတော့ မွေးဖွားလာတာ၊ အကြောင်းတရားက ကြိုတင်ပြီးမွေးတယ်၊ ကြိုတင်မွေးပြီး <b>စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်</b>ကို <b>ပုရေဇာတသတ္တိ</b>နဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်တဲ့၊ ကြိုတင်မွေးပြီး အထောက်အကူပြုတဲ့ အကြောင်းတရားလို့ပြောတာ။</p> <p>အဲဒါကို ဗုဒ္ဓမြတ်စွာက <b>ပဋ္ဌာန်းပါဠိတော်</b>မှာ - <br> “<span class="pali">စက္ခာယတနံ စက္ခုဝိညာဏ- ဓာတုယာ တံ သမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ပုရေဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော</span>” လို့ ဒီလိုဟောတာ။</p> <p><span class="pali">စက္ခာယတနံ</span> - မျက်စိအကြည်လို့ဆိုတဲ့ <b>စက္ခုပသာဒရုပ်</b>သည်၊ <br> <span class="pali">စက္ခုဝိညာဏဓာတုယာ</span> - မြင်သိစိတ်လို့ဆိုတဲ့ <b>စက္ခုဝိညာဏဓာတ်</b> <b>စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်</b> အားလည်းကောင်း၊ <br> <span class="pali">တံ သမ္ပယုတ္တကာနံ</span> - ထို<b>စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်</b>နဲ့ ယှဉ်ဖော်ယှဉ်ဖက် ဖြစ်ကြတဲ့၊ <br> <span class="pali">ဓမ္မာနံ</span> - <b>စေတသိက် ၇-ခု</b>တို့အားလည်းကောင်း၊ <br> <span class="pali">ပုရေဇာတပစ္စယေန</span> - <b>ပုရေဇာတပစ္စယသတ္တိ</b>ဖြင့်၊ <br> <span class="pali">ပစ္စယော ဥပကာရကော</span> - ကျေးဇူးပြုတတ်သည်၊ <br> <span class="pali">ဟောတိ</span> - ဖြစ်ပါပေတော့၏။</p> <p>အဲဒီတော့ နားလည်ရမှာက <b>စက္ခာယတနံ</b> ဆိုတဲ့ မျက်စိအကြည်သည်၊ <b>စက္ခုဝိညာဏ ဓာတုယာ တံ သမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ</b> - မြင်သိစိတ်၊ မြင်သိစိတ် ပေါ်လာတဲ့အခါ မြင်သိစိတ်နဲ့ ယှဉ်တွဲပြီး ဖြစ်လာတဲ့ <b>စေတသိက်</b> <b>ဖဿ</b> <b>ဝေဒနာ</b> <b>သညာ</b> <b>စေတနာ</b> <b>ဧကဂ္ဂတာ</b> <b>ဇီဝိတိန္ဒြေ</b> <b>မနသိကာရ</b>၊ ၇-ခု ရှိတယ်။ <br> ၁။ မြင်သိစိတ်ကို အာရုံနဲ့ဆက်သွယ်ပေးတာကို <b>ဖဿ</b>လို့ ခေါ်တယ်၊ <br> ၂။ အာရုံရဲ့အရသာကို ခံစားတာကို <b>ဝေဒနာ</b>လို့ ခေါ်တယ်၊ <br> ၃။ မှတ်တမ်းတင်တာကို <b>သညာ</b>လို့ခေါ်တယ်၊ <br> ၄။ လှုံ့ဆော်ပေးတာကို <b>စေတနာ</b>လို့ ခေါ်တယ်၊ <br> ၅။ အာရုံတစ်ခုတည်း ကျသွားတာ <b>ဧကဂ္ဂတာ</b>လို့ ခေါ်တယ်၊ <br> ၆။ ဆိုင်ရာနာမ်တရားတွေ ဆိုင်ရာသက်တမ်းအတိုင်း တည်နိုင်အောင် (သို့မဟုတ်) ထပ်ပြီးတော့ဖြစ်အောင် စောင့်ရှောက်တဲ့အရာကို <b>ဇီဝိတိန္ဒြေ</b>လို့ ခေါ်တယ်၊ <br> ၇။ အာရုံ ပေါ်မှာ နှလုံးသွင်းဆင်ခြင်တာကို <b>မနသိကာရ</b> လို့ ခေါ်တယ်။</p> <p>အဲဒီ<b>စေတသိက်</b>တရားတွေနဲ့ မြင်သိစိတ်ဟာ ယှဉ်တွဲပြီးတော့ ဖြစ်လာတာ ဆိုတော့ ဘယ်နှစ်ခုလဲ၊ ၈-ခု၊ ဟုတ်ရဲ့လား၊ မြင်သိစိတ်ကလေးဟာ သူတစ်ခုတည်း မဖြစ်ဘူး၊ သူအပါအဝင် <b>စေတသိက် ၇-ခု</b>နဲ့ ၈-ခု၊ ခုခေတ်စကားနဲ့ပြောရင် <b>eight in one</b> လို့ပြောမယ်၊ ၈-ခုကို တစ်စုလုပ်ထားတာနော်၊ ၈-ခု ပေါင်းထားတဲ့ တစ်စု၊ အဲဒီ ၈-ခု ပေါင်းထားတဲ့သဘာဝတရား၊ ဒီ တစ်ခုအဖြစ်လုပ်ထားတဲ့ မြင်သိစိတ်လို့ခေါ်တဲ့ ၈-ခု၊ အဲဒီ ၈-ခုကို မျက်စိအကြည်ဆိုတဲ့ <b>စက္ခုပသာဒရုပ်</b>က <b>ပုရေဇာတသတ္တိ</b>နဲ့ ကျေးဇူး ပြုတာပါ။</p> <p>ဒါတွေက လူတိုင်းလူတိုင်းမှာ အတွေ့ အကြုံရှိတာ၊ သို့သော် ဒီလိုသိလား ဆိုတော့ ဘုရားဟောမှ သိရတာ၊ နို့မို့မသိဘူး၊ ငါမြင်တယ်ပဲ ပြောကြမှာ၊ အသေးစိတ် ဘယ်လိုမှ မသိဘူး၊ ကြည့် - မြတ်စွာဘုရားက အသေးစိတ်ဟောတာ၊ ဒါက မျက်စိအကြည်က မြင်သိစိတ်ကို <b>ပုရေဇာတသတ္တိ</b>နဲ့ကျေးဇူးပြုတယ်၊ ဒီတစ်ခုတည်းကိုတင် ဟောနေတာ နော်၊ ကျန်တဲ့စိတ်တွေအကြောင်း မဟောဘူး ဒီမှာ၊ ကျန်တဲ့ စိတ်တွေ အများကြီးပဲ။</p> <p>ဒီ <b>စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်</b> မြင်သိစိတ်ဟာ မျက်စိအကြည်လို့ဆိုတဲ့ <b>စက္ခုပသာဒ</b> <b>စက္ခုဝတ္ထုရုပ်</b>ကို သူက အမှီပြုပြီး ဖြစ်ရတာ၊ ဒါကြောင့်မို့ မြင်သိစိတ် <b>စက္ခုဝိညာဏ်</b> စိတ်ရဲ့မှီရာဖြစ်တဲ့ မျက်စိအကြည် <b>စက္ခုပသာဒရုပ်</b>သည် <b>ပုရေဇာတပစ္စည်း</b> တဲ့၊ ကြိုတင်ပြီး ဖြစ်နှင့်ပြီးတော့ ကျေးဇူးပြုတာပါ၊ ဒါကို ပြောတာ၊ တကယ်က သူက ထုတ်လုပ်တာလားလို့ဆိုတော့ ထုတ်လုပ်တာတော့ မဟုတ်ဘူး၊ သို့သော် သူ့ပေါ်မှာ မှီပြီးဖြစ်တာ၊ တခြားအကြောင်းတွေလည်း ရှိတယ်ပေါ့။</p> <p>ဥပမာ - စည်ကို တီးလိုက်တဲ့အခါမှာ စည်သံထွက်လာတယ်နော်၊ စည်သံက ဘယ်က ထွက်တာတုန်း၊ စည်တီးတဲ့လက်က ထွက်တာလား၊ (သို့မဟုတ်) စည် မျက်နှာပြင်က ထွက်တာလား၊ (သို့မဟုတ်) တီးတဲ့လူဆီက ထွက်တာလားလို့ မေးရင် ဘယ်လို ပြောမလဲ၊ စည်မျက်နှာပြင်က ထွက်လာတာ၊ စည်တီးတဲ့လက်က ထွက်တာလည်း မဟုတ်ဘူး၊ စည်က ထွက်တာလည်း မဟုတ်ဘူး။</p> <p>ထို့အတူပဲ ဟောဒီ <b>စက္ခုပသာဒအကြည်ရုပ်</b>ရယ် အဆင်းအာရုံရယ် အဲဒီ ၂-ခု တိုက်လိုက်တဲ့အခါမှာ မြင်သိစိတ်က ဘယ်က ပေါ်လာတုန်းဆိုတော့ မျက်စိ အကြည်ကနေ ထပေါ်လာတာ၊ တိုက်တာက ဘယ်သူက တိုက်တာတုန်းဆိုတော့ မြင်စရာအဆင်းအာရုံက တိုက်တာ၊ အဆင်းအာရုံက ဘာနဲ့တူတုန်းဆိုရင် စည်တီး တဲ့လက်နဲ့ တူတယ်၊ (သို့မဟုတ်) စည်တီးတဲ့တုတ်နဲ့ တူတယ်ပေါ့၊ သူက တီးလိုက် လို့ ဟိုက ထအော်တာ၊ အခုပြောနေတာက <b>စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်</b>ဖြစ်ပေါ်တဲ့နေရာကို ပြောနေတာ၊ <b>စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်</b> မြင်သိစိတ်ဟာ ဘယ်အာရုံက တိုက်ခိုက်လို့ ပေါ်တယ်ဆိုတာ မပြောသေးဘူးနော်၊ ဒီတစ်ခြမ်းကိုပဲ ပြောနေတာ။</p> <p><span class="pali">စက္ခာယတနံ စက္ခုဝိညာဏဓာတုယာ တံ သမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ပုရေဇာတ ပစ္စယေန ပစ္စယော</span> = <b>စက္ခုပသာဒ</b>လို့ဆိုတဲ့ ဒီရုပ်သည် မြင်သိစိတ်နဲ့ ယှဉ်ဖက်တရားတွေကို <b>ပုရေဇာတသတ္တိ</b>ဖြင့် ကျေးဇူးပြုပါတယ်။</p> <p>ကျေးဇူးပြုတယ်ဆိုတာ အကယ်၍သာ မျက်စိအကြည်ပျက်သွားမယ်ဆိုရင် မြင်သိစိတ် ဖြစ်နိုင်ပါ့မလား၊ မဖြစ်နိုင်တော့ဘူး၊ သူမရှိရင် သူလည်း မရှိနိုင်ဘူး၊ သူရှိ မှ သူရှိတယ်၊ အကြောင်းနဲ့ အကျိုးဆိုတာ သူရှိနေလို့ သူရှိတာ၊ <b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>မှာ မြတ်စွာဘုရားက အဲဒီလို ဟောတာ၊ “<span class="pali">ဣမသ္မိံ သတိ ဣဒံ ဟောတိ</span>” “<b>ဒါရှိလို့ ဒါရှိတာ</b>၊” ဒါမရှိရင် ဟိုဟာ မရှိနိုင်ဘူးဆိုတဲ့သဘော။</p> <p>အဲဒီမှာလည်း မျက်စိအကြည် ရှိနေသည့်အတွက်ကြောင့် မြင်သိစိတ် ပေါ်လာ နိုင်တာ၊ အဲဒီမျက်စိအကြည်သည် မြင်သိစိတ်ကို <b>ပုရေဇာတသတ္တိ</b>နဲ့ ကျေးဇူး ပြုပါတယ်၊ ပဋ္ဌာန်းရွတ်တဲ့အခါမှာ အဲဒါကို အာရုံပြုပြီးတော့ရွတ်၊ ဒါ <b>ပုရေဇာတသတ္တိ</b>၊ ဒါ လူ့ရဲ့ မြင်တဲ့အခန်းကဏ္ဍ ကုန်ပြီလားဆိုတော့ မကုန်ဘူး၊ <b>point</b> လေး တစ်ခုတင် ပြောနေ တာနော်၊ အချက်ကလေးတစ်ခုတည်းနဲ့ ပြောတာ၊ <b>ပုရေဇာတပစ္စည်း</b>အချက် တစ်ခုတည်း။</p> <p>ကဲ နောက်တစ်ခု ပြောင်းပြီးတော့ ကြည့်ကြဦးစို့၊</p> <p>ဒါ နားလည်လို့ရှိရင် နောက်ဟာတွေ နားလည်ဖို့ လွယ်သွားပြီ၊ နောက်ဟာကျတော့ နား၊ နားမှာလည်းပဲ နားအကြည်ရုပ် <b>သောတပသာဒရုပ်</b>ဆိုတာ ရှိတယ်၊ <b>သောတပသာဒရုပ်</b> နားအကြည် ဓာတ်ကို အမှီပြုပြီးတော့ အသံကိုသိတဲ့ <b>သောတ ဝိညာဏ်စိတ်</b> ကြားသိစိတ် ပေါ်လာတယ်၊ အဲဒီ <b>သောတပသာဒရုပ်</b>ဆိုတာလည်း ခုနကလိုပဲ <b>အတီတဘဝင်</b>နဲ့ ပြိုင်ပြီးဖြစ်လာတဲ့ <b>သောတပသာဒရုပ်</b>ကို ယူရမယ်၊</p> <p>ကြိုတင်ပြီးတော့ဖြစ်တာ သူက၊ <b>သောတပသာဒရုပ်</b>ပေါင်း သန်းပေါင်းများစွာရှိတဲ့ အထဲမယ် အသံနဲ့နားနဲ့ ဆုံလိုက် တဲ့အချိန်ကလေးမှာ ပထမ<b>ဘဝင်စိတ်</b>ဖြစ်လာတယ်၊ <b>အတီတဘဝင်စိတ်</b>၊ အဲဒီအချိန် မှာဖြစ်တဲ့ နားအကြည်ရုပ်ကို ယူ၊ ခုနကအတိုင်းပဲ မှတ်နော်၊ အဲဒီနားအကြည်ရုပ် သည် ကြားသိစိတ်ထက် <b>စိတ္တက္ခဏ ၄-ချက်</b>လောက် စောတယ်၊ ကြားသိစိတ်ထက် ကြိုတင်ပြီးတော့ မွေးဖွားထားတယ်လို့ ပြောရမယ်၊ <b>ပုရေဇာတ</b>ဆိုတာ ကြိုတင်ပြီး တော့ ဖြစ်နှင့်နေတယ်၊</p> <p>ဘယ်တုန်းက ဖြစ်တုန်း၊ ပထမ<b>အတီတဘဝင်စိတ်</b> ဖြစ်တုန်းက ဖြစ်တယ်၊ <b>အတီတ ဘဝင်</b>ပြီးရင် <b>ဘဝင်္ဂစလန</b>၊ <b>ဘဝင်္ဂစလန</b>ပြီးရင် <b>ဘဝင်္ဂုပစ္ဆေဒ</b>၊ <b>ဘဝင်္ဂုပစ္ဆေဒ</b>ပြီးလို့ ရှိရင် <b>ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း</b>၊ <b>ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း</b>ပြီးမှ <b>သောတဝိညာဏ်စိတ်</b> ဆိုတာ ဖြစ်တာ၊ <b>စိတ္တက္ခဏ ၄-ချက်</b> စောပြီးတော့ ဖြစ်တာ၊ အဲဒါကို <b>ပုရေဇာတ</b>လို့ ပြောတာနော်၊ ကြိုပြီး ဖြစ်နေတာ။</p> <p>အဲဒါကို မြတ်စွာဘုရားက - <br> “<span class="pali">သောတာယတနံ သောတဝိညာဏဓာတုယာ တံ သမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ပုရေဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော</span>”။</p> <p><span class="pali">သောတာယတနံ</span> - နားအကြည်လို့ဆိုတဲ့ <b>သောတပသာဒရုပ်</b>ဟာ၊ (မြတ်စွာ ဘုရားက <b>အာယတန</b>နာမည်နဲ့ ဟောထားတာ၊ <b>အာယတန</b>ဆိုတာ base တည်ရာ မှီရာဆိုတဲ့ အဓိပ္ပါယ်၊ နားဆိုတဲ့ မှီရာတည်ရာ)၊ <br> <span class="pali">သောတာယတနံ</span> - <b>သောတ ပသာဒရုပ်</b>လို့ဆိုတဲ့ <b>သောတဝတ္ထုရုပ်</b>သည်၊ <br> <span class="pali">သောတဝိညာဏဓာတုယာ</span> - <b>သောတ ဝိညာဏဓာတ်</b>လို့ခေါ်တဲ့ <b>ကြားသိစိတ်</b>အား လည်းကောင်း၊ <br> <span class="pali">တံ သမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ</span> - ထို<b>ကြားသိစိတ်</b>နှင့် အတူတကွယှဉ်ပြီး ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ <b>စေတသိက်တရား</b> တို့အားလည်းကောင်း၊ <br> <span class="pali">ပုရေဇာတပစ္စယေန</span> - <b>ပုရေဇာတပစ္စယသတ္တိ</b>ဖြင့်၊ <br> <span class="pali">ပစ္စယော ဥပကာရကော</span> - ကျေးဇူးပြုတတ်သည်၊ <br> <span class="pali">ဟောတိ</span> - စင်စစ်မသွေ ဖြစ်ပါပေတော့၏။</p> <p>ကြည့် - ဒီ နားအကြည်ဆိုတာ မရှိဘူးဆိုရင် <b>ကြားသိစိတ်</b> ဖြစ်နိုင်ပါ့မလား၊ မဖြစ်နိုင်ဘူး၊ နားအကြည်ဟာ <b>ကြားသိစိတ်</b>ရဲ့မှီရာအနေနဲ့ ရှေးဦးစွာဖြစ်နှင့်ပြီးတော့ ကျေးဇူးပြုပါတယ်၊ ကျေးဇူးပြုတယ်ဆိုတဲ့ဟာက ဖြစ်စေတာချည်း မဟုတ်ဘူးနော်၊ ကျေးဇူးပြုတယ်ဆိုတဲ့သဘောက တစ်ခုနဲ့တစ်ခု ဆက်သွယ်ပြီးတော့ ဖြစ်နေတာကို ပြောတာနော်။</p> <p>အဲဒီအတိုင်းပဲ နောက်တစ်ခု ဆက်ပြီးတော့ စဉ်းစားကြည့်၊ မြတ်စွာဘုရားက ဒီအချက်ကလေးပဲ ဟောတာ၊ <b>စက္ခု</b>၊ <b>သောတ</b> ပြီးတော့ <b>ဃာန</b>၊ နှာခေါင်းထဲက အကြည်ရုပ်ကလေး - <br> “<span class="pali">ဃာနာယတတနံ ဃာနဝိညာဏဓာတုယာ တံ သမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ပုရေဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော</span>”။</p> <p><b>ဃာနာယတန</b> လို့ဆိုတဲ့ <b>နှာခေါင်းအကြည်ရုပ်</b>၊ အနံ့ကို ဖမ်းနိုင်တဲ့ <b>ဃာန- ပသာဒရုပ်</b>၊ အဲဒီ <b>ယာနပသာဒရုပ်</b>ဟာ (<b>စက္ခုပသာဒ</b>လိုပဲ နားလည်ရမယ်) နံသိစိတ်ကို ကျေးဇူးပြုတယ်၊ <b>နံသိစိတ်</b>ဟာ <b>ဃာနပသာဒရုပ်</b>ကို မှီပြီးတော့မှ ဖြစ်နိုင်တယ်၊ ကြိုတင်ပြီးတော့ ဖြစ်နှင့်တာ ဖြစ်သောကြောင့် <b>ပုရေဇာတ</b> (ကြိုတင်ပြီးတော့ ဖြစ်နေ တာ) ကိုယ့်နှာခေါင်းထဲမှာ အနံ့ကလေးရှူမိတဲ့အချိန်မှာ ဒါလေးကို သတိထားလိုက် ပေါ့။</p> <p><b>နံသိစိတ်</b>ကို ဘယ်သူက ကျေးဇူးပြုတုန်းဆိုရင် <b>ဃာနပသာဒ</b>ဆိုတဲ့ <b>နှာခေါင်း အကြည်ရုပ်</b>က ကျေးဇူးပြုတယ်နော်၊ အကြည်ဆိုတဲ့သဘောက မှန်လို ကြည်လို့ အကြည်ခေါ်တာ မဟုတ်ဘူး၊ အာရုံကို ခံယူနိုင်စွမ်းရှိတာကို ပြောတာ၊ အာရုံကို ဖမ်းယူနိုင်တဲ့သဘောကို ပြောတာ၊ ကြည့်လေ - ခုခေတ်လိုဆို စဉ်းစားကြည့်ပေါ့၊</p> <p><b>telephone</b> တို့, <b>television</b> တို့, <b>radio</b> တို့ ဆိုလို့ရှိရင် သူ <b>line</b> နဲ့သူ ဖွင့်လိုက်ရင် အသံကို ဖမ်းယူလို့ရတယ်၊ <b>telephone</b> ကလည်း အဝေးကပြောတဲ့အသံတွေ ဖမ်းယူလို့ရတယ်၊ <b>television</b> ကလည်း အဝေးက ရုပ်သံတွေကို ဖမ်းယူလို့ရတာပဲ၊ အဲဒါလိုပဲ နှာခေါင်းထဲမှာရှိတဲ့ အကြည်ရုပ်က အနံ့ကို ဖမ်းနိုင်တယ်၊ တခြားနေရာ ကတော့ ဖမ်းမယူနိုင်ဘူးလေ။</p> <p><b>radio</b> ဆိုလည်း အခွံကြီးက ဖမ်းနိုင်တာမှ မဟုတ်တာ၊ ဖမ်းနိုင်တဲ့နေရာ တစ်နေရာပဲ ရှိတာပဲ၊ <b>telephone</b> ဆိုလည်း <b>telephone</b> ထဲက သူ့ဟာသူ သံလိုက် ဓာတ်တို့ ဘာတို့နဲ့ လုပ်ထားတဲ့ဟာကသာ ဖမ်းယူနိုင်တာကိုး၊ အကုန်လုံး ဖမ်းနိုင်တာမှ မဟုတ်တာ၊ လူ့ခန္ဓာကိုယ်ကြီးလည်းပဲ အကုန်လုံးက အနံ့ကို ဖမ်းယူနိုင်တာ မဟုတ်ဘူး၊ အနံ့ကိုဖမ်းနိုင်တာ <b>နှာခေါင်း အကြည်ရုပ်</b>ကသာ ဖမ်းယူတာ၊ အဲဒါ ကြောင့်မို့ <b>အကြည်ရုပ်</b>လို့ ခေါ်တာနော်၊ အာရုံတွေကို ဖမ်းယူနိုင်တယ်။</p> <p><b>ဃာနပသာဒ</b>ဆိုတဲ့ <b>နှာခေါင်းအကြည်ရုပ်</b>ဟာလည်းပဲ <b>နံသိစိတ်</b>ကို ကြိုတင် ဖြစ်နှင့် ပြီးတော့ ကျေးဇူးပြုတာဖြစ်သောကြောင့် ... <b>ပုရေဇာတပစ္စယသတ္တိ</b>လို့ ခေါ်တယ်။</p> <p>ထို့အတူပဲ ဆင်ခြင်စဉ်းစားကြည့်၊ လူတွေ နေ့စဉ်နဲ့အမျှ မနက်စာစားတယ်၊ နေ့လည်စာစားတယ်၊ ညစာစားတယ်၊ ဒီကြားထဲ ဆာရင် စားသေးတယ်၊ အစာနဲ့ ပါးစပ်နဲ့ မပြတ်ဘူး၊ စားလိုက်တဲ့အစာဟာ လျှာပေါ်ရောက်တာနဲ့ အရသာတွေ့ပြီ၊ ချိုရင် ချိုတယ်ပြောတယ်၊ ငန်ရင် ငန်တယ် ပြောတယ်နော်၊ မချိုရင်လည်း မချိုဘူး ပြောမှာပေါ့၊ ခါးရင်လည်း ခါးတယ်ပြော၊ စပ်ရင် စပ်တယ်ပြော၊ အဲဒီလို ချို ချဉ် ငန် ခါး စပ် ဖန် ဆိုတဲ့ ဒီအရသာတွေကို သိတဲ့စိတ်ကလေးက ပေါ်လာတယ်။</p> <p>အရသာသိတဲ့စိတ်ဟာ အရသာက လျှာဆိုတဲ့အကြည်ရုပ်နဲ့ ထိလိုက်တဲ့ အခါမှာသာ ပေါ်လာတာ၊ အဲဒီ<b>အရသာသိတဲ့စိတ်</b>ဟာလည်းပဲ လျှာဆိုတဲ့ <b>ဇိဝှာပသာဒ ရုပ်</b>ကို အမှီပြုပြီးတော့ ပေါ် ရတာတဲ့၊ လျှာမရှိရင် <b>အရသာသိတဲ့စိတ်</b> မဖြစ်နိုင်ဘူး။ အဲဒါကိုပဲ မြတ်စွာဘုရားက - <br> “<span class="pali">ဇိဝှာယတနံ ဇိဝှာဝိညာဏဓာတုယာ တံ သမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ပုရေဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော</span>” ။</p> <p><span class="pali">ဇိဝှာယတနံ</span> – <b>ဇိဝှာယတန</b>လို့ခေါ်တဲ့ <b>လျှာအကြည်ရုပ်</b>သည်၊ <br> <span class="pali">ဇိဝှာဝိညာဏဓာတုယာ</span> – <b>ဇိဝှာဝိညာဏဓာတ်</b>လို့ခေါ်တဲ့ <b>လျက်သိစိတ်</b>အား လည်းကောင်း၊ <br> <span class="pali">တံ သမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ</span> - ထို<b>လျက်သိစိတ်ကလေး</b>နှင့် အတူတကွဖြစ် အတူတကွပျက် အတူတကွအာရုံပြုပြီး အတူတကွမှီကြတဲ့ စိတ်<b>စေတသိက်</b>ဆိုတဲ့ သဘာဝတရားတို့အားလည်းကောင်း၊ <br> <span class="pali">ပုရေဇာတပစ္စယေန</span> – <b>ပုရေဇာတပစ္စယသတ္တိ</b>ဖြင့်၊ <br> <span class="pali">ပစ္စယော ဥပကာရကော</span> = ကျေးဇူးပြုတတ်ပါပေ၏။</p> <p>ကျေးဇူးပြုထားတာ၊ နို့မို့ဆို သူမပေါ်နိုင်ဘူး၊ လူတွေပြောကြတယ် မဟုတ်လား၊ “သူက ကျေးဇူးပြုလို့ ဒါလေးရတာ” လို့ ပြောကြတာနော်၊ အခုလည်း <b>ဇိဝှာ- ဝိညာဏ်စိတ်</b> ပေါ်လာအောင် ဘယ်သူက ကျေးဇူးပြုပေးတာတုန်း၊ <b>လျှာအကြည်</b>က ကျေးဇူးပြုပေးတာ။</p> <p>ထို့အတူပဲ မိမိတို့ကိုယ်ကာယနဲ့ တစ်ခုခုထိမယ်၊ မာမာကြမ်းကြမ်း ထိရင် လည်းပဲ <b>မာတယ် ကြမ်းတယ်</b> သိတယ်၊ ပျော့ပျော့အိအိ ထိရင်လည်း <b>ပျော့တယ်</b> သိတယ်၊ ပူတာ အေးတာ ထိရင်လည်း <b>ပူမှန်း အေးမှန်း</b> သိတယ်၊ အဲဒီလို ထိသိတဲ့ <b>ကာယဝိညာဏ်စိတ်</b>ဟာ ဘာကို မှီပြီး ပေါ်တာတုန်းဆိုတော့ ကိုယ်အကြည်ရုပ်လို့ ခေါ်တဲ့ <b>ကာယပသာဒ</b>ကို မှီပြီးပေါ်တာ၊</p> <p><b>အကြည်ရုပ်</b>ပျက်သွားပြီဆိုလို့ရှိရင် ထိလို့ မသိတော့ဘူးနော်၊ <b>ကာယပသာဒရုပ်</b>ရှိမှ သိတယ်၊ <b>ကာယပသာဒရုပ်</b>တွေ ပိုပြီးတော့ ကောင်းလေလေ သိတာမြန်လေလေပဲ၊ တချို့နေရာတွေမှာဆို ထုံနေရင် မသိဘူး မဟုတ်လား၊ <b>ကာယပသာဒရုပ်</b> ပျက်သွားလို့ ထုံနေပြီဆိုရင် - ဆိုပါစို့ - <b>Leprosy</b> ရောဂါမျိုးလိုဟာမျိုး <b>ကာယပသာဒ</b> ရုပ်ပျက်သွားတယ်၊ လူတစ်ယောက် <b>ကာယ ပသာဒရုပ်</b> မရှိဘူးဆိုရင် ဘယ်လောက် ထိထိ အပ်နဲ့ထိုးတာတောင် မသိတော့ ဘူးနော်၊ ဒီ <b>ထိသိစိတ်</b>ဆိုတာ <b>ကာယပသာဒ အကြည်ရုပ်</b>ကောင်းနေမှသိတာ၊ အဲဒီ <b>ကာယပသာဒအကြည်ရုပ်</b>သည် <b>ထိသိစိတ်</b>ကို <b>ပုရေဇာတသတ္တိ</b>နဲ့ ကျေးဇူးပြုပါတယ်။</p> <p>ဒါကို <b>ပဋ္ဌာန်းပါဠိတော်</b>မှာ - <br> “<span class="pali">ကာယာယတနံ ကာယဝိညာဏဓာတုယာ တံ သမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ပုရေဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော</span>”။</p> <p><span class="pali">ကာယာယတနံ</span> <b>ကိုယ်အကြည်ရုပ်</b>လို့ဆိုတဲ့ <b>ကာယပသာဒရုပ်</b>သည်၊ <br> <span class="pali">ကာယဝိညာဏဓာတုယာ</span> - <b>ကာယဝိညာဏဓာတ်</b>လို့ဆိုတဲ့ <b>ထိသိစိတ်</b>အား လည်းကောင်း၊ <br> <span class="pali">တံ သမ္ပယုတ္တကာနံ</span> – ထို <b>ထိသိစိတ်</b>နှင့် အတူတကွယှဉ်ပြီး ဖြစ်ပေါ် လာတဲ့၊ <br> <span class="pali">ဓမ္မာနံ</span>= <b>စေတသိက်တရား</b>တို့အား လည်းကောင်း၊ <br> <span class="pali">ပုရေဇာတပစ္စယေန</span> – <b>ပုရေဇာတပစ္စယသတ္တိ</b>ဖြင့်၊ <br> <span class="pali">ပစ္စယော ဥပကာရကော</span> - ကျေးဇူးပြုတတ်ပါပေ၏။</p> <p>မြတ်စွာဘုရားက အကြောင်းနဲ့အကျိုးဆက်သွယ်ပြီး အထောက်အကူပြုနေ ပုံတွေကို ဟောတာ၊ ဒါတွေက ဘယ်မှာ ရှိတာတုန်း၊ ဘုန်းကြီးတို့တတွေရဲ့ <b>ခန္ဓာ ကိုယ်</b>ထဲမှာ ရှိတာ၊ ဒီတော့ <b>ပဋ္ဌာန်း၂၄-ပစ္စည်း</b>ဆိုတာ တခြားဟာမှ မဟုတ်တာဘဲ၊ ဒီထဲမှာ ဖြစ်နေတာတွေကို ဟောတာ၊ ဒါတွေကို သတိထားမိဖို့လိုတယ်။</p> <p><b>ပဋ္ဌာန်း</b>ဆိုတာ ရွတ်တဲ့အခါမှာ <b>အဓိပ္ပါယ်သိပြီး ရွတ်ဖို့</b>လည်း လိုသေးတယ်၊ သို့မဟုတ် လို့ရှိရင်တော့ ဘုရားဟောတဲ့တရားဆိုတဲ့ ကြည်ညိုစိတ်နဲ့ရွတ်လို့ ကုသိုလ်တော့ ရမှာပေါ့၊ သို့သော် အသိဉာဏ်မပါသည့်အတွက်ကြောင့် ဘာဆိုလိုမှန်း မသိဘူး၊ အသိဉာဏ် ပါလိုက်တဲ့အခါကျတော့ <b>ကမ္မဋ္ဌာန်းဘာဝနာ</b>သဘောမျိုး ဖြစ်သွားတယ်၊ <b>ဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်း</b>ဆိုတာ <b>ရုပ်</b>နဲ့<b>နာမ်</b> ကွဲကွဲပြားပြားသိတာက စရတာ။ <b>နာမရူပ-ပရိစ္ဆေဒဉာဏ်</b> – analytical knowledge of mind and matter.</p> <p>ခု ကြည့်လေ - <b>ရုပ်</b>ကနေ <b>နာမ်</b>ကိုကျေးဇူးပြုနေတာ၊ <b>စက္ခုပသာဒ</b> <b>သောတ ပသာဒ</b> <b>ဃာနပသာဒ</b> <b>ဇိဝှာပသာဒ</b> <b>ကာယပသာဒ</b> ဆိုတဲ့ ဒီ<b>အကြည်ရုပ်</b>တွေက <b>ရုပ်တရား</b>၊ အဲဒီ <b>ရုပ်တရား</b>ပေါ်မှာမှီပြီး ဖြစ်လာတဲ့ မြင်သိစိတ် ကြားသိစိတ် နံသိစိတ် လျက်သိစိတ် ထိသိစိတ်တို့ဆိုတာက <b>နာမ်တရား</b>၊ ဟော <b>ရုပ်</b>နဲ့<b>နာမ်</b>ဟာ ဒီလို ဆက်စပ် နေတာပါလား၊ <b>ပုရေဇာတပစ္စည်း</b>နဲ့ ဆက်နေတာပါလား၊ ဒီလိုသိပြီး <b>ရုပ်</b>နဲ့ <b>နာမ်</b> ကွဲပြားသွားတာကိုက <b>နာမရူပပရိစ္ဆေဒ</b>။</p> <p>ကွဲပြားရုံတင်မကဘူး၊ ဒီ<b>အကြည်ရုပ်</b>တွေ ရှိနေလို့ မြင်သိစိတ် ကြားသိစိတ် နံသိစိတ် လျက်သိစိတ် ထိသိစိတ်တို့ ဖြစ်နေတာပါလားလို့ အကြောင်းအကျိုးပါ ဆင်ခြင်မိ သွားတယ်၊ ဒါ မရှိရင် ဒါ မဖြစ်နိုင်ပါလားလို့ သိမသွားဘူးလား၊ အဲဒီလို သိသွား တာက <b>ပစ္စယပရိဂ္ဂဟဉာဏ်</b>သက်ဝင်သွားတာပဲ၊ အဲဒီ<b>ဉာဏ်နှစ်ခု</b>ဟာ အင်မတန်မှ အရေးပါတဲ့<b>ဉာဏ်နှစ်ခု</b>။</p> <p><b>အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ</b>က သူ့ရဲ့<b>ဝိသုဒ္ဓိမဂ်အဋ္ဌကထာ</b>မှာ ဒီဉာဏ်နှစ်ခုနဲ့ ပြည့်စုံတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဟာ <b>လဒ္ဓပတိဋ္ဌော</b> တဲ့၊ သာသနာတော်မှာ ရပ်တည်ရာ ရသွားပြီ၊ <b>လဒ္ဓဿာသော</b> - သက်သာရာရ အသက်ရှူချောင်သွားပြီ၊ <b>စူဠသောတာပန္နော</b> ဒီ အသိဉာဏ်လေးကို ရလို့ရှိရင် <b>သောတာပန် အငယ်စား</b>လို့တောင်မှ တင်စားပြီး ပြောသွားတယ်နော်၊</p> <p>ဘုရားသာသနာတော်နဲ့ ကြုံတွေ့တဲ့ အခိုက်ကလေးမှာ ဒီလောက်လေးမျှ မသိလိုက် ရဘူးဆိုရင်တော့ လူဖြစ်ရကျိုးနပ်မယ် မဟုတ်ဘူးနော်။</p> <p><b>ပဋ္ဌာန်း</b>ရွတ်ရင်း ဒီလိုဆင်ခြင်ပြီးတော့ ကြည့်လိုက်မယ်ဆိုရင် ကြည့်လေ- <b>ပုရေဇာတသတ္တိ</b>နဲ့ ကျေးဇူးပြုသွားတာ၊ ဘုရားဟောတဲ့တရားက ဒီအချက်နှစ်ချက်ပဲ ဟောနေတာ၊ ဒိပြင်ဟာ မဟောဘူး၊ <b>ပုရေဇာတပစ္စည်း</b> ဘာတွေ ဟောတာတုန်း၊ အကြမ်းပြန်ပြီးတော့ ပြောမယ်ဆိုလို့ရှိရင် မျက်စိအကြည်ရုပ်က မြင်သိစိတ်ကို <b>ပုရေဇာတသတ္တိ</b>နဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်၊</p> <p>နားအကြည်ရုပ်က ကြားသိစိတ်၊ နှာခေါင်း အကြည်ရုပ်က နံသိစိတ်၊ လျှာအကြည် ရုပ်က လျက်သိစိတ်၊ ကိုယ်အကြည်ရုပ်က ထိသိစိတ်၊ <b>ရုပ်</b>နဲ့ <b>နာမ်</b>နဲ့ ဒီလိုအပြန်အလှန် ကျေးဇူးပြုသွားပုံကို <b>ပုရေဇာတပစ္စည်း</b> မှာ ဒီလိုဟောတာပါ၊ ဒါ တစ်ပိုင်းပဲ ရှိသေးတယ်၊ <b>ပုရေဇာတ</b>က ဒါက စိတ်ရဲ့မှီရာ <b>ဝတ္ထုရုပ်ပိုင်း</b>ကနေ ဟောတာ။</p> <h3>အာရမ္မဏပုရေဇာတ</h3> <p>နောက်တစ်ပိုင်း ကြည့်ကြဦးစို့၊ နောက်တစ်ပိုင်းက ဘာနဲ့ပြောရမတုန်း၊ မျက်စိ အကြည်ရုပ်သည် မြင်သိစိတ်ကို သူ့ဟာသူ ကျေးဇူးပြုတာလား၊ သို့မဟုတ် မျက်စိအကြည်ရုပ်ရှိတာနဲ့ပဲ မြင်သိစိတ်ကထပြီး ပေါ်လာတာလားဆိုတော့ မဟုတ် ဘူး၊ စည်ကြီးတော့ ရှိပါရဲ့၊ တီးမယ့်သူမရှိရင် မြည်ပါ့မလား၊ မမြည်ဘူး၊ တီးမယ့်လူ လိုနေသေးတယ်၊ အခုလည်း မျက်စိအကြည်ရုပ် ရှိတယ်၊ မြင်စရာအာရုံက လာတိုက် မှ၊ မြင်စရာအာရုံက ဟောဒီအကြည်ရုပ်နဲ့ လာပြီးတော့ မဆုံဆည်းဘူးဆိုရင် မြင်သိစိတ် ဖြစ်ပါ့မလား။</p> <p>စောင်းကြိုးနဲ့စောင်းအိုး စားပွဲပေါ် တင်ထား၊ တီးမယ့်လူမရှိရင် အသံထွက်ရဲ့လား၊ မထွက်ဘူး၊ Piano ကြီး ဒီတိုင်းပဲထား၊ တီးတဲ့လူ မရှိရင် အသံမထွက်ဘူး၊ ငြိမ်နေမှာပဲ၊ မျက်စိတော့ ရှိတယ်၊ ရူပါရုံက မျက်စိကိုလာပြီးတော့ မထင်ဟပ်ဘူး ဆိုရင် မြင်သိစိတ် ပေါ်နိုင်ပါ့မလား၊ အဲဒီဥပမာကို ရှင်းရှင်းလေး မှတ်ထားရမယ်၊ စည်ဆိုတာ တီးမှအသံထွက်တယ်၊ စည်ကို လက်နဲ့တီးတယ်ဆိုလို့ရှိရင် စည်ရယ် လက်ရယ် ထိုစည်နဲ့ လက်နဲ့ပေါင်းလို့ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ အသံရယ် ၃-မျိုး ရှိတယ်၊ ထို့အတူပဲ မျက်စိရယ် အဆင်းအာရုံရယ် မြင်သိစိတ်ရယ်၊ မျက်စိက စည်နဲ့တူတယ်၊ အဆင်းအာရုံက စည်တီးတဲ့လက်နဲ့ တူတယ်၊ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့စည်သံနဲ့ မြင်သိစိတ်နဲ့ တူတယ်လို့ ဒီလိုမှတ်ရမယ် ၃-မျိုး။</p> <p>ပုရေဇာတသတ္တိမှာ မျက်စိအကြည်ရုပ်ကသာ ပုရေဇာတသတ္တိ မဟုတ်ဘူး တဲ့၊ အဲဒီအကြည်ရုပ်ကို လာပြီး ထိခိုက်လိုက်တဲ့ အာရုံကလည်း ပုရေဇာတပဲ။ ဒါ အာရုံနဲ့ဝတ္ထုတို့ ဆုံဆည်းတာ တိုက်ခိုက်တာ၊ လူတွေကတော့ မကြားလိုက်ဘူးပေါ့၊ တိုက်ခိုက်မှုက ပြင်းထန်တယ်၊ ဒီစိတ်ကလေး ပွင့်သွားလောက်အောင်ကို တိုက်ခိုက် တာနော်၊ <br><br> သာမန်တိုက်တာတွေတော့ လူတွေသိတာပေါ့၊ ကားတစ်စီးတိုက်လိုက်ရင် ဝုန်းခနဲဆို ဖြစ်သွားတာ၊ သာမန်တိုက်တာပဲ လူတွေကသိတယ်၊ သို့သော် မျက်လုံးကို အဆင်းအာရုံကလာတိုက်တာ မသိလိုက်ဘူး၊ သူလည်း အရှိန်အဟုန် တအားကြီး တယ်၊ မြင်သိစိတ် ဘွားကနဲ ပေါ်လာအောင်တိုက်တာ၊ မတိုက်ဘဲနဲ့ မပေါ်ဘူး၊ တိုက်လို့ပေါ်တာနော်၊ လူမကြားနိုင်တဲ့ လူမမြင်နိုင်တဲ့ တိုက်ခိုက်မှုတွေပဲ၊ ဒါကိုလည်း <b class="pali-myanmar">ပဋိဃ</b>လို့ ခေါ်တာ၊ တိုက်ခိုက်မှုပဲ။</p> <p>ကဲ ကောင်းပြီ - မျက်စိဆိုတဲ့အကြည်ရုပ်ကို အဆင်းအာရုံက လာတိုက် တယ်၊ အဲဒီအဆင်းအာရုံကရော စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်ကို ဘာသတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုသလဲ၊ ဟောဒီပုရေဇာတနဲ့ ကျေးဇူးပြုတာ၊ သူက ဘယ်အချိန်က မွေးဖွားတာတုန်းဆိုတော့ ခုနကပြောတဲ့ ပထမဘဝင်စိတ် ဥပါဒ်တဲ့အချိန်မှာ သူက ပေါ်လာတာပဲ၊ သူလည်း စိတ္တက္ခဏ ၄-ချက် စောပြီးတော့ ပေါ်လာလို့ born earlier ပဲ၊ ကြိုတင်ပြီးတော့ မွေးဖွားလာတဲ့ အကြောင်းတရားပဲ။</p> <p>အဲဒါကို မြတ်စွာဘုရားက ဟောတယ်၊ စကားလုံးပြောင်းသွားတာကို သတိထား။</p> <p><b class="pali">“ရူပါယတနံ စက္ခုဝိညာဏဓာတုယာ တံ သမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ပုရေဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော”</b>။</p> <p><b>ရူပါယတနံ</b> - ရူပါယတနလို့ခေါ်တဲ့ မျက်စိမှာလာပြီး ထင်ဟပ်လာတဲ့ အဆင်းအာရုံသည်၊ <br> <b>စက္ခုဝိညာဏဓာတုယာ</b> - စက္ခုဝိညာဏဓာတ်လို့ ခေါ်တဲ့ မြင်သိစိတ်အား လည်းကောင်း၊ <br> <b>တံ သမ္ပယုတ္တကာနံ</b> - ထိုစက္ခုဝိညာဏစိတ်နဲ့ ယှဉ်တွဲဖြစ်ပေါ်လာတဲ့၊ <br> <b>ဓမ္မာနံ</b> - စေတသိက် ၇-ခုတို့အားလည်းကောင်း၊ <br> <b>ပုရေဇာတပစ္စယေန</b> = ပုရေဇာတသတ္တိဖြင့်၊ <br> <b>ပစ္စယော ဥပကာရကော</b> - ကျေးဇူး ပြုတတ်ပါပေ၏။</p> <p>စက္ခပသာဒရုပ်မှာလာပြီး ထင်ဟပ်တဲ့ မြင်စရာအာရုံအဆင်းအာရုံကလည်း မြင်သိစိတ် ကို ပုရေဇာတသတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်၊ အဲဒါကိုတော့ <b class="pali-myanmar">အာရမ္မဏပုရေဇာတ</b> လို့ခေါ်တယ်၊ အာရုံပိုင်း၊ ခုနကတုန်းက ဝတ္ထုပုရေဇာတ မှီရာအနေနဲ့ ကျေးဇူးပြု တယ်၊ အခုဟာက အာရုံအနေနဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်၊ သဘောကဒါပဲ၊ သို့သော် ၂-ခု စလုံးသည် born earlier ကြိုတင်ပြီးတော့ မွေးဖွားထားတာ၊ အကြောင်းတရား တွေက ကြိုတင်မွေးဖွားနေတာ။</p> <p>ကဲ ဒါဆိုရင် ကျန်တာတွေလည်း သဘောပေါက်ပြီ။</p> <p><b class="pali">“သဒ္ဒါယတနံ သောတာဝိညာဏဓာတုယာ တံ သမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ပုရေဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော”</b>။<br> သဒ္ဒါယတနလို့ဆိုတဲ့ အသံအာရုံဟာလည်းပဲ ကြားသိစိတ်နဲ့ စေတသိက် ကို ပုရေဇာတသတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုပါတယ်။</p> <p><b class="pali">“ဂန္ဓာယတနံ ဃာနဝိညာဏဓာတုယာ တံ သမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ပုရေဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော”</b>။<br> (ဂန္ဓဆိုတာ အနံ့၊ ဃာနဆိုတာ နှာခေါင်း) <b class="pali">ဂန္ဓာယတနံ</b> – ဂန္ဓာယတနလို့ဆိုတဲ့ အနံ့အာရုံကလေးသည်၊ <b>ဃာနဝိညာဏဓာတုယာ တံ သမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ပုရေဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော</b> – နံသိစိတ်နှင့် ယှဉ်ဖက်စေတသိက်တို့ကို ပုရေဇာတ သတ္တိနှင့် ကျေးဇူးပြုပါတယ်၊</p> <p>ကျေးဇူးပြုတယ်ဆိုတာ “ဖြစ်စေ တည်စေ ဤနှစ်ထွေ” သူရှိလို့ ဒါ ဖြစ်ရတာ၊ ဖြစ်စေတယ်ဆိုတာ သူရှိလို့ ဒါရှိရတာ။</p> <p>ဆိုပါစို့ - အခုကြည့်လေ၊ လျှပ်စစ်မီးရှိလို့ အလင်းရောင် မရှိဘူးလား၊ လျှပ်စစ်မီး ငြိမ်းသွားကြည့်ပါလား၊ အလင်းရောင်ရှိသေးလား၊ မရှိဘူး၊ ဟော သူရှိလို့ သူရှိတယ် ဆိုတာ ပြောတာနော်၊ လျှပ်စစ်မီးရှိနေလို့ အလင်းရောင် ရှိနေတာလေ၊ လျှပ်စစ်မီး မရှိတော့ဘူးဆိုရင် အလင်းရောင် မရှိတော့ဘူး၊ အကြောင်းနဲ့အကျိုး ဆိုတာ ဒီသဘောကိုပြောတာ၊ ဒါ ကျေးဇူးပြုတာ၊ လျှပ်စစ်မီးက အလင်းရောင်ကို ကျေးဇူးပြု ထားတယ်၊ <b>ပစ္စယ=ပစ္စည်း</b>ဆိုတဲ့ စကားလုံးက ဒါကိုပြောတာ၊ အထောက်အကူ ပြုနေတာ။</p> <p>ထို့အတူပဲ လျှာနဲ့ကြည့် -</p> <p><b class="pali">“ရသာယတနံ ဇိဝှာဝိညာဏဓာတုယာ တံ သမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ပုရေဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော”</b>။<br> ရသ - အရသာ ၆-ပါး၊ ချိုတယ်၊ ချဉ်တယ်၊ ငန်တယ်၊ ခါးတယ်၊ စပ်တယ်၊ ဖန်တယ်၊ အဲဒီအရသာ ၆-ပါးဆိုတဲ့ အရသာအာရုံက လျက်သိစိတ်ကို ပုရေဇာတ သတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုပါတယ်တဲ့၊ ဒါပြောတာ။</p> <p><b class="pali">“ဖောဋ္ဌဗ္ဗာယတနံ ကာယဝိညာဏဓာတုယာ တံ သမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ပုရေဇာတာပစ္စယေနပစ္စယော”</b>။<br> <b>ဖောဋ္ဌဗ္ဗ tangible object</b> ထိလို့ရတဲ့အာရုံဆိုတာ ဘာကို ပြောတာတုန်း၊ ထိလို့ရတယ်ဆိုတာ မာတာ ပျော့တာကို ထိလို့မရဘူးလား၊ ပူတာ အေးတာရော ထိလို့မရဘူးလား၊ တွန်းကန်တာတို့ လှုပ်ရှားတာတို့ကော ထိလို့မရဘူးလား၊ ထိလို့ ရတယ်ဆိုတာ ပျော့တာ မာတာ ထိလို့ရတာက <b>ပထဝီ</b>၊ ပူတာ အေးတာက <b>တေဇော</b>၊ တွန်းကန်တာတို့ လှုပ်ရှားတာတို့က <b>ဝါယော</b>တဲ့၊ <b class="pali">ဖောဋ္ဌဗ္ဗာယတန</b>ဆိုတာ တခြားဟာ ခေါ်တာ မဟုတ်ဘူး၊ ပထဝီရယ်၊ တေဇောရယ်၊ ဝါယောရယ်၊ ဒီ ၃-ခုကို ခေါ်တာ၊ အဲဒီ ၃-ခုကို ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံလို့ ခေါ်တာ၊ tangible object ထိလို့ရတဲ့အာရုံ၊ ထိလို့ ရတဲ့အာရုံသည် ထိသိစိတ် ကာယဝိညာဏ်စိတ်ကို ပုရေဇာတသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုပါ တယ်၊ မြတ်စွာဘုရားက ဒီလိုဟောတာ။</p> <p>ဒါတွေက တခြားမဟုတ်ဘူးနော်၊ <b>စက္ခာယတနံ သောတာယတနံ ဃာနာယတနံ ဇိဝှာယတနံ ကာယာယတနံ</b> ဆိုတာ အာယတန ၁၂-ပါးထဲကပဲ မဟုတ်လား၊ <br> <b>ရူပါယတနံ သဒ္ဒါယတနံ ဂန္ဓာယတနံ ရသာယတနံ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာယတနံ</b> ဆိုတာလည်း အာယတန ၁၂-ပါးထဲကပဲ။</p> <p>အဲဒီ ရုပ်အာယတနတွေ ပေါင်းလိုက်မယ်ဆိုရင် စက္ခာယတနံ၊ သောတာ- ယတနံ၊ ဃာနာယတနံ၊ ဇိဝှာယတနံ၊ ကာယာယတနံ ဆိုတာက <b>ပသာဒရုပ် ၅-ခု</b>ပဲ နော်၊ ရူပါယတနံဆိုတာ ရူပါရုံ၊ သဒ္ဒါယတနံဆိုတာ အသံ၊ ဂန္ဓာယတနံဆိုတာ အနံ့၊ ရသာယတနံဆိုတာ အရသာ၊ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာယတနံ ဆိုတာ ပထဝီ၊ တေဇော၊ ဝါယော၊ ပေါင်းလိုက်တဲ့အခါ ရုပ်ပေါင်း ဘယ်လောက်ရှိသလဲ၊ ပသာဒရုပ် ၅-ခု ရယ် ရူပရယ်၊ သဒ္ဒရယ်၊ ဂန္ဓရယ်၊ ရသရယ်၊ ပထဝီရယ်၊ တေဇောရယ်၊ ဝါယော ရယ်ဆိုတော့ ဘယ်နှစ်ခုဖြစ်သွားလဲ၊ ၁၂-ခု၊ အဲဒီ ၁၂-ခုကိုပဲ <b class="pali-myanmar">ဩဠာရိကရုပ်</b>လို့ ခေါ်တာ၊ သိသာ ထင်ရှားတဲ့ရုပ်တွေမို့ ဩဠာရိကရုပ်။</p> <p>ဒီ ဩဠာရိက ရုပ်တွေက မြင်သိစိတ်တို့ ကြားသိစိတ်တို့ လျက်သိစိတ်တို့ နံသိစိတ်တို့ ထိသိစိတ်တို့ကို ပုရေဇာတသတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုနေတာလို့ ဒီလိုဟောတာ။ ဒါ ပုရေဇာတသတ္တိတစ်ခုတည်းလို့ ပြောလိုတာ မဟုတ်ဘူး၊ တခြားပစ္စည်းတွေနဲ့ ဆိုင်တာတွေလည်း အများကြီးပဲရှိသေးတယ်၊ ဒါ ပုရေဇာတကို နားလည်အောင်လို့ ပြောတာ။</p> <p>ကြည့် ဒါတွေဟာ ကိုယ့်ရဲ့ <b>နေ့စဉ်ဘဝ</b>မှာ - မျက်စိရှိတဲ့လူတိုင်း မြင်သိစိတ်တွေ ဖြစ်နေကြတယ်၊ နားရှိတဲ့လူတိုင်း ကြားသိစိတ်တွေ ဖြစ်နေကြတယ်၊ နှာခေါင်း ရှိတဲ့လူ လျှာရှိတဲ့လူ ကိုယ်ကာယပသာဒရှိတဲ့လူတိုင်း နံသိစိတ်တို့ လျက်သိစိတ်တို့ ထိသိစိတ်တို့ ဖြစ်နေကြတယ်၊ ရှိနေတဲ့အကြောင်းတရားတွေ မျက်စိ နား နှာ လျှာ ကိုယ် လို့ဆိုတဲ့ အကြည်ရုပ်တွေနဲ့ အဆင်း အသံ အနံ့ အရသာ အထိအတွေ့ အာရုံတွေဟာ ဒီစိတ်တွေကို ပုရေဇာတသတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုနေတာတဲ့။</p> <p>ဒါကို နားလည်လိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် “သြော်- မြဲနေတယ် ဆိုတာလည်း တစ်ခုမျှမရှိဘူး၊ <b class="pali-myanmar">အတ္တ</b>လို့ ပြောစရာလည်း တစ်ခုမျှမရှိဘူး၊ ကိုယ်စိုး ကိုယ်ပိုင်တာ ဆိုတာလည်း တစ်ခုမျှ မရှိဘူး၊ သူ့အကြောင်းကြောင့်သူဖြစ်တာ၊ ကိုယ်နဲ့လည်း ဘာမှ မဆိုင်ဘူး၊ <br><br> ပြောမယ်ဆိုလို့ရှိရင် <b class="pali">“အဟံ ငါ”</b> လို့ ပြောစရာလည်း မရှိဘူး၊ <b class="pali">“မမ ငါ့ဟာ”</b> လို့လည်း ပြောစရာ မရှိဘူး၊ ပြောလို့ ရပါ့မလား၊ သူ့ အကြောင်းနဲ့သူ ဖြစ်နေတာ၊ “ငါ့ဟာ”လို့ သွားပြောလို့ရှိရင် တောဘဲတွေကို ငါ့ဘဲလို့ သွားစွဲတာနဲ့ တူနေမှာပေါ့၊ “ငါ့ဟာ” လို့ ပြောစရာလည်း မရှိဘူး၊ “ငါ” လို့လည်း ပြောစရာ မရှိဘူး၊ သဘာဝတရားက သူ့ အကြောင်းနဲ့ သူ့ဟာသူဖြစ်ပြီး သူ့ဟာသူ ပျက်သွားတာပဲ။</p> <p>တကယ်မခိုင်မာဘူးဆိုတဲ့ <b class="pali-myanmar">သင်္ခါရ</b>တွေရဲ့သဘာဝကို ဆင်ခြင်စဉ်းစားမယ် ဆိုရင် ဘာအကျိုးရှိနိုင်တုန်းလို့ဆိုရင် တွယ်တာမှုမရှိတော့ဘူးပေါ့၊ “ငါ့ဟာ” ဆိုမှ တွယ်တာ တာလေ၊ “ငါ” ဆိုလို့ရှိရင် တွယ်တာမယ်၊ “ငါ” ဆိုတာ ဘာကို ပြောတာတုန်း ဆိုတော့ အတ္တကို ဦးတည်ပြောတာ၊ မြတ်စွာဘုရားက အမြဲတမ်း ဒီ၂-ခုကို ရှင်းတယ်၊ လူတွေက သဘာဝတရားတွေကို “အဟံ - ငါ” လို့ ပြောတယ်၊ “ငါ” လို့ ထင်ကြတယ်၊ တစ်ဖက်ကလည်း “ငါ့ဟာ” လို့ ထင်ကြတယ်။</p> <p>“ငါ”ဆိုတဲ့ အထင်၊ “ငါ့ဟာ”ဆိုတဲ့ အထင်၊ ဒီအထင်တွေဟာ သက်သက် ထင်မြင်ချက်သာ ဖြစ်တယ်၊ တကယ်က “ငါ”ဆိုတာလည်း မရှိဘူး၊ စက္ခုပသာဒရုပ် သည် စက္ခုပသာဒရုပ်သာ ဖြစ်တယ်၊ “ငါ” မဟုတ်ဘူး၊ စက္ခုပသာဒရုပ်သည် အကြောင်းကြောင့် ဖြစ်နေတဲ့ အကျိုးမျှသာ ဖြစ်တယ်၊ “ငါ” မဟုတ်တာ, “ငါ့ဟာ” မဟုတ်တာတွေကို လူတွေက “ငါ” လုပ်ပြီး “ငါ့ဟာ” လုပ်နေကြတာ၊ အဲဒါကြောင့် သံသရာထဲမှာ မျက်စိလည်ပြီးတော့ ဒုက္ခပင်လယ်ဝေနေတာ၊ ငါ မဟုတ်တာကို ငါ လုပ်ပြီးတော့ ဆင်းရဲကြတယ်၊ ပင်ပန်းကြတယ်၊ ဖြစ်ရလေခြင်းလို့ သောကတွေ လာတယ်၊ ဟုတ်ရဲ့လား၊ ငါ့ဟာ မဟုတ်တာကို ငါ့ဟာလို့ ထင်ပြီးတော့ ငိုကြွေးနေကြ တယ်။</p> <p>ဒါကို အရိယာသူတော်စင်တွေအနေနဲ့ ကြည့်မယ်ဆိုရင် လူတွေဟာ ရယ်စရာ အလွန်ကောင်းတယ်လို့ ပြောတာ၊ <b class="pali">ပုထုဇ္ဇနော ဥမ္မတ္တကော</b> ဆိုတာ ပုထုဇဉ် တွေဟာ အရူးတွေပဲ၊ ဘာလို့တုန်းဆို ငါ့ဟာမဟုတ်တာကို ငါ့ဟာလို့ထင်နေတယ်၊ ငါမဟုတ် တာကို ငါလို့ထင်နေတယ်၊ <br><br> ထင်ရုံတင် မဟုတ်ဘူး၊ ဒါတွေအတွက် ငိုကြ တယ်၊ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် ရန်ဖြစ်ကြတယ်၊ ဆဲကြတယ်၊ ဆိုကြတယ်၊ ရိုက်ကြတယ်၊ နှက်ကြတယ်၊ သတ်ကြ တယ်၊ ဖြတ်ကြတယ်၊ ဟော ဒါတွေနဲ့ ဖြစ်နေ တာပဲ၊ ငါ့မထိနဲ့, ငါ့ဟာ လာမထိနဲ့နဲ့ ပြောနေတယ်၊ ဘယ်မှာတုန်း “ငါ”၊ ဘယ်မှာတုန်း “ငါ့ဟာ”၊ တကယ် တရား သဘောနဲ့ကြည့်ရင် မရှိဘူး၊ သူ့ အကြောင်းနဲ့သူ ဆက်သွယ် ပြီး ဖြစ်နေတာ။ ဒီ သဘောတရားတွေကို သိဖို့ရာအတွက် မြတ်စွာဘုရားက ဟောတာပါ။</p> <p><b class="pali-myanmar">ပဋ္ဌာန်း၂၄-ပစ္စည်း</b>ဆိုတာလည်း ဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်းရှုလို့ရတဲ့ တရားတွေ ပဲ၊ နေ့စဉ်ဘဝမှာ အခုလို အကြောင်းအကျိုး ဆက်နွယ်ပြီး ဖြစ်နေတာပါလားလို့ ဆိုတာကိုသဘောကျပြီး ဗုဒ္ဓမြတ်စွာရဲ့ဉာဏ်တော်ကြီးကို အင်မတန်မှ အံ့သြ လေးစား လေးစား ကြည်ညိုမယ်၊ ဘုန်းကြီးတို့တတွေဟာ နီးလျက်နဲ့ မမြင်နိုင်ကြဘူး၊ ဝေးလို့ မမြင်တာ ထား, နီးလျက်နဲ့ကို မမြင်နိုင်တာ၊ ကိုယ့်သန္တာန်မှာ ဖြစ်နေတာတွေ ဖြစ်နေ မှန်းကို မသိတာ၊ မျက်စိလည် လမ်းမှားနေတာကိုး။</p> <p>မြတ်စွာဘုရားက မျက်စိလည် လမ်းမမှားရအောင် အခုလို <b class="pali-myanmar">အဘိဓမ္မာ ဒေသနာ တော်ကြီး</b>နဲ့ ရှင်းလင်းဖော်ပြတာ ဖြစ်တယ်။ တရားချစ်ခင် သူတော်စင် ပရိသတ်တို့ ပုရေဇာတပစ္စည်း မနက်ဖြန် ဆက်ဟောမယ်၊ အဲဒီ ပုရေဇာတပစ္စည်းရဲ့ သဘော သဘာဝတွေကို သိရှိနားလည်ပြီး ဓမ္မအမြင်နဲ့ ကြည့်နိုင်မယ်ဆိုရင် တွယ်တာမှုဆိုတဲ့ <b class="pali-myanmar">သမုဒယတဏှာ</b>ကို ဖယ်ရှားနိုင်ကြပြီး သောက ပရိဒေဝ ဆိုတဲ့ ရင်အတွင်းက ပူလောင်တဲ့ အဆိုးတရားတွေကိုလည်း ဖယ်ရှားနိုင်ကြမှာဖြစ်ပြီး ထာဝရငြိမ်းချမ်းတဲ့ အငြိမ်းဓာတ်ကို ကိုယ်စီကိုယ်ငှ မျက်မှောက် ပြုနိုင်ကြမှာ ဖြစ်တယ်၊ <br><br> မှန်ကန်တဲ့ အတွေးတွေကိုတွေးပြီး သောက ပရိဒေဝ ဆိုတဲ့ စိုးရိမ်ခြင်း ပူပန်ခြင်း လို့ဆိုတဲ့ ရင်တွင်းရဲ့ပူဆာမှု ပူလောင်မှုတွေက ကင်းဝေးပြီးတော့ ထာဝရ ငြိမ်းချမ်းတဲ့အငြိမ်းဓာတ်ကို ကိုယ်စီကိုယ်ငှ မျက်မှောက်ပြုနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။</p> <h3>ပဋ္ဌာန်းမြတ်ဒေသနာ အပိုင်း (၇)</h3> <p>သာသနာတော်နှစ် ၂၅၅၃-ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၇၁-ခုနှစ်၊ ဝါခေါင်လဆန်း ၁-ရက်၊ (၂၂-၇-၂၀၀၉)၊ ရန်ကုန်တိုင်း၊ ဗဟန်းမြို့နယ်၊ ကြားတောရလမ်း မင်္ဂလာဈေး ဓမ္မာရုံတော်ကြီးအတွင်းဝယ် ဆင်ယင်ကျင်းပ ပြုလုပ်အပ်သည့် ညဉ့်ဦးယံဓမ္မသဘင် အခမ်းအနားဝယ် မင်္ဂလာတောင်ညွန့်မြို့နယ် မင်္ဂလာဈေး နှစ်ဖက်မိဘများနှင့် ဦးတင်စိုးတို့အား ရည်စူး၍ ဒေါ်လှခင် ကိုကျော်သင်းဆေးဆိုင် မိသားစုတို့၏ အမတဒါန ဓမ္မဒါနအဖြစ်ဖြင့် ဟောကြား တော်မူသည်။</p> <p> </p> <h3>ပုရေဇာတပစ္စယော (အဆက်)</h3> <p>ဗုဒ္ဓမြတ်စွာက အင်မတန်မှထင်ရှားတဲ့ လူတိုင်းလူတိုင်းမှာပါရှိနေတဲ့ မျက်စိ အကြည် နားအကြည် နှာခေါင်းအကြည် လျှာအကြည် ကိုယ်အကြည် လို့ဆိုတဲ့ <b>ပသာဒရုပ် ငါးပါး</b> ဝတ္ထုရုပ်များကို ပုရေဇာတပစ္စည်းလို့ ဟောတယ်။</p> <p>ထိုဝတ္ထုတွေကို အခြေပြုပြီး မြင်သိစိတ် ကြားသိစိတ် နံသိစိတ် လျက်သိစိတ် ထိသိစိတ်ဆိုတာတွေ ဖြစ်ရတာ၊ ထို ရုပ်နဲ့ နာမ် သဘာဝတရားနှစ်ခု မှာ ရုပ်တရားက နာမ်တရားကို <b class="pali-myanmar">ပုရေဇာတသတ္တိ</b>နဲ့ အထောက်အကူပြုထားတယ်ဆိုတဲ့ သဘော တရားကို ထင်ရှားသိအောင် ဟောကြားထားတာ ဖြစ်တယ်။</p> <p>ထို့အတူပဲ <b>ရူပါရုံ သဒ္ဒါရုံ ဂန္ဓာရုံ ရသာရုံ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ</b>ဆိုတဲ့ မျက်စိက မြင်ရတဲ့အဆင်း၊ နားက ကြားရတဲ့အသံ၊ နှာခေါင်းက နမ်းရှူရတဲ့အနံ့၊ လျှာက လျက်သိရတဲ့အရသာ၊ ခန္ဓာကိုယ်က ထိတွေ့ရတဲ့ အထိအတွေ့ ဆိုတဲ့ ဒီအာရုံတွေဟာလည်း လူတွေရဲ့ နေ့စဉ်ဘဝမှာ ပသာဒရုပ်ငါးခုနဲ့ ပေါင်းစပ်ပြီး ဖြစ်ပေါ် နေကြတာဖြစ်လို့ လူတိုင်း လူတိုင်း သတိထားမိမယ်ဆိုလို့ရှိရင် အလွယ်တကူနဲ့ တွေ့ရှိနိုင်ကြတယ်၊ အဲဒီ အာရုံတွေကလည်းပဲ ပုရေဇာတသတ္တိနဲ့ မြင်သိစိတ် ကြားသိစိတ် နံသိစိတ် လျက်သိစိတ် ထိသိစိတ်ဆိုတဲ့ နာမ်တရားတွေကို အထောက်အကူ ပြုနေတယ်လို့ ဟောထားတယ်။</p> <p></p> <h3>မနောဓာတ်နှင့် အာရုံ</h3> <p>နောက်ထပ်ဟောစရာ ဘာကျန်သေးတုန်းဆိုတော့ အခုပြောခဲ့တဲ့ မြင်သိ စိတ် ကြားသိစိတ် နံသိစိတ် လျက်သိစိတ် ထိသိစိတ်ဆိုတာတွေတင် မကဘူး တခြားစိတ် တွေကိုလည်း အထောက်အကူ ပြုနေသေးတယ်ဆိုတာကို မြတ်စွာဘုရား က ဆက်ပြီးတော့ ဟောတယ်၊ <b class="pali-myanmar">Mental process</b> လို့ခေါ်တဲ့ <b>စိတ္တဝီထိ စိတ်ဖြစ်စဉ်</b>မှာ မြင်သိစိတ်စသည် ဖြစ်ပြီးတဲ့နောက်မှာ <b class="pali-myanmar">သမ္ပဋိစ္ဆန</b> လက်ခံတဲ့စိတ်ဆိုတာ ပေါ်လာတယ်၊ အာရုံကို လက်ခံတဲ့စိတ်ပေါ့ ထို့အတူပဲ မြင်သိစိတ်ရဲ့ရှေ့မှာ အာရုံနဲ့ပတ်သက် ပြီး နှလုံးသွင်းဆင်ခြင်ပေးတဲ့ (သို့မဟုတ်) အာရုံဘက်ကိုဦးလှည့်ပေးတဲ့ <b class="pali-myanmar">ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း</b> စိတ်ဆိုတာ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့တယ်၊ အဲဒီစိတ်တွေကိုရော ဟောဒီအာရုံ တွေကနေပြီး အထောက်အကူပြုနေတယ် ပုရေဇာတသတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုနေတယ် ဆိုတာကို မြတ်စွာဘုရားက ထင်ရှားအောင် ဆက်ပြီးတော့ဟော။</p> <p>ဒီ ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းဆိုတဲ့ အာဝဇ္ဇန်းစိတ်ဟာ အာရုံက ဝတ္ထုရုပ်တွေကို လာပြီး မထင်ဟပ်ဘူးဆိုရင် ဘယ်လိုမှ မဖြစ်နိုင်ဘူး၊ ဟောဒီ အာရုံငါးပါးထဲက တစ်ခုခုက အကြည်ရုပ်တွေပေါ်မှာလာပြီး ထင်ဟပ်ပြီဆိုရင် အဲဒီ ထင်ဟပ်လာတဲ့အာရုံကို သတိပြုမိတဲ့ ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ်ဆိုတာ ပေါ်ရတယ်၊ အဲဒီ အာရုံက ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း စိတ်ကို ကြိုတင်ဖြစ်နှင့်ပြီးတော့ ကျေးဇူးပြုတာ။ အာရုံတွေက <b class="pali-myanmar">ပုရေဇာတပစ္စည်း</b>, ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ်က <b class="pali-myanmar">ပုရေဇာတပစ္စယုပ္ပန်</b>။</p> <p>အကြောင်းနဲ့အကျိုး ဆင်ခြင်ကြည့်၊ ဘာဖြစ်လို့ ပစ္စည်းပစ္စယုပ္ပန်ဖြစ်တာလဲ၊ မနေ့က ပြောသလို သူရှိလို့ သူရှိရတယ်၊ သူဖြစ်လို့ သူဖြစ်ရတယ်၊ ဒါဖြစ်လို့ ဟိုဟာ ဖြစ်ရတယ်၊ ဆိုလိုတာက အာရုံတွေရှိလို့ ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ် ဖြစ်ရတယ်၊ အာရုံတွေ မရှိဘူးဆိုရင် မဖြစ်ဘူး၊ ဒီသဘောပဲ၊ ဒါဟာ အကြောင်းတစ်ခုပဲပေါ့၊ ဒါရှိလို့ ဒါ ရှိနေရတယ်၊ ဒါ ဖြစ်လို့ ဟိုဟာ ဖြစ်ရတယ်ဆိုတဲ့ အကြောင်းအကျိုး ဆက်သွယ်နေမှု၊ ပုရေဇာတသတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်။</p> <p>ပုရေဇာတပစ္စည်းဆိုတာကလည်း ရှိခိုက် ကျေးဇူးပြုတာမို့ <b>အတ္ထိ</b>၊ (မရှိတော့ ရင်တော့ ကျေးဇူးမပြုတော့ဘူး၊ ဒါကြောင့်မို့လို့ <b class="pali-myanmar">အတ္ထိပစ္စည်း</b>အမျိုးအစားထဲမှာ သူက ပါတယ်) ရုပ်နဲ့ နာမ် ဖြစ်သည့်အတွက်ကြောင့် ပေါင်းစပ်လို့ မရတဲ့ သဘာဝနှစ်ခု၊ ပေါင်းစပ်လို့ မရဘူးဆိုတာ ဆီနဲ့ရေ ပေါင်းစပ်လို့ရလား၊ အတူနေသော်လည်း ဆီက ဆီ ရေက ရေပဲ၊ နွားနို့နဲ့ရေက ရောလို့ရတယ်၊ ဆီနဲ့ ရေက ရောလို့မရဘူး၊ သဘာဝချင်း မတူဘူး၊ ထို့အတူပဲ ရုပ်နဲ့နာမ် နှစ်ရပ် အတူတကွ တည်ရှိသော်လည်း သဘာဝချင်း ခြားနားသည့်အတွက်ကြောင့် ရောလို့တော့မရဘူး၊ ဒါကိုပြောတာ၊ အဲဒါကို <b class="pali-myanmar">ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယော</b> လို့ခေါ်တယ်။</p> <p><b class="pali-myanmar">ဝိပ္ပယုတ္တ</b>ဆိုတာ ဆီနဲ့ ရေလို ပေါင်းလို့မရတဲ့ အရာတစ်ခု၊ သို့သော် အတူတော့ ရှိနေတယ်၊ သဘာဝချင်း မတူဘူး၊ ရောလို့မရဘူး ဆိုတဲ့အဓိပ္ပါယ်နဲ့ ပြောတာ၊ အဲဒါကို မြတ်စွာဘုရားက ဟောထားတယ်။</p> <p>ဘုန်းကြီးတို့ ဒီစိတ်နှစ်ခု ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ်နဲ့ မြင်သိစိတ်တို့ရဲ့နောက်မှာ ဖြစ်တဲ့ သမ္ပဋိစ္ဆန လို့ခေါ်တဲ့ သမ္ပဋိစ္ဆိန်းစိတ်၊ အာရုံကို လက်ခံတဲ့စိတ်ဖြစ်တယ်။ အာရုံကို လမ်းဖွင့်ပေးတဲ့စိတ်နဲ့ အာရုံကို လက်ခံတဲ့စိတ် ဒီစိတ်နှစ်ခုကြားမှာ မြင်သိစိတ် ကြားသိစိတ် နံသိစိတ် လျက်သိစိတ် ထိသိစိတ် ဆိုတာတွေ ဖြစ်တယ်၊ အဲဒီစိတ်နှစ်ခု အကြောင်းကို မြတ်စွာဘုရားက ဆက်ပြီးတော့ ဟောတယ်၊</p> <p><b class="pali">“ရူပါယတနံ သဒ္ဒါယတနံ ဂန္ဓာယတနံ ရသာယတနံ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာယတနံ မနောဓာတုယာ တံ သမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ပုရေဇာတပစ္စယေနပစ္စယော”</b>။<br> ရူပါယတနဆိုတဲ့ အဆင်းအာရုံပဲဖြစ်ဖြစ်၊ သဒ္ဒါယတနဆိုတဲ့ အသံပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ဂန္ဓာယတနဆိုတဲ့ အနံ့ပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ရသာယတနဆိုတဲ့ အရသာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာ- ယတနလို့ခေါ်တဲ့ ပထဝီ ဝါယော တေဇောဆိုတဲ့ အထိအတွေ့ အာရုံပဲဖြစ်ဖြစ်၊ အဲဒီအာရုံ တစ်ခုခုသည် <b>မနောဓာတ်</b>လို့ခေါ်တဲ့စိတ်၊ ထိုစိတ်မှာယှဉ်တဲ့ စေတသိက် တွေကို ကြိုတင်ဖြစ်ပြီးတော့ ရှိနေတဲ့အကြောင်းတရားအနေနဲ့ ကျေးဇူးပြုပါတယ်၊ အတူတူ မွေးဖွားလာတာ မဟုတ်ဘူး၊ အကြောင်းတရားက အကျိုးတရား မပေါ်ခင် ကြိုတင်ဖြစ်နှင့်နေတာ၊ <b class="pali-myanmar">ပုရေဇာတ born earlier</b>.</p> <p>ဒီနေရာမှာ မြတ်စွာဘုရားက ဒီစိတ်နှစ်ခုကို နာမည်ဘယ်လိုပေးလိုက်တုန်း ဆိုတော့ <b class="pali-myanmar">မနောဓာတု</b> ဆိုတဲ့ နာမည်ပေးထားတယ်၊ မနောဓာတုဆိုတာ စိတ်ရဲ့ သဘာဝ တရား၊ စိတ်သဘောတရား၊ <b>“မနောဓာတု၊ မနောဝိညာဏဓာတု”</b> စိတ်တွေကို နာမည်ခွဲခြားပြီး ပေးတဲ့အခါ ဒါကို သတိထားပါ၊ မြင်သိစိတ်ကို <b>စက္ခုဝိညာဏဓာတု</b>၊ ဒီလိုဟောတယ်။</p> <p><b>ဓာတု</b> ဆိုတာ သတ္တဝါလည်း မဟုတ်ဘူး၊ <b>ဇီဝ</b>လည်း မဟုတ်ဘူး၊ <b>အတ္တ</b>လည်း မဟုတ်ဘူး၊ မြန်မာတွေထင်နေတဲ့ လိပ်ပြာလည်း မဟုတ်ဘူး၊ ဒီလိုပြောတယ်၊ ဘဝတစ်ခုကတစ်ခု ကူးသွားတယ်ဆိုတဲ့ လိပ်ပြာလည်း မဟုတ်ဘူး၊ သဘာဝ တရားသက်သက်မျှသာ ဖြစ်တယ်ဆိုတာကို ဓာတု ဆိုတဲ့စကားလုံးနဲ့ ရှင်းပြတယ်။</p> <p>အဲဒီတော့ ဒီဓာတုဆိုတဲ့ စကားလုံးက ဘာကို ငြင်းပယ်တာတုန်းဆိုတော့ <b>ပုဂ္ဂလ</b>ကို ငြင်းပယ်တာ၊ အိန္ဒိယ Philosophy မှာသုံးတဲ့ ပုဂ္ဂလဆိုတဲ့ အယူဝါဒတစ်ခု ကို ငြင်းပယ်တာ၊ အတ္တလို့ဆိုတာကို ငြင်းပယ်တယ်၊ ဇီဝဆိုတာကို ငြင်းပယ်တယ်၊ အဲဒီတော့ ပုဂ္ဂလတို့ အတ္တတို့ ဇီဝတို့ ဆိုတာမျိုး မဟုတ်ဘူးတဲ့၊ သူ့ဟာသူ သူ့သဘော သူဆောင်နေတာ၊ ဓာတ်သဘောသက်သက်မျှ ဖြစ်တယ်၊ သူ့ကို element လို့ ဒီလိုပြန်လေ့ရှိတယ်၊ သူ့ သဘာဝသက်သက် phenomenon ပေါ့။</p> <p>မြင်သိစိတ်ကို <b class="pali">စက္ခုဝိညာဏဓာတု</b>၊ <br> ကြားသိစိတ် <b class="pali">သောတဝိညာဏဓာတု</b>၊ <br> နံသိစိတ် ကျတော့ <b class="pali">ဃာနဝိညာဏဓာတု</b>၊ <br> လျက်သိစိတ် <b class="pali">ဇိဝှာဝိညာဏဓာတု</b>၊ <br> ထိသိစိတ် <b class="pali">ကာယဝိညာဏဓာတု</b>၊</p> <p>ရှေ့က ဘာလေးတွေပါတုန်းဆို စက္ခု၊ သောတ၊ ဃာန၊ ဇိဝှာ၊ ကာယဆိုတဲ့ ဖြစ်ရာ ဌာန အခြေခံဝတ္ထုရုပ်ကလေးတွေ ထည့်ပြောထားတယ်၊ နောက်က ဘာပြောတုန်း ဆိုတော့ ဝိညာဏ ဆိုတဲ့စကားလုံးလေးကို သုံးထားတယ်၊ <b class="pali">ဝိညာဏ</b> – အာရုံကို aware လုပ်တယ်၊ သိတတ်တယ်၊ အာရုံကို သတိပြုမိတဲ့စိတ်၊ ဝိညာဏဆိုတဲ့ စကားလုံးနဲ့ သုံးခဲ့တာ၊ ဒီစိတ်တွေကို ဝိညာဏဆိုတဲ့ စကားလုံး သုံးပြီးတော့ ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ်နဲ့ သမ္ပဋိစ္ဆိန်းစိတ်ကို <b class="pali-myanmar">မနောဓာတု</b> ဆိုတဲ့ စကားလုံးကို သုံးတယ်၊ ဒါ အဘိဓမ္မာဆိုင်ရာ term တစ်ခု။</p> <p>မနောဓာတုလို့ဆိုလိုက်ရင် နားလည်ရမှာက ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ်နဲ့ သမ္ပဋိစ္ဆိန်းစိတ်၊ ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ်ဆိုတာ ကံတရားလည်း မဟုတ်ဘူး၊ ကံရဲ့အကျိုးလည်း မဟုတ်ဘူး၊ <b>“ကြိယာ”</b> လို့ ခေါ် တယ်၊ ကြိယာကို ဓမ္မသင်္ဂဏီပါဠိတော်မှာ <b class="pali">ကြိယာ နေဝ ကုသလာ နာ ကုသလာ န စ ကမ္မဝိပါကာ</b>၊ အဲဒါနဲ့ ရှင်းပြီးတော့ ကြိယာဆိုတာ-</p> <p><b>နေဝ ကုသလာ</b> - ကုသိုလ်လည်း မဟုတ်ဘူး၊ <br> <b>နာ ကုသလာ</b> - အကုသိုလ် လည်း မဟုတ်ဘူး၊ <br> <b>န စ ကမ္မဝိပါကာ</b> - ကံရဲ့အကျိုးလည်း မဟုတ်ဘူး</p> <p>လို့ ဒီလို ဟောထားတယ်၊ အဲဒီတော့ ကံကြောင့်ဖြစ်တဲ့အကျိုး မဟုတ်ဘူးလို့ ဟောထားတယ်။</p> <p>ကြိယာဆိုတာ ကုသိုလ်လည်း မဟုတ်ဘူး၊ အကုသိုလ်လည်း မဟုတ်ဘူး၊ ကံကြောင့်ဖြစ်တဲ့အရာလည်း မဟုတ်ဘူး၊ ကံအရာမမြောက်ဘူးဆိုရင် ကံရဲ့အကျိုး လားဆိုတော့ ကံရဲ့အကျိုးလည်း မဟုတ်ဘူး၊ ပစ္စုပ္ပန်မှာ အကြောင်းတရားတွေရဲ့ အကျိုးဆက်အနေနဲ့ သူပေါ်လာတယ်၊ ဒါကို ပြောတာ၊ အဲဒါတွေကို မနောဓာတု ဆိုတဲ့ မနောဆိုတဲ့စကားလုံးကို အသုံးပြုပြီးတော့ မြတ်စွာဘုရားက ဟောထားတယ်။</p> <p>ရူပါရုံပဲဖြစ်ဖြစ် သဒ္ဒါရုံပဲဖြစ်ဖြစ် ဂန္ဓာရုံ ရသာရုံ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံပဲဖြစ်ဖြစ် အဲဒီ အာရုံငါးပါးက ဝတ္ထုရုပ်ငါးမျိုး စက္ခု၊ သောတ၊ ဃာန၊ ဇိဝှာ၊ ကာယဆိုတဲ့ အကြည် ရုပ်ငါးမျိုးမှာ လာပြီး ထင်ဟပ်ပြီဆိုရင် ဒီမနောဓာတုဆိုတဲ့စိတ်တွေ ပေါ်လာတယ်တဲ့၊ အဲဒီ အာရုံငါးပါးသည် မနောဓာတုဆိုတဲ့စိတ်ကို ကြိုတင်ဖြစ်နှင့်တဲ့ အကြောင်းတရား ဖြစ်လို့ ပုရေဇာတသတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုပါတယ်။</p> <p>ကြိုတင်ဖြစ်တယ်ဆိုတာ ဘယ်တုန်းက ဖြစ်တာတုန်း၊ <b>အတီတဘဝင်</b>နဲ့ ဥပါဒ် ပြိုင်ပြီးတော့ ဖြစ်တယ်တဲ့၊ အတီတဘဝင်ဖြစ်တဲ့အချိန်မှာ ဖြစ်တာ၊ အတီတဘဝင် ပြီးတော့ ဘာလာတုန်း၊ <b>ဘဝင်္ဂစလန</b>တဲ့ လှုပ်ရှားတဲ့ဘဝင်၊ လှုပ်ရှားတဲ့ဘဝင်ပြီးရင် ဘာဝင်လာတာတုန်း၊ <b>ဘဝင်္ဂုပစ္ဆေဒ</b> ပြတ်စဲသွားတဲ့ဘဝင် လာတယ်၊ ဘဝင်စိတ် သုံးကြိမ်ဖြစ်လာတယ်၊ အဲဒီ ဘဝင်စိတ် သုံးကြိမ်နောက်မှာ ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ်က လာတာ၊ <br><br> ခုနကပြောတဲ့ ရူပါရုံ သဒ္ဒါရုံ ဂန္ဓာရုံ ရသာရုံ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံဆိုတဲ့ ဒီအာရုံဟာ <b>စိတ္တက္ခဏသုံးကြိမ်</b>စောပြီး ပေါ်လာတာဖြစ်သောကြောင့် ပုရေဇာတ၊ ကြိုတင်ပြီး တော့ ဖြစ်နေတာ၊ ရှိနေတဲ့အခိုက်မှာ ကျေးဇူးပြုတယ်၊ သူ့ ရဲ့သက်တမ်းက စိတ္တက္ခဏ ၁၇-ချက်ထိအောင် သွားမှာဆိုတော့ ဖြစ်လာပြီးနောက် တည်နေတုန်းပဲ ရှိသေးတယ်၊ ပြတ်စဲပြီးတော့ မသွားသေးဘူးတဲ့၊ ဒါကြောင့်မို့ ရှိနေတုန်း ကျေးဇူးပြုတာ။ အဲဒါကို ရည်ညွှန်းပြီးတော့ မြတ်စွာဘုရားက -</p> <p><b class="pali">“ရူပါယတနံ သဒ္ဒါယတနံ ဂန္ဓာယတနံ ရသာယတနံ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာယတနံ မနောဓာတုယာ တံ သမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ပုရေဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော”</b>၊</p> <p>အဲဒီ စိတ်နှစ်ခုကို ပေါင်းဟောလိုက်တာ ကြည့်၊ ဒါ ဘာနားလည်ရမလဲဆိုရင် <b>သင်္ခါရ</b> ဆိုတာ အကြောင်းတရားတွေက ဖန်တီးထားတာလို့ ပြောတာ၊ ကိုယ့်သန္တာန်မှာ ဖြစ်နေတာတွေ အကုန်လုံး သင်္ခါရတွေချည်းပဲ၊ သံဆိုတာ အကြောင်းတရားတွေက စုပေါင်းပြီး ခါရ (ကရ) လုပ်ထားတာကို ပြောတာ၊ ထာဝရဘုရားက ဖန်တီးထားတာ မဟုတ်ဘူး၊ ဘယ်သူက လုပ်ထားတာတုန်း၊ အကြောင်းတရားတွေက စုပေါင်းပြီး တော့ ပြုလုပ်ထားတာ၊ တစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘူး၊ <br><br> ကြည့်လေ - မီးခြစ်ကနေပြီး မီးတောက်ကလေး ဖြစ်လာတယ်၊ အဲဒီမီးတောက် လေးကို ဘယ်သူတွေက စုပေါင်း ပြီး လုပ်ထားတာတုန်း၊ အဲဒီထဲမှာ Gas ပါရတယ်၊ ဘီးလုံးကလေးနဲ့ အောက်က သံတုံးလေးပါရမယ်၊ ဖိပြီးခြစ်တဲ့ အားစိုက်တာလေး ပါရမယ်၊ ဒီသုံးခုပေါင်းလိုက်တဲ့ အခါကျတော့ မီးကလေးတောက်လာတာ မဟုတ်လား၊ <br><br> အဲဒီ မီးကလေးဟာ ဒီ အကြောင်းသုံးခုက မွေးဖွားခဲ့တာ၊ ဒါကို သင်္ခါရ လို့ပြောတာ၊ မွေးဖွားပြီးတဲ့အခါ မှာလည်း သူ့ရဲ့ပတ်ဝန်းကျင်က လေတို့ဘာတို့ ရှိရတယ်၊ လေ မရှိရင် ငြိမ်းသွားမှာပဲ၊ သင်္ခါရတရားတွေဆိုတာ အကြောင်းတရားတွေက စုပေါင်းပြီး ဖန်တီးထားတာတွေ၊ ဒါကို သင်္ခါရလို့ ခေါ်တာ။</p> <p>အခုလည်း ကြည့် - ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ်တို့ သမ္ပဋိစ္ဆိန်းစိတ်တို့ ဆိုတာ သူ့ဟာသူ ပေါ်လာကြတာ မဟုတ်ဘူး၊ ဟောဒီအာရုံငါးပါးထဲက တစ်ခုခုက ဝတ္ထုရုပ် (သို့မဟုတ်) အကြည်ရုပ်တွေပေါ်မှာ လာပြီးတော့ ထင်ဟပ်လိုက်တာနဲ့ သူတို့ ပေါ်လာကြတယ်၊</p> <p>ဒါဖြင့် ထူးခြားတာက ဘာတုန်းဆိုလို့ရှိရင် ပေါ်လာတဲ့ နေရာကျတော့ -</p> <p>မြင်သိစိတ် ပေါ်လာတာက ဘယ်နေရာက ပေါ်တုန်း၊ မျက်စိအကြည်ရုပ်က ပေါ်တာ၊ <br> ကြားသိစိတ်က ဘယ်ကပေါ်တုန်း၊ နားအကြည်ရုပ်က ပေါ်တာ၊ <br> နံသိစိတ်က ဘယ်က ပေါ်တုန်း၊ နှာအကြည်ရုပ်က ပေါ်တာ၊ <br> လျက်သိစိတ်က လျှာအကြည်ရုပ်က ပေါ်တာ၊ <br> ထိသိစိတ်ကရော၊ ကိုယ်အကြည်ရုပ်က ပေါ်တာ။</p> <p>အခုပြောခဲ့တဲ့ မနောဓာတ်လို့ခေါ်တဲ့ ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း အာရုံငါးပါးကို ဆင်ခြင်တဲ့စိတ်၊ သမ္ပဋိစ္ဆနလို့ ခေါ်တဲ့ အာရုံကိုလက်ခံတဲ့စိတ်၊ အဲဒီစိတ်နှစ်ခုကတော့ မျက်လုံးက ပေါ်တာလည်း မဟုတ်ဘူး၊ နားက ပေါ်တာလည်း မဟုတ်ဘူး၊ နှာခေါင်းက ပေါ်တာ လည်း မဟုတ်ဘူး၊ လျှာက ပေါ်တာလည်း မဟုတ်ဘူး၊ ခန္ဓာကိုယ်က ပေါ်တာလည်း မဟုတ်ဘူး၊ သူပေါ်တဲ့နေရာ သပ်သပ်ရှိတယ်၊ <br><br> အဲဒီပေါ်တဲ့နေရာကို မြတ်စွာဘုရားက “ဘာ” လို့ တိုက်ရိုက် ထုတ်ဖေါ်ပြီးတော့ မဟောကြားထားဘူး၊ နောက်ပိုင်း အဘိဓမ္မာကျမ်းတွေကျတော့ အဲဒီပေါ်တဲ့နေရာကို <b>“ဟဒယဝတ္ထု”</b> လို့ ဟောလာတယ်၊ အဘိဓမ္မာသမိုင်း နောက်ပိုင်းမှာ ဟဒယဝတ္ထု ဆိုတာလေး ထည့်လာတယ်။</p> <p>ကြည့် - မြတ်စွာဘုရားက အခုပြောခဲ့တဲ့ မနောဓာတ်တို့ မနောဝိညာဏ ဓာတ်တို့ ကျန်တဲ့စိတ်တွေ အများကြီးပေါ့၊ အခု သီးသန့်ထုတ်ပြီး ပြောနေတာ၊ ပုရေဇာတ ပစ္စည်းမှာ သတိထားလိုက်က <b>စက္ခုဝိညာဏ်စိတ် သောတဝိညာဏ်စိတ် ဃာနဝိညာဏ် စိတ် ဇိဝှါဝိညာဏ်စိတ် ကာယဝိညာဏ်စိတ်</b>လို့ဆိုတဲ့ <b>ဒွေပဉ္စဝိညာဏ် ၁ဝ</b> (သင်္ဂြိုဟ် သရုပ်ခွဲတဲ့အခါမှာ ပြောတယ်နော်) ဝိညာဏ်စိတ် ၁၀-ခု၊ မနော ဓာတ်လို့ခေါ်တဲ့ ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ်နဲ့ သမ္ပဋိစ္ဆိန်းစိတ်၊ ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ်က တစ်ခု၊ သမ္ပဋိစ္ဆိန်းစိတ်က နှစ်ခု - ပေါင်းလိုက်တော့ ၃-ခု၊ ကျန်တဲ့စိတ်တွေကို <b>မနောဝိညာဏဓာတု</b>လို့ ခေါ်တယ်၊ မနောနဲ့ ဝိညာဏ နှစ်ခုပေါင်းစပ်ထားတော့ စွမ်းအား ပိုကြီးတယ်လို့ ပြောနိုင် တယ်ပေါ့။</p> <p>စက္ခုဝိညာဏ စသည်တုန်းက ဝိညာဏတစ်ခုတည်း သုံးခဲ့တယ်၊ <b>စက္ခုဝိညာဏ သောတဝိညာဏ ဃာနဝိညာဏ ဇိဝှါဝိညာဏ ကာယဝိညာဏ</b> ဆိုတဲ့ ဝိညာဏ တစ်လုံးတည်းနဲ့ သုံးတယ်၊ ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းနဲ့ သမ္ပဋိစ္ဆိန်းကျတော့ <b class="pali-myanmar">မနော</b> ဆိုတဲ့ စကားလုံးတစ်ခုတည်းကို သုံးတယ်၊ ကျန်တဲ့စိတ်တွေကျတော့ စွမ်းအားထက် လို့ <b>မနောဝိညာဏ</b>ဆိုပြီးတော့ မနောရော ဝိညာဏရော နှစ်ခုစလုံး ထည့်သုံးထား တယ်၊ ပေါင်းလိုက်တဲ့အခါကျတော့ စက္ခု သောတ ဃာန ဇိဝှာ ကာယဝိညာဏက ၅-ခု၊ မနောဓာတ်က ၁-ခု၊ မနောဝိညာဏဓာတ်က ၁-ခု၊ ထည့်ပေါင်းလိုက်တော့ ၇-ခု၊ အဲဒါ <b class="pali-myanmar">စိတ်နဲ့ဆိုင်တဲ့ ဝိညာဏဓာတ် ၇-ခု</b>လို့ ခေါ်တယ်၊ ဓာတ် ၁၈-ပါးမှာ အဲဒီအတိုင်း ဟောတယ်။</p> <p></p> <h3>မနောဓာတ်နှင့် မှီရာဝတ္ထု</h3> <p>ကောင်းပြီ - မနောဓာတ်ဆိုတဲ့ ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းနဲ့ သမ္ပဋိစ္ဆိန်းစိတ်တို့ဟာ မျက်စိ နား နှာ လျှာ ကိုယ် အကြည်ရုပ်တွေကပေါ် တာ မဟုတ်ဘူး၊ ဘယ်က ပေါ်တုန်း၊ <b class="pali-myanmar">ဟဒယ ဝတ္ထုရုပ်</b>က ပေါ်တယ်တဲ့၊ <br><br> အဲဒီဟဒယဝတ္ထုရုပ်ကို မြတ်စွာဘုရားက ဒီနေရာမှာ ဟဒယဝတ္ထု ဆိုတဲ့ စကားလုံးကို မသုံးဘဲနဲ့ ဘယ်လိုဟောတုန်းဆို-</p> <p><b class="pali">“ယံ ရူပံ နိဿာယ မနောဓာတု စ မနောဝိညာဏဓာတု စ ဝတ္တန္တိ”</b>။</p> <p><b>ယံ ရူပံ</b> - အကြင် မှီရာဖြစ်တဲ့ရုပ်ကလေးကို၊ <br> <b>နိဿာယ</b> - အမှီပြုပြီးမှ၊ <br> <b>မနောဓာတု စ</b> - မနောဓာတ်လို့ ခေါ်ရတဲ့ စိတ်သည်လည်းကောင်း၊ <br> <b>မနော- ဝိညာဏဓာတု စ</b> - မနောဝိညာဏဓာတ်လို့ ခေါ်ရတဲ့ စိတ်သည် လည်းကောင်း၊ <br> <b>ဝတ္တန္တိ</b> – ဖြစ်ပေါ်၍ လာကြလေကုန်၏ တဲ့။</p> <p>စက္ခုဝိညာဏ်စိတ် မြင်သိစိတ်တုန်းက ဘယ်သူ့ကိုမှီပြီး ဖြစ်တာတုန်း၊ မျက်လုံး အကြည်ကို မှီဖြစ်တယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ စက္ခု မျက်လုံးဆိုတဲ့စကားလုံးလေးကို ရှေ့က ထည့်ပြီး ပြောထားတာနော်၊ <br><br> သောတဝိညာဏ်စိတ်က နားကို မှီဖြစ်တယ်၊ <br> ဃာနဝိညာဏ်စိတ်က နှာခေါင်းကို မှီဖြစ်တယ်၊ <br> ဇိဝှါဝိညာဏ်စိတ်က လျှာကို မှီဖြစ်တယ်၊ <br> ကာယဝိညာဏ်စိတ်က ခန္ဓာကိုယ်ကို မှီဖြစ်တယ်။</p> <p>မနောဓာတ်တို့ မနောဝိညာဏဓာတ်တို့ကျတော့ သူတို့မှီပြီးဖြစ်တဲ့ ရုပ်ကလေး ရှိတယ်တဲ့၊ အဲဒီရုပ်ကို မြတ်စွာဘုရားက ဘာရုပ်လို့ နာမည်မပေးဘူး၊ <b>ယံ ရူပံ</b> - အကြင်ရုပ်လို့ ဒီလိုပဲ ပြောတယ်၊ အဲဒီတော့ အကြင်ရုပ်လို့ ပြောလိုက် ကတည်းက စက္ခု၊ သောတ ဃာန ဇိဝှါ ကာယဆိုတဲ့ ပသာဒရုပ် ၅-ခုတော့ မဟုတ်ဘူး၊ တခြား ရုပ်ဆိုတာ မသိသာဘူးလား၊ သိသာတယ်နော်။</p> <p><b>ယံ ရူပံ</b> - အကြင်မှီရာဖြစ်တဲ့ ရုပ်ကလေးကို၊ <br> <b>နိဿာယ</b> = အမှီပြု၍၊ <br> <b>မနောဓာတု စ</b> – မနောဓာတ်လို့ခေါ် ရတဲ့ စိတ်သည်လည်းကောင်း၊ <br> <b>မနောဝိညာဏဓာတု စ</b> - မနောဝိညာဏဓာတ်လို့ ခေါ်ရတဲ့ စိတ်သည်လည်းကောင်း၊ <b class="pali">ဝတ္တန္တိ</b> - ဖြစ်ပေါ်၍ လာကြကုန်၏၊ <br> <b class="pali">တံ ရူပံ</b> – ထိုမှီရာရုပ်သည်၊ <br> <b class="pali">မနောဓာတုယာ</b> – မနောဓာတ် အားလည်းကောင်း၊ <br> <b class="pali">တံ သမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ</b> = ထိုမနောဓာတ်နှင့်ယှဉ်ဖြစ်တဲ့၊ <br> <b class="pali">ဓမ္မာနံ</b> - စေတသိက်တရားတို့အားလည်းကောင်း၊ <br> <b class="pali">ပုရေဇာတပစ္စယေန</b> - ပုရေဇာတ ပစ္စယသတ္တိဖြင့်၊ <br> <b class="pali">ပစ္စယော ဥပကာရကော</b> – ကျေးဇူးပြုတတ်ပါပေ၏၊ <br> ဆက်သွယ်မှု ကို ထင်ရှားအောင် မြတ်စွာဘုရားက ဟောပေးထားတယ်။</p> <p>အဲဒီ <b>ယံ ရူပံ</b> လို့ ရည်ညွှန်းလိုက်တဲ့ရုပ်ကလေးကို နောက်ပိုင်း အဘိဓမ္မာမှာ <b>“ဟဒယဝတ္ထု”</b> လို့ သတ်မှတ်လိုက်တယ်၊ ဟဒယဝတ္ထုဆိုတာ အဘိဓမ္မာသင်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ သိတယ်၊ ဟဒယဝတ္ထုဆိုတာ အဓိပ္ပါယ်နှစ်မျိုးရှိတယ်။</p> <p>ဟဒယဝတ္ထုရဲ့ location ပေါ့၊ ဘယ်နေရာမှာရှိသလဲဆိုတာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဖွင့်ဆိုချက် တွေ အမျိုးမျိုးရှိတယ်၊ <b class="pali">ဟဒယ</b>ဆိုတဲ့စကားလုံးက နှလုံးကိုလည်း ဟောတယ်၊ စိတ်ကိုလည်း ဟောတယ်၊ နှလုံးဆိုတာ လူတွေရဲ့သန္တာန်မှာရှိတဲ့ နှလုံးသား <b>heart organ</b> ကို ပြောတာနော်၊ အင်္ဂလိပ်စကား heart ဆိုတာကလည်း တစ်ခါတစ်ရံ organ ဖြစ်တဲ့နှလုံးသားကို ရည်ညွှန်းတယ်၊ တစ်ခါတစ်ရံ စိတ်ကို ရည်ညွှန်းတယ်။</p> <p>ပါဠိ “ဟဒယ” ဆိုတဲ့စကားလုံးကလည်း ထို့အတူပဲ၊ တစ်ခါတစ်ရံ နှလုံးသားကို ရည်ညွှန်းပြီး တစ်ခါတစ်ရံ စိတ်ကို ရည်ညွှန်းတယ်၊ <b class="pali-myanmar">ဟဒယဝတ္ထု</b> ဆိုတာ နှလုံးသား လို့ခေါ်တဲ့ စိတ်ရဲ့ဖြစ်ရာ၊ <b>ဝတ္ထု</b>ဆိုတာ ဖြစ်ရာတည်ရာ၊ အိမ်ဆောက်တဲ့ နေရာကို <b>ဂေဟဝတ္ထု</b>၊ ကျောင်းဆောက်တဲ့နေရာကို <b>ဝိဟာရဝတ္ထု</b>၊ ဝတ္ထု ဆိုတဲ့ စကားလုံးသည် တည်ရာမှီရာဆိုတဲ့အဓိပ္ပါယ်ကို ပြောတာ၊ ဟဒယဝတ္ထုဆိုတာ စိတ်ရဲ့ ဖြစ်ရာ၊ <br><br> ဒါဖြင့် ဒီဟဒယဝတ္ထုဆိုတဲ့ ရုပ်ကလေးဟာ ဘယ်မှာရှိတာတုန်း ဆိုလို့ရှိရင် အဘိဓမ္မာအဋ္ဌကထာ ဋီကာကျမ်းတွေမှာဆိုရင် နှလုံးသားထဲ ဖြတ်သန်းစီးဆင်း နေတဲ့ သွေးရှိတယ်၊ သွေးဆိုတာ ခန္ဓာကိုယ်တစ်ခုလုံးကို ပျံ့နှံ့ပြီးနေတယ်ဆိုတာ နားလည် ကြတယ်။</p> <p>သွေးတွေဟာ ခန္ဓာကိုယ်အနှံ့ လည်ပတ်သွားနေအောင် ဘယ်သူက ပံ့ပိုး လုပ်နေလဲ ဆို နှလုံးသားလို့ခေါ်တဲ့ <b>heart organ</b> က လုပ်နေတယ်၊ pump လိုပေါ့၊ နှလုံးက ညှစ်ပေးနေတာ၊ နှလုံးက ညှစ်အားတွေ ပိုများလာပြီဆိုလို့ရှိရင် သွေးတိုး ရောဂါလို့ ခေါ်တယ်၊ နှလုံးက ပုံမှန်လေးပဲ ညှစ်နေရမယ်၊ သာမန် ညှစ်ရုံလေးနဲ့ ခန္ဓာကိုယ် တစ်ကိုယ်လုံးရှိတဲ့ သွေးကြောတွေကနေပြီး တစ်ကိုယ်လုံး ပျံ့နှံ့ပြီး သွားတယ်၊ <br><br> ပုံမှန်စီးဆင်းနေတယ်ဆိုရင် ဒါ ရောဂါမရှိဘူးလို့ပြောတာ။ သွေးလွှတ်တဲ့ အကြောလေးတွေ ကျဉ်းလာတဲ့အခါ (သို့မဟုတ်) မာတောင့် လာတဲ့အခါကျလို့ရှိရင် သွေးက သာမန်စီးဆင်းဖို့ မဖြစ်နိုင်တဲ့အခါကျရင် နှလုံးက ညှစ်အားတွေ ပိုများ လာတယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ <b>high bood pressure</b> လို့ ခေါ်တယ်၊ pressure တွေ များလာတယ်၊ အဲဒါကို တိုင်းတာတာပဲ၊ သွေးတိုးရှိတယ် မရှိဘူး ဆိုတာ။</p> <p>တချို့က သွေးတိုးတယ်ဆိုတာ သွေးအားတွေ တိုးလာတယ် အောက်မေ့နေတယ်၊ အဲဒီလိုမျိုး မဟုတ်ဘူး။ သွေးအားတွေ ကောင်းလာတာ သွေးတိုး မဟုတ်ဘူး၊ ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ အစားအစာတွေက ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ သွေးတွေဟာ တစ်ကိုယ် လုံး လည်ပတ်နေတယ်၊ အဲဒီလို လည်ပတ်နေတဲ့အခါမှာ နှလုံးသားက ပုံမှန်လေး ညှစ်နေရုံနဲ့ သူ့ဖာသာ သွားလာနေလို့ရှိရင် ဒါ ရောဂါမရှိဘူး၊ ပိုပြီးတော့ ဖိပြီး လုပ်နေရပြီဆိုလို့ရှိရင် သူက ပင်ပန်းလာတယ်၊ ကြုံးရုန်းပြီးတော့ လုပ်လာရတယ်၊ အဲဒီလို ကြုံးရုန်းပြီးတော့ လုပ်လာရတာကို တိုင်းတာလို့ရှိရင် high blood pressure ဖြစ်လာတယ်ပေါ့။</p> <h3>ဟဒယဝတ္ထု၏ တည်ရှိရာ</h3> <p>စာပေကျန်းဂန်အရ ဟဒယဝတ္ထုရုပ်ဆိုတာ ဘယ်မှာရှိတုန်းဆိုတော့ ညှစ်အား ပြုနေတဲ့ pump နှလုံးသားထဲမှာ ရောက်ရှိနေတဲ့သွေး၊ အဲဒီသွေးပမာဏက ဒီလို။ လက်ဖဝါးကို ဆန့်လိုက်၊ ဆန့်ပြီး နည်းနည်းလေးတွန့်ပြီးတော့ ခုံးလိုက်၊ ခုံးလိုက်တဲ့ အခါမှာ အရည်လေးတွေ ထည့်ကြည့်လိုက်၊ အရည် ဘယ်လောက် ဆံ့သလဲ၊ အဲဒါကို တစ်လက်ဆွံ့ တစ်လက်ဖက် လို့ ခေါ်တယ်။ (ဒါ ရှေးစကား)</p> <p>အဲဒီ လက်ကလေးကို တွန့်ခုံးထားတဲ့ လက်ဖဝါးလေးထဲမှာ ဆံ့နိုင် တည်နိုင်တဲ့ အရည်လေးတွေကို တစ်လက်ဆွံ့လို့ ခေါ်တယ်၊ အဲဒီနှလုံးသားထဲမှာ ရောက်နေ တဲ့သွေးတွေဟာ အဲဒီလောက်ပမာဏရှိတယ်၊ အဲဒီပမာဏရှိတဲ့သွေးထဲမှာ ပြန့်နှံ့ပြီး ဟဒယဝတ္ထုတည်နေတယ်လို့ ဒီလိုပြောတာ၊</p> <p>အဲဒီတော့ သွေးကို ဟဒယဝတ္ထု ခေါ်တာ မဟုတ်ဘူး၊ နှလုံးသားကို ဟဒယဝတ္ထု ခေါ်တာလည်း မဟုတ်ဘူး၊ ဟဒယဝတ္ထု ဆိုတဲ့ ရုပ်ဟာ ကံကြောင့်ဖြစ်ပေါ်လာတာ ဖြစ်တယ်၊ အဲဒီသွေးထဲမှာ တည်ရှိနေတဲ့ ရုပ်သဘာဝ တစ်မျိုးပဲလို့ ဒီလို မှတ်ရမယ်၊ ဒါက အဓိပ္ပါယ်တစ်ခု။</p> <p>---</p> <h3>ဒုတိယအဓိပ္ပါယ်- စိတ်၏ တည်ရာ</h3> <p>နောက်အဓိပ္ပါယ်တစ်ခုကျတော့ ဟဒယဆိုတာ “စိတ်”၊ နှလုံးသားကို မရည်ညွှန်းဘူး၊ ဟဒယဆိုတာ စိတ်၊ ဘယ်စိတ်တုန်းဆို မနောဓာတ်နဲ့ မနောဝိညာဏဓာတ်၊ ဒါတွေကို ရည်ညွှန်းတယ်၊ ဝတ္ထုဆိုတာ တည်ရာ၊ မနောဓာတ် မနောဝိညာဏဓာတ် ဆိုတဲ့ စိတ်တွေရဲ့တည်ရာကို ဟဒယဝတ္ထုရုပ်လို့ ခေါ်တယ်၊ ဒါက မြတ်စွာဘုရား ဟောတာနဲ့ ပိုပြီးတော့နီးစပ်တယ်လို့ ပြောရမယ်၊</p> <p>မြတ်စွာဘုရားက “ယံ ရူပံ” “အကြင်ရုပ်” လို့ ဟောခဲ့တယ်၊ အေး ကောင်းပြီ၊ အဲဒီ ရုပ်ကလေးဟာ အခုခေတ် အဘိဓမ္မာမှာ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်နားလည်နေတယ်၊ ပြောရင် ဟဒယ ဝတ္ထုရုပ်ပေါ့၊ စိတ်ရဲ့မှီရာလို့ အဓိပ္ပါယ် ကောက်ချင်ကောက်၊ သို့မဟုတ် နှလုံးသား ထဲက သွေးထဲမှာ တည်နေတဲ့ရုပ်လို့ ပြောချင်ပြော။</p> <p>အဲဒီ ဟဒယဝတ္ထုရုပ်ကိုမှီပြီးဖြစ်တဲ့ ဓာတ်တွေဟာ မနောဓာတ်နဲ့ မနောဝိညာဏဓာတ် တွေတဲ့၊ ခုနက -</p> <p>စက္ခုဝိညာဏဓာတ်က စက္ခုဝတ္ထုကို မှီတယ်၊<br> သောတဝိညာဏဓာတ်က သောတဝတ္ထုကို၊<br> ဃာနဝိညာဏဓာတ်က ဃာနဝတ္ထုကို၊<br> ဇိဝှာဝိညာဏဓာတ်က ဇိဝှာဝတ္ထုကို၊<br> ကာယဝိညာဏဓာတ်က ကာယဝတ္ထုကို</p> <p>သူ့ ဖာသာသူ မှီကြတယ်၊ ကျန်တဲ့စိတ်တွေကျတော့ ဟဒယဝတ္ထုကို မှီတယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ ဝတ္ထုရုပ် ၆-ပါးလို့ ပြောတာ။</p> <p>---</p> <h3>ပုရေဇာတသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုပုံ</h3> <p>အဲဒီ ဝတ္ထုရုပ် ၆-ပါးဟာ မနောဓာတ် မနောဝိညာဏဓာတ်ကို ကျေးဇူးပြုတဲ့ အခါမှာ ဘယ်အခါပဲဖြစ်ဖြစ် ရှေးဦးစွာ ကြိုတင်ဖြစ်နှင့်ပြီး ရှိနေတုန်းမှာ ကျေးဇူးပြုလို့ ပုရေဇာတသတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်၊ တစ်ဖက်ကလည်း ပြန်ကြည့်မယ်ဆိုရင် အားလုံးသတိထားမိလိမ့်မယ်၊ (ဘုန်းကြီးတို့ လွန်ခဲ့တဲ့ငါးလက ဟောထားခဲ့ပြီးပြီ)</p> <p>နိဿယပစ္စယောဆိုတာ မှီရာဖြစ်သည့်အတွက်ကြောင့် အခုပြောခဲ့တဲ့ ဝတ္ထုရုပ်တွေ ဟာ နိဿယပစ္စည်းပဲ၊ ကြိုတင်ပြီးတော့ဖြစ်လို့ ပုရေဇာတ၊ နာမည်အမျိုးမျိုး ပေးထား သူ့ ရဲ့လုပ်ဆောင်ချက်ကိုကြည့်ပြီး နာမည်ပေးတာလို့မှတ်ထား၊ ကောင်းပြီ - မနောဓာတ်ကို ကျေးဇူးပြုတယ်တဲ့၊ ပုရေဇာတသတ္တိနဲ့ ဟောဒီရုပ်ကလေးက ကျေးဇူးပြုတယ်။</p> <p>ဒါမျိုး မနောဝိညာဏဓာတ်ကိုရော ဘယ်လိုကျေးဇူးပြုသလဲဆိုတာ မြတ်စွာ ဘုရားက ဆက်ဟောတယ်။</p> <p>“တံ ရူပံ မနောဝိညာဏဓာတုယာ တံ သမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ကိဉ္စိ ကာလေ ပုရေဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော ကိဉ္စိကာလေန ပုရေဇာတပစ္စယေန န ပစ္စယော”။</p> <p>ထူးထူးခြားခြား “ကိဉ္စိကာလေ” ဆိုတဲ့ စကားလုံး ထည့်ဟောထားတယ်၊ မနောဝိညာဏဓာတ်လို့ခေါ်တဲ့စိတ်တွေကို ဟောဒီမှီရာဖြစ်တဲ့ဝတ္ထုရုပ်က ပုရေဇာတ သတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုတဲ့အခါမှာ အမြဲတမ်းကျေးဇူးမပြုပါဘူးတဲ့၊ တချို့ အခါမှာ ကျေးဇူး ပြုတယ်၊ တချို့အခါမှာ မပြုဘူး၊</p> <p>ကိဉ္စိကာလေ - တချို့သောကာလမှာ၊<br> ပုရေဇာတ ပစ္စယေန = ပုရေဇာတပစ္စယသတ္တိဖြင့်၊<br> ပစ္စယော ဥပကာရကော - ကျေးဇူးပြုတတ် ပါပေ၏၊<br> ကိဉ္စိကာလေ - အချို့သော ကာလမှာကား၊<br> ပုရေဇာတပစ္စယေန ပုရေဇာတပစ္စယသတ္တိဖြင့်၊<br> န ပစ္စယော ဥပကာရကော = ကျေးဇူးမပြုတတ်ပါ၊</p> <p>အခါခပ်သိမ်း ကျေးဇူးပြုတာ မဟုတ်ဘူး။</p> <p>---</p> <h3>ပဋိသန္ဓေအခါနှင့် ပဝတ္တိအခါ</h3> <p>ဘုန်းကြီးတို့ ဒါ လွယ်လွယ်လေး စဉ်းစားကြည့်၊ စာထဲပြောတာကို အရင် မပြောသေးဘူး၊ လွယ်လွယ်လေးစဉ်းစားကြည့်၊ လူ့ရဲ့ ဘဝအစ ကြားဖူးကြလိမ့်မယ်၊ ပဋိသန္ဓေနေတဲ့အခါမှာ လူသားတစ်ယောက်အနေနဲ့ ပြောမယ်ဆိုရင် ပဋိသန္ဓေနေပြီ ဆိုလို့ရှိရင် ကမ္မဇကလာပ် ၉-စည်းရှိတဲ့အထဲ ဘယ်အစည်းတွေပါတယ်လို့ ထင်လဲ၊</p> <p>ကာယဒသကကလာပ်လို့ဆိုတဲ့ body နဲ့ ဆိုင်တာ တစ်စည်းပါတယ်၊ ဝတ္ထုဒသက- ကလာပ်လို့ဆိုတဲ့ ဟဒယဝတ္ထုဆိုတာ ပါတယ်၊ ဘာဝဒသကကလာပ်လို့ဆိုတဲ့ ကျားမ အခြေခံ ဣတ္ထိဘာဝ ပုမ္ဘာဝ အခြေခံဖြစ်တဲ့ရုပ်က တစ်စည်း၊ ကမ္မဇကလာပ် ၃- စည်း - ကာယဒသကကလာပ် ဝတ္ထုဒသကကလာပ် ဘာဝဒသကကလာပ်ဆိုတဲ့ ကလာပ် ၃-စည်း ပဋိသန္ဓေစိတ်နဲ့ ပြိုင်တူဖြစ်တယ်။</p> <p>အဲဒီဖြစ်နေတဲ့အချိန်မှာ ဟဒယဝတ္ထု ရှိတယ်နော်၊ ဟဒယဝတ္ထုနဲ့ ပဋိသန္ဓေ စိတ်က အတူတူဖြစ်တယ်၊ အဲဒီအချိန်မှာ ဟဒယဝတ္ထုသည် ပဋိသန္ဓေစိတ်ကို born earlier ဆိုတဲ့ ပုရေဇာတသတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုလို့ မရဘူး၊ ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆို ပြိုင်တူ မွေးကြတာကိုး၊ Born earlier မဟုတ်ဘူး၊ Born together အဲဒီကျတော့ သဟဇာတ ဖြစ်သွားပြီ၊ ပုရေဇာတ မဖြစ်ဘူး၊</p> <p>အဲဒီတော့ ဆိုလိုတာက “ကိဉ္စိကာလေ န ပုရေဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော” လို့ မြတ်စွာဘုရားဟောတာ၊ အဲဒီ ပဋိသန္ဓေအခါမှာတော့ ပုရေဇာတသတ္တိနဲ့ ကျေးဇူး ပြုလို့ မရဘူးတဲ့၊ ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆိုရင် ဘဝက အခုမှ စတာ၊ ဘယ်လိုမှ ဟဒယဝတ္ထု က ကြိုပြီးတော့ ဖြစ်လို့မရဘူး၊ အဲဒီတော့ ကြိုဖြစ်နိုင်တဲ့အရာ မရှိဘူးတဲ့၊ အတူတူ ဖြစ်ကြတာ၊ အတူတူဖြစ်ပြီး ကျေးဇူးပြုလို့ သဟဇာတသတ္တိနဲ့ပဲ ကျေးဇူးပြုတယ်တဲ့၊ ပုရေဇာတသတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးမပြုဘူး။</p> <p>ဒါဖြင့် ဘယ်အချိန်မှာ ပုရေဇာတသတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုတုန်းဆိုရင် ပဝတ္တိအခါ မှာ ကျေးဇူးပြုတယ်။ လူ့ဘဝမှာ အခါနှစ်ခု ပိုင်းထားတယ်၊ ပဋိသန္ဓေအခါ နဲ့ ပဝတ္တိအခါ၊ ပဋိသန္ဓေအခါဆိုတာက ဘဝတစ်ခု စစခြင်းကို ပဋိသန္ဓေအခါလို့ ခေါ် တယ်၊ အင်မတန်မှတိုတောင်းတဲ့ အခိုက်အတန့်လေးပေါ့၊ ပဋိသန္ဓေစိတ်ပေါ်တဲ့ တိုတောင်း လှတဲ့ အခိုက်အတန့်လေး၊ စိတ္တုပ္ပါဒ် ၁-ခု ခဏငယ် ၃-ချက်ပဲ ရှိတယ်၊ ဖြစ် တည် ပျက် သုံးချက်ပဲရှိတယ်။</p> <p>ဆိုပါစို့ - နားလည်အောင် မှတ်လွယ်အောင်ပြောရရင် သုံးစက္ကန့်ပဲရှိတယ်၊ (ဒါပေမယ့် သုံးစက္ကန့်ထက်တော့ တိုတယ်နော်) အဲဒီနောက်ပိုင်း သုံးစက္ကန့်ကနေပြီး လေးစက္ကန့်မြောက် ရောက်လာတာနဲ့တစ်ပြိုင်နက် ပဝတ္တိအခါ ဆက်လက်ဖြစ်နေတဲ့ အပိုင်းလို့ - ပဋိသန္ဓေပိုင်းနဲ့ ပဝတ္တိပိုင်း နှစ်ပိုင်းရှိတယ်၊ အဲဒီ ပဋိသန္ဓေပိုင်းကျတော့ born earlier ဆိုတာ မဖြစ်နိုင်ဘူး၊ Born together ပဲ ဖြစ်နိုင်တယ်တဲ့၊ ဒါကြောင့်မို့ အဲဒီအချိန်မှာ ပုရေဇာတသတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးမပြုဘူးတဲ့။</p> <p>ပဝတ္တိပိုင်းဆိုတာကျတော့ ပဋိသန္ဓေနောက်မှာ မသေမချင်းဘဲ၊ အသက် ၈ဝ နေရရင် နှစ်-၈ဝ၊ ၉ဝ-နေရရင် နှစ်-၉ဝ၊ အဲဒီကြားထဲမှာ ဖြစ်နေသမျှ ရှေးရှေး ကဖြစ်တဲ့ ဟဒယဝတ္ထုရုပ်သည် နောက်နောက်ပေါ်လာတဲ့ မနောဝိညာဏဓာတ် ဆိုတဲ့စိတ်ကို ပုရေဇာတသတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုပါတယ်တဲ့၊ ဒါကြောင့်မို့ ပဋ္ဌာန်းအရကောက်မှာ ကျတော့</p> <p>ကိဉ္စိကာလေ - အချို့သောပဝတ္တိကာလ၌၊<br> ပုရေဇာတ- ပစ္စယေန = ပုရေဇာတပစ္စည်းဖြင့်၊<br> ပစ္စယော-ကျေးဇူးပြုနေတယ်၊<br> ကိဉ္စိကာလေ - ပဋိသန္ဓေအခါ၌ … ဒီလိုဆိုတယ်နော်၊<br> ပုရေဇာတပစ္စယေန - ပုရေဇာတပစ္စယသတ္တိဖြင့်၊<br> န ပစ္စယော - ကျေးဇူးမပြုဘူးတဲ့။</p> <p>---</p> <h3>ဝိပဿနာရှုခြင်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုပုံ</h3> <p>ပစ္စယနိဒ္ဒေသမှာ ပုရေဇာတနဲ့ပတ်သက်ပြီးတော့ မြတ်စွာဘုရားက ဒီလို ဟောထား တယ်၊ တရားကုန်သလားဆိုတော့ မကုန်ဘူး၊ သိသာရုံ မြတ်စွာဘုရားက ဟောတာ၊ ကျန်တာတွေ ကျန်နေသေးတယ်၊ အဲဒါကို ပဉှာဝါရ ပါဠိတော်မှာ ကြည့်၊ တခြား နည်းနဲ့လည်း ပုရေဇာတပစ္စည်း ဖြစ်နိုင်ပုံကို မြတ်စွာဘုရားက ဟောသေးတယ်။</p> <p>အခုပြောတာက ဝတ္ထုရုပ် ၆-ပါးနဲ့ အာရုံ ၅-ပါး၊ စက္ခုဝတ္ထု သောတဝတ္ထု ဃာနဝတ္ထု ဇိဝှါဝတ္ထု ကာယဝတ္ထု ဟဒယဝတ္ထုဆိုတဲ့ ဝတ္ထုရုပ် ၆-ပါးနဲ့ ရူပါရုံ သဒ္ဒါရုံ ဂန္ဓာရုံ ရသာရုံ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ ဆိုတဲ့ အာရုံ ၅-ပါး။</p> <p>ပုရေဇာတသတ္တိနဲ့ တခြားကျေးဇူးပြုနိုင်သေးတာ ရှိနိုင်သေးလားဆို ရှိနိုင် သေးတယ်၊ ဘယ်လိုကျေးဇူးပြုနိုင်တုန်း၊ မြင်သိစိတ်နဲ့ မဆိုင်ဘူး၊ မြင်သိစိတ်နဲ့ ကျေးဇူးပြုတာ နားလည်ပြီးပြီ၊ စက္ခုဝတ္ထုဆိုတဲ့ မျက်စိအကြည်ရုပ်သည် မြင်သိစိတ်ကို ပုရေဇာတ သတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်ဆိုတာ ပြီးပြီ၊ ဆိုပါစို့ - ကမ္မဋ္ဌာန်းတရား အားထုတ်ကြတယ်၊ ကမ္မဋ္ဌာန်းရဲ့အာရုံ စက္ခုပသာဒမျက်စိအကြည်ရုပ်ကို ရှုတယ်၊ ဝိပဿနာအာရုံအနေနဲ့ စက္ခုပသာဒကို ရှုလို့ မရဘူးလား၊ ရတယ်နော်၊ မျက်စိ အကြည်ရုပ်ကို ဝိပဿနာရှုမယ်၊ ဘယ်လို ဝိပဿနာ ရှုတုန်းဆိုတော့ ဒီအကြည်ရုပ် စက္ခုပသာဒရုပ်သည် (သုတမယဉာဏ်နဲ့) စက္ခုပသာဒရုပ်ဟာ စိတ္တက္ခဏ ၁၇- ချက် ပြည့်သွားတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ပျက်သွားမယ်၊ သူ့ရဲ့သက်တမ်းဟာ ဒီလောက်ပဲ ရှိတယ်၊ မမြဲတဲ့ သဘောလေးကို ဆင်ခြင်ပြီးတော့ အဲဒါ “စက္ခုံ အနိစ္စတော ဝိပဿတိ” စက္ခုပသာဒ လေးကို မမြဲတဲ့သဘောအနေနဲ့ ဆင်ခြင်တယ်။</p> <p>အဲဒီ စက္ခုပသာဒကိုပဲ ဒုက္ခ၊ ဖြစ်ပြီးပျက်နေတဲ့ သဘာဝတွေက နှိပ်စက်နေ တာ၊ ဒီဒုက္ခက စားစရာမရှိလို့ စိတ်ညစ်ရတဲ့ဒုက္ခမျိုးကို ပြောတာမဟုတ်ဘူး၊ ခေါင်း ကိုက် နားကိုက်လို့ ခန္ဓာကိုယ်ညောင်းညာကိုက်ခဲလို့ ဖြစ်တဲ့ဒုက္ခကို ပြောတာ မဟုတ်ဘူး၊ ဖြစ်မှုပျက်မှုဆိုတဲ့ သဘာဝတရားတွေရဲ့ အနှိပ်စက်ခံနေရတဲ့ ဒုက္ခကိုပြောတာ၊ ဒီစက္ခုပသာဒဟာ အမြဲတမ်းဖြစ်ပြီး ပျက်နေရတဲ့ ဖြစ်ပျက်မှုသဘာဝတရားတွေက နှိပ်စက်နေလို့ ဒုက္ခ။ အနတ္တ အတ္တမဟုတ်ဘူး။</p> <p>အဲဒီ အနိစ္စ ဒုက္ခ အနတ္တ ဆိုတဲ့ လက္ခဏာရေးတင်ပြီး ဝိပဿနာရှုပြီ ဆိုလို့ရှိရင် အဲဒီ ဝိပဿနာရှုတဲ့စိတ်က ဘာစိတ်ဖြစ်မလဲ? ပုထုဇဉ်တို့ သေက္ခပုဂ္ဂိုလ် တို့မှာဆိုရင် ဝိပဿနာရှုတဲ့စိတ်က မဟာကုသိုလ်စိတ် ၈-ခုထဲက တစ်ခုခုပေါ့၊ ဉာဏ်နဲ့ယှဉ်ရင် ဉာဏသမ္ပယုတ်၊ တစ်ခါတလေ ဉာဏဝိပ္ပယုတ်နဲ့ ဝိပဿနာရှုတာ လည်း ရှိတယ်တဲ့၊ ဒါကြောင့်မို့ မဟာကုသိုလ်စိတ် ၈-ခုလို့ပဲ ယေဘုယျအားဖြင့် ပြောရတယ်နော်၊ ပုထုဇဉ်တွေ ဝိပဿနာရှုမယ်၊ စက္ခုပသာဒရုပ် သောတပသာဒရုပ် ဃာနပသာဒရုပ် ဇိဝှာပသာဒရုပ် ကာယပသာဒရုပ် ဟဒယဝတ္ထုရုပ် ကို ဝိပဿနာ ရှုမယ်၊ အနိစ္စ ဒုက္ခ အနတ္တလို့ ရှုမှတ်ဆင်ခြင်မယ်ဆိုရင် အဲဒီ ဝိပဿနာအာရုံဖြစ်တဲ့ စက္ခုပသာဒ သောတပသာဒ ဃာနပသာဒ ဇိဝှါပသာဒ ကာယပသာဒ ဟဒယ ဆိုတဲ့ ရုပ်တရားက ဝိပဿနာရှုတဲ့ မဟာကုသိုလ်စိတ်အား ပုရေဇာတသတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်၊ ဒါ တစ်ခုရပြန်ပြီ၊ ပုရေဇာတသတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်။</p> <p>ကြိုတင်ဖြစ်နှင့်နေတာ၊ မဖြစ်ခင်က ကြိုပြီးရှူတာ မဟုတ်ဘူး၊ ဖြစ်နေတဲ့ အခိုက် လေးမှာ ရှူတာ၊ ဖြစ်လာပြီးတဲ့နောက်မှာ ရှူတာ၊ ဒါကြောင့်မို့လို့ စက္ခု သောတ ဃာန ဇိဝှါ ကာယ ဟဒယဝတ္ထုဆိုတဲ့ ဝတ္ထုရုပ် ၆-ပါးက ဝိပဿနာရှုတဲ့ မဟာကုသိုလ်စိတ် ကို ပုရေဇာတသတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုပါတယ်။</p> <p>ဒါဖြင့် ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တွေကရော စက္ခု သောတ ဃာန ဇိဝှာ ကာယ ဟဒယဆိုတဲ့ ဝတ္ထုရုပ် ၆-ပါးကို ဝိပဿနာမရှူဘူးလားဆိုတော့ ရှုတယ်၊ ဝိပဿနာ ဆိုတာ ရဟန္တာ ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ရင် ရှုစရာ မလိုဘူးလို့ တချို့က အောက်မေ့ကောင်း အောက်မေ့ လိမ့်မယ်၊ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တွေလည်း ဒါပဲ ရှုတာပဲ၊</p> <p>သောတာပန်မဖြစ်ခင် ကလည်း ဒါပဲ၊<br> သောတာပန်ဖြစ်ပြီးတော့လည်း ဒါပဲ၊<br> သကဒါဂါမ် မဖြစ်ခင်ကလည်း ဒါပဲ၊ အနိစ္စ ဒုက္ခ အနတ္တ ရှုတယ်၊<br> သကဒါဂါမ်ဖြစ်ပြီးရင်လည်း အနိစ္စ ဒုက္ခ အနတ္တ ပဲ၊ ဒီဝိပဿနာပဲ၊<br> အနာဂါမ် မဖြစ်ခင်ကလည်း ရှူတယ်၊ အနာဂါမ်ဖြစ်ပြီးတဲ့အခါမှာလည်း ရှုတယ်၊<br> ရဟန္တာ မဖြစ်ခင်ကလည်း ရှူတယ်၊ ရဟန္တာ ဖြစ်ပြီးတော့လည်း ရှုတယ်။</p> <p>အရှင်သာရိပုတ္တရာကို အရှင်မဟာကောဋ္ဌိကက မေးတဲ့မေးခွန်းလေး ရှိတယ်၊</p> <p>“အရှင်ဘုရား- ပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ် ဘာရှုတုန်း”<br> “အေး အနိစ္စ ဒုက္ခ အနတ္တ ရှူတယ်၊”<br> “ဒါဖြင့် သောတာပန်ရော ဘာရှတုန်း”<br> “အေး အနိစ္စ ဒုက္ခ အနတ္တ”<br> “သကဒါဂါမ်၊ အနာဂါမ်တို့ရော”<br> “ဒီအတိုင်းပဲ၊ အနိစ္စ ဒုက္ခ အနတ္တ၊”<br> “ရဟန္တာရော”<br> “ရဟန္တာလည်း ဒီအတိုင်းပဲ” ဆိုတော့</p> <p>“ရဟန္တာဆိုတာ ရှုစရာ မလိုတော့ဘူး မဟုတ်လား ဘုရား၊”</p> <p>ရှင်သာရိပုတ္တရာက ဖြေတယ်၊</p> <p>“ရဟန္တာလည်း ဒီလိုရှုမှ ဝိပဿနာဉာဏ်ဖြစ်ပြီး ဘဝမှာ ငြိမ်းချမ်းမှု ချမ်းသာသုခ ရတယ်” တဲ့။</p> <p>ဖလသမာပတ်ဝင်စားတော့မယ်ဆိုရင် ဝိပဿနာကနေ သွားရတယ်၊ အခု မင်္ဂလာဈေး ဓမ္မာရုံကြီးပေါ် လာချင်လို့ရှိရင် ဘယ်ကတက်လဲ၊ လှေခါးကတက်တယ်၊ ဖိုလ်ဝင်စားပြီ ဆိုရင်လည်း ဝိပဿနာလှေကားက တက်ရတယ်၊ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်လည်း ဝိပဿနာ ရှုပြီးတော့မှ ဖိုလ်ကို ရောက်တယ်၊ ဘယ်လိုပဲ ဖိုလ်စိတ် ဖြစ်ပြီး ဖြစ်ပြီး ဒီကပဲ ပြန်တက်ရတယ်၊ အဲဒါကြောင့်မို့ ဝိပဿနာကို ရှူကို ရှူရတယ်လို့ ဒီလိုပြောတာ။</p> <p>ကဲ ကောင်းပြီ - ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်က စက္ခု သောတ ဃာန ဇိဝှါ ကာယ ဟဒယ ဆိုတဲ့ဂရုပ် ၆-ပါးကို ဝိပဿနာရှုပြီဆိုလို့ရှိရင် ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ ဝိပဿနာ ရှူတဲ့စိတ်ကျကာ့ မဟာကုသိုလ်စိတ်လို့ မခေါ်ဘူး၊ မဟာကြိယာစိတ်လို့ ခေါ်တယ်၊ ကြိယာစိတ်နဲ့ ရှုတယ်၊ အဲဒီတော့ မဟာကြိယာစိတ်ကိုလည်းပဲ စက္ခု သောတ ဃာန ဇိဝှါ ကာယ ဟဒယ ဆိုတဲ့ ဝတ္ထုရုပ် ၆-ပါးက ပုရေဇာတသတ္တိနဲ့ ကျေးဇူး ပြုပါတယ်တဲ့၊ ဒါက ပဥှာဝါရမှာ ဟောတာ။</p> <p>ထို့အတူပဲ မြင်တဲ့အဆင်းအာရုံကိုရော ဝိပဿနာရှုလို့ မရဘူးလား၊ နားက ကြားတဲ့ အသံအာရုံ၊ နှာခေါင်းနဲ့ နမ်းရှူရတဲ့အနံ့အာရုံ၊ လျှာပေါ်မှာ တွေ့ထိ ခံစားလာတဲ့ အရသာအာရုံ၊ ခန္ဓာကိုယ်နဲ့ ထိတွေ့လာတဲ့ ဖောဋ္ဌဗ္ဗအာရုံဆိုတာ တွေကိုရော ဝိပဿနာရှုလို့ မရဘူးလား၊ ရတယ်။ စိတ်ထဲက ကြံတွေးသိရတဲ့ ဓမ္မအာရုံဆိုတဲ့ ကျန်တဲ့အာရုံတွေရော ဝိပဿနာရှုလို့ မရဘူးလား၊ ရတယ်၊ အဲဒီလို ရှုပြီဆိုလို့ရှိရင် ဝိပဿနာရှုတဲ့စိတ်ကို ဟောဒီ အာရုံ ၆-ပါးက ပုရေဇာတသတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုပါတယ် တဲ့။</p> <p>---</p> <h3>စိတ်များ၏ မှီရာ</h3> <p>စိတ်ဖြစ်ပြီဆိုလို့ရှိရင် ကုသိုလ်စိတ်ပဲဖြစ်ဖြစ် အကုသိုလ်စိတ်ပဲဖြစ်ဖြစ် ကံရဲ့ အကျိုး တရားဖြစ်တဲ့ ဝိပါက်စိတ်ပဲဖြစ်ဖြစ် လူ့ဘုံလူ့ဘဝ (သို့မဟုတ်) ပဉ္စဝေါကာရ လို့ဆိုတဲ့ ခန္ဓာ ၅-ပါးရှိတဲ့ဘုံတွေမှာ ဟဒယဝတ္ထုကို မမှီဘဲနဲ့ ဘယ်စိတ်မှ ဖြစ်လို့ မရဘူးတဲ့၊ အမှီမရှိဘဲနဲ့ မဖြစ်ဘူးလို့ ပြောတာ၊ မျက်စိအကြည်ရုပ်ကို မှီပြီးတော့ စက္ခုဝိညာဏ် စိတ်ဖြစ်တယ်ဆိုတာလို ကျန်တဲ့ မနောဓာတ် မနောဝိညာဏဓာတ် ဆိုတဲ့ စိတ်တွေက ဟဒယဝတ္ထုလို့ဆိုတဲ့ မှီစရာရုပ်ဝတ္ထုတွေကို မမှီရလို့ရှိရင် သူတို့ မဖြစ်နိုင်ဘူး၊ ဒါကြောင့်မို့ မှီစရာရုပ်ဝတ္ထုသည် ပုရေဇာတသတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုပါ တယ်တဲ့။</p> <p>ထို ကုသိုလ်စိတ်အားလုံးဟာလည်း ဟဒယဝတ္ထုကို မှီပြီးတော့ ဖြစ်ရတယ်၊ အကုသိုလ် စိတ်အားလုံးဟာလည်း ဟဒယဝတ္ထုကို မှီပြီးတော့ ဖြစ်ရတယ်၊ စက္ခုဝိညာဏ် သောတဝိညာဏ် ဃာနဝိညာဏ် ဇိဝှါဝိညာဏ် ကာယဝိညာဏ်ဆိုတဲ့ ဟောဒီ ဝိညာဏ်စိတ်တွေမှတစ်ပါး ကျန်တဲ့ဝိပါက်စိတ်တွေ ကြိယာစိတ်တွေကရော ဟဒယဝတ္ထုကို မှီပြီး ဖြစ်တာတဲ့၊ မမှီဘဲ ဖြစ်တဲ့စိတ်ဆိုလို့ရှိရင် အရူပဝိပါက် ၄-ခု လို့ ခေါ်တဲ့ ရုပ်မရှိတဲ့ဘုံမှာသာဖြစ်တဲ့ ဒီဝိပါက်စိတ် ၄-ခုသာ ရှိတယ်ပေါ့၊ အရူပ ဗြဟ္မာကြီးရဲ့ ပဋိသန္ဓေ ဘဝင် စုတိ အနေနဲ့ ဆောင်ရွက်တဲ့ အရူပဝိပါက်ကလွဲရင် ကျန်တာတွေက ဝတ္ထုရုပ်အမှီရှိမှ ဖြစ်တယ်ပေါ့။</p> <p>မှီရာရုပ်ဝတ္ထုတွေကို အမှီပြုပြီးတော့မှ ဒီစိတ်တွေ ဖြစ်နိုင်တာ ဖြစ်သောကြောင့် ဒီစိတ်တွေကို မှီရာဝတ္ထုရုပ်တွေက ပုရေဇာတသတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုပါတယ်၊ အာရုံတွေ ကလည်း ဒီစိတ်တွေကို ပုရေဇာတသတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုပါတယ်လို့ မြတ်စွာဘုရားက ပဥှာဝါရကျတော့ အသေးစိတ် တစ်ခါထပ်ပြီး ဟောတယ်။</p> <p>ပစ္စယနိဒ္ဒေသနဲ့ ပဉှာဝါရ ဒီနှစ်ခုပေါင်းစပ်ပြီးတော့ ကြည့်၊ ပစ္စယနိဒ္ဒေသမှာ ချုံ့ပြီးတော့ ဟောလိုက်တယ်၊ ပဥှာဝါရမှာ ခွဲလိုက်တယ်၊ ဘယ်လိုခွဲတုန်း ကုသလ၊ အကုသလ၊ အဗျာကတ ဆိုပြီးတော့ ၃-မျိုး ခွဲဟောတယ်၊ ကုသလနဲ့ ကုသလ၊ ကုသလ နဲ့ အဗျာကတ၊ ဒီလိုသွားတယ်၊</p> <p>တချို့နေရာကျတော့ -<br> ကုသလကနေ အကုသလ၊<br> ကုသလကနေ အဗျာကတ၊<br> ကုသလကနေ ကုသလအဗျာကတ၊<br> ကုသလ အကုသလအဗျာကတ</p> <p>ဆိုတဲ့ ဒီသဘာဝတရား ၃-ခုကို မြတ်စွာဘုရားက ရောယှက် ပေါင်းစပ်ပြီးတော့ ဟောတယ်၊</p> <p>ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆိုတော့ အဘိဓမ္မာ ကျမ်းကြီးကို ဟောတော့မယ် ဆိုတဲ့အခါ မြတ်စွာဘုရားက မာတိကာ outline လေး တွေချတယ်၊ အဲဒီလိုချတဲ့အခါ ကုသလာ- ဓမ္မာ၊ အကုသလာဓမ္မာ၊ အဗျာကတာဓမ္မာလို့ ကုသလတိက ၃-စု အုပ်စုကလေး ခွဲပြီး အဲဒီအုပ်စုအလိုက် ရှင်းလင်း ဟောကြားသွားတာ ဖြစ်တယ်။</p> <p>အဲဒီလို တိကပေါင်း ၂၂-မျိုး၊ ဒုကပေါင်း-၁၀၀ မြတ်စွာဘုရားက မာတိကာ အနေနဲ့ ခေါင်းစီးလေးတွေ ပေးပြီး အဘိဓမ္မာတရားကို ဟောတာ ဖြစ်တယ်၊</p> <p>ဒါကြောင့်မို့ ပဥှာဝါရမှာ အဲဒီခေါင်းစီးနဲ့ လိုက်လျောညီထွေအောင် -</p> <p>ကုသလဖြစ်တဲ့ တရားက ကုသလဖြစ်တဲ့တရားကို၊<br> အကုသလဖြစ်တဲ့တရားက အကုသလ ဖြစ်တဲ့ တရားကို၊<br> အဗျာကတဖြစ်တဲ့တရားက အဗျာကတဖြစ်တဲ့တရားကို</p> <p>ဆိုင်ရာဆိုင်ရာ သတ္တိတွေနဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်လို့ ဒီလိုဟောတာ။</p> <p>ဒီနေရာမှာ ပုရေဇာတပစ္စည်းက ဘာတွေတုန်းလို့ မေးလို့ရှိရင် စက္ခုဝတ္ထု သောတဝတ္ထု ဃာနဝတ္ထု ဇိဝှါဝတ္ထု ကာယဝတ္ထု ဟဒယဝတ္ထု ဆိုတာ ရုပ်တရားတွေ မဟုတ်လား၊ ရုပ်တရားတွေဆိုရင် ကုသိုလ် အကုသိုလ် အဗျာကတထဲမှာ ဘယ်ထဲ ပါလဲ၊ အဗျာကတထဲပဲ ပါတယ်၊</p> <p>အဲဒီတော့ အဗျာကတကနေ အဗျာကတကို ကျေးဇူးပြုတာ ဖြစ်တယ်၊ အဗျာကတ ကနေ ကုသလကို ကျေးဇူးပြုတာ ဖြစ်တယ်၊ အဗျာကတကနေ အကုသလကို ကျေးဇူးပြုတယ်၊ ဟောဒီ ၃-မျိုးပဲ ခွဲဟောတယ်၊ ဒါက ပုရေဇာတပစ္စည်းနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ တော်တော်လေး ပြည့်ပြည့်စုံစုံ ပစ္စယနိဒ္ဒေသနဲ့ ပဉှာဝါရ စပ်ဟပ်ပြီးတော့ ဟောတယ်။</p> <p>ဒီ့ထက်အသေးစိတ် မရှိတော့ဘူးလားဆို ရှိတယ်၊ ပဋ္ဌာန်းအရကောက်ကျမ်းအတိုင်း ပြောမယ်ဆိုရင် စကားလုံးအသုံးအနှုန်းတွေကစ ကျက်မှတ်မှ ပိုပြီး သဘောပေါက် မယ်ပေါ့နော်၊ သို့သော်လည်း အခုဟာက ပဋ္ဌာန်းမြတ်ဒေသနာကို ရိပ်စားမိရုံ၊ ဘဝမှာ အခုလို အကြောင်းတရားတွေ အကျိုးတရားတွေဟာ ပြိုင်တူ ဖြစ်ပြီးတော့လည်း အထောက်အကူပြုနေပါလား၊ ကြိုတင်ဖြစ်ပြီးတော့လည်း အထောက်အကူ ပြုနေပါလား ဆိုတာတွေကို သဘောပေါက်ပြီး ဘဝဟာ အကြောင်းတရားတွေက စုပေါင်းဖန်တီးထားတဲ့ တကယ့်သင်္ခါရဖြစ်တယ်၊</p> <p>သင်္ခါရဆိုရင် “သဗ္ဗေ သင်္ခါရာ အနိစ္စာ၊ သဗ္ဗေ သင်္ခါရ ဒုက္ခာ” လို့ ဆိုတယ်၊ တို့ဘဝဟာ အနိစ္စ ဒုက္ခ ပါလားဆိုတာကို အားလုံး သဘောပေါက်နိုင်တယ်၊ အဲဒီလို သဘော ပေါက်ဖို့အတွက် မြတ်စွာဘုရားသခင် ကိုယ်တော်မြတ်က သင်္ခါရတရား သဘာဝ အကြောင်းအကျိုး ဆက်နွယ် နေပုံကို ပဋ္ဌာန်းကျမ်းမှာ အကျယ်တဝင့် ဟောထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။</p> <p>တရားချစ်ခင် သူတော်စင်ပရိသတ်အပေါင်းတို့ - ဗုဒ္ဓမြတ်စွာ ဟောကြား တော်မူခဲ့တဲ့ ပုရေဇာတပစ္စယောအရ ပစ္စယနိဒ္ဒေသနဲ့ ပဥှာဝါရမှာ လာရှိတဲ့ တရား ဓမ္မများကို နာယူကြရသဖြင့် ကြောင်းကျိုးဆင်ခြင်တတ်တဲ့ ပစ္စယပရိဂ္ဂဟဉာဏ် ရင့်သန်ပြီး သဘာဝတရားတွေရဲ့ အစစ်အမှန်ကိုသိလို့ ထိုအကြောင်းတရား အကျိုးတရားတို့ရဲ့ ချုပ်ငြိမ်းရာဖြစ်တဲ့ နိဗ္ဗာန်ကို ကိုယ်စီကိုယ်ငှ မျက်မှောက်ပြုနိုင်ကြ ပါစေသတည်း။</p> <h3>ပဋ္ဌာန်းမြတ်ဒေသနာ အပိုင်း (၈)</h3> <p>သာသနာတော်နှစ် ၂၅၅၃-ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၇၁-ခုနှစ်၊ ဝါခေါင်လဆန်း ၂-ရက်၊ (၂၃-၇-၂၀၀၉)၊ ရန်ကုန်တိုင်း၊ ဗဟန်းမြို့နယ်၊ ကြားတောရလမ်း မင်္ဂလာဈေး ဓမ္မာရုံတော်ကြီးအတွင်းဝယ် ဆင်ယင်ကျင်းပ ပြုလုပ်အပ်သည့် ညဉ့်ဦးယံဓမ္မသဘင် အခမ်းအနားဝယ် မင်္ဂလာတောင်ညွန့် မြို့နယ် မင်္ဂလာဈေး နှစ်ဖက်မိဘများနှင့် ဦးတင်စိုးတို့အား ရည်စူး၍ ဒေါ်လှခင် ကိုကျော်သင်းဆေးဆိုင် မိသားစုတို့၏ အမတဒါန ဓမ္မဒါနအဖြစ်ဖြင့် ဟောကြားတော်မူသည်။</p> <h3>ပစ္ဆာဇာတပစ္စယော</h3> <p><b>ပစ္ဆာ</b> – နောက်မှ, <b>ဇာတ</b> – ဖြစ်ပြီးတဲ့အခါမှာ, <b>ပစ္စယော</b> - ကျေးဇူးပြုတယ်၊</p> <p>နောက်မှဖြစ်ပြီး ကျေးဇူးပြုတဲ့တရားဆိုတော့ အကျိုးတရားက အရင်ပေါ်နေတယ်၊ အကြောင်းတရားက နောက်မှဖြစ်လာပြီး အကျိုးတရားကို အထောက်အကူပြုတယ်၊ အကြောင်းအကျိုးလို့ ပြောရပေမယ်လို့ သူ့ကြောင့်ဖြစ်တဲ့အကျိုးတော့ မဟုတ်ဘူး၊ အဲဒီတော့ ပဋ္ဌာန်းတရားမှာ အကြောင်းနဲ့အကျိုးလို့ ဆိုတဲ့စကားဟာ ပိုကျယ်ပြန့် တယ်လို့ ဒီလိုမှတ်ရမယ်၊ မြန်မာစကား အကြောင်းနဲ့အကျိုးဆိုလို့ရှိရင် အကြောင်း တရားသည် အကျိုးတရားကို ဖြစ်စေတတ်တယ်၊ အကျိုးတရားသည် အကြောင်း တရားကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတယ်၊ ဒီလိုရှိတယ်။</p> <p>အခု ဒီနေရာမှာတော့ အကြောင်းအကျိုးလို့ ခေါ်ရသော်လည်း တစ်ခုနဲ့ တစ်ခု အပြန်အလှန်ဆက်သွယ်မှု ကျေးဇူးပြုနေမှု အထောက်အကူပြုနေမှုတွေကိုပဲ ပြောတာ၊ အဲဒီလို သဘောမပေါက်ရင် ဘယ့်နှယ် အကျိုးတရားက အရင်ဖြစ်ပြီး အကြောင်းက နောက်မှဖြစ်တယ်ဆိုရင် ဖြစ်နိုင်ပါ့မလားလို့ စဉ်းစားမိကောင်း စဉ်းစားမိလိမ့်မယ်၊ ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆိုတော့ အမေအဖေထက် သားသမီးက အရင် မွေးနေတာလို ဖြစ်နေတယ်၊ အဲဒီအဓိပ္ပါယ်မျိုးကို ပြောတာမဟုတ်ဘူး၊ အပြန်အလှန် ဆက်သွယ် နေတာ အထောက်အကူပြုနေတာကို ပြောတာ၊ ကျေးဇူးပြုနေတယ် ဆိုတာ ကြိုတင်ပြီးတော့ ဖြစ်တာပဲဖြစ်စေ, နောက်မှဖြစ်တာပဲဖြစ်စေ, အတူတကွ ဖြစ်တာ ပဲဖြစ်စေ အထောက်အကူပြုနေတာတွေ ဆက်သွယ်နေတာတွေကို ဆိုလိုတယ်၊ <b>relation</b> ဆိုတာ ဆက်သွယ်နေတဲ့အဓိပ္ပါယ်ကိုပြောတာ။</p> <p>ဒါကြောင့် ပဋ္ဌာန်းတရားတော်ဟာ အချင်းချင်း <b>ဆက်သွယ်နေတယ်</b>လို့ ဆိုတာ၊ အဲဒီဆက်သွယ်တဲ့ နေရာမှာ တစ်ခုကတစ်ခုကို အထောက်အကူပြုနေတယ်၊ ကျေးဇူး ပြုနေတယ်၊ ဘယ်ပုံဘယ်နည်း ကျေးဇူးပြုနေတယ်ဆိုတာတွေကို ရှင်းပြတာ၊ ထုတ်လုပ်တဲ့ အကြောင်းတစ်မျိုးတည်းကို ရှင်းပြတာ မဟုတ်ဘူး၊ ဒါကြောင့် <b>ပစ္ဆာဇာတပစ္စယော</b>မှာ <b>ပစ္ဆာဇာတ</b>ဆိုတာ နောက်မှပေါ်လာတဲ့တရားက အရင် ဖြစ်နှင့်တဲ့တရားကို ကျေးဇူးပြုတယ်၊ အထောက်အကူပြုတယ်လို့ ဆိုလိုတယ်။</p> <p>ဒီပစ္ဆာဇာတပစ္စည်းကို အဋ္ဌကထာတွေက <b>ဥပတ္ထမ္ဘကပစ္စည်း</b> (အထောက် အကူပြုတဲ့ ပစ္စည်း)လို့ဒီလိုပြောတယ်၊ ဖြစ်စေတတ်တဲ့ အကြောင်းတရား, ထုတ်လုပ်တဲ့ အကြောင်းတရား မဟုတ်ဘူး၊ အထောက်အကူပြုတဲ့ အကြောင်းတရား၊ အပြန် အလှန် ဆက်သွယ်နေတဲ့သဘောကိုပြောတာ၊</p> <p>အပြန်အလှန်ဆက်သွယ်နေတဲ့ သဘာဝတရားတွေဟာ ၂၄-ပစ္စည်းမှာ <b>သဟဇာတ</b> = ပြိုင်တူဖြစ်တယ်၊ အကြောင်း တရားနဲ့အကျိုးဟာ ပြိုင်တူဖြစ်တယ်၊ သို့မဟုတ် စာလိုပြောမယ်ဆိုရင် <b>ပစ္စယ</b> နဲ့ <b>ပစ္စယုပ္ပန္နေ</b> ဒီနှစ်ခုသည် ပြိုင်တူဖြစ်လာတာ <b>သဟဇာတ</b>၊ <b>ပုရေဇာတ</b> ဆိုတာ ပစ္စယုပ္ပဒ် ထက် <b>ပစ္စယ</b>က ကြိုတင်ဖြစ်နှင့်တယ်၊ <b>ပစ္ဆာဇာတ</b> ကျတော့ <b>ပစ္စယုပ္ပန္န</b> ထက် <b>ပစ္စယ</b>က နောက်မှ ဖြစ်လာတယ်၊ ဒီအဓိပ္ပါယ် မျိုးကိုပြောတာ။</p> <p><b>သဟဇာတ</b>က <b>born together</b> အတူတကွဖြစ်လာတာ၊ ဒီသဘာဝတရား နှစ်ခု အကြောင်းတရားနဲ့ အကျိုးတရားဟာ အတူတကွဖြစ်လာကြတယ်၊ <b>ပုရေဇာတ</b> က <b>born earlier</b> အကြောင်းတရားက ကြိုတင် ဖြစ်နှင့်နေတာ၊ <b>ပစ္ဆာဇာတ</b> အကြောင်းတရားက <b>born later</b> နောက်မှ ဖြစ်လာတာ၊ အဲဒီတော့ ကြိုတင် ဖြစ်နှင့်တဲ့တရားပဲ ဖြစ်ဖြစ်, နောက်မှဖြစ်တဲ့တရားပဲဖြစ်ဖြစ်, ပြိုင်တူဖြစ်လာတဲ့ တရားပဲဖြစ်ဖြစ် အထောက်အကူပြုကြတယ်၊ ကျေးဇူးပြုကြတယ်လို့ ဆိုလိုတယ်။</p> <p>အဲဒီတော့ လောကကြီးရဲ့သဘာဝဟာ အကြောင်းတရား အကျိုးတရားတွေ (သို့မဟုတ်) သဘာဝတရားတွေဟာ တစ်ခုနဲ့ တစ်ခု ဆက်သွယ်ပြီး ပွေလိမ်ရှုပ်နေ တယ်၊ <b>Network ကွန်ယက်</b>လို တစ်ခုနဲ့တစ်ခု ဆက်သွယ်ပြီး ရှုပ်လိမ်နေတဲ့ အကျိုး တရား အကြောင်းတရားတွေ၊ သို့မဟုတ် သဘာဝတရားတွေ တစ်ခုနဲ့တစ်ခု ဆက်စပ်မှီတည်ပြီးတော့ ဖြစ်နေကြတယ်။</p> <p>အခုပြောခဲ့တဲ့ <b>သဟဇာတ</b>တို့ <b>ပုရေဇာတ</b>တို့ <b>ပစ္ဆာဇာတ</b>တို့ <b>ပစ္စယ</b>နဲ့ <b>ပစ္စယုပ္ပ</b> နှစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ အချိန်ပိုင်းနဲ့ ကန့်သတ်ပြီးပြောရတဲ့ ဟောဒီပစ္စည်း ၃-မျိုးဟာ <b>အတ္ထိ</b>ဆိုတဲ့ အမျိုးအစားထဲမှာပါတယ်၊ ပြိုင်တူဖြစ်တာတော့ အထူးပြောစရာမလိုဘူး၊ <b>ပစ္စယ</b>နဲ့ <b>ပစ္စယုပ္ပန္နေ</b> ပြိုင်တူဖြစ်နေရင် ရှိနေတုန်းပဲ အကျိုးပေးတယ်၊ ရှိနေတုန်းပဲ အထောက်အကူပြုနိုင်တယ်၊ မရှိတော့ရင် အထောက်အကူ မပြုတော့ဘူး၊ ဒါ <b>အတ္ထိပစ္စည်း</b>ရဲ့သဘောပဲ၊ ရှိခိုက် ကျေးဇူးပြုတယ်။</p> <p><b>ပုရေဇာတ</b> - အကြောင်းတရားက ကြိုတင်ပြီးတော့ ဖြစ်နှင့်နေတယ်၊ အကျိုး တရားက နောက်မှ ဖြစ်တယ်၊ ဒါက နားလည်လွယ်တယ်ပေါ့၊ <b>ပစ္စယ</b>နဲ့ <b>ပစ္စယုပ္ပန္န</b>မှာ <b>ပစ္စယ</b>က ကြိုတင်ဖြစ်နှင့်ပြီးတော့ <b>ပစ္စယုပ္ပန္န</b>က နောက်မှဖြစ်လာတယ်၊ ဖြစ်လာသော် လည်းပဲ <b>ပစ္စယ</b>က မရှိတော့ဘူးဆိုရင် ကျေးဇူးမပြုဘူး၊ ရှိနေတဲ့အခိုက်မှာသာ ကျေးဇူးပြုတယ်၊ နှစ်ခုစလုံး ထင်ရှားရှိနေတဲ့အခိုက်မှာသာ ကျေးဇူးပြုလို့ <b>အတ္ထိ</b>ပဲ၊ ဟောဒီ <b>ပစ္ဆာဇာတ</b>ကလည်း အတူတူပဲ၊ <b>ပစ္စယုပ္ပန္န</b>ဆိုတဲ့တရားက ကြိုတင်ဖြစ်နေပြီး <b>ပစ္စယ</b>ဆိုတဲ့တရားက နောက်မှဖြစ်တယ်၊ နောက်မှဖြစ်ပြီး ထင်ရှားရှိနေခိုက်မှာပဲ သူကလည်း ကျေးဇူးပြုတယ်၊ မရှိတော့ရင် ကျေးဇူးမပြုဘူးလို့ ဒါကြောင့်မို့ ဒီ ၃-မျိုး လုံး <b>အတ္ထိ</b>အမျိုးအစားထဲမှာ ပါတယ်။</p> <p>“<b>ပစ္ဆာဇာတပစ္စယော</b>”၊ <b>ပစ္ဆာဇာတ</b> - <b>ပစ္စယုပ္ပန္န</b>တရားထက် <b>ပစ္စယ</b>တရားက နောက်မှ ဖြစ်လာတယ်၊ နောက်မှ ဖြစ်လာပြီးတော့ ကျေးဇူးပြုတယ်တဲ့၊ အဋ္ဌကထာ ဆရာကြီးက နားလည်အောင်လို့ ဆိုပြီးတော့ ဥပမာတစ်ခု ပေးထားတာရှိတယ်၊ နောက်မှ ဖြစ်လာတဲ့တရားက ကြိုတင်ဖြစ်နှင့်နေတဲ့ တရားကို အထောက်အကူ ပြုတယ်ဆိုတာ ဘယ်လိုမှတ်ရမလဲဆိုရင် “<b>ဂိဇ္ဈပေါတကသရီရာနံ အာဟာရာသာ စေတနာ ဝိယ</b>” လို့ ရှင်းပြထားတယ်၊</p> <p><b>ဂိဇ္ဈပေါတက</b> ဆိုတာ လင်းတငယ်လေး၊ (လဒ) လင်းတဆိုတဲ့ ငှက်၊ အကောင်ပုပ် တွေကို စားလေ့ရှိတဲ့ ငှက်တစ်မျိုး၊ အရုပ်ဆိုး အကျည်းတန်တဲ့ ငှက်ကြီးတွေ၊ ခွေးသေကောင်ပုပ်တို့ဘာတို့ ဒီလိုပုပ်နေတဲ့ အကောင်မျိုးကို အင်မတန်မှ နှစ်သက်ပြီး စားလေ့ရှိတဲ့ သားစားငှက်တစ်မျိုးပေါ့၊ သူတို့ကိုယ်တိုင် သတ်စား တာတော့ မဟုတ်ဘူး၊ သေနေတဲ့အကောင်ပုပ်တွေ့ရင် စားကြတာ၊ လင်းတကို တချို့ အရပ်က ထိုးလဆိတ် လို့ ခေါ်သတဲ့၊ ဒါတော့ ဒေသ ဝေါဟာရ ပေါ့။</p> <p>ဒီကနေ့ခေတ်မှာ လင်းတ မြင်ဖူးဖို့ တော်တော်ခက်သွားတယ်၊ ဘုန်းကြီးတို့ ငယ်ငယ်တုန်းက လက်ပံပင်ပေါ်မှာ လင်းတကြီးတွေ နားနေတာကို မကြာခဏ တွေ့ရတယ်၊ စစ်ကိုင်းမှာလည်း ဘုန်းကြီးတို့ကျောင်းအနီးမှာ အရပ်ခေါ် လုံးတော်ကြီး လို့ခေါ်တဲ့ ရှေးဟောင်းဘုရားပျက်ကြီးရှိတယ်၊ ပုံသဏ္ဌာန်က လုံးလုံး ကြီးမို့ လုံးတော်ကြီးလို့ခေါ်တာ၊ ဘုရားရဲ့ဘွဲ့တော်က “ရတနာဂီရိ” တဲ့၊ အင်းဝခေတ် တည်ထားတဲ့ဘုရား၊ အနန္တသူရိယအမတ်ကြီးက ဘုရင် မဟာသီဟသူရ လက်ထက်မှာ တည်ထားတယ်၊ အဲဒီဘုရားက သီဟိုဠ်စေတီရဲ့ပုံသဏ္ဌာန် ဖြစ်တယ်၊ ပြောရမယ်ဆိုရင် စစ်ကိုင်းက ကောင်းမှုတော်ဘုရားကြီးရဲ့ သဏ္ဌာန်မျိုးလို အောက်ခြေကလုံးလုံး စပါးပုံသဏ္ဌာန် အဲဒီအပေါ်ကမှ လေးဒေါင့်တိုက်။ “<b>ဟပ္ပိယ</b>” လို့ခေါ်တဲ့ လေးဒေါင့်တိုက်ပေါ်မှာ “<b>ဆတ္တာဝဠိ</b>” ခေါ်တဲ့ ထီးအဆင့်ဆင့်ကလေး တင်ထားတယ်။</p> <p>အဲဒီဘုရားကြီး နှစ်ပေါင်းများစွာ ဘုရားငုတ်တိုဘဝနဲ့ တည်ရှိနေတဲ့အချိန်မှာ ဘုန်းကြီးတို့ကျောင်းဘက်ကနေ လှမ်းကြည့်လိုက်လို့ရှိရင် အဲဒီဘုရားငုတ်တို ပေါ်မှာ လင်းတကြီးတွေ နားနေတာ တွေ့လိမ့်မယ်၊ အုပ်လိုက် ရှိတယ်၊ အဲဒီမှာ လွန်ခဲ့တဲ့ ၁၃၂၀ - ပြည့်ပတ်ဝန်းကျင်မှာ လင်းတတွေ အများကြီးရှိတယ်၊ ၁၉၆၀ - ပတ်ဝန်းကျင်မှာ အဲဒီဘုရားငုတ်တိုကြီးရဲ့ဘေးမှာ ခြုံပုတ်တွေနဲ့ ကွင်းပြင်အကျယ် ကြီးရှိတယ်၊ အဲဒီကွင်းပြင်အကျယ်ကြီးထဲမှာ ခွေးသေကောင်တွေ ပစ်ထားလေ့ ရှိတယ်၊ ပစ်ထားပြီဆိုလို့ရှိရင် အဲဒီလင်းတတွေဟာ ဘုရားငုတ်တိုပေါ် ကနေ ပျံဝဲ ကျပြီးတော့ ခွေးသေကောင်ကို စားနေကြတာ မကြာခဏတွေ့ ရတယ်နော်။</p> <p>ဒီကနေ့ခေတ်မှာတော့ လင်းတတွေဟာ ပျောက်သလောက် ရှိသွားပြီ၊ ဘာဖြစ်လို့ ပျောက်သွားသလဲလို့ဆိုရင် အမှတ်ထားမိတာတော့ မြန်မာပြည်မှာ ချည်မျှင်ရှည်ဝါ စီမံကိန်းချပြီး စိုက်ပျိုးတယ်၊ အဲဒီ စိုက်ပျိုးတဲ့အချိန်မှာ ပိုးသတ်ဆေး တွေ တင်သွင်းလာတယ်၊ အင်မတန်ပြင်းတဲ့ ပိုးသတ်ဆေးတွေ၊ အဲဒီ ပိုးသတ်ဆေးတွေ သုံးထားတဲ့ ချည်မျှင်ရှည်ဝါ၊ အဲဒါကို ကြွက်တွေက စားမိတဲ့အခါ ကြွက်တွေ သေတယ်၊ အဲဒီကြွက်သေကို ခွေးကစားတော့ ခွေးသေတယ်၊ ခွေးသေကောင်ကို တစ်ခါ လင်းတစားတော့ လင်းတက သေပြန်တယ်၊ သုံးသက် သေတယ်၊</p> <p>အဲဒါနဲ့ လင်းတတွေဟာ ပျောက်ခြင်းမလှပျောက်သွားတယ်၊ အခု လင်းတတွေ ကြည့်ချင်လို့တောင် မရှိတော့ဘူး၊ တော်တော်များများ အရပ်ဒေသတွေမှာ လင်းတက ပျောက်သွားပြီ၊ မြို့နေတဲ့သူတွေတော့ ဘယ်မြင်ဖူးမလဲ။</p> <p>အဲဒီလင်းတကို ပါဠိလို <b>ဂိဇ္ဈ</b>၊ ဘာဖြစ်လို့ လင်းတကို “<b>ဂိဇ္ဈ</b>” လို့ ခေါ်တုန်း ဆိုရင် အသားကြိုက်လို့တဲ့၊ အသားကို မက်မက်မောမော စားတတ်တယ်၊ သက်သတ်လွတ် စားတဲ့ငှက်မျိုး မဟုတ်ဘူး၊ သူက အသားစားငှက်မျိုးပေါ့၊ အသားမှ ပုပ်နေတာတွေ စားတာများတယ်၊ ငှက်မှာလည်းပဲ အသားစားငှက် ရှိတယ်၊ သက်သတ်လွတ် စားတဲ့ငှက် ရှိတယ်၊ အမျိုးမျိုးပဲ၊ များသောအားဖြင့် အသားစားတဲ့ ငှက်တွေက ပိုများတယ်၊ သို့သော် ခိုတို့ ဘာတို့ကျတော့ စပါးတို့ ဆန်တို့ ပဲတို့ ဒီလိုစားလေ့ ရှိကြတယ်၊ သတ်သတ်လွတ်စားတဲ့ငှက်လည်း ရှိတာပဲ၊ “<b>မံသေသု ဂိဇ္ဈတီတိ ဂိဇ္ဈာ</b>” အသားကို မက်မက်မောမော စားသောက်တတ်လို့ “<b>ဂိဇ္ဈ</b>”ဆိုတဲ့ စကားလုံးနဲ့ ခေါ်ကြတာ။</p> <p>အိန္ဒိယနိုင်ငံ ရာဇဂြိုဟ်မြို့ပတ်ဝန်းကျင် တောင်ငါးလုံးထဲမှာ <b>ဂိဇ္ဈကူဋ ဂိဇ္ဈကုဋ်</b> တောင်ဆိုတာ ရှိတယ်၊ အဲဒီ<b>ဂိဇ္ဈကုဋ်</b>တောင်ရဲ့ တောင်ထွဋ်ပေါ်မှာ လင်းတတွေ နားနေလို့ <b>ဂိဇ္ဈကုဋ်</b>တောင်လို့ ခေါ် လာခဲ့တယ်၊ တစ်နည်းအားဖြင့်တော့ လင်းတငှက် နှုတ်သီးနဲ့ ပုံသဏ္ဌာန်တူလို့ <b>ဂိဇ္ဈကုဋ်</b>တောင်လို့လည်း ခေါ်တယ်၊ သို့မဟုတ် လင်းတ တွေ နေထိုင်ရာ တောင်ထွဋ်ကြီးဖြစ်လို့ <b>ဂိဇ္ဈကုဋ်</b>လို့ ခေါ်တယ်၊ ဗုဒ္ဓစာပေထဲမှာ <b>ဂိဇ္ဈကုဋ်</b>တောင်ဆိုတာ နာမည်ကြီးတယ်။</p> <p>အဲဒီလင်းတငှက်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဒီမှာ ဥပမာပေးထားတာ။ <b>ပစ္ဆာဇာတ</b> ပစ္စည်းကို နားလည်ဖို့ဆိုတာ <b>ဂိဇ္ဈပေါတကသရီရာနံ</b> လင်းတငယ်လေးတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်အား၊ <b>အာဟာရာသာ စေတနာ ဝိယ</b> – အာဟာရ၌ မျှော်လင့်တောင့်တ နေတဲ့ တဏှာနဲ့ ယှဉ်တဲ့ စေတနာတရားလိုပဲတဲ့၊ အဋ္ဌကထာဆရာကြီးက ဒီစကားလေးကို ထည့်သုံး ထားတယ်၊ <b>ပစ္ဆာဇာတ</b>ပစ္စည်းကို နားလည်ဖို့ “စားလိုတဲ့ အာသာဆန္ဒနဲ့ ယှဉ်တဲ့ စေတနာတရားသည် လင်းတငယ်ကလေးတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကို အထောက်အကူ ပြုသလိုပါပဲ” တဲ့။</p> <p>အဲဒီတော့ ဘယ်လို နားလည်ရမတုန်းဆို လင်းတငယ်ကလေးတွေကို မွေးဖွား လာတယ်၊ မွေးဖွားလာတော့ လင်းတငယ်ကလေးတွေရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ဆိုတာ အရင်ဖြစ်လာတာ၊ စားချင်တဲ့ အာသာဆန္ဒက နောက်မှဖြစ်တာပေါ့၊ စားချင်တဲ့ အာသာဆန္ဒက အရင်ဖြစ်နှင့်တဲ့ လင်းတငယ်ကလေးရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကို အထောက် အကူပြုတယ်တဲ့၊ ဒီအဓိပ္ပါယ်မျိုးကို ပြောတာ။</p> <p>အဲဒီမှာလည်းပဲ အဓိပ္ပါယ်အမျိုးမျိုးပြောကြတယ်၊ ဒီအဓိပ္ပါယ်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး တော့ တချို့က ဘယ်လိုဖွင့်ဆိုတုန်းဆို တချို့ကျမ်းစာတွေမှာ ရေးထားတာကို ဗဟုသုတ အနေနဲ့ မှတ်ဖို့ တစ်ခါတလေ စာပေအယူအဆဆိုတာ မတူညီတဲ့သဘော လေးတွေ ရှိတယ်၊ ဒါက စာပေအတိုင်း နားလည်ရမှာကတော့ အစာအာဟာရကို စားလိုတဲ့ အာသာဆန္ဒနဲ့ယှဉ်တဲ့ စေတနာသည် နောက်မှဖြစ်ပြီး အရင်ဖြစ်နှင့်နေတဲ့ လင်းတငယ် ကလေးတွေရဲ့ခန္ဓာကိုယ်ကို အထောက်အကူပြုတယ်တဲ့၊</p> <p>ဒါက ဘာနဲ့ တူတုန်းဆိုရင် မြန်မာစကားမှာ “မျှော်လင့်ချက်နဲ့ အသက်ရှင် နေကြတယ်” ဆိုတာ မျိုးနော်၊ မျှော်လင့်ချက်ဆိုတာ မျှော်လင့်ရုံ မျှော်လင့်တာ၊ ရမှမရသေးတာကိုး၊ မျှော်လင့်ချက်ကလေးနဲ့ အသက်ရှင်နေရသေးတယ်ဆိုတာ အသက်က အရင် လာတာ၊ မျှော်လင့်ချက်က နောက်မှ။</p> <p>အေး ဒီနေရာမှာ အဓိပ္ပါယ်တစ်မျိုး ဘယ်လိုပြောကြတုန်းလို့ဆိုရင် လင်းတငယ် လေးတွေရဲ့ခန္ဓာကိုယ်ကို အစာစားလိုတဲ့ အာသာဆန္ဒနဲ့ယှဉ်လာတဲ့ စေတနာက အထောက်အကူပြုတာ၊ လင်းတငယ်ကလေးတွေဟာ ငယ်စဉ် အတောင်မစုံခင်က အသိုက်ထဲနေတဲ့အချိန်မှာ အစာမစားရှာကြရဘူးတဲ့၊ မိဘတွေက တခြားငှက် တွေလို အစာခွံ့ကျွေးရိုး ထုံးစံမရှိဘူး၊ မိဘဖြစ်တဲ့လင်းတကြီးတွေက ပျံဝဲသွားပြီး ပြန်လာ လို့ရှိရင် အစာကျွေးနိုး အစာကျွေးနိုးဆိုတဲ့ မျှော်လင့်ချက်ကလေးနဲ့ လင်းတလေး တွေဟာ အတောင်တွေပေါက်ပြီး မိမိတို့ကိုယ်တိုင် ရှာစားနိုင်တဲ့အနေအထား ထိအောင် အစာပေါ်မှာ အာသာဆန္ဒနဲ့ယှဉ်တဲ့ စေတနာက အထောက်အကူ ပြုတယ် လို့ အဓိပ္ပါယ် ဖွင့်ဆိုကြတယ်။</p> <p>အဲဒီလိုဖွင့်ဆိုချက်ဟာ မှန်မမှန်ဆိုတာတော့ တိရစ္ဆာန်တွေရဲ့အကြောင်းကို လေ့လာ ကြည့်မှသိမယ်၊ လင်းတတွေဟာ သားသမီးတွေကို အစာရှာပြီးတော့ မကျွေးဘူး ဆိုတာ ဟုတ်သလား၊ မဟုတ်ဘူးလား၊ ဒီကနေ့ခေတ် လင်းတတွေ အကြောင်းကို ကျကျနနလေ့လာတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေရှိတယ်၊ လင်းတဆိုတာ အလွန်မြင့်တဲ့ သစ်ပင်ကြီး တွေမှာ အသိုက်လုပ်ပြီးတော့ မွေးတာ၊ သူတို့အစာကျွေးသလား မကျွေးဘူးလား ဆိုတာ သိဖို့ခဲယဉ်းတယ်၊</p> <p>ဘာဖြစ်လို့ သိဖို့ခဲယဉ်းတုန်းဆိုတော့ လင်းတကြီးတွေက စားသာ စားသွားတာ၊ ပါးစပ်က အစာချီယူသွားတာ မတွေ့ရဘူး၊ ဗျိုင်းတွေကျတော့ ငါးတွေချီချီလာတာ လူတွေကတွေ့ကြတယ်၊ အစာခွံ့တာလည်းပဲ မြင်ကြရတယ်၊ လင်းတကြီးတွေက လင်းတငယ်ကလေးတွေကိုသွားပြီး အစာခွံ့တယ် ဆိုတာကို မမြင်ကြရဘူး၊ မြင်ခဲတယ်၊ အလွန်မြင့်တဲ့သစ်ပင်တွေမှာ နေကြတာ ဆိုတော့၊ အဲဒီလို မမြင်ရတော့ ခုနက အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်တွေ ပေါ်လာတာ။</p> <p>သို့သော် လင်းတငှက်အကြောင်းကို လေ့လာတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေက ပြောကြတယ်၊ လင်းတတွေမှာ <b>ပါးပျဉ်း</b>ပါတယ်၊ ဒါ မြင်ဖူးတဲ့သူတွေ သတိထားမိတယ်၊ လင်းတတွေက ဝအောင်စားပြီး အကုန်လုံး ဗိုက်ထဲချည်းမြိုတာ မဟုတ်ဘူး၊ လည်ချောင်းထဲမှာ တချို့ အစာအာဟာရတွေကို သူတို့က ထည့်ထားတယ်၊ လည်ချောင်းထဲမှာ <b>ဇလုပ်ကြီးတွေ</b>ပါတယ်၊</p> <p>လင်းတက အစာတွေကို မြိုပြီးတော့ အဲဒီအိတ်ကြီးတွေထဲ သူတို့က အစာထည့် သွားတယ်၊ ထည့်သွားတော့ နှုတ်သီးက ဘာမှ ချီသွားတာမပါဘူး၊ ဒီအတိုင်း ပျံသန်းသွားကြတယ်၊ အသိုက်ရောက်တဲ့အခါ ကျတော့ ဆာနေတဲ့ သားသမီး တွေနားသွားပြီးတော့ ပါးစပ်ကလေး ဟပေးတယ်၊ လင်းတကလေးတွေက အဲဒီ ပါးစပ်ထဲကနေ နှိုက်ပြီးစားကြတယ်လို့ ဒါ လင်းတတွေရဲ့ အစာကျွေးပုံက အဲဒီလိုကျွေးတာ။</p> <p>အဲဒီလိုဆိုတော့ လင်းတတွေက အစာမကျွေးဘူးဆိုတာ မဟုတ်နိုင်ဘူး၊ တစ်ဖက်ကလည်း ကြည့်မယ်ဆိုရင် အစာမစားဘဲ အသက်ရှင်ဖို့ ဆိုတာ မလွယ်ကူဘူးလေ၊ ဘယ်သတ္တဝါပဲဖြစ်ဖြစ် .. အစာမစားရဘဲနဲ့ အသက် ရှည်တယ် ဆိုတာ <b>ယုတ္တိမရှိဘူး</b>ပေါ့၊ ဘယ်သတ္တဝါဖြစ်ဖြစ် အစာအာဟာရနဲ့ ကင်းပြီး တော့ ဖြစ်တာ မရှိဘူး၊ “<b>သဗ္ဗေ သတ္တာ အာဟာရဋ္ဌိတိကာ</b>” လို့ ဆိုတယ်၊ သို့သော် အာဟာရ ဆိုတဲ့နေရာမှာ လူတွေစားတဲ့ အစားအစာချည့် မဟုတ်ဘူး၊ ဗြဟ္မာတွေကျ တော့ အစာမစားဘူး၊ ဘာစားတုန်းဆိုရင် <b>ပီတိဘက္ခ</b> ပီတိကို စားနေတာ၊ ဗြဟ္မာမှ ပီတိကို စားတာ၊ လူသားတွေထဲမှာ “ပီတိကိုစား အားရှိပါ၏” ဆိုပေမယ့် တကယ် ပီတိကို မစားနိုင်ကြပါဘူး၊ တကယ်တော့ အစာအာဟာရနဲ့ ကင်းပြီးတော့ မဖြစ်နိုင်ကြဘူး။</p> <p>အဲဒီထဲမှာ လင်းတတွေဟာလည်း အစာအာဟာရနဲ့ကင်းပြီးတော့ အသက် ရှင်တယ်လို့ မဆိုပါဘူး၊ ဒါကြောင့် လင်းတတွေဟာ အခြားငှက်တွေလိုပဲ မိဘတွေ က အစာကို ရှာကျွေးတယ်ဆိုတဲ့စကားဟာ ပိုပြီးတော့ <b>ယုတ္တိရှိတယ်</b>၊ အစာမကျွေး ဘူး, လင်းတတွေအသက်ကြီးလာမှ ကိုယ့်ဖာသာပျံပြီး ရှာစားနိုင်မှ စားရတယ်၊ အဲဒီအချိန်ထိအောင် သူတို့ အသက်ရှင်နေတာဟာ စားလိုတဲ့ အာသာဆန္ဒကနေ အထောက်အကူပြုထားတယ်ဆိုတဲ့ ရှင်းလင်းချက်ဟာ မှန်ကောင်းမှမှန်မယ်၊ လောက ယုတ္တိနဲ့ ကြည့်ရင်လည်းပဲ ဖြစ်နိုင်ချေ သိပ်မရှိဘူးပေါ့၊ ခုနကပြောတာ ဖြစ်နိုင်ချေ ရှိတယ်၊ သားသမီးတွေကို အစာရှာကျွေးတယ်၊ လည်ချောင်းထဲမှာရှိတဲ့ လင်းတပါးပျဉ်းကြီးထဲမှာ အစာတွေ ထည့်ယူသွားတယ်၊ ဟိုရောက်တဲ့အခါ ပါးစပ် ကလေး ဟပေးတယ်၊ သားသမီးတွေက နှုတ်သီးနဲ့နှိုက်ပြီးတော့ စားကြတယ်။</p> <p>ဒါဖြင့် ခုနက ဥပမာက ဘာပြောတုန်းလို့ဆို တိရစ္ဆာန်တွေဆိုတာ အစာ အာဟာရ ပုံမှန်စားရဖို့ သူတို့မှာ အင်မတန်မှ ခဲယဉ်းတယ်၊ တချို့တိရစ္ဆာန်တွေမှာ အစာအာဟာရအတွက် အင်မတန်ကြောင့်ကြစိုက်ကြရတယ်။ အဲဒီတော့ မစားရတဲ့ အချိန်က ပိုများမယ်။ မိဘတွေက အပြင်ထွက်ပြီး အစာရှာနေတယ်၊ မရသေးတဲ့ အချိန်မှာ စားလိုတဲ့အာသာဆန္ဒတွေက ရှိနေမှာပေါ့၊ အဲဒီရှိနေတဲ့ အာသာဆန္ဒတွေနဲ့ မျှော်လင့်ချက်ကလေးနဲ့ လင်းတတွေရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ဟာ တစ်ရက်တာတို့ နှစ်ရက်တာ တို့ ဒီလို ရှိကောင်းရှိလိမ့်မယ့်ပေါ့၊ အကြောင်းအကျိုးအားဖြင့် စားလိုတဲ့ အာသာ ဆန္ဒက အထောက်အကူပြုလို့ သူတို့အသက်ရှင်ရပ်တည်ရတယ်လို့ ပြောလို့တော့ ရတယ်၊ လုံးဝမစားဘူးလို့ ဆိုလိုတာမျိုးတော့ မဖြစ်နိုင်ဘူးပေါ့။</p> <p><b>ပစ္ဆာဇာတပစ္စည်း</b>နဲ့ ပတ်သက်လာလို့ရှိရင် လူတွေမှာလည်း သေချာစဉ်းစား ကြည့် - ဖြစ်လာတဲ့ရုပ်ကလေးတွေကို အထောက်အကူပြုတယ်ဆိုတာ၊ နောက်မှ လာတဲ့ ဟာကလည်း ရှေ့ကဖြစ်နှင့်တာကို အထောက်အကူပြုတယ်၊ ဒါကြောင့် <b>ပစ္ဆာဇာတပစ္စည်း</b>ဆိုတာ <b>အထောက်အကူပြုတဲ့ပစ္စည်း</b>တစ်ခု၊ ဒါလည်းပဲ ရုပ်နဲ့နာမ်ပဲ၊ ကြည့် - မြတ်စွာဘုရားက <b>ပစ္ဆာဇာတပစ္စည်း</b>ကို <b>ပစ္စယနိဒ္ဒေသ</b>မှာ ဘယ်လိုဟော တုန်း။</p> <p>“<b>ပစ္ဆာဇာတာ စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ ပုရေဇာတဿ ဣမဿ ကာယဿ ပစ္ဆာဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော</b>”။</p> <p><b>ပစ္ဆာဇာတာ</b> - နောက်မှဖြစ်ပေါ်လာကြတဲ့၊ <br> <b>စိတ္တစေတသိကာ</b> - စိတ် စေတသိက်လို့ဆိုတဲ့ နာမ်တရားတွေဟာ၊ <br> <b>ပုရေဇာတဿ</b> - ရှေးဦးစွာဖြစ်နှင့်တဲ့၊ <br> <b>ဣမဿ ကာယဿ</b> – ဤရုပ်အပေါင်းအား၊ <br> <b>ပစ္ဆာဇာတပစ္စယေန</b> - ပစ္ဆာဇာတပစ္စယ သတ္တိဖြင့်၊ <br> <b>ပစ္စယော ဥပကာရကော</b> - အထောက်အကူ ကျေးဇူးပြုလျက် ရှိပါလေတော့၏။</p> <p>ရုပ်နဲ့နာမ် အပြန်အလှန်အထောက်အကူပြုနေတဲ့သဘောကိုပြောတာ။ အဲဒီထဲမှာ ကြိုတင်ဖြစ်နှင့်နေတဲ့ “<b>ကာယ</b>” လို့ ခေါ်တဲ့ ရုပ်အပေါင်းကိုတဲ့၊ နောက်မှ ဖြစ်လာတဲ့ စိတ်စေတသိက်ဆိုတဲ့ နာမ်တရားတွေက <b>ပစ္ဆာဇာတသတ္တိ</b>နဲ့ အထောက်အကူ ပြုပါတယ်တဲ့၊ အထောက်အပံ့ ပေးထားပါတယ်တဲ့၊ ဒီလိုပြောတာ၊ အဲဒီတော့ အပြန်အလှန်ဆက်သွယ်မှုကို ပြောတာ။</p> <p>ဒါကို အသေးစိတ် ဆင်ခြင်ပြီးတော့ ကြည့်လိုက်မယ်ဆိုရင် <b>ပစ္ဆာဇာတာ စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ</b> - နောက်မှဖြစ်တဲ့ စိတ်စေတသိက်တွေက၊ <b>ပုရေဇာတဿ ဣမဿ ကာယဿ</b> - ကြိုတင်ဖြစ်နေတဲ့ ကာယလို့ဆိုတဲ့ ရုပ်တွေကို ကျေးဇူးပြု တယ်၊ <b>mental process, material process</b> လို့ခေါ်တဲ့ ဖြစ်စဉ်ကြီးတစ်ခုကို နားလည်လို့ရှိရင် ဒါ လွယ်လွယ်ကူကူ နားလည်နိုင်တယ်၊ ကြိုတင်ဖြစ်နေတဲ့ ရုပ် အပေါင်းကို နောက်မှဖြစ်တဲ့ စိတ်စေတသိက်တွေက အထောက်အကူပြုပါတယ်လို့ ဆိုတဲ့နေရာမှာ ကြိုတင်ဖြစ်နှင့်နေတဲ့ ရုပ်အပေါင်းလို့ဆိုတာ ဘာကိုပြောတာလဲ။</p> <p>လူ့ဘဝအစကို ပြန်စဉ်းစားကြည့်လိုက်၊ လူ့ဘဝစ,တာ <b>သန္ဓေစိတ်</b>ရယ် (စိတ်ဆိုရင် စေတသိက်လည်း ပါမှာပေါ့၊) ပဋိသန္ဓေစိတ်နဲ့စေတသိက်၊ သာမန် လူသား တစ်ယောက်အနေနဲ့ ပြောကြမယ်ဆိုရင် မဟာဝိပါက်စိတ် ၈-ခုထဲက တစ်ခုခု နဲ့ စေတသိက် ၃၅-က သန္ဓေစိတ်မှာ ယှဉ်တယ်၊ အဲဒါက <b>နာမ်တရား</b>၊ လူ့ ဘဝမှာ ဒါကစတယ်နော်၊</p> <p>အဲဒီ ပဋိသန္ဓေစိတ်နဲ့ စေတသိက်ဖြစ်တဲ့အချိန်မှာ ဘာရုပ်တွေ ပါလာတုန်းဆိုတော့ အဓိကဖြစ်တဲ့ <b>ကာယပသာဒ</b>ဆိုတဲ့ရုပ် ပါလာတယ်၊ <b>ကာယ ပသာဒ</b>သည် သူတစ်ခု တည်းနေတာ မဟုတ်ဘူး၊ သူက ဘာတွေနဲ့ ပေါင်းစပ်ထား တာတုန်းလို့ဆိုတော့ မဟာဘုတ် ၄-ပါး၊ အဆင်းရယ် အနံ့ရယ် အရသာရယ် ဩဇာရယ် ဆိုတဲ့ ရုပ် ၄-ပါးနဲ့ ပေါင်းလိုက်တော့ ၈-ခု၊ တစ်ခါ သက်ရှိဖြစ်သည့် အတွက်ကြောင့် <b>ဇီဝိတရုပ်</b> ထည့်လိုက် ၉-ခု၊ အဲဒီ ၉-ခုထဲမှာ ထိရင်သိနိုင်တဲ့ <b>ကာယပသာဒ</b> ကိုယ်အကြည် ရုပ်ကလေး ထည့်လိုက်ရင် ၁ဝ-ခု ဖြစ်သွားတယ်။</p> <p>အဲဒီ <b>ရုပ် ၁၀-ခု အစုကလေး</b> သန္ဓေစိတ်နဲ့အတူပေါ်လာတာ၊ သူ့ကို <b>ကလလရေကြည်</b> လို့ ခေါ်တယ်၊ မိခင်ဖခင်တို့ရဲ့ <b>သုက်သွေး</b>လို့ခေါ်တဲ့ <b>sperm</b> နဲ့ <b>ovum</b> ဆိုတာ မြေနဲ့အလားသဏ္ဌာန်တူတယ်၊ <b>sperm</b> နဲ့ <b>ovum</b> ဟာ သတ္တဝါ မဟုတ်ဘူး၊ အဲဒီ <b>sperm</b> နဲ့ <b>ovum</b> ပေါင်းစပ်နေတဲ့အပေါ် မှာ ဟောဒီသန္ဓေစိတ်နဲ့ ဒီရုပ်တွေ ဖြစ်လာတာ၊ အဲဒီလိုမှတ်။</p> <p>ဒါကို သဘောပေါက်လို့ရှိရင် အခုခေတ်ပြောနေတဲ့ <b>Clone</b> ဆိုတာလည်း နားလည်နိုင်တာပဲ၊ ဒီ <b>sperm</b> နဲ့ <b>ovum</b> ဘယ်နေရာမှာရှိရှိ သတ္တဝါက မျိုးစေ့ကျနိုင် တာပဲ၊ ဒါ <b>သံသေဒဇ</b>ဆိုတာကို ပြောလို့ ရတယ်၊ ခုခေတ်က ကြံကြံဖန်ဖန် မျိုးပွား ပြီးတော့ <b>Clone</b> ဆိုတာတွေလည်းလုပ်နေကြတယ်နော်၊ အဲဒီတော့ <b>sperm</b> နဲ့ <b>ovum</b> ဘယ်နေရာမှာပဲရှိရှိ သန္ဓေစိတ်ကလေးက <b>possibility potentiality</b> ဖြစ်နိုင်တဲ့အနေ အထားတစ်ခုပေါ်မှာ သူသန္ဓေတည်မှာပဲ၊ ဒါက တည်လို့ရရင် သန္ဓေနဲ့ <b>sperm</b> နဲ့ <b>ovum</b> က တခြားစီ၊ ခုခေတ်သိပ္ပံတွေကတော့ <b>sperm</b> တို့ <b>ovum</b> တို့ ဒါတွေကိုပဲ သူတို့က သန္ဓေလောင်းလို့ ခေါ် နေတာ၊ ဒါ <b>soil</b> ပဲ၊ အဲဒီအပေါ်မှာ တည်တာကမှ <b>သန္ဓေ</b>။</p> <p><b>သန္ဓေ</b>ဆိုတာကျတော့မှ ပဋိသန္ဓေစိတ်နဲ့ စေတသိက်ရယ်၊ ခုနကပြောတဲ့ <b>ကာယဒသကကလာပ်</b> ကာယနဲ့ အမှတ်ပြုထားတဲ့ ဒသကကလာပ် - ရုပ် ၁၀-ခု အပေါင်း၊ နောက် <b>ဟဒယဝတ္ထု</b>လို့ဆိုတဲ့ စိတ်ရဲ့မှီရာအနေနဲ့ ဆောင်ရွက်မယ့် ရုပ်ကလေးနဲ့ အပေါင်းပါ ၉-ခုရှိရင် အားလုံး ၁၀-ခု <b>ဝတ္ထုဒသကကလာပ်</b>၊ တစ်ဖန် <b>male & female</b> အမျိုးသားအမျိုးသမီး အဖြစ်အခြေခံရုပ် <b>ဘာဝရုပ်</b> ပါဝင်ဖွဲ့စည်း ထားတဲ့ ရုပ်က ၁ဝ-ခုဆိုတော့ အားလုံး <b>ရုပ်ပေါင်း-၃ဝ</b>၊ ဒီရုပ်ပေါင်း-၃၀ က ဘယ်က ရလာတာလဲဆိုတော့ <b>ကံက ထုတ်လုပ်လိုက်တာ</b>၊ ကံကနေ မျိုးစေ့ချပေးလိုက်တာ။</p> <p>ဒါကြောင့် အဲဒီ့ရုပ်တွေကို <b>ကမ္မဇရုပ်</b>လို့ခေါ်တာ၊ <b>Born of Kamma</b> ဘယ်သူမှ မလုပ်နိုင်ဘူး၊ ကံက လုပ်ပေးလိုက်တာ၊ အဲဒီကံက လုပ်ပေးလိုက်တဲ့ ရုပ်ကလေးနဲ့အတူ သန္ဓေစိတ်ကိုရော ဘယ်သူကလုပ်ပေးတာတုန်းဆို ကံကလုပ်ပေး တာ၊ ဒါကြောင့် သန္ဓေစိတ်ကို <b>ဝိပါက</b>လို့ခေါ် တာ၊ <b>ဝိပါက</b> နဲ့ <b>ကဋတ္တာရူပ</b>၊ စာပေအသုံး <b>ကဋတ္တာရူပ</b> ဆိုတာ ကမ္မဇရုပ်ကို ပြောတာ၊ အဲဒီတော့ ကံတရားက ဖန်တီးပေး လိုက်တာ၊ ရုပ်နဲ့နာမ်နဲ့ နှစ်ခု ပေါင်းစပ်ပြီးတော့ အင်မတန် သေးငယ်တဲ့ <b>ကလလရေကြည်</b> ဆိုတဲ့အနေအထားတဲ့၊ မိခင်ရဲ့ <b>ovum</b> လို့ဆိုတဲ့ <b>soil</b> ပေါ်မှာ မျိုးစေ့လေးတွေချတာ။</p> <p>အဲဒီထဲမှာပါလာတဲ့ရုပ်တွေကို ကြည့်လိုက်လို့ရှိရင် သန္ဓေစိတ်နဲ့အတူ ဥပါဒ် တဲ့ရုပ်တွေဟာ ကံတစ်ခုတည်းက ထုတ်လုပ်တာဖြစ်သောကြောင့် <b>ကမ္မဇရုပ်</b>လို့ ခေါ် တယ်၊ အဲဒီ<b>ကမ္မဇရုပ်</b>တွေကို ကံက တစ်ကြိမ်တည်းပဲ ထုတ်လုပ်တာလားလို့ မေးစရာရှိတယ်၊ မဟုတ်ဘူး၊ စိတ်ကိုတော့ ကံကဖြစ်စေပြီးတော့ ရုပ်ကျတော့ ကံက တစ်ကြိမ်တည်း ထုတ်လုပ်တာ မဟုတ်ဘူး၊ အကြိမ်ကြိမ်ထုတ်လုပ်တာ၊ အသက်- ၈ဝ-နေရမယ့်ပုဂ္ဂိုလ် ဆိုလို့ရှိရင် နှစ်ပေါင်း ၈ဝ- ထုတ်လုပ်နေမှာပဲ။</p> <p>ဒီလို ထုတ်လုပ်တဲ့အခါမှာ စက္ကန့်တိုင်း စက္ကန့်တိုင်း ထုတ်လုပ်တယ်၊ ပါဠိ စာပေ အနေနဲ့ ပြောမယ်ဆိုလို့ရှိရင် <b>ခဏ ခဏေ</b>တဲ့၊ <b>every moment</b> ပေါ့၊ ပဋိသန္ဓေစိတ်မှာ <b>three moment</b> ခဏလေး ၃-ခု ရှိတယ်၊ ခဏလေးက ဘာတုန်း၊ ဖြစ်ခိုက်လေးရယ်၊ ဖြစ်ပြီးတော့ တည်ခိုက်ကလေးရယ်၊ ပျက်ခိုက်ကလေးရယ်၊ <b>ဖြစ် တည် ပျက်</b> အခိုက် ၃-ခု ရှိတယ်၊ ဖြစ်နေတဲ့အခိုက်မှာလည်းပဲ ကံက <b>ကမ္မဇရုပ်</b> ကို ထုတ်လုပ်လိုက်တယ် ဆိုတော့ ပဋိသန္ဓေစိတ်ရဲ့ <b>ဥပါဒ်ခဏ</b>မှာ (စာလိုပြောရ အောင်) ဖြစ်နေတဲ့ အခိုက်ကလေးမှာ ကမ္မဇရုပ် ဘယ်လောက်ရှိသလဲ၊ ၃၀-ရှိတယ်၊ အဲဒီပဋိသန္ဓေစိတ်ရဲ့ <b>ဒီခဏ</b> တည်နေတဲ့အခိုက်ကလေးက နောက်ထပ် သူက ထုတ်လုပ်လိုက်တယ်ဆိုတော့ <b>double</b> ပေါ့ ၃၀-နှစ်ခါဆိုတော့ ၆၀-ဖြစ်သွားတယ်၊ တစ်ခါ ပဋိသန္ဓေစိတ်ပျက်သွားတဲ့ အချိန်ပိုင်းကို <b>ဘင်ခဏ</b>လို့ ခေါ်တယ်၊ အဲဒီ <b>ဘင်ခဏ</b>လေးမှာလည်း ကမ္မဇရုပ်ကို ထုတ်လုပ်တယ်ဆိုတော့ ဘယ်လောက် ဖြစ်သွားလဲ၊ ၉ဝ- ဖြစ်သွားတယ်၊ အဲဒီ နှုန်းထားနဲ့ ကမ္မဇရုပ်တွေက တိုးနေတာ၊ ဒါကြောင့်မို့လို့ ခဏ ခဏ စိတ်ရဲ့ ခဏတိုင်း ခဏတိုင်းမှာ ထုတ်လုပ်တယ်။</p> <p>ဒါ စိတ်ရဲ့<b>ဥပါဒ်ခဏ</b>မှာ ဘယ်သူက ထုတ်လုပ်တာတုန်းဆို စိတ်က ထုတ်လုပ်တာ မဟုတ်ဘူး၊ <b>ကံက ထုတ်လုပ်နေတာ</b>၊ ကံက အရှိန်အဝါ အင်မတန်မှ ကြီးမားတယ်၊ <b>Energy</b> ရှိတယ်၊ <b>Power</b> ရှိတယ်၊ အဲဒီ <b>energy, power</b>နဲ့ ကံကနေပြီးတော့ <b>ကမ္မဇရုပ်</b>တွေကို စိတ်ရဲ့ခဏတိုင်းမှာ ထုတ်လုပ်ပေးနေတာ ဖြစ်သောကြောင့် ပဋိသန္ဓေစိတ်အတွင်းမှာပဲ ရုပ်ပေါင်း ၉ဝ- ထုတ်ပြီးသွားပြီ။</p> <p>ထို့အတူပဲ <b>ဘဝင်စိတ်</b>ဖြစ်လာတဲ့အခါ နောက်ထပ် ၃၀-ထည့်၊ ထပ်ထည့် ထပ်ထည့် ထပ်ထည့် ဟော အများကြီးပဲ၊ အဲဒီနည်းနဲ့ တွက်ပြီးတော့ ကြည့်ပေတော့၊ တောင်မြို့ ဆရာတော်ဘုရားကြီးရေးတဲ့ “<b>ဝီထိနဲ့ သုံးချက်စု ဘာသာဋီကာ</b>” ဆိုတဲ့ အထဲမှာ “<b>ရူပဝီထိ</b>”အကြောင်း ရေးထားတာရှိတယ်၊</p> <p>အဲဒီစာအုပ်ကို ကြည့်မယ် ဆိုလို့ရှိရင်လည်းပဲ ခုနကပြောတဲ့ ပဋိသန္ဓေခဏမှာ ရုပ်ပေါင်း-၃၀, <b>ဋ္ဌီခဏ</b>ရောက်တဲ့ အခါကျတော့ ရုပ်ပေါင်း-၆ဝ၊ <b>ဘင်ခဏ</b> ရောက်သွား တဲ့အခါကျ ရုပ်ပေါင်း-၉၀ ပေါ့၊ တိုးတိုးသွားပုံကို ဂဏန်းတွေနဲ့တွက်ပြီး ပြထားတာ ရှိတယ်၊ စိတ်ဝင်စားတဲ့ပုဂ္ဂိုလ် အဲဒီမှာကြည့်၊</p> <p>“<b>ပဋိသန္နိ မုပါဒါယ ခဏ ခဏ သမုဋ္ဌာပေတိ</b>” အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟ ကျမ်းမှာ ပဋိသန္ဓေရဲ့ ဥပါဒ်ကနေစပြီးတော့ ခဏတိုင်း ခဏတိုင်း ဆိုတာကို လွယ်အောင် ပြောမယ်ဆိုလို့ရှိရင် စက္ကန့်တိုင်း စက္ကန့်တိုင်း ထုတ်တယ်၊ အဲဒီလောက် ထိအောင် သူက ထုတ်လုပ်အားကောင်းတယ်ပေါ့၊ ကံက ရုပ်တွေကို ထုတ်တယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ လူ့ ခန္ဓာကိုယ်က ကြီးထွားလာတာ၊ နို့မို့ဆို လူ့ခန္ဓာကိုယ် ဘယ်လိုလုပ် အကောင် အထည်ကြီး ဖြစ်နိုင်မလဲနော်။</p> <p>ဒါဖြင့် တိုးလာတာတွေက မပျောက်ဘူးလားဆိုရင် သူ့သက်တမ်းနဲ့သူပဲ၊ ပဋိသန္ဓေရဲ့ ဥပါဒ်ခဏမှာ ထုတ်လုပ်လိုက်တဲ့ရုပ်ကလေးက <b>၁၇-ချက်</b> (သို့မဟုတ်) ခဏငယ် ၅၁-ချက်ပြည့်တဲ့ နေရာမှာ သူက ချုပ်သွားတယ်၊ ချုပ်သွားပြီး နောက်ထပ် မလာတော့ဘူး၊ သူက တစ်ခါတည်းပြတ်သွားတယ်၊ ဒီခဏမှာ ထုတ်တာက သူ့ထက် တစ်ခဏ ပိုပြီးတော့ ကျန်ရစ်တယ်၊ <b>ကမ္မဇရုပ်</b>တွေက ထုတ်လုပ်မှုတွေကလည်း များတယ်၊ အဆင့်ဆင့် စဉ်ဆက်မပြတ် ထုတ်နေတာဆိုတော့ ပျက်တဲ့ဟာကပျက်, ဖြစ်တဲ့ ဟာကဖြစ်၊ <b>အနိစ္စသဘောတရား</b>ဟာ ဘယ်လောက်ထင်ရှားတယ်ဆိုတာ လူတွေရဲ့ သန္တာန်မှာဖြစ်နေတဲ့ <b>ကမ္မဇရုပ်</b>တွေဟာ အဲဒီပုံစံနဲ့သွားတာ၊ ဒါ ပဋိသန္ဓေ ဖြစ်တဲ့အချိန်က <b>ကမ္မဇရုပ်</b>တွေကို ပြောတာ။</p> <p>နောက်ပိုင်းမှပေါ်တဲ့ <b>ကမ္မဇရုပ်</b>တွေ ရှိသေးတယ်၊ <b>စက္ခုပသာဒ</b>တို့ <b>သောတ- ပသာဒ</b>တို့ <b>ဃာနပသာဒ</b>တို့၊ မိခင်ရဲ့ဝမ်းထဲမှာ သန္ဓေတည်ပြီး ၁၁-ပတ်လောက်ကျမှ ဖြစ်လာတဲ့ <b>ကမ္မဇရုပ်</b>တွေက ရှိသေးတယ်၊ အဲဒီ<b>ကမ္မဇရုပ်</b>တွေမှာလည်းပဲ ဒီအတိုင်းပဲ စဉ်ဆက်မပြတ်ဖြစ်နေတာ၊ လူတွေရဲ့မျက်စိပသာဒအကြည်ရုပ်ကို အဲဒီနှုန်းထားနဲ့ပဲ ထုတ်လုပ်နေတယ်တဲ့၊ ပျက်တဲ့ဟာက ပျက်သွားတယ်၊ အသစ်ပေါ် လာတဲ့ဟာက အစားထိုးသွားတယ်။</p> <p>ဘာနဲ့ ဥပမာတူတုန်းဆိုရင် <b>မြစ်ရေစီး</b>နဲ့ အလားသဏ္ဌာန်တူတယ်၊ မြစ်ကြီး သွားကြည့်ရင် ရေတွေ အမြဲတွေ့နေရမှာပဲ၊ သို့သော် ခုနကတွေ့တဲ့ရေလားဆိုတော့<br> မဟုတ်ဘူး၊ ခုနကတွေ့တဲ့ရေက မရှိတော့ဘူး၊ ဒါ နောက်လာတဲ့ရေ၊ ကိုယ့်မျက်လုံး လည်း အဲဒီအတိုင်းပဲ၊ စဉ်းစားကြည့် - မွေးတုန်းက မျက်လုံးလားဆို မဟုတ်တော့ ဘူး၊ အများကြီးပျက်သွားပြီ၊ နောက်ထပ် အသစ်အသစ်တွေ လာတယ်၊ သို့သော် <b>copy</b> တွေလေ၊ <b>copy</b> ဆိုတော့ ပုံတူထုတ်နေတာဆိုတော့ မသိဘူးပေါ့၊ ဒါပဲလို့ ထင်နေတာကိုး၊ မြစ်ရေဟာလည်း ဒီအတိုင်းပဲဆိုတော့ အရင်မြစ်ရေတွေ ပျောက် သွားမှန်း မသိဘူး၊ ဒီမြစ်ကြီးဟာ ဟိုးရှေးတုန်းကတည်းက ရှိနေတာပဲနဲ့ ဒီလိုပဲ ပြောကြတယ်၊ ဒီသဘောလေးကို နားလည်ထားလို့ရှိရင် သဘောပေါက်နိုင်တယ်။</p> <p>ပဋိသန္ဓေစိတ်နဲ့ ပြိုင်တူဖြစ်လာတဲ့ <b>Kamma born matter ကမ္မဇရုပ်</b>ဟာ ၃၀-ရှိတယ်၊ အဲဒီပဋိသန္ဓေရဲ့ ဥပါဒ်ခဏမှာဆိုလို့ရှိရင် ကံက ထုတ်လုပ်တဲ့ ရုပ်တစ်မျိုး တည်းပဲ ရှိသေးတယ်၊ ပဋိသန္ဓေရဲ့ <b>ဒီခဏ</b>ကျတော့ <b>ဥတုဇရုပ်</b>တစ်မျိုး တိုးလာပြန်တယ်။</p> <p>အဲဒီ<b>ကမ္မဇရုပ်</b>တွေထဲမှာ <b>တေဇောဓာတ်</b>လို့ခေါ်တဲ့ <b>ဥတု</b> ပါလာတယ်၊ ပဋိသန္ဓေစိတ် ကလေးနဲ့အတူ ဥပါဒ်တဲ့ <b>ကာယဒသကကလာပ် ဝတ္ထုဒသကကလာပ် ဘာဝဒသက ကလာပ်</b>ဆိုတဲ့ ရုပ်-၃ဝထဲမှာ <b>တေဇောဓာတ်</b>လို့ ခေါ်တဲ့ <b>ဥတု</b>ပါတယ်။ အဲဒီ<b>ဥတု</b>သည် ပဋိသန္ဓေစိတ်နဲ့ ပြိုင်တူဖြစ်လာတာ၊ ကံက ထုတ်လုပ်လိုက်တဲ့ ပဋိသန္ဓေရဲ့ <b>ဥပါဒ် ခဏ</b>မှာ သူက ပေါ်လာတယ်၊ ပဋိသန္ဓေရဲ့ <b>ဒီခဏ</b>ရောက်တဲ့အခါ ကျတော့ သူက ရုပ်တစ်ခုကို ပြန်ပြီးတော့ မွေးဖွားပြန်တယ်၊ ပြန်ပြီးတော့ ထုတ်လုပ် လိုက်ပြန်တယ်၊ <b>တေဇောဓာတ်</b>က <b>ဥတုဇရုပ်</b>ကို ထုတ်တယ်တဲ့နော်။</p> <p>ပဋိသန္ဓေစိတ်နဲ့အတူ ဥပါဒ်လာတဲ့ <b>တေဇောဓာတ် ဥတု</b>က ပဋိသန္ဓေရဲ့ <b>ဒီခဏ</b> ရောက်ပြီဆိုတဲ့အချိန်မှာ သူက စွမ်းရည်သတ္တိတွေ ဖြစ်လာတယ်၊ သူဖြစ်စ အချိန်ကတော့ မထုတ်နိုင်ဘူး၊ ဖြစ်ပြီးတော့ ခဏတစ်ခုလွန်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် သူက <b>ဋ္ဌီခဏ</b>ဆိုတာ ရောက်လာ၊ ရောက်လာတဲ့အချိန်မှာ ဥတုကြောင့်ဖြစ်တဲ့ရုပ်ကို သူက ထုတ်လုပ်လိုက်ပြန်တယ်ဆိုတော့ ရုပ်တွေအများကြီးပဲ ဖြစ်လာတယ်။</p> <p><b>Kamma born matter</b> က တစ်ခု၊ ပဋိသန္ဓေရဲ့ဒီခဏကျတော့ ဥတုကြောင့် ဖြစ်တဲ့ <b>ဥတု born matter</b> ရုပ်တစ်ခုဖြစ်လာတယ်၊ ဘယ်နှစ်ခုဖြစ်သွားလဲ၊ နှစ်ခု ဖြစ်သွားပြီ၊ အဲဒီပဋိသန္ဓေစိတ်ကတော့ ရုပ်ကို မထုတ်လုပ်နိုင်သေးဘူး၊ သို့သော် ပဋိသန္ဓေစိတ် နောက်မှာ ဖြစ်တဲ့စိတ်က ဘာခေါ်တုန်းဆို <b>ဘဝင်စိတ်</b>လို့ ခေါ်တယ်၊ ပထမဆုံးစိတ် ကိုသာ ပဋိသန္ဓေလို့ ခေါ်လိုက်တာ၊ နောက်စိတ်ကျတော့ နာမည်ပြောင်းပေး လိုက်တယ်၊ ဘာတုန်း “<b>ဘဝင်္ဂ</b>” <b>ဘဝင်စိတ်</b>တဲ့၊ ဘဝမှာ ရှင်သန်ဖို့အတွက် အကြောင်းဖြစ်တဲ့ စိတ်မျိုးပဲ ထပ်ဖြစ်တယ်၊ ပဋိသန္ဓေစိတ်နဲ့ <b>ဘဝင်စိတ်</b> ဆိုတာ အတူတူပဲလို့ ပြောတာ။</p> <p>အဲဒီ<b>ဘဝင်စိတ်</b>က သူဖြစ်လာလျှင် ဖြစ်လာချင်း ရုပ်အသစ်တွေကို ထုတ် တယ်၊ အဲဒီရုပ်ကျတော့ <b>စိတ္တဇရုပ်</b>လို့ ခေါ်တယ်၊ ကြည့် - ပဋိသန္ဓေ <b>ဥပါဒ်ခဏ</b>မှာ <b>ကမ္မဇရုပ်</b> တစ်မျိုးတည်းပဲ ရှိတယ်၊ ပဋိသန္ဓေစိတ်ရဲ့ <b>ဒီခဏ</b>နဲ့ <b>ဘင်ခဏ</b> ရောက်လာတဲ့ အခါကျတော့ <b>ဥတုဇရုပ်</b>တွေ ပါလာပြန်ရောနော်၊ ဥတုကြောင့်ဖြစ်တဲ့ ရုပ်တွေ တိုးလာတယ်၊ ပထမ<b>ဘဝင်စိတ်</b>ရောက်လာတဲ့အခါကျတော့ <b>စိတ္တဇရုပ်</b> တိုးလာတယ်၊ ဘယ်နှစ်ခုရှိသွားပြီလဲ၊ သုံးခုဖြစ်သွားပြီ၊ ဟုတ်ရဲ့လား၊ အစာအာဟာရစားတဲ့အချိန် ကျတော့ <b>အာဟာရဇရုပ်</b>ဆိုတာ ပေါ်လာတယ်၊ ဟော လေးခုဖြစ်သွားပြီ။</p> <p><b>ပုရေဇာတဿ ဣမဿ ကာယဿ</b> လို့ဆိုတာ အဲဒီရုပ်တွေကို ပြောတာ၊ ကြည့် - ပဋိသန္ဓေရဲ့<b>ဥပါဒ်ခဏ</b>မှာဖြစ်တုန်းက <b>ကမ္မဇရုပ်</b>တစ်မျိုးတည်းပဲ ရှိတယ်၊ ပဋိသန္ဓေရဲ့ <b>ဒီခဏ ဘင်ခဏ</b> ရောက်တဲ့အခါကျတော့ <b>ကမ္မဇ ဥတုဇ</b> နှစ်ခု မဖြစ်ဘူးလား၊ နှစ်ခုဖြစ်တယ်၊ <b>ဘဝင်စိတ်</b>ဖြစ်လာတဲ့အခါကျတော့ ဘယ်နှစ်ခုဖြစ်သွားလဲ၊ သုံးခု ဖြစ်သွားတယ်၊</p> <p>အဲဒါကို ရည်ညွှန်းပြီးတော့ ပဋ္ဌာန်းအရကောက်ကျမ်းကြီးမှာ <b>ဧကဇကာယ ဒွိဇကာယ တိဇကာယ စတုဇကာယ</b>” လို့ ပါဠိနဲ့ ဆိုရိုးပြုထားတာ ရှိတယ်။</p> <p><b>ဧကဇကာယ</b>ဆိုတာ အကြောင်းတစ်ခုတည်းကြောင့်ဖြစ်တဲ့ ရုပ်၊ အဲဒါက ပဋိသန္ဓေ စိတ်ရဲ့ဥပါဒ်ခဏကို ရည်ညွှန်းပြီးတော့ ပြောတာ၊ အဲဒီ<b>ဧကဇ</b>ဆိုတဲ့ရုပ်ဟာ ပဋိသန္ဓေနဲ့ ဥပါဒ် ပြိုင်ပြီးတော့ဖြစ်တာ ဖြစ်သောကြောင့် <b>born earlier</b> ပဲ၊ <b>ပုရေဇာတဿ ဣမဿ ကာယဿ</b> ကြိုပြီးတော့ ဖြစ်တယ်၊ အဲဒီလို ကြိုပြီးတော့ ဖြစ်တဲ့ <b>ကမ္မဇရုပ်</b>ကို ဘယ်သူက အထောက်အကူပြုတုန်းဆိုလို့ရှိရင် <b>ဘဝင်စိတ်</b>ကနေ အထောက်အကူ ပြုတယ်တဲ့၊ <b>ဘဝင်စိတ်</b>က သူ့နောက်မှ ပေါ်တာနော်၊ သူ့နောက်မှ ပေါ်တဲ့ <b>ဘဝင်စိတ်</b>ကြောင့် သူဟာ ဆက်လက်ရှင်သန်ခွင့်ရတယ်ပေါ့၊ ဒါပြောတာ။</p> <p>အကယ်၍ <b>ဘဝင်စိတ်</b> မဖြစ်တော့ဘူးဆိုရင် သူ ဆက်လက်ရှင်သန်ခွင့် ရပါ့မလား၊ မရနိုင်ဘူး၊ <b>ဘဝင်စိတ်</b>က အထောက်အကူပြုတယ်ပေါ့၊ <b>ပစ္ဆာဇာတ ပစ္စည်း</b>ဆိုတာ အဲဒါပဲ၊ <b>ဘဝင်စိတ်</b>ကနေပြီး အထောက်အကူပြုထားသည့်အတွက်ကြောင့် ခုနက ထုတ်လုပ်လိုက်တဲ့ <b>ဧကဇကာယ</b>လို့ ဆိုတဲ့ <b>ကမ္မဇရုပ်</b>အပေါင်းဟာ ပထမဘဝင်စတဲ့ နောက်နောက်သော စိတ်တွေက သူတို့ကို အထောက်အကူပြုထား လို့ ဆက်လက် ရှင်သန်ခွင့် ရနေကြတာ။</p> <p>ထို့အတူပဲ ပဋိသန္ဓေရဲ့ <b>ဒီခဏ</b>နဲ့ <b>ဘင်ခဏ</b> ရောက်တဲ့အခါကျတော့ ဥတုက ထုတ်လုပ်တဲ့ရုပ်တွေ ပေါ်လာတယ်၊ အဲဒီဥတုက ထုတ်လိုက်တဲ့ရုပ်ကို ပထမဘဝင် စိတ်က <b>ပစ္ဆာဇာတသတ္တိ</b>နဲ့ ကျေးဇူးပြုပါတယ်၊ ပထမဘဝင်စိတ်သည် နောက်မှ ဖြစ်ပေမယ်လို့ ရှေးဦးစွာကြိုတင်ဖြစ်နှင့်တဲ့ <b>ကမ္မဇရုပ် ဥတုဇရုပ်</b>တို့ကို အထောက် အကူ ပြုထားပါတယ်တဲ့၊ ဒါကို ပြောတာနော်။</p> <p>နောက် ပထမဘဝင်စိတ်အခိုက် ရောက်တဲ့အခါကျတော့ <b>စိတ္တဇရုပ်</b> ထုတ်ပြန်တယ်၊ ဘယ်နှစ်ခုဖြစ်သွားလဲ၊ သုံးခုဖြစ်သွားတယ်၊ အဲဒီသုံးခုလုံးကို ဘယ်သူ ကနေ အထောက်အကူပြုတုန်းဆို ဒုတိယဘဝင်စိတ်တွေဟာ သူ့နောက်က စိတ် တွေကနေ သူတို့ကို အထောက်အကူပြုထားပါတယ်တဲ့၊ ဆိုလိုတာကတော့ ရုပ်နဲ့ နာမ် အပြန်အလှန်ဆက်စပ်ပြီးတော့နေတယ်၊ တစ်ခုနဲ့တစ်ခု အမှီပြုပြီးတော့ နေကြ တယ်၊ တစ်ခုရှိလို့တစ်ခုရှိနေတယ်၊ တစ်ခုမရှိရင်တစ်ခုကမရှိတော့ဘူး၊ <b>အလင်းရောင်နဲ့ လျှပ်စစ်မီး</b> ဆက်သွယ်ပြီးနေသလိုပဲ၊ လျှပ်စစ်မီးမရှိရင် အလင်းရောင်ပျောက်သွား မယ်၊ အလင်းရောင်ပျောက်သွားရင် အမှောင်ရောက်လာမယ်၊ ဟော ဆက်သွယ်မှုတွေ ရှိနေတယ်၊ အဲဒါလိုပဲ ဒီသဘာဝတရားတွေဟာ မှီတည်ပြီးတော့ တစ်ခုနဲ့တစ်ခု အပြန်အလှန်ဆက်သွယ်မှုတွေ ရှိနေတယ်၊ အဲဒီလို ဆက်သွယ်မှုရှိနေတဲ့အခါမှာ တစ်ခုက အရင်မွေး၊ တစ်ခုက နောက်မှမွေး၊ သို့မဟုတ် အဲဒီနှစ်ခုစလုံး ပြိုင်တူမွေး၊ ဒါကို ရည်ညွှန်းပြီးတော့ ပြောတာ၊ <b>သဟဇာတ, ပုရေဇာတ, ပစ္ဆာဇာတ</b>။</p> <p>ဒါကြောင့်မို့ ပဋ္ဌာန်းအရကောက်ကျမ်းမှာ “ပထမဘဝင်အစရှိသော နောက် နောက်သော <b>နာမက္ခန္ဓာ</b>တရားတွေက ရှေးရှေးသော ပဋိသန္ဓေစိတ်စသည်နှင့် ဥပါဒ် ပြိုင်သော <b>ဧကဇကာယ ဒွိကာယ တိဇကာယ စတုဇကာယ</b> အား” <b>ပစ္ဆာဇာတသတ္တိ</b>နဲ့ ကျေးဇူးပြုပါတယ်တဲ့၊ ကြိုတင်ဖြစ်နှင့်တဲ့ ရုပ်တွေကို နောက်မှဖြစ်လာတဲ့ နာမ် တရားက အထောက်အကူပြုထားတယ်လို့ - ဒါ ပြောတာနော်၊ အဲဒါ <b>ပစ္ဆာဇာတ ပစ္စည်း</b>ပဲ။</p> <p>သူ့ကြောင့်ဖြစ်တာလို့ပြောတာ မဟုတ်ဘူးနော်၊ အကြောင်းတရားတွေက သူ့ဟာသူ ရှိတယ်၊ ဒီရုပ်တွေက ကံကြောင့်ဖြစ်တယ်၊ ဥတုကြောင့်ဖြစ်တယ်၊ စိတ်ကြောင့် ဖြစ်တယ်၊ အာဟာရကြောင့် ဖြစ်တယ်၊ အကြောင်းတရားက အဲဒါတွေ၊ သို့သော် နောက်မှဖြစ်တဲ့ နာမ်တရားတွေက ရှေ့ကဖြစ်နှင့်နေတဲ့ ရုပ်အပေါင်းကို <b>ပစ္ဆာဇာတ သတ္တိ</b>နဲ့ကျေးဇူးပြုနေပါတယ်၊ တစ်သက်လုံး မသေမချင်း ဒီတိုင်းသွားတာ။</p> <p>နောက်နောက်ဖြစ်လာတဲ့စိတ်က ရှေ့ရှေ့မှာ အရင်ဖြစ်လာခဲ့တဲ့ <b>ဧကဇ ကာယ ဒွိဇကာယ တိဇကာယ စတုဇကာယ</b>ဆိုတဲ့ ရုပ်အပေါင်းကို အထောက်အကူ ပြုနေတာ၊ တစ်သက်လုံး အထောက်အကူပြုနေလားဆိုတော့ <b>စုတိစိတ်</b> ရောက်သည် အထိ အထောက်အကူပြုနေမှာပဲ၊ ဒီလို အထောက်အကူပြုနေတာ <b>ပစ္ဆာဇာတသတ္တိ</b>ပဲ၊ နှစ်ခုစလုံး ရှိနေခိုက်ပဲ ကျေးဇူးပြုတယ်၊ မရှိတော့တဲ့နောက်မှာ ကျေးဇူးမပြုနိုင်ဘူး၊ ဒါကြောင့်မို့လို့ <b>အတ္ထိ အဝိဂတ</b>။</p> <p>အခု <b>ပစ္ဆာဇာတပစ္စည်း</b>ဆိုတာ <b>ပစ္စည်းတရား</b>က ဘာလဲဆိုရင် <b>နာမ်တရား</b>၊ <b>ပစ္စယုပ္ပန်တရား</b>က ဘာတုန်းဆိုရင် <b>ရုပ်တရား</b>၊ ရုပ်တရားကို နာမ်တရားကနေ အထောက်အကူပြုတယ်၊ နာမ်တရားသည် ရုပ်တရားအား ကျေးဇူးပြုတယ်၊ <b>relate</b> လုပ်တယ်၊ <b>relation</b> ဖြစ်နေတယ်၊ ဒီတော့ ရုပ်နဲ့ နာမ်ဆိုတော့ <b>ပစ္စယ</b>နဲ့ <b>ပစ္စယုပ္ပန်</b>ဟာ ဒီလို <b>relation</b> ဖြစ်နေပေမယ့်လို့ ရောလို့ရလားဆို ရောမရဘူး၊ ရောမရလို့ <b>ဝိပ္ပယုတ္တ</b>၊ သူတို့ဟာ ရောယှက်သွားတဲ့အရာတော့ မဟုတ်ဘူး၊ သူ့ သဘာဝအတိုင်းသူ တစ်ခုစီ တစ်ကန့်စီပဲ၊ သဘာဝချင်းဟာ ပေါင်းစပ်လို့ မရဘူးတဲ့၊ မရပေမယ့်လို့ <b>relation</b> အကြောင်းနဲ့အကျိုး၊ သို့မဟုတ် သဘာဝတရားနှစ်ခုဟာ အပြန်အလှန် ဆက်စပ် နေတယ်ဆိုတာ ဒီသဘောကိုပြောတာ။</p> <p>ပဋ္ဌာန်းတရားဆိုတာ လူတွေရဲ့သဘာဝကို ရှင်းပြောနေတာ၊ ကိုယ့်သန္တာန် မှာဖြစ်နေတဲ့ သဘာဝတရားတွေဟာ အခုလိုပဲ အကြောင်းအကျိုး ဆက်သွယ် နေတယ်၊ နောက်မှဖြစ်လာတဲ့ စိတ်တွေက ရှေးရှေးဖြစ်နှင့်နေတဲ့ ရုပ်တရားတွေကို အခုလိုအထောက်အကူပြုနေပါတယ်၊ အကယ်၍ <b>နာမ်တရား</b>တွေက အထောက် အကူ မပြုဘူးဆိုရင် ရှေးရှေးဖြစ်တဲ့ရုပ်တရားတွေက ရှင်သန်ခွင့်မရှိပါဘူးလို့ ဒါ ပြောတာနော်။</p> <p>“<b>ပစ္ဆာဇာတာ စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ ပုရေဇာတဿ ဣမဿ ကာယဿ ပစ္ဆာဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော</b>”။</p> <p><b>ပစ္ဆာဇာတာ</b> - နောက်မှဖြစ်လာကြတဲ့၊ ကြည့် - နောက်မှဖြစ်တယ်ဆိုတာ ပထမဘဝင် ဒုတိယဘဝင်စသည်ဖြင့် စိတ် <b>process</b> အတိုင်း မသေမချင်းသွားတယ်၊ စိတ်အစဉ် ပဲနော်၊ နောက်မှဖြစ်လာကြတ၊ဲ့ <br> <b>စိတ္တစေတသိကာ</b> – စိတ်စေတသိက်လို့ ဆိုတဲ့၊ <br> <b>ဓမ္မာ</b> – ပစ္စယဓမ္မတွေဟာ၊ <br> <b>ပုရေဇာတဿ ဣမဿ ကာယဿ</b> - ကြိုတင်ပြီးတော့ ဖြစ်နှင့်နေတဲ့ ဤရုပ်အပေါင်းအား၊ <br> <b>ပစ္ဆာဇာတပစ္စယေန</b> – ပစ္ဆာဇာတပစ္စယ သတ္တိဖြင့်၊ <br> <b>ပစ္စယော ဥပကာရကော</b> – ကျေးဇူးပြုတတ်ပါပေတော့၏၊</p> <p>အပြန်အလှန် ဆက်သွယ်ပြီးတော့ ကျေးဇူးပြုနေကြတာ၊ အဲဒီသဘာဝတရားတွေ ဒါ ရုပ်နဲ့နာမ် ဒီလို အပြန်အလှန်ကျေးဇူးပြုနေတာကိုပြောတယ်။</p> <p>ထို့အတူပဲ အဲဒီ စိတ်စေတသိက်တွေကို <b>ပဉှာဝါရ</b>ကျတော့ ထပ်ခွဲပြလိုက် ပြန်တယ်၊ ဘယ်လိုထပ်ခွဲပြတုန်းဆိုတော့ - စိတ်စေတသိက်ဆိုတာ အဘိဓမ္မာသင်ဖူး တဲ့သူတွေ တွေ့လိမ့်မယ်၊ <b>ကုသိုလ်</b>ရော မရှိနိုင်ဘူးလား၊ <b>အကုသိုလ်</b>ရော မရှိနိုင်ဘူးလား၊ <b>ဝိပါက်စိတ်</b>တွေ <b>ကြိယာစိတ်</b>တွေဆိုတဲ့ <b>အဗျာကတ</b>တွေရော မရှိနိုင်ဘူးလား၊ အဲဒီ သုံးမျိုးနဲ့ ထပ်ခွဲလိုက်မယ်ဆိုလို့ရှိရင် -</p> <p>“<b>ပစ္ဆာဇာတာ ကုသလာ ခန္ဓာ ပုရေဇာတဿ ဣမဿ ကာယဿ ပစ္ဆာဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော</b>”။</p> <p>(<b>ကုသလော အဗျာကတဿ</b> = ကုသိုလ်ကနေ အဗျာကတကို ကျေးဇူးပြုတယ်၊ ရုပ်ဆိုတဲ့ <b>အဗျာကတ</b>၊ ထို့အတူပဲ -)</p> <p>“<b>ပစ္ဆာဇာတာ အကုသလာ ခန္ဓာ ပုရေဇာတဿ ဣမဿ ကာယဿ ပစ္ဆာဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော</b>” အပြန်အလှန် ဒီလိုလာတာ။</p> <p>“<b>ပစ္ဆာဇာတာ ဝိပါကာဗျာကတာ ခန္ဓာ၊ ကြိယာဗျာကတာ ခန္ဓာ၊ ပုရေဇာတဿ ဣမဿ ကာယဿ ပစ္ဆာဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော</b>” လို့၊</p> <p><b>ကုသလ အကုသလ အဗျာကတ</b> ဆိုပြီး ထပ်ခွဲပြီးတော့ <b>ပဥှာဝါရ</b>မှာ ဒီလို ဟောထားတယ်၊ <b>ပဥှာဝါရ</b>က ပိုအသေးစိတ်လိုက်တယ်၊ <b>ပစ္စယနိဒ္ဒေသ</b>ကတော့ ပေါင်းပြောလိုက်တာ၊</p> <p>“<b>ပစ္ဆာဇာတာ စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ ပုရေဇာတဿ ဣမဿ ကာယဿ ပစ္ဆာဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော</b>” တဲ့။</p> <p>ပဋ္ဌာန်းရွတ်တဲ့အခါမှာ “ဪ ဒါတွေကို ပြောတာပါလား” လို့သိပြီး အကြောင်း အကျိုးဟာ ဘယ်လိုဆက်သွယ်ပြီးတော့နေကြတယ်၊ သဘာဝတရား တွေဟာ တစ်ခုနဲ့တစ်ခု ပေါင်းစပ်ပြီး ဘယ်လို ဆက်သွယ်နေတယ်ဆိုတာကျဖို့ အင်မတန်မှ အရေးကြီးပါတယ်တဲ့၊ အဲဒီလို သဘောကျမှ ပဋ္ဌာန်းတရားတော် ကြီးရဲ့ <b>ကျယ်ပြန့်မှု နက်နဲမှု</b>ဆိုတဲ့ အနှစ်သာရပိုင်းကို သိရှိကြမှာ ဖြစ်ပါတယ်၊ သို့မဟုတ်လို့ရှိရင်တော့ နားထဲမှာ <b>ပစ္စယေန ပစ္စယော</b>လောက်ပဲ ကြားမယ်။</p> <p>ကိုယ့်ခန္ဓာကို apply လုပ်တတ်ဖို့ လိုတယ်၊ ဒါတွေကို ပြောနေတာပါလား၊ သက်ရှိသတ္တဝါတွေထဲမှာရှိတဲ့ ရုပ်ဓမ္မနဲ့ နာမ်ဓမ္မတွေဟာ အပြန်အလှန် ဒီလို ဆက်သွယ်နေတယ်၊ ကြိုတင်ဖြစ်နှင့်နေတဲ့ ရုပ်ဓမ္မတွေကို နောက်မှဖြစ်လာတဲ့ နာမ် တရားတွေက ဒီလို အထောက်အကူပြုပြီးတော့ ကျေးဇူးပြုနေပါလား ဆိုတာကို <b>ပစ္ဆာဇာတပစ္စည်း</b>ကို လေ့လာခြင်းဖြင့် သိရှိနိုင်ပါတယ်။</p> <p>အဲဒီ <b>ပစ္ဆာဇာတပစ္စည်း</b>သည် အထောက်အကူပြုတယ် ဆိုတဲ့နေရာမှာ အထောက်အကူ အပြုခံရတဲ့ ရုပ်တရားကလည်း အထင်အရှားရှိရမယ်၊ အထောက်အကူပြုနေတဲ့ ပစ္စည်းတရားကလည်းပဲ အထင်အရှား ရှိနေရမယ်၊</p> <p>ရှိနေခိုက်မှာ ကျေးဇူးပြုသောကြောင့် <b>အတ္ထိ</b>၊<br> မကင်းကွာခင်ထိ ကျေးဇူးပြုသောကြောင့် <b>အဝိဂတ</b>၊<br> ရုပ်နဲ့နာမ် ပေါင်းစပ်လို့မရလို့ <b>ဝိပ္ပယုတ္တ</b> တဲ့၊<br> ကြိုတင်ဖြစ်နှင့်နေတဲ့ရုပ်ခန္ဓာကို နောက်မှ ဖြစ်လာတဲ့ စိတ်စေတသိက် ဆိုတဲ့ နာမ်ခန္ဓာတွေက အထောက်အကူပြုလို့ <b>ပစ္ဆာဇာတ</b> တဲ့၊</p> <p>ပေါင်းလိုက်တော့ ပစ္စည်း ၄-မျိုး ပါဝင်ပတ်သက်နေတယ်၊ အဓိကပစ္စည်းကတော့ <b>ပစ္ဆာဇာတပစ္စည်း</b>ပဲ၊ ကျန်တဲ့ပစ္စည်းတွေက ပါဝင်ပတ်သက်တာပဲ။</p> <p><b>ပစ္ဆာဇာတ</b>လို့ဆိုလိုက်သဖြင့် ရုပ်နှင့်နာမ်ဖြစ်သည့်အတွက်ကြောင့် <b>ဝိပ္ပယုတ္တ</b> ဆိုတဲ့ သဘော ပါလာတယ်၊ ရှိခိုက်မှာ ကျေးဇူးပြုလို့ <b>အတ္ထိ</b>ဆိုတဲ့သဘောလည်း ပါလာတယ်၊ မကင်းကွာခင် ကျေးဇူးပြုတာဖြစ်သောကြောင့် <b>အဝိဂတ</b>ဆိုတဲ့ပစ္စည်း လည်း ပါလာတယ်တဲ့၊ ပေါင်းလိုက်တော့ ဒီသဘာဝတရားတွေဟာ ၂၄-ပစ္စည်းထဲ ဟောဒီ <b>ပစ္စယသတ္တိ ၄-မျိုး</b>နဲ့ သင်္ခါရဆိုတဲ့ သဘာဝအတိုင်း အကြောင်းတရားတွေက ပေါင်းစပ်ပြီး အခုလို တို့ရဲ့ဘဝ အသက်ရှင်နေကြတာ၊ ရပ်တည်နေကြတာဟာ ဟောဒီအကြောင်းတရားတွေ ပေါင်းစပ်နေလို့ ဖြစ်နေတာပါလား၊ အကြောင်းတရားတွေ မရှိတော့ဘူးဆိုလို့ရှိရင် ပြိုကွဲသွားမှာပါလား။</p> <p>ဒီတရားတွေထဲမှာ ငါလို့ ထောက်ပြစရာလည်း မရှိဘူး၊ ငါ့ဟာလို့ ပြောစရာလည်း တစ်ခုမှ မရှိဘူး၊ သူ့ဟာသူဖြစ်နေတဲ့ သဘာဝတရားသက်သက်ပဲ၊ “<b>သုဒ္ဓဓမ္မာ ပဝတ္တန္တိ</b>” သဘာဝတရားသက်သက် ဖြစ်တယ်၊ အဲဒီသဘာဝတရားသက်သက်ကိုပဲ လူတွေက ငါဆိုပြီးတော့ ပြောနေကြတာ။</p> <p>ဒါဖြင့် ငါလို့ပြောတာ ရုပ်ကို ပြောတာလား နာမ်ကို ပြောတာလားဆိုတော့ ရုပ်နာမ်က တစ်ခုမှ ငါလို့ပြောစရာ မရှိဘူး၊ ဒါဖြင့် ငါ့ဟာလို့ရော ပြောစရာရှိမလား၊ မရှိဘူး၊ ငါမှမရှိရင် ငါ့ဟာ ရှိပါ့မလား၊ မရှိဘူး၊ ဒီနှစ်ခုက ဆက်စပ်နေတယ်၊ ငါမှ မရှိဘဲနဲ့ ဘယ်လိုလုပ်ငါ့ဟာရှိမလဲ၊ သို့သော်လည်း လောကလူသားတွေက <b>ငါ ငါ့ဟာ</b> ဆိုတာ ဒီနှစ်ခုနဲ့ အသက်ရှင်နေကြတာ၊ အရာခပ်သိမ်းကို ငါ ငါ့ဟာနဲ့နေတာ။</p> <p>ဒါကြောင့်မို့ မြတ်စွာဘုရားက “<b>အဟံ မမ ပရိယုဋ္ဌာယီ</b>” လူတွေဟာ ရုပ်တရား နာမ်တရားတွေပေါ်မှာ ငါ လို့ဆိုတဲ့ လွှမ်းမိုးကြီးစိုးနေမှု၊ ငါ့ဟာ လို့ဆိုတဲ့ အထင် ရောက်နေမှုတွေနဲ့ ဒီသဘာဝတရားတွေရဲ့ လွှမ်းမိုးမှုခံနေရသည့်အတွက်ကြောင့် မျက်စိလည်လမ်းမှားလို့ အမှန်တရားကို မသိနိုင်ကြဘူးတဲ့၊ အဲဒီတော့ အမှန်တရား သိနေရအောင် သဘာဝတွေကို ဆင်ခြင်စဉ်းစားဖို့ လိုအပ်ပါတယ်တဲ့။</p> <p>သဘာဝတရားတွေကို သဘာဝတရားအတိုင်း ဆင်ခြင်စဉ်းစားနိုင်မယ် ဆိုလို့ရှိရင် “လောကမှာ သတ္တဝါဆိုတာ မရှိဘူးဆိုတာ ဟုတ်တယ်၊ သူ့သဘာဝ အတိုင်းပဲ၊ ငါလို့ ပြောစရာလည်း မရှိဘူး၊ ငါလို့ ပြောစရာမရှိရင် ငါ့ဟာလို့ သိမ်းပိုက်စရာလည်း မရှိဘူး၊ ပျက်သွားလည်း စိုးရိမ်စရာမရှိဘူး၊ ဖြစ်လာလည်း ဝမ်းသာစရာ မရှိဘူး” တဲ့၊ သို့သော် အဲဒီအတွေးတွေ မပျောက်နိုင်သေးသမျှ လူတွေဟာ ကိုယ့် ကိုယ်ကို တစ်ခုခုဖြစ်ပြီ ဆိုရင် စိုးရိမ်စိတ်တွေ ဖြစ်လာတယ်၊ ကောင်းတာဖြစ်ပြီဆိုရင် ဝမ်းသာနေကြတယ်၊ မကောင်းတာဖြစ်ပြီဆိုရင် စိုးရိမ်နေကြတယ်။</p> <p>ဘာဖြစ်လို့ ကောင်းတာဖြစ်ရင် ဝမ်းသာတာလဲ၊ မကောင်းတာဖြစ်ရင် စိုးရိမ် နေလဲဆိုတော့ အခုပြောတဲ့အတွေးလေးတွေ မပျောက်လို့၊ <b>ငါ</b>ဆိုတဲ့ အတွေး၊ <b>ငါ့ဟာ</b> ဆိုတဲ့ အတွေး၊ အဲဒီအတွေးဟာ လွယ်လွယ်နဲ့တော့ ဖြေရှင်းလို့ရမှာ မဟုတ်ဘူးတဲ့၊ လွယ်လွယ်နဲ့ ဖျောက်လို့ရမှာ မဟုတ်ဘူး၊ အင်မတန် ညစ်ထေးနေတဲ့ လက်နှီးစုတ် ဟာ တစ်ကြိမ်လျှော်ရုံနဲ့တော့ ပြောင်မှာမဟုတ်ဘူး၊ ဘဝသံသရာက မည်းညစ်လာ တဲ့အရာဟာ ပြောင်အောင်ချွတ်ဖို့ဆိုတာ အင်မတန်မှ ခဲယဉ်းတယ်ပေါ့၊ ဒီအတွေး လေးကို ပြောင်းဖို့ရန် အင်မတန်မှ ခဲယဉ်းတယ်။</p> <p>အမြင်ပြောင်းလို့ မရအောင် သူတို့ကလည်း ပေါင်းစပ်ပြီးတော့ လုပ်ထား တာ၊ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>ဆိုတဲ့ မောဟတရားက မျက်စိလည်နေအောင် လုပ်ထားတယ်၊ ငါလို့ ထင်နေအောင်၊ ငါ့ဟာလို့ ထင်နေအောင် <b>အဝိဇ္ဇာ</b>က မျက်စိလည်အောင် လုပ်ထား တော့ မျက်စိတွေလည်ပြီးတော့ မှားယွင်းတဲ့ဒိဋ္ဌိက ငါလို့ မြင်တယ်၊ <b>တဏှာ</b>ဆိုတာ ကလည်း ငါ့ဟာလို့ သိမ်းပိုက်တယ်၊ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>တို့ <b>တဏှာ</b>တို့ <b>ဒိဋ္ဌိ</b>တို့ဆိုတာ ဒါတွေက ပေါင်းစပ်ပြီးတော့ လူတွေရဲ့စိတ်ကို လွှမ်းမိုးကြီးစိုးထားသည့်အတွက်ကြောင့် လူတွေဟာ ဘယ်လိုလုပ်ပြီးတော့ လမ်းမှန်ဆိုတာကို သိနိုင်မလဲ၊ သဘာဝအမှန်ကို မသိနိုင်ဘူး၊ သဘာဝအမှန်ကို မသိနိုင်သည့်အတွက်ကြောင့် နိဗ္ဗာန်လမ်းမကြီးပေါ် မတက်နိုင်ကြဘူး။</p> <p>“နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာကို မျက်မှောက်ပြုရပါလို၏” လို့ ဆုသာ တောင်းနေကြတာ၊ သဘာဝအမှန်ကို မသိဘူးဆိုလို့ရှိရင် ရဖို့ခက်တယ်၊ ဒါက နိဗ္ဗာန်ကို ချမ်းသာဆိုတဲ့ စကားလုံးနဲ့ ပေါင်းလိုက်တော့ အဟုတ်ထင်လို့ တောင်းနေကြတာ၊ အမှန်ကတော့ လူတွေဟာ တကယ့်နိဗ္ဗာန်အစစ်ဆိုတာကို မမြင်ရဘူး၊ မသိရဘူး၊ ချမ်းသာဆိုတဲ့ စကားလုံးနဲ့တွဲထားရင် လူက သည်းခြေကြိုက်ကလေး ဖြစ်နေတာကိုး၊ ချမ်းသာ ဆိုရင် ချမ်းသာချင်တာကိုးနော်၊ အဲဒီသည်းခြေကြိုက်ကလေးကြောင့် “နိဗ္ဗာန်ကို ရ,ရ ပါလို၏” လို့ တောင်းနေကြတာ။</p> <p>သဘာဝတရားတွေကို ဖြေရှင်းပေးနိုင်တာကတော့ အသိဉာဏ်ပဲ၊ အဲဒီ အသိဉာဏ် ဆိုတာ ဘယ်က စ,ရတုန်းဆိုတော့ အခုလို တရားနာရတယ်၊ သင်ကြား ရတယ်၊ တရား နာခြင်း သင်ကြားခြင်းဖြင့် အသိဉာဏ်ကလေးတွေ ရလာတယ်၊ “<b>သဝနပဋိဝေဓ</b>” ကြားနာရသည့်အတွက်ကြောင့် ထိုးထိုးပေါက်ပေါက် မြင်လာတယ်၊ အဲဒီ <b>သဝနပဋိဝေဓ</b>က နေပြီးတော့ တကယ်လက်တွေ့ ကျင့်သုံးပြီး အကြိမ်ပေါင်း များစွာ ဆင်ခြင်တွေးတော, ဝိပဿနာဉာဏ်စဉ်တွေ မြှင့်ပြီးတော့ သမာဓိစွမ်းအားတွေ အကူအညီနဲ့ အားထုတ်လိုက်မယ်ဆိုလို့ရှိရင်တော့ “<b>ဘာဝနာပဋိဝေဓ</b>” ပဋိဝေဓ စိတ်စွမ်းအားတွေ တိုးတက်လာပြီးတော့ တကယ့်ကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်းကြီး မြင်သွားနိုင်ပါတယ်တဲ့။</p> <p>စ,တာကတော့ <b>သုတမယဉာဏ်</b>က စရမှာပဲ၊ <b>သုတမယဉာဏ်</b> ပြီးလို့ရှိရင် <b>ဘာဝနာမယဉာဏ်</b> ဆိုတာလာမယ်၊ <b>ဘာဝနာမယဉာဏ်</b> လာတဲ့အခါကျတော့မှ အမှန်အကန်ကို သေချာသိပြီး မျက်စိလည်လမ်းမှားအောင် ဒုက္ခပေးနေတဲ့ သဘာဝ တရားတွေကို လုံးဝရှင်းလင်းပစ်ပြီး မဂ်ဖိုလ်ကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်မှ နိဗ္ဗာန်ဆိုတာ ရှင်းရှင်းကြီးမြင်ကြရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။</p> <p>ဒါကြောင့် ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဟောကြားတော်မူခဲ့တဲ့ ပဋ္ဌာန်းတရားတော်ဆိုတာ လူ့ဘဝရဲ့ အကြောင်း သဘာဝတရားတွေ တစ်ခုနဲ့တစ်ခု ဆက်စပ်ပြီး ဖြစ်ပေါ်နေတယ် ဆိုတာကို ရှင်းလင်းပြတာ ဖြစ်သောကြောင့် တို့တတွေဟာ သဘာဝတရား တွေကို သိရှိနားလည်အောင် ကြိုးစားကြမယ် အားထုတ်ကြမယ်လို့ ကိုယ်စီ ကိုယ်စီ နှလုံးသွင်းပြီး ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် အားထုတ်တော်မူနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။</p> <h3>ပဋ္ဌာန်းမြတ်ဒေသနာ အပိုင်း(၉)</h3> <p>သာသနာတော်နှစ် ၂၅၅၃-ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၇၁-ခုနှစ်၊ ဝါခေါင်လဆန်း ၃-ရက်၊ (၂၄-၇-၂၀၀၉)၊ ရန်ကုန်တိုင်း၊ ဗဟန်းမြို့နယ်၊ ကြားတောရလမ်း မင်္ဂလာဈေး ဓမ္မာရုံတော်ကြီးအတွင်းဝယ် ဆင်ယင်ကျင်းပ ပြုလုပ်အပ်သည့် ညဉ့်ဦးယံဓမ္မသဘင် အခမ်းအနားဝယ် မင်္ဂလာတောင်ညွန့် မြို့နယ် မင်္ဂလာဈေး နှစ်ဖက်မိဘများနှင့် ဦးတင်စိုးတို့အား ရည်စူး၍ ဒေါ်လှခင် ကိုကျော်သင်းဆေးဆိုင် မိသားစုတို့၏ အမတဒါန ဓမ္မဒါနအဖြစ်ဖြင့် ဟောကြားတော်မူသည်။</p> <h3>အာသေဝနပစ္စယော</h3> <p><b>အာသေဝန</b>ဆိုတာ အဖန်ဖန်အထပ်ထပ် မှီဝဲခြင်း၊ အဖန်ဖန် အထပ်ထပ် စွမ်းရည်တွေ ရအောင် လေ့ကျင့်ခြင်း၊ အဖန်ဖန်အထပ်ထပ် ဖြစ်ပေါ်ခြင်းဆိုတဲ့ အဓိပ္ပါယ်၊ “<b>အာ</b>” ဆိုတာ အဖန်ဖန် အထပ်ထပ်၊ “<b>သေဝန</b>” မှီဝဲတယ်၊ ဖြစ်ပေါ်တယ်၊ ဘယ်အရာပဲ ဖြစ်ဖြစ် တစ်ကြိမ်တစ်ခါတည်း ဖြစ်ရင် စွမ်းရည်သတ္တိက မထက်ဘူး၊ အကြိမ်ကြိမ် အထပ်ထပ် ဖြစ်လာတဲ့အခါမှ စွမ်းရည်သတ္တိတွေက ထက်လာတယ်၊ အကြိမ်ကြိမ် လုပ်ကြရတယ်၊ စာကျက်တာတောင်မှပဲ အကြိမ်ပေါင်းများစွာ ဆိုရတယ်၊ နမော တဿ အကြိမ်ပေါင်းများစွာ ဆိုထားတဲ့အခါ စွမ်းရည်သတ္တိတွေက ထက်နေလို့ အိပ်ရာက နှိုး, ဆိုခိုင်းတောင် နမော တဿ လွဲမယ်မထင်ဘူး။</p> <p><b>အာသေဝနသတ္တိ</b>ဆိုတာ ကျေညက်နေတဲ့ စာပေတစ်ခုဟာ သတိမထားဘဲနဲ့ ရွတ်ဆိုလည်း လွဲချော်သွားတယ် မရှိဘူး၊ လမ်းကြောင်းက ဖြောင့်နေတာ၊ ဘာဖြစ်လို့ လမ်းကြောင်းက ဖြောင့်တာလဲ၊ <b>အာသေဝန</b> အထပ်ထပ်လုပ်ထားလို့၊ အထပ်ထပ် လုပ်ထားတော့ ခေါက်ရိုးကျိုးသွားတာ၊ ခေါက်ရိုး ကျိုးသွားတော့ စွမ်းရည်သတ္တိ တွေက ပြည့်ဝတာ။</p> <p><b>အာသေဝနပစ္စယော</b>ဆိုတာ တူညီတဲ့အရာတစ်ခုဟာ အကြိမ်ကြိမ်အထပ် ထပ် ဖြစ်လာပြီဆိုရင် ရှေ့ကဖြစ်တဲ့ သဘာဝတရားသည် နောက်ကဖြစ်တဲ့ သဘာဝ တရားကို စွမ်းရည်သတ္တိတွေ ပေးတယ်၊ အဖန်ဖန်အထပ်ထပ် စွမ်းရည်သတ္တိတွေ ပေးထားလို့ ရှေ့စိတ်ရဲ့စွမ်းရည်သတ္တိတွေကို နောက်စိတ်က ဆက်ခံရရှိလာတယ်၊ နောက်စိတ်က အလေ့အကျင့်ရလာတယ်၊ အင်အားတွေကောင်းလာတယ်၊ ဆိုပါစို့- စာကလေးတစ်ကြောင်း ပထမ ဆိုလိုက်တယ်၊ အဲဒီ ပထမဆိုလိုက်တာဟာ နောက်ထပ် ဒုတိယဆိုတဲ့အပေါ်မှာ စွမ်းရည်သတ္တိပေးခဲ့တယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ ဒုတိယ ကျတော့ ချောလာတာ၊ တတိယကျတော့ ပိုချောလာတာ၊ ကျေညက်လာတာ၊ တကယ်လို့သာ အဲဒီလို စွမ်းရည်သတ္တိ မပေးခဲ့ဘူးဆိုရင် ပထမဆိုပြီးတာ ဒုတိယ ပိုချောလာဖို့ အကြောင်း မရှိဘူး၊ <b>အာသေဝနပစ္စည်း</b>ဆိုတာ အဲဒါမျိုးကိုပြောတာ၊ စွမ်းရည်သတ္တိတွေ တက်လာတယ်။</p> <p>အဋ္ဌကထာမှာ <b>အာသေဝနပစ္စည်း</b>ကို ဘယ်လို အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုတုန်းဆို “<b>အနန္တရာနံ ပဂုဏ ဗလဝတာယ ဥပကာရကော</b>” မိမိရဲ့အခြားမဲ့မှာ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ သဘာဝ တရားတွေ အလေ့အကျင့်ရအောင် အင်အားကောင်းလာအောင် အထောက်အကူ ပြုတဲ့ပစ္စည်းမျိုး ကျေးဇူးပြုတဲ့ပစ္စည်းမျိုးကို <b>အာသေဝနပစ္စည်း</b>လို့ ခေါ်ပါတယ်၊ “<b>အနန္တရာနံ</b>” ဆိုတာ မိမိရဲ့ အခြားမဲ့၊ မိမိဆိုတာ ဘယ်သူ့ပြောတာတုန်း ဆိုရင် အကြောင်းတရားကိုပြောတာ၊ ထိုအကြောင်းတရားသည် မိမိနောက်မှာ ဖြစ်ပေါ် လာမည့် အကျိုးတရားလို့ဆိုတဲ့ သဘာဝတရားအား အလေ့အကျင့်ရလာ အောင်, အင်အားတွေကောင်းလာအောင် အထောက်အကူပြု ကျေးဇူးပြုပေးတယ်လို့ ဆိုတယ်။</p> <p>ဥပမာပေးထားတာက စာပေကျမ်းဂန် လေ့လာတဲ့အခါမှာ ရှေးရှေး လေ့လာချက်, ရှေးရှေးသင်ယူချက်တွေက နောက်နောက်သင်ယူတာအတွက် အထောက်အကူ ဖြစ်တယ်တဲ့၊ ဟုတ်တာပေါ့ အဘိဓမ္မာသင်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေကြည့်ပေါ့၊ ပထမ သင်တုန်းက အဘိဓမ္မာတော့ ခက်လိုက်တာလို့ ပြောကြတယ်၊ ဟော သင်ရင်း သင်ရင်းနဲ့ လွယ်လာတယ်၊ ဘာဖြစ်လို့ လွယ်လာတာလဲ၊ ဒီ<b>အာသေဝနသတ္တိ</b>ပဲ၊ ပထမအကြိမ် သင်တာထက် ဒုတိယအကြိမ် လွယ်လာတယ်၊ ဒုတိယအကြိမ်ထက် တတိယအကြိမ် လွယ်လာတယ်၊ စွမ်းရည်သတ္တိတွေ ပေးခဲ့တာ၊ ဘယ်အလုပ်ကိစ္စပဲ ဖြစ်ဖြစ် ဒီသဘောပဲ၊ ကားမောင်းတဲ့လူတွေကြည့်ဦးမလား၊ ကားမောင်းသင်ခါစက ကားဆို မရဲတရဲနဲ့မောင်းတယ်၊ အလေ့အကျင့် မရှိဘူး၊ ဟော ကားမောင်းတာ ကြာလာပြီဆိုရင် ဘာမှသတိထားစရာမလိုဘူး၊ သူ့ဟာသူ လက်ကအလိုအလျောက် သိနေသလိုပဲ၊ အရပ်ထဲမှာကလေးတွေပြောကြတယ် မဟုတ်လား၊ “လူကနေပေမယ့် ပညာက မနေဘူး” ဆိုတာ၊ အလိုအလျောက်ပဲ သူက၊ automatic ဖြစ်နေတဲ့ သဘောမျိုး ဖြစ်လာတယ်၊ အဲဒါ <b>အာသေဝန</b>သဘောတွေကို ပြောတာပဲ။</p> <p><b>အာသေဝ</b>ဆိုတာ အဲဒီပုံစံနဲ့ ကျေးဇူးပြုတဲ့ပစ္စည်းမျိုး၊ စတင်လေ့လာမှုသည် နောက်ထပ်လေ့လာမှုအတွက် <b>ပဂုဏ</b>ဆိုတာ အလေ့အကျင့်ရသွားတာ၊ <b>ဗလဝ</b> ဆိုတာက အားကောင်းလာတာ၊ အလေ့အကျင့်ရခြင်း၊ အားကောင်းလာခြင်းဆိုတဲ့ အခြေအနေမျိုးတွေ ဖြစ်ပေါ်လာအောင် ကျေးဇူးပြုတဲ့တရားမျိုးကို <b>အာသေဝန ပစ္စည်း</b>လို့ ဒီလိုပြောတာ။</p> <p><b>အာသေဝနပစ္စည်း</b>က “မိမိ၏အခြားမဲ့၌” လို့ ဆိုသောကြောင့် <b>အာသေဝနပစ္စည်း</b>သည် <b>အတ္ထိ</b>အမျိုးအစားထဲမှာ မပါဘူး၊ <b>အတ္ထိ</b>ဆိုတာ အကြောင်းတရားက ရှိနေတဲ့အခိုက်မှာ အကျိုးတရားကို ကျေးဇူးပြုတာ၊ အခုဟာ <b>အာသေဝနပစ္စည်း</b>ဟာ မိမိမရှိတော့တဲ့နောက်မှာ မရှိတဲ့အခါမှ ကျေးဇူးပြုတာ၊ <b>နတ္ထိ</b>အမျိုးအစားထဲမှာ ပါတယ်၊ ဘာလို့တုန်းဆိုလို့ရှိရင် ရှေ့ပိုင်းကဖြစ်တာက ရှိနေသေးရင် သူ့ရဲ့စွမ်းရည် သတ္တိတွေကို နောက်က က်ခံဖို့ ဖြစ်နိုင်ဘူး၊ သူက စွမ်းရည်သတ္တိပေးပြီး ချုပ်သွားတာ၊ အဲဒီစွမ်းရည်သတ္တိတွေကို နောက်ကဖြစ်တဲ့စိတ်က ဆက်ခံရစ်တာ၊ အဲဒါကြောင့်မို့ <b>အာသေဝနပစ္စည်း</b>ဆိုတာ <b>နတ္ထိ</b> - အကြောင်းတရားမရှိတော့မှ အကျိုးတရား ဖြစ်ပေါ် လာတာ၊ <b>ဝိဂတ</b> - အကြောင်းတရားတွေ လုံးဝကင်းပြတ်သွားမှ ပြတ်စဲသွားမှ အကျိုးတရားက ဖြစ်ပေါ်လာတာ။</p> <p>ဒါတင် မကသေးဘူး <b>အာသေဝနပစ္စည်း</b>ဆိုတာ <b>အနန္တရ</b> - ကိုယ်မရှိတဲ့ နောက် အကြောင်းတရားကင်းသွားပြီးတဲ့နောက်မှာ အခြားမဲ့၊ (အခြားမဲ့ဆိုတာ အခြားမရှိ တာကို ပြောတာ၊ ကြားထဲမှာ သဘာဝတရားတွေ ခြားကွယ်ထားတာ မရှိဘူး၊) ချုပ်သွားတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် အကျိုးတရားဟာ ပေါ်လာတာ၊ ဒါကြောင့်မို့ <b>အနန္တရပစ္စည်း</b>မျိုးလည်း ဖြစ်တယ်၊ အားကြီးတဲ့အထောက်အကူမျိုး ဖြစ်သောကြောင့် <b>ဥပနိဿယ</b>ဆိုတာလည်း ဖြစ်တယ်။</p> <p>ဒါကြောင့်မို့ <b>အာသေဝနပစ္စည်း</b>နဲ့ မျိုးတူပြီးတော့ ယှဉ်ပြိုင်လာတဲ့ပစ္စည်းတွေ က <b>အနန္တရ</b>၊ <b>သမနန္တရ</b>၊ <b>ဥပနိဿယ</b>၊ <b>နတ္ထိ</b>၊ <b>ဝိဂတ</b>၊ ဒီလိုပြောတာ၊ အဲဒီပစ္စည်းတွေနဲ့ သဘာဝအားဖြင့် သွားတူတယ်ပေါ့၊ ပြိုင်တယ်ပေါ့၊ ပစ္စည်းပြိုင်တယ်လို့ ခေါ်တာ၊ ပစ္စည်းပြိုင်တယ်ဆိုတာ အကြောင်းတရားတွေဟာ ပြိုင်ဆိုင်ပြီးတော့ ဖြစ်ကြတာ၊ ဒါ ဘာပြောတာတုန်းဆိုရင် ဘက်စုံ aspect လို့ပြောတာ၊ ရှုထောင့်ချင်း မတူဘူး၊ အာသေဝနရဲ့စွမ်းရည်သတ္တိနဲ့ နတ္ထိရဲ့စွမ်းရည်သတ္တိ၊ ဝိဂတရဲ့စွမ်းရည်သတ္တိ၊ အနန္တရ သမနန္တရတို့ရဲ့စွမ်းရည်သတ္တိ ကျေးဇူးပြုကြပုံချင်းက မတူကြဘူး၊ အရာဝတ္ထုတစ်ခု ကို ကြည့်လိုက်တဲ့အခါကျတော့ သူက ရှုထောင့်ချင်း မတူကြသလိုဘဲ။</p> <p>ဆိုပါစို့ - တောင်ကြီးတစ်လုံးကို အရှေ့ဘက်က ကြည့်လိုက်ရင် မြင်ကွင်းက တစ်မျိုး၊ အနောက်ဘက်က သွားကြည့်ရင် မြင်ကွင်းကတစ်မျိုး၊ တောင်ဘက်က ကြည့်ရင် မြင်ကွင်းက တစ်မျိုး၊ မြောက်ဘက်ကကြည့်ရင် မြင်ကွင်းက တစ်မျိုး၊ လူ တစ်ယောက်ကိုပဲ ရှေ့ဘက်ကကြည့်ရင် တစ်မျိုး၊ နောက်ကကြည့်ရင် တစ်မျိုး၊ ဘေးဘက်ကကြည့်ရင် တစ်မျိုး၊ အဲဒါကို aspect လို့ ခေါ်တယ်၊ မြင်ရတဲ့ ပုံပန်း သဏ္ဌာန်၊ ပြုလုပ်ပုံ အခြင်းအရာ၊ တည်ရှိပုံအခြင်းအရာချင်းဟာ မတူဘူးလို့ ဒီလို ပြောတာ။</p> <p><b>အနန္တရ</b>တို့ <b>သမနန္တရ</b>တို့ဆိုတာ အကြောင်းတရားလို့ဆိုတဲ့ မိမိချုပ်ကွယ် သွားတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ကျေးဇူးပြုတာ၊ အဲဒီရှုထောင့်ကနေပြီးတော့ <b>အနန္တရ သမနန္တရ</b>လို့ ခေါ်တာ၊ အခြားမဲ့ဆိုတာ အခြားအကွယ်မရှိဘဲနှင့် မိမိချုပ်သွားသည် ၏အခြားမဲ့မှာ ချက်ချင်းဆက်ပြီးတော့ အကျိုးပေးတယ်ဆိုတဲ့သဘော။ <b>ဥပနိဿယ</b> ဆိုတာ ကျတော့ အားကြီးသောမှီရာအနေနဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်လို့ပြောတာ၊ ချုပ်ကွယ် တာတွေ သူမပြောဘူး၊ ရှေ့ဖြစ်ပြီး ချုပ်သွားတဲ့ပေါ်မှာ မှီပြီးတော့မှ နောက်က ဖြစ်ရတာ၊ ရှေ့ကချုပ်သွားတဲ့ သဘာဝတရားသည် အလွန် အင်အားကောင်းတဲ့ အကြောင်း တရားဖြစ်သည်လို့ဆိုတာ၊ အကယ်၍ သူ မချုပ်ဘူး ဆိုလို့ရှိရင် နောက်က တရားက ပေါ်ခွင့်မရှိဘူး၊ အဲဒါ <b>ဥပနိဿယ</b>။</p> <p><b>နတ္ထိ</b>ဆိုတာ အကြောင်းတရား လုံးဝမရှိမှုဟာ သူ့ရဲ့ထူးခြားတဲ့ အရည် အသွေး တစ်ခုပဲ၊ မရှိခြင်းသည် နောက်ထပ်ပေါ်လာမယ့်တရားကို အထောက်အကူ ပြုခြင်းပဲ၊ မရှိဘူးဆိုတာ နည်းနည်းလေးများ ကျန်နေသေးတယ်လို့ ထင်ကြမှာစိုးလို့ <b>ဝိဂတ</b> လုံးဝကင်းပြတ်သွားတယ်လို့ ပြောတာ၊ <b>နတ္ထိ</b>ဆိုတာ မရှိတော့ဘူး၊ မဖြစ် တော့ဘူး၊ <b>ဝိဂတ</b> လုံးဝကင်းကွာသွားပြီလို့၊ လုံးဝကင်းကွာသွားမှ ကျေးဇူးပြုတယ်၊ အကြောင်း တရားသည် လုံးဝပျောက်ကွယ်သွားပြီ၊ ကင်းကွာသွားပြီဆိုမှ အကျိုးတရား ပေါ်လာတယ်လို့ ဒါပြောတာ။</p> <p><b>အာသေဝန</b>ကျတော့ ခုနက အခြားမရှိတာဆိုတဲ့ ရှုထောင့်က မပြောဘူး၊ အားကြီးသောမှီရာဆိုတဲ့ ရှုထောင့်ကလည်း မပြောဘူး၊ မရှိတော့မှ ကျေးဇူးပြုတယ် ဆိုတဲ့ <b>နတ္ထိ</b>ရှုထောင့်ကလည်း မပြောဘူး၊ လုံးဝကင်းကွာသွားပြီးမှ ကျေးဇူးပြုတယ် ဆိုတဲ့ <b>ဝိဂတ</b>ရှုထောင့်ကလည်းမပြောဘူး၊ သူ့ကျတော့ ဘာလဲဆိုတော့ အဖန်ဖန် အထပ်ထပ် ဖြစ်လာအောင် စွမ်းရည်သတ္တိတွေကို ရစေတယ်လို့ပြောတာ၊ အဲဒီတော့ အကြောင်းတရားတွေက အကျိုးတရားတွေကို ကျေးဇူးပြုတဲ့နေရာမှာ စွမ်းရည်သတ္တိ တွေဟာ ကွဲပြားခြားနားမှုရှိတယ်။</p> <p>မတူညီတဲ့ စွမ်းရည်သတ္တိတွေ ရှိကြတယ်၊ ထမင်းချက်တာပဲ ကြည့်ပေါ့။ ထမင်းချက်ရင် အားလုံးသိကြတဲ့အတိုင်း ထမင်းအိုးကို တည်တယ်၊ ဆန်ထည့်တယ်၊ ဆန်ချည်း ထမင်းချက်လို့ရလား၊ ဘာထည့်ရသေးတုန်း၊ ရေထည့်ရသေးတယ်၊ အဲဒီ တော့ ရေရဲ့စွမ်းဆောင်ချက် မပါဘဲနဲ့ ဒီထမင်းစေ့ ကျက်ပါ့မလား၊ ကျက်ရင်လည်း တစ်မျိုးတစ်ဖုံ ဖြစ်သွားမှာပဲနော်၊ အခုလိုပုံစံ ဖြစ်လာမှာ မဟုတ်ဘူး၊ ရေမပါလို့ ရှိရင် ထမင်းဖြူဖြူ ဖွေးဖွေး အိအိစက်စက် နပ်နပ်ကလေး၊ ဒီလိုဖြစ်လာမှာ မဟုတ် ဘူး၊ အောက်က မီးမပါဘဲနဲ့လည်း ဒီလိုဖြစ်လာပါ့မလား၊ မီးရဲ့စွမ်းဆောင်ချက်က တစ်မျိုး၊ ရေရဲ့စွမ်းဆောင်ချက်က တစ်မျိုး၊ မီးနဲ့ ရေ ၂-ခုတည်းနဲ့ ပြီးသလားဆို မပြီး ဘူး၊ ထမင်းချက်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ စွမ်းဆောင်ချက်လည်း ပါတယ်၊ ထမင်းအိုးရဲ့ စွမ်းဆောင် ချက်လည်း ပါတယ်၊ အစုံပဲ၊ အကြောင်းတရားတွေကို မြောက်မြားစွာ စုဆောင်း လိုက်တဲ့ အခါကျမှ ထမင်းဆိုတဲ့အနေအထားလေး ဖြစ်လာတယ်။</p> <p>သာမန်အားဖြင့် လူတွေက မစဉ်းစားကြဘူးလေ၊ ထမင်းချက်စားတယ် ဆိုတာ နေ့စဉ်တွေ့နေတာ၊ နေ့စဉ်နဲ့အမျှ ကိုယ်ကိုယ်တိုင် ချက်စားနေတာ၊ ရေက ဘာလုပ်တာတုန်း၊ မီးက ဘာလုပ်တာတုန်း၊ အိုးက ဘာအတွက် တာဝန်ယူတာတုန်း၊ ထမင်းချက်တဲ့လူက ဘယ်ဘက်က ဆောင်ရွက်တာတုန်း ဆိုတာတွေကို စဉ်းစား မိကောင်းမှ စဉ်းစားမိလိမ့်မယ်။</p> <p>မြတ်စွာဘုရားက ပဋ္ဌာန်းကျမ်းကြီးမှာ လူ့ရဲ့ သဘာဝတရားတွေကို ဉာဏ်တော်ကြီးနဲ့ အသေးစိတ်သိပြီးဟောထားတာ၊ တချို့ကိစ္စတွေက မစဉ်းစားရင် ဘာမှမသိဘူး၊ စဉ်းစားမှုဟာ မှန်ကန်စွာသိမှု နားလည်မှုရဲ့ အကြောင်း အထောက် အပံ့ ဖြစ်တယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ ကြည့် မဂ္ဂင် ၈-ပါးမှာ <b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ</b>ပြီးတော့ ဘာဟော တာတုန်း၊ <b>သမ္မာသင်္ကပ္ပ</b>ဆိုတာ ထည့်ဟောထားတာနော်၊ အင်မတန်မှ အဓိပ္ပါယ် ရှိတယ်၊ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ တရားတော်တွေဟာ တကယ့် logical ဖြစ်တယ်၊ အကြောင်း အကျိုး အင်မတန်မှ စစ်မှန်တယ်၊ မှန်ကန်တဲ့အတွေးမှမရှိရင် မှန်ကန်တဲ့ နားလည်မှု မရှိဘူး၊ မှန်ကန်စွာမြင်ခြင်းဆိုတာ မဖြစ်ဘူး၊ ... ဘယ်အရာပဲဖြစ်ဖြစ် မတွေးမကြံ လို့ရှိရင် သိပါ့မလား၊ မသိနိုင်ဘူး၊ ဒါကြောင့်မို့ <b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ</b>နဲ့ <b>သမ္မာသင်္ကပ္ပ</b> ဆိုတာ တရားအားထုတ်တဲ့နေရာမှာလည်း အင်မတန်မှ အရေးပါတယ်၊ ဒီ၂-ခုကို အသိဉာဏ် ပညာက္ခန္ဓာ ပညာအစုအနေနဲ့ဟောတာ။ မဂ္ဂင် ၈-ပါးကို သီလ သမာဓိ ပညာ ၃-စု ခွဲလိုက်တဲ့အခါ <b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ</b>နဲ့ <b>သမ္မာသင်္ကပ္ပ</b>ကို ပညာအစုထဲမှာ ထည့်ပြီး ဟောထားတယ်၊ နားလည်ခြင်းဆိုတာ မှန်ကန်စွာ တွေးတောခြင်းပေါ်မှာ အခြေပြုတယ်၊ ဒီသဘောကို ပြောတာ။</p> <p>ထမင်းအိုးချက်တာလေးပဲ စဉ်းစားကြည့်ရင် ဆိုင်ရာဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းတွေရဲ့ ဆောင်ရွက်မှုတွေကို သဘောပေါက်လာတယ်၊ ထို့အတူပဲ သဘာဝတရားတွေကို ဆင်ခြင်စဉ်းစားကြည့်လိုက်ရင် သဘာဝတရားတွေဟာ ဆိုင်ရာဆိုင်ရာ မိမိနဲ့ ယှဉ်တွဲလာတဲ့တရားတွေကို အထောက်အကူပြုကြတယ်တဲ့။</p> <p>အကျဉ်းချုပ်အားဖြင့် နားလည်ရမှာက <b>အာသေဝနပစ္စည်း</b>ဆိုတာ <b>ပထမ ဝီထိ</b>လို့ ခေါ်တဲ့ mental process စိတ်ဖြစ်စဉ်ကို သဘောပေါက်ရမယ်၊ အဲဒီ စိတ်ဖြစ်စဉ်ထဲမှာ အားလုံးကြားဖူးကြလိမ့်မယ်၊ အဘိဓမ္မာသင်တဲ့အခါမှာ မြန်မာ စကားတွေထဲမှာလည်း ပါတယ်ပေါ့၊ <b>ဇောစောတယ်</b>ဆိုတာ၊ <b>ဇော</b>ဆိုတဲ့စကားလုံး တော့ ကြားဖူးလိမ့်မယ်၊ <b>ဇော</b>ဆိုတဲ့စကားလုံးက <b>ဇဝန</b>ဆိုတာက လာတာ၊ <b>ဇဝန</b>ရဲ့ အဓိပ္ပါယ်က <b>အရှိန်</b>တဲ့၊ <b>အဟုန်</b>တဲ့၊ မြန်တာ မမြန်တာကို ပြောတာမဟုတ်ဘူး၊ အရှိန် ရှိတယ်၊ အဟုန်ရှိတယ်၊ ဒီစိတ်ဓာတ်တွေက အရှိန်ရှိတဲ့စိတ်ဓာတ်တွေ။</p> <p>အရာဝတ္ထုတစ်ခုခုကို မြင်လိုက်တဲ့အခါမှာ ပထမဦးဆုံး အဲဒီဝတ္ထုနဲ့ စတင် ပြီးတော့ နှလုံးသွင်းမိတဲ့ မျက်စိကမြင်တဲ့ အာရုံလေးတစ်ခု စတင်လက်ခံတာက (သို့မဟုတ်) တံခါး ဖွင့်ပေးတာက <b>အာဝဇ္ဇန ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ်</b>ပဲ၊ <b>ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း စိတ်</b>က သတိပြုမိပြီး အာရုံဘက်ကို ဦးလှည့်ပေးလိုက်သည့်အတွက်ကြောင့် <b>စက္ခုဝိညာဏ် စိတ်</b>က မြင်တယ်၊ ဒါ ဖြစ်စဉ်ပဲနော်။ <b>စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်</b>က မြင်လိုက်တဲ့ အာရုံကို <b>သမ္ပဋိစိန်းစိတ်</b>က လက်ခံလိုက်တယ်၊ လက်ခံပြီးတော့ ဘာလုပ်လဲ <b>သန္တီရဏစိတ်</b>က စုံစမ်းတယ်၊ <b>ဝုဋ္ဌောစိတ်</b>က ဆုံးဖြတ်ချက်ချပြီးတော့ <b>ဇောစိတ်</b>က အရှိန်အဟုန်တွေ ပေးတယ်၊ ဒီအာရုံနဲ့ပတ်သက်ပြီးတော့ အရှိန်အဟုန်နဲ့ ဖြစ်တယ်။</p> <p>ကျန်တဲ့စိတ်တွေမှာ <b>ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း</b>ဆိုတာ အင်မတန်တိုတောင်းတဲ့ အချိန် ပိုင်းလေးမှာ ဖြစ်ပြီး ပျက်သွားတယ်၊ သူပျက်သွားတာနဲ့တစ်ပြိုင်နက် <b>စက္ခုဝိညာဏ်</b> ပေါ်လာတယ်၊ <b>စက္ခုဝိညာဏ်</b> ပျက်သွားတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် <b>အာသေဝန</b> ဆိုတဲ့ အလေ့အကျင့်ရတာတို့ ခုနက အင်အားကောင်းလာတာတို့ဆိုတာ မရှိဘူး၊ သူ့ အလုပ်ကလေးပဲ သူလုပ်သွားကြတာ၊ <b>ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ်</b>က သူ့ဟာသူ တံခါးဖွင့် ပေးသွားတာပဲ၊ <b>စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်</b>က အဲဒီအာရုံကို မြင်လိုက်တာပဲ၊ မြင်လိုက်ပြီး <b>သမ္ပဋိစ္ဆိန်းစိတ်</b>ကို အင်အားကောင်းလာအောင် သူ ဘာမှလုပ်ပေးတာမရှိဘူး၊ သူ့ အလုပ်သူ ဆောင်ရွက်ပြီးတော့ ပျောက်သွားတာ၊ <b>ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း</b>ရဲ့တာဝန်က တံခါး ဖွင့်ပေးတယ်၊ <b>စက္ခုဝိညာဏ်</b>က မြင်လိုက်တယ်၊ <b>သမ္ပဋိစ္ဆိန်း</b>က လက်ခံတယ်၊ <b>သန္တီရဏ</b>က စူးစမ်းလိုက်တယ်၊ <b>ဝုဋ္ဌော</b>က ဆုံးဖြတ်လိုက်တယ်။</p> <p>ဒီစိတ်တွေဟာ တစ်ခုနဲ့ တစ်ခု <b>ဂုဏ</b> အလေ့အကျင့်ရအောင် လုပ်ပေးသွား တာဆိုတာ မရှိဘူး၊ <b>ဗလဝ</b> အားကောင်းလာအောင် လုပ်ပေးသွားတာဆိုတာ မရှိဘူး၊ ဘယ်ကျမှ ဒီအရည်အသွေးတွေ ရှိလာတုန်းဆို <b>ဇော</b>ကျတော့ ရှိလာတယ်၊ ကြည့်လေ သူ့ကျတော့ <b>အာသေဝန</b>လို့ဆိုတာနဲ့ပဲ <b>ဇော</b>ဆိုတာ ၇-ကြိမ် ဖြစ်တယ်၊ ဒီ့ထက်တိုတောင်းတဲ့ အချိန်လည်း ရှိတယ်၊ <b>ဇော</b>ရဲ့ ယေဘုယျသတ်မှတ်ချက်က ၇-ကြိမ်၊ ယေဘုယျအားဖြင့် ၇-ကြိမ် ဖြစ်တယ်၊ ၇-ကြိမ်ထက် ပိုပြီးတော့ <b>ဇောစိတ်</b> ဖြစ်တာမရှိဘူး၊ အဲဒီ ၇-ကြိမ်လုံး <b>ဇော</b>တွေဟာ တူညီသောသဘာဝ ရှိပြီးတော့ အထပ်ထပ်ဖြစ်စေတာ၊ ဒီတစ်မျိုး တည်းက ထပ်ထပ်ပြီးတော့ ဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့ သဘော။</p> <p>ဒါကြောင့်မို့ <b>ပဂုဏ</b> အလေ့အကျင့်ရသွားတယ်၊ <b>ဗလဝ</b>အား ကောင်းလာတယ်၊ ပထမဇောက စောပြီးတဲ့အခါ သူ့ကို အမွေဆက်ခံမည့် ဒုတိယဇောကို အလေ့အကျင့် တစ်ခု ပေးထားခဲ့တယ်၊ အင်အားတစ်ခု ပေးထားခဲ့တယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ ဒုတိယဇောက ပထမဇောထက် အင်အား ကောင်းသွားခဲ့တယ်၊ ဒုတိယဇောက တစ်ခါ တတိယဇောကို စွမ်းရည်သတ္တိတွေပေးခဲ့တယ်၊ တတိယဇောက စတုတ္ထ ဇောကို၊ စတုတ္ထဇောက ပဉ္စမဇောကို၊ ပဉ္စမဇောက ဆဋ္ဌဇောကို၊ ဆဋ္ဌဇောက သတ္တမ ဇောကို စွမ်းရည်သတ္တိတွေ ပေးခဲ့တယ်။</p> <p>ဒါကြောင့်မို့ <b>အာသေဝနပစ္စည်း</b>ဆိုတာ <b>ဇော</b>ကို စပါယ်ရှယ်ရည်ညွှန်းထား တဲ့ပစ္စည်းပါ၊ သဘာဝတူတရားတစ်ခုဟာ အထပ်ထပ် ဖြစ်တယ်ဆိုတာ <b>ဇောစိတ်</b>ပဲ၊ ကျန်တာ တွေက တစ်ကြိမ်ပဲ ဖြစ်ကြတာ၊ တစ်ကြိမ်ပဲ ဖြစ်သည့်အတွက်ကြောင့် <b>ပဂုဏ</b> အလေ့အကျင့်ရသွားတာမျိုးကို မဆောင်ရွက်နိုင်ဘူး၊ <b>ဗလဝ</b> ခွန်အား ရှိလာတယ် ဆိုတာ မဖြစ်နိုင်ဘူး၊ ဒါကြောင့်မို့ <b>အာသေဝန</b>ဆိုတာ <b>ဇောစိတ်</b>တွေကို ရည်ညွှန်းတယ်၊ <b>ဇောစိတ်</b>နဲ့သာဆိုင်တဲ့ပစ္စည်းလို့ ဒီလိုမှတ်ထားရမယ်။</p> <p>ဒါဖြင့် ကောင်းပြီ - <b>ဇော</b>ကို ထပ်ပြီးတော့ ပြောကြရအောင်၊ <b>ဇော</b>ဆိုတာ ဘယ်ဟာ တွေကို <b>ဇော</b>လို့ ခေါ်တာလဲ၊ စိတ်ရဲ့ သဘာဝနဲ့ကြည့်ပြီး အပြစ်ကင်းပြီး ကောင်းကျိုး ချမ်းသာပေးနိုင်တဲ့ <b>ကုသိုလ်စိတ်</b>တွေကိုလည်း <b>ဇော</b>ခေါ်တယ်၊ အပြစ်ရှိပြီး ဆင်းရဲ ဒုက္ခပေးနိုင်တဲ့ <b>အကုသိုလ်စိတ်</b>တွေကိုလည်း <b>ဇော</b>ခေါ်တယ်နော်၊ ဒီသဘာဝတရား တွေဟာ စွမ်းရည်သတ္တိတွေရှိတယ်လို့ ဒီလိုပြောတာ၊ <b>ကုသိုလ်စိတ်</b> ကလည်း စွမ်းရည် သတ္တိရှိတယ်။</p> <p><b>စက္ခုဝိညာဏ်</b>တို့ <b>သမ္ပဋိစ္ဆိန်းစိတ်</b>တို့ <b>သန္တီရဏ</b>တို့ <b>ဝုဋ္ဌော</b>တို့ဆိုတာ ဘာမှ သိပ်စွမ်းရည် သတ္တိရှိတာ မဟုတ်ဘူး၊ ဖြစ်ရိုးဖြစ်စဉ်မို့ သူတို့က ဖြစ်သွားပြီး ကိုယ့်ဆောင်ရွက်ချက် လေးတွေ ကိုယ်ဆောင်ရွက်သွားတာပဲ ရှိတယ်၊ အာရုံနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ သူတို့ရဲ့ စွမ်းရည်သတ္တိဟာ သိပ်မထင်ရှားဘူး။</p> <p><b>ဇော</b>ကျတော့ ဒီလိုမဟုတ်ဘူး၊ စွမ်းရည်သတ္တိတွေ ထက်လာတယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ စာလိုပြောရင် <b>ကုသိုလ်ဇော</b> <b>အကုသိုလ်ဇော</b> <b>ကြိယာဇော</b>လို့ ဒီလိုပြောတာ၊ <b>ဝိပါက်စိတ်</b>တွေက ဇောမထိုက်ဘူး၊ သို့သော် မဂ်စိတ်နောက်မှာဖြစ်တဲ့ <b>ဖိုလ်စိတ်</b> ကျတော့ ဇောထဲမှာပါတယ်၊ ကျန်တဲ့ဝိပါက်စိတ်တွေက ဇောဆိုတာ မဖြစ်ဘူး။</p> <p><b>ဇော</b>ဆိုတာ အဘိဓမ္မာနဲ့ ပြောမယ်ဆိုရင် <b>ကုသိုလ်စိတ်</b>အားလုံး၊ <b>အကုသိုလ် စိတ်</b> အားလုံး၊ <b>ကြိယာစိတ်</b>က ၂၀-ရှိတဲ့ထဲမယ် <b>ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း</b>နဲ့ <b>မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း</b> ၂-ခု မှတစ်ပါး ကျန်တဲ့ ၁၈-ခုသော <b>ကြိယာစိတ်</b>တွေက <b>ဇော</b>၊ <b>ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း</b>နဲ့ <b>မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း</b>ဆိုတဲ့ <b>ကြိယာစိတ်</b>က <b>ဇော</b>မထိုက်ဘူး၊</p> <p>အဲဒီ<b>ဇောစိတ်</b>တွေ အားလုံး ပေါင်းလိုက်တဲ့ အခါကျတော့ ဇောကိစ္စတပ်တဲ့စိတ် ၅၅-ပါး ရှိတယ်၊ ကုသိုလ်စိတ်- ၂၁၊ အကုသိုလ်စိတ်-၁၂၊ အာဝဇ္ဇန်းဒွေမှတစ်ပါး ကြိယာစိတ်-၁၈၊ ပြီးတော့ ဖိုလ်စိတ် ၄-ခု ပေါင်းထည့်လိုက်တဲ့အခါကျတော့ ၅၅-ပါး၊ စိတ် ၈၉-ပါးထဲမှာ <b>ဇော</b>အဖြစ် ဆောင်ရွက်တဲ့ စိတ်တွေဟာ ၅၅-ပါးပဲ ရှိတယ်၊</p> <p>အဲဒီ ၅၅-ပါးထဲမှာ <b>အာသေဝန</b>နဲ့ ဆိုင်တာက <b>ကုသိုလ်</b>၊ <b>အကုသိုလ်</b>၊ <b>ကြိယာ</b> ဒါပဲ ရှိတယ်၊ ဖိုလ်စိတ်တို့ ဘာတို့ မပါဘူး၊ ဒီထဲမှာ <b>ဝိပါက်စိတ်</b>တွေ မပါဘူး။</p> <h3>ဝိပါက်စိတ်တွေ ဇောကိစ္စ မတပ်</h3> <p>ကဲ ဒီနေရာမှာ <b>ဝိပါက်စိတ်</b>တွေက ဘာဖြစ်လို့ <b>ဇော</b>မဖြစ်သလဲဆိုရင် <b>ဝိပါက</b> ဆိုတာ <b>အကျိုးတရား</b>တဲ့၊ ဘယ်သူ့ရဲ့ အကျိုးတရားလဲဆိုတော့ <b>ကံတရား</b>ရဲ့ အကျိုး တရား၊ ကံက ဘယ်တုန်းကကံတုန်းဆိုတော့ အတိတ်ကကံ၊ အဲဒီကံက ထုတ်လုပ် လိုက်တဲ့ အကျိုးတရားဆိုတော့ သူ့ အနေနဲ့ လှုပ်ရှားပြောင်းလဲခွင့် ဘာမျှမရှိဘူး၊ ကံက လုပ်ပေးထားတဲ့အတိုင်း နေရတာ၊ ဘာနဲ့ ဥပမာတူတုန်းဆိုရင် မှန်ထဲမှာ ပေါ်လာတဲ့လူရဲ့မျက်နှာရိပ်လိုပဲ၊ မှန်ထဲမှာ ပေါ်လာတဲ့ရုပ်ပုံကို ပြောင်းလို့ ရလား၊ အပြင်ကဟာတော့ ပြောင်းရတာပေါ့၊ အပြင်ဆိုတာ တကယ့်လူအစစ်ရဲ့ ရုပ်က ပြောင်းလို့ရတယ်၊ မှန်ထဲမှာပေါ်တယ်ဆိုတာ အပြင်မှာအရှိအတိုင်းပဲ ပေါ်တာ မဟုတ်လား၊ မှန်ထဲမှာပေါ်တဲ့အရုပ်ဟာ ပြောင်းလဲလို့မရသလိုပဲ (အပြင်ဘက်က အရှိအတိုင်းပေါ်လာတာ၊) <b>ဝိပါက်စိတ်</b>တွေကလည်း ကံက ဖန်တီးလိုက်တဲ့အတိုင်း ပေါ်လာရသည့်အတွက် သူတို့အနေနဲ့ ဘာမှ ပြုပြင်ပြောင်းလဲလို့မရဘူး။</p> <p>ဒါကြောင့် <b>ဝိပါက်စိတ်</b>တွေဟာ “<b>သန္တ</b>” ငြိမ်နေတယ်၊ “<b>နိရုဿာဟ</b>” အားထုတ်မှု ကင်းတယ်လို့ ဒီလိုပြောတာ၊ ဘာဖြစ်လို့ ငြိမ်သက်နေတာတုန်းဆိုတော့ ကံရဲ့ အရှိန်ကြောင့် ကံက ဖန်တီးထားတဲ့အတိုင်း ပေါ်လာတာ ဖြစ်သောကြောင့် သူတို့အနေနဲ့ ဆုံးဖြတ်နိုင်တာတို့ လှုပ်ရှားနိုင်တာတို့ ဆိုတာ ဘာတစ်ခုမှ မရှိဘူး၊ တကယ်ဆုံးဖြတ်နေတာက ကံပဲ၊ ကံဖန်တီးထားတဲ့အတိုင်းပဲ ... အကျိုးအနေနဲ့ ပေါ်လာတာပဲ၊ ပြောင်းလဲပြင်ဆင်လို့မရတဲ့အရာတွေ၊ ဒါကြောင့်မို့ <b>ဝိပါက်စိတ်</b> တွေဟာ ပြုပြင်ပြောင်းလဲလို့မရတဲ့ ကံရဲ့စွမ်းရည်၊ ကံရဲ့အရှိန်အဟုန်အရ ပေါ်လာတာတွေလို့ ပြောတာ၊ သူတို့က တခြား<b>ဝိပါက်စိတ်</b>တွေကို အကျိုးတရား အနေနဲ့ ထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်း မရှိကြဘူးတဲ့၊ powerless သူတို့မှာ ဘာပါဝါမျှ မရှိဘူး၊ နောက်တစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ် စေနိုင်စွမ်း ဘာမျှမရှိဘူး၊ မရှိသည့်အတွက်ကြောင့် အခြား <b>ဝိပါက်စိတ်</b>တွေကို အလေ့အကျင့်ရလာအောင်တို့ အင်အားကောင်းလာအောင်တို့ လုပ်နိုင်တဲ့အနေအထား သူတို့မှာ မရှိဘူးတဲ့၊ ဒါကြောင့်မို့ <b>ဝိပါက်စိတ်</b>တွေဟာ <b>အာသေဝနပစ္စည်း</b>ထဲမှာ မပါဘူး၊ <b>အာသေဝန</b>စွမ်းရည် သူတို့မှာမရှိဘူး၊ ဒီလို ဆိုလိုတာ။</p> <p><b>အာသေဝန</b>ဆိုတဲ့ စွမ်းရည်သတ္တိရှိတာ <b>ကုသိုလ်ဇော အကုသိုလ်ဇော ကြိယာဇော</b> တွေမှာသာ ရှိပါတယ်တဲ့၊ <b>ကုသိုလ်ဇော</b>ကလည်း <b>ကုသိုလ်ဇော</b>ကိုသာ အားပေးတယ်၊ သဘာဝချင်းတူတာကိုပဲ အထောက်အကူပြုတယ်၊ <b>ကုသိုလ်ဇော</b>က <b>အကုသိုလ်ဇော</b>ကို အထောက်အကူမပြုဘူး၊ သဘာဝချင်းတူမှ အင်အားကောင်း အောင်လုပ်လို့ရတာ၊ ဆန့်ကျင်ဘက်သဘာဝကို အင်အားကောင်းအောင်လုပ်တယ် ဆိုတာ လောကအနေ နဲ့လည်း ယုတ္တိမရှိဘူး။</p> <p><b>ကုသိုလ်ဇော</b>သည် နောက်ထပ်ဖြစ်လာမည့် ကုသိုလ်တရားကို စွမ်းအားတွေ ပေးတယ်၊ အလေ့အကျင့်ရစေတယ်၊ စွမ်းရည်တွေ ထက်မြက်စေတယ်၊ အင်အား ကောင်းလာ စေတယ်ဆိုတဲ့ “<b>ပဂုဏ ဗလဝတာယ</b>” အနေအထားမျိုး ရလာအောင် ရှေးရှေးသော <b>ကုသိုလ်စိတ်</b>တွေက နောက်နောက်ပေါ်လာတဲ့ <b>ကုသိုလ် စိတ်</b>တွေကို ဒီလို စွမ်းရည်သတ္တိတွေကို မြင့်မားလာစေတယ်တဲ့၊ ဘယ်သတ္တိနဲ့ ဘယ်ပစ္စည်းက ဘယ်တရားကို ကျေးဇူးပြုတယ်၊ ဘယ်တရားကြောင့် ဒီလိုမြင့်မား လာရသလဲဆိုရင် <b>အာသေဝနသတ္တိ</b>နဲ့ နောက်နောက်သော <b>ကုသိုလ်စိတ်</b>တွေကို စွမ်းရည်သတ္တိမြင့်မား လာစေတယ်။</p> <p>ထို့အတူပဲ <b>အကုသိုလ်</b>ကလည်း သဘာဝချင်းတူတဲ့ <b>အကုသိုလ်စိတ်</b>ကို ကျေးဇူး ပြုတယ်၊ အဲဒီ<b>အကုသိုလ်</b>ထဲမှာ ထပ်ပြီးခွဲလို့ရသေးတယ်၊ လောဘကို အခြေခံတဲ့ <b>အကုသိုလ်စိတ်</b>တို့၊ ဒေါသကိုအခြေခံတဲ့ <b>အကုသိုလ်စိတ်</b>တို့ သူ့ဟာနဲ့သူ တခြားစီပဲ၊ လောဘကို အခြေခံပြီးဖြစ်တဲ့ (ဥပမာ-လောဘဇောဆိုပါတော့) လောဘကို အခြေခံတဲ့ <b>အကုသိုလ်ဇော</b>က လောဘကို အခြေခံပြီးတော့ ဖြစ်တဲ့ <b>အကုသိုလ် ဇော</b>တွေကိုသာ စွမ်းရည်သတ္တိပေးတယ်၊ ဒေါသကို အခြေခံတဲ့ <b>အကုသိုလ်ဇော</b>တွေ ကို တိုက်ရိုက် အနေနဲ့ စွမ်းရည်သတ္တိ မပေးနိုင်ဘူး၊ ဒီလိုနားလည်ရမယ်၊ ဒေါသမူ <b>ဇော</b>ကလည်းပဲ ထို့အတူပဲ၊ ဒေါသကို အခြေခံဖြစ်တဲ့ <b>အကုသိုလ်ဇော</b>တွေကလည်းပဲ နောက်နောက် ဖြစ်လာတဲ့ ဒေါသကို အခြေခံတဲ့ <b>အကုသိုလ်စိတ်</b>တွေကိုသာ စွမ်းရည် သတ္တိတွေ ပေးသွားတယ်၊ အလေ့အကျင့်ရစေတယ်၊ အင်အားကောင်းစေတယ်၊ ဟော <b>အာသေဝနသတ္တိ</b>နဲ့ ကျေးဇူးပြုတာတွေ။</p> <p>တစ်ခါ <b>ကြိယာဇော</b>က <b>ကြိယာဇော</b>တွေကို ကျေးဇူးပြုတာတွေ ရှိသေးတယ်၊ ဒါကတော့ အဓိကအားဖြင့် <b>ရဟန္တာ</b>တွေရဲ့ သန္တာန်ကို ရည်ညွှန်းပြီး ပြောတာ၊ <b>ရဟန္တာ</b>ပုဂ္ဂိုလ်တွေရဲ့သန္တာန်မှာ <b>အာသေဝနပစ္စည်း</b> ဖြစ်တာနော်၊ ဒီတော့ <b>ကြိယာ</b>လို့ ပြောလိုက်ရင် ကုသိုလ်ကို နာမည်ပြောင်းထားတယ်လို့ မှတ်ထားပါ၊ <b>ရဟန္တာ</b>ရဲ့ သန္တာန်မှာဖြစ်တဲ့ ကုသိုလ်ကို “<b>ကြိယာ</b>” လို့ ခေါ်တယ်၊ ဒီနေရာမှာ <b>အာဝဇ္ဇန်းဒွေး</b>က လွဲရင် <b>ရဟန္တာ</b>သန္တာန်မှာဖြစ်တဲ့ ကုသိုလ်စိတ် (<b>ဟသိတုပ္ပါဒ်</b>ကျတော့ အဲဒီလို ကုသိုလ် ဆိုတာ မရှိဘူး၊ <b>ဟသိတုပ္ပါဒ်</b>က <b>ရဟန္တာ</b>သန္တာန်မှာဖြစ်တဲ့ သီးသန့် <b>ကြိယာစိတ်</b> တစ်မျိုးပဲ၊ ဒါနဲ့ပတ်သက်လို့ ဘုန်းကြီးတို့ စဉ်းစားနေတာ၊ အဖြေရှာလို့ မတွေ့ သေးဘူး၊) ဒိပြင် <b>ကြိယာစိတ်</b>တွေဟာ ဥပမာ - <b>မဟာကြိယာစိတ်</b>၊ <b>မဟာကြိယာစိတ်</b> ဆိုတာ <b>ရဟန္တာ</b>သန္တာန်မှာဖြစ်တဲ့ <b>မဟာကုသိုလ်စိတ်</b>ကိုပဲ <b>မဟာကြိယာစိတ်</b>လို့ ခေါ် တာပဲ၊ ကိလေသာဝဋ်မြစ်တွေ ပြတ်သွားတဲ့ <b>ရဟန္တာ</b>သန္တာန်မှာ ကုသိုလ်ဖြစ်ပြီ ဆိုရင် <b>မဟာကြိယာ</b>ခေါ်တာပဲ၊ လုံးဝအတူတူပဲ။</p> <p>ထို့အတူပဲ <b>ရူပါဝစရကြိယာ</b>၊ ပုထုဇဉ်သေက္ခပုဂ္ဂိုလ်တွေ ဈာန်ရသွားတဲ့အခါ <b>ရူပါဝစရကုသိုလ်</b>လို့ ခေါ်တယ်၊ <b>ရဟန္တာ</b>ဖြစ်သွားပြီဆိုရင် <b>ရူပါဝစရကုသိုလ်</b>သည် <b>ရူပါဝစရကြိယာ</b> ဖြစ်သွားတယ်၊ ပုထုဇဉ်သေက္ခတွေ အရူပဈာန်ရလို့ရှိရင် <b>အရူပါ- ဝစရကုသိုလ်</b>လို့ ခေါ်တယ်၊ <b>ရဟန္တာ</b>ဖြစ်သွားပြီဆိုရင် <b>အရူပါဝစရကြိယာ</b> ဖြစ်သွား တယ်၊ ကုသိုလ်ကနေ <b>ကြိယာ</b>ဖြစ်သွားတာ။</p> <p>သို့သော် <b>ဟသိတုပ္ပါဒ်</b>ကျတော့ ကုသိုလ်ဆိုတာ မရှိဘူး၊ ကုသိုလ်က ပြောင်း လာတာ မဟုတ်ဘူး၊ ဒါဖြင့် <b>ဟသိတုပ္ပါဒ်</b>ဆိုတဲ့စိတ်က ဘယ်ကနေ ပြောင်းလာ တာတုန်းလို့ မေးစရာရှိလာတယ်၊ <b>ရဟန္တာ</b>ဖြစ်မှ ပေါ်လာတဲ့စိတ်လို့ ပြောရမလို ဖြစ် နေတယ်၊ <b>ရဟန္တာ</b>ဖြစ်မှ ပေါ်လာတယ်ဆိုတော့ <b>ရဟန္တာ</b>က ဘယ်မှာဖြစ်တာတုန်း ဆိုရင် <b>အရဟတ္တမဂ်</b>ရပြီး <b>အရဟတ္တဖိုလ်</b>ပေါ်မှ <b>ရဟန္တာ</b>ဖြစ်တာပေါ့၊ <b>အရဟတ္တမဂ် အရဟတ္တဖိုလ်</b>ရမှ <b>ရဟန္တာ</b>ဖြစ်တယ်ဆိုရင် <b>ဟသိတုပ္ပါဒ်</b>သည် <b>အရဟတ္တမဂ် အရဟတ္တ ဖိုလ်</b> ပေါ်ပြီးတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့သန္တာန်မှာသာဖြစ်တာမို့ သူလည်းပဲ <b>အရဟတ္တမဂ် အရဟတ္တ ဖိုလ်</b>ရဲ့ အကျိုးတရားလိုလို ပြောစရာဖြစ်လာတယ်၊ အဲဒါ ဘုန်းကြီးတို့ အကြောင်း ရှာလို့ မတွေ့သေးဘူး၊ ဘယ်ကျမ်းမှာမှလည်း ဒါကို ရေးထားတာမရှိဘူး။</p> <p>ဘာဖြစ်လို့ အကြောင်းရှာရတာတုန်းဆိုတော့ ကြည့်လေ - ကျန်တဲ့<b>ကြိယာ စိတ်</b>တွေက ကုသိုလ်တဖြစ်လဲတွေကို ခေါ်တာ၊ ဆိုပါစို့ - စာထဲမှာ ဘယ်လို ဆိုထား တုန်းဆိုရင် ပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးဟာတဲ့ ပထမဈာန်ရထားလို့ ဈာန်ဝင်စားနေတယ်၊ အဲဒီပထမ ဈာန်ဟာ <b>ပထမဈာန်ကုသိုလ်</b>ပဲ၊ သောတာပန် ဖြစ်တော့လည်း <b>ပထမဈာန် ကုသိုလ်</b>ပဲ၊ သကဒါဂါမ် ဖြစ်တော့လည်း <b>ပထမဈာန်ကုသိုလ်</b>ပဲ၊ အနာဂါမ် ဖြစ်တော့ လည်း <b>ပထမဈာန်ကုသိုလ်</b>ပဲ၊ <b>အရဟတ္တမဂ်</b>ရသွားလို့ <b>ရဟန္တာ</b>ဖြစ်သွားတဲ့ အချိန်မှာလည်းပဲ သူက မဝင်စားသေးလို့ရှိရင် <b>ပထမဈာန်ကုသိုလ်</b>ပဲတဲ့၊ ဝင်စားပြီ ဆိုတဲ့အခါ ကျတော့ <b>ရဟန္တာ</b>အနေနဲ့ အသုံးချလိုက်ပြီဆိုရင် <b>ပထမဈာန်ကုသိုလ်</b> မဟုတ်တော့ဘူးတဲ့၊ <b>ပထမဈာန်ကြိယာ</b> ဖြစ်သွားပြီ၊ ဒီလိုဆိုလိုတယ်။</p> <p>ဒါ ဘာဖြစ်လို့ ဒီလိုပြောတာတုန်းဆိုတော့ <b>ကုသလ</b>ဆိုတာ ကံနဲ့ ပတ်သက် တဲ့နာမည် ဖြစ်နေတယ်၊ <b>ကြိယာ</b>ဆိုတော့ ကံနဲ့ မဆိုင်တဲ့နာမည် ဖြစ်သွားပြီ၊ ဒါကြောင့် မို့ <b>ကြိယာ</b>ဆိုတဲ့ စကားလုံးကို ဓမ္မသင်္ဂဏီပါဠိတော်မှာ “<b>နေဝ ကုသလာ နာ ကုသလာ န စ ကမ္မဝိပါကာ</b>” - ကုသိုလ်လည်း မဟုတ်ဘူး၊ အကုသိုလ်လည်း မဟုတ်ဘူး၊ ကံရဲ့ အကျိုးလည်း မဟုတ်ဘူး၊ three negative ငြင်းဆိုချက် ၃-ခုနဲ့ ပြောတာ၊ “neither kusala nor akusala nor result of kamma”၊ အဲဒါ <b>ကြိယာ</b>။</p> <p>ဒီတော့ <b>ရဟန္တာ</b>သန္တာန်မှာ ဖြစ်သွားတဲ့ ပုထုဇဉ်ဘဝက ရထားတဲ့ဈာန်သည် <b>ကုသိုလ်ဈာန်</b>ပဲ၊ မဝင်စားမချင်း <b>ကုသိုလ်ဈာန်</b>လို့ပဲ ခေါ်တယ်တဲ့၊ <b>ရဟန္တာ</b>ဘဝမှာ ဝင်စားလိုက်ပြီဆိုတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် <b>ကြိယာ</b>ဖြစ်သွားတယ်၊ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ <b>ရဟန္တာ</b>သန္တာန်မှာ ကိလေသာအညစ်အကြေး လုံးဝကင်းစင်သွားတော့ ကုသိုလ်တွေ အနေနဲ့က အလုပ်မရှိတော့ဘူး၊ ကုသိုလ်ရဲ့အလုပ်က ဘာတုန်းဆိုရင် အကုသိုလ် ကို ပယ်ဖျက်တဲ့အလုပ်ပဲ။</p> <p>ကုသိုလ်နဲ့ အကုသိုလ်ဟာ အမြဲတမ်း တိုက်ခိုက်နေတယ်၊ ကုသိုလ်က <b>ပဟာယက</b>၊ အကုသိုလ်က <b>ပဟာတဗ္ဗ</b>၊ အကုသိုလ်က <b>ပဟာတဗ္ဗ</b>အနေနဲ့ ရှိတယ်၊ ကုသိုလ်က <b>ပဟာယက</b>အနေနဲ့ ပေါ်လာတယ်၊ <b>ပဟာတဗ္ဗ</b>ဆိုတဲ့ အကုသိုလ် မရှိဘူးဆိုရင် <b>ပဟာယက</b>ဖြစ်တဲ့ကုသိုလ် လိုသေးလား၊ မလိုတော့ဘူး၊ မလိုတော့လို့ ဖျက်သိမ်း လိုက်ပြီး <b>ကြိယာ</b>လို့ နာမည်ပေးလိုက်တာ၊ ဒီသဘောပါပဲ။</p> <p>ဆိုပါစို့ - လုပ်ငန်းကိစ္စတစ်ခု လုပ်စရာရှိလို့ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖွဲ့ထားတယ်၊ အဲဒီအလုပ်ပြီးသွားတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ဒီအဖွဲ့ဟာ ဘာမျှ အလုပ်မရှိတော့ဘူး၊ အလုပ်မရှိတော့ရင် ဒီအဖွဲ့ပျက်မသွားဘူးလား၊ ပျက်သွားတယ်၊ အဲဒီသဘောပဲ၊ ကုသိုလ်ဆိုတာ အကုသိုလ်ကို ဖယ်ရှားဖို့၊ အကုသိုလ်ကို ဖယ်ရှားစရာမရှိဘူးဆိုရင် ဒီကုသိုလ်ကို <b>ကြိယာ</b>လို့ခေါ်တာ၊ အလုပ်လုပ်ရုံသက်သက်ပဲ၊ အကုသိုလ်ကို ဖယ်ရှားဖို့ မလိုဘူးတဲ့၊ ဒါကြောင့် “<b>ကြိယမတ္တံ</b>” ပြုခြင်းမျှသက်သက်တဲ့၊ ဘယ်ဟာကိုမျှ ဖယ်ရှားပစ်စရာ မလိုဘူးတဲ့။</p> <p>တိုင်းပြည်တစ်ပြည်မှာ သူပုန်တွေရှိလို့ စစ်တပ်ရှိတယ်ဆိုရင် အဲဒီစစ်တပ် က သူပုန်နှိမ်နင်းဖို့ ဖွဲ့စည်းထားတာ၊ ပုန်ကန်သူတွေကို နှိမ်နင်းဖို့ ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ စစ်တပ်၊ တိုင်းပြည် ငြိမ်းချမ်းရေးရသွားပြီဆိုလို့ရှိရင် ဒီစစ်တပ်က နှိမ်နင်းစရာမရှိ တော့ဘူး၊ မရှိလို့ရှိရင် ဂုဏ်ပြုတပ်ဖွဲ့ ဖြစ်သွားမှာ၊ အဲဒါမျိုးကို ခေါ်တာ၊ <b>ကြိယာ</b> ဆိုတာ သဘောပေါက်အောင် ပြောပြတာ၊ <b>ကြိယာ</b>ဆိုတာ အဲဒါ၊ တကယ်လုပ်ရမယ့် တာဝန်ဝတ္တရားတွေက မရှိတော့ဘူး၊ ပြီးသွားပြီ၊ တိုက်ပွဲကြီးပြီးသွားပြီဆိုတဲ့သဘော ပေါ့နော်၊ <b>ရဟန္တာ</b>မှာ တိုက်ပွဲဆိုတဲ့ အကုသိုလ်တွေ ပယ်ဖျက်ဖို့ဆိုတဲ့ လုပ်ငန်းကြီး ပြီးသွားပြီ ဖြစ်သည်အတွက်ကြောင့်မို့ <b>ကြိယာ</b> ပြုရုံသက်သက်ပဲဆိုတဲ့ အဓိပ္ပါယ်၊ နာမည်ပြောင်းပေးလိုက်တာ။</p> <p>အေး ကောင်းပြီ - <b>အာသေဝနပစ္စည်း</b>ဆိုတာ <b>ဇော</b>တွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး တော့ ဖြစ်တယ်လို့ ဒီလိုမှတ်ရမယ်၊ အဲဒါကြောင့်မို့ ပဋ္ဌာန်းပါဠိတော်မှာ -</p> <p>“<b>ပုရိမာ ပုရိမာ ကုသလာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ အာသေဝနပစ္စယေန ပစ္စယော</b>” ။</p> <p>- <b>ပုရိမာ ပုရိမာ</b> - ရှေးရှေးက ဖြစ်ပေါ်၍လာကြတဲ့၊<br> <b>ကုသလာ ဓမ္မာ</b> - ကုသိုလ်တရားတွေက၊<br> <b>ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ</b> = နောက်နောက်ဖြစ်ကြတဲ့၊<br> <b>ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ</b> – ကုသိုလ်တရားတို့အား၊<br> <b>အာသေဝနပစ္စယေန</b> – အာသေဝနပစ္စယသတ္တိဖြင့်၊<br> <b>ပစ္စယော ဥပကာရကော</b> - ကျေးဇူးပြုတတ်ပါပေ၏။</p> <p>မြတ်စွာဘုရားက အဘိဓမ္မာတရား ဟောတဲ့အခါ <b>ကုသလာဓမ္မာ, အကုသလာဓမ္မာ, အဗျာကတာဓမ္မာ</b> ဆိုပြီး <b>ဒီတိက်</b>ကစပြီး <b>မာတိကာ</b> outline ချထားခဲ့တယ်၊ အဲဒီအစီအစဉ်အတိုင်းလာတာ၊ <b>ပုရိမာ ပုရိမာ</b>လို့ နှစ်ထပ်ကွမ်း သုံးထား တာ၊ ရှေးရှေးလို့ ဆိုကတည်းက တစ်ခုစီ တစ်ခုစီ၊ ရှေးရှေးလို့ ပြောတဲ့ဟာက ရှေ့ ရှေ့ အားလုံးကို ခြုံငုံမိအောင် ပြောတာ၊ ပါဠိမှာ ဒီလို စကားနှစ်ထပ် သုံးလို့ရှိရင် <b>ဝိစ္ဆာ</b>လို့ ခေါ်တယ်၊ <b>ဝိစ္ဆာ</b>ဆိုတာ အားလုံးနှံ့အောင် ပြောတာ၊ <b>ဂါမေ ဂါမေ ဇလံ အတ္ထိ</b> - ရွာတိုင်း ရွာတိုင်းမှာ ရေရှိတယ်၊ ပါဠိစာပေက <b>ဂါမေ ဂါမေ</b>၊ အင်္ဂလိပ်စာ ကျတော့ အဲဒီလိုနှစ်ထပ် ပြောတာ မရှိဘူးနော်၊ There is water in every village. Every village လို့ ပြောရင် ပြီးသွားပြီ၊ ပါဠိကျတော့ အဲဒီလို မဟုတ်ဘူး၊ <b>ဂါမေ ဂါမေ</b> - ရွာတိုင်း ရွာတိုင်းမှာ၊ <b>ဇလံ အတ္ထိ</b> - ရေရှိတယ်၊ ဒီမှာလည်းပဲ <b>ပုရိမာ ပုရိမာ ကုသလာ ဓမ္မာ</b> ရှေးရှေးဖြစ်တဲ့ ကုသိုလ်တရားတွေဟာလို့၊ ကြည့် - ဒီစကားကို ကြည့်တာနဲ့ပဲ ရှေးရှေးလို့ သုံးလိုက်ကတည်းက <b>ကုသိုလ်စိတ်</b>တွေဟာ ထပ်တလဲလဲ ဖြစ်နေတယ် ဆိုတာ ထင်ရှားစေတယ်။</p> <p>ထို့အတူပဲ <b>ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ</b>- နောက်နောက်ဖြစ်တဲ့၊ <b>ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ</b> - ကုသိုလ် တရားတို့အား ဆိုတော့ ခုနပြောတဲ့ <b>ဇော၇-ကြိမ်</b>နဲ့ စဉ်းစားကြည့်၊ ပထမ <b>ဇော</b>က ဘယ်သူ့ကိုကျေးဇူးပြုတုန်း၊ ဒုတိယဇောကိုပဲကျေးဇူးပြုတယ်၊ ဒီအကွက်လေး တစ်ကွက်တင်ပြောတာ၊ ပထမဇောက တတိယဇောကို ကျော်ပြီးတော့ လုပ်လို့မရဘူး၊ ဒါ ပြောတာ၊ ပထမဇောသည် ဒုတိယဇောကို၊ “<b>အနန္တရ</b>” ဆိုတာ ကြားထဲမှာ မခြားရဘူး၊ ပထမဇောကပစ္စည်းဆိုရင် ဒုတိယဇောက <b>ပစ္စယုပ္ပန်</b>၊ ဒုတိယ ဇောက ပစ္စည်းဆိုရင် တတိယဇောက <b>ပစ္စယုပ္ပန်</b>၊ တတိယဇောက ပစ္စည်းဆိုရင် စတုတ္ထဇောက <b>ပစ္စယုပ္ပန်</b>၊ စတုတ္ထဇောက ပစ္စည်းဆိုရင် ပဉ္စမဇောက <b>ပစ္စယုပ္ပန်</b>၊ စွမ်းရည်သတ္တိတွေက ဆင့်ကဲဆင့်ကဲ ပေးသွားတဲ့သဘော။</p> <p>ဒီတော့ ပစ္စည်းတွေက ဘယ်သူတွေတုန်းဆိုရင် ဒုတိယဇောအတွက် ပထမ ဇောသည် <b>အာသေဝနပစ္စည်း</b>၊ တတိယဇောအတွက်ဆိုရင် ဒုတိယဇောသည် <b>အာသေဝနပစ္စည်း</b>၊ စတုတ္ထဇောအတွက်ဆိုရင် တတိယဇောသည် <b>အာသေဝန ပစ္စည်း</b>၊ ပဉ္စမဇောအတွက် ဆိုရင် စတုတ္ထဇောသည် <b>အာသေဝနပစ္စည်း</b>၊ ဆဋ္ဌမဇော အတွက်ဆိုရင် ပဉ္စမဇောသည် <b>အာသေဝနပစ္စည်း</b>၊ သတ္တမဇောအတွက်ဆိုရင် ဆဋ္ဌမ ဇောသည် <b>အာသေဝနပစ္စည်း</b>၊ ဒါဖြင့် သတ္တမဇောရဲ့နောက်မှာ ဇောရှိသေးလား၊ မရှိတော့ဘူး၊ ဒါကြောင့် သတ္တမဇော ကျတော့ <b>အာသေဝနပစ္စည်း</b>လုပ်စရာ မရှိ တော့ဘူး၊ ဒါကို ပြောတာနော်၊ ရှေးရှေး ဆိုတာ။</p> <p>ဒါကြောင့်မို့ ပဋ္ဌာန်းအရကောက်ကြီးမှာ “<b>သတ္တမဇောကြဉ်သော ရှေးရှေးသော ပထမဇောစသော</b>” လို့ ဆိုတာ၊ <b>သတ္တမဇောကြဉ်သော</b> ဆိုတာ သတ္တမဇော နောက်မှာ ဇောမရှိသည့်အတွက်ကြောင့် သတ္တမဇောက <b>ပစ္စယုပ္ပန်</b>သာ ဖြစ်တယ်၊ ပစ္စည်း မဖြစ်နိုင်ဘူး၊ သူက နောက်ဟာကို <b>အာသေဝနသတ္တိ</b>နဲ့ ကျေးဇူးပြုလို့ မရဘူး လို့ ပြောတာ၊ ပထမဇောက ဒုတိယဇောကို ကျေးဇူးပြုမယ်၊ ဒုတိယဇောက တတိယ ဇော၊ တတိယဇောက စတုတ္ထဇော၊ စတုတ္ထဇောက ပဉ္စမဇော၊ ပဉ္စမဇောက ဆဋ္ဌမ ဇော၊ ဆဋ္ဌမဇောက သတ္တမဇော၊ သတ္တမဇောကျတော့ ပစ္စည်းမဖြစ်တော့ဘူး၊ ဖြစ်လို့တုန်း၊ နောက်မှာ ဇောမရှိတော့လို့။</p> <p>သဘာဝချင်းမတူတဲ့ တရားတစ်ခု၊ အရှိန်အဟုန်တစ်ခု မပေးနိုင်ဘူးတဲ့၊ နဂိုကတည်းက စွမ်းရည်သတ္တိချင်းမှ မတူတာ၊ စွမ်းရည်သတ္တိတူမှ ဖြစ်တာ၊ သတ္တမ ဇောနောက်မှာ ဘာလာနိုင်တုန်း၊ <b>တဒါရုံ</b> လာနိုင်တယ်၊ <b>ဘဝင်</b> လာနိုင်တယ်၊ မျိုးတူ ရဲ့လား? မတူဘူး၊ မတူသည့်အတွက်ကြောင့် <b>အာသေဝနပစ္စည်း</b>ထဲမှာ မပါဘူး၊ ဒါပြောတာ၊ <b>ပစ္စယုပ္ပန်</b> အနေနဲ့သာ ရတယ်။</p> <p>ကဲ တစ်ခါ <b>ပစ္စယုပ္ပန်</b>ပိုင်းကို ကြည့်မယ်ဆိုရင် ပထမဇောက ပစ္စည်းသာ ဖြစ်နိုင်တယ်၊ ပထမဇောရှေ့မှာ <b>ဝုဋ္ဌော</b> ရှိတယ် မဟုတ်လား၊ <b>ဝုဋ္ဌော</b>က ပထမဇောကို <b>အာသေဝန သတ္တိ</b>နဲ့ ကျေးဇူးမပြုနိုင်လို့ ပထမဇောသည် <b>အာသေဝနပစ္စယုပ္ပန်</b> မဖြစ် ဘူးတဲ့၊ ဒီသဘောကို နားလည်လို့ရှိရင် ပဋ္ဌာန်းအရကောက်ကြီးကို ကြည့်လိုက်လို့ ရှိရင် သဘောပေါက်တယ်နော်၊ <b>ပစ္စယုပ္ပန်</b>ကျတော့ “<b>ပထမဇောကြဉ်သော နောက်နောက် သောဇောများ</b>” တဲ့၊ ပစ္စည်းပိုင်းရောက်တဲ့အခါကျတော့ “<b>သတ္တမဇောကြဉ်သော ရှေးရှေးသောဇော</b>” လို့ ဒီလိုဆိုတယ်။</p> <p>ဒီတော့ <b>ကုသိုလ်</b>သည် <b>ကုသိုလ်</b>ကို၊ <b>အကုသိုလ်</b>သည် <b>အကုသိုလ်</b>ကို၊ <b>ကြိယာ</b>သည် <b>ကြိယာ</b>ကိုလို့ ဆိုင်ရာဆိုင်ရာဇောတွေကို <b>အာသေဝနသတ္တိ</b>နဲ့ ကျေးဇူးပြုသွား ပါတယ်တဲ့၊ ဒါက အကြမ်းဖျင်း၊ ဝီထိမှာကြည့်ရင် မျက်စိနဲ့ အဆင်းအာရုံကို မြင်တဲ့ အခါ၊ နားနဲ့ အသံအာရုံကို ကြားတဲ့အခါမှာ <b>ကာမာဝစရဇောစိတ်</b>တွေ ဖြစ်တယ်၊ ရိုးရာ<b>ကာမာဝစရကုသိုလ်စိတ်</b>ဆိုတာ အာရုံကို မှီတည်ပြီးတော့ <b>ယောနိသော- မနသိကာရ</b>လေး ရှိရုံနဲ့ ဖြစ်နိုင်စွမ်း ရှိတယ်ပေါ့၊ တချို့ <b>ကာမာဝစရစိတ်</b>တွေကပေါ့၊ သို့သော် ဝိပဿနာတို့လို အဆင့်မြင့်တာတို့ ဥပစာရသမာဓိတို့လို အဆင့်မြင့်တာ မျိုးကျတော့ ဘာဝနာကျင့်စဉ်တစ်ခုနဲ့ကျင့်မှ ရတာပေါ့၊ သာမန်<b>ကုသိုလ်စိတ်</b>တွေ ကတော့ ရူပါရုံမြင်တာနဲ့လည်း ကုသိုလ်ဖြစ်နိုင်တယ်၊ သဒ္ဒါရုံကြားတာနဲ့လည်း ဖြစ်နိုင်တယ်၊ မြင်တိုင်း ဖြစ်သလားဆိုတော့ မြင်တိုင်းတော့ မဖြစ်ဘူး၊ ဖြစ်အောင်က ဘာလိုတုန်းဆိုရင် <b>ယောနိသောမနသိကာရ</b> လိုတယ်၊ <b>ယောနိသောမနသိကာရ</b> ဆိုတာ ကုသိုလ်ဖြစ်အောင် စဉ်းစားတတ်တဲ့ နှလုံးသွင်းမှုပဲ။</p> <p style="text-align: center;">▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬</p> <h3>ကုသိုလ်ဖြစ်ကြောင်းတရား ၄-ပါး</h3> <p style="text-align: center;">▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬</p> <p>အဋ္ဌသာလိနီအဋ္ဌကထာမှာ ကုသိုလ်ဖြစ်ဖို့အတွက် အကြောင်း ၄-ချက် ပေးထားတယ်၊ လူတိုင်း လူတိုင်းဟာ အလွယ်တကူနဲ့ ကုသိုလ်ဖြစ်တာ မဟုတ်ဘူးတဲ့၊ ကုသိုလ်ဖြစ်ဖို့ အတွက် ဘာတွေလိုအပ်သလဲ။</p> <p>နံပါတ်(၁)က “<b>နိယမိတ</b>”၊ စိတ်ထဲမှာ determination ရှိရမယ်၊ “ငါ့စိတ်ထဲ မှာ ကုသိုလ်ပဲ ဖြစ်စေရမယ်၊ အကုသိုလ် မဖြစ်စေရဘူး” ဆိုတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ချထား ဖို့ လိုတယ်တဲ့၊ ဒါက ကုသိုလ်ဖြစ်ဖို့အတွက် အကြောင်းတရားတစ်ခုပဲ၊ အဲဒီလိုမှ မဟုတ်ဘူးဆိုရင် အကုသိုလ်တွေက လွှမ်းထားမှာ၊ ဆုံးဖြတ်ချက်ချထားတောင်မှပဲ သတိမေ့နေရင် အကုသိုလ်က ဝင်လာဦးမှာပဲ။</p> <p>ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆိုရင် “<b>ပါပသ္မိံ ရမတိ မနော</b>” - စိတ်ကိုက ခေါက်ရိုးကျိုးနေ တာ၊ အကုသိုလ်ဘက်သွားတာ၊ အလျဉ်ရနေတယ်လို့ပြောတာပေါ့၊ ချဉ်ဖတ်အိုးကြီး လိုပဲ၊ ဘာထည့်လိုက်ထည့်လိုက် ချဉ်သွားတာပဲ၊ အဲဒါ သေချာတယ်၊ ဘယ်စိတ် ပေါ်လာ ပေါ်လာ အကုသိုလ်ဘက်ပဲ သွားတာပဲ၊ သံသရာက ချဉ်ဖတ်အိုးကြီးကိုး၊ အထဲ ဝင်လာသမျှ အကုန်အချဉ်ချည်းပဲ ဖြစ်ရမယ်၊ ဒီတော့ ဒီလိုမဖြစ်အောင် လုပ်ဖို့ ဆိုရင် ဆန့်ကျင်ဘက်စိတ်ဓာတ်လေးတွေ မွေးမြူဖို့လိုတယ်၊ .. ဘာတွေတုန်းဆို <b>နိယမိတ</b> - ကြိုတင်ပြီးတော့ သတ်မှဘ်ထားရမယ်၊ ကိုယ့်စိတ်ထဲမှာ အကုသိုလ် ဆိုတာ မဖြစ်စေရဘူး၊ ကုသိုလ်ပဲ ဖြစ်စေရမယ်တဲ့၊ <b>determination</b> ရှိဖို့လိုတယ်။</p> <p>နောက်တစ်ခု နံပါတ်(၂)က ဘာလိုအပ်လဲဆိုရင် “<b>ပရိဏာမိတ</b>” - ကိုယ့်ရဲ့ စိတ်ကလေးကို ကုသိုလ်ဘက်ကို ညွှတ်ကိုင်းထားရမယ်၊ <b>inclination</b> ပေါ့ <b>incline</b> လုပ်ပေးထားရမယ်၊ စိတ်ကို ကုသိုလ်ဘက်ကို ညွှတ်နေအောင် လုပ်ထားရမယ်၊ နောက်တစ်ခု နံပါတ်(၃)က “<b>အာဘုဇိတ</b>”- နှလုံးသွင်းတဲ့၊ ကုသိုလ်ကိုသာ အမြဲ <b>attention</b> လုပ်နေတယ်၊ နှလုံးသွင်းရှိနေတယ်၊ နောက်တစ်ခု နံပါတ်(၄)က “<b>သမုဒါစာရ</b>” “အလေ့အကျင့် <b>practice</b> ရှိရမယ်၊ ကုသိုလ်ဖြစ်ဖို့ <b>practice</b> ရှိရမယ်။ အခုပြောတဲ့ အချက်လေးချက်ကြောင့်သာ ကုသိုလ်ဆိုတာ ဖြစ်နိုင်တာတဲ့၊ နို့မို့ဆိုရင် ဖြစ်ဖို့မရှိဘူးတဲ့၊ သာမန်အားဖြင့် မဖြစ်နိုင်ဘူး။</p> <p>ဥပမာ - အင်မတန်မှလှတဲ့ ပန်းလေးတစ်ပွင့်ကို လူ ၂-ယောက်မြင်တယ်၊ အဲဒီမြင်တဲ့လူထဲက တစ်ယောက်က ပန်းကလေးလှလို့ဆိုပြီး အမျိုးသမီးဆိုရင် ခေါင်းပန်ဖို့ စဉ်းစားမိမှာပေါ့နော်၊ “လှလိုက်တာ” ဆိုရင် အာရုံခံစားဖို့ သွားပြီး စဉ်းစားပြီ၊ ဘုရားကို ပန်းလှူနေကျပုဂ္ဂိုလ်ကတော့ “လှလိုက်တာ၊ ဒါလေးကို ဘုရား ပန်းအိုး ထိုးဦးမှပဲ” ဆို၊ ဟော တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် . စိတ်ကူးမတူဘူး၊ ဘုရားပန်းလှူနေကျ မဟုတ်တဲ့လူက ပန်းမြင်တာနဲ့ ပန်ဖို့ပဲ စဉ်းစားမယ်၊ သို့မဟုတ် အိမ်မှာအလှထားဖို့ စဉ်းစားကောင်း စဉ်းစားလိမ့်မယ်၊ ဘုရားပန်းလှူနေကျ ပုဂ္ဂိုလ် ကတော့ ပန်းလှလှလေးမြင်လိုက်တာနဲ့ ဘုရားကို သွားသတိရတယ်၊ ဒါဘာဖြစ်တာ တုန်းဆိုရင် “<b>သမုဒါစာရ</b>” <b>practice</b> အလေ့အကျင့်ရနေတာ။</p> <p>ဒီလိုပဲ - ဘာအာရုံနဲ့ပဲတွေ့တွေ့ ကုသိုလ်လုပ်ဖို့ပဲ သတိရတယ်၊ အဲဒီလိုမှ အလေ့အကျင့် မရှိခဲ့ဘူး၊ နှလုံးသွင်း မရှိခဲ့ဘူး၊ <b>determination</b> မရှိခဲ့ဘူး၊ <b>inclination</b> မရှိဘူးဆိုရင် အကုသိုလ်တွေချည်းပဲ ဖြစ်ဖို့များနေတယ်ပေါ့၊ ကာမာဝစရကုသိုလ် ဆိုတာ ရူပါဝစရကုသိုလ်တို့ အရူပါဝစရကုသိုလ်တို့ မဂ်ကုသိုလ်တို့ကို ထောက်ထား မယ်ဆိုရင် လွယ်လွယ်ကူကူနဲ့ ဖြစ်နိုင်တယ်၊ သဘာဝအရ ဖြစ်လို့ရတယ်ပေါ့။</p> <p>ရူပါဝစရကုသိုလ် အရူပါဝစရကုသိုလ်တို့ကျတော့ သမထကျင့်စဉ်ကို ကျင့်ပြီး အောင်မြင်မှဖြစ်တာ၊ မအောင်မြင်ရင်မဖြစ်ဘူး၊ လောကုတ္တရာကုသိုလ် ဖြစ်တဲ့ မဂ်ကုသိုလ်ကျတော့ ဝိပဿနာကျင့်စဉ်ကို အောင်မြင်အောင် ကျင့်နိုင်မှ ဖြစ်တယ်၊ မကျင့်နိုင်ရင် မဖြစ်ဘူး။</p> <p>အဲဒီကုသိုလ်တွေက အကျင့်နဲ့ သက်ဆိုင်သွားတယ်၊ သမထကျင့်စဉ်ကို ကျင့်ရမယ်၊ ဝိပဿနာကျင့်စဉ်ကိုကျင့်ရမယ်၊ သမထကျင့်စဉ်ကိုမကျင့်ဘဲနဲ့ သဘာဝ အတိုင်း ရူပကုသိုလ် အရူပကုသိုလ်ဆိုတဲ့ ဈာန်ကုသိုလ်တွေ လုံးဝမဖြစ်နိုင်ဘူး၊ ရိုးရာနဲ့ မဖြစ်နိုင်ဘူး၊ ကာမကုသိုလ်ကတော့ ရိုးရာပကတိအနေအထားနဲ့ကို ဖြစ်နိုင် တယ်၊ လောကုတ္တရာကုသိုလ်ရော? ဝိပဿနာကျင့်စဉ်ကိုကျင့်မှ ဖြစ်တယ်၊ သမထ ကျင့်စဉ်ကို ကျင့်ရုံနဲ့လည်း မဂ်ကုသိုလ် မဖြစ်နိုင်ဘူး။</p> <p>အဲဒီကုသိုလ်စိတ်တွေဟာ <b>mental process</b> ဆိုတဲ့ စိတ်အစဉ်ထဲမှာ ဖြစ်ကြ ပြီဆိုရင် ရှေးရှေးစိတ်သည် နောက်နောက်စိတ်အား <b>အာသေဝနပစ္စည်း</b>နဲ့ စွမ်းရည်သတ္တိတွေ ပေးသွားတယ်လို့ နားလည်ထားရမှာပေါ့၊ အဲဒီ အာသေဝနသတ္တိကြောင့် ရှေ့စိတ်ထက် နောက်စိတ်က စွမ်းရည်တွေ ထက်လာတယ်၊ ရှေ့စိတ်ထက် နောက် စိတ်က စွမ်းရည်တွေ ထက်လာပြီးတော့ မြင့်မားတဲ့စွမ်းအားတွေကို ရသွားတယ်။</p> <p>ကြည့် - ကံကို ခွဲတဲ့အခါကျတော့ ကုသိုလ်ပဲဖြစ်စေ အကုသိုလ်ပဲဖြစ်စေ ပထမဇောစိတ်ဟာ သူ့ရှေ့က အာသေဝနဆိုတဲ့ စွမ်းရည်သတ္တိပေးနိုင်တဲ့စိတ် မရှိ ဘူး၊ မရှိသည့်အတွက်ကြောင့် သူက အကျိုးတစ်ခုကို ထုတ်လုပ်မယ်ဆိုရင် တစ်ခု ထူထောင်မပေးနိုင်ဘူး၊ လက်ရှိဘဝမှာ အားပေးရုံလေးပဲ ရတယ်၊ ဒါကို “<b>ဒိဋ္ဌဓမ္မ ဝေဒနိယကံ</b>” လို့ ခေါ်တာ၊ ဒိဋ္ဌဓမ္မ ဝေဒနိယကံဆိုတာ ဒီဘဝမှာပဲ၊ ဒီဘဝ ဆိုတာ အတိတ်ကံကြောင့် ရ,ထားတဲ့ ဘဝပဲ၊ <b>ဒိဋ္ဌဓမ္မ ဝေဒနိယ</b> - ဒီဘဝမှာ အားဖြစ်ရုံပဲ ရှိတယ်၊ ဒီလိုဆိုလိုတာ၊ ဘဝတစ်ခု ထူထောင်နိုင်လာအောင် စွမ်းရည် သတ္တိ မရှိဘူး၊ ဘာဖြစ်လို့လဲ? သူ့ရှေ့က <b>အာသေဝန</b>စွမ်းရည်သတ္တိပေးနိုင်တဲ့ပစ္စည်း မရှိလို့၊ အင်အားနည်းတယ်၊ ဒီအဓိပ္ပာယ်ကို ပြောတာနော်။</p> <p>ပထမဇောက ဒုတိယဇောကို အားဖြည့်လိုက်တယ်၊ ဒုတိယဇောက တတိယ ဇောကို အားဖြည့်လိုက်တယ်၊ ပထမဇောထက် ဒုတိယဇောက အားကောင်းလာ တယ်၊ ဒုတိယဇောထက် တတိယဇောက အားကောင်းလာတယ်၊ အဲဒီလို အားဖြည့် အားဖြည့် ပေးသွားလိုက်တာ နောက်ဆုံး ဆဋ္ဌမဇောကျတော့ အားတွေ အင်မတန်မှ တောင့်တင်းနေတယ်၊ အဲဒီလိုတောင့်တင်းတဲ့အားတွေ သတ္တမဇောကို ပုံပြီးတော့ ပေးလိုက်တဲ့အခါမှာ သတ္တမဇောသည် ဒီဘဝကသေရင် နောက်ဘဝမှာ ဘဝတစ်ခု ကို ထူထောင်ပေးနိုင်တဲ့ စွမ်းရည်သတ္တိတွေရသွားတယ်ပေါ့၊ ဒါ ကံပိုင်းကပြောတာ၊ ဒါ <b>အာသေဝန</b>စွမ်းရည်ကြောင့် ဖြစ်တာ၊ ရှိသမျှ <b>energy</b> တွေ သူ့ဆီမှာ သွားစုတယ်၊ ဒါကြောင့် သူက အကျိုးပေးခွင့်ရှိတာ။</p> <p>သို့သော်လည်း ကံဆိုတာ အခြားအကြောင်းတရားတွေနဲ့ ပေါင်းပြီးမှ အကျိုး ပေးလို့ရတာ၊ သူ့ချည်းပဲသပ်သပ် ပေးလို့မရဘူး၊ ဘယ်အရာပဲဖြစ်ဖြစ် အကြောင်း တရားတွေနဲ့ ပေါင်းပြီးမှဖြစ်တာ၊ သူတစ်ခုတည်းမဖြစ်ဘူး၊ ဒါကြောင့်မို့ အကျိုးပေးပြီ ဆိုရင် သတ္တမဇောစေတနာက ဘယ်အချိန်မှာအကျိုးပေးတုန်းဆိုရင် ဒုတိယဘဝမှာ သွားအကျိုးပေးနိုင်တယ်၊ သူ့ ကျတော့ စွမ်းအားတွေမြင့်လို့ အနီးကပ်ဆုံးဘဝမှာ အကျိုးပေးတာ။</p> <p>ကျန်တဲ့ဇောတွေကျတော့ အဆင့်ဆင့်အားဖြည့်ထားတာ ဖြစ်သည့်အတွက် ကြောင့် ဆဋ္ဌဇောထိအောင် ခြုံငုံပြီးတော့ “<b>အပရာပရိယ ဝေဒနိယကံ</b>” တဲ့၊ <b>အပရာ ပရိယ ဝေဒနိယ</b> ဆိုတာ တတိယဘဝကနေစပြီးတော့ သတ်မှတ်ချက်မရှိဘူး၊ နိဗ္ဗာန် ရသည်အထိတိုင်အောင် အလှည့်အသင့် အခွင့်အခါကြုံတဲ့ဘဝမှာ အကျိုးပေးတယ်၊ ဘဝတစ်ခုထူထောင်နိုင်တယ်၊ ဒုတိယဇောကလည်းပဲ စွမ်းအားသတ္တိ ရှိရမယ်၊ တတိယဇောကလည်း စွမ်းအားသတ္တိရှိရမယ်၊ အဲဒါက <b>generally speaking</b> ခြုံငုံပြီးတော့ ပြောလိုက်တာ၊ ဘယ်ဇောရယ်လို့ သတ်မှတ်ပြီးတော့ မပြဘူး၊ အလယ် ငါးဇောကို ပေါင်းပြီး ပြထားတာ။</p> <p>အဲဒီအလယ်ငါးဇောထဲမှာ ဘယ်သူ စွမ်းရည်သတ္တိအထက်ဆုံးလဲဆိုရင် ဆဋ္ဌမဇောက စွမ်းရည်သတ္တိအထက်ဆုံး၊ ဒုတိယဇောထက် တတိယဇောက စွမ်းရည်သတ္တိ ထက်မယ်၊ တတိယဇောထက် စတုတ္ထဇောက စွမ်းရည်သတ္တိထက်မယ်၊ စတုတ္ထ ဇောထက် ပဉ္စမဇောက စွမ်းရည်သတ္တိထက်မယ်၊ ပဉ္စမဇောထက် ဆဋ္ဌမဇောက စွမ်းရည်သတ္တိထက်မယ်၊ ဒီတော့ စွမ်းရည်သတ္တိထက်တဲ့ဇောဟာ နိဗ္ဗာန်မရမီစပ်ကြား ကြုံရာဘဝတစ်ခုခုမှာ အကျိုးပေးမှာပဲ၊ “<b>အပရာပရိယ ဝေဒနိယကံ</b>”ဆိုတာ တတိယ ဘဝကစပြီး နိဗ္ဗာန်ရသည်အထိ ဆိုပြီးတော့ သူ့ရဲ့အချိန်ပိုင်းက အင်မတန်မှ ကျယ်တယ်၊ ဘာဖြစ်လို့ ဒီလိုဖြစ်တာတုန်းဆိုတော့ <b>အာသေဝန</b>သတ္တိကြောင့်ပဲ၊ ဒီတော့ <b>အာသေဝန</b>နဲ့ စွမ်းရည်သတ္တိဟာ ဘယ်လောက် ကြီးမားတုန်းဆိုတာ သိသာတယ်။</p> <p>ထို့အတူပဲ အကုသိုလ်ကို ကြည့်လိုက် -<br> “<b>ပုရိမာ ပုရိမာ အကုသလာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ အာသေဝနပစ္စယေန ပစ္စယော</b>”။</p> <p>အကုသိုလ်ဇောတွေ ပထမဇောက စပြီးတော့ . <b>အာသေဝန</b>သတ္တိနဲ့ အထောက်အကူ ပြုသွားတာ နောက်နောက်ဇောတွေကို သတ္တမဇောထိအောင်၊ ဒါကြောင့်မို့ အကုသိုလ်စိတ်တွေက စွမ်းရည်သတ္တိတွေ ထက်ထက် ထက်ထက် လာပြီး ကံအရာမြောက်ပြီးတော့ အကျိုးတွေ ပေးနေတာ၊ <b>အာသေဝန</b>သတ္တိနဲ့ ထုံမွှမ်းထား လို့ပဲ။</p> <p>နောက် ကြိယာ -<br> “<b>ပုရိမာ ပုရိမာ ကြိယာဗျာကတာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ ကြိယာဗျာကတာနံ ဓမ္မာနံ အာသေဝနပစ္စယေန ပစ္စယော</b>”။</p> <p>အဗျာကတဆိုတာ ဝိပါက်ရယ် ကြိယာရယ် ရုပ်ရယ် . နိဗ္ဗာန်ရယ်ကို ခေါ်တာ၊ အဲဒီထဲက <b>အာသေဝန</b>နေရာမှာ ကြိယာကိုသာ ယူထားတာ၊ ကြိယာဇော ၁၈-ခု၊ အဲဒီကြိယာဇောတွေက စွမ်းရည်သတ္တိတွေ ပေးသွားတာ၊ ရဟန္တာသန္တာန်မှာ ဖြစ်သည့်အတွက်ကြောင့် ကြိယာစိတ်နဲ့ယှဉ်တဲ့ စေတနာတရားတွေဟာ ကံအရာ မမြောက်တော့ဘူး။</p> <p>ကံအရာမမြောက်ရင် <b>အာသေဝန</b>ပစ္စည်းက ဘာလုပ်ဖို့လဲဆိုလို့ရှိရင် ပထမ စိတ်ထက် ဒုတိယစိတ်က <b>energy</b> ပိုထက်လာတယ်၊ ဒုတိယစိတ်ထက် တတိယ စိတ်က <b>energy</b> ပိုထက်လာတယ်၊ လက်ရှိဘဝမှာ စွမ်းရည်သတ္တိတွေ ဖြစ်နေတဲ့ သဘောပဲ၊ သို့သော် ကိလေသာမရှိသည့် အတွက်ကြောင့် ကံအရာ မမြောက်လို့ ခုနပြောသလို ကြိယာပထမဇောက <b>ဒိဋ္ဌဓမ္မ ဝေဒနိယကံ</b>, ကြိယာသတ္တမဇောက <b>ဥပပဇ္ဇ ဝေဒနိယကံ</b> လို့လည်း ပြောဖွယ်ရာ မရှိဘူး၊ ဘဝတစ်ခု ထူထောင်တာတွေနဲ့ ဆက်စပ်ပြီး ပြောလို့မရဘူး၊ ပြုခြင်းမျှလို့ ဒီလိုအဓိပ္ပါယ်ရတယ်။</p> <p>ဒါဖြင့် ဘဝတစ်ခု ထူထောင်တယ်ဆိုတဲ့အခါမှာ <b>အာသေဝန</b>သတ္တိ သက် သက်နဲ့ မဟုတ်ဘူး၊ ကြိယာကျတော့ <b>အာသေဝန</b>သတ္တိရှိသော်လည်းပဲ ဘဝတစ်ခု ထူထောင်နိုင်စွမ်း မရှိဘူး၊ ဘာဖြစ်လို့ ထူထောင်နိုင်စွမ်းမရှိတုန်းဆိုရင် ကိလေသာ ဆိုတဲ့အဖော် မရှိလို့၊ ကံဆိုတာ ကိလေသာအဖော်ရှိမှ ဘဝတစ်ခုကို ထူထောင် နိုင်တာ။</p> <p>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ကို ကြည့် - “<b>အဝိဇ္ဇာပစ္စယာ သင်္ခါရာ၊ သင်္ခါရပစ္စယာ ဝိညာဏံ</b>” လို့ ဆိုတယ်၊ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>က ကိလေသာ၊ <b>သင်္ခါရ</b>က ကံ၊ ကံနဲ့ ကိလေသာ၂-ခု ပေါင်းပြီး <b>ဝိညာဏံ</b>ကို ဖြစ်စေတယ်၊ ဘဝတစ်ခု စ,တယ်၊ ထို့အတူပဲ ပစ္စုပ္ပန် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ကို ကြည့်မယ်ဆိုရင်လည်း “<b>တဏှာပစ္စယာ ဥပါဒါနံ၊ ဥပါဒါနပစ္စယာ ဘဝေါ၊ ဘဝပစ္စယာ ဇာတိ</b>”၊ ကြည့် - အဲဒီမှာလည်းပဲ <b>တဏှာ</b>တို့ <b>ဥပါဒါန်</b>တို့ဆိုတာ ကိလေသာ၊ <b>ဘဝ</b> ဆိုတာကံ၊ <b>ဇာတိ</b>ဆိုတာ ကံရဲ့ အကျိုးတစ်ခု၊ ဟုတ်ရဲ့လား၊ ဘယ်နေရာဖြစ်ဖြစ် မြတ်စွာဘုရားက ကံနဲ့ကိလေသာ ၂-ခုတွဲဟောထားတာ။</p> <p>ကိလေသာမရှိဘူးဆိုရင် ကံက အလုပ်မလုပ်နိုင်ဘူး၊ ကံနဲ့ ကိလေသာ တွဲဖက် ထားရတာ၊ ဒါကြောင့်မို့ ကြည့်လေ - <b>ကမ္မဝဋ် ကိလေသဝဋ် ဝိပါကဝဋ်</b> လို့ ဆိုတာ၊ <b>ကမ္မဝဋ်</b>ကို ပယ်ရတာမဟုတ်ဘူး၊ <b>ကိလေသဝဋ်</b>ကို ပယ်ရတာ၊ <b>ကိလေသဝဋ်</b> ပယ်လိုက်လို့ရှိရင် ကံဟာ သူတစ်ခုတည်း အလုပ်မဖြစ်တော့ဘူး၊ ကိလေသာ ဆိုတဲ့ အဖော်သဟဲ မရသည့်အတွက်ကြောင့် ကံသည် လက်ကျိုးခြေကျိုးသဘော ဖြစ်သွား တယ်၊ အကျိုးတစ်ခုကို မထုတ်လုပ်တော့ဘူး၊ ဒါကြောင့် ရဟန္တာဖြစ်တယ်ဆိုတာ ကံကိုပယ်တာ မဟုတ်ဘူး၊ ကိလေသာကို ပယ်တာ၊ ကိလေသာကို ပယ်လိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ကံသည် အလုပ်မဖြစ်တော့ဘူး၊ ကံ အလုပ်မဖြစ်လို့ ကံကိုလည်း ပယ်ပြီးသား ဖြစ်သွားတယ်။</p> <p>စာပေမှာ အရဟတ္တမဂ်ကို “<b>ကမ္မက္ခယ ကရ</b>” “ကံကုန်ခြင်းကို ပြုတယ်” လို့ဆိုတယ်၊ တကယ်တော့ ကံကို တိုက်ရိုက်ပယ်တာမဟုတ်ဘူး၊ ကိလေသာကို ပယ်တာ၊ နားလည်ရမှာက အဲဒီလိုနားလည်ရမှာ၊ ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆိုတော့ ပယ်အပ်တဲ့တရား ထဲမှာ ကံဆိုတာ မပါဘူး၊ ပယ်ရတဲ့တရားဟာ ကိလေသာ၊ လောဘကို ပယ်ရမှာ၊ ကံဆိုတာ စဉ်းစားကြည့် - မနေ့ကလုပ်ခဲ့တာ ဒီနေ့မှ မရှိတော့တာ၊ ဘာသွား ပယ်မှာတုန်း၊ ပယ်လို့ရလား၊ မနေ့ကဟာ ပြီးခဲ့တာ ဘာသွားပယ်ရမှာတုန်း၊ ရှိမှမရှိတာ၊ ကံဆိုတာ အဲဒါမျိုးပဲ၊ လုပ်မိပြီးတဲ့အရာတစ်ခုဟာ ကံပဲ၊ အဲဒီကံဆိုတာ ပယ်လို့မရဘူး၊ ကိလေသာကိုသာ ပယ်လို့ရတာ။</p> <p>ကိလေသာကို ပယ်လိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ကံတွေဟာ အလုပ်မဖြစ်တော့ဘူး၊ ဘုရားဟောတဲ့နေရာ ဘယ်နေရာပဲဖြစ်ဖြစ် ကိလေသာကို ပယ်တဲ့၊ <b>ပဟာတဗ္ဗ တရား</b>ဖြစ်တဲ့ ကိလေသာကို ပယ်ရတယ်၊ ကိလေသာကို ပယ်လိုက်တဲ့အခါ ကံတွေ အဖော်မဲ့သွားတယ်၊ <b>ကိလေသဝဋ်</b>ကို ပယ်လိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် <b>ကမ္မဝဋ်</b>ဆိုတာ အလုပ်မဖြစ်တော့ဘူး၊ ကံတွေကို <b>isolated</b> လုပ်ထားလိုက်တယ်၊ ချောင်ပိတ်ခံလိုက် ရတယ်၊ ကိလေသာမပါလို့ ကံတွေက အလုပ်မဖြစ်လို့ရှိရင် ဝိပါကကို မထုတ်လုပ် နိုင်တော့ဘူး။</p> <p>ရဟန္တာဖြစ်တာကို ကြည့်ပေါ့၊ ပထမဆုံး မြတ်စွာဘုရားကိုပဲ ကြည့်လိုက် - ဗုဒ္ဓဂယာ မဟာဗောဓိပင်အောက်မှာ သစ္စာလေးပါးကိုသိပြီး ဘုရားအဖြစ် ရောက်တယ်ဆိုတာ ကိလေသာကုန်သွားတာကိုပြောတာ၊ ကံကုန်တယ်လို့ပြောလား၊ ကိလေသာ ကုန်သွားတာကိုပဲ ပြောတာ၊ ဒါဖြင့် ဘာကျန်သေးတုန်းဆိုရင် ကံနဲ့ ကိလေသာ တွေက ပေါင်းပြီးထုတ်ထားတဲ့ <b>ဝိပါက်နာမက္ခန္ဓာ ကဋတ္တာရုပ်</b> ဆိုတာ ကျန်နေသေးတယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ <b>သဥပါဒိသေသနိဗ္ဗာန်</b>လို့ ခေါ်တယ်၊ <b>ဥပါဒိ</b>ဆိုတာ ကံကိလေသာတွေက အကျိုးအဖြစ်ဖြင့် ရယူထားတဲ့ <b>ဝိပါက်နာမက္ခန္ဓာ</b>ဆိုတဲ့ ခန္ဓာ ကြီးဟာ၊ <b>သေသ</b> - ကျန်နေသေးတယ်လို့ ပြောတာ၊ ဒါဖြင့် ကုန်သွားတာက ဘာတုန်းဆိုရင် ကိလေသာပဲ ကုန်သွားတာ၊ ဒါကြောင့်မို့ <b>ကိလေသပရိနိဗ္ဗာန်</b>လို့လည်း ခေါ်တယ်။</p> <p>ကုသိနာရုံ အင်ကြင်းပင်အစုံမှာ သက်တော် ၈၀-အရွယ် <b>ပရိနိဗ္ဗာန်</b>ပြုသွား တဲ့အခါ ခုနကပြောတဲ့ ကံကိလေသာတွေက ထုတ်လုပ်ထားတဲ့ ရုပ်နာမ်ခန္ဓာတွေက လည်း ကုန်သွားတယ်၊ ကုန်သွားတဲ့အပြင် အကြောင်းကင်းနေသည့်အတွက် နောက်ထပ် ဆက်စရာဘာမှမရှိတော့ဘူး၊ အဆက်ပြတ်သွားတယ်၊ ဥပမာ- ဖယောင်းတိုင် မီးတောက်ကလေးတစ်ခုဟာ ဖယောင်းဆီလည်း ကုန်သွားပြီ၊ မီးစာလည်း ကုန်သွားပြီ၊ ငြိမ်းသွားဖို့ပဲ ရှိတော့တာပေါ့၊ ဖယောင်းဆီလေး ထပ်ထည့်ဦးမယ် ဆိုရင် လင်းနေဦးမှာပဲနော်၊ အဲဒီမှာ ခုနက ကျန်နေတဲ့အရာ လုံးဝငြိမ်းသွားတာ ကျတော့ <b>ပရိနိဗ္ဗာန</b>လို့ ခေါ်တယ်၊ ပထမရတာက <b>ကိလေသပရိနိဗ္ဗာန်</b>၊ ကုသိနာရုံ မှာကျတော့ <b>ခန္ဓပရိနိဗ္ဗာန်</b> လို့ ခေါ်တယ်။</p> <p>ကိလေသာအကြောင်းတွေလည်း ကုန်သွားပြီ၊ ကိလေသာကုန်သွားတဲ့ အတွက် ကံဆိုတာ အလုပ်မဖြစ်တော့ဘူး၊ ကံ ကိလေသာတို့က ထုတ်လုပ်ထားတဲ့ အကျိုးတရားလည်း အချိန်စေ့တဲ့အခါ ချုပ်ငြိမ်းသွားတယ်၊ ဘာကျန်သေးတုန်း? ဘာမှ မကျန်တော့ဘူး၊ အကြောင်းတရားတွေက ဖန်တီးထားတဲ့အရာဆိုတာ တစ်ခု မှ မရှိတော့ဘူး၊ <b>သင်္ခါရ</b>ဆိုတာ တစ်ခုမှ မရှိတော့ဘူး၊ ဒါ ပြောတာ၊ <b>သင်္ခါရ</b> မရှိဘူး ဆိုရင် <b>ဝိသင်္ခါရ</b> <b>သင်္ခါရ</b>ကင်းတာပဲ ရှိတော့တယ်လို့ ဆိုလိုတာ၊ <b>သင်္ခတ</b> မရှိလို့ရှိရင် ဘာရှိတုန်းဆိုရင် <b>အသင်္ခတ</b>၊ အခုလို အကြောင်းတရားတွေက ဖြစ်စေတဲ့ဟာမျိုး မဟုတ်တော့ဘူး၊ အဲဒီလို ပြောတာ။</p> <p><b>အာသေဝန</b>သတ္တိ ဆိုတဲ့နေရာမှာ ကြိယာချင်း အားပေးတဲ့ <b>အာသေဝန</b> သတ္တိပဲ၊ ကုသိုလ် အကုသိုလ်ကျတော့ <b>ကမ္မပစ္စယော</b>ပါ ပါတာ၊ ကြိယာကျတော့ <b>ကမ္မပစ္စယော</b> မပါဘူးနော်၊ <b>ကမ္မပစ္စယော</b> မပါသည့်အတွက် ခုနက ကုသိုလ် အကုသိုလ်လို ဘဝတစ်ခုဖန်တီးတာ မရှိဘူး၊ သို့သော် <b>အာသေဝန</b>လို့ဆိုတဲ့ <b>ပဂုဏ</b> အလေ့အကျင့် ရသွားတာတို့ အင်အားကောင်းအောင် လုပ်တာတို့ အင်အား တိုးတက်မြင့်မားသွား စေတာတို့ဆိုတဲ့ စွမ်းရည်သတ္တိကိုတော့ <b>အာသေဝန</b>သတ္တိက ပေးပါတယ်။</p> <p>အဲဒီမှာ သဘာဝမတူတဲ့အရာတွေကိုတော့ သူတို့က စွမ်းရည်သတ္တိ မပေး ဘူးတဲ့၊ သဘာဝတူတဲ့ အရာတွေကိုသာလျှင် စွမ်းရည်သတ္တိ ပေးပါတယ်လို့ <b>အာသေဝန</b> ပစ္စည်းမှာ ခုလိုမှတ်ကြရမှာ ဖြစ်ပါတယ်၊ ဇောစိတ်တွေဟာ <b>အာသေဝန</b> သတ္တိ ရှိတယ်၊ <b>အာသေဝန</b> စွမ်းရည်သတ္တိနဲ့ ပြည့်စုံတဲ့အရာတွေ ဖြစ်တယ်ဆိုတာ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာ ဟောကြားတော်မူခဲ့တဲ့ ပဋ္ဌာန်းတရားတော်ကြီးထဲက <b>အာသေဝနပစ္စည်း</b> ကို နားလည် သဘောပေါက်လို့ရှိရင် တို့တတွေရဲ့သန္တာန်မှာ ကုသိုလ်တွေ ဘာကြောင့် အားကောင်း လာသလဲ၊ အကုသိုလ်တွေ ဘာကြောင့်အားကောင်း လာသလဲ ဆိုတာကို အားလုံး သဘောပေါက်ပြီးတော့ ကုသိုလ်တွေကိုသာ အားကောင်းအောင်လုပ်ပြီး အကုသိုလ် တွေကို အားမကောင်းအောင် လုပ်ဖို့ အင်မတန်မှ အရေးကြီးတယ်။</p> <p>ကုသိုလ်တရားတွေကို ထူထောင်ပြီးတော့ အကုသိုလ်တရားတွေကို ဖယ်ရှားပစ်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်၊ အကုသိုလ်တရားတွေကို မဖယ်ရှားနိုင်သေးသမျှ သံသရာထဲမှာ လည်ကြဦးမှာဖြစ်တယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ အကုသိုလ်တရားတွေ ထပ်တလဲလဲဖြစ်ခြင်း ဆိုတဲ့ <b>အာသေဝန</b>သတ္တိကို မရစေဘဲ ကုသိုလ်တရားကိုသာ ထပ်တလဲလဲ ဖြစ်စေခြင်း ဆိုတဲ့ စွမ်းရည်သတ္တိတွေ အလေ့အကျင့်တွေ အင်အားရှိမှုတွေ ဖြစ်စေအောင် ကိုယ်စီကိုယ်စီ သတိထားပြီး ကြိုးစားအားထုတ်နိုင်ကြပါစေကုန် သတည်း။</p> <p style="text-align: center;">▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬</p> <h3>ပဋ္ဌာန်းမြတ်ဒေသနာ အပိုင်း (၁၀)</h3> <p style="text-align: center;">▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬</p> <p>သာသနာတော်နှစ် ၂၅၅၃-ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၇၁-ခုနှစ်၊ ဝါခေါင်လဆန်း ၄-ရက်၊ (၂၅-၇-၂၀၀၉)၊ ရန်ကုန်တိုင်း၊ ဗဟန်းမြို့နယ်၊ ကြားတောရလမ်း မင်္ဂလာဈေး ဓမ္မာရုံတော်ကြီးအတွင်းဝယ် ဆင်ယင်ကျင်းပ ပြုလုပ်အပ်သည့် ညဉ့်ဦးယံဓမ္မသဘင် အခမ်းအနားဝယ် မင်္ဂလာတောင်ညွန့်မြို့နယ် မင်္ဂလာဈေး နှစ်ဖက်မိဘများနှင့် ဦးတင်စိုးတို့အား ရည်စူး၍ ဒေါ်လှခင် ကိုကျော်သင်းဆေးဆိုင် မိသားစုတို့၏ <b>အမတဒါန ဓမ္မဒါန</b>အဖြစ်ဖြင့် ဟောကြားတော်မူသည်။</p> . <p style="text-align: center;">▬▬▬▬▬</p> <h3>ကမ္မပစ္စယော</h3> <p style="text-align: center;">▬▬▬▬▬</p> <p>ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်သူတော်စင်တွေ အများအားဖြင့် ကံအကြောင်းကို ပြောလေ့ ရှိကြတယ်၊ ကံ ကံ၏အကျိုးကို ယုံကြည်ခြင်း, ကံ ကံ၏ အကျိုးကို သိမြင်ခြင်းဆိုတဲ့ <b>ကမ္မဿကတာ သမ္မာဒိဋ္ဌိ</b> ဟာ ဗုဒ္ဓကို ယုံကြည်ကိုးကွယ်ကြတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေရဲ့ အခြေခံ ခံယူချက် ဖြစ်ပါတယ်၊ ကံ ကံ၏အကျိုးကို လက်မခံဘူး၊ ကံ ကံ၏အကျိုးကို ငြင်းပယ်တယ်ဆိုရင် <b>မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ</b>အမြင်ပဲ၊ အကုသိုလ်မနောကံ ၃-မျိုးမှာပါတဲ့ <b>မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ</b>က ဘာကိုပြောတာတုန်းဆိုရင် ကံ ကံ၏အကျိုးကို ငြင်းပယ်တာ၊ သို့မဟုတ် ကံ၏ အကျိုးကို ငြင်းပယ်တာကိုပြောတာ၊ <b>နတ္ထိကဒိဋ္ဌိ</b>လို့ ဆိုတယ်၊ အခြား <b>မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ</b>တွေနဲ့ သွားမရောစေနဲ့။</p> <p>မနောကံထဲမှာပါတဲ့ <b>မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ</b>ဆိုတာ ပါဠိတော်အဖွင့်တွေထဲမှာ “<b>ကတမာ စ ဘိက္ခဝေ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ</b>” လို့ဆိုပြီး ရှင်းပြတယ်၊</p> <p>“<b>နတ္ထိ ဒိန္နံ၊ နတ္ထိ ယိဋ္ဌံ၊ နတ္ထိ ဟုတံ</b>”</p> <p><b>ဒိန္နံ</b> – ပေးလှူကြောင်း ဒါနစေတနာရဲ့အကျိုးတရားသည်၊ <br> <b>နတ္ထိ</b> – မရှိတဲ့၊ <br> စကားလုံး အနေနဲ့ကတော့ <br> <b>ဒိန္နံ</b> – ပေးလှူခြင်းသည်၊<br> <b>နတ္ထိ</b> – မရှိတဲ့၊</p> <p>ပေးလှူခြင်းကို ငြင်းပယ်တာ မဟုတ်ဘူး၊ ပေးလှူခြင်း<b>ဒါနစေတနာ</b>ရဲ့အကျိုးတရားကို ငြင်းပယ်တာ၊ ဒါနကိုပဲ ဒီနေရာမှာ ၃-မျိုးခွဲပြီး ပြောတယ်၊ <b>ယိဋ္ဌ</b>ဆိုတာ ပူဇော်တာ၊ <b>ဟုတ</b>ဆိုတာ လက်ဆောင် ပဏ္ဏာပေးတာမျိုး၊ အကုန်လုံး ပေးကမ်းတာချည်းပဲ၊ <b>ဒါနကုသိုလ် ဒါနစေတနာ</b>ရဲ့ အကျိုးတရားကို ငြင်းပယ်တယ်၊ လက်မခံဘူးဆိုရင် ကံရဲ့အကျိုးတရားကို ငြင်းပယ်တာပဲ။</p> <p>ပိုပြီး ထင်ရှားတာကတော့ -</p> <p>“<b>နတ္ထိ သုကဋ ဒုက္ကဋာနံ ကမ္မာနံ ဖလံ ဝိပါကော၊</b>”</p> <p><b>သုကဋ ဒုက္ကဋာနံ</b>-ကောင်းစွာပြုအပ်, မကောင်းသဖြင့်ပြုအပ်ကုန်သော၊ <br> <b>ကမ္မာနံ</b>- ကုသိုလ်ကံ အကုသိုလ်ကံတို့ရဲ့၊ <br> <b>ဖလံ ဝိပါကော</b> - အကျိုးရင်း အကျိုးဆက်ဆိုတာ၊ <br> <b>နတ္ထိ</b> – မရှိဘူး၊</p> <p>လုံးဝငြင်းပယ်လိုက်တာ၊ ကုသိုလ်ကံရဲ့ ကောင်းကျိုးချမ်းသာ ဆိုတာ မရှိဘူး၊ အကုသိုလ်ကံရဲ့ မကောင်းကျိုး ဆင်းရဲဆိုတာ မရှိဘူးတဲ့၊ ကံကံ၏ အကျိုးကို ငြင်းပယ်တာ။</p> <p>နောက်ပြီးတော့ ဆက်လက်ငြင်းပယ်တာတွေ ရှိသေးတယ်၊ “<b>နတ္ထိ မာတာ၊ နတ္ထိ ပိတာ</b>” စကားလုံးအတိုင်း ပြောမယ်ဆိုရင် -</p> <p><b>မာတာ</b> - အမိသည်၊ <br> <b>နတ္ထိ</b> – မရှိ၊ <br> <b>ပိတာ</b> - အဖသည်, <br> <b>နတ္ထိ</b> - မရှိတဲ့၊</p> <p>ဒီလိုပြောရမယ်၊ အမေအဖေ မရှိဘူး ပြောရင် အမေအဖေကို ငြင်းပယ်တယ်၊ အသိအမှတ် မပြုဘူး၊ ဆိုလိုတဲ့အဓိပ္ပါယ်က <b>မာတာ</b> ဆိုတဲ့စကားလုံးက အမိကို ရည်ညွှန်းတာ ဖြစ်သော်လည်းပဲ အဓိပ္ပါယ်ယူတဲ့အခါ <b>မာတာ</b> - အမိပေါ်မှာ ကျေးဇူး ပြုခြင်း စော်ကားခြင်းဆိုတဲ့ အမိနဲ့ စပ်ပြီး ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ ကုသိုလ် အကုသိုလ်ရဲ့ အကျိုးကို ငြင်းပယ်တယ်၊ ဒီလို အဓိပ္ပါယ်ရတယ်ပေါ့၊ ဒါက ဘာတုန်းဆိုရင် <b>materialism</b> ပေါ့၊ <b>နတ္ထိ ပိတာ</b> ဆိုတာလည်း ထို့အတူပဲ၊ အဖေကို ပြုစုလို့ လုပ်ကျွေးလို့လည်း ကုသိုလ်မရဘူး၊ အဖေကို စော်ကားလို့လည်း အကုသိုလ် မဖြစ်ဘူးလို့ ဆိုလိုတယ်၊ အကျိုးတရားကို ငြင်းပယ်တယ်လို့ ဒီလိုဆိုတယ်။</p> <p>“<b>နတ္ထိ အယံ လောကော</b>”တဲ့၊ တခြားဘဝက ပုဂ္ဂိုလ်တွေအတွက် ဤ လောကဆိုတာ မရှိဘူး၊ “<b>နတ္ထိ ပရော လောကော</b>” ဒီလောကမှာ ရှိနေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ် တွေအတွက် နောင်လောကဆိုတာ မရှိဘူး၊ ဆိုလိုတာက ကိုယ့်နေရာ ကိုယ့်ဘဝမှာပဲ ပြတ်ကြတယ်လို့ ဒီလိုပြောတာ၊ ဟိုဂြိုဟ်သားက ဒီဂြိုဟ်ရောက်လာမှာ မဟုတ် ဘူးနော်၊ ဟိုဂြိုဟ်သားကလည်း သေပြီးပျောက်၊ ဒီဂြိုဟ်သားကလည်း ဒီမှာ သေပြီး ပျောက်ဆိုတဲ့ ပုံစံမျိုး၊ ဒီက လောကသားတွေကလည်း ဒီမှာပဲသေပြီး ပျောက်မှာ၊ ဟိုဘက် လောကသားတွေကလည်း ဟိုဘက်မှာပဲသေပြီး ပျောက်သွားမယ်၊ <b>ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ</b>လို့ ဆိုတယ်၊ <b>materialism</b> ဆိုတာ <b>ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ</b>ပေါ့ အဲဒါတွေကို ငြင်းပယ်တာ။</p> <p>ဘုန်းကြီးတို့ “နိဗ္ဗာန်တံခါးကြီး ဖွင့်တော်မူပါ” ဆိုတဲ့အထဲမယ် ဟောထားတဲ့ <b>အဇိတကေသကမ္မလ</b>ရဲ့အယူဝါဒ၊ “<b>နတ္ထိ သတ္တာ သြပပါတိကာ</b>” - သေပြီးတော့ ပြန်ဖြစ်တဲ့သတ္တဝါဆိုတာ မရှိဘူးလို့ ကံ ကံ၏အကျိုးတွေကို ငြင်းပယ်တယ်၊ သတ္တဝါ တွေဟာ ဘဝတစ်ခုကနေ ဘဝတစ်ခုသွားနေတယ်ဆိုတာ ကံရဲ့စွမ်းအားနဲ့ သွားနေ တာ၊ ကံကို ငြင်းပယ်နေမှတော့ ဘယ်လိုလုပ်ပြီးတော့ ဒီသတ္တဝါ ဟိုသွား ဒီသွား ဖြစ်နေဦးမတုန်း၊ ဒါကြောင့်မို့ ကံ၏အကျိုးကို ငြင်းပယ်လိုက်တယ်။</p> <p>ပြီးတော့ ဘာပြောတုန်းဆို “<b>နတ္ထိ သမဏဗြဟ္မဏာ သမ္မဂ္ဂတာ သမ္မာပဋိပန္နာ</b>” - အဆင့်အတန်းမြင့်ပြီး ကောင်းတဲ့အကျင့်ကို ကျင့်ပြီးတော့ ဒီလောကကြီးရဲ့ အကြောင်းကို ကိုယ်တွေ့ သိမြင်ပြီးတော့ ဟောနိုင်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုတာ မရှိဘူး၊ ဒါက ဘုရားကိုလည်း ငြင်းပယ်တယ်ပေါ့၊ အဲဒီတော့ ဒီ <b>နတ္ထိကဝါဒ</b>ကိုပဲ မနောကံအရာမှာ <b>မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ</b>လို့ ပြောတာ။</p> <p>“<b>သက္ကာယဒိဋ္ဌိ</b>” ဆိုတဲ့ <b>မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ</b>တွေနဲ့ သွားမရောနဲ့ပေါ့၊ အခြေခံကျတာက ကံ ကံ၏အကျိုးကို ငြင်းပယ်မှု ဒီ<b>မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ</b>က ပိုပြီးတော့ အရင်းခံကျတယ်၊ ဗုဒ္ဓ ဘာသာဝင် ဖြစ်နေလင့်ကစား <b>သက္ကာယဒိဋ္ဌိ</b>ဆိုတာ မကင်းနိုင်သေးဘူးပေါ့၊ <b>ပရိယုဋ္ဌာန</b>လို့ ခေါ်တဲ့ လွှမ်းမိုးဖြစ်ပေါ်နေမှု မရှိပေမယ့်လို့ <b>သက္ကာယဒိဋ္ဌိ</b> ရှိနေတာပဲ၊ ဒီအယူဟာ <b>အနုသယ</b> အနေနဲ့ <b>ဒိဋ္ဌာနုသယ</b>ဆိုတာ ဘဝသံသရာက ပါလာတာ၊ <b>သောတာပတ္တိမဂ်</b>နဲ့မှ ပယ်ရှားနိုင်မယ်။</p> <p>ဒီတော့ ကံ ကံ၏အကျိုးကို ငြင်းပယ်ခြင်းဆိုတဲ့ မနောကံအရာမှာ <b>မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ</b>၊ အဲဒီ<b>မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ</b>ဟာ <b>သဂ္ဂါဝရဏ</b>-နတ်ပြည်ကိုလည်း တားတယ်၊ ဆိုလိုတာက နတ်ပြည် ရောက်ဖို့ မဖြစ်နိုင်ဘူး၊ အဲဒီအယူဝါဒရှိတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်က ကောင်းရာသုဂတိ မရောက်ဘူး လို့ ပြောတာ၊ ဘယ်ရောက်မလဲ ကံကို ငြင်းပယ်ထားတာဆိုတော့ မဟုတ်တာ လုပ်တော့မှာပေါ့၊ သူက ကောင်းတာလုပ်လို့ ကောင်းကျိုးချမ်းသာဆိုတာ မရှိဘူး၊ မကောင်းတာလုပ်လို့ မကောင်းကျိုးရဲ့ ဆင်းရဲဒုက္ခဆိုတာ မရှိဘူးလို့ ငြင်းပယ်ထားမှ တော့ သူက ကောင်း, မကောင်း ကိုယ်ကြိုက်တာလုပ်မယ့် သဘောပဲပေါ့၊ ကိုယ် ကြိုက်တာဆိုတာ အများအားဖြင့် ဘာကြိုက်တာတုန်းဆိုတော့ မကောင်းတာ ကြိုက်တာပေါ့၊ ဒါကြောင့်မို့ ဒီမနောကံအရာမှာရှိတဲ့ <b>မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ</b>ဆိုတာ <b>နတ္ထိကဒိဋ္ဌိ</b>ကို ရည်ညွှန်းတာလို့ ဒီလိုမှတ်ရမယ်။</p> <p>တချို့က ရောပြီးတော့ ရေးတတ်တယ်၊ <b>မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ</b>ဆိုရင် <b>သက္ကာယဒိဋ္ဌိ</b>တွေ ရော ဘာတွေရော မနောကံမှာ သွားထည့်တယ်၊ <b>မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ၆၂-ပါး</b>ဆိုတာ ရှိသေး တယ်လေ၊ အတ္တအယူအဆတွေနဲ့ ပတ်သက်တာ၊ ဒါတွေကလည်း <b>Philosophy</b> သဘောမျိုးပေါ့၊ စဉ်းစားတွေးခေါ်တဲ့အခါမှာ သူ့ရဲ့အမြင်တွေဟာ မှားသွားတယ်၊ မစဉ်းစား မတွေးခေါ် ရင် ဖြစ်ချင်မှ ဖြစ်မယ်၊ ဒီဟာကတော့ အခြေခံအကျဆုံးမို့ ကံ ကံ၏အကျိုးကို ငြင်းပယ်တဲ့ ဒီ<b>မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ</b>ကိုသာ ဒုစရိုက်ထဲမှာ ထည့်ထားတယ်၊ <b>သက္ကာယဒိဋ္ဌိ</b>တို့က ဒုစရိုက်ထဲမှာ ထည့်တာမဟုတ်ဘူး၊ ဒါကြောင့် <b>မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ</b>လို့ဆိုတိုင်း အတူတူလို့ မအောက်မေ့နဲ့ပေါ့။</p> <p>ဒါကြောင့်မို့ <b>ကမ္မဿကတာ သမ္မာဒိဋ္ဌိ</b> – ကံ ကံ၏အကျိုးကို လက်ခံပြီဆိုရင် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်ဖြစ်ဖို့ အခြေခံကောင်းရှိတယ်လို့ ပြောရမယ်၊ ကံ ကံ၏အကျိုးကို လက်မခံဘူးဆိုရင် အခြေခံကောင်း မရှိဘူး၊ အဲဒီ<b>မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ</b> ရှိနေလို့ရှိရင် <b>မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ</b>သည် ဒုစရိုက်အရာဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဒီပုဂ္ဂိုလ်အပါယ်ငရဲကျရတယ်၊ <b>သက္ကာယဒိဋ္ဌိ</b> ရှိလို့ အပါယ်ငရဲကျတာတော့ မဟုတ်ဘူး၊ ဒါကြောင့်မို့ ကျမ်းဂန်စာပေတွေမှာ <b>သက္ကာယဒိဋ္ဌိ</b>ကို <b>မဂ္ဂါဝရဏ</b> - မဂ်ကိုတားတယ်လို့ပြောတာ၊ <b>သဂ္ဂါဝရဏ</b>-နတ်ပြည်ကို မတားဘူးတဲ့၊ သံယုတ်ပါဠိတော်ထဲမှာ <b>မက္ခလိဂေါသာလ</b>တပည့်တွေ နတ်ပြည် ရောက်နေတာ ရှိတယ်၊ <b>ဗကဗြဟ္မာကြီး</b>ဆိုတာ ကြားဖူးတယ် မဟုတ်လား၊ အေး သူက <b>မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ</b>ပဲ၊ သူက ဗြဟ္မာကြီး ဖြစ်နေတာပဲ၊ အဲဒီ<b>မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ</b>က ဘာတုန်းဆိုရင် <b>သက္ကာယဒိဋ္ဌိ</b>ကို <b>မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ</b>လို့ ပြောတာနော်၊ ကံ ကံ၏အကျိုးကိုတော့ သူ လက်ခံ တယ်၊ ဒါကြောင့် ဗြဟ္မာကြီး ဖြစ်နေတာပေါ့၊ အဲဒါ အခု ဘာလို့ပြောရတာတုန်း ဆိုရင် ရောနေတတ်လို့ ပြောရတာနော်။</p> <p><b>သက္ကာယဒိဋ္ဌိ</b>တို့ <b>အတ္တဒိဋ္ဌိ</b>တို့ စတဲ့ <b>မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ</b>တွေက <b>မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ၆၂-ပါး</b>ထဲ ပါတော့ ပါတာပေါ့၊ အကျုံးဝင်တယ်၊ ဒါပေမယ့် ဒုစရိုက်အရာမှာပါတဲ့ <b>မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ</b> သည် အဲဒီထဲကဟာကို ရည်ညွှန်းတာ မဟုတ်ဘူး၊ ဘာကို ရည်ညွှန်းတာတုန်းဆိုရင် <b>နတ္ထိကဒိဋ္ဌိ</b>ကို ရည်ညွှန်းတာ၊ ဒါကို အဓိကထားတယ်ပေါ့၊ အဲဒီတော့ ကံ၏အကျိုး ကို ငြင်းပယ်လိုက်တယ်ဆိုလို့ရှိရင် ကံကိုလည်း ငြင်းပယ်ရာ ရောက်တယ်၊ အကျိုးကို ငြင်းပယ်မှတော့ အကြောင်းလည်း ငြင်းပယ်ပြီးသား ဖြစ်သွားတယ်။</p> <p>အဲဒါကြောင့် <b>မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ</b>အရာမှာ ကျမ်းဂန်စာပေမှာ <b>နတ္ထိကဒိဋ္ဌိ</b>ကို အဓိက ထားပြီးတော့ ပြောသော်လည်းပဲ နားလည်ရမှာက <b>အကိရိယဒိဋ္ဌိ</b>၊ ကုသိုလ်ကံ အကုသိုလ်ကံဆိုတာ လုပ်လို့ မရဘူး, ကုသိုလ်ကံ အကုသိုလ်ကံဆိုတာ မရှိဘူး ဆိုတဲ့ ငြင်းပယ်ချက် <b>အကိရိယဒိဋ္ဌိ</b>၊ ထိုကုသိုလ်ကံ အကုသိုလ်ကံရဲ့ အကျိုးတရား ဆိုတာ မရှိဘူးလို့ ငြင်းပယ်တာက <b>နတ္ထိကဒိဋ္ဌိ</b>၊ လောကကြီးမှာ သတ္တဝါတွေ ဆင်းရဲ ဒုက္ခရောက်နေ တာပဲဖြစ်စေ ချမ်းသာသုခ ရနေကြတာပဲဖြစ်စေ သတ္တဝါတွေ စင်ကြယ်တာပဲဖြစ်စေ ညစ်နွမ်းတာပဲဖြစ်စေ ဘာအကြောင်းမှ မရှိဘူးလို့ အကြောင်း ကို ငြင်းပယ်တာက <b>အဟေတုကဒိဋ္ဌိ</b>။ အဲဒီ<b>ဒိဋ္ဌိ ၃-ခု</b>ဟာ အင်မတန်မှ အပြစ်ကြီးတယ်၊ နတ်ပြည် ရောက်ဖို့ရာတောင် မဖြစ်နိုင်တဲ့, ကောင်းရာဘုံဘဝကိုတောင် မရောက်စေနိုင်တဲ့, တားတဲ့ <b>မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ</b>တွေတဲ့၊ ဒုစရိုက်အရာမှာပါတဲ့ <b>မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ</b>။</p> <p><b>သက္ကာယဒိဋ္ဌိ အတ္တဒိဋ္ဌိ</b> ဆိုတဲ့ <b>ဒိဋ္ဌိ</b>တွေကျတော့ မဂ်မရအောင် တားတာ၊ မဂ်ဖိုလ် နိဗ္ဗာန် တရားထူး မရနိုင်ဘူးလို့ ပြောတာ၊ အဲဒီ<b>သက္ကာယဒိဋ္ဌိ</b> ရှိရင်၊ အဲဒါ လည်းပဲ စာပေမှာ <b>မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ</b>ဆိုတဲ့ စကားလုံးနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ရောထွေးသွားတတ်လို့ ဒါကို မှတ်ထားဖို့ပေါ့။</p> <p>အဲဒါ ရောထွေးသွားတတ်သလို နောက်တစ်ခု သုစရိုက်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး တော့ ဘာရှိတုန်းလို့ဆိုတော့ <b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ</b>၊ သုစရိုက်နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ <b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ</b>၊ အဲဒီ <b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ</b>ဆိုတဲ့ နေရာမှာလည်းပဲ <b>အတ္ထိကဝါဒ</b>ကို ပြောတာ၊ <b>အတ္ထိက</b> ဆိုတာ <b>အတ္ထိ ဒိန္နံ၊ အတ္ထိ ယိဋ္ဌံ၊ အတ္ထိ ဟုတံ</b>၊ ဒါနကောင်းမှုတွေရဲ့အကျိုး ရှိတယ်၊ ကုသိုလ်ကံ အကုသိုလ်ကံတို့ရဲ့ အကျိုးတရားဆိုတာ ရှိတယ်လို့ ဒီလို ကံ ကံ၏အကျိုးကို လက်ခံ တာ၊ အဲဒါ သုစရိုက်အရာမှာဖြစ်တဲ့ <b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ</b>ကို ပြောတာ၊ အဲဒီ<b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ</b>က ခုနက <b>သက္ကာယဒိဋ္ဌိ</b>ကို ဖယ်ရှားတဲ့ <b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ</b>မျိုး မဟုတ်သေးဘူး၊ အဲဒါ သုစရိုက်အခြေခံ <b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ</b>လို့ မှတ်ရမယ်။</p> <p>ဒါကြောင့်မို့ ကံတရားဆိုတာ ရှိတယ်လို့ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာ အတိအလင်း ဟောကြားထားလို့ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာရဲ့ဒေသနာတော်အရ မြတ်စွာဘုရားဟာ <b>ကမ္မဝါဒ</b>- ကံကိုဟောပြောတယ်၊ <b>ကမ္မဝါဒီ၊ ကိရိယဝါဒီ</b>၊ <b>ကမ္မဝါဒီ</b>ဆိုတာ ကံကို လက်ခံကျင့်သုံးပြီး ကံအကြောင်းကို ဟောပြောလေ့ရှိတယ်၊ <b>ကိရိယဝါဒီ</b>ဆိုတာ ကုသိုလ်ကံ အကုသိုလ်ကံ ရှိသည့် အတွက်ကြောင့် ထို ကုသိုလ်ကံ အကုသိုလ်ကံကို လုပ်လို့ရတယ်လို့ ဟောပြောတာ၊ ဒီတော့ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာရဲ့ဝါဒဟာ <b>ကမ္မဝါဒ</b>နဲ့ <b>ကိရိယဝါဒ</b>၊ ကံရှိတယ်လို့ လက်ခံ ယုံကြည်လို့ ၂၄-ပစ္စည်းမှာလည်း မြတ်စွာဘုရားက <b>ကမ္မပစ္စယော</b>လို့ ကံဟာ ကြီးမားတဲ့ အထောက်အကူတစ်ခု ဖြစ်ကြောင်းကို ဟောထားတယ်။</p> <p><b>ကမ္မပစ္စယော</b>မှာ <b>ကမ္မ</b>ဆိုတာ ပြုလုပ်ခြင်း စွမ်းဆောင်နိုင်ခြင်း၊ စွမ်းဆောင်မှု ပြုလုပ်မှုကို ဖြစ်ပေါ် စေတတ်တဲ့စေတနာမျိုး၊ သုတ္တန်ပါဠိတော်တွေထဲမှာ <b>ကမ္မ</b> ဆိုတာကို “<b>စေတနာ ဟံ ဘိက္ခဝေ ကမ္မံ ဝဒါမိ</b>” “ချစ်သားရဟန်းတို့ - ကမ္မဆိုတာ တခြားကို ပြောတာ မဟုတ်ဘူး၊ စိတ်စွမ်းအားထဲမှာ လှုံ့ဆော်မှုကို ပေးနိုင်တဲ့ <b>စေတနာစွမ်းအား</b>ကို ငါဘုရား ကံလို့ ဟောပါတယ်” လို့ ဒီလိုဟောထားတယ်။ (<b>နိဗ္ဗေဓိကသုတ်၊ အင်္ဂုတ္တရပါဠိ</b>)</p> <p style="text-align: center;">▬▬▬▬▬▬</p> <h3>စေတနာ ၂-မျိုး</h3> <p style="text-align: center;">▬▬▬▬▬▬</p> <p>အဲဒီဟောထားတဲ့ ဒေသနာအတိုင်းပဲ အဘိဓမ္မာပါဠိတော်မှာလည်းပဲ <b>ကမ္မ</b> ဆိုတာ စေတနာပဲ၊ အခု ပဋ္ဌာန်းဒေသနာတော်ကြီးမှာလည်းပဲ <b>ကမ္မပစ္စယော</b>ဆိုတာ စေတနာကိုပဲ ပြောတာ၊ အဲဒီစေတနာကိုမှ ၂-မျိုး ခွဲတယ်တဲ့၊ .. <b>နာနာက္ခဏိက စေတနာ</b>ဆိုတာက တစ်မျိုး၊ <b>နာနာက္ခဏိက</b>မှာ <b>နာနာ</b>ဆိုတာ မတူညီဘူး ကွဲပြားနေ တယ်၊ <b>ခဏ</b>ဆိုတာ အချိန်ပိုင်း၊ မတူညီတဲ့အချိန်ပိုင်း၊</p> <p>ဘာတွေ မတူညီတာတုန်း ဆိုတော့ <b>စေတနာ</b>လို့ဆိုတဲ့ကံတရား ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ အချိန်ပိုင်းနဲ့ ထိုကံတရားက အကျိုးကို ထုတ်လုပ်တဲ့ အချိန်ပိုင်း၊ ဒီနှစ်ခုဟာ မတူဘူးလို့ ပြောတာ၊ ဒါ <b>နာနာက္ခဏိက</b> လို့ ခေါ်တာ၊ <b>နာနာက္ခဏိက</b> - မတူညီသော အခိုက်အတန့်မှာဖြစ်တဲ့ အကျိုးကို ထုတ်လုပ်တတ်တဲ့ <b>စေတနာမျိုး ကံမျိုး</b>တစ်မျိုး ရှိတယ်တဲ့။</p> <p>နောက် <b>သဟဇာတစေတနာ</b>၊ <b>သဟဇာတ</b>ဆိုတာ အတူတကွဖြစ်ပြီးတော့ အကျိုးပြုတဲ့ <b>စေတနာမျိုး</b>၊ အတူတကွဖြစ်ပြီးတော့ ကျန်တဲ့ ယှဉ်ဘက်တရားတွေကို စွမ်းအားပေးတယ်၊ လုံ့လဗျာပါရတွေကို ထောက်ပံ့ကူညီပေးတယ်ဆိုတဲ့ စွမ်းရည် သတ္တိရှိတဲ့ <b>စေတနာမျိုး</b>ဟာ <b>သဟဇာတစေတနာ</b>လို့ ပဋ္ဌာန်းမှာ ဒီလို နှစ်မျိုး ခွဲလိုက်တယ်။</p> <p>ပဋ္ဌာန်းမှာ <b>နာနာက္ခဏိကစေတနာ</b>ကို ကံလို့ ခေါ်သလို သုတ္တန်ပါဠိတော် တွေမှာလည်းပဲ ဒါကိုပဲ ခေါ်တာ၊ ထိုထိုသုတ္တန်တွေမှာ ကံအကြောင်း ဟောတာတွေ မှန်သမျှ <b>နာနာက္ခဏိက</b> လို့ဆိုတဲ့ ကံဖြစ်တဲ့အချိန်နဲ့ အကျိုးထုတ်လုပ်တဲ့အချိန် မတူညီတာဘဲ ပြောနေတာ၊ အရပ်ထဲမှာ လူတွေ ပြောနေကြတယ် - “ကံကောင်း တယ်၊ ကံမကောင်းဘူး၊ ကံတရားအတိုင်းပဲ” နဲ့ ပြောနေကြတာတွေကလည်းပဲ ဟောဒီ <b>နာနာက္ခဏိကကမ္မ</b>ကိုပဲ ရည်ညွှန်းပြီးတော့ ပြောနေကြတာ။</p> <p><b>သဟဇာတကမ္မ</b>ဆိုတဲ့ ဒုတိယ အမျိုးအစားကိုတော့ အဘိဓမ္မာမှာသာ ပြောတယ်လို့ ဒီလိုနားလည်ရမယ်၊ အဘိဓမ္မာပဋ္ဌာန်းပါဠိတော်မှာသာ <b>သဟဇာတကမ္မ</b> အကြောင်း ပြောတယ်၊ တခြားသုတ္တန်တွေမှာ ကံအကြောင်းပြောပြီဆိုရင် <b>နာနာက္ခဏိကကမ္မ</b> ပဲ။</p> <p>ကံအကြောင်း ပြောတယ်ဆိုတော့ ဘယ်လိုပြောသလဲ၊ သုတ္တန်ပါဠိတော် တွေမှာ “<b>ကမ္မဿကာ သတ္တာ</b>”၊ <b>သတ္တာ</b> - သတ္တဝါတွေဟာ၊ <b>ကမ္မဿကာ</b> - ကံ သာလျှင် ကိုယ်ပိုင်ဥစ္စာရှိကြတယ်လို့ ဒီစကားကိုဟောတယ်၊ အဲဒီကံဟာ ဘယ်ကံ ကို ရည်ညွှန်းတာတုန်းဆိုရင် ခုပြောတဲ့ <b>နာနာက္ခဏိကကံ</b>ကို ရည်ညွှန်းတယ်၊ <b>သဟဇာတ</b> ကို ရည်ညွှန်းတာမဟုတ်ဘူး၊ “<b>ကမ္မဒါယာဒါ</b>” – ကံသာလျှင် အမွေခံဥစ္စာ ရှိကြတယ်၊ “<b>ကမ္မယောနိ</b>”-ကံတည်းဟူသော အကြောင်းရှိကြတယ်၊ “<b>ကမ္မဗန္ဓု</b>” ကံတည်း ဟူသော ဆွေမျိုးရှိကြတယ်၊ “<b>ယံ ကမ္မံ ကရိဿန္တိ ကလျာဏံ ဝါ ပါပကံ ဝါ တဿ ကမ္မဿ ဒါယာဒါ ဘဝိဿန္တိ</b>”တဲ့၊ ကောင်းတဲ့ကံပဲဖြစ်စေ၊ မကောင်းတဲ့ ကံပဲဖြစ်စေ မိမိပြုလုပ်တဲ့ကံရဲ့အကျိုးကို သတ္တဝါတွေဟာ အမွေခံကြရတယ်လို့ ဒီလိုပြောတာ၊ ဒါဟာ <b>နာနာက္ခဏိကကမ္မ</b>ကို ရည်ညွှန်းပြီးပြောတာ၊ <b>သဟဇာတကမ္မ</b> ကို ရည်ညွှန်းတာ မဟုတ်ဘူး။</p> <p>ပဋ္ဌာန်းမှာကျတော့ <b>နာနာက္ခဏိကကမ္မ</b>က တစ်ခု, <b>သဟဇာတကမ္မ</b>က တစ်ခု ဆိုပြီးတော့ ကမ္မနှစ်ခု ခွဲခြားပြီးတော့ ဟောတယ်၊ သုတ္တန်ပါဠိတော်တွေအရဆိုရင် ကံဆိုသည်မှာ ကုသိုလ်စိတ်မှာယှဉ်တဲ့စေတနာ, အကုသိုလ်စိတ်မှာယှဉ်တဲ့ စေတနာ အဲဒီ<b>စေတနာသဘာဝတရား</b>ကို ကံလို့ ခေါ်တယ်လို့ မှတ်ရမယ်၊ အဘိဓမ္မာပဋ္ဌာန်း ဒေသနာတော်အရ စေတနာမှန်သမျှ ကံပဲ၊ ဝိပါက်မှာပဲယှဉ်ယှဉ် ကုသိုလ်မှာပဲ ယှဉ်ယှဉ် အကုသိုလ်မှာပဲယှဉ်ယှဉ်၊ ကုသိုလ် အကုသိုလ် ဝိပါက် ကြိယာ ယှဉ်ချင်တဲ့ နေရာမှာယှဉ်၊ စေတနာမှန်သမျှဟာ ကံပဲလို့ဟောတယ်၊ ဒါ မတူညီတဲ့ အချက်ပဲ၊ ကွဲပြားခြားနားစွာသိဖို့ လိုတယ်ပေါ့။</p> <p style="text-align: center;">▬▬▬▬▬▬</p> <h3>သဟဇာတကမ္မ</h3> <p style="text-align: center;">▬▬▬▬▬▬</p> <p><b>သဟဇာတကမ္မ</b>ဆိုတာ တစ်စုံတစ်ခုကို ထုတ်လုပ်ပြီးတော့ အကျိုးပေးတဲ့ ကံမျိုး မဟုတ်ဘူး၊ ဒါကြောင့်မို့ ပဋ္ဌာန်းပါဠိတော်မှာ -</p> <p>“<b>သဟဇာတာ စေတနာ သမ္ပယုတ္တကာနံ ဓမ္မာနံ တံ သမုဋ္ဌာနာနဉ္စ ရူပါနံ ကမ္မပစ္စယေန ပစ္စယော</b>” တဲ့။</p> <p><b>သဟဇာတာ စေတနာ</b> - အတူအကွဖြစ်တဲ့ စေတနာတရားသည်၊ <br> <b>သမ္ပယုတ္တကာနံ ဓမ္မာနံ</b> – ယှဉ်ဘက်ဖြစ်တဲ့သဘာဝတရားတို့အား လည်းကောင်း၊ <br> <b>တံ သမုဋ္ဌာနာနံ</b> – ထိုယှဉ်ဘက်ဖြစ်တဲ့ သဘာဝတရားတွေကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ <b>စိတ္တဇရုပ် ပဋိသန္ဓေကမ္မဇရုပ်</b>တို့အားလည်းကောင်း၊ <br> <b>ကမ္မပစ္စယေန</b> - <b>သဟဇာတ ကမ္မပစ္စယသတ္တိ</b>ဖြင့်၊ <br> <b>ပစ္စယော ဥပကာရကော</b> = ကျေးဇူးပြုတတ်တယ်-</p> <p>တဲ့၊ ဒီလိုဟောတာ။</p> <p>ဒီတော့ ဒီ <b>သဟဇာတကမ္မ</b>ဆိုတာ အရပ်ထဲမှာ ပြောနေတဲ့ ကံအတိုင်းပဲ ဆိုတာနဲ့ မဆိုင်ဘူး၊ ကံကောင်းတယ်၊ ကံမကောင်းဘူးဆိုတာနဲ့ မဆိုင်ဘူး၊ <b>စေတနာ သဘာဝတရား</b>သည် ယှဉ်ဘက်တရားတွေအပေါ်မှာ လုံ့လဗျာပါရလို့ဆိုတဲ့ အစွမ်း သတ္တိတွေကို ပေးနေတယ်၊ <b>စေတနာ</b>ရဲ့ သဘောတရားက သူကိုယ်တိုင်လည်း အားထုတ်တယ်၊ ကျန်တဲ့သဘာဝတရားတွေကိုလည်း စည်းရုံးပြီးတော့ အားထုတ် စေတယ်၊ ဒါ <b>စေတနာ</b>ရဲ့သဘောတရား။</p> <p><b>စေတနာ</b>မှာ အလုပ်နှစ်ခုလုပ်တယ်လို့ ပြောရတယ်၊ ပထမအလုပ်က ကိုယ်တိုင် အားထုတ်ခြင်း ဆိုတဲ့အလုပ်၊ ဒုတိယ အလုပ်က ယှဉ်ဖော်ယှဉ်ဖက် တရား ဓမ္မတွေကို အားထုတ်စေတယ် ဆိုတဲ့အလုပ်၊ ကိုယ်တိုင်က အားထုတ်ခြင်း, ယှဉ်ဘက်တရား တွေကို အားထုတ်စေခြင်းဆိုတဲ့ စွမ်းဆောင်မှုကို ရည်ညွှန်းပြီးတော့ <b>သဟဇာတကမ္မ</b>ကို <b>ကမ္မပစ္စယော</b>လို့ မြတ်စွာဘုရားက ဟောတာပါ။</p> <p>ဒီ <b>သဟဇာတာစေတနာ</b>ကို <b>ကမ္မပစ္စည်း</b>လို့ ဟောထားတာက ပဋ္ဌာန်းကျမ်း ရဲ့ ထူးခြားတဲ့ ဟောပြောချက်တစ်ခုလို့ မှတ်ရမယ်၊ ဒါကတော့ များများပြောစရာ မရှိဘူး၊ စိတ်မှန်ရင် စေတနာရှိတာချည်းပဲ၊ စိတ်အားလုံးမှာ စေတနာယှဉ်တယ်၊ ဘာဖြစ် လို့တုန်း ဆိုတော့ <b>စေတနာ</b>ဆိုတာ စိတ်အားလုံးမှာယှဉ်တဲ့ <b>စေတသိက်</b> တရားမျိုး၊ ဘယ်စိတ်ပဲဖြစ်ဖြစ် <b>စေတနာ</b>ဆိုတာပါတယ်၊ <b>စေတနာ</b>မပါတဲ့ စိတ်ရယ်လို့ လုံးဝမရှိဘူး၊ အဲဒီ <b>စေတနာ</b> ဆိုတာလည်းပဲ ဒီနေရာမှာ ကံလို့ပြောလိုက်တာ၊ ဒါက <b>သဟဇာတကမ္မ</b>။</p> <h3>နာနာက္ခဏိကကမ္မ</h3> <p>နာနာက္ခဏိကကမ္မကျတော့ ဒါမျိုး မဟုတ်တော့ဘူး၊ ဒါကြောင့်မို့ ပဋ္ဌာန်း ပါဠိတော်မှာ -<br> “<b>ကုသလာကုသလံ ကမ္မံ ဝိပါကာနံ ခန္ဓာနံ ကဋတ္တာ စ ရူပါနံ ကမ္မပစ္စယန ပစ္စယော</b>” လို့ ဟောတယ်။</p> <p><b>ကုသလာကုသလံ ကမ္မံ</b> - ကုသိုလ်အကုသိုလ်ကံသည် (ဝါ) ကုသိုလ် အကုသိုလ် စေတနာသည်၊ <br> <b>ဝိပါကာနံ ခန္ဓာနံ</b> – ကံတရားက ထုတ်လုပ်တဲ့ ဝိပါက်နာမက္ခန္ဓာတို့အား လည်းကောင်း၊ <br> <b>ကဋတ္တာ စ ရူပါနံ</b> - ကဋတ္တာရုပ်လို့ဆိုတဲ့ ကမ္မဇရုပ်တို့အား လည်းကောင်း၊ <br> <b>ကမ္မပစ္စယေန</b> = ကမ္မပစ္စယသတ္တိဖြင့်၊ <br> <b>ပစ္စယော ဥပကာရကော</b> - ကျေးဇူးပြုတတ်ပါပေ၏။</p> <p>ဒါက အများပြောနေတဲ့ <b>ကံ</b>ပဲ၊ ကောင်းတာလုပ်ရင် ကောင်းကျိုးရတယ်၊ မကောင်းတာလုပ်ရင် မကောင်းကျိုး ရတယ်လို့ အများပြောနေကြတဲ့ ကံပဲ၊ ကံသာလျှင် ကိုယ်ပိုင်ဥစ္စာဆိုတာလည်း ဒါကို ပြောတာ။</p> <p>ကုသိုလ်ကံနဲ့ အကုသိုလ်ကံသည် ဘယ်သူ့ကို ဖြစ်စေတုန်းဆိုတော့ <b>ဝိပါက် နာမက္ခန္ဓာ</b>ဆိုတဲ့ အကျိုးတွေကို ဖြစ်စေတယ်၊ နောက် <b>ကဋတ္တာရုပ်</b> ဆိုတဲ့ <b>ကမ္မဇရုပ်</b> တွေကိုလည်း ဟောဒီကံက ဖြစ်စေတယ်နော်၊ ဘဝတစ်ခုမှာ အစပြုတဲ့အချိန်မှာ ကံကနေ ထုတ်လုပ်လိုက်တာ ဝိပါက်နဲ့ ကမ္မဇရုပ်ပဲလေ။</p> <p>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်မှာ ကြည့်မယ်ဆိုလို့ရှိရင် “<b>သင်္ခါရပစ္စယာ ဝိညာဏံ</b>” ဆိုတဲ့ အပိုင်းကို ကြည့်ရမယ်၊ သင်္ခါရဆိုတာ နာနာက္ခဏိကကမ္မ - ကုသိုလ်ကံနဲ့ အကုသိုလ် ကံ၊ ထိုကုသိုလ်ကံနဲ့ အကုသိုလ်ကံဆိုတဲ့ စေတနာက “သင်္ခါရပစ္စယာ ဝိညာဏံ” လို့ဆိုတဲ့ အဓိက<b>ပဋိသန္ဓေဝိညာဏ်စိတ်</b>ကို ဖြစ်စေတယ်၊ အဲဒီပဋိသန္ဓေဝိညာဏ် စိတ်ကို ပဋိသန္ဓေအခါမှာ ဖြစ်စေပြီးတော့ ပဝတ္တိအခါမှာလည်းပဲ အဲဒီဝိပါက်တွေဟာ ကံတရားရဲ့အကျိုးအနေနဲ့ ဖြစ်ကြတယ်။</p> <p>ဒီ <b>ဝိပါက</b>ဆိုတဲ့ စကားလုံးကိုက “ဝိ” ဆိုတာ ဘာကို ပြောတာလဲ၊ “ပါက” ဆိုတာ ဘာကို ပြောတာလဲဆိုတာ မှတ်ဖို့ လိုတယ်၊ “<b>ဝိ</b>” ဆိုတာ မတူညီတဲ့ သဘာဝတရား၊ ဘာကို ရည်ညွှန်းတာတုန်းဆိုတော့ ကုသိုလ်နဲ့ အကုသိုလ်သည် မတူညီသောသဘာဝ ရှိတယ်၊ ကုသိုလ်နဲ့ အကုသိုလ်သည် ကွဲပြားခြားနားကြတဲ့ သဘာဝတရားတွေ ဖြစ်တယ်၊ အဲဒီကုသိုလ်နဲ့ အကုသိုလ်ကို ရည်ညွှန်းပြီး “ဝိ” လို့ ပြောတာ၊ “<b>ပါက</b>” ဆိုတာ အကျိုးတရားတဲ့၊ ကုသိုလ်အကုသိုလ်တွေက ထုတ်လုပ် လိုက်တဲ့ အကျိုးတရား နာမ်တရားကို “<b>ဝိပါက</b>” လို့ ခေါ်တယ်၊ မြန်မာစကားထဲမှာ လည်းပဲ “<b>ဝိပါက်</b>၊ ဝိပါက်” နဲ့ ပြောကြတယ်လေ။</p> <p>ဒီနေရာမှာ ဝိပါကဆိုတဲ့ စကားလုံးက အကျိုးမှန်သမျှကို ရည်ညွှန်းတာ မဟုတ်ဘူး၊ <b>ဝိပါက်နာမက္ခန္ဓာ</b>လို့ ဆိုတဲ့အတိုင်း စေတနာရဲ့အကျိုးဖြစ်တဲ့ <b>ဝိပါက်စိတ် စေတသိက်</b> တွေကိုသာ ရည်ညွှန်းတယ်၊ ကျန်တာကို မရည်ညွှန်းဘူး၊ ဝိပါက်စိတ်က ၃၆-မျိုး ရှိတယ်။</p> <p>အဲဒီတော့ “<b>သင်္ခါရပစ္စယာ ဝိညာဏံ</b>” လို့ ဆိုတဲ့နေရာမှာ ပဋိသန္ဓေအခါမှာ ဆိုရင် ဘယ်နှစ်ခု ကောက်ရတုန်းဆို - ပဋိသန္ဓေစိတ်က ၁၉-ခု ရှိတယ်၊ ဝိညာဏ အရ စိတ် ၁၉-ခုပဲ ကောက်တယ်၊ ကမ္မပစ္စည်းက ထုတ်လုပ်လိုက်တဲ့ စိတ် ၁၉-ခု ဆိုတာ ဘာတွေလဲဆိုတော့ အကုသိုလ်ရဲ့အကျိုးဖြစ်တဲ့ ဥပေက္ခာသန္တီရဏစိတ်က တစ်ခု၊ ကုသိုလ်စိတ်ရဲ့အကျိုးဖြစ်တဲ့ ဥပေက္ခာသန္တီရဏစိတ်က တစ်ခု၊ ဝိပါက်စိတ်က ၈-ခု၊ ရူပါဝစရဝိပါက်စိတ်က ၅-ခု၊ အရူပါဝစရဝိပါက်စိတ်က ၄-ခု၊ ပေါင်းလိုက်တော့ အဲဒီ ၁၉-ခုကို <b>ပဋိသန္ဓေစိတ် ၁၉-ခု</b>လို့ ခေါ်တာ၊ အဲဒီပဋိသန္ဓေ စိတ် ၁၉-ခုဟာ ကုသိုလ် အကုသိုလ်စေတနာက ထုတ်လုပ်လိုက်တဲ့ အကျိုးတရားပဲ၊ <b>ဝိပါကာနံခန္ဓာနံ</b> ဆိုတာ ဒါပြောတာ။</p> <p>နောက် ကျန်တဲ့ဝိပါက်စိတ်တွေရောဆိုတော့ ပဝတ္တိအခါမှာ ထုတ်လုပ်တယ်၊ <b>ပဋိသန္ဓေအခါ ပဝတ္တိအခါ</b>လို့ အခါ ၂-မျိုး မှတ်ထားရမယ်၊ ဘဝတစ်ခုအစ ပြုတဲ့ အချိန်ကလေးကို ပဋိသန္ဓေ၊ ဆက်လက်ရှင်သန်ပြီးတော့ သေသည်ထိအောင် ပဝတ္တိ၊ အဲဒီနှစ်ခုလုံးမှာရှိတဲ့ အကျိုးဝိပါက်တွေ မှန်သမျှဟာ <b>ကံ</b>က ထုတ်လုပ် တယ်တဲ့၊ ဒါက ကမ္မပစ္စယောနဲ့ဆိုင်တဲ့ အရာတွေ။</p> <p>ရုပ်တရားနဲ့ ပတ်သက်ပြီး <b>ကမ္မဇရုပ်</b>ဆိုတာ ရှိတယ်၊ အဲဒီ ကမ္မဇရုပ်တွေက လည်းပဲ ဟောဒီ<b>ကံရဲ့ အကျိုး</b>ပဲ၊ ကံကနေ ထုတ်လုပ်လိုက်တာ၊ အဓိကကျတဲ့ ကမ္မဇရုပ် (သို့မဟုတ်) ကံတစ်ခုတည်းကြောင့်ဖြစ်တဲ့ ကမ္မဇရုပ်က ၉-ခု ရှိတယ်၊ မျက်စိအကြည် နားအကြည် နှာခေါင်းအကြည် လျှာအကြည် ကိုယ်အကြည် ဆိုတဲ့ ပသာဒရုပ် ၅-ခု၊ ဣတ္ထိဘာဝ ပုမ္ဘာဝလို့ ဆိုတဲ့ ဖိုမရုပ်က ၂-ခု၊ ဟဒယလို့ဆိုတဲ့ အချို့သောစိတ်တို့ရဲ့ မှီရာ တည်ရာဖြစ်တဲ့ရုပ်က ၁-ခု၊ နောက် ဇီဝိတရုပ်၊ ပေါင်းလိုက် တဲ့အခါကျတော့ ၉-ခု၊ အဲဒီ ၉-ခုသော ရုပ်တွေဟာ <b>ကံသက်သက်</b> ကြောင့်ပဲ ဖြစ်တယ်၊ ဒါ ကံကနေ ထုတ်တာ။</p> <p>ဓာတ်ကြီးလေးပါးတို့ ဓာတ်ကြီးလေးပါးနဲ့ အမြဲတမ်းမှီတွဲပြီးနေတဲ့ ဥပါဒါရုပ်တို့ အဋ္ဌကလာပ် ရုပ် ၈-ခုပေါ့ အဋ္ဌကလာပ်ရုပ် ၈-ခု က ကံက ထုတ်တာ ရှိတယ်၊ စိတ်ကထုတ်တာ ရှိတယ်၊ ဥတုကထုတ်တာ ရှိတယ်၊ အာဟာရကထုတ်တာရှိတယ်၊ မတူညီဘူးပေါ့၊ အဲဒီတော့ ကံသက်သက်က ထုတ်တာတော့ ခုနက ၉-ခုပေါ့၊ အခုပြောခဲ့တဲ့ အဲဒီ ၉-ခုနဲ့ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိတဲ့ ကျန်တဲ့ရုပ်ပေါ့၊ အဲဒါတွေကို <b>ကဋတ္တာ ရုပ်</b>လို့ ခေါ် တယ်၊ ကမ္မဇရုပ်ကို ပဌာန်းပါဠိတော်က <b>ကဋတ္တာရုပ်</b>လို့ သုံးတယ်။ ဒါကြောင့်မို့ ပဋ္ဌာန်းပါဠိတော်မှာ -<br> “<b>ကုသလာကုသလံ ကမ္မံ ဝိပါကာနံ ခန္ဓာနံ ကဋတ္တာ စ ရူပါနံ ကမ္မပစ္စယေန ပစ္စယော</b>” တဲ့။</p> <p><b>ကုသလာကုသလံ ကမ္မံ</b> - ကုသိုလ်အကုသိုလ်စေတနာသည်၊ <br> <b>ဝိပါကာနံ ခန္ဓာနံ</b> – ဝိပါက်နာမက္ခန္ဓာတို့အားလည်းကောင်း၊ <br> <b>ကဋတ္တာ စ ရူပါနံ</b> - ကဋတ္တာရုပ် လို့ဆိုတဲ့ ကမ္မဇရုပ်တို့အားလည်းကောင်း၊ <br> <b>ကမ္မပစ္စယေန</b> - <b>နာနာက္ခဏိကကမ္မပစ္စယ</b> သတ္တိဖြင့်၊ <br> <b>ပစ္စယောဥပကာရကော</b> - ကျေးဇူးပြုတတ်သည်၊ <br> <b>ဟောတိ</b> - ဖြစ်၏</p> <p>လို့ ကမ္မပစ္စယောမှာ ကံအကြောင်းကို ဒီလိုဟောတယ်၊ ကံအကြောင်းက ပြောရမယ် ဆိုလို့ရှိရင် အင်မတန်မှ ကျယ်ပြန့်တယ်ပေါ့။</p> <h3>အကုသလကမ္မ</h3> <p><b>နာနာက္ခဏိကကမ္မ</b> ဖြစ်တဲ့ . အကုသိုလ်စေတနာကိုကြည့်၊ အကုသိုလ် စေတနာနဲ့ ပတ်သက်ပြီးပြောမယ်၊ <b>အကုသိုလ်စိတ် ၁၂-ခုလုံး</b>ဟာ စေတနာနဲ့ ယှဉ် တာချည်းပဲ၊ အကုသိုလ်စိတ် ၁၂-ခုလုံးမှာ ရှိတဲ့စေတနာသည် <b>အကုသိုလ်ကံ</b>နော်၊ အကုသိုလ်ကံ ဘယ်နှစ်ခုရှိလဲလို့ ပြောရင် အကုသိုလ်စိတ် ၁၂-ခု ရှိသည့်အတွက်ကြောင့် စေတနာ ၁၂-ခု ရှိတယ်။</p> <p>စိတ်နဲ့ ပြောမယ်ဆိုရင် လောဘမူစိတ် ၈-ခုမှာ စေတနာ ၈-ခု၊ ဒေါသမူစိတ်၂-ခုမှာ စေတနာ၂-ခု၊ မောဟမူစိတ်၂-ခုမှာ စေတနာ၂-ခု၊ ပေါင်းလိုက်ရင် ၁၂-ခု၊ အဲဒီ ၁၂-ခုထဲက မောဟမူစိတ်ထဲမှာ ဥပေက္ခာသဟဂုတ် ဥဒ္ဓစ္စသမ္ပယုတ်လို့ ဆိုတဲ့ နောက်ဆုံး အကုသိုလ်စိတ်မှာ ဥဒ္ဓစ္စနဲ့ ယှဉ်လာတဲ့ <b>စေတနာ ပဋိသန္ဓေအကျိုးကို မထုတ်လုပ် ဘူး</b>တဲ့၊ ဘဝတစ်ခုကို အကျိုးမပေးနိုင်ဘူးပေါ့။</p> <p>ဒါကြောင့် ဥဒ္ဓစ္စစေတနာ မပါတဲ့ <b>အကုသိုလ်စေတနာ ၁၁-ခု</b>သည် <b>အကုသလ ဝိပါက် ဥပေက္ခာသန္တီရဏစိတ်</b> ဆိုတဲ့ <b>ပဋိသန္ဓေအကျိုး</b>ကို ထုတ်လုပ်ပါတယ်တဲ့၊ ကမ္မပစ္စယ သတ္တိနဲ့ ထုတ်လုပ်တယ်၊ ဥဒ္ဓစ္စစေတနာကတော့ ပဋိသန္ဓေ အကျိုးကို မပေးဘူးတဲ့၊ ကျန်တဲ့စေတနာတွေအကုန်လုံး ပဋိသန္ဓေအကျိုးကို ပေး နိုင်တယ်၊ သူတို့ပေးတဲ့ ပဋိသန္ဓေအကျိုးဆိုတာ ဘယ်ဝိပါက်စိတ်လဲလို့ ပြောလို့ရှိရင် <b>အကုသလ ဝိပါက် ဥပေက္ခာသန္တီရဏစိတ်</b>။</p> <p>ပဋိသန္ဓေစိတ်ချင်း တူပါ လျက်သားနဲ့ ခံရတဲ့<b>ဒုက္ခချင်း</b>ကျတော့ တူရဲ့လား၊ မတူဘူး၊ ဘာဖြစ်လို့ ကွဲပြား ခြားနားရသလဲ? စဉ်းစားစရာတစ်ခု၊ အကုသိုလ်က အကျိုးပေးလိုက်တဲ့ သန္ဓေ စိတ်ချင်း တူလျက်သားနဲ့ ငရဲဘုံမှာဖြစ်တဲ့ အကုသလဝိပါက် ဥပေက္ခာသန္တီရဏနဲ့ သန္ဓေနေတဲ့ ငရဲသားတွေကျတော့ <b>နိရယ</b>ဆိုတာ ချမ်းသာသုခ တစ်စက်မှမရှိတဲ့ ဘုံဘဝ၊ အင်မတန်မှ ဆင်းရဲတယ်၊ ဒါ အဆိုးဆုံးကို ပြောမယ်ဆိုရင်နော်၊ သူ့ထက် နည်းနည်း သက်သာတာက တိရစ္ဆာန်၊ အသူရကာယ်တို့ ပြိတ္တာတို့က အပါယ်ဘုံထဲ မှာ သက်သာတယ်လို့ ပြောရမယ်၊ အဲဒီထက် ဆိုးတာက တိရစ္ဆာန်၊ တိရစ္ဆာန်ထက် ဆိုးတာက ငရဲ၊ ဒီလို သွားတယ်နော်။</p> <p>မြတ်စွာဘုရားက မဟာသီဟနာဒသုတ်မှာ ဟောထားတာ ရှိတယ်၊ ငရဲဘုံ ကို <b>မီးကျီးတွင်း</b>နဲ့ ဥပမာပေးထားတယ်၊ တိရစ္ဆာန်ဘုံရောက်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေကျတော့ <b>မစင်တွင်း</b>ကျတာနဲ့ တူတယ်၊ ပြိတ္တာကိုတော့ အင်မတန်မှ ပူပြင်းတဲ့နေရာမှာ အောက်ခံမြေက ကျောက်ဆူးငုတ်တွေ ထွက်ပြီးတော့ အင်မတန်မှ ကြမ်းတမ်းတဲ့မြေပေါ်မှာ ပေါက်တဲ့ <b>အရိပ်ကျဲတဲ့သစ်ပင်</b>၊ အဲဒီသစ်ပင်ရိပ်မှာနေရတဲ့ ဒုက္ခမျိုးနဲ့ တူတယ်လို့ ပြိတ္တာကို အဲဒီလိုဟောတယ်၊ ဥပမာပေးထားတာလေးတွေနော်။</p> <p>အဲဒီတော့ သန္ဓေစိတ်ချင်းက တူလျက်သားနဲ့ ငရဲဘုံက သတ္တဝါတွေ ဘာလို့ ပိုဒုက္ခရောက်တုန်းဆိုရင် <b>အကုသိုလ်လုပ်တဲ့စွမ်းအားချင်း မတူဘူး</b>လို့ ဒီလို ပြောရမယ်၊ ဘယ်အရာပဲဖြစ်ဖြစ် <b>level</b> တို့ <b>degree</b> တို့ဆိုတာ ရှိတယ်နော်၊ ကုသိုလ် လုပ်လည်းပဲ ကုသိုလ်စိတ်စွမ်းအားချင်း တူရဲ့လား၊ မတူဘူး၊ ဆိုလိုတာက <b>quality</b> မတူဘူး၊ ကံတရားရဲ့ <b>quality</b> မတူဘူး။</p> <p>အဲဒါလိုပဲ ကံတရားရဲ့ <b>quality</b> အရ ထုတ်လုပ်လိုက်တဲ့ အကျိုးတရားတွေ ဟာ <b>quality</b> ချင်း ကွာသွားတယ်တဲ့၊ ငရဲကျတဲ့အခါကျတော့ quality အမြင့်ဆုံး ပေါ့၊ အဲဒါကြောင့်မို့လို့ အခံရဆုံးလို့ ပြောရမှာပေါ့၊ သူ့ထက်နည်းနည်း quality လျော့ရင် တိရစ္ဆာန်ပေါ့၊ ဒီ့ထက် လျော့သွားလို့ရှိရင် ပြိတ္တာပေါ့၊ သန္ဓေစိတ်ချင်း တူပေမယ့်လို့ သူတို့ခံစားရတာချင်း မတူဘူး။</p> <p>ထို့အတူပဲ ကြည့် - လူစဉ်မမီတဲ့လူတွေရဲ့သန္ဓေစိတ်ကျတော့ <b>ကုသလ ဝိပါက် ဥပေက္ခာသန္တီရဏ</b> လို့ ခေါ်တယ်၊ သာမန်လူသားတွေ လူစဉ်မီတဲ့လူသား တွေရဲ့ ပဋိသန္ဓေစိတ်ဟာ <b>မဟာဝိပါက်စိတ်</b>ပဲ၊ နတ်ပြည် ၆-ထပ်မှာဖြစ်တဲ့ နတ်တွေ ရဲ့ ပဋိသန္ဓေစိတ်ကလည်း <b>မဟာဝိပါက်စိတ်</b>ပဲ၊ သို့သော် ချမ်းသာသုခရတာချင်း တူကြရဲ့လား၊ မတူဘူး၊ ဒါလည်း စဉ်းစားကြည့်ပေါ့၊ ဒါဖြင့် မတူတာ ဘာဖြစ်လို့ မတူတာတုန်းလို့ အဖြေရှာရင် <b>quality မတူဘူး</b>လို့ ပြောရမယ်။</p> <p>လူ့ဘုံလူ့ ဘဝကို မြတ်စွာဘုရားက ဘာနဲ့ ဥပမာပေးထားတုန်း လို့ဆိုတော့ <b>အရိပ်ကောင်းကောင်းသစ်ပင်</b>နဲ့ ဥပမာပေးထားတယ်၊ အင်မတန်အရိပ်ကောင်းတဲ့ သစ်ပင်ကြီးအောက်မှာ ထိုင်နေရပြီးတော့ “ေဩာ် အေးလိုက်တာ” ဆိုတဲ့ အနေအထားမျိုး၊ သို့သော် အရိပ်ကောင်းတဲ့ သစ်ပင်ကြီးဥပမာ။</p> <p>နတ်ဘုံနတ်ပြည်ကျတော့ မြတ်စွာဘုရားက ဘာနဲ့ ဥပမာပေးထားတုန်း ဆိုရင် <b>လေလုံမိုးလုံ တိုက်ခန်းကြီး</b>မှာ မွေ့ရာကြီးနဲ့ ဆိုဖာကြီးနဲ့ ခုတင်ကြီးနဲ့ အင်မတန် ဇိမ်ရှိတဲ့ အိပ်ခန်းကြီးနဲ့ အလားသဏ္ဌာန်တူတယ်တဲ့၊ လေလုံမိုးလုံဆောက် ထားတဲ့ အိပ်ခန်းကြီးနဲ့ အလားတူတယ်။</p> <p>ကဲ လေလုံမိုးလုံဆောက်ထားပြီးတော့ မွေ့ရာနဲ့ ခုတင်နဲ့ ဆိုဖာတွေနဲ့ ခုနက သစ်ပင်အောက်က အနေအထားနဲ့ တူပါ့မလား၊ မတူဘူးတဲ့၊ အဲဒီတော့ နတ်ပြည်နဲ့ လူ့ပြည်ဟာ အဲဒီလို ကွာခြားတယ်လို့ ဥပမာတွေပေးတားတာ ရှိတယ်ပေါ့၊ ဘာဖြစ်လို့ကွာတုန်းဆိုရင် ကုသိုလ်လုပ်တဲ့ quality မတူဘူးပေါ့ အကျိုးပေးတဲ့ကံက quality မတူတာ၊ ဒီသဘောလေးတွေက သတိထားစရာပေါ့။</p> <p>ကဲ ကောင်းပြီ - အကုသိုလ်စေတနာက ဥပေက္ခာသန္တီရဏလို့ဆိုတဲ့ သန္ဓေ အကျိုးလေးကို ပဋိသန္ဓေအခါမှာ ပေးတယ်၊ အဲဒီပဋိသန္ဓေအကျိုးကို ပေးနိုင်တဲ့ အကုသိုလ်စေတနာဟာ <b>ဥဒ္ဓစ္စစေတနာမပါတဲ့ ၁၁-ခု</b>၊ ဒါဖြင့် ဥဒ္ဓစ္စသမ္ပယုတ်စိတ်မှာ ယှဉ်တဲ့ စေတနာက ဘာဖြစ်လို့ သန္ဓေအကျိုး မပေးတာတုန်းဆိုတော့ <b>သန္ဓေအကျိုး ပေးနိုင်လောက်တဲ့ စွမ်းရည်သတ္တိ သူ့မှာမရှိဘူး</b>၊ ဥဒ္ဓစ္စသမ္ပယုတ်စိတ်ဆိုတာ ဥဒ္ဓစ္စ လွှမ်းမိုး နေတယ်၊ ဥဒ္ဓစ္စဆိုတာ မတည်ငြိမ်ဘဲ ပျံ့လွင့်နေတဲ့ သဘောတရား၊ အဲဒီ ပျံ့လွင့် နေတဲ့စိတ်မှာယှဉ်ရတဲ့ စေတနာဟာလည်း တည်ငြိမ်မှု မရှိသည့်အတွက်ကြောင့် ပဋိသန္ဓေစိတ်တစ်ခုဖြစ်ဖို့ဆိုတဲ့ စွမ်းအားသတ္တိတွေ သူ့မှာ မပြည့်စုံဘူး၊ ဒီလိုစဉ်းစားမယ်ဆိုရင် စဉ်းစားလို့ ရနိုင်တယ်ပေါ့နော်။</p> <p>ကဲ ကောင်းပြီ - သူက <b>ပဝတ္တိအကျိုး</b>ကိုတော့ ပေးတယ်၊ အကုသိုလ် စေတနာ ၁၂-ခုလုံးသည် ပဝတ္တိအကျိုးကို ပေးတယ်၊ သူပေးတဲ့အကျိုးက ဘာတွေ တုန်းလို့ဆိုရင် စာလိုပြောရအောင် - <b>စက္ခုဝိညာဏ်၊ သောတဝိညာဏ်၊ ဃာနဝိညာဏ်၊ ဇိဝှာဝိညာဏ်၊ ကာယဝိညာဏ်၊ သမ္ပဋိစ္ဆိန်း၊ သန္တီရဏ</b>၊ ၇-ခု ရှိတယ်နော် အဲဒါတွေက အကုသိုလ်က ထုတ်လုပ်တာချည်းပဲ၊ အကုသိုလ်ကထုတ်တဲ့ စက္ခုဝိညာဏ်က ဘာကို အကြောင်း ပြုပြီး ပေါ်တုန်းဆိုရင် <b>အနိဋ္ဌာရုံ</b>ကို မြင်ပြီး ပေါ်တဲ့ စိတ်၊ မကောင်းတဲ့ အာရုံ အလိုမရှိအပ်တဲ့အာရုံကို <b>အနိဋ္ဌာရုံ</b>လို့ ခေါ်တယ်နော်။</p> <h3>ဣဋ္ဌာရုံ အနိဋ္ဌာရုံ သတ်မှတ်ချက်</h3> <p>ဒါဖြင့် အလိုမရှိအပ်ဘူး ဆိုတာကို တစ်ယောက်က အလိုရှိတယ်၊ တစ်ယောက်က အလိုမရှိဘူးဆိုရင် ဘယ်လိုလုပ် သတ်မှတ်မလဲ၊ ဒါ <b>ယေဘုယျ စကား</b>အနေနဲ့ ပြောရမယ်နော်၊ <b>ဣဋ္ဌာရုံ အနိဋ္ဌာရုံ</b>နဲ့ ပတ်သက်လာလို့ရှိရင် <b>generally speaking</b> ယေဘုယျအားဖြင့်သာ သုံးသပ်ပြီး ပြောရတယ်၊ <b>အများစုက အကောင်း</b>လို့ သတ်မှတ်ရင် <b>ဣဋ္ဌာရုံ</b>၊ <b>အများစုက အနိဋ္ဌ</b>လို့ သတ်မှတ် ထားရင် <b>အနိဋ္ဌာရုံ</b>လို့ ဒီလိုပဲ သတ်မှတ်ရမယ်၊ ဒါ <b>ယေဘုယျသတ်မှတ်ချက်</b>။</p> <p>တစ်နည်းအားဖြင့် ပြောမယ်ဆိုရင် စိတ်ချမ်းသာမှုကို ဘယ်သူ့ကိုမှ မပေးနိုင်ရင် ဒါ <b>အနိဋ္ဌာရုံအစစ်</b>ပဲနော်၊ အဲဒီအာရုံကို မြင်ပြီးဖြစ်တဲ့ စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်သည် <b>အကုသိုလ် ရဲ့အကျိုး</b>ပါတဲ့၊ မကောင်းတာ မြင်ပြီးတော့ ဖြစ်ပေါ်ရတဲ့ <b>အကုသိုလ်ရဲ့ အကျိုးစိတ်</b>၊ အသံကလည်းပဲ ကြောက်လန့်စဖွယ် အလိုမရှိအပ်တဲ့ အသံဆိုး၊ အဲဒီအသံကို ကြားပြီး ဖြစ်ရတဲ့ သောတဝိညာဏ်စိတ်ဟာလည်း <b>အကုသိုလ်ရဲ့ အကျိုး</b>ပဲ၊ နှစ်သက် စရာမကောင်းတဲ့ အနံ့ကို နံပြီးတော့ ဖြစ်ပေါ်လာရတဲ့ ဃာနဝိညာဏ်စိတ်၊ နှစ်သက် စရာမကောင်းတဲ့ အရသာကို ခံပြီး ဖြစ်ပေါ် လာတဲ့ ဇိဝှာဝိညာဏ်စိတ်၊ မကောင်းတဲ့ အထိအတွေ့ (ဥပမာ - ခြေထောက် ခလုတ်တိုက်ရင် မနာဘူးလား၊) အလိုမရှိအပ်တဲ့ အထိအတွေ့ကို အာရုံပြုပြီး ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ ကာယဝိညာဏ်စိတ်ဟာ <b>အကုသိုလ် ရဲ့အကျိုး</b>ပဲ၊ ဒီလို သတ်မှတ်တာ။</p> <p>ကိုယ့်ရဲ့နေ့စဉ်ဘဝမှာ စဉ်းစားကြည့် - မြင်သိစိတ်တွေ ဖြစ်တယ်၊ ကြားသိ စိတ်တွေ ဖြစ်တယ်၊ နံသိစိတ်တွေ ဖြစ်တယ်၊ လျက်သိစိတ်တွေ ဖြစ်တယ်၊ ဖြစ်သမျှ စိတ်တွေဟာ ခုနက <b>အလိုမရှိအပ်တဲ့ အာရုံ</b>တွေပေါ်မှာ မှီတည်ပြီး ဖြစ်တယ်ဆိုရင် ဒါ <b>အကုသိုလ်ရဲ့အကျိုး</b>လို့ ဒီလိုသတ်မှတ်ပါတယ်။</p> <p>ကောင်းတဲ့အာရုံကို <b>ဣဋ္ဌာရုံ</b>ခေါ် တယ်၊ အဲဒီဣဋ္ဌာရုံကိုမြင်ပြီး ဖြစ်ရတဲ့ မြင်သိ စိတ်၊ ကြားပြီးဖြစ်ရတဲ့ ကြားသိစိတ်၊ နံသိစိတ်၊ လျက်သိစိတ်၊ ထိသိစိတ်တွေကျတော့ <b>ကုသိုလ်ရဲ့ အကျိုး</b>လို့ ဒီလိုပြောတယ်။</p> <p>အဲဒီ<b>ကုသိုလ်ရဲ့အကျိုး</b>ဟာ ငရဲဘုံမှာလည်း ရှိနိုင်သေးတယ်၊ သာမန်အားဖြင့် တော့ ငရဲဘုံမှာ အနိဋ္ဌာရုံချည်းပဲ၊ သို့သော် ရှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်လို တန်ခိုးရှင်က တရားဟောတဲ့အခါ ငရဲမီးငြိမ်းသွားတဲ့အချိန်လေးမှာ ရှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်ကို ဖူးလိုက်ရတာဟာ ဒါ <b>ဣဋ္ဌာရုံ</b>ပဲ၊ တရားသံ ကြားလိုက်ရတာ ဒါ <b>ဣဋ္ဌာရုံ</b>ပဲ၊ အဲဒီအချိန်လေးမှာ ငရဲသားတွေရဲ့သန္တာန်မှာ ဣဋ္ဌာရုံဖြစ်နိုင်သေးတယ် ပေါ့၊ ကောင်းတဲ့အာရုံတွေကြောင့်ဖြစ်လို့ <b>ကုသိုလ်ရဲ့ အကျိုး</b>လို့ ဒီလို သတ်မှတ် ရတယ်။</p> <p>ဒီတော့ အကုသိုလ်ရဲ့အကျိုးက ပဋိသန္ဓေအကျိုး ပဝတ္တိအကျိုးဆိုတော့ - ပဝတ္တိ အကျိုးကို ကြည့်လိုက်ဦးမယ်၊ အခုပြောတဲ့ စက္ခုဝိညာဏ် သောတဝိညာဏ် ဃာနဝိညာဏ် ဇိဝှာဝိညာဏ် ကာယဝိညာဏ် သမ္ပဋိစ္ဆိန်း သန္တီရဏဆိုတာ <b>ပဝတ္တိ အကျိုး</b>တွေ၊ <b>အကုသလဝိပါက်စိတ် ၇-ခု</b>လို့ ခေါ်တယ်၊ အဲဒီအကုသလဝိပါက်စိတ် ၇-ခုဟာ ဘာနဲ့ အလားသဏ္ဌာန်တူတုန်းဆိုရင် ဝေဒနာအားဖြင့် ပြောမယ်ဆိုရင် <b>ဥပေက္ခာဝေဒနာ</b>တွေ များတယ်၊ သို့သော် <b>ကာယဝိညာဏ်စိတ်</b>ကတော့ <b>ဒုက္ခသဟဂုတ်</b>။</p> <p>ဒါကြောင့်မို့ အဲဒီ အကုသလဝိပါက် <b>ဒုက္ခသဟဂုတ် ကာယဝိညာဏ်စိတ်</b>ကို သံကိစ္စဇာတ်မှာ “<b>ပျားရည် ၆-စက်ထဲမှာ သံပူရည်တစ်စက် ထည့်လိုက်သလိုပဲ</b>” လို့ ရေးထားတယ်၊ ဒုက္ခသဟဂုတ် ကာယဝိညာဏ်စိတ်ကို ပြောတာ၊ ဒုက္ခကပဲ လွှမ်းမိုးသွားတယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ ငရဲသားတွေက သက်သာတဲ့အချိန်ဆိုတာ မရှိဘူး၊ ဒုက္ခသဟဂုတ်က ကြီးစိုးနေတယ်။</p> <p>ဖြစ်လာတဲ့အချိန်ချင်း ကွာခြားတယ်၊ ဒီဘဝနဲ့ ဟိုဘဝ ကွာတာ ရှိတယ်၊ ဟိုကမ္ဘာနဲ့ ဒီကမ္ဘာ ကွာတာ ရှိတယ်နော်၊ အဲဒါကို <b>နာနာ ခဏိက</b>လို့ ပြောတာ။</p> <h3>အခုလုပ် အခုအကျိုးမပေး</h3> <p><b>စေတနာဟာ အခုလုပ် အခုအကျိုးမပေးဘူး</b>၊ ပဋိဋ္ဌာန်းအဋ္ဌကထာက ရှင်းတယ်၊ ကံရဲ့သဘောတရားက ကံတစ်ခုက အကျိုးပေးနေ သေးလို့ရှိရင် ထိုကံနဲ့ သဘာဝချင်းတူရင် အထောက်အကူပြုမယ်၊ သဘာဝချင်း မတူရင် အဟန့်အတားတွေ လုပ်မယ်၊ အင်အားကောင်းလာရင် ဖြတ်တောက်ပစ် တယ်၊ ဒါ <b>ကံရဲ့သဘာဝ</b>ပဲ။</p> <p>အခု လူ့ဘဝဆိုတာ ကုသိုလ်ကံတစ်ခုကနေ အကျိုးပေးထားတာ၊ အခု နောက်ထပ် လုပ်တဲ့အသစ်ကံက ထိုအတိတ်က လုပ်ထားတဲ့ ကုသိုလ်ကံရဲ့ အကျိုး တရားကို ပယ်ဖျက်နိုင်စွမ်း မရှိဘူးပေါ့၊ ဒါကြောင့်မို့ <b>နာနာ ခဏိက</b>၊ လုပ်နေတုန်း တော့ အကျိုးမပေးသေးဘူး၊ <b>အချိန်တန်တဲ့အခါမှ အကျိုးပေးတယ်</b>။</p> <p>တစ်နည်းအားဖြင့်ဆိုရင်တော့ တခြားအကြောင်းတွေကိုလည်း ငဲ့ရသေးတယ်၊ တခြား အကြောင်းတွေနဲ့ တွဲဖက်မှသာ အကျိုးပေးနိုင်တယ်လို့ ဒီလိုနားလည်ရတယ်။</p> <h3>ကုသလကမ္မ</h3> <p>ကုသိုလ်နဲ့ပတ်သက်ပြီး ပြောမယ်ဆိုရင် <b>ကာမာဝစရကုသိုလ်</b>ပဲ ပြောကြပါစို့၊ ကာမာဝစရကုသိုလ်ဆိုတာ ဒါနကောင်းမှု သီလကောင်းမှု ဘာဝနာ ကောင်းမှု၊ ဒီသုံးမျိုး၊ ကာယကံ ဝစီကံ မနောကံလို့ဆိုတဲ့ ဒီ ၃-မျိုးပေါ့၊ ကုသလ ကမ္မပထတရား ၁ဝ-ပါးကို လိုက်နာကျင့်သုံးပြီဆိုရင် ပဋိသန္ဓေအကျိုးအနေနဲ့ ဘာပေးတုန်းဆိုရင် <b>အတော့်ကိုညံ့တဲ့ကုသိုလ်</b>ဆိုရင် <b>ကုသလဝိပါက် ဥပေက္ခာသဟဂုတ် သန္တီရဏစိတ်</b> ဆိုတဲ့ အကျိုးပေးတယ်၊ ဆိုလိုတာက <b>လုံးဝအဆင့်မမီတဲ့ သန္ဓေကျိုး</b>၊ အဲဒီစိတ်နဲ့ သန္ဓေတည်လာတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုရင် ပဋိသန္ဓေတည်ကတည်းက မျက်စိပါမလာဘူး၊ သန္ဓေကန်းတို့ ဆွံ့အ နားမကြားတို့ ဒါမျိုးတွေ ဖြစ်လာတယ်၊ ဆေးပညာကတော့ တခြားအကြောင်းတွေ ပြောမှာပေါ့၊ အဲဒီ တခြားအကြောင်းတွေ ဖြစ်ရတာ ဘာကြောင့်တုန်းဆိုရင် <b>ကံကြောင့်</b>ပဲ။</p> <p>ကောင်းပြီ - ဒီ့ထက်ကောင်းတဲ့ အကျိုးတရားကျတော့ ဘာတွေတုန်းဆိုရင် <b>မဟာဝိပါက် ၈-ခု</b>ဆိုတဲ့ ပဋိသန္ဓေပဲ၊ ဥပေက္ခာသန္တီရဏတစ်ခု၊ မဟာဝိပါက် ၈-ခု၊ ပေါင်းလိုက်လို့ရှိရင် <b>ပဋိသန္ဓေအကျိုး ၉-ခု</b> ပေးတယ်၊ ဒါ ပဋိသန္ဓေအခါမှာ၊ ပဝတ္တိ အခါမှာကျတော့ <b>အဟိတ်ကုသလဝိပါက်စိတ် ၈-ခုနဲ့ မဟာဝိပါက်စိတ် ၈-ခု</b>၊ ပေါင်း လိုက်ရင် <b>၁၆-ခု</b> ရှိတယ်၊ ပဝတ္တိအခါ အကျိုးတရားတွေက ပိုများတယ်၊ ဒါ <b>ကာမာဝစရကုသိုလ်ရဲ့အကျိုးတရား</b>။</p> <p>အဲဒီ အကျိုးတရားတွေဟာ ကံဖြစ်နေတဲ့အချိန်တုန်းက မပေါ် သေးဘူးတဲ့၊ <b>ကံတရားချုပ်ငြိမ်းသွားတဲ့အခါမှာ ပေါ်တယ်</b>၊ ဒါကြောင့်မို့ <b>နာနာက္ခဏိကကမ္မ</b>၊ ကံ တရားဖြစ်တဲ့အချိန်က တစ်ချိန်၊ ဖြစ်ချုပ်ပြီးသွားတော့မှ အကျိုးပေးတာ ဖြစ်သော ကြောင့် နတ္ထိ, ဝိဂတဆိုတဲ့ပစ္စည်းမျိုးထဲမှာ ပါတယ်လို့ ဒီလိုပြောရမယ်၊ အဲဒီမှာ ပဋိသန္ဓေကျိုးက ၉-ခု၊ ပဝတ္တိအကျိုးက ၁၆-ခု၊ လူ့ပြည်နတ်ပြည်မှာ ဒီအကျိုးတရား တွေ ရတယ်၊ အဘိဓမ္မာလေ့လာမယ်ဆိုရင် ဒီထက်အသေးစိတ်တာပေါ့။</p> <p>နောက်တစ်ခုကြည့်ရအောင် - ဈာန်ကုသိုလ်တွေက ဆိုင်ရာဆိုင်ရာအကျိုး တွေကို ထုတ်လို့ရှိရင် <b>ရူပါဝစရကုသိုလ် ၅-ခု</b>သည် <b>ရူပါဝစရဝိပါက် ၅-ခု</b>လို့ ဆိုတဲ့ <b>ပဋိသန္ဓေအကျိုး</b>ကို ပေးတယ်၊ ပဝတ္တိအကျိုးလည်းပဲ အဲဒါပဲ၊ ပဋိသန္ဓေအကျိုးနဲ့ ပဝတ္တိအကျိုး နှစ်ခုအတူတူပဲ၊ အဲဒီကနေ အဆင့်မြင့်ပြီးတော့ ဈာန်တရားကို ဆက် အားထုတ်လို့ရှိရင် <b>အရူပါဝစရကုသိုလ်</b>ဆိုတာ ဖြစ်တယ်၊ အရူပဈာန်တွေ ရပြီး အဲဒီ အရူပဈာန်ကုသိုလ်ရဲ့အကျိုးက <b>အရူပဝိပါက် ၄-ခု</b>ဆိုတဲ့ <b>ပဋိသန္ဓေကျိုး</b>နဲ့ <b>ပဝတ္တိ အကျိုး</b>ကို ရတယ်၊ ဒါက <b>လောကီဘက်ဆိုင်ရာ ကံတရား</b>တွေ။</p> <h3>ကံကိုပယ်တဲ့ကံ</h3> <p>လူတွေမသိကြတဲ့ ကံတရား ရှိသေးတယ်၊ <b>လောကုတ္တရာပိုင်း</b> ကြည့်လိုက်၊ ဝိပဿနာ ကျင့်စဉ်တစ်ခုကို ကျင့်လို့ အောင်အောင်မြင်မြင် ဖြစ်ပြီးတဲ့နောက်မှာ ဝိပဿနာဉာဏ် အဆင့်ဆင့်တက်ပြီး နောက်ဆုံးအနေအထားမှာ ဇောစိတ်တွေ ဖြစ် လာတယ်၊ နောက်ဆုံးဇောစိတ်တွေမှာ ... မဂ်ဆိုတာ ပေါ်လာ တယ်၊ အဲဒီ <b>သောတာပတ္တိမဂ်</b> ကိုလည်း <b>ကံ</b>လို့ ပြောတယ်၊ အဲဒီကံကတော့ အချိန်မဆိုင်းဘူး၊ မိမိရဲ့ အခြားမဲ့မှာ အကျိုးကို ထုတ်လုပ်တယ်တဲ့၊ သူ ထုတ်လုပ်လိုက်တာ ဘာတုန်းဆိုရင် <b>သောတာပတ္တိဖိုလ်</b>၊ တစ်ခါတည်း ဖြစ်သွားတယ်၊ သူချုပ်သွားတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် သောတာပတ္တိဖိုလ် ပေါ်လာတယ်၊ အဲဒါလည်း <b>ကမ္မပစ္စယော</b>ပဲနော်။</p> <p>သူလည်း <b>နာနာက္ခဏိက</b>ပဲ၊ မဂ်စိတ်ဖြစ်တဲ့အချိန်နဲ့ ဖိုလ်စိတ်ဖြစ်တဲ့အချိန် <b>ခဏချင်း မတူဘူး</b>တဲ့၊ ဒါလည်း <b>နာနာက္ခဏိက</b>ပဲ၊ မဂ်စိတ်ဖြစ်လိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ထိုမဂ်စိတ် သည် လောကီကုသိုလ်ကံတွေလို နောင်ဘဝ ရောက်သည်ထိအောင် ဆိုင်းမနေဘူး၊ <b>အခုဖြစ် အခုအကျိုးကို ထုတ်လုပ်တယ်</b>၊ ဒါလည်း <b>အနန္တရသတ္တိ</b>ပဲ၊ <b>ကမ္မပစ္စယသတ္တိ</b>ပဲ၊ မိမိရဲ့အခြားမဲ့မှာ အကျိုးပေးလို့ <b>အနန္တရ</b>၊ <b>သမနန္တရ</b>၊ မရှိတော့မှ အကျိုး ထုတ်လုပ်တာဖြစ်လို့ <b>နတ္ထိ</b>၊ ကွယ်ပျောက် သွားမှ အကျိုးပေးတာ ဖြစ်သောကြောင့် <b>ဝိဂတ</b>၊ ဒီကမ္မပစ္စည်းကလည်းပဲ <b>နတ္ထိအမျိုး အစား</b>ထဲမှာ ပါတယ်လို့ ဒီလိုမှတ်ရတယ်။</p> <p>ကံတရားတွေဆိုတော့ အကျိုးတရားကို ဖြစ်စေတဲ့နေရာမှာ အခု အဘိဓမ္မာမှာ ဟောထားတဲ့ “<b>ကုသလာကုသလံ ကမ္မံ ဝိပါကာနံ ခန္ဓာနံ ကဋတ္တာ စ ရူပါနံ ကမ္မပစ္စယေန ပစ္စယော</b>” လို့ဆိုတဲ့ <b>နာနာက္ခဏိကကမ္မ</b>နဲ့ သုတ္တန်ပါဠိတော်တွေမှာ ဟောထားတဲ့ ကံတရားတွေရဲ့အကြောင်း ဒီနှစ်ခု ဆက်စပ်ပြီးတော့ လေ့လာကြည့် မယ်ဆိုရင် <b>ကံတရားတွေရဲ့အရာဟာ အင်မတန်မှ ကျယ်ပါတယ်</b>။</p> <p>ဗုဒ္ဓဘာသာတွေ ပြောနေကြတဲ့ <b>ကံ</b>ဆိုတာ အင်မတန်မှ <b>စွမ်းရည်သတ္တိထက်တဲ့တရား</b>၊ အဲဒီကံတရားဟာ ဘယ်သူတွေရဲ့ လက်ထဲမှာရှိလဲဆိုရင် <b>ကိုယ့်လက်ထဲမှာ ရှိတယ်</b>၊ လူတွေက ကံကို လက်မြှောက် အရှုံးပေးစရာ မလိုဘူး။</p> <p>အကုသိုလ်တစ်ခု လုပ်ထားမိပြီး <b>ပြင်လို့မရတဲ့ အကုသိုလ်ဆိုတာမရှိဘူး</b>နော်၊ ဒေဝဒတ်ကြီးဟာ အမြင့်ဆုံးအကုသိုလ်ကံကို ကျူးလွန် ထားတယ်၊ ဘုရားနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ လောဟိတုပ္ပါဒက တို့, သံဃာနဲ့ပတ်သက်တဲ့ သံဃဘေဒက တို့ဆိုတဲ့ ဒီပြစ်မှုကြီးနှစ်ခု ကျူးလွန်ထားတယ်၊ ဒေဝဒတ်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး မြတ်စွာဘုရားက “<b>အာပါယိကော နေရယ်ကော ဒေဝဒတ္တော</b>” ဒေဝဒတ်က အပါယ်ရောက်မှာပဲ၊ ငရဲကျမှာပဲလို့ definite ပြောတယ်၊ “<b>အတေကိစ္ဆာ</b>” ပြင်လို့ မရတော့ဘူး၊ ကုစားလို့ မရတော့ဘူး၊ “<b>ကပ္ပဋ္ဌော</b>” တစ်ကမ္ဘာလုံး ငရဲခံရမယ်လို့ ဒီလိုပြောတယ်။</p> <p>မြတ်စွာဘုရားက ရှင်းပြတယ်၊ ဒေဝဒတ်ရဲ့သန္တာန်မှာတဲ့ <b>အပ်ဖျားလေးလောက်</b> ထောက်ပြစရာနေရာမှာတောင် <b>ဖြူစင်တဲ့သဘာဝတရားတွေ မကျန်တော့ဘူး</b>တဲ့၊ အဲဒီလိုမကျန်လို့ ငါဘုရားက ဒီလိုဟောတာ၊ အကယ်၍ အပ်ဖျားကလေးလောက် ထောက်ပြစရာကုသိုလ်လေး ကျန်နေသေးတယ်ဆိုရင် ငါ ဒီစကားမပြောဘူးတဲ့၊ ကြည့် - ဒေဝဒတ်မှာ <b>ကုသိုလ်တွေ လုံးဝကုန်သွားတဲ့ အဓိပ္ပါယ်</b> မြတ်စွာဘုရား ပြောတယ်နော်၊ အဲဒီပုဂ္ဂိုလ်မျိုးမှ ငရဲကျမှာလို့ အတိအကျပြောလို့ရတယ်၊ ကျန်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ငရဲကျမယ်လို့ အတိအကျပြောလို့မရဘူး၊ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ ဒေသနာ တော်က ဒီလို၊ ကြည့် - ဟောပုံချင်း မတူဘူး။</p> <p><b>ပါဏာတိပါတ</b>နဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ နိဂဏ္ဌနာဋပုတ္တက “<b>ပါဏာတိပါတ အမှုပြုတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်အားလုံးဟာ ငရဲကျတယ်</b>” လို့ ဒီလိုဟောတယ်၊ မြတ်စွာဘုရားက အဲဒီလို မဟောဘူး၊ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာက “<b>ပါဏာတိပါတော နိရယသံဝတ္တနိကော</b>” “ပါဏာတိပါတအမှုသည် <b>ငရဲ၌ ဖြစ်စေနိုင်တယ်</b>” လို့ ဟောတာ၊ ဒါ <b>ငရဲမှာ ဖြစ်ရမယ်လို့ မဟောဘူး</b>နော်၊ အကုသိုလ်အမှုပြုရင် ငရဲ ကျမယ်လို့ မပြောဘူး၊ ဒီဟာက ငရဲကို ကျစေနိုင်တယ်ဆိုတဲ့စကားကို ပြောတာ၊ သေချာပေါက်ကျမယ်လို့ ပြောတာမဟုတ်ဘူး။</p> <p><b>သင်္ခဓမသုတ်</b>မှာဆို မြတ်စွာဘုရားဟောထားတာ ရှိတယ်၊ အကုသိုလ်က <b>လွတ်ရာ လွတ်နည်း</b>တွေ ရှိတယ်၊ ဘာလုပ်ရမလဲ၊ ကိုယ်လုပ်တဲ့အလုပ်ဟာ မကောင်းဘူးလို့ သိရမယ်၊ မှား တယ်လို့ မြင်ရမယ်၊ မှားတယ်လို့ မြင်ပြီး ကိုယ့်မိတ်ဆွေထံမှာဖြစ်စေ ဆရာထံမှာ ဖြစ်စေ <b>မှားကြောင်းဝန်ခံ</b>ပြီး အဲဒီအမှားမျိုး <b>နောက်ထပ်မဖြစ်အောင် ရှောင်ကြဉ်ရမယ်</b> တဲ့၊ ဒါအဖြေပဲ၊ ရှောင်ကြဉ်ပြီးတဲ့ အခါ <b>ကောင်းတာတွေ ဆက်လုပ်ရမယ်</b>၊ အဲဒါဆိုရင် ဒီကံက လွတ်သွားမှာပဲ သေချာ တယ်၊ ဒါ <b>ကံကိုပယ်ဖျက်တာ မဟုတ်ဘူး</b>၊ <b>ကံက လွတ်တဲ့နည်း</b>။</p> <p>မြတ်စွာဘုရားက <b>လောဏကပလ္လသုတ်</b>မှာ <b>ဆားခဲ</b>နဲ့ ဥပမာပေးထားတာ မှတ်သား စရာပေါ့၊ “<b>ဆားခဲလေးတစ်ခဲကို သောက်ရေခွက်ထဲ ထည့်လိုက်ရင် သောက်မဖြစ် အောင် ငန်မှာပဲ၊ ဒါပေမယ့် အဲဒီပမာဏဆားခဲကို ရေကန်ထဲထည့်လိုက်၊ မြစ်ထဲ ထည့်လိုက်၊ ပျောက်သွားမှာပဲ</b>”၊ လူတွေမှာ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် <b>အခြေအနေ ချင်း မတူဘူး</b>၊ ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းတယ်၊ သီလ သမာဓိ ပညာ ဆိုတဲ့ <b>အခြေအနေ ကောင်း</b>ရှိတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်က အကုသိုလ်လုပ်မိဦး .. အဲဒီ အကုသိုလ်ဟာ <b>ပြေပျောက် သွားသလို ဖြစ်တယ်</b>၊ ကောင်းတာတွေက လွှမ်းမိုးသွားတယ်၊ အခြေခံမကောင်းတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကျတော့ ခံလေရောပဲ။</p> <p>ဒါကြောင့် <b>ကံတရား</b>ဆိုတာ ကိုယ်က <b>အရှုံးပေးရမယ့်အရာ မဟုတ်ဘူး</b>၊ ကိုယ်က <b>ပြုပြင်ရမယ့်အရာ</b>သာ ဖြစ်တယ်၊ ကောင်းတဲ့အရာနဲ့ မကောင်းတဲ့အရာကို အစားထိုးရမယ်၊ ကောင်းတာနဲ့ မကောင်းတာကို ဖယ်ရှားပစ်ရမယ်၊ ကံရဲ့သဘာဝ ကို နားလည်လာပြီဆိုရင် မကောင်းတဲ့ကံတွေကို ရှောင်ရှားလို့ ကောင်းတဲ့ကံတွေကို ကြိုးစားလုပ်ကိုင်သွားမယ်ဆိုရင် သံသရာမှာ ပျော်ချင်ရင်လည်းပဲ ကောင်းတဲ့ဘဝမှာ နေရမှာပဲနော်၊ နိဗ္ဗာန်မရချင်သေးဘူး ဆိုရင် လည်း သံသရာမှာ ကောင်းတဲ့ဘဝကနေ ကောင်းတဲ့ဘဝကူးပြီး သွားလို့ရတာပဲ။</p> <p>အကယ်၍ သံသရာကြီးကို ငြီးငွေ့လှပါပြီ၊ အို နာ သေ ဒီဒုက္ခကြီးတွေကို မလို ချင်တော့ဘူးဆိုရင်လည်း ကောင်းတာတွေ လုပ်ရင်းကနေပြီးတော့ ကောင်းတဲ့ ကံရော မကောင်းတဲ့ကံရော <b>ဖယ်ရှားပစ်လိုက်တယ်</b>၊ <b>ကိလေသာတွေ ဖယ်ရှားပစ် လိုက်ခြင်းဖြင့်</b> သံသရာ ဝဋ်ဆင်းရဲကလွတ်အောင် အားလုံး ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် အားထုတ်တော် မူနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။</p> <h3>ပဋ္ဌာန်းမြတ်ဒေသနာ အပိုင်း (၁၁)</h3> <p>▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬</p> <p>သာသနာတော်နှစ် ၂၅၅၃-ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၇၁-ခုနှစ်၊ တော်သလင်း လပြည့်နေ့၊ (၃-၉-၂၀၀၉)၊ ရန်ကုန်တိုင်း၊ ဗဟန်းမြို့နယ်၊ ကြားတောရလမ်း မင်္ဂလာဈေးဓမ္မာရုံတော်ကြီးအတွင်းဝယ် ဆင်ယင်ကျင်းပ ပြုလုပ်အပ်သည့် ညဉ့်ဦးယံ ဓမ္မသဘင်အခမ်းအနားဝယ် မင်္ဂလာတောင်ညွန့် မြို့နယ် မင်္ဂလာဈေး နှစ်ဖက်မိဘ များနှင့် ဦးတင်စိုးတို့အား ရည်စူး၍ ဒေါ်လှခင် ကိုကျော်သင်းဆေးဆိုင် မိသားစုတို့၏ အမတဒါန ဓမ္မဒါနအဖြစ်ဖြင့် ဟောကြား တော်မူသည်။</p> <h3>ဝိပါကပစ္စယော</h3> <p>▬▬▬▬▬▬</p> <p>“<b>ဝိပါက</b>”အကျိုးတရား၊ <b>ဝိပါက</b> ကို မြန်မာလို “အကျိုးတရား” လို့ ပြန်သလို ပါဠိစကားလုံးနောက် လိုက်ပြီးတော့ “ဝိပါက်” လို့လည်း အသုံးပြုကြသေးတယ်၊ ဝိပါက်လို့ ရေးတဲ့အခါ အသံထွက်ကို ကြည့်မယ်ဆိုရင် စာလုံးပေါင်းမှားတတ်တယ်၊ <b>ဝိပါက</b> ပုဒ်မှာ ကကြီးသတ်လိုက်ရုံပဲ ဝိပါက်။ ပါဠိလိုဖတ်ရင် “ပ” စောက်သံ ပီပီသသ ဖတ်ရတယ်၊ မြန်မာတွေရဲ့ အသံနေ အသံထားအတိုင်းသွားတဲ့အခါ <b>ဝိပါက</b> ဆိုတုန်းက ပစောက်သံ ပီသော်လည်း ဝိပါက်လို့ဆိုတဲ့အခါ “ဘ”ကုန်းသံ ဖြစ်သွား တယ်၊ ရှေ့ကစာလုံးကိုကြည့်ပြီးတော့ ဒါက အသံရဲ့ပြောင်းလဲမှုပေါ့၊ မြန်မာစကားမှာ ရှိတယ်၊ “ရေးတော့အမှန် ဖတ်တော့အသံ”၊ ဒါ ဘယ် language ဘယ် ဘာသာ စကားမှာပဲဖြစ်ဖြစ် ဒီလိုပဲရှိတယ်၊ မြန်မာဘာသာမှ မဟုတ်ဘူး၊ တခြားဘာသာ တွေမှာလည်း ရှေ့နောက်ကြည့်ပြီး အသံပြောင်းသွားတာမျိုးရှိတယ်၊ ရေးတဲ့အခါ အမှန် ရေးရတယ်၊ ဖတ်တဲ့အခါ အသံကိုလိုက်ရတယ်။</p> <p>တချို့က မြန်မာစကားဟာ ရေးတဲ့အတိုင်း မဖတ်ဘူး၊ မြန်မာစကားက ခက်တယ်လို့ ပြောကြတယ်၊ ဘယ်ဘာသာစကားပဲဖြစ်ဖြစ် ရေးတဲ့အတိုင်းဖတ်တာ မဟုတ်ပါဘူး၊ အင်္ဂလိပ်စကားမှာလည်း အများကြီးရှိတာပဲ၊ ရေးတဲ့အခါ know လို့ ရေးထားပြီး ဖတ်တဲ့အခါကျတော့ “ကနိုး” လို့ မဖတ်ဘဲ “နိုး” လို့ ဖတ်တယ်၊ ဒါမျိုးတွေရှိတာပဲ၊ do ကျတော့ “ဒူး”လို့ ဖတ်တယ်၊ to ကျတော့ “တူ” တဲ့၊ but ကျတော့ “ဘတ်” တဲ့၊ put ကျတော့ “ပွတ်”တဲ့၊ ဘယ်ဘာသာ စကားပဲဖြစ်ဖြစ် အပြောင်းအလဲ လေးတွေရှိတယ်၊ ဒါကြောင့် ရေးတော့အမှန်၊ ဖတ်တော့ အသံ ဆိုတာဟုတ်တယ်။</p> <p>ဒီမှာလည်း “<b>ဝိပါက</b>” ဆိုတဲ့ စကားလုံးကို မြန်မာမှုပြုလိုက်တဲ့အခါ “ဝိဘက်” တဲ့။ “ကာလဝိဘက် နောက်ပိုးတက်” ဆိုပြီး အကျိုးဝိပါက်ကို ခံစားရတယ်၊ <b>ဝိပါကဝဋ်</b>က မလွတ်ကြဘူးတဲ့၊ မြန်မာစကားမှာ ပြောနေကြတယ်၊ “ဝိဘက်၊” ပ,စောက်သံ ပျောက်သွားပြီး ဘ,ကုန်းသံရောက်သွားတယ်၊ ဒါမျိုးက ဒိပြင်နေရာ တွေမှာလည်း ရှိတယ်၊ ရှေ့စကားလုံးကို ကြည့်ပြီးတော့ အသံပြောင်းလဲမှုတွေ ပေါ်တယ်၊ ဒါ သတိထားစရာလေးတွေ ပြောပြတာ။</p> <p>“ပင်”ဆိုတဲ့စကားလုံးလေးကို ကြည့်၊ ပစောက်နဲ့ ရေးထားတယ်၊ “ပင်”လို့ ပီပီသသထွက်တယ်၊ ရှေ့က စကားလုံးတစ်လုံး ထည့်လိုက်လို့ရှိရင် အသံပြောင်း သွားတယ်၊ ဆိုပါစို့ - သစ်ပင်၊ ရှေ့က “သစ်” ဆိုရင် သစ်ပင်လို့ဖတ်တယ်၊ ဒါဖြင့် ရှေ့ကနေ “ပန်း”ထည့်လိုက်မယ်၊ “ပန်းဘင်” ဖြစ်သွားတယ်၊ “ပန်းပင်” ဆိုရင် ဝဲတယ်လို့ ပြောကြမှာပေါ့၊ ပီပီသသ လေးလေးနက်နက်ဖတ်ရင် “ပန်းဘင်” လို့ပဲ ဖတ်ရမယ်၊ ဟော ဒီလိုပြောင်းလဲမှုတွေ ရှိတယ်။</p> <p><b>ဝိပါက</b>ဆိုတာ အကျိုးတရား၊ မှန်ပါတယ်၊ စကားလုံးအဓိပ္ပါယ် ပြည့်ပြည့်စုံစုံ ပြောမယ်ဆိုရင် <b>ဝိ</b>ဆိုတာက အဓိပ္ပါယ်တစ်ခု၊ <b>ပါက</b>ဆိုတာက အဓိပ္ပါယ်တစ်ခု၊ <b>ဝိ</b> ဆိုတာ ဒီနေရာမှာ “မတူဘူး” ဆိုတဲ့အဓိပ္ပါယ်ပြတာ၊ တစ်ခုနဲ့တစ်ခု သဘာဝချင်း မတူတာ၊ ဝိ - သဘာဝချင်း ကွဲပြားခြားနားနေတဲ့ အကြောင်းတရားတွေ။ သဘာဝချင်းကွဲပြား ခြားနားတဲ့ အကြောင်းတရားဆိုတာ ဘာကိုပြောတာတုန်းဆိုရင် ကုသိုလ်နဲ့ အကုသိုလ်၊ ကုသိုလ်ကံနဲ့ အကုသိုလ်ကံသည် သဘာဝချင်း မတူဘူး၊</p> <p>“<b>ကုသလာ အနဝဇ္ဇ သုခဝိပါကလက္ခဏာ</b>”၊ ကုသလဆိုတာ အပြစ်ကင်းတယ်၊ ကောင်းကျိုးချမ်းသာပေးတတ်တဲ့ အမှတ်လက္ခဏာရှိတယ်၊ “<b>အကုသလာ သာဝဇ္ဇ ဒုက္ခဝိပါကလက္ခဏာ</b>”၊ အကုသိုလ်ကျတော့အပြစ်ရှိတယ်၊ ဒုက္ခဝိပါကလက္ခဏာ- ဆင်းရဲတဲ့ အကျိုးပေးတယ်၊ သဘာဝချင်း မတူကြဘူး၊ အဲဒီသဘာဝချင်းမတူတဲ့ ကံနှစ်ခုရဲ့ <b>ပါက</b> အကျိုးလို့ပြောတာ။</p> <p>ဒီတော့ <b>ဝိပါက</b>ဆိုတဲ့ စကားလုံးသည် ကုသိုလ်နဲ့လည်းဆိုင်တယ်၊ အကုသိုလ် နဲ့လည်းဆိုင်တယ်၊ ကုသိုလ်ရဲ့အကျိုးကိုလည်း <b>ဝိပါက</b>၊ အကုသိုလ်ရဲ့ အကျိုးကိုလည်း <b>ဝိပါက</b>၊ ကံတရားတွေရဲ့အကျိုးကိုလည်း <b>ဝိပါက</b>လို့ ခေါ်တယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ ဝဋ် ၃-ပါး ပြောတဲ့အခါမှာ ကမ္မဝဋ်၊ ကိလေသဝဋ်၊ <b>ဝိပါကဝဋ်</b> လို့ ဒီလိုပြောတယ်၊ ဒီတော့ နားလည်နေရမှာက <b>ဝိပါက</b> ဆိုတာ အကျိုးတရား၊ သဘာဝချင်းမတူတဲ့ ကုသိုလ်ကံ အကုသိုလ်ကံတို့ရဲ့ အကျိုးတရားလို့ပြောတာ။</p> <p>ဒါဖြင့် ကုသိုလ်ကံ အကုသိုလ်ကံတို့ရဲ့ အကျိုးတရားမှန်သမျှကို <b>ဝိပါက</b>လို့ ခေါ်သလားလို့ မေးစရာရှိတယ်၊ ဒီ <b>ဝိပါက</b>ဆိုတဲ့စကားလုံးက ကုသိုလ်ကံ အကုသိုလ် ကံရဲ့အကျိုးဖြစ်တိုင်း <b>ဝိပါက</b>လို့ မခေါ်ဘူး၊ ဆိုပါစို့ - လူတွေသန္တာန်မှာ ရုပ်တရား တွေရှိတယ်၊ စက္ခုပသာဒ သောတပသာဒ ဃာနပသာဒ ဇိဝှါပသာဒ ကာယပသာဒ၊ ပသာဒရုပ်ငါးခု၊ ဒီပသာဒရုပ်ငါးခုရဲ့အကြောင်းတရားက ဘာတုန်းဆိုတော့ ကံပဲ၊ အဲဒီကံကြောင့်ဖြစ်တဲ့ ကမ္မဇရုပ်တွေကို <b>ဝိပါက</b> လို့ ခေါ်လားဆိုတော့ မခေါ်ဘူး၊ ဒါဖြင့် သူတို့က ကံရဲ့အကျိုး မဟုတ်ဘူးလားဆိုတော့ ဟုတ်တယ်၊ ကမ္မဇရုပ်တွေက ကံရဲ့အကျိုးတွေပဲ၊ ဘာဖြစ်လို့ မခေါ် တာတုန်း၊ ဒီ <b>ဝိပါက</b> ဆိုတဲ့စကားလုံးက ကံနဲ့ တူတဲ့ဟာမှခေါ်တာ၊ ခုနက ကမ္မဇရုပ်တွေကျတော့ ကံနဲ့တူလားဆိုတော့ မတူဘူး။</p> <p>ဘယ်လိုမတူတာတုန်းဆိုတော့ ကံက နာမ်တရား၊ စေတနာကို ကံလို့ ပြောတာ၊ စေတနာဆိုတာ စေတသိက်နာမ်တရား၊ ကမ္မဇရုပ်တွေက ရုပ်တရား၊ ဟော ရုပ်နဲ့ နာမ်နဲ့ မတူဘူးလေ၊ သဘာဝချင်း မတူဘူး၊ ဒါကြောင့်မို့ အကြောင်းဖြစ်တဲ့ အကျိုးတရားနဲ့တူတဲ့ဟာကိုသာလျှင် <b>ဝိပါက</b> လို့ ခေါ်တာ၊ မတူတာကို မခေါ်ဘူး။</p> <p>ဒါက ဥပမာတစ်ခုနဲ့ စဉ်းစားကြည့်ရင် ရှင်းနေတာပဲ၊ ပါဠိလို <b>ဖလ</b>၊ မြန်မာ လို အသီး၊ အဲဒီအသီးထဲပါတဲ့ အစေ့လေးကို စိုက်လိုက်တဲ့အခါ ဘယ်နှစ်မျိုး ထွက် လာတုန်း၊ ကြည့် - အစေ့လေးက ဘာထွက်တုန်း၊ အမြစ်ထွက်တယ်၊ အညှောက် ထွက်တယ်၊ ပင်စည်ထွက်တယ်၊ အရွက်တွေ ထွက်တယ်၊ အပွင့်တွေ ထွက်တယ်၊ အသီးတွေ ထွက်တယ်၊ အဲဒီထဲမှာ အမြစ်ဟာလည်းပဲ အစေ့က ဖြစ်တာ၊ အညှောက် ကလည်းပဲ အစေ့က ဖြစ်တာ၊ ပင်စည်လည်းပဲ အစေ့က ဖြစ်တာ၊ အကိုင်းအခက် တွေလည်း အစေ့က ဖြစ်တာ၊ အရွက်တွေလည်း အစေ့က ဖြစ်တာ၊ အပွင့်လည်း အစေ့က ဖြစ်တာ၊ အသီးဟာလည်း အစေ့က ဖြစ်တာ၊ ဟော အစေ့က ဖြစ်တာတွေ အများကြီးကို အကုန်လုံးကို “<b>ဖလ</b>” လို့ ခေါ်သလားဆိုတော့ မခေါ်ဘူး၊ အဲဒီ အစေ့နဲ့သဏ္ဌာန်တူတဲ့ အစေ့ပါတဲ့အသီးကိုသာ <b>ဖလ</b>လို့ ခေါ်တာ၊ အပွင့်ကို <b>ဖလ</b> လို့ မခေါ်ဘူး၊ လောကမှာ အကျိုးဆိုတိုင်း ဒီစကားလုံးကပြောတာ မဟုတ်ဘူး နော်၊ စဉ်းစားကြည့်ရမယ်။</p> <p>အဲဒါကြောင့် အဋ္ဌကထာဆရာတွေက “<b>ဝိပက္ကဘာဝမာပန္နာနံ အရူပဓမ္မာနံ အဓိဝစနံ</b>” တဲ့။ <b>ဝိပက္ကဘာဝ</b>ဆိုတာ ရင့်ကျက်တဲ့အနေအထားတစ်ခုကို၊ <b>အာပန္နာနံ</b> - ရောက်လာတဲ့၊ <b>အရူပဓမ္မာနံ</b> - နာမ်တရားသက်သက်ရဲ့၊ <b>အဓိဝစနံ</b> - အမည်ပဲ၊ ဝိပါကဆိုတာ နာမ်တရားသက်သက်ကိုသာ ခေါ်ရတယ်၊ ဘာဖြစ်လို့တုန်း၊ အကြောင်းကံက နာမ်တရားဖြစ်လို့၊ သစ်ပင်က <b>ဖလ</b>ဆိုတာလည်း အသီးသက်သက် ကိုသာ ခေါ်လို့ရတယ်၊ ကျန်တဲ့အမြစ်ကို <b>ဖလ</b> မခေါ်ဘူး၊ ပင်စည်ကို <b>ဖလ</b> မခေါ်ဘူး၊ အကိုင်းတွေ အခက်တွေ အပွင့်တွေကို <b>ဖလ</b> လို့ မခေါ်ဘူး၊ အသီးတစ်မျိုးတည်းကိုပဲ <b>ဖလ</b> လို့ခေါ်တယ်၊ ဘာဖြစ်လို့လဲ? မျိုးစေ့နဲ့တူလို့၊ အဲဒီသဘောပဲ။ ဒီမှာလည်း နာမ်ချင်းတူတဲ့ အကျိုးတရားကိုသာလျှင် ဝိပါကလို့ ခေါ်တယ်၊ ဒါလည်း မှတ်ထား ရမယ်၊</p> <p>ဒီတော့ <b>ဝိပါက</b> ဆိုတဲ့အကျိုးသည် နာမ်တရားကိုသာ ရည်ညွှန်းပြောတယ်၊ ကံကြောင့်ဖြစ်တဲ့ရုပ်ကို ပြောချင်ရင် <b>ကမ္မဖလ</b>လို့ပဲ ပြောရမယ်၊ ပါဠိတော်ကြီးတွေမှာ ကမ္မဇရုပ်ဆိုတဲ့အသုံးအစား <b>ကဋတ္တာရုပ်</b>လို့ သုံးတယ်၊ <b>ကဋတ္တာရုပ်</b>ဆိုတာ လုပ်ထားလို့ ရတာ၊ ဒီအဓိပ္ပါယ်ပဲ၊ ကဋတ္တာဆိုတာ လုပ်ထားတာ၊ ဘာကလုပ်ထား တာလဲ၊ ကံက လုပ်ထားတာ၊ ကံလုပ်ထားသည့်အတွက် ကံကထုတ်လုပ်သည့် ရုပ်လို့ပြောတာ၊ ကမ္မဇရုပ်ပဲ။</p> <p>ဒီတော့ ဝိပါကပစ္စယောဆိုတဲ့ စကားလုံးလေးမှာ ဝိပါကဆိုတာ ကံတရားရဲ့ အကျိုးဖြစ်တဲ့ နာမ်တရားတွေကို ရည်ညွှန်းတယ်၊ <b>ဝိ</b> - သဘာဝချင်းမတူတဲ့ ကုသိုလ် ကံ အကုသိုလ်ကံတို့ရဲ့၊ <b>ပါက</b> - အကျိုးဖြစ်တဲ့နာမ်တရားလို့ ဒီလို အဓိပ္ပါယ် မှတ်ရ မယ်။</p> <p>ကဲ ဒါဖြင့် အကျိုးဖြစ်တဲ့နာမ်တရားကို ပဋ္ဌာန်းပစ္စည်းမှာ ဘာဖြစ်လို့ ပစ္စယောလို့ ပြောတာလဲ၊ အရင်တုန်းက ရှင်းပြထားတယ်နော် - <b>ပစ္စယ</b> ဆိုတာ ဖြစ်စေတတ်တဲ့အကြောင်းတရား ... တည်စေတတ်တဲ့အကြောင်းတရား၊ ဒီနှစ်ခု ပြောတာ၊ ဒီတော့ အကျိုးတရားကလည်းပဲကြည့် - သူကလည်း ပစ္စယတစ်ခုပဲ၊ ပစ္စယော ဆိုတိုင်း အကြောင်းနဲ့ချည်းဆိုင်တာ မဟုတ်ဘူး၊ ဗုဒ္ဓရဲ့တရားတော်မှာ သေချာစဉ်းစားကြည့်၊ အကြောင်းသက်သက်ဆိုတာရှိလား၊ အကျိုးသက်သက် ဆိုတာရော ရှိရဲ့လား၊ မရှိဘူး၊ အကြောင်းဖြစ်လိုက် အကျိုးဖြစ်လိုက်ပဲ။</p> <p><b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>ကြည့်လေ၊ အဝိဇ္ဇာကိုထောက်ရင် သင်္ခါရက အကျိုးဖြစ်မနေ ဘူးလား၊ ဝိညာဏ်ကိုထောက်ရင် သင်္ခါရက အကြောင်းဖြစ်သွားတာ၊ “<b>အဝိဇ္ဇာပစ္စယာ သင်္ခါရာ</b>” ဆိုတာ သင်္ခါရက အကျိုး၊ “<b>သင်္ခါရပစ္စယာ ဝိညာဏံ</b>” ဆိုရင် သင်္ခါရက အကြောင်းဖြစ်သွားပြန်ရော၊ ဟော အကြောင်းဖြစ်လိုက် အကျိုးဖြစ်လိုက်။</p> <p>ဒါကြောင့်မို့ ဗုဒ္ဓရဲ့ဝါဒက ပထမဆုံးအကြောင်းဆိုတာ မရှိဘူး၊ first cause ဆိုတာ မရှိဘူး၊ root cause ဆိုတာ မရှိဘူး၊ first cause ဆိုတာ သူ့ရဲ့ရှေ့မှာ အကြောင်း မရှိရဘူး၊ causeless cause အကြောင်းမဲ့တဲ့အကြောင်းဆိုတာလည်း မရှိဘူး၊ တခြား ဘာသာဝါဒတွေမှာတော့ ရှိတယ်လေ၊ ကမ္ဘာလောကကြီးတစ်ခုလုံး ကို God က ဖန်ဆင်းတယ်ဆိုရင် God က first cause ပဲ၊ God ကို ဘယ်သူက ဖန်ဆင်းတာတုန်းဆို မရှိတော့ဘူး၊ ပြတ်သွားပြီ၊ God က causeless cause ဖြစ် နေတယ်၊ Buddhism မှာ ဒီလို causeless cause မရှိဘူး၊ အကြောင်းနဲ့အကျိုးသည် ဆက်သွယ်ပြီးတော့ နေတယ်၊ အပြန်အလှန် ဖြစ်နေတယ်။</p> <p>ဒီနေရာမှာ ဝိပါကဆိုတာ ဒီနာမည်ပေးထားရုံနဲ့ ရှုထောင့်တစ်ခုအနေနဲ့ သူဟာ အကျိုးတရား၊ သူကနေပြီးတော့ ဖြစ်စေတတ်တဲ့ အကျိုးတရားတွေကို ကြည့်ရင် သူဟာ အကြောင်းတရား ပြန်ဖြစ်သွားတယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ ၂၄-ပစ္စည်းထဲမှာ ဝိပါကပစ္စယောလို့ မြတ်စွာဘုရား ဟောထားတာနော်။</p> <p>အဘိဓမ္မာသင်ဖူးတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေအနေနဲ့ ကြည့်မယ်ဆိုရင် စိတ် ၈၉-ထဲမှာ ဝိပါက်စိတ်လို့ ခေါ်တဲ့စိတ် ၃၆-ရှိတယ်၊ အကုသိုလ်ရဲ့အကျိုးက ၇-ခုရှိတယ်၊ ကျန် တာတွေက ကုသိုလ်ရဲ့အကျိုး၊ အဲဒီလို စိတ် ၈၉-ထဲမှာ ဝိပါက်စိတ်တွေ ရှိတယ်၊ အဲဒီဝိပါက်စိတ်တွေဟာလည်းပဲ တစ်မျိုးတည်း ဖြစ်ကြတာ မဟုတ်ဘူး၊ ယှဉ်တဲ့ စေတသိက်တွေနဲ့ တွဲဖက်ပြီးတော့ဖြစ်တာ။</p> <p>ရုပ်တရားပဲဖြစ်ဖြစ် နာမ်တရားပဲဖြစ်ဖြစ် တစ်ခုတည်း မဖြစ်ဘူး၊ အစုလိုက် ဖြစ်တယ်၊ အစုလိုက်တည်နေမှ energy ဆိုတာ ဖြစ်တယ်၊ တစ်ခုစီ ခွဲလိုက်ရင် energy မရဘူး၊ ဘယ်အရာပဲဖြစ်ဖြစ် ပေါင်းစပ်မှ energy ရတယ်၊ ဒီဝိပါက်စိတ် တွေမှာလည်းပဲ energy ရှိအောင် ပေါင်းစပ်ထားတာ။</p> <p>ဥပမာ - စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်ဆိုပါတော့၊ ကုသိုလ်ရဲ့ အကျိုး ရှိမယ်၊ အကုသိုလ်ရဲ့အကျိုး ရှိမယ်၊ စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်ဟာ သူတစ်ခုတည်း ဖြစ်လာတာ လားဆိုတော့ မဟုတ်ဘူး၊ ဖဿ၊ ဝေဒနာ၊ သညာ၊ စေတနာ၊ ဧကဂ္ဂတာ၊ ဇီဝိတိန္ဒြေ၊ မနသိကာရဆိုတဲ့ သဗ္ဗစိတ္တသာဓာရဏစေတသိက် ၇-ခုနဲ့ တွဲတယ်၊ သူ့ ရဲ့ unit က ရှစ်ခုရှိတယ်၊ ရှစ်ခုအစုကို ခေါ်တယ်၊ စိတ်လို့ ပြောလိုက်တာနဲ့ စေတသိက် ၇-ခု က ပါပြီးသား၊ အဲဒီရှစ်ခုကို ခွဲစိတ်လိုက်မယ်၊ separate တစ်ခုစီ ခွဲလိုက်မယ်ဆိုရင် ပျက်သွားပြီ၊ energy မရှိတော့ဘူး၊ ကားများလိုပဲ တစ်စစီဖြုတ်ထားရင် မောင်းမရ ဘူး၊ စက်ကိရိယာတွေ တစ်ခုစီဖြုတ်ထားရင် သုံးမရဘူး၊ ဒီသဘာဝတရားတွေလည်းပဲ စုပြီးမှ စွမ်းအင်တွေဖြစ်လာတာ။</p> <p>ဝိပါက်စိတ်တွေမှာ ကာမကုသိုလ်တွေရဲ့အကျိုးက အဟိတ်ကုသလဝိပါက် စိတ်က ၈-ခု၊ မဟာဝိပါက်စိတ်က ၈-ခု၊ ကာမကုသိုလ်နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ အကျိုးတရား ၁၆-ခု ရှိတယ်၊ နောက် ဈာန်ကုသိုလ်နဲ့ပတ်သက်တဲ့ ရူပါဝစရကုသိုလ်ရဲ့ အကျိုး တရားဖြစ်တဲ့ ရူပါဝစရဝိပါက်စိတ်က ၅-ခု၊ အရူပါဝစရကုသိုလ်ရဲ့ အကျိုးဖြစ်တဲ့ အရူပါဝစရ ဝိပါက်စိတ်က ၄-ခု။ မဂ်လေးပါးရဲ့အကျိုးဖြစ်တဲ့ ဖိုလ်စိတ်က ၄-ခု၊ တစ်ခါတစ်ရံ <b>ဝိပါက</b>လို့ သုံးတယ်၊ အမြဲတမ်းသုံးတာတော့ ဖလလို့ သုံးတယ်၊ ဘာဖြစ်လို့ ဖလ လို့ သုံးတာတုန်း၊ မတူညီတဲ့အနေအထားတစ်ခုကို ပြောပြမယ်၊ <b>ဖလ</b> ဆိုတဲ့စကားလုံး ကလည်း အကျိုးကို ပြောတာပဲ၊ ဝိပါကကလည်း အကျိုးပဲ၊ မဂ်ရဲ့ အကျိုးကိုတော့ ဖိုလ်လို့ ခေါ်လိုက်တယ်၊ <b>ဖလ</b>လို့ ခေါ်တယ်၊ ရံဖန်ရံခါတော့ ဝိပါကဆိုတဲ့စကားလုံး လည်း သုံးပါတယ်။ ပေါင်းလိုက်တဲ့အခါကျတော့ ဝိပါက်စိတ် သည် ၃၆-ခု ရှိတယ်။</p> <p>အဲဒီဝိပါက် စိတ် ၃၆-ခုသည် ယှဉ်တဲ့စေတသိက်တွေနဲ့ တွဲပြီး ဖြစ်တယ်၊ ဒါ ပေါင်းပြီးတော့ ပြောတာ၊ ရှိတာတွေ အကုန်လုံးပြောတာ၊ ဖြစ်တာကျ အဲဒီလိုဖြစ်တာ မဟုတ်ဘူး၊ တစ်ခုစီတစ်ခုစီဖြစ်တာ၊ စိတ်ဟာ ဘယ်တော့မှ နှစ်ခုပြူး မဖြစ်ဘူး လို့ပြောတာ၊ စိတ်နဲ့ စေတသိက်ကတော့ unit ဖွဲ့တယ်၊ စိတ်တစ်ခုလျှင် ဆိုင်ရာ စေတသိက် အနည်းဆုံး ၇-ခု ရှိတယ်၊ သို့သော် စိတ်၂-ခုပေါင်းပြီးတော့ ဖြစ်တယ်လို့ မရှိဘူး။</p> <p>ဆိုပါစို့ - စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်နဲ့ သောတဝိညာဏ်စိတ် တွဲဖြစ်တာ မရှိဘူး၊ အချိန်တစ်ခုစီ၊ ခဏတစ်ခုစီပဲ ဖြစ်လို့ ရတယ်၊ သူတို့နှစ်ခုသည် ပြိုင်တူမဖြစ်နိုင်ဘူး၊ ဒါကြောင့်မို့လို့ စာပေကျမ်းဂန်တွေမှာ ဆိုထားတယ် “တို့ဟာ တစ်စိတ်တည်းနဲ့ အသက်ရှင်နေတာ၊ နှစ်စိတ်နဲ့ အသက်ရှင်နေတာ မဟုတ်ဘူး”၊ စိတ်ဆိုတာ momentary ဖြစ်ပျက်အစဉ်ကလေး အခိုက်အတံ့လေးတွေ၊ စိတ်တစ်ခုပျက်သွား မှ နောက်တစ်ခုပေါ်လာတာ၊ အစဉ်အတန်းကြီးပဲ၊ လူတွေဟာ စိတ်တစ်ခုတည်းနဲ့ အသက်ရှင်နေတာ၊ <b>ဧကစိတ္တ သမာယုတာ</b>။</p> <p>ကားလမ်းပေါ်မှာ မောင်းသွားတဲ့ကားရော၊ ကားဘီးက ကတ္တရာလမ်းပေါ် ထိနေတာက ဘီးတစ်ခုလုံး ထိနေတာလား၊ သို့မဟုတ် ဘီးရဲ့ အစိတ်အပိုင်းလေး တစ်ခုပဲ ထိတာလား၊ တစ်ပြိုင်နက်မှာ အစိတ်အပိုင်းလေးတစ်ခုပဲ ထိတာနော်၊ တာယာကြီးတစ်ခုလုံး ကားလမ်းပေါ်မှာ တစ်ပြိုင်နက် ထိမနေဘူး။</p> <p>ထို့အတူပဲ လူတွေဟာ အသက်ရှင်နေတယ်ဆိုတဲ့နေရာမှာ တစ်စိတ်တည်း နဲ့ အသက်ရှင်နေတာ၊ တစ်စိတ်ပြီး တစ်စိတ်၊ တစ်စိတ်ပြီး တစ်စိတ်၊ စိတ်တစ်ခုပြီး စိတ်တစ်ခု၊ ဒီလိုပေါ်နေတာ၊ အဲဒီ ပေါ်နေတဲ့စိတ်တွေဟာ ယှဉ်ဘက်စေတသိက် တွေနဲ့ တွဲတွဲပြီးတော့ အချင်းချင်းအပြန်အလှန် အကျိုးပြုနေကြတယ်တဲ့၊ ဒါကြောင့် မို့ ဝိပါကပစ္စယောဆိုတာ ကုသိုလ်အကုသိုလ်ကို ကြည့်မယ်ဆိုရင် အကျိုးတရားပဲ၊ အပြန်အလှန် အကျိုးပြုတာကိုကြည့်ရင် အပြန်အလှန် အကြောင်းတရားတွေ ဖြစ်နေကြတယ်၊ တစ်ခုက အကြောင်းဖြစ်ရင် ကျန်တာတွေကအကျိုး၊ ဒီလိုဆိုတယ်။ အဲဒါကို ပဋ္ဌာန်းပစ္စယနိဒ္ဒေသပါဠိတော်မှာ -</p> <p>“<b>ဝိပါကပစ္စယောတိ၊ ဝိပါကာ စတ္တာရော ခန္ဓာ အရူပိနော အညမညံ ဝိပါကပစ္စယေန ပစ္စယော</b>”။</p> <p>ဝိပါက်ဖြစ်တဲ့ နာမ်ခန္ဓာလေးပါး၊ ခုနကပြောခဲ့တဲ့ <b>ဝိပါက</b>ဆိုတာ နာမ်နဲ့ပဲ သက်ဆိုင်တယ်၊ ဝိပါက်ဖြစ်တဲ့ နာမ်ခန္ဓာလေးပါး ဝိညာဏက္ခန္ဓာဆိုတာ ဝိပါက်စိတ် ၃၆-ခုကိုပြောတာ၊ ဝေဒနာက္ခန္ဓာက ဝိပါက်စိတ်မှာယှဉ်တဲ့ ဝေဒနာ၊ သညာက္ခန္ဓာက ဝိပါက်စိတ်မှာယှဉ်တဲ့ သညာ၊ ကျန်တဲ့ သင်္ခါရက္ခန္ဓာလို့ဆိုတဲ့ ဝိပါက်စိတ်မှာယှဉ်နိုင်တဲ့ စေတသိက်တွေ၊ ဟော ပေါင်းလိုက်တဲ့အခါ နာမ်ခန္ဓာလေးပါးပဲ။</p> <p>ဆိုပါစို့ - မိမိတို့သန္တာန်မှာ စက္ခုဝိညာဏ်ဆိုတဲ့ ဝိပါက်စိတ် ဖြစ်လာတယ်၊ အဲဒီ စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်နဲ့ယှဉ်တွဲပြီး ဖြစ်လာတဲ့စေတသိက်မှာ ဝေဒနာက ဝေဒနာက္ခန္ဓာ၊ သညာစေတသိက်က သညာက္ခန္ဓာ၊ ကျန်တဲ့ ဖဿ စေတနာ ဧကဂ္ဂတာ ဇီဝိတိန္ဒြေ မနသိကာရတို့က သင်္ခါရက္ခန္ဓာ၊ ပေါင်းလိုက်ရင် နာမ်ခန္ဓာလေးပါးပဲ၊ အဲဒီဝိပါက်ဖြစ်တဲ့ နာမ်ခန္ဓာလေးပါးသည်၊</p> <ul> <li><b>အညမညံ</b> - အပြန်အလှန်၊</li> <li><b>ဝိပါက ပစ္စယေန</b> - ဝိပါကပစ္စယသတ္တိဖြင့်၊</li> <li><b>ပစ္စယော ဥပကာရကော</b> - ကျေးဇူးပြုနေ၏၊</li> </ul> <p>ဒါကို ပြောတာ။ စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်က ဘယ်သူတွေကို ကျေးဇူးပြုတုန်းလို့မေးရင် ဖဿ ဝေဒနာ သညာ စေတနာ ဧကဂ္ဂတာ ဇီဝိတိန္ဒြေ မနသိကာရ ဆိုတဲ့ စေတသိက် ခန္ဓာ ၃-ပါးကို ကျေးဇူးပြုတယ်၊ စေတသိက် ၇-ခုကို ကျေးဇူးပြုတယ်၊ ဘာသတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုတုန်းဆိုရင် ဝိပါကသတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်၊ ဒါ ပြောတာနော်။</p> <p>ဒါဖြင့် <b>ဝိပါကသတ္တိ</b> ဆိုတာ ဘာပြောတာလဲ၊ ဝိပါကရဲ့ သဘောတွေကို ကြည့်ရအောင်၊ ဝိပါက်စိတ်တွေဟာ <b>နိရုဿာဟ သန္တဘာဝ</b>၊ ဝိပါက်စိတ်တွေဟာ ဘာမှ activity မရှိဘူး၊ ကံတရားတွေလို ကုသိုလ်တို့ အကုသိုလ်တို့လို ထက်ထက် မြက်မြက် မရှိကြဘူး၊ သူက အကျိုးတရားပဲ၊ ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှု ဘာမှမရှိဘူး၊ ရှိလို့လည်း မရဘူး၊ ကံရဲ့ပုံရိပ်တွေပဲဖြစ်တယ်။</p> <p>ဆိုပါစို့ - ကိုယ့်ရဲ့ရှေ့ကနေပြီးတော့ ကြည့်မှန်ထောင်ကြည့်လိုက်၊ ထောင် ကြည့်လိုက်လို့ရှိရင် လူအစစ်က တစ်ဖက်၊ မှန်ထဲမှာပေါ်လာတဲ့အရိပ်က တစ်ဖက်၊ အဲဒီမှန်ထဲမှာ ပေါ်လာတဲ့အရိပ်ကို လူရဲ့ပုံသဏ္ဌာန်နဲ့ ခြားနားသွားအောင် ပြင်လို့ ရလား၊ မရဘူး မဟုတ်လား၊ ပကတိလူကို မပြင်ဘဲနဲ့ မှန်ထဲကပုံရိပ်ဟာ လှုပ်ရှား လို့ရလား၊ မရုဘူး၊ ဝိပါက်တွေဟာ ပုံရိပ်ပဲ၊ ပုံရိပ်ဆိုတာ</p> <ul> <li><b>နိရုဿာဟ</b> - သူတို့မှာ ဘာမျှအားထုတ်နိုင်မှု မရှိကြဘူး၊ အားထုတ်နိုင်စွမ်း မရှိကြတော့၊</li> <li><b>သန္တ</b> - ငြိမ်သက်နေကြတယ် (ငြိမ်းချမ်းတာ မဟုတ်ဘူးနော်) ငြိမ်နေတာကို ပြောတာ၊</li> </ul> <p><b>နိရုဿာဟ သန္တဘာဝ</b>တဲ့၊ ပဋ္ဌာန်းအဋ္ဌကထာတို့ ဝိသုဒ္ဓိမဂ် အဋ္ဌကထာတို့က ဖွင့်တယ်၊ <b>နိရုဿာဟ သန္တဘာဝေန</b> - အားထုတ်မှုကင်းမဲ့ပြီး ငြိမ်နေတဲ့အနေအထားနဲ့၊ ဟော ဝိပါက် စိတ်တွေဟာ အားထုတ်မှုကင်းပြီး ငြိမ်နေတာ၊ ကံတည်းဟူသော အကြောင်း တရားကြောင့် ဖြစ်လာလို့ ကံရဲ့ ပုံရိပ်အနေနဲ့ လာထင်တာ၊ ဘာမှ သူတို့ ပြင်လို့ရတာ မဟုတ်ဘူး၊ ကံက ဖန်တီးလိုက်တဲ့အတိုင်း အရိပ်လာထင်မှာပဲ။</p> <p>ဘုန်းကြီးတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်မှာလည်း ပြင်မရတာတွေ အများကြီးရှိနေတာ၊ ကံရဲ့ပုံရိပ်တွေ ဟုတ်ရဲ့လား၊ ဒါပေမယ့် ကြံကြံဖန်ဖန် ပြင်တဲ့လူက ရှိသေးတယ် နော်၊ အသားမည်းတဲ့လူက ဖြူအောင်လုပ်တယ်၊ မလှတဲ့သူက လှအောင်လုပ်တယ်၊ အသားဖြူတဲ့လူက မည်းချင်တယ်၊ ကံရဲ့ပုံရိပ်တွေကို ကြိုးကြိုးစားစားပြင်နေ ကြတာ တွေ ရှိတယ်၊ သို့သော် ပြင်မရတာတွေ အများကြီး၊ ပြင်ရတာက ဓားနဲ့လှီးပြင်တာ တော့ ပြင်လို့ရတာပေါ့၊ ပုံပျက်တာတို့ ဘာတို့တော့ လုပ်မရဘူး။</p> <p>သို့သော် ကံတရားရဲ့အကျိုးတရားဆိုတာ ပြင်လို့ ရတာ မဟုတ်ဘူး၊ ကံက လူ့ သဏ္ဌာန်ဖန်တီးလိုက်ရင် လူပဲလေ၊ တိရစ္ဆာန်သဏ္ဌာန်ဖန်တီးလိုက်ရင် တိရစ္ဆာန် ပဲ၊ <b>နိရုဿာဟ</b> – ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုကင်းမဲ့ပြီးတော့၊ <b>သန္တ</b> – ငြိမ်နေတဲ့သဘောလို့ ပြောတာ၊ ဒါက လှုပ်ရှားမှုကင်းမဲ့ပြီးတော့ ငြိမ်နေတဲ့သဘောလို့ ပြောတာ၊ မှန်ထဲမှာ အရိပ်ပေါ်နေတာမျိုးလို သို့မဟုတ် ပန်းချီကားချပ်ထဲက ရုပ်ပုံလွှာ သို့မဟုတ် ဓာတ်ပုံရိုက်ထားတဲ့ရုပ်ပုံလွှာ၊ ငြိမ်နေတာလေ၊ ဓာတ်ပုံဟာ ဖလင်ပေါ်မှာ ထင်နေ တာ၊ ထင်တဲ့အတိုင်းပဲ ပြင်လို့မရဘူး၊</p> <p>(ဒါပေမယ့် . ကြံကြံဖန်ဖန် ပြင်ရင်တော့ နှုတ်ခမ်းမွှေးမပါတဲ့လူ နှုတ်ခမ်းမွှေးတပ်၊ ဒါက ပြင်လို့ရတယ်ဆိုတာ အပေါ်ယံတင် လုပ်နေတာ၊ ဟုတ်ရဲ့လား၊ တကယ် ကတော့ ဒါ ပြင်လို့ရတာ မဟုတ်ဘူး၊)</p> <p>သဘာဝ အတိုင်း ငြိမ်နေတာ၊ အဲဒီသဘောကို ပြောတာ၊ <b>နိရုဿာဟ သန္တဘာဝ</b> - ဝိပါက် စိတ်တွေဟာ အားထုတ်မှုကင်းမဲ့ပြီးတော့ ငြိမ်နေတဲ့သဘောရှိတယ်။</p> <p>ဒီတော့ ဝိပါက်စိတ်တွေက ငြိမ်နေတယ်ဆိုရင် ဝိပါက်စိတ်နဲ့ ယှဉ်နေတဲ့ စေတသိက် တွေကရော မငြိမ်လို့ ဖြစ်မလား၊ အကြောင်းတရားဖြစ်တဲ့ ဖိပါက်စိတ်က ငြိမ်လိုက်ပြီ ဆိုရင် ကျန်တာရော မငြိမ်ရပေဘူးလား၊ ငြိမ်သွားတယ်၊ အဲဒါကြောင့်မို့ အဋ္ဌကထာ ဆရာကြီးက ရှင်းပြတာ “<b>နိရုဿာဟ သန္တဘာဝါယ ဥပကာရက</b>” အကြောင်းတရားက အားထုတ်မှုကင်းမဲ့ပြီးတော့ ငြိမ်သက်နေတဲ့ အနေအထား ကြောင့် ကျန်တဲ့ယှဉ်ဘက်သဘာဝတရားတွေကိုလည်းပဲ အားထုတ်မှုကင်းမဲ့ပြီးတော့ ငြိမ်သက်သွားအောင် ပြုတယ်၊ ဒါမှ လိုက်လျော်ညီထွေ ဖြစ်မှာပေါ့၊ တစ်ခုက ငြိမ်၊ တစ်ခုက လှုပ်နေရင် ဘယ်ပေါင်းလို့ ရမလဲ၊ ရပါ့မလား၊ မရဘူး၊ ငြိမ်နေတာချင်း တူမှ ပေါင်းစပ်လို့ ရတာနော်။</p> <p><b>ဝိပါက</b>ကနေပြီး အကျိုးပြုတဲ့ ဝိပါကပစ္စယောဆိုတာ အဲဒါ ပြောတာနော်၊ တခြားဟာကိုပြောတာ မဟုတ်ဘူး၊ အားထုတ်မှုကင်းမဲ့ပြီးတော့ ငြိမ်သက်နေတဲ့ အနေအထားဖြင့် ယှဉ်ဘက်တရားတွေကိုလည်း အားထုတ်မှုကင်းပြီးတော့ ငြိမ်သက် သွားအောင် ကျေးဇူးပြုတယ်။</p> <p>ကဲ ဒီလိုဆိုလို့ရှိရင် ဝိပါက်စိတ်မှာယှဉ်တဲ့ ဝေဒနာနဲ့ ကုသိုလ်စိတ်မှာ ယှဉ်တဲ့ဝေဒနာ တူပါတော့မလား၊ မတူဘူး။ ဝိပါက်စိတ်မှာယှဉ်တဲ့ ဝေဒနာက အားထုတ်မှု မရှိဘူး၊ ငြိမ်သက်နေတယ်၊ ကုသိုလ်စိတ် အကုသိုလ်စိတ်မှာယှဉ်တဲ့ ဝေဒနာကျတော့ အားထုတ်မှုရှိတယ်၊ လှုပ်ရှားတယ်၊ မငြိမ်သက်ဘူး၊ ဒီလိုဆိုတယ်။ အဲဒါ ဘယ်သူ့ကြောင့် ဒီလိုကွဲပြားသွားတာတုန်းဆိုရင် ဒါ ဝိပါကသတ္တိ ကြောင့်ပဲ၊ ဝိပါကသတ္တိလို့ပြောတာ အဲဒါ။</p> <p>အဲဒါကို ပဋ္ဌာန်းမှာ -</p> <p>“<b>ဝိပါကာ စတ္တာရော ခန္ဓာ အရူပိနော အညမညံ ဝိပါကပစ္စယေန ပစ္စယော</b>”။</p> <ul> <li><b>ဝိပါကာ</b> – <b>ဝိပါက</b>လို့ဆိုတဲ့၊</li> <li><b>စတ္တာရော ခန္ဓာ အရူပိနော</b> - နာမ်ခန္ဓာလေးပါးတို့ဟာ၊</li> <li><b>အညမညံ</b> - အပြန်အလှန်၊</li> <li><b>ဝိပါကပစ္စယေန</b> - ဝိပါကပစ္စယသတ္တိဖြင့်၊</li> <li><b>ပစ္စယော ဥပကာရကော</b> - ကျေးဇူးပြုတတ်ပါပေတော့၏။</li> </ul> <p>အပြန်အလှန် အထောက်အကူပြုတယ်၊ အပြန်အလှန် အထောက်အကူ ပြုတယ် ဆိုတာ သူက ငြိမ်သက်လို့ ကျန်တာတွေကို ငြိမ်သက်စေတယ်၊ ငြိမ်သက်အောင် လုပ်တယ်။</p> <p>အပြန်အလှန်ဆိုတဲ့စကားက ဘာပြောတာတုန်း၊ ခုနတုန်းက စက္ခုဝိညာဏ် စိတ်တစ်ခုကို နားလည်ရင် ကျန်တာတွေအကုန် နားလည်တယ်၊ စက္ခုဝိညာဏ်စိတ် က ဝိပါကပစ္စယဆိုလို့ရှိရင် ဖဿ၊ ဝေဒနာ၊ သညာ စေတနာ ဧကဂ္ဂတာ ဇီဝိတိန္ဒြေ မနသိကာရလို့ ဆိုတဲ့ သဗ္ဗစိတ္တသာဓာရဏ စေတသိက် ၇-ခု၊ တစ်နည်းအားဖြင့် စေတသိက်နာမ်ခန္ဓာ၃-ပါး၊ ဝိပါက်စိတ်က ဝိညာဏက္ခန္ဓာ၊ ဝိညာဏက္ခန္ဓာကို ပစ္စည်းယူရင် ကျန်တဲ့ နာမ်ခန္ဓာ ၃-ပါးက ပစ္စယုပ္ပန်၊ ငြိမ်သက်အောင်လုပ်တာ၊ ကျန်တဲ့နာမ်ခန္ဓာ၃-ပါးကို ပစ္စည်းယူရင် ဝိပါကစိတ် စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်က အကျိုး တရားဖြစ်တယ်၊ အပြန်အလှန်။ နာမ်ခန္ဓာလေးပါးထဲမှာ ၂-ခုက အကြောင်းဆိုရင် ကျန်တဲ့၂-ခုက အကျိုး၊ ဒီလိုပြောတာ။ သူတို့ကျေးဇူးပြုတာ ဘာတုန်းဆိုရင် ငြိမ်သက်အောင် ကျေးဇူပြုတာပဲ၊ လှုပ်ရှားမှုကင်းပြီးတော့ ငြိမ်သက်တယ်။</p> <p>အဲဒီလို လှုပ်ရှားမှုကင်းပြီးတော့ ငြိမ်သက်နေတဲ့သဘာဝတရားတွေဟာ အပြန်အလှန် လှုပ်ရှားမှုကင်းပြီးတော့ ငြိမ်သက်နေအောင် အထောက်အကူ ပြုနေကြပါတယ်၊ ဒါကိုပဲ ဝိပါကပစ္စယောလို့ ပြောတာ၊ (ကာလဝိပါက် နောက်ပိုးတက်နဲ့ လည်း မဆိုင်ဘူး၊ <b>ဝိပါကဝဋ်</b>နဲ့လည်း မဆိုင်ဘူးနော်၊ ဝိပါကပစ္စယောရဲ့ အဓိပ္ပါယ်က ဒါကို ပြောတာ၊) သဘာဝတရားတွေက အချင်းချင်း အပြန်အလှန် အထောက်အကူ ပြုနေတယ်ဆိုတဲ့သဘောကိုပြောပြတာ၊ ဒီလိုဆိုလိုတယ်၊ ဒါက ပဋ္ဌာန်းပစ္စယနိဒ္ဒေသ ဒီလောက်ပဲ ဟောထားတယ်။</p> <h3>ပဥှာဝါရအဆို</h3> <p>▬▬▬▬▬▬</p> <p>ဒါပေမယ့် ဝိပါကပစ္စည်းက ဒီလောက်တင် အပြန်အလှန် အထောက်အကူ ပြုရုံပဲလားဆို မဟုတ်ဘူး၊ အကျိုးတစ်ခုထုတ်လုပ်တာ ရှိသေးတယ်၊ အဲဒီထုတ်လုပ် တာကိုတော့ ပစ္စယနိဒ္ဒေသမှာ မဟောဘူး၊ <b>ပဥှာဝါရ</b> ပဋ္ဌာန်းပါဠိတော်မှာကျတော့ ဟောတယ်၊ ဝိပါက်စိတ်တွေဖြစ်လာတဲ့အခါမှာ (ဝိပါက်စိတ်တိုင်းတော့ မဟုတ်ဘူး)၊ ခုနပြောတဲ့ စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်၊ သောတဝိညာဏ်စိတ်၊ ဃာနဝိညာဏ်စိတ်၊ ဇိဝှါ- ဝိညာဏ်စိတ်၊ ကာယဝိညာဏ်စိတ်ဆိုတဲ့ <b>ဒွေပဉ္စဝိညာဏ်စိတ်</b>၊ (<b>ဒွေပဉ္စ</b>ဆိုတာ ငါးနှစ်လီကို ပြောတာနော်၊ ငါးနှစ်လီ တစ်ဆယ်)၊ စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်က ၂-ခု ရှိတယ်၊ သောတဝိညာဏ်၊ ဃာနဝိညာဏ်၊ ဇိဝှာဝိညာဏ်၊ ကာယဝိညာဏ် အားလုံး ၂-ခုစီရှိတယ်၊ အားလုံးပေါင်း ၁၀၊ အဲဒီစိတ် ၁၀-ခု ဖြစ်လို့ရှိရင် အဲဒီ စိတ် ၁၀-ခု က စိတ္တဇရုပ်ကို မထုတ်လုပ်နိုင်ဘူး၊ နောက် အရူပဝိပါက် ၄-ခု၊ အရူပဘုံမှာ ဖြစ်တယ်၊ အရူပဘုံဆိုတာ ရုပ်ကင်းမဲ့တဲ့ဘုံ၊ ရုပ်မရှိတဲ့ဘုံ၊ ရုပ်ကင်းမဲ့တဲ့ဘုံမှာ ဖြစ်တဲ့စိတ် ကလည်း ရုပ်ကိုမထုတ်လုပ်ဘူး၊ ထုတ်စရာမှ မရှိတာ၊ ဘာကို ထုတ်မလဲ၊ ရုပ်မရှိတဲ့နေရာ သွားဖြစ်တယ်။</p> <p>ကျန်တဲ့ဝိပါက်စိတ်တွေကျတော့ စိတ္တဇရုပ်ကို မွေးဖွားပေးလိုက်တယ်တဲ့၊ စိတ်ကြောင့် ဖြစ်တဲ့ ရုပ်တွေထဲက လူမမြင်ရတဲ့ရုပ်တွေက ဘာတုန်း၊ စိတ်ကြောင့် ဖြစ်တာ ပထဝီ ရှိတယ်၊ စိတ်ကြောင့်ဖြစ်တဲ့ ပထဝီကို ဘယ်လိုခန့်မှန်းလို့ရလဲ၊ လမ်းလျှောက်တဲ့အခါ ကြည့်၊ လမ်းလျှောက်တဲ့အခါမှာ Anatomy တို့ သိပ္ပံဆရာ တို့ကတော့ တစ်မျိုး ပြောချင်ပြောမယ်၊ ဗုဒ္ဓရဲ့အဘိဓမ္မာနယ်ကတော့ တစ်မျိုးပြော တယ်နော်၊ သူတို့က ကြွက်သားအားတို့ ဘာတို့ ပြောချင်ပြောမှာပေါ့နော်၊ လမ်းလျှောက်တဲ့အခါမှာ ရှေ့ကိုလှမ်းမယ်ဆိုတဲ့အခါမှာ ခြေထောက်ကမမြှောက်ဘူး လား၊ မြှောက်တယ်နော်၊ နောက် ခြေထောက်ကြွတော့မယ်ဆိုရင် အဲဒီ ခြေထောက်ကို အောက်ကို မချဘူးလား၊ မြှောက်လိုက်တဲ့အချိန် ဘယ်သူက မြှောက်မှုကို ထုတ်လုပ်တာတုန်းဆို စိတ်ကပဲ ထုတ်လုပ်တာ၊ ဒီအကြောတွေ လှုပ်ရှားလာအောင် ဘယ်သူက လုပ်တာတုန်း၊ စိတ်ကလုပ်တာ။</p> <p>အဲဒီမှာ ခြေထောက်မြှောက်လိုက်ပြီဆိုတဲ့အချိန်လေးမှာ ဓာတ်ကြီးလေးပါးထဲမှာ ဘယ်သူတွေ ပိုလာတုန်း၊ ဓာတ်ကြီးလေးပါးက balance မဖြစ်ဘူး၊ အတိုး အဆုတ်လုပ်တယ်၊ ခြေထောက် မြှောက်လိုက်တဲ့အချိန်မှာ ပထဝီဓာတ်တွေ လျော့သွားတယ်၊ အာပေါဓာတ်တွေ လျော့သွားတယ်၊ ဒါ လူမသိဘူး၊ ဘယ်သူတွေ များလာတုန်းဆို တေဇောဓာတ်နဲ့ ဝါယောဓာတ်တွေ များလာတယ်၊ အပူနဲ့ လေ ကြောင့် အပေါ် မြောက်တက်လာတာတဲ့၊ ဟုတ်တာပေါ့၊ လေယာဉ်ပျံကြီး အပေါ် မြောက်တက်လာတာ အပူနဲ့ လေအားနဲ့ စုပ်ပြီးတက်သွားတာ မဟုတ်လား။</p> <p>ခြေထောက် မြှောက်လိုက်တဲ့အခါ ပထဝီဓာတ်နဲ့ ... အာပေါဓာတ်က လျော့သွားပြီး တေဇောဓာတ်နဲ့ ပါယောဓာတ်က တိုးလာတယ်၊ တစ်ခုက လျှော့ပြီး တစ်ခုက မြှင့်တင်ပေးလိုက်တဲ့အခါမှာ ခြေထောက်ကြီးက မြောက်တက်သွားတယ်၊ ကဲ ပြန်ချလိုက်ပြီဆိုတဲ့အခါကျတော့ ခုနက ပထဝီနဲ့ အာပေါက များလာပြီး ဝါယောနဲ့ တေဇောက လျော့သွားတယ်၊ အဲဒီလို လျှော့ချည်တင်းချည် လျှော့ချည်တင်းချည် လုပ်နေတာ ဘယ်သူက လုပ်နေတာတုန်းဆို စိတ်ကလုပ်နေတာ၊ ပထဝီ အာပေါ တေဇော ဝါယောကို စိတ်က ထိန်းချုပ်ပြီးတော့ ဖြစ်ပေါ်စေတယ်။</p> <p>ဒါကြောင့်မို့ စိတ္တဇပထဝီ စိတ္တဇအာပေါ စိတ္တဇတေဇောစိတ္တဇဝါယော ဆိုပြီး ဓာတ်ကြီးလေးပါးသည် စိတ်ကြောင့် ဖြစ်တယ်၊ ကံကြောင့်ဖြစ်တာရှိတယ်၊ ဥတုကြောင့်ဖြစ်တာရှိတယ်၊ အာဟာရကြောင့် ဖြစ်တာရှိတယ်၊ စိတ်ကြောင့်ဖြစ်တာ ရှိတယ်၊ အခုပြောတဲ့ မြှောက်လိုက် ချလိုက်လုပ်တဲ့ အချိန်မှာ ဒီဓာတ်ကြီးလေးပါးက စိတ်ကြောင့် ဖြစ်တာ။</p> <p>ဒီ့ထက် ထင်ရှားတာတစ်ခု ပြောရဦးမယ်၊ မြင်ရတဲ့ရုပ်တစ်ခုကို ပြောမယ်၊ အသံရုပ်၊ သာမန်ပြောရင်တော့ အဲဒါ Anatomy ဆရာတွေက ပြောမယ်၊ အသံအိုး ဆိုတာ ရှိတယ်၊ ဒါတော့ အကြောင်းဆိုတာ တစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘူး၊ အကြောင်း ဆိုတာ အများကြီးဖြစ်ရမယ်၊ စိတ်ဆိုတာ အဓိကအကြောင်း၊ စိတ်က ဘယ်လိုထုတ် ထုတ် အသံအိုး မကောင်းရင် အသံထွက်ပါ့မလား၊ မထွက်ဘူးနော်၊ အကူအညီတော့ ရှိရမှာပေါ့၊ သို့သော် ပင်မအကြောင်းကို ပြောလို့ရှိရင် စိတ်ပဲ။</p> <p>ဘာကြောင့် အသံဟာ မြည်လာသလဲလို့၊ ခုနတုန်းက အသံအိုးတွေနဲ့ မပြောဘဲနဲ့ စာနဲ့ပြောမယ်ဆိုရင် လူတွေရဲ့သန္တာန်မှာ ကမ္မဇ ပထဝီဆိုတာ ရှိတယ်၊ ကံကြောင့်ဖြစ်တဲ့ ပထဝီ၊ အသံဖြစ်တဲ့နေရာမှာ အဲဒီ ကမ္မဇပထဝီရှိတယ်၊ အဲဒီ ကမ္မဇပထဝီက ဘာနဲ့ အလားသဏ္ဌာန်တူတုန်းဆိုရင် စည်နဲ့ အလားသဏ္ဌာန် တူတယ်၊ အဲဒီမှာ စိတ္တဇပထဝီ စိတ်ကြောင့်ဖြစ်လာတဲ့ ပထဝီက ဘာနဲ့ အလား သဏ္ဌာန်တူတုန်းဆိုရင် စည်တီးတဲ့တုတ်နဲ့ တူတယ်၊ စိတ္တဇပထဝီက ကမ္မဇပထဝီကို တိုက်တယ်၊ အမာအမာချင်းပေါ့၊ စိတ္တဇပထဝီကလည်း မာတယ်၊ ကမ္မဇပထဝီ ကလည်း မာတယ်၊ အဲဒီမာတဲ့အရာ၂-ခု တိုက်လိုက်တဲ့အတွက် အသံဖြစ်လာတာ၊ ကမ္မဇပထဝီနဲ့ စိတ္တဇပထဝီ အဲဒီ၂-ခု ပေါင်းစပ်လိုက်လို့ အသံ ထွက်လာတာ။</p> <p>ကမ္မဇပထဝီဆိုတာ အသံအိုး နေရာပေါ့၊ ကမ္မဇပထဝီဆိုတာ ကံကနေ ဖန်တီး ပေးတာတစ်ခုပဲ၊ အဲဒါ စကားပြောလိုစိတ်နဲ့ အာရုံကြောတွေ ဘာတွေ အကုန်လုံးဟာ လှုပ်ရှားပြီးတော့ တီးခတ်လိုက်လို့ အသံဆိုတာ ထွက်လာတာ၊ သဒ္ဒရုပ်လေးဟာ စိတ်ကြောင့်ဖြစ်တာ ရှိတယ်၊ ဒါကို ပြောတာ၊ အသံလေးဟာ စိတ်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတာ။</p> <p>အသံဖြစ်ပေါ်ပုံနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ ကျမ်းဂန်တွေမှာ ဘယ်လိုရှင်းပြတုန်း၊ ကမ္မဇပထဝီနဲ့ စိတ္တဇပထဝီ ဒီ၂-ခုရဲ့တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အသံဆိုတာ ဖြစ်လာတာ၊ ဒီနေရာမှာ ကမ္မဇပထဝီက ညံ့နေတယ်ဆိုလို့ရှိရင်လည်း အသံက ပီပီမထွက်နိုင် ဘူး၊ စိတ္တဇပထဝီက ညံ့နေလို့ရှိရင်လည်း အသံပီပီ မထွက်ဘူး၊ ဆိုပါစို့ - လူ တစ်ယောက်ဟာ ကြောက်ကြောက်လန့်လန့်ဖြစ်နေရင် အသံတစ်မျိုးမဖြစ်ဘူးလား၊ သူ့စိတ်အနေအထားပေါ် မူတည်ပြီးနော်၊ အသံမျိုးစုံထွက်တယ်၊ ငိုတဲ့အခါ အသံ တစ်မျိုး၊ ရယ်တဲ့အခါ အသံတစ်မျိုး၊ စိတ်အခြေအနေက အသံကို ထိန်းသွားတယ်၊ အသံမျိုးစုံထွက်တယ်၊ ကြောက်လွန်းအားကြီးရင် အသံမထွက်တော့ဘူး၊ အိပ်မက် တော့ မက်ဖူးပါလိမ့်မယ်၊ ကြောက်စရာ တွေ့တဲ့အခါကျတော့ အော်တာ၊ အသံက မထွက်ဘူးနော်၊ ဒီတော့ ကမ္မဇရုပ်နဲ့ စိတ္တဇရုပ်၊ ကံကြောင့်ဖြစ်တဲ့ ပထဝီနဲ့ စိတ်ကြောင့်ဖြစ်တဲ့ ပထဝီ, ဓာတ်၂-ခုနော်၊ စိတ်ကနေ ဖန်တီးပေးနေတယ်၊ ဒီလို ပြောတာ။</p> <p>ဒါကြောင့်မို့လို့ ဝိပါက်စိတ်တွေဟာလည်း ဆိုင်ရာဆိုင်ရာ ရုပ်တွေကို ထုတ်သွားတယ်တဲ့၊ သူတို့ဖြစ်တဲ့အခါ ဆိုင်ရာဆိုင်ရာရုပ်တရားတွေကို မထုတ်နိုင်တဲ့ ဝိပါက်စိတ်က ၁၄-ခုပဲ ရှိတယ်၊ ကျန်တဲ့စိတ်တွေအားလုံးက ထုတ်ကိုထုတ်တာပဲ၊ စိတ္တဇရုပ်ကို ဖြစ်စေနိုင်တာတွေချည်းပဲ။</p> <p>ဒီဝိပါက်စိတ်က ဖြစ်စေတဲ့ စိတ္တဇရုပ်တွေဟာလည်း ဝိပါကသတ္တိရဲ့အကျိုး လို့ ပြောရမယ်၊ ဝိပါက်စိတ်က ထုတ်လုပ်လိုက်တဲ့ စိတ္တဇရုပ်သည် အကုသိုလ်စိတ် ကထုတ်တဲ့ စိတ္တဇရုပ်လောက် ပြင်းထန်မှာ မဟုတ်ဘူး၊ ဒီလိုတော့ ရှိတယ်နော်၊ ကုသိုလ်စိတ်ကထုတ်တဲ့ စိတ္တဇရုပ်လို လှုပ်ရှားပြင်းထန်မှာတော့ မဟုတ်ဘူး၊ သူက ငြိမ်ငြိမ်သက်သက်ကလေးပဲ ဖြစ်မယ်၊ ဘာဖြစ်လို့တုန်း ဝိပါက်စိတ်ကိုက နိရုဿာဟ သန္တဘာဝ - အားထုတ်မှုကင်းမဲ့နေတဲ့ ငြိမ်သက်တဲ့သဘော၊ အားထုတ်မှုကင်းမဲ့ပြီး တော့ ငြိမ်သက်တဲ့သဘောတရား ရှိတဲ့တရားက ထုတ်လုပ်တဲ့ အကျိုးတရားတွေကို လည်း အားထုတ်မှုကင်းမဲ့ပြီး ငြိမ်သက်တဲ့အနေအထားပဲ ထုတ်မှာပေါ့၊ ဝိပါက- ပစ္စယောဆိုတာ ဒါကို ပြောတာပါ။</p> <p>ပဋိသန္ဓေအချိန်မှာလည်း ကမ္မဇရုပ်တွေနဲ့ ယှဉ်တွဲပြီးတော့ ဖြစ်တာရှိတယ်၊ ပဋိသန္ဓေအခိုက်မှာဆိုလို့ရှိရင် ပဋိသန္ဓေစိတ်သည် ဝိပါက်စိတ်ပဲ၊ အဲဒီဝိပါက်စိတ်နဲ့ ယှဉ်တွဲပြီးတော့လာတဲ့ ကမ္မဇရုပ်တွေ ရှိတယ်၊ အဲဒီကမ္မဇရုပ်တွေနဲ့လည်း အပြန် အလှန် အကျိုးပြုနေကြတယ်၊ သူက ဖြစ်ပြီဆိုလို့ရှိရင် အပြန်အလှန် ကျေးဇူးပြုတာ ရှိတယ်၊ ကျေးဇူးပြုတာကိုပဲ ပစ္စယော လို့ ဒီနေရာမှာ ပြောတာပါ၊ ဒါ ဝိပါက ပစ္စယောပဲ။</p> <p>ပဥှာဝါရမှာတော့ ဝိပါကဆိုတာ ကုသိုလ် အကုသိုလ် အဗျာကတ ၃-မျိုး ခွဲတဲ့အထဲမှာ <b>အဗျာကတ</b>၊ <b>အဗျာကတ</b>ဆိုတဲ့အဓိပ္ပါယ်က “ကုသိုလ်လို့လည်း မပြောဘူး၊ အကုသိုလ်လို့လည်း မပြောဘူး၊ တခြားနာမည်နဲ့ ပြောမယ်” ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပါယ်၊ ဗျာကတဆိုတာက ထုတ်ဖော်ပြောဆိုတာ၊ အဗျာကတဆိုတာ ထုတ်ဖော်မပြောဘူး၊ <b>ကုသလ</b>ဆိုတာ ကုသလလို့ ထုတ်ဖော်ပြောတာ၊ ထို့အတူပဲ <b>အကုသလ</b>ဆိုတာ အကုသလလို့ ထုတ်ဖော်ပြောတာ၊ အဗျာကတကျတော့ <b>ကုသလ</b>လို့လည်း ထုတ် မပြောဘူး၊ <b>အကုသလ</b>လို့လည်း ထုတ်မပြောဘူးနော်၊ ဝိပါကလို့ပဲ ပြောလိုက်တယ်၊ ဒါကိုကြည့် ကုသိုလ်လို့လည်း မပြောဘူး၊ အကုသိုလ်လို့လည်း မပြောလို့ အဗျာကတလို့ ခေါ်တာနော်။</p> <p>ဓမ္မသင်္ဂဏီပါဠိတော်မှာ သို့မဟုတ် အဘိဓမ္မာ ၇-ကျမ်းကို မြတ်စွာဘုရား က ဟောတော်မူတဲ့အချိန်မှာ တရားဓမ္မတွေကို သုံးစုပြုတယ်၊ “<b>တိက</b>” လို့ ခေါ်တယ်၊ တရားဓမ္မကို နှစ်စုပြုတာကျတော့ “<b>ဒုက</b>” လို့ ခေါ် တယ်၊ <b>တိက</b>ဆိုတာ တိ ဆိုတာ သုံး၊ က ဆိုတာ အပေါင်း၊ မြန်မာတွေကတော့ “တိက” ကို တိက် လို့ ပြောတယ်၊ (တိက်ဆိုတော့ ဟိုကပ်တဲ့တိပ်တွေနဲ့ ရောကုန်မယ်၊) “<b>ဒုက</b>” ကျတော့ ဒုက်၊ (ရိုက်တဲ့တုတ်နဲ့ သွားရောတယ်၊) ဆိုလိုတာက တိကဆိုတာ သုံးစုအစု၊ ဒုက ဆိုတာ နှစ်စုအစု၊ ဒီလိုဆိုလိုတာ။ a set of three နဲ့ a set of two နှစ်စုအစုနဲ့ သုံးစုအစု။</p> <p>အဲဒီမှာ မြတ်စွာဘုရားက ဓမ္မကို သုံးစုခွဲလိုက်တယ်၊ <b>ကုသလာဓမ္မာ</b>၊ <b>အကုသလာဓမ္မာ</b>၊ <b>အဗျာကတဓမ္မာ</b> လို့ ၃-စု ခွဲတယ်၊ သုံးစုခွဲလိုက်တဲ့အထဲမှာ ဝိပါကဆိုတာ အဗျာကတထဲမှာ၊ ဒါကြောင့်မို့ “<b>ကုသလာကုသလာ ဘာဝေန အကထိတာ</b>”- ကုသလ အကုသလလို့မပြောဘဲနဲ့ “<b>အညဘာဝေန ကထိတာ</b>” တခြားနာမည်ဖြင့် ပြောအပ်တဲ့တရားလို့ ဒီလိုဆိုတယ်၊ ဒီတော့ ဝိပါကဆိုတဲ့နာမည်နဲ့ ဟောတဲ့တရား၊ “<b>အဗျာကတော ဓမ္မော အဗျာကတဿ ဓမ္မဿ ဝိပါကပစ္စယေန ပစ္စယော</b>” လို့ ပဉှာဝါရမှာ ဒီလိုဟောတယ်၊ အဗျာကတဓမ္မတစ်ခုသည် အဗျာကတ ဓမ္မတစ်ခုအား ဝိပါကသတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုပါတယ်တဲ့။</p> <p>အဗျာကတဆိုတာ ဝိပါက်စိတ်တစ်မျိုးတည်းကို အဗျာကတ ခေါ်တာ မဟုတ်ဘူး၊ ကြိယာစိတ်ကိုလည်း အဗျာကတ ခေါ်တယ်၊ ကုသိုလ် အကုသိုလ် မဟုတ်တာတွေဆိုရင် - ဝိပါက်စိတ်ရှိတယ်၊ ကြိယာစိတ်ရှိတယ်၊ နောက် ရုပ်တရား တွေ ရှိတယ်၊ နောက်ပြီးတော့ နိဗ္ဗာန်ရှိတယ်၊ ပရမတ္ထတရား ၄-ပါးကို ကုန်အောင် ဟောလိုက်မယ်ဆိုရင် ကုသလမှာ ကုသိုလ်မှန်သမျှပါသွားပြီ၊ အကုသလမှာ အကုသိုလ်မှန်သမျှ ပါသွားပြီ၊ အဗျာကတဓမ္မမှာ ကျန်တာတွေ အကုန်ပါတယ်၊ ဝိပါက် ကြိယာ ရုပ် နိဗ္ဗာန်၊ အဲဒါကို အဗျာကတလို့ ခေါ်တယ်၊ ဒီနေရာမှာ ဝိပါကပစ္စယောဖြစ်လို့ အဗျာကတဆိုတာ ဝိပါကအဗျာကတတစ်ခြမ်း ၄-ပုံပုံ တစ်ပုံပဲ ဟောတာ။</p> <p>ဒါကြောင့်မို့ အဖြေထုတ်တဲ့အခါ</p> <p>“<b>ဝိပါကော အဗျာကတော ဧကော ခန္ဓော တိဏ္ဏန္နံ ခန္ဓာနံ ဝိပါကပစ္စယေန ပစ္စယော</b>”</p> <p>- ဝိပါကအဗျာကတ ဖြစ်တဲ့ ခန္ဓာတစ်ခုသည် ခန္ဓာသုံးခုအား, ခုနပြောတဲ့ စတ္တာရော ခန္ဓာ အရူပိနောပဲ၊ နာမ်ခန္ဓာလေးခုထဲက တစ်ခုက ပစ္စည်းတရားဆိုရင် ကျန်တဲ့သုံးခုကို ကျေးဇူးပြုတယ်၊ <b>ဧကော ခန္ဓော ဧကဿ ခန္ဓဿ</b>၊ <b>ဒွေ ခန္ဓာ ဒွိန္နံ ခန္ဓာနံ</b>၊ ဝိပါကပစ္စည်းက ဒါတင်လားဆိုတော့ မဟုတ်ဘူး၊ <b>တံ သမုဋ္ဌာနာနဉ္စ ရူပါနံ</b> – အဲဒီဝိပါက်စိတ်က ထုတ်လုပ်လိုက်တဲ့ စိတ္တဇရုပ်တွေကိုပါ ဝိပါကသတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်၊ ပဋိသန္ဓေ အခိုက်မှာဆိုရင် ကမ္မဇရုပ်တွေကို ကျေးဇူးပြုတယ်၊ အပြန်အလှန် ကျေးဇူးပြုနေကြတာ။</p> <p>ဒီတော့ မြတ်စွာဘုရားက ပဋ္ဌာန်းပါဠိတော်မှာဟောတဲ့ ဝိပါကလို့ဆိုတာ တို့သန္တာန်မှာ ဖြစ်နေတဲ့ ဝိပါက်စိတ်တွေအကြောင်းကို ပြောတာလို့ ဒီလိုမှတ်ပါ ဝိပါက်စိတ် ၃၆-ခုလို့ ပြောတာနော်၊ အဲဒီ ၃၆-ခုလုံး ကိုယ်ပိုင်ရှိတယ်လို့တော့ မအောက်မေ့နဲ့နော်။</p> <p>ကိုယ့်သန္တာန်မှာ လောလောဆယ်ရှိနေတဲ့ ဝိပါက်စိတ်တွေကို ပြောရအောင်၊ နေ့စဉ်မှာ ဘာတွေရှိနေတုန်းဆိုရင် မြင်သိစိတ်ဆိုတဲ့ စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်မရှိဘူးလား၊ ရှိတယ်၊ သောတဝိညာဏ်စိတ်ဆိုတဲ့ ကြားသိစိတ်ရော မဖြစ်ဘူးလား၊ နံသိစိတ် ရှိတယ်၊ လျက်သိစိတ်၊ ထိသိစိတ်၊ ဒါတွေကတော့ ဖြစ်နေတာ သေချာတယ်၊ မျက်စိ ဖွင့်ကြည့်လိုက်တာနဲ့ မြင်သိစိတ်ကလာပြီ၊ နားစွင့်လိုက်တာနဲ့ ကြားသိစိတ်က လာပြီ၊ နှာခေါင်းထဲမှာအနံ့ရတာနဲ့ နံသိစိတ်၊ လျက်တာနဲ့ လျက်သိစိတ်၊ ခန္ဓာကိုယ်နဲ့ တစ်ခုခုထိတာနဲ့ပဲ ထိသိစိတ်၊ ဒီစိတ်တွေက <b>နိရုဿာဟ သန္တဘာဝ</b> - ကံရဲ့ပုံရိပ် ကြောင့် ပေါ်လာတဲ့ သဘာဝတရားတွေမို့ လှုပ်ရှားမှုမရှိဘူး။</p> <p>အားထုတ်မှုမရှိဘူး၊ အားထုတ်မှုမရှိဘူးဆိုတာ သူတို့ရဲ့ကိုယ်ပိုင်အားထုတ် မှု မရှိဘူးလို့ ပြောတာနော်၊ အကြောင်းတရားက ဖြစ်စေလိုက်လို့သာ ပေါ်လာတာ၊ သိပ်ငြိမ်သက် တယ်၊ သူတို့ရဲ့ ပင်ကိုယ် activity တွေ ဘာမျှမရှိဘူးလို့ ပြောတာနော်၊ ကိုယ်ပိုင် အစွမ်းအစလည်း ဘာမျှမရှိဘူး၊ ကံရဲ့ပုံရိပ်အနေနဲ့ ပေါ်လာတယ်။</p> <p>ကဲကြည့် - အာရုံတစ်ခုပေါ်လာလို့ လက်ခံလိုက်တဲ့ သမ္ပဋိစ္ဆိန်းစိတ်၊ ဒါလည်း ဝိပါက်စိတ်၊ စုံစမ်းတဲ့ သန္တီရဏစိတ်၊ မေးစရာရှိတာက လက်ခံတာတို့ စုံစမ်း တာတို့ ဒါ အလုပ်လုပ်တာ မဟုတ်ဘူးလားလို့၊ ကံက ခိုင်းထားတဲ့ပုံလေးပဲ၊ သူ ဒီ့ထက်ထူးပြီး မလုပ်တတ်ဘူး၊ နိရုဿာဟဆိုတာ ကိုယ့်ဟာကိုယ် ထွင်ပြီးလုပ်တာ၊ မရှိဘူးလို့ ပြောတာ၊ စက်ရုပ်လိုပဲ၊ စက်ရုပ်ဟာ သူ့ဟာသူထွင်ပြီး မလုပ်နိုင်ဘူး၊ ခိုင်းထားတဲ့ အတိုင်းပဲ၊ ဆင်ထားတဲ့အတိုင်းသာ ဖြစ်တယ်၊ ဝိပါက်စိတ်တွေဟာလည်း ဒီအတိုင်းပဲ၊ အကြောင်းတရားက ထုတ်လုပ်ထားတဲ့အတိုင်းပဲ ဖြစ်တယ်။</p> <p>ဘုန်းကြီးတို့တတွေရဲ့သန္တာန်မှာ ဒွေပဉ္စဝိညာဏ်တစ်ဆယ်ဆိုတဲ့ မျက်စိ နား လျှာ ကိုယ်နဲ့ ပတ်သက်တဲ့စိတ် ၁၀-မျိုး ဖြစ်တယ်၊ အဲဒါက ဝိပါကပစ္စယော ပဲ နော်၊ ဝိပါကပစ္စယောထဲမှာ နေ့စဉ်ကြုံတွေ့နေတဲ့ဟာ၊ အပြန်အလှန် အထောက် အကူပြုနေ ကြတယ်၊ သဂ္ဂိုန်းဂိတ်၂-ခု ဖြစ်တယ်၊ သန္တီရဏစိတ် ၃-ခု ဖြစ်တယ်၊ ဒါတွေက နေ့စဉ်ဖြစ်နေတဲ့တရားတွေ၊ အဲဒါတွေက ဆိုင်ရာဆိုင်ရာ စိတ်ဖြစ်ခိုက်မှာ ဝိပါကပစ္စယောနဲ့ပဲ နေသွားကြရတယ်ပေါ့။</p> <p>နောက်တစ်ခု မဟာဝိပါက်စိတ်၊ ကိုယ်ပဋိသန္ဓေနေခဲ့တာက ပထမ မဟာ ဝိပါက်စိတ်နဲ့ ပဋိသန္ဓေနေခဲ့တယ်ဆိုရင် အိပ်နေတဲ့အချိန်မှာ ပထမ မဟာဝိပါက် စိတ်နဲ့ပဲ အိပ်မယ်ပေါ့၊ ဘဝင်စိတ်လို့ ခေါ်တယ်၊ မဟာဝိပါက်စိတ် ၈-ခုလုံးတောင် ရှိတာ မဟုတ်ဘူး၊ အိပ်နေတဲ့အချိန်မှာ ပဋိသန္ဓေနေခဲ့တဲ့ ပထမ မဟာဝိပါက်စိတ်နဲ့ပဲ ဖြစ်နေတယ်၊ သို့သော် ပဝတ္တိအခါမှာ ဖြစ်လာလို့ရှိရင်တော့ မဟာဝိပါက်စိတ် ၈-ခုလုံး ဖြစ်တယ်။</p> <p>ဘုန်းကြီးတို့တတွေရဲ့ သန္တာန်မှာ ဖြစ်နိုင်ခွင့်ရှိတာ ဘာတွေတုန်းဆိုလို့ရှိရင် အကုသလဝိပါက်စိတ် ၇-ခု ဖြစ်ခွင့် ရှိတယ်၊ အဟိတ်ကုသလဝိပါက်စိတ် ၈-ခု ဖြစ် နိုင်ခွင့် ရှိတယ်၊ မဟာဝိပါက်စိတ်၈-ခု ဖြစ်ခွင့် ရှိတယ်၊ အားလုံးပေါင်းလိုက်တော့ ဘယ်လောက်လဲ? ၂၃၊ ဘုန်းကြီးတို့ရဲ့သန္တာန်မှာ နေ့စဉ်ဘဝမှာ ဝိပါကပစ္စယော ဆိုတာ ဒီဝိပါက်စိတ်၂၃-ပါးကို ပြောတာနော်။</p> <p>ဈာန်ရပြီဆိုရင်တော့ ရူပဈာန်ရပြီး ရူပဗြဟ္မာဖြစ်နေတဲ့ အခိုက်ဆိုရင်တော့ ရူပါဝစရဝိပါက်စိတ် ဖြစ်ဦးမယ်၊ အရူပဈာန်ရပြီး အရူပဘုံရောက်လို့ အရူပဗြဟ္မာ ဖြစ်နေရင် အရူပဝိပါက်စိတ်တွေ ဖြစ်မယ်၊ အဲဒီတော့မှ ဖြစ်မယ်၊ အဲဒီစိတ်တွေက လူသားတွေအနေနဲ့ မဖြစ်ဘူး၊ ဝိပါက်စိတ် ၃၆-လို့ ပြောပေမယ့် ကိုယ့်သန္တာန်မှာ ရှိ တာ ခုနကပြောတဲ့ ၂၃-ပဲ၊ လူသားတွေအနေနဲ့ နေ့စဉ်နဲ့အမျှ ဝိပါကပစ္စယော ဆိုတာ အဲဒီဝိပါက်စိတ်၂၃-ခုနဲ့ စေတသိက်တွေ အပြန်အလှန်ဖြစ်နေကြတာကို ပြောတာ၊ အထောက်အကူဖြစ်နေကြတာကို ပြောတာ။</p> <p>ဝိပဿနာကျင့်စဉ်ကို အောင်အောင်မြင်မြင်ကျင့်လို့ မဂ်စိတ်ဖြစ်ပြီဆိုရင် <b>ဖိုလ်စိတ်</b> ဆိုတာ ပေါ်လာတယ်၊ ဆိုလိုတာက သောတာပန်ဖြစ်ရင် သောတာပတ္တိဖိုလ်၊ သကဒါဂါမ်ဖြစ်ရင် သကဒါဂါမိဖိုလ်စိတ်၊ အနာဂါမ်ဖြစ်ရင် အနာဂါမိဖိုလ်စိတ်၊ ရဟန္တာဖြစ်မှ အရဟတ္တဖိုလ်စိတ်ဖြစ်တယ်၊ ဖိုလ်စိတ်တွေက ဆိုင်ရာဆိုင်ရာ ပုဂ္ဂိုလ်တွေရဲ့သန္တာန်မှာ ဖြစ်တာ၊ <b>ဖိုလ်စိတ်ဆိုတဲ့ ဝိပါက်စိတ်တွေက ဘုန်းကြီးတို့ရဲ့ သန္တာန် မှာ မဖြစ်ဘူး</b>၊ ဖြစ်ရင်လည်း သောတာပန်ဖြစ်ရင် သောတာပတ္တိဖိုလ်ပဲ ဖြစ်မယ်၊ ကျန်တဲ့ဖိုလ် မဖြစ်ဘူး၊ သောတာပန်ဘဝကနေ တစ်ဆင့်တက်သွားလို့ သကဒါဂါမ် ဖြစ်သွားပြီဆိုရင် သကဒါဂါမိဖိုလ်ပဲ ဖြစ်တယ်၊ သောတာပတ္တိဖိုလ် မဖြစ်တော့ဘူး။</p> <p>ဈာန်နဲ့ ဖိုလ်နဲ့က မတူတဲ့သဘောလေးတွေ မှတ်ရမယ်၊ ဈာန်ဆိုတာ ပထမ ဈာန် ရပြီးရင် ဒုတိယဈာန်တက်၊ တတိယဈာန်တက်၊ စတုတဈာန်တက်၊ ပဉ္စမဈာန်တက်၊ <b>အောက်က ဈာန်က ပျောက်မသွားဘူး၊ ပြန်ဝင်စားနိုင်တယ်</b>၊ လှေကားထစ်တွေလိုပဲ၊ လှေကားထစ်ဟာ အပေါ်ဆုံးထစ်ရောက်သွားရင် အောက်ကအထစ်တွေ ပျောက် သွားတာ ဟုတ်ရဲ့လား၊ မပျောက်သွားဘူး၊ တက်လိုက်ဆင်းလိုက် တက်လိုက် ဆင်းလိုက်၊ ဟော အောက်ဆင်းချင်လည်း ဒီလှေကားထစ်ပဲ၊ လှေကား ငါးထစ် ရှိတယ်ဆိုရင် ဒီငါးထစ် ပျောက်မသွားဘူး။</p> <p><b>ဖိုလ်စိတ်ကျတော့ ဒီလို မဟုတ်ဘူး</b>၊ သောတာပန်ဖြစ်သွားတဲ့ပုဂ္ဂိုလ် တစ်ယောက်ဟာ သောတာပတ္တိဖိုလ်ပဲ ပိုင်ဆိုင်တယ်၊ သကဒါဂါမ်ဖြစ်သွားတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက်တည်း သောတာပတ္တိဖိုလ်စိတ်လို့ သူ့မှာမရှိတော့ဘူး၊ သောတာပတ္တိ ဖိုလ်ဝင်စားလို့ မရတော့ဘူး၊ သကဒါဂါမ်ဖြစ်ရင် သကဒါဂါမိဖိုလ်ပဲ ဝင်စားလို့ ရတယ်၊ ဘာဖြစ်လို့တုန်း Quality ချင်း ကွာသွားလို့၊ ဈာန်နဲ့မတူဘူး၊ လုံးဝ ပြောင်းလဲ သွားတယ်။</p> <p>သောတာပတ္တိမဂ်ရဲ့စွမ်းရည်သတ္တိနဲ့ သကဒါဂါမိမဂ်ရဲ့စွမ်းရည်သတ္တိ မတူဘူး၊ သကဒါဂါမိမဂ်ရဲ့ စွမ်းရည်သတ္တိနဲ့ အနာဂါမိမဂ်ရဲ့ စွမ်းရည်သတ္တိ မတူဘူး၊ အနာဂါမိမဂ်ရဲ့ စွမ်းရည်သတ္တိနဲ့ အရဟတ္တမဂ်ရဲ့စွမ်းရည်သတ္တိ မတူဘူး၊ အဲဒီ<b>မဂ်တွေ မတူသည့်အတွက်ကြောင့် သူတို့က ထုတ်လုပ်တဲ့ အကျိုးတရားတွေလည်း မတူကြ ဘူးနော်</b>၊ တစ်ခုစီ တစ်ခုစီ ချုပ်သွားတယ်၊ ချုပ်သွားသည့်အတွက်ကြောင့် ရှေးရှေး ဟာတွေကို လက်ခံရယူသိမ်းပိုက်ထားခြင်း မရှိဘူးတဲ့၊ ဒါ လောကုတ္တရာနဲ့ ဈာန် မတူတဲ့သဘောတွေ။</p> <p>ဈာန်ဆိုတာကျတော့ ဒုတိယဈာန်ရရင်လည်း ပထမဈာန် ရှိသေးတယ်၊ ဝင်စားလို့ ရတယ်၊ လှေကားထစ်လိုပဲ၊ မြတ်စွာဘုရားဖြစ်ပြီးမှလည်း ပထမဈာန် ဝင်စားလို့ ရတာပဲ၊ လောကီဈာန် ဝင်စားလို့ရတယ်၊ တချို့က ဘုရားဖြစ်သွားပြီဆိုရင် လောကီစိတ်တွေ ဘုရားသန္တာန်မှာ မဖြစ်ဘူးလို့ ထင်နေတာ၊ ဘာဟုတ်မလဲ၊ <b>လောကုတ္တရာစိတ် ဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့အချိန်က ဖလသမာပတ်ဝင်စားမှ ဖြစ်တာ</b>။</p> <p>မြတ်စွာဘုရားဟာ - ဆိုပါစို့ တရားဟောနေတဲ့အချိန်၊ လူတွေနဲ့ စကား ပြောနေတဲ့ အချိန်၊ ရဟန်းတွေကို ဆုံးမနေတဲ့အချိန်မှာဆိုရင် နိဗ္ဗာန်ကို အာရုံပြုနေတာ မဟုတ်ဘူး၊ အဲဒီအချိန်မှာ ဘာစိတ်တွေ ဖြစ်နေတုန်း၊ သာမန်လူတွေလိုပဲ၊ ဘာထူးတုန်းဆိုတော့ ဘုရားမှာ <b>အကုသိုလ်စိတ်မရှိဘူး</b>၊ ဒါ ထူးတယ်၊ ကုသိုလ်စိတ် မရှိဘူး၊ ဘာရှိလဲ၊ <b>ကြိယာစိတ်ပဲ ရှိတယ်</b>၊ ကြိယာစိတ်ဆိုတော့ ကုသိုလ် အကုသိုလ်လို့ လက်ညှိုးထိုးလို့ မရဘူး၊ ဘဝတစ်ခုမှာ ဆောင်ရွက်ရုံသက်သက်ပဲ၊ ကြိယာပဲ ဖြစ်တယ်၊ သို့သော် ဘာနဲ့ အလားတူတုန်းဆိုတော့ ကုသိုလ်နဲ့ အလားတူတယ်၊ အကုသိုလ်တော့လုံးဝမရှိဘူး၊ မြတ်စွာဘုရားသန္တာန်မှာ လောကီစိတ်တွေဖြစ်တယ်၊ ဘာလောကီစိတ်တွေ ဖြစ်တာတုန်း၊ မြတ်စွာဘုရားက မျက်စိဖွင့်ကြည့်လိုက်လို့ မြင်လိုက်ပြီဆိုရင် <b>စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်</b> ဖြစ်တယ်၊ <b>ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ်</b>လည်း ဖြစ်တယ်၊ ဖြစ်မှပဲ မြင်လို့ရမှာပေါ့၊ နောက်ပြီးတော့ <b>သမ္ပဋိစ္ဆိန်းစိတ်</b>ဖြစ်တယ်၊ <b>သန္တီရဏစိတ်</b> ဖြစ်တယ်။</p> <p>စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်တို့ သမ္ပဋိစ္ဆိန်းတို့ သန္တီရဏစိတ်တို့ဆိုတာ ပညာနဲ့ယှဉ်ရဲ့ လား၊ တချို့က အလွန်အကျွံတွေးတယ်၊ မြတ်စွာဘုရားသန္တာန်မှာဖြစ်တဲ့စိတ် အားလုံး သည် ဉာဏ်နဲ့ယှဉ်တယ်လို့၊ ဖြစ်နိုင်ပါ့မလား၊ မဖြစ်နိုင်ဘူး၊ စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်မှာ ဘယ်ဉာဏ်ရှိမလဲ၊ ဒါတွေက automatic သူ့ဟာသူ၊ ဒီ process ကြီးက ပြင်လို့ ရတာ မဟုတ်ဘူး၊ ဟုတ်လား၊ ဒွါရနဲ့ အာရုံတိုက်ဆိုင်လို့ သဘာဝအားဖြင့် ဖြစ်တာ၊ မြတ်စွာဘုရားက မျက်စိနဲ့မြင်လိုက်တဲ့အခါမှာ ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ်က တံခါးဖွင့်ပေး လိုက်တယ်၊ စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်ကမြင်တယ်၊ သမ္ပဋိစ္ဆိန်းစိတ်က အမြင်အာရုံကို လက်ခံ လိုက်တယ်၊ သန္တီရဏက စုံစမ်းတယ်၊ ဝုဋ္ဌောက ဆုံးဖြတ်တယ်၊ <b>ဇောဆိုတဲ့အခိုက် ကျတော့ မြတ်စွာဘုရားမှာ အသိဉာဏ်ပါလာပြီ</b>၊ အဲဒီအချိန်ကျမှ အသိဉာဏ် ပါလာတာ။</p> <p>အဲဒီနေရာမှာ အဘိဓမ္မာကျမ်းဂန်တွေမှာ ရေးထားတာတွေရှိတယ်၊ အားလုံး အဘိဓမ္မာသင်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေ သိလိမ့်မယ်၊ <b>ဟသိတုပ္ပါဒ်စိတ်</b>ဆိုတာ ကြားဖူးတယ် မဟုတ်လား၊ ဟသိတုပ္ပါဒ်စိတ်ဆိုတာ ဘုရားနဲ့ ရဟန္တာတွေမှာ ဖြစ်တယ်တဲ့၊ သို့သော် အဲဒီ ဟသိတုပ္ပါဒ်စိတ်မှာ ပညာ ယှဉ်လားဆိုလို့ရှိရင် <b>မယှဉ်ဘူး၊ အဟိတ်စိတ်၊ ပညာမယှဉ်ဘူး</b>၊ ဟသိတုပ္ပါဒ်စိတ်ဟာ ဘုရားသန္တာန်မှာလည်း ရယ်ရွှင်မှုကို ဖြစ်စေ တယ်၊ ရဟန္တာတွေရဲ့ သန္တာန်မှာလည်း ရယ်ရွှင်မှုကို ဖြစ်စေတယ်။</p> <p>အာဝေဏိကဂုဏ်တော်ထဲမှာကြည့် “<b>သဗ္ဗံ ကာယကမ္မံ ဉာဏပုဗ္ဗင်္ဂမံ ဉာဏာနုပရိဝတ္တံ</b>” – ကာယကံမှုအားလုံးမှာ ဉာဏ်ရှေ့သွားရှိတယ်၊ ဉာဏ်နောက် လိုက်တာ ဖြစ်တယ်၊ “<b>သဗ္ဗံ ဝစီကမ္မံ ဉာဏပုဗ္ဗင်္ဂမံ ဉာဏာနုပရိဝတ္တံ</b>” – ပါးစပ်က ပြောသမျှ နှုတ်မှုတွေမှာလည်း ဉာဏ်သာရှေ့သွားရှိတယ်၊ ဉာဏ်နောက်လိုက်တယ်၊ “<b>သဗ္ဗံ မနောကမ္မံ ဉာဏပုဗ္ဗင်္ဂမံ ဉာဏာနုပရိဝတ္တံ</b>” - ဉာဏ်ရှေ့သွားရှိတယ်၊ ဉာဏ်နောက်လိုက်တယ်၊ ဟသိတုပ္ပါဒ်စိတ် ဖြစ်နေတဲ့အခိုက်မှာဆိုရင် ဉာဏ်ပါပါ့ မလား၊ မပါသည့်အတွက်ကြောင့် တချို့ အဘိဓမ္မာဆရာတွေက ဟသိတုပ္ပါဒ်စိတ် ဘုရားသန္တာန်မှာ မဖြစ်ဘူးလို့ ယူဆတယ်။</p> <p>ကဲ ဟသိတုပ္ပါဒ်စိတ် မဖြစ်ဘူးလို့ ပြောချင်ရင် စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်လည်း မဖြစ်ဘူးလို့ မပြောရပေဘူးလား၊ စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်တို့ သောတဝိညာဏ် ဃာန- ဝိညာဏ်တို့ ဇိဝှါဝိညာဏ်တို့လည်း ဉာဏ်ပါသလား၊ မပါဘူး၊ မပါသည့်အတွက် ကြောင့် သူတို့လည်း မဖြစ်ဘူးလို့ ပြောစရာရှိလား၊ .. တစ်ခုတော့ပြောမယ်၊ ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းနဲ့ မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ် (သို့မဟုတ်) ဝုဋ္ဌောဆိုတာ <b>ကြိယာစိတ်</b>၊ စက္ခု သောတ ဃာန ဇိဝှါ ကာယ သမ္ပဋိစ္ဆိန်း သန္တီရဏတို့က <b>ဝိပါက်စိတ်</b>၊ ဟသိတုပ္ပါဒ်ကျတော့ <b>ဇောစိတ်</b>၊ ဇောစိတ်ဖြစ်လို့ ဉာဏ်ယှဉ်ရမယ်လို့ ဒီလိုပြောချင်တာ၊ သို့သော် <b>ဉာဏပုဗ္ဗင်္ဂမံ</b> လို့ဆိုတာ မပြုံးခင်က မြတ်စွာဘုရားမှာ ဉာဏ်ဖြစ်ပြီးသား၊ ဟသိတုပ္ပါဒ်စိတ် ဖြစ်တဲ့ အခိုက်ကလေးသာ ဟသိတုပ္ပါဒ်စိတ်မှာ ဉာဏ်မယှဉ် တာကို ပြောတာနော်။</p> <p>ပြုံးမှုကိုပြုတဲ့ မြတ်စွာဘုရားဟာ ဆိုပါစို့ - ဆွမ်းခံကြွသွားတဲ့အချိန်မှာ လမ်းမှာ <b>ဝက်မကလေးတစ်ကောင်ကို မြင်တော့ ပြုံးတယ်</b>၊ ဝက်မြင်တာနဲ့ ဘာလို့ ပြုံးတာလဲ၊ ဘုန်းကြီးတို့တတွေပြုံးမိရဲ့လား၊ ဝက်မြင်တာနဲ့ ဘယ်ပြုံးမလဲ၊ ဝက် ခဏခဏ တွေ့နေတာပဲနော်၊ မြတ်စွာဘုရားက ဝက်တင် မြင်တာမှ မဟုတ်ဘဲနဲ့၊ အဲဒီ ဝက်ကလေး မြင်လိုက်တဲ့အခါ အဲဒီဝက်မကလေးဟာ တစ်ခုသောဘဝမှာ <b>ဗြဟ္မာကြီး</b>၊ ဗြဟ္မာ့ဘဝကနေပြီးတော့ သူဟာ သံသရာလည်လာပြီးတော့ ဝက်ဖြစ်နေတာ၊ ဟော ဘဝနှစ်ခုဟာ ခြားနားလှချည်လား၊ ဒီဝက်မလေးဟာ တစ်ချိန်တုန်းက ဗြဟ္မာ့ပြည်မှာ ဗြဟ္မာ၊ ဒါကြောင့်မို့ မြန်မာစကားမှာ အဆိုလေးတစ်ခု ရှိတယ်လေ၊</p> <p>“ဗြဟ္မာ့ပြည်မှာ တဝင်းဝင်း၊ ဝက်စာကျင်းမှာ တရှုတ်ရှုတ်” ဗြဟ္မာကနေ ဝက် တန်းဖြစ်တာတော့ မရှိဘူးပေါ့။</p> <p>သို့သော် မြတ်စွာဘုရား ပြုံးတာဟာ “ဒီဝက်မကလေးဟာ <b>တစ်ချိန်တုန်းက ဗြဟ္မာကြီး ပါလားဆိုတဲ့ အမြင်မြင်လို့ ပြုံးတာ</b>၊ အဲဒီအမြင်မြင်ကတည်းက ဉာဏ် မဖြစ်ဘူးလား၊ ဝက်မလေးမြင်လို့ ပြုံးတဲ့အပြုံးသည် ဟသိတုပ္ပါဒ်နဲ့ ပြုံးတာပဲ၊ ဟုတ်ရဲ့လား၊ အဲဒါကြောင့် အဋ္ဌကထာဋီကာ ဆရာကြီးတစ်ဦးရဲ့ အယူအဆကို ကျန်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေက လက်မခံနိုင်ဘူး၊ မြတ်စွာဘုရားရဲ့လုပ်သမျှဟာ အသိနဲ့ယှဉ် တယ်၊ ဟသိတုပ္ပါဒ်စိတ် မဖြစ်ခင်က ဉာဏ်ဖြစ်ခဲ့တာပဲ၊ အဲဒါက <b>ဉာဏပုဗ္ဗင်္ဂမံ</b> ဉာဏ်နဲ့အတူတူဖြစ်တယ် လို့ပြောတာမှ မဟုတ်ဘဲ ဉာဏ်ရှေ့သွားရှိလို့ပြောတာ။ <br> “<b>ဉာဏပုဗ္ဗင်္ဂမံ</b> – ဉာဏ်ရှေ့သွားရှိတယ်၊ <br> <b>ဉာဏာနုပရိဝတ္တံ</b> – ဉာဏ်နောက်လိုက်တယ်” <br> လို့ ပြောတာ၊ ဉာဏ်နဲ့အတူတူ ဖြစ်ရမယ်လို့ပြောတာ မဟုတ်ဘူးနော်။</p> <p>ဒါကြောင့် လောကမှာရှိတဲ့ သဘာဝတွေပေါ်မှာ အထင်အမြင်တွေ ဖြစ်တတ်တယ်၊ မြတ်စွာဘုရားသန္တာန်မှာ လောကီစိတ်တွေ မဖြစ်ဘူးလို့ ဒီလို အောက်မေ့တတ်ကြ တယ်၊ မြတ်စွာဘုရားဟာ လောကီဈာန်တွေ မဝင်စားဘူးလို့ တချို့ ဒီလိုထင်တယ်၊ <b>မဟုတ်ဘူး။ မြတ်စွာဘုရား လောကီဈာန်တွေ ဝင်စားတာပဲ</b>၊ ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆို လောကီဈာန် မပြောနဲ့ လောကီစိတ်တွေတောင် ဖြစ်နေတာ မဟုတ်လား၊ သာမန်နေရင် သာမန်စိတ်ပေါ့၊ ဘုရားသန္တာန်မှာ မဖြစ်တာ အကုသိုလ် စိတ် မဖြစ်ဘူး၊ ကုသိုလ်စိတ် မဖြစ်ဘူး၊ <b>ကြိယာစိတ်ဖြစ်တယ်</b>၊ ကျန်တဲ့ဝိပါက်စိတ် တွေက ပုံရိပ်တွေပဲလေ၊ ဒါက ဘဝရဲ့ကံကြမ္မာပုံရိပ်တွေပေါ့၊ ကံကြမ္မာရဲ့ပုံရိပ် မဟုတ် ရင်, ကုသိုလ်လည်း မဟုတ်, အကုသိုလ်လည်း မဟုတ်, ကံတရားရဲ့အကျိုးလည်း မဟုတ်တာတွေကျတော့ ကြိယာစိတ်ပေါ့၊ အဲဒီလိုစိတ်တွေဖြစ်တယ်လို့ ဒီလို သဘာဝ တရားတွေကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်းဟောကြားထားတဲ့ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ အဘိဓမ္မာ တရားတွေကို အခြေခံပြီး အခုလို ပဋ္ဌာန်းနဲ့ပတ်သက်ပြီး <b>ဝိပါကပစ္စယော</b>လို့ ဒီကနေ့ အသေးစိတ်နားလည်ပြီလို့ ထင်ပါတယ်။</p> <p>ဒါကြောင့်မို့ <b>ဝိပါကပစ္စယော</b>ဆိုတာ <b>နိရုဿာဟ သန္တဘာဝ</b> – အားထုတ်မှု ကင်းမဲ့ပြီး ငြိမ်သက်နေတဲ့အနေအထားနဲ့ မိမိနဲ့တွဲဖက်ပြီးတော့ ဖြစ်လာတဲ့ သဘာဝ တရားတွေကို အားထုတ်မှုကင်းမဲ့ပြီး ငြိမ်သက်သွားတဲ့ အနေအထားဖြစ်အောင် ကျေးဇူးပြုတတ်လို့ <b>ဝိပါကပစ္စည်း</b>လို့ခေါ်တယ်ဆိုတာ သဘောပေါက်ပြီး မိမိတို့ သန္တာန်မှာ ဖြစ်နေတဲ့ ဝိပါကသဘောတရားတွေဟာ အပြန်အလှန် ယခုကဲ့သို့ အထောက်အကူပြုပြီးတော့ ဆိုင်ရာဆိုင်ရာ အကြောင်းတွေနဲ့ ဆုံတိုင်းဆုံတိုင်း မိမိ တို့သန္တာန်မှာ ဖြစ်နေတယ်လို့ သဘာဝတရားတွေရဲ့ ဖြစ်မှုတွေကို ဆင်ခြင်စဉ်းစား ပြီး ထိုသဘာဝတရားတွေပေါ်မှာ အသိဉာဏ်တွေရောက်လို့ နောက်ဆုံးမှာ ထို သဘာဝတရားတွေရဲ့ အဖြစ်မှန်သွင်ပြင်လက္ခဏာတွေကို အားထုတ်လို့ သိမြင်တဲ့ ဉာဏ်ရလို့ ကိုယ်စီကိုယ်ငှ နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်ကြပါစေကုန် သတည်း။</p> <p></p> <h3>ပဋ္ဌာန်းမြတ်ဒေသနာ အပိုင်း(၁၂)</h3> <p>▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬</p> <p>သာသနာတော်နှစ် ၂၅၅၃-ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၇၁-ခုနှစ်၊ တော်သလင်း လပြည့်ကျော် ၁-ရက်၊ (၄-၉-၂၀၀၉)၊ ရန်ကုန်တိုင်း၊ ဗဟန်းမြို့နယ်၊ ကြားတောရလမ်း မင်္ဂလာဈေးဓမ္မာရုံတော်ကြီးအတွင်းဝယ် ဆင်ယင်ကျင်းပ ပြုလုပ်အပ်သည့် ညဉ့်ဦးယံ ဓမ္မသဘင် အခမ်းအနားဝယ် မင်္ဂလာတောင်ညွန့်မြို့နယ် မင်္ဂလာဈေး နှစ်ဖက်မိဘ များနှင့် ဦးတင်စိုးတို့အား ရည်စူး၍ ဒေါ်လှခင် ကိုကျော်သင်း ဆေးဆိုင် မိသားစုတို့၏ အမတဒါန ဓမ္မဒါနအဖြစ်ဖြင့် ဟောကြားတော်မူသည်။</p> <p></p> <h3>အာဟာရပစ္စယော</h3> <p>▬▬▬▬▬▬▬</p> <p><b>အာဟာရပစ္စယော</b>ဆိုတာ <b>ရုပ်နာမ်၂-ရပ်ကို တည်တံ့အောင် ထောက်ပံ့ ပေးနိုင်တဲ့ စွမ်းရည်သတ္တိ</b>လို့ ဒီလိုအဓိပ္ပါယ်ရှိတယ်၊ များသောအားဖြင့် အာဟာရ ဆိုရင် စားသောက်စရာလို့ အသိများကြတယ်၊ စားစရာအာဟာရမျှကိုသာ ဒီနေရာမှာ အာဟာရပစ္စည်းလို့ ခေါ်တာ မဟုတ်ဘူး၊ ဆိုင်ရာဆိုင်ရာ အကျိုးတရားတွေကို စွမ်းဆောင်မှုပေးနေတဲ့ အကြောင်းတရားတွေကိုလည်း အာဟာရ။ စွမ်းဆောင် တယ်ဆိုတဲ့နေရာမှာ သာမန်ထက် ထူးကဲပြီး စွမ်းဆောင်တာ၊ ဒါကြောင့်မို့ အာဟာရ ပစ္စည်းရဲ့ အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုတဲ့အခါမှာ သက်ဆိုင်ရာ အကျိုးတရားများကို <b>လွန်စွာ စွမ်းဆောင်နိုင်တဲ့ အကြောင်းတရား</b>လို့၊ သက်ဆိုင်ရာအကျိုးတရားများကို လွန်စွာ စွမ်းဆောင်နိုင်တဲ့ အကြောင်းတရားသည် <b>အာဟာရပစ္စည်း</b>လို့ ဒီလိုမှတ်ရမယ်၊ အကြောင်းတရား သာမညကို ပြောတာမဟုတ်ဘူး၊ လွန်ကဲစွာစွမ်းဆောင်နိုင်တဲ့ စွမ်းရည်သတ္တိရှိတဲ့ အကြောင်းတရားတွေလို့ ပြောတာ။</p> <p>အဋ္ဌကထာများမှာတော့ - <br> <b>ရူပါရူပါနံ ဥပတ္ထမ္ဘကဋ္ဌန ဥပကာရကော</b> - ရူပါရူပါနံ ရုပ်နာမ်၂-ပါးတို့ကို၊ <br> <b>ဥပတ္ထမ္ဘကဋ္ဌေန</b> - အထောက်အပံ့ပေးတဲ့ အနေအားဖြင့်၊ <br> <b>ဥပကာရကော</b> - ကျေးဇူးပြုတဲ့တရားလို့ဆိုတယ်။</p> <p>ထောက်ပံ့တယ်ဆိုတာ အကျိုးတရား အခိုင်အမာရပ်တည်မှု ရှိနေအောင် ထောက်ပံ့တာ၊ လောကမှာ လူတွေလည်း ပြောကြတယ်လေ၊ လိုအပ်နေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ် တွေကို ထောက်ပံ့တယ် ကူညီတယ်။</p> <p>“ထောက်”တယ်ဆိုတာ ဆိုပါစို့ - သစ်ပင်ကြီးတစ်ပင် လဲတော့မယ်ဆိုရင် မလဲရအောင် <b>ထောက်ပေးထားတယ်</b>၊ ထောက်ထားသည့်အတွက် သစ်ပင်ကြီးဟာ လဲမသွားနိုင်ဘူး၊ ပြိုလဲတော့မယ့်အရာကို ထောက်ထားလို့ရှိရင် မလဲနိုင်တော့ဘူး။ <br> “ပဲ့” တယ်ဆိုတာ <b>ပံ့ပိုးကူညီတာ</b>၊ လိုအပ်တဲ့အကူအညီတွေ ပေးထားသဖြင့် ဆက်လက်တည်တံ့တယ်၊ လဲပြိုသွားမယ့် သစ်ပင်ကြီး ပြိုမသွားအောင် “ထောက် ထားတာ၊ လိုအပ်ချက်တွေကြောင့် အခြေအနေယိုယွင်းသွားတာ မရှိရအောင် “ပံ့ပိုး ကူညီထားတာ၊ ဒီလိုဆိုလိုတယ်။</p> <p>ဒါကြောင့် အာဟာရပစ္စည်းက ထောက်ပံ့တယ်၊ ကူညီတယ်၊ အထောက်အပံ့ ပေးတယ်၊ <b>ဥပတ္ထမ္ဘက</b> အခိုင်အမာ ထောက်ခံထားတယ်၊ ထောက်ပံ့ထားတဲ့ အကြောင်းတရားလို့ ဒီလိုပြောလိုတာ။</p> <p></p> <h3>ရုပ်အာဟာရ</h3> <p>▬▬▬▬▬</p> <p>အာဟာရပစ္စည်းကို <b>ရုပ်အာဟာရ</b>နဲ့ <b>နာမ်အာဟာရ</b>လို့ ၂-မျိုး ခွဲတယ်၊ ရုပ်အာဟာရ ဆိုတာကတော့ အများသိနေကြတဲ့ အစားအစာမှာ ရှိနေတဲ့ <b>ဩဇာဓာတ်</b>ကို ရုပ်အာဟာရလို့ ခေါ်တယ်၊ ရုပ်ဟာ အနည်းဆုံး ၈-ခု တွဲထားတယ်၊ ၈-ခုကို တစ်ခုအနေနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားတယ်၊ <b>မဟာဘုတ် ၄-ပါး</b>ရယ်၊ မျက်စိကမြင်ရတဲ့ <b>အဆင်းရုပ်</b>ရယ်၊ နှာခေါင်းနဲ့ ရှူလို့ရတဲ့ <b>အနံ့ရုပ်</b>ရယ်၊ လျှာနဲ့ လျက်လို့ရတဲ့ <b>အရသာရုပ်</b>ရယ်၊ နောက်ပြီးတော့ <b>ဩဇာ</b>လို့ခေါ်တဲ့ ရုပ်တွေထဲမှာ စိမ့်ဝင်ပျံ့နှံ့ပြီးတော့ တည်နေတဲ့ စွမ်းရည်သတ္တိရှိတဲ့ ရုပ်တစ်မျိုးရယ်လို့ - အားလုံးပေါင်းလိုက်တဲ့အခါကျတော့ <b>ရုပ် ၈-ခု</b>၊ အဲဒီရုပ် ၈-ခုဟာ <b>တစ်ခုစီ ခွဲခြားလို့ မရတဲ့ရုပ်မျိုး</b>လို့ ပြောတာ။</p> <p>အဲဒီရုပ် ၈-ခုဟာ ဘယ်နေရာမှာပဲ ဖြစ်ဖြစ် ထာဝရတွဲနေတဲ့ ရုပ် ၈-ခု၊ အကယ်၍ ခွဲလိုက်ပြီဆိုလို့ရှိရင် ရုပ်လို့ခေါ်စရာ မရှိတော့ဘူး၊ ဒါကြောင့်မို့ အဲဒီ ရုပ်တွေကို “<b>အဝိနိမ္ဘောဂရုပ်</b>” တဲ့၊ <b>ဝိနိ</b> ဆိုတာ တစ်ခုစီတစ်ခုစီ သီးသီးခြားခြား၊ <b>ဘောဂ</b> – ခွဲခြား ပစ်လိုက်တာ၊ တစ်ခုစီ တစ်ခုစီ ခွဲခြားလို့ရရင် ဝိနိမ္ဘောဂ၊ ခွဲခြားလို့ မရဘူးဆိုတဲ့ အဓိပ္ပါယ်ကျတော့ “<b>အဝိနိမ္ဘောဂ</b>” လို့ ဒီလိုပြောတာ၊ အင်္ဂလိပ်လိုပြန်တဲ့အခါ <b>Indivisible</b> လို့ ပြန်တယ်၊ ခွဲလို့စိတ်လို့မရတဲ့ ရုပ်မျိုးလို့ပြောတာ။</p> <p>ဘာဖြစ်လို့ ခွဲစိတ်လို့ မရသလဲလို့ဆိုရင် တစ်ခုစီ ခွဲခြားလိုက်မယ်ဆိုလို့ရှိရင် ရုပ်အဖြစ် မစွမ်းဆောင်နိုင်တော့ဘူး၊ စကားအနေနဲ့သာ တစ်ခုစီတစ်ခုစီ ပြောလို့ ရတယ်၊ အဲဒီရုပ်တွေဟာ တစ်ခုစီ တစ်ခုစီ ခွဲလိုက်တာနဲ့ ရုပ်လို့ခေါ်စရာ မရှိတော့ဘူး၊ လောကမှာ တွေ့နေရတဲ့ ဗဟိဒ္ဓမှာရှိတဲ့ သစ်ပင် တောတောင် ရေမြေ အစစ အရာရာမှာ <b>သက်မဲ့အရာတွေမှန်သမျှ ဟောဒီ ၈-ခုနဲ့ တွဲထားတယ်</b>။ သက်မဲ့အရာ အားလုံးလူတွေက နာမည်အမျိုးမျိုးပေးထားကြတယ်၊ မဆုံးနိုင်တဲ့အမည်နာမတွေ၊ အတွေးတွေ အထင်တွေနဲ့ အမည်အမျိုးမျိုးမှည့်ထားတာ၊ သို့သော် သဘာဝအားဖြင့် ကြည့်မယ်ဆိုရင် ဒီရုပ် ၈-ခုရဲ့ အစုအဝေးကြီးပါပဲ၊ ဘယ်နေရာပဲတွေ့တွေ့ သက်မဲ့ အရာဝတ္ထုတွေဟာ ဟောဒီရုပ် ၈-ခုရဲ့ အစုအဝေးကြီးပဲ၊ အမည်နာမတွေကတော့ ဘယ်တော့မှ ဆုံးမှာလည်း မဟုတ်ဘူး။</p> <p>ပစ္စည်းတစ်ခုခု ပေါ်လာလို့ရှိရင် .အမည်နာမတွေက ထပ်ဆင့်ပြီးတော့ ပေါ်နေဦးမှာပဲ၊ လွန်ခဲ့တဲ့ အနှစ်-၄၀ လောက်က မပေါ်ခဲ့တဲ့ပစ္စည်းတွေ ဒီကနေ့ ပေါ်နေတယ်၊ အဲဒါတွေလည်း အမည်နာမတွေ ပေးနေတာ၊ နောက်ထပ် အနှစ်-၄ဝ ရဲ့ နောက်ပိုင်း မှာလည်းပဲ အခုချိန်ကမသိသေးတဲ့ ပစ္စည်းဝတ္ထုတွေ ပေါ်နေဦးမှာပဲ၊ နောက်ဘာတွေပဲ ပေါ်ပေါ် ပေါ်သမျှသည် <b>ဟောဒီရုပ် ၈-ခုပဲ</b>လို့ ဒီလိုသတ်မှတ် ရမယ်၊ ဒီရုပ် ၈-ခုကို သဏ္ဌာန်အမျိုးမျိုး၊ အသွင်အမျိုးမျိုး အသုံးအမျိုးမျိုးနဲ့ လူတွေဟာ အမည်နာမ ခေါ်စရာတွေ မိမိတို့ဘာသာစကားနဲ့ တီထွင်ပြီး အမည်နာမတွေ ခေါ်နေကြဦးမှာပဲ၊ မဆုံးနိုင်ဘူး၊ လူရှိသမျှ အခေါ်အဝေါ်တွေ တိုးတက်နေဦးမှာ ပဲ၊ သို့သော် ဒီရုပ် ၈-ခုလို့ပဲ ဒီလိုမှတ်ရမယ်။</p> <p></p> <h3>သြဇရုပ်ဆိုတာ</h3> <p>▬▬▬▬▬</p> <p>အဲဒီရုပ် ၈-ခုထဲမှာ အမြဲတမ်းပါဝင်နေတဲ့ <b>ဩဇရုပ်</b>ဆိုတာ ရှိတယ်၊ ဘယ် မှာပဲဖြစ်ဖြစ် ပါတယ်၊ ဩဇရဲ့အဓိပ္ပါယ်က “<b>အတ္တနော ဥဒယာ နန္တရံ ဇနေတီတိ ဩဇာ</b>”၊ <br> <b>အတ္တနော ဥဒယာ နန္တရံ</b> - မိမိဖြစ်ပေါ်လာပြီးတဲ့နောက် အခြားမဲ့မှာ၊ <br> <b>ဇနေတိ</b> – အခြားရုပ်တစ်မျိုးကို ထုတ်လုပ်တတ်တယ်၊ <br> အကျိုးတစ်မျိုးကို ထုတ်လုပ် ပေးတတ်တယ်၊ ဩဇာရဲ့အဓိပ္ပါယ်က “<b>သြ</b>” ဆိုတာ ကိုယ်ဖြစ်လာပြီးတဲ့နောက်၊ “<b>ဇ</b>” ဆိုတာ ဖြစ်စေတာ၊ သူပေါ်လာရင် တစ်ခုခုကို ဖြစ်စေ မှာပဲလို့ ဒီလိုပြောတာ၊ အဲဒီ ဩဇာဆိုတဲ့ရုပ်ဟာ နေရာတကာမှာ ရှိတယ်။</p> <p>၁၉၉၈-ခုနှစ်က စွယ်တော်မြတ်ဘုရားအနီးမှာ “အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ထေရ ဝါဒ ဗုဒ္ဓသာသနာပြုတက္ကသိုလ်” ကို စပြီးတော့ဖွင့်တယ်၊ ဖွင့်တဲ့အခါ နိုင်ငံခြားက လာပြီးတော့ တက်ကြတယ်၊ အဲဒီတုန်းက ဘုန်းကြီးက Visiting Professor အနေနဲ့ စစ်ကိုင်းကလာပြီး အဘိဓမ္မာသင်တန်း ပို့ချပေးတယ်၊ အဘိဓမ္မာသင်တန်းမှာ ဒီ ဩဇာအကြောင်းကို ပြောတာ၊ ဩဇာဆိုတာ <b>Nutritive essence</b> အာဟာရတွေရဲ့ အနှစ်၊ ရုပ်တိုင်းရုပ်တိုင်းမှာ ရှိတယ်လို့ ရှင်းပြတယ်၊ အဲဒီသင်တန်းမှာ Mexico နိုင်ငံက အမျိုးသမီးတစ်ယောက်ပါတယ်၊ <br> (<b>Mexico</b> နိုင်ငံဆိုတာ တောင်အမေရိက မှာ ရှိတယ်၊ အခု ဗုဒ္ဓဘာသာတွေရှိနေပြီ၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာထေရဝါဒဗုဒ္ဓ သာသနာပြုတက္ကသိုလ် တည်ကတည်းက ၂၀၀၅-ခုနှစ်အထိ ပါမောက္ခချုပ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်သွားတဲ့ ဆရာတော် ဦးသီလာနန္ဒရဲ့ တပည့် Miss Ruty ဆိုတဲ့ အမျိုးသမီးပဲ)၊ <br> အဲဒီ ဩဇာအကြောင်း ရှင်းပြတဲ့အခါကျတော့ “ရုပ်တိုင်း ရုပ်တိုင်းမှာ ဩဇာရှိတယ် ဆိုရင်တဲ့ မှန်တံခါးမှာရှိတဲ့ မှန်ကြီးတွေမှာ ရှိသလား” လို့ မေးတယ်။</p> <p>“ဗုဒ္ဓအဘိဓမ္မာအရကျတော့ <b>ဘယ်နေရာပဲဖြစ်ဖြစ် ရှိတာပဲ</b>” လို့ ဘုန်းကြီး ဖြေတယ်၊ မှန်ကိုစားတဲ့သတ္တဝါ မရှိတော့ သူက ဒီမေးခွန်းမေးတယ်၊ စားတာ မစားတာနဲ့ မဆိုင်ဘူးလို့ လူက စားတာဖြစ်စေ၊ သတ္တဝါတွေက စားတာဖြစ်စေ, မစားတာဖြစ်စေ ဒါနဲ့ မဆိုင်ဘူး၊ သူ့မှာ သတ္တိရှိနေတာကတော့ မှန်တယ်။</p> <p>ဆိုပါစို့ - မြေကြီးကို လူမစားဘူး၊ ဒါပေမယ့် တီကောင်က စားတယ်လို့၊ လူ မစားတဲ့အရာတွေ ဒီပြင်သတ္တဝါတွေ စားတယ်၊ စားရင် ဒီအာဟာရထဲမှာပါတဲ့ ဩဇာဓာတ်က အကျိုးကို ဖြစ်စေတယ်၊ နောက်ဆုံးမှာ <b>အဆိပ်မှာလည်း ဩဇာ ရှိတာပဲ</b>၊ အဆိပ်သွားစား အဆိပ်သင့်တယ်ဆိုတာ ဒါပဲပေါ့၊ <br> <b>အတ္တနော ဥဒယာ နန္တရံ</b> – မိမိဖြစ်လာပြီးတဲ့နောက် အခြားမဲ့မှာဆိုရင်၊ <br> <b>ဇနေတိ</b> - အကျိုးသက်ရောက် စေတယ်၊ <br> ဒါပြောတာ အဲဒီတော့ မှန် ဆိုလို့ရှိရင်လည်း မှန်စားတဲ့သတ္တဝါရှိလို့ မှန် စားရင် သူက <b>Nutritive essence</b> ပဲ၊ စားတဲ့သတ္တဝါရှိရင် ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် အကျိုး ဖြစ်ထွန်းစေတာ၊ ဩဇာရဲ့အဓိပ္ပါယ်က ကောင်းကျိုးဖြစ်စေ ဆိုးကျိုးဖြစ်စေ <b>ရုပ်သစ် တစ်မျိုးကို ဖြစ်ပွားစေတာ</b>၊ ဒါ <b>ဩဇာဓာတ်</b>လို့ ခေါ်တယ်၊ သူ့ချည်းတော့ ဖြစ်ပွား စေတာ မဟုတ်ဘူး၊ အခြားတစ်ခုခုနဲ့ ပေါင်းစပ်လိုက်ပြီဆိုလို့ရှိရင် ဖြစ်ပွားစေတယ်။</p> <p>ဗုဒ္ဓအဘိဓမ္မာအရ သတ္တဝါတွေက စားတဲ့အရာဝတ္ထုပဲဖြစ်စေ၊ မစားတဲ့အရာ ဝတ္ထုပဲဖြစ်စေ ဒီသဘာဝကတော့ ရှိမြဲရှိနေတာပဲ၊ အဲဒီတုန်းက အဲဒီလို ရှင်းပြတာ၊ သူကျေနပ်သွားလား မကျေနပ်လားတော့ မသိဘူး၊ မေးတော့ မမေးတော့ဘူး၊ သူတို့က အဲဒီလို ကပ်ကပ်သပ်သပ်တော့မေးတတ်တယ်၊ အမှန်က အဲဒီလိုမေးတာ လည်းပဲ ကောင်းတယ်၊ ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆိုတော့ <b>ဗုဒ္ဓတရားတော်ဟာ အမေးအမြန်း ခံနိုင်တယ်</b>၊ ဗုဒ္ဓတရားတော်က အတုအယောင်မဟုတ် အစစ်အမှန် ဖြစ်သည့် အတွက်ကြောင့် ဘယ်လိုပဲမေးမေး အဖြေကတော့ ရှိနေတာ၊ ဖြေတတ်တာ မဖြေ တတ်တာကတော့ တခြားပေါ့။</p> <p>ဒီနေရာမှာ ပဋ္ဌာန်းပါဠိတော်က ဒီဩဇာဆိုတဲ့ရုပ်ကိုကြည့်ပြီး <b>အာဟာရပစ္စယော</b>လို့ တစ်ခုအနေနဲ့ ဟောတာ၊ အဲဒီ ရုပ်အာဟာရနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ ပဋ္ဌာန်းပါဠိတော် ဟောပုံက - <br> “<b>ကဗဠိကာရော အာဟာရော ဣမဿ ကာယဿ အာဟာရပစ္စယေန ပစ္စယော</b>” –</p> <p>မြတ်စွာဘုရားက ဒီလို ဟောတယ်၊ ဒီနေရာမှာ <b>ကဗဠိကာရော</b>ဆိုတဲ့ စကားလုံး ထည့်ထားတာကို ကြည့်၊ <b>ကဗဠ</b> ဆိုတာ လူတွေက အစာစားတော့မယ် ဆိုလို့ရှိရင် ပါးစပ်နဲ့တန်ရုံ အတုံးအခဲလေးတွေ လုပ်လေ့ရှိတယ်၊ ပါးစပ်နဲ့တန်ရုံ အတုံးအခဲလေး တွေက <b>ကဗဠ</b>၊ ထမင်းလုပ်ဆိုတာ လက်နဲ့စားတာကို ဦးတည်ပြောတယ်၊ ဘာလို့တုန်းဆို ရှေးဟောင်းအိန္ဒိယနိုင်ငံမှာ ထမင်းစားရင် လက်နဲ့စားကြ တာမို့လား၊ လက်နဲ့ စားတဲ့အခါ ထမင်းအားလုံးစုပြီး အလုပ်အလုပ်လေးတွေ လုပ်ကြ တယ်၊ ဇွန်းနဲ့စားရင်လည်း ထမင်းလုပ်ပဲ၊ ဇွန်းထဲမှာပါတဲ့ အတိုင်းအတာလေး တစ်ခုက ဒါ အလုပ်လုပ်တာ၊ အတုံးအခဲလေးလုပ်တယ်လို့ ပြောတာ၊ အရည် သောက်ရင်တော့ အရည်ပေါ့။</p> <p>ဒါဖြင့် တူနဲ့စားတော့ ဘယ်လိုလုပ်မတုန်း၊ တူနဲ့စားလည်း တူနဲ့ ကော်လို့ ရတဲ့ အတိုင်းအတာလေးတစ်ခုက <b>ကဗဠ</b>ပဲ၊ <b>ကဗဠ</b> ဆိုတာ ဘယ်လိုပမာဏလို့ ပြောတာ မဟုတ်ဘူး၊ <b>ပါးစပ်ထဲထည့်ဖို့ ခံတွင်းထဲရောက်အောင်ပို့တဲ့ အတိုင်းအတာ လေးတစ်ခုကို ကဗဠ ပဲ</b>၊ အဲဒီလိုလုပ်ပြီးမှစားတာ။ ဟုတ်ပြီ၊ လူတွေစားတာ ကဗဠ လို့ ဆိုလို့ရှိရင် နွားတွေ မြက်စားတာကျတော့ ဘယ်လိုလုပ်မတုန်း၊ နွားတွေကလည်း သူ့ပါးစပ်ဆန့်ရုံ သူစားတာ၊ ဒါ <b>ကဗဠ</b> ပဲပေါ့၊ ဆင်တွေက သစ်ကိုင်းတွေ ချိုးစား ရင်ရော၊ ဒါလည်း သူတို့အတွက် <b>ကဗဠ</b> ပဲလို့ ဒီလိုပဲတွက်ရမယ်။</p> <p>ဆိုလိုတာက အာဟာရသည် သူ့ဖာသူနေတဲ့အချိန်မှာ ဆိုပါစို့ - ဟင်းရွက်ကလေး တစ်ရွက် သစ်ပင်ပေါ်မှာပဲဖြစ်စေ၊ ဟင်းပန်းကန်ထဲမှာဖြစ်စေ သူ့ဖာသူ နေနေတယ်၊ ပါးစပ်ထဲ မရောက်သေးဘူးဆိုရင် အကျိုးတစ်ခုကို ဖြစ်စေနိုင်ပါ့မလား၊ <b>မဖြစ်စေဘူး</b>၊ အစာအာဟာရသည် သူ့ဖာသူနေနေလို့ရှိရင် အကျိုးတစ်ခုကို မထုတ် လုပ်သေးဘူးတဲ့၊ လူတွေက <b>ပါးစပ်ထဲထည့်ပြီ ဆိုတဲ့အခါကျမှ သက်ဆိုင်ရာအကျိုး တစ်ခု ဖြစ်စေတယ်</b>၊ လျှာပေါ် ရောက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် သူက အာဟာရသတ္တိက လာတော့မယ်၊ လျှာနဲ့တွေ့ပြီဆိုရင် အာဟာရသတ္တိက လာတယ်၊ ငရုပ်သီး လျှာပေါ် ရောက်ရင် စပ်ပြီ မဟုတ်လား၊ လျှာပေါ် မရောက်သေးရင်တော့ မစပ်သေးဘူးနော်၊ ဘယ်ဟာပဲဖြစ်ဖြစ် လျှာနဲ့ထိလိုက်ပြီဆိုရင်တော့ သူ့ရဲ့စွမ်းရည်သတ္တိတွေ ပြလာ တယ်။</p> <p>ဒီတော့ မြတ်စွာဘုရားက <b>အာဟာရော</b>လို့တင် မဟောဘဲနဲ့ <b>ကဗဋီကာရော</b> လို့ ဟောတာက ဘာအတွက်တုန်းဆိုတော့ <b>ဗဟိဒ္ဓ ပြင်ပမှာရှိတဲ့ အစာအာဟာရ သည် အာဟာရသတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးမပြုဘူး</b>၊ ထမင်းပွဲကြီးရှေ့ချ ထိုင်ကြည့်နေ၊ ဝရဲ့လား၊ မဝဘူး၊ ကဗဠိကာရ ဖြစ်လာပြီးတော့ ပါးစပ်ထဲထည့်ပြီး ဝါးပြီးစားပြီ ဆိုတော့မှ ဒီ အထဲမှာပါတဲ့ <b>ဩဇာဓာတ်</b>သည် ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့အကျိုးကို သက်ရောက်လို့ <b>အာဟာရ ပစ္စည်း</b>တပ်တယ်လို့ ပြောတာနော်၊ ဒီအဓိပ္ပါယ်ရှိအောင်လို့ .. မြတ်စွာဘုရားက <b>ကဗဋီကာရော</b>လို့ ဟောတာ။</p> <p>နို့မို့ဆိုရင် <b>ကဗဋီကာရော</b> လို့ ပြောစရာမလိုဘူး၊ .. ဘယ်လိုပြောမလဲ၊ “<b>အာဟာရော ဣမဿ ကာယဿ အာဟာရပစ္စယေန ပစ္စယော</b>” - ဒီလိုပဲ ဟောရမယ်၊ ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆိုလို့ရှိရင် ထမင်းပွဲမှာရှိတာ အာဟာရမဟုတ်ဘူးလား၊ လူမစားသေး ရင်ရော အာဟာရမခေါ်ဘူးလား၊ ခေါ်တာပဲ။ လူမစားသေးရင်လည်း အာဟာရပဲ၊ ပန်းကန်ထဲမှာရှိတုန်းလည်း အာဟာရပဲ၊ စားစရာအစာတွေမှန်သမျှ သူ့ဟာသူ ထုပ်ပိုးထားတဲ့အချိန်မှာလည်း အာဟာရပဲ၊ သို့သော် ကဗဋီကာရဖြစ်ပြီ လားလို့ဆို မဖြစ်သေးဘူး၊ အဲဒါ အဲဒီအဓိပ္ပါယ်ကို ရည်ညွှန်းတာ။</p> <p>အာဟာရဆိုတာ <b>စတုသမုဋ္ဌာနိက</b>၊ ကံကြောင့်ဖြစ်တာ၊ စိတ်ကြောင့်ဖြစ်တာ၊ ဥတုကြောင့် ဖြစ်တာ၊ အာဟာရကြောင့်ဖြစ်လာတာ၊ စားသုံးလိုက်ရတဲ့ <b>သြဇာဓာတ်</b> သည် ဟောဒီရုပ်ခန္ဓာကြီးအား - ရုပ်ခန္ဓာလို့ဆိုတာ <b>ဣမဿ ကာယဿ</b> အကြောင်း ၄-ပါးကြောင့် ဖြစ်တဲ့ ရုပ်ခန္ဓာကြီး၊ ကံကြောင့်ဖြစ်တဲ့ ရုပ်ခန္ဓာ၊ စိတ်ကြောင့်ဖြစ်တဲ့ ရုပ်ခန္ဓာ၊ ဥတုကြောင့်ဖြစ်တဲ့ ရုပ်ခန္ဓာ၊ အာဟာရကြောင့်ဖြစ်တဲ့ ရုပ် ခန္ဓာ၊ ကံ စိတ် ဥတု အာဟာရ လို့ဆိုတဲ့ <b>အကြောင်း ၄-ပါးကြောင့်ဖြစ်တဲ့ ရုပ်ခန္ဓာကြီး</b>ကို ဟောဒီ ဩဇာဆိုတဲ့ရုပ်တရားက <b>ထောက်ပံ့ပေးထားပါတယ်</b>လို့ ဒီလိုပြောတာ၊ ဒါက စာလို ပြောနေတာ။</p> <p>အရပ်လို ရှင်းရှင်းတွေးလို့ရှိရင် လူတွေဟာ ဘာနဲ့ အသက်ရှင်နေတာလဲ၊ <b>အစာစားပြီး အသက်ရှင်နေကြတယ်</b>၊ သတ္တဝါအားလုံး ဘာနဲ့အသက်ရှင်လဲ၊ အစာ စားပြီး အသက်ရှင်တယ်၊ စားခါနီး လူတွေက ပြောလေ့ရှိတယ်၊ “<b>သဗ္ဗေ သတ္တာ အာဟာရဋ္ဌိတိကာ</b>” တဲ့၊ “သတ္တဝါတွေဟာ <b>အာဟာရကြောင့် တည်နေကြတယ်</b>” လို့ဆိုတယ်၊ အာဟာရမရှိဘူးဆိုလို့ရှိရင် လူတွေဟာ အသက်ရှည်တည်နေဖို့ရာ မဖြစ်နိုင်ဘူး၊ အာဟာရ ရှိကိုရှိနေရမယ်၊ အာဟာရ ရှိရုံတင် မလုံလောက်ဘူး၊ <b>ပြည့်စုံတဲ့အာဟာရဖြစ်မှ</b>၊ မပြည့်စုံတဲ့အာဟာရ ဖြစ်လို့ရှိရင်လည်း ပြည့်စုံတဲ့ ရုပ် တရား တည်တံ့နိုင်မှာ မဟုတ်ဘူး။</p> <p>အဲဒါကြောင့် အာဟာရပစ္စယောလို့ ဟောတဲ့အခါမှာ နံပါတ်တစ်က ဒီ<b>ဩဇာ ရုပ်</b>ကို ပြောတာ၊ ဩဇာရုပ်ဆိုတာ သတ္တဝါတွေရဲ့ခန္ဓာကိုယ်ထဲ ရောက်ရှိသွားတဲ့ ဩဇာရုပ်ကို ပြောတာ၊ အဲဒီဩဇာရုပ်သည် အတွင်းမှာရှိတဲ့ ဩဇာရုပ်နဲ့ ပေါင်းစပ် ပြီးတဲ့အခါ <b>အာဟာရဇရုပ်တွေကို ထုတ်လုပ်ပါတယ်</b>တဲ့၊ ထုတ်လုပ်ပြီးတဲ့အခါမှာ ကံကြောင့်ဖြစ်တဲ့ ရုပ်ကိုလည်း အထောက်အကူပြုတယ်၊ ကံကြောင့် ဖြစ်တဲ့ရုပ်ဆိုတာ ဘာတွေတုန်း၊ <b>မျက်စိ နား နှာ လျှာ ကိုယ် ဟဒယ</b>လို့ ဆိုတဲ့ ရုပ်တွေ၊ ဒါတွေဟာ လည်းပဲ အစာအဟာရမှာပါတဲ့ ဩဇာဓာတ်က ထောက်ပံ့ထားလို့ မပျက်မစီး ဆက်လက်ပြီး ဖြစ်နေနိုင်ကြတာ၊ သူ့ရဲ့အထောက်အပံ့တွေ အပြည့်အဝရှိတယ်လို့ ဒီလိုပြောတာ။</p> <p>ဒါကြောင့် ပဋ္ဌာန်းပါဠိတော်မှာ <br> “<b>ကဗဠိကာရော အာဟာရော ဣမဿ ကာယဿ အာဟာရပစ္စယေန ပစ္စယော</b>”၊ <br> <b>ကဗဋီကာရော အာဟာရော</b> - အလုတ် အလွေးပြုပြီးမှ စားသုံးရတဲ့အာဟာရသည် ဝါးစားလိုက်ရတဲ့အစာအာဟာရသည်၊ <br> <b>ဣမဿ ကာယဿ</b> - ဤရူပကာယလို့ခေါ်တဲ့ ရုပ်ခန္ဓာကိုယ်ကြီးအား၊ <br> <b>အာဟာရ ပစ္စယေန</b> = အာဟာရပစ္စယသတ္တိဖြင့်၊ <br> <b>ပစ္စယော ဥပကာရကော</b> – ကျေးဇူးပြုလျက် ရှိပါပေ၏။</p> <p>ကျေးဇူးပြုတယ်ဆိုတာ အကျိုးပြုနေတာနော်၊ ဒါရှိလို့ ဒီရုပ်တွေ ဆက်လက်ပြီး ရှင်သန်နေတယ်၊ ဒါကတော့ လောကမှာ အလွန်ထင်ရှားတာပဲ၊ အာဟာရ ပစ္စယောက နားလည်ဖို့ လွယ်ပါတယ်။</p> <p>ရုပ်အာဟာရပစ္စည်းက <b>ဩဇာရုပ်</b>ပဲ ဖြစ်တယ်၊ ဩဇာရုပ်သည် အာဟာရ ပစ္စည်း၊ အာဟာရကြောင့် ဖြစ်တဲ့ရုပ်နဲ့ ကံ စိတ် ဥတု ကြောင့် ဖြစ်တဲ့ရုပ်တွေက ပစ္စယုပ္ပန်၊ <b>အာဟာရကြောင့် ဖြစ်တဲ့ရုပ်တွေကို တိုက်ရိုက်ကျေးဇူးပြုပြီး ကျန်တဲ့ရုပ် တွေကို အထောက်အကူပြုတယ်</b>၊ ကံကြောင့်ဖြစ်တဲ့ရုပ်ကိုလည်း ကူညီတယ်၊ ထောက်ပံ့တယ်၊ စိတ်ကြောင့်ဖြစ်တဲ့ ရုပ်ကိုလည်း ကူညီထောက်ပံ့တယ်၊ ဥတုကြောင့် ဖြစ်တဲ့ရုပ် ကိုလည်း ကူညီထောက်ပံ့တယ်၊ ဒီဩဇာဆိုတဲ့ရုပ်က နေ့စဉ်နှင့်အမျှ ဆက်ဆက် ဆက်ဆက်ပြီး ထောက်ပံ့သည့်အတွက်ကြောင့် ၁၀-နှစ်၊ ၁၅-နှစ်၊ အနှစ် ၂၀၊ ၃၀၊ ၄၀ ဟုတ်လား၊ အသက် ၆၀၊ ၇၀၊ ၈၀၊ ဟော ဒီလိုနေသွားတာ ဒီဩဇာဓာတ်ကနေ ထောက်ပံ့သွားတာ၊ နောက်ပိုင်းမှာ ထောက်ပံ့မှုတွေ ယိုယွင်း ကျဆင်းလာတဲ့ အခါကျတော့ ဩဇရုပ်က ခန္ဓာကိုယ်ကြီးကို မထောက်ပံ့နိုင်တော့ ဘူးဆို ဘယ်သွား တုန်း၊ <b>မထောက်ပံ့ဘူးဆို မရဏရောက်သွားတာပဲ</b>၊ သူ ထောက်ပံ့ နေတုန်းသာ ရှင်သန်နေမှာ။</p> <p>သူကလည်း ထောက်ပံ့နေရင်းကနေပြီး တဖြည်းဖြည်းတော့ ကျဆင်းလာ တာ၊ အရှိန်ဆိုတာ တဖြည်းဖြည်းကုန်လာတာပဲ၊ ဘယ်အရာပဲဖြစ်ဖြစ် အရှိန်ဟာ ရှိတယ်၊ အဲဒီအရှိန်သည် ကျဆင်းလာတဲ့အခါ သူ့ရဲ့အကျိုးဆက်တွေကလည်း မှေးမှိန်လာ တာပေါ့၊ ဖယောင်းတိုင်လေးပဲ ကြည့်ဦးလေ - မီးထွန်းထားတယ်ဆိုရင် တဖြည်းဖြည်း ဖယောင်းဆီကလျော့၊ မီးစာက တိုတိုလာတဲ့အခါ လင်းအားတွေ လျော့လျော့ လျော့လျော့သွားတယ်၊ နောက်ဆုံး ကုန်ခါနီးမှာ မှိန်မှိန်ကလေးဖြစ်ပြီး ငြိမ်းသွား တာပေါ့၊ ဒါက သဘာဝပဲလေ၊ ဘာမှ ထူးတာမဟုတ်ဘူး၊ ဒီသဘာဝပဲ။</p> <p>ပန်းပွင့်လေးတစ်ပွင့်ကြည့်ဦး - ဆိုင်ရာအကြောင်းတွေ ရေဓာတ်ကလေး တွေကနေပြီး စိုစိုလေး ထောက်ပံ့ထားတဲ့အခါ ပန်းပွင့်ကလေးဟာ လန်းလန်း ဆန်းဆန်းနဲ့၊ ဟော ဟော တဖြည်းဖြည်းထောက်ပံ့မှုအားနည်းလာတဲ့အခါကျတော့ ပန်းပွင့် ကလေးက ရင့်ရင့် ရင့်ရင့်လာပြီး နောက်ဆုံးကြွေသွားတယ်၊ ဒီသဘောပဲ။</p> <p>ထောက်ပံ့မှုအားနည်းလာပြီဆိုရင် အပြည့်အဝ မရသည့် အတွက်ကြောင့် နောက်ဆုံး ကျတော့ ပြိုလဲသွားတာပဲ၊ <b>ထောက်ပံ့တယ်ဆိုတာ ပြိုလဲမသွားအောင် ရပ်တည်နိုင် အောင် ထောက်ပံ့နေတာ</b>၊ အဲဒါကို <b>အာဟာရပစ္စယော</b>လို့ ဟောတာ။</p> <p>ဒီအာဟာရပစ္စယောသည် သူရှိတဲ့အခိုက်သာ ထောက်ပံ့တာဖြစ်လို့ <b>အတ္ထိ</b>၊ သူနဲ့ မကင်းကွာမီအချိန်မှာ ထောက်ပံ့တာ ဖြစ်သောကြောင့် <b>အဝိဂတ</b> သတ္တိ ၃-မျိုးနဲ့ ဩဇရုပ်ဟာ ကျန်တဲ့ရုပ်ခန္ဓာကြီးကို ထောက်ပံ့ပေးထားတယ်၊ <b>အာဟာရသတ္တိ</b> ဆိုတာ သတ္တိတစ်ခု၊ အာဟာရသတ္တိဆိုတာ ထောက်ပံ့ထားတဲ့သတ္တိကို ပြောတာ၊ <b>အတ္ထိ</b>ဆိုတာ ရှိနေတုန်းအကျိုးပြုတာကိုပြောတာ၊ <b>အဝိဂတ</b>ဆိုတာ လုံးဝကင်းပျောက် မသွားခင် အကျိုးပြုတာကို ပြောတာ။</p> <p>ဒါကြောင့်မို့ ဩဇရုပ်သည် ကျန်တဲ့ရုပ်ခန္ဓာကိုယ်အား အာဟာရသတ္တိထူးနဲ့ ကျေးဇူးပြုရုံမျှမက အတ္ထိ - ရှိနေတုန်း ကျေးဇူးပြုလိုက်တယ်၊ အဝိဂတ - မိမိ မပျောက်ကင်းအချိန်မှာ ကျေးဇူးပြုထားတယ်၊ <b>သတ္တိ ၃-မျိုး</b>နဲ့ ကျေးဇူးပြုနေတယ်၊ ရုပ်အာဟာရဆိုတာ သီးသန့်ပဲ၊ ဒီလိုဟာမျိုး တခြားမှာ မရှိဘူး၊ ဩဇရုပ်က ရုပ် ခန္ဓာကိုယ်ကို ထောက်ပံ့တယ်ဆိုတာ တခြားမှာ မရှိဘူး။ အာဟာရ၊ အတ္ထိ၊ အဝိဂတ ဒီ ၃-ခုနဲ့ပဲ ဆိုင်တယ်၊ ကျန်တာတွေနဲ့ မဆိုင်ဘူး၊ ဒါကြောင့်မို့ <b>သီးသန့်မျိုးကွဲပစ္စည်း တစ်ခု</b>၊ ၂၄-ပစ္စည်းထဲမှာ သီးသန့်တွဲလို့ ရတာ ဒီ ၃-ခုပဲ ရှိတယ်၊ ဒါက ရုပ်အာဟာရ။</p> <p></p> <h3>နာမ်အာဟာရ</h3> <p>▬▬▬▬▬</p> <p><b>နာမ်အာဟာရ</b>ဆိုတာ ရှိသေးတယ်နော်၊ နာမ်အာဟာရ ဆိုတာ ဘာတုန်း - <br> “<b>ဖသော ဒုတိယော၊ မနောသေဉ္စတနာ တတိယာ၊ ဝိညာဏံ စတုတ္ထံ</b>”</p> <p>ပါဠိမှာ ရှိတယ်၊ ကဗဠိကာရ အာဟာရက ပထမ၊ ဒုတိယက <b>ဖဿ</b>၊ တတိယက <b>မနောသေဉ္စတနာ</b>၊ ဒီနေရာမှာ မနောဆိုတဲ့စကားလုံး ထည့်ပြောထားတာ <b>စေတနာ</b> ပါပဲ၊ မနောသေဉ္စတနာ စိတ်ထဲမှာရှိတဲ့ စွမ်းအားပြည့်တဲ့စေတနာ၊ <b>ဖဿရယ်၊ စေတနာရယ်၊ ဝိညာဏ်ရယ်</b>ပေါ့၊</p> <p>အဲဒီ ၃-မျိုးဟာ ကျန်တဲ့နာမ်တရားတွေရဲ့ စွမ်းဆောင်မှုထက် သူတို့က <b>လွန်ကဲတဲ့ စွမ်းဆောင်မှု ရှိတယ်</b>တဲ့၊ ဒါကြောင့် <b>အာဟာရ</b>လို့ ခေါ်တယ်၊ ဒီနေရာမှာ <b>စွမ်းဆောင် တယ်ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပါယ်ကို ယူရမယ်</b>၊ စားရတယ်ဆိုတဲ့ အာဟာရမျိုးနဲ့ မဆိုင်ဘူးနော်၊ အာဟာရဆိုတာကိုက စွမ်းဆောင်မှုဆိုတဲ့ အဓိပ္ပါယ်ကို ပြောတာ၊ လွန်လွန်ကဲကဲ အကျိုးတရားကို စွမ်းဆောင်ထားနိုင်တဲ့တရား။</p> <p>နောက်တစ်ခုက အာဟာရဆိုတာ <b>အကြောင်းတရား</b>ကို ပြောတာ၊ စားတဲ့ အစာတစ်မျိုးတည်းကိုသာ အာဟာရခေါ်တာ မဟုတ်ဘူး၊ အကြောင်းတရား မှန်သမျှ ဘာကြောင့် အာဟာရလို့ ခေါ်တုန်းဆိုတော့ “<b>အာ</b>” ဆိုတာ လွန်လွန်ကဲကဲ၊ “<b>ဟာရ</b>” ဆိုတာ ဆောင်ထားတာ၊ <b>အကျိုးတရားတွေ ပြိုလဲမသွားအောင် လွန်လွန် ကဲကဲ ဆောင်ထားတဲ့အရာ</b>၊ ဆောင်ထားတယ်ဆိုတာ ထိန်းထားတာ၊ အဲဒါကြောင့် <b>အကြောင်းတရားကိုလည်း အာဟာရခေါ်တယ်</b>။</p> <p>“<b>သဗ္ဗေ သတ္တာ အာဟာရဋ္ဌိတိကာ</b>” ဆိုတဲ့ စကားလုံးနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ရှင်းလင်းချက် ကလေးတွေရှိတယ်၊ “အာဟာရ”ကို အစာလို့ယူပြီး <b>သဗ္ဗေ သတ္တာ</b> - သတ္တဝါမှန်သမျှ ဟာ၊ <b>အာဟာရဋ္ဌိတိကာ</b> - အစာအာဟာရကြောင့် တည်နေတယ် လို့ ဆိုလို့ရှိရင် မပြည့်စုံဘူး၊ <b>ဗြဟ္မာတွေ အစားစားသလား၊ မစားဘူး</b>၊ ဒါဆို ဗြဟ္မာ့ ပြည် မပါဘူး ဖြစ်သွားမယ်၊ ဗြဟ္မာတွေ လွတ်သွားမယ်၊ သဗ္ဗေ သတ္တာ သတ္တဝါ အားလုံး ဆိုတဲ့နေရာမှာ ဗြဟ္မာမပါဘူး ဖြစ်သွားလိမ့်မယ်၊ ဟော <b>ငရဲဘုံက သတ္တဝါ တွေဟာလည်းပဲ ငရဲခံနေရလို့ ဘယ်အချိန် ထမင်းချက်စားမတုန်း</b>၊ ဘယ်သူကမှ လည်း လာကျွေးမှာ မဟုတ်ဘူး၊ အဲဒီတော့ ငရဲသားသတ္တဝါတွေရော အစာရှိပါ့ မလား၊ မရှိဘူးတဲ့။</p> <p>အဲဒီတော့ အာဟာရဋ္ဌိတိကာ အရ <b>အစာဆိုတဲ့ အဓိပ္ပါယ်ကိုမယူဘဲ အကြောင်တရားကို ယူတယ်</b>၊ သတ္တဝါတွေဟာ အသက်ရှင်တည်နေတာ ဆိုင်ရာ <b>အကြောင်းကြောင့် အသက်ရှင်နေတာ</b>လို့ ပြောတာနော်၊ အကြောင်းတရားကြောင့် အသက်ရှင်တယ် လို့ပြောရင် အားလုံးခြုံမိသွားမယ်။</p> <p>အာဟာရဋ္ဌိတိကာအရ အစာယူပြီးတော့ ခြုံမိအောင်ပြောတာလည်း ရှိသေး တယ်၊ အဋ္ဌကထာမှာ ငရဲသားသတ္တဝါတွေဟာ သဗ္ဗေ သတ္တာ အာဟာရဋ္ဌိတိကာမှာ “အာဟာရ” အရ အစာလို့ယူရင် ငရဲသားသတ္တဝါတွေရဲ့ အာဟာရက ဘာတုန်းဆိုရင် <b>ကိုယ့်တံတွေး ကိုယ်မျိုချတာသည်ပင် အာဟာရ</b>လို့ ဒီလိုပြောတာ၊ ဗြဟ္မာတွေကျတော့ အာဟာရဆိုတာ <b>ပီတိဘက္ခာ</b>အရ စိတ်ထဲက ကျေနပ်နေတဲ့ <b>ပီတိဟာ အာဟာရ</b>၊ ဒီလိုနည်းနဲ့လည်း ပြောတာ ရှိသေးတယ်နော်။</p> <p>အဲဒီတော့ အကောင်းဆုံးကတော့ အစာစားတဲ့သတ္တဝါတွေအဖို့ အစာ၊ အစာ မစားတဲ့သတ္တဝါတွေအတွက် အာဟာရဆိုတာ <b>အကြောင်းတရား</b>လို့ ဒီလို ဆိုလိုတာ၊ အဲဒီတော့ <b>သတ္တဝါမှန်သမျှသည် အကြောင်းတရားကြောင့် တည်နေကြတယ်</b> ဆိုတဲ့စကားသည် အားလုံးကို ခြုံမိငုံမိတဲ့စကားတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။</p> <p>ရုပ်တရားတွေရဲ့အာဟာရကတော့ <b>ဩဇာ</b>၊ နာမ်တရားတွေရဲ့ အာဟာရကျတော့ ဘာလဲ? <b>ဖဿ စေတနာ ဝိညာဏ်</b>၊ ဟောဒီသဘာဝတရား ၃-ခုသည် အကျိုးတရား တွေကို လွန်ကဲစွာ စွမ်းဆောင်ထားနိုင်တယ်၊ စွမ်းဆောင်ထားနိုင်ပုံနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ သံယုတ္တနိကာယ်မှာ <b>ပုတ္တမံသူပမသုတ်</b>ကို မှတ်သားသင့်တယ်၊ <b>ပုတ္တ</b> - မိမိရင်၌ ဖြစ်ပွားတဲ့သားရဲ့၊ <b>မံသ</b> အသား၊ <b>ဥပမာ</b> - နှိုင်းယှဉ်စရာ၊ ရင်ဝယ်ဖြစ်ပွားတဲ့ သားသမီးရဲ့ အသား၊ အဲဒါနဲ့ နှိုင်းယှဉ်ပြီး ဟောတဲ့သုတ်ကို <b>ပုတ္တမံသူပ သုတ်</b>လို့ ခေါ်တယ်။</p> <h3>ပုတ္တမံသူပသုတ် (သားအသားဥပမာသုတ်)</h3> <p>အဲဒီသုတ်မှာ မြတ်စွာဘုရားက ဘယ်လိုဟောတုန်းဆိုရင် “<b>စတ္တာရောမေ ဘိက္ခဝေ အာဟာရာ</b>” - ရဟန်းတို့၊ အာဟာရ ၄-မျိုး ရှိတယ်၊ အာဟာရ ၄-မျိုး က <b>ကဗဋီကာရ အာဟာရ</b>၊ <b>ဖဿ</b>၊ <b>မနောသန္ဓေတနာ</b>၊ <b>ဝိညာဏ</b>လို့ ၄-မျိုးရှိတယ်၊ အဲဒီ ၄-မျိုးက ဘာအတွက်တုန်းဆိုရင် “<b>ဘူတာနံ ဝါ သတ္တာနံ ဌိတိယာ သမ္ဘဝေသီ နံ ဝါ အနုဂ္ဂဟာယ</b>” – <b>ဘူတ</b>လို့ဆိုတဲ့ သတ္တဝါတွေ အသက်ရှင် တည်နေဖို့အတွက် (ပြည့်ပြည့်စုံစုံဖြစ်ပြီးသား သတ္တဝါကို <b>ဘူတ</b>လို့ ခေါ်တယ်၊) အားလုံးသိကြတဲ့အတိုင်း လူ့ဘဝ ဘာကစလဲ၊ ကလလရေကြည်လေးက စတယ် မဟုတ်လား၊ အဲဒီအချိန်မှာ လူရုပ်မပေါ်သေးဘူးနော်၊ <b>ဘူတ</b>လို့ ခေါ်လို့မရဘူး၊ ကြက်ကလေးတွေ ကြက်ဥ အဆင့် ရှိသေးရင် <b>ဘူတ</b>လို့ ခေါ်လို့မရဘူး၊ စတင်နေတုန်း ရှိသေးတယ်၊ <b>ဘူတ</b> ဆိုတာ အင်္ဂါရပ်တွေ ပြည့်ပြည့်စုံစုံနဲ့ လူဆိုရင် လူပီပီ၊ တိရစ္ဆာန်ဆိုရင် တိရစ္ဆာန်ပီပီ၊ အကောင်ပီပီ ဖြစ်သွားမှ <b>ဘူတ</b>၊ အကောင်ပီပီ မဖြစ်သေးရင် “<b>သမ္ဘဝေသီ</b>” လို့ ခေါ်တယ်။</p> <p>အဲဒီတော့ “<b>ဘူတ</b>” နဲ့ “<b>သမ္ဘဝေသီ</b>” ၂-ခု ရှိတယ်၊ အာဟာရဆိုတာဟာတဲ့ <b>ဘူတ</b>လို့ဆိုတဲ့ အပြည့်အဝ ပီပီသသဖြစ်ပြီးတဲ့ သတ္တဝါတွေ ဆက်လက်တည်တံ့ရေး အတွက် အထောက်အကူပြုတယ်၊ <b>သမ္ဘဝေသီ</b>လို့ခေါ်တဲ့ ဘဝတစ်ခုအစပြုနေတဲ့ သတ္တဝါတွေအတွက် အထောက်အကူပြုတယ်၊ ဟော - အာဟာရရဲ့ အဓိပ္ပါယ်ကို မြတ်စွာဘုရားက အဲဒီသုတ္တန်မှာ ရှင်းထားတယ်၊ <b>ဘူတာနံ ဝါ သတ္တာနံ</b> – ကိုယ် ထင်ရှားဖြစ်ပြီးတဲ့ သတ္တဝါတို့ရဲ့၊ <b>ဌိတိယာ</b> ‘တည်ရှိနေဖို့အတွက်တဲ့၊ <b>သမ္ဘဝေသီ နံ ဝါ အနုဂ္ဂဟာယ</b> – ဘဝတစ်ခုကို အခြေပြုနေတဲ့ အစပြုနေတဲ့သတ္တဝါတို့ကို အကူအညီ ဖြစ်ဖို့ရာအတွက် အာဟာရ ၄-မျိုး ရှိပါတယ်လို့ - ဒီလို မြတ်စွာဘုရားက ဟောတယ်၊ အဲဒီသုတ္တန်ပါဠိတော်နဲ့ ဒီအဘိဓမ္မာ အတူတူပဲ၊ ပဋ္ဌာန်းမှာ အာဟာရ သတ္တိဆိုတာကို ထည့်ဟောတာပဲ ရှိတယ်။</p> <p>ကဲ ကောင်းပြီ၊ အဲဒီသုတ္တန်မှာ <b>ကဗဋီကာရ အာဟာရ</b> ကို မြတ်စွာဘုရားက ဘာနဲ့ နှိုင်းယှဉ်ပြထားတုန်း၊ ရင်၌ဖြစ်ပွား သားရတနာရဲ့ အသား၊ အဲဒါနဲ့ အလားတူတယ်တဲ့၊ အဲဒီသုတ္တန်မှာ ဇနီးမောင်နှံနှစ်ယောက် သားကလေးကို ချီပိုးပြီးတော့ အင်မတန် ဝေးလံသီခေါင်တဲ့ အစာရေစာရှားပါးတဲ့ ကန္တာရခရီးကြီးကို ဖြတ်ကျော်ကြတယ်၊ ပါလာတဲ့ရိက္ခာလေးက မလုံမလောက်၊ နည်းနည်းလေးပဲ ပါလာတယ်၊ မကြာခင်ပဲ ခရီးခဲကြီးထဲ ရောက်တဲ့အချိန်မှာ ရိက္ခာပြတ်သွားတယ်၊ နောက်ထပ် ဆက်ပြီးတော့ သွားရမယ့်ခရီးက အများကြီးကျန်နေသေးတယ်၊ အဲဒီတော့ သူတို့ စဉ်းစားတယ်၊ အစာမစားရရင် တို့ ၃-ယောက်စလုံးသေမယ်၊ အဲဒီတော့ ၃-ယောက်စလုံး အသေခံမလားလို့ဆိုတော့ (မြန်မာစကားပုံ ရှိတယ် မဟုတ်လား “အမိသော်လဲ သားတော်ခဲ”ဆိုတာ၊ ကိုယ်ဒုက္ခကြုံလာလို့ရှိရင် ချစ်လှပါတယ်ဆိုတဲ့ သားသမီးကိုပဲ စွန့်ပစ်ကြရတာပဲ၊) နောက်ဆုံးကျတော့ သူတို့ဘယ်လိုဆုံးဖြတ်ကြတုန်းဆိုရင် အေး ၃-ယောက်စလုံးတော့ အသေမခံနဲ့၊ ဟောဒီကလေးလေးကို ချီပိုးလာရတာ တို့ဒုက္ခတွေ ပိုရောက်တယ်၊ ခရီးတွေကလည်း အများကြီးသွားရဦးမယ်၊ သူ့ကို သတ်ပြီး သူ့အသားကို တစ်နေ့ နည်းနည်း နည်းနည်း စားပြီး ခရီးဆက်ကြမယ်လို့ ဆုံးဖြတ်ကြတယ်၊ ဆုံးဖြတ်ပြီးတဲ့အခါ သားကလေးကို သတ်ပြီး တချို့အသားတွေကို အခြောက်လှမ်းထားတယ်၊ တစ်နေ့မှာ နည်းနည်း နည်းနည်းလေး စားပြီးတော့ ခရီးဆက်ကြတယ်တဲ့။</p> <p>သို့သော်လည်း သူတို့ခမျာ စားတိုင်း စားတိုင်း မျက်ရည်တွေ ကျတယ်၊ ရင်ဘတ်တီးတီးပြီး သားကလေးအတွက် ကြေကွဲဝမ်းနည်းပြီး စားကြတယ်၊ စားတိုင်း စားတိုင်း သားကလေးအတွက် ကြေကွဲကြတယ်၊ မျက်ရည်ရွှဲစို ငိုယိုကြတယ်၊ သို့သော် မစားရင်လည်း သေမယ်၊ ရှေ့ကိုသွားနိုင်တဲ့ အင်အားတွေ မရှိတော့ဘူး၊ ဒီတော့ သားကလေးရဲ့အသားကို စားပြီးတော့ ကန္တာရခရီးကြီးကို ဖြတ်ကြရတယ်တဲ့။</p> <p>အဲဒီ ဇာတ်လမ်းဆန်ဆန် ဥပမာကိုပေးပြီး မြတ်စွာဘုရားက “တို့နေ့စဉ် စားသုံးနေတဲ့ <b>ကဗဋီကာရအာဟာရ</b>ဆိုတာ အဲဒီ မိဘ၂-ပါးက သူတို့သားကလေးရဲ့ အသားပေါ်မှာ ထားတဲ့ သဘောထားသလိုထားကြ” လို့ ပြောတာနော်၊ ထားနိုင်ပါ့မလား အဲဒီလို၊ မထားနိုင်ဘူး၊ ကောင်းပေ့ဆိုတာ သွားစား၊ မြန်မာအစားအစာတင် မကဘူး၊ ကိုရီးယားဆိုင် သွားစားဦးမယ် မဟုတ်လား။</p> <p>မြတ်စွာဘုရားက အဲဒီလိုစားတယ်ဆိုတာ ဘာအတွက်စားတာတုန်းလို့ ခုန မိသားစုရဲ့ရည်ရွယ်ချက်ကို ကြည့်လိုက်၊ သားကလေးအသားကို ဘာအတွက် စားတာတုန်းဆိုတော့ ဟောဒီ ကန္တာရခရီးကြီးကို ဖြတ်ကျော်နိုင်ဖို့အတွက် စားတာ၊ ပျော်ဖို့စားတာလား၊ မဟုတ်ဘူး။ ဝဖြိုးဖို့ စားတာလား၊ အသားအရည်တွေ ပြည့်ဖြိုးဖို့ ခွန်အားဗလတွေတိုးဖို့ စားတာလာ၊ မဟုတ်ဘူး။ သူတို့ရည်ရွယ်ချက်သည် ကန္တာရခရီးကို ဖြတ်ကူးဖို့ပဲ၊ ရည်ရွယ်ချက်က အဲဒါပဲ။</p> <p>ဒါကြောင့်မို့လို့ ရဟန်းသံဃာတွေကို မြတ်စွာဘုရားက ဆုံးမတဲ့အခါ အစာ စားလို့ရှိရင် -<br> <b>နေဝ ဒဝါယ</b> - ပျော်ဖို့စားတာလည်း မဟုတ်ဘူးတဲ့၊ <br> <b>န မဒါယ</b> - မာန် မာနတွေတက်ဖို့ စားတာလည်း မဟုတ်ဘူးတဲ့၊ <br> <b>န ဝိဘူသနာယ</b> - ခွန်အားဗလတွေ တိုးပွားဖို့ စားတာလည်း မဟုတ်ဘူးတဲ့၊ <br> <b>န မဏ္ဍနာယ</b> - လှပအောင် စားတာလည်း မဟုတ်ဘူး၊</p> <p>အဲဒီရည်ရွယ်ချက်တွေနဲ့ မစားရဘူးတဲ့၊ ဘာအတွက် စားရမလဲ၊ <br> <b>ဣမဿ ကာယဿ ဌိတိယာ</b> - ဒီခန္ဓာကိုယ်ကြီးတည်တံ့ဖို့အတွက်၊ <br> <b>ဗြဟ္မစရိယာ နုဂ္ဂဟာယ</b> - အကျင့်မြတ်တွေကို ကျင့်နိုင်ဖို့အတွက် အထောက်အကူ ဖြစ်ဖို့အတွက် စားတယ်။</p> <p>ဒီတော့ မိဘ၂-ပါးက သားလေးရဲ့အသားကို စားပြီးတော့ ကန္တာရခရီးကို ဖြတ်တယ်၊ အဲဒီမိဘ၂-ပါးရဲ့ စိတ်နေသဘောထားအတိုင်း မိမိတို့နေ့စဉ် စားသုံးနေတဲ့ <b>ကဗဋီကာရအာဟာရ</b>ပေါ်မှာ သဘောထားပါတဲ့၊ အဲဒီလိုဆိုတယ်၊ အဲဒီလို သဘောထားနိုင်ပြီဆိုရင် ဘာဖြစ်လဲ၊ ကာမဂုဏ်အာရုံတွေပေါ်မှာဖြစ်တဲ့ တဏှာရာဂကို ဖယ်ရှားပစ်နိုင်ပါတယ်တဲ့၊ အဲဒါ မဟုတ်သေးဘူးဆိုလို့ရှိရင် မဖယ်နိုင်သေးဘူး။</p> <p>လောကမှာ တဏှာထဲမှာ ရသတဏှာက အဆိုးဆုံးပဲ၊ တဏှာတွေထဲမှာ ရသတဏှာ မပယ်နိုင်ရင် အဆိုးဆုံးပဲ၊ ဟုတ်တယ်လေ မတည့်ပါဘူးဆိုလည်း ကြိုက်လို့ စားတယ်၊ ကြိုက်လို့ စားလို့ ဒုက္ခရောက်တဲ့လူတွေ ပြည့်လို့နော်၊ မရှောင်နိုင်ဘူး၊ တချို့ကျ ဝဝစားပြီး သေမယ်တဲ့ ပြောသေးတယ်။ သေမယ်ဆိုတာ မသိတာ မဟုတ်ဘူး၊ သိတယ်၊ ဒါပေမယ့် ဝဝစားပြီး သေမယ်တဲ့၊ အဲဒီလောက်ထိအောင် ဇွဲကောင်းတာနော်။</p> <p>မြတ်စွာဘုရားကတော့ အဲဒီလို မဟုတ်ဘူး၊ <b>ကဗဋီကာရေ အာဟာရေ ပရိညာတေ</b> - ကဗဋီကာရအာဟာရကို ပိုင်းပိုင်းခြားခြား ပိုင်ပိုင်နိုင်နိုင် သိလိုက်လို့ ရှိရင်တဲ့၊ <b>ပဉ္စကာမဂုဏိက ရာဂေါ ပရိညာတော</b> တဲ့၊ ကာမဂုဏ် ၅-ပါးနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ တဏှာရာဂတွေကို ပိုင်ပိုင်နိုင်နိုင်သိပြီးသား ဖြစ်သွားလိမ့်မယ်တဲ့။ ဆိုလိုတာက အားလုံးကို စွန့်လွှတ်နိုင်လိမ့်မယ်လို့ ပြောတာနော်။ အစာလေး မစွန့်ရင် နောက်ဟာတွေ မစွန့်နိုင်သေးဘူး၊ ကာမဂုဏ် ၅-ပါးနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ရာဂကို စွန့်နိုင်ပြီဆိုလို့ရှိရင် ကာမဘုံမှာ ပြန်ပြီးမွေးဖွားဖို့ သံယောဇဉ် သူ့မှာ မရှိတော့ဘူး၊ ဒီလို ပြောတာ၊ ဆိုလိုတာက အနာဂါမ်အဆင့်ကို ပြောတာ၊ ကာမဂုဏ် အာရုံတွေ ကာမရာဂတွေကို ဖယ်ရှားလိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် အနာဂါမ်အဆင့် ရောက်တယ်လို့ ပြောတာ၊ ကာမဘုံကို ပြန်လာဖို့ရန်အတွက် ကြိုးမရှိတော့ဘူး၊ သူ့မှာ နှောင်ကြိုး မရှိတော့ဘူးလို့ ဒီလိုဆိုလိုတယ်။</p> <p>ဒါကြောင့်မို့လို့ <b>ကဗဋီကာရအာဟာရ</b>ပေါ်မှာ မှန်ကန်တဲ့နှလုံးသွင်းနဲ့ စားရမယ်၊ မှန်ကန်တဲ့နှလုံးသွင်းနဲ့ စားနိုင်လို့ သေသေချာချာ ပိုင်းပိုင်းခြားခြား ပိုင်ပိုင်နိုင်နိုင်သိပြီဆိုလို့ရှိရင် ကျန်တဲ့ကာမဂုဏ်တွေပေါ် တွယ်တာတဲ့ တဏှာကို ဖယ်ရှားပစ်နိုင်တယ်တဲ့၊</p> <p>(ကာမဂုဏ်ဆိုတာက မျက်စိနဲ့မြင်လို့ လိုချင်တာ၊ “ကာမဂုဏ်”ဆိုတဲ့ စကားလုံးမှာ “ဂုဏ်”ဆိုတာ နှစ်သက်စရာဂုဏ် ရှိတာကို ပြောတာ မဟုတ်ဘူး၊ ဒီနေရာမှာ “<b>ကာမ</b>” နှစ်သက်စရာ, “<b>ဂုဏ</b>” အနှောင်အဖွဲ့လို့ ပြောတာ၊ “<b>ကာမ ဂုဏ</b> - နှစ်သက်စရာကောင်းပြီး စိတ်ကို နှောင်ဖွဲ့တဲ့ အာရုံတွေ” လို့ ပြောတာနော်။)</p> <p>နှောင်ဖွဲ့ထားတာဆိုတော့ ဖြုတ်လို့ မလွယ်ဘူး၊ မျက်စိကမြင်ပြီး ကျေနပ်နေတယ်၊ နားက ကြားပြီး ကျေနပ်နေတယ်၊ နှာခေါင်းက ကိုယ်ကြိုက်တဲ့အနံ့လေး ကျေနပ်နေတယ်၊ ဒါမျိုးထပ်ရချင်တယ်၊ လျှာကလည်း ကောင်းတဲ့အရသာလေး ရချင်တယ်၊ ခန္ဓာကိုယ်အထိအတွေ့ကလည်း ကောင်းတာလေး ထိတွေ့ချင်တယ်၊ အဲဒီ ပေါ်မှာ တွယ်တာနေတာဖြုတ်နိုင်လား မဖြုတ်နိုင်ဘူး၊ အဲဒါကို “<b>ဂုဏ</b>”၊ ဒါကြောင့်မို့ <b>ဂုဏ</b>ဆိုတဲ့စကားလုံးက နှောင်ဖွဲ့တယ်ဆိုတဲ့အဓိပ္ပါယ်ကို ပြောတာ၊ စိတ်ကို နှောင်ဖွဲ့ထားတာ၊ အဲဒီကာမဂုဏ်တွေပေါ်မှာ တွယ်တာတဲ့တဏှာကို ဖယ်ရှားပစ်နိုင်လို့ ဟောဒီကာမလောကကြီးနဲ့ ပြန်ပြီး မဆက်စပ်တော့ပါဘူးလို့ ဒီလိုပြောတာ၊ ဒါက တစ်ခု။</p> --- <h3>ဖဿသည် အာဟာရ</h3> <p>ကဲ နာမ်အာဟာရ ၃-ခုဆိုတာ <b>ဖဿ</b>၊ <b>စေတနာ</b>၊ <b>ဝိညာဏ်</b>။ <b>ဖဿ</b>ဆိုတာ ဘာကို စွမ်းဆောင်ပေးတာတုန်းလို့ဆိုတော့ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်နဲ့ မှတ်လိုက်ပေါ့၊ <b>ဖဿပစ္စယာ ဝေဒနာ</b>၊ <b>ဖဿ</b>ဆိုတာ ဝေဒနာကို စွမ်းဆောင်တာ၊ <b>ဖဿ</b> အားကောင်းလေလေ ဝေဒနာ အားကောင်းလေလေ၊ ဒါပြောတာနော်၊ <b>ဖဿ</b>ပျော့သွားရင် ဝေဒနာလည်း ပျော့တယ်၊ စွမ်းဆောင်မှုက အဲဒီလို ဆိုလိုတယ်၊ သုခဖြစ်စေတဲ့ <b>ဖဿ</b> ရှိတယ်၊ ဒုက္ခဖြစ်စေတဲ့<b>ဖဿ</b> ရှိတယ်၊ သုခဖြစ်စေတဲ့ <b>ဖဿ</b>က သုခဝေဒနာ ပေါ်လွင်ပြီး ထက်ထက်သန်သန်ကြီး ဖြစ်စေတယ်။ ဒုက္ခဖြစ်စေတဲ့<b>ဖဿ</b>က ဒုက္ခဝေဒနာ ထင်ထင်ရှားရှားကြီးဖြစ်စေတယ်၊ <b>ဖဿ</b>ဟာလည်း ဝေဒနာကို စွမ်းဆောင်တဲ့နေရာမှာ အစွမ်းထက်တယ်လို့ ပြောတာ၊ ဒါကြောင့်မို့ အဲဒီ<b>ဖဿ</b>ဆိုတာ အာဟာရတစ်မျိုးပဲ၊ ဝေဒနာကို လွန်လွန်ကဲကဲစွမ်းဆောင်နိုင်တာ ထုတ်လုပ်နိုင်တာ ဖြစ်သောကြောင့် <b>ဖဿ</b>ကို မြတ်စွာဘုရားက အာဟာရလို့ ဟောတယ်။</p> <p>အဲဒီနာမ်အာဟာရနဲ့ပတ်သက်ပြီးတော့ မြတ်စွာဘုရားက ခုနက <b>ပုတ္တမံသူပမ သုတ္တန်</b>မှာ ဘယ်လိုဥပမာပေးတုန်းဆိုတော့ “နွားကြီးတစ်ကောင် အရေခွံခွာထားတယ်၊ စဉ်းစားကြည့် ခံစားကြည့်လိုက်၊ နွားကြီးမှာ အရေခွံခွာထားတာ၊ အဲဒီအရေခွံ ခွာထားတဲ့နွားကြီးကို အကောင်ဗလောင်တွေ လွယ်လွယ်ကူကူနဲ့ မကိုက်နိုင်ဘူးလား၊ ဖြုတ်တွေတို့ မှက်တွေတို့ ခြင်တွေတို့ ဟုတ်လား၊ ယင်ကောင်တွေတို့ဆိုတာ လာတိုးမယ်ဆိုရင် နွားကြီးခံနိုင်ပါ့မလား၊ ဒုက္ခဝေဒနာတွေ ဘယ်လောက်ဖြစ်လိုက်မလဲ၊ အရေခွံမရှိတဲ့နွားကြီးဟာ ဘယ်နေရာမှာပဲနေနေ အဲဒီ အကောင်ဗလောင်တွေရဲ့ကိုက်မှုဆိုတဲ့ဒုက္ခတွေက ပြင်းပြင်းထန်ထန်မခံရပေဘူးလား၊ ခံရတယ်၊ အကာအကွယ်မရှိဘူး၊ <b>ဖဿ</b>ဟာ အရေခွံခွာထားတဲ့ နွားနဲ့တူတယ်၊ ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆိုရင် ဝေဒနာကို ပြင်းပြင်းထန်ထန်ဖြစ်စေလို့ ဟုတ်ရဲ့လား၊ အပေါ်ကနေပြီးတော့ နွားအရေနဲ့ဖုံးထားတဲ့အခါ တော်ရုံအကောင်တွေ မကိုက်နိုင်ဘူး မဟုတ်လား။ ဟော အရေထူထူနဲ့ကျတော့ တော်ရုံအကောင်ဟာ မကိုက်နိုင်ဘူး၊ အရေခွံခွာလိုက်ပြီဆိုလို့ရှိရင်တော့ ဘာကောင်ကကိုက်ကိုက် နာပြီသာမှတ်ပေတော့။</p> <p>အဲဒါကြောင့်မို့လို့ <b>ဖဿ</b>သည် ဝေဒနာကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် လွန်လွန်ကဲကဲ ဖြစ်စေနိုင်တယ်၊ အဲဒီမှာ <b>ဖဿ</b>ရဲ့သဘာဝတရားတွေကို အရေခွံခွာထားတဲ့နွားကဲ့သို့ ထင်မြင်ပြီးတော့ အသိဉာဏ်သက်ဝင်လို့ <b>ဖဿ</b>ကို ပိုင်းပိုင်းခြားခြားသိပြီဆိုလို့ရှိရင် ဘာအကျိုးရှိလဲဆိုရင် ဝေဒနာရဲ့သဘာဝတွေကို ပိုင်းပိုင်းခြားခြားသိလာမယ်၊ ဝေဒနာရဲ့သဘာဝကို ပိုင်းပိုင်းခြားခြားသိပြီဆိုလို့ရှိရင် “<b>ဝေဒနာပစ္စယာ တဏှာ</b>” မလာနိုင်တော့ဘူး၊ ဒီအဓိပ္ပါယ်ကို ပြောတာနော်၊ ဝေဒနာရဲ့သဘာဝကို သိလိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် တဏှာကို တားဆီးပြီး ဖြစ်တယ်။</p> <p>ဝေဒနာရဲ့သဘာဝတွေကို ပိုင်းပိုင်းခြားခြားသိလိုက်ရင် တဏှာမလာတော့ဘူး၊ တဏှာ ပြတ်သွားပြီဆိုရင် လုပ်စရာကျန်သေးလား၊ မကျန်တော့ဘူး၊ အဲဒါကို မြတ်စွာဘုရားက “<b>နတ္ထိ ကိဉ္စိ ဥတ္တရိ ကရဏီယံ</b>” လုပ်စရာ ဘာမှ မကျန်တော့ဘူးတဲ့၊ တဏှာ ကုန်သွားရင် လုပ်စရာ ဘာမှ မရှိတော့ဘူး ပြီးပြီ၊ <b>ဖဿ</b>ကို ပိုင်းပိုင်းခြားခြားသိရင် ဝေဒနာကို ပိုင်းပိုင်းခြားခြားသိမယ်၊ ဝေဒနာကို ပိုင်းပိုင်းခြားခြား သိလိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် တဏှာမလာတော့ဘူး၊ မလာရင် လုပ်စရာရှိသေးလား၊ မရှိတော့ဘူးပေါ့ ဒါလည်း အာဟာရတစ်မျိုးနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဟောတာ။</p> --- <h3>စေတနာ အာဟာရ</h3> <p>နောက်တစ်ခါ <b>မနောသင်္ကေတနာဟာရ</b>၊ <b>စေတနာ</b>ဆိုတာ ကံပဲပေါ့၊ အဲဒီ ကံတရားက ဘာကို အကျိုးပြုနေတာလဲ၊ ဘာကို စွမ်းဆောင်နေတာလဲလို့ဆိုလို့ရှိရင် <b>စေတနာ</b>သည် ပဋိသန္ဓေကို မဖြစ်စေဘူးလား၊ <b>စေတနာ</b>ဟာ ကံ၊ ထိုကံသည် ဘဝ ပဋိသန္ဓေကို ဖြစ်စေတယ်၊ ဒါက အထူးအဆန်း မဟုတ်ဘူး၊ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်နဲ့ ပြော မယ်ဆိုရင် “<b>သင်္ခါရပစ္စယာ ဝိညာဏံ</b>” ပဲ၊ <b>သင်္ခါရ</b>ဆိုတာ ကံ၊ <b>ဝိညာဏ</b>ဆိုတာ ပဋိသန္ဓေစိတ်၊ <b>မနောသန္ဓေတနာဟာရ</b>ဆိုတာ <b>စေတနာ</b>ကို ပြောတာတဲ့၊ <b>စေတနာ</b>သည် ပဋိသန္ဓေကို ဆောင်စွမ်းနိုင်သည့် သတ္တိရှိလို့ သူ့ကိုလည်း အာဟာရလို့ ခေါ်တယ်၊ လွန်လွန် ကဲကဲဖြစ်စေနိုင်လို့ သူ့ကို အာဟာရလို့ ခေါ်တယ်၊ အဲဒီအာဟာရက ပဋိသန္ဓေ ဆိုတဲ့အကျိုးကို ဆောင်တယ်။</p> <p>အဲဒါကို ဘာနဲ့ ဥပမာပေးထားတုန်းဆိုရင် ရန်သူတွေရဲ့လက်ထဲ ရောက်သွားတဲ့ လူတစ်ယောက်၊ ရန်သူတွေက အတင်းအကြပ်ဆွဲခေါ်ပြီးတော့ မီးကျည်းတွင်းကြီးထဲကို ပစ်ချကြတယ်၊ အတင်းဆွဲခေါ်နေတဲ့အချိန် မီးကျည်းတွင်းကြီးနား ရောက်ချိန် သူ့ရဲ့စိတ်ဆန္ဒတွေ ပါရဲ့လား၊ မပါဘူးနော်၊ ဘယ်လောက်ကြောက်လိုက်မလဲ၊ သို့သော် စိတ်ဆန္ဒတွေ မပါပေမယ့်လို့ မီးကျည်းတွင်းကြီးထဲမှာ တွန်းချခံလိုက်ရတယ်၊ အဲဒီမှာ <b>စေတနာ</b>ဆိုတဲ့ကံတရားက ဖန်တီးပေးလိုက်တဲ့ ဘဝတစ်ခုဟာ မီးကျည်းတွင်းကြီးထဲ တွန်းချတာနဲ့ မတူဘူးလား၊ တူတယ်နော်၊</p> <p>ဘဝကြီးဟာ ပူလောင်နေတာ၊ တဖြည်းဖြည်း အိုလာတယ်၊ နာတယ်၊ နောက်ဆုံး သေမယ်၊ အိုခြင်း နာခြင်း သေခြင်းပဲ၊ ဒီကြားထဲမှာ သောကတဲ့၊ ပရိဒေဝတဲ့၊ ဒုက္ခတဲ့၊ ဒေါမနဿတဲ့၊ ဥပါယာသတဲ့၊ ဒါတွေလည်း လာဦးမယ်၊ ပြောလို့မဆုံးတဲ့ problem အများကြီးရှိသေးတယ်၊ ဟော ဒါတွေရော လာနေတယ်၊ အဲဒီတော့ မီးကျည်းတွင်း ကြီးထဲ တွန်းချခံရတဲ့လူတစ်ယောက်ရဲ့ ဒုက္ခနဲ့ မတူပေဘူးလား၊ တူတယ်၊ <b>စေတနာ</b>က ဘဝတစ်ခုကို ပို့ပေးလိုက်တာဟာ ဒုက္ခတွေချည်းပဲတဲ့၊ ဒါကြောင့်မို့ အဲဒီသုတ္တန်မှာ ဒီလိုဟောထားတယ်။</p> <p>အဲဒီ<b>စေတနာ</b>ကို ပိုင်းပိုင်းခြားခြားသိပြီဆိုလို့ရှိရင် တဏှာ ၃-မျိုးကို ပိုင်းပိုင်းခြားခြား ဖယ်ရှားနိုင်ပါတယ်တဲ့၊ တဏှာ ၃-မျိုး ဆိုတာ <b>ကာမတဏှာ</b> <b>ဘဝတဏှာ</b> <b>ဝိဘဝတဏှာ</b>၊ အဲဒီ တဏှာ ၃-မျိုးကို ပိုင်းပိုင်းခြားခြားသိသွားပြီ ဖယ်ရှားပစ်နိုင်ပြီဆိုလို့ရှိရင် တဏှာကုန်သွားရင် လုပ်စရာရှိသေးလား၊ မရှိတော့ဘူး၊ <b>နတ္ထိ ကိဉ္စိ ဥတ္တရိ ကရဏီယံ</b> – ဘာမှ လုပ်စရာ မရှိတော့ဘူး၊ ဒါကို အဲဒီသုတ္တန်မှာ ဟောတာ၊ အဲဒီ<b>စေတနာ</b>ဟာလည်း အာဟာရပစ္စည်းပဲတဲ့နော်။</p> --- <h3>ဝိညာဏ အာဟာရ</h3> <p>နောက်အာဟာရတစ်ခုက ဘာတုန်းဆိုတော့ “<b>ဝိညာဏ</b>” တဲ့၊ <b>ဝိညာဏ</b> ဆိုတာ ပဋိသန္ဓေစိတ်ကို ပြောတာ၊ ဒီနေရာမှာ အဲဒီပဋိသန္ဓေစိတ်ကလည်းပဲ ဘာ တွေကို စွမ်းဆောင်နေတာတုန်းလို့ဆိုရင် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ကိုကြည့် - “<b>ဝိညာဏပစ္စယာ နာမရူပံ</b>” ပဋိသန္ဓေစိတ်ရှိလို့ နာမ်တွေ ရုပ်တွေဟာ ဖွံ့ဖြိုးလာတာ၊ မျိုးစေ့လေးကနေ အမြစ်တွယ်လာလို့ အကိုင်းအခက်တွေ ဖွံ့ဖြိုးလာတာ၊ အမြစ်ကလေး သက်ဆင်းလိုက်သည့်အတွက်ကြောင့် အကိုင်းအခက်တွေ ထွက်လာတာ။</p> <p>ထို့အတူပဲ ပဋိသန္ဓေစိတ် ဖြစ်လာသည့်အတွက်ကြောင့် နာမ်တွေရုပ်တွေ ဖွံ့ဖြိုးလာတယ်၊ ဒီလို နာမ်တွေရုပ်တွေကို စွမ်းစွမ်းတမံ ဆောင်ကျဉ်းတတ်သောကြောင့် <b>ဝိညာဏ်</b>ကို အာဟာရလို့ ခေါ်တယ်။</p> <p>မြတ်စွာဘုရားက ဘယ်လို ဥပမာပေးထားတုန်း ဆိုလို့ရှိရင် ရာဇဝတ်သားတစ်ယောက်ရဲ့ ဒုက္ခ၊ ရာဇဝတ်သားတစ်ယောက်ကို ဘုရင်က တရားရုံးမှာ ဆုံးဖြတ်ချက်ချလိုက်တယ်၊ ဘယ်လိုဆုံးဖြတ်ချက်ချတုန်း “ကဲ ဒီကောင် နံနက်ခင်းမှာ လှံနဲ့ အချက်တစ်ရာ ထိုးကွာ”၊ တစ်ချက်တင်ပဲ နာလှပါပြီ၊ ဟုတ်ရဲ့လား၊ လှံနဲ့ အချက်တစ်ရာ ထိုးရမယ်၊ လှံနဲ့ အချက်တစ်ရာ ထိုးခံရတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ ဒုက္ခကို စဉ်းစားကြည့်နော်၊ ဒါပေမယ့် အဲဒီကောင်က အသက်က ပြင်းတယ်၊ နံနက်ခင်း လှံနဲ့ အချက်တစ်ရာထိုးတာ ဘာဖြစ်လဲ၊ မသေသေးဘူး၊ အသက်ရှင်နေသေးတယ်။ ဒါဖြင့် ဘုရင်ကြီးက “ဒီလောက်အသက်ပြင်းတဲ့ကောင်ကို နေ့လည်ခင်းကျ လှံနဲ့ အချက်တစ်ရာ ထိုးကွာ ထပ်ပြီးတော့”၊ “ဟော ရှင်သေးလားဟေ့၊ ရှင်နေသေးတယ်၊ ညနေကျ ထပ်ပြီးတော့ အချက်တစ်ရာထပ်ထိုးဦး” အချက်ဘယ်နှစ်ရာ အထိုးခံလိုက်ရတုန်း၊ အချက်သုံးရာ အထိုးခံရတဲ့ ရာဇဝတ်သားတဲ့၊ <b>ဝိညာဏအဟာရ</b>ကို မြတ်စွာဘုရားက ဒါနဲ့ ဥပမာပေးထားတယ်။</p> <p>ကောင်းပြီ - ပဋိသန္ဓေစိတ်ရလာတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တိုင်း ပုဂ္ဂိုလ်တိုင်းရဲ့ ဒုက္ခဟာ ဒီထက်တောင် ပြင်းလိမ့်ဦးမယ် ထင်ပါတယ်၊ အခု လောကကြီးမှာ ခံနေရတဲ့ဒုက္ခတွေဟာ သူ့လက်ချက်ကြီးပဲ၊ ဟုတ်ရဲ့လား၊ အိုတာရော၊ သူဖြစ်လို့နော်၊ နာတာရော၊ သူဖြစ်လို့၊ သေတာရော၊ မသေခင် စိုးရိမ်နေရတာတို့ ငိုနေရတာတို့ ခဏခဏ ခန္ဓာကိုယ်မှာ နာကျင်ကိုက်ခဲဖြစ်တာတို့၊ စိတ်မချမ်းမသာဖြစ်တာတို့၊ ဒေါသနဲ့ ရှိုက်ကြီးတငင်ဖြစ်တာတို့ - ဒါတွေဟာ ဘယ်သူ့ကြောင့် ဖြစ်တာတုန်း၊ သူ့ကြောင့် ဖြစ်တာ၊ လှံနဲ့ အထိုးခံနေရသလို problem တွေ အများကြီးနဲ့ ကြုံတွေ့နေရတယ်၊ သက်သာရာ မရနိုင်ဘူး၊ ဒါကို ပြောတာနော်။</p> <p>ဒါကြောင့်မို့ မြတ်စွာဘုရားက လှံနဲ့ အချက်တစ်ရာထိုးခံရတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ ဒုက္ခကို ဘယ်သူက ဒီဒုက္ခပေးတာလဲ၊ လှံနဲ့ အချက်တစ်ရာ အထိုးခံရတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ ဒုက္ခလိုပဲ ဟောဒီ<b>ဝိညာဏ်</b>က နာမ်တွေရုပ်တွေကို ဖြစ်စေလိုက်တယ်၊ ဟော ဒီနာမ်တွေ ရုပ်တွေရဲ့ ဒုက္ခဟာ ဘယ်လောက်ကြီးသလဲလို့ ဒါကိုပြောပြတာ။</p> <p>အခုပြောခဲ့တဲ့ <b>ဖဿ</b>ရယ် <b>စေတနာ</b>ရယ် <b>ဝိညာဏ်</b>ရယ် ဆိုတဲ့ ဒီ ၃-ခုကို <b>နာမ်အာဟာရ</b>လို့ ခေါ်ပါတယ်၊ အဲဒီနာမ်အာဟာရတွေက <b>ဖဿ</b>ကလည်း <b>ဖဿ</b>နဲ့ ယှဉ်တဲ့ စိတ်စေတသိက်တွေ၊ <b>စေတနာ</b>ကလည်း <b>စေတနာ</b>နဲ့ယှဉ်တဲ့ စိတ်စေတသိက်တွေ၊ <b>ဝိညာဏ်</b>ကလည်း <b>ဝိညာဏ်</b>နဲ့ယှဉ်တဲ့ စေတသိက်တွေ၊ အဲဒါတွေကို အပြန်အလှန် အထောက်အကူ ပြုနေကြတယ်တဲ့၊ အပြန်အလှန် စွမ်းဆောင်ပြီးတော့ အထောက်အကူပြုနေကြတယ်၊ သတ္တဝါတွေရဲ့ သန္တာန်မှာ ကျေးဇူးပြုနေကြတယ်။</p> <p>ဒါကြောင့်မို့ <b>နာမ်အာဟာရ</b>အနေနဲ့ ပစ္စည်းက <b>ဖဿ စေတနာ ဝိညာဏ</b>၊ ပစ္စယုပ္ပန် တရားက စိတ်စေတသိက် စိတ္တဇရုပ်တဲ့၊ ဒီနာမ်အာဟာရတွေဟာ သတ္တဝါတွေရဲ့ သန္တာန်မှာ အကျိုးတရားတွေကို စွမ်းဆောင်မှုပြုနေတာ၊ <b>ဖဿ</b>က <b>သဟဇာတ သတ္တိ</b>နဲ့ ကျေးဇူးပြုမယ်၊ <b>အညမညသတ္တိ</b>နဲ့ ကျေးဇူးပြုမယ်၊ <b>နိဿယသတ္တိ</b>နဲ့ ကျေးဇူးပြုမယ်၊ <b>သမ္ပယုတ္တသတ္တိ</b>နဲ့ ကျေးဇူးပြုမယ်၊ သူတို့ရှိနေခိုက် ကျေးဇူးပြုလို့ <b>အတ္ထိ</b>တို့ <b>အဝိဂတ</b>တို့နဲ့ ကျေးဇူးပြုမယ်၊ <b>စေတနာ</b>ကျတော့ <b>ကမ္မသတ္တိ</b>ပါလာမယ်၊ <b>ဝိညာဏ်</b>ကျတော့ <b>အဓိပတိ</b>တို့ ပါလာမယ်၊ <b>ဣန္ဒြိယ</b>တို့ ပါလာမယ်၊ ဘာဖြစ်လို့တုန်း၊ စိတ်က အဓိပတိထဲမှာ ပါတယ်နော်၊ ဣန္ဒြိယထဲမှာ ပါတယ်၊ ပါတာလေးတွေကို ထည့်ပြီးတော့ မှတ်ပြီး <b>ပစ္စယသတ္တိ</b>တွေအများကြီးနဲ့ ဟောဒီ<b>အာဟာရပစ္စည်း</b>က ကျေးဇူးပြုပါ တယ်တဲ့။</p> <p>မြတ်စွာဘုရားသခင် ကိုယ်တော်မြတ်က -<br> “<b>အရူပိနော အာဟာရာ သမ္ပယုတ္တကာနံ ဓမ္မာနံ တံ သမုဋ္ဌာနာနဉ္စ ရူပါနံ အာဟာရပစ္စယေန ပစ္စယော</b>” –</p> <p>နာမ်အာဟာရတရားတွေဟာလည်းပဲ ယှဉ်ဘက်တရားတွေကို ထိုယှဉ်ဘက်တရားကြောင့် ဖြစ်လာတဲ့စိတ္တဇရုပ်တွေ ပဋိသန္ဓေအခိုက်မှာ ပဋိသန္ဓေကမ္မဇရုပ်တွေကို ဟောဒီ<b>အာဟာရသတ္တိ</b>နဲ့ ကျေးဇူးပြုပါတယ်လို့ ပဋ္ဌာန်းမှာ ဒီလိုဟောတာဖြစ်ပါတယ်။</p> <p>ဒါကြောင့် လောကမှာ အာဟာရ ၄-မျိုး၊ <b>ကဗဋီကာရအာဟာရ</b>လို့ ခေါ်တဲ့ လူတွေနေ့စဉ်စားသုံးတဲ့ အစာအာဟာရထဲမှာပါတဲ့ <b>ဩဇာ</b>၊ <b>သဝတ္တုက အာဟာရ</b> မှီရာဝတ္ထုနဲ့တကွပြလို့ <b>ကဗဋီကာရအာဟာရ</b>နော်၊ ထမင်းဆိုရင် ထမင်းထဲမှာပါတဲ့ ဩဇာဓာတ်၊ ဟင်းဆိုရင် ဟင်းထဲမှာပါတဲ့ ဩဇာဓာတ်၊ ဒီဩဇာဓာတ်လေးသည် ထမင်းဟင်းဆိုတဲ့ အတုံးအခဲပေါ်မှာ မူတည်ရှိနေတယ်၊ အဲဒီ အတုံးအခဲပါစားမှ အဆီဩဇာဓာတ်လည်း ပါသွားတယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ <b>ကဗဋီကာရော အာဟာရော</b> ဆိုတဲ့ နေ့စဉ်စားသုံးနေတဲ့ အစာအာဟာရထဲမှာပါတဲ့ ဩဇာဓာတ်သည် ခန္ဓာကိုယ် ရုပ်ကြီးအား ထောက်ပံ့ကူညီထားတယ်။</p> <p><b>ဖဿ စေတနာ ဝိညာဏ်</b> လို့ဆိုတဲ့ သဘာဝတရားတွေဟာ ဆိုင်ရာဆိုင်ရာ ယှဉ်ဘက်တရားတွေကို ထောက်ပံ့ကူညီစွမ်းဆောင်ပြီးတော့ နေကြတယ်တဲ့။</p> <p>အဲဒီလို ဘုန်းကြီးတို့နေ့စဉ်နဲ့ဘဝမှာ ဒီသဘာဝတရားတွေဟာ ဖြစ်လာပြီးတော့ ဒီလိုထောက်ပံ့နေတာပါလား၊ <b>အာဟာရသတ္တိ</b>နဲ့ ကျေးဇူးပြုနေတာပါလားလို့ ပဋ္ဌာန်းတရားကို နာရင်း, ပဋိဋ္ဌာန်းတရားကို ရွတ်ဖတ်ရင်း, ပဋိဋ္ဌာန်းတရားကို နှလုံးသွင်းရင်းနဲ့ မိမိခန္ဓာကိုယ်မှာရှိတဲ့ သဘာဝတရားတွေရဲ့ တစ်ခုနဲ့တစ်ခု ဆက်သွယ်ပြီး ကျေးဇူးပြုနေပုံတွေကို သိရှိနားလည်ကြပြီး ကြောင်းကျိုးကို ဆင်ခြင်နိုင်တဲ့ အသိဉာဏ်တွေ ရင့်သန်လို့ မဂ် ဖိုလ် နိဗ္ဗာန် ဆိုတဲ့ တရားဓမ္မကို ကိုယ်စီကိုယ်ငှ မျက်မှောက် ပြုနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။</p> <h3>ပဋ္ဌာန်းမြတ်ဒေသနာ အပိုင်း (၁၃)</h3> <div class="separator">▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬</div> <p>သာသနာတော်နှစ် ၂၅၅၃-ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၇၀-ခုနှစ်၊ <br> တော်သလင်း လပြည့်ကျော် ၂-ရက်၊ (၅-၉-၂၀၀၉)၊ ရန်ကုန်တိုင်း၊ ဗဟန်းမြို့နယ်၊ ကြားတောရလမ်း မင်္ဂလာဈေး ဓမ္မာရုံတော်ကြီးအတွင်းဝယ် ဆင်ယင်ကျင်းပ ပြုလုပ်အပ်သည့် ညဉ့်ဦးယံဓမ္မသဘင်အခမ်းအနားဝယ် <br> မင်္ဂလာတောင်ညွန့် မြို့နယ် မင်္ဂလာဈေး နှစ်ဖက်မိဘများနှင့် ဦးတင်စိုးတို့အား ရည်စူး၍ ဒေါ်လှခင် ကိုကျော်သင်းဆေးဆိုင် မိသားစုတို့၏ အမတဒါန ဓမ္မဒါနအဖြစ်ဖြင့် ဟောကြား တော်မူသည်။</p> <h3>ဣန္ဒြိယပစ္စယော</h3> <div class="separator">▬▬▬▬▬▬</div> <p>“<b>ဣန္ဒြိယ</b>”ကို မြန်မာလို ဣန္ဒြေလို့ ပြန်ဆိုကြတယ်၊ ဣန္ဒြေဆိုတဲ့မြန်မာစကား ဟာ ပါဠိက ဆင်းသက်လာတယ်၊ “ဣန္ဒြေကောင်းတယ်၊ ဣန္ဒြေမကောင်းဘူး၊ ဣန္ဒြေရရ နေပါ” စသည်ဖြင့် မြန်မာမှာ ဒီစကားလုံးကို တွင်တွင်ကျယ်ကျယ် သုံးကြ တယ်၊ အမျိုးသမီးတွေနဲ့ ပတ်သက်လို့လည်း “မိန်းကလေးတို့ဣန္ဒြေ ရွှေပေးလို့မရ” ဆိုတဲ့စကားလုံး သုံးကြတယ်၊ မြန်မာ့ကျင့်စဉ်နဲ့ ပတ်သက်လို့ “ဣန္ဒြေကို စောင့်ထိန်း တယ်၊ <b>ဣန္ဒြေသမ္ပတ္တိ</b>နဲ့ ပြည့်စုံတယ်” စသည်ဖြင့် ဣန္ဒြေကို ရည်ညွှန်းပြီး ပြောလေ့ ရှိကြတယ်။</p> <p>စာပေကျမ်းဂန်မှာ <b>ဣန္ဒြေငါးမျိုး</b>၊ <b>ဣန္ဒြေ ၆-မျိုး</b>၊ <b>ဣန္ဒြေ ၂၂-မျိုး</b>လို့ ဒီလို ပြထားတာ ရှိတယ်၊ သူ့နေရာလေးနဲ့သူ သဘောပေါက်နားလည်ဖို့တော့ လိုတယ် ပေါ့နော်။</p> <p>“ဣန္ဒြေရတယ်, ဣန္ဒြေမရဘူး” ဆိုတာ ဘာကို ရည်ညွှန်းတာတုန်းဆို <b>ဣန္ဒြေ ၆-ပါး</b>ကို ရည်ညွှန်းတာလို့ ပြောရမယ်၊ “ဣန္ဒြေကို စောင့်ထိန်းပါ၊ ဣန္ဒြေကို စောင့် ရှောက်ပါ” ဆိုတဲ့စကားကလည်း <b>ဣန္ဒြေ ၆-ပါး</b>ကိုပဲ ရည်ညွှန်းတယ်၊ <b>ဣန္ဒြေ ၆-ပါး</b> ဆိုတာ <b>စက္ခု သောတ ဃာန ဇိဝှာ ကာယ မန</b>။ ဒီ<b>ဣန္ဒြေ ၆-ပါး</b>ကို ရည်ညွှန်းပြီးတော့ ဣန္ဒြေကို စောင့်ထိန်းတယ်ဆိုတာဖြစ်တယ်၊ နောက် သီလမှာ <b>ဣန္ဒြိယသံဝရသီလ</b> ဆိုတာ ရှိတယ်။</p> <p><b>ဣန္ဒြိယသံဝရသီလ</b> ဆိုတာ မျက်စိက ကြည့်ချင်တာကို မကြည့်ရဘူး၊ နားက နားထောင်ချင်တာ မထောင်ရဘူးလို့ ဒီလိုဆိုလိုတာ မဟုတ်ဘူး၊ မျက်စိဆိုတာ မြင်စရာရှိရင် မြင်မှာပဲ၊ နားကလည်း ကြားစရာရှိရင် ကြားမှာပဲ၊ ဆိုလိုတဲ့အဓိပ္ပါယ်က မျက်စိနဲ့ မြင်ပြီး လောဘမဖြစ်အောင် ဒေါသ မဖြစ်အောင် မောဟမဖြစ်အောင် ကိလေသာတွေမဖြစ်အောင် စောင့်ထိန်းတာ အဲဒါ ဣန္ဒြေကို စောင့်ထိန်းတာပဲ၊ နားနဲ့ အသံကြားပြီး အသံပေါ်မှာ လောဘ ဒေါသ မောဟ မဖြစ်အောင် ထိန်းတာ၊ နှာခေါင်းနဲ့ အနံ့ကိုရှူပြီး အနံ့ပေါ်မှာ လောဘ ဒေါသ မောဟ မဖြစ်အောင် ထိန်းတာ၊ လျှာနဲ့ အရသာခံပြီးတော့ ထိုအရသာပေါ် မှာ လောဘ ဒေါသ မောဟ မဖြစ်အောင် ထိန်းတာ၊ ခန္ဓာကိုယ်နဲ့ ထိတွေ့ပြီးနောက်မှာ ထိုအထိအတွေ့ပေါ်မှာ လောဘ ဒေါသ မောဟ မဖြစ်အောင် ထိန်းတာ၊ စိတ်ထဲက ကြံတွေးပြီးတော့ လောဘတွေ မဖြစ်အောင်၊ ဒေါသတွေ မဖြစ်အောင်၊ မောဟတွေ မဖြစ်အောင်၊ အကုသိုလ်တွေ မဖြစ်အောင် ထိန်းတာ။ ဒါ ဣန္ဒြေကို စောင့်ထိန်းတယ်လို့ ပြောတာ။</p> <p>မကြည့်ဘဲနဲ့နေလို့ ဣန္ဒြေကိုထိန်းတယ်လို့ဆိုလို့ရှိရင် မျက်စိမမြင်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ် တွေ ကြည့်မှမကြည့်နိုင်တာ ဘယ်မြင်ရမလဲ၊ သူ့မှာ <b>ဣန္ဒြိယသံဝရသီလ</b> လုံနေ တယ်လို့ ပြောလို့ ရမလား၊ မရဘူးနော်၊ နားမကြားရတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ကလည်း သီလ <b>ဣန္ဒြိယသံဝရသီလ</b>နဲ့ ပြည့်စုံတယ် ပြောလို့ရမလား၊ မရဘူး။ သီလဆိုတာ အဓိပ္ပါယ် ရှိတဲ့စကားလုံး၊ “စောင့်ထိန်းမှု၊ အကန့်အသတ်တစ်ခုအတိုင်း လိုက်နာကျင့်သုံးမှု လို့ ဒီလိုဆိုတယ်၊ ဒါက <b>ဣန္ဒြိယ သံဝရသီလ</b>အဓိပ္ပါယ်၊ ဒီ<b>ဣန္ဒြေ ၆-ပါး</b>ဟာ <b>ဣန္ဒြိယ- ပစ္စယော</b>ဆိုတဲ့အထဲမှာ အကျုံးဝင်တယ်တဲ့။</p> <p>နောက် ဗောဓိပက္ခိယတရား ၃၇-ပါး၊ ဒီ ၃၇-ပါးထဲမှာ <b>ဣန္ဒြေ ၅-ပါး</b>၊ <b>သဒ္ဓိန္ဒြေ ဝီရိယိန္ဒြေ သတိန္ဒြေ သမာဓိန္ဒြေ ပညိန္ဒြေ</b> ဆိုတဲ့ သဒ္ဓါ ဝီရိယ သတိ သမာဓိ ပညာ ဆိုတဲ့ ကောင်းမြတ်တဲ့ အရည်အသွေးရှိတဲ့ဓမ္မတွေ၊ ကောင်းမြတ်တဲ့ အရည်အသွေး ရှိတဲ့ စိတ်ထဲမှာ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့သဘာဝတရားတွေ၊ အဲဒါတွေကိုရည်ညွှန်းပြီး <b>ဣန္ဒြေ ၅-ပါး</b>လို့ ပါတယ်၊ အဲဒီ<b>ဣန္ဒြေ ၅-ပါး</b>က ရင့်ကျက်အောင် တိုးတက်အောင် လုပ်ရတဲ့ <b>ဣန္ဒြေ ၅-ပါး</b>၊ အသိဉာဏ်ကိုရဖို့ရာအတွက် ဒီ<b>ဣန္ဒြေ ၅-ပါး</b>ဟာ အင်မတန်မှ အရေးကြီးတယ်။</p> <p>မြတ်စွာဘုရားသခင် ကိုယ်တော်မြတ်က “<b>ဗုဒ္ဓစက္ခု</b>” လို့ခေါ်တဲ့ဉာဏ်နဲ့ ကြည့်တဲ့ အခါမှာ ဒီ<b>ဣန္ဒြေ ၅-ပါး</b>ကို ကြည့်တယ်၊ ဒီလူမှာ သဒ္ဓါတရားတွေ ရင့်ကျက် နေပြီလား၊ ဝီရိယတရားတွေ ရင့်ကျက်နေပြီလား၊ စွမ်းဆောင်နိုင်မှုတွေ ရှိနေပြီလား၊ သတိတရား ရင့်ကျက်နေပြီလား၊ သမာဓိတရားတွေ ရင့်ကျက်နေပြီလား၊ ပညာတွေ ရင့်ကျက် နေပြီလား၊ သဒ္ဓါ ဝီရိယ သတိ သမာဓိ ပညာတွေ အား ပျော့နေသလား ဆိုတာကို ဉာဏ်တော်ကြီးနဲ့ဆင်ခြင်ပြီး ကြည့်တယ်၊ အဲဒါကို <b>ဣန္ဒြိယပရော ပရိယတ္တိဉာဏ်</b> လို့ခေါ်တယ်၊ ဒီဉာဏ်က ဘုရားမှရတာ၊ ကျန်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေမရဘူး၊ ဒါကြောင့်မို့ <b>ဗုဒ္ဓစက္ခု</b>လို့ ခေါ်တာ၊ <b>ဣန္ဒြေအနုအရင့်ကို ကြည့်တာ</b>။</p> <p>ဒါကြောင့်မို့ စာပေကျမ်းဂန်မှာ “<b>ဣန္ဒြေ</b>တွေ မရင့်သေးလို့ တစ်မဂ်တစ်ဖိုလ် မရသေးဘူး၊ ဣန္ဒြေတွေ မထက်သေး”လို့ ဆိုတာ၊ ဥပမာဆိုပါတော့ - ဒီ<b>ဣန္ဒြေ</b>တွေ ကလည်း တစ်ခုနဲ့တစ်ခု <b>degree</b> တွေ မတူတာ ရှိသေးတယ်။ သောတာပန် ပုဂ္ဂိုလ်တွေမှာရှိတဲ့ သဒ္ဓါ ဝီရိယ သတိ သမာဓိ ပညာဆိုတာ သကဒါဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်မှာ ရှိတဲ့ သဒ္ဓါ ဝီရိယ သတိ သမာဓိ ပညာတို့လောက် မထက်သေးဘူး၊ မတူညီတဲ့ သဘောလေးတွေ။ သဒ္ဓါ ဝီရိယ သတိ သမာဓိ ပညာဆိုတဲ့ ဒီသဘောတရားတွေ ဟာ သောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ်မှာလည်း ရှိတယ်၊ ဣန္ဒြေထက်မထက် ကြည့်ပြီးတော့ မဂ် ၄-ပါး ဖြစ်တာ၊ သောတာပန်မှာ သိပ်မထက်သေးဘူး၊ သကဒါဂါမ်မှာ ထက်တယ်၊ အနာဂါမ်မှာ ပိုထက်လာတယ်၊ ရဟန္တာကျတော့ အထက်မြက်ဆုံး၊ သဒ္ဓါချင်း ဝီရိယချင်း သတိချင်း သမာဓိချင်း ပညာချင်းဆိုတဲ့ သဘာဝတွေ တူသော်လည်းပဲ စွမ်းရည်သတ္တိ ထက်မြက်မှု ကွာနေသေးတယ်လို့ပြောတာ၊ ဒါကြောင့်မို့ မဂ် ၄-ပါးဟာ ကွာခြားမှုရှိတယ်။</p> <p>ဒီ<b>ဣန္ဒြေ ၅-ပါး</b>ဆိုတာ တရားဓမ္မ ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် အားထုတ်တဲ့အခါ မိမိသန္တာန်မှာ ရင့်ကျက်စေရမယ့် ဣန္ဒြေတွေ၊ ရင့်ကျက်စေရမယ့်ဣန္ဒြေလို့ ဆိုသော်လည်း ဒီဣန္ဒြေတွေဟာ အပြန်အလှန် ထိန်းပေးရဖို့ လိုအပ်တာလေးတွေ ရှိတယ်၊ <b>သဒ္ဓိန္ဒြေ</b>နဲ့ <b>ပညိန္ဒြေ</b>၊ “သဒ္ဓါကို ပညာနဲ့ ထိန်းပေးရတယ်၊ ပညာကို သဒ္ဓါနဲ့ ထိန်းပေး ရတယ်”၊ အပြန်အလှန် ထိန်းညှိပေးရတာရှိတယ်၊ သဒ္ဓါတွေ သိပ်လွန်ကဲပြီး ပညာက လျော့နေလို့ရှိရင် စွမ်းဆောင်မှုတွေ မှားယွင်းတတ်တယ်၊ ပညာက သိပ် လွန်ကဲ လာပြီး သဒ္ဓါက လျော့နည်းလို့ရှိရင်လည်း စွမ်းဆောင်မှုက မမှန်နိုင်ဘူး၊ ဒါကြောင့်မို့ ဣန္ဒြေတွေကို ညှိရမယ်၊ ဣန္ဒြေတွေကိုညှိမှ သဘာဝတရားတွေကို မှန်ကန်စွာ သိမြင်လို့ နိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်မှာဖြစ်တယ်၊ ဣန္ဒြေကို မညှိလို့မရဘူး၊ ဣန္ဒြေ ညှိရမယ်၊ ဘာနဲ့ ညှိပေးတာတုန်းဆိုရင် သတိနဲ့ညှိပေးတာ။</p> <p>ဒါကြောင့်မို့လို့ သဒ္ဓါနဲ့ ပညာ၊ “သဒ္ဓါကို ပညာနဲ့ ထိန်းရမယ်၊ မထိန်းနိုင်ဘူး ဆိုလို့ရှိရင် မကြည်ညိုသင့်တဲ့နေရာတွေ ကြည်ညို, စိတ်ဝင်စားစရာ မဟုတ်တဲ့နေရာ တွေ စိတ်ဝင်စား၊ မှားမှားယွင်းယွင်းတွေ ဖြစ်တယ်”၊ စာပေကျမ်းဂန်မှာ ပညာ အားနည်းပြီး သဒ္ဓါတွေလွန်ကဲနေလို့ရှိရင် <b>မုဓပ္ပသန္န</b>၊ တန်ဖိုးမရှိတဲ့, အကျိုးမရှိတဲ့ နေရာမှာသွားပြီး ယုံစားနေတတ်တယ်တဲ့၊ စိတ်ဝင်စားနေတယ်တဲ့၊ ပညာမပါသည့် အတွက်ကြောင့် blind faith မျက်ကန်းယုံကြည်မှုမျိုး ဖြစ်တတ်တယ်။</p> <p>ပညာတွေ လွန်ကဲလာလို့ သဒ္ဓါနဲ့ မထိန်းဘူး ဆိုပြန်လို့ရှိရင်လည်း <b>ကေရာဋိကော</b>၊ ကောက်ကျစ်စဉ်းလဲတဲ့ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်တတ်တယ်တဲ့၊ သဒ္ဓါစွမ်းအားတွေ က လျော့နည်းပြီး ပညာတွေက လွန်ကဲနေလို့ရှိရင် ထိုပုဂ္ဂိုလ်ကို ကောက်ကျစ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တဲ့၊ ကောက်ကျစ်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်က ပိုပြီး အထိန်းရခက်တယ်၊ ဘာဖြစ်လို့တုန်း ဆိုရင် ပညာရှိနေလို့၊ ပညာရှိ ကောက်ကျစ်သွားပြီဆိုရင် အထိန်းရခက်တယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ စာပေကျမ်းဂန်မှာ ဘယ်လိုသတိပေးထားတုန်းဆိုရင် “<b>ဘေသဇ္ဇ သမုဋ္ဌိတော ရောဂေါ ဝိယ</b>” တဲ့၊ ဆေးကြောင့်ဖြစ်တဲ့ရောဂါနဲ့ တူတယ်တဲ့၊ သဒ္ဓါ အထိန်းမဲ့ ပညာထက်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ် ကောက်ကျစ်ပြီဆိုလို့ရှိရင် ဆေးကြောင့်ဖြစ်တဲ့ ရောဂါလိုပဲတဲ့၊ <b>အတေကိစ္ဆော</b> = ကုလို့ မရဘူး၊ Incurable ကုမရဘူး၊ ဒီတော့ သဒ္ဓါတရားနည်းပြီး ပညာလွန်သွားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ် အလွန်အကုခက်တယ်၊ အပြောရခက် တယ်၊ သူသိ သူတတ် ဖြစ်နေတယ်၊ ဒါလည်း သိပ်သတိထားစရာကောင်းတဲ့အချက် တစ်ခုပဲ၊ ဒါကြောင့်မို့ <b>သဒ္ဓိန္ဒြေ</b>နဲ့ <b>ပညိန္ဒြေ</b> ဒီနှစ်ခုက ထိန်းညှိပေးထားရမယ်တဲ့၊ ဒါမှ အလုပ်ဖြစ်တယ်။</p> <p>နောက် <b>ဝီရိယိန္ဒြေ</b>နဲ့ <b>သမာဓိန္ဒြေ</b>၊ ဒီနှစ်ခုကိုလည်း ထိန်းညှိပေးရမယ်၊ ဝီရိယ တွေ လွန်ကဲပြီးတော့ နေတယ်၊ သမာဓိစွမ်းအားက နည်းနေတယ်၊ သမာဓိစွမ်းအား တွေ နည်းပါးသွားလို့ဆိုရင် ဘာဖြစ်လဲ၊ ဝီရိယလွန်ကဲသည့်အတွက် အာရုံပေါ်မှာ ပျံ့လွင့်မှု ဆိုတဲ့ ဥဒ္ဓစ္စတွေ ဖြစ်လာတတ်တယ်။</p> <p>သမာဓိလွန်ကဲပြီး ဝီရိယနဲ့ မထိန်းဘူးဆိုရင် ထိနမိဒ္ဓ ဝင်လာတယ်၊ ဒါကြောင့် စိတ်ဟာ မှန်ကန်တဲ့လမ်းကြောင်းပေါ် ရောက်ဖို့ဆိုတာ အင်မတန်မှ ခက်ခဲတယ်၊ ကားတစ်စင်း ကို ထိန်းပြီးမောင်းရတာလိုပဲ၊ စက်တပ်ထားတဲ့ယာဉ်တစ်ခုကို ထိန်းပြီးတော့မောင်း တဲ့အခါ အားလုံးဟာ ညီတူညီမျှ ဆောင်ရွက်မှုရှိနေအောင် ထိန်းညှိ ပေးရသလိုပဲ ကမ္မဋ္ဌာန်းအားထုတ်တဲ့အခါမှာလည်း အဲဒါတွေကို ထိန်းညှိပေးနိုင် ရမယ်တဲ့၊ ဒါကြောင့်မို့ ဣန္ဒြေ ၅-ပါးဆိုတာ ကမ္မဋ္ဌာန်းအားထုတ်တဲ့ နေရာမှာ အင်မတန် အရေးကြီးတယ်။ အသိဉာဏ်နဲ့ ပတ်သက်လာလို့ရှိရင် ဒီဣန္ဒြေ ၅-ပါးက အလွန် အရေးကြီးတဲ့ <b>ဣန္ဒြေ</b>တွေ၊ အဲဒီ <b>ဣန္ဒြေ ၅-ပါး</b>ကိုလည်း <b>ဣန္ဒြိယပစ္စယော</b> ဆိုတဲ့အထဲမှာ ဟောထားတယ်။</p> <p>နောက် ဣန္ဒြေ ၂၂-ပါးတဲ့၊ ဣန္ဒြေ ၂၂-ပါးဆိုတာ ခုနကပြောတဲ့ <b>ဣန္ဒြေ ၆-ပါး</b>တို့, <b>ဣန္ဒြေ ၅-ပါး</b>တို့က ဒီထဲမှာ ထပ်ပါဝင်နေတယ်၊ <b>ဣန္ဒြိယပစ္စယော</b>မှာ မြတ်စွာဘုရားက ဒီ ဣန္ဒြေ ၂၂-ပါးကို ဟောမှာပါ၊ ဣန္ဒြေ ၂၂-ပါးဆိုတာကို ရှေးဦးစွာ ပြောရအောင်၊ ၂၂-ပါးဆိုတော့ ဂဏန်းက ကြီးလာတယ်၊ ဂဏန်းကြီးပေမယ့်လို့ သူ့ အုပ်စုလေးနဲ့သူ မှတ်လို့လွယ်ပါတယ်၊ ခုနက <b>ဣန္ဒြေ ၆-ပါး</b>ထဲကလိုပဲ ခွဲပြီး ပြောမယ်ဆိုရင် ရုပ်နဲ့ပတ်သက်တဲ့ဣန္ဒြေတွေကို အရင်ပြောရအောင်၊ စက္ခုန္ဒြေ သောတိန္ဒြေ ဃာနိန္ဒြေ ဇိဝှိန္ဒြေ ကာယိန္ဒြေ တဲ့၊ ပသာဒရုပ် ၅-ပါးလို့၊ နောက် ဘာတွေပါတုန်းဆိုလို့ရှိရင် အမျိုးသားတွေအတွက် source of male sex ပေါ့၊ အဲဒါတွေရဲ့အခြေခံဖြစ်တဲ့ ပုရိသိန္ဒြေ၊ နောက် အမျိုးသမီးတွေအတွက် ဣတ္ထိန္ဒြေ၊ ရုပ်နဲ့ပတ်သက်လို့ female or male material အဲဒါကို ဒီနေရာမှာ ဣတ္ထိဘာဝရုပ်ကို ဣတ္တိန္ဒြေလို့ သုံးတယ်၊ ပုမ္ဘာဝရုပ်ကို ပုရိသိန္ဒြေလို့ ပြောတယ်၊ ခုနက <b>ဣန္ဒြေ ၅-ပါး</b>ထဲမှာ <b>ဣတ္တိန္ဒြေ</b>နဲ့ <b>ပုရိသိန္ဒြေ</b> ထပ်ပြီးတော့ ထည့်လိုက်လို့ရှိရင် ၇-ခု ဖြစ်သွားတယ်။</p> <p>တစ်ခါ ရုပ်တစ်ခုကျန်နေသေးတယ်၊ ရုပ်ဇီဝိတိန္ဒြေ ဆိုတာ၊ ရုပ်မှာလည်း <b>ဇီဝိတိန္ဒြေ</b> ရှိတယ်၊ နာမ်ပိုင်းမှာလည်း <b>ဇီဝိတိန္ဒြေ</b> ရှိတယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ ရုပ်ဇီဝိတ နာမ်ဇီဝိတလို့ နှစ်မျိုးပြောတယ်၊ သဗ္ဗစိတ္တသာဓာရဏစေတသိက် ၇-ပါးထဲမှာလည်း <b>ဇီဝိတိန္ဒြေ</b> ရှိတယ်၊ ကမ္မဇရုပ်တွေထဲမှာလည်း <b>ဇီဝိတိန္ဒြေ</b> ရှိတယ်လို့ ရုပ်ဇီဝိတိန္ဒြေနဲ့ နာမ်ဇီဝိတိန္ဒြေ၊ ဒီနှစ်ခုကို ခြုံငုံပြီးတော့ ဇီဝိတိန္ဒြေလို့ ခေါ်လိုက်တယ်။</p> <p>ဒါ ရုပ်သက်သက်နဲ့ ပတ်သက်တာက စက္ခုန္ဒြေ သောတိန္ဒြေ ဃာနိန္ဒြေ ဇိဝှိန္ဒြေ ကာယိန္ဒြေ ဣတ္ထိန္ဒြေ ပုရိသိန္ဒြေ ဒီ ၇-ခု၊ ဇီဝိတိန္ဒြေကျတော့ ရုပ်တစ်ပိုင်း နာမ်တစ်ပိုင်း၊ လောကမှာ သတ္တဝါဆိုတာ ဒါကိုခေါ်တာပဲ၊ သတ္တဝါလို့ ခေါ် ရအောင် မျက်စိရှိတယ်၊ နားရှိတယ်၊ နှာခေါင်းရှိတယ်၊ လျှာရှိတယ်၊ ကိုယ်ရှိတယ်၊ ဖိုမကွဲတယ်၊ အသက်ရှိတယ်၊ သက်ရှိသတ္တဝါလို့ ခေါ်ဖို့ရာအတွက် ဒါဆိုရင် တော်တော်လေး လုံလောက်သွားတဲ့ အချက်ပဲ၊ လူပဲဖြစ်ဖြစ် နတ်ပဲဖြစ်ဖြစ် တိရိစ္ဆာန်ပဲဖြစ်ဖြစ် သတ္တဝါလို့ ခေါ်နေကြတာ၊ ဒါတွေ အစွဲပြုပြီး ခေါ်နေကြတာလို့ ရုပ်ဣန္ဒြေတွေနဲ့ ပတ်သက် ပြီးတော့ ၇-မျိုး ကွဲတယ်။</p> <p>အဲဒီကနေ ဆက်ပြီး နာမ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကြည့်လိုက်တဲ့အခါကျတော့ စိတ် ရှိသည့်အတွက်ကြောင့် မနိန္ဒြေ၊ ခုနက <b>ဣန္ဒြေ ၆-ပါး</b>ထဲမှာ မနိန္ဒြေပါတယ်၊ ဒီမှာ လည်း ပါတယ်၊ မနိန္ဒြေပါရင် ၉-ခုပေါ့၊ မနိန္ဒြေပြီးတဲ့အခါကျတော့ ကြည့်- သဒ္ဓိန္ဒြေ ဝီရိယိန္ဒြေ သတိန္ဒြေ သမာဓိန္ဒြေ ပညိန္ဒြေ ဆိုတဲ့ ခုနကပြောတဲ့ ဗောဓိပက္ခိယ တရားထဲမှာပါတဲ့ <b>ဣန္ဒြေ ၅-ပါး</b>ကိုထည့်လိုက်၊ ၉-ခုရယ် ၅-ခုရယ် ၁၄-ခု ဟုတ်ရဲ့လား။</p> <p>နောက်တစ်ခါ ခံစားချက်တွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး သုခိန္ဒြေ ဒုက္ခိန္ဒြေ သောမနဿိန္ဒြေ ဒေါမနဿိန္ဒြေ ဥပေက္ခိန္ဒြေ လို့ ၅-ခု ထည့် လိုက်ရင် ၁၉-ခု ဖြစ်သွားပြီ၊ ဒါက ဝေဒနာနဲ့ပတ်သက်တဲ့ <b>ဣန္ဒြေ ၅-မျိုး</b>။</p> <p>အဲဒီနောက်မှာ ပညာနဲ့ပတ်သက်ပြီး လောကုတ္တရာပညာ သုံးခု ထပ်ပြီးတော့ ထည့်လိုက် - အနညာတညဿာမိတိန္ဒြေ၊ အညိန္ဒြေ၊ အညာတာဝိန္ဒြေ၊ ဒီသုံးခု ထပ်ထည့်လိုက်တဲ့အခါ <b>ဣန္ဒြေတွေ ၂၂-ပါး</b> ဖြစ်သွားပြီ။</p> <p><b>ဣန္ဒြိယပစ္စယော</b>မှာ အဲဒီ<b>ဣန္ဒြေ ၂၂-ပါး</b>ထဲက <b>ဣန္ဒြေ-၂ဝ</b> ကိုသာ ဟောမယ် တဲ့၊ ကျန် ၂-ပါး ဣတ္ထိန္ဒြေ နဲ့ ပုရိသိန္ဒြေကို ဣန္ဒြိယပစ္စည်းမှာ ထည့်မဟောဘူးတဲ့။ ဣတ္ထိန္ဒြေနဲ့ ပုရိသိန္ဒြေဟာ <b>ဣန္ဒြိယပစ္စည်း</b>မတပ်ဘူးလို့ ပြောတာ၊ <b>ဣဒ္ဒိယပစ္စည်း</b> မဖြစ်ဘူးတဲ့၊ ဘာဖြစ်လို့ မဖြစ်သလဲဆိုလို့ရှိရင် ဣတ္ထိန္ဒြေနဲ့ ပုရိသိန္ဒြေဆိုတာ ကလလရေကြည် အဆင့်ကတည်းက ပေါ်လာတာ၊ အဲဒီကလလရေကြည်အဆင့်မှာ ဆိုရင် ဖို,မခွဲလို့ မရသေးဘူး၊ ရှိနေလျက်သားနဲ့ ဖို,မသဘာဝဖြစ်တဲ့ ဣတ္ထိလိင်္ဂ ပုလ္လိင်္ဂ ဆိုတာတွေ ပိုင်စိုးထားနိုင်ခြင်းမရှိသောကြောင့်တဲ့၊ ဒီလိုအကြောင်းပြတယ်။</p> <p>သဘာဝတရားဆိုတာ သူရှိရင် သူ့ ရဲ့ အုပ်စိုးမှုဆိုတာ ရှိကိုရှိရမယ်၊ ဣန္ဒြိယ ဆိုတာ စိုးပိုင်တာ၊ အုပ်ချုပ်တာ၊ ကလလရေကြည်အခိုက်မှာ ဣတ္တိန္ဒြေတို့ ပုရိသိန္ဒြေ တို့က မအုပ်စိုးနိုင်သေးဘူး၊ ဒါကြောင့်မို့ အဲဒီအချိန်မှာ ဣန္ဒြိယပစ္စည်း မတပ်ဘူးလို့ ဒါကို ရည်ရွယ်ပြီးတော့ ဣန္ဒြိယပစ္စည်းထဲမှာ မြတ်စွာဘုရားက အဲဒီ ၂-ခုကို မဟောဘူး၊ ကျန်တဲ့ <b>ဣန္ဒြေ-၂ဝ</b>ကိုတော့ ဣန္ဒြိယပစ္စည်းအနေနဲ့ ဟောပါတယ်တဲ့။</p> <p>ကောင်းပြီ - <b>ဣန္ဒြေ ၆-ပါး</b>၊ <b>ဣန္ဒြေ၅-ပါး</b>၊ ဣန္ဒြေ၂၂-ပါး။ ဣန္ဒြေ၂၂-ပါး စဉ်ထားပုံ ကလေးကလည်း စိတ်ဝင်စားစရာပေါ့၊ သတ္တဝါလို့ဆိုတာ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဘာတွေတုန်း ဆိုတော့ စက္ခုန္ဒြေ သောတိန္ဒြေ ဃာနိန္ဒြေ ဇိဝှိန္ဒြေ ကာယိန္ဒြေ ဣတ္ထိန္ဒြေ ပုရိသိန္ဒြေ ရူပဇီဝိတိန္ဒြေ ဆိုပြီးတော့ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာမှာ ဒါတွေ ပြထားတယ်။</p> <p>နာမ်ပိုင်းဆိုင်ရာကျတော့ ဇီဝိတိန္ဒြေ မနိန္ဒြေ သုခိန္ဒြေ ဒုက္ခိန္ဒြေ သောမနဿိန္ဒြေ ဒေါမနဿိန္ဒြေ ဥပေက္ခိန္ဒြေလို့ ခံစားချက်တွေနဲ့ တစ်ခါပြတယ်၊ ပြပြီးတော့မှ အရေး ပါတာတွေကို တစ်ခါပြတယ်၊ သဒ္ဓိန္ဒြေ ဝီရိယိန္ဒြေ သတိန္ဒြေ သမာဓိန္ဒြေ ပညိန္ဒြေ၊ တစ်ခါ ပညိန္ဒြေကို အသေးပြန်စိတ်ပြီးတော့ သုံးခု၊ အနညာတညဿာမိတိန္ဒြေ အညိန္ဒြေ, အညာတာဝိန္ဒြေ လို့ ၂၂-ပါးကို မြတ်စွာဘုရားက ဟောကြားတယ်။</p> <p>ယမိုက်ကျမ်း ဣန္ဒြိယယမိုက် မှာလည်း ဒီ၂၂-ပါးပဲ ဟောတာပဲ၊ ဒီ ၂၂-ပါး ကို မြတ်စွာဘုရားက အခုပဋ္ဌာန်းပါဠိတော်မှာ ဖြစ်သင့်တာတွေကို တစ်ခုစီ ခွဲခြား ပြီးတော့ ဟောတယ်။</p> <p>အဲဒီလို ဟောတယ်ဆိုတဲ့အခါမှာ ဣန္ဒြိယဆိုတဲ့ စကားလုံးရဲ့အဓိပ္ပါယ်ကို နားလည်ဖို့ လိုအပ်တယ်၊ ဣန္ဒြိယဆိုတာ အစိုးရခြင်း ချုပ်ကိုင်ခြင်း အုပ်ချုပ်ခြင်း ဆိုတဲ့အဓိပ္ပါယ် ရတယ်၊ အစိုးရတယ် - ဘယ်လိုနေရာမှာ အစိုးရတုန်းဆိုတော့ မိမိဆိုင်ရာကိစ္စမှာ သူက အစိုးရတယ်၊ ဒီတော့ အခု ဣန္ဒြေ ၂၂-ပါးဟာ သူ့ဆိုင်ရာ သူတို့ ဆောင်ရွက်တဲ့ ကိစ္စတွေ ရှိတယ်၊ အဲဒီ ဆိုင်ရာဆိုင်ရာကိစ္စတွေမှာ ဒီသဘာဝ တရားတွေက ကြီးစိုး ထားတယ်လို့ ပြောတာ၊ အဲဒါကြောင့်မို့ ဒီသဘာဝတရားတွေကို ဣန္ဒြိယဆိုတဲ့ စကားလုံးနဲ့ ဖော်ပြတယ်။</p> <p>ဣန္ဒြိယကို ဣန္ဒြေလို့ ပြန်လိုက်တာဟာ ဘာသာပြန်တာ မဟုတ်ဘူး၊ ပါဠိ စကားလုံးကိုယူပြီး မြန်မာမှုပြုပြီးသုံးလိုက်တာ၊ အဓိပ္ပါယ်မပေါ်သေးဘူး၊ မြန်မာလို ပြန်လို့ရှိရင် အစိုးရခြင်းလို့ပဲ ပြန်ရမယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ ဣန္ဒြိယပစ္စည်းကို ရှင်းပြတဲ့ အခါမှာ မိမိဆိုင်ရာကိစ္စ၌ အစိုးတရချုပ်ကိုင်အုပ်စိုးလျက် ကျေးဇူးပြုတတ်တယ်၊ အစိုးရတယ်ဆိုတာ သူ့ရဲ့ချုပ်ကိုင်မှုအောက်မှာ ရှိတာ။</p> <p>ကဲ တစ်ခုစီ စဉ်းစားကြည့်၊ စက္ခုနြေဆိုတာ စက္ခုပသာဒရုပ်ကို ခေါ်တာ၊ သောတိန္ဒြေဆိုတာ သောတပသာဒရုပ်၊ ဃာနိန္ဒြေဆိုတာ ဃာနပသာဒရုပ်၊ ဇိဝှိန္ဒြေ ဆိုတာ ဇိဝှာပသာဒရုပ်၊ ကာယိန္ဒြေဆိုတာ ကာယပသာဒရုပ်လို့ ပသာဒရုပ်တွေ ကို ခေါ်တယ်။ အဲဒီပသာဒရုပ်တွေက ဘယ်သူ့ကို ချုပ်ကိုင်နေကြတာတုန်းဆိုရင် စက္ခုပသာဒရုပ်ကလေးက စက္ခုဝိညာဏ်ဆိုတဲ့ မြင်သိစိတ်ကို ချုပ်ကိုင်ထားတယ်။</p> <p>ရုပ်တရားက နာမ်တရားကို ဘယ်လိုလုပ်ချုပ်ကိုင်ထားတာတုန်းဆိုရင် ရှင်းရှင်းလေးပဲ ပြောရအောင်။ စက္ခုပသာဒရုပ်ပေါ်မှာ အမှီပြုပြီးတော့ စက္ခုဝိညာဏ် စိတ်ရဲ့ ကြည်လင်မှု ပြတ်သားမှု၊ အင်အားရှိမှု မရှိမှုက ဖြစ်လာတာ၊ ဥပမာအနေနဲ့ ကြည့်၊ မှုန်ဝါးဝါးဖြစ်နေတဲ့မှန်ကို ကြည့်မယ်ဆိုရင် မှန်ထဲမှာပေါ်နေတဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ သည် ကြည်လင်ပြတ်သားတဲ့ရုပ် မဖြစ်ဘူး၊ မှုန်ဝါးဝါးဖြစ်နေတဲ့မှန်က ဒီရုပ်ပုံကို ချုပ်ကိုင်ထားတယ်လို့ ပြောတာပဲ၊ အဲဒီနည်းနဲ့ ချုပ်ကိုင်ထားတာ၊ မှန်က မှုန်ဝါးဝါး ဖြစ်နေသည့်အတွက်ကြောင့် ပေါ်လာတဲ့ရုပ်ပုံလွှာသည် မှုန်ဝါးဝါးဖြစ်ရတယ်၊ မှန်က ကြည်လင်နေရင် ပေါ်လာတဲ့ရုပ်ပုံလွှာသည် ပီပီပြင်ပြင်ပေါ် တယ်၊ ဒါ ဘယ်သူရဲ့ စွမ်းဆောင်ချက်လည်းဆိုရင် မှန်ရဲ့စွမ်းဆောင်ချက်ပဲ၊ မှန်က ရုပ်ပုံပေါ်မှုကို ချုပ်ကိုင် ထားတာပဲ၊ ဒီအဓိပ္ပါယ်ပြောတာ။</p> <p>ထို့အတူပဲ စက္ခုပသာဒက ကြည်ကြည်လင်လင် ပြတ်ပြတ်သားသားဆိုရင် စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်က အင်အားရှိရှိဖြစ်မှာပေါ့၊ မျက်စိမှုန်ရင် လက်ကလေးနဲ့ ကာ ပြီးတော့ ကြည့်နေရတယ်၊ မျက်လုံးကို အတင်းဖြဲကြည့်နေရတယ်ဆိုလို့ရှိရင် စက္ခု ဝိညာဏ်စိတ်က အင်အားရှိပါ့မလား၊ မရှိဘူး၊ အဲဒါကြောင့်မို့ စက္ခုနြေဆိုတဲ့ စက္ခုပသာဒရုပ်သည် ထိုစက္ခုပသာဒရုပ်ကို အမှီပြုပြီးတော့ဖြစ်တဲ့ စက္ခုဝိညာဏ် စိတ်နဲ့ ထိုစိတ်မှာယှဉ်တဲ့ စေတသိက်တွေကို ချုပ်ကိုင်ထားတယ်တဲ့၊ ဒါကို ဣန္ဒြိယ ပစ္စယောလို့ ပြောတာနော်၊ ချုပ်ကိုင်ထားတာကို ပြောတာနော်။</p> <p>သောတိန္ဒြေကလည်း ထို့အတူပဲ၊ သောတပသာဒက ကြည်ကြည်လင်လင် ဆိုရင် သောတဝိညာဏ်စိတ်ကလည်း ကြည်လင်မှာပဲ၊ သောတပသာဒက အင်အား မရှိဘူးဆိုရင် သောတဝိညာဏ်စိတ်ကလည်း အင်အားရှိမှာ မဟုတ်ဘူး၊ သူ့အတိုင်း ပဲ ဖြစ်ကြရတာပဲ၊ ဒါဟာ ချုပ်ကိုင်မှုပဲ၊ သူ့ကိစ္စပဲ သူအုပ်စိုးနိုင်တယ်၊ ကျန်တဲ့တခြား ကိစ္စ သွားမအုပ်စိုးဘူး၊ ဆိုပါစို့ - စက္ခုန္ဒြေက အမြင်ကိစ္စမှာပဲ အုပ်စိုးနိုင်တယ်၊ သောတိန္ဒြေက အကြားကိစ္စမှာပဲ အုပ်စိုးတယ်၊ ဟော သူ့နေရာနဲ့ သူ။</p> <p>နှာခေါင်းကလည်း ထို့အတူပဲ၊ အနံ့မရဘူးဆိုရင် အားပြုပြီး ရှူကြတယ်။ ဃာနပသာဒထက်သန်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ကြည့် - လူတွေထက် ဃာနပသာဒထက်တဲ့ ကြောင်ကလေးတွေ ခွေးကလေးတွေဆိုရင် လူက အနံ့မရသေးဘူး, သူတို့က အနံ့ ရနေကြပြီ၊ ပုရွက်ဆိတ်ကလေးတွေလည်း အနံ့ရပုံပေါ်တယ်၊ အချိုလေးများ ဖိတ်နေရင် သူတို့ကသိနေပြီ၊ သူတို့က ရောက်နေကြပြီ။</p> <p>လျှာလည်းပဲ ထို့အတူပဲ၊ ဒီသဘောကို နားလည်ဖို့ လိုတယ်၊ နားမလည်လို့ ရှိရင် ဘယ်လိုဖြစ်တတ်တုန်းဆိုရင် လူကြီးတွေက ပြောတတ်တယ်၊ “တို့ငယ်ငယ် တုန်းက ဆီးသီးများ ကောင်းလိုက်တာ၊ ခုခေတ် ဆီးသီးတွေများ မကောင်းဘူး” တဲ့၊ ဘာဖြစ်လို့ မကောင်းတုန်းဆိုတာကိုတော့ ထည့်မပြောဘူး၊ ဒီခေတ် ဆီးသီးတွေ ညံ့သွားတယ်လို့ ထင်တာ၊ ဘယ်ဟုတ်မလဲ၊ ညံ့သွားတာက ကိုယ့်လျှာ၊ ကိုယ့်ရဲ့လျှာ ဇိဝှာပသာဒက ညံ့သွားသည့်အတွက်ကြောင့် ဘယ်ဟာမှ ငယ်ငယ်တုန်းကလို စားကောင်းမှာ မဟုတ်တော့ဘူး၊ ယုတ်လျော့သွားတယ်ဆိုတဲ့ သဘောပဲ၊ ဇိဝှာပသာဒ က အရသာသိတဲ့စိတ်ကို ချုပ်ကိုင်ထားတာ။</p> <p>ထို့အတူပဲ ဖောဋ္ဌဗ္ဗ၊ ငယ်ငယ်တုန်းကတော့ ထက်ထက်မြက်မြက်ပဲ၊ ဘာလေးထိထိ အကုန်လုံးသိတယ်နော်၊ ပသာဒရုပ်တွေ ကောင်းနေတဲ့အချိန် တုန်းက နည်းနည်း လေးမှ မထိနဲ့၊ ထိ အကုန်သိ၊ ပုရွက်ဆိတ်ကလေးတစ်ကောင် လက်ပေါ်တက် ရွရွ ရွရွနဲ့သိတယ်၊ နည်းနည်းအသက်ကြီးလာတော့ သိပ်ပြီး မသိ တော့ဘူး၊ ပုရွက်ဆိတ်က ကိုယ့်လက်ပေါ် ခြေထောက်ပေါ်တက် လမ်းလျှောက် နေတာ မသိတော့ဘူး၊ ဘာလို့လဲ၊ ပသာဒရုပ်က အားနည်းလာလို့၊ တစ်ခါတလေ တချို့ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ပသာဒရုပ် က သိပ်အားနည်းသွားလို့ရှိရင် ခလုတ်တိုက်တာတောင် တိုက်မှန်းမသိတော့ဘူး၊ ခြေထောက်ကွဲလည်း ကွဲမှန်းမသိတော့ဘူး ဖြစ်နေတယ်၊ အဲဒီလိုတွေ ဖြစ်နေတယ်၊ ဒါ leprosy တွေတော့ သွားမပြောနဲ့နော်၊ ပသာဒရုပ်တွေက ပျက်သွားပြီ၊ အဲဒါကို ပြောတာ။ ကာယိန္ဒြေတွေက ထိသိစိတ်ကို ချုပ်ကိုင်တယ်၊ ကြီးစိုးထားတယ်ဆိုတာ ပြောတာ။</p> <p>ဣတ္ထိန္ဒြေတို့ ပုရိသိန္ဒြေတို့က ဣန္ဒြိယပစ္စည်း မတပ်ပေမယ့်လို့ ကလလ ရေကြည်တုန်းက မရှိဘူး၊ နောက်ပိုင်းကျတော့ ရှိလာတယ်၊ ဖိုမပီပီပြင်ပြင်ဖြစ်လာတဲ့ အခါကျတော့ ရှိလာတယ်၊ ရှိလာပေမယ့်လို့ သူပေါ်တဲ့အချိန်တုန်းက မရှိသည့် အတွက်ကြောင့် မြတ်စွာဘုရားက မဟောတော့ဘူး၊ သူလည်း အစိုးရမှုရှိတယ်၊ ကြည့်လေ - ဣတ္ထိဘာဝရုပ်ရှိတဲ့အမျိုးသမီးနဲ့ ပုမ္ဘာဝရုပ်ရှိတဲ့အမျိုးသား၊ အသံချင်း လည်း ကွာခြားတယ်၊ ခြေလက်အင်္ဂါတွေလည်း ကွဲပြားတယ်၊ သွားတာလာတာ ပြောတာဆိုတာတွေလည်း ကွဲပြားတယ်၊ (အခြောက်တွေတော့ ထည့်မပြောနဲ့နော်) အဲဒီလိုကွဲပြားခြားနားမှုတွေကို ဘယ်သူက လုပ်ပေးနေတုန်း၊ ဘယ်သူက ကြီးစိုးနေ ဘယ်သူက ထိန်းချုပ်ထားတာတုန်းဆိုရင် ဒီရုပ်က ထိန်းချုပ်ထားတာ၊ သူကလည်း ထိန်းချုပ်နိုင်တာပဲနော်။</p> <p>အသံက အမျိုးသမီးဆို ခပ်သေးသေးလေး ဖြစ်နေအောင် သူကနေ ထိန်းချုပ် ပေးနေတာ၊ ယောက်ျားဆိုရင် အသံကြီးကြီးဖြစ်အောင် သူက ထိန်းချုပ် ပေးတယ်၊ သွားတာလာတာ ကြမ်းကြမ်း တမ်းတမ်းဖြစ်အောင် ပုမ္ဘာဝရုပ်က ထိန်းချုပ် နူးနူးညံ့ညံ့ဖြစ်အောင် ဣတ္ထိဘာဝရုပ်က ထိန်းချုပ်ထားတယ်၊ စိတ်နေ စိတ်ထားကို ဘယ်သူက ထိန်းချုပ်တုန်း၊ သူကပဲ ထိန်းချုပ်ထားတာ၊ မတူညီတဲ့ အနေအထားတွေဖြစ်အောင် သူကထိန်းချုပ်လိုက်တာပဲ၊ အကြိုက်ချင်းမတူအောင်၊ အပြုအမူချင်း မတူအောင်၊ အပြောအဆို အနေအထိုင် မတူအောင်၊ အတွေးအခေါ် မတူအောင်၊ မတူကွဲပြားခြားနားနေအောင် ဒီသဘာဝတရားတွေက ထိန်းချုပ် ပေးထားတယ်တဲ့၊ ဒါကြောင့်မို့လို့ သူတို့ကိုလည်း ဣန္ဒြေလို့ ခေါ်လိုက်တယ်။</p> <p>ဇီဝိတိန္ဒြေဆိုတဲ့အသက်က ကမ္မဇရုပ်တွေကို စောင့်ရှောက်တဲ့နေရာမှာ သူ့ရဲ့ စောင့်ရှောက်မှုဆိုတဲ့ကိစ္စမှာ သူက ပိုင်တယ်၊ အဲဒီစောင့်ရှောက်မှုဆိုတဲ့ကိစ္စမှာ သူက ထိန်းချုပ်ထားတယ်တဲ့၊ သူက စောင့်ရှောက်နေတယ်။</p> <p>မနိန္ဒြေ - အာရုံကိုသိမှုကိစ္စ စိတ်က ထိန်းချုပ်ထားတယ်၊ စိတ်က သူ့ကိစ္စ သူဆောင်ရွက်တယ်။</p> <p>သုခိန္ဒြေ၊ ဒုက္ခန္ဒြေ၊ သောမနဿိန္ဒြေ၊ ဒေါမနဿိန္ဒြေ၊ ဥပေက္ခိန္ဒြေ – ခံစားမှုနဲ့ ပတ်သက်လာလို့ရှိရင် ဒီဣန္ဒြေတွေဟာ ခံစားမှုကိစ္စတွေမှာ ထိန်းချုပ်ထားတယ် တဲ့။</p> <p>ယုံကြည်မှုဆုံးဖြတ်မှုပေါ်မှာ သဒ္ဓါက အဓိကကျတယ်၊ ဝီရိယတို့ ပညာတို့ က အဓိကမဟုတ်ဘူး၊ ကုသိုလ်ရေးမှာ စိတ်ဝင်စားနေမှုဆိုတာ သဒ္ဓါက ထိန်းချုပ် ပေးထားတာ၊ ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုကိစ္စတွေကျတော့ ဝီရိယက ထိန်းချုပ်ပေးတာ၊ အမှတ်ရမှုကိစ္စမှာ သတိက ထိန်းချုပ်ပေးတာ၊ စိတ်တည်ငြိမ်မှုကိစ္စမျိုးမှာ သမာဓိက ထိန်းချုပ်ပြီး အမှန်တရားသိမှုမှာ ပညာက ထိန်းချုပ်တယ်တဲ့။</p> <p>အနညာတညဿာမိတိန္ဒြေ ဆိုတာ ပညာပဲ၊ သောတာပတ္တိမဂ်မှာ ရှိတဲ့ ပညာကို ရည်ညွှန်းပြီး အနညာတညဿာမိတိန္ဒြေ၊ <b>အနညာတ</b> ဆိုတာ ဘဝ ခ သံသရာမှာ ဘယ်တုန်းကမှ မသိခဲ့ဖူးတဲ့ သစ္စာလေးပါး၊ ဘယ်တုန်းကမှ မသိခဲ့ရတဲ့ နိဗ္ဗာန်၊ အဲဒါကို <b>ညဿာမိ</b> - သိအောင်လုပ်မယ်ဆိုတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ သန္တာန်မှာဖြစ်တဲ့ ပညာတရားကို အနညာတညဿာမိတိန္ဒြေလို့ ခေါ်တာ၊ သောတာပတ္တိမဂ်နဲ့ ယှဉ်တဲ့ပညာကို ရည်ညွှန်းပြီးပြောတာ၊ သောတာပတ္တိမဂ်နဲ့ယှဉ်တဲ့ ပညာသည် ဘယ်တုန်းကမှ မသိသေးတဲ့သစ္စာလေးပါးကို သိတာ၊ သူက စသိတာ၊ ကျန်တာ တွေက သူသိပြီးမှ သိရတာ၊ ဒါကြောင့်မို့ သူ့ကို “<b>အနညာတ</b>” မသိသေးတာကို သိတာ။</p> <p><b>အညိန္ဒြေ</b> - <b>အညာ</b>ဆိုတာ အပိုင်းအခြားနဲ့ သိပြီးသား၊ အကန့်အသတ် အတိုင်း သစ္စာလေးပါးဆိုတာ သိပြီးသားအတိုင်း၊ <b>ညာတ</b> - သိတာ၊ သိပြီးသားအတိုင်း သိတယ်ဆိုတာ အလယ်ဉာဏ်တွေမှာ ရှိတယ်၊ အလယ်ဉာဏ်ဆိုတာ သကဒါဂါမိမဂ် အနာဂါမိမဂ် အရဟတ္တမဂ်ဆိုတဲ့ မဂ် ၃-ပါး၊ သောတာပတ္တိဖိုလ် သကဒါဂါမိဖိုလ် အနာဂါမိဖိုလ်ဆိုတဲ့ ဖိုလ် ၃-ပါး၊ အဲဒီအလယ်မဂ်ဖိုလ် ၆-ပါးမှာ ရှိတဲ့ဉာဏ်ကို အညိန္ဒြေလို့ ခေါ်တာ။</p> <p>နောက်ဆုံး အရဟတ္တဖိုလ်မှာရှိတဲ့ ဉာဏ်ကိုတော့ အညာတာဝိန္ဒြေလို့ ခေါ် တယ်၊ <b>အညာတာဝိ</b> ဆိုတာ သိမှုကိစ္စတွေ ပြီးသွားပြီ၊ perfect ဖြစ်သွားပြီ၊ နောက်ထပ်သိစရာ မရှိတော့ဘူး၊ <b>တာဝီ</b> ဆိုတဲ့အဓိပ္ပါယ်က ပြီးသွားပြီ၊ ပြီးပြည့်စုံပြီ လို့ ဆိုတဲ့အဓိပ္ပါယ်၊ ဒီတော့ အရဟတ္တဖိုလ်မှာရှိတဲ့ ဉာဏ်ကတော့ သိစရာတွေ၊ သစ္စာလေးပါးကို သိတဲ့ကိစ္စတွေ လုံးဝပြီးသွားပြီဆိုတဲ့ အရဟတ္တဖိုလ်ရှိ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့သန္တာန်မှာဖြစ်တဲ့ ပညာမျိုးကို အညာတာဝိန္ဒြေ လို့ ခေါ်ပါတယ်တဲ့၊ ဒါက သီးသီး သန့်သန့် ပညိန္ဒြေကိုပဲ ထပ်ဆင့်ခွဲခြားပြီး မြတ်စွာဘုရားက <b>ဣန္ဒြေ ၂၂-ပါး</b>မှာ ဒီလိုဟောထား တာ၊ အဲဒါတွေအားလုံးကို ဣန္ဒြိယပစ္စယောထဲမှာ ထည့်ဟောထား ပါပါတယ်တဲ့။</p> <h3>ဣန္ဒြိယပစ္စည်း ၃-မျိုး</h3> <div class="separator">▬▬▬▬▬▬▬</div> <p>ဒါကြောင့်မို့ ဣန္ဒြိယပစ္စယောဆိုတာ မိမိဆိုင်ရာကိစ္စ၌ အစိုးတရ ချုပ်ကိုင် အုပ်စိုးလျက် ကျေးဇူးပြုတတ်သောအကြောင်းတရားများကို ခေါ်ပါတယ်တဲ့၊ အဲဒီ ဣန္ဒြိယပစ္စည်း ဟာလည်း ပုရေဇာတဣန္ဒြိယဆိုတာ ရှိတယ်၊ သဟဇာတဣန္ဒြိယ ဆိုတာ ရှိတယ်၊ ရူပဇီဝိတိန္ဒြိယဆိုတာ ရှိတယ်၊ သဘာဝတရားကို ကြည့်ပြီးတော့ သုံးမျိုးခွဲလိုက်တယ်။</p> <p><b>ပုရေဇာတဣန္ဒြိယ</b> - တချို့ ဣန္ဒြေတွေက ကြိုတင်ဖြစ်နှင့်ပြီး ကျေးဇူးပြုတာ၊ အကျိုးတရားမပေါ်မီ ကြိုတင်ဖြစ်နှင့်ပြီးတော့ အထောက်အကူဖြစ်တဲ့တရား။ <b>သဟဇာတဣန္ဒြိယ</b>ကျတော့ <b>သဟ</b>ဆိုတာ တစ်ပြိုင်နက်အတူတကွ၊ <b>ဇာတ</b>ဆိုတာ ဖြစ်တာ၊ အတူတကွ ဖြစ်လာပြီး ကျေးဇူးပြုတဲ့ဣန္ဒြေ၊ ဒါက တစ်ခု၊ <b>ရူပဇီဝိတိန္ဒြိယ</b> ဆိုတာ သပ်သပ်၊ ဇီဝိတိန္ဒြေထဲက ရုပ်ဇီဝိတကို သီးသန့်ထုတ်ပြီး ဟောတာ၊ သူက ကမ္မဇရုပ်ကို စောင့်ရှောက်တဲ့ကိစ္စ ဆောင်ရွက်တယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ သူ့ကို သီးသီး သန့်သန့် ခွဲဟောတယ်။</p> <h3>ပုရေဇာတိန္ဒြိယ</h3> <div class="separator">▬▬▬▬▬</div> <p>ပဋ္ဌာန်းပါဠိတော်မှာ <b>ဣန္ဒြိယပစ္စယောတိ</b> လို့ ခေါင်းစီးတပ်ပြီး မြတ်စွာဘုရားက ဟောတယ်-</p> <p class="pali-myanmar">“<b>စက္ခုန္ဒိယံ စက္ခုဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ဣန္ဒြိယပစ္စယေန ပစ္စယော</b>”၊</p> <p>ဣန္ဒြေ၂၂-ပါး အစဉ်အတိုင်း ဟောတယ်။</p> <p class="pali-myanmar"><b>စက္ခုန္ဒြိယံ</b> - စက္ခုန္ဒြေလို့ခေါ်တဲ့ စက္ခုပသာဒရုပ်သည်၊ <br> <b>စက္ခုဝိညာဏ ဓာတုယာ</b> - စက္ခုဝိညာဏဓာတ်လို့ဆိုတဲ့ မြင်သိစိတ်အား လည်းကောင်း၊ <br> <b>တံ သမ္ပယုတ္တကာနံ</b> - ထိုမြင်သိစိတ်နဲ့ ယှဉ်တွဲ၍ ဖြစ်တတ်ကုန်သော၊ <br> <b>ဓမ္မာနံ</b> - စေတသိက်တရားတို့အားလည်းကောင်း၊ <br> <b>ဣန္ဒြိယပစ္စယေန</b> - ဣန္ဒြိယပစ္စယသတ္တိဖြင့်၊ <br> <b>ပစ္စယော ဥပကာရကော</b> = ကျေးဇူးပြုတတ်ပါပေတော့၏။</p> <p><b>ဣန္ဒြိယသတ္တိ</b> ဆိုသည်မှာ ဆိုင်ရာကိစ္စအပေါ်မှာ စိုးပိုင်ထားခြင်း၊ ဆိုင်ရာ ကိစ္စကို ချုပ်ကိုင်ထားခြင်း ဖြစ်တယ်။ ဒီတော့ ဘယ်ကိစ္စကို ချုပ်ကိုင်တုန်း? စက္ခု- ဝိညာဏ်စိတ်မှာ မြင်ခြင်းကိစ္စရှိတယ်၊ အဲဒီသူ ရဲ့မြင်ခြင်းကိစ္စ ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာ မှာ ဘယ်သူ့ရဲ့ ချုပ်ကိုင်မှုကို ခံရတုန်းဆိုရင် စက္ခုပသာဒရုပ်ရဲ့ ချုပ်ကိုင်မှုကို ခံရ တယ်၊ စက္ခုပသာဒရုပ်သည် စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်နဲ့ စေတသိက်တို့အား ဣန္ဒြိယသတ္တိ ဖြင့် ကျေးဇူးပြုပါတယ်လို့ ဒါ ပြောတာနော်၊ စိုးပိုင်ထားတယ်ဆိုတဲ့သတ္တိနဲ့ ကျေးဇူး ပြုတယ်တဲ့။</p> <p class="pali-myanmar">“<b>သောတိန္ဒြိယံ သောတဝိညာဏဓာတုယာ တံ သမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ဣန္ဒြိယပစ္စယေန ပစ္စယော</b>”</p> <p>နားအကြည်လို့ဆိုတဲ့ သောတပသာဒရုပ်သည် အကြားကိစ္စကို ဆောင်ရွက် တဲ့ သောတဝိညာဏ်စိတ်ကို ချုပ်ကိုင်ထားတယ်၊ အကြားကိစ္စကို သူက ချုပ်ကိုင် ထားတယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ သူ့ကို “<b>ဣန္ဒြိယ</b>” လို့ ခေါ်တယ်။</p> <p class="pali-myanmar"><b>သောတိန္ဒြိယံ</b> – သောတပသာဒလို့ခေါ်တဲ့ သောတိန္ဒြေသည်၊ <br> <b>သောတ- ဝိညာဏဓာတုယာ</b> - သောတဝိညာဏဓာတ်လို့ခေါ်တဲ့ ကြားသိစိတ်အား လည်းကောင်း၊ <br> <b>တံ သမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ</b> - ထိုကြားသိစိတ်နဲ့ ယှဉ်တွဲ၍ဖြစ်တဲ့ စေတသိက် တရားတို့အားလည်းကောင်း၊ <br> <b>ဣန္ဒြိယပစ္စယေန</b> – ဣန္ဒြိယပစ္စယသတ္တိဖြင့်၊ <br> <b>ပစ္စယော ဥပကာရကော</b> - ကျေးဇူးပြုတတ်ပါပေတော့၏။</p> <p>မြတ်စွာဘုရားက တစ်ခုနဲ့တစ်ခု ဆက်သွယ်ပြီး ဒီလိုချုပ်ကိုင်ပြီး ကျေးဇူး ပြုနေတယ်၊ အထောက်အကူပြုနေတယ်ဆိုတဲ့သဘောတွေကို ဟောတာနော်၊ ကမ္ဘာလောကကြီး တစ်ခုလုံး စဉ်းစားကြည့်ရင် အားလုံးဟာ ဒီအတိုင်းပဲ၊ ဘယ်နေရာပဲ ကြည့်ကြည့် အကြောင်းတရားတွေက စုပေါင်းပြီး ထောက်ပံ့ထားတာတွေချည်းပဲ၊ အကြောင်း တရား ပြိုလဲသွားတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် အကျိုးတရားတွေပျောက်ကွယ်ကုန် မှာပဲ၊ ဒီတော့ ခိုင်မာတဲ့အရာဆိုတာ ဘယ်ရှိမှာလဲ၊ အကြောင်းတွေထောက်ပံ့ထား တဲ့အချိန်လေးလောက်ပဲ အကျိုးတရားက နေလို့ ရတာ၊ ထောက်ပံ့မှုကင်းမဲ့သွားတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ပြိုလဲဖို့ပဲ ရှိတယ်။</p> <p>မမြဲတဲ့သဘောတွေကို ထင်ရှားစေတယ်၊ မမြဲသည့်အတွက်ကြောင့် ကျေနပ် စရာ မကောင်းတဲ့သဘောတွေကိုလည်း ထင်ရှားစေတယ်၊ ကိုယ် ဘာမှမပိုင်ဘူး ဆိုတာကိုလည်း ထင်ရှားစေတယ်၊ သဘာဝတရားတွေဟာ သူ့ဟာနဲ့သူ ခုလို အထောက်အကူပြုပြီးတော့ နေကြတာတွေ ကိုယ့်အနေနဲ့ ဘာတတ်နိုင်တုန်း၊ ဘာမှ မတတ်နိုင်ဘူး၊ ကိုယ်တတ်နိုင်တာ ဘာတစ်ခုမှ မရှိဘူး၊ သဘာဝတရားတွေ အချင်း ချင်း အပြန်အလှန် ဒီလိုလုပ်နေကြတာ။</p> <p class="pali-myanmar">“<b>ဃာနိန္ဒြိယံ ဃာနဝိညာဏဓာတုယာ တံ သမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ဣန္ဒြိယပစ္စယေန ပစ္စယော</b>”။</p> <p class="pali-myanmar"><b>ဃာနိန္ဒြိယံ</b> - ဃာနိန္ဒြေလို့ဆိုတဲ့ ဃာနပသာဒရုပ်သည်၊ <br> <b>ဃာနဝိညာဏ- ဓာတုယာ</b> - ဃာနဝိညာဏဓာတ်လို့ခေါ်တဲ့ နံသိစိတ်အား လည်းကောင်း၊ <br> <b>တံ သမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ</b> – ထိုနံသိစိတ်နဲ့ယှဉ်တွဲ၍ဖြစ်တဲ့ စေတသိက်တရား တို့အား လည်းကောင်း၊ <br> <b>ဣန္ဒြိယပစ္စယေန</b> ဣန္ဒြိယပစ္စယသတ္တိဖြင့်၊ <br> <b>ပစ္စယော ဥပကာရကော</b> - ကျေးဇူးပြုတတ်ပါပေတော့၏။</p> <p>ဒီလိုဆက်သွယ်ပြီးတော့ ထိန်းချုပ် နေတယ်ဆိုတဲ့သဘောကို မြတ်စွာဘုရားက ဣန္ဒြိယပစ္စယောမှာ ဟောတာ။</p> <p class="pali-myanmar">“<b>ဇိဝှိန္ဒြိယံ ဇိဝှာဝိညာဏဓာတုယာ တံ သမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ဣန္ဒြိယပစ္စယေန ပစ္စယော</b>”။</p> <p class="pali-myanmar"><b>ဇိဝှိန္ဒြိယံ</b> - ဇိဝှိန္ဒြေလို့ခေါ်တဲ့ ဇိဝှာပသာဒရုပ်သည်၊ <br> <b>ဇိဝှာဝိညာဏဓာတုယာ</b> - ဇိဝှာဝိညာဏဓာတ် လို့ခေါ်တဲ့ လျက်သိစိတ်အား လည်းကောင်း၊ <br> <b>တံ သမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ</b> - ထိုလျက်သိစိတ်ကလေးနဲ့ အတူယှဉ်တွဲပြီးဖြစ်တဲ့ စေတသိက်တရား တို့အားလည်းကောင်း၊ <br> (စိတ်ပါလို့ရှိရင် သူနဲ့ယှဉ်တဲ့စေတသိက်က တွဲဖက်လာတာပဲ၊ အဲဒီ ပသာဒရုပ် ကလေးက ဒီလျက်သိစိတ်ကို ထိန်းချုပ်ထားတယ်၊ ဣန္ဒြိယသတ္တိကို အသုံးပြုပြီး တော့ စိုးပိုင်နေတယ်လို့ ဒီလိုပြောတာ၊) <br> <b>ဣန္ဒြိယပစ္စယေန</b> - ဣန္ဒြိယ ပစ္စယသတ္တိဖြင့်၊ <br> <b>ပစ္စယော ဥပကာရကော</b> - ကျေးဇူးပြုလျက် ရှိပါပေတော့၏။</p> <p class="pali-myanmar">“<b>ကာယိန္ဒြိယံ ကာယဝိညာဏဓာတုယာ တံ သမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ဣန္ဒြိယပစ္စယေန ပစ္စယော</b>”။</p> <p class="pali-myanmar"><b>ကာယိန္ဒြိယံ</b> - ကာယိန္ဒြေလို့ခေါ်တဲ့ကာယပသာဒရုပ်သည်၊ <br> <b>ကာယဝိညာဏ ဓာတုယာ</b> - ကာယဝိညာဏဓာတ်လို့ခေါ်ရတဲ့ ထိသိစိတ်အား လည်းကောင်း၊ <br> <b>တံ သမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ</b> - ထိုထိသိစိတ်နဲ့ယှဉ်တွဲ၍ဖြစ်တဲ့ စေတသိက်တရား တို့အား လည်းကောင်း၊ <br> <b>ဣန္ဒြိယပစ္စယေန</b>- ဣန္ဒြိယပစ္စယသတ္တိဖြင့်၊ <br> <b>ပစ္စယော ဥပကာရကော</b>- ကျေးဇူးပြုတတ်ပါပေတော့၏။</p> <p>လောကကြီးရဲ့သဘာဝ၊ သက်ရှိသတ္တဝါတွေရဲ့သဘာဝဟာ ဒီအတိုင်း ရပ်တည် နေတယ်ဆိုတာကို မြတ်စွာဘုရားက ဟောဒီ ဣန္ဒြိယသတ္တိနဲ့ ပြောတာ၊ စာပေလို အသေးစိတ်ဆိုရင် စက္ခုန္ဒြေ၊ သောတိန္ဒြေ၊ ဃာနိန္ဒြေ၊ ဇိဝှိန္ဒြေ၊ ကာယိန္ဒြေ လို့ ဆိုတဲ့ ဒီပသာဒရုပ်ငါးခုသည် လူ့ ရဲ့ သန္တာန်မှာ စတင်ဖြစ်လာတဲ့အချိန်ကနေ စပြီး စိတ်ရဲ့ ခဏတိုင်း ခဏတိုင်းမှာ စဉ်ဆက်မပြတ် ဖြစ်ပြီးနေတယ်၊ (ဒါ ပုရေဇာတ ပစ္စည်းတုန်းကလည်း ပြောထားပြီးသားနော်၊)</p> <p>အဲဒီ စဉ်ဆက်မပြတ်ဖြစ်နေတဲ့ သိန်း သန်းချီနေတဲ့ ထောင်ပေါင်းများစွာရှိတဲ့ စက္ခုပသာဒရုပ်တွေထဲက ဘယ်စက္ခုပသာဒ ရုပ်က မြင်သိစိတ်ကို ထိန်းချုပ်ထား တာလဲ၊ ဘယ်သောတပသာဒရုပ်က ကြားသိ စိတ်ကို ထိန်းချုပ်ထားတာလဲ၊ ပုရေဇာတပစ္စည်းတို့ နိဿယပစ္စည်းတို့တုန်းက ရှင်းထားတဲ့အတိုင်း ပြန်မှတ် ရအောင်နော်။</p> <p>စိတ်ဖြစ်စဉ်မှာ အာရုံတစ်ခုနဲ့ တွေ့လိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ဘယ်စိတ်က စဖြစ်လဲ၊ အာရုံအသစ်တစ်ခုကို တွေ့လိုက်တဲ့အချိန်မှာ ထိုအာရုံအသစ်ကို လက်ခံ တဲ့စိတ်က ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ်၊ အဲဒီအာရုံပေါ်လာတဲ့အချိန်မှာ ဘယ်စိတ်နဲ့ သွား တိုက်ဆိုင်တုန်း ဆိုရင် ပထမဘဝင်စိတ်၊ အဲဒီဘဝင်ကို အတီတဘဝင်လို့ ခေါ်တယ်၊ အဲဒီ အတီတ ဘဝင်ပြီးတော့ လှုပ်ရှားသွားတဲ့ဘဝင်ကို ဘဝင်္ဂစလနလို့ ခေါ်တယ်၊ ပြတ်တောက် သွားတဲ့ဘဝင်ကို ဘဝင်္ဂုပစ္ဆေဒလို့ ခေါ်တယ်။</p> <p>ဆိုလိုတာက မျက်စိကို အဆင်းအာရုံက လာတိုက်မယ်၊ နားကို အသံ အာရုံက လာတိုက်လိုက်မယ်၊ နှာခေါင်းကို အနံ့က လာတိုက်လိုက်မယ်၊ လျှာကို အရသာက လာထိမယ်၊ ခန္ဓာကိုယ်ကို အထိအတွေ့က လာပြီးတော့ထိမယ် ဆိုလို့ ရှိရင် စိတ်အစဉ်ဟာ ချက်ချင်းကြီးဖြစ်မသွားဘူး၊ အနည်းဆုံး စိတ္တက္ခဏ ၃-ခု ဖြတ်ကျော်ခဲ့ရတယ်၊ အဲဒီဖြတ်ကျော်တဲ့ အချိန်ပိုင်းမှာလည်းပဲ စက္ခုပသာဒရုပ် သောတပသာဒရုပ် ဃာနပသာဒရုပ် ဇိဝှာပသာဒရုပ် ကာယပသာဒရုပ်တွေ ဖြစ်နေ တာပဲ၊ မဖြတ်ကျော်ခင်ကလည်း ဖြစ်တယ်၊ အရင်ကလည်း ဖြစ်တယ်၊ နောက်လည်း ဖြစ်နေတယ်။</p> <p>အဲဒီထဲက ဘယ်ပသာဒရုပ်သည် ဣန္ဒြိယပစ္စည်းလဲလို့ မေးတဲ့အခါ အတီတဘဝင်ရဲ့ ဥပါဒ်နဲ့ ပြိုင်ပြီးဖြစ်လာတဲ့ စက္ခုပသာဒရုပ်သည် (အတီတဘဝင်ပြီး တော့ ဘဝင်္ဂစလန၊ ပြီးတော့ ဘဝင်္ဂုပစ္ဆေဒ၊ ပြီးတော့ ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း ဆိုပြီးတော့ စိတ္တက္ခဏ ၄-ခု၊ အဲဒီ ၄-ခု နောက်မှာ စက္ခုဝိညာဏ်တဲ့၊ ဟော သူက born earlier ပဲ၊ ကြိုတင်မွေးဖွားလာတာ၊) စိတ္တက္ခဏ ၄-ခု ကြိုတင်မွေးဖွားလာတာ၊ အဲဒီ စက္ခု- ပသာဒရုပ်သည် စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်ကို ဣန္ဒြိယပစ္စယသတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုပါတယ်၊ ဒါက စာလို အတိအကျနားလည်တာ။</p> <p>လက်တွေ့ ကိုယ်သဘောပေါက်ဖို့ရာကတော့ မြင်သိစိတ်ကို စက္ခုပသာဒ ရုပ်က ထိန်းနေတယ်ဆိုတာပဲ၊ ပသာဒရုပ်အားကောင်းရင် မြင်သိစိတ်က ပီပီပြင်ပြင် ဖြစ်တယ်၊ ပသာဒရုပ် အားမကောင်းရင် မြင်သိစိတ်က အားနည်းတယ်၊ ဒါက ထိန်းတဲ့ပုံမျိုးကိုပြောတာ၊ ဒါကို ပုရေဇာတဣန္ဒြိယလို့ ခေါ်တယ်၊ ဘာဖြစ်လို့တုန်း ဆိုရင် born earlier ကြိုတင်ပြီးတော့ ဖြစ်တာ၊ ကြိုတင်ဖြစ်ပြီးတော့မှ သူက စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်ကို ထိန်းချုပ်ပြီး ဣန္ဒြိယသတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုတာပဲ၊ အဲဒါကိုပဲ ပုရေဇာတိန္ဒြိယလို့ ခေါ်တယ်။</p> <p>အဲဒီမှာ ဘုန်းကြီးတို့ရေးထားတဲ့ “ပဋ္ဌာန်းမြတ်ဒေသနာ”ဆိုတဲ့ စာအုပ်ထဲမှာ လည်း ဒါ ရှင်းထားတာပါတယ်၊ အတိုချုပ်က စက္ခုန္ဒြေခေါ် မျက်စိအကြည်ရုပ်သည် မြင်သိစိတ် စေတသိက်တရားများအား မြင်မှုကိစ္စ၌ ကြီးစိုးလျက် ကျေးဇူးပြု၏၊ ထင်ရှားစေဦးအံ့၊ မျက်စိအကြည်ရုပ်အားကောင်းလျှင် မြင်သိစိတ်အားကောင်း၏၊ အားနည်းလျှင် အားနည်း၏၊ ဤသည်ကား မြင်မှုကိစ္စ၌ မျက်စိအကြည်ရုပ် စက္ခုန္ဒြေက မြင်သိစိတ်စေတသိက်တို့ကို စိုးပိုင်ချုပ်ကိုင်ထားပုံ ဖြစ်၏။</p> <p>ဒါ နားလည်ဖို့ပဲ အရေးကြီးတယ်၊ ဒါနားလည်ရင် ထို့အတူပဲ သောတိန္ဒြေ ဃာနိန္ဒြေ ဇိဝှိန္ဒြေ ကာယိန္ဒြေ၊ အကုန်လုံး နားလည်သွားတယ်၊ အဲဒါတွေကို ချုပ်ကိုင်ပြီးထားတာ၊ ချုပ်ကိုင်နိုင်တဲ့ စွမ်းရည်သတ္တိကို အသုံးပြုပြီးတော့ ကျေးဇူးပြုတာတဲ့၊ အဲဒါ ဣန္ဒြိယသတ္တိပဲ၊ ဒီလိုဆိုတာ၊ ဒါ ပုရေဇာတဣန္ဒြိယပဲ၊ ပုရေဇာတမျိုး လို့ ပြောတာ။</p> <p>သူလည်းပဲ ရှိနေခိုက် ကျေးဇူးပြုတာဖြစ်သောကြောင့် အတ္ထိ၊ မကင်းကွာ ခင် ကျေးဇူးပြုတာ ဖြစ်သောကြောင့် အဝိဂတ၊ ပုရေဇာတ၊ နိဿယ၊ အတ္ထိ၊ အဝိဂတ၊ ဟောဒီပုံစံနဲ့ လာတာ၊ အဲဒါပြီးတဲ့အခါကျတော့ ဒါက ပသာဒရုပ် ဣန္ဒြေ ၅-ပါး၊ ဒါကိုပဲ ပုရေဇာတဣန္ဒြိယပစ္စည်းလို့ ဒီလိုဟောတယ်၊ ဝတ္ထုရုပ်ငါးပါးနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ ဟောတာ။</p> <h3>ရူပဇီဝိတိန္ဒြိယပစ္စည်း</h3> <p>▬▬▬▬▬▬▬</p> <p>ကဲ နောက်တစ်ခုပြောမယ်။ <p><b>ရူပဇီဝိတိန္ဒြိယ</b></p> ၊ ဇီဝိတက ရုပ်နာမ် ၂-မျိုးရှိတယ်၊ နာမ်ဇီဝိတကိုတော့ သဟဇာတထဲမှာ ထည့်လိုက်ပြီးတော့ ရူပဇီဝိတိန္ဒြိယက သီးသန့်၊ ဒါကြောင့်မို့ -</p> <p><b>“ရူပဇီဝိတိန္ဒြိယံ ကဋတ္တာ ရူပါနံ ဣန္ဒြိယပစ္စယေန ပစ္စယော”</b>၊</p> <p>ရုပ်ဇီဝိတက ဘယ်အရာကို စောင့်ရှောက်ချုပ်ကိုင်တုန်းဆိုရင် <p><b>ကမ္မဇရုပ်</b></p> တွေကို ချုပ်ကိုင်တယ်၊ ကမ္မဇရုပ်တွေကို ဘယ်လိုချုပ်ကိုင်တာတုန်းဆို သူရှိရင် ကမ္မဇရုပ်တွေ ဆက်လက်ဖြစ်မယ်၊ သူ,မရှိရင် ကမ္မဇရုပ်တွေက ပျက်မယ်၊ ဒါပဲ၊ လျှပ်စစ်မီးလေးက ဘာကို ချုပ်ကိုင်ထားတုန်းဆိုတော့ အလင်းကိုချုပ်ကိုင်ထားတယ်၊ ဒါ သူချုပ်ကိုင် ထားတဲ့ကိစ္စပဲတဲ့၊ ကဲ လျှပ်စစ်မီးပျက်သွားတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ဘာဖြစ်သွားတုန်း၊ အလင်းရောင်ပျောက်သွားတယ်၊ မချုပ်ကိုင်နိုင်တော့ဘူး။</p> <p>အဲဒီအတိုင်းပဲ <p><b>ရူပဇီဝိတိန္ဒြေ</b></p> က စောင့်ရှောက်ခြင်းကိစ္စမှာ ကမ္မဇရုပ်တွေကို ချုပ်ကိုင်တယ်၊ ကမ္မဇရုပ်တွေ စိတ္တက္ခဏတိုင်း စိတ္တက္ခဏတိုင်း ထပ်ထပ် ဖြစ်နေ အောင် ဘယ်သူက ချုပ်ကိုင်ထားတုန်းဆိုလို့ရှိရင် ဟောဒီဇီဝိတိန္ဒြေရုပ်က ချုပ်ကိုင် ထားတာ၊ အသက်ရှင်နေသေးတယ်ဆိုတာ ဒါကို ပြောနေတာနော်၊ သူရှိနေသည့် အတွက်ကြောင့် ထပ်တလဲလဲ ထပ်ဖြစ်နေတာ၊ သူမရှိတော့ဘူးဆိုရင် မဖြစ်တော့ဘူး၊ ပျက်သွားမှာ။</p> <p>အဲဒါကို <b>“ရူပဇီဝိတိန္ဒြိယံ ကဋတ္တာရူပါနံ ဣန္ဒြိယပစ္စယေန ပစ္စယော”</b> –</p> <ul> <li><b>ရူပဇီဝိတိန္ဒြိယံ</b> - ရုပ်ဇီဝိတန္ဒြေလို့ခေါ်ရတဲ့ ဇီဝိတရုပ်သည်၊</li> <li><b>ကဋတ္တာ ရူပါနံ</b> - ကဋတ္တာရုပ်လို့ဆိုတဲ့ ကမ္မဇရုပ်တို့အား၊</li> <li><b>ဣန္ဒြိယပစ္စယေန</b> – ဣန္ဒြိယပစ္စယသတ္တိဖြင့်၊</li> <li><b>ပစ္စယော ဥပကာရကော</b> - ကျေးဇူးပြုတတ်ပါပေ၏။</li> </ul> <p>သူက ရှိနေခိုက် ကျေးဇူးပြုတာဖြစ်သောကြောင့် <b>အတ္ထိပစ္စည်း</b>၊ မကင်းကွာခင် ကျေးဇူးပြုတာဖြစ်သောကြောင့် <b>အဝိဂတပစ္စည်း</b>၊ သူရှိနေတုန်း သူထိန်းနေမှာပဲ၊ ဒါရှိလို့ ကမ္မဇရုပ်တွေဟာ ထပ်တလဲလဲ ရှင်သန်ပြီးတော့ ထပ်ဖြစ်နေတာ။ သူ မရှိ တော့ဘူး၊ သူက မစောင့်ရှောက်တော့ဘူးဆိုရင် ကမ္မဇရုပ်တွေ သွားရော အကုန်လုံး၊ တစ်ခုမှ ထပ်ဖြစ်နိုင်တာ မရှိတော့ဘူး၊ ဒါကို ကမ္မဇရုပ်တွေကို ကြီးစိုးပြီး အထောက် အကူပြုနေတယ်လို့ ဒီလို ဆိုလိုတာ။</p> <p>---</p> <h3>အရူပိန္ဒြိယပစ္စည်း</h3> <p>▬▬▬▬▬▬</p> <p>နောက်တစ်ခုကျတော့ ကျန်တဲ့ <b>ဣန္ဒြေ</b>တွေ၊ နာမ်ဇီဝိတိန္ဒြေက စပြီးတော့ အကုန်လုံးပေါင်းပြီးတော့ ပြောမယ်ဆိုရင် နာမ်ဇီဝိတရယ်၊ မနိန္ဒြေက စိတ်၊ သုခိန္ဒြေ ဒုက္ခိန္ဒြေ သောမနဿိန္ဒြေ ဒေါမနဿိန္ဒြေ ဥပေက္ခိန္ဒြေတို့က ဝေဒနာ၊ သဒ္ဓိန္ဒြေ ဝီရိယိန္ဒြေ သတိန္ဒြေ သမာဓိန္ဒြေ ပညိန္ဒြေတို့က သဒ္ဓါ ဝီရိယ သတိ ဧကဂ္ဂတာ ပညာ ဆိုတော့ နာမ်ပိုင်းဆိုင်ရာဣန္ဒြေများ <b>နာမ်ဣန္ဒြေတရားကိုယ်</b>လို့ ခေါ်တယ်၊ နာမ်ဣန္ဒြေ တရားကိုယ် ၈-ပါး - ဇီဝိတ စိတ် ဝေဒနာ သဒ္ဓါ ဝီရိယ သတိ သမာဓိ ပညာ၊ အဲဒီ နာမ်ဣန္ဒြေတရားတွေကလည်း မိမိနဲ့ယှဉ်ဘက်ဖြစ်တဲ့ စိတ် စေတသိက် တွေကို <b>ဣန္ဒြိယသတ္တိ</b>နဲ့ အထောက်အကူ ပြုနေပါတယ်တဲ့။</p> <p><b>“အရူပိနော ဣန္ဒြိယာ သမ္ပယုတ္တကာနံ ဓမ္မာနံ တံ သမုဋ္ဌာနာနဉ္စ ရူပါနံ ဣန္ဒြိယပစ္စယေန ပစ္စယော”</b>။</p> <p><b>အရူပိနော ဣန္ဒြိယာ</b> - နာမ်ဖြစ်တဲ့ဣန္ဒြေဆိုတာ အခုပြောခဲ့တဲ့ ဇီဝိတိန္ဒြေ တစ်ခြမ်းပေါ့နော်၊ နာမ်ဇီဝိတ၊ မနိန္ဒြေ၊ နောက် သုခိန္ဒြေ၊ ဒုက္ခိန္ဒြေ စတဲ့ ဝေဒနာ၊ သဒ္ဓိန္ဒြေဆိုတဲ့ သဒ္ဓါ၊ ဝီရိယိန္ဒြေက ဝီရိယ၊ သတိန္ဒြေက သတိ၊ သမာဓိန္ဒြေက ဧကဂ္ဂတာ၊ ကျန်တာက ပညာ ပညိန္ဒြေ ပေါင်းလိုက်တော့ ၈-ခု၊ အဲဒီတရားကိုယ် စိတ်နဲ့ စေတသိက်တရားတွေဟာ သူတို့နဲ့ ယှဉ်ဘက်ဖြစ်တဲ့ သဘာဝတရားတွေကို ဆိုင်ရာဆိုင်ရာကိစ္စတွေမှာ သူတို့က ချုပ်ကိုင်လွှမ်းမိုးပြီး <b>ဣန္ဒြိယသတ္တိ</b>နဲ့ ကျေးဇူးပြု နေပါတယ်တဲ့။</p> <p>---</p> <h3>နာမဇီဝိတိန္ဒြိယပစ္စည်း</h3> <p>▬▬▬▬▬▬▬▬</p> <p>ဒီတော့ <b>နာမ်ဇီဝိတ</b>က ဘယ်လိုကျေးဇူးပြုတာတုန်းဆိုတော့ နာမ်ဇီဝိတ ရှိနေလို့ နာမ်တရားတွေဟာလည်း ဆက်လက်ဖြစ်နေတာ၊ ထပ်တလဲလဲ ဖြစ်နေကြတာ၊ သူကလည်း စောင့်ရှောက်ခြင်းကိစ္စမှာ လွှမ်းမိုးထားတာ၊ ဒါဖြင့် နာမ်ဇီဝိတက ဘယ်မှာဖြစ်တာတုန်းဆိုတော့ စိတ်အားလုံးမှာ ဖြစ်တာ၊ <b>သဗ္ဗစိတ္တသာဓာရဏ</b>၊ စိတ် အားလုံးမှာ ယှဉ်တယ်၊ ဖြစ်သမျှစိတ်တွေ သူ့ ရဲ့စောင့်ရှောက်မှု မကင်းဘူးလို့ ဒါ ပြောတာ။</p> <p>---</p> <h3>မနိန္ဒြိယ</h3> <p>▬▬▬</p> <p>နောက် <p><b>မနိန္ဒြိယ</b></p> ။ မနိန္ဒြေက ဘယ်သူ့ကို ထိန်းချုပ်တာတုန်းဆိုရင် <b>စေတသိက်</b> တွေကို ထိန်းချုပ်ထားတာ၊ စေတသိက်တွေဟာ သူ,မဖြစ်ရင် ဖြစ်ခွင့်မရှိဘူး၊ စိတ်မှ မဖြစ်ရင် စေတသိက်တွေက လုံးဝဖြစ်လို့ မရဘူး၊ ဒါ ထိန်းချုပ်ထားတာ ခေါ်တာပဲ၊ အဲဒါကြောင့်မို့ မနိန္ဒြေက သိတဲ့ကိစ္စမှာဆိုရင် သူ့ရဲ့ယှဉ်ဘက် စေတသိက်တွေကို သူက ထိန်းချုပ်လိုက်တယ်။</p> <p>---</p> <h3>ဝေဒနိန္ဒြိယ</h3> <p>▬▬▬▬</p> <p><b>ဝေဒနိန္ဒြေ</b>ဆိုတာကလည်း ခံစားတဲ့ကိစ္စတွေမှာ သူတို့က ထိန်းချုပ်ထား တယ်တဲ့၊ စိတ်ရဲ့ခံစားမှုတွေကို ဝေဒနာရှိမှ ခံစားလို့ရလို့ ခံစားမှုတွေအတွေ့ အကြုံ ရှိမှုတွေကို ဝေဒနိန္ဒြေက ထိန်းချုပ်ထားတယ်။</p> <p>---</p> <h3>သဒ္ဓိန္ဒြိယ စသည်</h3> <p>▬▬▬▬▬▬</p> <p>အမှန်အကန်ဆုံးဖြတ်မှု ယုံကြည်မှုဆိုတဲ့ကိစ္စတွေမှာ <b>သဒ္ဓါ</b>က ထိန်းချုပ် ထားတယ်၊ ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုဆိုတဲ့ ကိစ္စမှာ <b>ဝီရိယ</b>က ထိန်းချုပ်ထားတယ်၊ အမှတ်ရမှု ဆိုတဲ့ကိစ္စမှာ <b>သတိ</b>က ထိန်းချုပ်ထားတယ်၊ တည်ကြည်မှုဆိုတဲ့ ကိစ္စမှာ <b>ဧကဂ္ဂတာ</b>က ထိန်းချုပ်ထားတယ်၊ သဘာဝတရားတွေကို အမှန်သိခြင်းဆိုတဲ့ကိစ္စမှာ <b>ပညာ</b>က ထိန်းချုပ်ပေးထားတယ်၊ သူရှိလို့ သိရတာ၊ သူမရှိရင် မသိဘူး၊ ဒါပြောတာ နော်၊ ထိန်းချုပ်ထားတယ် ဆိုတာ၊ အဲဒါကို မြတ်စွာဘုရားက ကျန်တဲ့ဣန္ဒြေတွေကို တစ်စုတည်း ဟောလိုက်တယ် -</p> <p><b>“အရူပိနော ဣန္ဒြိယာ သမ္ပယုတ္တကာနံ ဓမ္မာနံ တံ သမုဋ္ဌာနာနဉ္စ ရူပါနံ ဣန္ဒြိယပစ္စယေန ပစ္စယော”</b>။</p> <ul> <li><b>အရူပိနော</b> - နာမ်ဖြစ်ကုန်သော၊</li> <li><b>ဣန္ဒြိယာ</b> - ဣန္ဒြေတရားတို့သည်၊</li> <li><b>တံ သမ္ပယုတ္တကာနံ</b> – ထိုဣန္ဒြေနှင့် ယှဉ်ကြကုန်သော၊</li> <li><b>ဓမ္မာနံ</b> – စိတ်စေတသိက်တရား တို့အားလည်းကောင်း၊</li> <li><b>တံ သမုဋ္ဌာနာနံ</b> - ထိုဣန္ဒြေတို့ကြောင့် ဖြစ်ကုန်သော၊</li> <li><b>ရူပါနဉ္စ</b> - စိတ္တဇရုပ် ပဋိသန္ဓေကမ္မဇရုပ်တို့အားလည်းကောင်း၊</li> <li><b>ဣန္ဒြိယပစ္စယေန</b> - ဣန္ဒြိယပစ္စယသတ္တိဖြင့်၊</li> <li><b>ပစ္စယော ဥပကာရကော</b> - ကျေးဇူးပြုတတ်ပါပေ၏။</li> </ul> <p>ပဋ္ဌာန်းမှာ <b>ဣန္ဒြိယပစ္စည်း</b>ဆိုတာ အဲဒါကို ပြောတာပါ၊ ဆိုင်ရာဆိုင်ရာ ကိစ္စတွေမှာ ချုပ်ကိုင်မှုဆိုတဲ့ ကြီးစိုးလွှမ်းမိုးမှု၊ သူ့ ကိစ္စ သူလွှမ်းမိုးတာ၊ တခြားကိစ္စကို သူမလွှမ်းမိုးနိုင်ဘူး၊ ချုပ်ကိုင်တယ်ဆိုဟာ နှစ်မျိုးရှိတယ်၊ <b>အဓိပတိ</b>ရဲ့ လွှမ်းမိုး ချုပ်ကိုင်မှု၊ <b>ဣန္ဒြိယ</b>ရဲ့ချုပ်ကိုင်မှု၊ နှစ်ခုရှိတယ်၊ အစိုးရပုံ မတူဘူး၊ အဓိပတိပစ္စယော တုန်းက အဓိပတိရဲ့ချုပ်ကိုင်မှုဆိုတာ ပြိုင်ဘက်မရှိဘူး၊ သူတစ်ဦးတည်းက ကိစ္စ အားလုံးကို ချုပ်ကိုင်တယ်၊ အဲဒါကြောင့်မို့ အဓိပတိဆိုတာ မင်းနဲ့ အလား တူတယ်၊ မင်းဆိုတာ ဌာနပေါင်းစုံ အကုန်လုံးကိုင်တယ်၊ ဣန္ဒြေကျတော့ ဝန်ကြီးတွေနဲ့ တူတယ်၊ ဝန်ကြီးဆိုတာနော် ကိုယ့်ဝန်ကြီးဌာနမှာ ကိုယ်ပိုင်တယ်၊ ကျန်တဲ့ဝန်ကြီးဌာန သူမပိုင်ဘူး၊ သူမချုပ်နိုင်ဘူး၊ သူချုပ်နိုင်တာက သူ့ဆိုင်ရာဝန်ကြီးဌာနပဲ၊ ထို့အတူပဲ ဣန္ဒြိယဆိုတဲ့သဘာဝတရားတွေဟာ သူ့ဆိုင်ရာဆိုင်ရာကိစ္စမှာသာ သူချုပ်ကိုင်နိုင် တာ၊ ကျန်တဲ့ကိစ္စတွေမှာ သူမချုပ်ကိုင်ဘူးတဲ့၊ ဣန္ဒြိယကြီးစိုးပုံနဲ့ အဓိပတိကြီးစိုးပုံ ချင်း မတူဘူးတဲ့၊ အဓိပတိကျတော့ ပြိုင်ဘက်မရှိ ကြီးစိုးတာ၊ ဣန္ဒြိယကျတော့ ပြိုင် ဘက်တွေ ရှိတယ်၊ ကိုယ့်ကိစ္စသာ ကိုယ်လုပ်နိုင်တာ၊ တခြားဟာ မလုပ်နိုင်ဘူး။</p> <p>ဒီသဘာဝတရားတွေကို သိရှိနားလည်ထားကြမယ်ဆိုလို့ရှိရင် “တို့ခန္ဓာ ကိုယ်မှာ ခိုင်မြဲတဲ့အရာဆိုတာလည်း ဘာမှမရှိဘူး၊ ထာဝရပြောင်းလဲပျက်စီးနေတဲ့ အရာတွေ၊ သူ့ဟာသူ ထိန်းချုပ်ပြီး နေကြတဲ့အရာတွေသာ ဖြစ်တယ်၊ ဒါတွေကို ‘ငါဆိုတဲ့အတွေးနဲ့ ကြည့်ပြီး အမြင်မှားမှုတွေ ဖြစ်ကြတယ်၊ ‘ငါ့ဟာ’ဆိုတဲ့အတွေးနဲ့ ဖြစ်ပြီးတော့ လောဘတွေ ဖြစ်ကြတယ်၊ မာန်မာနတွေ တက်ကြတယ်၊ တကယ် တော့ ‘ငါဆိုတာလည်း ဒီထဲမှာ ဘာမှမရှိဘူး၊ သဘာဝတရားသက်သက်မျှသာ ဖြစ်တယ်၊ “ငါ’ဆိုတာ မရှိသည့်အတွက်ကြောင့် ‘ငါ့ဟာ'လို့ ပြောစရာလည်း တစ်ခုမှ မရှိဘူး” လို့ ဟောဒီလိုမြင်တဲ့အမြင်ဟာ <b>သမ္မာဒဿန</b> မှန်ကန်စွာမြင်ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။</p> <p>အဲဒီလို မှန်ကန်စွာမြင်မှသာလျှင် မိမိတို့သန္တာန်မှာဖြစ်တဲ့ ဘဝသံသရာက ပါလာတဲ့ <b>လောဘ ဒေါသ မောဟ</b>ဆိုတဲ့ ကိလေသာတွေကို ဖယ်ရှားပစ်နိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့်မို့ တရားချစ်ခင်သူတော်စင်ပရိသတ်အပေါင်းတို့ သဘာဝ တရားကို မှန်ကန်သောအသိဉာဏ်ဖြင့် ရှုမှတ်နိုင်ကြပြီး ‘ငါ’ ‘ငါ့ဟာ” မဟုတ်ဘူး၊ သဘာဝ တရားသက်သက်မျှသာလို့ ဒီလို ရှုမှတ်ပွားများကြခြင်းဖြင့် နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာကို ကိုယ်စီကိုယ်ငှ မျက်မှောက်ပြုနိုင်ကြပါစေ။</p> <p>---</p> <h3>ပဋ္ဌာန်းမြတ်ဒေသနာ အပိုင်း (၁၄)</h3> <p>▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬</p> <p>သာသနာတော်နှစ် ၂၅၅၃-ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၇၁-ခုနှစ်၊ တော်သလင်း လပြည့်ကျော် ၃-ရက်၊ (၆-၉-၂ဝဝ၉)၊ ရန်ကုန်တိုင်း၊ ဗဟန်းမြို့နယ်၊ ကြားတောရ လမ်း မင်္ဂလာဈေးဓမ္မာရုံတော်ကြီးအတွင်းဝယ် ဆင်ယင်ကျင်းပ ပြုလုပ်အပ်သည့် ညဉ့်ဦးယံဓမ္မသဘင် အခမ်းအနားဝယ် မင်္ဂလာတောင်ညွန့်မြို့နယ် မင်္ဂလာဈေး နှစ်ဖက်မိဘများနှင့် ဦးတင်စိုးတို့အား ရည်စူး၍ ဒေါ်လှခင် ကိုကျော်သင်းဆေးဆိုင် မိသားစုတို့၏ အမတဒါန ဓမ္မဒါနအဖြစ်ဖြင့် ဟောကြား တော်မူသည်။</p> <p>---</p> <h3>ဈာနပစ္စယော</h3> <p>▬▬▬▬▬</p> <p>ဗုဒ္ဓမြတ်စွာက အကြောင်းတရားတွေကို <b>၂၄-ပစ္စည်း</b>နဲ့ ရှင်းပြတော်မူခဲ့တယ်၊ ဒီကနေ့ <b>ဈာနပစ္စယော</b> ဟောမယ်၊ ဈာနပစ္စယောဆိုတာ “ဈာန်အင်္ဂါတို့၊ တူစွာဖြစ်ငြား၊ ရုပ်နာမ် များကို၊ ရှုစားစေမှု၊ သတ္တိစုဖြင့်၊ ကျေးဇူးပြုငြား၊ ဈာနပစ္စည်းတရား လည်းကောင်း” ဆိုတဲ့အတိုင်း အာရုံကိုကပ်ပြီး ရှုခြင်းဆိုတဲ့ အဓိပ္ပါယ်နဲ့ မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မူခဲ့တယ်။</p> <p><b>ဈာန</b>ဆိုတဲ့စကားလုံးကို မြန်မာလို ပြန်တဲ့အခါ အဓိပ္ပါယ်မပြန်ဘူး၊ ဈာနကို <b>ဈာန်</b>လို့ ဒီလိုပဲပြန်ကြတယ်၊ ဈာန်ဆိုတဲ့စကားလုံးကို အကြောင်းပြုပြီး မြန်မာစကား တွေထဲမှာ ဈာန်ဝင်စားတယ်၊ ဈာန်ပျံတယ်ဆိုတဲ့ ဝေါဟာရတွေ ပေါ်လာခဲ့တယ်၊</p> <p>ဈာန်ပျံတယ်၊ ဈာန်ဝင်စားတယ်ဆိုတာတွေကို ကြည့်ပြီး ဈာန်ဆိုလို့ရှိရင် ကောင်းကင် ပျံတယ်လို့ချည်း တချို့က ထင်မှတ်ထားကြတယ်၊ တကယ်တော့ ဈာန်ပျံတယ်လို့ တွဲသုံးပေမယ့် ဈာန်တိုင်းဟာ ပျံလို့ရတာ မဟုတ်ဘူး၊ <b>အဘိညာဏ်တန်ခိုး</b> ရတဲ့အခါ ကျမှ ဖန်ဆင်းပြီး ကောင်းကင်ခရီး ပျံသန်းလျှောက်လှမ်းနိုင်တာ ဖြစ်တယ်။</p> <p>ဒီတော့ ဈာနဆိုတာ အာရုံကို စူးစိုက်ပြီး မှတ်နေခြင်း၊ အာရုံကို စူးစိုက်ပြီး ကြည့်ခြင်းဆိုတဲ့အဓိပ္ပါယ်ကို မှတ်သားရမယ်၊ စိတ်နဲ့အာရုံကပ်ပြီး စဉ်ဆက်မပြတ် စိတ်ဟာ အာရုံတစ်ခုတည်းပေါ်မှာ ထပ်တလဲလဲဖြစ်နေတာ။</p> <p>ဒီနေရာမှာ သတိထားဖို့ လိုတာကတော့ စိတ်တစ်ခုရဲ့ သက်တမ်းဟာ အင်မတန်တိုတောင်းတယ်၊ <b>ဥပါဒ် ဒီ ဘင်</b> ဆိုတဲ့ ဖြစ် တည် ပျက် တိုတောင်းတဲ့ အချိန်ပိုင်းတင်ရှိတာ၊ အဲဒီတိုတောင်းတဲ့အချိန်ပိုင်းမှာ ဖြစ်တဲ့စိတ်တွေအားလုံးဟာ သတ်မှတ်ထားတဲ့ အာရုံတစ်ခုတည်းပေါ်မှာ ကပ်ပြီးနေတယ်လို့ ဒီလိုဆိုတာ၊ ထပ်ထပ်ပြီးတော့ ဒီအာရုံပေါ်မှာ ဖြစ်နေတာလို့ ပြောတာ၊ စိတ်ဟာ ဒီအာရုံပေါ်မှာ ကပ်ပြီးတော့ ရှုနေတယ်လို့ ဆိုလိုတာ၊ ဒီအာရုံပေါ်က စိတ်ဟာ ကွာမသွားဘဲနဲ့ အာရုံနဲ့စိတ်ဟာ ကပ်ထားသလို၊ (သို့သော် ဒီစိတ်တစ်ခုဟာ တည်မြဲပြီးတော့ အာရုံပေါ်မှာ ကပ်နေတာလို့ ဒီလိုမတွက်နဲ့) ထပ်တလဲလဲဖြစ်နေတဲ့ စိတ်တွေ၊ ဒီ အာရုံနဲ့တွဲဖက်ပြီးတော့ဖြစ်လာတဲ့ စိတ်တွေမှန်သမျှဟာ ဒီအာရုံကနေ ကွာမသွားဘဲ နေတာ။</p> <p>ဘုန်းကြီးတို့တတွေရဲ့စိတ်တွေကို ကိုယ့်ဟာကိုယ်ပြန်ပြီးတော့စဉ်းစားကြည့်၊ မျက်စိက အာရုံတစ်ခုကို ကြည့်နေပေမယ့်လို့ နားက အသံကြားလိုက်ရင် အဲဒီဘက် စိတ်က ရောက်သွားတယ်၊ တစ်ခါ နှာခေါင်းထဲမှာ အနံ့ဝင်လာရင် အနံ့ဘက် စိတ်က ရောက်သွားပြန်ပြီ၊ တစ်ခါ စိတ်ကူးစိတ်သန်းတွေနဲ့ စိတ်က ဟိုရောက်သွားလိုက်, ဒီရောက်သွားလိုက် ဖြစ်နေတဲ့ သဘောတရားတွေကို ဆင်ခြင် စဉ်းစားကြည့်။</p> <p>ဈာန်ဆိုတဲ့ အနေအထား ရောက်လာပြီဆိုရင် တခြားအာရုံတွေ အားလုံး မေ့ထားပြီး အာရုံတစ်ခုတည်းပေါ်မှာ ထပ်တလဲလဲဖြစ်နေတာ၊ အဲဒါကိုပဲ ကပ်၍ ရှုတယ်လို့ ဒီလိုပြောတာနော်၊ စိတ်ဖြစ်စဉ်ကြီးတစ်ခုလုံးဟာ ဒီအာရုံနဲ့ တွဲဖက်ပြီးတော့ နေတယ်၊ ခွာမရအောင် ဒီအာရုံနဲ့ ကပ်ပြီးထားလိုက်သလို ဖြစ်နေတယ်လို့ ဒါကို အာရုံပေါ်မှာ ကပ်ပြီးတော့ ရှုတယ်လို့ ဒီလိုပြောတာ။</p> <p>ဒီတော့ ဈာနရဲ့အဓိပ္ပါယ်က <b>“ဥပနိဇ္ဈာနကိစ္စ”</b>၊ <b>ဥပ</b>ဆိုတာ အာရုံကို ကပ်ပြီး တော့၊ <b>နိဇ္ဈာန</b> – ရှူကြည့်နေခြင်း၊ ဖြစ်သမျှစိတ်တွေ ဖြစ်တိုင်းဖြစ်တိုင်း ဒီအာရုံက နေပြီး တခြားအာရုံကို ရောက်မသွားဘဲ ဒီအာရုံပေါ်မှာ ထပ်တလဲလဲဖြစ်နေတာ၊ ဒါ သဘာဝတရားတွေရဲ့စွမ်းအားပဲ၊ ဘယ်သူ့ရဲ့စွမ်းအားတုန်းဆိုရင် အဓိကက <b>သမာဓိ</b>၊ သမာဓိဆိုတာ သံ + အာဓိ၊ စိတ်တွေအားလုံးဟာ အာရုံတစ်ခုတည်း ပေါ်မှာ စုပေးထားတယ်၊ သမာဓိကို အင်္ဂလိပ်လိုပြန်တော့ <b>concentration</b> လို့ ပြန်တယ်၊ concentration ဆိုတာ တစ်ခုတည်း ဖြစ်အောင် စုလိုက်ခြင်း၊ တစ်နေရာ တည်းကို စုတာ၊ concentrate လုပ်လို့ စိတ်အခြေအနေအားလုံးဟာ concentration ဖြစ်နေတာ၊ အာရုံတစ်ခုတည်းပေါ်မှာ စုပြုံပြီးတော့ ကျလာတာ၊ ပထမဖြစ်တဲ့ စိတ်ကလည်း ဒီအာရုံမှာပဲ၊ ဒုတိယလိုက်လာတဲ့စိတ်ကလည်း ဒီအာရုံပဲ၊ တတိယ စိတ်ကလည်း ဒီအာရုံပဲ၊ ဒီအာရုံကနေပြီး ကွာမသွားဘူး၊ ဒီအာရုံတစ်ခုတည်းကိုပဲ ကပ်ပြီးတော့ ထပ်တလဲလဲ ရှုကြည့်နိုင်တဲ့ စွမ်းအားတစ်ခု ရသွားတယ်။</p> <p>သာမန်စိတ်ဆို မရဘူး၊ <b>အာနာပါန</b>ကိုပဲ လုပ်ကြည့်လိုက်၊ ထွက်လေဝင်လေ နဲ့ကပ်ထားဖို့ ကြိုးစားကြည့်လိုက်တဲ့အခါမှာ ထွက်လေဝင်လေကို ဂရုတစိုက်ရှုရင်း ကနေ စိတ်တွေက ဟိုရောက်သွားလိုက် ဒီရောက်သွားလိုက်၊ စိတ်တွေက လစ်လစ် သွားတာကို သတိထားမိကြလိမ့်မယ်၊ ထွက်လေဝင်လေဆိုတဲ့ အာရုံပေါ်မှာ စိတ်ကို ကပ်ထားလို့ မရနိုင်ဘူးတဲ့၊ အလေ့အကျင့်မရှိတဲ့ပုဂ္ဂိုလ် ကပ်ထားလို့ မရနိုင်ဘူး။</p> <p>ဈာန်အဆင့်ရောက်သွားပြီဆိုလို့ရှိရင် အဲဒီထွက်လေဝင်လေဆိုတဲ့ အာရုံ ပေါ်မှာပဲ စိတ်ဟာ ကပ်ထားလို့ ရသွားပြီ၊ ဘယ်အာရုံကိုမှ စိတ်က ခုန်ကူးမသွားဘဲ နဲ့ ဒီအာရုံပေါ်မှာပဲ စိတ်ဟာ ထပ်တလဲလဲကျနေတယ်၊ အဲဒီသဘောကိုပဲ ပြောတာ၊ <b>ဥပနိဇ္ဈာနကိစ္စ</b> အာရုံကို စူးစိုက်ပြီးတော့ ရှုနေတဲ့ ဖြစ်စဉ်ကြီးတစ်ခုပဲ၊ ကောင်းပြီ - ဈာနရဲ့အဓိပ္ပါယ်က အာရုံကိုစူးစိုက်ပြီးရှုခြင်း ဖြစ်တယ်။</p> <p>ဒါဖြင့် ဈာနဆိုတာ အာရုံကို စူးစိုက်ပြီးတော့ ရှုနေတာ၊ ဘယ်သူတွေက ရှုနေတာလဲဆိုတာကို ရှင်းလင်းပြတဲ့အခါ ဈာနဆိုတာ ဘယ်သူ့ကို ခေါ်တာလဲ၊ ဈာနဆိုတာ စိတ်ထဲမှာ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ <b>ဝိတက္က</b>၊ ဝိတက်လို့ ပြောတာ၊ အာရုံကို ကြံစည်တယ်လို့ မြန်မာတွေက ပြန်တယ်၊ တွေးတယ်ကြံတယ်ဆိုတဲ့ ဝိတက်၊ အာရုံ ပေါ်မှာ ထပ်တလဲလဲဖြစ်တယ်၊ ဆင်ခြင်တယ်၊ သုံးသပ်တယ်ဆိုတဲ့ <b>ဝိစာရ</b>၊ အာရုံပေါ် မှာ နှစ်ခြိုက်နေတယ်ဆိုတဲ့ <b>ပီတိ</b>၊ အာရုံ၏အရသာကို ခံစားနေတယ်ဆိုတဲ့ <b>ဝေဒနာ</b>၊ အာရုံတစ်ခုတည်းပေါ်မှာ ကျရောက်တည်နေတယ်ဆိုတဲ့ <b>ဧကဂ္ဂတာ သမာဓိ</b>တဲ့၊ အဲဒီသဘာဝတရားငါးခုတို့ရဲ့ အပေါင်းကို <b>ဈာန</b>လို့ ခေါ် တယ်၊ တစ်ခုစီကို ဈာန်လို့ မခေါ်ဘူး၊ ဝိတက် ဝိစာရ ပီတိ ဝေဒနာ ဧကဂ္ဂတာ သို့မဟုတ် သုခဥပေက္ခာ။</p> <p>ဆိုပါစို့ - အောက်ဈာန်တွေ ပြောမယ်ဆိုရင် သုခဝေဒနာ၊ နောက်ဆုံးဈာန် ကျတော့ ဥပေက္ခာဝေဒနာတဲ့၊ ဝိတက် ဝိစာရ ပီတိ ဝေဒနာ ဧကဂ္ဂတာဆိုတဲ့ ဒီ သဘာဝတရား ငါးခုဟာ အချိုးကျကျနဲ့ အင်အားညီတူညီမျှ ဆိုင်ရာအလုပ်ကိစ္စ တွေကို တစ်ညီတည်း ဆောင်ရွက်ကြပြီဆိုရင် ဒီသဘာဝတရားငါးခုတို့ရဲ့ အပေါင်း ကိုမှ <b>ဈာန</b>လို့ ခေါ်တယ်တဲ့၊ တစ်ခုတည်းကို ဈာန မခေါ်ဘူး၊ ဝိတက်တစ်ခုတည်း ကိုလည်း မခေါ်ဘူး၊ ဝိစာရတစ်ခုတည်းကိုလည်း ဈာန မခေါ်ဘူး၊ ပီတိတစ်ခုတည်း ကိုလည်း မခေါ်ဘူး၊ ဝေဒနာတစ်ခုတည်းကိုလည်း မခေါ်ဘူး၊ ဧကဂ္ဂတာဆိုတဲ့ သမာဓိတစ်ခု တည်းကိုလည်း ဈာနလို့ မခေါ်ဘူးတဲ့၊ ပေါင်းစပ်လိုက်မှ ခေါ်တာ။</p> <p>စဉ်းစားကြည့်ပေါ့၊ “သစ်ပင်”လို့ ခေါ်နေတာ အမြစ်ရယ် အကိုင်းအခက်တွေရယ် ပင်စည်ရယ် အရွက်ရယ် အပွင့်အသီး အားလုံးပေါင်းပြီးတော့ သစ်ပင်လို့ ခေါ်တာ၊ အမြစ်တစ်ခုတည်းကို သစ်ပင်လို့ မခေါ်ဘူး၊ ပင်စည်တစ်ခုတည်းကိုလည်း မခေါ်ဘူး၊ အကိုင်းတစ်မျိုးတည်းကိုလည်း မခေါ်ဘူး၊ အရွက်တစ်မျိုးတည်းကိုလည်း မခေါ်ဘူး၊ အားလုံးစုပေါင်းနေတာကို သစ်ပင်လို့ ခေါ်တာ၊ အဲဒီသဘောကို မှတ် ထားပေါ့။</p> <p>ဒီကနေ့ပြောနေကြတဲ့ လူတွေစီးနေကြတဲ့”ကား” ဆိုပါစို့၊ ဒါလည်း အတူတူ ပဲလေ၊ အစိတ်အပိုင်းတွေ အားလုံးပေါင်းထားတာကို “ကား”လို့ ခေါ်တာ၊ ဝပ်ရှော့ သွားပြီး တစ်ခုစီဖြုတ်လိုက်လို့ရှိရင် သူ့နာမည်နဲ့သူ ရှိတာပဲ၊ ဒါက ဘီးတဲ့၊ ဒါက ဘော်ဒီတဲ့၊ ဒါက တံခါး၊ ဒါက အင်ဂျင်နဲ့၊ တစ်ခုစီဖြစ်သွားမှာ၊ ကားလို့ ခေါ်စရာ မရှိတော့ဘူး၊ အဲဒီတော့ ကားဆိုတာ အစုအဝေးရဲ့အမည်နာမသာ ဖြစ်တယ်။</p> <p>အဆောက်အဦးတို့ အိမ်တို့ ကျောင်းတို့ ကြည့်လိုက်မယ်ဆိုရင်လည်း အစု အဝေးကို ခေါ်တာပဲ၊ တစ်မျိုးတည်းကို အိမ်မခေါ်ဘူး၊ အုတ်တို့ ကျောက်တို့ အင်္ဂတေတို့ ဘိလပ်မြေတို့ အမိုးတို့ တိုင်တို့ နံရံတို့ အကုန်လုံးစုပေါင်းပြီးမှ အိမ်လို့ ကျောင်းလို့ ခေါ်တာ၊ ဒါတွေ အားလုံးဟာ စုပေါင်းတည်နေကြမှခေါ်တာ။</p> <p>ထို့အတူပဲ ဒီသဘာဝငါးခု တစ်ခုစီ နေလို့ရှိရင် ဈာန မဟုတ်ဘူး၊ အားလုံး ပေါင်းလိုက်တဲ့အခါကျမှ သူတို့ကို <b>ဈာန</b>လို့ ခေါ်တာ၊ ဒီတော့ ဈာနဆိုတာ အပေါင်းအစုရဲ့နာမည်လို့ ဒီလိုမှတ်ထားပါ၊ ဒီသဘာဝတရားငါးခုကို <b>ဈာနင်္ဂ</b>၊ ဈာနအင်္ဂ၊ အပေါင်းရဲ့ အစိတ်အပိုင်းတွေ၊ ဈာနကို ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ အစိတ်အပိုင်းတွေလို့ ဆိုတယ်။</p> <p>ဈာနထဲမှာပါဝင်တဲ့ အစိတ်အပိုင်းတွေရဲ့ သဘာဝတရားတွေကို ကြည့်ရအောင်၊ ပထမဆုံးစ,ပြောမယ်ဆိုရင် ဒီသဘာဝတရားတွေရဲ့အစဉ်ဟာ အထက် ဈာန်တွေ တက်တဲ့အခါမှာ ဒီသဘာဝတရားတွေ ကျော်လွှားရတာမို့ အစဉ်အတိုင်း ပြောထားတာ။</p> <p>---</p> <h3>ဝိတက္က</h3> <p><b>ဝိတက္က</b>တဲ့၊ ဝိတက်ဆိုတာ ဘာတုန်းလို့မေးရင် မြန်မာစကားထဲမှာလည်း “ညက ဝိတက်တွေများလို့ အိပ်မပျော်ဘူး” “ဝိတက် ဝိတက်”နဲ့ ဒီစကားကို ပြောကြ တယ်၊ “ဝိတက်တွေ များတယ်”၊ မြန်မာလိုပြောမယ်ဆိုရင် အတွေးတွေ ကြံစည်တာ တွေ စိတ်ကူးတာတွေ၊ စိတ်ကူးတယ်ဆိုတာ စိတ်က အာရုံပေါ်မှာ ကူးကူးသွားတာ၊ ကူးရောက်နေတာ၊ ဝိတက်ဆိုတာ ကြံစည်တယ်၊ တွေးတောတယ်၊ စိတ်ကူးတယ်၊ စိတ်ထဲမှာဖြစ်တဲ့ သဘာဝတရားတစ်ခုပဲ၊ အဲဒီ သဘာဝတရားရဲ့ အမှတ်လက္ခဏာ က ဝိတက်သည် စိတ်ကို အာရုံသို့ တင်ပေးခြင်း အမှတ်လက္ခဏာရှိတယ်၊ စိတ်နဲ့ အာရုံ တွေ့ရတာ ဝိတက်က တင်ပေးနေတာ၊ ဒါကိုပဲ စိတ်ကူးတယ်၊ စိတ်က ဘယ် ကူးသွားတာတုန်းဆိုရင် အာရုံပေါ် ကူးသွားတာ၊ အာရုံဘက်ကိုရောက်သွားအောင် ကူးသွားတာ၊ ဝိတက်ရဲ့စွမ်းအားကြောင့် စိတ်ဟာ အာရုံနဲ့သွားပြီးဆုံရတာ၊ စိတ်ကို အာရုံပေါ်တင်ပေးတယ်၊ <b>“အဘိနိရောပန လက္ခဏာ”</b> – စိတ်ကို အာရုံပေါ် တင်ပေး ခြင်းဟာ ဝိတက်ရဲ့သဘာဝလက္ခဏာပဲ။</p> <p>မြန်မာလို ရိုးရိုးပြောရင်တော့ ကြံစည်တယ် တွေးတောတယ် စိတ်ကူးတယ်။ ကြံစည်တယ် တွေးတောတယ် စိတ်ကူးတယ်ဆိုတာ ဘာလုပ်တာတုန်းလို့မေးရင် စိတ်ကို အာရုံပေါ်တင်ပေးတာ၊ စိတ်ကို အာရုံပေါ်တင်ပေးနေတာ ဝိတက်။</p> <p>အဲဒီဝိတက်ဟာ အချို့သောစိတ်တွေမှာဖြစ်ပြီး အချို့သောစိတ်တွေမှာ မရှိ ဘူးတဲ့၊ ဝိတက်ဆိုတဲ့သဘာဝတရားဟာ ကောင်းတာနဲ့တွေ့ ရင် အကောင်းဖြစ်သွား ပြီး မကောင်းတာနဲ့ တွေ့လို့ရှိရင် မကောင်းတဲ့ဘက် ရောက်သွားရော၊ အာရုံပေါ် စိတ်ကို တင်ပေးတယ်ဆိုတဲ့နေရာမှာ သူ့လုပ်ငန်းကတော့ အာရုံပေါ်တင်ပေးတာပဲ ရှိတယ်၊ ဒါ သူ့တာဝန် သူ့လုပ်ငန်းပဲ၊ သူ့ ရဲ့ function က အာရုံပေါ် တင်ပေးတာပဲ ရှိတယ်၊ ကောင်းတဲ့အာရုံကိုလည်း တင်ပေးတာပဲ၊ မကောင်းတဲ့အာရုံကိုလည်း တင်ပေးတာပဲ။</p> <p>စိတ်ဆိုတဲ့နေရာမှာ ကုသိုလ်စိတ်ကိုလည်း အာရုံပေါ် တင်ပေးတာပဲ၊ အကုသိုလ်စိတ်ကိုလည်း အာရုံပေါ်တင်ပေးတာပဲ၊ ဘယ်စိတ်မျိုးဖြစ်ဖြစ် သူက အာရုံပေါ် တင်ပေးတဲ့သဘောပဲ၊ ဒါကြောင့်မို့ ဝိတက်ဟာ အကောင်းအဆိုးနှစ်မျိုး ရှိတယ်၊ ကောင်းတဲ့စိတ်နဲ့တွေ့တဲ့ ဝိတက်ကျတော့ အကောင်း၊ မကောင်းတဲ့စိတ်နဲ့ တွေ့တဲ့ ဝိတက်ကျတော့ မကောင်းဘူးလို့ ဒီလိုပြောတာ။</p> <p>ဝိတက်ရဲ့ သဘာဝကို ကြည့်ဦး၊ ဘုန်းကြီးတို့ “စိတ်ရဲ့ အတွေးများ”လို့ဆိုပြီး ဟောထားတဲ့ တရားတစ်ပုဒ်ရှိတယ်၊ စိတ်မှန်ရင်တွေးမှာပဲလို့ တချို့ က ပြောကောင်း ပြောလိမ့်မယ်၊ စိတ်တိုင်းဟာ အတွေးဝိတက်မရှိဘူး၊ အတွေးဝိတက်မပါတဲ့ စိတ် လည်း ရှိတယ်၊ သို့သော် အာရုံကိုသိတာက တွေးတာကိုပြောတာမဟုတ်ဘူး၊ စိတ် ဆိုရင်တော့ အာရုံကို သိတာပဲ၊ သို့သော် တွေးတဲ့ဝိတက် ပါချင်မှပါတယ်။</p> <p>ဝိတက်ဆိုတဲ့သဘာဝတရားမှာ အကောင်းသုံးမျိုး၊ အဆိုးသုံးမျိုး ရှိတယ်၊ အကုသိုလ်နဲ့တွဲဖက်လာလို့ရှိရင် အဆိုးဘက်ရောက်သွားရော၊ ဘာတွေတုန်းဆို - ဘုန်းကြီးတို့တတွေ နေ့စဉ် တွေးနေတာတွေကိုပဲ ပြန်စစ်ကြည့် - နံပါတ်(၁)က <b>ကာမဝိတက္က</b>၊ ကာမဆိုတာ လိုချင်စရာအာရုံ၊ လိုချင်စရာအာရုံဆိုတာ ဘာတုန်း? နှစ်သက်စရာကောင်းတဲ့ မျက်စိနဲ့ ကြည့်လို့ရတဲ့ အာရုံ၊ နားနဲ့ နားထောင်လို့ရတဲ့ အာရုံ၊ နှာခေါင်းနဲ့ နမ်းရှူလို့ရတဲ့ အာရုံ၊ လျှာနဲ့ လျက်လို့ရတဲ့ အာရုံ၊ ခန္ဓာကိုယ်နဲ့ ထိတွေ့လို့ရတဲ့ အာရုံ၊ နှစ်သက်စရာကောင်းတဲ့ ဒီအာရုံတွေကို ဒီနေရာမှာ <b>ကာမ</b> လို့ ပြောတယ်။</p> <p>အဲဒီအာရုံတွေနဲ့ တစ်ခါဆုံမိထားပြီဆိုရင် လူများဟာ ပြန်ပြီးတော့ တွေး တတ်တယ်တဲ့၊ အဲဒီအာရုံကို ပြန်ပြီး စိတ်ကူးကြည့်နေတယ်၊ နှစ်သက်စရာအာရုံမှာ လောဘနဲ့ တွေးတဲ့အတွေးတွေ၊ လိုချင်တဲ့အတွေး၊ တပ်မက်တဲ့အတွေးနဲ့ တွေးနေ တာ၊ ခံစားချက်အတွေးနဲ့ တွေးနေတာ၊ မျက်စိကမြင်တဲ့အာရုံ၊ နားက ကြားရတဲ့ အာရုံ၊ နှာခေါင်းက နမ်းရှူရတဲ့အာရုံ၊ လျှာကလျက်ရတဲ့ အာရုံ၊ ခန္ဓာကိုယ်က ထိရတဲ့ အာရုံတွေက နှစ်သက်စရာအာရုံဆိုလို့ရှိရင် လူတွေက ကြံတွေးစိတ်ကူးပြီးတော့ ကျေနပ်နေတာ ရှိတယ်တဲ့၊ လောဘနဲ့တွေးတဲ့ အတွေးတွေ၊ အဲဒီအတွေး တွေကို <b>ကာမပိတက်</b>လို့ ခေါ်တယ်၊ အဲဒီအာရုံတွေကို လိုချင်တပ်မက်နေလို့ရရှိရင် ရင် <b>ကာမစ္ဆန္ဒ</b>လို့ ခေါ်တယ်၊ ဝိတက်က စိတ်ကို ဒီအာရုံတွေပေါ် တင်ပေးထားလို့ စိတ်က ဒီအာရုံတွေဆီညွှတ်ပြီး ပေါင်းစပ်ပြီးနေတယ်၊ ဒါ ဝိတက်ရဲ့စွမ်းဆောင်ချက်ပဲ။</p> <p>နောက်တစ်ခါ အပြစ်မကင်းတဲ့အတွေးတစ်ခုက ဘာတုန်းဆိုရင် တစ်စုံ တစ်ခုကြောင့် စိတ်ထဲမှာ အလိုမကျဖြစ်တယ်၊ မုန်းတီးတယ်၊ ဒေါသဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့ အခါမှာ အလိုမကျမှု မုန်းတီးမှု ဒေါသဖြစ်မှုကို အခြေခံပြီး လူတွေဟာ တွေးတတ် ကြတယ်၊ တွေးတဲ့အခါမှာ အလိုမကျမှုဒေါသကို အခြေခံပြီးတော့တွေးရင် ဒေါသ တွေဟာ ကြီးသည်ထက် ကြီးလာတယ်၊ မုန်းတီးမှု အလိုမကျမှု၊ ဒါတွေကို တွေးလိုက်တာ၊ <b>ဗျာပါဒဝိတက္က</b>လို့ ခေါ်တယ်၊ ဒေါသနဲ့အတွေးတဲ့။</p> <p>ဒေါသနဲ့အတွေးဟာ ဘယ်တော့မှမကောင်းဘူး၊ ဘယ်သူ့ကို ဆဲလိုက်မယ်၊ ဘယ်သူ့ကို ရိုက်လိုက်မယ်၊ ဘယ်သူ့ နှက်လိုက်မယ်၊ သတ်လိုက်မယ်၊ ဖြတ်လိုက် မယ်ဆိုတဲ့အတွေးပဲ တွေးမှာပဲ၊ ဒီဝိတက် ဒေါသနဲ့တွေးလိုက်တဲ့အတွေးတွေ၊ ကမ္ဘာ လောကကြီးမှာ ပြဿနာတက်နေတာ ဒီအတွေးတွေကြောင့်ပဲ၊ ဒေါသနဲ့တွေးတဲ့ အတွေးတွေက ဦးဆောင်သွားတယ်။</p> <p>နောက်တစ်ခုကျတော့ <b>ဝိဟိံသာဝိတက္က</b>၊ မုန်းတီးတဲ့အတွေး တွေးရုံတင် မကဘူး၊ တစ်ဖက်သားကို ညှင်းဆဲသတ်ဖြတ်လိုတဲ့ အတွေးတွေ တွေးလာတယ်၊ အမုန်းနဲ့တွေးတာ ဒေါသနဲ့တွေးတာက ဗျာပါဒဝိတက္က၊ ညှင်းဆဲသတ်ဖြတ်လိုတဲ့ အတွေးကျတော့ ဝိဟိံသာဝိတက္ကတဲ့၊ ဟော အကုသိုလ်တွေနဲ့ ပတ်သက်လာလို့ရှိရင် အတွေးသုံးမျိုး ရှိတယ်တဲ့၊ မကောင်းတဲ့အတွေးတွေ။</p> <p>အကျဉ်းချုပ်ပြောမယ်ဆိုရင် ဒီအတွေးသုံးခုဟာ လောဘနဲ့တွေးတဲ့အတွေး၊ ဒေါသနဲ့တွေးတဲ့အတွေး၊ ဒီနှစ်ခုပါပဲ၊ လောဘနဲ့ တွေးတယ်၊ ဒေါသနဲ့ တွေးတယ်၊ လောဘနဲ့တွေးရင် ကာမဝိတက်၊ ဒေါသနဲ့တွေးရင် ဗျာပါဒဝိတက်နဲ့ ဝိဟိံသာ- ဝိတက်၊ မှားယွင်းတဲ့အတွေးသုံးမျိုးတဲ့။</p> <p>အခု ဈာန်မှာပါတဲ့ ဝိတက်ကျတော့ မှားယွင်းတဲ့အတွေး မဟုတ်တော့ဘူး၊ ကောင်းတဲ့ကုသိုလ်နဲ့ယှဉ်တွဲလာတဲ့ အတွေးမျိုးတဲ့၊ ပြောင်းပြန်ပြန်ပြီးတော့ကြည့်- ကာမဂုဏ်အာရုံတွေပေါ်မှာ တွေးနေတဲ့အတွေးကို ကာမဝိတက် ခေါ်တယ်၊ ပြောင်းပြန်ပြန်လိုက်လို့ရှိရင် ကာမဂုဏ်အာရုံတွေကို စွန့်ပယ်လိုတဲ့ အတွေးဆိုတာ လည်း ရှိတယ်နော်၊ ဒီအတွေးတွေက၊ အပျော်အပါးတွေ မလိုက်စားဘဲနဲ့ တရား ရိပ်သာသွားပြီး တရားထိုင်ဦးမယ်ဆိုတဲ့ အတွေးကအစ၊ ဒုလ္လဘရဟန်း ခံလိုက်ဦး မယ်၊ ဘယ်နှစ်ရက် တရားထိုင်ဦးမယ် ဆိုတဲ့အတွေးရှိတယ်၊ ဒါ ကောင်းတဲ့ဘက် တွေးတဲ့အတွေး၊ အဲဒါကျတော့ ဘာခေါ်တုန်းဆိုတော့ <b>နေက္ခမ္မဝိတက်</b>၊ နေက္ခမ္မ ဆိုတာ ခုနက လိုချင်စရာ အာရုံတွေကို တွေးနေတဲ့အတွေး, အဲဒီအတွေးကို ဖျောက်လိုက်တာ၊ လိုချင်စရာအာရုံတွေကို စွန့်လွှတ်တယ်ဆိုတဲ့အတွေးမျိုး တွေးလာ တယ်၊ ဒါ နေက္ခမ္မဝိတက်၊ <b>အလောဘ</b>နဲ့တွေးတယ်။</p> <p>နောက်တစ်ခု <b>အဗျာပါဒဝိတက်</b>၊ မုန်းတဲ့အတွေး ဒေါသနဲ့တွေးတဲ့ အတွေး မတွေးဘဲနဲ့ သည်းခံခြင်း ခွင့်လွှတ်ခြင်း မေတ္တာထားခြင်းဆိုတဲ့အတွေးနဲ့ တွေးတာ၊ အဗျာပါဒဝိတက္က၊ လူတွေမှာ သည်းခံခြင်း ခွင့်လွှတ်ခြင်းဆိုတဲ့ အတွေးတွေရှိတယ်။</p> <p>နောက် <b>အဝိဟိံသာဝိတက္က</b>၊ လူတစ်ဖက်သားကို ညှင်းဆဲလိုတဲ့စိတ်တွေ မရှိဘူး၊ သနားတယ် ကြင်နာတယ်ဆိုတဲ့ ကရုဏာနဲ့ တွေးတဲ့ အတွေးတွေ၊ “ဪ သနားစရာပဲ၊ ဒုက္ခရောက်နေရှာတယ်” ဆိုတဲ့အတွေးတွေ တွေးတယ်၊ အဝိဟိံသာ- ဝိတက္က။ အဲဒီလို ကောင်းတဲ့ဘက်က သုံးမျိုးရှိတယ်၊ မကောင်းတဲ့ဘက်က သုံးမျိုး ရှိတယ်၊ အားလုံး ၆-မျိုး။</p> <p>ဒီနေရာမှာ ကောင်းတဲ့ဘက်ကိုတွေးတဲ့ ဝိတက်မျိုးဟာ ဈာန်ရဲ့အာရုံတစ်ခုခု ပေါ်မှာ ရှုမှတ်ပြီး ကျန်တာတွေနဲ့ ပေါင်းမိသွားပြီဆိုရင် <b>ဈာန်အင်္ဂါ</b>ဖြစ်သွားတယ်၊ သာမန်အနေ နဲ့တော့ ဈာန်အင်္ဂါလို့ ပြောလို့မရဘူး၊ သာမန် တစ်ခုတည်းနေရင် ဝိတက်ကို ဈာန်အင်္ဂါလို့ ပြောလို့မရဘူး၊ ဈာန်အာရုံကို တွေးလာပြီဆိုရင်တော့ ဈာန်အင်္ဂါဘက် ရောက်လာပြီ။</p> <p>ဈာန်ဆိုတာ ကောင်းတာကိုလည်း စူးစိုက်ပြီးတော့ ရှုတာပဲ၊ ကောင်းတဲ့စိတ် နဲ့လည်း အာရုံကို စူးစိုက်ရှူတာပဲ၊ မကောင်းတဲ့စိတ်နဲ့လည်း အာရုံကို စူးစိုက်ရှူတာပဲ၊ စူးစိုက်ရှုရတာကသာ အဓိကပဲ၊ ဈာန်လို့ဆိုတဲ့အတိုင်း အကုန်လုံးအကောင်းချည်း လို့တော့ မအောက်မေ့လေနဲ့၊ ဒါကြောင့်မို့ ဈာန်အင်္ဂါ ၇-မျိုးပြောတဲ့ထဲမှာ ဒီသမထ ကျင့်စဉ်ကို ကျင့်လို့ရတဲ့ ဈာန်အင်္ဂါက ၅-မျိုး၊ အာရုံကို စူးစိုက်တယ်ဆိုတာနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ ပြောတဲ့ ဈာန်အင်္ဂါကျတော့ ၇-ခု ရှိတယ်၊ <b>သတ္တဈာနင်္ဂါနိ</b>၊ ဈာန် အင်္ဂါ ၇-ခုက ဘာတွေတုန်းဆိုတော့ ဝိတက် ဝိစာရ ပီတိ ဧကဂ္ဂတာ သောမနဿ ဒေါမနဿ ဥပေက္ခာတဲ့၊ ဒီထဲမှာ အကုသိုလ်တွေ ပါတယ်၊ <b>ဒေါမနဿ</b>ဆိုတာ အကုသိုလ်ပဲ၊ ကျန်တာကတော့ ရောနေတယ်။</p> <p>ဒေါမနဿက အကုသိုလ်စစ်စစ်ပဲ၊ အကုသိုလ်ဈာန်ပဲ၊ ဒေါမနဿဆိုတာ လည်း ကြည့်လေ၊ စိတ်ဆိုးပြီး ဝမ်းနည်းပူပန်မှု ဖြစ်နေပြီဆိုလို့ရှိရင် အာရုံပေါ် တွေးနေတာပဲ၊ အာရုံကိုကပ်၍ ရှုနေတာပဲ၊ အာရုံနဲ့ မပြတ်ဖြစ်နေလို့ ဝမ်းနည်းတာ၊ ဒီအာရုံကို မေ့ပစ်လိုက်ရင် ဝမ်းမနည်းတော့ဘူး၊ ဝမ်းနည်းတယ်ဆိုတာ ဝမ်းနည်းစရာ အာရုံ ပေါ်မှာ ရှုနေလို့ ဝမ်းနည်းတာ ဖြစ်တာ၊ ဒါကြောင့် လူတွေက ဝမ်းနည်းစရာ အာရုံကို မတွေးဘဲနဲ့ မေ့ပစ်တာလည်း ရှိတယ်၊ မူးယစ်ဆေးဝါးအသုံးပြုပြီးတော့ မေ့ပစ်လိုက် တာလည်း ရှိတယ်၊ အိပ်ပစ်လိုက်တာလည်း ရှိတယ်၊ ဟော အိပ်ပျော် သွားမယ်၊ သို့မဟုတ် မူးပြီး တစ်ခုခုဖြစ်သွားမယ်ဆိုရင်လည်း မတွေးတော့ဘူး၊ ဒါကြောင့်မို့ လူတွေက နည်းအမျိုးမျိုးနဲ့ ဖြေဖျောက်နေကြတယ်။</p> <p>ဈာန်ဆိုသည်မှာ အာရုံကိုကပ်၍ရှုခြင်း လို့ဆိုတဲ့အဓိပ္ပါယ် ရသည့်အတွက်ကြောင့် အခု <b>ဈာနပစ္စယော</b>မှာ ကုသိုလ်နဲ့လည်း ဆိုင်တယ်၊ အကုသိုလ်နဲ့လည်း ဆိုင်တယ်လို့ ဒီလိုမှတ်ရမယ်။</p> <p>ကဲ ကုသိုလ်နဲ့ ပတ်သက်တာကို အဓိကထားပြီး ပြောမယ်၊ ခုနက <b>နေက္ခမ္မ– ဝိတက္က၊ အဗျာပါဒဝိတက္က၊ အဝိဟိံသာဝိတက္က</b>၊ ဒီသဘာဝတရားဟာ ဈာန်အင်္ဂါထဲ မပါဝင်ခင် စိတ်ကို အာရုံပေါ်မှာ တင်ပေးတဲ့သဘာဝ ရှိတယ်တဲ့၊ ဘာစိတ်ပဲ ဖြစ်ဖြစ် အာရုံပေါ် တင်ပေးတယ်၊ သို့သော် အာရုံတစ်ခုပေါ်မှာ စနစ်တကျလေ့ကျင့်ထားပြီ ဆိုရင်တော့ သူက ဈာနဖြစ်သွားတယ်။</p> <p>---</p> <h3>ဝိစာရ</h3> <p>▬▬▬</p> <p>နောက်တစ်ခုက <b>ဝိစာရ</b>၊ ဝိတက်က စိတ်ကို အာရုံပေါ်တင်ပေးလိုက်တာ၊ သူ့တာဝန်က အာရုံပေါ် ထိုးတင်ပေးလိုက်တယ်ဆိုရင် သူ့တာဝန် ပြီးသွားပြီ၊ နောက်ထပ် ဒီတာဝန်ကို ဆက်လက်ယူရတဲ့သဘာဝတရားက ဝိစာရ၊ ဒါကြောင့်မို့ <b>ဝိ</b> ဆိုတာ အဖန်ဖန်အထပ်ထပ်, <b>စာရ</b>က လှည့်လည်နေတာ၊ အာရုံပေါ်မှာ စိတ်ဟာ လည်ပတ်နေတယ်၊ ရစ်ဝဲနေတယ်၊ ဝိတက်က တင်ပေးလိုက်တဲ့ အာရုံပေါ်မှာ စိတ် က ရစ်ဝဲနေတာ၊ ဘယ်သူ့စွမ်းအားနဲ့ ရစ်ဝဲနေတာတုန်းဆိုရင် ဝိစာရစွမ်းအားနဲ့၊ ဒါကြောင့်မို့ ဝိစာရကို သုံးသပ်တယ်လို့ဆိုတာ၊ အသိဉာဏ်နဲ့ ပုံသဏ္ဌာန်တော့ သွားတူတယ်၊ ဒါပေမယ့် အသိဉာဏ်နဲ့ ဆင်ခြင်သုံးသပ်တာမျိုး မဟုတ်ဘူး၊ ကောင်းတဲ့အာရုံ မကောင်းတဲ့အာရုံ ဆုံးဖြတ်တာမဟုတ်ဘူး၊ အာရုံပေါ် ရစ်ဝဲနေတာ။</p> <p>သဘာဝတရားရဲ့ ဆောင်ရွက်ချက်တွေကို ကြည့်- ဝိတက်က စိတ်ကို အာရုံပေါ် တင်ပေးလိုက်တယ်၊ သူ့ကိစ္စက ပြီးသွားပြီ၊ ဝိစာရက အဲဒီ ဝိတက် တင်ပေးလိုက် တဲ့စိတ်ကို အာရုံမှာ ရစ်ဝဲနေအောင် လုပ်ပေးတယ်၊ စိတ်နဲ့အာရုံ ကွဲမသွားဘူး၊ ဒီသဘောကို ပြောတာ။</p> <p>---</p> <h3>ပီတိ</h3> <p>▬▬</p> <p><b>ပီတိ</b>က ဝိတက်တင်ပေးထားတဲ့ အာရုံပေါ်မှာ နှစ်ခြိုက်နေတယ်၊ <b>သမထ</b> ကျင့်စဉ်အရ ရလာတဲ့ပီတိက တစ်မျိုးနော်၊ ကာမဂုဏ်အာရုံတွေပေါ်မှာ နှစ်ခြိုက် နေတယ်ဆိုတဲ့ ပီတိက တစ်မျိုး၊ တရားပေါ်မှာ နှစ်ခြိုက်နေတဲ့ပီတိက <b>ဓမ္မပီတိ</b>၊ လောဘဖြစ်ပြီးတော့ ကျေနပ်နေတယ်၊ ကိုယ်လိုချင်တာလေးရလို့ ကျေနပ်နေတယ်၊ လောဘနဲ့ဖြစ်နေတဲ့ ပီတိက တစ်မျိုး၊ အဲဒါက လောဘနဲ့တွဲနေတဲ့ ပီတိ၊ အခု ဈာန် ကျင့်စဉ်မှာပါတဲ့ ပီတိကျတော့ လောဘနဲ့ တွဲထားတဲ့ပီတိ မဟုတ်ဘူးတဲ့၊ သမထရဲ့ အာရုံလေးပေါ်မှာ ကျေနပ်နေတဲ့ပီတိတဲ့။</p> <p>အချုပ်အားဖြင့် ဝိတက်က စိတ်ကို အာရုံပေါ်တင်ပေးလိုက်တယ်၊ ဝိစာရက အာရုံပေါ်မှာ စိတ်ကို ရစ်ဝဲနေအောင် လုပ်ပေးတယ်၊ ပီတိက ဒီစိတ်ကို အာရုံ ပေါ်မှာ ပျော်နေအောင် လုပ်ပေးတယ်၊ ကြည့် - တင်တော့ တင်ပေးထားတယ်၊ ထိန်းတဲ့လူက မရှိဘူးဆိုရင် ကွာထွက်သွားမှာပဲ၊ အေး တင်ပေးထားလို့ ရောက်နေ ပြီ၊ ထိန်းတဲ့လူက ထိန်းနေတယ်၊ မပျော်ဘူးဆိုလို့ရှိရင်လည်း လစ်သွားမှာပဲ၊ ဒါကြောင့်မို့ ဒီသဘာဝ တရားတွေဟာ တစ်ခုနဲ့တစ်ခုဆက်စပ်ပြီး ဆောင်ရွက်လုပ်ကိုင်နေကြ တယ်ဆိုတဲ့ သဘောက အင်မတန်ထင်ရှားတယ်၊ ဝိတက်က တင်ပေးထားတယ်၊ ဝိစာရက ထိန်းပေးထားတယ်၊ ပီတိက အဲဒီအာရုံပေါ်မှာ ပျော်နေအောင်, နှစ်ခြိုက်နေအောင် လုပ်ပေးထားတယ်။</p> <p>---</p> <h3>သုခ ဧကဂ္ဂတာ</h3> <p>▬▬▬▬▬▬</p> <p><b>သုခ</b>ဆိုတာ ဒီအာရုံရဲ့အရသာကို ခံစားသိရှိနေတယ်၊ <b>ဧကဂ္ဂတာ</b>က အဲဒီ အာရုံပေါ်မှာ စိတ်ငြိမ်ကျနေတယ်၊ အဲဒီငါးခုဟာ တစ်ညီတစ်ညွတ်တည်း ဟန်ချက် ညီညီနဲ့ အာရုံတစ်ခုပေါ်မှာ အလုပ်လုပ်နေပြီဆိုလို့ရှိရင် <b>ဈာန</b>ဆိုတာ ဖြစ်တယ်။ ကဲ ဈာနဖြစ်ပုံကို ပိုပြီးတော့ ထင်ရှားနေအောင် ပြောရအောင်၊ ထွက်လေ ဝင်လေပေါ်မှာ ဈာနဘယ်လိုဖြစ်တုန်း၊ သမထကျင့်စဉ်နည်းလမ်းအရ ဆိတ်ငြိမ်ရာ သို့ ကပ်၊ အာနာပါနကျင့်စဉ်ဆိုတာ အင်မတန်မှမြင့်မြတ်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ကျင့်တာတဲ့၊ သာမန်ပုဂ္ဂိုလ်တွေ မကျင့်နိုင်ဘူးတဲ့၊ ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆိုတော့ ခက်ခဲတယ်တဲ့၊ မြတ်စွာဘုရားအလောင်းတော်ဟာ ဒီအာနာပါနကမ္မဋ္ဌာန်းနဲ့ ဈာန်တွေ ရသွားတယ်၊ နောက်ဆုံး ဝိပဿနာကူးပြီး ဘုရားဖြစ်သွားတာ၊ ဘုရားဖြစ်တဲ့ကမ္မဋ္ဌာန်း ဘာ ကမ္မဋ္ဌာန်းတုန်းလို့ မေးလို့ရှိရင် <b>အာနာပါနကမ္မဋ္ဌာန်း</b>ပဲ။</p> <p>---</p> <h3>အာနာပါနနဲ့ သမထ</h3> <p>▬▬▬▬▬▬▬</p> <p>ဒီ<b>အာနာပါန</b>ကို <b>သမထ</b>ကျင့်စဉ်နဲ့ ကျင့်မယ်ဆိုရင် အကြမ်းဖျင်းပြောရရင် သမာဓိရလွယ်အောင် ဆိတ်ငြိမ်တဲ့နေရာကိုသွား, တစ်ယောက်တည်းနေ၊ ဆိတ်ငြိမ် တဲ့နေရာသွားခြင်းက အများကြီးအထောက်အကူဖြစ်တယ်၊ ဒါတွေက အခြေအနေ ကောင်းကို ဖန်တီးတယ်လို့ ခေါ် တယ်နော်၊ ဒါတွေကို ပြောလိုက်တာနဲ့ အားလုံးစုပြီး တရားမထိုင်ကောင်းဘူးလို့ပြောတာမဟုတ်ဘူး၊ ဆိတ်ငြိမ်ရာ မဟုတ်ဘဲနဲ့ မြို့ထဲမှာ တရားမထိုင်ကောင်းဘူးလို့ ပြောတာမဟုတ်ဘူးနော်၊ အခြေအနေကောင်းတွေကို ဖန်တီးပေးရတာ။</p> <p>မြတ်စွာဘုရားက သမထကျင့်စဉ်အရ ကျင့်တော့မယ်ဆိုရင် ညွှန်းထားတာတွေ ရှိတယ်၊ <b>“အရညဂတော ဝါ ရုက္ခမူလဂတော ဝါ”</b>၊ တောထဲဆိုတော့ လူသူ ဝေးတယ်၊ ဒါကြောင့် တောထဲမှာဖြစ်စေ၊ သစ်ပင်ရင်းအောက်ဆိုတာ အရိပ်ကလေး နဲ့ဆိုတော့ ချမ်းသာတယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ သစ်ပင်အောက်မှာ ဖြစ်စေ၊ အဲဒီလို မရနိုင် ဘူးဆိုရင် ဘာလဲ <b>“သုညာဂါရဂတော ဝါ”</b> တိတ်ဆိတ်ငြိမ်သက်တဲ့အခန်း အဆောက်အဦးထဲမှာဖြစ်စေ၊ ဟော နေရာရွေးချယ်နည်းကိုပြောတာ၊ ကမ္မဋ္ဌာန်းတရား အားထုတ်တော့မယ် (သို့မဟုတ်) သမာဓိကျင့်စဉ်ကျင့်တော့မယ်ဆိုရင် ဆိတ်ငြိမ်တဲ့ တောထဲသွားပါ၊ သို့မဟုတ် ဆိတ်ငြိမ်တဲ့ သစ်ပင်တစ်ပင်အောက်မှာထိုင်၊ သို့မဟုတ် တိတ်ဆိတ်ငြိမ်သက်တဲ့ <b>သုညာဂါရ</b> ဘယ်သူမှမရှိဘူး၊ ကိုယ်တစ်ယောက်တည်း ရှိတယ်၊ ဘယ်သူမှမရှိတဲ့ အဆောက်အဦး ကမ္မဋ္ဌာန်းကျောင်းထဲမှာ တစ်ယောက်တည်း ထိုင်၊ မြတ်စွာဘုရားက နေရာဌာနကို ဖေါ်ပြလိုက်တာ၊ ကမ္မဋ္ဌာန်းအားထုတ် တော့မယ်ဆိုရင် အဲဒီနေရာတွေကို ရွေးတဲ့။</p> <p>ရွေးပြီးတဲ့အခါမှာ ဘာလုပ်ရမလဲ၊ <b>“ပလ္လင်္ကံ အာဘုဇိတွာ ဥဇုံ ကာယံ ပဏိဓာယ”</b>၊ တင်ပျဉ်ခွေထိုင်လိုက်တဲ့၊ အမျိုးသားတွေကျတော့ တင်ပျဉ်ခွေထိုင်၊ အမျိုးသမီးတွေ ကျတော့ ဒူးတုတ်ထိုင်တဲ့ပုံစံမျိုးနဲ့ ထိုင်၊</p> <p><b>ပလ္လင်္ကံ အာဘုဇိတွာ</b>၊ ဘာဖြစ်လို့ ဒီလိုထိုင်တာတုန်းဆို ထိုင်ခြင်းဣရိယာပုထ်က မြဲမြံစေတယ်၊ သိပ်လည်း အားမစိုက်ရတဲ့ ထိုင်နည်းမျိုး၊ အဲဒီလိုနည်းမျိုး၊</p> <p><b>ဥဇုံ ကာယံ ပဏိဓာယ</b>၊ ခန္ဓာကိုယ် ကို ဖြောင့်ဖြောင့်ထားလို့ ဆိုတာ၊ ပေါင်တို့ ဒူးတို့က ဖြောင့်ဖြောင့်ထားလို့ ဘယ်ရ မလဲ၊ ဒါကြောင့်မို့လို့ ခန္ဓာကိုယ်ကို ဖြောင့်ဖြောင့် ထားလို့ဆိုတာ၊ ခါးကနေ အထက်ကို ဖြောင့်ဖြောင့်ထားလို့ ဆိုလိုတာ၊</p> <p><b>ဥဇုံ ကာယံ ပဏိဓာယ</b>၊ ခါးအထက် ခန္ဓာကိုယ်ကို ဖြောင့်ဖြောင့်ထားတဲ့၊ ခေါင်းကြီး ကိုလည်း ငိုက်မနေနဲ့၊ စောင်းလည်းမနေနဲ့၊ တည့်တည့်မတ်မတ်လေး ထိုင်လို့။</p> <p>အဲဒီလို ဘာဖြစ်လို့ ထိုင်ခိုင်းတာတုန်းဆိုရင် အခြေအနေကောင်းတွေကို ဖန်တီးပေးဖို့၊ အကယ်၍ ခါးကို ကုန်းပြီးထိုင်မယ်ဆိုရင် ကိုယ့်ဟာကိုယ် စမ်းကြည့်၊ ကျောရိုးတွေမှာ အဆစ်ကလေးတွေ ရှိတယ်၊ အရိုးအဆစ်ကလေးတွေ ပေါင်းထားတာ၊ စောင်းပြီးတော့ ထိုင်ရင် ခါးကုန်းပြီးထိုင်ရင် အဲဒီအရိုးအဆစ် ကလေးတွေက အာရုံကြောတွေကို သွားဖိနေတတ်တယ်၊ တည့်တည့်မထိုင်မိလို့ ဆန့်ဆန့် မထိုင်မိ လို့ရှိရင် ဖိတတ်တယ်၊ ဖိနေပြီဆိုရင် ဘာဖြစ်လဲ၊ ခါးကိုက် တာတို့ ကျောအောင့် တာတို့ဆိုတဲ့ ဝေဒနာတွေ ဖြစ်လာတယ်၊ အဲဒါကြောင့် အဲဒီ ဝေဒနာတွေ မပေါ် ရအောင်လို့ ဆန့်ဆန့်ကလေး ထိုင်ပါလို့ပြောတာ။</p> <p>ဆန့်ဆန့်ကလေးထိုင်ပြီး <b>“ပရိမုခံ သတိံ ဥပဋ္ဌပေတွာ”</b>၊ <b>သတိ</b>ဆိုတဲ့တရား ကိုနော် အာရုံဘက်ကို ဦးလှည့်ပြီးထားလိုက်၊ ဆိုလိုတာက ထွက်လေဝင်လေပေါ်မှာ သတိ ထားလိုက်လို့ ပြောတာ၊ ထွက်လေဝင်လေပေါ်မှာ သတိထားပါ၊ သတိ ထားပြီးတဲ့အခါ၊</p> <p><b>“သတောဝ အဿသတိ၊ သတောဝ ပဿသတိ”</b> ဆိုတဲ့အတိုင်း သတိထားပြီးတော့ ဝင်လေထွက်လေကို မှတ်ပါတဲ့၊ ထွက်နေတယ် ဝင်နေတယ် ဆိုတဲ့ သဘာဝတွေကို သိအောင် ကြိုးစားပါတဲ့။</p> <p>ဒီတော့ ပထမ သမာဓိကျင့်စဉ်ကျင့်မယ်ဆိုလို့ရှိရင် ထွက်လေဝင်လေကို အာရုံပြုပြီးတော့ စိတ်ဟာ ငြိမ်လာလိမ့်မယ်၊ စိတ်ဟာ ထွက်လေဝင်လေပေါ်မှာ အတော်ငြိမ်လာပြီဆိုလို့ရှိရင် ပထမစပြီး ရနေတဲ့ သမာဓိကို <b>ပရိကမ္မသမာဓိ</b>လို့ ခေါ်တယ်၊ စိတ်ကလေးငြိမ်နေအောင် စပြီး လုပ်နေပြီ၊ စိတ်ကလေး အတော်ငြိမ် လာပြီဆိုတဲ့အခါကျလို့ရှိရင် အာရုံဟာ ထင်ထင်ရှားရှား ပိုဖြစ်လာတယ်၊ နှာသီးဖျား တိုက်တိုက်ပြီး ထွက်သွားဝင်သွားတဲ့ ထွက်လေဝင်လေ ထင်ထင်ရှားရှားဖြစ်လာ တယ်၊ နောက်ကျတော့ အဲဒီလေက အသွင်ပြောင်းသွားတယ်၊ လူ ရဲ့အသိစိတ်ထဲ မှာ ဘာဖြစ်လာတုန်းဆိုရင် မိမိနှာခေါင်းထဲက အလင်းတန်းလေး ထွက်နေတာလို ထင်လာတယ်၊ ဒါ <b>နိမိတ်</b>လို့ ခေါ် တယ်ပေါ့၊ အလင်းတန်းလေး ထွက်နေတာ မြင်ရ တာမျိုး၊ သို့မဟုတ် ပုတီးလုံးလေးတွေ နှာခေါင်းထဲက ထွက်နေတာမျိုး၊ နောက် မီးခိုးတန်းလေးတွေ နှာခေါင်းထဲက ထွက်နေတာမျိုး၊ ဆေးလိပ်သောက်တဲ့လူတွေ နှာခေါင်းထဲကနေပြီးတော့ မီးခိုးထုတ်သလို ထွက်လေဝင်လေဟာ အဲဒီလို မီးခိုး တန်းကလေးလို စိတ်ထဲမှာ မြင်ယောင်လာတယ်၊ အဲဒါဟာ <b>အာရုံနိမိတ်</b>တွေ ပေါ်လာတာ၊ <b>ပဋိဘာဂနိမိတ်</b>လို့ ခေါ်တယ်။</p> <p>တကယ်တော့ အဲဒီအာရုံဟာ စိတ်ထဲမှာထင်လာတဲ့ အမှတ်သညာကြောင့် ဖြစ်တဲ့အာရုံမျှသာ ဖြစ်တယ်ပေါ့၊ တစ်ယောက်နဲ့ တစ်ယောက် မတူဘူး၊ ဘာကြောင့် မတူတုန်းဆိုရင် အမှတ်သညာချင်းက မတူသည့်အတွက်ကြောင့် တစ်ယောက်နဲ့ တစ်ယောက်ဟာ ပေါ်လာတဲ့အာရုံချင်း မတူဘဲ ဖြစ်သွားတယ်။</p> <h3>ပထမဈာန် 🧘</h3> <p>အဲဒီပေါ်လာတဲ့အာရုံပေါ်မှာ စိတ် အမြဲရောက်နေအောင် ပို့တင်ထားပေး<br> တာက <b>ဝိတက်</b>၊ အဲဒီနိမိတ်အာရုံနဲ့စိတ်နဲ့ ကွာမသွားအောင် ထိန်းပေးထားတာက <b>ဝိစာရ</b>၊<br> အဲဒီနိမိတ်အာရုံပေါ်မှာ စိတ်ကျေနပ်နေအောင် လုပ်ပေးထားတာက <b>ပီတိ</b>၊ အဲဒီအာရုံပေါ်မှာ<br> ကျေနပ်ပြီးတော့ နှစ်သက်သဘောကျနေတာက <b>သုခ</b>၊ အဲဒီ နိမိတ်အာရုံလေးပေါ်မှာ စိတ်ကလေး<br> ငြိမ်နေတာက <b>ဧကဂ္ဂတာ</b>တဲ့၊ ဟောဒီသဘာဝတရားငါးခုဟာ ဟန်ချက်ညီညီနဲ့ နိမိတ်အာရုံပေါ်မှာ<br> အလုပ်လုပ်လာပြီ၊ ဟန်ချက်ညီသွားပြီ ဆိုလိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် အဲဒီဈာန်အင်္ဂါငါးပါးနဲ့<br> ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ ပထမဈာန် ပထမအဆင့်ကို ဒီပုဂ္ဂိုလ်ဟာ ရောက်ရှိသွားပြီ၊ ပထမဈာန် ရသွားပြီလို့<br> ဒီလို ပြောတာနော်။</p> <p>ကြည့် - ပထမဈာန်ရသွားတဲ့အခါမှာ ဒီသဘာဝတရားငါးခုဟာ ဒီအာရုံနဲ့ အလုပ်လုပ်နေကြတယ်၊<br> ပထမအကြိမ် ရထားတဲ့အချိန်လေးမှာ ဖြတ်ခနဲရသွားတာ၊ တစ်ညီတည်းဖြစ်သွားတယ်၊<br> အင်အားကောင်းတဲ့ရှုမှတ်မှုလေးဟာ ဖြတ်ခနဲဖြစ်သွားပြီးနောက် သာမန်အနေအထားဘက်<br> ရောက်သွားတယ်၊ အဲဒီအချိန်မှာ ထပ်ပြီးတော့ ကြိုးစားတယ်၊ အကြိမ်ကြိမ်လုပ်တဲ့အခါကျတော့<br> ကိုယ်ကြိုက်သလောက် အချိန်ပိုင်းတစ်ခုလုံးထိအောင် ဟောဒီသဘာဝတရားတွေဟာ<br> ထိုအာရုံပေါ်မှာ စိတ်ကို စွမ်းဆောင်ထားနိုင်တယ်တဲ့။</p> <p><b>ဝိတက်</b>က အာရုံပေါ် စိတ်ကိုတင်ပေးလိုက်တယ်၊ <b>ဝိစာရ</b>က အာရုံနဲ့စိတ် ကွာမသွားအောင်<br> ထိန်းပေးတယ်၊ <b>ပီတိ</b>က စိတ်ကို အာရုံပေါ်မှာ ပျော်နေအောင် လုပ်ပေးထားတယ်၊ <b>သုခ</b>က စိတ်ကို<br> အာရုံပေါ်မှာ ကျေနပ်နေအောင် လုပ်ပေးထားတယ်၊ <b>ဧကဂ္ဂတာ</b>က စိတ်ကို ဒီအာရုံတစ်ခုတည်းက<br> လွဲလို့ တခြားရောက်မသွားအောင် ထိန်းပေးထားတယ်၊ ဒီသဘာဝတရားငါးခုဟာ စုပေါင်းပြီးတော့<br> အဲဒီနိမိတ်လို့ဆိုတဲ့ ဈာန်ရဲ့အာရုံပေါ်မှာ တည်ငြိမ်ပြီးတော့ သွားတာ၊ အဲဒါဟာ ပထမအဆင့်<br> ပထမဈာန် ရသွားတာလို့ ပြောတယ်။</p> <h3>ဒုတိယဈာန် 🧘</h3> <p>ပထမဈာန်ရသွားတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ဟာ ပထမဈာန်ကို အကြိမ်ကြိမ် ဝင်စား၊ အကြိမ်ကြိမ်ဝင်စား<br> တဲ့အခါမှာ နောက်ပိုင်းကျလို့ရှိရင် အာရုံပေါ်မှာ စိတ်တင်ပေးစရာ မလိုလောက်အောင် ဖြစ်လာတယ်၊<br> <b>ဝိတက်</b>က တင်တင်ပေးနေရတာကို သူ့စိတ်ထဲမှာ ကျေနပ်မှု မရှိဘူး၊ ဒီတော့ သမာဓိတွေကို<br> စွမ်းအားတိုးမြှင့်လိုက်တဲ့အခါကျတော့ <b>ဝိတက်</b>က စိတ်ကို အာရုံပေါ်တင်ရခြင်း မရှိဘဲနဲ့ <b>ဝိစာရ ပီတိ သုခ ဧကဂ္ဂတာ</b> - ဒီလေးခုနဲ့တင် သူက စွမ်းဆောင်နိုင်သွားပြီဆိုရင် ဒါ ဈာန်ရဲ့ ဒုတိယအဆင့်လို့ ပြောတယ်။</p> <h3>တတိယဈာန် 🧘</h3> <p>တစ်ခါ တရားအားထုတ်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်က အကြိမ်ကြိမ် ဝင်စားနေတဲ့အခါ နောက်ပိုင်း <b>ဝိစာရ</b>က အာရုံနဲ့<br> စိတ်နဲ့ ကွာမသွားအောင် ထိန်းပေးနေရတာကို အလုပ်ကြီးတစ်ခုဖြစ်လို့ မကျေနပ်တော့ဘူး၊<br> မကျေနပ်သည့်အတွက်ကြောင့် သမာဓိစွမ်းအားတွေ မြှင့်တင်လိုက်တဲ့အခါမှာ သုံးမျိုးပဲရှိတော့တယ်၊<br> အာရုံပေါ်မှာ ကျေနပ်နေတဲ့ <b>ပီတိ</b>, နှစ်ခြိုက်နေတဲ့ <b>သုခ</b>နဲ့ တည်ငြိမ်နေတဲ့ <b>ဧကဂ္ဂတာ</b>၊ ဒီသုံးခုနဲ့တင်<br> ရပ်တည်သွားနိုင်လို့ရှိရင် ဒါ တတိယဈာန်အဆင့်၊ ဒီလို တစ်ခုချင်း တိုးလာတာ။</p> <h3>စတုတ္ထဈာန် 🧘</h3> <p>နောက် စတုတ္ထဈာန်အဆင့် ရောက်တဲ့အခါကျတော့ နှစ်ခြိုက်နေတဲ့ ပျော်မွေ့နေတဲ့ <b>ပီတိ</b>ကို<br> မလိုချင်တော့ဘူး၊ မလိုချင်တဲ့အတွက်ကြောင့် <b>သုခ</b>ဆိုတဲ့ သဘောကျနေတာရယ်၊ <b>ဧကဂ္ဂတာ</b>ဆိုတဲ့<br> တည်ငြိမ်နေတာရယ် ဒီနှစ်ခုတည်းနဲ့ ရပ်တည်နေအောင် ကြိုးစားလိုက်ပြီး အာရုံကို ရှုမှတ်နိုင်သွားပြီ<br> ဆိုတဲ့အခါကျတော့ စတုတ္ထဈာန်အဆင့် ရောက်သွားတယ်။</p> <h3>ပဉ္စမဈာန် 🧘</h3> <p>အဲဒီကနေ ထပ်ပြီးတော့ တိုးမြှင့်လိုက်တဲ့အခါ ဘာဖြစ်တုန်း၊ အာရုံပေါ်မှာ သဘောကျ ကျေနပ်နေတယ်<br> ဆိုတဲ့ ခံစားနေတဲ့ <b>သုခ</b>ဆိုတာပါ .. ဖယ်ရှားပစ်လိုက်တယ်၊ ဒါလည်း လှုပ်ရှားမှုတစ်ခုပဲ၊<br> သမာဓိစွမ်းအားကို အန္တရာယ်ပြုနေတဲ့အရာလို့ မြင်လာသည့်အတွက်ကြောင့် အာရုံပေါ်မှာ<br> နှစ်ခြိုက်နေတဲ့ ခံစားနေတဲ့ <b>သုခဝေဒနာ</b>ကို ဖယ်ရှားပစ်လိုက်တဲ့အခါ (ဝေဒနာဆိုတာ လုံးဝဖယ်ရှားလို့<br> မရဘူး၊) မထင်ရှားတဲ့ ခံစားမှု <b>ဥပေက္ခာဝေဒနာ</b>ဆိုတာ ဖြစ်လာတယ်၊ သမာဓိစွမ်းအားမြှင့်လိုက်တာနဲ့<br> တစ်ပြိုင်နက် သုခကနေပြီးတော့ <b>ဥပေက္ခာဝေဒနာ</b>အဆင့်ရောက်သွားပြီး <b>ဥပေက္ခာ</b>နဲ့ <b>ဧကဂ္ဂတာ</b> -<br> အာရုံပေါ်မှာ ခံစားမှုမထင်ရှားတာရယ် တည်ငြိမ်နေတာရယ်၊ အဲဒီနှစ်ခုတည်းနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားတဲ့<br> <b>ပဉ္စမဈာန်</b>ဆိုတဲ့အဆင့်ကို ရောက်သွားပါတယ်တဲ့၊ ဒါ သမထကျင့်စဉ်ကသွားတဲ့ ဈာန်တရားအကြောင်း<br> ပြောတာ။</p> <p>ဒီတော့ ဈာန်အင်္ဂါဆိုတာ နောက်ဆုံးအဆင့်မှာ <b>ဥပေက္ခာ</b>နဲ့ <b>ဧကဂ္ဂတာ</b>၊ ဒီနှစ်ခုနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားတာ၊<br> ဥပေက္ခာနဲ့ ဧကဂ္ဂတာကို ထပ်လျှော့လို့ မရတော့ဘူး၊ အဲဒါကြောင့် ရှေ့ကိုဆက်သွားချင်လို့ရှိရင်<br> အာရုံပြောင်းတဲ့ နည်းစနစ်တွေနဲ့ သွားတယ်၊ အာရုံပြောင်းတဲ့ နည်းစနစ်တွေနဲ့ သွားလိုက်တဲ့အခါ<br> <b>အရူပဈာန်</b> အဆင့်ဆင့် တက်သွားတယ်၊ ဒါတွေက ဈာန်ကျင့်စဉ်အနေနဲ့ ဒီလို သွားတာပေါ့။</p> <p>အဲဒီဈာန်တွေရော ရည်ညွှန်းပြီးတော့ <b>ဈာနပစ္စယော</b>လို့ မြတ်စွာဘုရားက ဟောတာ ဖြစ်ပါတယ်၊<br> အဲဒီဈာန်အင်္ဂါထဲမှာ ပါဝင်တဲ့ သဘာဝတရားတွေ <b>ဝိတက် ဝိစာရ ပီတိ ဝေဒနာ</b>, နောက် အကုသိုလ်<br> စိတ်တွေမှာဖြစ်တဲ့ <b>ဒေါမနဿ</b>တို့၊ <b>သောမနဿ</b>တို့၊ <b>ဥပေက္ခာ</b>တို့၊ အဲဒီဝေဒနာတွေရယ်၊ အာရုံတစ်ခု<br> တည်းပေါ်မှာ ငြိမ်သွားတဲ့ <b>ဧကဂ္ဂတာ</b>၊ အဲဒီဈာန်အင်္ဂါငါးပါး၊ အဲဒီဈာန်အင်္ဂါငါးပါးသည် တစ်ညီတည်း<br> စွမ်းဆောင်နိုင်ပြီဆိုရင် မိမိတို့နဲ့ယှဉ်တွဲလာတဲ့ သဘာဝတရားတွေကို အားလုံး အာရုံပေါ်မှာ<br> စူးစိုက်သွားအောင် သူတို့က စွမ်းဆောင်ပေးထားတာလို့ ပြောလိုတာ၊ <b>ဈာနပစ္စည်း</b>ဆိုတာ<br> ဒီတရားငါးခုက ကျန်တဲ့, သူတို့နဲ့ယှဉ်တဲ့ သဘာဝတရားတွေ အားလုံးကို ဟောဒီအာရုံတစ်ခုပေါ်မှာ<br> စူးစိုက်ကျသွားအောင် စွမ်းရည်သတ္တိတွေ ရသွားအောင် စွမ်းဆောင်ပေးနိုင်တဲ့ ကျေးဇူးပြုထားတဲ့<br> သတ္တိပဲ။</p> <p>ဒါကြောင့်မို့ ပဋ္ဌာန်းပါဠိတော်မှာ -<br> <b>“ဈာနင်္ဂါနိ ဈာနသမ္ပယုတ္တကာနံ ဓမ္မာနံ တံ သမုဋ္ဌာနာနဉ္စ ရူပါနံ ဈာနပစ္စယေန ပစ္စယော”</b>။</p> <p><b>ဈာနင်္ဂါနိ</b> - ဝိတက် ဝိစာရ ပီတိ ဝေဒနာ ဧကဂ္ဂတာလို့ဆိုတဲ့ ဈာန်တရားငါးပါးတို့သည်၊<br> <b>ဈာနသမ္ပယုတ္တကာနံ</b> – ဈာန်နှင့်ယှဉ်တွဲ၍ ဖြစ်ကြကုန်သော စိတ် စေတသိက် တရားတို့အားလည်းကောင်း၊<br> <b>တံ သမုဋ္ဌာနာနံ</b> - ထိုစိတ်စေတသိက် တံ တရားတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော၊<br> <b>ရူပါနဉ္စ</b> – ရုပ်တရားတို့အားလည်းကောင်း၊<br> <b>ဈာနပစ္စယေန</b> - ဈာနပစ္စယသတ္တိဖြင့်၊<br> <b>ပစ္စယော ဥပကာရကော</b> - ကျေးဇူးပြုတတ်ပါ ပေတော့၏။</p> <p>ဒါဖြင့် ဘယ်လိုကျေးဇူးပြုတာတုန်းဆိုတော့ <b>ဝိတက် ဝိစာရ ပီတိ သုခ ဧကဂ္ဂတာ</b>ဆိုတဲ့<br> သဘာဝတရားတွေဟာ အာရုံနိမိတ်ကို စူးစိုက်ပြီးရှုတာ၊ သူတို့ရသလို သူတို့နဲ့ယှဉ်ဖြစ်လာတဲ့<br> သဘာဝတရားအားလုံးကိုလည်း စူးစိုက်ပြီးရှူအောင် သူတို့က စွမ်းဆောင်ပေးတယ်လို့ ပြောတာ၊<br> အားလုံး သူတို့လုပ်သလို လိုက်လုပ်စေတယ်လို့ ဒါပြောတာနော်၊ ဈာန်မှာယှဉ်တဲ့ ကျန်တဲ့စိတ်တွေ<br> စေတသိက်တွေ အားလုံးဟာ ဒီအာရုံတစ်ခုတည်းပေါ်မှာ စူးစိုက်ပြီးတော့ ကျသွားတယ်၊ ကပ်ပြီးတော့<br> ရှုအောင် စွမ်းဆောင်ပေးတယ်၊ ဒါကြောင့် တစ်ခုတည်းလို ဖြစ်သွားတာ သူတို့ရဲ့စွမ်းဆောင်ချက်ပဲ၊<br> တကယ်ကတော့ <b>ဈာန်</b>လို့ခေါ်တာ ဒီငါးခုအပေါင်းကိုပဲ ခေါ်တယ်၊ အဲဒီငါးခုအပေါင်းသည် သူတို့ချည်း<br> သက်သက် ရပ်တည်မှု မရှိဘူး၊ ကျန်တဲ့ သူတို့နဲ့ယှဉ်ဘက်တွေ စိတ်စေတသိက်တွေနဲ့ အတူဖြစ်တာ၊<br> အဲဒါတွေပါ ဒီအာရုံကို စူးစိုက်အောင် အာရုံကိုစူးစိုက်ပြီး ရှုမှတ်နေအောင် ဒီသဘာဝတရားတွေက<br> စွမ်းအားတွေ ပေးတယ်တဲ့၊ အဲဒါကို <b>ဈာနပစ္စယော</b>တဲ့၊ အာရုံကို စူးစိုက်ပြီးတော့ ရှူစေတယ်။</p> <p>ဒါတင် မကဘူး အဲဒီဈာန်စိတ်တွေကြောင့်ဖြစ်တဲ့ <b>စိတ္တဇရုပ်</b>တွေဟာလည်း (ရုပ်ဆိုတာက အာရုံကို<br> ရှုနိုင်စွမ်း မရှိဘူး) ရှုနိုင်စွမ်းမရှိတဲ့ ရုပ်တွေကိုလည်း စူးစိုက်မှုရဲ့အနေအထားအတိုင်း ဖြစ်ပေါ်လာအောင်,<br> ဈာန်ကြောင့်ဖြစ်တဲ့ရုပ်တွေကလည်း စူးစိုက်နေဘိသကဲ့သို့ ငြိမ်သက်သွားအောင် ဟောဒီဈာန်အင်္ဂါ<br> တရားတွေက စွမ်းဆောင်မှုပေးတယ်တဲ့၊ ငြိမ်သက်တဲ့စိတ်ကထုတ်တဲ့ ရုပ်ဟာလည်းပဲ ငြိမ်သက်တဲ့<br> ရုပ်ပဲဖြစ်မှာပေါ့၊ အဲဒီလို စွမ်းဆောင်ပေးတာက <b>ဈာနသတ္တိ</b>နဲ့ စွမ်းဆောင်ပေးတာ၊ ဒီလိုဆိုတယ်၊<br> အဲဒီသဘောတရားတွေဟာ အားလုံး အာရုံကို စူးစိုက်စေတတ်တဲ့ သဘာဝတရားတွေချည်းပဲ။</p> <p>ဒီနေရာမှာ <b>ဒွေပဉ္စဝိညာဏ်-၁ဝ</b> နဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ ပြောရအောင်၊ ဒါကတော့ အဘိဓမ္မာသင်ဖူးတဲ့<br> ပုဂ္ဂိုလ်တွေ သဘောကျဖို့ပါ၊ သဘာဝတရားတွေက အာရုံကို စူးစိုက်ပြီးတော့ ဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့နေရာမှာ<br> <b>စက္ခုဝိညာဏ် သောတဝိညာဏ် ဃာနဝိညာဏ် ဇိဝှါဝိညာဏ် ကာယဝိညာဏ်</b>လို့ဆိုတဲ့<br> ဒီ<b>ဒွေပဉ္စဝိညာဏ်-၁၀</b> မှာ ယှဉ်တဲ့ <b>ဥပေက္ခာဝေဒနာ သုခဝေဒနာ ဒုက္ခဝေဒနာ</b>တို့ ဆိုတာ ရှိတယ်၊<br> ရှင်းအောင် ပြောရရင် စက္ခုဝိညာဏ် မြင်သိစိတ်၊ သောတဝိညာဏ် ကြားသိစိတ်၊ ယာနဝိညာဏ် နံသိစိတ်၊<br> ဇိဝှါဝိညာဏ် လျက်သိစိတ်ဆိုတဲ့ ဒီစိတ်တွေက <b>ဥပေက္ခာဝေဒနာ</b>နဲ့ ယှဉ်တယ်၊ ကုသိုလ်ရဲ့အကျိုးဖြစ်တဲ့<br> ကာယဝိညာဏ်စိတ်က <b>သုခဝေဒနာ</b>နဲ့ ယှဉ်တယ်၊ အကုသိုလ်ရဲ့အကျိုးဖြစ်တဲ့ ကာယဝိညာဏ်စိတ်က<br> <b>ဒုက္ခဝေဒနာ</b>နဲ့ ယှဉ်တယ်၊ အဲဒီလို အသီးသီးယှဉ်တဲ့ <b>ဥပေက္ခာဝေဒနာ သုခဝေဒနာ ဒုက္ခဝေဒနာ</b>တို့ကိုရော<br> အာရုံစူးစိုက်ပြီးတော့ စူးစိုက်တဲ့ဝေဒနာအဖြစ် မှတ်ရမလားလို့ မေးစရာရှိတယ်။</p> <p><b>ဒွေပဉ္စဝိညာဏ်-၁၀</b> မှာယှဉ်တဲ့ <b>သုခ ဒုက္ခ ဥပေက္ခာ ဝေဒနာ</b>တွေကျတော့ စူးစိုက်ရှူနိုင်တယ်<br> ဆိုတဲ့ စွမ်းရည်သတ္တိ မရှိဘူးတဲ့၊ အဲဒါကြောင့်မို့ အဲဒါတွေ <b>ဈာနပစ္စည်း</b>ထဲမှာ မပါဘူးလို့ ပြောတာ၊<br> ဒါက ပဋ္ဌာန်းသင်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေက ဒါ မှတ်ထားရမှာ၊ ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆိုတော့ သူတို့မှာရှိတဲ့<br> ဝေဒနာတွေဟာ စူးစိုက်နိုင်လောက်အောင် အင်အားမရှိသည့်အတွက်ကြောင့် <b>ဈာန</b>လို့ခေါ်လို့မရဘူးတဲ့၊<br> ဒီလိုပြောတာနော်၊ ဈာန်အင်္ဂါ မဖြစ်ဘူးတဲ့။</p> <h3>သမထဈာန်နှင့် သာမန်ဈာန ✨</h3> <p>ဒီတော့ ဒီနေရာမှာ <b>ဈာနပစ္စည်း</b>ဟာ ခုနက <b>သမထကမ္မဋ္ဌာန်း</b>ကျင့်စဉ်နဲ့ အောင်မြင်ပုံတစ်ခုကိုသာ<br> ပြောပြတာ၊ သာမန်နေ့စဉ်ဘဝမှာ အာရုံကို စူးစိုက်ပြီးတော့ ရှုနေတာတွေ ရှိတယ်၊ အတွေးနဲ့လည်း ရှုတယ်၊<br> စိတ်ကူးကြံစည်နေတာနဲ့လည်း ရှုတယ်၊ နှစ်ခြိုက်နေတာတွေနဲ့လည်း ရှုတယ်၊ သာမန်အာရုံတွေပေါ်မှာပဲ<br> <b>ဈာန</b>ဆိုတာ ဖြစ်နေတာပဲ။</p> <p>ဒါကြောင့်မို့လို့ မှတ်ရမှာကတော့ <b>ဈာနပစ္စယော</b>ဆိုတာ သမထကျင့်စဉ်ဖြင့် ရလာတဲ့ ဈာန်တရားကိုသာ<br> ဟောတာ မဟုတ်ဘူး၊ <b>ဈာနပစ္စယော</b>ဆိုတာ အကုသိုလ်စိတ်နဲ့ယှဉ်တဲ့ <b>ဝိတက် ဝိစာရ ပီတိ သုခ ဧကဂ္ဂတာ</b><br> တို့ကိုပါ <b>ဈာနပစ္စယော</b>လို့ ဟောလိုပါတယ်တဲ့၊ ခုနက ပြောတာတွေက သမထကျင့်စဉ်တစ်ခုကနေ ရလာတဲ့<br> ဈာန်ကို ပြောပြတာ၊ သာမန်ကျတော့ ကျင့်စရာမလိုဘဲနဲ့ အာရုံတစ်ခုပေါ်မှာ စူးစိုက်ပြီးတော့ ကြံတွေးနေတာတွေ<br> စိတ်ကူးနေတာတွေ နှစ်ခြိုက်နေတာတွေ သဘောကျနေတာတွေ တည်ငြိမ်နေတာတွေ၊ ဒါတွေလည်း ဖြစ်တာပဲ၊<br> အဲဒါတွေဟာလည်း အာရုံကိုရနေတာ ဖြစ်သောကြောင့် သူတို့ကိုလည်း <b>ဈာန</b>လို့ ခေါ်တယ်တဲ့။</p> <p>အဲဒီတော့ <b>ဈာနပစ္စယော</b>ဆိုတာ ဒီသဘာဝတရား ၅-ခုသည် ပေါင်းမိသွားလို့ရှိရင် သူတို့နဲ့ ယှဉ်ဖော်<br> ယှဉ်ဖက်တွေကို အာရုံကို စူးစိုက်စေတတ်တဲ့ <b>ဈာန</b>ဆိုတဲ့ သတ္တိကို ပေးနိုင်တယ်ဆိုတာကို အကြောင်းပြုပြီးတော့<br> မြတ်စွာဘုရားက <b>ဈာနပစ္စယော</b>လို့ ဟောတာပါ၊ အာရုံကို စူးစိုက်ပြီး စေပြီးတော့ ကျေးဇူးပြုတတ်တဲ့<br> အကြောင်းတရားရဲ့ စွမ်းရည်သတ္တိဖြစ်လို့ <b>ဈာနပစ္စည်း</b>ရဲ့သတ္တိထူးအဖြစ် မြတ်စွာဘုရားက ဟောလိုရင်း ဖြစ်ပါတယ်။</p> <p>ဒီတော့ <b>ဈာနပစ္စယော</b>ဆိုတာ သမထဈာန်နဲ့ သာမန်အတွေးတွေမှာရှိတဲ့ ကြံတွေးမှုတွေ၊ အဲဒါတွေ အားလုံးကို<br> ဒီနေရာမှာ <b>ဈာနပစ္စယော</b>လို့ ဟောတယ်လို့ ဒီလိုမှတ်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်တဲ့နော်။</p> <p>ဒါကြောင့် တရားချစ်ခင် သူတော်စင်ပရိသတ်အပေါင်းတို့၊ <b>ဝိတက် ဝိစာရ ပီတိ သုခ ဧကဂ္ဂတာ</b><br> လို့ဆိုတဲ့ ကောင်းဆိုးနှစ်တန် ရောပြီးတော့နေတဲ့ ဒီသဘာဝတရားတွေဟာ မကောင်းတဲ့စိတ်တွေနဲ့ ရောရင်လည်း<br> မကောင်းတဲ့အတွေးတွေနဲ့ ကြံတွေးပြီး အာရုံကို ရှုမှတ်နေကြမှာဖြစ်တယ်၊ ကောင်းတဲ့အတွေးတွေနဲ့ ပေါင်းစပ်<br> လာတဲ့အခါကျလို့ရှိရင်လည်း ကောင်းတဲ့အာရုံပေါ်မှာ ကောင်းတဲ့အတွေးတွေနဲ့ ရှုမှတ်နေတဲ့ အဆင့်မြင်တဲ့<br> ဈာန်တရားမျိုး ဖြစ်လာမှာ ဖြစ်တယ်၊ ကောင်းတာပဲ ဖြစ်ဖြစ်, ဆိုးတာပဲဖြစ်ဖြစ် <b>ဈာန</b>ဆိုတာ အာရုံကိုရှုမှတ်ခြင်းကို<br> ဆိုလိုတယ်ဆိုတာကို မှတ်ဖို့ လိုပါတယ်။</p> <p>တရားချစ်ခင်သူတော်စင်ပရိသတ်တို့သည် မိမိတို့သန္တာန်မှာဖြစ်တဲ့ <b>ဝိတက် ဝိစာရ ပီတိ ဧကဂ္ဂတာ ဝေဒနာ</b><br> လို့ဆိုတဲ့ ဒီသဘာဝတရားတွေဟာ ပေါင်းစပ်မိသွားလို့ရှိရင် ကြံတွေးခြင်းဆိုတဲ့ စွမ်းရည်သတ္တိတွေကို တိုးမြှင့်စေတတ်တယ်၊<br> မကောင်းတာတွေနဲ့ ပေါင်းမိသွားလို့ရှိရင် မကောင်းတဲ့ဘက် ကြံတွေးမှုတွေ ပိုများလာနိုင်တယ်၊</p> <p>ဒါကြောင့်မို့လို့ ကောင်းတဲ့ဘက်ကို ကြံတွေးမိအောင် ကောင်းမြတ်တဲ့အာရုံတွေနဲ့ အမြဲတမ်း ယှဉ်တွဲပြီးတော့<br> စိတ်ကောင်းနှလုံးကောင်းဖြင့် ဟောဒီ <b>ဝိတက် ဝိစာရ ပီတိ သုခ ဧကဂ္ဂတာ</b>တို့ရဲ့ စွမ်းရည်သတ္တိကို တိုးမြှင့်မှ<br> တို့တတွေ လမ်းမှန်ပေါ် ရောက်မှာပဲ လို့ ကိုယ်စီကိုယ်ငှ သဘောကျပြီးတော့ <b>ဈာနပစ္စယော</b>ဆိုတာကိုကြည့်ပြီး<br> ကောင်းမြတ်တဲ့ ဈာန်တရားတွေ မိမိတို့သန္တာန်မှာဖြစ်ပွားအောင် ကြိုးစားအားထုတ်နိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။</p> <p><b>ပဋ္ဌာန်းမြတ်ဒေသနာ အပိုင်း (၁၅)</b></p> <p>သာသနာတော်နှစ် ၂၅၅၃-ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၇၁-ခုနှစ်၊ တော်သလင်း လပြည့်ကျော် ၄-ရက်၊<br> (၇-၉-၂၀၀၉)၊ ရန်ကုန်တိုင်း၊ ဗဟန်းမြို့နယ်၊ ကြားတောရလမ်း မင်္ဂလာဈေးဓမ္မာရုံတော်ကြီးအတွင်းဝယ်<br> ဆင်ယင်ကျင်းပ ပြုလုပ်အပ်သည့် ညဉ့်ဦးယံဓမ္မသဘင်အခမ်းအနားဝယ် မင်္ဂလာတောင်ညွန့် မြို့နယ်<br> မင်္ဂလာဈေး နှစ်ဖက်မိဘများနှင့် ဦးတင်စိုးတို့အား ရည်စူး၍ ဒေါ်လှခင် ကိုကျော်သင်းဆေးဆိုင်<br> မိသားစုတို့၏ <b>အမတဒါန ဓမ္မဒါန</b>အဖြစ်ဖြင့် ဟောကြားတော်မူသည်။</p> <h3>မဂ္ဂပစ္စယော 🛣️</h3> <p><b>မဂ္ဂ</b>ဆိုတာ သာမန်အားဖြင့် လမ်းကြောင်းလို့ အဓိပ္ပါယ်ရတယ်၊ လူတွေ လျှောက်လှမ်းစရာ လမ်းကြောင်း၊<br> ယာဉ်တွေ သွားစရာလမ်းကြောင်း၊ တစ်စုံတစ်ခုဘက်ကို ဦးတည်ပြီး သွားနေတဲ့ လမ်းကြောင်းမှန်သမျှကို<br> “<b>မဂ္ဂ</b>” လို့ ခေါ်တယ်၊ <b>မဂ္ဂပစ္စယော</b>ဆိုတဲ့နေရာမှာ <b>မဂ္ဂ</b> ဟာ မဂ် ဖိုလ် နိဗ္ဗာန်လမ်းနဲ့သာ သက်ဆိုင်တာ မဟုတ်ဘူး၊<br> ငရဲသွားတဲ့လမ်းကြောင်းကိုလည်း <b>မဂ္ဂ</b> လို့ ခေါ်တာပဲ၊ ငရဲ တိရစ္ဆာန် ပြိတ္တာ အသူရကာယ် အပါယ်လေးဘုံ<br> သွားတဲ့ လမ်းကြောင်း၊ အကုသိုလ်ဖြစ်စရာ လမ်းကြောင်းကိုလည်းပဲ <b>မဂ္ဂ</b>လို့ ခေါ်တာပဲ၊ ဒီတော့ မဂ် ဖိုလ်<br> ဆိုတာမှာပါတဲ့ <b>မဂ္ဂ</b>ထက် <b>မဂ္ဂပစ္စယော မဂ္ဂ</b>က ပိုပြီးတော့ အဓိပ္ပါယ်ကျယ်ပြန့်တယ်လို့ ဒီလို မှတ်ရမယ်၊<br> ဒါက ရှေးဦးစွာ မှတ်ထားရမယ်။</p> <p><b>မဂ္ဂ</b>ဆိုတာ လမ်းကြောင်းပဲ၊ ဥပမာ - <b>သမထ</b>ကျင့်စဉ်ကျင့်လို့ ဈာန်ရလာတယ်ဆိုရင် အဲဒီဈာန်တရားဟာ<br> ဗြဟ္မာ့ပြည်သွားဖို့ လမ်းကြောင်းပဲ၊ အဲဒါကိုလည်း <b>မဂ္ဂ</b>လို့ပဲ သုံးတာပဲ၊ ဒါနကောင်းမှု သီလကောင်းမှု<br> ဘာဝနာကောင်းမှု၊ ဒီကောင်းမှုတွေဟာ နတ်ပြည်ရောက်ကြောင်း (သို့မဟုတ်) သုဂတိဘုံရောက်ကြောင်း<br> လမ်းကြောင်းသဖွယ် ဖြစ်လို့ ဒီကုသိုလ်တွေကိုလည်း <b>မဂ္ဂ</b>လို့ပဲ ခေါ်တာပဲ၊ ဒီတော့ <b>မဂ္ဂ</b>ဆိုတာ တစ်စုံတစ်ခုသော<br> အရပ်သို့ ဦးတည်ပြီးသွားနေတဲ့ လမ်းကြောင်း မှန်သမျှဟာ ဒီနေရာမှာ <b>မဂ္ဂပစ္စယော</b>လို့၊ လမ်းကြောင်းပမာ<br> ကျေးဇူးပြုတတ်တဲ့ သဘာဝတရားတဲ့။</p> <p>မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးဆိုတာ ဓမ္မစကြာတရားမှာ မြတ်စွာဘုရားက <b>“ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနိပဋိပဒါ”</b> တဲ့၊<br> <b>ဒုက္ခနိရောဓ</b> ဆိုတာ ဒုက္ခအားလုံး ကုန်ဆုံးသွားရာဖြစ်တဲ့ နိဗ္ဗာန်ကို၊<br> <b>ဂါမိနိ</b> – ရောက်စေနိုင်တဲ့၊<br> <b>ပဋိပဒါ</b> – အကျင့်တရားတဲ့၊<br> အဲဒါလည်းပဲ <b>မဂ္ဂ</b>ပဲ၊ နိဗ္ဗာန်ကို ပို့ဆောင်တဲ့ လမ်းကြောင်းပေါ့။</p> <p><b>“ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနိပဋိပဒါ”</b> လို့ဆိုတဲ့ <b>မဂ္ဂ</b>ကျတော့ <b>အရိယမဂ္ဂ</b>လို့ ဒီလို သုံးတယ်၊<br> <b>“အရိယော အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ”</b> လို့ ဆိုတာ၊ သာမန် <b>မဂ္ဂေါ</b>လို့ သုံးတာ မဟုတ်ဘူး၊ ဒါကို သတိထား၊<br> သာမန် <b>မဂ္ဂေါ</b>လို့ သုံးလို့ရှိရင်တော့ <b>မဂ္ဂ</b>ဆိုတာ လမ်းကြောင်း အားလုံးနဲ့ သက်ဆိုင်တယ်၊ လမ်းကြောင်း<br> အားလုံးကို ရည်ညွှန်းတာ ဖြစ်တယ်၊ <b>အရိယော</b>ဆိုတဲ့ စကားလုံးပါမယ်၊ <b>အဋ္ဌင်္ဂိကော</b> လို့ပါမယ်ဆိုမှ<br> မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးကို ရည်ညွှန်းတာ ဖြစ်တယ်။</p> <p>တချို့နေရာမှာ စကားလုံးရဲ့ဆက်စပ်မှုကို ကြည့်ပြီး သို့မဟုတ် နေရာဒေသရဲ့ဆက်စပ်မှုကို ကြည့်ပြီးတော့<br> စကားလုံးရဲ့ အဓိပ္ပါယ်ကို ကောက်ယူရတာတွေ ရှိတယ်၊ ဒါ ဘယ်ဘာသာစကားပဲ ဖြစ်ဖြစ် <b>word context</b>,<br> စကားစပ်၊ စကားလုံးရဲ့ ဆက်စပ်မှုကို ကြည့်ပြီးတော့မှ အဓိပ္ပါယ်ကို ဆုံးဖြတ်ချက်ချရမယ်။</p> <p><b>“အတ္ထ ပကရဏာ လိင်္ဂါ၊ ဩစိတျာ ကာလဒေသတော”</b>၊ စကားလုံးနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုတဲ့<br> အခါမှာ ဒါတွေ အရေးကြီးတယ်၊ <b>ပကရဏ</b> ဆိုတာ အရာဌာန၊ <b>ဩစိတျ</b>ဆိုတာ အသင့်ယုတ္တိ၊<br> <b>အတ္ထ</b>ဆိုတာ လိုအပ်တဲ့အနက်၊ <b>လိင်္ဂ</b> ဆိုတာ <b>gender</b> ၊ ဒီနေရာမှာ စကားလုံးတွေမှာ <b>gender</b> ဆိုတာ ရှိတယ်၊<br> <b>ကာလ ဒေသတော</b> – တစ်ခါတစ်ရံ အရပ်ဒေသကိုကြည့်ပြီး, တစ်ခါတစ်ရံ အချိန်အခါကို ကြည့်ပြီး<br> ဆုံးဖြတ်ရတာတွေရှိတယ်၊ ဒါက စကားလုံး အဓိပ္ပါယ်ကို ရွေးချယ်တဲ့ နည်းတွေပြောတာ၊ ဝိသေသနပုဒ်တွေကို<br> ကြည့်ပြီးတော့လည်း စကားလုံးတစ်လုံးရဲ့ အဓိပ္ပါယ်ကို ကန့်သတ်ပေးထားတယ်၊ ဒါက အတော်ထူးခြားတယ်၊<br> ဘာသာစကားနဲ့ ပတ်သက်ရင် အာရုံစိုက်ပြီးတော့ လေ့လာသင့်တယ်၊ ဘာသာစကားဟာ ဆိုင်ရာဆိုင်ရာ<br> သတ်မှတ်ချက်လေးတွေနဲ့ အနက်အဓိပ္ပါယ်ကို ထိန်းသွားတယ်။</p> <p>ဥပမာတစ်ခုပြောမယ်ဆိုလို့ရှိရင် ပါဠိစကားမှာ <b>ရောဟိတ</b> ဆိုတဲ့စကားလုံးရှိတယ်၊ <b>ရောဟိတ</b>ဆိုတဲ့<br> စကားလုံးက “စိုင်”ဆိုတဲ့သတ္တဝါကိုလည်း ခေါ်တယ်၊ “ငါးကြင်း”ဆိုတဲ့ ငါးမျိုးကိုလည်းပဲ ခေါ်တယ်၊<br> <b>ရောဟိတ</b>လို့ပြောရင် ဒီစကားလုံးရဲ့ အဓိပ္ပါယ်က ကွဲပြားမှုမရှိဘူး၊ သူပြောနေတဲ့<b>ရောဟိတ</b>က “ငါးကြင်း”<br> ပြောတာလား၊ “စိုင်” ပြောတာလား မရှင်းဘူး၊ <b>word context</b> မပါလို့ရှိရင် မရဘူး၊ သို့မဟုတ် ဒေသ ကာလ<br> မဆုံးဖြတ်နိုင်လို့ရှိရင်လည်း မရဘူး၊ ဒီတော့ စကားလုံးတစ်လုံးကို ပြည့်ပြည့်စုံစုံ ပြောလိုက်မယ်ဆိုရင်<br> <b>“ရောဟိတာ ဝနေ ယန္တိ”</b> လို့ ပြည့်ပြည့်စုံစုံ ပြောလိုက်တယ်၊ “ရောဟိတဆိုတာတွေဟာ တောထဲမှာ သွားနေကြတာ”<br> လို့ ဆိုလို့ရှိရင် တောဆိုတဲ့ ဒေသကိုကြည့်ရင် ဒါ ငါးကြင်း မဖြစ်နိုင်တော့ဘူး၊ စိုင်ပဲ ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်လို့ ရတယ်၊<br> ဒါ ဘယ်သူက ဆုံးဖြတ်ပေးလိုက်တာလဲ၊ <b>ဝနေ</b>ဆိုတဲ့ စကားလုံးနဲ့ ဆုံးဖြတ်ပေးလိုက်တာ၊ <b>ရောဟိတ</b>က<br> ဒီနေရာမှာ ငါးကြင်းမဟုတ်ဘူး စိုင်။</p> <p>တစ်ခါ <b>“ဥဒကေ ယန္တိ ရောဟိတာ”</b> လို့ သုံးလိုက်ပြန်ရင် <b>ဥဒကေ</b> ဆိုတဲ့ စကားလုံးကိုကြည့်ပြီး<br> <b>ရောဟိတ</b>ဟာ စိုင်တော့ မဟုတ်တော့ဘူး, ငါးကြင်းပဲ ဖြစ်ရမယ်လို့ ဒီလိုအဓိပ္ပါယ်ရပြန်တယ်၊ ဒါ ဒေသနဲ့<br> ထိန်းလိုက်တယ်လို့ ပြောတာ၊ အေး မှတ်သားစရာတွေ မြောက်မြားစွာရှိတယ်၊ ပါဠိစကားလုံးမှ ဒီလိုပြောတာ<br> မဟုတ်ဘူး၊ မြန်မာစကားလုံးတွေမှာလည်း တချို့စကားလုံးတွေဟာ တစ်ခုနဲ့တစ်ခု ထိန်းသွားတာ၊<br> ဒါကြောင့်မို့လို့ တွဲတွဲပြီးတော့ သုံးလေ့ရှိတယ်၊ တွဲဖက်လာတဲ့ စကားလုံးတစ်ခုက အနက်အဓိပ္ပါယ်ကို<br> ထိန်းပေးသွားတာ။</p> <p>အခု ဒီနေရာမှာလည်း “<b>မဂ္ဂ</b>” လို့ သာမညပြောရင် လမ်းကြောင်းလို့ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပါယ်ပဲ၊ ဘယ်လမ်းပဲဖြစ်ဖြစ်<br> အရပ်ဒေသတစ်ခုကို ဦးတည်ထားတဲ့ လမ်းကြောင်း မှန်သမျှ <b>မဂ္ဂ</b>၊ သို့သော် ရှေ့က ဝိသေသနပုဒ်နဲ့ ထိန်းလိုက်တယ်၊<br> <b>အရိယော မဂ္ဂေါ</b> မြင့်မြတ်တဲ့လမ်း လို့ဆိုတော့ သာမန်လမ်းကြောင်းနဲ့မဆိုင်တော့ဘူး၊ <b>အရိယော</b>ဆိုတဲ့<br> စကားလုံး သုံးလိုက်တာနဲ့ ကန့်သတ်ပြီးသား ဖြစ်သွားတယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ အင်္ဂလိပ်လိုပြန်တဲ့အခါကျတော့<br> <b>Noble path</b> ဒီလိုပြန်တယ်၊ <b>Noble path</b> မြင့်မြတ်တဲ့လမ်းလို့ ဒီလိုအဓိပ္ပါယ်ရတယ်။</p> <p>ဒီ<b>မဂ္ဂပစ္စယော</b>ကျတော့ <b>Noble path</b> တစ်ခုတည်းလို့ ရည်ညွှန်းတာ မဟုတ်ဘူးတဲ့၊ အားလုံးကို ရည်ညွှန်းတယ်၊<br> လမ်းကြောင်းနှစ်ခု - ကောင်းတဲ့လမ်းကြောင်း ဖြစ်ဖြစ်၊ မကောင်းတဲ့လမ်းကြောင်းပဲဖြစ်ဖြစ် လမ်းဟာလမ်းပဲ၊ <b>မဂ္ဂ</b>ပဲ၊<br> <b>Noble path</b> ကို ရည်ညွှန်းတဲ့ လမ်းကြောင်းကျတော့ <b>မဂ္ဂ</b>ဆိုတဲ့ စကားလုံးဟာ အဓိပ္ပါယ် အလွန် လေးနက်တယ်၊<br> မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်မှာပါတဲ့ <b>မဂ္ဂ</b>၊ အင်္ဂလိပ်လိုဘာသာပြန်တော့ <b>မဂ္ဂ</b>ကို <b>path</b> လို့ပဲ ပြန်ကြတယ်၊ သို့သော်လည်း<br> ဒီ့ထက်လေးနက်တယ်။</p> <p>တရားဓမ္မကို နားလည်ဖို့ရာအတွက် စကားလုံးနဲ့ပတ်သက်တဲ့ အဓိပ္ပါယ်တစ်ခု ပြောရမယ်ဆိုရင်<br> <b>မဂ္ဂ</b>ဆိုတဲ့ စကားလုံးမှာ အခြေခံစကားလုံး နှစ်ခုရှိတယ်။ နှစ်ခုကို ပေါင်းစပ်ပြောင်းလဲထားတာ၊ နှစ်ခုက<br> ဘာတုန်းဆိုရင် <b>“မရ”</b> နဲ့ <b>“ဂမု”</b>၊ ဒီစကားလုံး နှစ်ခုကနေ <b>မရ</b> က ရ ကို ဂ အဖြစ် ပြောင်းလိုက်တယ်၊<br> <b>ဂမု</b> က မ ကို ဖြုတ်ထားလိုက်တယ်၊ ဖယ်ထားလိုက်တယ်၊ <b>မရ</b> ဆိုတာ ဖျက်ဆီးတယ် သတ်ဖြတ်တယ်<br> ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပါယ်ရတယ်၊ <b>ဂမု</b> ဆိုတာ သွားတာ၊ ဒီတော့ <b>မဂ္ဂ</b> ကို နှစ်ပုဒ်ခွဲလိုက်တဲ့အခါ “<b>မ</b>” က ဖျက်ဆီးခြင်း<br> ဖယ်ရှားခြင်း၊ “<b>ဂ</b>”က သွားရောက်ခြင်းဆိုတဲ့ အဓိပ္ပါယ်ကို ဖေါ်ပြကြတယ်၊ ဒီစကားလုံးနှစ်ရပ်ကို ပေါင်းစပ်<br> လိုက်တဲ့အခါမှာ <b>မဂ္ဂ</b> လို့ ဖြစ်လာတယ်။</p> <p>ဒါဖြင့် ဘာကိုဖျက်ဆီးပြီး ဘယ်ကို သွားတာတုန်းလို့ မေးစရာရှိတယ်၊<br> <b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ သမ္မာသင်္ကပ္ပ သမ္မာဝါစာ သမ္မာကမ္မန္တ သမ္မာအာဇီဝ သမ္မာဝါယာမ သမ္မာသတိ သမ္မာသမာဓိ</b><br> လို့ဆိုတဲ့ ဒီရှစ်ခုကို ပေါင်းထားတဲ့ <b>အရိယမဂ္ဂ</b>သည် ကိလေသာတွေကို ဖျက်ဆီးပြီး နိဗ္ဗာန်ကိုသွားတယ်၊<br> တစ်ဖက်က ကိလေသာတွေကို ဖယ်ရှားပစ်ပြီး တစ်ဖက်က နိဗ္ဗာန်ကို ရောက်စေတယ်၊ အဲဒီ အဓိပ္ပာယ်နှစ်ရပ်<br> ပေါင်းစပ်ပြီး <b>မဂ္ဂ</b> ဆိုတဲ့စကားလုံးကို တီထွင်ထားတာပါတဲ့။</p> <p>နောက်တခြားအဓိပ္ပါယ်တွေလည်း ရှိသေးတယ်ပေါ့၊ <b>မဂ္ဂ</b>ဆိုတာ ရှာဖွေခြင်းဆိုတဲ့အဓိပ္ပါယ်၊ နိဗ္ဗာန်ကို<br> ရှာပေးတဲ့တရားလို့ ဒီလိုလည်း အဓိပ္ပါယ်ယူလို့ ရတယ်၊ နိဗ္ဗာန်က ဒီအတိုင်းရှာလို့တော့ တွေ့မှာမဟုတ်ဘူး၊<br> <b>ဝိပဿနာ</b>ကျင့်စဉ်တွေကျင့်လို့ ဒီ<b>မဂ္ဂ</b>ဆိုတဲ့ သဘာဝတရားတွေ စွမ်းအားပြည့်လာပြီဆိုရင် နိဗ္ဗာန်ကို<br> တွေ့သွားမှာပဲ၊ ဒါကြောင့်မို့ <b>မဂ္ဂ</b>ဆိုတဲ့ တရားရှစ်ပါးဟာ နိဗ္ဗာန်ကို ရှာပေးတဲ့တရားလို့ ပြောတာ၊<br> ဒီ<b>မဂ္ဂ</b>နဲ့မှ နိဗ္ဗာန်ကို တွေ့နိုင်တာ၊ ပကတိမျက်လုံးနဲ့ မတွေ့နိုင်ဘူး၊ ပကတိခြေထောက်နဲ့ သွားလို့လည်း<br> မရဘူး၊ လောကမှာရှိတဲ့ယာဉ်တွေနဲ့ သွားလို့လည်း မရောက်ဘူး၊ ဟောဒီ<b>မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး</b>နဲ့သွားမှ ရောက်တယ်လို့<br> ဒီလိုပြောတာ။</p> <p>ဓမ္မပဒဂါထာမှာ <b>“န ဟိ ဧတေဟိ ယာနေဟိ၊ ဂစ္ဆေယျ အဂတံ ဒိသံ”</b>၊ လောကမှာရှိတဲ့ယာဉ်တွေနဲ့သွားရင်<br> မရောက်ဖူးတဲ့အရပ်ကို ဘယ်တော့မှ ရောက်မှာ မဟုတ်ဘူးတဲ့၊ ဘယ်တော့မှ မရောက်ဖူးတဲ့အရပ်ဆိုတာ<br> နိဗ္ဗာန်ပဲ၊ ကျန်တဲ့အရပ်တွေက မရောက်ဖူးဘူးလို့ ပြောလို့မရဘူးနော်၊ အဝီစိငရဲ ကြည့်မလား၊ ရောက်ဖူးတယ်<br> လူတိုင်းပဲ၊ မြတ်စွာဘုရားက အပါယ်လေးဘုံဆိုတာ လူတွေအဖို့ လမ်းကို ဖုံနေတာပဲ၊ ခဏခဏရောက်နေတာ၊<br> ရောက်ဖူးရုံတင်မကဘူး <b>“ပမတ္တဿ စ နာမ စတ္တာရော အပါယာ သကဂေဟ သဒိသာ”</b>၊<br> “ကုသိုလ်ကိစ္စမှာ မေ့နေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်အဖို့ အပါယ်လေးဘုံဟာ သူ့ရဲ့အိမ်ဂေဟာနဲ့တူတယ်” တဲ့၊ ကိုယ့်အိမ်ဆိုတာ<br> ကိုယ်အမြဲနေတဲ့ နေရာပဲ၊ ဟိုဟိုဒီဒီသွားရင် ခဏပဲ၊ ပြီးရင် အိမ်ပြန်ကြတာပဲနော်၊ တရားပွဲပြီးရင် ဘယ်ပြန်တုန်း၊<br> အိမ်ပြန်ကြတယ်၊ ဘဝသံသရာမှာ ခရီးတွေ ထွက်ချင်တိုင်းထွက်၊ နောက်ဆုံးအိမ်ပြန်ကြတယ်။ မေ့နေတဲ့<br> ပုဂ္ဂိုလ်တွေအတွက် အပါယ်လေးဘုံမှာ အဖြစ်များတာကို ပြောတာနော်၊ မမေ့လို့ တရားဓမ္မနဲ့ ကြိုးစားတဲ့<br> ပုဂ္ဂိုလ်တွေအဖို့ မဆိုပါဘူး။</p> <p>မရောက်ဖူးတဲ့နေရာဆိုတာ နိဗ္ဗာန်ပဲရှိတယ်၊ ကျန်တဲ့နေရာတွေကတော့ သံသရာမှာ ရောက်ဖူးတဲ့နေရာတွေပဲ၊<br> အတိအကျပြောရင် ၃၁-ဘုံမှာ <b>သုဒ္ဓါဝါသ ၅-ဘုံ</b>ကလွဲရင် ကျန်တဲ့ဘုံတွေဟာ ရောက်ဖူးကြတယ်လို့<br> သေချာမှတ်ပါ၊ <b>သုဒ္ဓါဝါသ ၅-ဘုံ</b>ရောက်ရင် ဒီဘုံပြန်လာမှာ မဟုတ်တော့ဘူး၊ သူက <b>အနာဂါမ်</b>မှ ရောက်တဲ့ဘုံ၊<br> <b>အနာဂါမ်</b>ဆိုတဲ့အဓိပ္ပါယ်က <b>န + အာဂါမိ</b> ပြန်မလာဘူး၊ <b>Non returner</b> ဘယ်တော့မှ ပြန်မလာဘူးလို့ ပြောတာ၊<br> ဒီတော့ အနာဂါမ်တွေသာဖြစ်တဲ့ သုဒ္ဓါဝါသ ၅-ဘုံ၊ ဒါက ဗြဟ္မာဘုံတွေ၊ အဲဒီ ၅-ဘုံကလွဲရင် ၃၁-ဘုံမှာ<br> မရောက်ဘူးတဲ့ ဘုံဟာ မရှိဘူးတဲ့ ဒီလိုဆိုတယ်၊ အဲဒီဘုံတွေကတော့ သာမန်နဲ့ ရောက်နိုင်ကြသော်လည်း<br> နိဗ္ဗာန်ဆိုတာကတော့ ဘယ်တော့မှ မရောက်ဖူးတဲ့နေရာမျိုးလို့ ပြောတာ။</p> <p>ဟောဒီ <b>မဂ္ဂပစ္စယော</b>ကျတော့ အခုပြောတဲ့ <b>မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး</b>လည်း အကျုံးဝင်တယ်၊ အကုသိုလ်နဲ့ ယှဉ်တွဲလာတဲ့<br> <b>မဂ္ဂ</b>တွေလည်း ပါတယ်လို့ ဒီလိုမှတ်ရမယ်၊ ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆိုရင် အကုသိုလ်နဲ့ယှဉ်တွဲလာတဲ့ <b>မဂ္ဂ</b>က<br> ဒုဂ္ဂတိဘုံကို သယ်ဆောင်တဲ့ လမ်းကြောင်း ဖြစ်နေလို့ပဲ၊ ဒုဂ္ဂတိဘုံသွားသွား သုဂတိဘုံသွားသွား<br> ဘယ်နေရာပဲသွားသွား လမ်းကြောင်းဟူသမျှသည် <b>မဂ္ဂပစ္စယော</b>ထဲမှာ ပါတယ်လို့ ဒီလို မှတ်ထားပါ။</p> <h3>မဂ္ဂင် ၁၂-ပါး 🔢</h3> <p>သာမန် <b>မဂ္ဂင်္ဂ</b>လို့ ပြောမယ်ဆိုရင် သာမန်အင်္ဂါရပ်က ၁၂-မျိုး ရှိတယ်၊ အရိယာတွေရဲ့မဂ္ဂင် (သို့မဟုတ်)<br> <b>အရိယာမဂ္ဂင်</b>ကတော့ ၈-မျိုးပဲ ရှိတယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟကျမ်း သမုစ္စည်းပိုင်းမှာ<br> <b>ဒွါဒသ မဂ္ဂင်္ဂါနိ</b> လို့ ဆိုတဲ့ စကားလုံးက စပြီး ပြောတာနော်၊ <b>ဒွါဒသ</b>ဆိုတာ ၁၂၊ <b>ဒွါဒသ မဂ္ဂင်္ဂါနိ</b><br> ၁၂-မျိုးသော မဂ္ဂအင်္ဂါ၊ အဲဒါတွေက ဘာတွေတုန်းဆိုရင် အားလုံးသိကြတဲ့ <b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ သမ္မာသင်္ကပ္ပ သမ္မာဝါစာ<br> သမ္မာကမ္မန္တ သမ္မာအာဇီဝ သမ္မာဝါယာမ သမ္မာသတိ သမ္မာသမာဓိ</b>၊ ဒီ ၈-မျိုးအပြင်<br> <b>မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပ မိစ္ဆာဝါယာမ မိစ္ဆာသမာဓိ</b>လို့ အဲဒီ ၄-မျိုး ထည့်ထားတာ။</p> <p><b>မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ</b>ဆိုတာ မှားယွင်းတဲ့ အတွေးအခေါ် အမြင် ဒိဋ္ဌိစေတသိက်ကို ရည်ညွှန်းတယ်၊ အကုသိုလ်မှာရှိတဲ့<br> <b>ဒိဋ္ဌိစေတသိက်</b>ကို <b>မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ</b>တဲ့၊ <b>မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပ</b>ဆိုတာ အကုသိုလ်မှာ ယှဉ်တွဲလာပြီး လောဘနဲ့တွဲနေတဲ့ အတွေး၊<br> ဒေါသနဲ့တွဲနေတဲ့ အတွေး၊ မောဟနဲ့ တွဲနေတဲ့ အတွေး၊ အဲဒါတွေကို <b>မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပ</b>လို့ ခေါ်တယ်။</p> <p><b>မိစ္ဆာဝါယာမ</b>ဆိုတာ မှားယွင်းတဲ့ ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှု၊ အကုသိုလ်စိတ်မှာ ယှဉ်တဲ့ ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှု<br> <b>ဝီရိယ</b>၊ လောဘနဲ့ ယှဉ်တယ်၊ ဒေါသနဲ့ ယှဉ်တယ်၊ မောဟနဲ့ ယှဉ်တွဲပြီး ဖြစ်တယ်၊ အဲဒီ လောဘ ဒေါသ<br> မောဟတွေနဲ့ ယှဉ်တွဲတဲ့ ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုမှန်သမျှသည် <b>မိစ္ဆာဝါယာမ</b>လို့ ဒီလိုပြောတယ်။</p> <p><b>မိစ္ဆာသမာဓိ</b>ဆိုတာ အကုသိုလ်စိတ်တွေနဲ့, လောဘနဲ့တွဲလာတဲ့ <b>ဧကဂ္ဂတာ</b>၊ ဒေါသနဲ့တွဲလာတဲ့<br> <b>ဧကဂ္ဂတာ</b>၊ မောဟနဲ့တွဲလာတဲ့ <b>ဧကဂ္ဂတာ</b>၊ အကုသိုလ်စိတ် ၁၂- ခု နဲ့တွဲတဲ့ <b>ဧကဂ္ဂတာ</b>၊ <b>ဧကဂ္ဂတာ</b>ဆိုတာ<br> ဒီနေရာမှာ အကုသိုလ်မှာယှဉ်တဲ့ <b>ဧကဂ္ဂတာ</b>ဆိုတဲ့ စေတသိက်၊ <b>ဧက</b> ဆိုတာ တစ်, <b>အဂ္ဂ</b> ဆိုတာ <b>point</b>၊<br> တစ်ခုတည်းသော ဦးတည်ချက်အာရုံ၊ အာရုံတစ်ခုတည်းရှိတယ်ဆိုတာ သမာဓိကိုပြောတာ၊ အကုသိုလ်မှာလည်း<br> အကုသိုလ်သမာဓိရှိတာပေါ့၊ အကုသိုလ်လုပ်ငန်းလုပ်နေတဲ့လူကလည်း သမာဓိနဲ့ လုပ်နေတာ၊<br> အာရုံစူးစိုက်မှုတွေ ရှိတာပေါ့၊ ဒါ <b>မိစ္ဆာသမာဓိ</b>။</p> <p>ဒီနေရာမှာ သုတ္တန်ပါဠိတော်တွေကျတော့ <b>သမ္မာမဂ္ဂင် မိစ္ဆာမဂ္ဂင်</b>လို့ နှစ်မျိုးခွဲကြတယ်၊ <b>သမ္မာမဂ္ဂင်</b>က<br> မဂ္ဂင် ၈-ပါး အားလုံးသိနေကြတယ်၊ <b>မိစ္ဆာမဂ္ဂင်</b>ကျတော့ <b>မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ၊ မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပ၊ မိစ္ဆာဝါစာ၊ မိစ္ဆာကမ္မန္တ၊<br> မိစ္ဆာအာဇီဝ၊ မိစ္ဆာဝါယာမ၊ မိစ္ဆာသတိ၊ မိစ္ဆာသမာဓိ</b> ဆိုပြီးတော့ ဒီလိုဟောတာ၊ အဲဒီထဲမှာ အခု<br> အဘိဓမ္မာကျတော့ မိစ္ဆာနဲ့ ပတ်သက်တာ ၄-ခုတည်းပဲ ပြောမယ်၊ ကျန်တဲ့ ၄-ခုကို မပြောဘူး၊ ဘာဖြစ်လို့<br> မပြောလဲ၊ အကြောင်းရှိတယ်၊ <b>မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ</b>ဆိုတာ <b>ဒိဋ္ဌိစေတသိက်</b>ကို ရည်ညွှန်းတာ၊ <b>ဒိဋ္ဌိစေတသိက်</b>ဆိုပြီး<br> သီးသန့်ရှိတယ်၊ <b>မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပ</b>ဆိုတာလည်း အကုသိုလ်စိတ်နဲ့ ယှဉ်တဲ့အတွေး <b>ဝိတက်</b>၊ ဒါလည်း ရှိနိုင်တယ်၊<br> <b>မိစ္ဆာဝါစာ၊ မိစ္ဆာကမ္မန္တ၊ မိစ္ဆာအာဇီဝ</b> ဆိုတာတွေကျတော့ ဒုစရိုက်နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ <b>စေတနာ</b>တွေကို<br> ပြောတာ၊ သီးသန့် မဟုတ်ဘူး၊ <b>စေတနာ</b>ဆိုတာ သီးသန့်မဟုတ်တော့ဘူး၊ <b>မိစ္ဆာဝါစာ</b>ဆိုတာ လိမ်ပြောတယ်၊<br> ရန်တိုက်တယ်၊ ကြမ်းကြမ်းတမ်းတမ်းပြောတယ်၊ ဆဲရေးတိုင်းထွာတယ်၊ အကျိုးမရှိတာတွေ ပြောတယ်ဆိုတဲ့<br> ပြောဆိုကြောင်း <b>စေတနာ</b>ကိုပဲ <b>မိစ္ဆာဝါစာ</b>လို့ ကောက်တယ်၊ သီးသန့်စေတသိက်တစ်ခု မဟုတ်ဘူး။</p> <p><b>မိစ္ဆာကမ္မန္တ</b>ဆိုရင် ဒုစရိုက်တွေ၊ သူများအသက်သတ်တယ်၊ သူများဥစ္စာ ခိုးတယ်၊ သူတစ်ပါးသားမယား<br> ပြစ်မှားတယ်ဆိုတဲ့လုပ်ရပ်ရဲ့<b>စေတနာ</b>၊ တွန်းအားပေးတာကို ခေါ်တာ၊ <b>မိစ္ဆာအာဇီဝ</b>ဆိုတာ အဲဒီဒုစရိုက် ၇-မျိုးနဲ့<br> အသက်ဝမ်းကျောင်းမှု ပြုတဲ့ <b>စေတနာ</b>ဆိုတော့ သီးသန့်သဘာဝတရား မဟုတ်သည့်အတွက်ကြောင့်<br> အဘိဓမ္မာမှာ ၁၂-ပါးလို့ ရေတွက်တဲ့ထဲမှာ <b>မိစ္ဆာဝါစာ</b>လည်း မထည့်ဘူး၊ <b>မိစ္ဆာကမ္မန္တ</b>လည်း မထည့်ဘူး၊<br> <b>မိစ္ဆာအာဇီဝ</b>လည်း မထည့်ဘူး။</p> <p>နောက်တစ်ခု မထည့်တာဘာလဲဆိုရင် <b>မိစ္ဆာသတိ</b>၊ <b>မိစ္ဆာသတိ</b>ဆိုတာ သတိစေတသိက်ကို ပြောတာ<br> မဟုတ်ဘူး၊ ဗုဒ္ဓတရားတော်မှာ <b>သတိ</b>ဆိုတာ အကောင်းပဲရှိတယ်၊ ကောင်းတဲ့နေရာတစ်မျိုးတည်းပဲ သုံးတယ်၊<br> မကောင်းတဲ့အကုသိုလ်တွေနဲ့ ပတ်သက်လာလို့ရှိရင် သတိစကားလုံးက <b>မိစ္ဆာသတိ</b>လို့ သုံးပေမယ်လို့<br> <b>မိစ္ဆာသတိ</b>ဆိုတာ <b>သတိစေတသိက်</b>နဲ့ မဆိုင်ဘူးတဲ့၊ နာမည်တော့ တူနေတယ်၊ <b>သမ္မာသတိ</b>က<br> <b>သတိစေတသိက်</b>ကို ကောက်တယ်၊ <b>မိစ္ဆာသတိ</b>ကျတော့ အမှတ်ရနေတဲ့ အကုသိုလ်စိတ်တွေရဲ့ ဖြစ်ပေါ်မှုကို<br> အကုသိုလ်စိတ်တွေကိုပဲ သာမန်ကောက်တယ်၊ <b>သတိစေတသိက်</b> မဟုတ်ဘူး။</p> <p>ဒါကြောင့်မို့ သီးခြားမရနိုင်တာတွေ ဖြစ်သောကြောင့် အဲဒီ ၄-မျိုးကို ဖော်မပြဘူး၊ ဖော်မပြတော့<br> <b>မဂ္ဂပစ္စယော</b>နဲ့ ပတ်သက်ပြီး မဂ္ဂင်တွေအကြောင်းကို ပြောမယ်ဆိုရင် ၁၂-မျိုးပဲ ပြောတယ်၊ ဒါလေးက<br> မှတ်သားထားဖို့ ကြိုတင်ပြီးနော်၊ ၁၂-မျိုးပဲ ပြောတယ်။</p> <p>၁၂-မျိုးက ပြန်မှတ်မယ်ဆိုရင် <b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ သမ္မာသင်္ကပ္ပ သမ္မာဝါစာ သမ္မာကမ္မန္တ သမ္မာအာဇီဝ<br> သမ္မာဝါယာမ သမ္မာသတိ သမ္မာသမာဓိ</b>၊ တရားကိုယ်အနေနဲ့ ပြောမယ်ဆိုရင် -<br> ၁။ <b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ</b>က <b>ပညာ</b>၊<br> ၂။ <b>သမ္မာသင်္ကပ္ပ</b>က <b>ဝိတက်</b>၊<br> ၃။ <b>သမ္မာဝါစာ</b>က <b>သမ္မာဝါစာ ဝိရတီစေတသိက်</b>၊<br> ၄။ <b>သမ္မာကမ္မန္တ</b>က <b>သမ္မာကမ္မန္တ ဝိရတီစေတသိက်</b>၊<br> ၅။ <b>သမ္မာအာဇီဝ</b>က <b>သမ္မာအာဇီဝ ဝိရတီစေတသိက်</b>၊<br> ၆။ <b>သမ္မာဝါယာမ</b>က <b>ဝီရိယ</b>၊<br> ၇။ <b>သမ္မာသတိ</b>က <b>သတိ</b>၊<br> ၈။ <b>သမ္မာသမာဓိ</b>ဆိုတာ <b>ဧကဂ္ဂတာ</b>တဲ့၊<br> ဟော မဂ္ဂင် ၈-ပါး ဒီလို လာတာ။</p> <p>အဲဒီထဲမှာ <b>မိစ္ဆာမဂ္ဂင်</b> ၄-ခု ထပ်ထည့်လိုက်။ <b>မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ၊ မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပ၊ မိစ္ဆာဝါယာမ၊ မိစ္ဆာသမာဓိ</b>။<br> <b>မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ</b>ဆိုတာ <b>ဒိဋ္ဌိစေတသိက်</b>၊ <b>မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပ</b>ဆိုတာ အကုသိုလ်စိတ်နဲ့ယှဉ်တဲ့ <b>ဝိတက်စေတသိက်</b>၊<br> ဒီတော့ ကုသိုလ် အကုသိုလ် နှစ်မျိုး ဖြစ်တာတွေ သတိထားပါ၊ <b>မိစ္ဆာဝါယာမ</b>ဆိုတာ အကုသိုလ်မှာ<br> ယှဉ်တဲ့ <b>ဝီရိယစေတသိက်</b>၊ <b>မိစ္ဆာသမာဓိ</b>ဆိုတာ အကုသိုလ်မှာယှဉ်တဲ့ <b>ဧကဂ္ဂတာစေတသိက်</b>တဲ့။<br> ဒီတော့ အခုပြောတဲ့ <b>သင်္ကပ္ပ</b>ဆိုတာ ကောင်း မကောင်း နှစ်ခုရှိတယ်၊ <b>ဝိတက်</b>က ကုသိုလ်<b>ဝိတက်</b><br> အကုသိုလ်<b>ဝိတက်</b>၊ <b>ဝါယာမ</b>လို့ခေါ်တဲ့ <b>ဝီရိယ</b>ကလည်းပဲ ကုသိုလ်<b>ဝီရိယ</b> အကုသိုလ်<b>ဝီရိယ</b> နှစ်ခုရှိတယ်၊<br> <b>သမာဓိ</b>ကလည်းပဲ ထို့အတူပဲ၊ ကုသိုလ်<b>သမာဓိ</b>နဲ့ အကုသိုလ်<b>သမာဓိ</b>လို့ ဒီလိုခွဲလိုက်တယ်၊<br> အားလုံးပေါင်းလိုက်တဲ့အခါကျတော့ <b>သင်္ကပ္ပ</b>လို့ဆိုတဲ့ <b>ဝိတက်စေတသိက်</b>က နှစ်ခုပါနေတယ်၊<br> ကုသိုလ်ဘက်ကနေ တစ်ခု, အကုသိုလ်ဘက်က တစ်ခု၊ ထပ်နေတယ်ပေါ့။</p> <p>နောက်တစ်ခုက <b>ဝါယာမ</b>လို့ပြောတဲ့ <b>ဝီရိယ</b>ကလည်း ကုသိုလ်ဘက်က တစ်ခု, အကုသိုလ်ဘက်က တစ်ခု၊<br> ဒါလည်း ထပ်နေတယ်၊ <b>ဝီရိယ</b>လို့ ပြောလိုက်ရင် ပြီးတယ်၊ နောက် <b>ဧကဂ္ဂတာ</b>ကလည်း ထပ်နေတယ်၊<br> <b>မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ</b>နဲ့ <b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ</b>ကျတော့ မထပ်ဘူးတဲ့၊ အသံချင်းတော့ တူတယ်၊ တူပေမယ့်လို့ <b>မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ</b>ဆိုတာ<br> <b>ဒိဋ္ဌိစေတသိက်</b>ကို ပြောတာ၊ <b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ</b>ကျတော့ <b>ဉာဏ်</b>ကိုပြောတာ၊ <b>ပညိန္ဒြေစေတသိက်</b>ကို ကောက်တာ။</p> <h3>မဂ္ဂင်တရားကိုယ် ၉-ပါး</h3> <p>ဒီတော့ ပေါင်းလိုက်တဲ့အခါ အနှစ်ချုပ်ပြီးတော့ သဘာဝတရား ပရမတ္ထ ဆိုက်ထိ <p><b>ပရမတ္ထ</b></p> နာမည်နဲ့ တိတိကျကျပြောပြီဆိုရင် တရားကိုယ်ခွဲလိုက်မယ်ဆိုရင် မဂ္ဂင်ဟာ ၉-ခု ရှိတယ်လို့ ဆိုတာနော်၊ တရားကိုယ်တူတာကို ချိုးလိုက်လို့ရှိရင် ၉-ခု ရှိတယ်၊ စေတသိက်အနေနဲ့ ပြောရင် ၉-ခု ရှိတယ်။ </p> <p>ဘာတွေတုန်းဆိုရင် သမ္မာဒိဋ္ဌိကို ကြည့်ပြီးတော့ <p><b>ပညာ</b></p> ၊ သမ္မာသင်္ကပ္ပ, မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပ နှစ်ခုကို တွဲပြီးတော့ <p><b>ဝိတက်</b></p> ၊ သမ္မာဝါစာက <p><b>ဝိရတီ</b></p> , သမ္မာကမ္မန္တက <p><b>ဝိရတီ</b></p> , သမ္မာအာဇီဝက <p><b>ဝိရတီ</b></p> , သုံးခု၊ သမ္မာဝါယာမနဲ့ မိစ္ဆာဝါယာမ နှစ်ခုပေါင်းပြီးတော့ <p><b>ဝီရိယ</b></p> ၊ သမ္မာသတိက <p><b>သတိ</b></p> ၊ သမ္မာသမာဓိ မိစ္ဆာသမာဓိ ဆိုတဲ့ နှစ်ခုကို ပေါင်းလိုက်ပြီးတော့ <p><b>ဧကဂ္ဂတာ</b></p> ၊ နောက်တစ်ခု မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကျတော့ <p><b>ဒိဋ္ဌိ</b></p> လို့ဆိုတော့ ပေါင်းလိုက်တော့ ၉-ခု ဖြစ်သွားတယ်။ ဒီတော့ တရားကိုယ်ကောက်တဲ့အခါ ကျတော့ ပညာ၊ ဝိတက်၊ ဝိရတီက သုံးခု၊ ဝီရိယ၊ သတိ၊ သမာဓိ၊ ဒိဋ္ဌိတဲ့၊ ၉-ခု ဖြစ်သွားတယ်၊ အဲဒါကို <p><b>မဂ္ဂင်တရားကိုယ် ၉-ပါး</b></p> လို့ ပဋ္ဌာန်းအရကောက်ကျမ်းမှာ သုံးပါတယ်။ </p> <p>မဂ္ဂင်က ၁၂-ပါး ဖြစ်လျက်သားနဲ့ တရားကိုယ်ကျတော့ ၉-ပါးလို့ ဘာ့ကြောင့် ဖြစ်ရတာတုန်းဆိုရင် သမ္မာသင်္ကပ္ပနဲ့ မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပက <p><b>ဝိတက်</b></p> ချည်းပဲ ပြောတာ၊ တူတယ်၊ သမ္မာဝါယာမနဲ့ မိစ္ဆာဝါယာမကလည်း <p><b>ဝီရိယ</b></p> ကို ပြောတာ တူနေတယ်၊ သမ္မာသမာဓိနဲ့ မိစ္ဆာသမာဓိကလည်းပဲ <p><b>ဧကဂ္ဂတာ</b></p> တစ်ခုတည်းကိုပဲ ပြောတာ၊ ကုသိုလ် အကုသိုလ်ပဲ ခွဲလိုက်လို့သာ ၂-ခု ဖြစ်နေတာ၊ ဒါလည်း တူနေတယ်၊ တူတာတွေကို ပေါင်းလိုက်တာ၊ တူတာသုံးခုကို ချုံးလိုက်တဲ့အခါကျတော့ တရားကိုယ်ဖြစ်တာ ၉-မျိုးပဲရတယ်၊ ထူးတာက မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိတစ်ခုပဲ ထူးခြားတဲ့ တရားအနေနဲ့ ရတယ်ပေါ့၊ ဒါကို ဒီလိုပဲမှတ်လိုက်လို့ရှိရင် ရှင်းသွားတာပေါ့၊ ရှင်းသွားအောင် မှတ်တဲ့နည်းကိုပြောတာ။ အဲဒီ ၉-မျိုးကိုပဲ ဒီနေရာမှာ <p><b>မဂ္ဂပစ္စယော</b></p> လို့ ဟောတယ်လို့ ဒီလိုမှတ်ထားပါ။ </p> <h3>မဂ္ဂပစ္စယော (လမ်းကြောင်းသဖွယ် ကျေးဇူးပြုခြင်း)</h3> <p>အဲဒါကြောင့်မို့ <p><b>မဂ္ဂပစ္စယော</b></p> လို့ ဆိုလိုက်တာနဲ့ မဂ် ဖိုလ်ထဲက မဂ္ဂလို့ပဲ ဒီလို သွားမထင်ရအောင် ပြောတာနော်၊ အဲဒီထက်ပိုပြီးတော့ ကျယ်ပြန့်တယ်တဲ့၊ ဟို မဂ္ဂက နိဗ္ဗာန်ကို သွားတဲ့လမ်းကြောင်းမျှသာ ဖြစ်တယ်၊ ဒီမဂ္ဂကျတော့ အကုန်လုံး သုဂတိဘုံသွားတာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ဒုဂ္ဂတိဘုံသွားတာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ကုသိုလ်ဘက်ကိုသွားတာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ အကုသိုလ်ဘက်ကို သွားတာပဲဖြစ်ဖြစ် ဒါတွေကို <p><b>မဂ္ဂ</b></p> လို့ခေါ်တယ်။ </p> <p>ဒါကြောင့်မို့ <p><b>မဂ္ဂပစ္စယော</b></p> ဆိုတဲ့ စကားလုံးကို အဓိပ္ပါယ်ပြန်တဲ့အခါမှာ “မဂ္ဂပစ္စယော ကောင်းဆိုးတရား မဂ္ဂင်များက”၊ ကောင်းဆိုးတရား မဂ္ဂင်များ ဆိုတာ ဒီ ၁၂-ခုကို ပြောတာ၊ တရားကိုယ်အားဖြင့် ၉-ခု၊ အရေအတွက်အားဖြင့် ၁၂-ခု၊ ကောင်းတာပါတယ်၊ ဆိုးတာပါတယ်၊ </p> <p>“ကောင်းဆိုးတရား၊ မဂ္ဂင်များက၊<br> ဖြစ်ပွား တူပြန်၊ ရုပ်နဲ့နာမ်ကို၊<br> ဧကန်မျှော်ရှု၊ လမ်းကြောင်းမှုဖြင့်၊<br> ကျေးဇူးပြုငြား၊ <p><b>မဂ္ဂပစ္စည်း</b></p> တရားလည်းကောင်း” <br> ဒီလိုဆိုထားတယ်။ </p> <p>ကောင်းဆိုးတရား မဂ္ဂင်များက - <p><b>မဂ္ဂ</b></p> လို့ အမည်ရတဲ့ မဂ္ဂရဲ့ အင်္ဂါဖြစ်တဲ့ ဒီတရား ၉-ခုဟာ သူတို့နဲ့ ယှဉ်တွဲလာတဲ့ တရားကိုလည်းပဲ သူတို့သဘောကို ဆောင်စေတယ်လို့ ဒါပြောတာ၊ အဓိကလမ်းကြောင်း ဖြစ်စေတာက ဘယ်သူတွေတုန်းဆိုရင် ဟောဒီ ၉-ခုက <p><b>လမ်းကြောင်း</b></p> ပဲ၊ ဘယ်သွားတဲ့လမ်းကြောင်းလဲဆိုတော့ တချို့က နိဗ္ဗာန်သွားတဲ့လမ်းကြောင်း၊ တချို့က သုဂတိဘုံသွားတဲ့ လမ်းကြောင်း၊ တချို့က ဒုဂ္ဂတိဘုံ သွားတဲ့လမ်းကြောင်း၊ တချို့က အကုသိုလ်ဘက်ကို ဦးတည်ပေး တဲ့လမ်းကြောင်း၊ တချို့က ကုသိုလ်ဘက်ကို ဦးတည်ပေးတဲ့လမ်းကြောင်း၊ ဟော လမ်းကြောင်းတွေလို့ ဆိုလိုတယ်၊ ကောင်းတဲ့ဘက် ဦးတည်တာပဲ ဖြစ်စေ၊ ဆိုးတဲ့ ဘက် ဦးတည်တာပဲဖြစ်စေ လမ်းကြောင်းဟာ လမ်းကြောင်းပဲပေါ့၊ အဲဒီသဘာဝတရားတွေက လမ်းကြောင်းအနေနဲ့ဖြစ်ပြီး သူတို့နဲ့ ယှဉ်တွဲလာတဲ့တရားတွေကိုလည်း သူတို့နည်းတူ လမ်းကြောင်းသဖွယ် ဖြစ်ဖို့ရာအတွက် <p><b>ကျေးဇူးပြုတယ်</b></p> လို့ ဒီလိုပြောတာ။ </p> <p>ဆိုပါစို့ - လမ်းဖြတ်ကူးနေတဲ့ အဖိုးကြီး အမယ်ကြီးတွေကို သန်သန်မာမာ ရှိတဲ့ လူငယ်လူရွယ်တွေက တွဲပြီးတော့ ဟိုဘက်ပို့တယ်၊ ဟိုဘက်ပို့တော့ ရောက်မသွားဘူးလား၊ သူနဲ့တူတူ ရောက်သွားတာပဲ၊ ဟိုဘက်ပို့တဲ့လူငယ်နဲ့တူတူ ရောက်သွားသလို <p><b>မဂ္ဂင် ၁၂-ပါး</b></p> ဆိုတဲ့ သဘာဝတရားတွေဟာလည်း သူတို့နဲ့ယှဉ်တွဲလာတဲ့ တရားတွေကို အဲဒီလို တွဲခေါ်သွားတယ်လို့ ပြောတာနော်၊ လမ်းကြောင်းဖြစ်အောင် တွဲခေါ်သွားတယ်တဲ့၊ အားလုံးဟာ ဖြတ်ကူးတာပဲ၊ နို့မို့ဆိုရင် သူတို့က ဦးတည်တာက တစ်ခု, သူတို့နဲ့တွဲနေတဲ့ တရားတွေက ဦးတည်တာက တစ်ခုဆိုရင် လွဲလွဲချော်ချော်တွေ မဖြစ်ပေဘူးလား၊ ဖြစ်တယ်နော်။ </p> <p>Association ဆိုတာ ခေါင်းဆောင်သွားတဲ့နောက် လိုက်တာပဲ၊ တစ်ခုတည်း ဖြစ်ရမယ်၊ ဦးတည်ချက်က အတူတူဖြစ်သွားတယ်လို့ဆိုတယ်၊ ပင်ကိုယ်အားဖြင့်တော့ တူတာမဟုတ်ဘူး၊ ဥပမာအားဖြင့်ပြောမယ်၊ <p><b>မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ</b></p> ဆိုတဲ့ <p><b>ဒိဋ္ဌိ</b></p> က မှားယွင်းတဲ့ လမ်းကြောင်းပေါ်ကို ဘယ်အရာတွေကိုခေါ်သွားတုန်းဆိုရင် သူနဲ့ယှဉ်တွဲပြီးဖြစ်တဲ့ စိတ်အားလုံးကို ဒီလမ်းကြောင်းပေါ် တင်ပေးသွားတာပဲ၊ အဲဒီလမ်းကြောင်းက အဓိကကတော့ဘယ်သူတုန်းဆို <p><b>မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ</b></p> ပဲ၊ မှားယွင်းတဲ့လမ်းကြောင်းပေါ် တင်သွားသည့်အတွက်ကြောင့် မှားယွင်းတဲ့အမြင်တွေနဲ့ မြင်နေတာ၊ ဘာတွေးတွေး ဒါတွေပဲ မြင်တယ်၊ မှားယွင်းတဲ့အမြင်၊ စိတ်အားလုံးက ဒီဘက်ကိုရောက်သွားတယ်၊ စိတ်တင်မကဘူး အပြောအဆိုကိုရော ဆွဲမသွားဘူးလား၊ ဆွဲသွားတယ်၊ သူက ခေါ်သွားတာပဲလေ၊ ကူညီသွားတာ၊ ကူညီသွားသည့်အတွက်ကြောင့် ပြောတာတွေလည်း သူ့လမ်းကြောင်းပေါ်မှာပဲ၊ ဒီလမ်းကြောင်းပေါ် ရောက်သွားတယ်။ </p> <p>ဒါကြောင့်မို့ မိစ္ဆာအယူဝါဒရှိတဲ့ပုဂ္ဂိုလ် ပြောတဲ့စကားကလည်း မှားတဲ့ စကားပဲ၊ သူ့အမြင်တွေကို အမှန်လုပ်ပြီး မိစ္ဆာအယူဝါဒရှိတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ လက်သုံးစကား တစ်ခုရှိတယ်၊ သတိထားဖို့ပေါ့၊ <p><b>“ဣဒ မေဝ သစ္စံ မောဃမညံ”</b></p> ၊ သူ့ရဲ့လက်သုံးစကားပဲ၊ “ဒါသာ အမှန်၊ ကျန်တာတွေ အလကား” လို့ပြောတာ၊ ပါဠိလို <br> <b>ဣဒ မေဝ</b> - ဒါ သာလျှင်၊ <br> <b>သစ္စံ</b> - အမှန်ဖြစ်တယ်၊ <br> <b>အညံ</b> - အခြားဟာတွေက၊ <br> <b>မောဃံ</b> - အလကားပဲ <br> လို့ ပြောတာ၊ မိစ္ဆာအယူရှိတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ဟာ သူဆုပ်ကိုင်ထားတဲ့ အယူအဆတစ်ခုကိုသာ အမှန်လို့သတ်မှတ်ပြီး ကျန်တာတွေကိုအမှားလို့ ပြောလေ့ရှိတယ်၊ အပြောကိုလည်းပဲ မှားယွင်းတဲ့လမ်းကြောင်းပေါ် ရောက်စေတယ်။ </p> <p>ဒါတင်လားဆိုတော့ သူ့ရဲ့လုပ်ရပ်တွေကလည်း အကုန်မှားတဲ့လမ်းကြောင်းပေါ် ရောက်တယ်နော်၊ ဒါကို ကျေးဇူးပြုတယ်ပြောတာ၊ သူက ဦးဆောင်သွားတာ၊ ကျန်တာတွေက ပါသွားတယ်၊ ဘယ်သူက ကျေးဇူးပြုတုန်း၊ <p><b>မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ</b></p> က <p><b>ကျေးဇူးပြုတာ</b></p> ။ </p> <p>လူတွေက ပြောကြတယ်လေ၊ “တရားပွဲလာဖြစ်တာ သူက ကျေးဇူးပြုပြီး ခေါ်လို့၊ သူက ကားနဲ့တင်ခေါ်လာလို့ ရောက်လာတာ”၊ ဟော “ကျေးဇူးပြုတာ, ကားနဲ့တင်ခေါ်သွားတာ”၊ <p><b>ကျေးဇူးပြုတယ်</b></p> ဆိုတဲ့သဘောက အဲဒါပြောတာ။ </p> <h3>မဂ္ဂင် ၈-ပါး (ကုသိုလ်လမ်းကြောင်း)</h3> <p>အေး ကောင်းပြီ - <p><b>မဂ္ဂင် ၈-ပါး</b></p> အကျင့်တရားဟာ နိဗ္ဗာန်ကို ပို့ဆောင်ပေးတယ်ဆိုတာ အလွန်ထင်ရှားတယ်၊ ဒါက ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တွေအတွက် အထူးပြောစရာ မလိုဘူး၊ <p><b>မဂ္ဂင် ၈-ပါး</b></p> အကျင့်တရားဟာ နိဗ္ဗာန်ကို ဦးတည်နေတဲ့ လမ်းကြောင်းကြီးပဲ၊ အဲဒီလမ်းကြောင်း နိဗ္ဗာန်ကိုပေါက်ရောက်သွားအောင်, ဒီလမ်းကြောင်းကြီး ဖြစ်နေအောင် ကျန်တဲ့စိတ်တွေကိုလည်း ဟောဒီ <p><b>မဂ္ဂင် ၈-ပါး</b></p> က တွဲခေါ်သွားတာပေါ့။ </p> <p><p><b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ</b></p> - မှန်တဲ့အတိုင်း အမှန်မြင်တယ်၊ <p><b>သမ္မာသင်္ကပ္ပ</b></p> - အမှန်မြင်ဖို့အတွက် အမှန်တွေးပေးတယ်၊ အမှန်တွေးလို့ အမှန်မြင်တာ၊ အဓိပ္ပါယ်က အမှန်တွေးတယ်ဆိုတာ contemplation လုပ်တာပဲ၊ ဝိပဿနာကျင့်စဉ်တစ်ခုကို ကျင့်နေပြီဆိုလို့ရှိရင် မမြဲတဲ့သဘောတွေကို သူတွေ့နေပြီ၊ မိမိသန္တာန်မှာဖြစ်တဲ့ သင်္ခါရတရားတွေ သူ့စိတ်ရဲ့အာရုံထဲမှာ မမြဲဘူးဆိုတာလေးတွေ ပေါ်လာတယ်၊ သူကြည့်လိုက်တာနဲ့ တွေ့နေတယ်၊ အဲဒီလို တွေ့ဖို့ရာ ဒီသဘာဝတရားတွေကို စူးစိုက်ပြီး စိတ်နဲ့အာရုံ တွေ့နေအောင် လုပ်ပေးနေတာက <p><b>သမ္မာသင်္ကပ္ပ</b></p> ပဲ၊ မြန်မာလိုပြောရင် ကြံစည်နေတာ၊ စိတ်ကူးနေတာ၊ တွေးတောနေတာ၊ အဲဒီ တွေးတောနေတော့ တွေ့တာပေါ့၊ ဒါတွေးလို့ ဒါတွေ့တာပေါ့။ အဲဒီ <p><b>အနိစ္စ</b></p> တွေကို တွေးတောကြည့်လို့ ပေါ်လာတယ်၊ အသိဉာဏ်နဲ့ <p><b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ</b></p> မှန်မှန်ကန်ကန်မြင်တယ်။ </p> <p>အဲဒီလို မြင်ဖို့ရာအတွက် ဘယ်သူ့ရဲ့ အထောက်အကူတွေ ပါတုန်းလို့ ဆိုတော့ <p><b>သမ္မာဝါယာမ</b></p> ၊ မြင်အောင် ကြိုးစားတာရော မပါဘူးလား၊ ပါတယ်၊ မြင်အောင် ကြိုးစားတဲ့အခါကျတော့ အမှတ်တမဲ့ ကြိုးစားတာလား၊ သတိကြီးစွာ ထားပြီးတော့ ကြိုးစားတာလား၊ သတိကြီးစွာထားပြီးတော့ ကြိုးစားတာပေါ့၊ ဒါကြောင့်မို့ <p><b>Mindfulness</b></p> ဆိုတဲ့ <p><b>သမ္မာသတိ</b></p> ပါတာပေါ့၊ သူ,မပါရင် လုပ်တာတွေ လွဲသွားမှာပေါ့၊ အဲဒီလို စိတ်ကိုအာရုံမှာ သတိထားပြီဆိုမှ ပညာကမြင်လို့ရတာပေါ့၊ ဒါတွေက တစ်ခုနဲ့တစ်ခု ဆက်စပ်ပြီးတော့ နေတာနော်။ </p> <p>အဲဒီလို ကြိုးစားပြီးတော့ သတိထားတဲ့အချိန်မှာ စိတ်က အေးငြိမ်းလို့ အာရုံတစ်ခုတည်းပေါ်မှာ ကျနေမှ အမှန်သိဖို့ဆိုတာ ဖြစ်နိုင်တယ်တဲ့၊ စိတ်မငြိမ်ဘူးဆိုလို့ ရှိရင်လည်း လွဲချော်နိုင်တယ်၊ အာရုံတစ်ခုတည်းမှာ စုတာက <p><b>သမ္မာသမာဓိ</b></p> ၊ သမ္မာ–ဝါယာမ သမ္မာသတိ သမ္မာသမာဓိ၊ ဒီသုံးခုကို <p><b>သမာဓိအုပ်စု</b></p> အနေနဲ့ ပြောတာ။ </p> <p>ဒီတော့ ကမ္မဋ္ဌာန်းအားထုတ်ပြီဆိုရင် <p><b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ</b></p> ၊ <p><b>သမ္မာသင်္ကပ္ပ</b></p> ၊ <p><b>သမ္မာ-ဝါယာမ</b></p> ၊ <p><b>သမ္မာသတိ</b></p> ၊ <p><b>သမ္မာသမာဓိ</b></p> ဆိုတဲ့ ဒီငါးခုက ပေါင်းပြီး အလုပ်လုပ်တာ၊ မဂ္ဂင် ၈-ပါးထဲမှာ ဟောဒီငါးခုကနေ လမ်းခင်းသွားတာ၊ နိဗ္ဗာန်လမ်းကြောင်းထိအောင် သယ်ဆောင်သွားတာ သူတို့က အဓိက၊ ဘယ်နေရာမှာပဲ လုပ်လုပ် သူတို့ရဲ့အဆင့်အတန်း အရည်အသွေးတွေကို လိုက်ပြီးတော့ ဒီသဘာဝတရားတွေကို ပြောရတာ၊ သာမန်အားဖြင့်ဆိုရင် ဒီငါးခုနဲ့ပဲ အလုပ်လုပ်နေတာပဲ။ </p> <p>ကဲ၊ ကမ္မဋ္ဌာန်းရှူနေတဲ့အချိန်မှာ ဒီငါးခုက ဘယ်လိုဖြစ်နေတာလဲဆိုတာ စဉ်းစားကြည့်၊ ကမ္မဋ္ဌာန်းထိုင်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက် ထွက်လေဝင်လေကို မှတ်နေပြီဆိုရင် ထွက်လေဝင်လေကို စဉ်ဆက်မပြတ်သိအောင် ကြိုးစားနေတာက <p><b>သမ္မာ-ဝါယာမ</b></p> ၊ ထွက်လေဝင်လေပေါ်မှာ သတိစိုက်နေတာက <p><b>သမ္မာသတိ</b></p> ၊ ထွက်လေဝင်လေပေါ်မှာ စိတ်တွေ တစ်ဆက်တည်း ကျတာက <p><b>သမ္မာသမာဓိ</b></p> ၊ အဲဒီလို ကျနေပြီးတဲ့အခါ ထွက်လေဝင်လေရဲ့ သဘာဝအစစ်အမှန်ကို တွေးတောကြံစည်ဆင်ခြင်တာက <p><b>သမ္မာသင်္ကပ္ပ</b></p> ၊ မမြဲဘူးလို့ အမှန်သိလိုက်တာက <p><b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ</b></p> ၊ ဒီအဓိပ္ပါယ်ကို ပြောတာ၊ သူတို့အားလုံးဟာ စုပေါင်းပြီး အလုပ်လုပ်သွားကြတာ။ </p> <p>ဥပမာလေးတစ်ခု- target ပစ်မှတ်ကို လေးနဲ့ပစ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက် ကြည့်ရအောင်၊ ပစ်မှတ်တည့်တည့်ကို မှန်ဖို့ရာအတွက် ကြိုးစားနေတာက <p><b>သမ္မာဝါယာမ</b></p> ၊ ပစ်မှတ်ကိုပဲ အာရုံစိုက်နေတာ, ဘယ်နေရာ ပစ်ရမယ်ဆိုတာ သတိထားနေတာက <p><b>သမ္မာသတိ</b></p> ၊ စိတ်ငြိမ်အောင်ထားတာက <p><b>သမ္မာသမာဓိ</b></p> ၊ ဘယ်လိုပစ်လိုက်ရမယ်ဆိုတာကို တွေးတောဆင်ခြင်တာရယ်, ဆင်ခြင်ပြီးတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ပစ်လိုက်တာ၊ တွေးတောဆင်ခြင်တာက <p><b>သမ္မာသင်္ကပ္ပ</b></p> ၊ ပစ်လိုက်လို့ ပစ်ကွင်း target ကို ထိသွားတာက <p><b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ</b></p> ၊ အဲဒီသဘောပဲ။ </p> <p>အဲဒီနေရာမှာ ဝီရိယနဲ့ သမာဓိဆိုတာ ညှိထားရတယ်၊ လူတွေ ပြောတယ် မဟုတ်လား၊ စိတ်တွေက မငြိမ်လို့, စိတ်တအားလှုပ်ရှားလို့၊ စိတ်မငြိမ်လို့ရှိရင်လည်း ချော်သွားတာပဲ၊ စိတ်က တအားငြိမ်ပြီးတော့ ကြိုးစားမှု မရှိရင်လည်း ချော်သွားနိုင်တာပဲ။ ဒါကြောင့်မို့လို့ စိတ်ငြိမ်မှုရယ် ကြိုးပမ်းမှုရယ်၊ ဒီနှစ်ခု ညီတူနေအောင် ထိန်းညှိပေးဖို့ လိုတယ်တဲ့၊ <p><b>ဝီရိယနဲ့ သမာဓိ ညှိတယ်</b></p> လို့ ပြောတာ၊ ဒီတော့ မဂ္ဂင် ၈-ပါးက အဲဒီနည်းနဲ့ စွမ်းဆောင်သွားတာ၊ စွမ်းဆောင်သွားသည့်အတွက်ကြောင့် ကိုယ်လုပ်တဲ့ လုပ်ငန်း တစ်ခုဟာ အသိဉာဏ်တွေ ထိုးထိုးပေါက်ပေါက် သိမြင်သွားတယ်။ </p> <p>အဲဒါကြောင့် စာပေကျမ်းဂန်မှာ <p><b>ပညာ</b></p> ဆိုတာ သူ့ဟာသူ သိလို့ရတာ မဟုတ်ဘူး၊ ပညာရဲ့ကိစ္စက သိပ္ပံ သိနိုင်တာ၊ ပညာက မကြိုးစားနိုင်ဘူး၊ ပညာက အာရုံတစ်ခုပေါ်မှာ စိတ်မစိုက်နိုင်ဘူး၊ ပညာက အာရုံတစ်ခုပေါ်မှာ ငြိမ်နေအောင် မလုပ်နိုင်ဘူး၊ ပညာက သဘာဝတရားတွေကို တွေးတောနိုင်တာ မဟုတ်ဘူး၊ သူ့ရဲ့ တာဝန်က ဘာတုန်း၊ <p><b>သိတာ</b></p> ၊ ဒီတော့ ကြိုးပမ်းအားထုတ်ပေးတာက ဘယ်သူတုန်း၊ <p><b>ဝါယာမ</b></p> ၊ စိတ်စိုက်ပေးတာက <p><b>သတိ</b></p> ၊ စိတ်တည်ငြိမ်နေအောင် ထိန်းထားတာက <p><b>သမာဓိ</b></p> ၊ တွေးတောဆင်ခြင်ပေးတာက <p><b>သင်္ကပ္ပ</b></p> ၊ သိတာကျတော့ <p><b>ပညာ</b></p> ။ </p> <p>ဒါကြောင့်မို့ စာပေကျမ်းဂန်မှာ ရှင်းပြီးတော့ ပြောတာတွေ ရှိတယ်၊ <p><b>သတိနဲ့ ပညာ</b></p> ၊ သတိဆိုတာလည်း သိပ်အရေးကြီးတယ်၊ သတိဆိုတာ အာရုံပေါ်မှာ စိတ်စိုက်ရုံ စိုက်ပေးနိုင်တာ၊ အဲဒီအာရုံရဲ့သဘာဝကို သိတာတော့ သူ့အလုပ် မဟုတ်ဘူး၊ သူမသိနိုင်ဘူး၊ သိတာက <p><b>ပညာ</b></p> က သိတာ။ </p> <p>ကဲ ဘုန်းကြီးတို့တတွေ စာအုပ်တစ်အုပ် ဖတ်တော့မယ်ဆိုရင် စာကြည့်တာက မျက်လုံးက ကြည့်တာနော်၊ သိတာက အသိဉာဏ်က သိတာ၊ မျက်လုံးက စာကြည့်လို့ပဲ ရမယ်၊ အသိဉာဏ်က သိတယ်၊ သို့သော် အဲဒီအသိဉာဏ်ရော မျက်လုံးရော စာအုပ်ကို ဖွင့်နိုင်ပါ့မလား၊ မဖွင့်နိုင်ဘူး၊ လက်က ဖွင့်ပေးရတယ်၊ ဒါပေမယ့် လက်က သိသလား၊ ဘယ်စာမျက်နှာကို ဖတ်မယ်ဆိုတာ လက်က သိသလား၊ မသိဘူး။ စာမျက်နှာရွေးတာ အသိဉာဏ်က ရွေးတာ၊ နံပါတ် ကြည့်ပေးတာက ဘယ်သူက ကြည့်ပေးတာတုန်း၊ မျက်လုံးက ကြည့်ပေးတာ၊ မျက်လုံးမပါလို့ရှိရင် page နံပါတ်တွေကို ကြည့်လို့ရမှာမဟုတ်ဘူး၊ အသိဉာဏ် မပါလို့ရှိရင်လည်း ဘယ်ဂဏန်း ဘယ်စာဆိုတာ သိမှာမဟုတ်ဘူး၊ ဟုတ်ရဲ့လား၊ ဆိုလိုတာက <p><b>ပူးပေါင်းပြီးတော့ လုပ်ကြတာ</b></p> ၊ သူ့အလုပ်နဲ့သူ၊ လက်က စာအုပ်ဖွင့်ပေးရုံ ဖွင့်နိုင်တာ၊ နံပါတ်ကိုလည်းပဲ သူကမသိဘူး၊ မျက်လုံးကလည်း ကြည့်ရုံသာ ကြည့်ပေးနိုင်တာ၊ အဓိပ္ပါယ်ကိုသူကမသိဘူး၊ သိတာက ဘာတုန်းဆိုရင် <p><b>ပညာ</b></p> ကသိတာ၊ သဘာဝတရားတွေက စုပေါင်းပြီး အလုပ်လုပ်တယ်ဆိုတာ သာမန်ကြည့်တာနဲ့ပဲ ထင်ထင်ရှားရှား သိနိုင်တာပေါ့။ </p> <p>ဒါကြောင့်မို့ ဟောဒီမဂ္ဂင် ၅-ပါးကို <p><b>ကာရာပကမဂ္ဂင်</b></p> တဲ့၊ အလုပ်လုပ်နေကြတဲ့, နိဗ္ဗာန်လမ်းကြောင်းပေါ်မှာ လျှောက်လှမ်းနေကြတဲ့, ဝိပဿနာဉာဏ်ဖြစ်စေတဲ့ ဝိပဿနာဉာဏ်လို့ ဆိုရလောက်အောင် ဒီမဂ္ဂင် ၅-ပါးက အလုပ်လုပ်တာ။ ဒါဖြင့် ကျန်တဲ့မဂ္ဂင် ၃-ပါးက ဘာဖြစ်သလဲ၊ <p><b>အကူအညီပေးထားတာ</b></p> ၊ အခြေအနေကောင်းတစ်ခုကို ဖန်တီးပေးတာ၊ အခြေအနေကောင်း မရှိဘဲနဲ့ သူတို့ဟာ လုပ်ငန်းလုပ်လို့ မရဘူး။ </p> <p>ဆိုပါစို့ - စာဖတ်ချင်တယ်၊ စိတ်ကလည်း ရှိတယ်ပေါ့၊ မျက်စိကလည်း ကောင်းတယ်ပေါ့၊ စာအုပ်မရှိဘူးဆိုတဲ့ အခြေအနေတစ်ခု မရှိဘူးဆိုရင် ဘယ်လိုလုပ် ဖတ်မတုန်း၊ ဖတ်လို့ မရဘူး၊ စာအုပ်ကလည်း ရှိနေဦးမှ၊ ဟုတ်ရဲ့လား၊ အဲဒီလို စာအုပ်ရှိနေတယ်ဆိုတာလိုပဲ ဒီ <p><b>သမ္မာဝါစာ</b></p> <p><b>သမ္မာကမ္မန္တ</b></p> <p><b>သမ္မာအာဇီဝ</b></p> ဆိုတဲ့ ကိုယ်ကျင့်တရား ကောင်းနေတာက ကျန်တဲ့ ၅-ခုကို အထောက်အကူပြုဖို့ ကောင်းထားတာ၊ ကျန်တဲ့ ၅-ခုကို အထောက်အကူပေးဖို့အတွက် ဒါရှိတာ၊ ဒီတော့ အထောက်အကူဆိုတာ စုံစုံလင်လင်ရှိမှ ဖြစ်တာနော်။ </p> <p>စာဖတ်ချင်တယ်ဆိုတဲ့လူတစ်ယောက် စာအုပ်ထဲကနေ အသိပညာရပ် တစ်ခု ဆည်းပူးချင်တယ်ဆိုလို့ရှိရင် ကြိုတင်ပြီးတော့ ဘာရှိဖို့လိုတုန်း၊ စာအုပ်ရှိဖို့ လိုတယ်၊ စာအုပ်ရှိပြီဆိုရင် စာအုပ်ကို ကြည့်ချင်စိတ် ရှိရမယ်၊ မျက်လုံးကောင်းရမယ်၊ လက်က စာအုပ်ကို ဖွင့်ပေးရမယ်၊ ကိုယ်ကြည့်ချင်တဲ့နံပါတ်ကို မျက်လုံးကနေ ကြည့်ပေးမယ်၊ ဖတ်ပြီးတော့ အဓိပ္ပါယ်သိတာကျတော့ ပညာက သိတယ်၊ အဲဒီ သဘောကို ပြောတာနော်၊ အားလုံးစုပေါင်းပြီးတော့ ဆောင်ရွက်သွားကြတာ၊ ဒါကြောင့်မို့လို့ <p><b>မဂ္ဂင် ၈-ပါး</b></p> လို့ ပြောတာ။ </p> <p><p><b>သမ္မာဝါစာ</b></p> <p><b>သမ္မာကမ္မန္တ</b></p> <p><b>သမ္မာအာဇီဝ</b></p> - ကိုယ်ကျင့်သီလနဲ့ အခြေအနေ ကောင်းတွေကို ဖန်တီးပေးလိုက်တဲ့အခါမှာ <br> <p><b>သမ္မာဝါယာမ</b></p> = ကြိုးစားအားထုတ်ထားတယ်၊ <br> <p><b>သမ္မာသတိ</b></p> – အာရုံပေါ်မှာ စိတ်စိုက်ထားတယ်၊ <br> <p><b>သမ္မာသမာဓိ</b></p> – အာရုံပေါ်မှာ တည်ကြည်သွားအောင် စုစည်းကျထားတာတွေ၊ <br> <p><b>သမ္မာသင်္ကပ္ပ</b></p> - မှန်ကန်စွာ တွေးတောတာတွေဟာ၊ <br> <p><b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ</b></p> - အမှန်သိဖို့ပါပဲတဲ့၊ <br> အမှန်သိမှုကို ဦးတည်ပြီးတော့ ပေးကြတာပါ၊ အားလုံးဟာ ဘယ်သူ့အတွက် ဆောင်ရွက်ပေးတာလဲ, ဘယ်မှာ လမ်းဆုံးတုန်းလို့ပြောရင် <p><b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ</b></p> မှာ လမ်းဆုံးသွားတာပေါ့။ </p> <p>အဲဒီသဘာဝတရားတွေဟာ ဆိုင်ရာဆိုင်ရာ လမ်းကြောင်းသဖွယ် ဖြစ်ပြီးတော့ နေတယ်၊ သူတို့က လမ်းကြောင်းသဖွယ်ဖြစ်သလို သူတို့နဲ့ ယှဉ်တွဲလာတဲ့ သဘာဝတရားတွေကို အကျဉ်းအားဖြင့်ပြောရင် <p><b>စိတ်</b></p> ၊ ထိုစိတ်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ <p><b>ရုပ်တရား</b></p> တွေကိုလည်းပဲ အဲဒီလမ်းကြောင်းအတိုင်း ဖြစ်ပေါ်လာအောင် <p><b>ကျေးဇူးပြုတယ်</b></p> ၊ အထောက်အကူပြုတယ်၊ ဒါကို <p><b>မဂ္ဂပစ္စည်း</b></p> လို့ ပြောတာပါ။ </p> <p><p><b>မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပ</b></p> လို့ဆိုတဲ့ မှားယွင်းတဲ့ အတွေးတွေကလည်းပဲ ထို့အတူပဲ၊ မှားယွင်းတဲ့ အတွေး တွေးလို့ရှိရင် ဘာဖြစ်သလဲ၊ မှားတဲ့အပြောတွေ မပြောဘူးလား၊ ပြောတယ်၊ သူက လမ်းကြောင်းပဲ၊ မှားတဲ့အတွေး တွေးလို့ရှိရင် စိတ်အားလုံးဟာ မှားတဲ့အတွေးဘက် လိုက်ကြတယ်၊ မှားတဲ့အတွေးက လမ်းခင်းသွားတယ်၊ သူကနေပြီး ကျေးဇူးပြုထားတော့ ကျန်တာတွေကလည်း မှားတဲ့လမ်းကြောင်းပေါ် ရောက်ကုန်ကြတာပေါ့၊ မှားတဲ့အတွေး တွေးထားတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ဟာ ပြောရင်လည်း မှားတဲ့အပြော ပြောမယ်၊ လုပ်လို့ရှိရင်လည်း မှားတဲ့အလုပ်တွေပဲ လုပ်လိမ့်မယ်တဲ့။ </p> <p><p><b>မိစ္ဆာသတိ</b></p> - မကောင်းမှုအတွက် အမှတ်ရနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်၊ <p><b>မိစ္ဆာသမာဓိ</b></p> - အကုသိုလ်အလုပ်အပေါ်မှာ စိတ်စိုက်နေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်၊ အဲဒီ စိတ်စိုက်မှုဆိုတဲ့ <p><b>သတိ သမာဓိ</b></p> တို့ရဲ့စွမ်းဆောင်မှုကြောင့် အကုသိုလ်စိတ်အားလုံးဟာ သူ့နောက်လိုက်တယ်၊ လိုက်သွားပြီးတဲ့အခါမှာ စိတ်တင်လိုက်တာ မဟုတ်ဘူး၊ ရုပ်တရားတွေပါ လိုက်သွားတယ်တဲ့။ </p> <p>ဒါကို ရည်ရွယ်ပြီးတော့ ကောင်းတဲ့လမ်းကြောင်း မကောင်းတဲ့လမ်းကြောင်း၊ သုဂတိဘုံရောက်တဲ့လမ်းကြောင်း ဒုဂ္ဂတိဘုံရောက်တဲ့လမ်းကြောင်း၊ နိဗ္ဗာန်ရောက်တဲ့ လမ်းကြောင်း၊ အဲဒီလမ်းကြောင်းသဖွယ် ဦးဆောင်သွားတဲ့တရား ၉-ပါး၊ အဲဒီ ၉-ပါးသည် သူတို့နဲ့ အတူတကွ ယှဉ်တွဲပြီး ဖြစ်လာတဲ့ ရုပ်တရား နာမ်တရားတွေကို အားလုံးဟာ လမ်းကြောင်းသဖွယ် ဖြစ်သွားအောင် <p><b>မဂ္ဂသတ္တိ</b></p> နဲ့ <p><b>ကျေးဇူးပြုပေးထားပါတယ်</b></p> ၊ အထောက်အကူပြုထားပါတယ်လို့ ပြောတာနော်။ </p> <h3>မဂ္ဂပစ္စယော ပါဠိတော်နိဿယ</h3> <p>အဲဒါကြောင့်မို့လို့ ပါဠိတော်မှာတော့ ကျဉ်းကျဉ်းလေးပဲ- <br> <p><b>“မဂ္ဂပစ္စယောတိ၊ မဂ္ဂင်္ဂါနိ မဂ္ဂသမ္ပယုတ္တကာနံ ဓမ္မာနံ တံ သမုဋ္ဌာနာနဉ္စ ရူပါနံ မဂ္ဂပစ္စယေန ပစ္စယော”</b></p> ။ </p> <p><b>မဂ္ဂင်္ဂါနိ</b> - မဂ္ဂလို့ဆိုတဲ့ တရားဓမ္မရဲ့ အစိတ်အပိုင်းတို့သည်၊ မဂ္ဂင် ၉-ပါး တရားတို့သည်၊ (ခုနက ပြောထားတဲ့တရား ၉-ပါး၊) <br> <b>မဂ္ဂသမ္ပယုတ္တကာနံ ဓမ္မာနံ</b> - မဂ္ဂနဲ့ယှဉ်တဲ့ စိတ်စေတသိက်တို့အားလည်းကောင်း၊ <br> <b>တံ သမုဋ္ဌာနာနဉ္စ ရူပါနံ</b> - ထို မဂ္ဂနဲ့ယှဉ်တဲ့စိတ်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော စိတ္တဇရုပ်တရားတို့အား လည်းကောင်း၊ <br> <b>မဂ္ဂပစ္စယေန</b> – မဂ္ဂပစ္စယသတ္တိဖြင့်၊ <br> <b>ပစ္စယော ဥပကာရကော</b> - ကျေးဇူးပြုတတ်ပါပေ၏။</p> <p>ဟောဒီတရား ၉-ခုဟာ သူတို့ကိုယ်တိုင်ဟာ တစ်စုံတစ်ခုသို့ ရောက်ဖို့ရာ အတွက် ဦးတည်ထားတဲ့ <p><b>လမ်းကြောင်းကြီးတွေ</b></p> ဖြစ်နေတယ်၊ သူတို့က လမ်းကြောင်းကြီးဖြစ်နေသလို သူတို့နဲ့ ယှဉ်တွဲလာတဲ့, သူတို့နဲ့ ပတ်သက်နေတဲ့ သဘာဝတရားတွေကိုလည်း ထိုလမ်းကြောင်းပေါ်ကို စုပြုံတင်ပေးထားတယ်လို့ ဒီလိုပြောတာ၊ အဲဒါကိုပဲ <p><b>မဂ္ဂသတ္တိ</b></p> လို့ ပြောတာနော်၊ အကယ်၍ ဒီသတ္တိမရှိဘူးဆိုလို့ရှိရင် ကျန်တဲ့ တရားတွေက လိုက်လာမှာ မဟုတ်ဘူးနော်၊ ကျန်တဲ့တရားတွေက လိုက်လာတယ် ကျေးဇူးပြုတယ်ဆိုတာ ဒီသဘောတွေကို ပြောတာ။ </p> <p><p><b>ပစ္စယ</b></p> - အကြောင်းတရား ဆိုလို့ရှိရင် ထုတ်လုပ်တာချည်းပဲလို့ ဒီလို အောက်မေ့မနေနဲ့နော်၊ <p><b>ကျေးဇူးပြုတယ်</b></p> ဆိုတဲ့နေရာမှာ ဖြစ်စေတာတင် မဟုတ်ဘူး၊ တည်တံ့စေတာတို့, တစ်နည်းနည်းနဲ့ အထောက်အကူပြုနေတာတို့ ဒါတွေဟာ ကျေးဇူးပြုနေတာပဲ။ </p> <p>ကဲ၊ တရားချစ်ခင် သူတော်စင်ပရိသတ်တို့ စဉ်းစားကြည့်၊ တရားနာတဲ့အခါ ထိုင်နေကြတာ ဘယ်ပေါ်မှာ ထိုင်နေတုန်း၊ ကြမ်းပေါ်ထိုင်နေတယ်၊ ဒီလို ထိုင်နေလို့ ရအောင် ဘယ်သူက <p><b>ကျေးဇူးပြုထားတုန်း</b></p> ၊ ကြမ်းက ကျေးဇူးပြုထားတယ်ပေါ့၊ သူမပါဘဲ ထိုင်လို့ ရမလား၊ မရဘူး၊ သူမရှိရင် မရဘူး၊ အဲဒါကိုပဲ ကျေးဇူးပြုတယ်လို့ ခေါ်တာ၊ ဒါပေမယ့်လို့ ကျေးဇူးပြုတယ်လို့ သိပ်မသိဘူး၊ မစဉ်းလည်း မစဉ်းစားမိဘူး၊ ငါ့ကို ဒါက ကျေးဇူးပြုနေတာပါလားလို့ မစဉ်းစားဘဲနေကြတာ၊ ဒါလည်း ကျေးဇူးပြုနေတဲ့သဘာဝတရားတစ်ခုပဲ၊ ကျေးဇူးပြုနေတာပဲ။ အထောက်အကူတွေ ပေးနေတာ၊ အကူအညီတွေ ပေးနေတာ၊ ဒါတွေကို ရည်ညွှန်းတာ မြတ်စွာဘုရားက၊ လောကကြီးတစ်ခုလုံးဟာ တစ်ခုနဲ့ တစ်ခု ဆက်စပ်ပြီးတော့ <p><b>ထောက်ပံ့နေတာ</b></p> ။ </p> <p>ဒါဖြင့် ဒီကြမ်းကြီးက ဘာ့ကြောင့် ဒီလိုနေလို့ရတာတုန်း ဆိုရင်တော့ အောက်က ထုတ်တွေတို့ ယက်မတွေတို့ မရှိဘူးလား၊ ရှိတယ်၊ ဒါဖြင့် ထုတ်တွေတို့ ယက်မတွေတို့က တိုင်တွေကြောင့်မို့ သူတို့ နေလို့ရတာမဟုတ်လား၊ တစ်ခါ တိုင်တွေကလည်း အောက်ကနေ မြေကြီး foundation မရှိဘဲနဲ့ နေလို့ရမလား၊ မရဘူးတဲ့၊ ဟော <p><b>အစဉ်အဆက် ဒီလိုအထောက်အကူပြုနေတာ</b></p> ၊ ဒီသဘောတရားတွေကို ဆင်ခြင်စဉ်းစားကြည့်လိုက်မယ်လို့ဆိုရင် အားလုံးဟာ <p><b>အကြောင်းတရားပေါ် တည်နေတာ</b></p> ပါလားဆိုတာကို သဘောပေါက်လာမယ်။ </p> <p>အဲဒါတင်မကဘူး ဘုန်းကြီးတို့အသက်ကိုပဲကြည့် - <p><b>ကံ</b></p> ဆိုတဲ့အကြောင်း တရားရှိတယ်၊ ကံက ကိုယ်မမြင်ရဘူးပေါ့၊ အတိတ်ဘဝက ပေးလိုက်တဲ့ ကံတရားနဲ့ အသက်ရှင်နေကြတာ၊ ဘယ်လောက်ရှင်မယ်ဆိုတာ မသိနိုင်ဘူး၊ ဟုတ်ရဲ့လား၊ ကံက ပေးထားတဲ့အသက်က ဘယ်လောက်နေရမယ်ဆိုတာ သိရဲ့လား၊ မသိဘူး။ </p> <p><p><b>“ဇီဝိတံ ဗျာဓိကာလော စ၊<br> ဒေဟ နိက္ခေပနံ ဂတိ”</b></p> ။<br> မသိနိုင်တာတွေ အများကြီးပဲ၊ <br> <p><b>ဇီဝိတံ</b></p> - ကိုယ့်အသက်က ဘယ်လောက် ကြာမယ်ဆိုတာ မသိနိုင်ဘူး၊ <br> <p><b>ဗျာဓိ</b></p> - ဘာရောဂါ ဖြစ်မယ်ဆိုတာလည်း မသိနိုင်ဘူး၊ ဘာရောဂါနဲ့ သေမယ်ဆိုတာ မသိနိုင်ဘူး၊ ဒါဖြင့် သိပါတယ်ဗျာ, ကင်ဆာနဲ့ သေမှာ လို့ ဆရာဝန်တွေက ပြောထားတယ်၊ ကင်ဆာရောဂါနဲ့ မသေဘဲနဲ့ နှလုံးရောဂါနဲ့ သေသွားတဲ့လူလည်း ရှိသေးတယ်၊ ကင်ဆာရောဂါနဲ့ မသေဘဲနဲ့ ကားတိုက်လို့ သေတာရော မရှိဘူးလား၊ ပြောလို့ မရဘူးနော်၊ သေချာပေါက်ပြောလို့မရဘူး၊ <br> <p><b>ကာလော</b></p> - ဘယ်အချိန်သေမယ်ဆိုတာလည်း ပြောလို့မရဘူး၊ ဒါ သူ့ဟာသူ မသိနိုင်တာ ပြောတာနော်၊ တချို့ကျတော့ ဗေဒင်ဆရာတွေက ဘယ်နေ့ ဘယ်ရက် ဘယ်အချိန် သေမယ်ဆိုတာ ပြောထားတာတွေရှိတယ်။ </p> <p>သာလွန်မင်းတရားကြီး ကောင်းမှုတော်ဘုရားကြီးပြီးလို့ ထီးတင်ဖို့ ကြိုးစားတဲ့အခါမှာ ပုဏ္ဏားဗေဒင်ဆရာကြီးတွေက လျှောက်တယ်၊ “အရှင်မင်းကြီး လက်ထက် ထီးတင်ရမှာ မဟုတ်ဘူး”တဲ့၊ ဒီလိုပြောတော့ ဘုရင်ကြီးကမကြိုက်ဘူးပေါ့၊ “ဒီကောင် ဖမ်းချုပ်ထား”၊ ဖမ်းချုပ်ထားပြီး “ငါ သေရင်သေ, မသေရင် ဒီကောင် သတ်မယ်” ပေါ့၊ ကျန်းကျန်းမာမာကြီးပဲ ထီးတင်ဖို့ ကြိုးစားနေတဲ့အချိန်မှာပေါ့၊ သူတို့ပြောတဲ့ ရက်မှာပဲ ခေါင်းထဲက မူးသလိုလိုနဲ့ဖြစ်ပြီးတော့ သာလွန်မင်းတရားကြီး နတ်ရွာစံသွားတယ်၊ ခုခေတ်လို နာမည်တပ်မယ်ဆိုလို့ရှိရင် သွေးတိုးပြီး သို့မဟုတ် heart attack နဲ့ သေသွားတာလား မသိဘူး၊ ထီးတော့ မတင်လိုက်ရတာ သေချာတယ်၊ သူတို့ပြောတဲ့ရက်အတိုင်းပဲ သေသွားတယ်၊ ကိုယ့်ဟာကိုယ်ကျတော့ သိဖို့ သိပ်လွယ်တာမဟုတ်ဘူးပေါ့နော်၊ မသိဘူးဆိုတာ ယေဘုယျစကားပါ။</p> <p>ရှင်သာရိပုတ္တရာမထေရ်မြတ်ကြီးကျတော့ သိတယ်၊ သမာပတ်ကနေ ထတဲ့အခါမှာ ဆိုပါစို့ - လ,နဲ့ ပြောမယ်ဆိုရင် တန်ဆောင်မုန်းလဆန်း ၇-ရက်လောက်မှာ သမာပတ်ဝင်စားပြီး ညနေမှာ သမာပတ်က ထပြီးတော့ စဉ်းစားတယ်၊ “ရှေးတုန်းက ဘုရားတွေမှာ ဘုရားကပဲ အရင်ပရိနိဗ္ဗာန်စံသလား၊ တပည့်ကြီးတွေကပဲ အရင် ပရိနိဗ္ဗာန်စံသလား” လို့ စဉ်းစားလိုက်တဲ့အခါ တပည့်ကြီးတွေက အရင် ပရိနိဗ္ဗာန်စံတယ်၊ “ဒါဖြင့် ငါ့အသက်ရော ဘယ်လောက်ကျန်သေးတုန်း” လို့ ကြည့်လိုက်တဲ့အခါကျတော့ ၇-ရက်ပဲ ကျန်တော့တယ်၊ တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်နေ့ဆိုရင် ပရိနိဗ္ဗာန်စံရတော့မှာ၊ ၇-ရက်ပဲ ကျန်တော့တယ်၊ ၇-ရက်ကြိုမှ သိရတာ၊ ဒါ မစဉ်းစားရင် မသိဘူး၊ စဉ်းစားကြည့်လိုက်တော့ သိတာ၊ ဒါပေမယ့် သာမန်ပုဂ္ဂိုလ်တွေ မသိနိုင်တဲ့အတွက်ကြောင့် ဒါ မသိဘူးလို့ ပြောရမှာပဲ၊ ဒါက ထူးခြားတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ထူးထူးချွန်ချွန် တစ်ယောက်တစ်လေ သိတာမျိုးကို ထည့်ပြောလို့ မဖြစ်ဘူး၊ ဒါ ပြောတာနော်။</p> <p>အရှင်သာရိပုတ္တရာက သိတာနဲ့ ဘယ်သွားပြီး ပရိနိဗ္ဗာန်စံရမလဲပေါ့၊ အရပ် စကားပြောရင် ဘယ်သွားသေရမလဲပေါ့၊ သေမယ့်နေရာ ကြည့်တဲ့အခါ သူမွေးတဲ့ အိမ်ပြန်ပြီး သူ့မယ်တော်ကြီးက ဗုဒ္ဓဘာသာ မဖြစ်သေးဘူး၊ တရားဟောမယ်၊ အိမ်ပြန်မယ်၊ ဒီတော့ ဝေးလံတဲ့ခရီးကြီးကို ၇-ရက်တိတိ လျှောက်လှမ်းသွားပြီး နောက်ဆုံးနေ့ တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်နေ့မှာ အိမ်ရောက်တယ်၊ သာရီဆိုတဲ့ သူ့ရဲ့ မယ်တော်ကြီးကို တရားဟောတယ်၊ သူမွေးတဲ့အခန်းက ဒီအတိုင်းပဲထားတာ ရှိတယ်၊ အဲဒီအခန်းထဲမှာ ညအိပ်တယ်၊ ညပိုင်းရောဂါဖောက်ပြီး မနက်လင်းအားကြီး ကျမှ ပရိနိဗ္ဗာန်စံသွားတာ။</p> <p>ဒီတော့ သာမန်ပုဂ္ဂိုလ်တွေမှာကျတော့ - <br> <p><b>ဒေဟ နိက္ခေပနံ</b></p> – ကိုယ့်ရဲ့ရုပ် အလောင်းကို ဘယ်နေရာမှာ ပစ်ချမယ်ဆိုတာလည်း သိနိုင်တာ မရှိဘူး၊ <br> <p><b>ဂတိ</b></p> - သွားရမယ့်ဘဝလည်း သိနိုင်တာ မဟုတ်ဘူးတဲ့။ </p> <p>ဒါကြောင့်မို့ သဘာဝတရားတွေကို ဆင်ခြင်စဉ်းစားကြည့်လိုက်မယ် ဆိုလို့ရှိရင် <p><b>ပစ္စည်းတရားတွေဟာ တစ်ခုနဲ့တစ်ခု အထောက်အကူပြုပြီး ကျေးဇူးပြုနေတာ</b></p> ၊ <p><b>သင်္ခါရတရားတွေဟာ တစ်ခုနဲ့တစ်ခု အထောက်အကူပြုထားလို့ သင်္ခါရလို့ ခေါ်တာ</b></p> ၊ အကြောင်းတရားတွေက ထောက်ပံ့ပေးထားလို့ တည်နေတာ၊ အထောက်အပံ့မရတော့ဘူးဆိုရင် ပြိုလဲသွားမှာပဲ၊ နိဗ္ဗာန်ဆိုတဲ့ သဘာဝတရားကျတော့ <p><b>ဝိသင်္ခါရ</b></p> ၊ ဒီလို ထောက်ပံ့မှု မရှိဘဲနဲ့ ပင်ကိုယ်သဘာဝအတိုင်း ထာဝရရှိနေတဲ့အရှိ၊ အငြိမ်းဓာတ် အနေနဲ့ တည်ရှိနေတာဖြစ်တယ်။ </p> <p>အဲဒီ သင်္ခါရတွေကင်းတဲ့ <p><b>ဝိသင်္ခါရ</b></p> လို့ဆိုတဲ့ <p><b>နိဗ္ဗာန်တရား</b></p> ကို မရောက်သေးသမျှ၊ အကြောင်းတရားတွေရဲ့ထောက်ပံ့မှုတွေကို ခံနေရသေးသမျှ လောကကြီးဟာ <p><b>မမြဲဘူး</b></p> ၊ ကိုယ်လည်း <p><b>မပိုင်ဘူး</b></p> ၊ မမြဲသည့်အတွက်ကြောင့် စိတ်ပျက်စရာကောင်းတဲ့ <p><b>ဒုက္ခ</b></p> ကြီးပဲ၊ အဲဒီလိုဒုက္ခကြီးကိုလည်းပဲ ကိုယ်ပိုင်လို့ ရသလားဆိုတော့ ကိုယ်မပိုင်ဘူးတဲ့၊ <p><b>အနတ္တသဘော</b></p> ကြီးပဲ၊ မမြဲတဲ့သဘောတရား (<p><b>အနိစ္စ</b></p> )၊ ကျေနပ်စရာမကောင်းတဲ့ ဒုက္ခသဘောတရား (<p><b>ဒုက္ခ</b></p> )၊ ကိုယ်မပိုင်တဲ့ အနတ္တသဘောတရား (<p><b>အနတ္တ</b></p> ) ဒီသဘောတရားတွေလို့၊ ဟောဒီသဘောတရားတွေကို အလေးအနက်ထား ဆင်ခြင်စဉ်းစားကြည့်မယ်ဆိုရင် သိမြင်သဘောပေါက်လာမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ </p> <p>ဒါကြောင့် ပဋ္ဌာန်းကျမ်းတော်ကြီးကို ဆင်ခြင်နှလုံးသွင်းခြင်းဖြင့် မိမိတို့ရဲ့ သံဝေဂနဲ့ စပ်ယှဉ်တဲ့ အသိဉာဏ်တွေလည်း တဖြည်းဖြည်း ရင့်သန်ပြီးတော့ နောက်ဆုံးမှာ သင်္ခါရကင်းတဲ့ <p><b>နိဗ္ဗာန်</b></p> သည်သာလျှင် တကယ့် အငြိမ်းဓာတ် ချမ်းသာသုခဆိုတာဖြစ်တယ်။ သင်္ခါရနယ်ထဲမှာ ချမ်းသာအစစ်ဆိုတာ မရှိနိုင်ဘူးလို့ ကိုယ်စီကိုယ်စီ သဘောကျပြီး သင်္ခါရတို့ရဲ့ချုပ်ငြိမ်းရာ၊ သင်္ခါရတို့ရဲ့ကင်းလွတ်ရာဖြစ်တဲ့ နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာကြီးကို ကိုယ်စီကိုယ်ငှ မျက်မှောက်ပြုအောင် ကြိုးစားနိုင်ကြပါစေ ကုန်သတည်း။ </p> <h3>ပဋ္ဌာန်းမြတ်ဒေသနာ အပိုင်း (၁၆)</h3> <p>သာသနာတော်နှစ် ၂၅၅၃-ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၇၁-ခုနှစ်၊ နတ်တော် လပြည့်ကျော် ၂-ရက်၊ (၃-၁၂-၂၀ဝ၉)၊ ရန်ကုန်တိုင်း၊ ဗဟန်းမြို့နယ်၊ ကြားတောရလမ်း မင်္ဂလာဈေးဓမ္မာရုံတော်ကြီးအတွင်းဝယ် ဆင်ယင်ကျင်းပ ပြုလုပ် အပ်သည့် ညဉ့်ဦးယံဓမ္မသဘင်အခမ်းအနားဝယ် မင်္ဂလာတောင်ညွန့် မြို့နယ် မင်္ဂလာဈေး နှစ်ဖက်မိဘများနှင့် ဦးတင်စိုးတို့အား ရည်စူး၍ ဒေါ်လှခင် ကိုကျော်သင်းဆေးဆိုင် မိသားစုတို့၏ အမတဒါန ဓမ္မဒါနအဖြစ်ဖြင့် ဟောကြား တော်မူသည်။</p> <h3>သမ္ပယုတ္တပစ္စယော</h3> <p>“<b>သမ္ပယုတ္တပစ္စယော</b>”မှာ ရှေးဦးစွာ <b>သမ္ပယုတ္တ</b>ဆိုတဲ့ စကားလုံးရဲ့ အဓိပ္ပါယ်ကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်းသိထားဖို့ လိုတယ်၊ ပါဠိစကားလုံးတွေဟာ အင်မတန်တိကျ သေချာတဲ့အဓိပ္ပါယ်မျိုးကို ဖေါ်ပြတယ်၊ စကားလုံးအဓိပ္ပါယ်ကို ဖေါ်ပြတာနဲ့ပဲ အဲဒီ ပစ္စည်းအကြောင်းကို အတော်အသင့်နားလည်ပြီးသား ဖြစ်သွားနိုင်တယ်၊ <b>သမ္ပယုတ္တ</b> ကို ပဒသုံးခုနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားတယ်၊ <b>သံ</b>ဆိုတာ ပုဒ်တစ်ခု, <b>ပ</b> ဆိုတာက ပုဒ်တစ်ခု, <b>ယုတ္တ</b> ဆိုတာက ပုဒ်တစ်ခု၊ ပေါင်းလိုက်တော့ <b>သမ္ပယုတ္တ</b>လို့ ဖြစ်တယ်၊ “ပဒ”လို့ ဆိုတာ အသီးသီးအဓိပ္ပါယ်ရှိတဲ့ စကားလုံးတွေကို ခေါ်တယ်၊ မြန်မာလိုက “ပဒ”ကို ပုဒ်လို့ ပြောလိုက်တော့ မြန်မာစကားမှာ အဓိပ္ပါယ် အမျိုးမျိုးတွေ ရှိတယ်၊ ဒီတော့ “ပဒ” ဆိုတဲ့စကားကို အသုံးပြုပြီးတော့ပြောရင် ပိုရှင်းတာပေါ့၊ ပဒဆိုတာ အနက် အဓိပ္ပါယ်ရှိတဲ့စကားလုံး၊ အနက်ကို ဖေါ်ပြနိုင်တဲ့စကားလုံး ဖြစ်တယ်။</p> <p><b>သံ</b> ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပါယ်က <b>ညီတူညီမျှ</b>လို့ အဓိပ္ပါယ်ရတယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ သံရဲ့ အဓိပ္ပါယ်ကို ရှင်းပြတဲ့အခါ <b>သမံ</b> လို့ ရှင်းပြတယ်၊ (<b>သမံ</b> ဆိုတာ <b>ညီတူညီမျှ</b>လို့ အဓိပ္ပါယ်ရတယ်) <b>ပ</b> ရဲ့အဓိပ္ပါယ်က <b>ပကာရ</b>၊ <b>ပကာရ</b>ဆိုတာ <b>တစ်မျိုးနဲ့တစ်မျိုးမတူတဲ့ အမျိုးအစား</b>၊ <b>ယုတ္တ</b> ဆိုတာ <b>ယှဉ်တွဲနေတာ</b>တဲ့၊ ပေါင်းပြီးတော့ ပြောလိုက်တဲ့အခါမှာ “<b>ညီတူညီမျှ မတူတဲ့ အမျိုးအစားတွေ ယှဉ်တွဲထားတာ</b>”လို့ အဓိပ္ပါယ်ရတယ်။</p> <p><b>သမ္ပယုတ္တပစ္စယော</b> ဆိုတာ အဲဒီလို ယှဉ်တွဲနေတယ်ဆိုရင် အပြန်အလှန် အထောက်အကူပြုမှု, ကျေးဇူးပြုမှုဆိုတဲ့ သဘောလေးတွေဟာ နေရာတကာမှာ ရှိနေတယ်၊ ဆိုပါစို့ - အခု အလှပြင်ထားတဲ့ ပန်းခက် ပန်းခိုင်လေးတွေကိုပဲ ကြည့် လိုက်၊ မတူညီတာလေးတွေ စုထားပြီးတော့ အပြန်အလှန် အထောက်အကူပြုနေ တာ ဖြစ်တယ်၊ ရိုးတံလေးတွေ ပါတယ်၊ အဖူးလေးတွေ ပါတယ်၊ အပွင့်လေးတွေ ပါတယ်၊ အရွက်လေးတွေ ပါတယ်၊ အပွင့်လေးတွေ အဖူးလေးတွေ အရွက်တွေက ရိုးတံလေးပေါ်မှာ တည်ပြီးနေကြတယ်၊ အဖူးအပွင့်လေးတွေက ရိုးတံလေးကို လှသွားအောင် တန်ဆာဆင်ပေးထားကြတယ်၊ ဒီရိုးတံလေးကလည်း အောက်မှာ ထိုးစိုက်စရာနေရာလေးတွေ ရှိတယ်၊ အဲဒီနေရာလေးတွေပေါ်မှာ မှီတည်ပြီး နေကြ တယ်၊ ထိုနေရာလေးကလည်း ပန်းအလှဆင်ထားတာလေးတွေကြောင့် ကျက်သရေ ရှိလာတယ်၊ <b>အပြန်အလှန် အထောက်အကူပြုနေတယ်</b>ဆိုတဲ့သဘောကို ပြောပြတာ။</p> <p>ဘယ်နေရာမှာပဲဖြစ်ဖြစ် မတူညီတာလေးတွေ အချိုးကျကျ ပေါင်းစပ် ထားပြီဆိုရင် စိတ်ဝင်စားစရာ နှစ်သက်စရာ ကြည်နူးစရာဆိုတာ ဖြစ်လာကြတာပဲ။ နှစ်သက်စရာ ကြည်နူးစရာ မဖြစ်ဦးတော့ အပြန်အလှန် အထောက်အကူပြုပြီး တည်နေကြတယ်ဆိုတဲ့ သဘောဟာ အင်မတန်မှ <b>ထင်ရှား</b>တယ်၊ တစ်ဦးတည်း ရပ်တည်နိုင်စွမ်း မရှိဘူး၊ အားလုံးဟာ အပြန်အလှန် အထောက်အကူ ပြုပြီးတော့ ရပ်တည်နေကြတယ်၊ ဒါ မျက်စိနဲ့ မြင်ရတဲ့အရာတစ်ခုကို ပြောပြတာ။</p> <p>မျက်စိနဲ့ မမြင်ရတဲ့ စိတ်အခြေအနေတွေမှာလည်း ဒီအတိုင်းပဲလို့မှတ်ပါ၊ ဘုန်းကြီးတို့တတွေရဲ့သန္တာန်မှာ စိတ်နဲ့ စေတသိက်ဆိုတဲ့သဘာဝတရားမှာ စိတ်ကို အခြေခံထားတယ်၊ စိတ်က ရိုးတံလေးနဲ့ အလားသဏ္ဌာန်တူတယ်၊ စေတသိက် ဆိုတာ ထိုအရိုးတံပေါ်မှာရှိနေတဲ့ ပန်းခိုင်ပန်းပွင့်လေးတွေ အရွက်ကလေး အဖူးကလေး တွေနဲ့ အလားသဏ္ဌာန်တူတယ်၊ စေတသိက်တွေက စိတ်ကို တန်ဆာဆင် ပေးကြတယ်၊ ထိုစေတသိက်တွေဟာ စိတ်ကို တန်ဆာဆင်နိုင်အောင် စိတ်ဆိုတဲ့ ရိုးတံအခြေခံ ရှိနေရတာပေါ့၊ <b>အပြန်အလှန်အထောက်အကူ ပြုပြီးတော့ ပေါင်းစပ် ပြီးတော့ တည်ရှိနေတယ်</b>ဆိုတဲ့သဘောကို ပြောတာ။</p> <p>သာမန်အားဖြင့် လူတွေက စိတ်တစ်ခုတည်းပဲ ပြောနေကြတယ် - “စိတ် ကောင်းတယ်၊ စိတ်မကောင်းဘူး၊ စိတ်ပျော်တယ်၊ စိတ်မပျော်ဘူး၊ စိတ်ချမ်းသာတယ်၊ စိတ်ဆင်းရဲတယ်” စိတ်တစ်ခုတည်း ပြောနေကြတယ်၊ အဲဒီလို စိတ်လို့ပြောတဲ့ထဲမှာ အမျိုးအစားပေါင်း မြောက်မြားစွာ စုပြုံပါတယ်၊ စိတ်တစ်ခုတည်းမဟုတ်ဘူး၊ သို့သော် သာမန်လူတွေ မမြင်နိုင်လောက်အောင် <b>တစ်ခုတည်း အသွင်သဏ္ဌာန် ဖွဲ့စည်းထား</b> တယ်နော်၊ ပေါင်းစပ်ထားတယ်၊ တစ်ခုတည်းလို့ ထင်ရအောင် ပေါင်းစပ်ထားတာ၊ အဲဒီလို ပေါင်းစပ်တည်ရှိနေတဲ့သဘောကိုပဲ <b>သမ္ပယုတ္တပစ္စယော</b>လို့ ပြောတာ။</p> <p>ဒီတော့ ဘယ်ပုံဘယ်နည်းနဲ့ မတူညီတဲ့သဘောတွေကို ဘယ်ရှုထောင့်ကနေ ပေါင်းစပ်တာလဲ၊ စိတ်နဲ့ စေတသိက်ဆိုတာ မတူညီတဲ့သဘောတရားတွေပဲ၊ မတူညီ တဲ့ သဘောတရားတွေကို လူတွေက စိတ်တစ်ခုတည်း ပြောရလောက်အောင် ဘယ်လိုရှုထောင့်တွေကနေ ပေါင်းစပ်ပေးထားသလဲဆိုလို့ရှိရင် <b>ပ ကာရ အမျိုး အစား ၄-မျိုးနဲ့ ပေါင်းစပ်ထားတာ</b>၊ အမျိုးအစား ၄-မျိုးဆိုတာ ဘာလဲ၊ စိတ်ချမ်းသာ တယ်လို့ပဲပြောပြော, စိတ်ဆင်းရဲတယ်လို့ပဲပြောပြော တစ်ခုတည်းလို့ ထင်နေရတဲ့ ဒီသဘာဝတရားတွေဟာ တစ်ခုတည်းလို့ ထင်ရလောက်အောင် - <br> (၁) ဖြစ်တဲ့နေရာချင်းလည်း <b>အတူတူပဲ</b>တဲ့၊ စာပေလိုပြောရင် ဝတ္ထုပေါ့၊ မှီရာဝတ္ထု ရုပ်လို့ခေါ်တယ်၊ ဖြစ်လာတဲ့နေရာကလည်း <b>အတူတူပဲ</b>တဲ့၊ တစ်နေရာတည်းကနေ ဖြစ်တာ၊ ဟိုနားကဖြစ်,ဒီနားကဖြစ်, ဖြစ်တာ မဟုတ်ဘူး၊ တစ်နေရာတည်းက ဖြစ်တာ၊ တစ်နေရာတည်းက ဖြစ်ပြီးတော့၊ <br> (၂) အာရုံပြုတာ သိနေတာလည်း <b>အတူတူပဲ</b>၊ ဒီအာရုံတစ်ခုတည်းကိုပဲ သိနေတာ၊ ဆိုလိုတာက မှီရာဝတ္ထုရုပ်တူတယ်၊ မှီရာဝတ္ထုရုပ်ဆိုတဲ့ အမျိုးအစားတစ်ခု၊ သိစရာအာရုံဆိုတဲ့ အမျိုးအစားတစ်ခု၊ စိတ်ဆိုတာ အာရုံရှိမှ ဖြစ်ပေါ်လို့ရတာ၊ အာရုံမပါဘဲနဲ့ စိတ်ဆိုတာ မဖြစ်ဘူး၊ အာရုံပြုတာလည်းပဲ တစ်မျိုးတည်းပဲ။</p> <p>ဒီတော့ မှီရာနေရာကလည်း တစ်မျိုးတည်း၊ အာရုံပြုတာကလည်း တစ်မျိုး တည်းဆိုတော့ စိတ်တစ်ခုတည်းလို့ ထင်ရတယ်၊ ဒီ့ထက်ပိုပြီး တစ်ခုတည်းလို့ ထင်ရအောင်က နောက်အခြေအနေ ၂-ရပ်က ဘာတုန်းဆိုရင် - <br> (၃) ဖြစ်တဲ့အချိန် လည်း <b>တူ</b>တယ်၊ <br> (၄) ပျက်သွားတဲ့အချိန်လည်း <b>တူ</b>တယ်၊ <br> ဟော <b>တူ ၄-မျိုး</b>၊ အဲဒါကို “<b>ပ</b>” ဆိုတဲ့ စကားလုံးက ပြောပြတာ၊ “<b>ပ</b>” ဆိုတာ တူ ၄-မျိုး ရှိတယ်တဲ့၊ မှီရာဝတ္ထုရုပ် <b>တူ</b>တယ်၊ ပြုရာအာရုံချင်း <b>တူ</b>တယ်၊ ဖြစ်တဲ့အချိန် <b>တူ</b>တယ်၊ ပျက်သွားတဲ့အချိန်ချင်း <b>တူ</b>တယ်၊ ဒီလို ဖြစ်သည့်အတွက် တစ်ခုတည်းလို့ ထင်ကြရတယ်၊ အမှန်ကတော့ တစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘူးတဲ့၊ အဲဒီတစ်ခုတည်း မဟုတ်တာတွေကို ဒီအချိုးအစားနဲ့ ပေါင်းစပ်ထားလိုက်တာ။</p> <p>တစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘူးဆိုလို့ရှိရင် ဒီသဘာဝတရားတွေဟာ ဘယ်လိုလုပ် ပြီးတော့ တစ်ခုတည်းအသွင် ဆောင်နေကြသလဲလို့မေးရင် ဒီ<b>သမ္ပယုတ္တပစ္စည်း</b> အနေနဲ့ ဒီ condition က ဖန်တီးပေးထားတာလို့၊ (ပဋ္ဌာန်းဆိုတာ အကြောင်းတရား ကို ပြောတာ၊ အကြောင်းလို့ ဆိုလိုက်တာနဲ့ ထုတ်လုပ်တဲ့ အကြောင်းတရားလို့ချည်းပဲ မအောက်မေ့ နဲ့၊ အထောက်အကူပြုတာလည်း အကြောင်းပဲ၊) အဲဒီရှုထောင့် ၄-မျိုး ကနေပြီးတော့ ကြည့်ပြီး တစ်ခုတည်းအနေနဲ့ ပေါင်းစပ်ပြီး တည်ရှိနေတာ ဖြစ်တယ်၊ အဲဒီတည်ရှိနေတဲ့တရားတွေကို <b>အပြန်အလှန် အထောက်အကူပြုနေတဲ့ စွမ်းရည်သတ္တိ တစ်မျိုးကို သမ္ပယုတ္တပစ္စယော</b>လို့ ဒီလိုပြောတာ။</p> <p>ဒီတော့ <b>သမ္ပယုတ္တပစ္စယော</b> ဆိုတာ စဉ်းစားကြည့်ပေါ့၊ အနက်အဓိပ္ပါယ် နားလည် လိုက်မယ်ဆိုလို့ရှိရင် ဘယ်လောက်တန်ဖိုးရှိလိုက်မလဲ၊ တို့သန္တာန်မှာရှိနေတဲ့ နာမ်တရားတွေ စိတ်တွေ စေတသိက်တွေ အချိုးကျကျ ပေါင်းစပ်ပြီး တစ်ခုတည်းလို့ ထင်နေကြရတယ်၊ အဲဒီလို တစ်ခုတည်းလို့ ထင်နေကြရတာဟာ မှီရာဝတ္ထုရုပ် ကလည်း <b>တူ</b>တယ်၊ သိစရာအာရုံကလည်း <b>တူ</b>တယ်၊ ဖြစ်တဲ့အချိန်ကလည်း <b>တူ</b>တယ်၊ ပျက်သွားတဲ့အချိန်ကလည်း <b>တူ</b>တယ်။ ဘယ်နှစ်ခု ပေါင်းထားထား တစ်ခုတည်းလို့ပဲ ထင်ရမှာပဲ၊ ကွဲပြားခြားနားမှုမှ မရှိတာကိုး၊ အဲဒီအဓိပ္ပါယ်ကို <b>သမ္ပယုတ္တ</b> လို့ပြောတာ။</p> <p>ပဋ္ဌာန်းပါဠိတော်ကြီးမှာ -<br> “<b>သမ္ပယုတ္တပစ္စယောတိ - စတ္တာရော ခန္ဓာ အရူပိနော အညမညံ သမ္ပယုတ္တပစ္စယေန ပစ္စယော</b>” ဒီလိုဟောထားတယ်။</p> <p><b>စတ္တာရော ခန္ဓာ အရူပိနော</b> - ခန္ဓာဆိုတာ ၅-မျိုး ရှိတယ်၊ ခန္ဓာ ၅-မျိုးထဲ မှာ ဒီမှာ <b>စတ္တာရော ခန္ဓာ</b>ဆိုတော့ ခန္ဓာ ၄-မျိုး၊ အဲဒီခန္ဓာ ၄-မျိုးက ဘာတွေတုန်း ဆိုတော့ <b>အရူပိနော</b>လို့ နောက်က ပြထားတယ်၊ ရုပ်မဟုတ်တဲ့ခန္ဓာဆိုတော့ ဝေဒနာက္ခန္ဓာ သညာက္ခန္ဓာ သင်္ခါရက္ခန္ဓာ ဝိညာဏက္ခန္ဓာဆိုတဲ့ <b>စိတ်စေတသိက် နာမ်ခန္ဓာ</b>၊ ဒါပြောတာ၊ ဒီ ပဋ္ဌာန်းပါဠိတော်ကြီးကို ရွတ်ရင်း ရွတ်ရင်းနဲ့ <b>စတ္တာရော</b> ဆိုတာ ၄-ခုကို ပြောတာ၊ <b>ခန္ဓာ</b> ဆိုတာ ခန္ဓာကို ပြောတာ၊ <b>အရူပိနော</b>လို့ ပြောလိုက်သဖြင့် ရုပ်မပါဘူး၊ ရုပ်မပါတာဆိုရင် နာမ်ခန္ဓာ ၄-ပါးကို ပြောတယ်လို့ဆိုတာ ရှင်းရှင်းကြီး သိရတယ်ပေါ့။</p> <p><b>အညမည</b>လို့ ပြောလိုက်သဖြင့် <b>အပြန်အလှန်</b>ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပါယ်၊ အဲဒီ အပြန် အလှန်ဟာ တစ်ခုတည်းလို့ ထင်ရလောက်အောင် ယှဉ်တွဲထားတဲ့ စွမ်းရည်သတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုထားတယ်တဲ့၊ ဒါကြောင့် တစ်ခုတည်းလို့ထင်တာ၊ တစ်ခုတည်းလို့ ထင်တဲ့ အတိုင်းလည်း ပြောတယ်၊ ဘာပြောပြော “စိတ်ချမ်းသာတယ်၊ စိတ်မချမ်းသာဘူး၊ စိတ်ပျော်တယ်၊ စိတ်မပျော်ဘူး”လို့ ဒီစိတ်ပဲ ပြောနေကြတာနော်၊ ဒါ တစ်ခုတည်း ထင်လို့ ပြောတာနော်၊ အဲဒီလို <b>တစ်ခုတည်းထင်လောက်အောင် ပေါင်းစပ်ထားတဲ့ သဘာဝတရားတွေ</b>တဲ့။</p> <p>အဲဒါဟာ <b>သမ္ပယုတ္တပစ္စည်း</b>အနေနဲ့ ပေါင်းစပ်ထားတာပါ၊ သဘာဝတစ်ရပ် အနေနဲ့ တည်ရှိနေအောင် အပြန်အလှန်အထောက်အကူတွေ ပြုထားကြတယ်၊ ရှေ့က ပန်းအလှဆင်ထားတာလေးတွေကြည့် - ရိုးတံလေးပေါ်မှာ အဖူးလေးတွေ အပွင့်လေး တွေ အရွက်ကလေးတွေ ရှိတယ်၊ ရိုးတံလေး မရှိဘူးဆိုရင် အဖူးလေးတွေ အပွင့်လေးတွေက ဒီလိုနေနိုင်မှာ မဟုတ်ဘူးနော်၊ ရိုးတံရှိလို့ နေလို့ရတာ၊ တစ်ခါ ရိုးတံချည်းသက်သက် အဖူးလေး အပွင့်လေးတွေ အရွက်ကလေးတွေက မရှိဘူးဆိုရင် ရိုးတံခြောက်ကြီးက လှမှာမဟုတ်ဘူး၊ အဖူးလေးတွေ အပွင့်လေးတွေ အရွက်ကလေး တွေက ရိုးတံကြီး လှသွားအောင် တန်ဆာဆင်ပေးထားတာ၊ အပြန် အလှန် အထောက်အကူပြုတဲ့ သဘောလေးကိုပြောတာနော်။</p> <p>အဘိဓမ္မာသင်ထားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေကျတော့ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း နားလည်တယ်၊ အဘိဓမ္မာအခြေခံ မရသေးဘူးဆိုရင်လည်း စိတ်ဆိုတာ တစ်ခုတည်း မဟုတ် ဘူး၊ <b>စေတသိက် အမြဲတမ်း ပေါင်းစပ်ထားတဲ့အရာ</b> ဖြစ်တယ်ဆိုတာ သိရမယ်၊ အဲဒီလို ပေါင်းစပ်ထားတယ်ဆိုရင် ဘယ်နည်းနဲ့ ပေါင်းစပ်ထားသလဲမေးရင် <b>ဖြစ်ရာ ဝတ္ထုရုပ် တူတယ်၊ ပြုရာအာရုံ တူတယ်၊ ဖြစ်တဲ့အချိန် တူတယ်၊ ချုပ်တဲ့အချိန် တူတယ်</b>၊ <b>တူ ၄-တူ</b>နဲ့ ပေါင်းစပ်ထားတာ၊ တူ ၄-တူနဲ့ ပေါင်းစပ်ထားသည့်အတွက်ကြောင့် ကွဲပြား ခြားနားမှုဆိုတာ မမြင်နိုင်ဘူး၊ အဲဒီလို ပေါင်းစပ်ထားတာတွေဟာ တစ်ခုနဲ့တစ်ခု အထောက်အကူပြုနေကြတယ်။</p> <p>ပဋ္ဌာန်းကျမ်းကြီးမှာ ပေါင်းပြီးတော့ဆိုတယ်၊ <b>စတ္တာရော ခန္ဓာ အရူပိနော</b> - <b>ရုပ်မပါတဲ့ ခန္ဓာလေးပါး</b>ဟာ၊ <b>အညမညံ</b> - <b>အပြန်အလှန်</b>၊ တစ်ခုကနေ သုံးခုကို၊ သုံးခုကနေ တစ်ခုကို၊ နှစ်ခုကနေ နှစ်ခုကို၊ ဟော အပြန်အလှန်ရဲ့သဘောက အဲဒါပဲ၊ ခန္ဓာတစ်ခုက ကျန်တဲ့နာမ်ခန္ဓာသုံးခုကို၊ အဲဒီ နာမ်ခန္ဓာသုံးခုက ကျန်တဲ့ နာမ်ခန္ဓာတစ်ခုကို၊ နာမ်ခန္ဓာနှစ်ခုက ကျန်တဲ့ နာမ်ခန္ဓာနှစ်ခုကို၊ ပြောစရာ ကုန်ရောနော်၊ အပြန်အလှန် ဆိုတဲ့သဘောက အဲဒါပဲ၊ အပြန်အလှန် ပစ္စည်းဖြစ်လိုက် ပစ္စယုပ္ပန် ဖြစ်လိုက် အကြောင်းဖြစ်လိုက် အကျိုးဖြစ်လိုက်ပေါ့။</p> <p>အကြောင်းဖြစ်လိုက် အကျိုးဖြစ်လိုက်ဆိုတာ ထောက်ထားပြီးတော့ ပြော တဲ့စကား၊ လူတွေလည်း မထူးပါဘူးနော်၊ လောကမှာ လူတွေဟာ တစ်ခုနဲ့တစ်ခု ထောက်ထားပြီးတော့ အကြောင်းအကျိုးဆိုတာ ပြောရသလိုပဲ၊ ဥပမာ- အမေလို့ ခေါ်တာကို ကြည့်၊ သူဟာ အမြဲတမ်း အမေဘက်က နေရတာမှ မဟုတ်ဘဲ၊ သူ့ အမေကို ထောက်မယ်ဆိုရင် သူ့ကို ဘာခေါ်မလဲ၊ သမီးပေါ့။ သူ့အဖွား ထောက် မယ်ဆိုရင် ဘာဖြစ်မလဲ၊ မြေးပေါ့၊ သူက အဲဒီကျတော့ အမေမှ မဟုတ်တော့ဘဲ နော်၊ အပြန်အလှန် ခေါ်တာလေ၊ သို့သော်လည်း သူ့ သားသမီးထောက်ရင် သူက အမေပဲ၊ သားသမီးရဲ့ သားသမီးကို ထောက်ပြန်တော့ အဖွားဖြစ်ပြန်ရော၊ ဒါဖြင့် လူဆိုတာ အမြဲတမ်း အမေလုပ်လို့လည်း မရဘူး၊ သမီးလုပ်လို့လည်း မရဘူး၊ ထောက်ထားပြီးတော့ ခေါ်နေကြတာ။</p> <p>အဲဒါလိုပဲ နာမ်ခန္ဓာလေးပါးဟာ တစ်ခုက အကြောင်းဖြစ်ရင် ကျန်တာက အကျိုး၊ ကျန်တဲ့သုံးခုက အကြောင်းဖြစ်ရင် တစ်ခုက အကျိုး၊ နှစ်ခုက အကြောင်း ဖြစ်ရင် နှစ်ခုက အကျိုးလို့ ဒါကိုပဲ <b>အညမည</b>လို့ ပြောတာ၊ <b>အပြန်အလှန် အထောက် အကူပြုထားတယ်</b>တဲ့၊ <b>သမ္ပယုတ္တပစ္စည်း</b>နဲ့ အထောက်အကူပြုထားတယ်တဲ့၊ ဒါ ပစ္စယနိဒ္ဒေသပါဠိတော်က ဒီလောက်ပဲ ပြောလို့ရတာ။</p> <p>ပဥှာဝါရမှာတော့ ခွဲလိုက်တယ်၊ လုံးပြီးတော့ မပြောဘူး၊ “<b>ကုသလော ဓမ္မော ကုသလဿ ဓမ္မဿ သမ္ပယုတ္တပစ္စယေန ပစ္စယော</b>”၊ ခွဲထုတ်လိုက်တယ်၊ ကုသိုလ်တရားက ကုသိုလ်တရားကို သမ္ပယုတ္တပစ္စည်းနဲ့ကျေးဇူးပြုတယ်၊ ကုသိုလ်နဲ့အကုသိုလ် က သမ္ပယုတ်ဖြစ်လို့ ရပါ့မလား၊ မရဘူး၊ မတူတာ သွားရောလို့မရဘူးတဲ့။ အဲဒီ ကျတော့၊ ပဥှာဝါရကျတော့ <b>အသေးစိတ်</b>ဟောတယ်၊ ကုသိုလ်ဖြစ်တဲ့ နာမ်ခန္ဓာ လေးပါးသည် အပြန်အလှန် ကုသိုလ်ဖြစ်တဲ့ နာမ်ခန္ဓာကိုပဲ <b>သမ္ပယုတ္တသတ္တိ</b>နဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်တဲ့၊ အကုသိုလ်ဖြစ်တဲ့ နာမ်ခန္ဓာနဲ့ အဗျာကတနာမ်ခန္ဓာကို ကျေးဇူး မပြုနိုင်ဘူးတဲ့၊ ခွဲထုတ်ပစ်လိုက်တယ်၊ ပြန်ပြီးတော့ အသေးစိတ်ထုတ်ပြတယ်။</p> <p>ထို့အတူပဲ “<b>အကုသလော ဓမ္မော အကုသလဿ ဓမ္မဿ သမ္ပယုတ္တပစ္စယေန ပစ္စယော</b>” ကျတော့ အကုသိုလ်နာမ်ခန္ဓာလေးပါးသည် အကုသိုလ်နာမ် ခန္ဓာလေးပါး ကိုသာ ကျေးဇူးပြုနိုင်တယ်၊ အကုသိုလ်ဆိုရင် အကုသိုလ်ချင်းပေါ့၊ အကုသိုလ်နဲ့ ကုသိုလ်က ရောလို့မရဘူး၊ <b>သဘာဝချင်း မတူဘူး</b>၊ သဘာဝချင်း မတူ ရင်တော့ ပေါင်းစပ်လို့ မရဘူးပေါ့၊ တူတယ်ဆိုတာ သဘာဝတရားချင်းတူမှ ပေါင်းစပ်လို့ ရမှာပေါ့။</p> <p>ကုသိုလ်နဲ့အကုသိုလ်ဆိုတာ အခြေခံချင်းကမတူဘူး၊ တစ်ခုက ကောင်းတဲ့ အကျိုးပေးမယ်၊ တစ်ခုက မကောင်းတဲ့အကျိုးပေးမယ်ဆိုရင် ပေါင်းထားလို့ မဖြစ် နိုင်ဘူး၊ ရေနဲ့မီး ပေါင်းလို့မရသလိုပေါ့၊ ရေနဲ့မီး အတူထားလို့မှ မရဘဲ၊ အဲဒါလိုပဲ ကုသိုလ်နဲ့ အကုသိုလ်ဆိုတာ <b>တစ်မျိုးစီ</b>ပဲ။</p> <p>ထို့အတူပဲ ကုသိုလ်လို့လည်း ခေါ်လို့မရတာ, အကုသိုလ်လို့လည်း ခေါ်လို့ မရတာကို <b>အဗျာကတ</b>လို့ ပြောတယ်၊ <b>အဗျာကတ</b>ဆိုတာ <b>ကုသိုလ်လို့လည်း မခေါ်ဘူး၊ အကုသိုလ်လို့လည်း မခေါ်ဘူး</b>၊ တခြားနာမည်နဲ့ ခေါ်တယ်ဆိုတော့ ဝိပါက်လို့ ခေါ်မယ်၊ ကြိယာလို့ ခေါ်မယ်၊ အဲဒီအ<b>ဗျာကတ</b>ဖြစ်တဲ့ နာမ်ခန္ဓာ ၄-ပါးဟာလည်းပဲ အ<b>ဗျာကတ</b>ဖြစ်တဲ့ နာမ်ခန္ဓာ၄-ပါးကို <b>အပြန်အလှန် အထောက်အကူပြု</b>ပါတယ်တဲ့။</p> <p>ဘုန်းကြီးတို့တတွေရဲ့ သန္တာန်မှာရှိတဲ့ နာမ်ခန္ဓာလေးပါးဟာ <b>အမျိုးအစား တူရာ အလိုက်</b> ဒါ species လို့ ခေါ်တယ်၊ လောကမှာ သတ္တဝါတွေဟာ အမျိုး အစား ရှိတယ်နော်၊ လူဆိုရင် လူမျိုးနွယ် ဒါ human species၊ ငှက်တွေကျတော့ လည်း ငှက်တွေပေါ့၊ bird species သူ့ဟာနဲ့ သူပဲ၊ အမျိုးတူမှ၊ လူနဲ့ ငှက်နဲ့ မတူဘူး၊ လူနဲ့ တိရစ္ဆာန်နဲ့ မတူဘူး၊ ငှက်နဲ့ ငါးနဲ့ မတူဘူး၊ species မတူဘူး၊ အဲဒီ species ချင်း မတူတာကျတော့ ပေါင်းလို့မရဘူး။</p> <p>ထို့အတူပဲ ကုသိုလ်နဲ့အကုသိုလ် species ချင်း မတူဘူး၊ ကုသိုလ်, အကုသိုလ် နဲ့ အဗျာကတ မတူဘူး၊ မတူလို့ရှိရင် ပေါင်းစပ်လို့ မရဘူး၊ တူတာလေးတွေကို တူညီမှု ရှုထောင့် ၄-မျိုးကနေ ပေါင်းထားတာ “<b>သမ္ပယုတ္တပစ္စယော</b>”၊ <b>ပေါင်းလို့ ရတဲ့ တူညီမှု ၄-မျိုးနဲ့ ပေါင်းထားတာ</b>၊ ပဥှာဝါရ ပါဠိတော်နဲ့ ပစ္စယနိဒ္ဒေသပါဠိတော်မှာ လာတာ ဒီလောက်ပဲ။</p> <p>မြန်မာပြည်မှာ ပဋ္ဌာန်းတရားတော်တွေ ရွတ်နေကြတာပဲ၊ နေရာဒေသအနှံ့ အပြား ပဋ္ဌာန်းတရားတွေ ရွတ်နေကြတယ်၊ မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့တဲ့ ဒေသနာတော်ကြီးကို ပူဇော်တဲ့အနေနဲ့ ရွတ်ကြတာ ကောင်းပါတယ်၊ သို့သော် အဲဒါထက် ပိုကောင်းတာက <b>အဓိပ္ပါယ်နားလည်ရင် ပိုကောင်းတယ်</b>၊ တချို့က ပဋ္ဌာန်းတရားပွဲကြီးတွေ ကျင်းပတယ်၊ ပဋ္ဌာန်းကျမ်းကြီးက အရင်ပျောက်မှာမို့ မပျောက်အောင် ကျင်းပတယ်၊ ဒီလိုပြောကြတယ်၊ မြတ်စွာဘုရားတရားတော်တွေ ကွယ်ပြီဆိုလို့ရှိရင် ပဋ္ဌာန်းကျမ်းကြီးက စ,ကွယ်မယ်၊ ဒါကြောင့်မို့လို့ မကွယ်ရအောင် လို့ဆိုပြီး ရွတ်တာလည်း ရှိကောင်းရှိမယ်၊ ဒါတော့ ရွတ်ဖတ်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်ကတော့ သူတို့ပဲ သိမှာပေါ့နော်၊ သို့သော် <b>အဓိပ္ပါယ်မသိရင် ကွယ်နေ ပြီလို့ ပြောရမှာပေါ့</b>နော်၊ ဘာမှမသိတဲ့ စကားလုံးတစ်ခု ရွတ်နေလို့ရှိရင်၊ အဓိပ္ပါယ် မသိတော့ဘူးဆိုလို့ရှိရင် စကားလုံးပဲကျန်တယ်၊ ဒါ <b>အနက်အဓိပ္ပါယ် မသိရင် ဒါ တစ်ခြမ်းကွယ်သွားပြီ</b>။</p> <p>ရွတ်တော့ ရွတ်တယ်၊ သို့သော် ဟေတုပစ္စယောမှာ <b>ဟေတု</b>ဆိုတာ ဘာမှန်း မသိဘူး၊ <b>ဟေတုပစ္စယော</b> ဆိုတာ ဘာမှန်းမသိဘူး ဆိုလို့ရှိရင် အနက်အဓိပ္ပါယ် ကွယ်သွားပြီလို့ ပြောလို့ရတာပဲ၊ ကွယ်သွားတယ်ဆိုတာ မသိတာ၊ ပျောက်သွားရင် ဒါ ကွယ်သွားတာပဲပေါ့၊ ဒီတော့ <b>စကားလုံးလည်း မှတ်မိဖို့လိုတယ်၊ အနက်အဓိပ္ပါယ် လည်း သိဖို့လိုတယ်</b>ပေါ့၊ အဲဒါမှ ပြည့်စုံမှာပေါ့၊ ပုဂံခေတ်က ကျောက်စာတွေ ကြည့်လေ၊ ကျောက်စာတွေ ရေးထိုးထားတာ၊ ကျောက်စာကို အထူးလေ့လာထား တဲ့ ပညာရှင်တွေမှ ဖတ်နိုင်တယ်၊ ကျန်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေ မဖတ်နိုင်ဘူး၊ ကျန်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ် အတွက် ဒါ ကွယ်နေတာပဲ၊ ကျောက်စာသွားကြည့်လို့ကတော့ ဘာမှသိမှာ မဟုတ် ဘူး၊ အဓိပ္ပါယ် မဖော်နိုင်ဘူးပေါ့၊ အဲဒီ အဓိပ္ပါယ်မဖော်နိုင်တာသည်ပင်လျှင် ကွယ်ပျောက်သွားတာပဲ။</p> <p>အဲဒါကြောင့် ပဋ္ဌာန်းကျမ်းကြီး မကွယ်စေချင်ရင်တော့ <b>ပါဠိလည်း ရွတ်နိုင်ရ မယ်၊ အဓိပ္ပါယ်လည်း သိရမယ်</b>။ မသိရင် ဒါ တစ်ခြမ်းကွယ်သွားပြီနော်၊ အဓိပ္ပါယ် သိအောင် ကြိုးစားလေ့လာသင့်တာပေါ့။</p> <p>ကြည့် - <b>သမ္ပယုတ္တပစ္စယော</b>ကို ပစ္စယနိဒ္ဒေသ က <b>ခြုံငုံပြီးတော့ ပြတာ</b>၊ မြတ်စွာဘုရားက တရားဟောတဲ့အခါမှာ အကျဉ်းကို ပထမပြောတယ်၊ ပြီးတော့မှ ထပ်ချဲ့လို့ရသေးတယ်၊ အများကြီးပဲ၊ အကျဉ်းကို အရင်ဟောလိုက်တယ်၊ “<b>စတ္တာရော ခန္ဓာ အရူပိနော အညမညံ သမ္ပယုတ္တပစ္စယေန ပစ္စယော</b>” ဒီတစ်ပုဒ်ပဲရှိတယ်၊ <b>နာမ်ခန္ဓာ ၄-ပါးသည် အပြန်အလှန် သမ္ပယုတ္တသတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်</b>။</p> <p>ပဥှာဝါရကျတော့ <b>ထပ်ချဲ့ပေးလိုက်တယ်</b>၊ “<b>ကုသလော ဓမ္မော ကုသလဿ ဓမ္မဿ သမ္ပယုတ္တပစ္စယေန ပစ္စယော</b>” ဒါ တစ်ပုဒ်ထားတယ်၊ “<b>အကုသလော ဓမ္မော အကုသလဿ ဓမ္မဿ သမ္ပယုတ္တပစ္စယေန ပစ္စယော</b>၊ <b>အဗျာကတော ဓမ္မော အဗျာကတဿ ဓမ္မဿ သမ္ပယုတ္တပစ္စယေန ပစ္စယော</b>” ဆိုပြီးတော့ ခေါင်းစည်း သုံးခု ပေးပြီးတော့ ကုသိုလ်ခန္ဓာ အကုသိုလ်ခန္ဓာ အဗျာကတခန္ဓာ <b>အချင်းချင်းလို့ အပြန်အလှန် ပေါင်းစပ်ထားပြီးတော့ အထောက်အကူပြုနေတဲ့ ပစ္စည်းတရား</b>ကို <b>သမ္ပယုတ္တပစ္စည်း</b>ပါလို့ <b>နည်းနည်းချဲ့ပြော</b>တယ်။</p> <p>ကဲ ဘုန်းကြီးတို့ ဒီကနေ့ applied လုပ်ပြီးတော့ ထပ်ချဲ့ကြည့်ရအောင်၊ ဖြစ်စဉ်တစ်ခုနဲ့ ထပ်ချဲ့ကြည့်ရအောင်၊ ဒါ applied လုပ်တဲ့နည်းကိုပြောတာ၊ ဒီ applied လုပ်တဲ့နည်းက အဘိဓမ္မာလေ့လာထားတဲ့ ဗဟုသုတနဲ့ ပြောရအောင်၊ လူ့ရဲ့နေ့စဉ် ဘဝမှာ ဖြစ်နေတဲ့ အတိုင်းအတာတစ်ခုနဲ့ ပြောရအောင်။</p> <p>ကောင်းပြီ <b>သမ္ပယုတ္တပစ္စည်း</b>ရဲ့ အနေအထားတစ်ခုမှာ လူတွေရဲ့သန္တာန်မှာ နေ့စဉ်ဖြစ်နေတဲ့ အနေအထားတစ်ခုနဲ့ ပြောရအောင်၊ နံနက်မိုးလင်းလို့ အိပ်ရာက ထ, မျက်လုံးကလေးနှစ်လုံး ဖွင့်လိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် <b>ပြင်ပက မြင်စရာအာရုံကို မျက်စိထဲ ပေါ်မလာဘူးလား</b>၊ ပေါ်လာတာနဲ့ ဘာလဲလို့ မြင်လိုက်တဲ့အခါ ပန်းပွင့် မြင်ရင် ပန်းပွင့်, သစ်ပင်မြင်ရင် သစ်ပင်, လူမြင်ရင် လူ, လမ်းမြင်ရင်လမ်း မြင်ပြီး တော့ သိတဲ့စိတ်တွေ ပေါ်မလာဘူးလား၊ အဲဒီကစပြီး ကြည့်ရမှာ။ မျက်စိဖွင့်လိုက် တယ် မြင်စရာအာရုံကို မြင်လိုက်တယ်။</p> <p>မှတ်ထားဖို့ရာက မျက်စိဆိုတာ အရပ်စကားနဲ့ ပြောမယ်၊ (အဘိဓမ္မာလို ပြောမယ်ဆိုရင် <b>စက္ခုပသာဒရုပ်</b>ပေါ့နော်၊) မျက်စိဆိုတာ တစ်ခု၊ မြင်စရာအာရုံဆိုတာ တစ်ခု၊ မြင်စရာအာရုံကို တစ်ခုလို့ ဘာလို့ ပြောရတာတုန်းဆိုတော့ မြင်စရာ အာရုံသည် ကြားစရာအသံနဲ့ တခြားစီလေ၊ မတူတဲ့သဘောလေ၊ နားက ကြားတဲ့ အသံသည် မြင်လို့ မရဘူးလေ၊ နှာခေါင်းက နမ်းရှူရတဲ့အနံ့က မြင်လို့ မရဘူး၊ လျှာနဲ့လျက်လို့ရတဲ့ အရသာက မြင်လို့မရဘူး၊ ခန္ဓာကိုယ်နဲ့ ထိလို့ရတဲ့ အထိအတွေ့ ကလည်း မြင်လို့ရတာ မဟုတ်ဘူး၊ ဒီတော့ <b>မြင်လို့ ရတာက တစ်ခုတည်းရှိတယ်</b>။</p> <p>ကဲ ကောင်းပြီ - မြင်လို့ရတဲ့အာရုံဟာ မျက်စိထဲမှာ ထင်ဟပ်လာတယ်။ ထင်ဟပ်လာပြီဆိုရင် ထူးခြားတဲ့စိတ်အစဉ်တွေ ပေါ်လာတယ်၊ အဲဒါကို အကြောင်း ပြုပေါ့။ ကဲ၊ လိုရင်းကိုပြောမယ်ဆိုရင် ထူးခြားတဲ့စိတ်အစဉ်ကလေး၊ အာရုံတစ်ခုက မျက်စိတံခါးပေါက်ကနေပြီး မျက်စိတံခါးကို အဆင်းအာရုံလေးက ဝင်ရောက် လာတယ်လို့ ပြောရမယ်နော်၊ ဝင်ရောက်လာလို့ မျက်စိတံခါးဝမှာ အာရုံလာပြီး ပေါ်လိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် <b>တံခါးဖွင့်ပေးတဲ့စိတ် ပေါ်လာတယ်</b>၊ အဲဒီတံခါးဖွင့် ပေးတဲ့စိတ်ကို <b>ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း</b>လို့ ခေါ်တယ်။</p> <p>မျက်စိကို အဆင်းအာရုံက လာပြီးထိတာဟာ ဘာနဲ့ ဥပမာတူတုန်းဆိုရင် အိမ်တံခါးပိတ်ထားတာ၊ အပြင်ဘက်ကလာပြီး <b>တံခါးခေါက်လိုက်တာ</b>နဲ့ တူတယ်၊ ခေါက်လိုက်တဲ့အခါ တံခါးကိုဖွင့်ပေးလိုက်တယ်၊ <b>ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ်</b>က စိတ်တံခါးကို ဖွင့်ပေးလိုက်တာပဲ၊ အဲဒီအချိန်မှာ ပြင်ပကအာရုံနဲ့ ဆက်သွယ်ဖို့ စိတ်တံခါးကို ဖွင့်ပေး လိုက်တာ၊ အဲဒီစိတ်တံခါးကို ဖွင့်ပေးတဲ့ ဒီစိတ်က ဘယ်နေရာက ထွက်လာတုန်း။</p> <p>ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ စိတ်ဆိုတာ ဘယ်နေရာမှ ရှိနေတာ မဟုတ်ဘူး၊ မြတ်စွာ ဘုရားကိုယ်တိုင်က “<b>ဝိညာဏံ ပဋိစ္စသမုပ္ပန္နံ</b>” <b>အသိစိတ်ဆိုတာ အကြောင်းကို စွဲပြီး ဖြစ်လာတာ</b>လို့ ပြောတာ၊ ရှိနေတာလို့ ပြောတာမဟုတ်ဘူး၊ ဒါကို မရှင်းသေးဘူး ဆိုရင် ထင်ရှားအောင်ကြည့် - မီးခြစ်ဘူးလေးထဲမှာ မီးရှိသလားလို့ မေးကြည့်ပေါ့၊ မရှိဘူးနော်၊ မီးရှိရင် ပူတယ် လောင်တယ်၊ မရှိဘူးဆိုတာ သက်သေပြနိုင်တယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ မီးခြစ်ဘူးတို့ ဂက်(စ်)မီးခြစ်တို့ကို အိပ်ထောင်ထဲ ထည့်သွားတာပေါ့ မီးမရှိဘူးဆိုတာ သေချာတယ်နော်၊ မီးရှိရင် ဘယ်ထည့်လို့ရမလဲ။</p> <p>ထို့အတူပဲ စောင်းတစ်ခုကို ပိုက်ထားလို့ရှိရင် စောင်းအိုးနဲ့ စောင်းကြိုးထဲ မှာ ထူးမခြားနားသီချင်းကြီး ရှိနေသလား၊ မရှိဘူး၊ တီးမှ ပေါ်လာတာ၊ ရှိနေတာ မဟုတ်ဘူး၊ ထို့အတူပဲ နှလုံးသားထဲမှာ စိတ်ရှိနေတာ မဟုတ်ဘူး၊ ဦးနှောက်ထဲမှာ လည်း စိတ်ရှိနေတာ မဟုတ်ဘူး၊ ဘယ်နေရာမှ မရှိဘူး။</p> <p>မျက်စိတံခါးကို အဆင်းအာရုံက လာတိုက်တဲ့အခါ <b>ဘွားကနဲပေါ်လာတာ</b> နော်၊ တိုက်လို့ပေါ်တယ်လို့ မှတ်ထားပေါ့ တိုက်တယ်ဆိုတာကို ကြည့် - စောင်းကြိုး ကို လက်ကလေးနဲ့ တီးလိုက်ရင် အသံထွက်လာတယ်၊ ဒါ ဝိသုဒ္ဓိမဂ်မှာလည်း ဒီ အတိုင်းပဲဆိုတာပါ၊ ဒါapplied method ပါ “<b>န စက္ခုတော ဇာယရေ ဖဿပဉ္ဇမာ</b>”- <b>နာမ်တရားတွေဟာ မျက်လုံးထဲက ထွက်လာတာ မဟုတ်ဘူး</b>၊ “<b>န ရူပတော</b>” <b>အဆင်းအာရုံက ထွက်လာတာလည်း မဟုတ်ဘူး</b>၊ “<b>နော စ ဥဘိန္နမန္တရာ</b>” <b>ဒီနှစ်ခုကြားက ပေါ်လာတာလည်း မဟုတ်ဘူး</b>၊ “<b>ဟေတုံ ပဋိစ္စပ္ပဘဝန္တိ သင်္ခတာ</b>” - <b>အကြောင်းကြောင့် ပေါ်လာတာပဲ</b>၊ မပေါ်ခင်ကလည်း တစ်နေရာမှာ သိုလှောင် ထားတာလည်း မရှိပါဘူး၊ ပေါ်လာပြီးတော့လည်း တစ်ခါတည်း ပျောက်သွား တာပါပဲ။</p> <p>တရားနာရင်း တရားထူးတရားမြတ် ရသွားနိုင်တယ်၊ အဲဒီလို နာတာကိုက <b>ကျင့်သုံးတယ်</b>လို့ ခေါ်တာပဲ၊ ခေတ်စကားနဲ့ပြောရင် applied လုပ်တာပေါ့၊ တရား နာနေရင်း အသုံးချတာပေါ့၊ အဲဒီလို တရားနာနေရင်း အသုံးချခြင်းသည်ပင်လျှင် အသိဉာဏ်တွေက တဖွားဖွားပေါ်နေတာ၊ အဲဒီ အသိဉာဏ်တွေ ပေါ်နေတာကိုက ဒါ attainment ပဲလေ၊ ကိုယ်သိတဲ့အသိက မလုံလောက်သေးလို့သာ မဂ်သိ ဖိုလ်သိ မရောက်သေးတာကိုး၊ လုံလောက်ပြီဆိုတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေကျတော့ တရားထူး တရားမြတ် လို့ဆိုတဲ့ မဂ်သိ ဖိုလ်သိ ရောက်သွားမှာပေါ့၊ ကိုယ့်ရဲ့ရင့်ကျက်မှု မရင့်ကျက်မှုပေါ် မူတည်ပြီးတော့ အသိတွေ တိုးတက်လာမှာ သေချာတာပေါ့။</p> <p>ကဲ ကောင်းပြီ၊ မျက်စိဆိုတဲ့တံခါးကို <b>ရူပါရုံ</b>ဆိုတဲ့အဆင်း အာရုံက လာပြီး ခေါက်လိုက်တဲ့အခါမှာ <b>ဟဒယဝတ္ထုရုပ်</b>ကို မှီနေတဲ့, ငါးဒွါရမှာ attention လုပ်တဲ့ စိတ်၊ သတိပြုလိုက်တဲ့စိတ် <b>ဖြစ်ပေါ်လာတယ်</b>။</p> <p><b>ဟဒယဝတ္ထု</b>ကို မှီနေတဲ့ ဒီ<b>ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ်</b>က ဘယ်လိုလုပ် ပေါ်ရတာ တုန်းလို့ မေးကောင်း မေးမိလိမ့်မယ်၊ အဓိကပဓာနအနေနဲ့သာ မြင်စရာအာရုံသည် <b>စက္ခု</b>ကို တိုက်တယ်လို့ပြောတာ၊ သူတိုက်တာက <b>နှစ်ခုစလုံး</b>ကိုတိုက်တယ်၊ ဟုတ်ရဲ့ လား၊ မျက်စိဆိုတဲ့ တံခါးကိုလည်း တိုက်တယ်၊ <b>ဘဝင်</b>ဆိုတဲ့ <b>မနောဒွါရ mind door</b> ကိုလည်း တိုက်တယ်၊ နှစ်ခုစလုံးကို တိုက်တာ၊ ဒါကြောင့်မို့ နိုးထသွားတာပေါ့ <b>စက္ခုဒွါရ</b>ဆိုတဲ့ မျက်စိတံခါးကိုတင် မကဘူး၊ <b>မနောဒွါရ</b>လို့ ခေါ်တဲ့ <b>ဘဝင်တံခါး</b>ကိုပါ ခေါက်လိုက်တာ၊ ဒါကြောင့်မို့ အဋ္ဌသာလိနီအဋ္ဌကထာမှာ “<b>အာရမ္မဏံ ဒွီသု ဒွီသု ဒွါရေသု ဥပ္ပဇ္ဇတိ</b>”- <b>အာရုံဟာ တံခါးနှစ်ခုမှာ တစ်ပြိုင်နက်ပေါ် ပါတယ်</b>လို့ပြောတာ၊ အာရုံတစ်ခုသည် တံခါးနှစ်ခုမှာ တစ်ပြိုင်နက် ပေါ်လာတယ်တဲ့။</p> <p>ကြည့် - တံခါးနှစ်ခုဆိုတာ မျက်စိနဲ့ မြင်ရတဲ့ အဆင်းအာရုံသည် <b>မျက်စိ တံခါးနဲ့ စိတ်တံခါး</b>၊ စာလိုပြောရင် <b>စက္ခုဒွါရနဲ့ မနောဒွါရ</b>၊ ဒီနှစ်ခုမှာ ပေါ်တယ်၊ အသံသည် <b>သောတဒွါရနဲ့ မနောဒွါရ</b>, နားတံခါးနဲ့ စိတ်တံခါး၊ အနံ့သည် <b>ဃာနဒွါရ နဲ့ မနောဒွါရ</b>, နှာခေါင်းတံခါးနဲ့ စိတ်တံခါး၊ လျှာမှာထိတဲ့ အရသာအာရုံသည် <b>လျှာ တံခါးနဲ့ စိတ်တံခါး</b>၊ <b>ဇိဝှာဒွါရနဲ့ မနောဒွါရ</b> နှစ်မျိုးမှာ ပေါ်တယ်၊ ထို့အတူပဲ <b>ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ</b> သည် (ထိလို့သိရတဲ့ အာရုံသည်) <b>ကာယဒွါရ</b> ဆိုတဲ့ ကိုယ်တံခါးနဲ့ <b>မနောဒွါရ</b>ဆိုတဲ့ စိတ်တံခါး - <b>နှစ်ခုမှာ လာထင်ဟပ်</b>ပါတယ်တဲ့၊ ဒီတော့ စိတ်တံခါးပွင့်ပြီး ပေါ်လာတာက <b>ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ်</b>လို့ ခေါ်တယ်တဲ့။</p> <p>ဒါကြောင့်မို့ <b>ပဉ္စဒွါရ</b>ဆိုတာ <b>ငါးဒွါရ</b>၊ မျက်စိ နား နှာခေါင်း လျှာ ကိုယ် လို့ ဆိုတဲ့ အာရုံတွေ ဝင်ရာ, စိတ်က အာရုံကိုရယူတဲ့ နေရာ၊ တံခါးသဖွယ်ဖြစ်တဲ့ အင်္ဂါ ၅-ပါး၊ တံခါးဆိုတာ အဝင်အထွက်လုပ်တဲ့ နေရာကို တံခါးခေါ်တာပဲလေ၊ အဝင်အထွက် လုပ်တာ၊ ဝင်လို့ ရတယ်၊ ထွက်လို့ ရတယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ တံခါးဆိုတဲ့ စကားလုံးကို ပါဠိလို <b>ဒွါရ</b>၊ <b>ဒွါရ</b> ဆိုတာ <b>ဒု + အရ</b>၊ <b>ဒု</b> ဆိုတာ <b>၂-ယောက်</b>၊ <b>အရ</b> ဆိုတာ <b>အသုံးပြုတာ</b>၊ လူနှစ်ယောက် အသုံးပြုတာကို တံခါးခေါ်တယ်တဲ့၊ လူ နှစ်ယောက်ဆိုတာ <b>ဝင်သူနဲ့ ထွက်သူ</b> ဒါပဲ၊ လူ-၁၀၀ ဝင်ဝင် လူ-၁၀၀၀ ဝင်ဝင်, ဝင်သူနဲ့ ထွက်သူ ဒါပဲ ရှိတာပဲ၊ ဝင်တဲ့လူလည်း တစ်ယောက်ပဲ၊ ထွက်တဲ့လူလည်း တစ်ယောက်ပဲ၊ တစ်မျိုးတစ်စား တည်း၊ ဒါကြောင့်မို့ ဝင်သူနဲ့ထွက်သူ နှစ်ယောက် အသုံးပြုတာကို <b>ဒွါရ</b>လို့ ခေါ်တာ။</p> <p>ဒီမှာလည်း အတူတူပဲ၊ အာရုံက ဝင်တယ်, စိတ်က ထွက်တယ်၊ ထွက်တယ် ဆိုတဲ့နေရာမှာ စိတ်က အပြင်ထွက်သွားတာ မဟုတ်ဘူး၊ <b>အပြင်က ဝင်လာတဲ့ အာရုံကို ဖမ်းယူနိုင်တာ</b>ကို ပြောတာ၊ ဒါကျတော့ <b>တင်စားခေါ် တာ</b>၊ Metaphorical term လို့ခေါ်တယ်။</p> <p>ကဲ ကောင်းပြီ - အဆင်းအာရုံက မျက်စိတံခါးနဲ့ စိတ်တံခါးကို ထိလိုက် တဲ့အခါမှာ <b>ဟဒယဝတ္ထု</b>ကို မှီနေတဲ့ <b>ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ်</b> (ပထမဆုံး ထိုအာရုံကို အသိအမှတ်ပြု လိုက်တဲ့စိတ်)ဟာ တံခါးဖွင့်ပေးလိုက်တဲ့ သဘောအနေနဲ့ ပေါ်လာတယ် တဲ့၊ ကဲ ဒီနေရာမှာ <b>သမ္ပယုတ္တပစ္စယော</b>လို့ ပြောချင်လို့ရှိရင် ဘာကိုပြောမလဲ၊ ပဋ္ဌာန်းပစ္စည်းတွေ ချည်းပဲ အကုန်လုံး၊ ပြောမယ်ဆိုရင် မြင်စရာအာရုံက အာရမ္မဏ- ပစ္စယောပဲ၊ <b>စက္ခုဒွါရ</b> ဆိုတဲ့ မျက်စိတံခါးက ပုရေဇာတပစ္စယောပဲ၊ နိဿယ ပစ္စယော၊ တူညီတာတွေ ပြောမယ်ဆိုရင် ဒါ သူ့ဆိုင်ရာဆိုင်ရာအကြောင်း၊ ဒီနေရာမှာ <b>သမ္ပယုတ္တပစ္စယော</b>နဲ့ ဆိုင်ရုံလေးတင် ပြောမယ်ဆိုလို့ရှိရင် အဲဒီပေါ်လာတဲ့ ပထမဆုံး တံခါးဖွင့်တဲ့အနေနဲ့ အာရုံကိုအသိအမှတ်ပြုတဲ့အနေနဲ့ ပေါ်လာတဲ့ <b>ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း စိတ်</b>၊ ထိုစိတ်က ဦးဆောင်ပြီး <b>စေတသိက် ၁၀-ခု</b> ပါလာတာ၊ <b>ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ်</b>လို့ ပြောတဲ့အထဲမှာ <b>၁၁-မျိုးပါတယ်</b>လို့ မှတ်လိုက်ပါ၊ ၁၁-မျိုးကို ဖွဲ့စည်းထားတာ၊ သူတစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘူး၊ ၁၁-ခု ပါတယ်။</p> <p><b>ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ်</b>က တစ်ခု၊ အဲဒီစိတ်မှာ ယှဉ်တွဲလာတာတွေဟာ ဘာတွေလဲဆိုရင် <b>ဖဿ</b>ဆိုတာ ပါလာတယ်၊ <b>ဖဿ</b>ဆိုတာ <b>အာရုံနဲ့ ဆက်သွယ်ပေးတဲ့ သဘော</b>၊ အာရုံနဲ့ အတွေ့ အကြုံရသွားတဲ့ <b>ဝေဒနာ</b>ဆိုတာ ပါလာတယ်၊ ထိုအာရုံကို မှတ်တမ်းတင် တတ်တဲ့ <b>သညာ</b>ဆိုတာ ပါလာတယ်၊ လှုံ့ဆော်ပေးတဲ့ <b>စေတနာ</b>ဆိုတာ ပါတယ်၊ ဖဿ၊ ဝေဒနာ၊ သညာ၊ စေတနာ၊ ထိုအာရုံတစ်ခုတည်းကိုပဲ ယူထားတဲ့ <b>ဧကဂ္ဂတာ</b>ဆိုတာ ပါတယ်၊ နောက် အသက်အနေနဲ့ ထိုသဘာဝတရားတွေကို စောင့်ထိန်းတဲ့ <b>ဇီဝိတိန္ဒြိယ</b>ဆိုတာ ပါလာတယ်၊ နှလုံးသွင်းတဲ့သဘော <b>မနသိကာရ</b> ဆိုတာ ပါလာတယ်၊ အာရုံဘက်လှည့်ပေးတဲ့သဘော ဖြစ်တယ်၊ <b>universal mental state စေတသိက် ၇-ခု</b>ဟာ သူနဲ့ ယှဉ်တွဲပြီးတော့ ဖြစ်လာတယ်။</p> <p>ဒါတင်လားဆိုတော့ မကသေးဘူး၊ သူနဲ့ ယှဉ်တွဲလာတာတွေက ရှိသေး တယ်၊ ဘာတွေပါလာတုန်း၊ <b>ဝိတက်</b>ဆိုတာ ပါလာတယ်၊ <b>တွေးတောတာလေးတွေ</b> ပါတယ်၊ <b>ဝိစာရ</b>ဆိုတဲ့ <b>ဆင်ခြင်သုံးသပ်မှုတွေ</b> ပါလာတယ်၊ <b>ဝိတက် ဝိစာရ</b> ဒီနှစ်ခု ပါလာတယ်၊ <b>အဓိမောက္ခ</b>ဆိုတာ ပါလာတယ်၊ ဒီဘက်က ၃-ခု၊ ဟိုဘက်က ၇-ခု ပေါင်း <b>၁၀-ခု</b>၊ အဲဒီ ၁၀-ခုရယ် ခုနက စိတ်ရယ် ပေါင်းလိုက်တော့ <b>၁၁-ခု</b>။</p> <p><b>ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ်</b>လို့ ပြောလိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ဆိုင်ရာဆိုင်ရာ function တွေနဲ့ မတူတဲ့ <b>အမျိုးအစား ၁၀-ခု စုစည်းထားပြီး တစ်ခုတည်းလို နေအောင် စုလိုက်တာ</b>၊ တစ်ခုတည်း အသွင်သဏ္ဌာန် ဘာကြောင့်ဖန်တီးနိုင်လဲလို့ ဆိုရင် သူတို့ဟာ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့နေရာကလည်း <b>အတူတူပဲ</b>တဲ့၊ <b>ဟဒယဝတ္ထု</b>ပေါ်မှာ ဖြစ်ပေါ်လာကြ တယ်၊ <b>ဟဒယဝတ္ထု</b>ဆိုတဲ့ the same base <b>တူညီတဲ့နေရာကနေ ပေါက်ဖွားလာတာ</b>၊ ပေါက်ဖွားလာပြီး သူတို့သိလိုက်တဲ့အာရုံကလည်းပဲ မျက်စိတံခါးမှာထင်လာတဲ့ ရူပါရုံကိုပဲ သိကြတယ်၊ ဟော <b>အာရုံကလည်း တူတယ်</b>၊ ဖြစ်လာတဲ့အချိန် ကြည့်ဦးမလား၊ <b>တစ်ပြိုင်နက်ဖြစ်လာကြတယ်</b>၊ ချုပ်သွားတဲ့အချိန် ကြည့်ဦးမလား၊ <b>တစ်ပြိုင်နက် ချုပ်သွားကြတယ်</b>၊ ဟော ဒီ <b>တူ ၄-တူ</b>နဲ့ စုစည်းထား တူ လိုက်တဲ့ ဒီသဘာဝတရား ၁၁-ခုဟာ <b>အပြန်အလှန် အထောက်အကူပြုပြီး တစ်ခု တည်းကဲ့သို့ စုစည်းထားတာ</b> ဖြစ်သောကြောင့် <b>သမ္ပယုတ္တပစ္စယော</b>လို့ ပြောတာပါ၊ ဒီစိတ် ဒီလိုတည်နေနိုင်အောင် ဒီ ၁၁-ပါးသော ဒီသဘာဝတရားတွေဟာ <b>အပြန်အလှန် အထောက်အကူပြုနေကြတာ</b>၊ တစ်ခုတည်းကဲ့သို့ ရှိနေအောင် <b>သမ္ပယုတ္တ သတ္တိ</b>နဲ့ အထောက်အကူ ပြုထားတာ၊ <b>သမ္ပယုတ္တသတ္တိ</b>ဆိုတာ ခုနက <b>တူ ၄-တူနဲ့ စုစည်း ထားတာ</b>ကို ပြောတာနော်၊ အဲဒီလို စုစည်းပြီး <b>ယှဉ်တွဲထားတဲ့သဘော</b>။</p> <p>ကဲ ဒါ မျက်စိဖွင့်လိုက်လို့ ပထမဆုံးဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ စိတ်စေတသိက်တွေ ကို <b>သမ္ပယုတ္တပစ္စည်း</b>လို့ မှတ်ပါ၊ <b>သမ္ပယုတ္တပစ္စည်း</b>ရလိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် အခြား ပစ္စည်းတွေကကော မရဘူးလား? ရတယ်၊ စုစည်းတာက <b>သမ္ပယုတ္တ</b>၊ သူတို့ဟာ တစ်ပြိုင်နက် အတူတကွ မွေးဖွားလာကြတာ ဖြစ်သောကြောင့် <b>သဟဇာတ</b>၊ born together နော်၊ အတူတူမွေးလာကြသလိုပဲ <b>အပြန်အလှန် အထောက်အကူပြု နေကြလို့ အညမည</b>၊ တစ်ဦးတစ်ဦး မှီခိုနေကြတယ် - <b>နိဿယ</b>၊ ရှိနေတုန်းပဲ အမှီပြုကြတယ် - <b>အတ္ထိ</b>၊ မကင်းမကွာခင် ဖြစ်နေတုန်းအချိန်မှာ အမှီပြုကြတယ် - <b>အဝိဂတ</b>၊ ဒီသဘောတရားတွေမှာ ကြည့်လိုက်မယ်ဆိုလို့ရှိရင် ဒီလိုအနေအထားတွေ ရှိကြတယ်လေ၊ သဟဇာတပစ္စည်း၊ အညမညပစ္စည်း၊ နိဿယပစ္စည်း၊ အတ္ထိပစ္စည်း၊ အဝိဂတပစ္စည်းဆိုတဲ့ ဒီအကြောင်းတရားတွေနဲ့ ပေါင်းစပ်ပြီးတော့ အထောက်အကူ ပြုနေတာဟာ ဟောဒီ <b>သမ္ပယုတ္တပစ္စည်း</b>ကို ဝိုင်းပြီးရံထားလိုက်ကြတာ၊ ဒီလောက် condition တွေ များနေတဲ့ ဘဝတစ်ခုဟာ ဘယ်မှာစိတ်ချရမလဲ၊ condition ပျက်သွားတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ကျန်တာတွေ ပျက်မှာပဲ။ ဒီထဲမှာ “ငါ့ဟာ” လို့ ပြောစရာ မရှိဘူး၊ ငါလုပ်နိုင်တာ တစ်ခုမှမရှိဘူး၊ သူ့ဟာသူ လုပ်နေကြတာ။</p> <p>သစ်ပင်တစ်ပင်စိုက်ရင် ကိုယ်လုပ်တဲ့အလုပ်က ဘာတုန်း၊ မျိုးစေ့ကို မြေကြီးထဲချပေး နိုင်တယ်၊ ဒါပဲ ကိုယ်လုပ်နိုင်တာ၊ အဲဒီသစ်ပင်လေးက အညှောင့် ထွက်လာနိုင်အောင် လုပ်နိုင်သလား၊ မလုပ်နိုင်ဘူး၊ အမြစ်ဆင်းလာနိုင်အောင်ကော လုပ်နိုင်သလား၊ အညှောက်ထွက်လာအောင်လည်း မလုပ်နိုင်ဘူး၊ အမြစ်ကလေး ဆင်းသွားအောင် လည်း မလုပ်နိုင်ဘူး၊ ထွက်လာတဲ့အညှောင့်ကလေးက အရွက်ကလေးတွေ ဖြစ်လာ အောင်လည်း ကိုယ်လုပ်တာ မဟုတ်ဘူး၊ အကိုင်းအခက်တွေ ရှင်သန်လာအောင်လည်း ကိုယ်လုပ်တာမဟုတ်ဘူး၊ အပွင့်လေးတွေ ပွင့်လာအောင် လည်း ကိုယ်လုပ်တာ မဟုတ်ဘူး၊ အသီးသီးအောင်လည်း ကိုယ်လုပ်တာ မဟုတ်ဘူး တဲ့၊ ဘယ်သူက လုပ်တာတုန်း၊ <b>သဘာဝတရားက လုပ်သွားတာ</b>။</p> <p>အဲဒီအတိုင်းပဲ ကိုယ့်သန္တာန်မှာဖြစ်တဲ့ <b>ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ်</b>မှာ ကိုယ်လုပ်တာ တစ်ခုမှ မရှိဘူး၊ ကိုယ်လုပ်တာ မရှိတာကို “ငါ့ဟာ”လို့ သွားပြီးတော့ စွဲနေတယ် ဆိုရင် ဘယ်လောက် ရယ်စရာကောင်းမလဲ၊ သေချာစဉ်းစားကြည့်၊ သို့သော် လူတွေက ဒီအတိုင်းပဲ ထင်နေကြတယ်လေ၊ ပြောတယ်လေ၊ “ငါ့စိတ်” တဲ့၊ ဟုတ်ကဲ့ လား၊ ငါ့စိတ်လို့ ပြောစရာ ဘာတစ်ခုမှ မရှိဘူး၊ ‘ငါဆိုတာမှ မရှိဘဲ၊ ‘ငါ့စိတ်’ဆိုတာ ဘယ်လိုလုပ် ရှိမတုန်း၊ မရှိဘူး၊ ‘ငါလို့ပြောတဲ့ လူကိုက ရုပ်နဲ့နာမ်ပဲ ရှိတာလေ၊ အဲဒီ ရုပ်နဲ့နာမ်ဆိုတာလည်း အခိုက်အတန့်လေးတွေပဲ ရှိတာ၊ သူက 'ငါ'လို့ ပြော မလို့ တွေးနေတုန်း ဒီစိတ်က ပျက်သွားပြီ၊ ငါလို့ ပြောလိုက်တဲ့အချိန်မှာ သူပြောတဲ့ စိတ်က မရှိတော့ဘူး၊ နောက်တစ်စိတ်ဖြစ်နေပြီ၊ <b>ကော်ပီပဲ ကျန်တော့တာ</b>၊ ကော်ပီ လေးကိုပဲ ငါလုပ်နေကြတာ၊ ဟုတ်ရဲ့လား။</p> <p>အဲဒါကြောင့်မို့ မြတ်စွာဘုရားက ဒါတွေကို ရှင်းရှင်းမြင်ဖို့ “<b>နေတံ မမ</b> <b>ငါ့ဟာ မဟုတ်ဘူး</b>တဲ့၊ “<b>နေသော ဟမသ္မိ</b>” <b>ငါလည်း မဟုတ်ဘူး</b>တဲ့၊ “<b>န မေ သော အတ္တာ</b>” <b>ငါ့ရဲ့အတ္တလည်း မဟုတ်ဘူး</b>လို့ “<b>ယထာဘူတံ သမ္ပပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ</b>” <b>မှန်ကန် တဲ့အသိဉာဏ်နဲ့ ကြည့်ပါ</b>တဲ့၊ မြင်ပါလိမ့်မယ်တဲ့။</p> <p>ကြည့် <b>ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ်</b>ဟာ ဆိုင်ရာဆိုင်ရာ အကြောင်းတရားတွေကနေ ပေါင်းစပ်လိုက်လို့ သူ့ဟာသူ ပေါ်လာတာ၊ ဒီအကြောင်းတရားတွေ ဖယ်လိုက်လို့ ရှိရင် ကိုယ်က <b>ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ်</b>ပေါ် အောင်လုပ်နိုင်တဲ့ အင်အားရှိရဲ့လား၊ ခုနက မျိုးစေ့ ကလေးက အမြစ်သက်ဆင်းအောင်, အညွန့်ထွက်အောင် ကိုယ် မလုပ်နိုင် သလိုပဲ၊ ဒါဖြင့် ဘယ်သူက လုပ်တာတုန်းဆိုရင် မြေတို့ ရေတို့က လုပ်သွားတာလေ၊ ဥတုက လုပ်သွားတာလေ၊ ကိုယ်လုပ်တာ မဟုတ်ဘူး၊ အပူအငွေ့က လုပ်သွားတယ်၊ အပူအအေးဆိုတဲ့ ဥတုကနေ လုပ်သွားတာ၊ အေး အဲဒါလိုပဲ ဟောဒီ <b>ပဉ္စဒွါရဝဇ္ဇန်း စိတ်</b> ပေါ်လိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် <b>စေတသိက် ၁၀-ခုက ရံလိုက်လာတာ</b>၊ စေတသိက် ၁ဝ-ခုနဲ့ <b>ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ်</b>က တစ်ခု၊ ပေါင်းလိုက်တော့ <b>၁၁-ခု</b>၊ အဲဒီ ၁၁-ခုသည် <b>အပြန်အလှန်အထောက်အကူပြုပြီး born together အတူတကွ မွေးဖွား လာကြတယ်</b>၊ <b>reciprocal အပြန်အလှန် အထောက်အကူပြုနေကြတယ်</b>၊ <br> <b>နိဿယ</b>- <b>တစ်ခုတစ်ခု မှီနေကြတယ်</b>၊ <br> <b>သမ္ပယုတ္တ</b> - <b>တစ်ခုတည်းကဲ့သို့ ယှဉ်တွဲထားတယ်၊ ပေါင်းစပ်ထားတယ်</b>၊ <br> <b>အတ္ထိ</b> - <b>အားလုံးဟာ ရှိနေတဲ့အခိုက်မှာ အထောက်အကူ ပြုကြတယ်</b>၊ <br> <b>အဝိဂတ</b> - <b>တစ်ခုနဲ့တစ်ခု ကွာမသွားခင် အထောက်အကူပြုနေကြတယ်</b>၊ <br> ကွာသွားရင် မရှိတော့ဘူးပေါ့၊ အဲဒါကို ဒီလိုအာရုံပြုပြီးတော့ ကြည့်ရမှာပေါ့၊ ဒါ <b>သမ္ပယုတ္တပစ္စယော</b>ပါပဲ။</p> <p>ကဲ အဲဒီကနေဆက်ပြီးတော့ applied လုပ်ကြည့်ရအောင်၊ ဒီ <b>ပဉ္စဒွါရဝဇ္ဇန်း စိတ်</b>က ပေါ်လာပြီး <b>သိပ်တိုတောင်းတဲ့ အချိန်ပိုင်းလေးအတွင်းမှာ ပျက်သွားတယ်</b>၊ ဖြတ်ကနဲ ပေါ်ပြီး ပျက်သွားတယ်၊ တောက်လျှောက်ပျက်သွားတယ်၊ ဘာနဲ့ ဥပမာ တူတုန်းဆိုရင် လျှပ်စီးလက်လိုက်သလို ဖျတ်ကနဲဆို ပြီးသွားပြီ၊ ဖြတ်ကနဲဆို ပေါ်ပြီး တော့ ပျောက်သွားပြီ၊ ပျောက်သွားတာနဲ့တစ်ပြိုင်နက် နောက်စိတ်တစ်ခု အစားဝင် လာတယ်၊ အဲဒီစိတ်ကို <b>စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်</b>လို့ ခေါ်တယ်၊ <b>မြင်သိစိတ်</b>၊ ဟိုက လမ်းပြ ပေးသွားပြီ၊ အာရုံတစ်ခု ယူပေးသွားတဲ့အခါ <b>စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်</b>က မြင်လိုက်တယ်၊ မြင်ပြီးတာနဲ့တစ်ပြိုင်နက် သူလည်း ဖြတ်ကနဲပျက်သွားပြီ၊ သူလုပ်နိုင်တာ မြင်တာ လေးတစ်ခုပဲ၊ အကောင်းအဆိုး သူဘာမှမသိဘူး၊ မြင်လိုက်တာပဲရှိတယ်၊ ကဲ အဲဒီ <b>စက္ခုဝိညာဏ်</b>ရော <b>သမ္ပယုတ္တပစ္စည်း</b>နဲ့ ဘယ်လိုပြောမလဲ၊ <b>စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်</b>ဆိုတာ က တစ်ခု၊ ဖဿ ဝေဒနာ သညာ စေတနာ ဧကဂ္ဂတာ ဇီဝိတိန္ဒြိယ မနသိကာရ ဆိုတဲ့ <b>စေတသိက်က ၇-ခု</b>နော်၊ ပေါင်းလိုက်တဲ့အခါ <b>၈-ခု</b>၊ အဲဒီ ၈-ခု ဖွဲ့စည်းထား တာ၊ <b>မြင်သိစိတ်</b>ဆိုတာက <b>တစ်ခုမှလျော့လို့ မရဘူး</b>၊ လျော့လိုက်တာနဲ့တစ်ပြိုင်နက် ပျက်သွားပြီ၊ ဒါကိုပြောတာ၊</p> <p>သိပ္ပံဆရာတွေပြောတဲ့ water ရေဟာ H2O ဒီ atom လေး သုံးခု ပေါင်းစပ် ထားတာနော်၊ အောက်စီဂျင်နဲ့ ဟိုက်ဒရိုဂျင်ဆိုတဲ့ H2O အဲဒါတွေနဲ့ ပေါင်းစပ် ထားတယ်၊ ခွဲလိုက်လို့ရှိရင် သဘာ့ဝတရားဟာပျက်စီးသွားတယ်၊ အဲဒါကို <b>indivisible ခွဲလို့မရဘူး</b>၊ ခွဲလိုက်တာနဲ့တစ်ပြိုင်နက် သူတို့ရဲ့သဘာဝအနေအထားတစ်ခု ပျက်စီး သွားတယ်၊ သဘာဝအနေအထားတစ်ခု မပျက်စီးအောင် ခွဲလို့မရဘူး၊ ခွဲရင် ပျက်မှာ ပဲ၊ ထို့အတူပဲ <b>မြင်သိစိတ်</b>ဆိုတာကို တစ်ခုစီ ခွဲထုတ်လိုက်လို့ရှိရင် <b>မြင်သိစိတ်</b>ဆိုတာ မရှိတော့ဘူး၊ <b>တစ်ခုမှ လျော့လို့မရဘူး</b>၊ ၈-ခုဟာ ၈-ခုပဲ၊ ဒါကြောင့်မို့လို့ <b>indivisible ခွဲခြားစိတ်ဖြာလို့ မရတဲ့အရာ</b>၊ သို့သော် မရတာကို ဘာဖြစ်လို့ ၈-ခုလို့ ပြောနိုင်သလဲဆိုရင် သူတို့ရဲ့ function တွေက <b>မတူဘူး</b>၊ သဘာဝတွေက <b>မတူဘူး</b>၊ လုပ်ဆောင်ချက် တွေက <b>မတူလို့ အခုလိုပြောတာ</b>၊ မတူတဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်တွေကို တစ်ခုထဲမှာ ပေါင်းပြီးတော့ အလုပ်လုပ်နေကြတယ်၊ ပေါင်းစပ်ထားတယ်၊ တစ်ခုတည်း ပေါင်းစပ် ထားတယ်၊ <b>သမ္ပယုတ္တသတ္တိ</b>က ပိပိရိရိနဲ့ ပေါင်းစပ်ထား တယ်နော်၊ ပေါင်းစပ် ထားသည့်အတွက်ကြောင့် တစ်ခုတည်းပဲလို့ ထင်ရတယ်။</p> <p>အဲဒီတစ်ခုကလည်း <b>အပြန်အလှန်</b>ပဲတဲ့၊ <b>စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်</b>က ကျန်တဲ့ စေတသိက် တွေကို အထောက်အကူပြုသလို ကျန်တဲ့စေတသိက်တွေက <b>စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်</b>ကို အထောက်အကူပြုနေကြတယ်၊ <b>အပြန်အလှန်ပေါင်းစပ်ပြီး နေကြတယ်</b>၊ သူတို့လည်း born together ပဲ၊ <b>သဟဇာတပစ္စယော</b>၊ <b>အပြန်အလှန်</b> ဖြစ်သည့် အတွက်ကြောင့် <b>အညမညပစ္စယော</b>၊ အချင်းချင်း မှီခိုနေကြတာ ဖြစ်သောကြောင့် <b>နိဿယပစ္စယော</b>၊ ရှိနေတုန်းမှာ အပြန်အလှန်ဖြစ်နေလို့ <b>အတ္ထိပစ္စယော</b>၊ မကင်း ကွာခင် ဖြစ်နေတာမို့လို့ <b>အဝိဂတပစ္စယော</b>၊ <b>မြင်သိစိတ်</b>မှာလည်းပဲ ဒီလိုသဘောနဲ့ ရပ်တည်နေတာ။</p> <p>အဲဒီလောက် ၈-မျိုးနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ <b>စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်</b>ဟာလည်း ဖြတ်ခနဲ ဆိုပြီးတာနဲ့ ပျောက်သွားတာပဲ၊ ပေါ်လာပြီးတဲ့နောက် ချက်ချင်းပျောက်သွားတာပဲ၊ သူ့ အလုပ် သူလုပ်ပြီးတော့ ပျက်သွားတာပဲ၊ ပျက်သွားတဲ့အခါမှာ ဘာပေါ်လာပြန် တုန်းဆိုရင် <b>သမ္ပဋိစ္ဆိန်း</b>လို့ခေါ်တဲ့ receiving consiciousness အာရုံကို လက်ခံတဲ့ စိတ်ပေါ်လာတယ်၊ အာရုံကိုလက်ခံတယ်ဆိုတာ အသစ်ရောက်လာတဲ့ အာရုံတစ်ခု ဟာနော် တံခါးဖွင့်ပေးရုံ, မြင်လိုက်ရုံနဲ့မပြီးသေးဘူး၊ ဒါ process ကို နားလည်မယ် ဆိုရင် လွယ်လွယ်လေးပါ။</p> <p>ဥပမာ - အိမ်တံခါးလာခေါက်တယ်နော်၊ အာရုံက လာတိုက်တာ၊ တံခါး ဖွင့်ပေးလိုက်တယ်၊ <b>ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ်</b> ကြိုဆိုတာပေါ့ ဖွင့်ပေးလိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင် နက် အဆင်းအာရုံကို မြင်ရတာ၊ မျက်စိကလည်း အဲဒီ ကိုယ့်အိမ်ကို လာလည်တဲ့ လူကို မြင်လိုက်တာ <b>စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်</b>ပဲ၊ နောက် အဲဒီလူကို လက်ခံလိုက်တာ <b>သမ္ပဋိစ္ဆိန်းစိတ်</b>ပဲ၊ ဘာကိစ္စလာလည်လဲလို့ စုံစမ်းတာက <b>သန္တီရဏစိတ်</b>ပဲ၊ သူလာတာ မြင်သလို အကြောင်းကိုသိလိုက်တာက <b>ဝုဋ္ဌော</b>ပဲ၊ အတူတကွ စကားစမြည်ပြောခြင်း၊ ကော်ဖီသောက်ခြင်းပေါ့လေ စသဖြင့် လုပ်တာက ဇောပဲ၊ နှုတ်ဆက်တာက <b>တဒါရမ္မဏ</b>၊ ပြန်သွားတာက <b>ဘဝင်</b>ပဲ၊ တံခါးပြန်ပိတ်သွားတယ်၊ အဲဒီ process အတိုင်းပဲ လူတွေရဲ့စိတ် ဖြစ်နေတာ။</p> <p>ဒါဘယ်သူက ဒီပုံစံအတိုင်း ဖြစ်ရမယ်လို့ ပြောထားတာတုန်းဆိုရင် ဒါ ဘယ်သူကမှ မပြောဘူး၊ <b>စိတ္တနိယာမ</b>ပဲ၊ ဖြစ်စဉ်ကြီးတစ်ခုက ဒီအတိုင်းပဲ ဖြစ်နေ တာ၊ ကဲ စဉ်းစားကြည့်လေ၊ အခု မြန်မာပြည်မှာရှိနေတဲ့ ရာသီဥတုတွေ ကြည့်ပေါ့၊ မိုးပြီးရင် ဘာလာတုန်း ဆောင်းလာတယ်၊ ဆောင်းပြီးရင် ဘာလာလဲ နွေလာတယ်၊ နွေပြီးရင် ဘာလာလဲ မိုး၊ ဟော ဆောင်း နွေ မိုး သွားနေတာပဲ၊ ဘယ်သူကနေ လှည့်ပေးနေတာတုန်း၊ ဘယ်သူကမှ လှည့်ပေးနေတာ မဟုတ်ဘူး၊ <b>ဥတုနိယာမ</b>ပဲ နော်၊ ဥတုနိယာမ ကိန်းသေမြဲတဲ့ သဘာဝတရားကြီး the law of nature ပဲ၊ ထို့အတူပဲ စိတ်ဟာလည်း ဘယ်စိတ်ပြီးရင် ဘယ်စိတ်လာမယ်၊ ဘယ်စိတ်ပြီးရင် ဘယ်စိတ်လာမယ်လို့ ဘယ်သူကမှ အမိန့်ပေး စေခိုင်းနေတာလည်း မရှိဘူး၊ <b>စိတ္တ-နိယာမ</b>လို့ဆိုတဲ့ သဘာဝတရားကြီးရဲ့ ဖြစ်စဉ်တစ်ခုအနေနဲ့ ပေါ်လာတာလို့ ဖြစ်စဉ် တစ်ခုနဲ့ ဒီအကြောင်းနဲ့ စလိုက်ရင် ဒီလိုပေါ်လာမှာဆိုတာ ထင်ရှားတာပေါ့။</p> <p><b>စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်</b> ချုပ်ပျက်သွားတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ထိုအာရုံကို ဆက်လက် ခံယူလိုက်တဲ့ <b>သမ္ပဋိစ္ဆိန်းစိတ်</b>ဆိုတာ ပေါ်လာတာပဲ၊ အဲဒီ သမ္ပဋိစ္ဆိန်းစိတ်ကလည်းပဲ တစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘူးတဲ့၊ <b>ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ်</b>လိုပဲ ၁၁-မျိုးနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားတာ၊ အဲဒီ ၁၁-မျိုးကိုလည်းပဲ ခုနက ပေါင်းစပ်ထားသည့်အတွက်ကြောင့် <b>သမ္ပယုတ္တ-ပစ္စယော</b>၊ အတူတကွ မွေးဖွားလာတာ ဖြစ်သောကြောင့် <b>သဟဇာတပစ္စယော</b>၊ အပြန်အလှန် ဖြစ်လို့ <b>အညမညပစ္စယော</b>၊ အချင်းချင်း မှီတင်းနေကြလို့ <b>နိဿယပစ္စယော</b>၊ ရှိနေတုန်း မကင်းကွာခင် ကျေးဇူးပြုတာ ဖြစ်သောကြောင့် <b>အတ္ထိပစ္စယော</b>၊ <b>အဝိဂတပစ္စယော</b>၊ ဟောဒီ သတ္တိတွေနဲ့ ကျေးဇူးပြုတာ၊ ဒီလိုသွားနေတာ၊ သူ့ ရှုထောင့်နဲ့သူ ပြောသွား တာနော်။</p> <p><b>သမ္ပဋိစ္ဆိန်း</b>ပြီးတဲ့အခါ နောက်က <b>သန္တီရဏ</b>ဆိုတာ လာတယ်၊ အာရုံတစ်ခု လက်ခံပြီးတဲ့အခါ စူးစမ်းတယ်၊ ဒါကတော့ ထုံးစံပဲလေ၊ လူတွေမှာ သေချာ သတိ ထားကြည့်မိလို့ရှိရင် ထမင်းပွဲရောက်ရင်တောင်မှ စူးစမ်းသေးတာ မဟုတ်လား၊ ဘယ်ဟင်း အရင်နှိုက်ရမလဲ၊ မတွေးဘူးလား၊ တွေးတာပဲ၊ အဲဒါ စူးစမ်းတာပဲ၊ investigation ဟုတ်ရဲ့လား၊ စားတော့မယ်ဆိုရင် ဘယ်ကစစားရမလဲ၊ investigation လုပ်တယ်၊ အဲဒါအာရုံတစ်ခု ရလိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် စူးစမ်းလိုက်တာ၊ သို့သော် အင်္ဂလိပ်လိုက investigative, investigative consciousness လို့ပြောတာ၊ investigation ဆိုတဲ့ စကားလုံးက သိပ်ပြီး strong ဖြစ်လွန်းအားကြီးတယ်၊ တခြား နည်းနဲ့ ပြောမယ်ဆိုလို့ရှိရင် checking လုပ်တာပေါ့၊ <b>သန္တီရဏ</b>ဆိုတာ checking လုပ်လိုက်တာ။</p> <p>အဲဒီ<b>သန္တီရဏစိတ်</b> ပေါ်လာတဲ့အခါမှလည်းပဲ သန္တီရဏစိတ်လို့ ပြောရ လောက်အောင် ဘယ်နှစ်ခု ပေါင်းထားတာတုန်း၊ ၁၂-ခု ပေါင်းထားတာ၊ သူလည်း ပေါင်းထားတာပဲ၊ ၁၂-ခုဆိုတဲ့ နေရာမှာ <b>ဥပေက္ခာသန္တီရဏ</b>ဆိုရင် တစ်မျိုး၊ ဒါ သင်္ဂြိုဟ်အတိုင်းပြောမယ်ဆိုရင် <b>သောမနဿသန္တီရဏ</b>ဆိုရင် တစ်မျိုး၊ ဒီတော့ ခြုံငုံ ပြီး ပြောလိုက်ရအောင်၊ သူလည်း ပေါင်းထားတာပဲ၊ အဲဒီပေါင်းထားတာတွေက လည်းပဲ <b>သမ္ပယုတ္တပစ္စယော</b>အရ ဖြစ်လာတဲ့နေရာ အတူတူပဲ၊ အာရုံပြုတာ အတူတူပဲ၊ ဖြစ်တဲ့အချိန် အတူတူပဲ၊ ချုပ်သွားတဲ့အချိန် အတူတူပဲလို့ဆိုတော့ ဟော တစ်ခုတည်း ကဲ့သို့ ထင်ရလောက်အောင် ပေါင်းစပ်ထားတာ၊</p> <p><b>သမ္ပယုတ္တပစ္စယော</b>၊ <b>သဟဇာတ ပစ္စယော</b> အတူတကွ ဖြစ်လာကြတယ်၊<br> <b>အညမညပစ္စယော</b> - အပြန်အလှန် အထောက်အကူပြုနေကြတယ်၊<br> <b>နိဿယပစ္စယော</b> - အမှီပြုနေကြတယ်၊<br> <b>အတ္ထိ, အဝိဂတ</b> - ရှိနေတုန်း မကင်းမကွာဖြစ်တဲ့အချိန်မှာ ကျေးဇူးပြုနေကြတယ်၊</p> <p>ဒီစွမ်းရည် တွေကို အသုံးချပြီးတော့ သဘာဝတရားတွေဟာ ရပ်တည်နေကြတယ်၊ အကြာကြီး လားဆိုတော့ သိပ်တိုတောင်းတဲ့အချိန်ပိုင်းလေးမှာ ဖြတ်ခနဲဆို <b>သန္တီရဏ</b>ကလည်း ပျောက်သွားတာပဲ။</p> <p>သူပျောက်တာနဲ့တစ်ပြိုင်နက် နောက်က လာတာပဲ၊ ရှေ့က ပျောက်ပျောက် သွားလို့ နောက်ကပေါ်လာအောင် ကျေးဇူးပြုတာကို <b>အနန္တရပစ္စယော</b>လို့ ခေါ်တာပဲ၊ မရှိတော့မှ ပေါ်လာလို့ <b>နတ္ထိပစ္စယော</b>၊ <b>ဝိဂတပစ္စယော</b>လို့ ပြောတာ၊ <b>အနန္တရ</b>၊ <b>သမနန္တရ</b>၊ <b>နတ္ထိ</b>၊ <b>ဝိဂတ</b>၊ <b>ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ်</b> ပျောက်သွားလို့ရှိရင် <b>စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်</b> ပေါ်လာတယ်၊ အဲဒါ ရှေ့စိတ်သည် နောက်စိတ်ကို အခွင့်အရေးပေးတာ ဖြစ်သော ကြောင့် <b>အနန္တရပစ္စယော</b>၊ <b>သမနန္တရပစ္စယော</b>၊ <b>ဥပနိဿယပစ္စယော</b>၊ <b>နတ္ထိပစ္စယော</b>၊ <b>ဝိဂတပစ္စယော</b>၊ ဒီလိုလာတာ၊ တစ်ခုနဲ့တစ်ခုက ဆက်နေတာ၊ အကြောင်းတရား တွေနဲ့ချည်းပဲ အဲဒီလိုသွားတာ။</p> <p>ကဲ ကောင်းပြီ၊ <b>သန္တီရဏစိတ်</b>က ဖြတ်ကနဲဆို ပျက်သွားတဲ့အချိန်မှာ သူက သတ္တိလေး မြှုပ်နှံထားခဲ့သည့်အတွက်ကြောင့် ဘယ်သူ့ကို ပေါ်ထွန်းစေလိုက်သလဲ ဆိုရင် <b>ဝုဋ္ဌော</b>ဆိုတဲ့စိတ်ကို ပေါ်ထွန်းစေတယ်၊ ဒီနေရာမှာ သတိထားစရာပေါ့၊ <b>မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း</b> မပါဘဲနဲ့ ဘယ်တော့မှ <b>ဇော</b>မဖြစ်ဘူးဆိုတာပဲ၊ ကြည့် ဒီနေရာမှာ သူ့ကို နာမည်ပြောင်းထားတာနော်၊ <b>ဝုဋ္ဌော</b>ဆိုတာ <b>မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း</b>ကိုပဲခေါ်တယ်၊ <b>ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း</b>က ဒီလောက် အရာမရောက်ဘူး၊ <b>မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း</b>က အရာရောက် တယ်၊ ကြည့် မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်းကို <b>ဝုဋ္ဌော</b>လို့ နာမည်ပြောင်းပေးထားတာ၊ အဲဒီ မနောဒွါရဝဇ္ဇန်းနဲ့ကျမှ နောက်က <b>ဇော</b>ဆိုတာ လာလို့ ရတယ်။</p> <p>မနောဒွါရမှာ သူ့ကို <b>မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း</b>လို့ပဲ ခေါ်လိုက်တယ်၊ ပဉ္စဒွါရ ရောက်တဲ့ အခါမှာ သူ့ကို နာမည်ပြောင်းထားတယ် <b>ဝုဋ္ဌော</b>လို့၊ (ဆိုင်မှာတော့ မန်နေဂျာပေါ့၊ အိမ်ရောက်တဲ့အခါ ထမင်းချက်ပေါ့၊) မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်းကို ပဉ္စဒွါရ မှာ <b>ဝုဋ္ဌဗ္ဗန</b>၊ ဆုံးဖြတ်ချက်ပေးသူအနေနဲ့ သူ့ကိုခေါ်ထားတာ၊ အဲဒီ <b>ဝုဋ္ဌော</b> ပေါ်လိုက်တဲ့အချိန်မှာ နောက်က ဇောဆိုတာက ဝင်လာတာ၊ ကောင်းပြီ အဲဒီ <b>ဝုဋ္ဌော</b> ဆိုတဲ့ <b>မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း</b> မှာလည်းပဲ ဆိုင်ရာဆိုင်ရာ စေတသိက်တွေနဲ့ ယှဉ်တွဲပြီး ဖြစ်လာတာ၊ ဆိုင်ရာဆိုင်ရာ စေတသိက်တွေကလည်း တစ်ခုတည်းလို့ ထင်ရအောင် ပေါင်းစပ်ပေးထားတာ၊ ဒါ <b>သမ္ပယုတ္တပစ္စယော</b>လို့ ခုနအတိုင်းပဲ သိရမယ်။</p> <p>ကဲ <b>ဝုဋ္ဌော</b>ဆိုတာ ပြီးသွားတဲ့အခါ ဘာလာလဲ၊ <b>ဇော</b>၊ <b>ဇောစိတ်</b>ဆိုတာ repeatation ရှိတယ်၊ repeatation ဆိုတာ ထပ်ထပ်ဖြစ်တယ် ဆိုကတည်းက အရှိန် ရှိတယ်လို့ ပြောရမယ်၊ သူများနဲ့မတူဘူး၊ ထပ်လာလို့ရှိရင် အရှိန်ရှိတယ်၊ ဥပမာ- မြစ်ရေတစ်ခုကို ပြောကြည့်ရအောင်၊ အားလုံးသိတဲ့အတိုင်း မေခ မေလိခ ဆိုတဲ့ မြစ်နှစ်သွယ်ကနေ ပေါင်းစည်းပြီးတော့ ဧရာဝတီမြစ်ကြီးအဖြစ် စီးဆင်းလာတယ်၊ မြစ်ဖျားဧရာမှာဆိုရင် ရေဟာ အင်မတန်အေးတယ်၊ တဖြည်းဖြည်း အောက်ရောက် လာတော့ နွေးလာတယ်၊ ဘာဖြစ်လို့တုန်း၊ လှုပ်ရှားမှုကြောင့် ရေဟာ နွေးလာတာ။</p> <p>အဲဒီထက် ပိုပြီးတော့ထင်ရှားတဲ့ဥပမာက ဆောင်းအခါမှာ လမ်းမလျှောက် ကြဘူးလား၊ အိမ်က ထွက်ခါစတုန်းကတော့ အေးတယ်၊ အတော်လေး လျှောက်မိ တဲ့အခါ နွေးမလာဘူးလား၊ အဲဒါ လျှောက်တဲ့အခါမှာ နွေးလာတာ ဘာဖြစ်လို့တုန်း၊ လှုပ်ရှားမှုကြောင့် energy တွေ ရလာတယ်၊ စွမ်းရည်တွေ ရလာတယ်။</p> <p>အဲဒါလိုပဲ <b>ဇော</b> မှာလည်း စွမ်းရည်သတ္တိတွေ ထက်လာတယ်နော်၊ အကြိမ်ကြိမ်ဖြစ်လို့ စွမ်းရည်သတ္တိတွေ ထက်လာတယ်၊ <b>ဇော</b> ဆိုတာ ကုသိုလ် အကုသိုလ် အဗျာကတ ခွဲရတော့မယ်၊ <b>လောဘဇော</b> စောတယ်၊ အဲဒီအာရုံပေါ် လိုချင်တပ်မက်တဲ့စိတ် ဖြစ်ပြီဆိုရင် <b>လောဘမူစိတ်</b> ဖြစ်ပြီ၊ အဲဒီလို လောဘမူစိတ် ဖြစ်တဲ့အခါမှာလည်း ဝမ်းသာအားရ ဖြစ်တာလား၊ သို့မဟုတ် ဝမ်းသာအားရ မထင် မရှား, ခံစားချက်က သိပ်မပြင်းထန်ဘူးလား ဆိုတာ ကြည့်ရအောင်၊ နောက်တစ်ခု အဲဒီခံစားချက် ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဝမ်းသာအားရ ဖြစ်တယ်ဆိုဦး အဲဒီအာရုံပေါ်မှာ မှားယွင်းနေတဲ့ အယူအဆတစ်ခုကို အခြေခံပြီးတော့ ဖြစ်တာလား၊ သို့မဟုတ် အခြေခံ မပါဘဲနဲ့ ဖြစ်တာလား၊ ဟော <b>ဒိဋ္ဌိဂတသမ္ပယုတ်</b>နဲ့ <b>ဒိဋ္ဌိဂတဝိပ္ပယုတ်</b> ထပ်ခွဲတာ၊ ဖြစ်လာ ကတည်းက hesitation တွန့်ဆုတ်ခြင်း မရှိဘဲနဲ့ ထက်ထက်သန်သန် ဖြစ်တာလား၊ တွန့်ဆုတ်နေတာကို အားပေးလိုက်မှ ထက်သန်လာတာလား ဆိုတာ တွက်ရဦးမယ်။</p> <p>ပထမ <b>လောဘမူစိတ်</b> ဖြစ်လာတယ်၊ လိုချင်တယ်၊ ဝမ်းသာအားရ လှိုက်လှိုက်လှဲလှဲ လိုချင်တယ်၊ <b>သောမနဿ</b> လှိုက်လှိုက်လှဲလှဲ၊ အဲဒီလိုချင်တယ်လို့ ဆိုတဲ့ အာရုံကို ဒါငါ့ဟာလို့ မိစ္ဆာအယူဝါဒကို အခြေခံလိုက်မယ်၊ <b>ဒိဋ္ဌိဂတသမ္ပယုတ်</b>၊ ဖြစ်ကတည်း ကနော် စွမ်းအားသတ္တိအပြည့် ဖြစ်လာတယ်၊ <b>အသင်္ခါရိက</b>၊ အဲဒီလို ပထမ <b>လောဘမူစိတ်</b> ဖြစ်လာပြီဆိုလို့ရှိရင် စေတသိက်ပေါင်း ဘယ်လောက်နဲ့ လာတုန်း? ၁၉-ခုနဲ့ ဖြစ်တယ်။</p> <p>အနည်းဆုံး ပထမလောဘမူစိတ်ဆိုရင် ဖဿ ဝေဒနာ သညာ စေတနာ ဧကဂ္ဂတာ ဇီဝိတိန္ဒြိယ မနသိကာရဆိုတဲ့ ၇-ခုအပြင် မောဟ အဟိရိက အနောတ္တပ္ပ ဥဒ္ဓစ္စ ဆိုတဲ့ ဒီ ၄-ခုကလည်း ပါတယ်၊ ဝိတက် ဝိစာရ ပီတိ အဓိမောက္ခ ဝီရိယ ፡ ဆန္ဒ ဆိုတဲ့ ပကိဏ်းစေတသိက် ၆-ခုကလည်း ပါတယ်၊ ၁၃-ခု၊ ဟိုက ၄-ခု ထည့် ဆိုတော့ ၁၇-ခု၊ အဲဒီထဲမှာ လောဘ ထည့်လိုက်မယ်၊ ဒိဋ္ဌိ ထည့် လိုက်မယ်ဆိုရင် ၁၉-ခု ဖြစ်သွားမယ်၊ အဲဒီ<b>ပထမလောဘမူဇော</b>ဆိုရင် ၁၉-ခုကို ဖွဲ့စည်းထားတယ် ဒီလိုပြောရမယ်။</p> <p>အဲဒီသဘာဝတရား ၁၉-ခုဟာ အချင်းချင်း အပြန်အလှန် ပေါင်းစပ်တာ ဖြစ်သောကြောင့် <b>သမ္ပယုတ္တပစ္စယော</b>လို့ ဒီလိုရပ်တည်နိုင်တာ၊ <b>သမ္ပယုတ္တသတ္တိ</b>နဲ့ ကျေးဇူးပြုတာ၊ born together အတူတကွဖြစ်လို့ <b>သဟဇာတပစ္စည်း</b>၊ အပြန်အလှန် အထောက်အကူပြုနေကြလို့ <b>အညမညပစ္စည်း</b>၊ အချင်းချင်းမှီနေကြလို့ <b>နိဿယ ပစ္စည်း</b>၊ ရှိနေတုန်း ကျေးဇူးပြုလို့ <b>အတ္ထိ</b>၊ မကင်းမကွာခင် ကျေးဇူးပြုတာ ဖြစ်သော ကြောင့် <b>အဝိဂတ</b> ဆိုပြီးတော့ ဒီလိုစွမ်းရည်သတ္တိတွေနဲ့ သူက တစ်စက္ကန့်လေး ဖြစ်ပါစေ, သူဖြစ်တဲ့အချိန်လေးက အင်မတန်မှ တိုတယ်၊ တိုတဲ့အချိန်ပိုင်းလေးမှာ ဖြတ်ခံနဲဆို ဖြစ်ပြီးတော့ ပျက်သွားတယ်၊ အဲဒီအချိန်ပိုင်းလေးမှာ ဖြစ်သမျှ နာမ် တရားတွေဟာ <b>သဟဇာတသတ္တိ</b>နဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်၊ <b>သမ္ပယုတ္တသတ္တိ</b>နဲ့ ကျေးဇူးပြု နေကြတယ်။</p> <p>ဒါက <b>ဝီထိစဉ်</b>နဲ့ applied လုပ်ကြည့်တဲ့နည်းကို နမူနာပေးတာ၊ အဲဒီ နမူနာ ကို ယူပြီးတော့ ကိုယ့်ရဲ့နေ့စဉ်ဘဝမှာ <b>သမ္ပယုတ္တပစ္စည်း</b>ဆိုတာတွေကို သဘောပေါက် လေ့လာသုံးသပ်ကြည့်မယ် ဆိုလို့ရှိရင် တို့ရဲ့သန္တာန်မှာဖြစ်တဲ့ နာမ်တရား တွေဟာ ဆိုင်ရာဆိုင်ရာ အကြောင်းတရားတွေကြောင့် တစ်ခုတည်းကဲ့သို့ ပေါင်းစပ် ထားတာပါလား၊ တကယ်တော့ တစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘူး၊ ဒီသဘာဝတရားတွေ ပေါင်းစပ်ပြီးတော့ အပြန်အလှန် အကျိုးပြုနေတာပါလားလို့ ပဋ္ဌာန်းကျမ်းကြီးကို ရှုမြင်သုံးသပ်ကြရမယ်။</p> <p>ဝိပဿနာကျင့်စဉ်တစ်ခုလို ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် အားထုတ်နေရဘိသကဲ့သို့ ဒီသဘာဝ တရားတွေဟာ အင်မတန်တိုတောင်းတဲ့ ခဏလေးအတွင်းမှာ ဖြစ်လာပြီး တော့ ထိုတိုတောင်းတဲ့ ခဏလေးအတွင်းမှာပဲ လုံးဝချုပ်ကွယ်သွားကြတယ်ဆိုတဲ့ <b>အနိစ္စသဘောတရား</b>၊ ထို အနိစ္စသဘောတရားတွေကို ကြည့်ပြီးတော့ ေဩာ် ဒီလိုချည်းပဲ ဖြစ်ပြီးပျက်နေတာချည်းပါလား၊ စိတ်ပျက်စရာကြီးပါလားဆိုတဲ့ <b>ဒုက္ခသဘော</b>၊ ဒီလိုစိတ်ပျက်စရာကောင်းတဲ့ အနေအထားကြီးကို ငါ ဘာမှ မတတ်နိုင်ပါလား လို့ဆိုတဲ့ <b>အနတ္တသဘော</b>၊ အဲဒါတွေကို ရှုမြင်သုံးသပ်ပြီးတော့ ဆင်ခြင်ကြည့်နိုင် ပြီဆိုလို့ရှိရင် သင်္ခါရတရားတွေရဲ့ ချုပ်ငြိမ်းရာဖြစ်တဲ့ <b>နိဗ္ဗာန်</b>ကို တွေ့ရှိကြမှာ ဖြစ်တယ်လို့ အားလုံးသဘောကျပြီးတော့ ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် အားထုတ်တော်မူနိုင် ကြပါစေကုန်သတည်း။</p> <p></p> <h3>ပဋ္ဌာန်းမြတ်ဒေသနာ အပိုင်း (၁၇)</h3> <p>သာသနာတော်နှစ် ၂၅၅၃-ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၇၁-ခုနှစ်၊ နတ်တော် လပြည့်ကျော် ၃-ရက်၊ (၄-၁၂-၂၀၀၉)၊ ရန်ကုန်တိုင်း၊ ဗဟန်းမြို့နယ်၊ ကြားတောရ လမ်း မင်္ဂလာဈေးဓမ္မာရုံတော်ကြီးအတွင်းဝယ် ဆင်ယင်ကျင်းပ ပြုလုပ်အပ်သည့် ညဉ့်ဦးယံဓမ္မသဘင်အခမ်းအနားဝယ် မင်္ဂလာတောင်ညွန့် မြို့နယ် မင်္ဂလာဈေး နှစ်ဖက်မိဘများနှင့် ဦးတင်စိုးတို့အား ရည်စူး၍ ဒေါ်လှခင် ကိုကျော်သင်းဆေးဆိုင် မိသားစုတို့၏ အမတဒါန ဓမ္မဒါနအဖြစ်ဖြင့် ဟောကြား တော်မူသည်။</p> <h3>ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယော</h3> <p><b>“ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယော”</b>ဆိုတာ <b>သမ္ပယုတ္တပစ္စယော</b>နဲ့ ဆန့်ကျင်ဘက် အဓိပ္ပါယ် မှတ်ယူရမှာ ဖြစ်တယ်၊ ပဋ္ဌာန်းပစ္စည်းတွေထဲမှာ <b>ယုဂဠပစ္စယ</b> အစုံအစုံပစ္စည်းတွေ ရှိတယ်၊ အစုံအစုံပစ္စည်းတွေက ဘာတွေလဲ ဆိုလို့ရှိရင် <b>“ကမ္မပစ္စယော, ဝိပါက ပစ္စယော”</b> ဒါကလည်း အစုံတစ်ခုပဲ၊ <b>“ပုရေဇာတပစ္စယော, ပစ္ဆာဇာတ ပစ္စယော”</b> ဆိုတာ ဒါကလည်း အစုံတစ်ခုပဲ၊ ထို့အတူပဲ <b>“သမ္ပယုတ္တပစ္စယော, ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယော”</b> အစုံပဲ၊ <b>“အတ္ထိပစ္စယော, နတ္ထိပစ္စယော”</b> ဒါလည်း အစုံပဲ၊ <b>“ဝိဂတပစ္စယော အဝိဂတ ပစ္စယော”</b> ဒါလည်း အစုံပဲ၊ ဆန့်ကျင်ဖက်တွေဖေါ်ပြပြီး အကြောင်းတရားတွေကို မြတ်စွာဘုရားက ရှင်းထားတယ်။</p> <p>မနေ့က <b>သမ္ပယုတ္တပစ္စယော</b> ဟောခဲ့တယ်၊ အတူတကွ ပေါင်းစပ်ထားလိုက် တာ၊ ပေါင်းစပ်ထားမှန်း မသိရအောင်, တစ်ခုတည်းကဲ့သို့ ထင်ရအောင် အချက် ၄-ချက်ကို အခြေပြုပြီး ပေါင်းစပ်ထားတယ်၊ သမ္ပယုတ္တပစ္စယော - မှီရာဝတ္ထုချင်း တူတယ်၊ ပြုရာအာရုံချင်းတူတယ်၊ ဖြစ်တဲ့အချိန်ချင်းတူတယ်၊ ပျက်သွားတဲ့ အချိန်ချင်း တူတယ်ဆိုတော့ အများကိုပေါင်းစပ်ထားပေမယ့်လို့ တစ်ခုတည်းလို့ ထင်ရအောင် တည်ရှိနေတဲ့ ဒီသဘာဝတရားတွေဟာ အပြန်အလှန် အထောက် အကူပြုပြီး နေကြတယ်ဆိုတာကို ရှင်းလင်းဟောကြားခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။</p> <p>ဒီကနေ့ကျတော့ <b>ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယော</b> ဟောပါမယ်၊ သမ္ပယုတ္တ နဲ့ ဝိပ္ပယုတ္တ၊ <b>“ဝိ”</b> ဆိုတဲ့အဓိပ္ပါယ်က ဒီနေရာမှာ ဆန့်ကျင်ဘက်ကို ဖေါ်ပြတယ်၊ <b>ဝိပ္ပယုတ္တ</b>ဆိုတာ တစ်ခုတည်းလို ပေါင်းစပ်ထားတဲ့အရာ မဟုတ်ဘူး၊ ဒီနှစ်ခုဟာ အတူတကွ တည်ရှိ ပြီးတော့ နေကြတယ်၊ သို့သော် ပေါင်းစပ်ထားတဲ့အရာတော့ မဟုတ်ဘူး၊ တစ်ခု တည်းလို့ ထင်ရအောင် ပေါင်းစပ်ထားတာ မဟုတ်ဘူး။</p> <p>အရာဝတ္ထုတွေက သဘာဝချင်း တူညီပြီဆိုရင် ခွဲမရအောင် ပေါင်းသွားတာ မျိုးရှိတယ်၊ ဥပမာမယ် - ရေနဲ့ နွားနို့၊ ရေနဲ့ နွားနို့ဟာ တိုင်းတာတဲ့ကိရိယာနဲ့ တိုင်းတာပြီး မကြည့်ဘူးဆိုလို့ရှိရင် မသိနိုင်ဘူး၊ ဒါကြောင့် နွားနို့မှန်သမျှ ရေရောပြီး ရောင်းကြတာ၊ ရေနဲ့နွားနို့ဟာ ပေါင်းစပ်သွားတယ်၊ တစ်ခုတည်းလို ဖြစ်သွားတယ်၊ အဲဒီလို သဘာဝတရားတွေဟာ တစ်ခုတည်းလို ပေါင်းစပ်သွားတာမျိုးဆို <b>သမ္ပယုတ္တ</b> လို့ခေါ်တယ်၊ ရောနှောသွားတယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ မြန်မာစာပေမှာ “နွားနို့နဲ့ရေ ရောသကဲ့သို့ တစ်သားတည်းဖြစ်တယ်” လို့ ပြောကြတယ်၊ ညီညွတ်တဲ့ နေရာမှာ သရုပ်ဖော်တာ၊ နွားနို့နဲ့ရေ ရောထားသလိုပဲ ကွဲပြားခြားနားမှု မရှိဘူးလို့ ဒီလို ပြောတာ၊ ဒီတော့ <b>သမ္ပယုတ္တ</b>ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပါယ်က အဲဒီလို ရောစပ်သွားတဲ့ အနေ ထိအောင် ပေါင်းထားတာကို ပြောတာ။</p> <p><b>ဝိပ္ပယုတ္တ</b>က အဲဒီလို မဟုတ်ဘူး၊ ရောစပ်လို့ မရဘူး၊ အတူတကွ တည်ရှိနေ ပေမယ့်လို့ ရောစပ်လို့မရတဲ့ သဘာဝတရားတွေဟာလည်း တစ်ခုနဲ့တစ်ခု အထောက်အကူပြုပြီး အကြောင်းအကျိုးအဖြစ် ဆက်စပ်တည်ရှိနေကြတာပဲတဲ့၊ ပေါင်းစပ်လို့ရတဲ့ သဘာဝ တရားတွေ တည်ရှိနေကြသလို ပေါင်းစပ်လို့မရတဲ့ သဘာဝတရားတွေလည်းပဲ အတူတကွတည်ရှိပြီးတော့ အပြန်အလှန် အကျိုးပြုနေ ကြတယ်။</p> <p>ရောလို့ မရဘူးဆိုတာ ဆီနဲ့ ရေဆိုတာ ဘယ်တော့မှ ရောလို့မရဘူး၊ ဘာ ဖြစ်လို့တုန်း၊ သဘာဝချင်းမှ မတူတာ၊ ရေပေါ်မှာ ဆီထည့်လိုက်လို့ရှိရင် ဆီတွေက အပေါ်မှာ ဝေ့နေတယ်လေ၊ ရေနဲ့ တစ်သားတည်းဖြစ်မနေဘူး၊ နွားနို့နဲ့ မတူဘူး၊ ဆီနဲ့ရေသည် ပေါင်းစပ်လို့ မရဘူး၊ အဲဒီ ဆီနဲ့ရေ ပေါင်းစပ်လို့ မရသလို တချို့ သဘာဝတရားတွေဟာ ပေါင်းစပ်လို့ မရဘူး၊ သို့သော် ရေပေါ်မှာ ဆီရှိနေသလို သဘာဝတရားနှစ်ခုဟာ အတူတကွတည်ရှိပြီး နေကြတယ်တဲ့၊ သို့သော် ရောစပ် သွားတာတော့ မဟုတ်ဘူး၊ အဲဒါကို <b>ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယော</b>လို့ ပြောတာနော်။</p> <p><b>ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယော</b> - မှီရာဝတ္ထုချင်း တူချင်မှ တူမယ်၊ အာရုံပြုတာချင်း တူချင်မှတူမယ်၊ ဖြစ်တဲ့အချိန်ကာလ တူချင်တူမယ်၊ ပျက်သွားတဲ့အချိန်ကာလ တူချင်တူမယ်၊ မတူညီတဲ့သဘောတွေကြောင့် ပေါင်းစပ်လို့မရဘူး၊ ဆိုပါစို့ - ဆီနဲ့ရေ၊ ဆီဆိုတာလည်း အရည်သဘောပဲ၊ ရေဆိုတာလည်း အရည်သဘောပဲ၊ အရည်ပျော်နေတဲ့ သဘော တွေချည်းပဲ၊ ဆီကလည်း အရည်ပျော်နေတယ်၊ ရေကလည်း အရည် ပျော်နေတယ်၊ ဒီအခြေအနေအားဖြင့်တော့ တူတယ်၊ သို့သော် ပေါင်းစပ်လို့ရလား ဆိုတော့ မရဘူး၊ အဲဒီလို ပေါင်းစပ်လို့မရတဲ့ သဘာဝတရားတွေ မှီတင်းပြီးတော့ ကျေးဇူးပြုနေတဲ့ ပစ္စည်းတရားကို <b>ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်း</b> လို့ပြောတာ။</p> <p>ကဲ - သဘာဝချင်းမတူတဲ့တရားဆိုတာ ဘာတွေလဲ၊ <b>ရုပ်</b>နဲ့<b>နာမ်</b>ဟာ သဘာဝချင်း မတူဘူး၊ ဘယ်လိုကွဲပြားခြားနားသလဲဆိုလို့ရှိရင် ရုပ်က အာရုံပြုနိုင်စွမ်း မရှိဘူး၊ အာရုံကို သိနိုင်စွမ်းမရှိဘူး၊ နာမ်ကအာရုံကိုသိတယ်၊ အာရုံသိတာနဲ့မသိတာ၊ ရုပ်က အာရုံကို မသိတဲ့သဘော၊ နာမ်က အာရုံကို သိတဲ့သဘော၊ သို့သော် ရုပ်နဲ့ နာမ် အတူမဖြစ်ဘူးလားဆိုရင် ဖြစ်တယ်၊ အခြေခံ သဘာဝချင်းကျတော့ မတူဘူး၊ နောက် ရုပ်ကဖြစ်ပြီး ရပ်တည်နေတာ အင်မတန်နှေးတယ်၊ အပျက်နှေးတယ်၊ အပြောင်းအလွဲ နှေးတယ်၊ နာမ်တရားက အပြောင်းအလွဲ အင်မတန်မြန်တယ်၊ ဒီရှုထောင့်က ကြည့်ရင်လည်း ရုပ်နဲ့နာမ် မတူပြန်ဘူး၊ ရုပ်တရားက ဖြစ်လာပြီးတဲ့ နောက်မှာ အချိန်တော်တော်ကြာအောင် တည်ရှိတယ်၊ နာမ်တရားက ခုဖြစ် ခုပျက် သွားတယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ <b>“ရူပံ ဒန္ဓပရိဝတ္တံ”</b> ရုပ်တရားဆိုတာ အင်မတန်နှေးကွေးတဲ့ အပြောင်း အလဲ ရှိတယ်တဲ့၊ နာမ်တရားကျတော့ <b>“နာမံ လဟုပရိဝတ္တံ”</b> နာမ်တရား ဆိုတာ လျင်လျင်မြန်မြန် ပြောင်းသွားတာ။</p> <p>ဒီတော့ ရုပ်နဲ့နာမ်ဟာ သဘာဝချင်း မတူပေဘူး၊ အဲဒီ သဘာဝနှစ်ခုကို မတူတာ အတူထားလိုက်လို့ရှိရင်တော့ တစ်ခုနဲ့တစ်ခု အထောက်အကူပြုပါ့မလား ဆိုရင် ပြုတာပေါ့၊ မတူမှ အထောက်အကူပြုတာ မဟုတ်ဘူး၊ မတူတဲ့အရာကလည်း မတူတဲ့ အရာတွေကို အထောက်အကူပြုတာပဲ။</p> <p>မြတ်စွာဘုရားက လောကကြီးဟာ အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ်ပြီး တည်ရှိနေတယ် ဆိုတာကို ထောင့်စေ့အောင်, အကြွင်းအကျန်မရှိအောင် ဟောထားတာ၊ အကြောင်းတရားနဲ့အကျိုးတရား ဒီနှစ်ခုဟာ ဆက်စပ်ပြီး ဖြစ်ပေါ်နေတယ် ဆိုတာကို အကြွင်းအကျန်မရှိအောင် သတ္တိ ၂၄-မျိုးကို ခေါင်းစဉ်တပ်ပြီး ဟောသွားတာ၊ ရုပ်တရား နာမ်တရားတွေရဲ့ စွမ်းရည်သတ္တိက အမျိုးမျိုးရှိတယ်၊ အဲဒီစွမ်းရည် သတ္တိတွေကိုပဲ <b>၂၄-ပစ္စည်း</b>လို့ ခေါ်တာနော်။</p> <p>အဲဒီ<b>၂၄-ပစ္စည်း</b>သော စွမ်းရည်သတ္တိတွေဟာ တစ်ခုစီ တစ်ခုစီ ဖြစ်နေကြတာ မဟုတ်ဘူး၊ သဘာဝတရားတစ်ခုဆိုရင် စွမ်းရည်သတ္တိက ၄-ခု, ၅-ခု၊ ၂-ခု ဆိုတာ အနည်းဆုံးပဲ၊ အဲဒီလို စွမ်းရည်သတ္တိတွေနဲ့ အကြောင်းအကျိုးဆက်နွယ်ပြီး သက်ရှိသတ္တဝါတွေရော သက်မဲ့တွေရော အပြန်အလှန်အထောက်အကူပြုပြီး တည် ရှိနေကြတာ၊ ကမ္ဘာလောကကြီးတစ်ခုလုံးဟာ အကြောင်းတရားနဲ့ကင်းပြီးတော့ ဖြစ်တယ်ဆိုတာ တစ်ခုမှမရှိဘူး၊ ဒါကြောင့် မြတ်စွာဘုရားက ကမ္ဘာလောကကြီးကို <b>သင်္ခါရလောက</b>တဲ့၊ နောက်ပြီး <b>သင်္ခတ</b> ဆိုတဲ့ စကားလုံးလေး တစ်လုံးတည်းနဲ့ ပြောထားတာ၊ <b>သင်္ခတ</b> မှာ <b>သံ</b> ဆိုတာ အကြောင်းတရားတွေ ပေါင်းစုပြီးတော့၊ <b>ခတ</b> ဆိုတာက <b>“ကရ”</b> က လာတာ၊ အကြောင်းတရားတွေ ပေါင်းစုပြီးတော့ ပြုလုပ် ဖန်တီး အထောက်အကူပြုထားတဲ့အရာလို့ ဒီလိုပြောတာ၊ အဲဒီလို အကြောင်း တရားတွေက ပေါင်းစပ်ပြီး အထောက်အကူပြုခံထားရတဲ့အရာတွေ မှန်သမျှဟာ <b>သင်္ခတ</b>ပဲ၊ သင်္ခတမှန်သမျှဟာ <b>အနိစ္စ</b>ပဲ၊ ဘာဖြစ်လို့တုန်း၊ အကြောင်းကို မှီတည် နေရလို့ပဲ။</p> <p>အဲဒီအကြောင်းတွေကရော ဘယ်မှာ ရှာရတုန်း၊ ဒီအကြောင်းတရားတွေက အပြန်အလှန်တွေပဲ၊ သူတို့ကိုယ်တိုင်ကပဲ အကြောင်းတရား ဖြစ်နေတာ၊ ဘာဖြစ်လို့ တုန်းဆိုတော့ လူ့ဘဝ ဘာကြောင့်ရလာတုန်းဆို ကံကြောင့် ရလာတယ်လို့ ပြောကြ တယ်၊ ဒါဖြင့် ကံက ဘယ်မှာ ရှာရမှာတုန်းဆိုတော့ လူ့သန္တာန်မှာပဲ ရှိတာလေ၊ အပြင်ကလာတာ မဟုတ်ဘူး၊ ကံကြောင့် လူဖြစ်တယ်၊ ကံဆိုတာ ဘယ်က ဖြစ်တာ တုန်း၊ လူမှာပဲ ဖြစ်တာပဲ၊ ထို့အတူပဲ အကြောင်းနဲ့အကျိုးဆိုသည်မှာ တခြားရှာစရာ မဟုတ်ဘူးတဲ့၊ ဆိုင်ရာဆိုင်ရာ သဘာဝတရားတွေဟာ အကြောင်းအကျိုးဖြစ်ပြီး နေကြတယ်၊ <b>သင်္ခတ</b> အကြောင်းတရားတွေက ပေါင်းစုပြီး ထုတ်လုပ်ထားတယ်၊ သို့မဟုတ် အကြောင်းတရားတွေက ပေါင်းစုပြီး ဖန်တီးထားတယ်တဲ့၊ လောကကြီးမှာ ရှိသမျှအရာအားလုံးဟာ, အစစ်အမှန်သဘာဝအားလုံးဟာ <b>သင်္ခတ</b> တရားတွေ ချည်းပဲ၊ ထို အစစ်အမှန်တရားတွေအပေါ်မှာ အတွေးအထင်တွေကသာ ပညတ်၊ အတွေးအထင် မဟုတ်ဘဲနဲ့ တကယ့်အစစ်အမှန် သဘာဝတရား မှန်သမျှဟာ <b>သင်္ခတ</b>၊ အကြောင်းတရားတွေက ပေါင်းစပ်ပြီး ထုတ်လုပ်ထားတာတွေချည်းပဲ။</p> <p>ဒါဖြင့် <b>သင်္ခတ</b> ရှိရင် ထိုသင်္ခတရဲ့ဆန့်ကျင်ဖက် <b>အသင်္ခတ</b>ဆိုတာ မရှိဘူး လားဆိုတော့ ရှိတယ်၊ အဲဒီ <b>အသင်္ခတ</b>ကို <b>နိဗ္ဗာန်</b>လို့ ပြောတာပေါ့၊ <b>နိဗ္ဗာန်</b>ဆိုတာ အကြောင်းကင်းတယ်၊ အကြောင်းတရားတွေက ပေါင်းစပ်ပြီးတော့ ထုတ်လုပ်ထား တာ မဟုတ်ဘူး၊ ထုတ်လုပ်ထားတာ မဟုတ်သည့်အတွက် နိဗ္ဗာန်ကို ထာဝရ မြဲတယ်လို့ ပြောတာ၊ အကြောင်းတရားတွေက ပေါင်းစပ်ထုတ်လုပ်ထားတာမှန်သမျှ ဘယ်တော့မှ မမြဲဘူး၊ ဘာဖြစ်လို့တုန်း၊ အကြောင်းပေါ်မှာ မှီတည်နေလို့ အကြောင်း က မမြဲလို့ ဖြစ်ပေါ်လာသည့်အရာသည် ဘယ်တော့မှ မမြဲဘူး၊ နိဗ္ဗာန်ဆိုတာ အကြောင်းကင်းတယ်၊ ထုတ်လုပ်ထားတဲ့အကြောင်း မရှိလို့ နိဗ္ဗာန်က မြဲတယ်ပေါ့၊ သူ့ သဘာဝက အမြဲရှိတယ်။</p> <p>ဒါဖြင့်ရင် အကြောင်းတရားတွေ ပေါင်းစပ်ထားတဲ့ <b>သင်္ခတ</b>ဟာ မမြဲဘူး ဆိုတာ ဘာကြောင့် သိနိုင်လဲ၊ ရှင်းရှင်းလေးရယ် မြတ်စွာဘုရားက ဟောထားတာ၊ <b>“အနိစ္စသမ္ဘူတံ ကုတော နိစ္စံ ဘဝိဿတိ”</b>၊ သံယုတ်ပါဠိတော်မှာ မြတ်စွာဘုရား ဟောတဲ့စကားလုံးတစ်ခု၊<br> <b>အနိစ္စသမ္ဘူတံ</b> - မမြဲတဲ့ အကြောင်းတရားက ဖန်တီး လိုက်တဲ့ အရာတစ်ခုဟာတဲ့၊<br> <b>ကုတော နိစ္စံ ဘဝိဿတိ</b>- ဘယ်မြဲပါ့မလဲတဲ့၊<br> ဒါပြောတာ၊ မြန်မာလိုရှင်းရှင်းလေး။ အကြောင်းတရားကမှမမြဲတာ, ဘယ်လိုလုပ် အကျိုးတရားကမြဲမှာတုန်း၊ ဥပမာနဲ့ ပြောမယ်ဆိုရင် “သေတတ်တဲ့ အမေအဖေက မွေးထားလို့ရှိရင် ဒီလူဟာ မသေဘဲ ရှိပါ့မလား မရှိဘူး။ အဲဒီလို သေတတ်တဲ့ အမေအဖေက မွေးထားမှတော့ သေမှာပဲပေါ့၊ အကြောင်းတရားကမှ မမြဲဘူးဆိုရင် အကြောင်းတရားကထုတ်လုပ်တဲ့ အကျိုးတရားကော မြဲနိုင်ပါ့မလား၊ သံယုတ် ပါဠိတော်မှာ အဲဒီ အတွေးအခေါ်ကို မြတ်စွာဘုရားက ပေးထားတာ။</p> <p>ထို့အတူပဲ မမြဲဘူးဆိုလို့ရှိရင် စိတ်ထဲမှာ ကျေနပ်စရာမကောင်းဘူး၊ အားရစရာ မရှိဘူး၊ အားကိုးစရာ မရှိဘူး၊ ဖြစ်မှုပျက်မှုတွေက အမြဲတမ်း ဒုက္ခပေးနေတဲ့ အရာကို <b>ဒုက္ခ</b>လို့ ခေါ်တာပဲ၊ အနှောင့်အယှက်ပေးနေတဲ့အရာကို <b>ဒုက္ခ</b>လို့ ခေါ်တာပဲ၊ အဲဒီ ဒုက္ခကို တားဆီးလို့ရမလား၊ ကိုယ်ဖြစ်ချင်တိုင်းဖြစ်လို့ရမလား၊ မရဘူး။ မရတာကို <b>အနတ္တ</b> လို့ပြောတာ၊ ဒါကြောင့်မို့ <b>“ယဒနိစ္စံ တံ ဒုက္ခံ”</b> - အနိစ္စသည်ပင် ဒုက္ခ၊ <b>“ယံ ဒုက္ခံ တဒနတ္တာ”</b> - ဒုက္ခသည်ပင် အနတ္တပဲ လို့ မြတ်စွာဘုရားက ဟောတာ၊ အနိစ္စ ဒုက္ခ အနတ္တဆိုတာ တစ်ခုမြင်ရင် ကျန်တာတွေ မြင်သွားတယ်လို့ ပြောတာနော်။</p> <p>ဒါကြောင့်မို့ မြတ်စွာဘုရားက အနိစ္စကို တွေးသလိုပဲ ဒုက္ခကိုလည်းပဲ ဆင်ခြင်စဉ်းစားဖို့ <b>“ဒုက္ခသမ္ဘူတံ ကုတော သုခံ ဘဝိဿတိ”</b>၊ အကြောင်းတရားက ဒုက္ခဆိုရင် ဒုက္ခကြောင့် ဖြစ်လာတဲ့ အကျိုးတရားဟာ ဘယ်လိုလုပ် သုခ ဖြစ်နိုင် မှာတုန်း၊ ထုတ်လုပ်တဲ့တရားက ဒုက္ခ ဆိုရင် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ အကျိုးတရားဟာ ဘယ်လိုလုပ် သုခ ဖြစ်နိုင်မှာတုန်း၊ ထုတ်လုပ်တဲ့တရားက ဒုက္ခဆိုရင် ဖြစ်ပေါ်လာတာ ဒုက္ခပဲ ဖြစ်မှာပဲတဲ့။</p> <p>တစ်ဆက်တည်း စဉ်းစားကြည့်၊ <b>“အနတ္တသမ္ဘူတံ ကုတော အတ္တာ ဘဝိဿတိ”</b> - အနတ္တတရားက ထုတ်လုပ်လိုက်တဲ့အရာသည် ဘယ်တော့မှ အတ္တ ဖြစ်နိုင်မလဲ၊ မဖြစ်နိုင်ဘူး၊ ဒါ <b>ဝိပဿနာဉာဏ်</b>နဲ့ ဆင်ခြင်စဉ်းစားကြည့်ဖို့ ပြောတာ နော်။</p> <p><b>သင်္ခတ</b>ဆိုတဲ့ သဘာဝတရားတွေဟာ အကြောင်းအကျိုးတွေနဲ့ ဆက်စပ်ပြီး နေတတ် ကြတယ်၊ ဒီနေရာမှာ <b>ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယော</b> ဆိုတာကို ပစ္စယနိဒ္ဒေသပါဠိတော်မှာ -<br> <b>“ရူပိနော ဓမ္မာ အရူပီနံ ဓမ္မာနံ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယေန ပစ္စယော”</b>။<br> <b>ရူပိနော ဓမ္မာ</b> - ရုပ်တရားတွေဟာတဲ့၊<br> <b>အရူပီနံ ဓမ္မာနံ</b> - နာမ်တရားတွေကို၊<br> <b>ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယေန</b> - ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်းဖြင့်၊<br> <b>ပစ္စယော</b> - ကျေးဇူးပြုပါတယ်တဲ့။<br> ဆိုလိုတာက ဘုန်းကြီးတို့တတွေမှာရှိတဲ့ <b>ရုပ်</b>နဲ့ <b>နာမ်</b>တွေဟာ အပြန်အလှန် ကျေးဇူး ပြုနေကြတယ်လို့ ပြောတာ၊ ရုပ်တရားသည် နာမ်တရားကို အပြန်အလှန် ကျေးဇူး ပြုနေတယ်၊ ဆက်စပ်ပြီး ဖြစ်ပေါ်ကြတာ၊ ဒီတော့ အပြန်အလှန် ကျေးဇူးပြုပေ မယ့်လို့ ရောစပ်ထားတဲ့အရာတော့ မဟုတ်ဘူးတဲ့၊ အတူတကွ ဖြစ်ချင်ဖြစ်မယ်၊ ရောစပ်ပြီး တော့ မနေဘဲနဲ့, တစ်ခုနဲ့တစ်ခုသည် ပေါင်းစပ်လို့မရဘဲ ရုပ်တရားက နာမ်တရားကို ကျေးဇူးပြုတယ်တဲ့၊ <b>ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယော</b>။</p> <p>ဒါဖြင့် ရုပ်တရားက နာမ်တရားကို ကျေးဇူးပြုတယ်ဆိုတာ အသေးစိတ် ထပ်ပြီး ပြောလိုက်တော့ ဘယ်အချိန်မှာ ကျေးဇူးပြုတာလဲ၊ ရုပ်နဲ့ နာမ် အတူတကွ ဖြစ်ပြီး ကျေးဇူးပြုတာလား၊ (သို့မဟုတ်) နောက်မှဖြစ်ပြီး ကျေးဇူးပြုတာလား၊ (သို့မဟုတ်) ကြိုတင်ဖြစ်နှင့်ပြီး ကျေးဇူးပြုတာလား ဆိုတာကို အဲဒါကျတော့ အသေးစိတ် တစ်ခါထပ်ပြီး မှတ်ရသေးတယ်ပေါ့။</p> <p>ရုပ်တရားနဲ့ နာမ်တရားဆိုတာ ဘဝတစ်ခု အစပြုတဲ့အခါမှာ တစ်ပြိုင်နက် ဖြစ်လာတာ ရှိတယ်၊ ဘာတွေက တစ်ပြိုင်နက် ဖြစ်လာတာလဲ၊ ဘုန်းကြီးတို့ ပဋ္ဌာန်း အစတုန်းက ဒီအကြောင်းတွေကို ဟောထားခဲ့ပြီးသား၊ ပြန်ပြီးတော့ သတိရအောင် ဒီနေရာမှာ ထပ်ပြောမှ ရှင်းမယ်ပေါ့၊ ဘဝမှာ ဘာနဲ့စလဲ၊ <b>ပဋိသန္ဓေစိတ်</b>နဲ့ စတယ်၊ အဲဒီပဋိသန္ဓေစိတ်မှာ စေတသိက်ပါတယ်၊ ကောင်းပြီ - ပဋိသန္ဓေစိတ် စလိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် သူနဲ့ပြိုင်တူဖြစ်တာ ဘာတွေလဲဆိုရင် လူသားတွေအနေနဲ့ ပြောရ အောင်၊ <b>ကမ္မဇရုပ်-၃ဝ</b>၊ ကမ္မဇရုပ်-၃ဝ ဆိုတာ maximum number အများဆုံးကို ပြောတာ၊ ၂၀-လည်း ရှိတယ်ပေါ့၊ ဒီတော့ လူ့ ဘဝစလိုက်တဲ့ ရုပ်နဲ့နာမ်က ဘာလဲ၊ လူ့ဘဝစလိုက်တဲ့ နာမ်တရားဆိုတာ <b>ပဋိသန္ဓေစိတ်</b>နဲ့ <b>စေတသိက်</b>၊ အဲဒီလို နာမ်ပိုင်း က စလိုက်သလိုပဲ ရုပ်ပိုင်းက စလိုက်တာ ဘာတွေလဲလို့ဆိုရင် body လို့ ပြောရမယ့် <b>ကာယဒသကကလာပ်ရုပ် ၁၀-ခု</b>၊ ရုပ် ၁၀-ခုဆိုတာ <b>မဟာဘုတ် ၄-ပါး</b> ပါမယ်၊ မဟာဘုတ် ၄-ပါးနဲ့ ကင်းတဲ့ရုပ်ဆိုတာ လောကမှာ မရှိဘူးနော်၊ <b>ပထဝီ</b>ဆိုတာ အမာခံပဲ၊ အဲဒီလို အမာခံဖြစ်အောင် ဘယ်သူက စုစည်းထားတုန်းဆိုရင် <b>အာပေါ</b>၊ အာပေါဆိုတာ စုစည်းတာ၊ ယိုစီးတာတင် အာပေါ မဟုတ်ဘူး၊ စုစည်းပေးထားတာ၊ ကြည့်လေ ပေါင်မုန့်ဖုတ်ချင်တယ်ဆိုရင် ပထမဆုံးကတော့ ဂျုံမှုန့်ပဲ၊ အမှုန့်လေး တွေပဲ၊ အဲဒါကို ရေဖျန်းလိုက်တယ်ဆိုရင် အတုံးအခဲလေး ဖြစ်မသွားဘူးလား၊ ရေလေးက အဲဒီအမှုန့်လေးတွေကို စုစည်းပေးလိုက်တာ။</p> <p>အတုံးအခဲဖြစ်ပြီးတော့ အမာခံဖြစ်လာတာက <b>ပထဝီ</b>၊ စုစည်းပေးတာက <b>အာပေါ</b>၊ စုစည်းပေးထားတဲ့ ဒီအတုံးအခဲလေးကို မာလာအောင် အပူပေးတာက <b>တေဇော</b>၊ အဲဒီလို အတုံးလေးအဖြစ်ရပ်တည်နေအောင် အတွင်းကလည်းဆွဲဆောင် တယ်၊ အပြင်ကလည်းပဲ တွန်းကန်ပြီးတော့ တခြားနဲ့မရောအောင် သီးသန့်လေး ဖြစ်သွားအောင် လုပ်ပေးတာက <b>ဝါယော</b>၊ ဓာတ်ကြီးလေးပါးကို ဆင်ခြင်စဉ်းစား ကြည့်လိုက်နော်။</p> <p>ကိုယ့်ရှေ့မှာရှိတဲ့ ပန်းပွင့်လေးတွေပဲ ကြည့်လိုက်ဦး၊ အဲဒီပန်းပွင့်သဏ္ဌာန် ဖြစ်နေအောင် အခြေခံတာ <b>ပထဝီ</b>၊ ဒီလိုဖြစ်နေအောင် ဘယ်သူက စုစည်းပေးထား တုန်းဆိုရင် <b>အာပေါ</b>က စုစည်းပေးထားတာ၊ အဲဒီပန်းပွင့်လေးဟာ တဖြည်းဖြည်း ရင့်လာအောင် လုပ်ပေးတာက <b>တေဇော</b>၊ အဲဒီရင့်သွားတဲ့ဟာလေး ဒီပုံစံလေး အတိုင်း ရပ်တည်နေအောင် ဘယ်သူက လုပ်ထားတုန်း၊ <b>ဝါယော</b>က လုပ်ထားတာ၊ ဓာတ်ကြီးလေးပါးရဲ့အစုအဝေးပဲ။</p> <p>အဲဒီဓာတ်ကြီးလေးပါးအမာခံထားတဲ့ ရုပ်သဘာဝမှာ ဘာပါတုန်းဆိုရင် colour ဆိုတဲ့ <b>အဆင်းအရောင်</b> ပါတယ်၊ မျက်စိနဲ့ ကြည့်လို့ရတယ်၊ အဲဒါ color၊ နှာခေါင်းနဲ့ နမ်းရှူလို့ရတဲ့ <b>အနံ့</b>၊ လျှာနဲ့ လျက်လို့ရတဲ့ <b>အရသာ</b>၊ color, smell, taste ရယ်နော်၊ nutritive essence လို့ ခေါ်တဲ့ <b>ဩဇာ</b>ရယ်၊ ပေါင်းလိုက်တဲ့အခါကျတော့ ၈-ခု၊ အဲဒီ ၈-ခုဟာ Indivisible ဘယ်တော့မှ ခွဲလို့မရဘူးတဲ့၊ <b>ရုပ်</b>လို့ ဆိုတဲ့နေရာမှာ အဲဒီ ၈-ခုကို အခြေပြုထားတာ။</p> <p>အဲဒီအခြေပြုထားတဲ့ ရုပ် ၈-ခုပေါ်မှာ သက်ရှိသတ္တဝါတွေအတွက် ဘာ ပိုလာသလဲဆိုရင် <b>ဇီဝိတ</b>ဆိုတာ ပိုလာတယ်၊ ရုပ်တရားတွေ ထပ်မံရှင်သန်လာ အောင် စွမ်းဆောင်ပေးနိုင်တဲ့ ဖြစ်နေတဲ့အခိုက်အတန့်မှာ သူ့သက်တမ်းအတိုင်း ရှိနေအောင် ထိန်းပေးထားတဲ့ အထိန်းပေါ့၊ အဲဒါက <b>ဇီဝိတရုပ်</b>လို့ ခေါ်တယ်၊ ၉-ခု၊ အဲဒီ ၉-ခုပေါ်မှာ <b>ကာယပသာဒ</b> (ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံနဲ့ တွေ့လာလို့ရှိရင် ထင်ဟပ် ပေါ်လွင်လာနိုင်တဲ့ရုပ်) တစ်ခုထည့်ပြီး ဖွဲ့စည်းလိုက်တဲ့အခါ <b>ကာယဒသကကလာပ် ရုပ် ၁၀-ခု</b> ဖြစ်သွားတယ်၊ လူ့ ဘဝအစမှာ သန္ဓေစိတ်နဲ့ အတူတကွပေါ်လာတဲ့ထဲမှာ ကာယဒသက ကလာပ်ခေါ်တဲ့ ရုပ် ၁၀-ခုက တစ်ခါတည်း ပါလာတယ်၊ တစ်ပြိုင်နက် ဖြစ်ကြတယ်၊ အခု ဒီနေရာမှာ ကာယဒသက ရုပ် ၁၀-ခုနော်။</p> <p>နောက်တစ်ခုက ဘာတုန်းဆိုလို့ရှိရင် <b>ဟဒယဝတ္ထု</b>လို့ခေါ်တဲ့ လူ့ခန္ဓာကိုယ် မှာ အရေးပါဆုံး နှလုံးသားလို့ပဲ ပြောမယ်၊ <b>ဝတ္ထုဒသကကလာပ်</b>၊ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ တို့ရဲ့ ဖြစ်ပေါ်တည်ရှိရာအနေနဲ့ အရေးပါဆုံး ရုပ် ၁၀-ခု၊ အဲဒါက <b>ဝတ္ထုဒသကကလာပ်</b>လို့ ခေါ်တယ်၊ အဲဒီထဲမှာ အမျိုးသားလား အမျိုးသမီးလားဆိုတဲ့ ကွဲပြား သွားအောင် ဖြစ်စေနိုင်တဲ့, ကံကဖန်တီးပေးလိုက်တဲ့ <b>ဘာဝရုပ်</b>ဆိုတာလည်း ပါလာပြန်တယ်၊ <b>ဘာဝဒသကကလာပ်</b>။</p> <p>ဘာဝဒသကကလာပ်က ၁ဝ-ခု၊<br> ကာယဒသကကလာပ်က ၁၀-ခု၊<br> ဝတ္ထု ဒသကကလာပ်က ၁၀-ခု၊<br> ပေါင်းလိုက်တဲ့အခါ <b>ရုပ်-၃၀</b>၊</p> <p><b>ကလလရေကြည်</b>လို့ ပြောတာ အဲဒီရုပ်-၃၀ ပဲ၊ သန္ဓေစိတ်ပေါ်လိုက်တဲ့အချိန်မှာ ကံကြောင့်ဖြစ်တဲ့ ဒီ ရုပ်-၃ဝ ဟာ ဘယ်သူက ထုတ်လုပ်တာတုန်းဆို ကံက ထုတ်လုပ်တာ၊ <b>ကံ</b>ကြောင့် ဖြစ်တဲ့ <b>ရုပ်-၃၀</b> ဟာ တစ်ပြိုင်နက် ပေါ်လာတယ်၊ အဲဒါ ဘဝအစပဲ၊ လူတွေရဲ့ဘဝ အစမှာ အတူတူပါလာတာ။</p> <p><b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>မှာတော့ ရှေ့နောက်လိုလို ဟောတာ၊ <b>“ဝိညာဏပစ္စယာ နာမရူပံ”</b> ဆိုတာ ရှေ့နောက်မဟုတ်ဘူး၊ ဝိညာဏ်ပေါ်ရင် နာမ်ရုပ်ပေါ်တယ်၊ နာမ်ရုပ်ပေါ် ရင် ဝိညာဏ်ပေါ်တယ်၊ အတူတူပဲ၊ တစ်ပြိုင်နက်ပေါ် လာတာ၊ အဲဒီမှာ နောက်မှ ပေါ်လာတာတွေလည်း ရှိတာပေါ့၊ သန္ဓေအစမှာဆိုရင် <b>ဝိညာဏ</b>ဆိုတာ <b>သန္ဓေစိတ်</b>ကို ပြောတာ၊ <b>နာမ</b>ဆိုတာ သန္ဓေစိတ်မှာယှဉ်တဲ့ <b>စေတသိက်</b>ကို ပြောတာ၊ <b>ရူပ</b>ဆိုတာ <b>ကမ္မဇရုပ်</b>ကို ပြောတာ၊ ကမ္မဇရုပ်ကလည်း ကမ္မဇရုပ်အကုန်လုံး မဟုတ် ဘူး၊ လူ့ ဘဝကို စတင်လိုက်တဲ့ ခုနက ကမ္မဇရုပ်ကလေးတွေလို့ ပြောတာ။</p> <p>ကဲ ဘုန်းကြီးတို့တတွေရဲ့ ဘဝဟာ <b>ပဋိသန္ဓေစိတ်</b>ရယ် <b>စေတသိက်</b>ရယ် နာမ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဒါက စတယ်၊ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာကျတော့ အခု <b>ရုပ်-၃၀</b> နဲ့ စတယ်၊ ဒီ <b>ရုပ်</b>နဲ့<b>နာမ်</b>ဟာ ဘဝတစ်ခု စလိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ပြိုင်တူပေါ်လာတာ၊ နှစ်ခု စလုံးဟာ <b>ကံ</b>က ဖန်တီးတာတွေချည်းပဲ၊ ဘယ်သူကမှ လုပ်ပေးတာ မဟုတ်ဘူး၊ ကံရဲ့အကျိုးဆက်အနေနဲ့ ပေါ်လာတာတဲ့။</p> <p>ကဲ ကောင်းပြီ - ပေါ်လာတဲ့အခါမှာ တစ်ခုနဲ့တစ်ခု အထောက်အကူ ပြုကြတယ်၊ အဲဒီထဲမှာ အကုန် အထောက်အကူပြုသလားဆိုတော့ မပြုဘူး၊ ပြုတာက ဘာလဲ ဆိုလို့ရှိရင် ကြည့် - သန္ဓေစိတ်ရဲ့ မှီရာဆိုတာ <b>ဟဒယဝတ္ထု</b>သာ ဖြစ်တယ်၊ ကာယဝတ္ထုက <b>ကာယဝိညာဏ်စိတ်</b>ရဲ့ မှီရာသာ ဖြစ်တယ်၊ သန္ဓေစိတ်က ကာယဝတ္ထုပေါ်မှာ မမှီနိုင်ဘူး၊ ဘာဝတို့ ဘာတို့ဆိုတာလည်း မှီရာဝတ္ထုရုပ် မဟုတ် ဘူး၊ အဲဒီထဲမှာ မှီရာဝတ္ထုရုပ်နှစ်ခုပါတယ်၊ ကာယဒသက က ကာယနဲ့ ဝတ္ထုဒသက က ဟဒယ၊ သန္ဓေစိတ်ဟာ မှီစရာမရှိဘဲနဲ့ မဖြစ်ဘူး၊ သူက ကာယပေါ်လည်း မမှီဘူး၊ ဘာဝပေါ်လည်း မမှီဘူး၊ <b>မှီရာဝတ္ထုရုပ်</b>ဆိုတာ ၆-မျိုးပဲ ရှိတယ်၊ ဘာတွေလဲဆိုရင် <b>မျက်စိ နား နှာခေါင်း လျှာ ကိုယ် ဟဒယ</b>၊ မှီရာဝတ္ထုရုပ် ၆-ခု၊ မှီရာဝတ္ထုရုပ်ဆိုတာ စိတ်ဖြစ်ပေါ်တဲ့နေရာ ၆-ခုကို ပြောတာ၊ နာမ်တရားရဲ့ ပေါက်ဖွားရာဌာန ၆-ခုကို ပြောတာ၊ <b>ဝတ္ထု</b>ဆိုတာ တည်ရာမြေကိုခေါ်တဲ့ စကားလုံး၊ ဒါကြောင့်မို့ <b>မှီရာဝတ္ထု</b>လို့ တွဲပြီးတော့ သုံးတာ၊ အင်္ဂလိပ်လိုတော့ base လို့ ပြန်တာပေါ့၊ Base of mind ပဲ၊ စိတ်ကလေး အခြေပြုတဲ့နေရာ။</p> <p>ဥပမာ - စောင်းသံလေးက ဘယ်မှာ အခြေပြုတုန်း၊ ကြိုးပေါ်မှာ အခြေပြု တာပေါ့၊ ဟုတ်ရဲ့လား၊ အဲဒီကြိုးကလေးကို တီးလိုက်တဲ့အခါကျတော့မှ စောင်းသံ လေး ထွက်လာတယ်၊ အဲဒီအသံလေး ဘယ်က ထွက်လာတုန်း၊ စောင်းကြိုးက၊ အဲဒီစောင်းကြိုးနဲ့စောင်းအိုးကလေးက တွဲထားတာ၊ စောင်းကြိုးကနေပြီး အသံလေး ထွက်လာသလိုပဲ၊ ထို့အတူပဲ <b>သန္ဓေစိတ်</b>ဟာ <b>ဟဒယဝတ္ထု</b>ဆိုတဲ့ ဒီ base ပေါ် အမှီပြုပြီး ပေါ်လာတာ၊ ဒါဖြင့် အမှီပြုနေရအောင် ဘယ်သူက အရင်ဖြစ်တာ တုန်းဆို ဘယ်သူကမှ အရင်ဖြစ်တာ မဟုတ်ဘူး၊ ပြိုင်တူဖြစ်ကြတာ၊ <b>ဟဒယဝတ္ထု</b> ဆိုတဲ့ ရုပ်ရယ်, ခုနက <b>သန္ဓေစိတ်</b>ရယ်။<br> (ဒါ လူ့ဘဝအနေနဲ့ ပြောတာနော်၊ ဟဒယ ဝတ္ထု မပါတဲ့ ဘဝတွေ ရှိသေးတယ်၊ <b>အရူပဘုံ</b> (ရုပ်မရှိတဲ့ဘုံ)ကျတော့ မရှိဘူးပေါ့)</p> <p>လူ့ဘဝအနေနဲ့ ပြောမယ်ဆိုလို့ရှိရင် <b>ဟဒယဝတ္ထု</b>ဆိုတဲ့ရုပ်ရယ် (ခုနက နတ် တို့ ရူပဗြဟ္မာတို့လည်း ထည့်ပြီးတော့ မှတ်ပေါ့နော်၊) လူသားတွေနဲ့ ပိုပြီးတော့ နီးစပ်အောင်လို့ applied လုပ်ပြီး ပြောပြတာ၊ စာထဲမှာ ပြောရင်တော့ <b>ပဉ္စဝေါကာရ ပဋိသန္ဓေ</b>လို့ ပြောမယ်၊ အဲဒါ နားရှုပ်မှာစိုးလို့ မပြောတာ၊ <b>ပဉ္စဝေါကာရ</b> ဆိုတာ ခန္ဓာငါးပါးရှိတဲ့ လူ့ဘဝပဲဖြစ်ဖြစ် နတ်ပဲဖြစ်ဖြစ် တိရစ္ဆာန်ပဲဖြစ်ဖြစ် အဲဒီ ခန္ဓာ ငါးပါးရှိတဲ့ဘဝရဲ့ <b>ပဋိသန္ဓေစိတ်</b>။</p> <p>ဒီတော့ လူသားအနေနဲ့ ပြောမယ်ဆိုရင် လူရဲ့<b>ပဋိသန္ဓေစိတ်</b>ဟာ သူနဲ့ ပြိုင်တူဖြစ်လာတဲ့ <b>ဟဒယဝတ္ထုရုပ်</b>ကို မှီရတယ်တဲ့၊ အမှီမပါဘဲနဲ့ သူ မရပ်တည်နိုင် ဘူးပေါ့၊ ဒါပြောတာနော်၊ စိတ်ဆိုတာ အာရုံရှိရတယ်၊ မှီရာဝတ္ထု base ရှိရတယ်၊ base မပါဘဲနဲ့ စိတ်မဖြစ်ဘူး၊ အာရုံမရှိဘဲနဲ့ စိတ်မဖြစ်ဘူးတဲ့၊ ဒါဖြင့် <b>သန္ဓေစိတ်</b>ရဲ့ အာရုံက ဘာတုန်းဆိုတော့ <b>ကံ ကမ္မနိမိတ် ဂတိနိမိတ်</b> တစ်ခုခုပဲပေါ့၊ အာရုံလည်း ရှိတယ်၊ မှီရာဝတ္ထုရုပ်က <b>ဟဒယဝတ္ထု</b> ရှိတယ်။</p> <p>အဲဒီနေရာမှာ ကြည့်လိုက် - မှီရာဝတ္ထုရုပ်နဲ့ လူတွေရဲ့<b>သန္ဓေစိတ်</b>ဟာ borm together အတူတူ မွေးလာကြတာတဲ့၊ အတူတူမွေးလာပေမယ့်လို့ ယှဉ်တွဲပြီးတော့ ပေါ်လာပေမယ့်လို့ ပေါင်းစပ်ထားတဲ့အရာလား, ရောသွားတဲ့အရာလားဆိုတော့ မရောဘူး၊ <b>ဝိပ္ပယုတ္တိပစ္စယော</b>၊ ဆီနဲ့ ရေလိုပဲ မရောဘူး၊ တစ်မျိုးစီပဲ၊ born together ဖြစ်သည့်အတွက်ကြောင့် <b>ဟဒယဝတ္ထုရုပ်</b>ကလေးသည် ပဋိသန္ဓေစိတ်နဲ့ အတူတကွ ဖြစ်ပြီး ပေါင်းစပ်လို့မရတဲ့ <b>ဝိပ္ပယုတ္တသတ္တိ</b>နဲ့ ကျေးဇူးပြုပါတယ်၊ ဒါကိုပြောတာနော်၊ အဲဒါကို <b>သဟဇာတဝိပ္ပယုတ်</b>လို့ ခေါ်တယ်၊ အတူတကွဖြစ်ပြီး ပေါင်းမရတဲ့ဟာ၊ <b>သန္ဓေစိတ်</b>နဲ့ <b>ဟဒယဝတ္ထု</b>သည် ရောစပ်လို့ မရဘူး၊ သို့သော် အတူတကွ ဖြစ်ကြတယ်။</p> <p><b>“ရူပိနော ဓမ္မာ”</b> ဆိုတာ အဲဒါပြောတာ၊<br> <b>ရူပိနော ဓမ္မာ</b> - ဟဒယဝတ္ထု ရုပ်သည်၊<br> <b>အရူပီနံ ဓမ္မာနံ</b> - သန္ဓေစိတ် စေတသိက်တို့ကို၊<br> <b>ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယေန</b> - ရောစပ်လို့မရတဲ့ ဝိပ္ပယုတ္တသတ္တိဖြင့်၊<br> <b>ပစ္စယော ဥပကာရကော</b> - ကျေးဇူးပြုနေပါ တယ်၊<br> မတူညီပေမယ့်လို့ တစ်ခုနဲ့တစ်ခု အပြန်အလှန် အထောက်အကူပြုတယ် ဆိုတဲ့သဘောလို့ ပြောတာနော်၊ ဒါက တစ်ခု။</p> <p>ဒါတင်လားဆိုတော့ ဒါက born together <b>သဟဇာတဝိပ္ပယုတ်</b> အနေနဲ့ ပြောတာ၊ <b>သဟဇာတဝိပ္ပယုတ်</b>ဆိုတာ အတူတကွဖြစ်ပြီး ပေါင်းစပ်လို့မရတဲ့ <b>ရုပ်</b>နဲ့ <b>နာမ်</b> (အတူတကွဖြစ်တယ်ဆိုတာ ပဋိသန္ဓေအခါမှာပဲရှိတာ) ကျန်တဲ့အချိန်မှာ အတူတကွ မဖြစ်ဘူး။</p> <p>ကဲ ကောင်းပြီ - မွေးဖွားလာပြီးတဲ့နောက် <b>ဝတ္ထုရုပ်</b>နဲ့ <b>စိတ်</b>ဟာ အတူတကွ ဖြစ်တာ မဟုတ်ဘူးတဲ့၊ အတူတကွဖြစ်လာလို့ရှိရင်လည်း မှီလို့မရဘူးတဲ့၊ ကြည့် - <b>ဟဒယဝတ္ထုရုပ်</b>ဟာ <b>သန္ဓေစိတ်</b>နဲ့ အတူတကွဖြစ်လာပြီးတော့ စိတ်ရဲ့ ခဏတိုင်း ခဏတိုင်း (စိတ်ရဲ့ခဏတိုင်း ခဏတိုင်းဆိုတာ စိတ်မှာ ခဏသုံးခုရှိတယ်၊ <b>ဖြစ်တဲ့ ခဏ၊ တည်တဲ့ခဏ၊ ပျက်တဲ့ခဏ</b>၊ Very short moment ပဲ၊ ခဏသုံးခုရှိတယ်၊ အဲဒီ ခဏတိုင်း ခဏတိုင်းမှာ) ဟောဒီ ဟဒယဝတ္ထုရုပ်ဟာ repeatation ထပ်ထပ်ပြီး ပေါ်နေတာ၊ ဒါကြောင့် လူကောင်ကြီးက ကြီးကြီးလာတာပေါ့၊ မဟုတ်ဘူးလား၊ နို့မို့ဆိုရင် baby လေးပဲ ဖြစ်နေမှာပေါ့။</p> <p>လူတွေဟာ မိခင်ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ ရှိနေတုန်းက သေးသေးလေးပဲ မဟုတ် လား၊ ထပ်ထပ် ထပ်ထပ် ပေါ်နေတယ်၊ ထပ်ထပ် ထပ်ထပ် ပေါ်နေတော့ များလာ ပေးတဲ့စိတ်၊ ဟိုဘဝက <b>စုတိစိတ်</b>ဆိုတာ ချုပ်လိုက်တာနဲ့ ဒီဘဝက <b>ပဋိသန္ဓေ</b>ပဲ၊ အကယ်၍ မဆက်စပ်မိဘူးဆိုရင် ကြားမှာ gap ဖြစ်နေမှာပေါ့။</p> <p>ဒီနေရာမှာ တိဗက်ဗုဒ္ဓဘာသာရဲ့ အယူအဆဆိုလို့ရှိရင် လူဟာ သေပြီးတဲ့ နောက်မှာ ၄၉-ရက်တဲ့၊ gap ဖြစ်နေမှာပေါ့၊ ဒါဆိုလို့ရှိရင် သေပြီးတဲ့နောက်မှာ လမ်းကြောင်း ရှာနေတာ ၄၉-ရက်တဲ့၊ မြန်မာတွေလည်း ပြောကြပါတယ်၊ သေပြီးတဲ့ နောက်မှာ ၇-ရက်တဲ့၊ ရက်မလည်သေးဘူး ပြောကြတယ်၊ သေပြီးတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် <b>ပဋိသန္ဓေ</b>ဆိုတာ လာတာပဲ၊ ပဋိသန္ဓေဆိုတာ <b>Relinking consciousness</b> က ချက်ချင်းဆက်သွားတာပဲ၊ ဒါကြောင့်မို့ <b>အနန္တရပစ္စယော</b>လို့ ပြောတာ၊ ကြားထဲမှာ မရှိဘူး၊ ကွက်လပ်မရှိဘူး၊ ကြားကာလ မရှိဘူး၊ သေပြီးတဲ့အခြားမဲ့မှာဖြစ်လို့ <b>အနန္တရ</b>၊ “သေသည်၏ အခြားမဲ့၌” ဆိုတဲ့စကားကိုက အလွန်မှန်ကန်တဲ့စကား၊ အခြားမဲ့ ခ ဆိုတာ ကြားမရှိဘူးလို့ပြောတာ၊ သေတာနဲ့ မွေးတာကြားမှာ ခြားထားတဲ့ သဘာဝ အချိန်ကာလ မရှိဘူး၊ ဟိုဟာပြောင်းတာနဲ့ ဒါပေါ်တာ တစ်ဆက်တည်းလို့ပြောတာ၊ ပြောင်းလွဲမှုကြီးက အင်မတန်မှ လျင်မြန်တယ်။</p> <p>ပဋိသန္ဓေစိတ်နောက် ပေါ်လာတဲ့စိတ်ကို ဘဝင်စိတ်ခေါ်တယ်။ ဘာ့ကြောင့် ဘဝင်လို့ခေါ်တာတုန်းဆိုရင် ဘဝ + အင်္ဂ၊ ဘဝတစ်ခု ဆက်စပ်ပေးနေတဲ့ အကြောင်း တရားဖြစ်လို့ ဘဝင်္ဂ လို့ ခေါ်တာ၊ ဘဝအင်္ဂ ဆိုတာ life continuity ဘဝတည်ရှိနေမှုရဲ့ အကြောင်းတရား၊ ဘဝ အင်္ဂ၊ ဒါမရှိရင် ပြတ်သွားမှာပေါ့၊ ဒါ့ကြောင့် လူတွေဟာ အိပ်နေရင်လည်း ဘဝင်စိတ်ဖြစ်တယ်ဆိုတာ အဲဒါပြောတာ ပေါ့၊ စိတ်အစဉ်က မပြတ်ဘူး။</p> <p>နိုင်ငံခြားသားတွေကို ဘုန်းကြီးတို့ အဘိဓမ္မာသင်တဲ့အခါ နားလည်အောင် ရှင်းပြရတယ်။ စိတ်အစဉ်ဟာ line ၂-ခု ရှိတယ်၊ Blue line နဲ့ Red line လို့ Blue line ဆိုတာ activity မရှိဘူး၊ ငြိမ်သက်နေတဲ့ line၊ ပြင်ပအာရုံနဲ့ ဘာမှမဆိုင်ဘူး၊ မျက်စိက မြင်တဲ့အာရုံ၊ နားကကြားတဲ့ အာရုံတွေနဲ့ ဘာမှမဆိုင်ဘူး၊ အတိတ်က ပေးခဲ့တဲ့ အာရုံနဲ့ ငြိမ်ငြိမ်ကလေး သွားနေတာ၊ ဒါက Blue line အပြာလိုင်း၊ အပြင်ဘက်က အာရုံတစ်ခုက တိုးဝင်လာပြီဆိုလို့ရှိရင် အဲဒီ Blue line က ပြတ်သွား ပြီးတော့ Red line ဝင်လာတယ်၊ လိုင်း၂-လိုင်း ပြိုင်တူတော့ မဖြစ်ဘူးနော်၊ Blue line ကို ဖြတ်တောက်လိုက်တာ၊ နောက်ထပ်ရောက်လာတဲ့အာရုံက စွမ်းအားသတ္တိ ရှိလို့။</p> <p>ဘာနဲ့ ဥပမာတူတုန်းဆိုရင် ဒုံးပျံတစ်ခုကို ဒုံးခွင်းဒုံးနဲ့ ပစ်ချလိုက်သလိုပဲ ပြတ်သွားတာ၊ အပြင်ဘက်က အာရုံတစ်ခုရောက်လာတဲ့အခါကျတော့ Blue line က ပြတ်သွားပြီး Red line ဝင်လာတာ၊ Red line ဖြစ်လာတဲ့အခါကျတော့ လူတွေဟာ လက်ရှိမွေးရာပါအာရုံနဲ့ မဟုတ်တော့ဘဲနဲ့ မျက်စိကမြင်ရတဲ့ အာရုံ၊ နားကကြားရတဲ့ အာရုံ၊ အဲဒါတွေနဲ့ အလုပ်လုပ်ကြတော့တာပဲ၊ Red line ပြီးသွားပြန်ရင် Blue line က ပြန်ဝင်လာတာပဲနော်၊ ဒီအတိုင်းပဲသွားနေတာ၊ Blue line နဲ့ Red line, Red line နဲ့ Blue line စိတ်အစဉ်ကို အဲဒီပုံစံနဲ့ သရုပ် ဖော်ပြမယ်ဆိုရင် အဲဒီပုံစံမျိုးပဲ မြင်ရမှာပဲ၊ စိတ်ဆိုတာ အရောင်မရှိလို့ မြင်ရတာ မဟုတ်လို့ တင်စားပြီးတော့ ပြောရတာ။</p> <p>ကောင်းပြီ - ဘဝတစ်ခုလုံးမှာ သန္ဓေစိတ်ပြီးရင် ဘဝင်စိတ်တွေ လာနေ မှာပဲ၊ ခုနက Red line က ဝီထိစိတ်တွေ မလာသမျှ သူက မပြတ်ဖြစ်နေမှာပဲ၊ နောက်ဆုံး သေပြီဆိုတဲ့အခါကျတော့ နောက်ဆုံးစိတ်ကို (ဘဝတစ်ခုကနေပြီးတော့ ရွေ့လျားသွားတာ ဖြစ်သောကြောင့်) စုတိစိတ်လို့ ခေါ်လိုက်တယ်၊ အဲဒါကျတော့ နော်၊ အဲဒီ ပဋိသန္ဓေ၊ ဘဝင် စုတိ ဆိုတာဟာ တစ်မျိုးတည်းပဲလို့ ဒီလိုမှတ်ရမယ်။</p> <p>ကောင်းပြီ - အခုပြောချင်တာက ကြည့် - ဟဒယဝတ္ထုရုပ်က သန္ဓေစိတ်နဲ့ အတူတကွဖြစ်ပြီးတော့ ထိုသန္ဓေစိတ်ကို ဝိပ္ပယုတ္တသတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်၊ ပေါင်းစပ် လို့မရတဲ့ အနေအထားအနေနဲ့ အတူတူဖြစ်ကြတာ၊ အတူတူဖြစ်ပြီး ကျေးဇူးပြုကြ တယ်၊ ဒါဖြင့် အဲဒီ ဟဒယဝတ္ထုက ပထမဘဝင်ကို ကျေးဇူးပြုတဲ့အခါကျတော့ အတူတူဖြစ်ကြတာ ဟုတ်ရဲ့လား၊ မဟုတ်ဘူးနော်၊ အဲဒီပထမဘဝင်ကို ကျေးဇူးပြုတဲ့ ဟဒယဝတ္ထုသည် သန္ဓေစိတ်နဲ့ အတူတကွပေါ်လာတဲ့ ဟဒယဝတ္ထုဖြစ်တယ် ဆိုတော့ ပထမဘဝင် မပေါ်ခင်က ခဏ ၂-ခု စောပြီးတော့ သူက မပေါ်ဘူးလား၊ ပေါ်တယ်နော်၊ ခဏ၂-ခု စောပြီးတော့ သူက ပေါ်သည့်အတွက်ကြောင့် သူက born earlier လို့ ခေါ်တယ်၊ ကြိုတင်ပြီးတော့ မွေးလာတာ၊ ဘဝင်စိတ် မပေါ်ခင်က သူက ကြိုတင်ပြီးတော့ မွေးလိုက်တာမို့ သန္ဓေစိတ်နဲ့ အတူတကွဖြစ်တဲ့ ဟဒယဝတ္ထု သည် ပထမဘဝင်စိတ်ကို အထောက်အကူပြုတဲ့ မှီရာအနေနဲ့ ဆောင်ရွက်ပေးတဲ့ အခါကျတော့ ပေါင်းစပ်လို့မရတဲ့ အနေအထား ဖြစ်သည့်အတွက်ကြောင့် အဲဒါ ကျတော့ ပုရေဇာတဝိပ္ပယုတ်လို့ ပြောတာ။</p> <p>ပုရေဇာတဝိပ္ပယုတ်ဆိုတာ ကြိုတင်ဖြစ်နှင့်ပြီးတော့ ပေါင်းစပ်လို့မရတဲ့ ရုပ် တရားက နာမ်တရားကို အထောက်အကူပြုတယ်ပေါ့၊ ဒါ ပြောတာနော်၊ “ရူပိနော ဓမ္မာ အရူပီနံ ဓမ္မာနံ” ဆိုတဲ့စကားလုံးမှာ အရကောက်ကျမ်းက ခွဲခြားပြီးတော့ ဒီလိုကောက်တယ်၊ အဲဒါ ရှင်းသွားပြီနော်၊ သန္ဓေစိတ်ကို ဟဒယဝတ္ထုက အထောက် အကူပြုတဲ့အခါမှာ born together သဟဇာတဝိပ္ပယုတ်၊ အဲဒီ ဟဒယဝတ္ထုက ပထမဘဝင်စိတ်ကို အထောက်အကူပြုတဲ့အခါကျတော့ ကြိုတင်ပြီးတော့ မွေးဖွား တာဖြစ်လို့ born earlier ပုရေဇာတဝိပ္ပယုတ်လို့ ခေါ်တယ်၊ ဒီသဘောကိုပြောတာ၊ ဒါက “ရူပိနော ဓမ္မာ အရူပီနံ ဓမ္မာနံ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယေန ပစ္စယော” လို့ ဒါက ပစ္စယနိဒ္ဒေသအရ ပြောပြတာ။</p> <p>ပဥှာဝါရကျတော့ ထပ်ပြီး ခွဲတယ်၊ ဓမ္မကို ထပ်ပြီး အသေးစိတ်လိုက်တဲ့အခါ သဘာဝချင်းမတူတဲ့ ဓမ္မတွေက ကုသိုလ်လား, အကုသိုလ်လား, အဗျာကတလား ထပ်ခွဲတယ်ပေါ့၊ ဒီတော့ လူတွေဟာ ပဋိသန္ဓေစလာတဲ့အခါမှာ ကုသိုလ်နဲ့လည်း မစဘူး၊ အကုသိုလ်နဲ့လည်း မစ,ဘူး၊ ဘာနဲ့စတုန်း? အဗျာကတနဲ့ စတယ်၊ သန္ဓေစိတ် ဆိုတာ အဗျာကတ၊ အဲဒီလို သဘောပေါက်ထားလို့ရှိရင် အင်မတန်မှ လွယ်တယ် ပေါ့။</p> <p>ဒီတော့ ကုသိုလ်စိတ်ကို အထောက်အကူပြုမယ့် ရုပ်ဆိုတာ အခုအချိန် မပေါ်ဘူး၊ အကုသိုလ်စိတ်ကို အထောက်အကူပြုမယ့် ရုပ်ကလည်း အခုချိန် မပေါ် သေးဘူး၊ အဗျာကတကို အထောက်အကူပြုတယ်လို့ပဲ ဒီလိုပြောရမယ် ဒီအချိန်မှာ၊ ကဲ ကောင်းပြီ - ပဥှာဝါရကျတော့ အဲဒီလို ထပ်ပြီးတော့ ခွဲလိုက်သေးတယ်၊ အဗျာကတက . ကုသိုလ်ကို၊ အဗျာကတက အကုသိုလ်ကို၊ အဗျာကတက အဗျာကတကိုလို့ ထပ်ပြီးတော့ ခွဲလိုက်တယ်၊ ကုသိုလ်ကို အဓိကထားပြောတာက တစ်ခု၊ အကုသိုလ်ကို အဓိကထားပြောတာက တစ်ခု၊ အဗျာကတကို အဓိကထား ပြီး ပြောတာက တစ်ခု၊ ၃-ခု ဒီလိုရှိတယ်၊ ဒါက ပဉှာဝါရမှာ ဟောတဲ့တရား။</p> <p>ပဉှာဝါရနဲ့ ပစ္စယနိဒ္ဒေသက အင်မတန်မှ နီးစပ်တယ်၊ ဟောပုံချင်းလည်း တူတယ်၊ ဘယ်လိုကွာလဲ? ပစ္စယနိဒ္ဒေသက အကျဉ်း, ပဉှာဝါရကျတော့ အကျယ် ထပ်ပြောတယ်၊ အဲဒါပဲ ကွာတယ်၊ ဟောပုံဟောနည်းလည်း အတူတူပဲ၊ စကားလုံး သုံးတာလည်း တူတယ်။</p> <p>ကဲ နောက်တစ်ခု ဘာလာပြန်တုန်းဆိုရင် အပြန်အလှန် “အရူပိနော ဓမ္မာ ရူပီနံ ဓမ္မာနံ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယေန ပစ္စယော”၊ နာမ်တရားကလည်းပဲ ရုပ်တရားကို ဝိပ္ပယုတ္တသတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုပါတယ်တဲ့။</p> <p>ဘယ်အခါ ကျေးဇူးပြုတယ်ဆိုတာတော့ ထပ်ရှင်းရမယ်၊ ဒါကျတော့ ဘာနဲ့ သက်ဆိုင်တာတုန်း၊ မွေးဖွားတဲ့အချိန်နဲ့ မသက်ဆိုင်ဘူး၊ လူ့ဘဝ မွေးဖွားပြီးတဲ့ နောက်, မွေးဖွားပြီးတယ်ဆိုတာ သန္ဓေတည်ပြီးတဲ့ နောက်ပိုင်းနဲ့ သက်ဆိုင်တယ်၊ သန္ဓေတည်ပြီးတဲ့နောက် မသေခင်စပ်ကြားမှာ နာမ်တရားတွေက ရုပ်တရားတွေကို ဝိပ္ပယုတ္တသတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုပါတယ်။</p> <p>ဒီနေရာမှာ နာမ်တရားလို့ ဆိုလိုက်တဲ့အခါ ရုပ်ကိုထုတ်လုပ်တဲ့ နာမ်တရား ပေါင်း ၇၅-ခု ရှိတယ်၊ အဲဒီရုပ်ကို ထုတ်လုပ်တဲ့ နာမ်တရားတွေဟာ အဲဒီနာမ် ပေါ်လိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် သူက ရုပ်ကိုထုတ်ပြီးသားပဲ၊ စိတ္တဇရုပ်ဆိုတာကို သူကထုတ်တယ်၊ စိတ်က သူ့ဟာသူတင်ဖြစ်လာတာ မဟုတ်ဘူး၊ ဖြစ်လာလိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ရုပ်တစ်ခုကို မွေးဖွားပေးလိုက်တယ်၊ ရုပ်တစ်ခုကို မွေးပေးလိုက်တယ် ဆိုတော့ စိတ်နဲ့ရုပ်က ရောနေတာလား၊ ရောစပ်ထားလားလို့မေးရင် မရောစပ်ဘူးတဲ့၊ ပေါင်းစပ်ထားတဲ့အရာ မဟုတ်ဘူးတဲ့၊ စိတ်ကနေပြီးတော့ စိတ္တဇရုပ်ကို ထုတ်လုပ်တဲ့ အခါ စိတ်ပေါ်ပေါ်ချင်း စိတ္တဇရုပ်ကိုထုတ်တာ ဖြစ်သောကြောင့်, ထိုစိတ်နဲ့စိတ္တဇ ရုပ်သည် အတူတကွ မွေးဖွားကြတာ ဖြစ်သောကြောင့် born together သဟဇာတ၊ အတူတကွ ဖြစ်လာကြတာ၊ ရုပ်ကိုထုတ်လုပ်နိုင်တဲ့စိတ်တွေဟာ သူတို့ ဖြစ်တိုင်း ဖြစ်တိုင်း ရုပ်ကို အသစ်ဖြစ်စေတာ။</p> <p>ဆိုပါစို့ - ခုနက ပထမဘဝင်စိတ်ဟာ ပေါ်လာချင်းပင် ရုပ်ကို ဖြစ်စေတာ၊ ပဋိသန္ဓေစိတ်ကတော့ ရုပ်ကို မထုတ်နိုင်ဘူး၊ ဘာဖြစ်လို့ မထုတ်နိုင်တုန်း၊ အခုမှ ဘဝသစ်မှာ သူကစ,ရတာဖြစ်တော့ သူ့မှာ mature မဖြစ်သေးဘူး၊ တခြားအလုပ် မလုပ်နိုင်ဘူး၊ ဒါတော့ ဟုတ်တာပဲ၊ သဘာဝကျပါတယ်၊ ကလေးပေါက်စလေးက အလုပ်တစ်ခုကို အကုန်လုပ်နိုင်ပါ့မလား၊ ဘယ်လုပ်နိုင်ပါ့မလဲ၊ အခုမှ ရောက်လာ တဲ့လူက လူသစ်ပဲ၊ သူက ဘာလုပ်နိုင်ဦးမှာတုန်း။</p> <p>ဟော ဘဝင်စိတ်ရောက်တဲ့အခါကျတော့ ပထမဘဝင်စိတ်တင်ပဲ စိတ္တဇရုပ် ကို ဖြစ်စေတယ်၊ စိတ်က ဘွားကနဲပေါ်လိုက်သလို သူထုတ်လိုက်တဲ့ရုပ်ကလည်း ဘွားကနဲ ပေါ်လာတယ်၊ ဒီနှစ်ခုသည် တစ်ပြိုင်နက်ပေါ်တာ ဖြစ်တယ်၊ အဲဒီ တစ်ပြိုင်နက်ပေါ်တဲ့ရုပ်နဲ့စိတ်ဟာ ပြိုင်တူတော့ ဖြစ်တယ်၊ သို့သော် ရောစပ်ထား တဲ့အရာ မဟုတ်သည့်အတွက်ကြောင့် သဟဇာတဝိပ္ပယုတ်၊ (ပြိုင်တူဖြစ်လို့ သဟဇာတ၊ ပေါင်းစပ်ထားတာ မဟုတ်သည့်အတွက်ကြောင့် ဝိပ္ပယုတ္တ) ဒီလို ပြောတာနော်၊ “ရူပိနော ဓမ္မာ အရူပီနံ ဓမ္မာနံ”၊ ဒါက တစ်ခု။</p> <p>နောက်တစ်ခုက ဘာပြောရဦးမလဲဆိုတော့ ခုနတုန်းကဟာကို နောက် တစ်ခု ထပ်ပြောတာ၊ ဒါက “အရူပိနော ဓမ္မာ ရူပီနံ ဓမ္မာနံ”၊ နာမ်တရားကနေ ရုပ် တရား၊ ကဲ ဘာပြောရဦးမတုန်းဆိုရင် ရုပ်နဲ့ နာမ်ရဲ့ ဆက်စပ်နေမှုကို ပြောမယ် ဆိုလို့ရှိရင် - ဆိုပါစို့- ခုနဝတ္ထုရုပ်တွေဆို အရင်ကြိုတင်ပြီးတော့ ဖြစ်နေတာတွေ က နောက်မှဖြစ်တဲ့ နာမ်တရားကို ကျေးဇူးပြုတယ်။</p> <p>ထို့အတူပဲ နောက်မှဖြစ်လာတဲ့စိတ်တွေကလည်း ရှေ့ကကြိုတင်ဖြစ်နေတဲ့ ရုပ်တွေကို အပြန်အလှန် .. အထောက်အကူပြုပါတယ်တဲ့၊ ထုတ်လုပ်တာတော့ မဟုတ်ဘူး, အထောက်အကူပြုတာကို ပြောတာနော်၊ အကျိုးတရားက အရင် ဖြစ်နေပြီး အကြောင်းတရားက နောက်မှလို့ - ဒီလိုတွေးလို့ရှိရင် နားလည်ဖို့ အလွန် ခက်တယ်၊ ဘဝတစ်ခုမှာ ဆက်စပ်နေသည့်အတွက်ကြောင့် နောင်ဖြစ်မယ့်ဟာက လည်း ရှေ့ကိုကြိုတင်ပြီး အကျိုးပြုနေတာ၊ ဆက်စပ်နေတဲ့သဘော၊ ကြိုတင်ဖြစ်နေ တဲ့ ရုပ်တွေကို နောက်မှဖြစ်လာတဲ့စိတ်က အထောက်အကူပြုတယ်တဲ့၊ အဲဒါကို ပစ္ဆာဇာတဝိပ္ပယုတ် လို့ ပြောတာ၊ နောက်မှဖြစ်တဲ့စိတ်တွေက ကြိုတင်ပြီးဖြစ်နှင့် နေတဲ့ ဟဒယဝတ္ထုစတဲ့ ရုပ်တွေကို အထောက်အကူပြုနေတယ်။</p> <p>ကဲ၊ သက်ရှိထင်ရှားရှိနေတဲ့အချိန်မှာ (ခုနက ပြောဖို့ကျန်နေတဲ့ထဲမှာ) “ရူပိနော ဓမ္မာ အရူပီနံ ဓမ္မာနံ” ရုပ်တရားက နာမ်တရားကို အထောက်အကူ ပြုနေတယ်ဆိုတဲ့ နေရာမှာ ခုနက သာမန် သန္ဓေပိုင်းတစ်ခုပဲ ပြောရသေးတယ်။ ပဝတ္တိပိုင်း ပြောရအောင်။</p> <p>ကြည့် - လူ့ဘဝရလာပြီးတဲ့အခါ မျက်စိဆိုတာ ပေါ်မလာဘူးလား၊ ပေါ်လာ တယ်၊ နားဆိုတာ ပေါ်တယ်၊ နှာခေါင်းဆိုတာ ပေါ်တယ်၊ လျှာဆိုတာလည်း ပေါ်လာတယ်၊ ကိုယ်ဆိုတာလည်း ပေါ်တယ်၊ ခုနက ဟဒယဝတ္ထု တစ်ခုပဲ ပြောရ သေးတယ်၊ ဟုတ်ရဲ့လား၊</p> <p>(ဝတ္ထုရုပ်က ၆-ခု ရှိတယ်၊ စက္ခုဝတ္ထု၊ သောတဝတ္ထု ဃာနဝတ္ထု ဇိဝှာဝတ္ထု ကာယဝတ္ထု ဟဒယဝတ္ထု၊ ခုနကပြောတာ ဟဒယဝတ္ထုတစ်ခုပဲ ပြောခဲ့သေးတယ်၊ ဟဒယဝတ္ထုတစ်ခုတည်းကိုပဲ born together, born earlier နှစ်ခုရတယ် ဟုတ်ရဲ့လား)</p> <p>အခုပြောမှာက စက္ခုဝတ္ထု၊ သောတဝတ္ထု၊ ဃာနဝတ္ထု၊ ဇိဝှာဝတ္ထု၊ ကာယဝတ္ထု၊ အဲဒီထဲမှာ စက္ခုဝတ္ထုဆိုတဲ့ မျက်စိအကြည်ရုပ်ဟာ မြင်သိ စိတ်ရဲ့ ပေါက်ဖွားရာနေရာ ဖြစ်တယ်ပေါ့။</p> <p>ဒီတော့ မြင်သိစိတ်နဲ့ စက္ခုဝတ္ထု ဆိုတဲ့ ဒီမျက်စိအကြည်ရုပ်ဟာ ဘယ်သူက အရင်ပေါ်တာတုန်းဆိုရင် စက္ခုဝတ္ထုက အရင်ပေါ်လာတာ၊ မြင်သိစိတ်က နောက်မှ ပေါ်လာတာ၊ အဲဒါကြောင့်မို့ born earlier။ ဆိုပါစို့ - ရူပါရုံနဲ့ စက္ခုပသာဒ ဆုံလိုက်တယ်၊ mental process ဝီထိကို ကြည့်၊ ရူပါရုံနဲ့ စက္ခုပသာဒတို့ ဆုံလိုက် တဲ့အချိန်ပိုင်းမှာ ဘဝင်ဖြစ်နေတဲ့အချိန်ပေါ့၊ ဆုံလိုက်တဲ့အချိန်မှာ စိတ်အစဉ်က အင်မတန် မြန်လွန်းအားကြီးလို့ blue line က ရုတ်တရက်မပြတ်ဘူး၊ Blue line က ဆက်သွားနေတယ်၊ မြင်လိုက်တဲ့အချိန်မှာ အတီတဘဝင်ဆိုတာ ဖြစ်သွားတယ်၊ ဖြတ်ကျော်သွားတဲ့ဘဝင်၊ အာရုံအသစ် ဝင်လာလို့ အဲဒီဘဝင်က လှုပ်သွားတယ် - ဘဝင်္ဂစလန၊ နောက် ပြတ်တောက်သွားတယ် - ဘဝင်္ဂုပစ္ဆေဒ၊ ဘဝင်သုံးခု ရှိတယ်၊ အဲဒီ ဖြတ်ကျော်လာတဲ့ ဘဝင်စိတ်နဲ့ အတူတူဖြစ်တဲ့ စက္ခုဝတ္ထုသည် ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း နောက်မှာ ပေါ်လာမယ့် စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်ရဲ့မှီရာ ဖြစ်တယ်၊ ဒီတော့ သူဟာ စိတ် ဘယ်နှစ်ခု စောပြီးတော့ ပေါ်သလဲဆိုရင် ဘဝင်သုံးခုရယ် ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ်ရယ် ဆိုတော့ ၄-ခု၊ စိတ္တက္ခဏ ၄-ခု စောပြီး စက္ခုဝတ္ထု၊ ပေါ်နေတယ်။</p> <p>အဲဒီပေါ်နေတဲ့ စက္ခုဝတ္ထုသည် ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းနောက်မှာ ပေါ်လာမယ့် မြင်သိစိတ်ကို အထောက်အကူပြုပါတယ်တဲ့၊ အဲဒီမြင်သိစိတ်နဲ့ စက္ခုဝတ္ထုဟာ ပေါင်းစပ်လို့ ရလားဆိုတော့ မရဘူး၊ ရောစပ်ထားတာ မဟုတ်ဘူး၊ သဘာဝချင်း မတူဘူး၊ သို့သော် ကြိုတင်ပြီးတော့ မွေးဖွားထားတာဖြစ်လို့ ပုရေဇာတ၊ ပေါင်းစပ် လို့ မရသည့်အတွက်ကြောင့် ဝိပ္ပယုတ္တ၊ ဒါကြောင့် ပုရေဇာတဝိပ္ပယုတ္တ။</p> <p>ထို့အတူပဲ အသံနဲ့ ပတ်သက်လာမယ်, အနံ့နဲ့ ပတ်သက်လာမယ်, အရသာနဲ့ ပတ်သက်လာမယ်, အထိအတွေ့ နဲ့ ပတ်သက်လာမယ်ဆိုရင်လည်း ဘဝင်စိတ်နဲ့ ပြိုင်တူဝင်လာတဲ့ ဝတ္ထုရုပ်ကို ဝိပ္ပယုတ်လို့ ပြောတာ။</p> <p>ကဲ အခု ဝိပ္ပယုတ်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး ပြောတဲ့ရုပ်တွေဟာ ဝတ္ထုရုပ်တွေကို ပြောတယ်၊ ထိုဝတ္ထုရုပ်ကို မှီတဲ့စိတ်တွေအကြောင်းကို ပြောတယ်၊ နောက်ပြီးတော့ စိတ်က ထုတ်လုပ်တဲ့ရုပ် စိတ္တဇရုပ်တွေကို ပြောတယ်၊ ဒီနေရာမှာ မပြောဘဲထားတာ ဘာတွေ မပြောဘဲထားတုန်းဆိုလို့ရှိရင် ဥတုဇရုပ်တွေ အာဟာရရုပ်တွေတော့ မပြောဘူး၊ ဟုတ်ရဲ့လား၊ အဓိက ထင်ရှားတာကိုပြောတာ။</p> <p>ပစ္ဆာဇာတဝိပ္ပယုတ်ကျတော့ ဥတုဇရုပ်တို့ အာဟာရရုပ်တို့ ဧကဇကာယ ဒွိဇကာယ တိဇကာယ စတုဇကာယဆိုပြီး ပြောတယ်၊ ကျန်တာတော့ မပြောဘူးတဲ့၊ ကြည့် - ခုနတုန်းကပြောတဲ့ သန္ဓေစိတ်နဲ့ အတူတကွဖြစ်လာတာ ကမ္မဇရုပ်တဲ့၊ ဘဝင်စိတ်နဲ့ ပြောတဲ့အခါကျတော့ စိတ္တဇရုပ်ကို ပြောတာ။</p> <p>ကောင်းပြီ - မြတ်စွာဘုရားက ဒီနေရာမှာ ဝတ္ထုရုပ်နဲ့ ဝတ္ထုရုပ်ကိုမှီဖြစ်တဲ့ စိတ်ရယ်၊ အဲဒီနှစ်ခုဟာ ပေါင်းစပ်ထားတာ မဟုတ်ဘူး၊ ရောစပ်လို့ မရတဲ့အရာတွေ ဖြစ်လို့ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်း ဆိုပြီး ဟောတယ်၊ အဲဒီနေရာမှာ စဉ်းစားစရာတစ်ခု ပေါ်လာတယ်၊ ရုပ်ဟာ ကုန်သွားပြီလားဆို မကုန်သေးဘူးနော်၊ အခု ပြောတာက ဝတ္ထုရုပ်ပဲ ပြောနေတာ။</p> <h3>စိတ်နဲ့အာရုံ ဝိပ္ပယုတ်ဖြစ်သော်လည်း မဟော</h3> <p>ကဲ အဲဒီစိတ်ဟာ အာရုံနဲ့ကော မဆက်သွယ်ဘူးလား၊ ရူပါရုံက ရုပ် မဟုတ်ဘူးလား၊ ဟုတ်တယ်၊ သဒ္ဒါရုံကရော၊ အသံကလည်း ရုပ်ပဲ၊ အနံ့ကလည်း ရုပ်ပဲ၊ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံကလည်း ရုပ်ပဲ၊ အဲဒါတွေနဲ့ စိတ်နဲ့ကျတော့ ဘာဖြစ်လို့ ဝိပ္ပယုတ္တ ပစ္စယောလို့ မဟောတာလဲ၊ ရုပ်အာရုံတွေနဲ့ စိတ်နဲ့ကလည်း ပေါင်းစပ်လို့ ရရဲ့လား? စိတ်ရဲ့မှီရာဖြစ်တဲ့ဝတ္ထုရုပ်နဲ့ စိတ်ကိုသာလျှင် ဝိပ္ပယုတ္တလို့ ဟောတာ၊ ထိုစိတ်က အာရုံပြုတဲ့ ရုပ်အာရုံတွေကျတော့ ဘာဖြစ်လို့ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယောလို့ မဟောတာ လဲ? မေးခွန်းကလေးတစ်ခု တက်လာတယ်၊ ဟုတ်တယ် မဟုတ်လား၊ သူက ရုပ်နဲ့ နာမ်ပဲလေ၊ အာရုံက ရုပ်၊ အာရုံပြုနေတဲ့စိတ်က နာမ်၊ အာရုံရုပ်နဲ့ အာရုံပြုတဲ့နာမ် တရားနှစ်ခုကရော ပေါင်းစပ်လို့ ရမလားဆိုတော့ မရဘူး။</p> <p>မရတာကို ဘာဖြစ်လို့ မြတ်စွာဘုရားက ပိပ္ပယုတ္တပစ္စယောလို့ ထည့်မဟော တာတုန်းလို့မေးရင် အဖြေရှိတယ်၊ အာရုံဆိုတာ အတွင်းက လာတာလား, အပြင်က လာတာလား၊ အပြင်က လာတာနော်၊ မျက်စိမှာ ထင်ဟပ်တဲ့အာရုံသည် အပြင်က လာတာလား, အတွင်းက လာတာလား၊ အသံကရော? အပြင်ကလာတာ၊ အနံ့ ကရော? အပြင်က လာတာတွေ၊ ဒီတော့ အပြင်ကလာတဲ့ရုပ်နဲ့ အတွင်းက စိတ်နဲ့ ရောသလား, မရောသလား, ပေါင်းစပ်နေတာလား, မပေါင်းစပ်ဘူးလားလို့ သံသယ ဖြစ်စရာရှိပါ့မလား? မရှိပါဘူး၊ မရှိလို့ မြတ်စွာဘုရားက မဟောတာတဲ့၊ ထင်ရှားတာကို မပြောတော့ဘူး၊ ကိုယ့်ဟာကိုယ် သိနိုင်တယ်၊ သိနိုင်တဲ့အရာ မပြော ဘူးပေါ့။</p> <p>သိနိုင်တဲ့အရာ ပြောမယ်ဆိုလို့ရှိရင် ကြည့် - ဘာနဲ့ ဥပမာတူတုန်းဆိုရင် ဆရာ မလုပ်ရရင် မနေနိုင်တဲ့လူတစ်ယောက်လိုပေါ့၊ ငယ်ငယ်တုန်းက ကြားဖူး တာနော်၊ လူတစ်ယောက်ဟာ ဆရာ မလုပ်ရရင် မနေနိုင်ဘူးတဲ့၊ အလှူတစ်ခုမှာ သူက မှေးကနဲအိပ်ပျော်သွားတော့ ဆရာ မလုပ်လိုက်ရဘူး၊ အချိန်ကျလို့ သံဃာ တွေက ကြွလာကုန်ပြီ၊ လူတွေရော မဏ္ဍပ်အဝင်ဝမှာ၊ အဲဒီမှာ သူက ဆရာလုပ်စရာ မရှိတော့ ဘာလုပ်တုန်းဆို- “ဟေ့ ဘုန်းကြီးတွေ ရှေ့ကထား၊ လူတွေ နောက်က လိုက်” လို့ ဝင်ပြီးပြောလိုက်သေးသတဲ့၊ ထင်ရှားနေတဲ့အရာကို “ဘုန်းကြီးရှေ့ကသွား လူက နောက်ကလိုက်” လို့ ပြောစရာလိုသေးလား၊ ဒါ လူတိုင်းသိနေတဲ့ကိစ္စကြီး တစ်ခုနော်၊ အဲဒီလိုပဲ မြတ်စွာဘုရားက သံသယဖြစ်စရာ မရှိသည့်အတွက်ကြောင့် ရုပ်အာရုံနဲ့ အာရုံပြုတဲ့စိတ်ကိုတော့ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယောလို့ မဟောတော့ဘူးတဲ့၊ သိသာလွန်း အားကြီးလို့။</p> <p>ဒါဖြင့် ဝတ္ထုရုပ်နဲ့ စိတ်၊ အဲဒါကျတော့ ဘာလို့ ဟောတာတုန်းဆိုတော့ လူတွေက ထင်ကောင်း ထင်လိမ့်မယ်တဲ့၊ မြင်သိစိတ်ဟာ မျက်လုံးထဲက ထွက်လာတော့ မြင်သိစိတ်နဲ့ မျက်လုံးဟာ ပေါင်းစပ်ထားတာလို့ ထင်ချင်ထင်နေမယ်၊ သမ္ပယုတ္တအနေနဲ့ ရောစပ်ထားတယ်လို့ ထင်ကောင်း ထင်လိမ့်မယ်၊ ကြားသိစိတ် ဟာ နားက ထွက်လာတာဆိုပြီးတော့ နားနဲ့ ကြားသိစိတ်၊ သောတပသာဒရုပ်နဲ့ ကြားသိစိတ်ဟာ ရောစပ်နေတယ်လို့ ထင်မှာစိုးလို့၊ နံသိစိတ်ဟာလည်းပဲ ဃာန ပသာဒမှာ မှီပြီးဖြစ်လို့ ဃာနပသာဒထဲမှာ ဒီနံသိစိတ်တွေ ရောစပ်ပေါင်းစပ်နေ တယ်လို့ ဒီလို ထင်မှာ စိုးတယ်၊ လျက်သိစိတ်ကလည်း လျှာကို မှီပြီး ဖြစ်လာတာ ဖြစ်သောကြောင့် လျှာနဲ့ ဇိဝှာပသာဒရုပ်နဲ့ ပေါင်းစပ်ရောစပ်ထားတယ်လို့ ထင်မှာ စိုးလို့၊ ထိသိစိတ်ကလည်းပဲ ကာယဝတ္ထုပေါ်မှာ မှီပြီးတော့ ဖြစ်လာတာ ဖြစ်သော ကြောင့် ကာယပသာဒနဲ့များ ပေါင်းစပ်နေသလားလို့ သံသယဖြစ်စရာရှိလို့၊ ရင်ထဲ နှလုံးထဲက ပေါက်ဖွားလာတဲ့စိတ်တွေကလည်းပဲ နှလုံးသားနဲ့ ပေါင်းစပ်နေတာလား လို့ ရောစပ်ထားတာလားလို့ သမ္ပယုတ္တလား ယှဉ်တွဲနေတာလားလို့ ယုံမှားသံသယ ရှိမှာစိုးလို့တဲ့၊ အဲဒါပဲ ဟောတယ်။</p> <p>ဒီတော့ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယောဆိုတာ သမ္ပယုတ္တလို စပ်နေတာတော့ မဟုတ်ဘူး၊ ရောထားတာ မဟုတ်ဘူး၊ သို့သော် သဘာဝချင်းခြားနားတဲ့အရာတွေကလည်းပဲ တစ်ခုနဲ့တစ်ခု အထောက်အကူပြုနေတယ်၊ အပြန်အလှန် အကျိုးပြုနေတယ် ဆိုတာကို မြတ်စွာဘုရားသခင်ကိုယ်တော်မြတ်က ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယောလို့ ဟောထား ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။</p> <p>ဒါ့ကြောင့်မို့ တရားချစ်ခင် သူတော်စင်ပရိသတ်အပေါင်းတို့ - သမ္ပယုတ္တ ပစ္စယောဟာ စိတ်နဲ့ စေတသိက်တွေဟာ အချင်းချင်း ပေါင်းစပ်ထားတယ်လို့ သဘောပေါက်သလို စိတ်နဲ့ ရုပ် (သို့မဟုတ်) နာမ်နဲ့ ရုပ်၊ ရုပ်နဲ့ နာမ် ဒီသဘာဝနှစ်ခု ဟာလည်းပဲ အတူတကွ တည်ရှိနေကြသော်လည်းပဲ ပေါင်းစပ်ထားတဲ့အရာတွေ မဟုတ်ဘူး ဆိုတာကို သိရှိနားလည်ပြီးတော့ ရုပ်နာမ်သဘောတွေကို ဆင်ခြင် စဉ်းစားခြင်းဖြင့် ဝိပဿနာဉာဏ်အမြင်မျိုးကိုရရှိအောင် ကြိုးစားအားထုတ်ကြရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် တရားချစ်ခင် သူတော်စင် ပရိသတ်အပေါင်းတို့သည် ဝိပဿနာဉာဏ် အမြင် ရရှိနိုင်အောင် ရုပ်နာမ်တို့ရဲ့သဘောကို အလေးအနက် ဆင်ခြင်စဉ်းစားနိုင် ကြပါစေကုန်သတည်း။</p> <h3>ပဋ္ဌာန်းမြတ်ဒေသနာ အပိုင်း (၁၈)</h3> <p> သာသနာတော်နှစ် ၂၅၅၃-ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၇၁-ခုနှစ်၊ နတ်တော် လပြည့်ကျော် ၄-ရက်၊ (၅-၁၂-၂၀၀၉)၊ ရန်ကုန်တိုင်း၊ ဗဟန်းမြို့နယ်၊ ကြားတောရ လမ်း မင်္ဂလာဈေးဓမ္မာရုံတော်ကြီးအတွင်းဝယ် ဆင်ယင်ကျင်းပ ပြုလုပ်အပ်သည့် ညဉ့်ဦးယံဓမ္မသဘင်အခမ်းအနားဝယ် မင်္ဂလာတောင်ညွန့် မြို့နယ် မင်္ဂလာဈေး နှစ်ဖက်မိဘများနှင့် ဦးတင်စိုးတို့အား ရည်စူး၍ ဒေါ်လှခင် ကိုကျော်သင်းဆေးဆိုင် မိသားစုတို့၏ အမတဒါန ဓမ္မဒါနအဖြစ်ဖြင့် ဟောကြား တော်မူသည်။</p> <h3>အတ္ထိပစ္စယော</h3> <p>အတ္ထိပစ္စယောဆိုတာ ပစ္စုပ္ပန်ခဏ တကယ်ထင်ရှားရှိနေတဲ့ အခိုက်အတန့်မှာ (အကြောင်းတရားတွေကလည်း ထင်ရှားရှိနေတယ်၊ အကျိုးပြုရမယ့်သဘာဝ တရားကလည်း ထင်ရှားရှိနေတယ်၊) အဲဒီလို ထင်ရှားရှိနေတုန်းမှာ ထင်ရှားရှိနေ တုန်းဖြစ်တဲ့ အကျိုးတရားကို အထောက်အကူပြုနေတဲ့ပစ္စည်းကို အတ္ထိပစ္စည်းလို့ ဆိုတယ်၊ အတ္ထိဆိုတာ ရှိနေခိုက် ကျေးဇူးပြုတယ်လို့ ဒီလိုပြောရမယ်၊ အကြောင်း တရားကလည်း ရှိနေရမယ်၊ အကျိုးတရားကလည်း ရှိနေရမယ်၊ ဒီတော့ ရှိနေပြီး သားကို ကျေးဇူးပြုတယ်ဆိုလို့ရှိရင် ထုတ်လုပ်တယ်လို့ မဆိုလိုဘူးပေါ့။</p> <p>အကြောင်းတရားဆိုတာ ၂-မျိုး ရှိတယ်၊ ဇနက - ဖြစ်စေတတ်တဲ့အကြောင်း တရား Producing cause လို့ခေါ်တယ်၊ ဥပတ္ထမ္ဘက - ဖြစ်ပေါ်လာပြီးတဲ့နောက်မှာ အထောက်အကူပြုတာ၊ တစ်စုံတစ်ခုသောအကြောင်းက ထုတ်လုပ်လိုက်တဲ့ အကျိုး တရားတစ်ခုကို အထောက်အကူပြုတဲ့ အကြောင်းတရား။</p> <p>ဆိုပါစို့ - မျိုးစေ့က အမြစ်နဲ့ အညှောက်ကို ထုတ်လုပ်ပေးလိုက်တယ်၊ အဲဒီ ထုတ်ပေးလိုက်တဲ့ အမြစ်နဲ့အညှောက် ရှင်သန်နေအောင် မြေနဲ့ ရေက (သို့မဟုတ်) အလင်းရောင်တို့ အပူငွေ့တို့က အထောက်အကူပြုပေးနေကြတယ် ပေါ့၊ ဒီတော့ ထုတ်လုပ်တဲ့အကြောင်းတရား ဇနကသတ္တိဆိုတာ မျိုးစေ့မှာ ရှိတယ်၊ အထောက်အကူ ပြုတဲ့ အကြောင်းတရားက မြေတို့ ရေတို့ ရာသီဥတုတို့ပဲ၊ ဘယ် အရာပဲဖြစ်စေ ထုတ်လုပ်တဲ့အကြောင်းနဲ့ အကူအညီအကြောင်း ဒီနှစ်ခုရှိတာ ချည်းပဲ။</p> <p>အတ္ထိပစ္စည်းရဲ့အဓိပ္ပါယ်ကို အဋ္ဌကထာကျမ်းတွေက ဖွင့်ဆိုတာက ပစ္စုပ္ပန် သဘာဝ အနေနဲ့ ထင်ရှားရှိနေသောအားဖြင့် ထိုကဲ့သို့ ထင်ရှားရှိနေတဲ့တရား တစ်မျိုးကို အထောက်အကူပြုနေတဲ့တရားရဲ့ သတ္တိထူးကို အတ္ထိပစ္စည်းလို့ ခေါ်ပါတယ်၊ ဒီလို ဖွင့်ဆိုတယ်၊ အကြောင်းကလည်း ထင်ရှားရှိနေတယ်၊ အကျိုးကလည်း ထင်ရှား ရှိနေတယ်၊ ထင်ရှားရှိနေတဲ့အခိုက်မှာ အထောက်အကူ ပြုတယ်လို့ ဒီလိုပြောတာ၊ ဒါဖြင့် အတ္ထိပစ္စည်းက ထုတ်လုပ်တဲ့ပစ္စည်း မဖြစ်ဘူးလားဆိုတော့ ထုတ်လုပ်တဲ့ ပစ္စည်း လည်း ဖြစ်ပါတယ်တဲ့၊ သို့သော် ထုတ်လုပ်တာထက် အထောက်အကူပြုတာက ပိုပြီးတော့ စွမ်းအားထက်နေလို့ အထောက်အကူပြုတယ်ဆိုတဲ့ စကားကို အဓိကထား ပြောတာပါလို့ စာပေ ကျမ်းဂန်မှာ ဒီလို ရှင်းထားတယ်၊ ဇနကသတ္တိလည်း ရှိတယ်။</p> <p>အတ္ထိပစ္စည်းဆိုတာ ရှိနေတဲ့အခိုက်မှာ ကျေးဇူးပြုတယ်လို့ဆိုတော့ မရှိတဲ့ အခိုက်မှာ ကျေးဇူးမပြုဘူးဆိုတဲ့စကားကို အပြန်အားဖြင့် နားလည်ရမှာပေါ့၊ ရှိနေ ခိုက်မှာသာ ကျေးဇူးပြုတယ်၊ ရှိမနေတော့ဘူးဆိုရင် ကျေးဇူးမပြုတော့ဘူး၊ ဒီတော့ အတ္ထိပစ္စည်း ဆိုတာ ရှိနေခိုက်မှာ ကျေးဇူးပြုတဲ့ပစ္စည်းလို့ မှတ်ရမယ်၊ ပဋ္ဌာန်းတရား အစတုန်းက ပစ္စယဆိုတဲ့စကားလုံးရဲ့အဓိပ္ပါယ်ကို ရှင်းပြပြီးပြီ၊ ပစ္စယဆိုတာ “ဖြစ်စေ တည်စေ ဤနှစ်ထွေ ခေါ်လေ ကျေးဇူးပြု” ဆိုတဲ့အတိုင်း ဖြစ်ပေါ်စေတတ်တာ၊ ရပ်တည်စေ တတ်တာရယ် အဲဒီနှစ်ခုကို ကျေးဇူးပြုတယ်လို့ ပြောတာ၊ ဖြစ်စေတယ် ဆိုတာ ထုတ်လုပ်တဲ့ Producing cause ဇနကသတ္တိကို ပြောတာ၊ တည်စေဆိုတာ ဥပတမ္ဘကသတ္တိ Supporting cause ကို ပြောတာတဲ့။</p> <p>သဘာဝတရားတွေမှာ အကြောင်းတရားဟာ ဖြစ်စေတတ်တဲ့ အကြောင်းတရား ရှိသလို အထောက်အကူပြုတဲ့ အကြောင်းတရားလည်း ရှိတယ်တဲ့၊ တချို့ ပစ္စည်းတွေက ဇနကသတ္တိ ထုတ်လုပ်တဲ့စွမ်းရည်သတ္တိ ဖြစ်စေတတ်တဲ့စွမ်းရည် သတ္တိ ရှိတယ်၊ တချို့ပစ္စည်းတွေက အထောက်အကူပြုရုံသက်သက်ပဲ, မထုတ်လုပ် နိုင်ဘူးတဲ့၊ ဘယ်အရာပဲဖြစ်ဖြစ် ပစ္စယဆိုတဲ့အဓိပ္ပါယ်အရ ဥပကာရက ကျေးဇူးပြု နေကြတာချည်းပဲ၊ လူတွေတောင်မှ ဒီစကားကို ယူပြီးတော့ ပြောကြတယ်၊ ဘယ်သူ က ကျေးဇူးပြုလို့ ရွှေတိဂုံဘုရားကြီးဖူးရတယ်၊ ဟော - တစ်ယောက်ယောက်က ကျေးဇူးပြုတာ။</p> <p>အဲဒီလိုကျေးဇူးပြုတယ်ဆိုတာ လောကမှာ လိုအပ်ချက်တစ်ခုကို ဖြည့်ဆည်း ပေးလိုက်တာ၊ သဘာဝတရားတွေမှာလည်း ထို့အတူပဲ အတ္ထိပစ္စယော ရှိနေတဲ့ အခိုက်မှာ ကျေးဇူးပြုတယ်လို့ ဆိုတာ၊ အတ္ထိပစ္စည်းမှာ နိဗ္ဗာန်ဆိုတဲ့တရား မပါ ဘူး၊ အာရမ္မဏသတ္တိမှာတော့ နိဗ္ဗာန်ဆိုတာ ပါတယ်၊ အဲဒီနေရာမှာ အကြောင်း ရှာပြီးတော့ ဆွေးနွေးတင်ပြထားတာ စာပေကျန်းဂန်မှာ ရှိတယ်ပေါ့။</p> <p>နိဗ္ဗာန်ဟာ ဘာဖြစ်လို့ အတ္ထိပစ္စည်းမှာ မပါသလဲ? အတ္ထိပစ္စည်းဆိုတာ ရှိခိုက်မှာ ကျေးဇူးပြုတယ်၊ မရှိတဲ့အခိုက်မှာ ကျေးဇူးမပြုဘူး၊ ဒီနှစ်မျိုးကို ရည်ညွှန်း တယ်၊ နိဗ္ဗာန်ဆိုတာ မရှိခိုက်ဆိုတာ မရနိုင်ဘူး၊ အမြဲတမ်းရှိနေတယ်၊ သဘာဝ အနေနဲ့ နိဗ္ဗာန်ဆိုတာ အမြဲတမ်းရှိတယ်၊ ဥပမာပြောမယ် - မီးငြိမ်းခြင်းဆိုတာ ငြိမ်းခြင်းဆိုတဲ့ အငြိမ်းဓာတ်ဟာ ရှိနေတာပဲလေ၊ အဲဒီလို နိဗ္ဗာန်ဆိုတာ အမြဲတမ်း ရှိနေတာ ဖြစ်သောကြောင့် အတ္ထိပစ္စည်းမတပ်ဘူး၊ ရှိနေတဲ့အခါမှာ ကျေးဇူးပြုတယ်၊ မရှိတဲ့အခါမှာ ကျေးဇူးမပြုဘူးဆိုတဲ့ ဒီလိုအပြောင်းအလွဲမျိုး မရနိုင်သည့်အတွက် ကြောင့် နိဗ္ဗာန်က အတ္ထိပစ္စည်းမတပ်ဘူးတဲ့၊ ကျန်တဲ့ သင်္ခါရတရားတွေကတော့ အဲဒီလိုမဟုတ်ဘူး၊ ရှိနေတဲ့အခိုက်မှာ ကျေးဇူးပြုကြတယ်၊ မရှိတဲ့အခိုက်မှာ ကျေးဇူး မပြုကြဘူး။</p> <h3>၂၄-ပစ္စည်းကို ချုံ့လိုက်ရင်</h3> <p>ဒီတော့ ၂၄-ပစ္စည်းကို ခြုံငုံပြီးတော့ ပြောကြမယ်ဆိုရင် အားလုံးလောက် နီးပါး ၂၄-ပစ္စည်းဟာ အတ္ထိနဲ့ နတ္ထိ ဒီနှစ်ခုထဲမှာ ဝင်သွားနိုင်ပါတယ်၊ အဘိဓမ္မတ္ထ- သင်္ဂဟကျမ်းကတော့ “အာရမ္မဏူပနိဿယ ကမ္ပတ္ထိပစ္စယေသု စ သဗ္ဗေပိ ပစ္စယာ သမောဓာနံ ဂစ္ဆန္တိ” လို့ ဆိုပြီးတော့ အာရမ္မဏ ဥပနိဿယ ကမ္မ အတ္ထိ တဲ့၊ ၂၄-ပစ္စည်းကို အကျဉ်းချုံးလိုက်ရင် ဒီပစ္စည်း ၄-ခုထဲ သက်ဆိုင်ရာတွေ ဝင်သွား နိုင်ပါတယ်၊ ၂၄-ပစ္စည်းကို အကျဉ်းချုံးလိုက်လို့ရှိရင် ၄-ပစ္စည်းလို့ ဒီလိုပြောတာ၊ အာရမ္မဏပစ္စည်းရယ် ဥပနိဿယပစ္စည်းရယ် ကမ္မပစ္စည်းရယ် အတ္ထိပစ္စည်းရယ်၊ ၂၄-ပစ္စည်းဟာ ဟောဒီ ၄-ပစ္စည်းထဲမှာ ထိုက်သလိုဝင်သွားတယ်တဲ့၊ သမောဓာန ဆိုတာ အားလုံးဆုံမိသွားတယ်၊ အားလုံးပေါင်းဆုံသွားကြတယ်ပေါ့၊ အဲဒီလိုဆိုတယ်။</p> <p>သို့သော် ဒီ့ထက်ချုံးလို့ ရဦးမလား? စာပေကျမ်းဂန်မှာတော့ ဖော်ပြမထား ဘူး၊ ကျမ်းဂန်မှာ ဆိုမထားပေမယ့်လို့ လေ့လာကြည့်မယ်ဆိုရင် “အတ္ထိ၊ နတ္ထိ” ဒီနှစ်မျိုးခွဲလိုက်လို့ရှိရင် အတ္ထိအုပ်စုက တစ်စု, နတ္ထိအုပ်စုက တစ်စု၊ ဒီနှစ်စုထဲမှာ ပစ္စည်းတွေ အားလုံးလောက်နီးနီး ဝင်သွားတယ်၊ မဝင်တဲ့ပစ္စည်း မရှိသလောက်ပဲ၊ ၂၄-ပစ္စည်းဟာ ရှိခိုက်ကျေးဇူးပြုတာနဲ့ မရှိတော့မှ ကျေးဇူးပြုတာတဲ့၊ အဲဒီလို ၂၄- ပစ္စည်းကို အချိန်အခါနဲ့ ပိုင်းခြားပြီးတော့ ပြောလိုက်မယ်ဆိုရင် အတ္ထိနဲ့ နတ္ထိ၊ ဒီနှစ်ခုပဲ။</p> <p>အတ္ထိ နတ္ထိဆိုတဲ့ ဒီစကားလုံးနှစ်ခုဟာ ရံဖန်ရံခါ သာမန်ရှိတာနဲ့ မရှိတာ ဒီနှစ်ခုကို ရည်ညွှန်းပြီးတော့ ပြောတာ၊ အဲဒီလို ရှိတာနဲ့ မရှိတာကို ရည်ညွှန်းပြောတဲ့ စကား ဖြစ်ပေမယ့်လို့ တချို့ နေရာကျတော့ အတ္ထိဆိုတာ ထာဝရ ရှိနေတဲ့အရှိကို ပြောတာ၊ နတ္ထိ ဆိုတာ ထာဝရမရှိတာကိုပြောတာ ဖြစ်တယ်၊ အတွေးအခေါ် philosophy နဲ့ ပတ်သက်လာရင် အတ္ထိဆိုတာက သဿတဝါဒကို ရည်ညွှန်းတယ်, နတ္ထိဆိုတာက ဥစ္ဆေဒဝါဒကို ရည်ညွှန်းတယ်။</p> <p>၂၄-ပစ္စည်းထဲမှာ အတ္ထိပစ္စည်း နတ္ထိပစ္စည်းဆိုတာကျတော့ အဲဒီ အတွေး အခေါ် အယူဝါဒဆိုင်ရာကို ရည်ညွှန်းတာ မဟုတ်ဘူး၊ သဘာဝတရားသည် မိမိ ဖြစ်နေခိုက် ရှိနေခိုက်မှာ ကျေးဇူးပြုရင် အတ္ထိပစ္စည်း၊ မိမိမရှိတော့မှ, ပျောက်ကွယ်သွားမှ ကျေးဇူးပြုလို့ရှိရင် နတ္ထိပစ္စည်း၊ ဒီလိုဆိုလိုတာ။</p> <h3>အတ္ထိပစ္စည်း ၅-မျိုး</h3> <p>အတ္ထိပစ္စည်းနဲ့ သက်ဆိုင်တဲ့ပစ္စည်းက ၅-မျိုး ရှိတယ်၊ ၅-ပစ္စည်းဆိုတာ ဘာတွေလဲဆိုလို့ရှိရင် -</p> <p>(၁) သဟဇာတအတ္ထိ၊ အတူတကွဖြစ်ပြီးတော့ ရှိနေတဲ့အရာ၊ အကြောင်းတရားနဲ့ အကျိုးတရားသည် ပြိုင်တူဖြစ်လာတာ၊ born together အတူတကွမွေးဖွားပြီးတော့ ရှိနေကြတာ သဟဇာတ၊ ဒါကို သဟဇာတအတ္ထိလို့ ခေါ်တယ်။<br> (၂) ပုရေဇာတအတ္ထိ၊ ပုရေဇာတဆိုတာ အကြောင်းတရား က ကြိုတင်ဖြစ်နှင့်မယ်၊ ပြီးတော့မှ အကျိုးတရားလာတယ်၊ သို့သော် နှစ်ခုစလုံး ရှိနေခိုက်ဖြစ်တယ်၊ အဲဒါက ပုရေဇာတအတ္ထိ၊ born earlier.<br> (၃) ပစ္ဆာဇာတအတ္ထိ၊ အကြောင်းတရားက နောက်မှ ဖြစ်လာပြီးတော့ အကျိုးတရားတွေက အရင်ဖြစ်နှင့်နေတယ်၊ နှစ်ခုစလုံး ထင်ရှား ရှိနေတဲ့အခိုက်မှာ ကျေးဇူးပြုတယ်၊ ဒါကျတော့ ပစ္ဆာဇာတအတ္ထိလို့ ခေါ်တယ်။<br> (၄) အာဟာရအတ္ထိ၊ ကာဗဋီကာရအာဟာရလို့ ဆိုတဲ့ အစာ အာဟာရနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ဩဇာရုပ်ကလည်း အာဟာရသတ္တိတင်မကဘူး ရှိနေခိုက်မှာ ကျေးဇူးပြုသောကြောင့် အာဟာရအတ္ထိလို့ ခေါ်တယ်။<br> (၅) ဣန္ဒြိယပစ္စည်းနဲ့ ပတ်သက်တယ်၊ ဣန္ဒြိယပစ္စည်းဆိုတဲ့ နေရာမှာ အကုန်လုံးကို မဆိုလိုဘူး၊ ရူပဇီဝိတိန္ဒြိယ - ကမ္မဇရုပ်တွေရဲ့ အသက်လို့ ပြောနိုင်တဲ့, ကမ္မဇရုပ်တွေကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်တဲ့ သဘာဝတရားတစ်ခုကို ရူပဇီဝိတိန္ဒြိယ (ရုပ်ဇီဝိတိန္ဒြေ)လို့ခေါ်တယ်၊ အဲဒီ ရုပ်ဇီဝိတိန္ဒြေဆိုတဲ့ပစ္စည်းကလည်း ဣန္ဒြေဖြစ်တဲ့ အပြင် ရုပ်ဇီဝိတ ထင်ရှားရှိခိုက်မှာ အတူတကွဖြစ်တဲ့ ကမ္မဇရုပ်တွေကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ပေးတယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ ရှိခိုက်မှာ ကျေးဇူးပြုလို့ ဣန္ဒြိယ အတ္ထိလို့ ခေါ်တယ်။</p> <p>ဒီလို အတ္ထိပစ္စည်းက ငါးမျိုးရှိတယ်လို့ အမျိုးအစားအားဖြင့် ဒီလိုခွဲတယ်၊ အဲဒီလို ငါးမျိုးရှိပေမယ့်လို့ ပစ္စယနိဒ္ဒေသမှာ သဟဇာတအတ္ထိနဲ့ ပုရေဇာတအတ္ထိ၊ ဒီနှစ်မျိုးကိုပဲ ဟောတယ်၊ ပစ္ဆာဇာတအတ္ထိ၊ အာဟာရအတ္ထိ၊ ဣန္ဒြိယအတ္ထိတို့ကို မဟောဘူးတဲ့။</p> <p>ဘာဖြစ်လို့ မဟောသလဲဆိုရင် .. မြတ်စွာဘုရားက . ပဋ္ဌာန်းကျမ်းကြီးကို အခြေခံ ကျကျ အကျဉ်းအားဖြင့် ရှင်းလင်းပြတာ ဖြစ်သောကြောင့် အပြည့်အစုံ မဟောသေး တာနော်၊ စစချင်း အကျယ်ကြီး ဟောလို့ရှိရင် နာရတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေ မှတ်သားဖို့ ခက်မှာစိုးလို့နော်၊ ဒါကြောင့်မို့ ပစ္စယနိဒ္ဒေသဆိုတာ မကျဉ်းမကျယ် အလယ်အလတ် ပစ္စည်းတွေရဲ့အဓိပ္ပါယ်ကို ခြုံမိငုံမိရုံ သရုပ်သကန်တွေကို သဘော ပေါက်ရုံဆိုပြီးတော့ မြတ်စွာဘုရားကဟောတာ၊ အဲဒါကြောင့် တချို့ အချက်တွေ ချန်ထားလိုက်တယ်။</p> <p>ပဥှာဝါရရောက်တဲ့အခါကျတော့ ဒီငါးမျိုးလုံးကို ဟောတယ်၊ သဟဇာတ အတ္ထိကိုလည်း ဟောတယ်၊ ပုရေဇာတအတ္ထိကိုလည်း ဟောတယ်၊ ပစ္ဆာဇာတအတ္ထိ ကိုလည်း ဟောတယ်၊ အာဟာရအတ္ထိကိုလည်း ဟောတယ်၊ ဣန္ဒြိယအတ္ထိကိုလည်း ဟောတယ်၊ ဒီငါးမျိုးကို ပြည့်ပြည့်စုံစုံဟောတယ်၊ ဒါကြောင့်မို့လို့ အတ္ထိပစ္စည်း ငါးမျိုး ရှိတယ်လို့ အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟကျမ်းက ပြောတာ။</p> <h3>အတ္ထိပစ္စည်း ၇-ပိုင်း</h3> <p>ကဲ ကောင်းပြီ - ဒီအတ္ထိပစ္စည်းကို အပိုင်း ၇-ပိုင်း ခွဲပြီးတော့ မှတ်ရမယ်၊ တကယ်ကတော့ အတ္ထိပစ္စည်းက အသစ်မဟုတ်တော့ဘူး၊ ဘုန်းကြီးတို့ အစက ဟောလာခဲ့တဲ့ သဟဇာတတို့ ပုရေဇာတတို့ ပစ္ဆာဇာတတို့ အာဟာရတို့ ဣန္ဒြိယ တို့ဆိုတာ ဒါတွေ နာပြီးလို့ရှိရင် အတ္ထိပစ္စည်းဆိုတာက အသစ်မလာတော့ဘူး၊ သို့သော်လည်း ဟောလာတဲ့ရက်တွေက ကြာနေပြီဆိုတော့ မေ့ကောင်းမေ့နေကြ လိမ့်မယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ ဒီကနေ့ အတ္ထိပစ္စည်းနဲ့ပတ်သက်ပြီး ပြည့်ပြည့်စုံစုံ ထပ်ပြီး ဟောပေးမယ်။</p> <p>ပစ္စယနိဒ္ဒေသမှာ မှတ်လို့လွယ်အောင် အပိုင်း ၇-ပိုင်းတဲ့၊ <br> အပိုင်း ၁-က နာမ်ခန္ဓာ ၄-ပါး၊ <br> အပိုင်း၂-က မဟာဘုတ်၊ <br> အပိုင်း ၃-က နာမ်ရုပ်၊ <br> အပိုင်း ၄-က စိတ်စေတသိက်၊ <br> အပိုင်း ၅-က မဟာဘုတ်နဲ့ ဥပါဒါရုပ်၊ <br> အပိုင်း ၆-က အာယတန၊ <br> အပိုင်း ၇-က ဝတ္ထုရုပ် <br> လို့ အပိုင်း ၇-ပိုင်းနဲ့ ဒီပါဠိတော်ကို မှတ်လို့ ရတယ်ပေါ့၊ အဲဒီ အစဉ်အတိုင်း ပြောရအောင်၊ ပထမဆုံးစလိုက်တာ ဘာနဲ့ စတုန်း။</p> <p><b>“စတ္တာရော ခန္ဓာ အရူပိနော အညမညံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော”</b></p> <p>သဟဇာတနဲ့ ဆိုင်တယ်၊ <b>“စတ္တာရော ခန္ဓာ အရူပိနော”</b> လို့ ဆိုလိုက်သဖြင့် ဝေဒနာ သညာ သင်္ခါရ ဝိညာဏလို့ဆိုတဲ့ နာမ်ခန္ဓာ ၄-ပါး၊ အကျဉ်းအားဖြင့် ပြောမယ် - စိတ်နဲ့ စေတသိက်ဆိုတဲ့ နာမ်ခန္ဓာ ၄-ပါးသည် အပြန်အလှန် ကျေးဇူးပြုတယ်လို့ ဒီလို ပြောတာ။</p> <p>ဆိုပါစို့ - ဝေဒနာက္ခန္ဓာသည် အကြောင်းဖြစ်တဲ့အလှည့်မှာ ဝေဒနာက္ခန္ဓာသည် သူရှိခိုက် ကျန်တဲ့ သညာက္ခန္ဓာ သင်္ခါရက္ခန္ဓာ ဝိညာဏက္ခန္ဓာတို့ကို အထောက် အကူပြုတယ်၊ ကျန်တဲ့ခန္ဓာသုံးခုကလည်း ဝေဒနာက္ခန္ဓာကို အထောက်အကူပြုတယ်၊ ဘယ်နှစ်ခုပဲဖြစ်ဖြစ် ဘယ်တစ်ခုပဲဖြစ်ဖြစ်နော်၊ တစ်ခုနေရာက စက်လှည့်ပြီးတော့ ပြောမယ်ဆိုရင် အများကြီးပဲ၊ ဝေဒနာက္ခန္ဓာက သညာက္ခန္ဓာ၊ သင်္ခါရက္ခန္ဓာ၊ ဝိညာဏက္ခန္ဓာတို့ကို အထောက်အကူပြုတယ်၊ နောက်တစ်ခါ သညာက္ခန္ဓာက ဝေဒနာက္ခန္ဓာ သင်္ခါရက္ခန္ဓာ ဝိညာဏက္ခန္ဓာတို့ကို အထောက်အကူပြုတယ်၊ တစ်ခါ သင်္ခါရက္ခန္ဓာက ဝေဒနာက္ခန္ဓာ သညာက္ခန္ဓာ ဝိညာဏက္ခန္ဓာတို့ကို အထောက်အကူ ပြုတယ်၊ တစ်ဖန် ဝိညာဏက္ခန္ဓာက ဝေဒနာက္ခန္ဓာ သညာက္ခန္ဓာ သင်္ခါရက္ခန္ဓာတို့ကို အထောက်အကူ ပြုတယ်၊ အဲဒါကို ပါဠိတော်ကျတော့ <b>“ဧကော ခန္ဓာ တိဏ္ဏန္နံ ခန္ဓာနံ”</b> ခန္ဓာတစ်ခုက ကျန်တဲ့ခန္ဓာသုံးခုကို အထောက်အကူပြုတယ်တဲ့။</p> <p>ဒါက အပြန်အလှန်ဆိုတဲ့ သဘောကို နားလည်အောင်လို့ ဟောတာနော်၊ ခန္ဓာ၂-ခု ဆိုလည်း ၂-ခုစီ လှည့်ပတ်ပြီးတော့ တွဲကြည့်၊ အဲဒီလိုတွဲပြီးတော့ ကြည့် လိုက် လို့ရှိရင် <b>“ဒွေ ခန္ဓာ ဒွိန္နံ ခန္ဓာနံ”</b> - ခန္ဓာ၂-ခုကလည်း ခန္ဓာ၂-ခုကို အထောက်အကူပြုတယ်တဲ့၊ အထောက်အကူပြုတယ်ဆိုတာ အတူတကွဖြစ်နေတဲ့ အခိုက်မှာ ယှဉ်တွဲပြီးတော့ ဖြစ်နေတဲ့အခိုက် ရှိနေတဲ့အခိုက်မှာ အတ္ထိသတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုနေတာ။</p> <p>ဆိုပါစို့ - ဘုန်းကြီးတို့တတွေရဲ့သန္တာန်မှာ လောဘစိတ်ဖြစ်တယ်ဆိုရင် လောဘဆိုတာ စေတသိက်ရဲ့နာမည်ပဲ၊ ထိုလောဘနဲ့ယှဉ်တွဲပြီးတော့ ဖြစ်တဲ့စိတ် ရှိတယ်၊ ထိုလောဘမှာ ယှဉ်တွဲပြီး ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ အခြားစေတသိက်တွေရှိတယ်၊ အားလုံး ခြုံငုံပြီးတော့ ပြောမယ်ဆိုရင် လောဘမူစိတ် ၈-ခုမှာ စေတသိက်၂၂-ခု ဖြစ်နိုင်တယ်၊ အဲဒီစေတသိက်၂၂-ခုရယ် လောဘမူစိတ် ၈-ခုရယ် အဲဒီသဘာဝ တရားတွေဟာ တစ်ခုသည် ကျန်တာကို, ကျန်တာတွေက တစ်ခုကို ရှိနေတဲ့အခိုက် အတ္ထိသတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုပါတယ်တဲ့၊ အပြန်အလှန် အထောက်အကူပြုထားတာ၊ သာမန်အားဖြင့် တော့ မသိနိုင်ဘူး၊ တစ်ခုတည်းလို့ပဲ ထင်ရတယ်၊ အဲဒီလို တစ်ခု တည်းလို့ ထင်နေရတဲ့အရာတွေဟာ တစ်ခုက အကြောင်း, တစ်ခုက အကျိုး အပြန်အလှန် အထောက်အကူပြုနေကြတယ်၊ ရှိနေတဲ့အခိုက်မှာ အထောက်အကူပြုသည့် အတွက် ကြောင့် အတ္ထိသတ္တိပါတဲ့၊ တစ်ခုချင်း တစ်ခုချင်း အသေးစိတ် လေ့လာ ကြည့်ပေါ့။</p> <p>အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟကျမ်းမှာ စိတ်ယှဉ် စေတသိက်ယှဉ်တွေကို လေ့လာရင် ဟောဒီအတ္ထိသတ္တိရဲ့သဘောတွေ ဒီထဲမှာ အကျုံးဝင်တယ်၊ ခြုံငုံပြောတာ၊ တစ်ခု ချင်း ပြောတာ မဟုတ်ဘူး၊ အားလုံးခြုံငုံပြောလို့ရှိရင် အသေးစိတ်ကို နားလည် သွားတာပဲနော်၊ တစ်ခုချင်းပြောမယ်ဆိုရင် ... အကြာကြီး ပြောရလိမ့်မယ်နော်။ လောဘမူစိတ် တစ်ခုချင်း ပြောမယ်ဆိုရင် - ပထမလောဘမူစိတ်မှာ စေတသိက်က ၁၉-ခု ယှဉ်မယ်၊ တစ်ခုချင်း ပြောလိုက်၊ လောဘမူစိတ်က တစ်ခု၊ စေတသိက်က ၁၉-ခု၊ ပေါင်းလိုက်ရင် ၂ဝ-ခု ရှိတယ်၊ အဲဒီ ၂၀-ဟာ တစ်ခုက ပစ္စည်းဆိုရင် ကျန်တဲ့ ၁၉-ခုက ပစ္စယုပ္ပန်၊ ဒီလိုကျေးဇူးပြုနေတယ်၊ အဲဒီထဲမှာ သာမန်ပြောလိုက် ဖြစ်သောကြောင့် တစ်ခုဆိုတဲ့နေရာမှာ လောဘမူစိတ် ဖြစ်ချင်လည်း ဖြစ်မယ်၊ ဖဿ ဖြစ်ချင်လည်း ဖြစ်မယ်၊ ဝေဒနာ ဖြစ်ချင်လည်း ဖြစ်မယ်၊ ဟော စေတသိက်တွေ တစ်ခုစီ တစ်ခုစီ တွက်လိုက်မယ်ဆိုရင် စေတသိက်တွေ အခု ၂၀- ဖြစ်သွား နိုင်တာပေါ့၊ တစ်ခုချင်း ချရေးပြီးတော့ ပြောမယ်ဆိုလို့ရှိရင် စာမျက်နှာပေါင်း မြောက်မြားစွာ ဖြစ်သွားနိုင်တယ်ပေါ့၊ အဲဒါကြောင့်မို့လို့ ခြုံငုံပြီးတော့ ပြောလိုက်တာ၊ နာမ် ခန္ဓာ ၄-ပါးဟာ အပြန်အလှန်ရှိနေခိုက်မှာ အတ္ထိသတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုနေ ကြပါတယ်လို့ ဒီလိုပြောလိုတာပါ၊ ဒါက အပိုင်း(၁)။</p> <p>နောက် အပိုင်း(၂)က ဘာတုန်းဆိုလို့ရှိရင် -</p> <p><b>“စတ္တာရော မဟာဘူတာ အညမညံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော”</b>။</p> <p>မဟာဘုတ် ၄-ပါးဆိုတာလည်း အပြန်အလှန်မှီတည်ပြီးတော့ နေကြတာ၊ ပထဝီရှိလို့ အာပေါကလည်း မှီရာ ရနေတာ၊ အာပေါရှိလို့ ပထဝီက စုစည်းလို့ ဖြစ်နေတာနော်၊ ဟိုတစ်နေ့က ပြောထားသလိုပဲ ပန်းပွင့်ကလေးတစ်ပွင့်ကို ကြည့် လိုက်၊ အာပေါ မပါဘူးဆိုလို့ရှိရင် ဒီပန်းပွင့်လေးဟာ ဒီလိုပုံသဏ္ဌာန် ပေါ်နေမှာ မဟုတ်ဘူး၊ အာပေါက စုစည်းထားသည့်အတွက်ကြောင့် ဒီပုံသဏ္ဌာန်လေး ပေါ်နေတာ၊ အတုံးအခဲတည်ရာ လေး ဖြစ်နေတာက ပထဝီပဲ၊ စုစည်းပေးတာက အာပေါ၊ ဒါကို ရင့်ကျက်သွားအောင် အပူငွေ့ပေးနေတာ၊ တဖြည်းဖြည်းရင့်ကျက်လာတာက တေဇော၊ ဒီပုံသဏ္ဌာန်ကို တခြားပုံသဏ္ဌာန်နဲ့ ရောစပ်မသွားအောင် တွန်းကန်ထား တာ ကန့်သတ်ထားတာက ဝါယောလို့ ဟောဒီ ၄-ခုဟာ တစ်ခုဖယ်လိုက်လို့ရှိရင် ကျန်တာတွေက ရပ်တည်လို့ မရတော့ဘူး၊ ဒါကြောင့် indivisible ခွဲခြားလို့ မရဘူး လို့ပြောတာ၊ အဲဒါကြောင့် မဟာဘုတ်၄-ပါးသည် အပြန်အလှန် အထောက်အကူ ပြုနေတယ်တဲ့။</p> <p>မဟာဘုတ်တစ်ခုက မဟာဘုတ်သုံးခုကို၊ မဟာဘုတ်သုံးခုက မဟာဘုတ် တစ်ခုလို့ အပြန်အလှန်ပေါ့၊ ဒီလိုအပြန်အလှန် အထောက်အကူပြုပြီးတော့ နေတာ၊ ထင်ရှားရှိနေခိုက်မှာ ကျေးဇူးပြုကြတာ၊ ထင်ရှားရှိခိုက်တင်မကဘူး သူတို့က born together အတူတကွ မွေးဖွားလာကြတာ ဖြစ်တယ်၊ ဒါကြောင့်မို့လို့ သဟဇာတအတ္ထိတဲ့၊ ခုနက နာမ်ခန္ဓာ ၄-ပါးလည်း သဟဇာတအတ္ထိပဲ၊ မဟာဘုတ် ၄-ပါး အပြန်အလှန်အထောက်အကူပြုနေတာ, ကျေးဇူးပြုနေတာလည်း သဟဇာတအတ္ထိပဲ။</p> <p>နောက် အပိုင်း(၃)က ဘာလဲဆိုတော့</p> <p><b>“သြက္ကန္တိက္ခဏေ နာမရူပံ အညမညံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော”</b>။</p> <p>သြက္ကန္တိက္ခဏ လို့ ဆိုတာ ဘာပြောတာတုန်း၊ Colloquial language လို့ ဆိုတဲ့ အရပ်သုံးစကားနဲ့ မြတ်စွာဘုရားက ဟောလိုက်တာ၊ သြက္ကန္တိ ဆိုတာ “ဝင်ရောက်လာတာ”၊ ဘဝတစ်ခုအတွင်းထဲ ဝင်ရောက်လာတာ၊ တစ်နည်းအားဖြင့် ပြောမယ်ဆိုရင် အမိဝမ်းထဲကို ဝင်ရောက်လာတာ၊ ဩက္ကန္တိက္ခဏဆိုတာ သန္ဓေ တည်တဲ့ အခိုက်ကလေးကို ပြောတာ၊ သုံးထားတဲ့စကားလုံး <b>သြက္ကက္ခဏ</b> ဆိုတာက “ဝင်လာတဲ့ခဏ” ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပါယ်ပဲ။</p> <p>ပဋိသန္ဓေနေတာကို ဝင်လာတယ်ဆိုရင် သေတာကျတော့ .. ဘယ်လို ပြောမလဲ၊ ထွက်သွားတာပေါ့၊ ဟုတ်ရဲ့လား၊ သေသွားတာကျတော့ ထွက်သွားတာ ပေါ့၊ ဒါက Colloquial language နဲ့ ပြောတာ၊ ဘယ်သူကမှလည်း ဝင်မလာဘူး ဘယ်သူကမှလည်း ထွက်သွားတာ မဟုတ်ဘူး၊ ထွက်သွားတဲ့အရာဆိုတာလည်း မရှိဘူး၊ ဝင်လာတဲ့အရာလည်း မရှိဘူး၊ သို့သော် ဒီဘက်ကအကြောင်းကြောင့် ဟိုဘက်မှာ အကျိုးတစ်ခုပေါ်တဲ့သဘောပဲ၊ သို့သော် အရပ်စကားနားလည်အောင် ပြောရတာ၊ <b>သြက္ကန္တိက္ခဏေ</b> ဝင်လာတဲ့ခဏတဲ့။ သန္ဓေတည်တဲ့ခဏလေးလို့ ဒီလို ပြောတာနော်။</p> <p>အရပ်စကားအနေနဲ့ ပြောလို့ရတာပေါ့၊ လူဝင်စားဖြစ်တယ်လို့ ပြောကြ တာပဲ၊ “လူဝင်စား” ဆိုတာ တကယ် လူက ဝင်လာတာမှမဟုတ်တာ၊ သူနဲ့ ဆက်စပ် နေတယ်ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပါယ်ပဲယူရမယ်၊ တကယ်ဝင်စားတာ မဟုတ်ဘူး၊ တကယ် ဝင်ရောက်လာတာ မဟုတ်ဘူး၊ သို့သော် လူ့အသိုင်းအဝိုင်းထဲမှာ သူ ရောက်လာ သည့်အတွက်ကြောင့် အရပ်စကားအနေနဲ့ပြောရင် ဝင်လာတယ်၊ ဝင်စားလာတယ်၊ အဲဒီလို အရှိအပေါ်မှာ အထင်အမြင်နဲ့ ပြောတဲ့စကားတွေကို အမှန်လို့ ယူဆ လိုက်လို့ရှိရင် မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဖြစ်သွားနိုင်တယ်။</p> <p>လူဝင်စားကို reincarnation လို့ ခေါ်တယ်၊ reincarnation ဆိုတာ ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်း၊ သေသွားတဲ့လူတစ်ယောက်က မိခင်တစ်ဦးရဲ့ဝမ်းထဲမှာ ပြန်လည်မွေးဖွားတယ်လို့ ယုံကြည်တာ၊ ဗုဒ္ဓရဲ့တရားတော်အရ ဒီတစ်ဘဝကနေ နောက်ဘဝကူးသွားတာ တစ်ခုမှမရှိဘူး၊ ဒီဘဝက နောက်ဘဝပါသွားတာ တစ်ခုမှ မရှိဘူး။</p> <p>ဒီဘဝက နောက်ဘဝ မပြောနဲ့, ဒီဘဝမှာ ဖြစ်နေတဲ့စိတ်တွေတောင်မှ နောက်ထပ် ထပ်ပြီး ဖြစ်တာ မဟုတ်ဘူး၊ အကြောင်းတရားကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တာသာ ရှိတယ်နော်၊ စကားပြောလိုက်တဲ့အသံလေးတွေပဲကြည့်ဦး - ပေါ်ပြီးတော့ ပျောက်သွားတယ်၊ ပျောက်သွားတဲ့အသံ ထပ်ပေါ်လာတာ ဟုတ်ရဲ့လား၊ နောက်ထပ်ဖြစ် တာလား? နောက်ထပ်ဖြစ်လာတာ၊ ပျောက်သွားတဲ့ အသံလေးက ပြန်ပေါ်လာတာ မဟုတ်ဘူးနော်။</p> <p>မီးခြစ်ကလေးကို ခြစ်ကြည့်လိုက်၊ ခြစ်ကြည့်လိုက်လို့ မီးတောက်ကလေး တွေ့လိမ့်မယ်၊ အဲဒီမီးတောက်ကလေးကို ငြိမ်းလိုက်၊ ဒုတိယအကြိမ် ထပ်ခြစ် ကြည့်လိုက်၊ မီးတောက်ကလေးပေါ်လာလိမ့်မယ်၊ အဲဒီ မီးတောက်ကလေးသည် ပထမမီးတောက်ကလေး ဝင်စားတာလား? မဟုတ်ဘူး၊ အကြောင်းအနေနဲ့ ဆက်စပ်တာလောက်ပဲ ရှိတယ်လို့ ဒီလိုပြောတာနော်၊ အဲဒီသဘောတွေကို မြတ်စွာ ဘုရား ဟောတဲ့တရားတော်အရ နားလည်ရမယ်။</p> <p>သို့သော် လူတစ်ယောက်မှာတော့ လိုင်းတစ်လိုင်းတော့ ရှိတာပေါ့၊ သူနဲ့ ပတ်သက်တဲ့လိုင်း၊ အဲဒီလိုင်းက ဘာလဲဆိုရင် mental process စိတ္တဝီထိ စိတ် ဖြစ်စဉ်ကြီးတစ်ခုက ပြတ်သွားတယ်လို့ မရှိဘူး၊ ရှေ့စိတ်ကဖြစ်ပြီး နောက်စိတ်ကို သတ္တိတွေပေးထားခဲ့တယ်၊ energy တွေ ပေးထားခဲ့တယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ ရှေ့စိတ်က လုပ်သွားတာ နောက်စိတ်က အမွေခံရစ်တယ်၊ မကောင်းတာတွေ လုပ်သွားလို့ရှိရင် မကောင်းတဲ့အကျိုးက နောက်စိတ်က အမွေခံသွားရတယ်၊ ကောင်းတာတွေ လုပ်လို့ ရှိရင်လည်း နောက်စိတ်တွေက အမွေခံသွားရတယ်၊ နောက်စိတ်ဆိုတာကနော် ဒီဘဝတင် မကဘူး, နောင်ဘဝတွေမှာလည်း ဒီအတိုင်း အမွေခံသွားကြရတယ်နော်၊ အဲဒါကြောင့်မို့ လူတွေက ပြောတာပေါ့နော်၊ “ဝါသနာ ပါလာတယ်” လို့၊ ရှေ့က လုပ်သွားရင် နောက်က ဆက်လက်ပြီး အမွေခံလိုက်တာပဲ၊ လူတွေလည်း အဲဒီလိုပဲ အမွေခံနေကြတာပဲ မဟုတ်လား၊ ရှေ့ကလူက ရှာသွားတဲ့ပစ္စည်း နောက်လူက အမွေမခံဘူးလား၊ ခံတာပဲ။ ဆွေမျိုး မိဘတွေ ကြည့်လိုက်လို့ရှိရင် ရှေ့ကလူ ရှာသွားတာ နောက်လူက အမွေခံတာပဲနော်။</p> <p>အဲဒီသဘောလိုပဲ လူ့ရဲ့သန္တာန်မှာဖြစ်တဲ့ စိတ်တွေဟာလည်းပဲ ရှေ့စိတ်က လုပ်သွားတာကို နောက်စိတ်က အမွေခံလိုက်ရတာပဲ၊ အဲဒီလို အမွေခံသွားတဲ့ သဘောသာ ရှိတယ်၊ ရှေ့စိတ်က နောက်စိတ် ဖြစ်လာတာ မဟုတ်ဘူးလို့ ဆိုတာကို မှတ်ရမှာပေါ့။</p> <p>ဒီစကားလုံးအနေနဲ့တော့ - <b>သြက္ကန္တက္ခဏေ</b> မိခင်ဝမ်းထဲမှာ ဝင်ရောက်တဲ့ ခဏဆိုတာ သန္ဓေတည်တဲ့ ခဏလေးကို ပြောတာ၊ “အဲဒီသန္ဓေတည်တဲ့ ခဏမှာ” တဲ့, “နာမ်နဲ့ ရုပ်ဟာ အပြန်အလှန် အတ္ထိသတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုပါတယ်” တဲ့၊ အဲဒါ ဘာပြောတာ တုန်းဆိုရင် ကလလရေကြည် သန္ဓေတည်တဲ့အချိန်လေးမှာ ဟဒယ ဝတ္ထုရုပ်ဆိုတာ ပါလာတယ်၊ ဝတ္ထုဒသကကလာပ် ပါလာတယ်၊ အဲဒီ ဟဒယ ဝတ္ထုရုပ်သည် သန္ဓေစိတ်ရဲ့ မှီရာဝတ္ထုရုပ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ပေးတယ်နော်၊ သန္ဓေစိတ်နဲ့ အဲဒီဟဒယ ဝတ္ထုရုပ်တို့သည် သဟဇာတ ပြိုင်တူဖြစ်လာကြတာ။</p> <p>ဘဝတစ်ခုမှာ အစပြုလာတာ ဘယ်သူက အရင်ဖြစ်လာတယ်၊ ဘယ်သူက နောက်ဖြစ်တယ်လို့ မရှိဘူး၊ ကံက ဖန်တီးပေးလိုက်တာ၊ အစုံလိုက် ဖန်တီးပေးလိုက် တာ၊ ရုပ်နဲ့ နာမ် အတွဲလိုက် ဖန်တီးပေးလိုက်တာ၊ တစ်ပြိုင်နက် ထုတ်လုပ်လိုက်တာ၊ အဲဒီလိုထုတ်လုပ်လိုက်တဲ့ ရုပ်နဲ့ နာမ်နှစ်ခုမှာ သန္ဓေစိတ်က ဟဒယဝတ္ထုရုပ်ကို အမှီပြုတယ်၊ ဟဒယဝတ္ထုက သန္ဓေစိတ်ကို အားပြုတယ်၊ အပြန်အလှန်သဘောပဲ၊ သူတို့နှစ်ခုသည် ရှိနေတဲ့အခိုက်ကလေးမှာ ထိုကဲ့သို့ အပြန်အလှန်ကျေးဇူးပြုကြလို့ အတ္ထိပစ္စယောလို့ ဒီလို ပြောတာ။</p> <p>ဒီတော့ ရုပ်နဲ့နာမ်က born together ကျေးဇူးပြုတယ်ဆိုတာ အဲဒီ <b>သြက္ကန္တက္ခဏ</b> လို့ဆိုတဲ့ ပဋိသန္ဓေအခါပဲ ရှိတယ်၊ ကျန်တဲ့အချိန်မှာတော့ born together မဟုတ်တော့ဘူး၊ ဒီအချိန်ကလေးတစ်ခုပဲ born together ဖြစ်တော့ အပြန်အလှန် ကျေးဇူးပြုတယ်တဲ့၊ ဒါကြောင့် အဲဒီ <b>ဩက္ကန္တိက္ခဏေ</b>ဆိုတဲ့ စကားလုံး လေးသုံးတာ၊ ဒါက တတိယအပိုင်း။</p> <p>နောက်တစ်ခါ စတုတ္ထအပိုင်းကျတော့ ဘာတုန်း၊</p> <p><b>“စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ စိတ္တသမုဋ္ဌာနာနံ ရူပါနံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော”</b></p> <p>စိတ်စေတသိက်တရားတွေက စိတ္တဇရုပ်တွေကို ထုတ်လုပ်တယ်တဲ့၊ ဒီနေရာမှာ ရုပ်ကို မထုတ်လုပ်တဲ့စိတ်တွေ ရှိတယ်၊ ရုပ်ကိုထုတ်လုပ်တဲ့စိတ် ရှိတယ်၊ အဲဒီရုပ်ကို ထုတ်လုပ်တဲ့စိတ်တွေဟာ စိတ်ဖြစ်လိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် သူ့ ရဲ့ဥပါဒ်ခဏမှာ သူလည်းဖြစ်, ရုပ်ကိုလည်း ဖြစ်စေတယ်၊ ဒီလိုရော ဖြစ်နိုင်တာ ရှိလားဆိုတော့ ရှိတာပေါ့။</p> <p>ဖယောင်းတိုင်မီး ထွန်းလိုက်တဲ့အခါမှာကြည့်လေ - မီးတောက်ကလေး ပေါ်လာတာနဲ့ အလင်းရောင် တစ်ခါတည်း မဖြစ်ဘူးလား၊ အလင်းရောင်ကို တစ်ခါတည်း မွေးဖွားပေးလိုက်တာ၊ တစ်ပြိုင်နက်ပဲ၊ မီးတောက်ကလေးက အရင် လာတယ်၊ အလင်းရောင်ကနောက်မှရောက်တယ်လို့ ဒီလိုမဟုတ်ဘူး၊ တစ်ပြိုင်နက် ဖြစ်တာ။</p> <p>ထို့အတူပဲ စိတ်က ပေါ်လိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် စိတ္တဇရုပ်ကို ထုတ်လုပ် ပြီးသားပဲ၊ သူ့ရဲ့အကျိုးတရားက တစ်ခါတည်းပါသွားတာ၊ အဲဒါကို ပြောတာ - <b>စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ</b>-စိတ်စေတသိက်တရားတွေဟာ၊ <b>စိတ္တသမုဋ္ဌာနာနံ ရူပါနံ</b>- စိတ်ကြောင့်ဖြစ်တဲ့ ရုပ်တွေကို၊ <b>အတ္ထိပစ္စယေန</b> - အတ္ထိပစ္စယသတ္တိဖြင့်၊ <b>ပစ္စယော</b> - ကျေးဇူပြုပါတယ်တဲ့၊ သဟဇာတအတ္ထိပဲ၊ စိတ်စေတသိက်နဲ့ စိတ္တဇရုပ် တို့ဟာ အတူတကွဖြစ်ကြတယ်။</p> <p>အတူတကွဖြစ်ခိုက်မှာ - ကြည့် ဒီနေရာမှာ ခုနတုန်းက ပြောခဲ့တဲ့အတ္ထိ ပစ္စည်းကို အထောက်အကူပြုတဲ့ပစ္စည်း (ဥပတ္ထမ္ဘက)လို့ အဋ္ဌကထာကျမ်းတွေမှာ ဖွင့်တယ်၊ အဲဒီစကားဟာ ယေဘုယျစကားလို့ မှတ်ရမယ်၊ စိတ်စေတသိက်က စိတ္တဇရုပ်ကို ထုတ်တာဟာ producing cause ပဲ ဇနကသတ္တိပဲ၊ ဖြစ်စေခြင်းပဲ၊ ဒီနေရာမှာ ဇနကသတ္တိလို့ မှတ်ရမယ်။</p> <p>နောက်တစ်ခု အပိုင်း(၅)က ဘာလဲလို့ဆိုလို့ရှိရင် -</p> <p><b>“မဟာဘူတာ ဥပါဒါရူပါနံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော”</b>။</p> <p>မဟာဘုတ်တွေက ဥပါဒ်ရုပ်တွေကို အထောက်အကူပြုတယ်ဆိုတဲ့နေရာမှာ ထင်ရှားရှိနေတဲ့အခိုက်မှာ ကျေးဇူးပြုကြတယ်တဲ့၊ မဟာဘုတ် ၄-ပါး ပေါ်လာ တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ထိုမဟာဘုတ် ၄-ပါးကို မှီပြီးနေတဲ့ ဥပါဒါရုပ်တွေ မဖြစ်ပေဘူးလား၊ ဖြစ်လာတယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ မဟာဘုတ်က အကြောင်းတရား၊ ဥပါဒါရုပ်တွေက အကျိုးတရားတဲ့၊ မဟာဘုတ်တွေ ရှိနေခိုက်မှာ ဥပါဒါရုပ်တွေကို ထုတ်လုပ် တာ ဖြစ်သောကြောင့် မဟာဘုတ်တွေဟာ သူတို့ဖြစ်လာလျှင် ဖြစ်လာချင်း ဥပါဒါ ရုပ်တွေကို ထုတ်လုပ်တာဖြစ်သောကြောင့် သဟဇာတ၊ အဲဒါလည်း born together.</p> <p>သူမွေးဖွားလိုက်တာနဲ့တစ်ပြိုင်နက် ဥပါဒါရုပ်တွေက ပါပြီးသား၊ ဆိုပါစို့ - ပထဝီ တေဇော အာပေါ ဝါယောဆိုတဲ့ မဟာဘုတ်ရုပ် ဓာတ်ကြီးလေးပါး ပေါ် လိုက်တာနဲ့ ဝဏ္ဏဆိုတာ မပါဘူးလား၊ ဂန္ဓဆိုတဲ့ အနံ့လည်း မပါဘူးလား၊ ပါတယ်၊ ရသဆိုတဲ့ အရသာရော မပါဘူးလား၊ ပါတယ်၊ ဩဇာဆိုတဲ့ အဆီအနှစ်တွေလည်း ပါလာတယ်တဲ့၊ ဒီလို ဥပါဒါရုပ်တွေ တစ်ခါတည်းပါလာလို့ <b>“မဟာဘူတာ ဥပါဒါ– ရူပါနံ”</b>လို့ ဒီလို ဟောတာ၊ ဒါ သဟဇာတဆိုင်ရာ အတ္ထိပစ္စည်းတွေကို မြတ်စွာဘုရား က ဒီလိုဟောတာ၊ ဒီအပိုင်းလေးတွေကို သဟဇာတအတ္ထိလို့ ဒီလို မှတ်ရမယ်နော်၊ နာမ်ခန္ဓာ ၄-ပါးရယ်၊ မဟာဘုတ် ၄-ပါးရယ်၊ နာမ်ရုပ်ရယ်၊ စိတ်စေတသိက်ရယ်၊ မဟာဘုတ်နဲ့ ဥပါဒါရုပ်ရယ် အပိုင်း ၅-ပိုင်း ပြီးသွားပြီ။</p> <p>နောက်တစ်ခါ အပိုင်း(၆)က ဘာလဲဆိုရင် အာယတန၊ အာယတနဆိုတာ အားလုံးသိတဲ့အတိုင်း ၁၂-မျိုး ရှိတယ်၊ အဲဒီအာယတန ၁၂-မျိုးထဲက -</p> <p><b>“စက္ခာယတနံ စက္ခုဝိညာဏဓာတုယာ တံ သမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော”</b> ။</p> <p><b>စက္ခာယတနံ</b>ဆိုတာ စက္ခုပသာဒရုပ် မျက်စိအကြည်ကို ပြောတာ၊ အဲဒီ မျက်စိအကြည်ဆိုတဲ့ စက္ခုပသာဒရုပ်ဟာ စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်ရဲ့မှီရာအနေနဲ့ ကျေးဇူး ပြုပါတယ်တဲ့၊ စက္ခာယတနက စိတ်ရဲ့မှီရာအနေနဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်၊ စက္ခုဝိညာဏ် စိတ်က <b>စက္ခာယတနံ</b>လို့ ခေါ်တဲ့ စက္ခုပသာဒရုပ်ကို မှီပြီးတော့ ဖြစ်ရတယ်၊ ဆိုပါစို့ စက္ခုပသာဒရုပ် ပျက်သွားပြီဆိုရင် ဒီဘဝမှာ ဘယ်တော့မှ စက္ခုဝိညာဏ်စိတ် မဖြစ်တော့ဘူး၊ မျက်စိကန်းနေတဲ့သူ မြင်ပြီးသိတဲ့စိတ် ဖြစ်ပါ့မလား၊ မဖြစ်ဘူး၊ သူမြင်မှ မမြင်ရတော့တာ၊ မမြင်ရတော့ဘူးဆိုတော့ မြင်သိစိတ် မဖြစ်ဘူး။</p> <p>နားကန်းသွားလို့ရှိရင် ကြားသိစိတ် မဖြစ်ဘူး၊ နှာခေါင်းက အနံ့မရတော့လို့ ရှိရင် နံသိစိတ်မဖြစ်ဘူး၊ လျှာက အရသာ မရတော့ဘူးဆိုရင် လျက်သိစိတ် မဖြစ်ဘူး၊ ခန္ဓာကိုယ်ကြီးမှာ ဒီ sense တွေ ပျောက်သွားပြီဆိုလို့ရှိရင် ထိသိစိတ် မဖြစ် ဘူးဆိုတာ ဒီအတိုင်းပဲလေ။</p> <p>မှီရာဝတ္ထုတွေကို မှီပြီးတော့ ဒီစိတ်က ဖြစ်တယ်ဆိုတော့ ဒါဖြင့် ဒီ မှီရာဝတ္ထု ရုပ်တွေနဲ့ ဖြစ်လာတဲ့ စက္ခုဝိညာဏ် သောတဝိညာဏ် ဃာနဝိညာဏ် ဇိဝှာဝိညာဏ် ကာယဝိညာဏ်ဆိုတဲ့ ဒီစိတ်တွေက ပြိုင်တူဖြစ်လာကြတာလားဆိုတော့ မဟုတ်ဘူး တဲ့၊ ဒါကျတော့ မှီရာဝတ္ထုတွေက ပုရေဇာတ born earlier ကြိုတင်ပြီးတော့ ဖြစ်နေ ကြတာ၊ ကြိုတင်ပြီးတော့ ဖြစ်နေတဲ့ စက္ခုပသာဒရုပ်ကို ဟောဒီစက္ခုဝိညာဏ်က မှီရတာပါတဲ့၊ ဒီအဓိပ္ပါယ်တွေကို မနေ့က ရှင်းပြောခဲ့ပြီးပြီနော်၊ ကြိုတင်ပြီးတော့ ဖြစ်နှင့်တာ ဖြစ်သောကြောင့် ဒါကို ပုရေဇာတလို့ ခေါ်တယ်၊ ကြိုတင်ဖြစ်ပေမယ့်လို့ ရှိနေတုန်းမှာ စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်ကို အထောက်အကူပြုတာ၊ စက္ခုဝိညာဏ်စိတ် ပေါ်လာမှ သူက ကျေးဇူးပြုတာ၊ နှစ်ခုစလုံး ရှိနေခိုက်မှာ ကျေးဇူးပြုသောကြောင့် အတ္ထိသတ္တိလို့ ပြောတာ။</p> <p>ကဲ ဒီနေရာမှာ စဉ်းစားကြည့်၊ စက္ခုပသာဒရုပ်က စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်ကို ထုတ်လုပ်တာလားလို့ဆိုတော့ သူက ထုတ်လုပ်တာ မဟုတ်ဘူး၊ စက္ခုဝိညာဏ်စိတ် ကို ဝိပါက်စိတ်လို့ မခေါ်ဘူးလား၊ ဝိပါက်စိတ်ဆိုတော့ သူ့ ရဲ့အကြောင်းတရားက ကံပဲ ဖြစ်မှာပေါ့၊ ကံရဲ့အကျိုးတရားကို ဝိပါကလို့ ခေါ်တာ၊ ဒီတော့ ထုတ်လုပ်သူက ကံတရား၊ ဒါဖြင့် စက္ခုဝတ္ထုလို့ခေါ်တဲ့ စက္ခုပသာဒရုပ်တို့, ရူပါရုံတို့က အထောက် အကူတွေပေါ့၊ အထောက်အကူပြုလိုက်တာ၊ ဒီ၂-ခု ဆုံစည်းလိုက်တဲ့အခါ စက္ခု- ဝိညာဏ်စိတ်ပေါ်လာတယ်၊ ပစ္စုပ္ပန်အကြောင်းတရားက ဒါ၊ သို့သော် ကံဆိုတဲ့ ထုတ်လုပ်တဲ့အကြောင်းတရား မပါဘဲနဲ့ ဒီဝိပါက်စိတ်က မဖြစ်နိုင်ဘူးတဲ့။</p> <p>ဒါကြောင့်မို့ ဒီနေရာမှာ စက္ခုဝတ္ထုဆိုတဲ့ စက္ခုပသာဒရုပ်က စက္ခုဝိညာဏ် စိတ်မဖြစ်ခင် ကြိုတင်ပြီး ဖြစ်နှင့်နေတာ၊ ဖြစ်နှင့်ပြီးတဲ့အခါ စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်ရဲ့ မှီရာအနေနဲ့ သူက ဆောင်ရွက်တာ၊ ဒါကြောင့်မို့ ပုရေဇာတလို့ ခေါ်တယ်၊ ရှိနေ ခိုက် ကျေးဇူးပြုတာဖြစ်သောကြောင့် ပုရေဇာတအတ္ထိတဲ့။</p> <p>ဒါကို နားလည်လို့ရှိရင် <br> <b>“သောတာယတနံ သောတဝိညာဏဓာတုယာ တံ သမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော”</b> <br> ဒါလည်း နားလည်သွားပြီ၊</p> <p>ထို့အတူပဲ ဃာနာယတနံ ဇိဝှာယတနံ ကာယာယတနံ၊ ဟော ဒါတွေလည်း နားလည်သွားပြီ၊ ဒါက ဝတ္ထုရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ။</p> <p>နောက် အာရုံပိုင်းဆိုင်ရာကနေ ပြောလိုက်ဦးမယ်၊ အာရုံပိုင်းဆိုင်ရာက ပြောရင် ရူပါယတနံဆိုတာကျတော့ မျက်စိကမြင်တဲ့ အဆင်းအာရုံကို ပြောတာ၊ အဲဒီမျက်စိကမြင်ရတဲ့ အဆင်းအာရုံလေးဟာလည်းပဲ စက္ခုဝိညာဏ်စိတ် ပေါ်ဖို့ရာ အတွက် အထောက်အကူပြုတဲ့ အကြောင်းတစ်ခုပဲတဲ့၊ အဲဒီအထောက်အကူပြုတဲ့ အကြောင်းကလည်းပဲ စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်မပေါ်ခင်က ကြိုတင်ဖြစ်နှင့်တာ ဖြစ်သော ကြောင့် ပုရေဇာတ၊ ကြိုတင်ပြီးတော့ ဖြစ်နှင့်နေတဲ့အရာက စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်ကို အထောက်အကူပြုတယ်လို့ ဒီလိုဆိုလိုတယ်။</p> <p>ဒီတော့ အာယတနအနေနဲ့ သွားရင် သဒ္ဒါယတနံ ဂန္ဓာယတနံ ရသာယတနံ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာယတနံ၊ ဒါတွေက သောတဝိညာဏ် ဃာနဝိညာဏ် ဇိဝှာဝိညာဏ် ကာယဝိညာဏ်တွေကို ကျေးဇူးပြုတယ်။</p> <p>နောက်တစ်ခုက အားလုံးကို ခြုံငုံပြောလိုက်တော့ - စက္ခုဝိညာဏ်ပြီးရင် ဘယ်သူလာ သလဲလို့ဆိုတော့ သမ္ပဋိစ္ဆိန်းလာတယ် မဟုတ်လား၊ အဲဒီသမ္ပဋိစ္ဆိန်းကို ဒီနေရာမှာ မနောဓာတ်လို့ သုံးလိုက်တယ်၊ အဲဒါကြောင့်မို့လို့ -</p> <p><b>“ရူပါယတနံ သဒ္ဒါယတနံ ဂန္ဓာယတနံ ရသာယတနံ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာယတနံ မနောဓာတုယာ တံ သမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော”</b>။</p> <p>ဟော ဒီငါးခုလုံးနဲ့ သက်ဆိုင်တယ်၊ ရူပါရုံပဲလာလာ သဒ္ဒါရုံပဲလာလာ ဂန္ဓာရုံပဲလာလာ ရသာရုံပဲလာလာ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံပဲ လာလာ၊ သမ္ပဋိစ္ဆနဆိုတဲ့ ဒီစိတ် ဟာ ထိုအာရုံတွေကို အာရုံပြုပြီးတော့ ဖြစ်တယ်၊ အဲဒီအာရုံတွေက ကြိုတင်ပြီး တော့ ဖြစ်ထားတဲ့အာရုံတွေ ဖြစ်လို့ born earlier ပုရေဇာတပစ္စည်းပဲ၊ ထင်ရှားရှိ နေခိုက်မှာ ကျေးဇူးပြု တာဖြစ်သောကြောင့် အတ္ထိပစ္စည်းလို့ ဒီလိုအာယတနတွေ နဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ အတ္ထိပစ္စည်းကို ပြောတာ၊ ဒါ ပုရေဇာတအတ္ထိကို ပြောတာ။</p> <p>နောက်ဆုံးတစ်ခု အပိုင်း(၇)က ဝတ္ထုတဲ့၊</p> <p><b>“ယံ ရူပံ နိဿာယ မနောဓာတု စ မနောဝိညာဏဓာတု စ ဝတ္တန္တိ၊ တံ ရူပံ မနောဓာတုယာ စ မနောဝိညာဏဓာတုယာ စ တံ သမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော”</b>။</p> <p>ဒီနေရာမှာ မြတ်စွာဘုရားက <b>“ယံ ရူပံ” “တံ ရူပံ”</b> ဆိုပြီးတော့ general စကားလုံးနဲ့ ဟောသွားတာ၊ နားလည်ရမှာကတော့ <b>“ယံ ရူပံ”</b> ဆိုတာ ဘယ်သူ့ကို ပြောတာတုန်းဆိုရင် ဟဒယဝတ္ထုရုပ်ကို ပြောတယ်လို့ ခုခေတ်တော့ ဒီလိုနားလည် ရမယ်၊ ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆိုရင် စိတ်ရဲ့မှီရာ ဝတ္ထုရုပ်က ၆-ခုပဲ ရှိတယ်၊ စက္ခုဝတ္ထု သောတဝတ္ထု ဃာနဝတ္ထု ဇိဝှာဝတ္ထု ကာယဝတ္ထု၊ အဲဒီဝတ္ထုရုပ် ၅-မျိုးကို စက္ခာယတနံ သောတာယတနံ ဃာနာယတနံ ဇိဝှာယတနံ ကာယာယတနံလို့ ဟောပြီးသွားပြီ၊ ဟုတ်ရဲ့လား၊ ဝတ္ထုရုပ် ၅-ခုကို ဟောသွားပြီးပြီ၊ အခုနောက်ဆုံး <b>“ယံ ရူပံ”</b> လို့ မြတ်စွာဘုရားက ဟောတာဟာ ဒီကနေ့ခေတ်သုံးအနေနဲ့ ပြောမယ်ဆိုရင် ဟဒယဝတ္ထုပေါ့၊</p> <p>ဟဒယဝတ္ထုဆိုတာ အဘိဓမ္မာကျမ်းဂန်တွေ ဖွင့်ဆိုချက်အရဆိုရင် မူရင်း ဓမ္မသင်္ဂဏီပါဠိတော်မှာ ဟဒယဝတ္ထုရုပ် မဟောဘူး၊ ဘာကြောင့် မဟောတာတုန်း ဆိုတာ သူ့ အကြောင်းနဲ့သူ ရှိတယ်ပေါ့၊ ဟဒယဝတ္ထုရုပ်လို့ မဆိုပေမယ့်လို့ ပဋ္ဌာန်း ပါဠိတော်မှာကျတော့ <b>“ယံ ရူပံ နိဿာယ”</b> လို့ ဆိုပြီးတော့ အမည်မတပ်ဘဲ “အကြင်ရုပ်” လို့ဆိုပြီး ဟောထားတာရှိတယ်၊ <b>နိဿာယ</b> လို့ ဆိုလိုက်သဖြင့် ဒါ ဝတ္ထုရုပ်တစ်မျိုးပဲ။</p> <p>နောက်တချို့နေရာမှာကျတော့ <b>“ဝတ္ထု၊ ခန္ဓာနံ၊ ခန္ဓာ ဝတ္ထုဿ”</b> လို့ ဆိုပြီး တော့ အပြန်အလှန်ဖြစ်ပုံလေးကို ဝတ္ထုဆိုတဲ့ နာမည်နဲ့ ဟောထားတယ်၊ ဟဒယ ဆိုတဲ့စကားလုံးကို မသုံးဘူး၊ မြတ်စွာဘုရားက <b>“ယံ ရူပံ”</b> လို့ သုံးတယ်၊ <b>“ဝတ္ထု”</b>လို့ သုံးတယ်။</p> <p>သို့သော်လည်းပဲ ရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသတို့လက်ထက် ရောက်တဲ့အခါ (အနှစ်-၁၀၀၀ ကျော် ကြာတဲ့အခါ) <b>ယံ ရူပံ</b> ဘယ်ရုပ်လဲ? <b>ဝတ္ထု</b> ဆိုတာ ဘယ် ဟာလဲ? လို့ စဉ်းစားကြပုံရပါတယ်၊ စဉ်းစားပြီးတော့ location ကို ရှာကြတယ်၊ location ကို ရှာတဲ့အခါကျတော့ လောကလူတွေ ယုံကြည်နေကြတာ နှလုံးသားကို ယုံကြည်ကြတယ်၊ ချစ်တယ်မုန်းတယ်ဆိုလို့ရှိရင် နှလုံးသားမှာဖြစ်တယ်၊ ဝမ်းသာ တယ်ဆိုရင် ဘယ်က ဝမ်းသာတာတုန်း၊ နှလုံးသားထဲက ဝမ်းသာတယ်၊ ဟုတ်လား၊ သတင်းကောင်းကြားလိုက်ရင်လည်းပဲ ရင်ခုန်တယ် မဟုတ်လား၊ သတင်းဆိုး ကြားလိုက်ရင်လည်း ရင်ခုန်တာပဲ၊ ရင်ခုန်တယ်လို့ ပြောတာ၊ အဲဒီလို ထင်ရှားတဲ့ လက်တွေ့ အကြောင်းတရားတွေကို ကြည့်ပြီးတော့ ပိုထင်ရှားအောင်လို့ ဟဒယ ဆိုတဲ့စကားလုံးလေး ထည့်လိုက်တာ၊ “ဟဒယရူပ” “ဟဒယဝတ္ထု” လို့ဆိုတဲ့ စကားလုံးက တွင်ကျယ်လာခဲ့တာပေါ့။</p> <p>ရုပ်ရဲ့မှီရာ ဟဒယဝတ္ထုရုပ်ဆိုတာ ဘယ်မှာလဲလို့ လိုက်ပြီး ရှာလိုက်တဲ့အခါ နှလုံးသားထဲမှာရှိတဲ့ သွေးကလေးထဲမှာ တည်နေတယ်လို့ စာပေကျမ်းဂန်မှာ ဆိုတယ်၊ နှလုံးသားကို ဟဒယဝတ္ထုရုပ်လို့ ခေါ်တာ မဟုတ်ဘူး၊ နှလုံးသားထဲကသွေး ကိုလည်းပဲ ဟဒယဝတ္ထုရုပ်လို့ ခေါ်တာ မဟုတ်ဘူး။</p> <p>နှလုံးသားထဲမှာ တစ်လက်ဖက်တစ်လက်ဆွံ့ခန့်ရှိတဲ့ (တစ်လက်ဖက် တစ်လက်ဆို့ ဆိုတဲ့ စကားလုံးက လက်ဖဝါးလေးကို ဖြန့်လိုက်ပြီးရင် ပြန်တွန့်ပြီးတော့ ခုံးထားလိုက်၊ ခုံးပြီးလို့ရှိရင် အဲဒီထဲမှာ အရည်ထည့်လိုက်လို့ရှိရင် ဆန့်လောက် တဲ့ပမာဏ၊ အဲဒါက တစ်လက်ဖက်တစ်လက်ဆို့ ခေါ်တယ်၊) နှလုံးသွေးထဲမှာ ဟဒယဝတ္ထုရုပ် တည်ရှိပါတယ်လို့ ပြောတာ၊ ဒီတော့ သွေးကို ခေါ်တာမဟုတ်ဘူး၊ နှလုံးသားကိုခေါ်တာ မဟုတ်ဘူးဆိုတာ ထင်ရှားတယ်၊ ဒါက location ကို ဖေါ်ပြ တဲ့နည်း။</p> <p>တစ်ခါ အဲဒီခေတ်ကပဲ ရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသနဲ့ ခေတ်ပြိုင်ပေါ်လာတဲ့ အဘိဓမ္မာ မူလဋီကာဆရာ ရှင်အာနန္ဒာဆိုတာ ရှိတယ်၊ (မြတ်စွာဘုရားရဲ့ ညီတော် အာနန္ဒာနဲ့ ဘွဲ့တူတယ်၊) အဲဒီ ရှင်အာနန္ဒာရေးတဲ့ အဘိဓမ္မာအဖွင့်ကျမ်းကြီးက ဟဒယဝတ္ထုဆိုတဲ့ စကားလုံး အဓိပ္ပါယ် ဘယ်လိုရှင်းလဲဆိုရင် “ဟဒယ” ဆိုတာ heart နှလုံးသားကို မပြောဘူး၊ “ဟဒယ”ဆိုတာ စိတ်၊ (ဟုတ်တယ်လေ လူတွေ ပြောကြတယ် - “ဒီလူက နှလုံးကောင်းတယ်၊ နှလုံးမကောင်းဘူး” ဆိုတာ စိတ်ကို ပြောတာလေ၊ မြန်မာ တွေလည်း နှလုံးဆိုတာ စိတ်နဲ့တွဲပြီး စိတ်နှလုံးလို့ ပြောကြ တယ်လေ) မနောဓာတ် မနောဝိညာဏဓာတ်ဆိုတဲ့ စိတ်တွေရဲ့ “ဝတ္ထု” - စိတ်ရဲ့ တည်ရာတဲ့၊ သူပြောလိုက် တာကျတော့ heart ဆိုတဲ့ နှလုံးကို မရည်ညွှန်းတော့ ဘူးပေါ့နော်၊ နှလုံးသား organ ကို မရည်ညွှန်းဘူး၊ “ဟဒယ” မနောဓာတ်နဲ့ မနောဝိညာဏ ဓာတ်ဆိုတဲ့ စိတ်တွေရဲ့ “ဝတ္ထု” တည်ရာလို့ ဒီလို ဖွင့်ဆိုလိုက်တယ်။</p> <p>အဲဒီတော့ အဲဒီခေတ် အဘိဓမ္မာကို လေ့လာကြတဲ့ အဘိဓမ္မာကျမ်းပြု ဆရာကြီးတွေက မြတ်စွာဘုရားဟောထားတဲ့ <b>ဝတ္ထု</b>ဆိုတဲ့စကားလုံး <b>ရူပ</b>ဆိုတဲ့စကား လုံးကို ယူပြီးတော့ ဟဒယဆိုတာကို ထည့်လိုက်ကြတယ်၊ ထည့်ပြီးတဲ့အခါမှာ ဟဒယကို နှလုံးသားလို့ ရည်ညွှန်းတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်က ရည်ညွှန်းတယ်၊ စိတ်ကို ရည်ညွှန်း တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်က ရည်ညွှန်းတယ်။</p> <p>ဒီကနေ့ သိပ္ပံခေတ်က လူတွေကျတော့ စိတ်ဟာ နှလုံးမှာဆိုတာထက် ဦးနှောက်ကို ပိုပြီးတော့ ပြောလာကြပြန်တယ်ပေါ့၊ ဟုတ်တော့ ဟုတ်တာပေါ့၊ ဦးနှောက်မပါဘဲ နဲ့လည်း ဒီစိတ်က ဖြစ်တာမှ မဟုတ်တာကိုး၊ ဒီတော့ ဘုန်းကြီးတို့က စဉ်းစား ကြည့်မိတယ်၊ မြတ်စွာဘုရားက <b>“ယံ ရူပံ”</b>တို့ <b>“ဝတ္ထု”</b>တို့ ပြောလိုက်တာ အဓိပ္ပါယ်ရှိတယ်၊ အကယ်၍ “ဟဒယ” လို့ ပြောလိုက်ရင် နှလုံးပဲ သက်ဆိုင် သွားပြီးတော့ ဦးနှောက်ကို ယူလို့ မရတော့ဘူး၊ မြတ်စွာဘုရားက <b>“ရူပ”</b>လို့ သာမန် ဟောတယ်၊ <b>“ဝတ္ထု”</b>လို့ သာမန်ဟောတယ်၊ ဒါကိုထောက်ရင် နှလုံးပဲ ပြောပြော ဦးနှောက်ပဲ ပြောပြော နှစ်ခုစလုံး မသက်ဆိုင်ပေဘူးလား၊ ဒီတစ်ခုနဲ့တင် မြတ်စွာ ဘုရားကို ကြည်ညိုလို့ မဆုံးဘူး၊ တယ်ပြီးတော့ စကားလုံးတိကျလှပါလား၊ ဒါ location ကို မပြတော့ဘူး၊ ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆိုတော့ ဦးနှောက်နဲ့ နှလုံးသားက ဆက်သွယ်နေတာလေ။</p> <p>အဲဒီဆက်သွယ်နေတယ်ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပါယ်ကို မြတ်စွာဘုရားက ရှင်းပြတဲ့ သဘောအနေနဲ့ <b>“ဝတ္ထု ခန္ဓာနံ၊ ခန္ဓာ ဝတ္ထုဿ” “ယံ ရူပံ နိဿာယ မနောဓာတု စ မနောဝိညာဏဓာတု စ ဝတ္တန္တိ၊ တံ ရူပံ မနောဓာတုယာ စ မနောဝိညာဏ- ဓာတုယာ စ”</b>၊ ဒီလို <b>“ယံ ရူပံ”</b>လို့ သာမန်စကားကို သုံးလိုက်တာ, <b>“ဝတ္ထု”</b>လို့ သာမန်စကားသုံးတာဟာ သိပ်ပြီးတော့ အဓိပ္ပါယ်ရှိပါပေတယ်၊ အားလုံးကို ခြုံမိပါ ပေတယ်၊ cover ဖြစ်တယ်လို့ ပြောတာပေါ့၊</p> <p>အဲဒီလို ယူရမယ်ဆိုရင်တော့ ဒီကနေ့ ခေတ် အဋ္ဌကထာကျမ်းတွေနဲ့ တိုက်ရိုက် မညီဘူးလို့ ပြောချင်လည်း ပြောလို့ ရတယ်၊ မဆန့်ကျင်ဘူးလို့လည်း ပြောလို့ ရတယ်နော်၊ ဟဒယဝတ္ထုရုပ်ရဲ့ location ကို နှလုံးသားထဲက သွေးထဲမှာ ရှိတယ် လို့ပြောတဲ့ အဋ္ဌကထာဋီကာအဖွင့်တွေ စကားနဲ့ဆိုရင် ဦးနှောက်နဲ့ မသက်ဆိုင်သလို ဖြစ်သွားပြန်ရောနော်၊ တစ်ခြမ်းပဲ မှန်တယ်လို့ အဓိပ္ပါယ် ရောက်သွားတယ်။</p> <p>ဒီတော့ စက္ခုဝိညာဏ်စိတ် သောတဝိညာဏ်စိတ် ဃာနဝိညာဏ်စိတ် ဇိဝှာဝိညာဏ်စိတ် ကာယဝိညာဏ်စိတ်တွေမှတစ်ပါး ကျန်တဲ့စိတ်တွေရဲ့ မှီရာဝတ္ထု သည် အခုပြောခဲ့တဲ့ ဦးနှောက်နဲ့ နှလုံးသား- စိတ်ဖြစ်ဖို့ရာဌာနလို့ သာမန်ပြောမယ် ဆိုလို့ရှိရင်တော့ မြတ်စွာဘုရားဟောတဲ့ general point နဲ့ ညီညွတ်တယ်လို့ ဒီလို ယူဆစရာရှိတယ်ပေါ့။</p> <p>အကယ်၍ နှလုံးသားလို့ တိုက်ရိုက်ပြောမယ်ဆိုလို့ရှိရင် ခုခေတ်မှာ နှလုံးသားကို ခွဲစိတ်ပြီး ကုသတာတို့ နှလုံးအတုတပ်ဆင်တာတို့ ဒါတွေနဲ့ ပြောမယ် ဆိုလို့ရှိရင် တစ်မျိုးတမည် တွေးမိကောင်း တွေးမိကုန်ကြလိမ့်မယ်၊ heart transplantation တို့ ဘာတို့ လုပ်တာ ရှိတယ်လေ၊ နှလုံးတု တပ်တာတို့ နှလုံးသား ခွဲစိတ်တာတို့၊ သို့သော်လည်း အဲဒါ ကိုက်ညီအောင် ယူလို့ရှိရင်တော့ ယူလို့ရတယ် လေ၊ ဘာဖြစ်လို့တုန်း နှလုံးသားကိုပြောတာ မဟုတ်ဘူး၊ နှလုံးသားထဲက သွေးကို ပြောတာ၊ သွေးဆိုတာတော့ ရှိနေမှာပဲလေ။</p> <p>နောက်တစ်ခုက ပြောမယ်ဆိုလို့ရှိရင် သွေးဆိုတာ နှလုံးသားထဲမှာချည်း ရှိနေတာ မဟုတ်ဘူး၊ တစ်ကိုယ်လုံးမှာ ပျံ့နှံ့နေတာလို့ပြောတယ်၊ နှလုံးဟာ pump အနေနဲ့ အလုပ်လုပ်တယ်၊ ခန္ဓာကိုယ်တစ်ကိုယ်လုံးကို သွေးတွေ ပျံ့နှံ့သွားအောင် နှလုံးက pump သဘောမျိုး ညှစ်ပေးနေတယ်၊ ညှစ်ပေးနေသည့်အတွက်ကြောင့် တစ်ကိုယ်လုံးမှာ သွေးတွေပျံ့နှံ့နေတယ်၊ နှလုံးသားထဲမှာ သွေးမရှိဘူးလို့ တချို့တ ပြောကောင်း ပြောလိမ့်မယ်ပေါ့၊ သို့သော်လည်း ဒီသွေးအားလုံးဟာ နှလုံးသားကို ဖြတ်သွားတာပဲ၊ အဲဒီဖြတ်သွားတဲ့ အချိန်ပိုင်းလေးမှာ စိတ်ရဲ့မှီရာဝတ္ထုရုပ်အနေနဲ့ ဖြစ်တာပေါ့။</p> <p>လူတွေ လက်တွေ့နဲ့ ကိုက်ကြည့်မယ်ဆိုရင် လူတွေဟာ ဝမ်းနည်းတယ် ဝမ်းသာတယ်ဆိုရင် နှလုံးပဲ မဟုတ်လား၊ ရင်ဘတ်ကို ဖိကြတယ်၊ အေး တစ်စုံတစ်ခု အကျပ်ရိုက်လို့ တွေးကြပြီဆိုလို့ရှိရင် ခေါင်းကုတ်ကြတယ်လေ၊ ဒီတော့ တွေးခေါ်တဲ့ စိတ်တွေကျတော့ ဦးနှောက်နဲ့ သက်ဆိုင်သလို ရှိတာပေါ့နော်၊ လက်တွေ့အားဖြင့် ကြည့်မယ် ဆိုလို့ရှိရင် နှလုံးမှာ ဖြစ်တာလည်းရှိတယ်၊ ဦးနှောက်မှာ ဖြစ်တာလည်း ရှိတယ်၊ သို့မဟုတ် ဦးနှောက်နဲ့ နှလုံးသားဟာ အပြန်အလှန်ဆက်သွယ်ပြီးတော့ သတင်းပို့နေတာလည်း ဖြစ်နိုင်တာပေါ့၊</p> <p>ဘုန်းကြီးတို့ မနှစ်တုန်းက ဩစတြီးယားနိုင်ငံ ဗီယင်နာတက္ကသိုလ်မှာ စိတ် အကြောင်းကို နှစ်ရက်ဟောပြောတယ်၊ စိတ်အကြောင်းနဲ့ ပတ်သက်ပြီး မေးကြည့် တယ်- စိတ်ဟာ လူရဲ့ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ ရှိနေတာလား၊ သို့မဟုတ် ဖြစ်နေတာလား? ဆို - သူတို့အယူအဆက စိတ်ဆိုတာ ဦးနှောက်ရဲ့စွမ်းအင်တစ်ခုပဲ၊ ဦးနှောက်ကိုပဲ ခေါ်တယ်လို့ ပြောရမယ်၊ ဦးနှောက်ရဲ့လှုပ်ရှားမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတာ၊ ဦးနှောက် ရဲ့ စွမ်းအင်တစ်ခုလို့ ဒီလိုယူဆတယ်ပေါ့၊ စိတ်ဟာ ဘယ်မှာ ရှိတာတုန်းဆိုရင် ဦးနှောက်ထဲမှာ ရှိတယ်၊ ဒီလိုပဲ ပြောတယ်၊ ဒါ သူတို့အမြင်ပေါ့နော်။</p> <p>အဲဒါနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ ဘုန်းကြီးက ဆွေးနွေးခဲ့တယ်၊ ဗုဒ္ဓအဘိဓမ္မာအရ စိတ်ဟာ ဘယ်နေရာမှ ရှိနေတာ မဟုတ်ဘူး၊ သို့သော် ရှိနိုင်တဲ့ အနေအထားတော့ ရှိတယ်၊ စောင်းကြိုးတို့ စောင်းအိုးတို့ထဲမှာ စောင်းသံမရှိဘူး၊ တီးခတ်လိုက်တဲ့အခါမှ ပေါ်လာတယ်၊ မီးခြစ်ကလေးထဲမှာ မီးရှိမနေဘူး၊ ခြစ်လိုက်တဲ့အခါကျတော့မှ မီးထွက်လာတယ်၊ အဲဒီသဘောပဲ မြတ်စွာဘုရားက <b>“ဝိညာဏံ ပဋိစ္စသမုပ္ပန္နံ”</b> - စိတ်ဆိုတဲ့သဘာဝတရားဟာ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်မှ ပေါ်လာတဲ့ သဘာဝတရား, ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ ကိန်းအောင်းနေတဲ့ သဘာဝတရား မဟုတ်ဘူး ဆိုတာကို သူတို့ကို ရှင်းလင်းပြီး ပြောပြတယ်၊ ဒါ အနောက်တိုင်းအယူအဆနဲ့ ဗုဒ္ဓရဲ့ အယူအဆ မတူတာပေါ့။</p> <p>ဒီတော့ စိတ်ရဲ့လှုပ်ရှားမှုတွေ ထင်ဟပ်ပေါ်လွင်နေတဲ့ သဘာဝအရ location ကို ပြောရမယ်ဆိုလို့ရှိရင် ဦးနှောက်နဲ့နှလုံးသား အပြန်အလှန် ဆက်သွယ် နေတဲ့ နေရာဟာ စိတ်ဖြစ်ရာဌာနလို့ ဒီလိုပြောလို့ ရနိုင်လောက်ပါတယ်ပေါ့။</p> <p>အဘိဓမ္မာကျမ်းဂန်တွေရဲ့ အဆိုရယ်, လက်တွေ့ကျကျတွေး ခေါ်ပြီးတော့ ဆင်ခြင်သုံးသပ်ကြည့်လို့ရတဲ့ အဖြေရယ် - ဒီနှစ်ခုဟာ များများကြီးကွဲလွဲတာ မရှိ ဘူး၊ မြတ်စွာဘုရားကိုယ်တိုင်ကိုက <b>ဝတ္ထု</b>လို့ ပြောလိုက်သဖြင့် စိတ်ရဲ့မှီရာဆိုတာ ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ တစ်နေရာရာမှာတော့ ရှိနေတယ်ပေါ့၊ ဒါ ပြောတာနော်၊ အတိ အကျ location ကို သတ်မှတ်ပြောတာ မဟုတ်ဘူး၊ နာမည်မတပ်ဘူး၊ နာမည် မတပ်သော်လည်း လူတွေရဲ့သန္တာန်မှာ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့စိတ်ဟာ နှလုံးမှာ လာ ထင်ရှား တယ်၊ ဦးနှောက်မှာ လာထင်ရှားတယ်ပေါ့၊ ဒါကြောင့်မို့လို့ ဟဒယဝတ္ထု ဆိုတာ ဦးနှောက် နှလုံး ဆက်သွယ်ဖြစ်ပေါ်တဲ့ နေရာတစ်ခုဟာ location လို့ ပြောမယ် ဆိုလို့ရှိရင် ပြောလို့ရတယ်ပေါ့။</p> <p>ကောင်းပြီ - အဲဒီမှာ အတ္ထိပစ္စည်းကို နောက်ဆုံးအနေနဲ့ မြတ်စွာဘုရားက ဟောတာက -</p> <p><b>“ယံ ရူပံ နိဿာယ မနောဓာတု စ မနောဝိညာဏဓာတု စ ဝတ္တန္တိ၊ တံ ရှုပ် မနောဓာတုယာ စ မနောဝိညာဏဓာတုယာ စ တံ သမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော”</b></p> <p>လို့ အဲဒီဟဒယဝတ္ထုလို့ ခေါ်တဲ့ရုပ်ကို အမှီပြုပြီးတော့ မနောဓာတ်တို့ မနောဝိညာဏဓာတ်တို့က ဖြစ်လာကြတယ်။</p> <p>အဲဒီမနောဓာတ် မနောဝိညာဏဓာတ်တွေနဲ့ ဟောဒီဟဒယဝတ္ထုဆိုတာဟာ born earlier ဟဒယဝတ္ထုက ကြိုတင်မွေးဖွားလာပြီး မနောဓာတ် မနော- ဝိညာဏဓာတ်လို့ဆိုတဲ့ စိတ်အခြေအနေတွေက နောက်မှ ဖြစ်တာ ဖြစ်လို့ ရှိခိုက် အနေနဲ့ ကျေးဇူးပြုတာ ဖြစ်လို့ အတ္ထိပစ္စည်းပါလို့ ပစ္စယနိဒ္ဒေသပါဠိတော်မှာ ဒီလို အတ္ထိပစ္စည်းကို ၇-ပိုင်း ခွဲထားတယ်၊ အမျိုးအစားအနေနဲ့တော့ သဟဇာတနဲ့ ပုရေဇာတ ဒီနှစ်မျိုးတည်းပဲ ဟောပါတယ်။</p> <p>ပဥှာဝါရမှာကျတော့ ပစ္ဆာဇာတကိုလည်း ထည့်ဟောတယ်၊ အာဟာရကို လည်း ထည့်ဟောတယ်၊ ဣန္ဒြိယကိုလည်း ထည့်ဟောတယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟကျမ်းမှာ အတ္ထိပစ္စည်းကို ၅-မျိုးလို့ ဆိုတာ၊ သဟဇာတ ပုရေဇာတ ပစ္ဆာဇာတ အာဟာရ ဣန္ဒြိယလို့ အတ္ထိပစ္စည်း ၅-မျိုး ရှိတယ်လို့ ဒီလိုပြောတာ။</p> <h3>အဝိဂတပစ္စယော</h3> <p>ကောင်းပြီ - အတ္ထိပစ္စည်းကို နားလည်လို့ရှိရင် ထိုအတ္ထိပစ္စည်းနဲ့ သဘာဝ ချင်းတူတဲ့ အဝိဂတပစ္စည်းကိုလည်း နားလည်ပြီးသား ဖြစ်သွားပြီ၊ အထူးပြောစရာ မလိုတော့ဘူး၊ ဒီကနေ့ အတ္ထိပစ္စယောကို ဟောလိုက်သဖြင့် အဝိဂတပစ္စယောကိုလည်း နားလည်ပြီးသား ဖြစ်သွားပြီပေါ့။</p> <p>အတ္ထိပစ္စယောဆိုတာ ရှိခိုက်မှာ ကျေးဇူးပြုတယ်၊ အဝိဂတပစ္စယောဆိုတာ ရှိခိုက်ဆိုတဲ့နေရာမှာ လုံးဝချုပ်ငြိမ်းသွားခြင်း မဟုတ်သေးတဲ့ အနေအထား၊ <b>အဝိဂတ</b> လုံးဝကင်းပျောက် မသွားသေးခင် ကျေးဇူးပြုတယ်၊ <b>အတ္ထိ</b>ဆိုတာ ရှိနေတဲ့အခိုက်မှာ ကျေးဇူးပြုတယ်၊ ဒါဖြင့် ရှိနေတာက ဘယ်လောက်ထိအောင် ရှိနေတာတုန်း၊ ပြောချင်တာက အဝိဂတ လုံးဝကင်းပြတ်သွားတာမျိုးထိအောင် မရောက်သေးတာ၊ ဒီလိုအဓိပ္ပါယ်ကို ပြောတာ။</p> <p>မြတ်စွာဘုရားက နတ်တွေဗြဟ္မာတွေကို ဟောတဲ့အခါမှာ အတ္တိဆိုတဲ့ သဘောထက် အတ္ထိရှိတယ်ဆိုတာ ဘယ်လောက် အတိုင်းအတာထိ ရှိနေတာလဲလို့ မေးစရာရှိလို့ ကင်းကွာသွားခြင်း မရှိသေးခင် အရှိလို့ ခေါ်တယ်လို့ ဆိုတာကို ထပ်ဖွင့်ပေးတဲ့အနေနဲ့ အဝိဂတပစ္စယောကို ထပ်ပြီးတော့ ဟောလိုက်တာတဲ့၊ ပိုပြီးတော့ ရှင်းသွားအောင်လို့။</p> <h3>နတ္ထိပစ္စယော၊ ဝိဂတပစ္စယော</h3> <p>ကောင်းပြီ - နောက်တစ်ခုဖြစ်တဲ့ နတ္ထိပစ္စယောတို့ ဝိဂတပစ္စယောတို့ ဆိုတာကို အနန္တရပစ္စယော သမနန္တရပစ္စယောတုန်းက ရှင်းထားတဲ့အတိုင်းပဲ သဘောပေါက်ရမှာ၊ လူတွေရဲ့ သန္တာန်မှာဖြစ်တဲ့ စိတ်ဟာ တစ်စိတ်ချင်းသာ ဖြစ် တယ်၊ နှစ်စိတ်ပြိုင် မဖြစ်ဘူးတဲ့၊ ဖြစ်တဲ့အခါမှာ စိတ်နဲ့စေတသိက်ဟာ အုပ်စုလိုက် ဖြစ်တယ်၊ ပထမအုပ်စုဖြစ်နေတဲ့အချိန်မှာ ဒုတိယအုပ်စုကဖြစ်ခွင့်မရှိဘူး၊</p> <p>ဆိုပါစို့ ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ် ဖြစ်နေတဲ့အချိန်မှာ စက္ခုဝိညာဏ်စိတ် မဖြစ်နိုင်ဘူး၊ ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း စိတ် ချုပ်သွားပြီ, မရှိတော့ဘူးဆိုတော့မှ စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်ဖြစ်တာ၊ စက္ခုဝိညာဏ် စိတ် ချုပ်သွားပြီဆိုတော့မှ သမ္ပဋိစ္ဆိန်းစိတ် ဖြစ်လာတာ၊ သမ္ပဋိစ္ဆိန်းစိတ် ချုပ်သွားပြီ ဆိုတော့မှ သန္တီရဏစိတ်က ဖြစ်တာ၊ အဲဒီလိုချုပ်သွားပြီးတဲ့နောက် မရှိတော့မှ ဖြစ်တာကို <b>နတ္ထိ</b>လို့ ခေါ်တယ်၊ အဲဒီလိုချုပ်သွားတာဟာ လုံးဝကင်းပြီးတော့ ပြတ်စဲ သွားတာဖြစ်သောကြောင့် <b>ဝိဂတ</b> လို့ ခေါ် တယ်တဲ့၊ ဒါကြောင့်မို့ အနန္တရ သမနန္တရ <b>နတ္ထိ ဝိဂတ</b> တို့ဆိုတာ ဒါတွေက အဓိပ္ပါယ်အတူတူပါပဲ။</p> <p><b>“သမနန္တရနိရုဒ္ဓါ စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ ပစ္စုပ္ပန္နာနံ စိတ္တစေတသိကာနံ ဓမ္မာနံ နတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော”</b></p> <p>လို့ ချုပ်သွားတဲ့ရှေ့စိတ်ဟာ နောက်စိတ်ဖြစ်ဖို့ အတွက် အခွင့်အလမ်းတွေ ပေးထားခဲ့တာ၊ သူ့ဟာသူ မဆီမဆိုင် ချုပ်သွားတာ မဟုတ်ပါဘူး၊ သူက နောက်စိတ်ကို အခွင့်အရေးတစ်ခု ပေးထားခဲ့တယ်ပေါ့၊ အဲဒီ အခွင့်အရေး ပေးတာသည်ပင် သူ့ရဲ့ကျေးဇူးပြုတာပေါ့၊ လူတွေက တစ်ယောက်ယောက်ကို အခွင့်အရေးပေးရင် ကျေးဇူးပြုတယ်လို့ ခေါ်တယ် မဟုတ်လား၊ အဲဒီလိုပဲ ရှေ့စိတ် က သူချုပ်သွားတာ၊ ချုပ်သွားတဲ့အခါမှာ နောက်စိတ် ပေါ်ဖို့အတွက် အခွင့်အရေး ပေးလိုက်တယ်၊ အဲဒါသည်ပင်လျှင် နောက်စိတ်က ဒီအခွင့်အရေးကို ရလိုက်တာ ဖြစ်တယ်တဲ့၊ အဲဒါကြောင့်မို့ <b>နတ္ထိပစ္စယော</b> ကျေးဇူးပြုတယ်လို့ ဒီလို ပြောတာပါ၊ <b>ဝိဂတပစ္စယော</b> ကျေးဇူးပြုတယ်လို့ ပြောတာပါတဲ့။</p> <p>ဒီတော့ အားလုံးချုပ်လိုက်တဲ့အခါ ပဋ္ဌာန်း၂၄-ပစ္စည်းရဲ့ အဓိပ္ပါယ်ဟာ အားလုံး ပြည့်ပြည့်စုံစုံ ပြီးသွားပြီ၊</p> <p>ပဋ္ဌာန်း၂၄-ပစ္စည်းဟာ မိမိတို့ရဲ့လက်တွေ့ ဘဝမှာ ဒီလိုရှိနေတာပါလားလို့ဆိုတာ သဘောပေါက်သွားပြီ၊ နောက်ထပ်ဟောစရာ နှစ်ရက် ကျန်တာကိုတော့ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ကို ပဋ္ဌာန်းနည်းနဲ့ ချဉ်းကပ်ပြီး ဘယ်လိုနားလည် ရမယ်ဆိုတာမှာ ထပ်ဟောလိုက်ပါမယ်၊ ဒီနေ့တော့ <b>နတ္ထိ</b>နဲ့ <b>ဝိဂတ</b>တို့ကို ထပ်ပြီးမချဲ့ တော့ဘူး၊ ဒါကြောင့်မို့ ဒီကနေ့ ဟောလိုက်တာအတ္ထိပစ္စည်းလည်း ပြီးသွားပြီ နတ္ထိပစ္စည်းလည်း ပြီးသွားပြီ၊ ဝိဂတပစ္စည်းလည်း ပြီးသွားပြီ၊ အဝိဂတပစ္စည်းလည်း ပြီးသွားပြီ။ ၂၄-ပစ္စည်းလုံး ပြီးသွားပြီလို့ မှတ်ကြပါ။</p> <p>တရားချစ်ခင်သူတော်စင်ပရိသတ်တို့ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာရဲ့ဒေသနာဟာ အကြောင်း တရား အကျိုးတရားတွေနဲ့ ဆက်စပ်ပြီးဟောတာ အဓိကဖြစ်ပါတယ်၊ အဲဒီ အကြောင်းတရား အကျိုးတရားကို မှန်မှန်ကန်ကန် နားလည်မှသာလျှင် အယူဝါဒ မှားယွင်းခြင်း ဆိုတာက လွတ်မြောက်နိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်၊</p> <p>ဒီအကြောင်းတရား အကျိုးတရားတွေကို နားလည်လို့ရှိရင် ကင်္ခါဝိတရဏ - သံသယတွေအားလုံးကို ကျော်လွှားနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်၊ အကြောင်း အကျိုးကို နားမလည်ဘူးဆိုလို့ရှိရင် သံသယတွေဟာ မိမိတို့ရင်ထဲမှာ ကိန်းနေဦးမှာ ဖြစ်ပါတယ်၊</p> <p>အကြောင်းတရား အကျိုးတရားအစစ်အမှန်ကို သေချာနားလည် သဘောပေါက်ပြီ ဆိုရင် သံသယ ကင်းစင်သွားလို့ စင်ကြယ်မှုဆိုတာရတယ်၊ အဲဒါကိုပဲ <b>ကင်္ခါဝိတရဏ ဝိသုဒ္ဓိ</b> လို့ ဒီလို ပြောတာနော်။</p> <p>ဒါကြောင့်မို့ အကြောင်းတရား အကျိုးတရား အစစ်အမှန်ကို နားလည် သဘောပေါက်ခြင်းဖြင့် ယုံမှားသံသယတွေကို ဖယ်ရှားလို့ မှန်ကန်တဲ့လမ်းကြောင်း ပေါ်ရောက်ရှိပြီး နောက်ဆုံး အကြောင်းတရားကိုဖယ်ရှားပစ်လိုက်နိုင်သည့်အတွက် အကြောင်းပြတ်လို့ အကျိုးရပ်သွားခြင်းဆိုတဲ့ အငြိမ်းဓာတ်ကို ကိုယ်စီကိုယ်ငှ မျက်မှောက်ပြုနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။</p> <p>အရှင်နန္ဒမာလာဘိဝံသ (Ph.D)</p> 5dmoyfs3gnmpykbplhywp33v3y1fg3k လိစ္ဆဝိကုမာရကသုတ် 0 6349 22069 2026-06-13T16:20:24Z Tejinda 173 "{{header | title = လိစ္ဆဝိကုမာရကသုတ် | author = ဖားအောက်တောရဆရာတော် | override_author = | editor = | translator = | contribuor = | override_contributor = | section = '''စာစစ်ရန် လိုအပ်သည်''' | previous = ဒုတိယဟတ္ထက..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 22069 wikitext text/x-wiki {{header | title = လိစ္ဆဝိကုမာရကသုတ် | author = ဖားအောက်တောရဆရာတော် | override_author = | editor = | translator = | contribuor = | override_contributor = | section = '''စာစစ်ရန် လိုအပ်သည်''' | previous = [[ဒုတိယဟတ္ထကသုတ်]] | previous2 = | next = [[]] | next2 = | year = | notes = | edition = | categories = ဖားအောက်တောရ | shortcut = | portal = }} <h3>လိစ္ဆဝိကုမာရကသုတ္တန်</h3> <h3>ပထမပိုင်း</h3> <p>၁၃၅၉-ခုနှစ် ဝါဆိုလပြည့်နေ့ ဖားအောက်တောရစင်္ကြံကျောင်း, ကျွဲတညင်းကျောင်း, စိတ္တလတောင်ကျောင်းတို့၌ ပုရိမဝါဆိုဝါကပ်တော်မူကြကုန်သော သံဃာတော် (၁၄၅)ပါး အစရှိသော အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်တို့အား ဒါယကာ, ဒါယိကာအပေါင်းတို့က ဝါဆိုသင်္ကန်း ကပ်လှူသည့် အလှူပွဲ၌ အနုမောဒနာတရားအဖြစ် ဟောကြားအပ်သော <b>လိစ္ဆဝိကုမာရကသုတ္တန်</b> တရားဒေသနာတော်။ ဒီသုတ္တန်က အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ပဉ္စကနိပါတ်မှာ မြတ်စွာဘုရား ဟောကြားထားတော်မူတဲ့ သုတ္တန်တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။</p> <p>ဒီသုတ္တန်လေးဟောကြားရတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်က ဒီနေ့ အလှူရှင်အပေါင်းတို့နှင့်တကွ တရားနာပရိတ်အပေါင်း သူတော်ကောင်းတိုင်း (သို့မဟုတ်) ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် သူတော်စင် သူတော်ကောင်းပုဂ္ဂိုလ်(အပေါင်းတိုင်း)သည် ဘာဖြစ်သလဲ? ပစ္စုပ္ပန်, သံသရာ နှစ်ဖြာ၌ ကြီးပွားတိုးတက်ဖို့ရန်အတွက် လိုလား တောင့်တနေတဲ့ စိတ်ဓာတ်ရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ များကြပါတယ်နော်။ ပစ္စုပ္ပန်မှာလည်း ကြီးပွား တိုးတက်ချင်တယ်, နောင်သံသရာမှာလည်း ကြီးပွား တိုးတက်ချင်ကြတယ်ဆိုရင် ဘုရားရှင်ရဲ့ ကြီးပွားတိုးတက်အောင် ရွက်ဆောင်တဲ့ နည်းလမ်းကောင်းလေးတွေကို သိထားဖို့တော့ မလိုဘူးလား? လိုပါတယ်နော်။</p> <p>ဘုရားရှင်က တပည့်သာဝကတွေ <b>ပစ္စုပ္ပန် ကြီးပွားတိုးတက်ရေး</b>, <b>သံသရာ ကြီးပွားတိုးတက်ရေး</b>, <b>ပစ္စုပ္ပန် သံသရာ နှစ်ဖြာ ကြီးပွားတိုးတက်ရေး</b>အတွက် နည်းလမ်းကောင်းတွေ အမျိုးမျိုး (၄၅)ဝါ ကာလပတ်လုံး ဟောကြားပြသ ဆိုဆုံးမတော်မူခဲ့ပါတယ်။ ထိုကြီးပွားတိုးတက်ရေး လမ်းစဉ်တွေထဲက ဒီနေ့ဟောမဲ့ သုတ္တန်က ကြီးပွားရေး လမ်းညွှန်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်နော်။</p> <p>ဒီသုတ္တန်က ဘယ်လို ဖြစ်ပေါ်လာသလဲဆိုတော့ - တစ်ချိန် မြတ်စွာဘုရား ဝေသာလီပြည် မဟာဝုန်တောအတွင်းမှာ တည်ရှိတဲ့ စုလစ်မွန်းချွန် အထွဋ်တပ်ထားတဲ့ ပြဿဒ်ဆောင်ဆိုပြီး နာမည်ကြီးနေတဲ့ ဂန္ဓကုဋီကျောင်းတော်မှာ မြတ်စွာဘုရား သီတင်းသုံး စံနေတော်မူခိုက် ဖြစ်တယ်။ ထိုကျောင်းတော်က ဝေသာလီပြည် အနီးမှာရှိနေတဲ့ အလွန် ကြီးကျယ်တဲ့ မဟာဝုန်တောကြီး အတွင်းမှာ တည်ရှိနေတဲ့ ကျောင်းတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။</p> <p>ဒီကျောင်းမှာ သီတင်းသုံးစဉ်အခါ မြတ်စွာဘုရားက တစ်နေ့နံနက် ဝေသာလီမြို့တွင်းမှာ ဆွမ်းခံကြွ ဆွမ်းစားခြင်းကိစ္စ ပြီးဆုံးတဲ့ အချိန်အခါမှာ မဟာဝုန်တောအတွင်းကို ဝင်ရောက်ပြီးတော့ သစ်ပင်တစ်ပင်ရင်းအောက်မှာ နေ့သန့်စင်တော်မူပါတယ်။ နေ့သန့်စင်တယ်ဆိုတာက နေ့အခါမှာ ဘုရားရှင်သည် <b>ဖလသမာပတ်</b> (သို့မဟုတ်) <b>နိရောဓသမာပတ်</b> အစရှိတဲ့ တစ်မျိုးမျိုးသော သမာပတ်ကို ဝင်စားပြီး အချိန်ကို ကုန်လွန်စေတော်မူတာကို နေ့သန့်စင်တော်မူတယ်လို့ ခေါ်ပါတယ်။ အဲဒီလို နေ့သန့်စင်တော်မူနေတဲ့ အချိန်အခါမှာ ဘာဖြစ်လာသလဲ?</p> <p>လိစ္ဆဝိမင်းသားတစ်စုတို့က အသင့်ပြင်ဆင်ထားတဲ့ လေးမြားတွေ စွဲကိုင်ပြီးတော့ ခွေးအပေါင်းခြံရံလျက် မဟာဝုန်တောအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ပြီး လာခဲ့ကြတယ်။ မုဆိုးလိုက်ဖို့ရန်ဆိုတဲ့ ဦးတည်ချက်ဖြင့် ဒီလို ဝင်လာလိုက်တဲ့အခါ သစ်ပင်တစ်ပင်ရဲ့အောက်၌ သမာပတ်ဝင်စားပြီး သီတင်းသုံး ထိုင်နေတော်မူတဲ့ မြတ်စွာဘုရားကို မြင်တွေ့ကြတယ်။ အဲဒီလို မြင်တွေ့လိုက်တဲ့ ချိန်ခါကျတော့ ဘာလုပ်သလဲ?</p> <p>မိမိတို့ အသင့်ပြင်ဆင်ပြီး ယူဆောင်ခဲ့တဲ့ လေးတွေ, မြားတွေ အားလုံး လွှင့်ပစ် လိုက်ပြီးတော့ ခွေးတွေကို သင့်တော်တဲ့ တစ်နေရာ မောင်းနှင်လိုက်တယ်။ မောင်းနှင်ပြီးတဲ့ ချိန်ခါကျတော့မှ မြတ်စွာဘုရား ရှိရာဘက်သို့ လက်အုပ်ချီမိုး ရှိခိုးပြီးတော့ မြတ်စွာဘုရားကို ရိုသေစွာ ချဉ်းကပ်ပြီးတော့ ထိုင်နေကြတယ်။ လက်အုပ်ကလေးတွေ ကိုယ်စီချီပြီးတော့နော်။</p> <p>အဲဒီ အချိန်ခါမှာ ဘာဖြစ်လာသလဲဆိုတော့ မဟာနာမ်လိစ္ဆဝိမင်းသား တစ်ဦးကလည်း မဟာဝုန်တောအတွင်းမှာ အညောင်းပြေ လမ်းလျှောက်ပြီးတော့ လာခဲ့ပါတယ်။ လမ်းလျှောက်ရင်းနဲ့ ဒီလိစ္ဆဝိမင်းသားလေးတွေ တိတ်ဆိတ် ငြိမ်သက်စွာဖြင့် လက်အုပ်ချီပြီးတော့ ဘုရားရှင်ကို ဆည်းကပ်ခစားနေတာ မြင်လိုက်တော့ စိတ်ထဲမှာ သိပ်ဝမ်းသာသွားတယ်နော်။ ဝမ်းသာသွားတဲ့အတွက် ဒီမဟာနာမ်လိစ္ဆဝိမင်းသားက ဘာလုပ်သလဲ? ဘုရားရှင်ရှိရာ ချဉ်းကပ်ပြီး မြတ်စွာဘုရားကို ရိုသေစွာ ရှိခိုးတယ်။ သင့်တင့်လျောက်ပတ်တဲ့ တစ်နေရာမှာ ထိုင်တယ်။ ထိုင်ပြီးတဲ့ ချိန်ခါကျတော့မှ မဟာနာမ်လိစ္ဆဝိမင်းသားက နေပြီးတော့ ဝမ်းမြောက်တဲ့ <b>ဥဒါန်းစကား</b>လေးတစ်ခု မြွက်ကြားတယ်။ ဘယ်လိုလဲ?</p> <p>‘‘<b>ဘဝိဿန္တိ ဝဇ္ဇီ၊ ဘဝိဿန္တိ ဝဇ္ဇီ</b>’’<br> <b>ဘန္တေ</b>၊ ဘုန်းတော်နေဝန်း ထွန်းလင်းတောက်ပတော်မူပါပေသော မြတ်စွာဘုရား...။ <b>ဝဇ္ဇီ</b>၊ ဝဇ္ဇီတိုင်းသားပြည်သူတို့သည်။ <b>ဘဝိဿန္တိ</b>၊ ကြီးပွားတိုးတက်ကြပါကုန်လတ္တံ။ <b>ဘန္တေ</b>၊ ဘုန်းတော်နေဝန်း ထွန်းလင်း တောက်ပတော်မူပါပေသော မြတ်စွာဘုရား ...။ <b>ဝဇ္ဇီ</b>၊ ဝဇ္ဇီတိုင်းသားပြည်သူတို့သည်။ <b>ဘဝိဿန္တိ</b>၊ ကြီးပွားတိုးတက် ကြပါကုန်လတ္တံ။ <b>ဣတိ</b>၊ ဤသို့။ <b>အဝေါစ</b>၊ လျှောက်ထားခဲ့လေပြီး၏။</p> <p>ဝဇ္ဇီတိုင်းသူပြည်သားတွေ (သို့မဟုတ်) ဝဇ္ဇီလိစ္ဆဝိမင်းသားတွေ ကြီးပွားတိုးတက် ကြပါကုန်လိမ့်မယ် မြတ်စွာဘုရားဆိုပြီးတော့ ဒီစကားလေး လျှောက်ထားတယ်။ စဉ်းစားကြည့်ပေါ့နော်။ မိမိတို့ မွေးထုတ်ထားတဲ့ သားငယ်, သမီးငယ်တွေ ယဉ်ကျေးသိမ်မွေ့တဲ့ ကာယကံ, ဝစီကံ, မနောကံဖြင့် ခုလို သက်တော်ထင်ရှား ဘုရားတစ်ဆူကို ရိုသေစွာ ဆည်းကပ်ခစားပြီး ယဉ်ကျေး သိမ်မွေ့နေတဲ့ အမူအရာလို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ လက်အုပ်ချီပြီး ထိုင်ခြင်း, ရှိခိုးခြင်း, ပူဇော်ခြင်းဆိုတဲ့ အမူအရာတစ်ခုဖြင့် ဆည်းကပ်ခစားနေတာ မြင်တွေ့ခဲ့ရမယ်ဆိုရင် မိဘရှင်တွေရဲ့သန္တာန်မှာ အေးမြကြည်လင်နေတဲ့ ကုသိုလ်တရားတွေ တိုးပွားပြီး မလာဘူးလား? လာနိုင်ပါတယ်နော်။</p> <p>အေး ... ဒီပုံစံအတိုင်းပဲ။ မဟာနာမ်လိစ္ဆဝိမင်းသားကလည်း မိမိရဲ့ ငယ်ရွယ်နုနယ်နေတဲ့ လိစ္ဆဝိမင်းသားငယ်လေးတွေက ယခုလို ဘုရားရှင်ကို ယဉ်ကျေးသိမ်မွေ့တဲ့ အမူအရာဖြင့် လက်အုပ်ချီပြီးတော့ တိတ်ဆိတ် ငြိမ်သက်စွာဖြင့် ထိုင်ပြီးနေတဲ့ အမူအရာတစ်ခုကို ကြည့်ပြီးတော့ သိပ်ဝမ်းသာနေတယ်။ တို့လိစ္ဆဝိတွေတော့, တို့ဝဇ္ဇီတိုင်းသားပြည်သူတွေတော့ ကြီးပွားတိုးတက်ကြလိမ့်မယ်။ ဒီလိုမြင်တယ်နော်။</p> <p>ဒါလေး ဘုန်းကြီးပြောတာ ရည်ရွယ်ချက် ရှိပါတယ်နော်။ ခုလို နေ့ထူး နေ့မြတ်လို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ အချိန်ခါကာလတွေမှာ မိမိတို့ရဲ့ နီးစပ်ရာ နီးစပ်ရာ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတွေကို သားငယ်, သမီးငယ်, မြေးငယ်တွေ ခေါ်ဆောင်ပြီးတော့ လာကြတယ်။ ဒီသားငယ်, သမီးငယ်လေးတွေက ဟိုပြေးလိုက် ဒီပြေးလိုက် ဟိုဆူလိုက် ဒီဆူလိုက် ဟိုအော်လိုက် ဒီအော်လိုက် ခုန်လိုက် ပေါက်လိုက် ပြုလုပ်နေတာကို မိဘတွေ ဘက်က ဆိုဆုံးမသင့်သလား? ဆိုဆုံးမ မသင့်ဘူးလား? ဆိုဆုံးမသင့်တယ်နော်။ ယဉ်ကျေးသိမ်မွေ့တဲ့ အမူအရာလေးတွေ ဒီနေရာမှာ ပုံသွင်းပေးရမယ်။</p> <p>ဒီသားငယ် သမီးငယ်လေးတွေကို ခုလို ချိန်ရွယ်ထဲကနေ ယဉ်ကျေးအောင်, သိမ်မွေ့အောင် ပုံမသွင်းနိုင်ဘူးဆိုလို့ရှိရင် ဒီဆိုဆုံးမ ခက်ခဲနေတဲ့ ဒီအပြုအမူလေးတွေက ကြီးပြင်းတဲ့ အချိန်အထိ ကပ်ပြီး ပါသွားတတ်ပါတယ်နော်။ ငယ်ရွယ်နုနယ်တဲ့ချိန်ခါမှာ မိဘ ဘိုးဘွား ဆရာသမားတို့ရဲ့ ဆိုဆုံးမမှုကို တုပ်ဝပ်ရိုကျိုး ရိုသေစွာ နာယူနေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေ များသောအားဖြင့် ကြီးပြင်းလာတဲ့ အချိန်အခါမှာလဲ ထိုမိဘ ဆရာသမား ဆွေမျိုးသားချင်းတို့ရဲ့ ဆရာသမားတို့ရဲ့ ဆိုဆုံးမမှုကို ဆက်လက်ပြီး နာယူနိုင်တဲ့ စွမ်းအင်လေးတွေ ပေါ်လာတတ်တယ်။ မွေးပေးရတယ်နော်။ အဲဒီလို ဓာတ်ကောင်းလေးတွေကို တဖြည်းဖြည်း မွေးပေးလိုက်တော့ ဒီဓာတ်တွေက ရင့်ကျက်လာပြီဆိုလို့ရှိရင် ရင့်ကျက်လာတဲ့ ဒီဓာတ်ငွေ့တွေက ထိုသူတော်ကောင်းကို ပစ္စုပ္ပန် သံသရာ နှစ်ဖြာမှာ ကြီးပွားတိုးတက်သွားအောင် ဆောင်ရွက်ပေးမယ်။ ဒီတော့ ဒီအချက်ကို မဟာနာမ်လိစ္ဆဝီမင်းသားကြီးက မြင်လိုက်တဲ့အတွက် သိပ်ပြီး ဝမ်းသာလို့ မြတ်စွာဘုရားကို လျှောက်ထားလိုက်တော့ ဘုရားရှင်က ဘာအမိန့်ရှိလဲ?</p> <p>‘‘<b>ကိံ ပန တွံ၊ မဟာနာမ၊ ဧဝံ ဝဒေသိ -- ’ဘဝိဿန္တိ ဝဇ္ဇီ၊ ဘဝိဿန္တိ ဝဇ္ဇီ’ တိ?</b>’’<br> <b>မဟာနာမ</b>၊ ဒကာတော် မဟာနာမ်မင်းသား...။ <b>ကိံ ပန</b>၊ အဘယ်အကြောင်းကြောင့်။ <b>တွံ</b>၊ သင်သည်။ ‘‘<b>ဘဝိဿန္တိ ဝဇ္ဇီ၊ ဘဝိဿန္တိ ဝဇ္ဇီ</b>’’ <b>တိ</b>၊ ဝဇ္ဇီတိုင်းသားပြည်သူတို့သည် ကြီးပွားတိုးတက်ကြပါကုန်လတ္တံ၊ ဝဇ္ဇီတိုင်းသားပြည်သူတို့သည် ကြီးပွားတိုးတက်ကြပါကုန်လတ္တံ ဟူ၍။ <b>ဧဝံ</b>၊ ဤသို့လျှင်။ <b>ဝဒေသိ</b>၊ ပြောဆိုလျှောက်ထား၍ နေပါသနည်း။</p> <p>ဘယ်လိုအကြောင်းကို သင် အစွဲပြုပြီးတော့ ဝဇ္ဇီတိုင်းသားတို့သည် တိုးတက်ကြီးပွား ကြပါကုန်လိမ့်မယ်။ ဝဇ္ဇီတိုင်းသားတွေ, ဝဇ္ဇီပြည်သူပြည်သားတို့ ဝဇ္ဇီမင်းသားတို့သည် ကြီးပွားတိုးတက် ကြပါလိမ့်မယ်ဆိုပြီးတော့ ဒီစကားတွေကို သင်မဟာနာမ်ဒါယကာတော် မင်းသားက ဘာ့ကြောင့် လျှောက်ထားနေရသလဲ? ဒီလိုမေးခွန်းမေးလိုက်တဲ့ အချိန်ခါကျတော့မှ မဟာနာမ်မင်းကြီးက ဘာပြန်ပြီး လျှောက်ထားသလဲ?</p> <p>‘‘<b>‘‘</b>ဣမေ၊ ဘန္တေ၊ လိစ္ဆဝိကုမာရကာ စဏ္ဍာ ဖရုသာ အပါနုဘာ။ ယာနိပိ တာနိ ကုလေသု ပဟေဏကာနိ ပဟီယန္တိ၊ ဥစ္ဆူတိ ဝါ ဗဒရာတိ ဝါ ပူဝါတိ ဝါ မောဒကာတိ ဝါ သံကုလိကာတိ ဝါ၊ တာနိ ဝိလုမ္ပိတွာ ဝိလုမ္ပိတွာ ခါဒန္တိ<b>’’</b>’’<br> <b>ဘန္တေ</b>၊ ဘုန်းတော်နေဝန်း ထွန်းလင်းတောက်ပတော်မူပါပေသော မြတ်စွာဘုရား...။ <b>ဣမေ လိစ္ဆဝိကုမာရကာ</b>၊ ဤလိစ္ဆဝိမင်းသားငယ်တို့သည်။ <b>စဏ္ဍာ</b>၊ ခက်ထန်သော စိတ်ထားရှိကြပါကုန်၏။ <b>ဖရုသာ</b>၊ ကြမ်းတမ်းသော ကိုယ်အမူအရာ နှုတ်အမူအရာ စိတ်အမူအရာ ရှိကြပါပေကုန်၏။ <b>အပါနုဘာ</b>၊ အလွန် မာနကြီးကြပါကုန်၏။</p> <p>မြတ်စွာဘုရား ...ခုဘုရားရှင်ရဲ့ မျက်မှောက်တော် ရောက်ရှိလာတဲ့ ဒီလိစ္ဆဝိမင်းသားငယ်လေးတွေဟာ ကိုယ်အမူအရာ, နှုတ်အမူအရာ, စိတ်အမူအရာတွေ ကြည့်လိုက်လို့ရှိရင် အလွန် ခက်ထန် ကြမ်းတမ်း တင်းမာနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ဖြစ်ကြပါတယ်။ မာနကလည်း သိပ်ကြီးကြပါတယ် မြတ်စွာဘုရား ...။</p> <p><b>ဥစ္ဆူတိ ဝါ</b>၊ ကြံတို့ကိုလည်းကောင်း။ <b>ဗဒရာတိ ဝါ</b>၊ ဆီးသီးတို့ကိုလည်းကောင်း။ <b>ပူဝါတိ ဝါ</b>၊ မုန့်တို့ကိုသော်လည်းကောင်း။ <b>မောဒကာတိ ဝါ</b>၊ ကတွတ်မုန့်တို့ကိုသော်လည်းကောင်း။ <b>သံကုလိကာတိ ဝါ</b>၊ နှမ်းပြစ်တို့ကိုလည်းကောင်း။ <b>ကုလေသု</b>၊ အမျိုးနွယ်တို့၌။ <b>ယာနိပိ တာနိ ပဟေဏကာနိ</b>၊ အကြင် လက်ဆောင်ပဏ္ဏာတို့ကို။ <b>ပဟီယန္တိ</b>၊ ပို့စေအပ်ပါကုန်၏။ <b>တာနိ</b>၊ ထိုလက်ဆောင်ပဏ္ဏာတို့ကို။ <b>ဝိလုမ္ပိတွာ ဝိလုမ္ပိတွာ</b>၊ လုယက်ကြကုန်၍ လုယက်ကြကုန်၍။ <b>ခါဒန္တိ</b>၊ ခဲစားကြပါကုန်သည် မြတ်စွာဘုရား။</p> <p>ဒီမင်းသားငယ်လေးတွေက ဘယ်လောက် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်ပြီးတော့ မာန်မာနကြီးသလဲ စိတ်အမူအရာ, ကိုယ်အမူအရာ, နှုတ်အမူအရာတွေ ရိုင်းစိုင်းကြသလဲဆိုရင် - တပည့်တော်တို့ရဲ့ လိစ္ဆဝိ ဝဇ္ဇီအမျိုးအနွယ်တွေမှာ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ယခုလိုပေါ့။ ဝါဆိုလပုံစံမျိုးလိုပေါ့လေ။ ရိုသေလေးစားတဲ့ အနေအားဖြင့် တစ်ဦးကိုတစ်ဦး မုန့်တွေ သွားပြီး ပို့ကြတယ်။ စားဖွယ် သောက်ဖွယ်တွေ သွားပြီး ပို့ကြတယ်။ ကြံတွေ, ဆီးသီးတွေ, ကတွတ်မုန့်တွေ, နှမ်းပြစ်မုန့်တွေ စသည်ဖြင့် မိမိတို့ စွမ်းအားရှိသလို စားဖွယ် သောက်ဖွယ်တွေကို သွားပြီး ပို့ဆောင်ကြတယ်။ အဲဒီလို ပို့ဆောင်တာကို တွေ့ပြီဆိုရင် လိစ္ဆဝိမင်းသားငယ်လေးတွေက ဘာလုပ်သလဲ လမ်းကနေပြီးတော့ လုလုပြီး စားကြပါတယ် မြတ်စွာဘုရား...ဒါတင်လားဆိုတော့ မကသေးဘူး။</p> <p>‘‘<b>‘‘</b>ကုလိတ္ထီနမ္ပိ ကုလကုမာရီနမ္ပိ ပစ္ဆာလိယံ ခိပန္တိ။ တေ ဒါနိမေ တုဏှီဘူတာ တုဏှီဘူတာ ပဉ္ဇလိကာ ဘဂဝန္တံ ပယိရုပါသန္တီ<b>’’</b>’’<br> <b>ဘန္တေ</b>၊ ဘုန်းတော်နေဝန်း ထွန်းလင်းတောက်ပပါပေသော မြတ်စွာဘုရား...။ <b>တေ</b>၊ ထိုလိစ္ဆဝိမင်းသားငယ်တို့သည်။ <b>ကုလိတ္ထီနမ္ပိ</b>၊ အမျိုးသမီးကြီးတို့၏လည်းကောင်း။ <b>ကုလကုမာရီနမ္ပိ</b>၊ အမျိုးသမီး အပျိုတို့၏လည်းကောင်း။ <b>ပစ္ဆာလိယံ</b>၊ နောက်မှ လိုက်၍ လိုက်၍။ <b>ခိပန္တိ</b>၊ ကျောကုန်းကို ခြေထောက်ဖြင့် ကန်ကျောက်ကြပါသည် မြတ်စွာဘုရား ...။</p> <p>ဘယ်လောက် ရက်စက်တယ်ဆိုတာ ကြည့်နော်။ ရိုင်းစိုင်းတဲ့ အမူအရာတွေ။ အမျိုးသမီးကြီးတွေ သွားပြီဆိုရင် နောက်ကနေ လိုက်လိုက်ပြီး ကျောကုန်းကို ခြေထောက်နဲ့ လိုက်လိုက် ကန်ကြတယ်။ အမျိုးသမီး အပျိုအရွယ်တွေ သွားကြပြီဆိုရင်လည်း ဒီလိစ္ဆဝိမင်းသားတွေက ငါတို့ မင်းသားတွေပဲဆိုတဲ့ မာန်မာနတွေ ရစ်ထန်ပြီးတော့ ကြမ်းတမ်းတဲ့ ကိုယ်အမူအရာဖြင့် နောက်ကနေ လိုက်လိုက်ပြီးတော့ ခြေထောက်နဲ့ ကန်ကြတယ်နော်။</p> <p><b>တေ</b>၊ ဤလိစ္ဆဝိမင်းသားငယ်တို့သည်ကား။ <b>ဣဒါနိ</b>၊ ယခုအခါ၌။ <b>တုဏှီဘူတာ တုဏှီဘူတာ</b>၊ ဆိတ်ဆိတ်နေကြကုန်သည်ဖြစ်၍ တိတ်ဆိတ်စွာ နေထိုင်ကြကုန်သည်ဖြစ်၍။ <b>ပဉ္ဇလိကာ</b>၊ လက်အုပ်ချီမိုးကြကုန်လျက်။ <b>ဘဂဝန္တံ</b>၊ ဘုန်းတော်ခြောက်စုံ တန်ခိုးဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံသော ဘုရားရှင်ကို။ <b>ပယိရုပါသန္တိ</b>၊ ဆည်းကပ်ခစား၍ နေကြပါသည် မြတ်စွာဘုရား။ <b>ဣတိ</b>၊ ထို့ကြောင့်။ <b>ဝဇ္ဇီ</b>၊ ဝဇ္ဇီမင်းသားတို့သည်။ <b>ဘဝိဿန္တိ</b>၊ ကြီးပွား တိုးတက် ကြပါကုန်လတ္တံ။ <b>ဣတိ</b>၊ ဤသို့။ <b>အဝေါစ</b>၊ လျှောက်ထားတော်မူခြင်း ဖြစ်ပါပေသည် မြတ်စွာဘုရား ...။</p> <p>ယခုအခါ ကြည့်လိုက်ရင် ဒီမင်းသားငယ်လေးတွေက တိတ်ဆိတ် ငြိမ်သက်ပြီးတော့ ဘုရားရှင် ရှိရာဘက်ကို လက်အုပ်ချီပြီးတော့ ရိုသေစွာ ခစားနေတာကို တပည့်တော် တွေ့ရပါတယ် မြတ်စွာဘုရား ...။ ဒါကြောင့် ဒီဝဇ္ဇီမင်းသားတွေအဖို့ ကြီးပွားတိုးတက် ကြပါလိမ့်မယ်ဆိုပြီးတော့ တပည့်တော် လျှောက်ထားခြင်း ဖြစ်ပါတယ်ဆိုပြီးတော့ ဒီစကားလေး ပြန်ပြီးတော့ တင်ပြလျှောက်ထားတယ်။ အဲဒီလို တင်ပြလျှောက်ထားတဲ့ အချိန်ခါကျတော့မှ ဘုရားရှင်က ကြီးပွားတိုးတက်ကြောင်းဖြစ်တဲ့ လမ်းစဉ်(၅)ခုကို ဟောပေးပါတယ်နော်။</p> <p>နံပါတ်(၁)...တိုးတက်ကြီးပွားကြောင်းဖြစ်တဲ့ လမ်းစဉ်က ဘာလဲ?</p> <p>‘‘<b>‘‘</b>ယဿ ကဿစိ၊ မဟာနာမ၊ ကုလပုတ္တဿ ပဉ္စ ဓမ္မာ သံဝိဇ္ဇန္တိ -- ယဒိ ဝါ ရညော ခတ္တိယဿ မုဒ္ဓါဝသိတ္တဿ၊ ယဒိ ဝါ ရဋ္ဌိကဿ ပေတ္တနိကဿ၊ ယဒိ ဝါ သေနာယ သေနာပတိကဿ၊ ယဒိ ဝါ ဂါမဂါမဏိကဿ၊ ယဒိ ဝါ ပူဂဂါမဏိကဿ၊ ယေ ဝါ ပန ကုလေသု ပစ္စေကာဓိပစ္စံ ကာရေန္တိ၊ ဝုဒ္ဓိယေဝ ပါဋိကင်္ခါ၊ နော ပရိဟာနိ<b>’’</b>’’<br> <b>မဟာနာမ</b>၊ ဒါယကာတော် မဟာနာမ်မင်းသား ...။ <b>ယဒိ ဝါ ရညော ခတ္တိယဿ မုဒ္ဓါဝသိတ္တဿ</b>၊ ရေမြေကို အစိုးရသော ဦးထိပ်ထက်၌ ဘိသိက်သွန်းလောင်းအပ်ပြီးသော မင်းအားဖြစ်စေ။ <b>ယဒိ ဝါ ရဋ္ဌိကဿ ပေတ္တနိကဿ</b>၊ အဖ၏ အမွေဥစ္စာကို ဆက်ခံသော မြို့စားရွာစားအားပင် ဖြစ်စေ။ <b>ယဒိ ဝါ သေနာယ သေနာပတိကဿ</b>၊ စစ်တပ်ကို ဦးစီး ချုပ်ကိုင်ရသော စစ်ဦးစီးချုပ်အား ဖြစ်ချင်ဖြစ်ပါစေ။ <b>ယဒိ ဝါ ဂါမဂါမဏိကဿ</b>၊ အကြင်ရွာကို စိုးမိုးအုပ်ချုပ်အပ်သော ရွာသူကြီးအားဖြစ်စေ။ <b>ယဒိ ဝါ ပူဂဂါမဏိကဿ</b>၊ အကြင် အသင်းအဖွဲ့ တစ်ခုကို ကြီးမှူးအုပ်ချုပ်ရသော အသင်းလူကြီး ဥက္ကဋ္ဌအားဖြစ်စေ။ <b>ယေ ဝါ ပန</b>၊ အကြင်ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်ကား။ <b>ကုလေသု</b>၊ အမျိုးအနွယ်တို့၌။ <b>ပစ္စေကာဓိပစ္စံ</b>၊ အသီးသီး အစိုးရခြင်း အာဏာရှိခြင်း အမှုလုပ်ငန်းရပ်ကို။ <b>ကာရေန္တိ</b>၊ ပြုလုပ်၍ နေကြရလေကုန်၏။ <b>တေသံ</b>၊ ထိုအာဏာရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တို့အားဖြစ်စေ။ <b>ယဿ ကဿစိ ကုလပုတ္တဿ</b>၊ အကြင် အမှတ်မထား တစ်စုံတစ်ယောက်သော အမျိုးကောင်းသား အမျိုးကောင်းသမီးအား။ <b>ပဉ္စ ဓမ္မာ</b>၊ ငါးပါးကုန်သော တရားတို့သည်။ <b>သံဝိဇ္ဇန္တိ</b>၊ ထင်ရှားရှိကြလေကုန်၏။ <b>တဿ</b>၊ ထိုကဲ့သို့ ငါးမျိုးသော တရား ထင်ရှားရှိနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့သန္တာန်၌။ <b>ဝုဒ္ဓိယေဝ</b>၊ ကြီးပွားတိုးတက်ခြင်းကိုသာလျှင်။ <b>ပါဋိကင်္ခါ</b>၊ မချွတ်ဧကန် ရလိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်အပ်ပါပေ၏။ <b>ပရိဟာနိ</b>၊ ဆုတ်ယုတ်ပျက်စီးခြင်းကို။ <b>နော</b>၊ အလိုမရှိအပ် (မမျှော်လင့်အပ်) ပါပေ။</p> <p>ဒကာတော် မဟာနာမ်မင်းသား ...ရေမြေကို အစိုးရတဲ့ တိုင်းပြည်အုပ်ချုပ် မင်းလုပ်နေတဲ့ ဦးထိပ်ထက်မှာ အဘိသိက် သွန်းဖြန်းအပ်ပြီးတဲ့ မင်းပဲဖြစ်ချင်ဖြစ်ပါစေ။ ဖခမည်းတော်ရဲ့ အမွေအနှစ်ဖြစ်တဲ့ မြို့တွေ, ရွာတွေကို အပိုင်စားရတဲ့ မြို့စားရွာစားပဲ ဖြစ်ချင်ဖြစ်ပါစေ။ စစ်တပ်ကို ဦးစီးချုပ်ကိုင်နေရတဲ့ စစ်ဦးစီးချုပ်ပဲ ဖြစ်ချင်ဖြစ်ပါစေ။ ရွာကို စိုးမိုးအုပ်ချုပ်နေရတဲ့ ရွာသူကြီးပဲ ဖြစ်ချင်ဖြစ်ပါစေ။ အသင်းအဖွဲ့တစ်ခုမှာ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တင်မြှောက်ခံရတဲ့အတွက် အသင်းအဖွဲ့ကို စိုးမိုးအုပ်ချုပ်နေတဲ့ အသင်းအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌလူကြီးပဲ ဖြစ်ချင်ဖြစ်ပါစေ။ မိမိတို့ရဲ့အမျိုးအနွယ်မှာ ရာထူးဌာနန္တရ အသီးအသီးကို ကြီးမှူးအုပ်ချုပ်နေရတဲ့ အာဏာရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ပဲ ဖြစ်ချင်ဖြစ်ပါစေ။</p> <p>ဘယ်ပုဂ္ဂိုလ်မျိုးမဆို ဒီပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့သန္တာန်မှာ တရားငါးမျိုး ထင်ရှားရှိမယ်ဆိုရင် ထိုတရားငါးမျိုး ထင်ရှားရှိနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တို့ရဲ့သန္တာန်၌ ကြီးပွားတိုးတက်ခြင်းကိုသာလျှင် မျှော်လင့်အပ်ပါတယ်။ ဆုတ်ယုတ်ပျက်စီးခြင်းကို ဘယ်တော့မှ မမျှော်လင့်အပ်ဘူးနော်။ ပစ္စုပ္ပန်မှာပဲဖြစ်စေ, နောင်တမလွန် သံသရာမှာပဲဖြစ်စေ။ အမြဲတမ်း ကြီးပွားတိုးတက်မယ်။ ဘယ်တော့မှ မဆုတ်ယုတ်ဘူးဆိုရင် ဒီတရားမျိုးတွေ လိုက်နာဖို့ မကောင်းဘူးလား? လိုက်နာဖို့ ကောင်းတယ်။ ဘာတွေလဲ နံပါတ်(တစ်) နော်။</p> <p>‘‘<b>ဣဓ၊ မဟာနာမ၊ ကုလပုတ္တော ဥဋ္ဌာနဝီရိယာဓိဂတေဟိ ဘောဂေဟိ ဗာဟာဗလပရိစိတေဟိ သေဒါဝက္ခိတ္တေဟိ ဓမ္မိကေဟိ ဓမ္မလဒ္ဓေဟိ မာတာပိတရော သက္ကရောတိ ဂရုံ ကရောတိ မာနေတိ ပူဇေတိ</b>’’</p> <p><b>မဟာနာမ</b>၊ ဒကာတော် မဟာနာမ်မင်းသား...။ <b>ဣဓ</b>၊ ဤလူ့လောက၌။ <b>ကုလပုတ္တော</b>၊ အမျိုးကောင်းသားသည်။ <b>ဥဋ္ဌာနဝီရိယာဓိဂတေဟိ</b>၊ ထကြွလုံ့လဝီရိယဖြင့် ဆည်းပူးရှာဖွေ၍ ရရှိအပ်ကုန်သော။</p> <p>လုံ့လဝီရိယစိုက်ပြီး ရှာဖွေလို့ ရရှိထားအပ်တဲ့ လှူဖွယ်ဝတ္ထုတွေပဲနော် ဒီနေ့ လှူဖွယ်ဝတ္ထုပုံစံမျိုးပဲ။</p> <p><b>ဥဋ္ဌာနဝီရိယာဓိဂတေဟိ</b>၊ ထကြွလုံ့လဝီရိယဖြင့် ဆည်းပူးရှာဖွေ၍ ထားအပ်ကုန်သော။ <b>ဗာဟာဗလပရိစိတေဟိ</b>၊ လက်ရုံးအားကိုး၍ ဆည်းပူးထားအပ်ကုန်သော။ <b>သေဒါဝက္ခိတ္တေဟိ</b>၊ ချွေးဒီးဒီးကျအောင် ရှာဖွေစုဆောင်း၍ ထားအပ်ကုန်သော။ <b>ဓမ္မိကေဟိ</b>၊ တရားနှင့် လျှော်ညီကုန်သော။ <b>ဓမ္မလဒ္ဓေဟိ</b>၊ တရားသောနည်းလမ်းဖြင့် ရှာဖွေ၍ ရရှိအပ်ကုန်သော။ <b>ဘောဂေဟိ</b>၊ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ဖြင့်။ <b>မာတာပိတရော</b>၊ မိဘနှစ်ပါးတို့ကို။ <b>သက္ကရောတိ</b>၊ ရိုသေ၏။ <b>ဂရုံ ကရောတိ</b>၊ လေးစား၏။ <b>မာနေတိ</b>၊ မြတ်နိုး၏။ <b>ပူဇေတိ</b>၊ ပူဇော်၏၊</p> <p>ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက် လက်ရုံးကနေပြီးတော့ အားကိုးဖြင့် ရှာဖွေထားလိုက်တာ။ ထကြွလုံ့လဝီရိယဖြင့် ရှာဖွေထားလိုက်တာ။ ချွေးဒီးဒီးကျအောင် နဖူးကချွေး ခြေမကျတဲ့အထိ ရှာဖွေထားအပ်တဲ့ စီးပွားဥစ္စာတွေရှိတယ်။ ဒီစီးပွားဥစ္စာတွေက တရားနဲ့ လျှော်ညီတဲ့ စီးပွားဥစ္စာတွေလည်း ဖြစ်တယ်။ တရားသောနည်းလမ်းဖြင့် ရှာဖွေရရှိထားတာဖြစ်တယ်။ တရားသော နည်းလမ်းဖြင့် ရှာဖွေရရှိထားအပ်တဲ့ စီးပွားဥစ္စာတွေရှိကြတယ်။ ဒီနေ့ သင်္ကန်း, ထီး, ဖိနပ်အစရှိတဲ့ လှူဖွယ်ဝတ္ထုတွေကို ဖားအောက်တောရစင်္ကြံကျောင်း ကျွဲဒညင်းကျောင်း စိတ္တလတောင်ကျောင်းတို့၌ ပုရိမဝါဆိုဝါကပ်တော်မူကြတဲ့ သံဃာ (၁၄၅)ပါး အမှူးရှိနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တို့အား လှူဒါန်းနေတဲ့ လှူဖွယ်ဝတ္ထုတွေလိုပဲ။</p> <p>တရားသောနည်းလမ်းဖြင့် ရှာဖွေရရှိထားအပ်တဲ့ ဒီလှူဖွယ်ဝတ္ထု ပစ္စည်းစုတွေနဲ့ ဘာလုပ်သလဲ? အမျိုးကောင်းသား တစ်ယောက်ကနော်။ ကြီးပွားတိုးတက်ခြင်းကို တောင့်တနေတဲ့ သူတော်ကောင်းသည် ဘာလုပ်ရသလဲ? နံပါတ် <b>တစ်</b> မိဘနှစ်ပါးတို့ကို ရိုသေရမယ်, လေးစားရမယ်, မြတ်နိုးရမယ်, ပူဇော်ရမယ်။ မိဘကို ရိုသေလေးစား မြတ်နိုးနေတဲ့, ပူဇော်နေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ဘယ်လိုအကျိုးရှိတယ်ဆိုတာကို ဘုရားရှင်က ဟောချင်တာနော်။ အဲဒီလို မိဘကို ရိုသေမှု, လေးစားမှု, မြတ်နိုးမှု, ပူဇော်မှု ရှိရမယ်။ ရိုသေသင့်သလောက်တော့ ရိုသေတယ်။ ဒါပေမဲ့ လေးစားမှု မရှိဘူး။ ဒါလည်း ပုံမကျဘူး။ လေးတော့လေးစားတယ် မြတ်နိုးမှု မရှိဘူး။ ဒါလည်း ပုံမကျဘူး။ မြတ်နိုးတော့ မြတ်နိုးပါရဲ့ နည်းနည်းလေးမှ ပူဇော်မှု မရှိဘူး။ ဒါလည်း ပုံကျပါ့မလား? ပုံမကျဘူးနော်။</p> <p>လောကမှာ များသောအားဖြင့် ဘုန်းကြီး ဗဟုသုတရှိသလောက် ကြည့်စမ်းကြည့်ပါတယ်နော်။ မိဘတွေဘက်ကဆိုရင် သားသမီးတွေအတွက် ရှိတာအကုန် ကုန်ချင်လည်းကုန်ပါစေ ရင်းနှီးစိုက်ထုတ်ပြီးတော့ကို အသက်ရအောင် လုယူကြတယ်။ ဒါပေမဲ့ မိဘတစ်ဦး ပြဿနာတစ်ခုခုပေါ်လို့ ကျန်းမာရေး ချို့တဲ့လာပြီဆိုရင် သားသမီးဘက်ကနေပြီးတော့ ရှိတဲ့ပစ္စည်းကို အကုန် ကုန်ချင်ကုန်ပါစေဆိုပြီးတော့ ကျကျနန ရိုရိုသေသေ လေးလေးစားစား မြတ်မြတ်နိုးနိုးဖြင့် ပူဇော်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုတာကတော့ တော်တော်လေး ရှားလိမ့်မယ်လို့ ဘုန်းကြီးထင်ပါတယ်။ ဘယ်နှယ့်တုန်း ဒကာကြီးတွေ မှားကြလား, မှန်ကြလား? (မှန်ပါတယ်ဘုရား)။</p> <p>သားသမီးအတွက်ကို မိဘက စွန့်လွှတ်နိုင်ပေမဲ့၊ မိဘအတွက်ကျတော့ သားသမီးက စွန့်လွှတ်နိုင်တဲ့ စိတ်ထားရှိတဲ့ပုဂ္ဂိုလ် တော်တော်နည်းတယ်။ ဘုရားရှင်က ပစ္စုပ္ပန်, သံသရာနှစ်ဖြာမှာ ကြီးပွားတိုးတက်ချင်ရင် ဒီစွန့်လွှတ်ရေး လမ်းစဉ်တစ်ခု ပြုကျင့်သင့်တယ်ဆိုတာကို မြတ်စွာဘုရားက တင်ပြတယ်နော်။ ဘာဖြစ်လို့ ဒီလိုစွန့်လွှတ်တာလဲ? ကြီးပွားတိုးတက်မှုနဲ့ ဘယ်လို ဆက်သွယ်နေသလဲ? မေးစရာရှိတယ်။ ဒီအပိုင်းလေးကို မြတ်စွာဘုရားက ဆက်ပြီး ဟောတယ်။</p> <p>‘‘<b>တမေနံ မာတာပိတရော သက္ကတာ ဂရုကတာ မာနိတာ ပူဇိတာ ကလျာဏေန မနသာ အနုကမ္ပန္တိ ‘‘</b>စိရံ ဇီဝ၊ ဒီဃမာယုံ ပါလေဟီ<b>’’တိ။</b>’’</p> <p><b>သက္ကတာ</b>၊ အရိုအသေ ပြုခံရကုန်သော။ <b>ဂရုကတာ</b>၊ အလေးစား ခံကြရကုန်သော။ <b>မာနိတာ</b>၊ မြတ်နိုးမှု ခံကြရကုန်သော။ <b>ပူဇိတာ</b>၊ အပူဇော် ခံကြရကုန်သော။ <b>မာတာပိတရော</b>၊ မိဘနှစ်ပါးတို့က။ <b>တမေနံ</b>၊ ထိုသားဖြစ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကို (ဝါ) ထိုသမီးဖြစ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကို။ <b>ကလျာဏေန မနသာ</b>၊ ကောင်းမွန် မှန်ကန်သော စိတ်ထားဖြင့်။ <b>... အနုကမ္ပန္တိ</b>၊ အစဉ်သနား စောင့်ရှောက်၍ နေထိုင်ကြပေကုန်၏၊</p> <p>မိဘကို ရိုရိုသေသေ လေးလေးစားစား မြတ်မြတ်နိုးနိုးဖြင့် ပူဇော်နေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်။ ပူဇော်တယ်ဆိုတာက <b>အာမိသပူဇာ ဓမ္မပူဇာ</b>။ နှစ်မျိုးပဲနော်။ မိဘ လိုလားတောင့်တနေတဲ့ ပစ္စည်းဖြင့် ပူဇော်ပေးခြင်း, မိဘစကားကို မြေဝယ်မကျ နားထောင်ခြင်းဖြင့်, မိဘရဲ့ဆိုဆုံးမမှုကို မြေဝယ်မကျ နားထောင်ခြင်းဖြင့် တရားဖြင့် ပူဇော်ခြင်းဆိုပြီး ပူဇော်ခြင်းနှစ်မျိုး ရှိတယ်။ ထိုပူဇော်ခြင်း နှစ်မျိုးဖြင့် ရိုရိုသေသေ ပူဇော်နေတဲ့ ဒီသားရတနာ သမီးရတနာတွေကို အရိုသေခံရတဲ့ အလေးစားခံရတဲ့ အမြတ်နိုးခံရတဲ့ အပူဇော်ခံရတဲ့ မိဘတွေက <b>ကလျာဏေန မနသာ</b>၊ ကောင်းမွန်မှန်ကန်နေတဲ့ စိတ်ဓာတ်ဖြင့်။ <b>အနုကမ္ပန္တိ</b>၊ အစဉ်သနား စောင့်ရှောက်နေကြတယ်။</p> <p>စဉ်းစားကြည့်ပေါ့...မိဘဖြစ်ဖူးတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေ နားလည်ကြပါလိမ့်မယ်။ သားတွေသမီးတွေက ရိုရိုသေသေ လေးလေးစားစား မြတ်မြတ်နိုးနိုးဖြင့် မိမိတို့အပေါ်မှာ ပူဇော်နေတယ် ပြုစုလုပ်ကျွေးနေတယ်ဆိုရင် ဒီသားရတနာ သမီးရတနာတွေ အပေါ်၌ မိဘတွေဘက်က ကောင်းမွန်မှန်ကန်နေတဲ့ စိတ်ဓာတ်ဖြင့် အစဉ်သနား စောင့်ရှောက်မှု ရှိ, မရှိ ပြန်စဉ်းစားပါ။ အစဉ်သနား စောင့်ရှောက်နေတယ်။ ဘယ်လိုစောင့်ရှောက်သလဲ?</p> <p><b>စိရံ</b>၊ ကြာမြင့်စွာ။ <b>ဇီဝ</b>၊ အသက်ရှင်ပါလော့။ <b>ဒီဃမာယုံ</b>၊ ရှည်စွာသော သက်တမ်းကို။ <b>ပါလေဟီ</b>၊ ထိန်းသိမ်း စောင့်ရှောက်နိုင်ပါစေသတည်း။</p> <p>ငါ့သား ငါ့သမီး အသက်ရှည်ပါစေ။ ရှည်ပင်သော သက်တမ်းကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ပြီး ထားနိုင်ပါစေဆိုပြီးတော့ ဒီစိတ်ထားဖြင့် အရိုသေခံရတဲ့, အမြတ်နိုးခံရတဲ့, အပူဇော်ခံရတဲ့ မိဘတွေဘက်ကနေပြီးတော့ အမြဲတမ်း သနားစောင့်ရှောက်ပေးနေတယ်။ မေတ္တာဓာတ်ငွေ့တွေ လွှတ်ပေးနေတယ်။ ဒီမေတ္တာဓာတ်ငွေ့တွေက အလွန် စွမ်းအင်ကြီးမားပါတယ်။ ဒါယကာကြီးတွေ ဒါယိကာကြီးတွေလည်း ကြားဖူးချင် ကြားဖူးမယ်နော်။</p> <p>နွားမကြီးတစ်ကောင်က နွားသားငယ်တစ်ကောင်ကို နို့တိုက်နေတဲ့ အချိန်ခါ မိမိရဲ့သားငယ်အပေါ်၌ စွန့်လွှတ်ထားအပ်တဲ့ သာမန်ကာမာဝစရ မေတ္တာမျိုးပဲ။ အဲဒီမေတ္တာဓာတ်ဖြင့် သားငယ်ကို နို့တိုက်နေတဲ့ချိန်ခါမှာ မုဆိုးက လှံနဲ့ ထိုးပစ်လိုက်တာ လှံသည် ကြံရွက်လို ဖြစ်သွားတယ်။ မိခင်နွားမကြီး အပေါ်မှာ စူးရှမှု မရှိဘူး။ မေတ္တာရဲ့စွမ်းအင် တော်တော်ကြီးတယ်။ ဒီမေတ္တာက သာမန် ကာမာဝစရ မေတ္တာမျှသာဖြစ်တယ်။</p> <p>ခုဒီနေရာမှာ ဘုရားရှင်ဆိုလိုနေတဲ့မေတ္တာက ကာမာဝစရမေတ္တာနဲ့ အပ္ပနာဈာန် မေတ္တာနှစ်မျိုးလုံးကိုပဲ ဦးတည်ပြီး မြတ်စွာဘုရားက ရည်ညွှန်းထားပါတယ်နော်။ အပ္ပနာဈာန်မေတ္တာနဲ့ပတ်သက်လို့ ဒကာကြီးတွေ ကြားဖူးကြမယ်။ ဥတ္တရာဥပါသိကာမကို သီရိမာက ထောပတ်ပူတွေနဲ့ လောင်းချလိုက်တာ ဥတ္တရာဥပါသိကာမက သီရိမာကို အာရုံယူပြီး မေတ္တာဈာန်ကို ဝင်စားနိုင်တဲ့အတွက် ထိုထောပတ်ပူတွေသည် ရေအေးရေစင်ကဲ့သို့ ကိုယ်ပေါ်မှာ အေးမြပြီး ဆင်းသွားတယ်နော်။ မေတ္တာရဲ့စွမ်းအင်က မကြီးမားဘူးလား ကြီးမားတယ်နော်။</p> <p>မေတ္တာရဲ့ တန်ခိုးအာနိသင်တွေက ဒီလို ကြီးမားတဲ့အတွက် မိမိတို့သားလေး အသက်ရှင်ရေး ရှည်မြင့်စွာသော သက်တမ်း ထိန်းသိမ်းနိုင်ရေးအတွက် မိဘတွေဘက်က အမြဲတမ်း မေတ္တာပို့နေတယ်။ မေတ္တာဓာတ်ငွေ့တွေ အမြဲတမ်း လွှတ်နေတဲ့အတွက် မိဘတို့ရဲ့ မေတ္တာဓာတ်ငွေ့ အရှိန်အဝါကို ဆက်ခံနေခဲ့ရတဲ့ ဒီသားရတနာ သမီးရတနာသည် ဘယ်လိုဖြစ်လာသလဲလို့မေးတော့ -</p> <p>‘‘<b>မာတာပိတာနုကမ္ပိတဿ၊ မဟာနာမ၊ ကုလပုတ္တဿ ဝုဒ္ဓိယေဝ ပါဋိကင်္ခါ၊ နော ပရိဟာနိ။</b>’’</p> <p><b>မဟာနာမ</b>၊ ဒကာတော် မဟာနာမ်လိစ္ဆဝီမင်းသား...။ <b>မာတာပိတာနုကမ္ပိတဿ</b>၊ မိဘနှစ်ပါးတို့သည် အစဉ်သနား ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်၍ ထားအပ်သော။ <b>ကုလပုတ္တဿ</b>၊ အမျိုးကောင်းသား အမျိုးကောင်းသမီးအား။ <b>ဝုဒ္ဓိယေဝ</b>၊ ပစ္စုပ္ပန်သံသရာ နှစ်ဖြာသော လောက၌ ကြီးပွားတိုးတက်ခြင်းကိုသာလျှင်။ <b>ပါဋိကင်္ခါ</b>၊ မချွတ်ဧကန် ရလိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်အပ်ပါပေ၏။ <b>ပရိဟာနိ</b>၊ ဆုတ်ယုတ်ပျက်စီးခြင်းကို။ <b>နော</b>၊ မမျှော်လင့်အပ်ပါပေ။</p> <p>မိဘတွေရဲ့ ခုနက မိဘအပေါ်မှာ မိဘတို့ရဲ့ မေတ္တာဓာတ်ငွေ့ဖြင့် အထိန်းသိမ်းအစောင့်ရှောက်ခံနေရတဲ့ ဒီအမျိုးကောင်းသား ဒီအမျိုးကောင်းသမီးတို့ရဲ့ သန္တာန်မှာ ပစ္စုပ္ပန် သံသရာနှစ်ဖြာ တိုးတက် ကြီးပွားခြင်းကိုသာလျှင် မျှော်လင့်အပ်တယ်။ ဆုတ်ယုတ်ပျက်စီးခြင်းကို ဘယ်တော့မှ မမျှော်လင့်အပ်ဘူး။ မိဘတွေဘက်ကတော့ များသောအားဖြင့် သားရတနာ သမီးရတနာတို့ရဲ့ ကြီးပွားတိုးတက်မှု အကြောင်းကို အလိုရှိကြပါတယ်။ အလိုရှိတဲ့ အတိုင်းလည်း ကြီးပွားတိုးတက်အောင် အမြဲတမ်း မေတ္တာဓာတ်တွေ လွှတ်ပေးနေတယ်။ စွမ်းအားရှိတဲ့ မိဘတွေဖြစ်ခဲ့လို့ရှိရင်ပေါ့နော်။</p> <p>စွမ်းအားရှိတယ်ဆိုတာက မေတ္တာဈာန်ကို ဝင်စားနိုင်တဲ့ အဆင့်အထိရှိတဲ့ မိဘများ ဖြစ်ခဲ့မယ်ဆိုရင် မိမိတို့ရဲ့ သားရတနာ, မိမိတို့ရဲ့သမီးရတနာတွေရဲ့ ကြီးပွားတိုးတက်ရေးအတွက် ဒီမေတ္တာဈာန်ကို ဝင်စားပြီးတော့ သားရတနာတွေ သမီးရတနာတွေ ဘေးရန်ကင်းဖို့ရန်, စိတ်ဆင်းရဲကင်းဖို့ရန်, ကိုယ်ဆင်းရဲကင်းဖို့ရန်, ကျန်းကျန်းမာမာ ချမ်းချမ်းသာသာဖြင့် မိမိတို့ရဲ့ခန္ဓာကိုယ်ကို ရွက်ဆောင်နိုင်ဖို့ရန်, အသက်ရှည်ဖို့ရန်အတွက် အမြဲတမ်း မေတ္တာဈာန်ကို ဝင်စားပြီးတော့ မေတ္တာပို့လျက်ရှိတယ်။ အဲဒီလို မေတ္တာပို့နေတဲ့ မိဘတွေကို သားရတနာ သမီးရတနာတွေ ဘက်ကနေပြီးတော့ ရိုသေမှု, လေးစားမှု, မြတ်နိုးမှု, ပူဇော်မှု ရှိဖို့မလိုဘူးလား?</p> <p>ပူဇော်တဲ့အပိုင်းမှာ <b>အာမိသပူဇာ, ဓမ္မပူဇာ</b> ဆိုပြီး နှစ်မျိုးရှိတဲ့အနက်က မိဘတို့ လိုလားတောင့်တနေတဲ့ ပစ္စည်းလေးပါးဖြင့် ပူဇော်ခြင်းကို အာမိသပူဇာ ခေါ်တယ်။ ဓမ္မပူဇာဆိုတာကတော့ မိဘတို့ ဆိုဆုံးမတဲ့အတိုင်း ရိုသေစွာ လိုက်နာပြုကျင့်နေတာကို ဓမ္မပူဇာ, တရားနဲ့ ပူဇော်တယ်လို့ခေါ်တယ်နော်။ မြတ်စွာဘုရားကို ပူဇော်တဲ့အပိုင်းမှာလည်း ဒီအတိုင်းပဲ။ ဘုရားကို ပူဇော်တယ်ဆိုတာက ပန်းဆီမီးအစရှိတဲ့ ပစ္စည်းဝတ္ထုဖြင့် ပူဇော်ခြင်း, ဘုရားရှင် ညွှန်ကြားပြသနေတဲ့ သီလကျင့်စဉ်, သမာဓိကျင့်စဉ်, ပညာကျင့်စဉ် ဒီကျင့်စဉ်တွေကို လက်တွေ့ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်လျက် ဘုရားရှင်ကို ပူဇော်ခဲ့လျှင် ဒါတရားနဲ့ ပူဇော်တာခေါ်တယ်။ ထိုအာမိသပူဇာ, ဓမ္မပူဇာ နှစ်မျိုးရှိတဲ့ အနက်က ဘုရားရှင်ဘက်က ဓမ္မပူဇာခေါ်တဲ့ တရားနဲ့ပူဇော်ခြင်းကိုသာလျှင် ပိုပြီးတော့ နှစ်ခြိုက်တော်မူတယ် ဘာကြောင့်လဲ? တရားနဲ့ ပူဇော်နိုင်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့သန္တာန်မှာ အကယ်၍များ ထိုပုဂ္ဂိုလ်က စွမ်းအားရှိလို့ <b>ဗောဓိပက္ခိယတရား (၃၇)ပါး</b> တွေကို တကယ်လက်တွေ့ ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် အားထုတ်နိုင်တဲ့ သူတော်ကောင်းဖြစ်မယ်။ ရုပ်တွေ နာမ်တွေ ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိမယ်။ အကြောင်းတရား အကျိုးတရားတွေ ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာသိမယ်။ အကြောင်းတရားတို့နှင့်တကွ ဒီရုပ်နာမ်တို့ရဲ့ အနိစ္စသဘော, ဒုက္ခသဘော, အနတ္တသဘောတွေ ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာသိမယ်။</p> <p>အဲဒီလိုသိခဲ့မယ်ဆိုရင် ထိုပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့သန္တာန်၌ ရုပ်နာမ်ကြောင်းကျိုး သင်္ခါရတရားတွေရဲ့ အနိစ္စအချက်, ဒုက္ခအချက်, အနတ္တအချက်တွေကို ထိုးထိုးထွင်းထွင်း ရှင်းရှင်းလင်းလင်း သိနေတဲ့ <b>ဓမ္မဝိစယသမ္ဗောဇ္ဈင်</b>။ ထိုရုပ်နာမ်ကြောင်းကျိုး သင်္ခါရတရားတို့ကို သင်္ခါရတရားတို့ရဲ့ အနိစ္စအချက်, ဒုက္ခအချက်, အနတ္တအချက်တွေကို အမှတ်ရနေတဲ့ <b>သတိသမ္ဗောဇ္ဈင်</b>။ ဒီရုပ်နာမ်ကြောင်းကျိုး သင်္ခါရတရားတို့ရဲ့ အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တ အချက်တွေကို ထိုးထိုးထွင်းထွင်း သိအောင် ကြိုးစားအားထုတ်နေတဲ့ <b>ဝီရိယသမ္ဗောဇ္ဈင်</b>။ ဒီဗောဇ္ဈင် (၇)ပါးတို့ ဦးဆောင်နေတဲ့ ဗောဓိပက္ခိယတရားတွေ ထိုပုဂ္ဂိုလ်သန္တာန်မှာ ကိန်းဝပ်လာမယ်။</p> <p>အဲဒီလို ဘုရားရှင်ကို တရားဖြင့် ပူဇော်နိုင်ခဲ့မယ်ဆိုလို့ရှိရင် ထိုပူဇော်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့သန္တာန်မှာ ဗောဇ္ဈင်မြတ်တရား (၇)ပါးတို့က (သို့မဟုတ်) လောကီ ဗောဓိပက္ခိယတရားတွေက ရင့်ကျက်လာတဲ့အခါ လောကုတ္တရာ ဗောဇ္ဈင်အသွင် ပြောင်းသွားမယ်ဆိုရင် ထိုပုဂ္ဂိုလ်ကို ဒီဗောဓိပက္ခိယ ဓမ္မအပြား (၃၇)ပါးသော တရားတို့က အပါယ်သံသရာဘေးမှ လွတ်အောင် ထုတ်ဆောင်ကယ်တင်မယ်။ ကာမ (၁၁)ဘုံမှလွတ်အောင် ထုတ်ဆောင်ကယ်တင်ပေးမယ်။ (၃၁)ဘုံမှ ကျွတ်လွတ်အောင် ထုတ်ဆောင်ကယ်တင်ပေးမယ်။ ကြီးပွားတိုးတက်မှု မဖြစ်ဘူးလား?</p> <p>အာမိသပူဇာ ဓမ္မပူဇာခေါ်တဲ့ ဒီပူဇော်ခြင်းနှစ်မျိုးဖြင့် ဘုရားရှင်ကို ပူဇော်လိုက်တဲ့အတွက် ပူဇော်နေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်သန္တာန်မှာလည်း အကျိုးရှိတယ်။ အဲဒီလို အကျိုးရှိရုံတင်လား ဆိုတော့ မကသေးဘူး။ ဒီပုဂ္ဂိုလ်က စွမ်းအားရှိလို့ မိမိသည် ဗောဓိပက္ခိယတရား (၃၇)ပါးကို ထိုးထွင်းသိသလို တခြားတခြားသော သတ္တဝါတွေကိုလည်း ဗောဓိပက္ခိယဓမ္မအပြား (၃၇)ပါးသော တရားတွေကို ထိုးထွင်းသိစေရမယ်ဆိုပြီး ကြိုးစားအားထုတ်တယ်။ ကြိုးစားအားထုတ်လိုက်လို့ ဗောဓိပက္ခိယတရား ဓမ္မအပြား (၃၇)ပါးတို့ကို ထိုးထွင်းသိနေတဲ့ သူတော်ကောင်းတွေ လက်ဆင့်ကမ်းနိုင်ပြီဆိုရင် သာသနာတော်လည်း အဆင့်ဆင့် ကူးပြောင်းသွားတဲ့အတွက် အရှည်တည်တန့် ခိုင်ခန့်တဲ့သဘော မရှိဘူးလား? ရှိသွားတယ်။</p> <p>မိမိအတွက်လည်း အကျိုးရှိတယ်။ သူတစ်ပါးတို့ အတွက်လည်း အကျိုးမရှိဘူးလား? အကျိုးရှိတယ်။ အိုနာသေရေး ဒုက္ခဘေးမှ လွတ်ရာလွတ်ကြောင်းဖြစ်တဲ့ တရားကောင်းတွေကို လက်ဆင့်ကမ်းနိုင်တဲ့အတွက် ဒီဓမ္မပူဇာကို ပိုပြီးတော့ နှစ်ခြိုက်တယ်။ အလားတူပဲ။ ဒီနေရာမှာလည်းပဲ မိဘတွေဘက်က မိဘတွေဆိုဆုံးမနေတဲ့ စကားကို မြေဝယ်မကျ နာယူနေတဲ့ သားငယ် သမီးငယ်, သားရတနာ သမီးရတနာ ဖြစ်ခဲ့မယ်ဆိုရင် ထိုသားရတနာ သမီးရတနာတွေကို မိဘတွေဘက်က ပိုပြီးတော့ နှစ်ခြိုက်တဲ့သဘော မြတ်နိုးတဲ့သဘောရှိတယ်။</p> <p>မြတ်နိုးလိုက်တဲ့ချိန်ခါမှာ ထိုသားရတနာ သမီးရတနာတွေကို အကြောင်းခံပြီးတော့ မိဘတွေဘက်က ငါ့သား ဘေးရန်ကင်းပါစေ, ငါ့သမီး ဘေးရန်ကင်းပါစေ အစရှိသဖြင့် မေတ္တာဈာန်တွေကို ဝင်စားနိုင်တဲ့ စွမ်းအင်ရှိခဲ့ရင် ဒီမေတ္တာဓာတ်ငွေ့စွမ်းအင်ကြောင့် ဒီသားရတနာ သမီးရတနာတို့ အပေါ်၌ ကျရောက်လတ္တံ့ဖြစ်သော ဘေးဒုက္ခတွေသည် ဘေးကို ရှဲသွားနိုင်တဲ့ သဘောရှိတယ်။ မိဘတို့ရဲ့ မေတ္တာဓာတ်ငွေ့ဖြင့် ပို့သခြင်း ခံနေရတဲ့ ဒီသားရတနာ သမီးရတနာတို့ရဲ့ သန္တာန်၌ ကျရောက်ဆဲ ကျရောက်လတ္တံ့ဖြစ်တဲ့ ဘေးဥပါဒ်တွေသည် ဘေးသို့ ကင်းရှင်းသွားရုံတင်လားဆိုတော့ မကသေးဘူး။</p> <p>မိဘတို့ ဆိုဆုံးမတဲ့အတိုင်း ဒီသားရတနာ သမီးရတနာက လိုက်နာလို့ သီလကျင့်စဉ်တွေကို တကယ်လက်တွေ့ကျင့်မယ်, သမာဓိကျင့်စဉ်တွေကို တကယ်လက်တွေ့ကျင့်မယ်, ပညာကျင့်စဉ်တွေကို တကယ်တွေ့ကျင့်မယ် ဆိုရင် သီလဂုဏ်ကျေးဇူး, သမာဓိဂုဏ်ကျေးဇူး, ပညာဂုဏ်ကျေးဇူးဆိုတဲ့ ဒီဂုဏ်ကျေးဇူးတွေကလည်း ဒီသားရတနာ ဒီသမီးရတနာတွေကို ပစ္စုပ္ပန် သံသရာ နှစ်ဖြာ၌ ကြီးပွားတိုးတက်အောင် ရွက်ဆောင်ပေးနိုင်တဲ့ စွမ်းအားရှိတယ်။ အဆင့်အတန်း မြင့်မားနေတဲ့ လူ့ဘဝ, အဆင့်အတန်း မြင့်မားနေတဲ့ နတ်ဘဝ, အဆင့်အတန်း မြင့်မားနေတဲ့ ဗြဟ္မာဘဝတွေကို ရောက်အောင် ဒီသီလကျင့်စဉ်, သမာဓိကျင့်စဉ်, ပညာကျင့်စဉ်ဆိုတဲ့ ဂုဏ်ကျေးဇူးတွေက ချီးမြှောက်ပေးနိုင်တဲ့ စွမ်းအားရှိတယ်။ စွမ်းအားရှိခြင်းကြောင့် ဒီသားရတနာ သမီးရတနာတွေအဖို့ မိဘတို့ရဲ့ မေတ္တာဓာတ်ငွေ့ ကူးလူးဆက်ဆံမှုကို ရနေတဲ့အတွက် ပစ္စုပ္ပန် သံသရာ နှစ်ဖြာလုံး၌ ကြီးပွားတိုးတက်မှု မဖြစ်နိုင်ဘူးလား? ဖြစ်နိုင်တယ်။ ဆုတ်ယုတ်ဖို့ဆိုတာ ဘယ်လိုမှ မဖြစ်နိုင်ဘူး။</p> <p>ဒီလိုဆိုလို့ရှိရင် မိဘတွေကို ရိုရိုသေသေ လေးလေးစားစား မြတ်မြတ်နိုးနိုးဖြင့် နံပါတ်တစ် ပူဇော်တတ်ဖို့ မလိုဘူးလား? လိုပါတယ်။ ဒီလိုပူဇော်တဲ့ အပိုင်းမှာ ကဏ္ဍနှစ်ခုရှိတယ်နော်။ အာမိသပူဇာ, ဓမ္မပူဇာပဲနော်။ မိဘတွေကို ပစ္စည်းလေးပါးဖြင့် ပူဇော်ခြင်း, မိဘစကားကို မြေဝယ်မကျ နားထောင်ခြင်းဖြင့်, မိဘကို တရားဖြင့် ပူဇော်ခြင်းဆိုပြီးတော့ ပူဇော်ခြင်း နှစ်မျိုးရှိတယ်။ အဲဒီပူဇော်ခြင်း နှစ်မျိုးမှာလည်း ပိုပြီးအရေးကြီးတဲ့ ပူဇော်ခြင်းက ဘာလဲ? ဓမ္မပူဇာပဲ။</p> <p>မိဘတွေဆိုဆုံးမထားတဲ့အတိုင်း မိဘတွေက မိမိတို့ စွမ်းအားရှိရင် ရှိသလို စွမ်းအား မရှိရင်လဲ စွမ်းအားရှိတဲ့ ဆရာသမားတွေထံ ပို့ဆောင်ပြီး သီလကျင့်စဉ်, သမာဓိကျင့်စဉ်, ပညာကျင့်စဉ်ခေါ်တဲ့ ဒီကျင့်စဉ်တွေကို လက်တွေ့ကျင့်နိုင်အောင် သွန်သင်ပေးကြတယ်နော်။ သွန်သင်ပေးလိုက်ပြီးတဲ့အတွက် သားရတနာ သမီးရတနာတို့က ဒီသွန်သင်ပေးတဲ့အတိုင်း သီလကျင့်စဉ်, သမာဓိကျင့်စဉ်, ပညာကျင့်စဉ်တွေကို လက်တွေ့ကျင့်လို့ အောင်မြင်မှုရမယ်ဆိုရင် ပစ္စုပ္ပန် သံသရာ နှစ်ဖြာမှာ ကြီးပွားတိုးတက်မှု မဖြစ်နိုင်ဘူးလား? ဖြစ်နိုင်တယ်။</p> <p>သို့သော် မိဘစကားပြောတာ တစ်ချက်မှ နားမထောင်ဘူး။ ကိုယ်ထင်ရာ ကိုယ်စိုင်းမယ်ဆိုရင်တော့ ပစ္စုပ္ပန် သံသရာ နှစ်ဖြာ၌ ကြီးပွားတိုးတက်မှု ဖြစ်နိုင်မလား? မဖြစ်နိုင်ဘူး။ ဒါကြောင့် မိမိက ပစ္စုပ္ပန်မှာလည်း ကြီးပွားတိုးတက်ချင်တယ်, သံသရာမှာလည်း ကြီးပွားတိုးတက်ချင်တယ် ဆိုရင်တော့ မိဘတွေကို အာမိသပူဇာ, ဓမ္မပူဇာလို့ခေါ်တဲ့ နှစ်မျိုးသော ပူဇော်ခြင်းဖြင့် ရိုရိုသေသေ ပူဇော်တတ်ဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်တယ်။ ဒါက နံပါတ် <b>တစ်</b> ကြီးပွား တိုးတက်ရေး လမ်းစဉ်ပဲ။ နံပါတ် <b>နှစ်</b> ကြီးပွား တိုးတက်ရေး လမ်းစဉ်။</p> <p>‘‘<b>ပုန စပရံ၊ မဟာနာမ၊ ကုလပုတ္တော ဥဋ္ဌာနဝီရိယာဓိဂတေဟိ ဘောဂေဟိ ဗာဟာဗလပရိစိတေဟိ သေဒါဝက္ခိတ္တေဟိ ဓမ္မိကေဟိ ဓမ္မလဒ္ဓေဟိ ပုတ္တဒါရဒါသကမ္မကရပေါရိသေ သက္ကရောတိ ဂရုံ ကရောတိ မာနေတိ ပူဇေတိ။</b>’’</p> <p><b>မဟာနာမ</b>၊ ဒါယကာတော် မဟာနာမ် လိစ္ဆဝီမင်းသား ...။ <b>ပုန စပရံ</b>၊ နောက်တစ်မျိုးသော်ကား။ <b>ကုလပုတ္တော</b>၊ အမျိုးကောင်းသား အမျိုးကောင်းသမီးသည်။ <b>ဥဋ္ဌာနဝီရိယာဓိဂတေဟိ</b>၊ ထကြွလုံ့လ ဝီရိယဖြင့် ရှာဖွေရရှိအပ်ကုန်သော။ <b>ဗာဟာဗလပရိစိတေဟိ</b>၊ လက်ရုံးအားကိုး ဆည်းပူးအပ်ကုန်သော။ <b>သေဒါဝက္ခိတ္တေဟိ</b>၊ ချွေးဒီးဒီးကျအောင် ရှာဖွေ၍ ထားအပ်ကုန်သော။ <b>ဓမ္မိကေဟိ</b>၊ တရားနှင့် လျော်ညီကုန်သော။ <b>ဓမ္မလဒ္ဓေဟိ</b>၊ တရားသော နည်းလမ်းတို့ဖြင့် ရှာဖွေရရှိအပ်ကုန်သော။ <b>ဘောဂေဟိ</b>၊ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ဖြင့်။ <b>ပုတ္တဒါရဒါသကမ္မကရပေါရိသေ</b>၊ သား, မယား, အလုပ်သမား, ကျွန်ယောက်ျား, ကျွန်မိန်းမ, အလုပ်သမား, အစေခံ ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို။ <b>သက္ကရောတိ</b>၊ ရိုသေ၏။ <b>ဂရုံ ကရောတိ</b>၊ လေးစား၏။ <b>မာနေတိ</b>၊ မြတ်နိုး၏။ <b>ပူဇေတိ</b>၊ ပူဇော်၏၊</p> <p>လက်ရုံးအားကိုး ချွေးဒီးဒီးကျအောင် ရှာဖွေထားအပ်တဲ့ တရားသော နည်းလမ်းဖြင့် ရရှိထားအပ်တဲ့ ဒီစည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ဖြင့် သားတွေ, မယားတွေ, ကျွန်ယောက်ျား, ကျွန်မိန်းမ, အလုပ်သမား, အစေခံ ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို ရိုသေတယ်, မြတ်နိုးတယ်, ပူဇော်တယ်။ ဒီမှာလည်း <b>အာမိဿပူဇာ</b>, <b>ဓမ္မပူဇာ</b> နှစ်မျိုးလုံး သက်ဆိုင်တယ်ဆိုလည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲ? တစ်ခါတစ်ရံမှာ ခုဇ္ဇုတ္တရာတို့ကဲ့သို့ မိမိတို့ရဲ့ အခိုင်းအစေဖြစ်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်က သာမာဝတီကဲ့သို့သော မိဖုရားတွေကို ပြန်လည် ဆိုဆုံးမနိုင်တဲ့ စွမ်းအားတွေ မရှိကြဘူးလား? ရှိကြပါတယ်။</p> <p>ဒါကြောင့် ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် ကျွန်းကိုင်းမှီ ကိုင်းကျွန်းမှီဆိုတဲ့ ပုံစံလိုပေါ့နော်။ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး မှီတင်းပြီးနေထိုင်တဲ့ အချိန်အခါမှာ ဒီသားတွေ မယားတွေက မိမိကို မှီတင်းပြီးနေထိုင်တဲ့ အချိန်အခါမှာ ဒီသားတွေ, မယားတွေကို မိမိတို့ဘက်က ရိုသေမှု, လေးစားမှု, မြတ်နိုးမှုရှိဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်တယ်။ သားတွေ, မယားတွေ အပေါ်၌ မိမိဘက်က မရိုသေဘူးဆိုလျှင် သားမယားဘက်ကလည်း မိမိအပေါ်ကို ပြန်ပြီး ရိုသေမှု, လေးစားမှု, မြတ်နိုးမှု ဖြစ်နိုင်ပါ့မလား? မဖြစ်နိုင်ဘူးနော်။ ဒါ အပြန်အလှန်ဆိုတဲ့သဘော ရှိပါတယ်။</p> <p>နောက်တစ်ခု... ကျွန်ယောက်ျားတွေ, ကျွန်မိန်းမတွေ, ကျေးကျွန်တွေ, အလုပ်သမားတွေ, အစေခံတွေ ရှိကြတယ်။ ဒီကျေးကျွန် အလုပ်သမား အစေခံတွေ အပေါ်မှာလည်း မိမိက ရိုသေတဲ့, လေးစားတဲ့, မြတ်နိုးတဲ့ စိတ်ထားရှိရမယ်။ မိမိဘက်က ဒီခိုင်းစေနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေအပေါ်၌ ရိုသေမှု, လေးစားမှု, မြတ်နိုးမှု, ပူဇော်မှု မရှိခဲ့ရင် သူတို့ဘက်ကလည်း မိမိတို့အပေါ်မှာ ရိုသေမှု, လေးစားမှု, မြတ်နိုးမှု, ပူဇော်မှုတို့ မဖြစ်နိုင်ဘူး။ အပြန်အလှန်ဆိုတာ ရှိတယ်နော်။ လက်တွေ့ ဒါယကာကြီးတွေ လောကမှာ စမ်းကြည့်ပါ။ မိမိခိုင်းနေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ် ငါ ပိုက်ဆံပေးခိုင်းတာပဲဆိုပြီး တင်းတင်းမာမာ ဆက်ဆံကြည့်ပါလား? လုပ်ငန်းခွင်မှာ မပြေမလည်တွေ များစွာ မဖြစ်ဘူးလား? ဖြစ်နိုင်တယ်။</p> <p>တစ်ဦးအပေါ်မှာ တစ်ဦး ရိုရိုသေသေ လေးလေးစားစားဖြင့် ဆက်ဆံကြတယ်။ မြတ်မြတ်နိုးနိုး ချစ်ချစ်ခင်ခင် ဆက်ဆံကြတယ်။ အဲဒီလို အချိန်ခါမှာ တချို့တချို့ ပြဿနာမှာ လွယ်လွယ်နဲ့ ပြီးသွားတယ်။ ကိုယ် မျက်နှာလွှဲမယ်ဆိုရင် လွှဲလို့ရတဲ့ အဆင့်ထိ ရောက်မသွားဘူးလား? ရောက်သွားတယ်။ ဒါ <b>မေတ္တာဓာတ်</b>တို့ရဲ့ စွမ်းအင်ပဲနော်။ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ဆက်ဆံရေးတွေမှာ ကြီးပွားတိုးတက်ချင်ကြပြီဆိုရင်တော့ ဒါ ဘုရားရှင်ဘက်က ပေးနေတဲ့ နည်းလမ်းပဲ။ ကြီးပွားတိုးတက်ကြောင်းဖြစ်တဲ့ နည်းလမ်းပဲနော်။ ဒီတော့ ဒီလို ပူဇော်လိုက်တဲ့အခါမှာ ဒီသားတွေ, မယားတွေ, ကျေးကျွန်တွေ, အလုပ်သမားတွေ, အခိုင်းအစေတွေအပေါ်မှာ ရိုရိုသေသေ, လေးလေးစားစား, မြတ်မြတ်နိုးနိုး ပူဇော်လိုက်တော့ ဒီပုဂ္ဂိုလ်တွေက ဘာလုပ်သလဲ?</p> <p>‘‘<b>တမေနံ ပုတ္တဒါရဒါသကမ္မကရပေါရိသာ သက္ကတာ ဂရုကတာ မာနိတာ ပူဇိတာ ကလျာဏေန မနသာ အနုကမ္ပန္တိ</b>’’</p> <p><b>သက္ကတာ</b>၊ ရိုသေခံကြရကုန်သော။ <b>ဂရုကတာ</b>၊ လေးစားခံကြရကုန်သော။ <b>မာနိတာ</b>၊ မြတ်နိုးခံကြရကုန်သော။ <b>ပူဇိတာ</b>၊ ပူဇော်ခံကြရကုန်သော။ <b>ပုတ္တဒါရဒါသကမ္မကရပေါရိသာ</b>၊ သား, မယား ကျေးကျွန် အစေခံတို့သည်။ <b>တမေနံ</b>၊ ထို အမျိုးကောင်းသား, အမျိုးကောင်းသမီးကို။ <b>ကလျာဏေန မနသာ</b>၊ ကောင်းမွန် မှန်ကန်သော စိတ်ထားဖြင့်။ <b>အနုကမ္ပန္တိ</b>၊ အစဉ်သနား စောင့်ရှောက်၍ နေထိုင်တတ်ကြကုန်၏၊</p> <p>အပြန်အလှန်ပဲနော်။ သား, မယား, ကျေးကျွန်, အလုပ်သမားတွေ, အစေခံတွေအပေါ်မှာ ရိုရိုသေသေ, လေးလေးစားစား, မြတ်မြတ်နိုးနိုးဖြင့် ပူဇော်နေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ကို ဒီသား, မယားတွေက အရိုအသေ, အလေးအမြတ် ခံနေရတဲ့ ဒီသားမယားတွေက, ကျေးကျွန် အလုပ်သမားတွေ အစေခိုင်းတွေက ကောင်းသော စိတ်ဓာတ်ဖြင့် ပြန်စောင့်ရှောက်ပေးတယ်။ ဘယ်လို စောင့်ရှောက်ပေးလဲ?</p> <p>‘‘<b>စိရံ ဇီဝ၊ ဒီဃမာယုံ ပါလေဟီ</b>’’</p> <p><b>စိရံ</b>၊ ကြာမြင့်စွာ။ <b>ဇီဝ</b>၊ အသက်ရှင်ပါစေသတည်း။ <b>ဒီဃမာယုံ</b>၊ ရှည်မြင့်စွာသော သက်တမ်းကို။ <b>ပါလေဟီ</b>၊ ထိန်းသိမ်း စောင့်ရှောက်နိုင်ပါစေသတည်း။</p> <p>အသက်ရှည်ပါစေ, ရှည်မြင့်စွာသော သက်တမ်းကို ထိန်းသိမ်း စောင့်ရှောက် ထားနိုင်ပါစေ စသည်ဖြင့် ဒီလို ကောင်းမွန်မှန်ကန်သော စိတ်ထားဖြင့် ပြန်ပြီးတော့ အစဉ်သနားစောင့်ရှောက် ပေးတယ်။ <b>မေတ္တာဘာဝနာ</b> ရေချမ်းတွေ ပက်ဖျန်းပေးတယ်။ ဒီအထဲမှာ အကယ်၍ ဥတ္တရာဥပါသိကာမကဲ့သို့ <b>မေတ္တာဈာန်</b>တွေကို ဝင်စားနိုင်တဲ့ သူတော်ကောင်း ဖြစ်ခဲ့မယ်ဆိုရင် သူတို့ရဲ့ မေတ္တာဓာတ်ငွေ့အရှိန်တွေက အိမ်ရှင်ယောက်ျား အပေါ်၌ ပစ်လွှတ်လိုက်တဲ့အချိန်မှာ ဒီအိမ်ထောင်ရှင် ယောက်ျားမှာ ကောင်းမွန်မှန်သော မေတ္တာဓာတ်ငွေ့တို့ရဲ့ လွှမ်းခြုံနေတဲ့ ဓာတ်ငွေ့ကို ခံယူရတဲ့အတွက် မေတ္တာဓာတ်တို့ရဲ့ စွမ်းအင်ကြောင့် အသက်ရှည်ခြင်းဆိုတဲ့ သဘောတရားတွေ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်တယ်။</p> <p>ဘယ်လို ဖြစ်လာနိုင်လဲ? ကျရောက်လာမဲ့ ဘေးဥပါဒ် အန္တရာယ်တွေသည် ကင်းရှင်းသွားနိုင်တဲ့ သဘောရှိတယ်။ အသက်ကို သေစေနိုင်တဲ့ ဘေးဥပါဒ် အန္တရာယ်မျိုးတွေ ဘေးကို ကင်းရှင်းသွားရင် အသက်မရှည်ဘူးလား? ရှည်နိုင်တဲ့သဘော ရှိတယ်နော်။ ဒါကြောင့်-</p> <p>‘‘<b>ပုတ္တဒါရဒါသကမ္မကရပေါရိသာနုကမ္ပိတဿ၊ မဟာနာမ၊ ကုလပုတ္တဿ ဝုဒ္ဓိယေဝ ပါဋိကင်္ခါ၊ နော ပရိဟာနိ</b>’’</p> <p><b>မဟာနာမ</b>၊ ဒကာတော် မဟာလိစ္ဆဝီမင်းသား ...။ <b>ပုတ္တဒါရဒါသကမ္မကရပေါရိသာနုကမ္ပိတဿ</b>၊ သားမယား, ကျေးကျွန်, အလုပ်သမား, အစေခံတို့က အစဉ်သနား စောင့်ရှောက်အပ်သော။ <b>ကုလပုတ္တဿ</b>၊ အမျိုးကောင်းသား အမျိုးကောင်းသမီးအဖို့။ <b>ဝုဒ္ဓိယေဝ</b>၊ ပစ္စုပ္ပန် သံသရာ နှစ်ဖြာ ကြီးပွားတိုးတက်ခြင်းကိုသာလျှင်။ <b>ပါဋိကင်္ခါ</b>၊ မချွတ်ဧကန် ရလိမ့်မယ်လို့ မျှော်လင့်ပါ၏။ <b>ပရိဟာနိ</b>၊ ဆုတ်ယုတ်ပျက်စီးခြင်းကို။ <b>နော ပါဋိကင်္ခါ</b>၊ အလို မရှိအပ်ပါပေ။</p> <p>သားမယားတွေ, ကျေးကျွန်တွေ, အလုပ်သမားတွေ, အစေခံတွေရဲ့ မေတ္တာဓာတ်ငွေ့ဖြင့် အစောင့်အရှောက် ခံနေရတဲ့ အမျိုးကောင်းသား အမျိုးကောင်းသမီးအဖို့ ပစ္စုပ္ပန် သံသရာ နှစ်ဖြာမှာ ကြီးပွားတိုးတက်ခြင်းကိုသာ အလိုရှိအပ်တယ်။ ဆုတ်ယုတ် ပျက်စီးခြင်းကို အလိုမရှိအပ်ဘူး။ မိမိက လုပ်ငန်းခွင်တစ်ခုကို လုပ်နေတဲ့ လုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦးပဲဆိုကြပါစို့နော်။ ဒီအလုပ်ရှင်တစ်ဦးကို အလုပ်သမား အားလုံးကနေပြီး ရိုရိုသေသေ, လေးလေးစားစား, မြတ်မြတ်နိုးနိုး ပြန်ဆက်ဆံရင် မိမိလုပ်ငန်းခွင်မှာ ကြီးပွားတိုးတက်မှုတွေ တစ်ဆင့်ပြီး တစ်ဆင့် ဖြစ်ပေါ်မလာနိုင်ဘူးလား? ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်တယ်။</p> <p>မပြေလည်ကြဘူး။ အလုပ်သမားနှင့် အလုပ်ရှင်တို့ ပြေလည်မှု မရှိဘူး။ ဆက်ဆံရေးတွေ သိပ်တင်းမာပြီးတော့ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး မကျေနပ်ချက်တွေက များပြီဆိုရင် မိမိလုပ်ငန်းခွင်သည် တဖြည်းဖြည်း ဆုတ်ယုတ် ပျက်စီးဖို့ မဖြစ်နိုင်ဘူးလား? ဖြစ်နိုင်တယ်။ ဒါ လောက လက်တွေ့ပဲ။ ဒါကြောင့် ပစ္စုပ္ပန်မှာ ကြီးပွားတိုးတက်မှု မရှိလို့ စိတ်ချမ်းသာမှု မရှိရင် သံသရာကြီးပွားတိုးတက်မှုဆိုတဲ့ သဘောရော ဖြစ်နိုင်ဦးမလား? မဖြစ်နိုင်ဘူး။ ဒါကြောင့် ဆက်ဆံရေး အပိုင်းမှာ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး မေတ္တာဓာတ်ငွေ့ဖြင့် ဆက်ဆံတတ်ဖို့ရော မလိုဘူးလား? လိုအပ်နေတယ်။ နောက်တစ်ခု - နံပါတ် သုံး။</p> <p>‘‘<b>ပုန စပရံ၊ မဟာနာမ၊ ကုလပုတ္တော ဥဋ္ဌာနဝီရိယာဓိဂတေဟိ ဘောဂေဟိ ဗာဟာဗလပရိစိတေဟိ သေဒါဝက္ခိတ္တေဟိ ဓမ္မိကေဟိ ဓမ္မလဒ္ဓေဟိ ခေတ္တကမ္မန္တသာမန္တသဗျောဟာရေ သက္ကရောတိ ဂရုံ ကရောတိ မာနေတိ ပူဇေတိ</b>’’</p> <p><b>မဟာနာမ</b>၊ ဒါယကာတော် မဟာနာမ်လိစ္ဆဝီမင်းသား ...။ <b>ပုန စပရံ</b>၊ နောက်တစ်မျိုးသော်ကား။ <b>ဥဋ္ဌာနဝီရိယာဓိဂတေဟိ</b>၊ ထကြွလုံ့လ ဝီရိယဖြင့် ရှာဖွေ၍ ရရှိအပ်ကုန်သော။ <b>ဗာဟာဗလပရိစိတေဟိ</b>၊ လက်ရုံးအားကိုး ဆည်းပူးရှာဖွေအပ်ကုန်သော။ <b>သေဒါဝက္ခိတ္တေဟိ</b>၊ ချွေးဒီးဒီးကျအောင် ရှာဖွေစုဆောင်း၍ ထားအပ်ကုန်သော။ <b>ဓမ္မိကေဟိ</b>၊ တရားနှင့် လျော်ညီကုန်သော။ <b>ဓမ္မလဒ္ဓေဟိ</b>၊ တရားသော နည်းလမ်းဖြင့် ရှာဖွေထားရှိအပ်ကုန်သော။ <b>ဘောဂေဟိ</b>၊ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ဖြင့်။ <b>ခေတ္တကမ္မန္တသာမန္တသဗျောဟာရေ</b>၊ လယ်သီးရှင်ဖြစ်တဲ့ လယ်ရှင်ယောက်ျားနှင့် မြေတိုင်းဌာနဝန်ထမ်းအသီးသီးတို့ကို။ <b>သက္ကရောတိ</b>၊ အရိုအသေပြု၏။ <b>ဂရုံ ကရောတိ</b>၊ လေးစား၏။ <b>မာနေတိ</b>၊ မြတ်နိုး၏။ <b>ပူဇေတိ</b>၊ ပူဇော်၏၊</p> <p>ဒါကလည်း အရေးကြီးတယ်နော်။ မိမိတို့က လယ်ခင်းတစ်ခု ပြုလုပ်ရင် လယ်နီးချင်း လယ်ရှင်အချင်းချင်း တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ကျေနပ်မှု မေတ္တာဓာတ် ကူးလူးမှုဆိုတာ မလိုအပ်ဘူးလား? လိုအပ်တယ်။ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး မတည့်ကြဘူး။ ပြဿနာ အမျိုးမျိုးတွေ ဖြစ်ပေါ်မလာနိုင်ဘူးလား? ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်တယ်။ လယ်နီးချင်း အချင်းချင်းက ပြေလည်ရင်, နောက်တစ်ခု လယ်ယာ ခွဲတမ်းချနေတဲ့ မြေတိုင်းဌာနမှာ ရှိနေတဲ့ အရာရှိအရာခံ အသီးသီးနဲ့လည်း ပြေလည်ဖို့လိုတယ်။ မပြေလည်ဘူးဆိုလို့ရှိရင် ပြဿနာအမျိုးမျိုးတွေ ဖြစ်ပေါ် မလာနိုင်ဘူးလား? ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်တယ်။</p> <p>ဦးပဉ္စင်းတို့ မြတ်စွာဘုရားက အခုခေတ်လူတွေကို တော်တော်လေး လှမ်းပြီး မြင်နေတယ်လို့တောင် ပြောမယ်ဆိုရင် မှားနိုင်ပါ့မလား? မမှားနိုင်ဘူးနော်။ ခေတ်အဆက်ဆက်ကို လှမ်းပြီး မြင်လို့ ပြောနေတာပါ။ ဘာပဲဖြစ်ဖြစ်ပေါ့လေ မပြေလည်ကြဘူး။ အချင်းချင်းတွေ မပြေလည်ကြတော့ဘူး။ အာဏာရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေနဲ့လည်း မပြေလည်ဘူးဆိုရင် ပြဿနာတွေ အမျိုးမျိုး မဖြစ်နိုင်ဘူးလား? ဖြစ်နိုင်နေပြီ။ အဲဒီပုဂ္ဂိုလ်တွေနဲ့ ပြေလည်ရေးအတွက် ဘာလုပ်ရမလဲ? အဲဒီပုဂ္ဂိုလ်တွေကို -</p> <p><b>သက္ကရောတိ</b>၊ ရိုသေရမယ်။ <b>ဂရုံ ကရောတိ</b>၊ လေးစားရမယ်။ <b>မာနေတိ</b>၊ မြတ်နိုးရမယ်။ <b>ပူဇေတိ</b>၊ ပူဇော်ရမယ်။</p> <p>စွမ်းအားရှိသလောက် ပူဇော်ရမယ်။ သူတို့ကို ရိုရိုသေသေ လေးလေးစားစား မြတ်မြတ်နိုးနိုးဖြင့် ဆက်ဆံကြမယ်ဆိုရင် တကယ်လည်း စိတ်ပါလက်ပါနဲ့ပေါ့နော်။ ဟန်ပြပြီး ပြုံးနေတဲ့ပုံစံမျိုး ဖြစ်ရမလား? မဖြစ်ရဘူး။ လုပ်ငန်းခွင်မှာ ဟန်ပြပြီး ပြုံးရွှင်နေတဲ့ ပုံစံဟာ လိမ်လည် လှည့်ဖြားနေတာပါ။ တစ်လောတုန်းက ဘုန်းကြီးတပည့်ဖြစ်တဲ့ အမျိုးသမီးတစ်ဦးပေါ့လေ လုပ်ငန်းခွင်မှာ အဆင်မပြေတဲ့ အကြောင်းအရာတစ်ခုနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဘုန်းကြီးထံ စာရေးတယ်။ ပြောချင်တာက သူ့စာထဲမှာပါတဲ့ အကြောင်းအရာလေးတစ်ခုက လူတစ်ယောက်ကို ဆက်ဆံတဲ့အပိုင်းမှာ ဟန်လုပ်ပြီး ပြုံးရွှင်တဲ့ လုပ်ငန်းရပ်မျိုးကို သူဘယ်တော့မှ မလုပ်တတ်ဘူးတဲ့။ အဲဒါလေး ရေးထားတယ်နော်။ ဘုန်းကြီးကတော့ အဲဒါလေး သဘောကျတယ်။</p> <p>ဒါပေမဲ့ ဟန်လုပ်ပြီးတောင် မပြုံးတတ်ဘူးဆိုရင် ဆက်ဆံရေးက ပြေလည်ပါဦးမလား? မပြေလည်တော့ဘူး။ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး အပြေလည်တော့ဘူးဆိုလို့ရှိရင် မိမိရဲ့ ကြီးပွားတိုးတက်ရေး လုပ်ငန်းခွင်တွေမှာ နောက်ကို ဆုတ်မသွားဘူးလား? ဆုတ်သွားပြီ။ ဒါကြောင့် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ကျေနပ်ဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်တယ်။ အဲဒီလို လိုအပ်တဲ့ အပိုင်းလေးတွေမှာ <b>“ပေးကမ်းခြင်း အောင်မြင်ရာ”</b> ဆိုတာကို ဘုရားရှင် သိပါတယ်။</p> <p>ဒါကြောင့် <b>ပူဇေတိ</b>နော်။ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး <b>အာမိဿပူဇာ</b>, <b>ဓမ္မပူဇာ</b>ဆိုတဲ့ နှစ်မျိုးသော ပူဇော်ခြင်းဖြင့် ပူဇော်တတ်ဖို့ရော မလိုဘူးလား? (လိုပါတယ် ဘုရား) ဒါယကာကြီးတွေ ပူဇော်တတ်ကြရဲ့လား? ဘယ်နှယ်တုန်း? ဒါယကာကြီးတွေ ပူဇော်တတ်ကြသလား? (အသင့်အတင့်ပါပဲ) အေး... ဟန်ကျပြီ။ အသင့်အတင့်လောက်ဆိုလည်း ရကောင်းရပါလိမ့်မယ်နော်။ ကဲ -</p> <p>‘‘<b>တမေနံ ခေတ္တကမ္မန္တသာမန္တသဗျောဟာရာ သက္ကတာ ဂရုကတာ မာနိတာ ပူဇိတာ ကလျာဏေန မနသာ အနုကမ္ပန္တိ၊ စိရံ ဇီဝ၊ ဒီဃမာယုံ ပါလေဟီတိ</b>’’</p> <p><b>သက္ကတာ</b>၊ ရိုသေခံကြရကုန်သော။ <b>ဂရုကတာ</b>၊ အလေးစား ခံကြရကုန်သော။ <b>မာနိတာ</b>၊ အမြတ်နိုးခံကြရကုန်သော။ <b>ပူဇိတာ</b>၊ အပူဇော်ခံကြရကုန်သော။ <b>ခေတ္တကမ္မန္တသာမန္တသဗျောဟာရာ</b>၊ လယ်နီးချင်း လယ်ရှင်ယောက်ျားနှင့် မြေတိုင်းဝန်ထမ်း အသီးသီးတို့သည်။ <b>တမေနံ</b>၊ ထိုမြတ်နိုး ပူဇော်နေတဲ့ သူတော်ကောင်းကို။ <b>ကလျာဏေန မနသာ</b>၊ ကောင်းမွန် မှန်ကန်သော စိတ်ထားဖြင့်။ <b>အနုကမ္ပန္တိ</b>၊ အစဉ်သနား စောင့်ရှောက်၍ နေကြပေကုန်၏၊</p> <p>ဒီလို ပူဇော်တတ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကို ခုနက လယ်နီးချင်း လယ်ရှင် အချင်းချင်းကရော, မြေတိုင်းဌာနမှာရှိတဲ့ အရာရှိ အသီးသီးကရော ကောင်းမွန်နေတဲ့ မှန်ကန်တဲ့စိတ်ထားဖြင့် လာပြီး စောင့်ရှောက်ပေးတယ်။ ဘယ်လိုလဲ?</p> <h3>ဒုတိယပိုင်း</h3> <p>‘‘<b>စိရံ ဇီဝ၊ ဒီဃမာယုံ ပါလေဟီ</b>’’</p> <p><b>စိရံ</b>၊ ကြာမြင့်စွာ။ <b>ဇီဝ</b>၊ အသက်ရှည်ပါစေသတည်း။ <b>ဒီဃမာယုံ</b>၊ ရှည်မြင့်စွာသော သက်တမ်းကို။ <b>ပါလေဟီ</b>၊ ထိန်းသိမ်း စောင့်ရှောက်နိုင်ပါစေသတည်း။</p> <p>အသက်ရှည်ပါစေဆိုပြီးတော့ မေတ္တာဓာတ်ငွေ့တွေ လွှတ်ပေးတယ်နော်။ ပတ်ဝန်းကျင်ရှိတဲ့ လယ်ရှင်အချင်းချင်းတွေ အရာရှိ အရာခံ အသီးသီးတွေက မိမိအပေါ်မှာ မေတ္တာဓာတ်ငွေ့တွေ လွှတ်ပေးလိုက်ပြီဆိုရင် လုပ်ငန်းခွင်တစ်ခုကို လုပ်ရတဲ့အချိန်ခါမှာ ပိုပြီးချောမော မသွားဘူးလား? ချောမောသွားပြီ။ ဒါကြောင့် -</p> <p>‘‘<b>ခေတ္တကမ္မန္တသာမန္တသဗျောဟာရာနုကမ္ပိတဿ၊ မဟာနာမ၊ ကုလပုတ္တဿ ဝုဒ္ဓိယေဝ ပါဋိကင်္ခါ၊ နော ပရိဟာနိ</b>’’</p> <p><b>မဟာနာမ</b>၊ ဒကာတော် မဟာနာမ်လိစ္ဆဝီမင်းသား ...။ <b>ခေတ္တကမ္မန္တသာမန္တသဗျောဟာရာနုကမ္ပိတဿ</b>၊ လယ်နီးချင်း လယ်ရှင်ယောက်ျားနှင့် မြေတိုင်းဌာန ဝန်ထမ်းအသီးသီးတို့က အစဉ်သနား စောင့်ရှောက်အပ်သော။ <b>ကုလပုတ္တဿ</b>၊ အမျိုးကောင်းသား အမျိုးကောင်းသမီးအဖို့။ <b>ဝုဒ္ဓိယေဝ</b>၊ ပစ္စုပ္ပန် သံသရာ နှစ်ဖြာ၌ ကြီးပွားတိုးတက်ခြင်းကိုသာလျှင်။ <b>ပါဋိကင်္ခါ</b>၊ မချွတ်ဧကန် ရလိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့် အပ်ပါပေ၏။ <b>ပရိဟာနိ</b>၊ ဆုတ်ယုတ်ပျက်စီးခြင်းကို။ <b>နော ပါဋိကင်္ခါ</b>၊ အလိုမရှိအပ်ပါပေ၏၊</p> <p>ပစ္စုပ္ပန် သံသရာ နှစ်ဖြာမှာ ကြီးပွားတိုးတက်မှုသာလျှင် ရှိမယ်။ ဆုတ်ယုတ် ပျက်စီးမှု ဘယ်လိုမှ မဖြစ်နိုင်ဘူး။ လုပ်ငန်းခွင်တွေက အချင်းချင်း အဆင်ပြေလာပြီဆိုရင် ပစ္စုပ္ပန် ကြီးပွားမှုဆိုတာ ပေါ်လာပြီ။ ပစ္စုပ္ပန် ကြီးပွားမှု ရရှိတဲ့ သူတော်ကောင်းက အခုဆို သံသရာ ကြီးပွားရေးဆိုတဲ့ <b>ဒါန</b>မှု, <b>သီလ</b>မှု, <b>ဘာဝနာ</b>မှုတွေကို ပြုမယ်ဆိုရင် ပိုပြီးတော့ မလွယ်ကူဘူးလား? လွယ်ကူလာပြီ။ ဒါကြောင့် အဲဒီလို လွယ်ကူနေတဲ့အတွက် ကောင်းမှုကုသိုလ်တွေကို ခုလို ဆည်းပူးနိုင်ပြီဆိုရင် ထိုပုဂ္ဂိုလ်အဖို့ ပစ္စုပ္ပန် သံသရာနှစ်ဖြာမှာ ကြီးပွားတိုးတက်ဖို့သာလျှင် ရှိတယ်။ ဆုတ်ယုတ် ပျက်စီးဖို့ဆိုတာ ဘယ်လိုမှ မရှိနိုင်ဘူး။ ဒါက ဘုရားရှင်က လယ်ရှင်ယောက်ျားကို ပုံစံထားပြီး ပြောသွားတယ်နော်။ မိမိတို့ အိမ်နီးအချင်းချင်းတွေ လုပ်ငန်းခွင် အတူတူလုပ်တဲ့သူ အချင်းချင်းတွေ အားလုံးက ထိုနည်းလည်းကောင်း ပြေလည်ကြဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်နေတယ်။</p> <p>‘‘<b>ပုန စပရံ၊ မဟာနာမ၊ ကုလပုတ္တော ဥဋ္ဌာနဝီရိယာဓိဂတေဟ比 ဘောဂေဟိ ဗာဟာဗလပရိစိတေဟိ သေဒါဝက္ခိတ္တေဟိ ဓမ္မိကေဟိ ဓမ္မလဒ္ဓေဟိ ယာဝတာ ဗလိပဋိဂ္ဂါဟိကာ ဒေဝတာ သက္ကရောတိ ဂရုံ ကရောတိ မာနေတိ ပူဇေတိ</b>’’</p> <p>ထကြွလုံ့လ ဝီရိယကို အခြေခံပြီး ရှာဖွေစုဆောင်းထားအပ်တဲ့ တရားသော နည်းလမ်းဖြင့် ရရှိထားအပ်တဲ့ စည်းစိမ်ဥစ္စာတွေ ရှိတယ်။ အဲဒီ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ဖြင့် ဘာလုပ်သလဲ?</p> <p><b>ဗလိပဋိဂ္ဂါဟိကာ</b>၊ မိရိုးဖလာအားဖြင့် ပူဇော်ပသအပ်တဲ့ ဗလိနတ်စာ ခံယူထိုက်အပ်သော။ <b>ယာဝတာ ဒေဝတာ</b>၊ အကြင်မျှလောက်သော နတ်တို့သည်။ <b>သန္တိ</b>၊ ရှိကြလေကုန်၏။ <b>ယာဝတာ ဒေဝတာ</b>၊ ထိုမျှလောက် နတ်တို့ကို။ <b>သက္ကရောတိ</b>၊ အရိုအသေပြု၏။ <b>ဂရုံ ကရောတိ</b>၊ လေးစား၏။ <b>မာနေတိ</b>၊ မြတ်နိုး၏။ <b>ပူဇေတိ</b>၊ ပူဇော်၏၊</p> <p><b>ဗလိနတ်စာ</b>ကို မိရိုးဖလာအားဖြင့် ပူဇော်လာတဲ့ နတ်တွေ ခံယူထားတဲ့ နတ်တွေ ရှိကြတယ်နော်။ လူတွေ လုပ်ယူထားတဲ့ နတ်မျိုးတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ တကယ့် မိရိုးဖလာအားဖြင့် ကာလီ ဘီလူးမ နတ်ကနေပြီးတော့ စောင့်ရှောက်တဲ့ ပုံစံမျိုးလိုပေါ့နော်။ မိရိုးဖလာ အစဉ်အလာအားဖြင့် စောင့်ရှောက်ပေးနေတဲ့ နတ်ကောင်း နတ်မြတ်တွေ ရှိကြပါတယ်။ ထိုနတ်ကောင်း နတ်မြတ်တွေကို မိမိတို့ စွမ်းအားရှိသလောက် <b>ဗလိနတ်စာ</b> ပူဇော်ခြင်းဖြင့် ပူဇော်ပသပေးရတယ်နော်။ ရိုသေမှု, လေးစားမှု, မြတ်နိုးမှု, ပူဇော်မှု ပြုရတယ်။</p> <p>‘‘<b>တမေနံ ဗလိပဋိဂ္ဂါဟိကာ ဒေဝတာ သက္ကတာ ဂရုကတာ မာနိတာ ပူဇိတာ ကလျာဏေန မနသာ အနုကမ္ပန္တိ</b>’’</p> <p><b>သက္ကတာ</b>၊ အရိုအသေ ခံကြရကုန်သော။ <b>ဂရုကတာ</b>၊ အလေးစား ခံကြရကုန်သော။ <b>မာနိတာ</b>၊ အမြတ်နိုးခံကြရကုန်သော။ <b>ပူဇိတာ</b>၊ အပူဇော်ခံကြရကုန်သော။ <b>ဗလိပဋိဂ္ဂါဟိကာ ဒေဝတာ</b>၊ မိရိုးဖလာ ဗလိနတ်စာကို ခံယူကြကုန်သော နတ်တို့သည်။ <b>တမေနံ</b>၊ ထိုပူဇော်ပသနေတဲ့ ယောက်ျားကို။ <b>ကလျာဏေန မနသာ</b>၊ ကောင်းမွန် မှန်ကန်သော စိတ်ထားဖြင့်။ <b>အနုကမ္ပန္တိ</b>၊ အစဉ်သနား စောင့်ရှောက်၍ နေပေကုန်၏၊</p> <p>နတ်တို့ကို ရိုရိုသေသေ, လေးလေးစားစား, မြတ်မြတ်နိုးနိုးဖြင့် ပူဇော်ပသနေတဲ့ ယောက်ျားကို အပူဇော်ခံရတဲ့ အလေးစားခံရတဲ့ အမြတ်နိုးခံရတဲ့ ဒီနတ်တွေက တစ်ဖန် ပြန်ပြီးတော့ မှန်ကန်နေတဲ့ စိတ်ဓာတ်ဖြင့် စောင့်ရှောက်ပေးတယ်။ မမှန်မကန် စောင့်ရှောက်ပေးတာတော့ မဟုတ်ဘူးနော်။</p> <p>‘‘<b>စိရံ ဇီဝ၊ ဒီဃမာယုံ ပါလေဟီ</b>’’<br> <b>စိရံ</b>၊ ကြာမြင့်စွာသော အချိန်အခါ ကာလပတ်လုံး။ <b>ဇီဝ</b>၊ အသက်ရှည်ပါစေ။ <b>ဒီဃမာယုံ</b>၊ ရှည်မြင့်စွာသော သက်တမ်းကို။ <b>ပါလေဟီ</b>၊ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်နိုင်ပါစေ။</p> <p>အသက်ရှည်ပါစေဆိုပြီးတော့ - ဒီလို <b>မေတ္တာဓာတ်</b>တွေ ဖြန့်ကျက်ပေးတယ်။ အကယ်၍ ဒီနတ်တွေက မေတ္တာဈာန်တွေ ဝင်စားနိုင်တဲ့ အဆင့်ထိ ရှိခဲ့မယ်ဆိုရင် ဒီသူတော်ကောင်းကို အာရုံယူပြီး မေတ္တာဈာန်တွေကို ဝင်စားလျက် မေတ္တာဓာတ်ငွေ့တွေ လွှတ်ပေးခဲ့မယ်ဆိုရင် ထိုမေတ္တာဓာတ်ငွေ့တွေက ပိုပြီးတော့ အရှိန်အဝါ ပြင်းထန်ပါတယ်။ ဒီတော့ ဒီနတ်တွေရဲ့ ဒီလို မေတ္တာဓာတ်ငွေ့ဖြင့် အစောင့်ရှောက်ခံရတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်သည် ဘာဖြစ်မလဲ?</p> <p>‘‘<b>ဒေဝတာနုကမ္ပိတဿ၊ မဟာနာမ၊ ကုလပုတ္တဿ ဝုဒ္ဓိယေဝ ပါဋိကင်္ခါ၊ နော ပရိဟာနိ</b>’’<br> <b>မဟာနာမ</b>၊ ဒကာတော် မဟာနာမ် လိစ္ဆဝီမင်းသား ...။ <b>ဒေဝတာနုကမ္ပိတဿ</b>၊ နတ်တို့၏အစဉ်သနား စောင့်ရှောက်မှုကို ခံယူရသော။ <b>ကုလပုတ္တဿ</b>၊ အမျိုးကောင်းသား အမျိုးကောင်းသမီးအဖို့။ <b>ဝုဒ္ဓိယေဝ</b>၊ ပစ္စုပ္ပန် သံသရာ နှစ်ဖြာ၌ ကြီးပွားတိုးတက်ခြင်းကိုသာလျှင်။ <b>ပါဋိကင်္ခါ</b>၊ မချွတ်ဧကန် ရလိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်အပ်ပါပေ၏။ <b>ပရိဟာနိ</b>၊ ဆုတ်ယုတ် ပျက်စီးခြင်းကို။ <b>နော</b>၊ အလိုမရှိအပ်ပါပေ (ဝါ) မမျှော်လင့်အပ်ပါပေ။</p> <p>နတ်တွေကသာ စောင့်ရှောက်ပါစေ။ အစောင့်ရှောက်ခံရတဲ့ ဒီယောင်္ကျားဟာ ပစ္စုပ္ပန် သံသရာ နှစ်ဖြာ ကြီးပွားတိုးတက်ဖို့သာ ရှိမယ်။ ဆုတ်ယုတ်ပျက်စီးမှု ဘယ်လိုမှ မရှိနိုင်ဘူး။ ဒီပုဂ္ဂိုလ် ဒီလမ်းသွားရင်တော့ ဒီလမ်းမှာ အန္တရာယ်တွေ ရှိခဲ့ရင် ဒီအန္တရာယ်တွေက ဒီပုဂ္ဂိုလ်ကို မမြင်အောင် ဒီနတ်တွေက ကာကွယ်စောင့်ရှောက် ပေးတယ်။ ဒါက ဓမ္မတာပဲနော်။ ဒီလမ်းသွားလို့ ဒီအန္တရာယ်တွေ့မယ် ဆိုလျှင် ဒီအန္တရာယ် မကျရောက်အောင် လမ်းလွှဲပြီးတော့ ပေးတယ်။ ခြင်္သေ့တွေ သစ်ကျားတွေ ရှိနေလျှင် ဒီခြင်္သေ့ သစ်ကျားတွေကို မမြင်အောင် ဒီနတ်တွေက စောင့်ရှောက်ပေးတယ်။ မဒီဒေဝီကို ခြင်္သေ့ သစ်ကျားတွေ မမြင်အောင် နတ်တွေက စောင့်ရှောက်ပေးတဲ့ ပုံစံပဲနော်။ မယုံတော့ မရှိကြနဲ့နော်။</p> <p>ဒါကြောင့် မိမိတို့ကသာ တကယ် ထင်ရှားရှိတဲ့ နတ်ဖြစ်ပါစေ။ တကယ် ထင်ရှားမရှိတဲ့ မယ်တော်ကြီးတို့လို နတ်မျိုးတော့ မဟုတ်ဘူးနော်။ တကယ် ထင်ရှားရှိတဲ့ နတ်ကိုသာ မိမိတို့က ရိုရိုသေသေ လေးလေးစားစား မြတ်မြတ်နိုးနိုးဖြင့် မိရိုးဖလာ အဆင့်အတန်းအတိုင်း ပူဇော်ပသမှု ပြုပါ။ ဒီနတ်တွေကလည်း အရိုသေခံရ, အလေးစားခံရ, အမြတ်နိုးခံရ, အပူဇော်ခံရတဲ့ ဒီနတ်တွေကလည်း မိမိကို တုံ့လှည့်တဖန် ပြန်ပြီးတော့ ရိုသေ လေးစားကြတယ်။ မြတ်နိုးကြတယ်။ ကောင်းမွန် မှန်ကန်နေတဲ့ စိတ်ထားဖြင့် အစဉ်သနား စောင့်ရှောက်ပေးကြတယ်။ စောင့်ရှောက်လိုက်တဲ့အတွက် မိမိရဲ့လုပ်ငန်းခွင် ဘာလုပ်ငန်းကိုပဲလုပ်လုပ် အန္တရာယ်တွေက မရှိတော့ဘူး။ ချောချောမောမော ဖြောင့်ဖြောင့်ဖြူးဖြူး ဖြစ်လာပြီဆိုရင် ပစ္စုပ္ပန်မှာလည်း ကြီးပွားတိုးတက်မှု ရှိတယ်။</p> <p>ပစ္စုပ္ပန်မှာ ကြီးပွားတိုးတက်မှု ရှိတဲ့အတွက် နောင်တမလွန်မှာလည်း ကြီးပွားတိုးတက်မှုတွေ ရှိလာနိုင်တယ်။ ဒါနမှုတွေ သီလမှုတွေ လွယ်လွယ်ကူကူနဲ့ ပြုလုပ်နိုင်တဲ့ စွမ်းအင်တွေ ပေါ်လာတယ်။ ဒါက နံပါတ် (လေး) ကြီးပွားကြောင်းပဲ။ နောက် နံပါတ် (ငါး) ကြီးပွားကြောင်း။</p> <p>‘‘<b>ပုန စပရံ၊ မဟာနာမ၊ ကုလပုတ္တော ဥဋ္ဌာနဝီရိယာဓိဂတေဟိ ဘောဂေဟိ ဗာဟာဗလပရိစိတေဟိ သေဒါဝက္ခိတ္တေဟိ ဓမ္မိကေဟိ ဓမ္မလဒ္ဓေဟိ သမဏဗြာဟ္မဏေ သက္ကရောတိ မာနေတိ ပူဇေတိ</b>’’<br> <b>မဟာနာမ</b>၊ မဟာနာမ်လိစ္ဆဝီ မင်းသား ...။ <b>ပုန စပရံ</b>၊ နောက်တစ်မျိုးသော်ကား။ <b>ကုလပုတ္တော</b>၊ အမျိုးကောင်းသား အမျိုးကောင်းသမီးသည်။ <b>ဥဋ္ဌာနဝီရိယာဓိဂတေဟိ</b>၊ ထကြွလုံ့လ ဝီရိယဖြင့် ဆည်းပူး၍ ရအပ်ကုန်သော။ <b>ဗာဟာဗလပရိစိတေဟိ</b>၊ လက်ရုံးအားကို ရှာဖွေစုဆောင်း၍ ထားအပ်ကုန်သော။ <b>သေဒါဝက္ခိတ္တေဟိ</b>၊ ချွေးဒီးဒီးကျအောင် ရှာဖွေ၍ ထားအပ်ကုန်သော။ <b>ဓမ္မိကေဟိ</b>၊ တရားနှင့် လျော်ညီကုန်သော။ <b>ဓမ္မလဒ္ဓေဟိ</b>၊ တရားသော နည်းလမ်းဖြင့် ရှာဖွေသဖြင့် ရရှိအပ်ကုန်သော။ <b>ဘောဂေဟိ</b>၊ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ဖြင့်။ <b>သမဏဗြာဟ္မဏေ</b>၊ သမဏဗြာဟ္မဏတို့ကို။ <b>သက္ကရောတိ</b>၊ ရိုသေလေးစား၏။ <b>မာနေတိ</b>၊ မြတ်နိုး၏။ <b>ပူဇေတိ</b>၊ ပူဇော်၏။</p> <p>ဒီနေ့ ဝါဆိုသင်္ကန်း ထီး, ဖိနပ် အစရှိတဲ့ လှူဖွယ်ဝတ္ထု ပစ္စည်းအစုတွေကို လှူဒါန်းပူဇော်နေတဲ့ ပုံစံမျိုး။ ဒီနေ့ မန်းမြို့တော်ကဖီးကနေ မနက်ဆွမ်း, နေ့ဆွမ်းဖြင့် လှူတယ်။ တောင်ကြီးက ဒကာကြီးတွေကလည်း စွမ်းအားရှိသလောက် ဆွမ်းတွေ ပူဇော်လှူဒါန်းကြတယ်။ ဒီနေ့ တရားနာပရိသတ်အပေါင်း သူတော်ကောင်းတို့ကလည်း မိမိတို့ စွမ်းအား ရှိသလောက် အလှူခံပုဂ္ဂိုလ် များထိုထိုတို့ကို ဆွမ်းတွေ လှူဒါန်း ပူဇော်ကြတယ်။ တရားသော နည်းလမ်းဖြင့် ရှာဖွေရရှိထားအပ်တဲ့ ဒီလှူဖွယ်ဝတ္ထုတွေကို သမဏဗြာဟ္မဏအပေါင်းတွေ, သူတော်ကောင်းတွေ ဝါဆိုဝါကပ်တော်မူကြမယ့် သူတော်ကောင်းတွေကို ရည်ရွယ်ပြီးတော့ ရိုသေမှု, လေးစားမှု, မြတ်နိုးမှု, <b>အာမိသပူဇာ</b>, <b>ဓမ္မပူဇာ</b>ခေါ်တဲ့ နှစ်မျိုးသော ပူဇော်ခြင်းဖြင့် ပူဇော်နေကြပြီ။ အဲဒီလို ပူဇော်လိုက်တဲ့အခါ ဘာဖြစ်သလဲ?</p> <p>‘‘<b>တမေနံ သမဏဗြာဟ္မဏာ သက္ကတာ ဂရုကတာ မာနိတာ ပူဇိတာ ကလျာဏေန မနသာ အနုကမ္ပန္တိ ‘‘</b>စိရံ ဇီဝ၊ ဒီဃမာယုံ ပါလေဟီ<b>’’တိ</b>’’<br> <b>သက္ကတာ</b>၊ အရိုသေခံကြရကုန်သော။ <b>ဂရုကတာ</b>၊ အလေးစား ခံကြရကုန်သော။ <b>မာနိတာ</b>၊ အမြတ်နိုးခံကြရကုန်သော။ <b>ပူဇိတာ</b>၊ အပူဇော်ခံကြရကုန်သော။ <b>သမဏဗြာဟ္မဏာ</b>၊ သမဏဗြာဟ္မဏ အမည်ရသော သူတော်ကောင်းတို့သည်။ <b>တမေနံ</b>၊ ပူဇော်ပသသော သူတော်ကောင်းကို။ <b>ကလျာဏေန မနသာ</b>၊ ကောင်းမွန် မှန်ကန်သော စိတ်ထားဖြင့်။ <b>အနုကမ္ပန္တိ</b>၊ အစဉ်သနား စောင့်ရှောက်၍ နေကြပေကုန်၏။ <b>စိရံ</b>၊ ကြာမြင့်စွာ။ <b>ဇီဝ</b>၊ အသက်ရှင်ပါစေသတည်း။ <b>ဒီဃမာယုံ</b>၊ ရှည်စွာသော သက်တမ်းကို။ <b>ပါလေဟီ</b>၊ ထိန်းသိမ်း စောင့်ရှောက်နိုင်ပါစေသတည်း။ <b>ဣတိ</b>၊ ဤသို့။ <b>အနုကမ္ပန္တိ</b>၊ အစဉ်သနား စောင့်ရှောက်၍ နေကြပေကုန်၏။</p> <p>အသက်ရှည်ပါစေ။ ရှည်စွာသော သက်တမ်းကို ထိန်းသိမ်း စောင့်ရှောက်နိုင်ပါစေ, ဘေးရန်ကင်းပါစေ, စိတ်ဆင်းရဲကင်းပါစေ, ကိုယ်ဆင်းရဲကင်းပါစေ, ကျန်းကျန်းမာမာ ချမ်းချမ်းသာသာဖြင့် မိမိ၏ ခန္ဓာဝန်ကို ရွက်ဆောင်နိုင်ပါစေ စသည်ဖြင့် မေတ္တာဈာန်တွေ ဝင်စားလျက်ပဲဖြစ်စေ။ <b>ကာမာဝစရကုသိုလ်ကံ</b>တို့ဖြင့် မေတ္တာဓာတ်ငွေ့တွေ လွှတ်လျက်ပဲဖြစ်စေ။ မေတ္တာရေချမ်းတွေ ပက်ဖျန်းပြီးတော့ ပေးလိုက်ပြီနော်။ အဲဒီလို သမဏဗြာဟ္မဏ အမည်ရတဲ့ ဒီသူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ မေတ္တာဓာတ်ငွေ့ဖြင့် ပက်ဖျန်းမှု ခံနေရတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်အဖို့ ဘာဖြစ်မလဲ?</p> <p>‘‘<b>သမဏဗြာဟ္မဏာနုကမ္ပိတဿ၊ မဟာနာမ၊ ကုလပုတ္တဿ ဝုဒ္ဓိယေဝ ပါဋိကင်္ခါ၊ นော ပရိဟာနိ</b>’’<br> <b>မဟာနာမ</b>၊ ဒကာတော်မဟာနာမ်မင်းသား ...။ <b>သမဏဗြာဟ္မဏာနုကမ္ပိတဿ</b>၊ သမဏဗြာဟ္မဏ အမည်ရတဲ့ သူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ မေတ္တာဓာတ်ဖြင့် အစဉ်သနား စောင့်ရှောက်မှုကို ခံယူကြသော။ <b>ကုလပုတ္တဿ</b>၊ အမျိုးကောင်းသား အမျိုးကောင်းသမီးအဖို့။ <b>ဝုဒ္ဓိယေဝ</b>၊ ပစ္စုပ္ပန် သံသရာ နှစ်ဖြာသော လောက၌ ကြီးပွားတိုးတက်ခြင်းကိုသာလျှင်။ <b>ပါဋိကင်္ခါ</b>၊ မချွတ်ဧကန် ရလိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်အပ်ပါပေ၏။ <b>ပရိဟာနိ</b>၊ ဆုတ်ယုတ်ပျက်စီးခြင်းကို။ <b>နော</b>၊ အလိုမရှိအပ်ပါပေ (ဝါ) မမျှော်လင့်အပ်ပါပေ။</p> <p>သမဏဗြာဟ္မဏ အမည်ရနေတဲ့ ဒီသူတော်ကောင်းရဲ့ ခုလို မေတ္တာဓာတ်ငွေ့ဖြင့် လွှတ်တဲ့ မေတ္တာရေချမ်း ပက်ဖျန်းတဲ့ ဒဏ်ချက်ကို ခံယူရတဲ့ ဒီသူတော်ကောင်းအဖို့ ပစ္စုပ္ပန် သံသရာနှစ်ဖြာမှာ ကြီးပွားတိုးတက်ခြင်းကိုသာ အလိုရှိအပ်တယ်။ ဆုတ်ယုတ် ပျက်စီးခြင်း ဘယ်တော့မှ မဖြစ်နိုင်ဘူး။ ဒါက ဘုရားရှင်ပေးတဲ့ <b>ကြီးပွားရေးလမ်းစဉ်</b> ဘယ်နှစ်ခုလဲ? (ငါး) ခုပေါ့နော်။ အဲဒီ(ငါး) ခု ဟောပြီးတဲ့အခါ မြတ်စွာဘုရား ဂါထာလေးတွေနဲ့ ဆက်ဟောတယ်။ အဲဒီ ဂါထာလေးတွေ နာပြီးရင်တော့ တရားသိမ်းမယ်။ တရားတော့ နည်းနည်း ရှည်သွားပြီနဲ့ တူတယ် ဟုတ်လား?</p> <p>‘‘<b>မာတာပိတုကိစ္စကရော၊ ပုတ္တဒါရဟိတော သဒါ။<br> အန္တောဇနဿ အတ္ထာယ၊ ယေ စဿ အနုဇီဝိနော။<br> ဥဘိန္နဉ္စေဝ အတ္ထာယ၊ ဝဒညူ ဟောတိ သီလဝါ</b>’’။</p> <p>ဒါက မိဘတွေကို ရိုရိုသေသေ, လေးလေးစားစား, မြတ်မြတ်နိုးနိုးဖြင့် ပြုစုလုပ်ကျွေးနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မှာ ရှိရမယ့် အင်္ဂါရပ်ကို မြတ်စွာဘုရား နောက်ပိုင်းမှာ ဟောတယ်။ အဲဒီ ပုဂ္ဂိုလ်သည် ဘယ်လို ပုဂ္ဂိုလ်မျိုး ဖြစ်ရမလဲ?</p> <p><b>ဝဒညူ</b>၊ ဘုရားအစရှိသော အရိယာသူတော်ကောင်းတို့သည် ဟောကြားပြသ ဆိုဆုံးမအပ်သည့် တရားစကားကို တတ်သိနားလည်သော (ဝါ) စကားကို သိတတ်သော။ <b>ဟောတိ</b>၊ ဖြစ်၏။ <b>သီလဝါ</b>၊ သီလရှိသော သူတော်ကောင်းသည်။</p> <p>မိဘ ခုနပြောခဲ့တဲ့ ကြီးပွားတိုးတက်ရေး လမ်းစဉ် (ငါး)ခုကို လိုက်နာပြုကျင့်မယ့် ပုဂ္ဂိုလ်သည် နံပါတ် (တစ်) ဘယ်လိုဖြစ်ရမလဲ?</p> <p><b>ဝဒညူ</b>၊ ဘုရားအစရှိသော အရိယာသူတော်ကောင်းတို့ ဟောကြားပြသ ဆိုဆုံးမတဲ့ တရားစကားကို တတ်သိနားလည်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်လည်း ဖြစ်ရမယ်။ တတ်လည်း တတ်သိရမယ်, နားလည်း နားလည်ရမယ်။ <b>သင်သိ</b>, <b>ကျင့်သိ</b> ဒီအသိနှစ်ခုဖြင့် စနစ်တကျ ကျင့်ထားပြီးတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ရမယ်။ ဒါမှ ကြီးပွားနိုင်တယ်။ ဘာပြောချင်တာလဲ? ကြီးပွားတိုးတက်ရေး လမ်းစဉ် (ငါး)ခုကို ပြုလုပ်တယ်ဆိုတာ ပြုလုပ်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်မှာလည်း တည်ရှိရမယ့် အင်္ဂါရပ်တွေ ရှိတယ်။ အဲဒီ အင်္ဂါရပ်တွေ ပြည့်စုံမှ ဒီကြီးပွားတိုးတက်နိုင်တယ်။ ဒီအင်္ဂါရပ်တွေနဲ့ မပြည့်စုံရင် ကြီးပွားတိုးတက်မှု မဖြစ်နိုင်ဘူး။</p> <p>ဒီတော့ ဘုရားအစရှိတဲ့ အရိယာသူတော်ကောင်းတို့ ဆိုဆုံးမနေတဲ့ တရားစကားတွေကို တတ်သိနားလည်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ရမယ်။ နံပါတ်(နှစ်) <b>သီလဝါ</b> ကိုယ်ကျင့်သီလ ပြည့်စုံနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ရမယ်ဆိုပြီးတော့ ဒီလို ညွှန်ကြားထားတယ်။ ဒီတော့ မြတ်စွာဘုရား ဘုရားအစရှိသော အရိယာသူတော်ကောင်းတို့ ဆိုဆုံးမတဲ့ တရားစကားတွေ ပိဋကတ်သုံးပုံမှာ လာပါတယ်။ ဒီနေ့ဘုန်းကြီးတစ်ခု နှစ်ခုလောက် အဲဒီထဲက ရွေးနုတ်ပြီး ပြောချင်ပါတယ်နော်။ ဘုန်းကြီးတို့ မြတ်စွာဘုရား ပရိနိဗ္ဗာန်စံခါနီး ပရိနိဗ္ဗာန်စံတော့မယ့် နှစ်မှာပဲဆိုကြပါစို့နော်။ အကြိမ်များစွာ မြတ်စွာဘုရား ဆိုဆုံးမတဲ့အထဲက အဆုံးမလေးတစ်ခု။</p> <p>‘‘<b>သီလံ သမာဓိ ပညာ စ, ဝိမုတ္တိ စ အနုတ္တရာ၊<br> အနုဗုဒ္ဓါ ဣမေ ဓမ္မာ, ဂေါတမေန ယသဿိနာ။<br> ဣတိ ဗုဒ္ဓေါ အဘိညာယ, ဓမ္မမက္ခာသိ ဘိက္ခုနံ၊<br> ဒုက္ခဿန္တကရော သတ္ထာ, စက္ခုမာ ပရိနိဗ္ဗုတော</b>’’။ (ဒီ၊၂၊၁၀၂။)</p> <p>သီလ, သမာဓိ, ပညာ, ဝိမုတ္တိ ဘယ်နှစ်ခုလဲ? (လေး)ခု။ အဲဒီလေးခုက ဘာဖြစ်လဲ? <b>အနုတ္တရ</b> အတုမရှိတဲ့ တရားတွေ၊ အဲဒီ တရားတွေကို ဘာဖြစ်လဲ?</p> <p>‘‘<b>အနုဗုဒ္ဓါ ဣမေ ဓမ္မာ, ဂေါတမေန ယသဿိနာ</b>’’<br> <b>ယသဿိနာ</b>၊ များစွာ အခြံအရံအကျော်အစော ရှိတော်မူသော။ <b>ဂေါတမေန</b>၊ ဂေါတမအနွယ် ရှင်တော်မြတ်ဘုရားသည်။ <b>ဣမေ ဓမ္မာ</b>၊ ဤတရားတို့ကို။ <b>အနုဗုဒ္ဓါ</b>၊ လျော်စွာ ထိုးထွင်း၍ သိတော်မူအပ်ကုန်ပြီ။</p> <p><b>သီလကျင့်စဉ်</b>ကိုလည်း ဘုရားရှင်သည် စနစ်တကျ သိတော်မူတယ်။ <b>သမာဓိကျင့်စဉ်</b>တွေကိုလည်း စနစ်တကျ သိတော်မူတယ်။ <b>ပညာကျင့်စဉ်</b>တွေကိုလည်း စနစ်တကျ သိတော်မူတယ်။ <b>ဝိမုတ္တိ</b>ခေါ်တဲ့ ကိလေသာတို့မှ လွတ်မြောက်ကြောင်း တရားအမျိုးမျိုးကိုလည်း ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိတော်မူတယ်။ အထူးသဖြင့် ဒီနေရာမှာတော့ အရဟတ္တဖိုလ် ဝိမုတ္တိကို ပြောလိုရင်း ဖြစ်တယ်နော်။ အဲဒီတရားတွေ သိပြီးတော့ ဘာဖြစ်လဲ?</p> <p>‘‘<b>ဣတိ ဗုဒ္ဓေါ အဘိညာယ, ဓမ္မမက္ခာသိ ဘိက္ခုနံ၊<br> ဒုက္ခဿန္တကရော သတ္ထာ, စက္ခုမာ ပရိနိဗ္ဗုတော</b>’’။<br> <b>ဣတိ</b>၊ ဤသို့လျှင်။ <b>အဘိညာယ</b>၊ ထူးသောဉာဏ်ဖြင့် ထိုးထွင်း သိမြင်ပြီးသည်ဖြစ်၍။ <b>ဗုဒ္ဓေါ</b>၊ မြတ်စွာဘုရားသည်။ <b>ဘိက္ခုနံ</b>၊ ရဟန်းတို့အား။ <b>ဓမ္မံ</b>၊ တရားတော်မြတ်ကို။ <b>အက္ခာသိ</b>၊ ဟောကြားတော်မူခဲ့ပါပေပြီ။</p> <p>ဒီတရားတွေကို ဘုရားရှင်က မသိဘဲနဲ့ ရမ်းဟောထားတာ ဟုတ်သလား? မဟုတ်ဘူး။ ဒီတရားတွေကို ထိုးထွင်းသိပြီးမှသာလျှင် ဘုရားရှင်က ဟောထားတယ်။ ဟောထားလိုက်တဲ့ ဒီဘုရားရှင်သည် ဘာဖြစ်လဲ?</p> <p><b>ဒုက္ခဿ</b>၊ သံသရာ ဝဋ်ဆင်းရဲဒုက္ခ၏။ <b>အန္တကရော</b>၊ အဆုံးအပိုင်းအခြားကို ပြုလုပ်ခြင်းငှာ စွမ်းနိုင်သော။ <b>သတ္ထာ</b>၊ လူနတ်တို့ဆရာ ဖြစ်တော်မူသော။ <b>စက္ခုမာ</b>၊ စက္ခုငါးပါး ဉာဏ်အမြင်နှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော။ <b>ဗုဒ္ဓေါ</b>၊ မြတ်စွာဘုရားသည်။ <b>ပရိနိဗ္ဗုတော</b>၊ ပရိနိဗ္ဗာန် ဝင်စံ ရုပ်သိမ်း ချုပ်ငြိမ်း တော်မူခဲ့ရလေပြီ။</p> <p>ဒီတရားတွေကို ထိုးထွင်းသိတယ်။ ဒီတရားတော်ကို ရဟန်းတော်တို့အား ဘုရားရှင်သည် ဟောခဲ့တယ်။ ဟောလိုက်တဲ့အတွက် ထိုးထွင်းသိတော်မူတဲ့ ထိုဘုရားရှင်သည် <b>စက္ခုမာ</b>၊ စက္ခုဉာဏ်အမြင် ငါးပါးနှင့်လည်း ပြည့်စုံတော်မူတယ်။ မြင်လို့ မျက်စိငါးလုံးနဲ့ ဟောထားတာ။ မျက်စိ တစ်လုံးတည်းနဲ့ ဟောထားတာ ဟုတ်သလား? မဟုတ်ဘူး။ ဘုရားရှင်မှာ မျက်လုံးတော် ငါးခုရှိတယ်-ဆိုတာက ဘာလဲဆိုတော့ -</p> <p>နံပါတ် (တစ်) <b>ဗုဒ္ဓစက္ခု</b>၊ သတ္တဝါတို့ရဲ့ အလိုအဇ္ဈာသယဓာတ်ခံကို ထိုးထွင်းသိတော်မူတဲ့ <b>အာသယာနုသယဉာဏ်တော်</b>, သတ္တဝါတွေရဲ့သန္တာန်မှာ သဒ္ဓါ, သတိ, ဝီရိယ, သမာဓိ, ပညာခေါ်တဲ့ ဣန္ဒြေတို့ရဲ့ အနုံ့အထက် အနုအရင့် ထိုးထွင်းသိတော်မူတဲ့ <b>ဣန္ဒြိယပရောပရိယတ္တိဉာဏ်တော်</b> အဲဒီဉာဏ်တော် နှစ်ပါးကို ဗုဒ္ဓစက္ခုလို့ ခေါ်ပါတယ်။</p> <p>သဗ္ဗညုသမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်တို့သာလျှင် ရရှိနိုင်တဲ့ အသိဉာဏ်ဖြစ်လို့ မျက်လုံးတော် တစ်ခုပဲနော်။ နောက်တစ်ခုက - <b>သမန္တစက္ခု</b>၊ သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်မြတ် အရဟတ္တမဂ် ဉာဏ်တော်မြတ် ဖြစ်တယ်။ အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ် ရတော်မူသည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက်တည်း သဗ္ဗညုတဉာဏ်ဆိုတဲ့ ထီးကြီးက ဆောင်းမိုးပြီး ကပ်ပါလာတယ်။ ဒါကြောင့် သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော် ရတာက အရဟတ္တမဂ်မရလျှင် မရဘူး။ အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်တော် ရပြီးဆိုလျှင်လည်း သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်မြတ် ထီးကြီးက ဆောင်းမိုးပြီး ကပ်ပါလာတယ်။</p> <p>ဒါကြောင့် ဒီသဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်နဲ့ အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်တော်မြတ်ကို အထူးသဖြင့် သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်မြတ်ကို သမန္တစက္ခုလို့ ခေါ်ပါတယ်။ နောက်တစ်ခု <b>ဉာဏစက္ခု</b>ဆိုတာက သစ္စာလေးပါးကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ ထိုးထွင်းသိတတ်တဲ့ သစ္စာဉာဏ်, ကိစ္စဉာဏ်, ကတဉာဏ် ခေါ်တဲ့ ဒီဉာဏ်တော်မြတ်တွေကို <b>ဓမ္မစက္ခု</b>လို့ ခေါ်တယ်။ ဩော်...ဉာဏစက္ခုလို့ ခေါ်ပါတယ်။</p> <p>နောက်တစ်ခု - <b>ဒိဗ္ဗစက္ခု</b>ဆိုတာကတော့ နတ်မျက်စိကဲ့သို့ အနီးအဝေး အလုံးစုံ အကုန်အစင် ထိုးထွင်းသိတော်မူတဲ့ မျက်စိအမြင်ပဲ။ အဲဒီ မျက်စိအမြင်ကိုတော့ ဒိဗ္ဗစက္ခုခေါ်တယ်။ နောက်တစ်ခုကတော့ ဓမ္မစက္ခုပဲ။ ဓမ္မစက္ခုဆိုတာကတော့ သောတာပတ္တိမဂ်ဉာဏ် သကဒါဂါမိမဂ်ဉာဏ် အနာဂါမိမဂ်ဉာဏ်ခေါ်တဲ့ အောက်မဂ်ဉာဏ်သုံးပါး ဉာဏ်အမြင်ကို ဓမ္မစက္ခုလို့ ခေါ်တယ်။ ပေါင်းလိုက်တော့ ဘုရားရှင်မှာ မျက်လုံးတော် ဘယ်နှစ်ခုရှိလဲ? (ငါး) ခု။</p> <p>ထိုမျက်လုံးတော် (ငါး) ခုဖြင့် တရားတွေကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ ထိုးထွင်း သိတော်မူတဲ့အတွက် တရားဟောထားပါတယ်နော်။ အဲဒီ ဟောထားတဲ့ တရားတွေက အကျဉ်းချုပ်လိုက်တော့ ဘာတွေလဲ? သီလကျင့်စဉ်, သမာဓိကျင့်စဉ်, ပညာကျင့်စဉ်ဖြစ်တယ်။ ထိုသီလကျင့်စဉ်, သမာဓိကျင့်စဉ်, ပညာကျင့်စဉ်တွေကို ကမ်းကုန်အောင် လမ်းဆုံးအောင် ကျင့်နိုင်မယ်ဆိုရင် ဝိမုတ္တိခေါ်တဲ့ အရဟတ္တမဂ်ဖိုလ် ကိလေသာတို့မှ လွတ်မြောက်မှုဆိုတဲ့ အရဟတ္တဖိုလ်ဝိမုတ္တိကို မရနိုင်ဘူးလား? ရနိုင်တယ်။ ဒါ ဘုရားရှင်ရဲ့ အဆုံးအမပဲနော်။ အဲဒီ အဆုံးအမကို တတ်သိနားလည်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ရမယ်။ ဒီတော့ သီလကျင့်စဉ်, သမာဓိကျင့်စဉ်, ပညာကျင့်စဉ်တွေကို တကယ်လက်တွေ့ ကျင့်ခဲ့မယ်ဆိုရင် ကျင့်စေချင်တဲ့အတွက် ဘုရားရှင်က ဘယ်လိုတိုက်တွန်းလဲ?</p> <p>‘‘<b>ဣတိ သီလံ, ဣတိ သမာဓိ, ဣတိ ပညာ။ သီလပရိဘာဝိတော သမာဓိ မဟပ္ဖလော ဟောတိ မဟာနိသံသော။ သမာဓိပရိဘာဝိတာ ပညာ မဟပ္ဖလာ ဟောတိ မဟာနိသံသာ။ ပညာပရိဘာဝိတံ စိတ္တံ သမ္မဒေဝ အာသဝေဟိ ဝိမုစ္စတိ</b>’’</p> <p><b>ဣတိ</b>၊ ဤသည်ကား။ <b>သီလံ</b>၊ သီလကျင့်စဉ်တည်း။ <b>ဣတိ</b>၊ ဤသည်ကား။ <b>သမာဓိ</b>၊ သမာဓိကျင့်စဉ်တည်း။ <b>ဣတိ</b>၊ ဤသည်ကား။ <b>ပညာ</b>၊ ပညာကျင့်စဉ်တည်း။ <b>သီလပရိဘာဝိတော</b>၊ သီလဖြင့် ထုံမွှမ်းထားအပ်သော။ <b>သမာဓိ</b>၊ သမာဓိတရားသည်။ <b>မဟပ္ဖလော</b>၊ ကြီးကျယ်ဖွံ့ဖြိုး များမြတ်သော အကျိုးရင်းရှိသည်။ <b>ဟောတိ</b>၊ ဖြစ်၏။ <b>မဟာနိသံသော</b>၊ ကြီးကျယ်ဖွံ့ဖြိုး များမြတ်သော အကျိုးဆက်ရှိသည်။ <b>ဟောတိ</b>၊ ဖြစ်၏။ <b>ပညာပရိဘာဝိတံ</b>၊ ပညာဖြင့် ထုံမွှမ်း၍ထားအပ်သော။ <b>စိတ္တံ</b>၊ စိတ်ဓာတ်သည်။ <b>သမ္မဒေဝ</b>၊ ကောင်းမွန် မှန်ကန်စွာသာလျှင်။ <b>အာသဝေဟိ</b>၊ အာသဝေါတရားတို့မှ (ဝါ) ကိလေသာ အားလုံးတို့မှ။ <b>ဝိမုစ္စတိ</b>၊ လွတ်မြောက်၍ သွားတတ်ပါပေ၏။</p> <p>ကိလေသာတို့မှ လွတ်မြောက်မှု အရဟတ္တဖိုလ်ဟာ ဘယ်ခါမှ ရမလဲ? သီလကျင့်စဉ်, သမာဓိကျင့်စဉ်, ပညာကျင့်စဉ်တွေကို ကမ်းကုန်အောင် ကျင့်ရမယ်။ သီလဖြင့် ထုံမွှမ်းထားအပ်တဲ့ သမာဓိသည် သိပ်အကျိုးကြီးတယ်။ သမာဓိဖြင့် ထုံမွှမ်းထားအပ်တဲ့ ပညာဟာလည်း သိပ်အကျိုးကြီးတယ်။ ပညာဖြင့် ထုံမွှမ်းထားအပ်တဲ့ စိတ်ဓာတ်တစ်ခုဖြစ်ခဲ့ရင် ဒီစိတ်ဓာတ်က အာသဝေါတရားအားလုံး ကိလေသာအားလုံးမှ လွတ်မြောက်စေနိုင်တဲ့ စွမ်းအားရှိတယ်နော်။</p> <p>ဒီလိုဆိုရှိရင် ဒီနေ့သူတော်ကောင်းတို့ သီလကျင့်စဉ်, သမာဓိကျင့်စဉ်, ပညာကျင့်စဉ်တွေကို တကယ်လက်တွေ့ ကျင့်ထားပြီးဖြစ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေဖြစ်ဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်တယ်နော်။ သမာဓိကို အောင်အောင်မြင်မြင် ထူထောင်ထားပြီး ဖြစ်ရမယ်။ ဖြူစင်တဲ့ ကိုယ်ကျင့်သီလတွေ ရှိရမယ်။ သမာဓိ အောင်မြင်တဲ့အချိန်အခါမှာ ရုပ်တွေ, နာမ်တွေ ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိခြင်း။ အကြောင်းတရား အကျိုးတရားတွေ ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိခြင်း။ အကြောင်းတရားနှင့်တကွ ဒီရုပ်နာမ်တို့ရဲ့ အနိစ္စသဘော, ဒုက္ခသဘော, အနတ္တသဘောဆိုတဲ့ ဤသဘောတရားတွေကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိခြင်းဆိုတဲ့ ဒီ<b>ပညာဘာဝနာ</b>တွေဖြင့် မိမိတို့ရဲ့ စိတ်ဓာတ်ကို ထုံမွှမ်းထားဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်တယ်။</p> <p>အဲဒီလို စိတ်ဓာတ်တွေ ထုံးမွှမ်းထားတဲ့ သူတော်ကောင်းတစ်ဦးက တရားသော နည်းလမ်းဖြင့် ရှာဖွေရရှိထားအပ်တဲ့ လှူဖွယ်ဝတ္ထုပစ္စည်းအစုဖြင့် မိဘတွေကို ရိုရိုသေသေ ပြုစုလုပ်ကျွေးမယ်။ သားမယားတွေ, ကျေးကျွန်တွေ, အလုပ်သမားတွေ, အစေခံတွေကို ရိုရိုသေသေ ပြုစုလုပ်ကျွေးမယ်။ အိမ်နီးချင်းတွေ, လယ်နီးချင်းတွေ, ဝန်ထမ်းတွေကို ရိုရိုသေသေ ပြုစုလုပ်ကျွေးမယ် နော်။ ဗလိနတ်စာကို ပူဇော်ခံနေရတဲ့ နတ်တွေကို ရိုရိုသေသေ ပြုစုလုပ်ကျွေးမယ်။ သမဏ, ဗြဟ္မဏ အမည်ရနေတဲ့ သူတော်ကောင်းတွေကို ရိုရိုသေသေ ပြုစုလုပ်ကျွေးမယ်။ ကိုယ်ကျင့်သီလကလည်း ဖြူစင်ပြီး။ အသိဉာဏ်ကလည်း ရှိပြီး။ ယခုလိုပေါ့လေး အဆင့်အတန်းမှီနေတဲ့ <b>ဒါန</b>တွေ ပြုစုပျိုးထောင်ခြင်းဖြင့် ခုနက ပုဂ္ဂိုလ်ငါးမျိုးတို့အား ရိုရိုသေသေ ပြုစုလုပ်ကျွေးပြီ။ အဲဒီလို လုပ်ကျွေးလိုက်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့သန္တာန်မှာ ဘာဖြစ်လဲ?</p> <p>‘‘<b>ဒဒတော ပုညံ ပဝဍ္ဎတိ</b>’’ (နေတ္တိ၊ဋ္ဌ၊၁၈၉။)</p> <p><b>ဒဒတော</b>၊ ပေးကမ်းလှူဒါန်းနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့သန္တာန်၌။ <b>ပုညံ</b>၊ ကောင်းမှုကုသိုလ်တရားသည်။ <b>ပဝဍ္ဎတိ</b>၊ တိုးပွား၍ နေပေ၏၊</p> <p>လှူနေမယ်ဆိုရင်ပေါ့။ ခုနတုံးက <b>သီလ</b>တည်းဟူသော မြေပေါ်မှာ ရပ်တည်ပြီး <b>သမာဓိ</b>တည်းဟူသော မြတ်သော ကျောက်ဖျာထက်မှာ မြမြထက်အောင် သွေးထားတဲ့ <b>ဉာဏ်</b>တည်းဟူသော သံလျက် ရရှိနေတဲ့ သူတော်ကောင်းတစ်ဦး ထက်မြက်သော <b>ဝိပဿနာဉာဏ်</b>တွေ ရရှိနေတဲ့ သူတော်ကောင်းတစ်ဦးက ယခုလို <b>ဒါန</b>တစ်ခု ပြုပြီးဆိုရင် ထိုသူတော်ကောင်းရဲ့သန္တာန်မှာ ကောင်းမှုကုသိုလ်တရားတွေ တိုးပွားနေပြီး။ <b>သီလကုသိုလ်</b>တွေလည်း တိုးပွားနေပြီး။ <b>သမာဓိ</b>တွေ အောင်မြင်ထားတဲ့အတွက် <b>သမာဓိကုသိုလ်</b>တွေကလည်း တိုးပွားနေပြီး။ <b>ဝိပဿနာဉာဏ်</b>တွေက ရရှိထားတဲ့အတွက် <b>ဝိပဿနာဘာဝနာကုသိုလ်</b>တွေလည်း တိုးပွားနေပြီး။ <b>ဒါန</b>တွေ ထုံးမွှမ်းထားလိုက်တဲ့အတွက် <b>ဒါနကောင်းမှုကုသိုလ်</b>တွေလည်း တိုးပွားနေပြီး။ ကုသိုလ်တရားတွေ အတိုင်းထက်အလွန် တိုးပွားပြီး မလားဘူးလား? လာတယ်။ နောက်တစ်ခု -</p> <p>‘‘<b>သံယမတော ဝေရံ န စီယတိ</b>’’ (နေတ္တိ၊ဋ္ဌ၊၁၈၉။)</p> <p><b>သံယမတော</b>၊ ကိုယ်၊ နှုတ်၊ စိတ်တို့ကို ကောင်းစွာ စောင့်စည်းလျက်ရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်အား။ <b>ဝေရံ</b>၊ ရန်ဟူသမျှသည်။ <b>န စီယတိ</b>၊ ကြီးပွားတိုးတက်မှု မရှိပေ။</p> <p>စောင့်စည်းမှုရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်သန္တာန်မှာ ဘာရန်မှ မကြီးပွားနိုင်ဘူး။ မတိုးတက်နိုင်ဘူး။ <b>ကာယကံစောင့်စည်းမှု</b> ရှိရမယ်, <b>ဝစီကံစောင့်စည်းမှု</b> ရှိရမယ်, <b>မနောကံစောင့်စည်းမှု</b> ရှိရမယ်။ စဉ်းစားကြည့်ပါနော်။ ဘုရားပေးနေတဲ့ နည်းလမ်းလေးတွေ ကာယကံကလည်း စောင့်စည်းမှု မရှိဘူး၊ နေချင်သလို နေတယ်, လုပ်ချင်တာ လုပ်တယ်။ ဝစီကံကလည်း စောင့်စည်းမှု မရှိဘူး။ ပြောချင်တာတွေ ပြောတယ်, ပြောချင်သလို ပြောတယ်။ အဲဒီပုဂ္ဂိုလ်မှာ ရန်များမလား? မများဘူးလား? စဉ်းစားကြည့်ပါ။ ဘုရားပေးနေတဲ့ နည်းလမ်းပဲ။</p> <p>မိမိတို့က ရန်ကို အလိုမရှိခဲ့ရင် ရန်ငြိမ်းကြောင်းဖြစ်တဲ့ ကျင့်စဉ်လေးတွေ စနစ်တကျ ဘုရားရှင် ညွှန်ကြားထားတဲ့အတိုင်း ကျင့်တတ်ဖို့တော့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်တယ်။ လက်တွေ ခြေတွေကို ထိန်းသိမ်းထားပါ။ လှုပ်ချင်တိုင်း မလှုပ်ပါနဲ့။ စောင့်စည်းမှု အမြဲတမ်းရှိပါ။ ဝစီကံ လက်နှစ်လုံးလောက်ရှိတဲ့ ပါးစပ်ကလေး အမြဲတမ်း ပိတ်ထားပါ။ စောင့်စည်းနေပါ။ ရန်တွေ ငြိမ်းမသွားဘူးလား? ငြိမ်းသွားတယ်။ ဟိုအကြောင်းပြောလိုက် ဒီအကြောင်းပြောလိုက် စပ်စပ် စပ်စပ် ပြောချင်တာတွေ တတွတ်တွတ် လျှောက်ပြီး ပြောနေတယ်။ ကရားရေလွှတ် တတွတ်တွတ် ပြောနေတယ်။ သူများအကြောင်း မပြောရဘူး။</p> <p>ဘုန်းကြီးက တစ်ခါတစ်လေ ခေါ်ပြီး နည်းနည်းပါးပါး ဆုံးမတယ်။ တပည့်တော်တို့ မပြောပါဘူး။ သူများအကြောင်း ဘယ်တော့ မပြောဘူး။ ပြောလိုက်တာတွေကတော့ အောက်မှာ တစ်ပုံကြီးပဲ။ ဟုတ်တယ်မဟုတ်လား? ဒါပေမဲ့ သူတို့ ခေါ်ပြောလိုက်လို့ရှိရင် တပည့်တော် သူများအကြောင်း ဘယ်တော့မှ မပြောဘူးတဲ့ ဟုတ်လား? ဟင်...အဲဒီလိုဆိုရင်တော့ ရန်တွေက တိုးပွားပြီး မလာဘူးလား? လာပြီနော်။</p> <p>ဘုရားပေးတာက စောင့်စည်းရမယ်။ ကာယကံ စောင့်စည်းရမယ်, ဝစီကံ စောင့်စည်းရမယ်, ဒီကာယကံ ဝစီကံတွေက စောင့်စည်းရေးအတွက် နံပါတ်တစ် ဘာကို ကြိုတင်စောင့်စည်းဖို့လိုသလဲ? <b>မနောကံ</b>ခေါ်တဲ့ စိတ်ဓာတ်ကလေးကို စောင့်စည်းဖို့ လိုတယ်။ လှုပ်ချင်တဲ့ လက်ကလေးတွေ မလှုပ်မိအောင် စောင့်စည်းထားဖို့ လိုတယ်။ ပြောချင်တဲ့ စကားလေးတွေ မပြောမိအောင် စိတ်ဓာတ်ကလေးကို စောင့်စည်းထားဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်တယ်။ ဒါကြောင့် စောင့်စည်းမှုရှိနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်သန္တာန်မှာ ဒီရန်ဟူသမျှ ဘယ်တော့မှ ကြီးပွားမှု မဖြစ်ဘူး။ ဒါကြောင့် ရန်အလိုမရှိခဲ့ဘူးဆိုရင် စိတ်ချမ်းသာ, ကိုယ်ချမ်းသာနေချင်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မှန်ခဲ့လို့ရှိရင် စောင့်စည်းမှုရှိဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်တယ်။</p> <p>စပါးလုံးရွေးရင်လည်း ပါးစပ်ကလေးပိတ်ထားဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်တယ်။ ကြက်သွန်လှီးရင်လည်း ပါးစပ်ကလေးပိတ်ထားဖို့တော့ မလိုဘူးလား? အဲဒါပဲ ကြက်သွန်ထဲ တံတွေးလည်း မပါစေချင်တာလဲ အကြောင်းပါပါတယ်။ အာလူးလှီးရင်လည်း ပါးစပ်က ဖွင့်ထားတယ်။ ကြက်သွန်လှီးရင် ပါးစပ်က ဖွင့်ထားတယ်။ စပါးလုံးရွေးရင်လည်း ပါးစပ်ဖွင့်ထားတယ်ဆိုတော့ ရန်တွေက မများဘူးလား? များကုန်ပြီ။ နောက်တစ်ခု -</p> <p>‘‘<b>ကုသလော စ ဇဟာတိ ပါပကံ</b>’’</p> <p><b>ကုသလော စ</b>၊ ကုသိုလ်တရားသည်လည်းပဲ။ <b>ပါပကံ</b>၊ အကုသိုလ်တရားကို။ <b>ဇဟာတိ</b>၊ ပယ်စွန့်နိုင်ပါပေ၏၊</p> <p>ကုသိုလ်တရားတွေက အကုသိုလ်တရားကို ပယ်စွန့်နိုင်တယ်။ ပေးကမ်းလှူဒါန်းတဲ့ ကုသိုလ်တရားတွေ ဖြစ်ခဲ့ရင် ဒီ<b>ကုသိုလ်စေတနာ</b>တွေက နှမြောဝန်တိုခြင်းဆိုတဲ့ အကုသိုလ်တရားတွေကို ပယ်စွန့်နိုင်တဲ့ စွမ်းအားရှိတယ်။ သီလဖြူစင်လာပြီဆိုရင် <b>သီလကုသိုလ်စေတနာ</b>တွေက သီလညစ်နွမ်းကြောင်းဖြစ်တဲ့ အကုသိုလ်ကို ပယ်စွန့်နိုင်တဲ့ စွမ်းအားရှိတယ်။ သမာဓိ အောင်မြင်လာပြီဆိုလို့ရှိရင် သမာဓိရဲ့ အနှောင့်အယှက်ဖြစ်တဲ့ <b>နီဝရဏအကုသိုလ်တရား</b>တွေ သမာဓိက ပယ်စွန့်နိုင်တဲ့ စွမ်းအားရှိတယ်။ ပညာဘာဝနာတွေက တိုးတက်လာပြီဆိုရင် ဒီ<b>ဝိပဿနာဉာဏ်ပညာ</b>တွေက တဒင်္ဂအားဖြင့် ရာဂ ဒေါသ မောဟ အစရှိတဲ့ ကိလေသာ အညစ်အကြေးတွေကို ပယ်စွန့်နိုင်တဲ့ စွမ်းအားရှိတယ်။</p> <p>အဲဒီ စွမ်းအင်တွေက ရင့်ကျက်လာလို့ <b>မဂ်ကုသိုလ်</b>ဆိုတဲ့ အဆင့်အတန်း မြင့်မားနေတဲ့ ကုသိုလ်အထိ ရောက်ခဲ့မယ်ဆိုရင် ထို<b>မဂ်ကုသိုလ် အရိယာမဂ်ကုသိုလ်</b>တွေက ကိလေသာအကုသိုလ်တရား အားလုံးကို အဆင့်ဆင့် ပယ်စွန့်နိုင်တယ်။ ပယ်စွန့်နိုင်လို့ရှိရင် ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည် ကိလေသာတွေမှ မလွတ်ဘူးလား? လွတ်ပြီ။ ကိလေသာတို့မှ လွတ်မြောက်ပြီဆိုလို့ရှိရင် ထိုပုဂ္ဂိုလ် ဘာဖြစ်မလဲ?</p> <p>‘‘<b>ရာဂဒေါသမောဟက္ခယာ သ နိဗ္ဗုတောတိ</b>’’</p> <p><b>ရာဂဒေါသမောဟက္ခယာ</b>၊ ရာဂ, ဒေါသ, မောဟ တို့၏ ကုန်ခမ်းသွားခြင်းကြောင့်။ <b>သ</b>၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည်။ <b>နိဗ္ဗုတော</b>၊ ကိလေသာဟူ အပူခပ်သိမ်းမှ အငြိမ်းကြီး ငြိမ်းအေးရပေ၏၊</p> <p>ရာဂ, ဒေါသ, မောဟတွေ ကုန်ပြီဆိုရင် ကိလေသာ အပူမီးတွေ အကုန်လုံးငြိမ်းပြီ။ ကိလေသာ အပူမီးတွေ အကုန်လုံးငြိမ်းပြီ။ ကိလေသာ အပူမီးတွေ ငြိမ်းပြီဆိုလို့ရှိရင် ကိလေသာ အစိုဓာတ် အစေးဓာတ်ရှိမှ ဖြစ်နိုင်တဲ့, အကျိုးပေးနိုင်တဲ့ စွမ်းအားရှိတဲ့ ကံတွေလည်း ငြိမ်းသွားတယ်။ ကံတွေလည်း ကုန်ပြီ ကံကိလေသာတွေ အားလုံး ကုန်ပြီဆိုရင် နောက်ထပ်တစ်ဖန် ဘဝသစ်မှာ ဖြစ်မှု ရှိသေးလား? မရှိတော့ဘူး။ နောက်ထပ်တစ်ဖန် ဘဝသစ်၌ ဖြစ်မှု မရှိတော့ဘူးဆိုရင် ထိုပုဂ္ဂိုလ် <b>သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲဒုက္ခ</b>မှ အကျွတ်ကြီး ကျွတ်ပြီ။ အလွှတ်ကြီး လွှတ်ပြီ။ ဒါကြောင့် ခုနက အင်္ဂါငါးချက် ကြီးပွားတိုးတက်ရေး လမ်းစဉ်ငါးခုကို ရွက်ဆောင်လိုတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်သည် နံပါတ်တစ် ဘာဖြစ်ရမလဲ?</p> <p><b>ဝဒညူ</b>၊ ဘုရားအစရှိသော အရိယာသူတော်ကောင်းတို့ ဆိုဆုံးမအပ်သည့် သီလကျင့်စဉ်, သမာဓိကျင့်စဉ်, ပညာကျင့်စဉ်ကို ထိုးထွင်းသိမြင်တတ်သော ဉာဏ်ပညာရှိသည် ဖြစ်၍။</p> <p>ဟော...ကြီးပွားရေး လမ်းစဉ်ငါးခုကို ရွက်ဆောင်မယ့်ပုဂ္ဂိုလ်မှာ နံပါတ်တစ် ရင်းနှီးရမှာက ဘာလဲ? သီလကျင့်စဉ်, သမာဓိကျင့်စဉ်, ပညာကျင့်စဉ်တွေကို လက်တွေ့ကျင့်ပြီး လက်တွေ့ ထိုးထွင်းသိထားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ရမယ်။ ဖြစ်ပြီးတော့ ဘာဖြစ်လဲ? နောက်ထပ် အရေးကြီးလွန်းလို့နော်။</p> <p>‘‘<b>မာတာပိတုကိစ္စကရော၊ ပုတ္တဒါရဟိတော သဒါ။<br> အန္တောဇနဿ အတ္ထာယ၊ ယေ စဿ အနုဇီဝိနော။<br> ဥဘိန္နဉ္စေဝ အတ္ထာယ၊ ဝဒညူ ဟောတိ သီလဝါ။</b>’’</p> <p><b>သီလဝါ</b>၊ ကိုယ်ကျင့်သီလနှင့် ဖြူစင်ဖြောင့်စင်းလျက်ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ <b>မာတာပိတုကိစ္စကရော</b>၊ မိဘနှစ်ပါးတို့၏ ကိစ္စကို ရွက်ဆောင်ပြုကျင့်လေ့ ရှိသည်။ <b>ဟောတိ</b>၊ ဖြစ်၏။ <b>သဒါ</b>၊ အခါ ခပ်သိမ်း။ <b>ပုတ္တဒါရဟိတော</b>၊ သားမယားတို့ရဲ့ အစီးအပွားကို ရွက်ဆောင်လေ့ရှိသည်။ <b>ဟောတိ</b>၊ ဖြစ်၏။ <b>အန္တောဇနဿ</b>၊ အတွင်းနေ လူအပေါင်း၏။ <b>အတ္ထာယ စ</b>၊ အကျိုးငှာလည်းကောင်း။ <b>ယေ စ</b>၊ အကြင်သူတို့သည်လည်း။ <b>အဿ</b>၊ ထိုသူတော်ကောင်းအား။ <b>အနုဇီဝိနော</b>၊ အစဉ်မှီ၍ အသက်မွေးနေကြကုန်၏။ <b>တေ တံ</b>၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်တို့၏။ <b>အတ္ထာယ စ</b>၊ အကျိုးငှာလည်းကောင်း။ <b>ဥဘိန္နံ စေဝ</b>၊ (မိဘ၊ သားမယား၊ အတွင်းလူ၊ မှီခိုသူ ဟုဆိုအပ်သော) နှစ်ဦးနှစ်ဖက်သော သူတို့၏။ <b>အတ္ထာယ</b>၊ အကျိုးငှာလည်းကောင်း။ <b>ပဋိပန္နော</b>၊ ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများ အားထုတ်လျက်ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ <b>ဟောတိ</b>၊ ဖြစ်၏၊</p> <p>ဘုရား အစရှိသော အရိယာသူတော်ကောင်းတို့ ဆိုဆုံးမထားအပ်တဲ့ သီလကျင့်စဉ်, သမာဓိကျင့်စဉ်, ပညာကျင့်စဉ်တွေကို တကယ်လက်တွေ့ ကျင့်သုံးပြီး ဖြူစင်ဖြောင့်စင်းနေတဲ့ သီလရှိတဲ့ သူတော်ကောင်းက မိဘကို ပြုစုလုပ်ကျွေးပါ။ သားတွေ မယားတွေကို အခါခပ်သိမ်း အကျိုးစီးပွားရှိအောင် ပြုစုလုပ်ကျွေးပါ။ မိမိ အတွင်းနေ လူတို့ရဲ့အကျိုး မိမိကို မှီခိုနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေရဲ့ အကျိုးတွေကို ရွက်ဆောင်နိုင်တဲ့ ကျင့်ဝတ်ပဋိပတ်ဖြင့် ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်ပြီးတော့ နေထိုင်ပါ။ နောက်တစ်ခု -</p> <p>‘‘<b>ဉာတီနံ ပုဗ္ဗပေတာနံ၊ ဒိဋ္ဌေ ဓမ္မေ စ ဇီဝတံ။<br> သမဏာနံ ဗြာဟ္မဏာနံ၊ ဒေဝတာနဉ္စ ပဏ္ဍိတော။<br> ဝိတ္တိသဉ္ဇနနော ဟောတိ၊ ဓမ္မေန ဃရမာဝသံ။</b>’’</p> <p><b>ဃရံ</b>၊ အိမ်ရာထောင် လူ့ဘောင်ကို။ <b>ဓမ္မေန</b>၊ တရားသဖြင့်။ <b>အာဝသံ</b>၊ နေထိုင်လျက်ရှိသော။ <b>ပဏ္ဍိတော</b>၊ ပညာရှိတဲ့ သူတော်ကောင်းသည်။ <b>ပုဗ္ဗပေတာနံ</b>၊ ကွယ်လွန်ကြပြီးကုန်သော။ <b>ဉာတီနံ စ</b>၊ ဆွေမျိုးတို့၏လည်းကောင်း။ <b>ဒိဋ္ဌေ ဓမ္မေ</b>၊ မျက်မှောက်သော ကိုယ်၏ အဖြစ်၌။ <b>ဇီဝတံ</b>၊ အသက်ရှင်လျက် ရှိကြကုန်သော။ <b>ဉာတီနံ စ</b>၊ ဆွေမျိုးတို့၏လည်းကောင်း။ <b>သမဏာနံ</b>၊ သမဏ အမည်ရတဲ့ သူတော်ကောင်းတို့၏လည်းကောင်း။ <b>ဗြာဟ္မဏာနံ စ</b>၊ ဗြဟ္မဏ အမည်ရ သူတော်ကောင်းတို့၏လည်းကောင်း။ <b>ဒေဝတာနဉ္စ</b>၊ နတ်တို့၏လည်းကောင်း။ <b>ဝိတ္တိသဉ္ဇနနော</b>၊ နှစ်သက် မြတ်နိုးခြင်းကို ဖြစ်စေတတ်သည်။ <b>ဟောတိ</b>၊ ဖြစ်၏၊</p> <p>ကွယ်လွန်သွားတဲ့ ဆွေမျိုးတွေအတွက်လည်း ကောင်းမှု ကုသိုလ်ပြုပြီး အမျှအတန်း ပေးဝေပါ။ မျက်မှောက် မိမိမှာ ထင်ရှားရှိတဲ့ မိမိကို မှီတင်း နေထိုင်တဲ့ ဆွေမျိုးသားချင်းတို့ရဲ့ အကျိုးတွေကိုလည်း ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်ပါ။ သမဏ ဗြဟ္မဏ အမည်ရတဲ့ သူတော်ကောင်းတွေ ဗလိနတ်စာကို ပူဇော်ခံထိုက်တဲ့ နတ်တွေရဲ့ အကျိုးကို ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်ပါ။ ထိုသူတော်ကောင်း ဆွေမျိုးသားချင်းတွေနှင့်တကွ သမဏ ဗြဟ္မဏ အမည်ရတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ် နတ်တို့ရဲ့ နှစ်သက်ခြင်း ဖြစ်စေတတ်သော ကျင့်ဝတ်ပဋိပတ်ကို တကယ်လက်တွေ့ ကျင့်နေပါ။ အဲဒီလို ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်ပြီးတော့ အိမ်ရာတည်ထောင် လူ့ဘောင်မှာ စိုးအုပ်ပြီး နေထိုင်ပါ။ နေထိုင်ခဲ့မယ်ဆို ဘာဖြစ်မလဲ?</p> <p>‘‘<b>သော ကရိတွာန ကလျာဏံ၊ ပုဇ္ဇော ဟောတိ ပသံသိယော။<br> ဣဓေဝ နံ ပသံသန္တိ၊ ပေစ္စ သဂ္ဂေ ပမောဒတိ။</b>’’</p> <p><b>သော</b>၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည်။ <b>ကလျာဏံ</b>၊ ကောင်းမှုကုသိုလ်အဝဝကို။ <b>ကရိတွာန</b>၊ ပြုကျင့်၍ ထားခြင်းကြောင့်။</p> <p>ဘာကောင်းမှု ကုသိုလ်တွေလဲ? နံပါတ်တစ် သီလကျင့်စဉ်, သမာဓိကျင့်စဉ်, ပညာကျင့်စဉ်ကို တကယ်လက်တွေ့ကျင့်တယ်။ ကျင့်ပြီးတဲ့ အချိန်အခါမှာ နံပါတ်နှစ်အားဖြင့် ဘာလုပ်သလဲ? ခုနက ကောင်းမှုကုသိုလ် ပြုသင့် ပြုထိုက်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ် ဘယ်နှစ်မျိုးလဲ? ငါးဦးနော်။ ပူဇော်သင့် ပူဇော်ထိုက်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ငါးဦး အပေါ်မှာ ပူဇော်ခြင်းဆိုတဲ့ ကောင်းမှုကုသိုလ်တွေ ပြုတယ်။ ကွယ်လွန်သွားတဲ့ ဆွေမျိုးသားချင်းတွေ မျက်မှောက်ဘဝမှာ ထင်ရှားရှိနေတဲ့ ဆွေမျိုးသားချင်းတွေ အကျိုးတွေကို ပြုတယ်။ သမဏ ဗြဟ္မဏ အမည်ရတဲ့ သူတော်ကောင်း နတ်တွေရဲ့ အကျိုးတွေကို ပြုစုရွက်ဆောင်တယ်။ အဲဒီလို ကောင်းမှုကုသိုလ်တွေ ပြုခြင်းကြောင့် ဒီပုဂ္ဂိုလ် ဘာဖြစ်မလဲ?</p> <p><b>သော</b>၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည်။ <b>ကလျာဏံ</b>၊ ကောင်းမှုကုသိုလ်ကို။ <b>ကရိတွာန</b>၊ ပြုကျင့်ခြင်းကြောင့်။ <b>ပုဇ္ဇော</b>၊ ပူဇော်ခံထိုက်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ <b>ပသံသိယော</b>၊ ချီးမွမ်းခံထိုက်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ <b>ဟောတိ</b>၊ ဖြစ်ပါပေ၏၊</p> <p>ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက် ကြည့်လိုက်တော့ သီလကျင့်စဉ်တွေလည်း ဖြူစင်ပြီး။ သမာဓိ စခန်းတွေလည်း အောင်မြင်စွာ ထူထောင်နိုင်ပြီး။ ဝိပဿနာဉာဏ်ပညာတွေလည်း ရင့်ကျက်တဲ့ အဆင့်အထိ ရောက်ပြီး။ စွမ်းအားရှိခဲ့လို့ မဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ်ထိ ဆိုက်လည်း ဆိုက်ချင် ဆိုက်ပြီး။ အဲဒီလို သူတော်ကောင်းတစ်ဦးက မိဘကို ရိုသေစွာ ပြုစုလုပ်ကျွေးတယ်။ သားတွေ မယားတွေကို ရိုသေစွာ ပြုစုလုပ်ကျွေးတယ်။ ဆွေမျိုးတွေအတွက် ရိုရိုသေသေနဲ့ ပြုစုလုပ်ကျွေးတယ်။ သမဏ ဗြဟ္မဏ အမည်ရတဲ့ သူတော်ကောင်းတွေကို ရိုသေစွာ ပြုစုလုပ်ကျွေးတယ်။ မိရိုးဖလာ ပူဇော်သင့် ပူဇော်ထိုက်တဲ့ ဗလိနတ်စာပူဇော်ထိုက်တဲ့ နတ်တွေကို ရိုသေစွာ ပြုစုလုပ်ကျွေးပြီး။ အဲဒီလို ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ကို ဘေးက ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ကနေ လှမ်းပြီး ကြည့်လိုက်ပါ။ ဒီပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်က ချီးမွမ်းထိုက်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်လို့ ပြောမလား? ကဲ့ရဲ့ထိုက်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်လို့ ပြောမလား? ချီးမွမ်းထိုက်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ပဲနော်။</p> <p>အပူဇော်ခံထိုက်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်လို့ရော မပြောနိုင်ဘူးလား? ပြောနိုင်တယ်။ ကောင်းတဲ့ ဓာတ်ငွေးတွေက သူ့သန္တာန်မှာ ကိန်းဝပ်နေတဲ့အတွက် ပစ္စုပ္ပန်မှာ ဒီပုဂ္ဂိုလ်သည် ကြီးပွားတိုးတက်နိုင်တယ်။ နောင်တမလွန်မှာ သံသရာခရီး မဆုံးသေးလို့ ဆက်ရန်ရှိသေးရင် ဒီပုဂ္ဂိုလ်အတွက် ကြီးပွားတိုးတက်မှု မဖြစ်နိုင်ဘူးလား? ဖြစ်နိုင်တယ်။ ဒါကြောင့် -</p> <p>‘‘<b>သော ကရိတွာန ကလျာဏံ၊ ပုဇ္ဇော ဟောတိ ပသံသိယော။<br> ဣဓေဝ နံ ပသံသန္တိ၊ ပေစ္စ သဂ္ဂေ ပမောဒတိ။</b>’’</p> <p><b>သော</b>၊ ထိုသူတော်ကောင်းသည်။ <b>ကလျာဏံ</b>၊ ကောင်းမှုကုသိုလ်ကို။ <b>ကရိတွာန</b>၊ ပြုကျင့်ခြင်းကြောင့်။ <b>ပုဇ္ဇော</b>၊ ပူဇော်ထိုက်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ <b>ပသံသိယော</b>၊ ချီးမွမ်းခံထိုက်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ <b>ဟောတိ</b>၊ ဖြစ်၏။ <b>ဣဓေဝ</b>၊ ဤပစ္စုပ္ပန် လောက၌ပင်လျှင်။ <b>နံ</b>၊ ထိုသူတော်ကောင်းကို။ <b>ပသံသန္တိ</b>၊ ချီးမွမ်းကြကုန်၏။ <b>ပေစ္စ</b>၊ တမလွန် နတ်ပြည်၌လည်းဘဲ။ <b>သဂ္ဂေ</b>၊ နတ်ပြည်၌။ <b>ပမောဒတိ</b>၊ နှစ်သက်ရွှင်ပြ ဝမ်းမြောက်ရပေ၏၊</p> <p>ပစ္စုပ္ပန်မှာလည်း ဘုရားအစရှိသော အရိယာသူတော်ကောင်းတို့က ဒီလို သီလကျင့်စဉ် သမာဓိကျင့်စဉ် ပညာကျင့်စဉ်တွေကို လက်တွေ့ ကျင့်ပြီးတော့ ဖြူဖြူစင်စင်ဖြင့် ဒါနကောင်းမှုကုသိုလ် တွေကို ပြုနေတဲ့အတွက် ဘုရားအစရှိသော အရိယာသူတော်ကောင်းတို့က ချီးမွမ်းတယ်။ နောင်တမလွန် လောကမှာလည်း သံသရာခရီးဆိုတာ ထင်ရှားရှိခဲ့ရင် နတ်ပြည် နတ်လောက ဗြဟ္မာ့ပြည် ဗြဟ္မာ့လောကမှာ နှစ်သက်ရွှင်ပြုံးပြီး ကြည်ကြည်လင်လင် ဝမ်းသာစွာဖြင့် နေထိုင်ရမယ်။</p> <p>ပစ္စုပ္ပန်မှာလည်း ကြီးပွားတယ်။ နောင်တမလွန်မှာလည်း မကြီးပွားဘူးလား? ကြီးပွားမယ်။ ငိုမဲ့ငိုမဲ့ ရှုံမဲ့ရှုံမဲ့ နေရတဲ့ ပုံစံမျိုး ဟုတ်သလား? မဟုတ်ဘူး။ အိမ်က မောင်းချလို့ ပေကပ်ပေကပ် လှည့်ကြည့်လှည့်ကြည့်နဲ့ ဆင်းသွားမဲ့ ပုံစံမျိုးတွေရော ဟုတ်သလား? မဟုတ်ဘူး။ အဆင့်အတန်း မြင့်နေတဲ့ ကောင်းမှုကုသိုလ်ကံတွေကို ထူထောင်ထားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်အဖို့ ပစ္စုပ္ပန်မှာပဲဖြစ်စေ သံသရာမှာပဲဖြစ်စေ အမြဲတမ်း ကြည်လင်ရွှင်ပြ ဝမ်းမြောက်ပြီးတော့ စိတ်ချမ်းသာ ကိုယ်ချမ်းသာဖြင့် နေထိုင်ရမယ်။</p> <p>ဒီလိုဆိုရင် ဒီလိုကြီးပွားတိုးတက်ရေး လမ်းစဉ်လေးတွေ လိုက်နာပြုကျင့်ဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်ပါတယ်နော်။ ဒါကြောင့် ဒီနေ့ အလှူရှင်အပေါင်းတို့လည်း သီလကျင့်စဉ်, သမာဓိကျင့်စဉ်, ပညာကျင့်စဉ်တွေကို တကယ်လက်တွေ့ ကျင့်နိုင်ပြီးတော့ ဘုရားနှစ်ခြိုက်တော်မူတဲ့ မိဘတွေကို ရိုသေစွာ ပြုစုလုပ်ကျွေးခြင်း။ သားမယား, ကျေးကျွန်, အလုပ်သမားတွေကို ရိုသေစွာ ပြုစုလုပ်ကျွေးခြင်း။ အိမ်နီးချင်း လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက် မိမိတို့အပေါ်မှာ တာဝန်ကျ ရွက်ဆောင်ပေးနေတဲ့ ဝန်ထမ်းတွေအပေါ်၌ ရိုသေစွာ ပြုစုလုပ်ကျွေးခြင်း။ ဗလိနတ်စာ ပူဇော်ခံထိုက်တဲ့ နတ်အပေါင်းတို့ကို ရိုသေစွာ ပြုစုလုပ်ကျွေးခြင်း။ သမဏ ဗြဟ္မဏအမည်ရတဲ့ သူတော်ကောင်းတွေကို ရိုသေစွာ ပြုစုလုပ်ကျွေးခြင်းဆိုတဲ့ ဒါနကောင်းမှုကုသိုလ်တွေကို ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်နိုင်ကြပါစေ။ အားထုတ်နိုင်တဲ့အတွက် ထိုသီလကျင့်စဉ်, သမာဓိကျင့်စဉ်, ပညာကျင့်စဉ်တွေရဲ့ စွမ်းအားကြောင့် ကိလေသာခပ်သိမ်းမှ လွတ်မြောက်နိုင်ကြပါစေလို့ ဆုတောင်းပန်ထွာပြီးတော့ ကဲ...ရေစက်ချ အမျှဝေကြရအောင်နော်။</p> 88hswy6et8l57kz062vwffasv1e8p3q 22070 22069 2026-06-13T16:25:03Z Tejinda 173 22070 wikitext text/x-wiki {{header | title = လိစ္ဆဝိကုမာရကသုတ် | author = ဖားအောက်တောရဆရာတော် | override_author = | editor = | translator = | contribuor = | override_contributor = | section = '''စာစစ်ရန် လိုအပ်သည်''' | previous = [[ဒုတိယဟတ္ထကသုတ်]] | previous2 = | next = [[အစ္ဆရာသုတ်]] | next2 = | year = | notes = | edition = | categories = ဖားအောက်တောရ | shortcut = | portal = }} <h3>လိစ္ဆဝိကုမာရကသုတ္တန်</h3> <h3>ပထမပိုင်း</h3> <p>၁၃၅၉-ခုနှစ် ဝါဆိုလပြည့်နေ့ ဖားအောက်တောရစင်္ကြံကျောင်း, ကျွဲတညင်းကျောင်း, စိတ္တလတောင်ကျောင်းတို့၌ ပုရိမဝါဆိုဝါကပ်တော်မူကြကုန်သော သံဃာတော် (၁၄၅)ပါး အစရှိသော အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်တို့အား ဒါယကာ, ဒါယိကာအပေါင်းတို့က ဝါဆိုသင်္ကန်း ကပ်လှူသည့် အလှူပွဲ၌ အနုမောဒနာတရားအဖြစ် ဟောကြားအပ်သော <b>လိစ္ဆဝိကုမာရကသုတ္တန်</b> တရားဒေသနာတော်။ ဒီသုတ္တန်က အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ပဉ္စကနိပါတ်မှာ မြတ်စွာဘုရား ဟောကြားထားတော်မူတဲ့ သုတ္တန်တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။</p> <p>ဒီသုတ္တန်လေးဟောကြားရတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်က ဒီနေ့ အလှူရှင်အပေါင်းတို့နှင့်တကွ တရားနာပရိတ်အပေါင်း သူတော်ကောင်းတိုင်း (သို့မဟုတ်) ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် သူတော်စင် သူတော်ကောင်းပုဂ္ဂိုလ်(အပေါင်းတိုင်း)သည် ဘာဖြစ်သလဲ? ပစ္စုပ္ပန်, သံသရာ နှစ်ဖြာ၌ ကြီးပွားတိုးတက်ဖို့ရန်အတွက် လိုလား တောင့်တနေတဲ့ စိတ်ဓာတ်ရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ များကြပါတယ်နော်။ ပစ္စုပ္ပန်မှာလည်း ကြီးပွား တိုးတက်ချင်တယ်, နောင်သံသရာမှာလည်း ကြီးပွား တိုးတက်ချင်ကြတယ်ဆိုရင် ဘုရားရှင်ရဲ့ ကြီးပွားတိုးတက်အောင် ရွက်ဆောင်တဲ့ နည်းလမ်းကောင်းလေးတွေကို သိထားဖို့တော့ မလိုဘူးလား? လိုပါတယ်နော်။</p> <p>ဘုရားရှင်က တပည့်သာဝကတွေ <b>ပစ္စုပ္ပန် ကြီးပွားတိုးတက်ရေး</b>, <b>သံသရာ ကြီးပွားတိုးတက်ရေး</b>, <b>ပစ္စုပ္ပန် သံသရာ နှစ်ဖြာ ကြီးပွားတိုးတက်ရေး</b>အတွက် နည်းလမ်းကောင်းတွေ အမျိုးမျိုး (၄၅)ဝါ ကာလပတ်လုံး ဟောကြားပြသ ဆိုဆုံးမတော်မူခဲ့ပါတယ်။ ထိုကြီးပွားတိုးတက်ရေး လမ်းစဉ်တွေထဲက ဒီနေ့ဟောမဲ့ သုတ္တန်က ကြီးပွားရေး လမ်းညွှန်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်နော်။</p> <p>ဒီသုတ္တန်က ဘယ်လို ဖြစ်ပေါ်လာသလဲဆိုတော့ - တစ်ချိန် မြတ်စွာဘုရား ဝေသာလီပြည် မဟာဝုန်တောအတွင်းမှာ တည်ရှိတဲ့ စုလစ်မွန်းချွန် အထွဋ်တပ်ထားတဲ့ ပြဿဒ်ဆောင်ဆိုပြီး နာမည်ကြီးနေတဲ့ ဂန္ဓကုဋီကျောင်းတော်မှာ မြတ်စွာဘုရား သီတင်းသုံး စံနေတော်မူခိုက် ဖြစ်တယ်။ ထိုကျောင်းတော်က ဝေသာလီပြည် အနီးမှာရှိနေတဲ့ အလွန် ကြီးကျယ်တဲ့ မဟာဝုန်တောကြီး အတွင်းမှာ တည်ရှိနေတဲ့ ကျောင်းတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။</p> <p>ဒီကျောင်းမှာ သီတင်းသုံးစဉ်အခါ မြတ်စွာဘုရားက တစ်နေ့နံနက် ဝေသာလီမြို့တွင်းမှာ ဆွမ်းခံကြွ ဆွမ်းစားခြင်းကိစ္စ ပြီးဆုံးတဲ့ အချိန်အခါမှာ မဟာဝုန်တောအတွင်းကို ဝင်ရောက်ပြီးတော့ သစ်ပင်တစ်ပင်ရင်းအောက်မှာ နေ့သန့်စင်တော်မူပါတယ်။ နေ့သန့်စင်တယ်ဆိုတာက နေ့အခါမှာ ဘုရားရှင်သည် <b>ဖလသမာပတ်</b> (သို့မဟုတ်) <b>နိရောဓသမာပတ်</b> အစရှိတဲ့ တစ်မျိုးမျိုးသော သမာပတ်ကို ဝင်စားပြီး အချိန်ကို ကုန်လွန်စေတော်မူတာကို နေ့သန့်စင်တော်မူတယ်လို့ ခေါ်ပါတယ်။ အဲဒီလို နေ့သန့်စင်တော်မူနေတဲ့ အချိန်အခါမှာ ဘာဖြစ်လာသလဲ?</p> <p>လိစ္ဆဝိမင်းသားတစ်စုတို့က အသင့်ပြင်ဆင်ထားတဲ့ လေးမြားတွေ စွဲကိုင်ပြီးတော့ ခွေးအပေါင်းခြံရံလျက် မဟာဝုန်တောအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ပြီး လာခဲ့ကြတယ်။ မုဆိုးလိုက်ဖို့ရန်ဆိုတဲ့ ဦးတည်ချက်ဖြင့် ဒီလို ဝင်လာလိုက်တဲ့အခါ သစ်ပင်တစ်ပင်ရဲ့အောက်၌ သမာပတ်ဝင်စားပြီး သီတင်းသုံး ထိုင်နေတော်မူတဲ့ မြတ်စွာဘုရားကို မြင်တွေ့ကြတယ်။ အဲဒီလို မြင်တွေ့လိုက်တဲ့ ချိန်ခါကျတော့ ဘာလုပ်သလဲ?</p> <p>မိမိတို့ အသင့်ပြင်ဆင်ပြီး ယူဆောင်ခဲ့တဲ့ လေးတွေ, မြားတွေ အားလုံး လွှင့်ပစ် လိုက်ပြီးတော့ ခွေးတွေကို သင့်တော်တဲ့ တစ်နေရာ မောင်းနှင်လိုက်တယ်။ မောင်းနှင်ပြီးတဲ့ ချိန်ခါကျတော့မှ မြတ်စွာဘုရား ရှိရာဘက်သို့ လက်အုပ်ချီမိုး ရှိခိုးပြီးတော့ မြတ်စွာဘုရားကို ရိုသေစွာ ချဉ်းကပ်ပြီးတော့ ထိုင်နေကြတယ်။ လက်အုပ်ကလေးတွေ ကိုယ်စီချီပြီးတော့နော်။</p> <p>အဲဒီ အချိန်ခါမှာ ဘာဖြစ်လာသလဲဆိုတော့ မဟာနာမ်လိစ္ဆဝိမင်းသား တစ်ဦးကလည်း မဟာဝုန်တောအတွင်းမှာ အညောင်းပြေ လမ်းလျှောက်ပြီးတော့ လာခဲ့ပါတယ်။ လမ်းလျှောက်ရင်းနဲ့ ဒီလိစ္ဆဝိမင်းသားလေးတွေ တိတ်ဆိတ် ငြိမ်သက်စွာဖြင့် လက်အုပ်ချီပြီးတော့ ဘုရားရှင်ကို ဆည်းကပ်ခစားနေတာ မြင်လိုက်တော့ စိတ်ထဲမှာ သိပ်ဝမ်းသာသွားတယ်နော်။ ဝမ်းသာသွားတဲ့အတွက် ဒီမဟာနာမ်လိစ္ဆဝိမင်းသားက ဘာလုပ်သလဲ? ဘုရားရှင်ရှိရာ ချဉ်းကပ်ပြီး မြတ်စွာဘုရားကို ရိုသေစွာ ရှိခိုးတယ်။ သင့်တင့်လျောက်ပတ်တဲ့ တစ်နေရာမှာ ထိုင်တယ်။ ထိုင်ပြီးတဲ့ ချိန်ခါကျတော့မှ မဟာနာမ်လိစ္ဆဝိမင်းသားက နေပြီးတော့ ဝမ်းမြောက်တဲ့ <b>ဥဒါန်းစကား</b>လေးတစ်ခု မြွက်ကြားတယ်။ ဘယ်လိုလဲ?</p> <p>‘‘<b>ဘဝိဿန္တိ ဝဇ္ဇီ၊ ဘဝိဿန္တိ ဝဇ္ဇီ</b>’’<br> ဘန္တေ၊ ဘုန်းတော်နေဝန်း ထွန်းလင်းတောက်ပတော်မူပါပေသော မြတ်စွာဘုရား...။ ဝဇ္ဇီ၊ ဝဇ္ဇီတိုင်းသားပြည်သူတို့သည်။ ဘဝိဿန္တိ၊ ကြီးပွားတိုးတက်ကြပါကုန်လတ္တံ။ ဘန္တေ၊ ဘုန်းတော်နေဝန်း ထွန်းလင်း တောက်ပတော်မူပါပေသော မြတ်စွာဘုရား ...။ ဝဇ္ဇီ၊ ဝဇ္ဇီတိုင်းသားပြည်သူတို့သည်။ ဘဝိဿန္တိ၊ ကြီးပွားတိုးတက် ကြပါကုန်လတ္တံ။ ဣတိ၊ ဤသို့။ အဝေါစ၊ လျှောက်ထားခဲ့လေပြီး၏။</p> <p>ဝဇ္ဇီတိုင်းသူပြည်သားတွေ (သို့မဟုတ်) ဝဇ္ဇီလိစ္ဆဝိမင်းသားတွေ ကြီးပွားတိုးတက် ကြပါကုန်လိမ့်မယ် မြတ်စွာဘုရားဆိုပြီးတော့ ဒီစကားလေး လျှောက်ထားတယ်။ စဉ်းစားကြည့်ပေါ့နော်။ မိမိတို့ မွေးထုတ်ထားတဲ့ သားငယ်, သမီးငယ်တွေ ယဉ်ကျေးသိမ်မွေ့တဲ့ ကာယကံ, ဝစီကံ, မနောကံဖြင့် ခုလို သက်တော်ထင်ရှား ဘုရားတစ်ဆူကို ရိုသေစွာ ဆည်းကပ်ခစားပြီး ယဉ်ကျေး သိမ်မွေ့နေတဲ့ အမူအရာလို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ လက်အုပ်ချီပြီး ထိုင်ခြင်း, ရှိခိုးခြင်း, ပူဇော်ခြင်းဆိုတဲ့ အမူအရာတစ်ခုဖြင့် ဆည်းကပ်ခစားနေတာ မြင်တွေ့ခဲ့ရမယ်ဆိုရင် မိဘရှင်တွေရဲ့သန္တာန်မှာ အေးမြကြည်လင်နေတဲ့ ကုသိုလ်တရားတွေ တိုးပွားပြီး မလာဘူးလား? လာနိုင်ပါတယ်နော်။</p> <p>အေး ... ဒီပုံစံအတိုင်းပဲ။ မဟာနာမ်လိစ္ဆဝိမင်းသားကလည်း မိမိရဲ့ ငယ်ရွယ်နုနယ်နေတဲ့ လိစ္ဆဝိမင်းသားငယ်လေးတွေက ယခုလို ဘုရားရှင်ကို ယဉ်ကျေးသိမ်မွေ့တဲ့ အမူအရာဖြင့် လက်အုပ်ချီပြီးတော့ တိတ်ဆိတ် ငြိမ်သက်စွာဖြင့် ထိုင်ပြီးနေတဲ့ အမူအရာတစ်ခုကို ကြည့်ပြီးတော့ သိပ်ဝမ်းသာနေတယ်။ တို့လိစ္ဆဝိတွေတော့, တို့ဝဇ္ဇီတိုင်းသားပြည်သူတွေတော့ ကြီးပွားတိုးတက်ကြလိမ့်မယ်။ ဒီလိုမြင်တယ်နော်။</p> <p>ဒါလေး ဘုန်းကြီးပြောတာ ရည်ရွယ်ချက် ရှိပါတယ်နော်။ ခုလို နေ့ထူး နေ့မြတ်လို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ အချိန်ခါကာလတွေမှာ မိမိတို့ရဲ့ နီးစပ်ရာ နီးစပ်ရာ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတွေကို သားငယ်, သမီးငယ်, မြေးငယ်တွေ ခေါ်ဆောင်ပြီးတော့ လာကြတယ်။ ဒီသားငယ်, သမီးငယ်လေးတွေက ဟိုပြေးလိုက် ဒီပြေးလိုက် ဟိုဆူလိုက် ဒီဆူလိုက် ဟိုအော်လိုက် ဒီအော်လိုက် ခုန်လိုက် ပေါက်လိုက် ပြုလုပ်နေတာကို မိဘတွေ ဘက်က ဆိုဆုံးမသင့်သလား? ဆိုဆုံးမ မသင့်ဘူးလား? ဆိုဆုံးမသင့်တယ်နော်။ ယဉ်ကျေးသိမ်မွေ့တဲ့ အမူအရာလေးတွေ ဒီနေရာမှာ ပုံသွင်းပေးရမယ်။</p> <p>ဒီသားငယ် သမီးငယ်လေးတွေကို ခုလို ချိန်ရွယ်ထဲကနေ ယဉ်ကျေးအောင်, သိမ်မွေ့အောင် ပုံမသွင်းနိုင်ဘူးဆိုလို့ရှိရင် ဒီဆိုဆုံးမ ခက်ခဲနေတဲ့ ဒီအပြုအမူလေးတွေက ကြီးပြင်းတဲ့ အချိန်အထိ ကပ်ပြီး ပါသွားတတ်ပါတယ်နော်။ ငယ်ရွယ်နုနယ်တဲ့ချိန်ခါမှာ မိဘ ဘိုးဘွား ဆရာသမားတို့ရဲ့ ဆိုဆုံးမမှုကို တုပ်ဝပ်ရိုကျိုး ရိုသေစွာ နာယူနေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေ များသောအားဖြင့် ကြီးပြင်းလာတဲ့ အချိန်အခါမှာလဲ ထိုမိဘ ဆရာသမား ဆွေမျိုးသားချင်းတို့ရဲ့ ဆရာသမားတို့ရဲ့ ဆိုဆုံးမမှုကို ဆက်လက်ပြီး နာယူနိုင်တဲ့ စွမ်းအင်လေးတွေ ပေါ်လာတတ်တယ်။ မွေးပေးရတယ်နော်။ အဲဒီလို ဓာတ်ကောင်းလေးတွေကို တဖြည်းဖြည်း မွေးပေးလိုက်တော့ ဒီဓာတ်တွေက ရင့်ကျက်လာပြီဆိုလို့ရှိရင် ရင့်ကျက်လာတဲ့ ဒီဓာတ်ငွေ့တွေက ထိုသူတော်ကောင်းကို ပစ္စုပ္ပန် သံသရာ နှစ်ဖြာမှာ ကြီးပွားတိုးတက်သွားအောင် ဆောင်ရွက်ပေးမယ်။ ဒီတော့ ဒီအချက်ကို မဟာနာမ်လိစ္ဆဝီမင်းသားကြီးက မြင်လိုက်တဲ့အတွက် သိပ်ပြီး ဝမ်းသာလို့ မြတ်စွာဘုရားကို လျှောက်ထားလိုက်တော့ ဘုရားရှင်က ဘာအမိန့်ရှိလဲ?</p> <p>‘‘<b>ကိံ ပန တွံ၊ မဟာနာမ၊ ဧဝံ ဝဒေသိ -- ’ဘဝိဿန္တိ ဝဇ္ဇီ၊ ဘဝိဿန္တိ ဝဇ္ဇီ’ တိ?</b>’’<br> မဟာနာမ၊ ဒကာတော် မဟာနာမ်မင်းသား...။ ကိံ ပန၊ အဘယ်အကြောင်းကြောင့်။ တွံ၊ သင်သည်။ ‘‘ဘဝိဿန္တိ ဝဇ္ဇီ၊ ဘဝိဿန္တိ ဝဇ္ဇီ’’ တိ၊ ဝဇ္ဇီတိုင်းသားပြည်သူတို့သည် ကြီးပွားတိုးတက်ကြပါကုန်လတ္တံ၊ ဝဇ္ဇီတိုင်းသားပြည်သူတို့သည် ကြီးပွားတိုးတက်ကြပါကုန်လတ္တံ ဟူ၍။ ဧဝံ၊ ဤသို့လျှင်။ ဝဒေသိ၊ ပြောဆိုလျှောက်ထား၍ နေပါသနည်း။</p> <p>ဘယ်လိုအကြောင်းကို သင် အစွဲပြုပြီးတော့ ဝဇ္ဇီတိုင်းသားတို့သည် တိုးတက်ကြီးပွား ကြပါကုန်လိမ့်မယ်။ ဝဇ္ဇီတိုင်းသားတွေ, ဝဇ္ဇီပြည်သူပြည်သားတို့ ဝဇ္ဇီမင်းသားတို့သည် ကြီးပွားတိုးတက် ကြပါလိမ့်မယ်ဆိုပြီးတော့ ဒီစကားတွေကို သင်မဟာနာမ်ဒါယကာတော် မင်းသားက ဘာ့ကြောင့် လျှောက်ထားနေရသလဲ? ဒီလိုမေးခွန်းမေးလိုက်တဲ့ အချိန်ခါကျတော့မှ မဟာနာမ်မင်းကြီးက ဘာပြန်ပြီး လျှောက်ထားသလဲ?</p> <p>‘‘<b>ဣမေ၊ ဘန္တေ၊ လိစ္ဆဝိကုမာရကာ စဏ္ဍာ ဖရုသာ အပါနုဘာ။ ယာနိပိ တာနိ ကုလေသု ပဟေဏကာနိ ပဟီယန္တိ၊ ဥစ္ဆူတိ ဝါ ဗဒရာတိ ဝါ ပူဝါတိ ဝါ မောဒကာတိ ဝါ သံကုလိကာတိ ဝါ၊ တာနိ ဝိလုမ္ပိတွာ ဝိလုမ္ပိတွာ ခါဒန္တိ<b>’’<br> ဘန္တေ၊ ဘုန်းတော်နေဝန်း ထွန်းလင်းတောက်ပတော်မူပါပေသော မြတ်စွာဘုရား...။ ဣမေ လိစ္ဆဝိကုမာရကာ၊ ဤလိစ္ဆဝိမင်းသားငယ်တို့သည်။ စဏ္ဍာ၊ ခက်ထန်သော စိတ်ထားရှိကြပါကုန်၏။ ဖရုသာ၊ ကြမ်းတမ်းသော ကိုယ်အမူအရာ နှုတ်အမူအရာ စိတ်အမူအရာ ရှိကြပါပေကုန်၏။ အပါနုဘာ၊ အလွန် မာနကြီးကြပါကုန်၏။</p> <p>မြတ်စွာဘုရား ...ခုဘုရားရှင်ရဲ့ မျက်မှောက်တော် ရောက်ရှိလာတဲ့ ဒီလိစ္ဆဝိမင်းသားငယ်လေးတွေဟာ ကိုယ်အမူအရာ, နှုတ်အမူအရာ, စိတ်အမူအရာတွေ ကြည့်လိုက်လို့ရှိရင် အလွန် ခက်ထန် ကြမ်းတမ်း တင်းမာနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ဖြစ်ကြပါတယ်။ မာနကလည်း သိပ်ကြီးကြပါတယ် မြတ်စွာဘုရား ...။</p> <p><b>ဥစ္ဆူတိ ဝါ</b>၊ ကြံတို့ကိုလည်းကောင်း။ <b>ဗဒရာတိ ဝါ</b>၊ ဆီးသီးတို့ကိုလည်းကောင်း။ <b>ပူဝါတိ ဝါ</b>၊ မုန့်တို့ကိုသော်လည်းကောင်း။ <b>မောဒကာတိ ဝါ</b>၊ ကတွတ်မုန့်တို့ကိုသော်လည်းကောင်း။ <b>သံကုလိကာတိ ဝါ</b>၊ နှမ်းပြစ်တို့ကိုလည်းကောင်း။ <b>ကုလေသု</b>၊ အမျိုးနွယ်တို့၌။ <b>ယာနိပိ တာနိ ပဟေဏကာနိ</b>၊ အကြင် လက်ဆောင်ပဏ္ဏာတို့ကို။ <b>ပဟီယန္တိ</b>၊ ပို့စေအပ်ပါကုန်၏။ <b>တာနိ</b>၊ ထိုလက်ဆောင်ပဏ္ဏာတို့ကို။ <b>ဝိလုမ္ပိတွာ ဝိလုမ္ပိတွာ</b>၊ လုယက်ကြကုန်၍ လုယက်ကြကုန်၍။ <b>ခါဒန္တိ</b>၊ ခဲစားကြပါကုန်သည် မြတ်စွာဘုရား။</p> <p>ဒီမင်းသားငယ်လေးတွေက ဘယ်လောက် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်ပြီးတော့ မာန်မာနကြီးသလဲ စိတ်အမူအရာ, ကိုယ်အမူအရာ, နှုတ်အမူအရာတွေ ရိုင်းစိုင်းကြသလဲဆိုရင် - တပည့်တော်တို့ရဲ့ လိစ္ဆဝိ ဝဇ္ဇီအမျိုးအနွယ်တွေမှာ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ယခုလိုပေါ့။ ဝါဆိုလပုံစံမျိုးလိုပေါ့လေ။ ရိုသေလေးစားတဲ့ အနေအားဖြင့် တစ်ဦးကိုတစ်ဦး မုန့်တွေ သွားပြီး ပို့ကြတယ်။ စားဖွယ် သောက်ဖွယ်တွေ သွားပြီး ပို့ကြတယ်။ ကြံတွေ, ဆီးသီးတွေ, ကတွတ်မုန့်တွေ, နှမ်းပြစ်မုန့်တွေ စသည်ဖြင့် မိမိတို့ စွမ်းအားရှိသလို စားဖွယ် သောက်ဖွယ်တွေကို သွားပြီး ပို့ဆောင်ကြတယ်။ အဲဒီလို ပို့ဆောင်တာကို တွေ့ပြီဆိုရင် လိစ္ဆဝိမင်းသားငယ်လေးတွေက ဘာလုပ်သလဲ လမ်းကနေပြီးတော့ လုလုပြီး စားကြပါတယ် မြတ်စွာဘုရား...ဒါတင်လားဆိုတော့ မကသေးဘူး။</p> <p>‘‘<b>ကုလိတ္ထီနမ္ပိ ကုလကုမာရီနမ္ပိ ပစ္ဆာလိယံ ခိပန္တိ။ တေ ဒါနိမေ တုဏှီဘူတာ တုဏှီဘူတာ ပဉ္ဇလိကာ ဘဂဝန္တံ ပယိရုပါသန္တီ<b>’’<br> ဘန္တေ၊ ဘုန်းတော်နေဝန်း ထွန်းလင်းတောက်ပပါပေသော မြတ်စွာဘုရား...။ တေ၊ ထိုလိစ္ဆဝိမင်းသားငယ်တို့သည်။ ကုလိတ္ထီနမ္ပိ၊ အမျိုးသမီးကြီးတို့၏လည်းကောင်း။ ကုလကုမာရီနမ္ပိ၊ အမျိုးသမီး အပျိုတို့၏လည်းကောင်း။ ပစ္ဆာလိယံ၊ နောက်မှ လိုက်၍ လိုက်၍။ ခိပန္တိ၊ ကျောကုန်းကို ခြေထောက်ဖြင့် ကန်ကျောက်ကြပါသည် မြတ်စွာဘုရား ...။</p> <p>ဘယ်လောက် ရက်စက်တယ်ဆိုတာ ကြည့်နော်။ ရိုင်းစိုင်းတဲ့ အမူအရာတွေ။ အမျိုးသမီးကြီးတွေ သွားပြီဆိုရင် နောက်ကနေ လိုက်လိုက်ပြီး ကျောကုန်းကို ခြေထောက်နဲ့ လိုက်လိုက် ကန်ကြတယ်။ အမျိုးသမီး အပျိုအရွယ်တွေ သွားကြပြီဆိုရင်လည်း ဒီလိစ္ဆဝိမင်းသားတွေက ငါတို့ မင်းသားတွေပဲဆိုတဲ့ မာန်မာနတွေ ရစ်ထန်ပြီးတော့ ကြမ်းတမ်းတဲ့ ကိုယ်အမူအရာဖြင့် နောက်ကနေ လိုက်လိုက်ပြီးတော့ ခြေထောက်နဲ့ ကန်ကြတယ်နော်။</p> <p><b>တေ</b>၊ ဤလိစ္ဆဝိမင်းသားငယ်တို့သည်ကား။ <b>ဣဒါနိ</b>၊ ယခုအခါ၌။ <b>တုဏှီဘူတာ တုဏှီဘူတာ</b>၊ ဆိတ်ဆိတ်နေကြကုန်သည်ဖြစ်၍ တိတ်ဆိတ်စွာ နေထိုင်ကြကုန်သည်ဖြစ်၍။ <b>ပဉ္ဇလိကာ</b>၊ လက်အုပ်ချီမိုးကြကုန်လျက်။ <b>ဘဂဝန္တံ</b>၊ ဘုန်းတော်ခြောက်စုံ တန်ခိုးဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံသော ဘုရားရှင်ကို။ <b>ပယိရုပါသန္တိ</b>၊ ဆည်းကပ်ခစား၍ နေကြပါသည် မြတ်စွာဘုရား။ <b>ဣတိ</b>၊ ထို့ကြောင့်။ <b>ဝဇ္ဇီ</b>၊ ဝဇ္ဇီမင်းသားတို့သည်။ <b>ဘဝိဿန္တိ</b>၊ ကြီးပွား တိုးတက် ကြပါကုန်လတ္တံ။ <b>ဣတိ</b>၊ ဤသို့။ <b>အဝေါစ</b>၊ လျှောက်ထားတော်မူခြင်း ဖြစ်ပါပေသည် မြတ်စွာဘုရား ...။</p> <p>ယခုအခါ ကြည့်လိုက်ရင် ဒီမင်းသားငယ်လေးတွေက တိတ်ဆိတ် ငြိမ်သက်ပြီးတော့ ဘုရားရှင် ရှိရာဘက်ကို လက်အုပ်ချီပြီးတော့ ရိုသေစွာ ခစားနေတာကို တပည့်တော် တွေ့ရပါတယ် မြတ်စွာဘုရား ...။ ဒါကြောင့် ဒီဝဇ္ဇီမင်းသားတွေအဖို့ ကြီးပွားတိုးတက် ကြပါလိမ့်မယ်ဆိုပြီးတော့ တပည့်တော် လျှောက်ထားခြင်း ဖြစ်ပါတယ်ဆိုပြီးတော့ ဒီစကားလေး ပြန်ပြီးတော့ တင်ပြလျှောက်ထားတယ်။ အဲဒီလို တင်ပြလျှောက်ထားတဲ့ အချိန်ခါကျတော့မှ ဘုရားရှင်က ကြီးပွားတိုးတက်ကြောင်းဖြစ်တဲ့ လမ်းစဉ်(၅)ခုကို ဟောပေးပါတယ်နော်။</p> <p>နံပါတ်(၁)...တိုးတက်ကြီးပွားကြောင်းဖြစ်တဲ့ လမ်းစဉ်က ဘာလဲ?</p> <p>‘‘<b>ယဿ ကဿစိ၊ မဟာနာမ၊ ကုလပုတ္တဿ ပဉ္စ ဓမ္မာ သံဝိဇ္ဇန္တိ -- ယဒိ ဝါ ရညော ခတ္တိယဿ မုဒ္ဓါဝသိတ္တဿ၊ ယဒိ ဝါ ရဋ္ဌိကဿ ပေတ္တနိကဿ၊ ယဒိ ဝါ သေနာယ သေနာပတိကဿ၊ ယဒိ ဝါ ဂါမဂါမဏိကဿ၊ ယဒိ ဝါ ပူဂဂါမဏိကဿ၊ ယေ ဝါ ပန ကုလေသု ပစ္စေကာဓိပစ္စံ ကာရေန္တိ၊ ဝုဒ္ဓိယေဝ ပါဋိကင်္ခါ၊ နော ပရိဟာနိ<b>’’<br> မဟာနာမ၊ ဒါယကာတော် မဟာနာမ်မင်းသား ...။ ယဒိ ဝါ ရညော ခတ္တိယဿ မုဒ္ဓါဝသိတ္တဿ၊ ရေမြေကို အစိုးရသော ဦးထိပ်ထက်၌ ဘိသိက်သွန်းလောင်းအပ်ပြီးသော မင်းအားဖြစ်စေ။ ယဒိ ဝါ ရဋ္ဌိကဿ ပေတ္တနိကဿ၊ အဖ၏ အမွေဥစ္စာကို ဆက်ခံသော မြို့စားရွာစားအားပင် ဖြစ်စေ။ ယဒိ ဝါ သေနာယ သေနာပတိကဿ၊ စစ်တပ်ကို ဦးစီး ချုပ်ကိုင်ရသော စစ်ဦးစီးချုပ်အား ဖြစ်ချင်ဖြစ်ပါစေ။ ယဒိ ဝါ ဂါမဂါမဏိကဿ၊ အကြင်ရွာကို စိုးမိုးအုပ်ချုပ်အပ်သော ရွာသူကြီးအားဖြစ်စေ။ ယဒိ ဝါ ပူဂဂါမဏိကဿ၊ အကြင် အသင်းအဖွဲ့ တစ်ခုကို ကြီးမှူးအုပ်ချုပ်ရသော အသင်းလူကြီး ဥက္ကဋ္ဌအားဖြစ်စေ။ ယေ ဝါ ပန၊ အကြင်ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်ကား။ ကုလေသု၊ အမျိုးအနွယ်တို့၌။ ပစ္စေကာဓိပစ္စံ၊ အသီးသီး အစိုးရခြင်း အာဏာရှိခြင်း အမှုလုပ်ငန်းရပ်ကို။ ကာရေန္တိ၊ ပြုလုပ်၍ နေကြရလေကုန်၏။ တေသံ၊ ထိုအာဏာရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တို့အားဖြစ်စေ။ ယဿ ကဿစိ ကုလပုတ္တဿ၊ အကြင် အမှတ်မထား တစ်စုံတစ်ယောက်သော အမျိုးကောင်းသား အမျိုးကောင်းသမီးအား။ ပဉ္စ ဓမ္မာ၊ ငါးပါးကုန်သော တရားတို့သည်။ သံဝိဇ္ဇန္တိ၊ ထင်ရှားရှိကြလေကုန်၏။ တဿ၊ ထိုကဲ့သို့ ငါးမျိုးသော တရား ထင်ရှားရှိနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့သန္တာန်၌။ ဝုဒ္ဓိယေဝ၊ ကြီးပွားတိုးတက်ခြင်းကိုသာလျှင်။ ပါဋိကင်္ခါ၊ မချွတ်ဧကန် ရလိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်အပ်ပါပေ၏။ ပရိဟာနိ၊ ဆုတ်ယုတ်ပျက်စီးခြင်းကို။ နော၊ အလိုမရှိအပ် (မမျှော်လင့်အပ်) ပါပေ။</p> <p>ဒကာတော် မဟာနာမ်မင်းသား ...ရေမြေကို အစိုးရတဲ့ တိုင်းပြည်အုပ်ချုပ် မင်းလုပ်နေတဲ့ ဦးထိပ်ထက်မှာ အဘိသိက် သွန်းဖြန်းအပ်ပြီးတဲ့ မင်းပဲဖြစ်ချင်ဖြစ်ပါစေ။ ဖခမည်းတော်ရဲ့ အမွေအနှစ်ဖြစ်တဲ့ မြို့တွေ, ရွာတွေကို အပိုင်စားရတဲ့ မြို့စားရွာစားပဲ ဖြစ်ချင်ဖြစ်ပါစေ။ စစ်တပ်ကို ဦးစီးချုပ်ကိုင်နေရတဲ့ စစ်ဦးစီးချုပ်ပဲ ဖြစ်ချင်ဖြစ်ပါစေ။ ရွာကို စိုးမိုးအုပ်ချုပ်နေရတဲ့ ရွာသူကြီးပဲ ဖြစ်ချင်ဖြစ်ပါစေ။ အသင်းအဖွဲ့တစ်ခုမှာ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တင်မြှောက်ခံရတဲ့အတွက် အသင်းအဖွဲ့ကို စိုးမိုးအုပ်ချုပ်နေတဲ့ အသင်းအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌလူကြီးပဲ ဖြစ်ချင်ဖြစ်ပါစေ။ မိမိတို့ရဲ့အမျိုးအနွယ်မှာ ရာထူးဌာနန္တရ အသီးအသီးကို ကြီးမှူးအုပ်ချုပ်နေရတဲ့ အာဏာရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ပဲ ဖြစ်ချင်ဖြစ်ပါစေ။</p> <p>ဘယ်ပုဂ္ဂိုလ်မျိုးမဆို ဒီပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့သန္တာန်မှာ တရားငါးမျိုး ထင်ရှားရှိမယ်ဆိုရင် ထိုတရားငါးမျိုး ထင်ရှားရှိနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တို့ရဲ့သန္တာန်၌ ကြီးပွားတိုးတက်ခြင်းကိုသာလျှင် မျှော်လင့်အပ်ပါတယ်။ ဆုတ်ယုတ်ပျက်စီးခြင်းကို ဘယ်တော့မှ မမျှော်လင့်အပ်ဘူးနော်။ ပစ္စုပ္ပန်မှာပဲဖြစ်စေ, နောင်တမလွန် သံသရာမှာပဲဖြစ်စေ။ အမြဲတမ်း ကြီးပွားတိုးတက်မယ်။ ဘယ်တော့မှ မဆုတ်ယုတ်ဘူးဆိုရင် ဒီတရားမျိုးတွေ လိုက်နာဖို့ မကောင်းဘူးလား? လိုက်နာဖို့ ကောင်းတယ်။ ဘာတွေလဲ နံပါတ်(တစ်) နော်။</p> <p>‘‘<b>ဣဓ၊ မဟာနာမ၊ ကုလပုတ္တော ဥဋ္ဌာနဝီရိယာဓိဂတေဟိ ဘောဂေဟိ ဗာဟာဗလပရိစိတေဟိ သေဒါဝက္ခိတ္တေဟိ ဓမ္မိကေဟိ ဓမ္မလဒ္ဓေဟိ မာတာပိတရော သက္ကရောတိ ဂရုံ ကရောတိ မာနေတိ ပူဇေတိ</b>’’</p> <p><b>မဟာနာမ</b>၊ ဒကာတော် မဟာနာမ်မင်းသား...။ <b>ဣဓ</b>၊ ဤလူ့လောက၌။ <b>ကုလပုတ္တော</b>၊ အမျိုးကောင်းသားသည်။ <b>ဥဋ္ဌာနဝီရိယာဓိဂတေဟိ</b>၊ ထကြွလုံ့လဝီရိယဖြင့် ဆည်းပူးရှာဖွေ၍ ရရှိအပ်ကုန်သော။</p> <p>လုံ့လဝီရိယစိုက်ပြီး ရှာဖွေလို့ ရရှိထားအပ်တဲ့ လှူဖွယ်ဝတ္ထုတွေပဲနော် ဒီနေ့ လှူဖွယ်ဝတ္ထုပုံစံမျိုးပဲ။</p> <p><b>ဥဋ္ဌာနဝီရိယာဓိဂတေဟိ</b>၊ ထကြွလုံ့လဝီရိယဖြင့် ဆည်းပူးရှာဖွေ၍ ထားအပ်ကုန်သော။ <b>ဗာဟာဗလပရိစိတေဟိ</b>၊ လက်ရုံးအားကိုး၍ ဆည်းပူးထားအပ်ကုန်သော။ <b>သေဒါဝက္ခိတ္တေဟိ</b>၊ ချွေးဒီးဒီးကျအောင် ရှာဖွေစုဆောင်း၍ ထားအပ်ကုန်သော။ <b>ဓမ္မိကေဟိ</b>၊ တရားနှင့် လျှော်ညီကုန်သော။ <b>ဓမ္မလဒ္ဓေဟိ</b>၊ တရားသောနည်းလမ်းဖြင့် ရှာဖွေ၍ ရရှိအပ်ကုန်သော။ <b>ဘောဂေဟိ</b>၊ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ဖြင့်။ <b>မာတာပိတရော</b>၊ မိဘနှစ်ပါးတို့ကို။ <b>သက္ကရောတိ</b>၊ ရိုသေ၏။ <b>ဂရုံ ကရောတိ</b>၊ လေးစား၏။ <b>မာနေတိ</b>၊ မြတ်နိုး၏။ <b>ပူဇေတိ</b>၊ ပူဇော်၏၊</p> <p>ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက် လက်ရုံးကနေပြီးတော့ အားကိုးဖြင့် ရှာဖွေထားလိုက်တာ။ ထကြွလုံ့လဝီရိယဖြင့် ရှာဖွေထားလိုက်တာ။ ချွေးဒီးဒီးကျအောင် နဖူးကချွေး ခြေမကျတဲ့အထိ ရှာဖွေထားအပ်တဲ့ စီးပွားဥစ္စာတွေရှိတယ်။ ဒီစီးပွားဥစ္စာတွေက တရားနဲ့ လျှော်ညီတဲ့ စီးပွားဥစ္စာတွေလည်း ဖြစ်တယ်။ တရားသောနည်းလမ်းဖြင့် ရှာဖွေရရှိထားတာဖြစ်တယ်။ တရားသော နည်းလမ်းဖြင့် ရှာဖွေရရှိထားအပ်တဲ့ စီးပွားဥစ္စာတွေရှိကြတယ်။ ဒီနေ့ သင်္ကန်း, ထီး, ဖိနပ်အစရှိတဲ့ လှူဖွယ်ဝတ္ထုတွေကို ဖားအောက်တောရစင်္ကြံကျောင်း ကျွဲဒညင်းကျောင်း စိတ္တလတောင်ကျောင်းတို့၌ ပုရိမဝါဆိုဝါကပ်တော်မူကြတဲ့ သံဃာ (၁၄၅)ပါး အမှူးရှိနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တို့အား လှူဒါန်းနေတဲ့ လှူဖွယ်ဝတ္ထုတွေလိုပဲ။</p> <p>တရားသောနည်းလမ်းဖြင့် ရှာဖွေရရှိထားအပ်တဲ့ ဒီလှူဖွယ်ဝတ္ထု ပစ္စည်းစုတွေနဲ့ ဘာလုပ်သလဲ? အမျိုးကောင်းသား တစ်ယောက်ကနော်။ ကြီးပွားတိုးတက်ခြင်းကို တောင့်တနေတဲ့ သူတော်ကောင်းသည် ဘာလုပ်ရသလဲ? နံပါတ် <b>တစ်</b> မိဘနှစ်ပါးတို့ကို ရိုသေရမယ်, လေးစားရမယ်, မြတ်နိုးရမယ်, ပူဇော်ရမယ်။ မိဘကို ရိုသေလေးစား မြတ်နိုးနေတဲ့, ပူဇော်နေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ဘယ်လိုအကျိုးရှိတယ်ဆိုတာကို ဘုရားရှင်က ဟောချင်တာနော်။ အဲဒီလို မိဘကို ရိုသေမှု, လေးစားမှု, မြတ်နိုးမှု, ပူဇော်မှု ရှိရမယ်။ ရိုသေသင့်သလောက်တော့ ရိုသေတယ်။ ဒါပေမဲ့ လေးစားမှု မရှိဘူး။ ဒါလည်း ပုံမကျဘူး။ လေးတော့လေးစားတယ် မြတ်နိုးမှု မရှိဘူး။ ဒါလည်း ပုံမကျဘူး။ မြတ်နိုးတော့ မြတ်နိုးပါရဲ့ နည်းနည်းလေးမှ ပူဇော်မှု မရှိဘူး။ ဒါလည်း ပုံကျပါ့မလား? ပုံမကျဘူးနော်။</p> <p>လောကမှာ များသောအားဖြင့် ဘုန်းကြီး ဗဟုသုတရှိသလောက် ကြည့်စမ်းကြည့်ပါတယ်နော်။ မိဘတွေဘက်ကဆိုရင် သားသမီးတွေအတွက် ရှိတာအကုန် ကုန်ချင်လည်းကုန်ပါစေ ရင်းနှီးစိုက်ထုတ်ပြီးတော့ကို အသက်ရအောင် လုယူကြတယ်။ ဒါပေမဲ့ မိဘတစ်ဦး ပြဿနာတစ်ခုခုပေါ်လို့ ကျန်းမာရေး ချို့တဲ့လာပြီဆိုရင် သားသမီးဘက်ကနေပြီးတော့ ရှိတဲ့ပစ္စည်းကို အကုန် ကုန်ချင်ကုန်ပါစေဆိုပြီးတော့ ကျကျနန ရိုရိုသေသေ လေးလေးစားစား မြတ်မြတ်နိုးနိုးဖြင့် ပူဇော်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုတာကတော့ တော်တော်လေး ရှားလိမ့်မယ်လို့ ဘုန်းကြီးထင်ပါတယ်။ ဘယ်နှယ့်တုန်း ဒကာကြီးတွေ မှားကြလား, မှန်ကြလား? (မှန်ပါတယ်ဘုရား)။</p> <p>သားသမီးအတွက်ကို မိဘက စွန့်လွှတ်နိုင်ပေမဲ့၊ မိဘအတွက်ကျတော့ သားသမီးက စွန့်လွှတ်နိုင်တဲ့ စိတ်ထားရှိတဲ့ပုဂ္ဂိုလ် တော်တော်နည်းတယ်။ ဘုရားရှင်က ပစ္စုပ္ပန်, သံသရာနှစ်ဖြာမှာ ကြီးပွားတိုးတက်ချင်ရင် ဒီစွန့်လွှတ်ရေး လမ်းစဉ်တစ်ခု ပြုကျင့်သင့်တယ်ဆိုတာကို မြတ်စွာဘုရားက တင်ပြတယ်နော်။ ဘာဖြစ်လို့ ဒီလိုစွန့်လွှတ်တာလဲ? ကြီးပွားတိုးတက်မှုနဲ့ ဘယ်လို ဆက်သွယ်နေသလဲ? မေးစရာရှိတယ်။ ဒီအပိုင်းလေးကို မြတ်စွာဘုရားက ဆက်ပြီး ဟောတယ်။</p> <p>‘‘<b>တမေနံ မာတာပိတရော သက္ကတာ ဂရုကတာ မာနိတာ ပူဇိတာ ကလျာဏေန မနသာ အနုကမ္ပန္တိ ‘‘ စိရံ ဇီဝ၊ ဒီဃမာယုံ ပါလေဟိ။</b>’’</p> <p><b>သက္ကတာ</b>၊ အရိုအသေ ပြုခံရကုန်သော။ <b>ဂရုကတာ</b>၊ အလေးစား ခံကြရကုန်သော။ <b>မာနိတာ</b>၊ မြတ်နိုးမှု ခံကြရကုန်သော။ <b>ပူဇိတာ</b>၊ အပူဇော် ခံကြရကုန်သော။ <b>မာတာပိတရော</b>၊ မိဘနှစ်ပါးတို့က။ <b>တမေနံ</b>၊ ထိုသားဖြစ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကို (ဝါ) ထိုသမီးဖြစ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကို။ <b>ကလျာဏေန မနသာ</b>၊ ကောင်းမွန် မှန်ကန်သော စိတ်ထားဖြင့်။ <b>... အနုကမ္ပန္တိ</b>၊ အစဉ်သနား စောင့်ရှောက်၍ နေထိုင်ကြပေကုန်၏၊</p> <p>မိဘကို ရိုရိုသေသေ လေးလေးစားစား မြတ်မြတ်နိုးနိုးဖြင့် ပူဇော်နေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်။ ပူဇော်တယ်ဆိုတာက <b>အာမိသပူဇာ ဓမ္မပူဇာ</b>။ နှစ်မျိုးပဲနော်။ မိဘ လိုလားတောင့်တနေတဲ့ ပစ္စည်းဖြင့် ပူဇော်ပေးခြင်း, မိဘစကားကို မြေဝယ်မကျ နားထောင်ခြင်းဖြင့်, မိဘရဲ့ဆိုဆုံးမမှုကို မြေဝယ်မကျ နားထောင်ခြင်းဖြင့် တရားဖြင့် ပူဇော်ခြင်းဆိုပြီး ပူဇော်ခြင်းနှစ်မျိုး ရှိတယ်။ ထိုပူဇော်ခြင်း နှစ်မျိုးဖြင့် ရိုရိုသေသေ ပူဇော်နေတဲ့ ဒီသားရတနာ သမီးရတနာတွေကို အရိုသေခံရတဲ့ အလေးစားခံရတဲ့ အမြတ်နိုးခံရတဲ့ အပူဇော်ခံရတဲ့ မိဘတွေက <b>ကလျာဏေန မနသာ</b>၊ ကောင်းမွန်မှန်ကန်နေတဲ့ စိတ်ဓာတ်ဖြင့်။ <b>အနုကမ္ပန္တိ</b>၊ အစဉ်သနား စောင့်ရှောက်နေကြတယ်။</p> <p>စဉ်းစားကြည့်ပေါ့...မိဘဖြစ်ဖူးတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေ နားလည်ကြပါလိမ့်မယ်။ သားတွေသမီးတွေက ရိုရိုသေသေ လေးလေးစားစား မြတ်မြတ်နိုးနိုးဖြင့် မိမိတို့အပေါ်မှာ ပူဇော်နေတယ် ပြုစုလုပ်ကျွေးနေတယ်ဆိုရင် ဒီသားရတနာ သမီးရတနာတွေ အပေါ်၌ မိဘတွေဘက်က ကောင်းမွန်မှန်ကန်နေတဲ့ စိတ်ဓာတ်ဖြင့် အစဉ်သနား စောင့်ရှောက်မှု ရှိ, မရှိ ပြန်စဉ်းစားပါ။ အစဉ်သနား စောင့်ရှောက်နေတယ်။ ဘယ်လိုစောင့်ရှောက်သလဲ?</p> <p><b>စိရံ</b>၊ ကြာမြင့်စွာ။ <b>ဇီဝ</b>၊ အသက်ရှင်ပါလော့။ <b>ဒီဃမာယုံ</b>၊ ရှည်စွာသော သက်တမ်းကို။ <b>ပါလေဟီ</b>၊ ထိန်းသိမ်း စောင့်ရှောက်နိုင်ပါစေသတည်း။</p> <p>ငါ့သား ငါ့သမီး အသက်ရှည်ပါစေ။ ရှည်ပင်သော သက်တမ်းကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ပြီး ထားနိုင်ပါစေဆိုပြီးတော့ ဒီစိတ်ထားဖြင့် အရိုသေခံရတဲ့, အမြတ်နိုးခံရတဲ့, အပူဇော်ခံရတဲ့ မိဘတွေဘက်ကနေပြီးတော့ အမြဲတမ်း သနားစောင့်ရှောက်ပေးနေတယ်။ မေတ္တာဓာတ်ငွေ့တွေ လွှတ်ပေးနေတယ်။ ဒီမေတ္တာဓာတ်ငွေ့တွေက အလွန် စွမ်းအင်ကြီးမားပါတယ်။ ဒါယကာကြီးတွေ ဒါယိကာကြီးတွေလည်း ကြားဖူးချင် ကြားဖူးမယ်နော်။</p> <p>နွားမကြီးတစ်ကောင်က နွားသားငယ်တစ်ကောင်ကို နို့တိုက်နေတဲ့ အချိန်ခါ မိမိရဲ့သားငယ်အပေါ်၌ စွန့်လွှတ်ထားအပ်တဲ့ သာမန်ကာမာဝစရ မေတ္တာမျိုးပဲ။ အဲဒီမေတ္တာဓာတ်ဖြင့် သားငယ်ကို နို့တိုက်နေတဲ့ချိန်ခါမှာ မုဆိုးက လှံနဲ့ ထိုးပစ်လိုက်တာ လှံသည် ကြံရွက်လို ဖြစ်သွားတယ်။ မိခင်နွားမကြီး အပေါ်မှာ စူးရှမှု မရှိဘူး။ မေတ္တာရဲ့စွမ်းအင် တော်တော်ကြီးတယ်။ ဒီမေတ္တာက သာမန် ကာမာဝစရ မေတ္တာမျှသာဖြစ်တယ်။</p> <p>ခုဒီနေရာမှာ ဘုရားရှင်ဆိုလိုနေတဲ့မေတ္တာက ကာမာဝစရမေတ္တာနဲ့ အပ္ပနာဈာန် မေတ္တာနှစ်မျိုးလုံးကိုပဲ ဦးတည်ပြီး မြတ်စွာဘုရားက ရည်ညွှန်းထားပါတယ်နော်။ အပ္ပနာဈာန်မေတ္တာနဲ့ပတ်သက်လို့ ဒကာကြီးတွေ ကြားဖူးကြမယ်။ ဥတ္တရာဥပါသိကာမကို သီရိမာက ထောပတ်ပူတွေနဲ့ လောင်းချလိုက်တာ ဥတ္တရာဥပါသိကာမက သီရိမာကို အာရုံယူပြီး မေတ္တာဈာန်ကို ဝင်စားနိုင်တဲ့အတွက် ထိုထောပတ်ပူတွေသည် ရေအေးရေစင်ကဲ့သို့ ကိုယ်ပေါ်မှာ အေးမြပြီး ဆင်းသွားတယ်နော်။ မေတ္တာရဲ့စွမ်းအင်က မကြီးမားဘူးလား ကြီးမားတယ်နော်။</p> <p>မေတ္တာရဲ့ တန်ခိုးအာနိသင်တွေက ဒီလို ကြီးမားတဲ့အတွက် မိမိတို့သားလေး အသက်ရှင်ရေး ရှည်မြင့်စွာသော သက်တမ်း ထိန်းသိမ်းနိုင်ရေးအတွက် မိဘတွေဘက်က အမြဲတမ်း မေတ္တာပို့နေတယ်။ မေတ္တာဓာတ်ငွေ့တွေ အမြဲတမ်း လွှတ်နေတဲ့အတွက် မိဘတို့ရဲ့ မေတ္တာဓာတ်ငွေ့ အရှိန်အဝါကို ဆက်ခံနေခဲ့ရတဲ့ ဒီသားရတနာ သမီးရတနာသည် ဘယ်လိုဖြစ်လာသလဲလို့မေးတော့ -</p> <p>‘‘<b>မာတာပိတာနုကမ္ပိတဿ၊ မဟာနာမ၊ ကုလပုတ္တဿ ဝုဒ္ဓိယေဝ ပါဋိကင်္ခါ၊ နော ပရိဟာနိ။</b>’’</p> <p><b>မဟာနာမ</b>၊ ဒကာတော် မဟာနာမ်လိစ္ဆဝီမင်းသား...။ <b>မာတာပိတာနုကမ္ပိတဿ</b>၊ မိဘနှစ်ပါးတို့သည် အစဉ်သနား ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်၍ ထားအပ်သော။ <b>ကုလပုတ္တဿ</b>၊ အမျိုးကောင်းသား အမျိုးကောင်းသမီးအား။ <b>ဝုဒ္ဓိယေဝ</b>၊ ပစ္စုပ္ပန်သံသရာ နှစ်ဖြာသော လောက၌ ကြီးပွားတိုးတက်ခြင်းကိုသာလျှင်။ <b>ပါဋိကင်္ခါ</b>၊ မချွတ်ဧကန် ရလိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်အပ်ပါပေ၏။ <b>ပရိဟာနိ</b>၊ ဆုတ်ယုတ်ပျက်စီးခြင်းကို။ <b>နော</b>၊ မမျှော်လင့်အပ်ပါပေ။</p> <p>မိဘတွေရဲ့ ခုနက မိဘအပေါ်မှာ မိဘတို့ရဲ့ မေတ္တာဓာတ်ငွေ့ဖြင့် အထိန်းသိမ်းအစောင့်ရှောက်ခံနေရတဲ့ ဒီအမျိုးကောင်းသား ဒီအမျိုးကောင်းသမီးတို့ရဲ့ သန္တာန်မှာ ပစ္စုပ္ပန် သံသရာနှစ်ဖြာ တိုးတက် ကြီးပွားခြင်းကိုသာလျှင် မျှော်လင့်အပ်တယ်။ ဆုတ်ယုတ်ပျက်စီးခြင်းကို ဘယ်တော့မှ မမျှော်လင့်အပ်ဘူး။ မိဘတွေဘက်ကတော့ များသောအားဖြင့် သားရတနာ သမီးရတနာတို့ရဲ့ ကြီးပွားတိုးတက်မှု အကြောင်းကို အလိုရှိကြပါတယ်။ အလိုရှိတဲ့ အတိုင်းလည်း ကြီးပွားတိုးတက်အောင် အမြဲတမ်း မေတ္တာဓာတ်တွေ လွှတ်ပေးနေတယ်။ စွမ်းအားရှိတဲ့ မိဘတွေဖြစ်ခဲ့လို့ရှိရင်ပေါ့နော်။</p> <p>စွမ်းအားရှိတယ်ဆိုတာက မေတ္တာဈာန်ကို ဝင်စားနိုင်တဲ့ အဆင့်အထိရှိတဲ့ မိဘများ ဖြစ်ခဲ့မယ်ဆိုရင် မိမိတို့ရဲ့ သားရတနာ, မိမိတို့ရဲ့သမီးရတနာတွေရဲ့ ကြီးပွားတိုးတက်ရေးအတွက် ဒီမေတ္တာဈာန်ကို ဝင်စားပြီးတော့ သားရတနာတွေ သမီးရတနာတွေ ဘေးရန်ကင်းဖို့ရန်, စိတ်ဆင်းရဲကင်းဖို့ရန်, ကိုယ်ဆင်းရဲကင်းဖို့ရန်, ကျန်းကျန်းမာမာ ချမ်းချမ်းသာသာဖြင့် မိမိတို့ရဲ့ခန္ဓာကိုယ်ကို ရွက်ဆောင်နိုင်ဖို့ရန်, အသက်ရှည်ဖို့ရန်အတွက် အမြဲတမ်း မေတ္တာဈာန်ကို ဝင်စားပြီးတော့ မေတ္တာပို့လျက်ရှိတယ်။ အဲဒီလို မေတ္တာပို့နေတဲ့ မိဘတွေကို သားရတနာ သမီးရတနာတွေ ဘက်ကနေပြီးတော့ ရိုသေမှု, လေးစားမှု, မြတ်နိုးမှု, ပူဇော်မှု ရှိဖို့မလိုဘူးလား?</p> <p>ပူဇော်တဲ့အပိုင်းမှာ <b>အာမိသပူဇာ, ဓမ္မပူဇာ</b> ဆိုပြီး နှစ်မျိုးရှိတဲ့အနက်က မိဘတို့ လိုလားတောင့်တနေတဲ့ ပစ္စည်းလေးပါးဖြင့် ပူဇော်ခြင်းကို အာမိသပူဇာ ခေါ်တယ်။ ဓမ္မပူဇာဆိုတာကတော့ မိဘတို့ ဆိုဆုံးမတဲ့အတိုင်း ရိုသေစွာ လိုက်နာပြုကျင့်နေတာကို ဓမ္မပူဇာ, တရားနဲ့ ပူဇော်တယ်လို့ခေါ်တယ်နော်။ မြတ်စွာဘုရားကို ပူဇော်တဲ့အပိုင်းမှာလည်း ဒီအတိုင်းပဲ။ ဘုရားကို ပူဇော်တယ်ဆိုတာက ပန်းဆီမီးအစရှိတဲ့ ပစ္စည်းဝတ္ထုဖြင့် ပူဇော်ခြင်း, ဘုရားရှင် ညွှန်ကြားပြသနေတဲ့ သီလကျင့်စဉ်, သမာဓိကျင့်စဉ်, ပညာကျင့်စဉ် ဒီကျင့်စဉ်တွေကို လက်တွေ့ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်လျက် ဘုရားရှင်ကို ပူဇော်ခဲ့လျှင် ဒါတရားနဲ့ ပူဇော်တာခေါ်တယ်။ ထိုအာမိသပူဇာ, ဓမ္မပူဇာ နှစ်မျိုးရှိတဲ့ အနက်က ဘုရားရှင်ဘက်က ဓမ္မပူဇာခေါ်တဲ့ တရားနဲ့ပူဇော်ခြင်းကိုသာလျှင် ပိုပြီးတော့ နှစ်ခြိုက်တော်မူတယ် ဘာကြောင့်လဲ? တရားနဲ့ ပူဇော်နိုင်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့သန္တာန်မှာ အကယ်၍များ ထိုပုဂ္ဂိုလ်က စွမ်းအားရှိလို့ <b>ဗောဓိပက္ခိယတရား (၃၇)ပါး</b> တွေကို တကယ်လက်တွေ့ ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် အားထုတ်နိုင်တဲ့ သူတော်ကောင်းဖြစ်မယ်။ ရုပ်တွေ နာမ်တွေ ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိမယ်။ အကြောင်းတရား အကျိုးတရားတွေ ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာသိမယ်။ အကြောင်းတရားတို့နှင့်တကွ ဒီရုပ်နာမ်တို့ရဲ့ အနိစ္စသဘော, ဒုက္ခသဘော, အနတ္တသဘောတွေ ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာသိမယ်။</p> <p>အဲဒီလိုသိခဲ့မယ်ဆိုရင် ထိုပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့သန္တာန်၌ ရုပ်နာမ်ကြောင်းကျိုး သင်္ခါရတရားတွေရဲ့ အနိစ္စအချက်, ဒုက္ခအချက်, အနတ္တအချက်တွေကို ထိုးထိုးထွင်းထွင်း ရှင်းရှင်းလင်းလင်း သိနေတဲ့ <b>ဓမ္မဝိစယသမ္ဗောဇ္ဈင်</b>။ ထိုရုပ်နာမ်ကြောင်းကျိုး သင်္ခါရတရားတို့ကို သင်္ခါရတရားတို့ရဲ့ အနိစ္စအချက်, ဒုက္ခအချက်, အနတ္တအချက်တွေကို အမှတ်ရနေတဲ့ <b>သတိသမ္ဗောဇ္ဈင်</b>။ ဒီရုပ်နာမ်ကြောင်းကျိုး သင်္ခါရတရားတို့ရဲ့ အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တ အချက်တွေကို ထိုးထိုးထွင်းထွင်း သိအောင် ကြိုးစားအားထုတ်နေတဲ့ <b>ဝီရိယသမ္ဗောဇ္ဈင်</b>။ ဒီဗောဇ္ဈင် (၇)ပါးတို့ ဦးဆောင်နေတဲ့ ဗောဓိပက္ခိယတရားတွေ ထိုပုဂ္ဂိုလ်သန္တာန်မှာ ကိန်းဝပ်လာမယ်။</p> <p>အဲဒီလို ဘုရားရှင်ကို တရားဖြင့် ပူဇော်နိုင်ခဲ့မယ်ဆိုလို့ရှိရင် ထိုပူဇော်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့သန္တာန်မှာ ဗောဇ္ဈင်မြတ်တရား (၇)ပါးတို့က (သို့မဟုတ်) လောကီ ဗောဓိပက္ခိယတရားတွေက ရင့်ကျက်လာတဲ့အခါ လောကုတ္တရာ ဗောဇ္ဈင်အသွင် ပြောင်းသွားမယ်ဆိုရင် ထိုပုဂ္ဂိုလ်ကို ဒီဗောဓိပက္ခိယ ဓမ္မအပြား (၃၇)ပါးသော တရားတို့က အပါယ်သံသရာဘေးမှ လွတ်အောင် ထုတ်ဆောင်ကယ်တင်မယ်။ ကာမ (၁၁)ဘုံမှလွတ်အောင် ထုတ်ဆောင်ကယ်တင်ပေးမယ်။ (၃၁)ဘုံမှ ကျွတ်လွတ်အောင် ထုတ်ဆောင်ကယ်တင်ပေးမယ်။ ကြီးပွားတိုးတက်မှု မဖြစ်ဘူးလား?</p> <p>အာမိသပူဇာ ဓမ္မပူဇာခေါ်တဲ့ ဒီပူဇော်ခြင်းနှစ်မျိုးဖြင့် ဘုရားရှင်ကို ပူဇော်လိုက်တဲ့အတွက် ပူဇော်နေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်သန္တာန်မှာလည်း အကျိုးရှိတယ်။ အဲဒီလို အကျိုးရှိရုံတင်လား ဆိုတော့ မကသေးဘူး။ ဒီပုဂ္ဂိုလ်က စွမ်းအားရှိလို့ မိမိသည် ဗောဓိပက္ခိယတရား (၃၇)ပါးကို ထိုးထွင်းသိသလို တခြားတခြားသော သတ္တဝါတွေကိုလည်း ဗောဓိပက္ခိယဓမ္မအပြား (၃၇)ပါးသော တရားတွေကို ထိုးထွင်းသိစေရမယ်ဆိုပြီး ကြိုးစားအားထုတ်တယ်။ ကြိုးစားအားထုတ်လိုက်လို့ ဗောဓိပက္ခိယတရား ဓမ္မအပြား (၃၇)ပါးတို့ကို ထိုးထွင်းသိနေတဲ့ သူတော်ကောင်းတွေ လက်ဆင့်ကမ်းနိုင်ပြီဆိုရင် သာသနာတော်လည်း အဆင့်ဆင့် ကူးပြောင်းသွားတဲ့အတွက် အရှည်တည်တန့် ခိုင်ခန့်တဲ့သဘော မရှိဘူးလား? ရှိသွားတယ်။</p> <p>မိမိအတွက်လည်း အကျိုးရှိတယ်။ သူတစ်ပါးတို့ အတွက်လည်း အကျိုးမရှိဘူးလား? အကျိုးရှိတယ်။ အိုနာသေရေး ဒုက္ခဘေးမှ လွတ်ရာလွတ်ကြောင်းဖြစ်တဲ့ တရားကောင်းတွေကို လက်ဆင့်ကမ်းနိုင်တဲ့အတွက် ဒီဓမ္မပူဇာကို ပိုပြီးတော့ နှစ်ခြိုက်တယ်။ အလားတူပဲ။ ဒီနေရာမှာလည်းပဲ မိဘတွေဘက်က မိဘတွေဆိုဆုံးမနေတဲ့ စကားကို မြေဝယ်မကျ နာယူနေတဲ့ သားငယ် သမီးငယ်, သားရတနာ သမီးရတနာ ဖြစ်ခဲ့မယ်ဆိုရင် ထိုသားရတနာ သမီးရတနာတွေကို မိဘတွေဘက်က ပိုပြီးတော့ နှစ်ခြိုက်တဲ့သဘော မြတ်နိုးတဲ့သဘောရှိတယ်။</p> <p>မြတ်နိုးလိုက်တဲ့ချိန်ခါမှာ ထိုသားရတနာ သမီးရတနာတွေကို အကြောင်းခံပြီးတော့ မိဘတွေဘက်က ငါ့သား ဘေးရန်ကင်းပါစေ, ငါ့သမီး ဘေးရန်ကင်းပါစေ အစရှိသဖြင့် မေတ္တာဈာန်တွေကို ဝင်စားနိုင်တဲ့ စွမ်းအင်ရှိခဲ့ရင် ဒီမေတ္တာဓာတ်ငွေ့စွမ်းအင်ကြောင့် ဒီသားရတနာ သမီးရတနာတို့ အပေါ်၌ ကျရောက်လတ္တံ့ဖြစ်သော ဘေးဒုက္ခတွေသည် ဘေးကို ရှဲသွားနိုင်တဲ့ သဘောရှိတယ်။ မိဘတို့ရဲ့ မေတ္တာဓာတ်ငွေ့ဖြင့် ပို့သခြင်း ခံနေရတဲ့ ဒီသားရတနာ သမီးရတနာတို့ရဲ့ သန္တာန်၌ ကျရောက်ဆဲ ကျရောက်လတ္တံ့ဖြစ်တဲ့ ဘေးဥပါဒ်တွေသည် ဘေးသို့ ကင်းရှင်းသွားရုံတင်လားဆိုတော့ မကသေးဘူး။</p> <p>မိဘတို့ ဆိုဆုံးမတဲ့အတိုင်း ဒီသားရတနာ သမီးရတနာက လိုက်နာလို့ သီလကျင့်စဉ်တွေကို တကယ်လက်တွေ့ကျင့်မယ်, သမာဓိကျင့်စဉ်တွေကို တကယ်လက်တွေ့ကျင့်မယ်, ပညာကျင့်စဉ်တွေကို တကယ်တွေ့ကျင့်မယ် ဆိုရင် သီလဂုဏ်ကျေးဇူး, သမာဓိဂုဏ်ကျေးဇူး, ပညာဂုဏ်ကျေးဇူးဆိုတဲ့ ဒီဂုဏ်ကျေးဇူးတွေကလည်း ဒီသားရတနာ ဒီသမီးရတနာတွေကို ပစ္စုပ္ပန် သံသရာ နှစ်ဖြာ၌ ကြီးပွားတိုးတက်အောင် ရွက်ဆောင်ပေးနိုင်တဲ့ စွမ်းအားရှိတယ်။ အဆင့်အတန်း မြင့်မားနေတဲ့ လူ့ဘဝ, အဆင့်အတန်း မြင့်မားနေတဲ့ နတ်ဘဝ, အဆင့်အတန်း မြင့်မားနေတဲ့ ဗြဟ္မာဘဝတွေကို ရောက်အောင် ဒီသီလကျင့်စဉ်, သမာဓိကျင့်စဉ်, ပညာကျင့်စဉ်ဆိုတဲ့ ဂုဏ်ကျေးဇူးတွေက ချီးမြှောက်ပေးနိုင်တဲ့ စွမ်းအားရှိတယ်။ စွမ်းအားရှိခြင်းကြောင့် ဒီသားရတနာ သမီးရတနာတွေအဖို့ မိဘတို့ရဲ့ မေတ္တာဓာတ်ငွေ့ ကူးလူးဆက်ဆံမှုကို ရနေတဲ့အတွက် ပစ္စုပ္ပန် သံသရာ နှစ်ဖြာလုံး၌ ကြီးပွားတိုးတက်မှု မဖြစ်နိုင်ဘူးလား? ဖြစ်နိုင်တယ်။ ဆုတ်ယုတ်ဖို့ဆိုတာ ဘယ်လိုမှ မဖြစ်နိုင်ဘူး။</p> <p>ဒီလိုဆိုလို့ရှိရင် မိဘတွေကို ရိုရိုသေသေ လေးလေးစားစား မြတ်မြတ်နိုးနိုးဖြင့် နံပါတ်တစ် ပူဇော်တတ်ဖို့ မလိုဘူးလား? လိုပါတယ်။ ဒီလိုပူဇော်တဲ့ အပိုင်းမှာ ကဏ္ဍနှစ်ခုရှိတယ်နော်။ အာမိသပူဇာ, ဓမ္မပူဇာပဲနော်။ မိဘတွေကို ပစ္စည်းလေးပါးဖြင့် ပူဇော်ခြင်း, မိဘစကားကို မြေဝယ်မကျ နားထောင်ခြင်းဖြင့်, မိဘကို တရားဖြင့် ပူဇော်ခြင်းဆိုပြီးတော့ ပူဇော်ခြင်း နှစ်မျိုးရှိတယ်။ အဲဒီပူဇော်ခြင်း နှစ်မျိုးမှာလည်း ပိုပြီးအရေးကြီးတဲ့ ပူဇော်ခြင်းက ဘာလဲ? ဓမ္မပူဇာပဲ။</p> <p>မိဘတွေဆိုဆုံးမထားတဲ့အတိုင်း မိဘတွေက မိမိတို့ စွမ်းအားရှိရင် ရှိသလို စွမ်းအား မရှိရင်လဲ စွမ်းအားရှိတဲ့ ဆရာသမားတွေထံ ပို့ဆောင်ပြီး သီလကျင့်စဉ်, သမာဓိကျင့်စဉ်, ပညာကျင့်စဉ်ခေါ်တဲ့ ဒီကျင့်စဉ်တွေကို လက်တွေ့ကျင့်နိုင်အောင် သွန်သင်ပေးကြတယ်နော်။ သွန်သင်ပေးလိုက်ပြီးတဲ့အတွက် သားရတနာ သမီးရတနာတို့က ဒီသွန်သင်ပေးတဲ့အတိုင်း သီလကျင့်စဉ်, သမာဓိကျင့်စဉ်, ပညာကျင့်စဉ်တွေကို လက်တွေ့ကျင့်လို့ အောင်မြင်မှုရမယ်ဆိုရင် ပစ္စုပ္ပန် သံသရာ နှစ်ဖြာမှာ ကြီးပွားတိုးတက်မှု မဖြစ်နိုင်ဘူးလား? ဖြစ်နိုင်တယ်။</p> <p>သို့သော် မိဘစကားပြောတာ တစ်ချက်မှ နားမထောင်ဘူး။ ကိုယ်ထင်ရာ ကိုယ်စိုင်းမယ်ဆိုရင်တော့ ပစ္စုပ္ပန် သံသရာ နှစ်ဖြာ၌ ကြီးပွားတိုးတက်မှု ဖြစ်နိုင်မလား? မဖြစ်နိုင်ဘူး။ ဒါကြောင့် မိမိက ပစ္စုပ္ပန်မှာလည်း ကြီးပွားတိုးတက်ချင်တယ်, သံသရာမှာလည်း ကြီးပွားတိုးတက်ချင်တယ် ဆိုရင်တော့ မိဘတွေကို အာမိသပူဇာ, ဓမ္မပူဇာလို့ခေါ်တဲ့ နှစ်မျိုးသော ပူဇော်ခြင်းဖြင့် ရိုရိုသေသေ ပူဇော်တတ်ဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်တယ်။ ဒါက နံပါတ် <b>တစ်</b> ကြီးပွား တိုးတက်ရေး လမ်းစဉ်ပဲ။ နံပါတ် <b>နှစ်</b> ကြီးပွား တိုးတက်ရေး လမ်းစဉ်။</p> <p>‘‘<b>ပုန စပရံ၊ မဟာနာမ၊ ကုလပုတ္တော ဥဋ္ဌာနဝီရိယာဓိဂတေဟိ ဘောဂေဟိ ဗာဟာဗလပရိစိတေဟိ သေဒါဝက္ခိတ္တေဟိ ဓမ္မိကေဟိ ဓမ္မလဒ္ဓေဟိ ပုတ္တဒါရဒါသကမ္မကရပေါရိသေ သက္ကရောတိ ဂရုံ ကရောတိ မာနေတိ ပူဇေတိ။</b>’’</p> <p><b>မဟာနာမ</b>၊ ဒါယကာတော် မဟာနာမ် လိစ္ဆဝီမင်းသား ...။ <b>ပုန စပရံ</b>၊ နောက်တစ်မျိုးသော်ကား။ <b>ကုလပုတ္တော</b>၊ အမျိုးကောင်းသား အမျိုးကောင်းသမီးသည်။ <b>ဥဋ္ဌာနဝီရိယာဓိဂတေဟိ</b>၊ ထကြွလုံ့လ ဝီရိယဖြင့် ရှာဖွေရရှိအပ်ကုန်သော။ <b>ဗာဟာဗလပရိစိတေဟိ</b>၊ လက်ရုံးအားကိုး ဆည်းပူးအပ်ကုန်သော။ <b>သေဒါဝက္ခိတ္တေဟိ</b>၊ ချွေးဒီးဒီးကျအောင် ရှာဖွေ၍ ထားအပ်ကုန်သော။ <b>ဓမ္မိကေဟိ</b>၊ တရားနှင့် လျော်ညီကုန်သော။ <b>ဓမ္မလဒ္ဓေဟိ</b>၊ တရားသော နည်းလမ်းတို့ဖြင့် ရှာဖွေရရှိအပ်ကုန်သော။ <b>ဘောဂေဟိ</b>၊ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ဖြင့်။ <b>ပုတ္တဒါရဒါသကမ္မကရပေါရိသေ</b>၊ သား, မယား, အလုပ်သမား, ကျွန်ယောက်ျား, ကျွန်မိန်းမ, အလုပ်သမား, အစေခံ ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို။ <b>သက္ကရောတိ</b>၊ ရိုသေ၏။ <b>ဂရုံ ကရောတိ</b>၊ လေးစား၏။ <b>မာနေတိ</b>၊ မြတ်နိုး၏။ <b>ပူဇေတိ</b>၊ ပူဇော်၏၊</p> <p>လက်ရုံးအားကိုး ချွေးဒီးဒီးကျအောင် ရှာဖွေထားအပ်တဲ့ တရားသော နည်းလမ်းဖြင့် ရရှိထားအပ်တဲ့ ဒီစည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ဖြင့် သားတွေ, မယားတွေ, ကျွန်ယောက်ျား, ကျွန်မိန်းမ, အလုပ်သမား, အစေခံ ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို ရိုသေတယ်, မြတ်နိုးတယ်, ပူဇော်တယ်။ ဒီမှာလည်း <b>အာမိဿပူဇာ</b>, <b>ဓမ္မပူဇာ</b> နှစ်မျိုးလုံး သက်ဆိုင်တယ်ဆိုလည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲ? တစ်ခါတစ်ရံမှာ ခုဇ္ဇုတ္တရာတို့ကဲ့သို့ မိမိတို့ရဲ့ အခိုင်းအစေဖြစ်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်က သာမာဝတီကဲ့သို့သော မိဖုရားတွေကို ပြန်လည် ဆိုဆုံးမနိုင်တဲ့ စွမ်းအားတွေ မရှိကြဘူးလား? ရှိကြပါတယ်။</p> <p>ဒါကြောင့် ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် ကျွန်းကိုင်းမှီ ကိုင်းကျွန်းမှီဆိုတဲ့ ပုံစံလိုပေါ့နော်။ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး မှီတင်းပြီးနေထိုင်တဲ့ အချိန်အခါမှာ ဒီသားတွေ မယားတွေက မိမိကို မှီတင်းပြီးနေထိုင်တဲ့ အချိန်အခါမှာ ဒီသားတွေ, မယားတွေကို မိမိတို့ဘက်က ရိုသေမှု, လေးစားမှု, မြတ်နိုးမှုရှိဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်တယ်။ သားတွေ, မယားတွေ အပေါ်၌ မိမိဘက်က မရိုသေဘူးဆိုလျှင် သားမယားဘက်ကလည်း မိမိအပေါ်ကို ပြန်ပြီး ရိုသေမှု, လေးစားမှု, မြတ်နိုးမှု ဖြစ်နိုင်ပါ့မလား? မဖြစ်နိုင်ဘူးနော်။ ဒါ အပြန်အလှန်ဆိုတဲ့သဘော ရှိပါတယ်။</p> <p>နောက်တစ်ခု... ကျွန်ယောက်ျားတွေ, ကျွန်မိန်းမတွေ, ကျေးကျွန်တွေ, အလုပ်သမားတွေ, အစေခံတွေ ရှိကြတယ်။ ဒီကျေးကျွန် အလုပ်သမား အစေခံတွေ အပေါ်မှာလည်း မိမိက ရိုသေတဲ့, လေးစားတဲ့, မြတ်နိုးတဲ့ စိတ်ထားရှိရမယ်။ မိမိဘက်က ဒီခိုင်းစေနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေအပေါ်၌ ရိုသေမှု, လေးစားမှု, မြတ်နိုးမှု, ပူဇော်မှု မရှိခဲ့ရင် သူတို့ဘက်ကလည်း မိမိတို့အပေါ်မှာ ရိုသေမှု, လေးစားမှု, မြတ်နိုးမှု, ပူဇော်မှုတို့ မဖြစ်နိုင်ဘူး။ အပြန်အလှန်ဆိုတာ ရှိတယ်နော်။ လက်တွေ့ ဒါယကာကြီးတွေ လောကမှာ စမ်းကြည့်ပါ။ မိမိခိုင်းနေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ် ငါ ပိုက်ဆံပေးခိုင်းတာပဲဆိုပြီး တင်းတင်းမာမာ ဆက်ဆံကြည့်ပါလား? လုပ်ငန်းခွင်မှာ မပြေမလည်တွေ များစွာ မဖြစ်ဘူးလား? ဖြစ်နိုင်တယ်။</p> <p>တစ်ဦးအပေါ်မှာ တစ်ဦး ရိုရိုသေသေ လေးလေးစားစားဖြင့် ဆက်ဆံကြတယ်။ မြတ်မြတ်နိုးနိုး ချစ်ချစ်ခင်ခင် ဆက်ဆံကြတယ်။ အဲဒီလို အချိန်ခါမှာ တချို့တချို့ ပြဿနာမှာ လွယ်လွယ်နဲ့ ပြီးသွားတယ်။ ကိုယ် မျက်နှာလွှဲမယ်ဆိုရင် လွှဲလို့ရတဲ့ အဆင့်ထိ ရောက်မသွားဘူးလား? ရောက်သွားတယ်။ ဒါ <b>မေတ္တာဓာတ်</b>တို့ရဲ့ စွမ်းအင်ပဲနော်။ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ဆက်ဆံရေးတွေမှာ ကြီးပွားတိုးတက်ချင်ကြပြီဆိုရင်တော့ ဒါ ဘုရားရှင်ဘက်က ပေးနေတဲ့ နည်းလမ်းပဲ။ ကြီးပွားတိုးတက်ကြောင်းဖြစ်တဲ့ နည်းလမ်းပဲနော်။ ဒီတော့ ဒီလို ပူဇော်လိုက်တဲ့အခါမှာ ဒီသားတွေ, မယားတွေ, ကျေးကျွန်တွေ, အလုပ်သမားတွေ, အခိုင်းအစေတွေအပေါ်မှာ ရိုရိုသေသေ, လေးလေးစားစား, မြတ်မြတ်နိုးနိုး ပူဇော်လိုက်တော့ ဒီပုဂ္ဂိုလ်တွေက ဘာလုပ်သလဲ?</p> <p>‘‘<b>တမေနံ ပုတ္တဒါရဒါသကမ္မကရပေါရိသာ သက္ကတာ ဂရုကတာ မာနိတာ ပူဇိတာ ကလျာဏေန မနသာ အနုကမ္ပန္တိ</b>’’</p> <p><b>သက္ကတာ</b>၊ ရိုသေခံကြရကုန်သော။ <b>ဂရုကတာ</b>၊ လေးစားခံကြရကုန်သော။ <b>မာနိတာ</b>၊ မြတ်နိုးခံကြရကုန်သော။ <b>ပူဇိတာ</b>၊ ပူဇော်ခံကြရကုန်သော။ <b>ပုတ္တဒါရဒါသကမ္မကရပေါရိသာ</b>၊ သား, မယား ကျေးကျွန် အစေခံတို့သည်။ <b>တမေနံ</b>၊ ထို အမျိုးကောင်းသား, အမျိုးကောင်းသမီးကို။ <b>ကလျာဏေန မနသာ</b>၊ ကောင်းမွန် မှန်ကန်သော စိတ်ထားဖြင့်။ <b>အနုကမ္ပန္တိ</b>၊ အစဉ်သနား စောင့်ရှောက်၍ နေထိုင်တတ်ကြကုန်၏၊</p> <p>အပြန်အလှန်ပဲနော်။ သား, မယား, ကျေးကျွန်, အလုပ်သမားတွေ, အစေခံတွေအပေါ်မှာ ရိုရိုသေသေ, လေးလေးစားစား, မြတ်မြတ်နိုးနိုးဖြင့် ပူဇော်နေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ကို ဒီသား, မယားတွေက အရိုအသေ, အလေးအမြတ် ခံနေရတဲ့ ဒီသားမယားတွေက, ကျေးကျွန် အလုပ်သမားတွေ အစေခိုင်းတွေက ကောင်းသော စိတ်ဓာတ်ဖြင့် ပြန်စောင့်ရှောက်ပေးတယ်။ ဘယ်လို စောင့်ရှောက်ပေးလဲ?</p> <p>‘‘<b>စိရံ ဇီဝ၊ ဒီဃမာယုံ ပါလေဟီ</b>’’</p> <p><b>စိရံ</b>၊ ကြာမြင့်စွာ။ <b>ဇီဝ</b>၊ အသက်ရှင်ပါစေသတည်း။ <b>ဒီဃမာယုံ</b>၊ ရှည်မြင့်စွာသော သက်တမ်းကို။ <b>ပါလေဟီ</b>၊ ထိန်းသိမ်း စောင့်ရှောက်နိုင်ပါစေသတည်း။</p> <p>အသက်ရှည်ပါစေ, ရှည်မြင့်စွာသော သက်တမ်းကို ထိန်းသိမ်း စောင့်ရှောက် ထားနိုင်ပါစေ စသည်ဖြင့် ဒီလို ကောင်းမွန်မှန်ကန်သော စိတ်ထားဖြင့် ပြန်ပြီးတော့ အစဉ်သနားစောင့်ရှောက် ပေးတယ်။ <b>မေတ္တာဘာဝနာ</b> ရေချမ်းတွေ ပက်ဖျန်းပေးတယ်။ ဒီအထဲမှာ အကယ်၍ ဥတ္တရာဥပါသိကာမကဲ့သို့ <b>မေတ္တာဈာန်</b>တွေကို ဝင်စားနိုင်တဲ့ သူတော်ကောင်း ဖြစ်ခဲ့မယ်ဆိုရင် သူတို့ရဲ့ မေတ္တာဓာတ်ငွေ့အရှိန်တွေက အိမ်ရှင်ယောက်ျား အပေါ်၌ ပစ်လွှတ်လိုက်တဲ့အချိန်မှာ ဒီအိမ်ထောင်ရှင် ယောက်ျားမှာ ကောင်းမွန်မှန်သော မေတ္တာဓာတ်ငွေ့တို့ရဲ့ လွှမ်းခြုံနေတဲ့ ဓာတ်ငွေ့ကို ခံယူရတဲ့အတွက် မေတ္တာဓာတ်တို့ရဲ့ စွမ်းအင်ကြောင့် အသက်ရှည်ခြင်းဆိုတဲ့ သဘောတရားတွေ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်တယ်။</p> <p>ဘယ်လို ဖြစ်လာနိုင်လဲ? ကျရောက်လာမဲ့ ဘေးဥပါဒ် အန္တရာယ်တွေသည် ကင်းရှင်းသွားနိုင်တဲ့ သဘောရှိတယ်။ အသက်ကို သေစေနိုင်တဲ့ ဘေးဥပါဒ် အန္တရာယ်မျိုးတွေ ဘေးကို ကင်းရှင်းသွားရင် အသက်မရှည်ဘူးလား? ရှည်နိုင်တဲ့သဘော ရှိတယ်နော်။ ဒါကြောင့်-</p> <p>‘‘<b>ပုတ္တဒါရဒါသကမ္မကရပေါရိသာနုကမ္ပိတဿ၊ မဟာနာမ၊ ကုလပုတ္တဿ ဝုဒ္ဓိယေဝ ပါဋိကင်္ခါ၊ နော ပရိဟာနိ</b>’’</p> <p><b>မဟာနာမ</b>၊ ဒကာတော် မဟာလိစ္ဆဝီမင်းသား ...။ <b>ပုတ္တဒါရဒါသကမ္မကရပေါရိသာနုကမ္ပိတဿ</b>၊ သားမယား, ကျေးကျွန်, အလုပ်သမား, အစေခံတို့က အစဉ်သနား စောင့်ရှောက်အပ်သော။ <b>ကုလပုတ္တဿ</b>၊ အမျိုးကောင်းသား အမျိုးကောင်းသမီးအဖို့။ <b>ဝုဒ္ဓိယေဝ</b>၊ ပစ္စုပ္ပန် သံသရာ နှစ်ဖြာ ကြီးပွားတိုးတက်ခြင်းကိုသာလျှင်။ <b>ပါဋိကင်္ခါ</b>၊ မချွတ်ဧကန် ရလိမ့်မယ်လို့ မျှော်လင့်ပါ၏။ <b>ပရိဟာနိ</b>၊ ဆုတ်ယုတ်ပျက်စီးခြင်းကို။ <b>နော ပါဋိကင်္ခါ</b>၊ အလို မရှိအပ်ပါပေ။</p> <p>သားမယားတွေ, ကျေးကျွန်တွေ, အလုပ်သမားတွေ, အစေခံတွေရဲ့ မေတ္တာဓာတ်ငွေ့ဖြင့် အစောင့်အရှောက် ခံနေရတဲ့ အမျိုးကောင်းသား အမျိုးကောင်းသမီးအဖို့ ပစ္စုပ္ပန် သံသရာ နှစ်ဖြာမှာ ကြီးပွားတိုးတက်ခြင်းကိုသာ အလိုရှိအပ်တယ်။ ဆုတ်ယုတ် ပျက်စီးခြင်းကို အလိုမရှိအပ်ဘူး။ မိမိက လုပ်ငန်းခွင်တစ်ခုကို လုပ်နေတဲ့ လုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦးပဲဆိုကြပါစို့နော်။ ဒီအလုပ်ရှင်တစ်ဦးကို အလုပ်သမား အားလုံးကနေပြီး ရိုရိုသေသေ, လေးလေးစားစား, မြတ်မြတ်နိုးနိုး ပြန်ဆက်ဆံရင် မိမိလုပ်ငန်းခွင်မှာ ကြီးပွားတိုးတက်မှုတွေ တစ်ဆင့်ပြီး တစ်ဆင့် ဖြစ်ပေါ်မလာနိုင်ဘူးလား? ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်တယ်။</p> <p>မပြေလည်ကြဘူး။ အလုပ်သမားနှင့် အလုပ်ရှင်တို့ ပြေလည်မှု မရှိဘူး။ ဆက်ဆံရေးတွေ သိပ်တင်းမာပြီးတော့ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး မကျေနပ်ချက်တွေက များပြီဆိုရင် မိမိလုပ်ငန်းခွင်သည် တဖြည်းဖြည်း ဆုတ်ယုတ် ပျက်စီးဖို့ မဖြစ်နိုင်ဘူးလား? ဖြစ်နိုင်တယ်။ ဒါ လောက လက်တွေ့ပဲ။ ဒါကြောင့် ပစ္စုပ္ပန်မှာ ကြီးပွားတိုးတက်မှု မရှိလို့ စိတ်ချမ်းသာမှု မရှိရင် သံသရာကြီးပွားတိုးတက်မှုဆိုတဲ့ သဘောရော ဖြစ်နိုင်ဦးမလား? မဖြစ်နိုင်ဘူး။ ဒါကြောင့် ဆက်ဆံရေး အပိုင်းမှာ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး မေတ္တာဓာတ်ငွေ့ဖြင့် ဆက်ဆံတတ်ဖို့ရော မလိုဘူးလား? လိုအပ်နေတယ်။ နောက်တစ်ခု - နံပါတ် သုံး။</p> <p>‘‘<b>ပုန စပရံ၊ မဟာနာမ၊ ကုလပုတ္တော ဥဋ္ဌာနဝီရိယာဓိဂတေဟိ ဘောဂေဟိ ဗာဟာဗလပရိစိတေဟိ သေဒါဝက္ခိတ္တေဟိ ဓမ္မိကေဟိ ဓမ္မလဒ္ဓေဟိ ခေတ္တကမ္မန္တသာမန္တသဗျောဟာရေ သက္ကရောတိ ဂရုံ ကရောတိ မာနေတိ ပူဇေတိ</b>’’</p> <p><b>မဟာနာမ</b>၊ ဒါယကာတော် မဟာနာမ်လိစ္ဆဝီမင်းသား ...။ <b>ပုန စပရံ</b>၊ နောက်တစ်မျိုးသော်ကား။ <b>ဥဋ္ဌာနဝီရိယာဓိဂတေဟိ</b>၊ ထကြွလုံ့လ ဝီရိယဖြင့် ရှာဖွေ၍ ရရှိအပ်ကုန်သော။ <b>ဗာဟာဗလပရိစိတေဟိ</b>၊ လက်ရုံးအားကိုး ဆည်းပူးရှာဖွေအပ်ကုန်သော။ <b>သေဒါဝက္ခိတ္တေဟိ</b>၊ ချွေးဒီးဒီးကျအောင် ရှာဖွေစုဆောင်း၍ ထားအပ်ကုန်သော။ <b>ဓမ္မိကေဟိ</b>၊ တရားနှင့် လျော်ညီကုန်သော။ <b>ဓမ္မလဒ္ဓေဟိ</b>၊ တရားသော နည်းလမ်းဖြင့် ရှာဖွေထားရှိအပ်ကုန်သော။ <b>ဘောဂေဟိ</b>၊ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ဖြင့်။ <b>ခေတ္တကမ္မန္တသာမန္တသဗျောဟာရေ</b>၊ လယ်သီးရှင်ဖြစ်တဲ့ လယ်ရှင်ယောက်ျားနှင့် မြေတိုင်းဌာနဝန်ထမ်းအသီးသီးတို့ကို။ <b>သက္ကရောတိ</b>၊ အရိုအသေပြု၏။ <b>ဂရုံ ကရောတိ</b>၊ လေးစား၏။ <b>မာနေတိ</b>၊ မြတ်နိုး၏။ <b>ပူဇေတိ</b>၊ ပူဇော်၏၊</p> <p>ဒါကလည်း အရေးကြီးတယ်နော်။ မိမိတို့က လယ်ခင်းတစ်ခု ပြုလုပ်ရင် လယ်နီးချင်း လယ်ရှင်အချင်းချင်း တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ကျေနပ်မှု မေတ္တာဓာတ် ကူးလူးမှုဆိုတာ မလိုအပ်ဘူးလား? လိုအပ်တယ်။ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး မတည့်ကြဘူး။ ပြဿနာ အမျိုးမျိုးတွေ ဖြစ်ပေါ်မလာနိုင်ဘူးလား? ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်တယ်။ လယ်နီးချင်း အချင်းချင်းက ပြေလည်ရင်, နောက်တစ်ခု လယ်ယာ ခွဲတမ်းချနေတဲ့ မြေတိုင်းဌာနမှာ ရှိနေတဲ့ အရာရှိအရာခံ အသီးသီးနဲ့လည်း ပြေလည်ဖို့လိုတယ်။ မပြေလည်ဘူးဆိုလို့ရှိရင် ပြဿနာအမျိုးမျိုးတွေ ဖြစ်ပေါ် မလာနိုင်ဘူးလား? ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်တယ်။</p> <p>ဦးပဉ္စင်းတို့ မြတ်စွာဘုရားက အခုခေတ်လူတွေကို တော်တော်လေး လှမ်းပြီး မြင်နေတယ်လို့တောင် ပြောမယ်ဆိုရင် မှားနိုင်ပါ့မလား? မမှားနိုင်ဘူးနော်။ ခေတ်အဆက်ဆက်ကို လှမ်းပြီး မြင်လို့ ပြောနေတာပါ။ ဘာပဲဖြစ်ဖြစ်ပေါ့လေ မပြေလည်ကြဘူး။ အချင်းချင်းတွေ မပြေလည်ကြတော့ဘူး။ အာဏာရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေနဲ့လည်း မပြေလည်ဘူးဆိုရင် ပြဿနာတွေ အမျိုးမျိုး မဖြစ်နိုင်ဘူးလား? ဖြစ်နိုင်နေပြီ။ အဲဒီပုဂ္ဂိုလ်တွေနဲ့ ပြေလည်ရေးအတွက် ဘာလုပ်ရမလဲ? အဲဒီပုဂ္ဂိုလ်တွေကို -</p> <p><b>သက္ကရောတိ</b>၊ ရိုသေရမယ်။ <b>ဂရုံ ကရောတိ</b>၊ လေးစားရမယ်။ <b>မာနေတိ</b>၊ မြတ်နိုးရမယ်။ <b>ပူဇေတိ</b>၊ ပူဇော်ရမယ်။</p> <p>စွမ်းအားရှိသလောက် ပူဇော်ရမယ်။ သူတို့ကို ရိုရိုသေသေ လေးလေးစားစား မြတ်မြတ်နိုးနိုးဖြင့် ဆက်ဆံကြမယ်ဆိုရင် တကယ်လည်း စိတ်ပါလက်ပါနဲ့ပေါ့နော်။ ဟန်ပြပြီး ပြုံးနေတဲ့ပုံစံမျိုး ဖြစ်ရမလား? မဖြစ်ရဘူး။ လုပ်ငန်းခွင်မှာ ဟန်ပြပြီး ပြုံးရွှင်နေတဲ့ ပုံစံဟာ လိမ်လည် လှည့်ဖြားနေတာပါ။ တစ်လောတုန်းက ဘုန်းကြီးတပည့်ဖြစ်တဲ့ အမျိုးသမီးတစ်ဦးပေါ့လေ လုပ်ငန်းခွင်မှာ အဆင်မပြေတဲ့ အကြောင်းအရာတစ်ခုနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဘုန်းကြီးထံ စာရေးတယ်။ ပြောချင်တာက သူ့စာထဲမှာပါတဲ့ အကြောင်းအရာလေးတစ်ခုက လူတစ်ယောက်ကို ဆက်ဆံတဲ့အပိုင်းမှာ ဟန်လုပ်ပြီး ပြုံးရွှင်တဲ့ လုပ်ငန်းရပ်မျိုးကို သူဘယ်တော့မှ မလုပ်တတ်ဘူးတဲ့။ အဲဒါလေး ရေးထားတယ်နော်။ ဘုန်းကြီးကတော့ အဲဒါလေး သဘောကျတယ်။</p> <p>ဒါပေမဲ့ ဟန်လုပ်ပြီးတောင် မပြုံးတတ်ဘူးဆိုရင် ဆက်ဆံရေးက ပြေလည်ပါဦးမလား? မပြေလည်တော့ဘူး။ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး အပြေလည်တော့ဘူးဆိုလို့ရှိရင် မိမိရဲ့ ကြီးပွားတိုးတက်ရေး လုပ်ငန်းခွင်တွေမှာ နောက်ကို ဆုတ်မသွားဘူးလား? ဆုတ်သွားပြီ။ ဒါကြောင့် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ကျေနပ်ဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်တယ်။ အဲဒီလို လိုအပ်တဲ့ အပိုင်းလေးတွေမှာ <b>“ပေးကမ်းခြင်း အောင်မြင်ရာ”</b> ဆိုတာကို ဘုရားရှင် သိပါတယ်။</p> <p>ဒါကြောင့် <b>ပူဇေတိ</b>နော်။ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး <b>အာမိဿပူဇာ</b>, <b>ဓမ္မပူဇာ</b>ဆိုတဲ့ နှစ်မျိုးသော ပူဇော်ခြင်းဖြင့် ပူဇော်တတ်ဖို့ရော မလိုဘူးလား? (လိုပါတယ် ဘုရား) ဒါယကာကြီးတွေ ပူဇော်တတ်ကြရဲ့လား? ဘယ်နှယ်တုန်း? ဒါယကာကြီးတွေ ပူဇော်တတ်ကြသလား? (အသင့်အတင့်ပါပဲ) အေး... ဟန်ကျပြီ။ အသင့်အတင့်လောက်ဆိုလည်း ရကောင်းရပါလိမ့်မယ်နော်။ ကဲ -</p> <p>‘‘<b>တမေနံ ခေတ္တကမ္မန္တသာမန္တသဗျောဟာရာ သက္ကတာ ဂရုကတာ မာနိတာ ပူဇိတာ ကလျာဏေန မနသာ အနုကမ္ပန္တိ၊ စိရံ ဇီဝ၊ ဒီဃမာယုံ ပါလေဟီတိ</b>’’</p> <p><b>သက္ကတာ</b>၊ ရိုသေခံကြရကုန်သော။ <b>ဂရုကတာ</b>၊ အလေးစား ခံကြရကုန်သော။ <b>မာနိတာ</b>၊ အမြတ်နိုးခံကြရကုန်သော။ <b>ပူဇိတာ</b>၊ အပူဇော်ခံကြရကုန်သော။ <b>ခေတ္တကမ္မန္တသာမန္တသဗျောဟာရာ</b>၊ လယ်နီးချင်း လယ်ရှင်ယောက်ျားနှင့် မြေတိုင်းဝန်ထမ်း အသီးသီးတို့သည်။ <b>တမေနံ</b>၊ ထိုမြတ်နိုး ပူဇော်နေတဲ့ သူတော်ကောင်းကို။ <b>ကလျာဏေန မနသာ</b>၊ ကောင်းမွန် မှန်ကန်သော စိတ်ထားဖြင့်။ <b>အနုကမ္ပန္တိ</b>၊ အစဉ်သနား စောင့်ရှောက်၍ နေကြပေကုန်၏၊</p> <p>ဒီလို ပူဇော်တတ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကို ခုနက လယ်နီးချင်း လယ်ရှင် အချင်းချင်းကရော, မြေတိုင်းဌာနမှာရှိတဲ့ အရာရှိ အသီးသီးကရော ကောင်းမွန်နေတဲ့ မှန်ကန်တဲ့စိတ်ထားဖြင့် လာပြီး စောင့်ရှောက်ပေးတယ်။ ဘယ်လိုလဲ?</p> <h3>ဒုတိယပိုင်း</h3> <p>‘‘<b>စိရံ ဇီဝ၊ ဒီဃမာယုံ ပါလေဟီ</b>’’</p> <p><b>စိရံ</b>၊ ကြာမြင့်စွာ။ <b>ဇီဝ</b>၊ အသက်ရှည်ပါစေသတည်း။ <b>ဒီဃမာယုံ</b>၊ ရှည်မြင့်စွာသော သက်တမ်းကို။ <b>ပါလေဟီ</b>၊ ထိန်းသိမ်း စောင့်ရှောက်နိုင်ပါစေသတည်း။</p> <p>အသက်ရှည်ပါစေဆိုပြီးတော့ မေတ္တာဓာတ်ငွေ့တွေ လွှတ်ပေးတယ်နော်။ ပတ်ဝန်းကျင်ရှိတဲ့ လယ်ရှင်အချင်းချင်းတွေ အရာရှိ အရာခံ အသီးသီးတွေက မိမိအပေါ်မှာ မေတ္တာဓာတ်ငွေ့တွေ လွှတ်ပေးလိုက်ပြီဆိုရင် လုပ်ငန်းခွင်တစ်ခုကို လုပ်ရတဲ့အချိန်ခါမှာ ပိုပြီးချောမော မသွားဘူးလား? ချောမောသွားပြီ။ ဒါကြောင့် -</p> <p>‘‘<b>ခေတ္တကမ္မန္တသာမန္တသဗျောဟာရာနုကမ္ပိတဿ၊ မဟာနာမ၊ ကုလပုတ္တဿ ဝုဒ္ဓိယေဝ ပါဋိကင်္ခါ၊ နော ပရိဟာနိ</b>’’</p> <p><b>မဟာနာမ</b>၊ ဒကာတော် မဟာနာမ်လိစ္ဆဝီမင်းသား ...။ <b>ခေတ္တကမ္မန္တသာမန္တသဗျောဟာရာနုကမ္ပိတဿ</b>၊ လယ်နီးချင်း လယ်ရှင်ယောက်ျားနှင့် မြေတိုင်းဌာန ဝန်ထမ်းအသီးသီးတို့က အစဉ်သနား စောင့်ရှောက်အပ်သော။ <b>ကုလပုတ္တဿ</b>၊ အမျိုးကောင်းသား အမျိုးကောင်းသမီးအဖို့။ <b>ဝုဒ္ဓိယေဝ</b>၊ ပစ္စုပ္ပန် သံသရာ နှစ်ဖြာ၌ ကြီးပွားတိုးတက်ခြင်းကိုသာလျှင်။ <b>ပါဋိကင်္ခါ</b>၊ မချွတ်ဧကန် ရလိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့် အပ်ပါပေ၏။ <b>ပရိဟာနိ</b>၊ ဆုတ်ယုတ်ပျက်စီးခြင်းကို။ <b>နော ပါဋိကင်္ခါ</b>၊ အလိုမရှိအပ်ပါပေ၏၊</p> <p>ပစ္စုပ္ပန် သံသရာ နှစ်ဖြာမှာ ကြီးပွားတိုးတက်မှုသာလျှင် ရှိမယ်။ ဆုတ်ယုတ် ပျက်စီးမှု ဘယ်လိုမှ မဖြစ်နိုင်ဘူး။ လုပ်ငန်းခွင်တွေက အချင်းချင်း အဆင်ပြေလာပြီဆိုရင် ပစ္စုပ္ပန် ကြီးပွားမှုဆိုတာ ပေါ်လာပြီ။ ပစ္စုပ္ပန် ကြီးပွားမှု ရရှိတဲ့ သူတော်ကောင်းက အခုဆို သံသရာ ကြီးပွားရေးဆိုတဲ့ <b>ဒါန</b>မှု, <b>သီလ</b>မှု, <b>ဘာဝနာ</b>မှုတွေကို ပြုမယ်ဆိုရင် ပိုပြီးတော့ မလွယ်ကူဘူးလား? လွယ်ကူလာပြီ။ ဒါကြောင့် အဲဒီလို လွယ်ကူနေတဲ့အတွက် ကောင်းမှုကုသိုလ်တွေကို ခုလို ဆည်းပူးနိုင်ပြီဆိုရင် ထိုပုဂ္ဂိုလ်အဖို့ ပစ္စုပ္ပန် သံသရာနှစ်ဖြာမှာ ကြီးပွားတိုးတက်ဖို့သာလျှင် ရှိတယ်။ ဆုတ်ယုတ် ပျက်စီးဖို့ဆိုတာ ဘယ်လိုမှ မရှိနိုင်ဘူး။ ဒါက ဘုရားရှင်က လယ်ရှင်ယောက်ျားကို ပုံစံထားပြီး ပြောသွားတယ်နော်။ မိမိတို့ အိမ်နီးအချင်းချင်းတွေ လုပ်ငန်းခွင် အတူတူလုပ်တဲ့သူ အချင်းချင်းတွေ အားလုံးက ထိုနည်းလည်းကောင်း ပြေလည်ကြဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်နေတယ်။</p> <p>‘‘<b>ပုန စပရံ၊ မဟာနာမ၊ ကုလပုတ္တော ဥဋ္ဌာနဝီရိယာဓိဂတေဟ比 ဘောဂေဟိ ဗာဟာဗလပရိစိတေဟိ သေဒါဝက္ခိတ္တေဟိ ဓမ္မိကေဟိ ဓမ္မလဒ္ဓေဟိ ယာဝတာ ဗလိပဋိဂ္ဂါဟိကာ ဒေဝတာ သက္ကရောတိ ဂရုံ ကရောတိ မာနေတိ ပူဇေတိ</b>’’</p> <p>ထကြွလုံ့လ ဝီရိယကို အခြေခံပြီး ရှာဖွေစုဆောင်းထားအပ်တဲ့ တရားသော နည်းလမ်းဖြင့် ရရှိထားအပ်တဲ့ စည်းစိမ်ဥစ္စာတွေ ရှိတယ်။ အဲဒီ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ဖြင့် ဘာလုပ်သလဲ?</p> <p><b>ဗလိပဋိဂ္ဂါဟိကာ</b>၊ မိရိုးဖလာအားဖြင့် ပူဇော်ပသအပ်တဲ့ ဗလိနတ်စာ ခံယူထိုက်အပ်သော။ <b>ယာဝတာ ဒေဝတာ</b>၊ အကြင်မျှလောက်သော နတ်တို့သည်။ <b>သန္တိ</b>၊ ရှိကြလေကုန်၏။ <b>ယာဝတာ ဒေဝတာ</b>၊ ထိုမျှလောက် နတ်တို့ကို။ <b>သက္ကရောတိ</b>၊ အရိုအသေပြု၏။ <b>ဂရုံ ကရောတိ</b>၊ လေးစား၏။ <b>မာနေတိ</b>၊ မြတ်နိုး၏။ <b>ပူဇေတိ</b>၊ ပူဇော်၏၊</p> <p><b>ဗလိနတ်စာ</b>ကို မိရိုးဖလာအားဖြင့် ပူဇော်လာတဲ့ နတ်တွေ ခံယူထားတဲ့ နတ်တွေ ရှိကြတယ်နော်။ လူတွေ လုပ်ယူထားတဲ့ နတ်မျိုးတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ တကယ့် မိရိုးဖလာအားဖြင့် ကာလီ ဘီလူးမ နတ်ကနေပြီးတော့ စောင့်ရှောက်တဲ့ ပုံစံမျိုးလိုပေါ့နော်။ မိရိုးဖလာ အစဉ်အလာအားဖြင့် စောင့်ရှောက်ပေးနေတဲ့ နတ်ကောင်း နတ်မြတ်တွေ ရှိကြပါတယ်။ ထိုနတ်ကောင်း နတ်မြတ်တွေကို မိမိတို့ စွမ်းအားရှိသလောက် <b>ဗလိနတ်စာ</b> ပူဇော်ခြင်းဖြင့် ပူဇော်ပသပေးရတယ်နော်။ ရိုသေမှု, လေးစားမှု, မြတ်နိုးမှု, ပူဇော်မှု ပြုရတယ်။</p> <p>‘‘<b>တမေနံ ဗလိပဋိဂ္ဂါဟိကာ ဒေဝတာ သက္ကတာ ဂရုကတာ မာနိတာ ပူဇိတာ ကလျာဏေန မနသာ အနုကမ္ပန္တိ</b>’’</p> <p><b>သက္ကတာ</b>၊ အရိုအသေ ခံကြရကုန်သော။ <b>ဂရုကတာ</b>၊ အလေးစား ခံကြရကုန်သော။ <b>မာနိတာ</b>၊ အမြတ်နိုးခံကြရကုန်သော။ <b>ပူဇိတာ</b>၊ အပူဇော်ခံကြရကုန်သော။ <b>ဗလိပဋိဂ္ဂါဟိကာ ဒေဝတာ</b>၊ မိရိုးဖလာ ဗလိနတ်စာကို ခံယူကြကုန်သော နတ်တို့သည်။ <b>တမေနံ</b>၊ ထိုပူဇော်ပသနေတဲ့ ယောက်ျားကို။ <b>ကလျာဏေန မနသာ</b>၊ ကောင်းမွန် မှန်ကန်သော စိတ်ထားဖြင့်။ <b>အနုကမ္ပန္တိ</b>၊ အစဉ်သနား စောင့်ရှောက်၍ နေပေကုန်၏၊</p> <p>နတ်တို့ကို ရိုရိုသေသေ, လေးလေးစားစား, မြတ်မြတ်နိုးနိုးဖြင့် ပူဇော်ပသနေတဲ့ ယောက်ျားကို အပူဇော်ခံရတဲ့ အလေးစားခံရတဲ့ အမြတ်နိုးခံရတဲ့ ဒီနတ်တွေက တစ်ဖန် ပြန်ပြီးတော့ မှန်ကန်နေတဲ့ စိတ်ဓာတ်ဖြင့် စောင့်ရှောက်ပေးတယ်။ မမှန်မကန် စောင့်ရှောက်ပေးတာတော့ မဟုတ်ဘူးနော်။</p> <p>‘‘<b>စိရံ ဇီဝ၊ ဒီဃမာယုံ ပါလေဟီ</b>’’<br> စိရံ၊ ကြာမြင့်စွာသော အချိန်အခါ ကာလပတ်လုံး။ ဇီဝ၊ အသက်ရှည်ပါစေ။ ဒီဃမာယုံ၊ ရှည်မြင့်စွာသော သက်တမ်းကို။ ပါလေဟီ၊ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်နိုင်ပါစေ။</p> <p>အသက်ရှည်ပါစေဆိုပြီးတော့ - ဒီလို <b>မေတ္တာဓာတ်</b>တွေ ဖြန့်ကျက်ပေးတယ်။ အကယ်၍ ဒီနတ်တွေက မေတ္တာဈာန်တွေ ဝင်စားနိုင်တဲ့ အဆင့်ထိ ရှိခဲ့မယ်ဆိုရင် ဒီသူတော်ကောင်းကို အာရုံယူပြီး မေတ္တာဈာန်တွေကို ဝင်စားလျက် မေတ္တာဓာတ်ငွေ့တွေ လွှတ်ပေးခဲ့မယ်ဆိုရင် ထိုမေတ္တာဓာတ်ငွေ့တွေက ပိုပြီးတော့ အရှိန်အဝါ ပြင်းထန်ပါတယ်။ ဒီတော့ ဒီနတ်တွေရဲ့ ဒီလို မေတ္တာဓာတ်ငွေ့ဖြင့် အစောင့်ရှောက်ခံရတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်သည် ဘာဖြစ်မလဲ?</p> <p>‘‘<b>ဒေဝတာနုကမ္ပိတဿ၊ မဟာနာမ၊ ကုလပုတ္တဿ ဝုဒ္ဓိယေဝ ပါဋိကင်္ခါ၊ နော ပရိဟာနိ</b>’’<br> မဟာနာမ၊ ဒကာတော် မဟာနာမ် လိစ္ဆဝီမင်းသား ...။ ဒေဝတာနုကမ္ပိတဿ၊ နတ်တို့၏အစဉ်သနား စောင့်ရှောက်မှုကို ခံယူရသော။ ကုလပုတ္တဿ၊ အမျိုးကောင်းသား အမျိုးကောင်းသမီးအဖို့။ ဝုဒ္ဓိယေဝ၊ ပစ္စုပ္ပန် သံသရာ နှစ်ဖြာ၌ ကြီးပွားတိုးတက်ခြင်းကိုသာလျှင်။ ပါဋိကင်္ခါ၊ မချွတ်ဧကန် ရလိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်အပ်ပါပေ၏။ ပရိဟာနိ၊ ဆုတ်ယုတ် ပျက်စီးခြင်းကို။ နော၊ အလိုမရှိအပ်ပါပေ (ဝါ) မမျှော်လင့်အပ်ပါပေ။</p> <p>နတ်တွေကသာ စောင့်ရှောက်ပါစေ။ အစောင့်ရှောက်ခံရတဲ့ ဒီယောင်္ကျားဟာ ပစ္စုပ္ပန် သံသရာ နှစ်ဖြာ ကြီးပွားတိုးတက်ဖို့သာ ရှိမယ်။ ဆုတ်ယုတ်ပျက်စီးမှု ဘယ်လိုမှ မရှိနိုင်ဘူး။ ဒီပုဂ္ဂိုလ် ဒီလမ်းသွားရင်တော့ ဒီလမ်းမှာ အန္တရာယ်တွေ ရှိခဲ့ရင် ဒီအန္တရာယ်တွေက ဒီပုဂ္ဂိုလ်ကို မမြင်အောင် ဒီနတ်တွေက ကာကွယ်စောင့်ရှောက် ပေးတယ်။ ဒါက ဓမ္မတာပဲနော်။ ဒီလမ်းသွားလို့ ဒီအန္တရာယ်တွေ့မယ် ဆိုလျှင် ဒီအန္တရာယ် မကျရောက်အောင် လမ်းလွှဲပြီးတော့ ပေးတယ်။ ခြင်္သေ့တွေ သစ်ကျားတွေ ရှိနေလျှင် ဒီခြင်္သေ့ သစ်ကျားတွေကို မမြင်အောင် ဒီနတ်တွေက စောင့်ရှောက်ပေးတယ်။ မဒီဒေဝီကို ခြင်္သေ့ သစ်ကျားတွေ မမြင်အောင် နတ်တွေက စောင့်ရှောက်ပေးတဲ့ ပုံစံပဲနော်။ မယုံတော့ မရှိကြနဲ့နော်။</p> <p>ဒါကြောင့် မိမိတို့ကသာ တကယ် ထင်ရှားရှိတဲ့ နတ်ဖြစ်ပါစေ။ တကယ် ထင်ရှားမရှိတဲ့ မယ်တော်ကြီးတို့လို နတ်မျိုးတော့ မဟုတ်ဘူးနော်။ တကယ် ထင်ရှားရှိတဲ့ နတ်ကိုသာ မိမိတို့က ရိုရိုသေသေ လေးလေးစားစား မြတ်မြတ်နိုးနိုးဖြင့် မိရိုးဖလာ အဆင့်အတန်းအတိုင်း ပူဇော်ပသမှု ပြုပါ။ ဒီနတ်တွေကလည်း အရိုသေခံရ, အလေးစားခံရ, အမြတ်နိုးခံရ, အပူဇော်ခံရတဲ့ ဒီနတ်တွေကလည်း မိမိကို တုံ့လှည့်တဖန် ပြန်ပြီးတော့ ရိုသေ လေးစားကြတယ်။ မြတ်နိုးကြတယ်။ ကောင်းမွန် မှန်ကန်နေတဲ့ စိတ်ထားဖြင့် အစဉ်သနား စောင့်ရှောက်ပေးကြတယ်။ စောင့်ရှောက်လိုက်တဲ့အတွက် မိမိရဲ့လုပ်ငန်းခွင် ဘာလုပ်ငန်းကိုပဲလုပ်လုပ် အန္တရာယ်တွေက မရှိတော့ဘူး။ ချောချောမောမော ဖြောင့်ဖြောင့်ဖြူးဖြူး ဖြစ်လာပြီဆိုရင် ပစ္စုပ္ပန်မှာလည်း ကြီးပွားတိုးတက်မှု ရှိတယ်။</p> <p>ပစ္စုပ္ပန်မှာ ကြီးပွားတိုးတက်မှု ရှိတဲ့အတွက် နောင်တမလွန်မှာလည်း ကြီးပွားတိုးတက်မှုတွေ ရှိလာနိုင်တယ်။ ဒါနမှုတွေ သီလမှုတွေ လွယ်လွယ်ကူကူနဲ့ ပြုလုပ်နိုင်တဲ့ စွမ်းအင်တွေ ပေါ်လာတယ်။ ဒါက နံပါတ် (လေး) ကြီးပွားကြောင်းပဲ။ နောက် နံပါတ် (ငါး) ကြီးပွားကြောင်း။</p> <p>‘‘<b>ပုန စပရံ၊ မဟာနာမ၊ ကုလပုတ္တော ဥဋ္ဌာနဝီရိယာဓိဂတေဟိ ဘောဂေဟိ ဗာဟာဗလပရိစိတေဟိ သေဒါဝက္ခိတ္တေဟိ ဓမ္မိကေဟိ ဓမ္မလဒ္ဓေဟိ သမဏဗြာဟ္မဏေ သက္ကရောတိ မာနေတိ ပူဇေတိ</b>’’<br> မဟာနာမ၊ မဟာနာမ်လိစ္ဆဝီ မင်းသား ...။ ပုန စပရံ၊ နောက်တစ်မျိုးသော်ကား။ ကုလပုတ္တော၊ အမျိုးကောင်းသား အမျိုးကောင်းသမီးသည်။ ဥဋ္ဌာနဝီရိယာဓိဂတေဟိ၊ ထကြွလုံ့လ ဝီရိယဖြင့် ဆည်းပူး၍ ရအပ်ကုန်သော။ ဗာဟာဗလပရိစိတေဟိ၊ လက်ရုံးအားကို ရှာဖွေစုဆောင်း၍ ထားအပ်ကုန်သော။ သေဒါဝက္ခိတ္တေဟိ၊ ချွေးဒီးဒီးကျအောင် ရှာဖွေ၍ ထားအပ်ကုန်သော။ ဓမ္မိကေဟိ၊ တရားနှင့် လျော်ညီကုန်သော။ ဓမ္မလဒ္ဓေဟိ၊ တရားသော နည်းလမ်းဖြင့် ရှာဖွေသဖြင့် ရရှိအပ်ကုန်သော။ ဘောဂေဟိ၊ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ဖြင့်။ သမဏဗြာဟ္မဏေ၊ သမဏဗြာဟ္မဏတို့ကို။ သက္ကရောတိ၊ ရိုသေလေးစား၏။ မာနေတိ၊ မြတ်နိုး၏။ ပူဇေတိ၊ ပူဇော်၏။</p> <p>ဒီနေ့ ဝါဆိုသင်္ကန်း ထီး, ဖိနပ် အစရှိတဲ့ လှူဖွယ်ဝတ္ထု ပစ္စည်းအစုတွေကို လှူဒါန်းပူဇော်နေတဲ့ ပုံစံမျိုး။ ဒီနေ့ မန်းမြို့တော်ကဖီးကနေ မနက်ဆွမ်း, နေ့ဆွမ်းဖြင့် လှူတယ်။ တောင်ကြီးက ဒကာကြီးတွေကလည်း စွမ်းအားရှိသလောက် ဆွမ်းတွေ ပူဇော်လှူဒါန်းကြတယ်။ ဒီနေ့ တရားနာပရိသတ်အပေါင်း သူတော်ကောင်းတို့ကလည်း မိမိတို့ စွမ်းအား ရှိသလောက် အလှူခံပုဂ္ဂိုလ် များထိုထိုတို့ကို ဆွမ်းတွေ လှူဒါန်း ပူဇော်ကြတယ်။ တရားသော နည်းလမ်းဖြင့် ရှာဖွေရရှိထားအပ်တဲ့ ဒီလှူဖွယ်ဝတ္ထုတွေကို သမဏဗြာဟ္မဏအပေါင်းတွေ, သူတော်ကောင်းတွေ ဝါဆိုဝါကပ်တော်မူကြမယ့် သူတော်ကောင်းတွေကို ရည်ရွယ်ပြီးတော့ ရိုသေမှု, လေးစားမှု, မြတ်နိုးမှု, <b>အာမိသပူဇာ</b>, <b>ဓမ္မပူဇာ</b>ခေါ်တဲ့ နှစ်မျိုးသော ပူဇော်ခြင်းဖြင့် ပူဇော်နေကြပြီ။ အဲဒီလို ပူဇော်လိုက်တဲ့အခါ ဘာဖြစ်သလဲ?</p> <p>‘‘<b>တမေနံ သမဏဗြာဟ္မဏာ သက္ကတာ ဂရုကတာ မာနိတာ ပူဇိတာ ကလျာဏေန မနသာ အနုကမ္ပန္တိ ‘‘ စိရံ ဇီဝ၊ ဒီဃမာယုံ ပါလေဟီ<b>’’<br> သက္ကတာ၊ အရိုသေခံကြရကုန်သော။ ဂရုကတာ၊ အလေးစား ခံကြရကုန်သော။ မာနိတာ၊ အမြတ်နိုးခံကြရကုန်သော။ ပူဇိတာ၊ အပူဇော်ခံကြရကုန်သော။ သမဏဗြာဟ္မဏာ၊ သမဏဗြာဟ္မဏ အမည်ရသော သူတော်ကောင်းတို့သည်။ တမေနံ၊ ပူဇော်ပသသော သူတော်ကောင်းကို။ ကလျာဏေန မနသာ၊ ကောင်းမွန် မှန်ကန်သော စိတ်ထားဖြင့်။ အနုကမ္ပန္တိ၊ အစဉ်သနား စောင့်ရှောက်၍ နေကြပေကုန်၏။ စိရံ၊ ကြာမြင့်စွာ။ ဇီဝ၊ အသက်ရှင်ပါစေသတည်း။ ဒီဃမာယုံ၊ ရှည်စွာသော သက်တမ်းကို။ ပါလေဟီ၊ ထိန်းသိမ်း စောင့်ရှောက်နိုင်ပါစေသတည်း။ ဣတိ၊ ဤသို့။ အနုကမ္ပန္တိ၊ အစဉ်သနား စောင့်ရှောက်၍ နေကြပေကုန်၏။</p> <p>အသက်ရှည်ပါစေ။ ရှည်စွာသော သက်တမ်းကို ထိန်းသိမ်း စောင့်ရှောက်နိုင်ပါစေ, ဘေးရန်ကင်းပါစေ, စိတ်ဆင်းရဲကင်းပါစေ, ကိုယ်ဆင်းရဲကင်းပါစေ, ကျန်းကျန်းမာမာ ချမ်းချမ်းသာသာဖြင့် မိမိ၏ ခန္ဓာဝန်ကို ရွက်ဆောင်နိုင်ပါစေ စသည်ဖြင့် မေတ္တာဈာန်တွေ ဝင်စားလျက်ပဲဖြစ်စေ။ <b>ကာမာဝစရကုသိုလ်ကံ</b>တို့ဖြင့် မေတ္တာဓာတ်ငွေ့တွေ လွှတ်လျက်ပဲဖြစ်စေ။ မေတ္တာရေချမ်းတွေ ပက်ဖျန်းပြီးတော့ ပေးလိုက်ပြီနော်။ အဲဒီလို သမဏဗြာဟ္မဏ အမည်ရတဲ့ ဒီသူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ မေတ္တာဓာတ်ငွေ့ဖြင့် ပက်ဖျန်းမှု ခံနေရတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်အဖို့ ဘာဖြစ်မလဲ?</p> <p>‘‘<b>သမဏဗြာဟ္မဏာနုကမ္ပိတဿ၊ မဟာနာမ၊ ကုလပုတ္တဿ ဝုဒ္ဓိယေဝ ပါဋိကင်္ခါ၊ นော ပရိဟာနိ</b>’’<br> မဟာနာမ၊ ဒကာတော်မဟာနာမ်မင်းသား ...။ သမဏဗြာဟ္မဏာနုကမ္ပိတဿ၊ သမဏဗြာဟ္မဏ အမည်ရတဲ့ သူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ မေတ္တာဓာတ်ဖြင့် အစဉ်သနား စောင့်ရှောက်မှုကို ခံယူကြသော။ ကုလပုတ္တဿ၊ အမျိုးကောင်းသား အမျိုးကောင်းသမီးအဖို့။ ဝုဒ္ဓိယေဝ၊ ပစ္စုပ္ပန် သံသရာ နှစ်ဖြာသော လောက၌ ကြီးပွားတိုးတက်ခြင်းကိုသာလျှင်။ ပါဋိကင်္ခါ၊ မချွတ်ဧကန် ရလိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်အပ်ပါပေ၏။ ပရိဟာနိ၊ ဆုတ်ယုတ်ပျက်စီးခြင်းကို။ နော၊ အလိုမရှိအပ်ပါပေ (ဝါ) မမျှော်လင့်အပ်ပါပေ။</p> <p>သမဏဗြာဟ္မဏ အမည်ရနေတဲ့ ဒီသူတော်ကောင်းရဲ့ ခုလို မေတ္တာဓာတ်ငွေ့ဖြင့် လွှတ်တဲ့ မေတ္တာရေချမ်း ပက်ဖျန်းတဲ့ ဒဏ်ချက်ကို ခံယူရတဲ့ ဒီသူတော်ကောင်းအဖို့ ပစ္စုပ္ပန် သံသရာနှစ်ဖြာမှာ ကြီးပွားတိုးတက်ခြင်းကိုသာ အလိုရှိအပ်တယ်။ ဆုတ်ယုတ် ပျက်စီးခြင်း ဘယ်တော့မှ မဖြစ်နိုင်ဘူး။ ဒါက ဘုရားရှင်ပေးတဲ့ <b>ကြီးပွားရေးလမ်းစဉ်</b> ဘယ်နှစ်ခုလဲ? (ငါး) ခုပေါ့နော်။ အဲဒီ(ငါး) ခု ဟောပြီးတဲ့အခါ မြတ်စွာဘုရား ဂါထာလေးတွေနဲ့ ဆက်ဟောတယ်။ အဲဒီ ဂါထာလေးတွေ နာပြီးရင်တော့ တရားသိမ်းမယ်။ တရားတော့ နည်းနည်း ရှည်သွားပြီနဲ့ တူတယ် ဟုတ်လား?</p> <p>‘‘<b>မာတာပိတုကိစ္စကရော၊ ပုတ္တဒါရဟိတော သဒါ။<br> အန္တောဇနဿ အတ္ထာယ၊ ယေ စဿ အနုဇီဝိနော။<br> ဥဘိန္နဉ္စေဝ အတ္ထာယ၊ ဝဒညူ ဟောတိ သီလဝါ’’။</p> <p>ဒါက မိဘတွေကို ရိုရိုသေသေ, လေးလေးစားစား, မြတ်မြတ်နိုးနိုးဖြင့် ပြုစုလုပ်ကျွေးနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မှာ ရှိရမယ့် အင်္ဂါရပ်ကို မြတ်စွာဘုရား နောက်ပိုင်းမှာ ဟောတယ်။ အဲဒီ ပုဂ္ဂိုလ်သည် ဘယ်လို ပုဂ္ဂိုလ်မျိုး ဖြစ်ရမလဲ?</p> <p><b>ဝဒညူ</b>၊ ဘုရားအစရှိသော အရိယာသူတော်ကောင်းတို့သည် ဟောကြားပြသ ဆိုဆုံးမအပ်သည့် တရားစကားကို တတ်သိနားလည်သော (ဝါ) စကားကို သိတတ်သော။ <b>ဟောတိ</b>၊ ဖြစ်၏။ <b>သီလဝါ</b>၊ သီလရှိသော သူတော်ကောင်းသည်။</p> <p>မိဘ ခုနပြောခဲ့တဲ့ ကြီးပွားတိုးတက်ရေး လမ်းစဉ် (ငါး)ခုကို လိုက်နာပြုကျင့်မယ့် ပုဂ္ဂိုလ်သည် နံပါတ် (တစ်) ဘယ်လိုဖြစ်ရမလဲ?</p> <p><b>ဝဒညူ</b>၊ ဘုရားအစရှိသော အရိယာသူတော်ကောင်းတို့ ဟောကြားပြသ ဆိုဆုံးမတဲ့ တရားစကားကို တတ်သိနားလည်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်လည်း ဖြစ်ရမယ်။ တတ်လည်း တတ်သိရမယ်, နားလည်း နားလည်ရမယ်။ <b>သင်သိ</b>, <b>ကျင့်သိ</b> ဒီအသိနှစ်ခုဖြင့် စနစ်တကျ ကျင့်ထားပြီးတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ရမယ်။ ဒါမှ ကြီးပွားနိုင်တယ်။ ဘာပြောချင်တာလဲ? ကြီးပွားတိုးတက်ရေး လမ်းစဉ် (ငါး)ခုကို ပြုလုပ်တယ်ဆိုတာ ပြုလုပ်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်မှာလည်း တည်ရှိရမယ့် အင်္ဂါရပ်တွေ ရှိတယ်။ အဲဒီ အင်္ဂါရပ်တွေ ပြည့်စုံမှ ဒီကြီးပွားတိုးတက်နိုင်တယ်။ ဒီအင်္ဂါရပ်တွေနဲ့ မပြည့်စုံရင် ကြီးပွားတိုးတက်မှု မဖြစ်နိုင်ဘူး။</p> <p>ဒီတော့ ဘုရားအစရှိတဲ့ အရိယာသူတော်ကောင်းတို့ ဆိုဆုံးမနေတဲ့ တရားစကားတွေကို တတ်သိနားလည်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ရမယ်။ နံပါတ်(နှစ်) <b>သီလဝါ</b> ကိုယ်ကျင့်သီလ ပြည့်စုံနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ရမယ်ဆိုပြီးတော့ ဒီလို ညွှန်ကြားထားတယ်။ ဒီတော့ မြတ်စွာဘုရား ဘုရားအစရှိသော အရိယာသူတော်ကောင်းတို့ ဆိုဆုံးမတဲ့ တရားစကားတွေ ပိဋကတ်သုံးပုံမှာ လာပါတယ်။ ဒီနေ့ဘုန်းကြီးတစ်ခု နှစ်ခုလောက် အဲဒီထဲက ရွေးနုတ်ပြီး ပြောချင်ပါတယ်နော်။ ဘုန်းကြီးတို့ မြတ်စွာဘုရား ပရိနိဗ္ဗာန်စံခါနီး ပရိနိဗ္ဗာန်စံတော့မယ့် နှစ်မှာပဲဆိုကြပါစို့နော်။ အကြိမ်များစွာ မြတ်စွာဘုရား ဆိုဆုံးမတဲ့အထဲက အဆုံးမလေးတစ်ခု။</p> <p>‘‘<b>သီလံ သမာဓိ ပညာ စ, ဝိမုတ္တိ စ အနုတ္တရာ၊<br> အနုဗုဒ္ဓါ ဣမေ ဓမ္မာ, ဂေါတမေန ယသဿိနာ။<br> ဣတိ ဗုဒ္ဓေါ အဘိညာယ, ဓမ္မမက္ခာသိ ဘိက္ခုနံ၊<br> ဒုက္ခဿန္တကရော သတ္ထာ, စက္ခုမာ ပရိနိဗ္ဗုတော’’။ (ဒီ၊၂၊၁၀၂။)</p> <p>သီလ, သမာဓိ, ပညာ, ဝိမုတ္တိ ဘယ်နှစ်ခုလဲ? (လေး)ခု။ အဲဒီလေးခုက ဘာဖြစ်လဲ? <b>အနုတ္တရ</b> အတုမရှိတဲ့ တရားတွေ၊ အဲဒီ တရားတွေကို ဘာဖြစ်လဲ?</p> <p>‘‘<b>အနုဗုဒ္ဓါ ဣမေ ဓမ္မာ, ဂေါတမေန ယသဿိနာ</b>’’<br> ယသဿိနာ၊ များစွာ အခြံအရံအကျော်အစော ရှိတော်မူသော။ ဂေါတမေန၊ ဂေါတမအနွယ် ရှင်တော်မြတ်ဘုရားသည်။ ဣမေ ဓမ္မာ၊ ဤတရားတို့ကို။ အနုဗုဒ္ဓါ၊ လျော်စွာ ထိုးထွင်း၍ သိတော်မူအပ်ကုန်ပြီ။</p> <p><b>သီလကျင့်စဉ်</b>ကိုလည်း ဘုရားရှင်သည် စနစ်တကျ သိတော်မူတယ်။ <b>သမာဓိကျင့်စဉ်</b>တွေကိုလည်း စနစ်တကျ သိတော်မူတယ်။ <b>ပညာကျင့်စဉ်</b>တွေကိုလည်း စနစ်တကျ သိတော်မူတယ်။ <b>ဝိမုတ္တိ</b>ခေါ်တဲ့ ကိလေသာတို့မှ လွတ်မြောက်ကြောင်း တရားအမျိုးမျိုးကိုလည်း ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိတော်မူတယ်။ အထူးသဖြင့် ဒီနေရာမှာတော့ အရဟတ္တဖိုလ် ဝိမုတ္တိကို ပြောလိုရင်း ဖြစ်တယ်နော်။ အဲဒီတရားတွေ သိပြီးတော့ ဘာဖြစ်လဲ?</p> <p>‘‘<b>ဣတိ ဗုဒ္ဓေါ အဘိညာယ, ဓမ္မမက္ခာသိ ဘိက္ခုနံ၊<br> ဒုက္ခဿန္တကရော သတ္ထာ, စက္ခုမာ ပရိနိဗ္ဗုတော’’။<br> ဣတိ၊ ဤသို့လျှင်။ အဘိညာယ၊ ထူးသောဉာဏ်ဖြင့် ထိုးထွင်း သိမြင်ပြီးသည်ဖြစ်၍။ ဗုဒ္ဓေါ၊ မြတ်စွာဘုရားသည်။ ဘိက္ခုနံ၊ ရဟန်းတို့အား။ ဓမ္မံ၊ တရားတော်မြတ်ကို။ အက္ခာသိ၊ ဟောကြားတော်မူခဲ့ပါပေပြီ။</p> <p>ဒီတရားတွေကို ဘုရားရှင်က မသိဘဲနဲ့ ရမ်းဟောထားတာ ဟုတ်သလား? မဟုတ်ဘူး။ ဒီတရားတွေကို ထိုးထွင်းသိပြီးမှသာလျှင် ဘုရားရှင်က ဟောထားတယ်။ ဟောထားလိုက်တဲ့ ဒီဘုရားရှင်သည် ဘာဖြစ်လဲ?</p> <p><b>ဒုက္ခဿ</b>၊ သံသရာ ဝဋ်ဆင်းရဲဒုက္ခ၏။ <b>အန္တကရော</b>၊ အဆုံးအပိုင်းအခြားကို ပြုလုပ်ခြင်းငှာ စွမ်းနိုင်သော။ <b>သတ္ထာ</b>၊ လူနတ်တို့ဆရာ ဖြစ်တော်မူသော။ <b>စက္ခုမာ</b>၊ စက္ခုငါးပါး ဉာဏ်အမြင်နှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော။ <b>ဗုဒ္ဓေါ</b>၊ မြတ်စွာဘုရားသည်။ <b>ပရိနိဗ္ဗုတော</b>၊ ပရိနိဗ္ဗာန် ဝင်စံ ရုပ်သိမ်း ချုပ်ငြိမ်း တော်မူခဲ့ရလေပြီ။</p> <p>ဒီတရားတွေကို ထိုးထွင်းသိတယ်။ ဒီတရားတော်ကို ရဟန်းတော်တို့အား ဘုရားရှင်သည် ဟောခဲ့တယ်။ ဟောလိုက်တဲ့အတွက် ထိုးထွင်းသိတော်မူတဲ့ ထိုဘုရားရှင်သည် <b>စက္ခုမာ</b>၊ စက္ခုဉာဏ်အမြင် ငါးပါးနှင့်လည်း ပြည့်စုံတော်မူတယ်။ မြင်လို့ မျက်စိငါးလုံးနဲ့ ဟောထားတာ။ မျက်စိ တစ်လုံးတည်းနဲ့ ဟောထားတာ ဟုတ်သလား? မဟုတ်ဘူး။ ဘုရားရှင်မှာ မျက်လုံးတော် ငါးခုရှိတယ်-ဆိုတာက ဘာလဲဆိုတော့ -</p> <p>နံပါတ် (တစ်) <b>ဗုဒ္ဓစက္ခု</b>၊ သတ္တဝါတို့ရဲ့ အလိုအဇ္ဈာသယဓာတ်ခံကို ထိုးထွင်းသိတော်မူတဲ့ <b>အာသယာနုသယဉာဏ်တော်</b>, သတ္တဝါတွေရဲ့သန္တာန်မှာ သဒ္ဓါ, သတိ, ဝီရိယ, သမာဓိ, ပညာခေါ်တဲ့ ဣန္ဒြေတို့ရဲ့ အနုံ့အထက် အနုအရင့် ထိုးထွင်းသိတော်မူတဲ့ <b>ဣန္ဒြိယပရောပရိယတ္တိဉာဏ်တော်</b> အဲဒီဉာဏ်တော် နှစ်ပါးကို ဗုဒ္ဓစက္ခုလို့ ခေါ်ပါတယ်။</p> <p>သဗ္ဗညုသမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်တို့သာလျှင် ရရှိနိုင်တဲ့ အသိဉာဏ်ဖြစ်လို့ မျက်လုံးတော် တစ်ခုပဲနော်။ နောက်တစ်ခုက - <b>သမန္တစက္ခု</b>၊ သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်မြတ် အရဟတ္တမဂ် ဉာဏ်တော်မြတ် ဖြစ်တယ်။ အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ် ရတော်မူသည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက်တည်း သဗ္ဗညုတဉာဏ်ဆိုတဲ့ ထီးကြီးက ဆောင်းမိုးပြီး ကပ်ပါလာတယ်။ ဒါကြောင့် သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော် ရတာက အရဟတ္တမဂ်မရလျှင် မရဘူး။ အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်တော် ရပြီးဆိုလျှင်လည်း သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်မြတ် ထီးကြီးက ဆောင်းမိုးပြီး ကပ်ပါလာတယ်။</p> <p>ဒါကြောင့် ဒီသဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်နဲ့ အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်တော်မြတ်ကို အထူးသဖြင့် သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်မြတ်ကို သမန္တစက္ခုလို့ ခေါ်ပါတယ်။ နောက်တစ်ခု <b>ဉာဏစက္ခု</b>ဆိုတာက သစ္စာလေးပါးကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ ထိုးထွင်းသိတတ်တဲ့ သစ္စာဉာဏ်, ကိစ္စဉာဏ်, ကတဉာဏ် ခေါ်တဲ့ ဒီဉာဏ်တော်မြတ်တွေကို <b>ဓမ္မစက္ခု</b>လို့ ခေါ်တယ်။ ဩော်...ဉာဏစက္ခုလို့ ခေါ်ပါတယ်။</p> <p>နောက်တစ်ခု - <b>ဒိဗ္ဗစက္ခု</b>ဆိုတာကတော့ နတ်မျက်စိကဲ့သို့ အနီးအဝေး အလုံးစုံ အကုန်အစင် ထိုးထွင်းသိတော်မူတဲ့ မျက်စိအမြင်ပဲ။ အဲဒီ မျက်စိအမြင်ကိုတော့ ဒိဗ္ဗစက္ခုခေါ်တယ်။ နောက်တစ်ခုကတော့ ဓမ္မစက္ခုပဲ။ ဓမ္မစက္ခုဆိုတာကတော့ သောတာပတ္တိမဂ်ဉာဏ် သကဒါဂါမိမဂ်ဉာဏ် အနာဂါမိမဂ်ဉာဏ်ခေါ်တဲ့ အောက်မဂ်ဉာဏ်သုံးပါး ဉာဏ်အမြင်ကို ဓမ္မစက္ခုလို့ ခေါ်တယ်။ ပေါင်းလိုက်တော့ ဘုရားရှင်မှာ မျက်လုံးတော် ဘယ်နှစ်ခုရှိလဲ? (ငါး) ခု။</p> <p>ထိုမျက်လုံးတော် (ငါး) ခုဖြင့် တရားတွေကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ ထိုးထွင်း သိတော်မူတဲ့အတွက် တရားဟောထားပါတယ်နော်။ အဲဒီ ဟောထားတဲ့ တရားတွေက အကျဉ်းချုပ်လိုက်တော့ ဘာတွေလဲ? သီလကျင့်စဉ်, သမာဓိကျင့်စဉ်, ပညာကျင့်စဉ်ဖြစ်တယ်။ ထိုသီလကျင့်စဉ်, သမာဓိကျင့်စဉ်, ပညာကျင့်စဉ်တွေကို ကမ်းကုန်အောင် လမ်းဆုံးအောင် ကျင့်နိုင်မယ်ဆိုရင် ဝိမုတ္တိခေါ်တဲ့ အရဟတ္တမဂ်ဖိုလ် ကိလေသာတို့မှ လွတ်မြောက်မှုဆိုတဲ့ အရဟတ္တဖိုလ်ဝိမုတ္တိကို မရနိုင်ဘူးလား? ရနိုင်တယ်။ ဒါ ဘုရားရှင်ရဲ့ အဆုံးအမပဲနော်။ အဲဒီ အဆုံးအမကို တတ်သိနားလည်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ရမယ်။ ဒီတော့ သီလကျင့်စဉ်, သမာဓိကျင့်စဉ်, ပညာကျင့်စဉ်တွေကို တကယ်လက်တွေ့ ကျင့်ခဲ့မယ်ဆိုရင် ကျင့်စေချင်တဲ့အတွက် ဘုရားရှင်က ဘယ်လိုတိုက်တွန်းလဲ?</p> <p>‘‘<b>ဣတိ သီလံ, ဣတိ သမာဓိ, ဣတိ ပညာ။ သီလပရိဘာဝိတော သမာဓိ မဟပ္ဖလော ဟောတိ မဟာနိသံသော။ သမာဓိပရိဘာဝိတာ ပညာ မဟပ္ဖလာ ဟောတိ မဟာနိသံသာ။ ပညာပရိဘာဝိတံ စိတ္တံ သမ္မဒေဝ အာသဝေဟိ ဝိမုစ္စတိ</b>’’</p> <p><b>ဣတိ</b>၊ ဤသည်ကား။ <b>သီလံ</b>၊ သီလကျင့်စဉ်တည်း။ <b>ဣတိ</b>၊ ဤသည်ကား။ <b>သမာဓိ</b>၊ သမာဓိကျင့်စဉ်တည်း။ <b>ဣတိ</b>၊ ဤသည်ကား။ <b>ပညာ</b>၊ ပညာကျင့်စဉ်တည်း။ <b>သီလပရိဘာဝိတော</b>၊ သီလဖြင့် ထုံမွှမ်းထားအပ်သော။ <b>သမာဓိ</b>၊ သမာဓိတရားသည်။ <b>မဟပ္ဖလော</b>၊ ကြီးကျယ်ဖွံ့ဖြိုး များမြတ်သော အကျိုးရင်းရှိသည်။ <b>ဟောတိ</b>၊ ဖြစ်၏။ <b>မဟာနိသံသော</b>၊ ကြီးကျယ်ဖွံ့ဖြိုး များမြတ်သော အကျိုးဆက်ရှိသည်။ <b>ဟောတိ</b>၊ ဖြစ်၏။ <b>ပညာပရိဘာဝိတံ</b>၊ ပညာဖြင့် ထုံမွှမ်း၍ထားအပ်သော။ <b>စိတ္တံ</b>၊ စိတ်ဓာတ်သည်။ <b>သမ္မဒေဝ</b>၊ ကောင်းမွန် မှန်ကန်စွာသာလျှင်။ <b>အာသဝေဟိ</b>၊ အာသဝေါတရားတို့မှ (ဝါ) ကိလေသာ အားလုံးတို့မှ။ <b>ဝိမုစ္စတိ</b>၊ လွတ်မြောက်၍ သွားတတ်ပါပေ၏။</p> <p>ကိလေသာတို့မှ လွတ်မြောက်မှု အရဟတ္တဖိုလ်ဟာ ဘယ်ခါမှ ရမလဲ? သီလကျင့်စဉ်, သမာဓိကျင့်စဉ်, ပညာကျင့်စဉ်တွေကို ကမ်းကုန်အောင် ကျင့်ရမယ်။ သီလဖြင့် ထုံမွှမ်းထားအပ်တဲ့ သမာဓိသည် သိပ်အကျိုးကြီးတယ်။ သမာဓိဖြင့် ထုံမွှမ်းထားအပ်တဲ့ ပညာဟာလည်း သိပ်အကျိုးကြီးတယ်။ ပညာဖြင့် ထုံမွှမ်းထားအပ်တဲ့ စိတ်ဓာတ်တစ်ခုဖြစ်ခဲ့ရင် ဒီစိတ်ဓာတ်က အာသဝေါတရားအားလုံး ကိလေသာအားလုံးမှ လွတ်မြောက်စေနိုင်တဲ့ စွမ်းအားရှိတယ်နော်။</p> <p>ဒီလိုဆိုရှိရင် ဒီနေ့သူတော်ကောင်းတို့ သီလကျင့်စဉ်, သမာဓိကျင့်စဉ်, ပညာကျင့်စဉ်တွေကို တကယ်လက်တွေ့ ကျင့်ထားပြီးဖြစ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေဖြစ်ဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်တယ်နော်။ သမာဓိကို အောင်အောင်မြင်မြင် ထူထောင်ထားပြီး ဖြစ်ရမယ်။ ဖြူစင်တဲ့ ကိုယ်ကျင့်သီလတွေ ရှိရမယ်။ သမာဓိ အောင်မြင်တဲ့အချိန်အခါမှာ ရုပ်တွေ, နာမ်တွေ ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိခြင်း။ အကြောင်းတရား အကျိုးတရားတွေ ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိခြင်း။ အကြောင်းတရားနှင့်တကွ ဒီရုပ်နာမ်တို့ရဲ့ အနိစ္စသဘော, ဒုက္ခသဘော, အနတ္တသဘောဆိုတဲ့ ဤသဘောတရားတွေကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိခြင်းဆိုတဲ့ ဒီ<b>ပညာဘာဝနာ</b>တွေဖြင့် မိမိတို့ရဲ့ စိတ်ဓာတ်ကို ထုံမွှမ်းထားဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်တယ်။</p> <p>အဲဒီလို စိတ်ဓာတ်တွေ ထုံးမွှမ်းထားတဲ့ သူတော်ကောင်းတစ်ဦးက တရားသော နည်းလမ်းဖြင့် ရှာဖွေရရှိထားအပ်တဲ့ လှူဖွယ်ဝတ္ထုပစ္စည်းအစုဖြင့် မိဘတွေကို ရိုရိုသေသေ ပြုစုလုပ်ကျွေးမယ်။ သားမယားတွေ, ကျေးကျွန်တွေ, အလုပ်သမားတွေ, အစေခံတွေကို ရိုရိုသေသေ ပြုစုလုပ်ကျွေးမယ်။ အိမ်နီးချင်းတွေ, လယ်နီးချင်းတွေ, ဝန်ထမ်းတွေကို ရိုရိုသေသေ ပြုစုလုပ်ကျွေးမယ် နော်။ ဗလိနတ်စာကို ပူဇော်ခံနေရတဲ့ နတ်တွေကို ရိုရိုသေသေ ပြုစုလုပ်ကျွေးမယ်။ သမဏ, ဗြဟ္မဏ အမည်ရနေတဲ့ သူတော်ကောင်းတွေကို ရိုရိုသေသေ ပြုစုလုပ်ကျွေးမယ်။ ကိုယ်ကျင့်သီလကလည်း ဖြူစင်ပြီး။ အသိဉာဏ်ကလည်း ရှိပြီး။ ယခုလိုပေါ့လေး အဆင့်အတန်းမှီနေတဲ့ <b>ဒါန</b>တွေ ပြုစုပျိုးထောင်ခြင်းဖြင့် ခုနက ပုဂ္ဂိုလ်ငါးမျိုးတို့အား ရိုရိုသေသေ ပြုစုလုပ်ကျွေးပြီ။ အဲဒီလို လုပ်ကျွေးလိုက်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့သန္တာန်မှာ ဘာဖြစ်လဲ?</p> <p>‘‘<b>ဒဒတော ပုညံ ပဝဍ္ဎတိ</b>’’ (နေတ္တိ၊ဋ္ဌ၊၁၈၉။)</p> <p><b>ဒဒတော</b>၊ ပေးကမ်းလှူဒါန်းနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့သန္တာန်၌။ <b>ပုညံ</b>၊ ကောင်းမှုကုသိုလ်တရားသည်။ <b>ပဝဍ္ဎတိ</b>၊ တိုးပွား၍ နေပေ၏၊</p> <p>လှူနေမယ်ဆိုရင်ပေါ့။ ခုနတုံးက <b>သီလ</b>တည်းဟူသော မြေပေါ်မှာ ရပ်တည်ပြီး <b>သမာဓိ</b>တည်းဟူသော မြတ်သော ကျောက်ဖျာထက်မှာ မြမြထက်အောင် သွေးထားတဲ့ <b>ဉာဏ်</b>တည်းဟူသော သံလျက် ရရှိနေတဲ့ သူတော်ကောင်းတစ်ဦး ထက်မြက်သော <b>ဝိပဿနာဉာဏ်</b>တွေ ရရှိနေတဲ့ သူတော်ကောင်းတစ်ဦးက ယခုလို <b>ဒါန</b>တစ်ခု ပြုပြီးဆိုရင် ထိုသူတော်ကောင်းရဲ့သန္တာန်မှာ ကောင်းမှုကုသိုလ်တရားတွေ တိုးပွားနေပြီး။ <b>သီလကုသိုလ်</b>တွေလည်း တိုးပွားနေပြီး။ <b>သမာဓိ</b>တွေ အောင်မြင်ထားတဲ့အတွက် <b>သမာဓိကုသိုလ်</b>တွေကလည်း တိုးပွားနေပြီး။ <b>ဝိပဿနာဉာဏ်</b>တွေက ရရှိထားတဲ့အတွက် <b>ဝိပဿနာဘာဝနာကုသိုလ်</b>တွေလည်း တိုးပွားနေပြီး။ <b>ဒါန</b>တွေ ထုံးမွှမ်းထားလိုက်တဲ့အတွက် <b>ဒါနကောင်းမှုကုသိုလ်</b>တွေလည်း တိုးပွားနေပြီး။ ကုသိုလ်တရားတွေ အတိုင်းထက်အလွန် တိုးပွားပြီး မလားဘူးလား? လာတယ်။ နောက်တစ်ခု -</p> <p>‘‘<b>သံယမတော ဝေရံ န စီယတိ</b>’’ (နေတ္တိ၊ဋ္ဌ၊၁၈၉။)</p> <p><b>သံယမတော</b>၊ ကိုယ်၊ နှုတ်၊ စိတ်တို့ကို ကောင်းစွာ စောင့်စည်းလျက်ရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်အား။ <b>ဝေရံ</b>၊ ရန်ဟူသမျှသည်။ <b>န စီယတိ</b>၊ ကြီးပွားတိုးတက်မှု မရှိပေ။</p> <p>စောင့်စည်းမှုရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်သန္တာန်မှာ ဘာရန်မှ မကြီးပွားနိုင်ဘူး။ မတိုးတက်နိုင်ဘူး။ <b>ကာယကံစောင့်စည်းမှု</b> ရှိရမယ်, <b>ဝစီကံစောင့်စည်းမှု</b> ရှိရမယ်, <b>မနောကံစောင့်စည်းမှု</b> ရှိရမယ်။ စဉ်းစားကြည့်ပါနော်။ ဘုရားပေးနေတဲ့ နည်းလမ်းလေးတွေ ကာယကံကလည်း စောင့်စည်းမှု မရှိဘူး၊ နေချင်သလို နေတယ်, လုပ်ချင်တာ လုပ်တယ်။ ဝစီကံကလည်း စောင့်စည်းမှု မရှိဘူး။ ပြောချင်တာတွေ ပြောတယ်, ပြောချင်သလို ပြောတယ်။ အဲဒီပုဂ္ဂိုလ်မှာ ရန်များမလား? မများဘူးလား? စဉ်းစားကြည့်ပါ။ ဘုရားပေးနေတဲ့ နည်းလမ်းပဲ။</p> <p>မိမိတို့က ရန်ကို အလိုမရှိခဲ့ရင် ရန်ငြိမ်းကြောင်းဖြစ်တဲ့ ကျင့်စဉ်လေးတွေ စနစ်တကျ ဘုရားရှင် ညွှန်ကြားထားတဲ့အတိုင်း ကျင့်တတ်ဖို့တော့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်တယ်။ လက်တွေ ခြေတွေကို ထိန်းသိမ်းထားပါ။ လှုပ်ချင်တိုင်း မလှုပ်ပါနဲ့။ စောင့်စည်းမှု အမြဲတမ်းရှိပါ။ ဝစီကံ လက်နှစ်လုံးလောက်ရှိတဲ့ ပါးစပ်ကလေး အမြဲတမ်း ပိတ်ထားပါ။ စောင့်စည်းနေပါ။ ရန်တွေ ငြိမ်းမသွားဘူးလား? ငြိမ်းသွားတယ်။ ဟိုအကြောင်းပြောလိုက် ဒီအကြောင်းပြောလိုက် စပ်စပ် စပ်စပ် ပြောချင်တာတွေ တတွတ်တွတ် လျှောက်ပြီး ပြောနေတယ်။ ကရားရေလွှတ် တတွတ်တွတ် ပြောနေတယ်။ သူများအကြောင်း မပြောရဘူး။</p> <p>ဘုန်းကြီးက တစ်ခါတစ်လေ ခေါ်ပြီး နည်းနည်းပါးပါး ဆုံးမတယ်။ တပည့်တော်တို့ မပြောပါဘူး။ သူများအကြောင်း ဘယ်တော့ မပြောဘူး။ ပြောလိုက်တာတွေကတော့ အောက်မှာ တစ်ပုံကြီးပဲ။ ဟုတ်တယ်မဟုတ်လား? ဒါပေမဲ့ သူတို့ ခေါ်ပြောလိုက်လို့ရှိရင် တပည့်တော် သူများအကြောင်း ဘယ်တော့မှ မပြောဘူးတဲ့ ဟုတ်လား? ဟင်...အဲဒီလိုဆိုရင်တော့ ရန်တွေက တိုးပွားပြီး မလာဘူးလား? လာပြီနော်။</p> <p>ဘုရားပေးတာက စောင့်စည်းရမယ်။ ကာယကံ စောင့်စည်းရမယ်, ဝစီကံ စောင့်စည်းရမယ်, ဒီကာယကံ ဝစီကံတွေက စောင့်စည်းရေးအတွက် နံပါတ်တစ် ဘာကို ကြိုတင်စောင့်စည်းဖို့လိုသလဲ? <b>မနောကံ</b>ခေါ်တဲ့ စိတ်ဓာတ်ကလေးကို စောင့်စည်းဖို့ လိုတယ်။ လှုပ်ချင်တဲ့ လက်ကလေးတွေ မလှုပ်မိအောင် စောင့်စည်းထားဖို့ လိုတယ်။ ပြောချင်တဲ့ စကားလေးတွေ မပြောမိအောင် စိတ်ဓာတ်ကလေးကို စောင့်စည်းထားဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်တယ်။ ဒါကြောင့် စောင့်စည်းမှုရှိနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်သန္တာန်မှာ ဒီရန်ဟူသမျှ ဘယ်တော့မှ ကြီးပွားမှု မဖြစ်ဘူး။ ဒါကြောင့် ရန်အလိုမရှိခဲ့ဘူးဆိုရင် စိတ်ချမ်းသာ, ကိုယ်ချမ်းသာနေချင်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မှန်ခဲ့လို့ရှိရင် စောင့်စည်းမှုရှိဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်တယ်။</p> <p>စပါးလုံးရွေးရင်လည်း ပါးစပ်ကလေးပိတ်ထားဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်တယ်။ ကြက်သွန်လှီးရင်လည်း ပါးစပ်ကလေးပိတ်ထားဖို့တော့ မလိုဘူးလား? အဲဒါပဲ ကြက်သွန်ထဲ တံတွေးလည်း မပါစေချင်တာလဲ အကြောင်းပါပါတယ်။ အာလူးလှီးရင်လည်း ပါးစပ်က ဖွင့်ထားတယ်။ ကြက်သွန်လှီးရင် ပါးစပ်က ဖွင့်ထားတယ်။ စပါးလုံးရွေးရင်လည်း ပါးစပ်ဖွင့်ထားတယ်ဆိုတော့ ရန်တွေက မများဘူးလား? များကုန်ပြီ။ နောက်တစ်ခု -</p> <p>‘‘<b>ကုသလော စ ဇဟာတိ ပါပကံ</b>’’</p> <p><b>ကုသလော စ</b>၊ ကုသိုလ်တရားသည်လည်းပဲ။ <b>ပါပကံ</b>၊ အကုသိုလ်တရားကို။ <b>ဇဟာတိ</b>၊ ပယ်စွန့်နိုင်ပါပေ၏၊</p> <p>ကုသိုလ်တရားတွေက အကုသိုလ်တရားကို ပယ်စွန့်နိုင်တယ်။ ပေးကမ်းလှူဒါန်းတဲ့ ကုသိုလ်တရားတွေ ဖြစ်ခဲ့ရင် ဒီ<b>ကုသိုလ်စေတနာ</b>တွေက နှမြောဝန်တိုခြင်းဆိုတဲ့ အကုသိုလ်တရားတွေကို ပယ်စွန့်နိုင်တဲ့ စွမ်းအားရှိတယ်။ သီလဖြူစင်လာပြီဆိုရင် <b>သီလကုသိုလ်စေတနာ</b>တွေက သီလညစ်နွမ်းကြောင်းဖြစ်တဲ့ အကုသိုလ်ကို ပယ်စွန့်နိုင်တဲ့ စွမ်းအားရှိတယ်။ သမာဓိ အောင်မြင်လာပြီဆိုလို့ရှိရင် သမာဓိရဲ့ အနှောင့်အယှက်ဖြစ်တဲ့ <b>နီဝရဏအကုသိုလ်တရား</b>တွေ သမာဓိက ပယ်စွန့်နိုင်တဲ့ စွမ်းအားရှိတယ်။ ပညာဘာဝနာတွေက တိုးတက်လာပြီဆိုရင် ဒီ<b>ဝိပဿနာဉာဏ်ပညာ</b>တွေက တဒင်္ဂအားဖြင့် ရာဂ ဒေါသ မောဟ အစရှိတဲ့ ကိလေသာ အညစ်အကြေးတွေကို ပယ်စွန့်နိုင်တဲ့ စွမ်းအားရှိတယ်။</p> <p>အဲဒီ စွမ်းအင်တွေက ရင့်ကျက်လာလို့ <b>မဂ်ကုသိုလ်</b>ဆိုတဲ့ အဆင့်အတန်း မြင့်မားနေတဲ့ ကုသိုလ်အထိ ရောက်ခဲ့မယ်ဆိုရင် ထို<b>မဂ်ကုသိုလ် အရိယာမဂ်ကုသိုလ်</b>တွေက ကိလေသာအကုသိုလ်တရား အားလုံးကို အဆင့်ဆင့် ပယ်စွန့်နိုင်တယ်။ ပယ်စွန့်နိုင်လို့ရှိရင် ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည် ကိလေသာတွေမှ မလွတ်ဘူးလား? လွတ်ပြီ။ ကိလေသာတို့မှ လွတ်မြောက်ပြီဆိုလို့ရှိရင် ထိုပုဂ္ဂိုလ် ဘာဖြစ်မလဲ?</p> <p>‘‘<b>ရာဂဒေါသမောဟက္ခယာ သ နိဗ္ဗုတောတိ</b>’’</p> <p><b>ရာဂဒေါသမောဟက္ခယာ</b>၊ ရာဂ, ဒေါသ, မောဟ တို့၏ ကုန်ခမ်းသွားခြင်းကြောင့်။ <b>သ</b>၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည်။ <b>နိဗ္ဗုတော</b>၊ ကိလေသာဟူ အပူခပ်သိမ်းမှ အငြိမ်းကြီး ငြိမ်းအေးရပေ၏၊</p> <p>ရာဂ, ဒေါသ, မောဟတွေ ကုန်ပြီဆိုရင် ကိလေသာ အပူမီးတွေ အကုန်လုံးငြိမ်းပြီ။ ကိလေသာ အပူမီးတွေ အကုန်လုံးငြိမ်းပြီ။ ကိလေသာ အပူမီးတွေ ငြိမ်းပြီဆိုလို့ရှိရင် ကိလေသာ အစိုဓာတ် အစေးဓာတ်ရှိမှ ဖြစ်နိုင်တဲ့, အကျိုးပေးနိုင်တဲ့ စွမ်းအားရှိတဲ့ ကံတွေလည်း ငြိမ်းသွားတယ်။ ကံတွေလည်း ကုန်ပြီ ကံကိလေသာတွေ အားလုံး ကုန်ပြီဆိုရင် နောက်ထပ်တစ်ဖန် ဘဝသစ်မှာ ဖြစ်မှု ရှိသေးလား? မရှိတော့ဘူး။ နောက်ထပ်တစ်ဖန် ဘဝသစ်၌ ဖြစ်မှု မရှိတော့ဘူးဆိုရင် ထိုပုဂ္ဂိုလ် <b>သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲဒုက္ခ</b>မှ အကျွတ်ကြီး ကျွတ်ပြီ။ အလွှတ်ကြီး လွှတ်ပြီ။ ဒါကြောင့် ခုနက အင်္ဂါငါးချက် ကြီးပွားတိုးတက်ရေး လမ်းစဉ်ငါးခုကို ရွက်ဆောင်လိုတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်သည် နံပါတ်တစ် ဘာဖြစ်ရမလဲ?</p> <p><b>ဝဒညူ</b>၊ ဘုရားအစရှိသော အရိယာသူတော်ကောင်းတို့ ဆိုဆုံးမအပ်သည့် သီလကျင့်စဉ်, သမာဓိကျင့်စဉ်, ပညာကျင့်စဉ်ကို ထိုးထွင်းသိမြင်တတ်သော ဉာဏ်ပညာရှိသည် ဖြစ်၍။</p> <p>ဟော...ကြီးပွားရေး လမ်းစဉ်ငါးခုကို ရွက်ဆောင်မယ့်ပုဂ္ဂိုလ်မှာ နံပါတ်တစ် ရင်းနှီးရမှာက ဘာလဲ? သီလကျင့်စဉ်, သမာဓိကျင့်စဉ်, ပညာကျင့်စဉ်တွေကို လက်တွေ့ကျင့်ပြီး လက်တွေ့ ထိုးထွင်းသိထားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ရမယ်။ ဖြစ်ပြီးတော့ ဘာဖြစ်လဲ? နောက်ထပ် အရေးကြီးလွန်းလို့နော်။</p> <p>‘‘<b>မာတာပိတုကိစ္စကရော၊ ပုတ္တဒါရဟိတော သဒါ။<br> အန္တောဇနဿ အတ္ထာယ၊ ယေ စဿ အနုဇီဝိနော။<br> ဥဘိန္နဉ္စေဝ အတ္ထာယ၊ ဝဒညူ ဟောတိ သီလဝါ။’’</p> <p><b>သီလဝါ</b>၊ ကိုယ်ကျင့်သီလနှင့် ဖြူစင်ဖြောင့်စင်းလျက်ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ <b>မာတာပိတုကိစ္စကရော</b>၊ မိဘနှစ်ပါးတို့၏ ကိစ္စကို ရွက်ဆောင်ပြုကျင့်လေ့ ရှိသည်။ <b>ဟောတိ</b>၊ ဖြစ်၏။ <b>သဒါ</b>၊ အခါ ခပ်သိမ်း။ <b>ပုတ္တဒါရဟိတော</b>၊ သားမယားတို့ရဲ့ အစီးအပွားကို ရွက်ဆောင်လေ့ရှိသည်။ <b>ဟောတိ</b>၊ ဖြစ်၏။ <b>အန္တောဇနဿ</b>၊ အတွင်းနေ လူအပေါင်း၏။ <b>အတ္ထာယ စ</b>၊ အကျိုးငှာလည်းကောင်း။ <b>ယေ စ</b>၊ အကြင်သူတို့သည်လည်း။ <b>အဿ</b>၊ ထိုသူတော်ကောင်းအား။ <b>အနုဇီဝိနော</b>၊ အစဉ်မှီ၍ အသက်မွေးနေကြကုန်၏။ <b>တေ တံ</b>၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်တို့၏။ <b>အတ္ထာယ စ</b>၊ အကျိုးငှာလည်းကောင်း။ <b>ဥဘိန္နံ စေဝ</b>၊ (မိဘ၊ သားမယား၊ အတွင်းလူ၊ မှီခိုသူ ဟုဆိုအပ်သော) နှစ်ဦးနှစ်ဖက်သော သူတို့၏။ <b>အတ္ထာယ</b>၊ အကျိုးငှာလည်းကောင်း။ <b>ပဋိပန္နော</b>၊ ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများ အားထုတ်လျက်ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ <b>ဟောတိ</b>၊ ဖြစ်၏၊</p> <p>ဘုရား အစရှိသော အရိယာသူတော်ကောင်းတို့ ဆိုဆုံးမထားအပ်တဲ့ သီလကျင့်စဉ်, သမာဓိကျင့်စဉ်, ပညာကျင့်စဉ်တွေကို တကယ်လက်တွေ့ ကျင့်သုံးပြီး ဖြူစင်ဖြောင့်စင်းနေတဲ့ သီလရှိတဲ့ သူတော်ကောင်းက မိဘကို ပြုစုလုပ်ကျွေးပါ။ သားတွေ မယားတွေကို အခါခပ်သိမ်း အကျိုးစီးပွားရှိအောင် ပြုစုလုပ်ကျွေးပါ။ မိမိ အတွင်းနေ လူတို့ရဲ့အကျိုး မိမိကို မှီခိုနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေရဲ့ အကျိုးတွေကို ရွက်ဆောင်နိုင်တဲ့ ကျင့်ဝတ်ပဋိပတ်ဖြင့် ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်ပြီးတော့ နေထိုင်ပါ။ နောက်တစ်ခု -</p> <p>‘‘<b>ဉာတီနံ ပုဗ္ဗပေတာနံ၊ ဒိဋ္ဌေ ဓမ္မေ စ ဇီဝတံ။<br> သမဏာနံ ဗြာဟ္မဏာနံ၊ ဒေဝတာနဉ္စ ပဏ္ဍိတော။<br> ဝိတ္တိသဉ္ဇနနော ဟောတိ၊ ဓမ္မေန ဃရမာဝသံ။’’</p> <p><b>ဃရံ</b>၊ အိမ်ရာထောင် လူ့ဘောင်ကို။ <b>ဓမ္မေန</b>၊ တရားသဖြင့်။ <b>အာဝသံ</b>၊ နေထိုင်လျက်ရှိသော။ <b>ပဏ္ဍိတော</b>၊ ပညာရှိတဲ့ သူတော်ကောင်းသည်။ <b>ပုဗ္ဗပေတာနံ</b>၊ ကွယ်လွန်ကြပြီးကုန်သော။ <b>ဉာတီနံ စ</b>၊ ဆွေမျိုးတို့၏လည်းကောင်း။ <b>ဒိဋ္ဌေ ဓမ္မေ</b>၊ မျက်မှောက်သော ကိုယ်၏ အဖြစ်၌။ <b>ဇီဝတံ</b>၊ အသက်ရှင်လျက် ရှိကြကုန်သော။ <b>ဉာတီနံ စ</b>၊ ဆွေမျိုးတို့၏လည်းကောင်း။ <b>သမဏာနံ</b>၊ သမဏ အမည်ရတဲ့ သူတော်ကောင်းတို့၏လည်းကောင်း။ <b>ဗြာဟ္မဏာနံ စ</b>၊ ဗြဟ္မဏ အမည်ရ သူတော်ကောင်းတို့၏လည်းကောင်း။ <b>ဒေဝတာနဉ္စ</b>၊ နတ်တို့၏လည်းကောင်း။ <b>ဝိတ္တိသဉ္ဇနနော</b>၊ နှစ်သက် မြတ်နိုးခြင်းကို ဖြစ်စေတတ်သည်။ <b>ဟောတိ</b>၊ ဖြစ်၏၊</p> <p>ကွယ်လွန်သွားတဲ့ ဆွေမျိုးတွေအတွက်လည်း ကောင်းမှု ကုသိုလ်ပြုပြီး အမျှအတန်း ပေးဝေပါ။ မျက်မှောက် မိမိမှာ ထင်ရှားရှိတဲ့ မိမိကို မှီတင်း နေထိုင်တဲ့ ဆွေမျိုးသားချင်းတို့ရဲ့ အကျိုးတွေကိုလည်း ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်ပါ။ သမဏ ဗြဟ္မဏ အမည်ရတဲ့ သူတော်ကောင်းတွေ ဗလိနတ်စာကို ပူဇော်ခံထိုက်တဲ့ နတ်တွေရဲ့ အကျိုးကို ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်ပါ။ ထိုသူတော်ကောင်း ဆွေမျိုးသားချင်းတွေနှင့်တကွ သမဏ ဗြဟ္မဏ အမည်ရတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ် နတ်တို့ရဲ့ နှစ်သက်ခြင်း ဖြစ်စေတတ်သော ကျင့်ဝတ်ပဋိပတ်ကို တကယ်လက်တွေ့ ကျင့်နေပါ။ အဲဒီလို ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်ပြီးတော့ အိမ်ရာတည်ထောင် လူ့ဘောင်မှာ စိုးအုပ်ပြီး နေထိုင်ပါ။ နေထိုင်ခဲ့မယ်ဆို ဘာဖြစ်မလဲ?</p> <p>‘‘<b>သော ကရိတွာန ကလျာဏံ၊ ပုဇ္ဇော ဟောတိ ပသံသိယော။<br> ဣဓေဝ နံ ပသံသန္တိ၊ ပေစ္စ သဂ္ဂေ ပမောဒတိ။’’</p> <p><b>သော</b>၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည်။ <b>ကလျာဏံ</b>၊ ကောင်းမှုကုသိုလ်အဝဝကို။ <b>ကရိတွာန</b>၊ ပြုကျင့်၍ ထားခြင်းကြောင့်။</p> <p>ဘာကောင်းမှု ကုသိုလ်တွေလဲ? နံပါတ်တစ် သီလကျင့်စဉ်, သမာဓိကျင့်စဉ်, ပညာကျင့်စဉ်ကို တကယ်လက်တွေ့ကျင့်တယ်။ ကျင့်ပြီးတဲ့ အချိန်အခါမှာ နံပါတ်နှစ်အားဖြင့် ဘာလုပ်သလဲ? ခုနက ကောင်းမှုကုသိုလ် ပြုသင့် ပြုထိုက်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ် ဘယ်နှစ်မျိုးလဲ? ငါးဦးနော်။ ပူဇော်သင့် ပူဇော်ထိုက်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ငါးဦး အပေါ်မှာ ပူဇော်ခြင်းဆိုတဲ့ ကောင်းမှုကုသိုလ်တွေ ပြုတယ်။ ကွယ်လွန်သွားတဲ့ ဆွေမျိုးသားချင်းတွေ မျက်မှောက်ဘဝမှာ ထင်ရှားရှိနေတဲ့ ဆွေမျိုးသားချင်းတွေ အကျိုးတွေကို ပြုတယ်။ သမဏ ဗြဟ္မဏ အမည်ရတဲ့ သူတော်ကောင်း နတ်တွေရဲ့ အကျိုးတွေကို ပြုစုရွက်ဆောင်တယ်။ အဲဒီလို ကောင်းမှုကုသိုလ်တွေ ပြုခြင်းကြောင့် ဒီပုဂ္ဂိုလ် ဘာဖြစ်မလဲ?</p> <p><b>သော</b>၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည်။ <b>ကလျာဏံ</b>၊ ကောင်းမှုကုသိုလ်ကို။ <b>ကရိတွာန</b>၊ ပြုကျင့်ခြင်းကြောင့်။ <b>ပုဇ္ဇော</b>၊ ပူဇော်ခံထိုက်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ <b>ပသံသိယော</b>၊ ချီးမွမ်းခံထိုက်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ <b>ဟောတိ</b>၊ ဖြစ်ပါပေ၏၊</p> <p>ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက် ကြည့်လိုက်တော့ သီလကျင့်စဉ်တွေလည်း ဖြူစင်ပြီး။ သမာဓိ စခန်းတွေလည်း အောင်မြင်စွာ ထူထောင်နိုင်ပြီး။ ဝိပဿနာဉာဏ်ပညာတွေလည်း ရင့်ကျက်တဲ့ အဆင့်အထိ ရောက်ပြီး။ စွမ်းအားရှိခဲ့လို့ မဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ်ထိ ဆိုက်လည်း ဆိုက်ချင် ဆိုက်ပြီး။ အဲဒီလို သူတော်ကောင်းတစ်ဦးက မိဘကို ရိုသေစွာ ပြုစုလုပ်ကျွေးတယ်။ သားတွေ မယားတွေကို ရိုသေစွာ ပြုစုလုပ်ကျွေးတယ်။ ဆွေမျိုးတွေအတွက် ရိုရိုသေသေနဲ့ ပြုစုလုပ်ကျွေးတယ်။ သမဏ ဗြဟ္မဏ အမည်ရတဲ့ သူတော်ကောင်းတွေကို ရိုသေစွာ ပြုစုလုပ်ကျွေးတယ်။ မိရိုးဖလာ ပူဇော်သင့် ပူဇော်ထိုက်တဲ့ ဗလိနတ်စာပူဇော်ထိုက်တဲ့ နတ်တွေကို ရိုသေစွာ ပြုစုလုပ်ကျွေးပြီး။ အဲဒီလို ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ကို ဘေးက ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ကနေ လှမ်းပြီး ကြည့်လိုက်ပါ။ ဒီပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်က ချီးမွမ်းထိုက်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်လို့ ပြောမလား? ကဲ့ရဲ့ထိုက်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်လို့ ပြောမလား? ချီးမွမ်းထိုက်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ပဲနော်။</p> <p>အပူဇော်ခံထိုက်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်လို့ရော မပြောနိုင်ဘူးလား? ပြောနိုင်တယ်။ ကောင်းတဲ့ ဓာတ်ငွေးတွေက သူ့သန္တာန်မှာ ကိန်းဝပ်နေတဲ့အတွက် ပစ္စုပ္ပန်မှာ ဒီပုဂ္ဂိုလ်သည် ကြီးပွားတိုးတက်နိုင်တယ်။ နောင်တမလွန်မှာ သံသရာခရီး မဆုံးသေးလို့ ဆက်ရန်ရှိသေးရင် ဒီပုဂ္ဂိုလ်အတွက် ကြီးပွားတိုးတက်မှု မဖြစ်နိုင်ဘူးလား? ဖြစ်နိုင်တယ်။ ဒါကြောင့် -</p> <p>‘‘<b>သော ကရိတွာန ကလျာဏံ၊ ပုဇ္ဇော ဟောတိ ပသံသိယော။<br> ဣဓေဝ နံ ပသံသန္တိ၊ ပေစ္စ သဂ္ဂေ ပမောဒတိ။’’</p> <p><b>သော</b>၊ ထိုသူတော်ကောင်းသည်။ <b>ကလျာဏံ</b>၊ ကောင်းမှုကုသိုလ်ကို။ <b>ကရိတွာန</b>၊ ပြုကျင့်ခြင်းကြောင့်။ <b>ပုဇ္ဇော</b>၊ ပူဇော်ထိုက်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ <b>ပသံသိယော</b>၊ ချီးမွမ်းခံထိုက်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ <b>ဟောတိ</b>၊ ဖြစ်၏။ <b>ဣဓေဝ</b>၊ ဤပစ္စုပ္ပန် လောက၌ပင်လျှင်။ <b>နံ</b>၊ ထိုသူတော်ကောင်းကို။ <b>ပသံသန္တိ</b>၊ ချီးမွမ်းကြကုန်၏။ <b>ပေစ္စ</b>၊ တမလွန် နတ်ပြည်၌လည်းဘဲ။ <b>သဂ္ဂေ</b>၊ နတ်ပြည်၌။ <b>ပမောဒတိ</b>၊ နှစ်သက်ရွှင်ပြ ဝမ်းမြောက်ရပေ၏၊</p> <p>ပစ္စုပ္ပန်မှာလည်း ဘုရားအစရှိသော အရိယာသူတော်ကောင်းတို့က ဒီလို သီလကျင့်စဉ် သမာဓိကျင့်စဉ် ပညာကျင့်စဉ်တွေကို လက်တွေ့ ကျင့်ပြီးတော့ ဖြူဖြူစင်စင်ဖြင့် ဒါနကောင်းမှုကုသိုလ် တွေကို ပြုနေတဲ့အတွက် ဘုရားအစရှိသော အရိယာသူတော်ကောင်းတို့က ချီးမွမ်းတယ်။ နောင်တမလွန် လောကမှာလည်း သံသရာခရီးဆိုတာ ထင်ရှားရှိခဲ့ရင် နတ်ပြည် နတ်လောက ဗြဟ္မာ့ပြည် ဗြဟ္မာ့လောကမှာ နှစ်သက်ရွှင်ပြုံးပြီး ကြည်ကြည်လင်လင် ဝမ်းသာစွာဖြင့် နေထိုင်ရမယ်။</p> <p>ပစ္စုပ္ပန်မှာလည်း ကြီးပွားတယ်။ နောင်တမလွန်မှာလည်း မကြီးပွားဘူးလား? ကြီးပွားမယ်။ ငိုမဲ့ငိုမဲ့ ရှုံမဲ့ရှုံမဲ့ နေရတဲ့ ပုံစံမျိုး ဟုတ်သလား? မဟုတ်ဘူး။ အိမ်က မောင်းချလို့ ပေကပ်ပေကပ် လှည့်ကြည့်လှည့်ကြည့်နဲ့ ဆင်းသွားမဲ့ ပုံစံမျိုးတွေရော ဟုတ်သလား? မဟုတ်ဘူး။ အဆင့်အတန်း မြင့်နေတဲ့ ကောင်းမှုကုသိုလ်ကံတွေကို ထူထောင်ထားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်အဖို့ ပစ္စုပ္ပန်မှာပဲဖြစ်စေ သံသရာမှာပဲဖြစ်စေ အမြဲတမ်း ကြည်လင်ရွှင်ပြ ဝမ်းမြောက်ပြီးတော့ စိတ်ချမ်းသာ ကိုယ်ချမ်းသာဖြင့် နေထိုင်ရမယ်။</p> <p>ဒီလိုဆိုရင် ဒီလိုကြီးပွားတိုးတက်ရေး လမ်းစဉ်လေးတွေ လိုက်နာပြုကျင့်ဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်ပါတယ်နော်။ ဒါကြောင့် ဒီနေ့ အလှူရှင်အပေါင်းတို့လည်း သီလကျင့်စဉ်, သမာဓိကျင့်စဉ်, ပညာကျင့်စဉ်တွေကို တကယ်လက်တွေ့ ကျင့်နိုင်ပြီးတော့ ဘုရားနှစ်ခြိုက်တော်မူတဲ့ မိဘတွေကို ရိုသေစွာ ပြုစုလုပ်ကျွေးခြင်း။ သားမယား, ကျေးကျွန်, အလုပ်သမားတွေကို ရိုသေစွာ ပြုစုလုပ်ကျွေးခြင်း။ အိမ်နီးချင်း လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက် မိမိတို့အပေါ်မှာ တာဝန်ကျ ရွက်ဆောင်ပေးနေတဲ့ ဝန်ထမ်းတွေအပေါ်၌ ရိုသေစွာ ပြုစုလုပ်ကျွေးခြင်း။ ဗလိနတ်စာ ပူဇော်ခံထိုက်တဲ့ နတ်အပေါင်းတို့ကို ရိုသေစွာ ပြုစုလုပ်ကျွေးခြင်း။ သမဏ ဗြဟ္မဏအမည်ရတဲ့ သူတော်ကောင်းတွေကို ရိုသေစွာ ပြုစုလုပ်ကျွေးခြင်းဆိုတဲ့ ဒါနကောင်းမှုကုသိုလ်တွေကို ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်နိုင်ကြပါစေ။ အားထုတ်နိုင်တဲ့အတွက် ထိုသီလကျင့်စဉ်, သမာဓိကျင့်စဉ်, ပညာကျင့်စဉ်တွေရဲ့ စွမ်းအားကြောင့် ကိလေသာခပ်သိမ်းမှ လွတ်မြောက်နိုင်ကြပါစေလို့ ဆုတောင်းပန်ထွာပြီးတော့ ကဲ...ရေစက်ချ အမျှဝေကြရအောင်နော်။</p> 2fku8flahn7fpl9vono75kysh1nro3q 22071 22070 2026-06-13T16:31:25Z Tejinda 173 22071 wikitext text/x-wiki {{header | title = လိစ္ဆဝိကုမာရကသုတ် | author = ဖားအောက်တောရဆရာတော် | override_author = | editor = | translator = | contribuor = | override_contributor = | section = '''စာစစ်ရန် လိုအပ်သည်''' | previous = [[ဒုတိယဟတ္ထကသုတ်]] | previous2 = | next = [[အစ္ဆရာသုတ်]] | next2 = | year = | notes = | edition = | categories = ဖားအောက်တောရ | shortcut = | portal = }} <h3>လိစ္ဆဝိကုမာရကသုတ္တန်</h3> <h3>ပထမပိုင်း</h3> <p>၁၃၅၉-ခုနှစ် ဝါဆိုလပြည့်နေ့ ဖားအောက်တောရစင်္ကြံကျောင်း, ကျွဲတညင်းကျောင်း, စိတ္တလတောင်ကျောင်းတို့၌ ပုရိမဝါဆိုဝါကပ်တော်မူကြကုန်သော သံဃာတော် (၁၄၅)ပါး အစရှိသော အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်တို့အား ဒါယကာ, ဒါယိကာအပေါင်းတို့က ဝါဆိုသင်္ကန်း ကပ်လှူသည့် အလှူပွဲ၌ အနုမောဒနာတရားအဖြစ် ဟောကြားအပ်သော <b>လိစ္ဆဝိကုမာရကသုတ္တန်</b> တရားဒေသနာတော်။ ဒီသုတ္တန်က အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ပဉ္စကနိပါတ်မှာ မြတ်စွာဘုရား ဟောကြားထားတော်မူတဲ့ သုတ္တန်တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။</p> <p>ဒီသုတ္တန်လေးဟောကြားရတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်က ဒီနေ့ အလှူရှင်အပေါင်းတို့နှင့်တကွ တရားနာပရိတ်အပေါင်း သူတော်ကောင်းတိုင်း (သို့မဟုတ်) ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် သူတော်စင် သူတော်ကောင်းပုဂ္ဂိုလ်(အပေါင်းတိုင်း)သည် ဘာဖြစ်သလဲ? ပစ္စုပ္ပန်, သံသရာ နှစ်ဖြာ၌ ကြီးပွားတိုးတက်ဖို့ရန်အတွက် လိုလား တောင့်တနေတဲ့ စိတ်ဓာတ်ရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ များကြပါတယ်နော်။ ပစ္စုပ္ပန်မှာလည်း ကြီးပွား တိုးတက်ချင်တယ်, နောင်သံသရာမှာလည်း ကြီးပွား တိုးတက်ချင်ကြတယ်ဆိုရင် ဘုရားရှင်ရဲ့ ကြီးပွားတိုးတက်အောင် ရွက်ဆောင်တဲ့ နည်းလမ်းကောင်းလေးတွေကို သိထားဖို့တော့ မလိုဘူးလား? လိုပါတယ်နော်။</p> <p>ဘုရားရှင်က တပည့်သာဝကတွေ <b>ပစ္စုပ္ပန် ကြီးပွားတိုးတက်ရေး</b>, <b>သံသရာ ကြီးပွားတိုးတက်ရေး</b>, <b>ပစ္စုပ္ပန် သံသရာ နှစ်ဖြာ ကြီးပွားတိုးတက်ရေး</b>အတွက် နည်းလမ်းကောင်းတွေ အမျိုးမျိုး (၄၅)ဝါ ကာလပတ်လုံး ဟောကြားပြသ ဆိုဆုံးမတော်မူခဲ့ပါတယ်။ ထိုကြီးပွားတိုးတက်ရေး လမ်းစဉ်တွေထဲက ဒီနေ့ဟောမဲ့ သုတ္တန်က ကြီးပွားရေး လမ်းညွှန်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်နော်။</p> <p>ဒီသုတ္တန်က ဘယ်လို ဖြစ်ပေါ်လာသလဲဆိုတော့ - တစ်ချိန် မြတ်စွာဘုရား ဝေသာလီပြည် မဟာဝုန်တောအတွင်းမှာ တည်ရှိတဲ့ စုလစ်မွန်းချွန် အထွဋ်တပ်ထားတဲ့ ပြဿဒ်ဆောင်ဆိုပြီး နာမည်ကြီးနေတဲ့ ဂန္ဓကုဋီကျောင်းတော်မှာ မြတ်စွာဘုရား သီတင်းသုံး စံနေတော်မူခိုက် ဖြစ်တယ်။ ထိုကျောင်းတော်က ဝေသာလီပြည် အနီးမှာရှိနေတဲ့ အလွန် ကြီးကျယ်တဲ့ မဟာဝုန်တောကြီး အတွင်းမှာ တည်ရှိနေတဲ့ ကျောင်းတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။</p> <p>ဒီကျောင်းမှာ သီတင်းသုံးစဉ်အခါ မြတ်စွာဘုရားက တစ်နေ့နံနက် ဝေသာလီမြို့တွင်းမှာ ဆွမ်းခံကြွ ဆွမ်းစားခြင်းကိစ္စ ပြီးဆုံးတဲ့ အချိန်အခါမှာ မဟာဝုန်တောအတွင်းကို ဝင်ရောက်ပြီးတော့ သစ်ပင်တစ်ပင်ရင်းအောက်မှာ နေ့သန့်စင်တော်မူပါတယ်။ နေ့သန့်စင်တယ်ဆိုတာက နေ့အခါမှာ ဘုရားရှင်သည် <b>ဖလသမာပတ်</b> (သို့မဟုတ်) <b>နိရောဓသမာပတ်</b> အစရှိတဲ့ တစ်မျိုးမျိုးသော သမာပတ်ကို ဝင်စားပြီး အချိန်ကို ကုန်လွန်စေတော်မူတာကို နေ့သန့်စင်တော်မူတယ်လို့ ခေါ်ပါတယ်။ အဲဒီလို နေ့သန့်စင်တော်မူနေတဲ့ အချိန်အခါမှာ ဘာဖြစ်လာသလဲ?</p> <p>လိစ္ဆဝိမင်းသားတစ်စုတို့က အသင့်ပြင်ဆင်ထားတဲ့ လေးမြားတွေ စွဲကိုင်ပြီးတော့ ခွေးအပေါင်းခြံရံလျက် မဟာဝုန်တောအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ပြီး လာခဲ့ကြတယ်။ မုဆိုးလိုက်ဖို့ရန်ဆိုတဲ့ ဦးတည်ချက်ဖြင့် ဒီလို ဝင်လာလိုက်တဲ့အခါ သစ်ပင်တစ်ပင်ရဲ့အောက်၌ သမာပတ်ဝင်စားပြီး သီတင်းသုံး ထိုင်နေတော်မူတဲ့ မြတ်စွာဘုရားကို မြင်တွေ့ကြတယ်။ အဲဒီလို မြင်တွေ့လိုက်တဲ့ ချိန်ခါကျတော့ ဘာလုပ်သလဲ?</p> <p>မိမိတို့ အသင့်ပြင်ဆင်ပြီး ယူဆောင်ခဲ့တဲ့ လေးတွေ, မြားတွေ အားလုံး လွှင့်ပစ် လိုက်ပြီးတော့ ခွေးတွေကို သင့်တော်တဲ့ တစ်နေရာ မောင်းနှင်လိုက်တယ်။ မောင်းနှင်ပြီးတဲ့ ချိန်ခါကျတော့မှ မြတ်စွာဘုရား ရှိရာဘက်သို့ လက်အုပ်ချီမိုး ရှိခိုးပြီးတော့ မြတ်စွာဘုရားကို ရိုသေစွာ ချဉ်းကပ်ပြီးတော့ ထိုင်နေကြတယ်။ လက်အုပ်ကလေးတွေ ကိုယ်စီချီပြီးတော့နော်။</p> <p>အဲဒီ အချိန်ခါမှာ ဘာဖြစ်လာသလဲဆိုတော့ မဟာနာမ်လိစ္ဆဝိမင်းသား တစ်ဦးကလည်း မဟာဝုန်တောအတွင်းမှာ အညောင်းပြေ လမ်းလျှောက်ပြီးတော့ လာခဲ့ပါတယ်။ လမ်းလျှောက်ရင်းနဲ့ ဒီလိစ္ဆဝိမင်းသားလေးတွေ တိတ်ဆိတ် ငြိမ်သက်စွာဖြင့် လက်အုပ်ချီပြီးတော့ ဘုရားရှင်ကို ဆည်းကပ်ခစားနေတာ မြင်လိုက်တော့ စိတ်ထဲမှာ သိပ်ဝမ်းသာသွားတယ်နော်။ ဝမ်းသာသွားတဲ့အတွက် ဒီမဟာနာမ်လိစ္ဆဝိမင်းသားက ဘာလုပ်သလဲ? ဘုရားရှင်ရှိရာ ချဉ်းကပ်ပြီး မြတ်စွာဘုရားကို ရိုသေစွာ ရှိခိုးတယ်။ သင့်တင့်လျောက်ပတ်တဲ့ တစ်နေရာမှာ ထိုင်တယ်။ ထိုင်ပြီးတဲ့ ချိန်ခါကျတော့မှ မဟာနာမ်လိစ္ဆဝိမင်းသားက နေပြီးတော့ ဝမ်းမြောက်တဲ့ <b>ဥဒါန်းစကား</b>လေးတစ်ခု မြွက်ကြားတယ်။ ဘယ်လိုလဲ?</p> <p>‘‘<b>ဘဝိဿန္တိ ဝဇ္ဇီ၊ ဘဝိဿန္တိ ဝဇ္ဇီ</b>’’<br> <b>ဘန္တေ</b>၊ ဘုန်းတော်နေဝန်း ထွန်းလင်းတောက်ပတော်မူပါပေသော မြတ်စွာဘုရား...။ <b>ဝဇ္ဇီ</b>၊ ဝဇ္ဇီတိုင်းသားပြည်သူတို့သည်။ <b>ဘဝိဿန္တိ</b>၊ ကြီးပွားတိုးတက်ကြပါကုန်လတ္တံ။ <b>ဘန္တေ</b>၊ ဘုန်းတော်နေဝန်း ထွန်းလင်း တောက်ပတော်မူပါပေသော မြတ်စွာဘုရား ...။ <b>ဝဇ္ဇီ</b>၊ ဝဇ္ဇီတိုင်းသားပြည်သူတို့သည်။ <b>ဘဝိဿန္တိ</b>၊ ကြီးပွားတိုးတက် ကြပါကုန်လတ္တံ။ <b>ဣတိ</b>၊ ဤသို့။ <b>အဝေါစ</b>၊ လျှောက်ထားခဲ့လေပြီး၏။</p> <p>ဝဇ္ဇီတိုင်းသူပြည်သားတွေ (သို့မဟုတ်) ဝဇ္ဇီလိစ္ဆဝိမင်းသားတွေ ကြီးပွားတိုးတက် ကြပါကုန်လိမ့်မယ် မြတ်စွာဘုရားဆိုပြီးတော့ ဒီစကားလေး လျှောက်ထားတယ်။ စဉ်းစားကြည့်ပေါ့နော်။ မိမိတို့ မွေးထုတ်ထားတဲ့ သားငယ်, သမီးငယ်တွေ ယဉ်ကျေးသိမ်မွေ့တဲ့ ကာယကံ, ဝစီကံ, မနောကံဖြင့် ခုလို သက်တော်ထင်ရှား ဘုရားတစ်ဆူကို ရိုသေစွာ ဆည်းကပ်ခစားပြီး ယဉ်ကျေး သိမ်မွေ့နေတဲ့ အမူအရာလို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ လက်အုပ်ချီပြီး ထိုင်ခြင်း, ရှိခိုးခြင်း, ပူဇော်ခြင်းဆိုတဲ့ အမူအရာတစ်ခုဖြင့် ဆည်းကပ်ခစားနေတာ မြင်တွေ့ခဲ့ရမယ်ဆိုရင် မိဘရှင်တွေရဲ့သန္တာန်မှာ အေးမြကြည်လင်နေတဲ့ ကုသိုလ်တရားတွေ တိုးပွားပြီး မလာဘူးလား? လာနိုင်ပါတယ်နော်။</p> <p>အေး ... ဒီပုံစံအတိုင်းပဲ။ မဟာနာမ်လိစ္ဆဝိမင်းသားကလည်း မိမိရဲ့ ငယ်ရွယ်နုနယ်နေတဲ့ လိစ္ဆဝိမင်းသားငယ်လေးတွေက ယခုလို ဘုရားရှင်ကို ယဉ်ကျေးသိမ်မွေ့တဲ့ အမူအရာဖြင့် လက်အုပ်ချီပြီးတော့ တိတ်ဆိတ် ငြိမ်သက်စွာဖြင့် ထိုင်ပြီးနေတဲ့ အမူအရာတစ်ခုကို ကြည့်ပြီးတော့ သိပ်ဝမ်းသာနေတယ်။ တို့လိစ္ဆဝိတွေတော့, တို့ဝဇ္ဇီတိုင်းသားပြည်သူတွေတော့ ကြီးပွားတိုးတက်ကြလိမ့်မယ်။ ဒီလိုမြင်တယ်နော်။</p> <p>ဒါလေး ဘုန်းကြီးပြောတာ ရည်ရွယ်ချက် ရှိပါတယ်နော်။ ခုလို နေ့ထူး နေ့မြတ်လို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ အချိန်ခါကာလတွေမှာ မိမိတို့ရဲ့ နီးစပ်ရာ နီးစပ်ရာ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတွေကို သားငယ်, သမီးငယ်, မြေးငယ်တွေ ခေါ်ဆောင်ပြီးတော့ လာကြတယ်။ ဒီသားငယ်, သမီးငယ်လေးတွေက ဟိုပြေးလိုက် ဒီပြေးလိုက် ဟိုဆူလိုက် ဒီဆူလိုက် ဟိုအော်လိုက် ဒီအော်လိုက် ခုန်လိုက် ပေါက်လိုက် ပြုလုပ်နေတာကို မိဘတွေ ဘက်က ဆိုဆုံးမသင့်သလား? ဆိုဆုံးမ မသင့်ဘူးလား? ဆိုဆုံးမသင့်တယ်နော်။ ယဉ်ကျေးသိမ်မွေ့တဲ့ အမူအရာလေးတွေ ဒီနေရာမှာ ပုံသွင်းပေးရမယ်။</p> <p>ဒီသားငယ် သမီးငယ်လေးတွေကို ခုလို ချိန်ရွယ်ထဲကနေ ယဉ်ကျေးအောင်, သိမ်မွေ့အောင် ပုံမသွင်းနိုင်ဘူးဆိုလို့ရှိရင် ဒီဆိုဆုံးမ ခက်ခဲနေတဲ့ ဒီအပြုအမူလေးတွေက ကြီးပြင်းတဲ့ အချိန်အထိ ကပ်ပြီး ပါသွားတတ်ပါတယ်နော်။ ငယ်ရွယ်နုနယ်တဲ့ချိန်ခါမှာ မိဘ ဘိုးဘွား ဆရာသမားတို့ရဲ့ ဆိုဆုံးမမှုကို တုပ်ဝပ်ရိုကျိုး ရိုသေစွာ နာယူနေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေ များသောအားဖြင့် ကြီးပြင်းလာတဲ့ အချိန်အခါမှာလဲ ထိုမိဘ ဆရာသမား ဆွေမျိုးသားချင်းတို့ရဲ့ ဆရာသမားတို့ရဲ့ ဆိုဆုံးမမှုကို ဆက်လက်ပြီး နာယူနိုင်တဲ့ စွမ်းအင်လေးတွေ ပေါ်လာတတ်တယ်။ မွေးပေးရတယ်နော်။ အဲဒီလို ဓာတ်ကောင်းလေးတွေကို တဖြည်းဖြည်း မွေးပေးလိုက်တော့ ဒီဓာတ်တွေက ရင့်ကျက်လာပြီဆိုလို့ရှိရင် ရင့်ကျက်လာတဲ့ ဒီဓာတ်ငွေ့တွေက ထိုသူတော်ကောင်းကို ပစ္စုပ္ပန် သံသရာ နှစ်ဖြာမှာ ကြီးပွားတိုးတက်သွားအောင် ဆောင်ရွက်ပေးမယ်။ ဒီတော့ ဒီအချက်ကို မဟာနာမ်လိစ္ဆဝီမင်းသားကြီးက မြင်လိုက်တဲ့အတွက် သိပ်ပြီး ဝမ်းသာလို့ မြတ်စွာဘုရားကို လျှောက်ထားလိုက်တော့ ဘုရားရှင်က ဘာအမိန့်ရှိလဲ?</p> <p>‘‘<b>ကိံ ပန တွံ၊ မဟာနာမ၊ ဧဝံ ဝဒေသိ -- ’ဘဝိဿန္တိ ဝဇ္ဇီ၊ ဘဝိဿန္တိ ဝဇ္ဇီ’ တိ?</b>’’<br> <b>မဟာနာမ</b>၊ ဒကာတော် မဟာနာမ်မင်းသား...။ <b>ကိံ ပန</b>၊ အဘယ်အကြောင်းကြောင့်။ <b>တွံ</b>၊ သင်သည်။ ‘‘<b>ဘဝိဿန္တိ ဝဇ္ဇီ၊ ဘဝိဿန္တိ ဝဇ္ဇီ</b>’’ <b>တိ</b>၊ ဝဇ္ဇီတိုင်းသားပြည်သူတို့သည် ကြီးပွားတိုးတက်ကြပါကုန်လတ္တံ၊ ဝဇ္ဇီတိုင်းသားပြည်သူတို့သည် ကြီးပွားတိုးတက်ကြပါကုန်လတ္တံ ဟူ၍။ <b>ဧဝံ</b>၊ ဤသို့လျှင်။ <b>ဝဒေသိ</b>၊ ပြောဆိုလျှောက်ထား၍ နေပါသနည်း။</p> <p>ဘယ်လိုအကြောင်းကို သင် အစွဲပြုပြီးတော့ ဝဇ္ဇီတိုင်းသားတို့သည် တိုးတက်ကြီးပွား ကြပါကုန်လိမ့်မယ်။ ဝဇ္ဇီတိုင်းသားတွေ, ဝဇ္ဇီပြည်သူပြည်သားတို့ ဝဇ္ဇီမင်းသားတို့သည် ကြီးပွားတိုးတက် ကြပါလိမ့်မယ်ဆိုပြီးတော့ ဒီစကားတွေကို သင်မဟာနာမ်ဒါယကာတော် မင်းသားက ဘာ့ကြောင့် လျှောက်ထားနေရသလဲ? ဒီလိုမေးခွန်းမေးလိုက်တဲ့ အချိန်ခါကျတော့မှ မဟာနာမ်မင်းကြီးက ဘာပြန်ပြီး လျှောက်ထားသလဲ?</p> <p>‘‘<b>ဣမေ၊ ဘန္တေ၊ လิစ္ဆဝိကုမာရကာ စဏ္ဍာ ဖရုသာ အပါနုဘာ။ ယာနိပိ တာနိ ကုလေသု ပဟေဏကာနိ ပဟီယန္တိ၊ ဥစ္ဆူတိ ဝါ ဗဒရာတိ ဝါ ပူဝါတိ ဝါ မောဒကာတိ ဝါ သံကုလိကာတိ ဝါ၊ တာနိ ဝိလုမ္ပိတွာ ဝိလုမ္ပိတွာ ခါဒန္တိ<b>’’</b>’’<br> <b>ဘန္တေ</b>၊ ဘုန်းတော်နေဝန်း ထွန်းလင်းတောက်ပတော်မူပါပေသော မြတ်စွာဘုရား...။ <b>ဣမေ လိစ္ဆဝိကုမာရကာ</b>၊ ဤလိစ္ဆဝိမင်းသားငယ်တို့သည်။ <b>စဏ္ဍာ</b>၊ ခက်ထန်သော စိတ်ထားရှိကြပါကုန်၏။ <b>ဖရုသာ</b>၊ ကြမ်းတမ်းသော ကိုယ်အမူအရာ နှုတ်အမူအရာ စိတ်အမူအရာ ရှိကြပါပေကုန်၏။ <b>အပါနုဘာ</b>၊ အလွန် မာနကြီးကြပါကုန်၏။</p> <p>မြတ်စွာဘုရား ...ခုဘုရားရှင်ရဲ့ မျက်မှောက်တော် ရောက်ရှိလာတဲ့ ဒီလိစ္ဆဝိမင်းသားငယ်လေးတွေဟာ ကိုယ်အမူအရာ, နှုတ်အမူအရာ, စိတ်အမူအရာတွေ ကြည့်လိုက်လို့ရှိရင် အလွန် ခက်ထန် ကြမ်းတမ်း တင်းမာနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ဖြစ်ကြပါတယ်။ မာနကလည်း သိပ်ကြီးကြပါတယ် မြတ်စွာဘုရား ...။</p> <p><b>ဥစ္ဆူတိ ဝါ</b>၊ ကြံတို့ကိုလည်းကောင်း။ <b>ဗဒရာတိ ဝါ</b>၊ ဆီးသီးတို့ကိုလည်းကောင်း။ <b>ပူဝါတိ ဝါ</b>၊ မုန့်တို့ကိုသော်လည်းကောင်း။ <b>မောဒကာတိ ဝါ</b>၊ ကတွတ်မုန့်တို့ကိုသော်လည်းကောင်း။ <b>သံကုလိကာတိ ဝါ</b>၊ နှမ်းပြစ်တို့ကိုလည်းကောင်း။ <b>ကုလေသု</b>၊ အမျိုးနွယ်တို့၌။ <b>ယာနိပိ တာနိ ပဟေဏကာနိ</b>၊ အကြင် လက်ဆောင်ပဏ္ဏာတို့ကို။ <b>ပဟီယန္တိ</b>၊ ပို့စေအပ်ပါကုန်၏။ <b>တာနိ</b>၊ ထိုလက်ဆောင်ပဏ္ဏာတို့ကို။ <b>ဝိလုမ္ပိတွာ ဝိလုမ္ပိတွာ</b>၊ လုယက်ကြကုန်၍ လုယက်ကြကုန်၍။ <b>ခါဒန္တိ</b>၊ ခဲစားကြပါကုန်သည် မြတ်စွာဘုရား။</p> <p>ဒီမင်းသားငယ်လေးတွေက ဘယ်လောက် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်ပြီးတော့ မာန်မာနကြီးသလဲ စိတ်အမူအရာ, ကိုယ်အမူအရာ, နှုတ်အမူအရာတွေ ရိုင်းစိုင်းကြသလဲဆိုရင် - တပည့်တော်တို့ရဲ့ လိစ္ဆဝိ ဝဇ္ဇီအမျိုးအနွယ်တွေမှာ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ယခုလိုပေါ့။ ဝါဆိုလပုံစံမျိုးလိုပေါ့လေ။ ရိုသေလေးစားတဲ့ အနေအားဖြင့် တစ်ဦးကိုတစ်ဦး မုန့်တွေ သွားပြီး ပို့ကြတယ်။ စားဖွယ် သောက်ဖွယ်တွေ သွားပြီး ပို့ကြတယ်။ ကြံတွေ, ဆီးသီးတွေ, ကတွတ်မုန့်တွေ, နှမ်းပြစ်မုန့်တွေ စသည်ဖြင့် မိမိတို့ စွမ်းအားရှိသလို စားဖွယ် သောက်ဖွယ်တွေကို သွားပြီး ပို့ဆောင်ကြတယ်။ အဲဒီလို ပို့ဆောင်တာကို တွေ့ပြီဆိုရင် လိစ္ဆဝိမင်းသားငယ်လေးတွေက ဘာလုပ်သလဲ လမ်းကနေပြီးတော့ လုလုပြီး စားကြပါတယ် မြတ်စွာဘုရား...ဒါတင်လားဆိုတော့ မကသေးဘူး။</p> <p>‘‘<b>ကုလိတ္ထီနမ္ပိ ကုလကုမာရီနမ္ပိ ပစ္ဆာလိယံ ခိပန္တိ။ တေ ဒါနိမေ တုဏှီဘူတာ တုဏှီဘူတာ ပဉ္ဇလိကာ ဘဂဝန္တံ ပယိရုပါသန္တီ<b>’’</b>’’<br> <b>ဘန္တေ</b>၊ ဘုန်းတော်နေဝန်း ထွန်းလင်းတောက်ပပါပေသော မြတ်စွာဘုရား...။ <b>တေ</b>၊ ထိုလိစ္ဆဝိမင်းသားငယ်တို့သည်။ <b>ကုလိတ္ထီနမ္ပိ</b>၊ အမျိုးသမီးကြီးတို့၏လည်းကောင်း။ <b>ကုလကုမာရီနမ္ပိ</b>၊ အမျိုးသမီး အပျိုတို့၏လည်းကောင်း။ <b>ပစ္ဆာလိယံ</b>၊ နောက်မှ လိုက်၍ လိုက်၍။ <b>ခိပန္တိ</b>၊ ကျောကုန်းကို ခြေထောက်ဖြင့် ကန်ကျောက်ကြပါသည် မြတ်စွာဘုရား ...။</p> <p>ဘယ်လောက် ရက်စက်တယ်ဆိုတာ ကြည့်နော်။ ရိုင်းစိုင်းတဲ့ အမူအရာတွေ။ အမျိုးသမီးကြီးတွေ သွားပြီဆိုရင် နောက်ကနေ လိုက်လိုက်ပြီး ကျောကုန်းကို ခြေထောက်နဲ့ လိုက်လိုက် ကန်ကြတယ်။ အမျိုးသမီး အပျိုအရွယ်တွေ သွားကြပြီဆိုရင်လည်း ဒီလိစ္ဆဝိမင်းသားတွေက ငါတို့ မင်းသားတွေပဲဆိုတဲ့ မာန်မာနတွေ ရစ်ထန်ပြီးတော့ ကြမ်းတမ်းတဲ့ ကိုယ်အမူအရာဖြင့် နောက်ကနေ လိုက်လိုက်ပြီးတော့ ခြေထောက်နဲ့ ကန်ကြတယ်နော်။</p> <p><b>တေ</b>၊ ဤလိစ္ဆဝိမင်းသားငယ်တို့သည်ကား။ <b>ဣဒါနိ</b>၊ ယခုအခါ၌။ <b>တုဏှီဘူတာ တုဏှီဘူတာ</b>၊ ဆိတ်ဆိတ်နေကြကုန်သည်ဖြစ်၍ တိတ်ဆိတ်စွာ နေထိုင်ကြကုန်သည်ဖြစ်၍။ <b>ပဉ္ဇလိကာ</b>၊ လက်အုပ်ချီမိုးကြကုန်လျက်။ <b>ဘဂဝန္တံ</b>၊ ဘုန်းတော်ခြောက်စုံ တန်ခိုးဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံသော ဘုရားရှင်ကို။ <b>ပယိရုပါသန္တိ</b>၊ ဆည်းကပ်ခစား၍ နေကြပါသည် မြတ်စွာဘုရား။ <b>ဣတိ</b>၊ ထို့ကြောင့်။ <b>ဝဇ္ဇီ</b>၊ ဝဇ္ဇီမင်းသားတို့သည်။ <b>ဘဝိဿန္တိ</b>၊ ကြီးပွား တိုးတက် ကြပါကုန်လတ္တံ။ <b>ဣတိ</b>၊ ဤသို့။ <b>အဝေါစ</b>၊ လျှောက်ထားတော်မူခြင်း ဖြစ်ပါပေသည် မြတ်စွာဘုရား ...။</p> <p>ယခုအခါ ကြည့်လိုက်ရင် ဒီမင်းသားငယ်လေးတွေက တိတ်ဆိတ် ငြိမ်သက်ပြီးတော့ ဘုရားရှင် ရှိရာဘက်ကို လက်အုပ်ချီပြီးတော့ ရိုသေစွာ ခစားနေတာကို တပည့်တော် တွေ့ရပါတယ် မြတ်စွာဘုရား ...။ ဒါကြောင့် ဒီဝဇ္ဇီမင်းသားတွေအဖို့ ကြီးပွားတိုးတက် ကြပါလိမ့်မယ်ဆိုပြီးတော့ တပည့်တော် လျှောက်ထားခြင်း ဖြစ်ပါတယ်ဆိုပြီးတော့ ဒီစကားလေး ပြန်ပြီးတော့ တင်ပြလျှောက်ထားတယ်။ အဲဒီလို တင်ပြလျှောက်ထားတဲ့ အချိန်ခါကျတော့မှ ဘုရားရှင်က ကြီးပွားတိုးတက်ကြောင်းဖြစ်တဲ့ လမ်းစဉ်(၅)ခုကို ဟောပေးပါတယ်နော်။</p> <p>နံပါတ်(၁)...တိုးတက်ကြီးပွားကြောင်းဖြစ်တဲ့ လမ်းစဉ်က ဘာလဲ?</p> <p>‘‘<b>ယဿ ကဿစိ၊ မဟာနာမ၊ ကုလပုတ္တဿ ပဉ္စ ဓမ္မာ သံဝိဇ္ဇန္တိ -- ယဒိ ဝါ ရညော ခတ္တိယဿ မုဒ္ဓါဝသိတ္တဿ၊ ယဒိ ဝါ ရဋ္ဌိကဿ ပေတ္တနိကဿ၊ ယဒိ ဝါ သေနာယ သေနာပတိကဿ၊ ယဒိ ဝါ ဂါမဂါမဏိကဿ၊ ယဒိ ဝါ ပူဂဂါမဏိကဿ၊ ယေ ဝါ ပန ကုလေသု ပစ္စေကာဓိပစ္စံ ကာရေန္တိ၊ ဝုဒ္ဓိယေဝ ပါဋိကင်္ခါ၊ နော ပရိဟာနိ<b>’’</b>’’<br> <b>မဟာနာမ</b>၊ ဒါယကာတော် မဟာနာမ်မင်းသား ...။ <b>ယဒိ ဝါ ရညော ခတ္တိယဿ မုဒ္ဓါဝသိတ္တဿ</b>၊ ရေမြေကို အစိုးရသော ဦးထိပ်ထက်၌ ဘိသိက်သွန်းလောင်းအပ်ပြီးသော မင်းအားဖြစ်စေ။ <b>ယဒိ ဝါ ရဋ္ဌိကဿ ပေတ္တနိကဿ</b>၊ အဖ၏ အမွေဥစ္စာကို ဆက်ခံသော မြို့စားရွာစားအားပင် ဖြစ်စေ။ <b>ယဒိ ဝါ သေနာယ သေနာပတိကဿ</b>၊ စစ်တပ်ကို ဦးစီး ချုပ်ကိုင်ရသော စစ်ဦးစီးချုပ်အား ဖြစ်ချင်ဖြစ်ပါစေ။ <b>ယဒိ ဝါ ဂါမဂါမဏိကဿ</b>၊ အကြင်ရွာကို စိုးမိုးအုပ်ချုပ်အပ်သော ရွာသူကြီးအားဖြစ်စေ။ <b>ယဒိ ဝါ ပူဂဂါမဏိကဿ</b>၊ အကြင် အသင်းအဖွဲ့ တစ်ခုကို ကြီးမှူးအုပ်ချုပ်ရသော အသင်းလူကြီး ဥက္ကဋ္ဌအားဖြစ်စေ။ <b>ယေ ဝါ ပန</b>၊ အကြင်ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်ကား။ <b>ကုလေသု</b>၊ အမျိုးအနွယ်တို့၌။ <b>ပစ္စေကာဓိပစ္စံ</b>၊ အသီးသီး အစိုးရခြင်း အာဏာရှိခြင်း အမှုလုပ်ငန်းရပ်ကို။ <b>ကာရေန္တိ</b>၊ ပြုလုပ်၍ နေကြရလေကုန်၏။ <b>တေသံ</b>၊ ထိုအာဏာရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တို့အားဖြစ်စေ။ <b>ယဿ ကဿစိ ကုလပုတ္တဿ</b>၊ အကြင် အမှတ်မထား တစ်စုံတစ်ယောက်သော အမျိုးကောင်းသား အမျိုးကောင်းသမီးအား။ <b>ပဉ္စ ဓမ္မာ</b>၊ ငါးပါးကုန်သော တရားတို့သည်။ <b>သံဝိဇ္ဇန္တိ</b>၊ ထင်ရှားရှိကြလေကုန်၏။ <b>တဿ</b>၊ ထိုကဲ့သို့ ငါးမျိုးသော တရား ထင်ရှားရှိနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့သန္တာန်၌။ <b>ဝုဒ္ဓိယေဝ</b>၊ ကြီးပွားတိုးတက်ခြင်းကိုသာလျှင်။ <b>ပါဋိကင်္ခါ</b>၊ မချွတ်ဧကန် ရလိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်အပ်ပါပေ၏။ <b>ပရိဟာနိ</b>၊ ဆုတ်ယုတ်ပျက်စီးခြင်းကို။ <b>နော</b>၊ အလိုမရှိအပ် (မမျှော်လင့်အပ်) ပါပေ။</p> <p>ဒကာတော် မဟာနာမ်မင်းသား ...ရေမြေကို အစိုးရတဲ့ တိုင်းပြည်အုပ်ချုပ် မင်းလုပ်နေတဲ့ ဦးထိပ်ထက်မှာ အဘိသိက် သွန်းဖြန်းအပ်ပြီးတဲ့ မင်းပဲဖြစ်ချင်ဖြစ်ပါစေ။ ဖခမည်းတော်ရဲ့ အမွေအနှစ်ဖြစ်တဲ့ မြို့တွေ, ရွာတွေကို အပိုင်စားရတဲ့ မြို့စားရွာစားပဲ ဖြစ်ချင်ဖြစ်ပါစေ။ စစ်တပ်ကို ဦးစီးချုပ်ကိုင်နေရတဲ့ စစ်ဦးစီးချုပ်ပဲ ဖြစ်ချင်ဖြစ်ပါစေ။ ရွာကို စိုးမိုးအုပ်ချုပ်နေရတဲ့ ရွာသူကြီးပဲ ဖြစ်ချင်ဖြစ်ပါစေ။ အသင်းအဖွဲ့တစ်ခုမှာ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တင်မြှောက်ခံရတဲ့အတွက် အသင်းအဖွဲ့ကို စိုးမိုးအုပ်ချုပ်နေတဲ့ အသင်းအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌလူကြီးပဲ ဖြစ်ချင်ဖြစ်ပါစေ။ မိမိတို့ရဲ့အမျိုးအနွယ်မှာ ရာထူးဌာနန္တရ အသီးအသီးကို ကြီးမှူးအုပ်ချုပ်နေရတဲ့ အာဏာရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ပဲ ဖြစ်ချင်ဖြစ်ပါစေ။</p> <p>ဘယ်ပုဂ္ဂိုလ်မျိုးမဆို ဒီပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့သန္တာန်မှာ တရားငါးမျိုး ထင်ရှားရှိမယ်ဆိုရင် ထိုတရားငါးမျိုး ထင်ရှားရှိနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တို့ရဲ့သန္တာန်၌ ကြီးပွားတိုးတက်ခြင်းကိုသာလျှင် မျှော်လင့်အပ်ပါတယ်။ ဆုတ်ယုတ်ပျက်စီးခြင်းကို ဘယ်တော့မှ မမျှော်လင့်အပ်ဘူးနော်။ ပစ္စုပ္ပန်မှာပဲဖြစ်စေ, နောင်တမလွန် သံသရာမှာပဲဖြစ်စေ။ အမြဲတမ်း ကြီးပွားတိုးတက်မယ်။ ဘယ်တော့မှ မဆုတ်ယုတ်ဘူးဆိုရင် ဒီတရားမျိုးတွေ လိုက်နာဖို့ မကောင်းဘူးလား? လိုက်နာဖို့ ကောင်းတယ်။ ဘာတွေလဲ နံပါတ်(တစ်) နော်။</p> <p>‘‘<b>ဣဓ၊ မဟာနာမ၊ ကုလပုတ္တော ဥဋ္ဌာနဝီရိယာဓိဂတေဟိ ဘောဂေဟိ ဗာဟာဗလပရိစိတေဟိ သေဒါဝက္ခိတ္တေဟိ ဓမ္မိကေဟိ ဓမ္မလဒ္ဓေဟိ မာတာပိတရော သက္ကရောတိ ဂရုံ ကရောတိ မာနေတိ ပူဇေတိ</b>’’</p> <p><b>မဟာနာမ</b>၊ ဒကာတော် မဟာနာမ်မင်းသား...။ <b>ဣဓ</b>၊ ဤလူ့လောက၌။ <b>ကုလပုတ္တော</b>၊ အမျိုးကောင်းသားသည်။ <b>ဥဋ္ဌာနဝီရိယာဓိဂတေဟိ</b>၊ ထကြွလုံ့လဝီရိယဖြင့် ဆည်းပူးရှာဖွေ၍ ရရှိအပ်ကုန်သော။</p> <p>လုံ့လဝီရိယစိုက်ပြီး ရှာဖွေလို့ ရရှိထားအပ်တဲ့ လှူဖွယ်ဝတ္ထုတွေပဲနော် ဒီနေ့ လှူဖွယ်ဝတ္ထုပုံစံမျိုးပဲ။</p> <p><b>ဥဋ္ဌာနဝီရိယာဓိဂတေဟိ</b>၊ ထကြွလုံ့လဝီရိယဖြင့် ဆည်းပူးရှာဖွေ၍ ထားအပ်ကုန်သော။ <b>ဗာဟာဗလပရိစိတေဟိ</b>၊ လက်ရုံးအားကိုး၍ ဆည်းပူးထားအပ်ကုန်သော။ <b>သေဒါဝက္ခိတ္တေဟိ</b>၊ ချွေးဒီးဒီးကျအောင် ရှာဖွေစုဆောင်း၍ ထားအပ်ကုန်သော။ <b>ဓမ္မိကေဟိ</b>၊ တရားနှင့် လျှော်ညီကုန်သော။ <b>ဓမ္မလဒ္ဓေဟိ</b>၊ တရားသောနည်းလမ်းဖြင့် ရှာဖွေ၍ ရရှိအပ်ကုန်သော။ <b>ဘောဂေဟိ</b>၊ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ဖြင့်။ <b>မာတာပိတရော</b>၊ မိဘနှစ်ပါးတို့ကို။ <b>သက္ကရောတိ</b>၊ ရိုသေ၏။ <b>ဂရုံ ကရောတိ</b>၊ လေးစား၏။ <b>မာနေတိ</b>၊ မြတ်နိုး၏။ <b>ပူဇေတိ</b>၊ ပူဇော်၏၊</p> <p>ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက် လက်ရုံးကနေပြီးတော့ အားကိုးဖြင့် ရှာဖွေထားလိုက်တာ။ ထကြွလုံ့လဝီရိယဖြင့် ရှာဖွေထားလိုက်တာ။ ချွေးဒီးဒီးကျအောင် နဖူးကချွေး ခြေမကျတဲ့အထိ ရှာဖွေထားအပ်တဲ့ စီးပွားဥစ္စာတွေရှိတယ်။ ဒီစီးပွားဥစ္စာတွေက တရားနဲ့ လျှော်ညီတဲ့ စီးပွားဥစ္စာတွေလည်း ဖြစ်တယ်။ တရားသောနည်းလမ်းဖြင့် ရှာဖွေရရှိထားတာဖြစ်တယ်။ တရားသော နည်းလမ်းဖြင့် ရှာဖွေရရှိထားအပ်တဲ့ စီးပွားဥစ္စာတွေရှိကြတယ်။ ဒီနေ့ သင်္ကန်း, ထီး, ဖိနပ်အစရှိတဲ့ လှူဖွယ်ဝတ္ထုတွေကို ဖားအောက်တောရစင်္ကြံကျောင်း ကျွဲဒညင်းကျောင်း စိတ္တလတောင်ကျောင်းတို့၌ ပုရိမဝါဆိုဝါကပ်တော်မူကြတဲ့ သံဃာ (၁၄၅)ပါး အမှူးရှိနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တို့အား လှူဒါန်းနေတဲ့ လှူဖွယ်ဝတ္ထုတွေလိုပဲ။</p> <p>တရားသောနည်းလမ်းဖြင့် ရှာဖွေရရှိထားအပ်တဲ့ ဒီလှူဖွယ်ဝတ္ထု ပစ္စည်းစုတွေနဲ့ ဘာလုပ်သလဲ? အမျိုးကောင်းသား တစ်ယောက်ကနော်။ ကြီးပွားတိုးတက်ခြင်းကို တောင့်တနေတဲ့ သူတော်ကောင်းသည် ဘာလုပ်ရသလဲ? နံပါတ် <b>တစ်</b> မိဘနှစ်ပါးတို့ကို ရိုသေရမယ်, လေးစားရမယ်, မြတ်နိုးရမယ်, ပူဇော်ရမယ်။ မိဘကို ရိုသေလေးစား မြတ်နိုးနေတဲ့, ပူဇော်နေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ဘယ်လိုအကျိုးရှိတယ်ဆိုတာကို ဘုရားရှင်က ဟောချင်တာနော်။ အဲဒီလို မိဘကို ရိုသေမှု, လေးစားမှု, မြတ်နိုးမှု, ပူဇော်မှု ရှိရမယ်။ ရိုသေသင့်သလောက်တော့ ရိုသေတယ်။ ဒါပေမဲ့ လေးစားမှု မရှိဘူး။ ဒါလည်း ပုံမကျဘူး။ လေးတော့လေးစားတယ် မြတ်နိုးမှု မရှိဘူး။ ဒါလည်း ပုံမကျဘူး။ မြတ်နိုးတော့ မြတ်နိုးပါရဲ့ နည်းနည်းလေးမှ ပူဇော်မှု မရှိဘူး။ ဒါလည်း ပုံကျပါ့မလား? ပုံမကျဘူးနော်။</p> <p>လောကမှာ များသောအားဖြင့် ဘုန်းကြီး ဗဟုသုတရှိသလောက် ကြည့်စမ်းကြည့်ပါတယ်နော်။ မိဘတွေဘက်ကဆိုရင် သားသမီးတွေအတွက် ရှိတာအကုန် ကုန်ချင်လည်းကုန်ပါစေ ရင်းနှီးစိုက်ထုတ်ပြီးတော့ကို အသက်ရအောင် လုယူကြတယ်။ ဒါပေမဲ့ မိဘတစ်ဦး ပြဿနာတစ်ခုခုပေါ်လို့ ကျန်းမာရေး ချို့တဲ့လာပြီဆိုရင် သားသမီးဘက်ကနေပြီးတော့ ရှိတဲ့ပစ္စည်းကို အကုန် ကုန်ချင်ကုန်ပါစေဆိုပြီးတော့ ကျကျနန ရိုရိုသေသေ လေးလေးစားစား မြတ်မြတ်နိုးနိုးဖြင့် ပူဇော်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုတာကတော့ တော်တော်လေး ရှားလိမ့်မယ်လို့ ဘုန်းကြီးထင်ပါတယ်။ ဘယ်နှယ့်တုန်း ဒကာကြီးတွေ မှားကြလား, မှန်ကြလား? (မှန်ပါတယ်ဘုရား)။</p> <p>သားသမီးအတွက်ကို မိဘက စွန့်လွှတ်နိုင်ပေမဲ့၊ မိဘအတွက်ကျတော့ သားသမီးက စွန့်လွှတ်နိုင်တဲ့ စိတ်ထားရှိတဲ့ပုဂ္ဂိုလ် တော်တော်နည်းတယ်။ ဘုရားရှင်က ပစ္စုပ္ပန်, သံသရာနှစ်ဖြာမှာ ကြီးပွားတိုးတက်ချင်ရင် ဒီစွန့်လွှတ်ရေး လမ်းစဉ်တစ်ခု ပြုကျင့်သင့်တယ်ဆိုတာကို မြတ်စွာဘုရားက တင်ပြတယ်နော်။ ဘာဖြစ်လို့ ဒီလိုစွန့်လွှတ်တာလဲ? ကြီးပွားတိုးတက်မှုနဲ့ ဘယ်လို ဆက်သွယ်နေသလဲ? မေးစရာရှိတယ်။ ဒီအပိုင်းလေးကို မြတ်စွာဘုရားက ဆက်ပြီး ဟောတယ်။</p> <p>‘‘<b>တမေနံ မာတာပိတရော သက္ကတာ ဂရုကတာ မာနိတာ ပူဇိတာ ကလျာဏေန မနသာ အနုကမ္ပန္တိ စိရံ ဇီဝ၊ ဒီဃမာယုံ ပါလေဟီ<b>’’တိ။</b>’’</p> <p><b>သက္ကတာ</b>၊ အရိုအသေ ပြုခံရကုန်သော။ <b>ဂရုကတာ</b>၊ အလေးစား ခံကြရကုန်သော။ <b>မာနိတာ</b>၊ မြတ်နိုးမှု ခံကြရကုန်သော။ <b>ပူဇိတာ</b>၊ အပူဇော် ခံကြရကုန်သော။ <b>မာတာပိတရော</b>၊ မိဘနှစ်ပါးတို့က။ <b>တမေနံ</b>၊ ထိုသားဖြစ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကို (ဝါ) ထိုသမီးဖြစ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကို။ <b>ကလျာဏေန မနသာ</b>၊ ကောင်းမွန် မှန်ကန်သော စိတ်ထားဖြင့်။ <b>... အနုကမ္ပန္တိ</b>၊ အစဉ်သနား စောင့်ရှောက်၍ နေထိုင်ကြပေကုန်၏၊</p> <p>မိဘကို ရိုရိုသေသေ လေးလေးစားစား မြတ်မြတ်နိုးနိုးဖြင့် ပူဇော်နေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်။ ပူဇော်တယ်ဆိုတာက <b>အာမိသပူဇာ ဓမ္မပူဇာ</b>။ နှစ်မျိုးပဲနော်။ မိဘ လိုလားတောင့်တနေတဲ့ ပစ္စည်းဖြင့် ပူဇော်ပေးခြင်း, မိဘစကားကို မြေဝယ်မကျ နားထောင်ခြင်းဖြင့်, မိဘရဲ့ဆိုဆုံးမမှုကို မြေဝယ်မကျ နားထောင်ခြင်းဖြင့် တရားဖြင့် ပူဇော်ခြင်းဆိုပြီး ပူဇော်ခြင်းနှစ်မျိုး ရှိတယ်။ ထိုပူဇော်ခြင်း နှစ်မျိုးဖြင့် ရိုရိုသေသေ ပူဇော်နေတဲ့ ဒီသားရတနာ သမီးရတနာတွေကို အရိုသေခံရတဲ့ အလေးစားခံရတဲ့ အမြတ်နိုးခံရတဲ့ အပူဇော်ခံရတဲ့ မိဘတွေက <b>ကလျာဏေန မနသာ</b>၊ ကောင်းမွန်မှန်ကန်နေတဲ့ စိတ်ဓာတ်ဖြင့်။ <b>အနုကမ္ပန္တိ</b>၊ အစဉ်သနား စောင့်ရှောက်နေကြတယ်။</p> <p>စဉ်းစားကြည့်ပေါ့...မိဘဖြစ်ဖူးတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေ နားလည်ကြပါလိမ့်မယ်။ သားတွေသမီးတွေက ရိုရိုသေသေ လေးလေးစားစား မြတ်မြတ်နိုးနိုးဖြင့် မိမိတို့အပေါ်မှာ ပူဇော်နေတယ် ပြုစုလုပ်ကျွေးနေတယ်ဆိုရင် ဒီသားရတနာ သမီးရတနာတွေ အပေါ်၌ မိဘတွေဘက်က ကောင်းမွန်မှန်ကန်နေတဲ့ စိတ်ဓာတ်ဖြင့် အစဉ်သနား စောင့်ရှောက်မှု ရှိ, မရှိ ပြန်စဉ်းစားပါ။ အစဉ်သနား စောင့်ရှောက်နေတယ်။ ဘယ်လိုစောင့်ရှောက်သလဲ?</p> <p><b>စိရံ</b>၊ ကြာမြင့်စွာ။ <b>ဇီဝ</b>၊ အသက်ရှင်ပါလော့။ <b>ဒီဃမာယုံ</b>၊ ရှည်စွာသော သက်တမ်းကို။ <b>ပါလေဟီ</b>၊ ထိန်းသိမ်း စောင့်ရှောက်နိုင်ပါစေသတည်း။</p> <p>ငါ့သား ငါ့သမီး အသက်ရှည်ပါစေ။ ရှည်ပင်သော သက်တမ်းကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ပြီး ထားနိုင်ပါစေဆိုပြီးတော့ ဒီစိတ်ထားဖြင့် အရိုသေခံရတဲ့, အမြတ်နိုးခံရတဲ့, အပူဇော်ခံရတဲ့ မိဘတွေဘက်ကနေပြီးတော့ အမြဲတမ်း သနားစောင့်ရှောက်ပေးနေတယ်။ မေတ္တာဓာတ်ငွေ့တွေ လွှတ်ပေးနေတယ်။ ဒီမေတ္တာဓာတ်ငွေ့တွေက အလွန် စွမ်းအင်ကြီးမားပါတယ်။ ဒါယကာကြီးတွေ ဒါယိကာကြီးတွေလည်း ကြားဖူးချင် ကြားဖူးမယ်နော်။</p> <p>နွားမကြီးတစ်ကောင်က နွားသားငယ်တစ်ကောင်ကို နို့တိုက်နေတဲ့ အချိန်ခါ မိမိရဲ့သားငယ်အပေါ်၌ စွန့်လွှတ်ထားအပ်တဲ့ သာမန်ကာမာဝစရ မေတ္တာမျိုးပဲ။ အဲဒီမေတ္တာဓာတ်ဖြင့် သားငယ်ကို နို့တိုက်နေတဲ့ချိန်ခါမှာ မုဆိုးက လှံနဲ့ ထိုးပစ်လိုက်တာ လှံသည် ကြံရွက်လို ဖြစ်သွားတယ်။ မိခင်နွားမကြီး အပေါ်မှာ စူးရှမှု မရှိဘူး။ မေတ္တာရဲ့စွမ်းအင် တော်တော်ကြီးတယ်။ ဒီမေတ္တာက သာမန် ကာမာဝစရ မေတ္တာမျှသာဖြစ်တယ်။</p> <p>ခုဒီနေရာမှာ ဘုရားရှင်ဆိုလိုနေတဲ့မေတ္တာက ကာမာဝစရမေတ္တာနဲ့ အပ္ပနာဈာန် မေတ္တာနှစ်မျိုးလုံးကိုပဲ ဦးတည်ပြီး မြတ်စွာဘုရားက ရည်ညွှန်းထားပါတယ်နော်။ အပ္ပနာဈာန်မေတ္တာနဲ့ပတ်သက်လို့ ဒကာကြီးတွေ ကြားဖူးကြမယ်။ ဥတ္တရာဥပါသိကာမကို သီရိမာက ထောပတ်ပူတွေနဲ့ လောင်းချလိုက်တာ ဥတ္တရာဥပါသိကာမက သီရိမာကို အာရုံယူပြီး မေတ္တာဈာန်ကို ဝင်စားနိုင်တဲ့အတွက် ထိုထောပတ်ပူတွေသည် ရေအေးရေစင်ကဲ့သို့ ကိုယ်ပေါ်မှာ အေးမြပြီး ဆင်းသွားတယ်နော်။ မေတ္တာရဲ့စွမ်းအင်က မကြီးမားဘူးလား ကြီးမားတယ်နော်။</p> <p>မေတ္တာရဲ့ တန်ခိုးအာနိသင်တွေက ဒီလို ကြီးမားတဲ့အတွက် မိမိတို့သားလေး အသက်ရှင်ရေး ရှည်မြင့်စွာသော သက်တမ်း ထိန်းသိမ်းနိုင်ရေးအတွက် မိဘတွေဘက်က အမြဲတမ်း မေတ္တာပို့နေတယ်။ မေတ္တာဓာတ်ငွေ့တွေ အမြဲတမ်း လွှတ်နေတဲ့အတွက် မိဘတို့ရဲ့ မေတ္တာဓာတ်ငွေ့ အရှိန်အဝါကို ဆက်ခံနေခဲ့ရတဲ့ ဒီသားရတနာ သမီးရတနာသည် ဘယ်လိုဖြစ်လာသလဲလို့မေးတော့ -</p> <p>‘‘<b>မာတာပိတာနုကမ္ပိတဿ၊ မဟာနာမ၊ ကုလပုတ္တဿ ဝုဒ္ဓိယေဝ ပါဋိကင်္ခါ၊ နော ပရိဟာနိ။</b>’’</p> <p><b>မဟာနာမ</b>၊ ဒကာတော် မဟာနာမ်လိစ္ဆဝီမင်းသား...။ <b>မာတာပိတာနုကမ္ပိတဿ</b>၊ မိဘနှစ်ပါးတို့သည် အစဉ်သနား ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်၍ ထားအပ်သော။ <b>ကုလပုတ္တဿ</b>၊ အမျိုးကောင်းသား အမျိုးကောင်းသမီးအား။ <b>ဝုဒ္ဓိယေဝ</b>၊ ပစ္စုပ္ပန်သံသရာ နှစ်ဖြာသော လောက၌ ကြီးပွားတိုးတက်ခြင်းကိုသာလျှင်။ <b>ပါဋိကင်္ခါ</b>၊ မချွတ်ဧကန် ရလိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်အပ်ပါပေ၏။ <b>ပရိဟာနိ</b>၊ ဆုတ်ယုတ်ပျက်စီးခြင်းကို။ <b>နော</b>၊ မမျှော်လင့်အပ်ပါပေ။</p> <p>မိဘတွေရဲ့ ခုနက မိဘအပေါ်မှာ မိဘတို့ရဲ့ မေတ္တာဓာတ်ငွေ့ဖြင့် အထိန်းသိမ်းအစောင့်ရှောက်ခံနေရတဲ့ ဒီအမျိုးကောင်းသား ဒီအမျိုးကောင်းသမီးတို့ရဲ့ သန္တာန်မှာ ပစ္စုပ္ပန် သံသရာနှစ်ဖြာ တိုးတက် ကြီးပွားခြင်းကိုသာလျှင် မျှော်လင့်အပ်တယ်။ ဆုတ်ယုတ်ပျက်စီးခြင်းကို ဘယ်တော့မှ မမျှော်လင့်အပ်ဘူး။ မိဘတွေဘက်ကတော့ များသောအားဖြင့် သားရတနာ သမီးရတနာတို့ရဲ့ ကြီးပွားတိုးတက်မှု အကြောင်းကို အလိုရှိကြပါတယ်။ အလိုရှိတဲ့ အတိုင်းလည်း ကြီးပွားတိုးတက်အောင် အမြဲတမ်း မေတ္တာဓာတ်တွေ လွှတ်ပေးနေတယ်။ စွမ်းအားရှိတဲ့ မိဘတွေဖြစ်ခဲ့လို့ရှိရင်ပေါ့နော်။</p> <p>စွမ်းအားရှိတယ်ဆိုတာက မေတ္တာဈာန်ကို ဝင်စားနိုင်တဲ့ အဆင့်အထိရှိတဲ့ မိဘများ ဖြစ်ခဲ့မယ်ဆိုရင် မိမိတို့ရဲ့ သားရတနာ, မိမိတို့ရဲ့သမီးရတနာတွေရဲ့ ကြီးပွားတိုးတက်ရေးအတွက် ဒီမေတ္တာဈာန်ကို ဝင်စားပြီးတော့ သားရတနာတွေ သမီးရတနာတွေ ဘေးရန်ကင်းဖို့ရန်, စိတ်ဆင်းရဲကင်းဖို့ရန်, ကိုယ်ဆင်းရဲကင်းဖို့ရန်, ကျန်းကျန်းမာမာ ချမ်းချမ်းသာသာဖြင့် မိမိတို့ရဲ့ခန္ဓာကိုယ်ကို ရွက်ဆောင်နိုင်ဖို့ရန်, အသက်ရှည်ဖို့ရန်အတွက် အမြဲတမ်း မေတ္တာဈာန်ကို ဝင်စားပြီးတော့ မေတ္တာပို့လျက်ရှိတယ်။ အဲဒီလို မေတ္တာပို့နေတဲ့ မိဘတွေကို သားရတနာ သမီးရတနာတွေ ဘက်ကနေပြီးတော့ ရိုသေမှု, လေးစားမှု, မြတ်နိုးမှု, ပူဇော်မှု ရှိဖို့မလိုဘူးလား?</p> <p>ပူဇော်တဲ့အပိုင်းမှာ <b>အာမိသပူဇာ, ဓမ္မပူဇာ</b> ဆိုပြီး နှစ်မျိုးရှိတဲ့အနက်က မိဘတို့ လိုလားတောင့်တနေတဲ့ ပစ္စည်းလေးပါးဖြင့် ပူဇော်ခြင်းကို အာမိသပူဇာ ခေါ်တယ်။ ဓမ္မပူဇာဆိုတာကတော့ မိဘတို့ ဆိုဆုံးမတဲ့အတိုင်း ရိုသေစွာ လိုက်နာပြုကျင့်နေတာကို ဓမ္မပူဇာ, တရားနဲ့ ပူဇော်တယ်လို့ခေါ်တယ်နော်။ မြတ်စွာဘုရားကို ပူဇော်တဲ့အပိုင်းမှာလည်း ဒီအတိုင်းပဲ။ ဘုရားကို ပူဇော်တယ်ဆိုတာက ပန်းဆီမီးအစရှိတဲ့ ပစ္စည်းဝတ္ထုဖြင့် ပူဇော်ခြင်း, ဘုရားရှင် ညွှန်ကြားပြသနေတဲ့ သီလကျင့်စဉ်, သမာဓိကျင့်စဉ်, ပညာကျင့်စဉ် ဒီကျင့်စဉ်တွေကို လက်တွေ့ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်လျက် ဘုရားရှင်ကို ပူဇော်ခဲ့လျှင် ဒါတရားနဲ့ ပူဇော်တာခေါ်တယ်။ ထိုအာမိသပူဇာ, ဓမ္မပူဇာ နှစ်မျိုးရှိတဲ့ အနက်က ဘုရားရှင်ဘက်က ဓမ္မပူဇာခေါ်တဲ့ တရားနဲ့ပူဇော်ခြင်းကိုသာလျှင် ပိုပြီးတော့ နှစ်ခြိုက်တော်မူတယ် ဘာကြောင့်လဲ? တရားနဲ့ ပူဇော်နိုင်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့သန္တာန်မှာ အကယ်၍များ ထိုပုဂ္ဂိုလ်က စွမ်းအားရှိလို့ <b>ဗောဓိပက္ခိယတရား (၃၇)ပါး</b> တွေကို တကယ်လက်တွေ့ ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် အားထုတ်နိုင်တဲ့ သူတော်ကောင်းဖြစ်မယ်။ ရုပ်တွေ နာမ်တွေ ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိမယ်။ အကြောင်းတရား အကျိုးတရားတွေ ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာသိမယ်။ အကြောင်းတရားတို့နှင့်တကွ ဒီရုပ်နာမ်တို့ရဲ့ အနိစ္စသဘော, ဒုက္ခသဘော, အနတ္တသဘောတွေ ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာသိမယ်။</p> <p>အဲဒီလိုသိခဲ့မယ်ဆိုရင် ထိုပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့သန္တာန်၌ ရုပ်နာမ်ကြောင်းကျိုး သင်္ခါရတရားတွေရဲ့ အနိစ္စအချက်, ဒုက္ခအချက်, အနတ္တအချက်တွေကို ထိုးထိုးထွင်းထွင်း ရှင်းရှင်းလင်းလင်း သိနေတဲ့ <b>ဓမ္မဝိစယသမ္ဗောဇ္ဈင်</b>။ ထိုရုပ်နာမ်ကြောင်းကျိုး သင်္ခါရတရားတို့ကို သင်္ခါရတရားတို့ရဲ့ အနိစ္စအချက်, ဒုက္ခအချက်, အနတ္တအချက်တွေကို အမှတ်ရနေတဲ့ <b>သတိသမ္ဗောဇ္ဈင်</b>။ ဒီရုပ်နာမ်ကြောင်းကျိုး သင်္ခါရတရားတို့ရဲ့ အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တ အချက်တွေကို ထိုးထိုးထွင်းထွင်း သိအောင် ကြိုးစားအားထုတ်နေတဲ့ <b>ဝီရိယသမ္ဗောဇ္ဈင်</b>။ ဒီဗောဇ္ဈင် (၇)ပါးတို့ ဦးဆောင်နေတဲ့ ဗောဓိပက္ခိယတရားတွေ ထိုပုဂ္ဂိုလ်သန္တာန်မှာ ကိန်းဝပ်လာမယ်။</p> <p>အဲဒီလို ဘုရားရှင်ကို တရားဖြင့် ပူဇော်နိုင်ခဲ့မယ်ဆိုလို့ရှိရင် ထိုပူဇော်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့သန္တာန်မှာ ဗောဇ္ဈင်မြတ်တရား (၇)ပါးတို့က (သို့မဟုတ်) လောကီ ဗောဓိပက္ခိယတရားတွေက ရင့်ကျက်လာတဲ့အခါ လောကုတ္တရာ ဗောဇ္ဈင်အသွင် ပြောင်းသွားမယ်ဆိုရင် ထိုပုဂ္ဂိုလ်ကို ဒီဗောဓိပက္ခိယ ဓမ္မအပြား (၃၇)ပါးသော တရားတို့က အပါယ်သံသရာဘေးမှ လွတ်အောင် ထုတ်ဆောင်ကယ်တင်မယ်။ ကာမ (၁၁)ဘုံမှလွတ်အောင် ထုတ်ဆောင်ကယ်တင်ပေးမယ်။ (၃၁)ဘုံမှ ကျွတ်လွတ်အောင် ထုတ်ဆောင်ကယ်တင်ပေးမယ်။ ကြီးပွားတိုးတက်မှု မဖြစ်ဘူးလား?</p> <p>အာမိသပူဇာ ဓမ္မပူဇာခေါ်တဲ့ ဒီပူဇော်ခြင်းနှစ်မျိုးဖြင့် ဘုရားရှင်ကို ပူဇော်လိုက်တဲ့အတွက် ပူဇော်နေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်သန္တာန်မှာလည်း အကျိုးရှိတယ်။ အဲဒီလို အကျိုးရှိရုံတင်လား ဆိုတော့ မကသေးဘူး။ ဒီပုဂ္ဂိုလ်က စွမ်းအားရှိလို့ မိမိသည် ဗောဓိပက္ခိယတရား (၃၇)ပါးကို ထိုးထွင်းသိသလို တခြားတခြားသော သတ္တဝါတွေကိုလည်း ဗောဓိပက္ခိယဓမ္မအပြား (၃၇)ပါးသော တရားတွေကို ထိုးထွင်းသိစေရမယ်ဆိုပြီး ကြိုးစားအားထုတ်တယ်။ ကြိုးစားအားထုတ်လိုက်လို့ ဗောဓိပက္ခိယတရား ဓမ္မအပြား (၃၇)ပါးတို့ကို ထိုးထွင်းသိနေတဲ့ သူတော်ကောင်းတွေ လက်ဆင့်ကမ်းနိုင်ပြီဆိုရင် သာသနာတော်လည်း အဆင့်ဆင့် ကူးပြောင်းသွားတဲ့အတွက် အရှည်တည်တန့် ခိုင်ခန့်တဲ့သဘော မရှိဘူးလား? ရှိသွားတယ်။</p> <p>မိမိအတွက်လည်း အကျိုးရှိတယ်။ သူတစ်ပါးတို့ အတွက်လည်း အကျိုးမရှိဘူးလား? အကျိုးရှိတယ်။ အိုနာသေရေး ဒုက္ခဘေးမှ လွတ်ရာလွတ်ကြောင်းဖြစ်တဲ့ တရားကောင်းတွေကို လက်ဆင့်ကမ်းနိုင်တဲ့အတွက် ဒီဓမ္မပူဇာကို ပိုပြီးတော့ နှစ်ခြိုက်တယ်။ အလားတူပဲ။ ဒီနေရာမှာလည်းပဲ မိဘတွေဘက်က မိဘတွေဆိုဆုံးမနေတဲ့ စကားကို မြေဝယ်မကျ နာယူနေတဲ့ သားငယ် သမီးငယ်, သားရတနာ သမီးရတနာ ဖြစ်ခဲ့မယ်ဆိုရင် ထိုသားရတနာ သမီးရတနာတွေကို မိဘတွေဘက်က ပိုပြီးတော့ နှစ်ခြိုက်တဲ့သဘော မြတ်နိုးတဲ့သဘောရှိတယ်။</p> <p>မြတ်နိုးလိုက်တဲ့ချိန်ခါမှာ ထိုသားရတနာ သမီးရတနာတွေကို အကြောင်းခံပြီးတော့ မိဘတွေဘက်က ငါ့သား ဘေးရန်ကင်းပါစေ, ငါ့သမီး ဘေးရန်ကင်းပါစေ အစရှိသဖြင့် မေတ္တာဈာန်တွေကို ဝင်စားနိုင်တဲ့ စွမ်းအင်ရှိခဲ့ရင် ဒီမေတ္တာဓာတ်ငွေ့စွမ်းအင်ကြောင့် ဒီသားရတနာ သမီးရတနာတို့ အပေါ်၌ ကျရောက်လတ္တံ့ဖြစ်သော ဘေးဒုက္ခတွေသည် ဘေးကို ရှဲသွားနိုင်တဲ့ သဘောရှိတယ်။ မိဘတို့ရဲ့ မေတ္တာဓာတ်ငွေ့ဖြင့် ပို့သခြင်း ခံနေရတဲ့ ဒီသားရတနာ သမီးရတနာတို့ရဲ့ သန္တာန်၌ ကျရောက်ဆဲ ကျရောက်လတ္တံ့ဖြစ်တဲ့ ဘေးဥပါဒ်တွေသည် ဘေးသို့ ကင်းရှင်းသွားရုံတင်လားဆိုတော့ မကသေးဘူး။</p> <p>မိဘတို့ ဆိုဆုံးမတဲ့အတိုင်း ဒီသားရတနာ သမီးရတနာက လိုက်နာလို့ သီလကျင့်စဉ်တွေကို တကယ်လက်တွေ့ကျင့်မယ်, သမာဓိကျင့်စဉ်တွေကို တကယ်လက်တွေ့ကျင့်မယ်, ပညာကျင့်စဉ်တွေကို တကယ်တွေ့ကျင့်မယ် ဆိုရင် သီလဂုဏ်ကျေးဇူး, သမာဓိဂုဏ်ကျေးဇူး, ပညာဂုဏ်ကျေးဇူးဆိုတဲ့ ဒီဂုဏ်ကျေးဇူးတွေကလည်း ဒီသားရတနာ ဒီသမီးရတနာတွေကို ပစ္စုပ္ပန် သံသရာ နှစ်ဖြာ၌ ကြီးပွားတိုးတက်အောင် ရွက်ဆောင်ပေးနိုင်တဲ့ စွမ်းအားရှိတယ်။ အဆင့်အတန်း မြင့်မားနေတဲ့ လူ့ဘဝ, အဆင့်အတန်း မြင့်မားနေတဲ့ နတ်ဘဝ, အဆင့်အတန်း မြင့်မားနေတဲ့ ဗြဟ္မာဘဝတွေကို ရောက်အောင် ဒီသီလကျင့်စဉ်, သမာဓိကျင့်စဉ်, ပညာကျင့်စဉ်ဆိုတဲ့ ဂုဏ်ကျေးဇူးတွေက ချီးမြှောက်ပေးနိုင်တဲ့ စွမ်းအားရှိတယ်။ စွမ်းအားရှိခြင်းကြောင့် ဒီသားရတနာ သမီးရတနာတွေအဖို့ မိဘတို့ရဲ့ မေတ္တာဓာတ်ငွေ့ ကူးလူးဆက်ဆံမှုကို ရနေတဲ့အတွက် ပစ္စုပ္ပန် သံသရာ နှစ်ဖြာလုံး၌ ကြီးပွားတိုးတက်မှု မဖြစ်နိုင်ဘူးလား? ဖြစ်နိုင်တယ်။ ဆုတ်ယုတ်ဖို့ဆိုတာ ဘယ်လိုမှ မဖြစ်နိုင်ဘူး။</p> <p>ဒီလိုဆိုလို့ရှိရင် မိဘတွေကို ရိုရိုသေသေ လေးလေးစားစား မြတ်မြတ်နိုးနိုးဖြင့် နံပါတ်တစ် ပူဇော်တတ်ဖို့ မလိုဘူးလား? လိုပါတယ်။ ဒီလိုပူဇော်တဲ့ အပိုင်းမှာ ကဏ္ဍနှစ်ခုရှိတယ်နော်။ အာမိသပူဇာ, ဓမ္မပူဇာပဲနော်။ မိဘတွေကို ပစ္စည်းလေးပါးဖြင့် ပူဇော်ခြင်း, မိဘစကားကို မြေဝယ်မကျ နားထောင်ခြင်းဖြင့်, မိဘကို တရားဖြင့် ပူဇော်ခြင်းဆိုပြီးတော့ ပူဇော်ခြင်း နှစ်မျိုးရှိတယ်။ အဲဒီပူဇော်ခြင်း နှစ်မျိုးမှာလည်း ပိုပြီးအရေးကြီးတဲ့ ပူဇော်ခြင်းက ဘာလဲ? ဓမ္မပူဇာပဲ။</p> <p>မိဘတွေဆိုဆုံးမထားတဲ့အတိုင်း မိဘတွေက မိမိတို့ စွမ်းအားရှိရင် ရှိသလို စွမ်းအား မရှိရင်လဲ စွမ်းအားရှိတဲ့ ဆရာသမားတွေထံ ပို့ဆောင်ပြီး သီလကျင့်စဉ်, သမာဓိကျင့်စဉ်, ပညာကျင့်စဉ်ခေါ်တဲ့ ဒီကျင့်စဉ်တွေကို လက်တွေ့ကျင့်နိုင်အောင် သွန်သင်ပေးကြတယ်နော်။ သွန်သင်ပေးလိုက်ပြီးတဲ့အတွက် သားရတနာ သမီးရတနာတို့က ဒီသွန်သင်ပေးတဲ့အတိုင်း သီလကျင့်စဉ်, သမာဓိကျင့်စဉ်, ပညာကျင့်စဉ်တွေကို လက်တွေ့ကျင့်လို့ အောင်မြင်မှုရမယ်ဆိုရင် ပစ္စုပ္ပန် သံသရာ နှစ်ဖြာမှာ ကြီးပွားတိုးတက်မှု မဖြစ်နိုင်ဘူးလား? ဖြစ်နိုင်တယ်။</p> <p>သို့သော် မိဘစကားပြောတာ တစ်ချက်မှ နားမထောင်ဘူး။ ကိုယ်ထင်ရာ ကိုယ်စိုင်းမယ်ဆိုရင်တော့ ပစ္စုပ္ပန် သံသရာ နှစ်ဖြာ၌ ကြီးပွားတိုးတက်မှု ဖြစ်နိုင်မလား? မဖြစ်နိုင်ဘူး။ ဒါကြောင့် မိမိက ပစ္စုပ္ပန်မှာလည်း ကြီးပွားတိုးတက်ချင်တယ်, သံသရာမှာလည်း ကြီးပွားတိုးတက်ချင်တယ် ဆိုရင်တော့ မိဘတွေကို အာမိသပူဇာ, ဓမ္မပူဇာလို့ခေါ်တဲ့ နှစ်မျိုးသော ပူဇော်ခြင်းဖြင့် ရိုရိုသေသေ ပူဇော်တတ်ဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်တယ်။ ဒါက နံပါတ် <b>တစ်</b> ကြီးပွား တိုးတက်ရေး လမ်းစဉ်ပဲ။ နံပါတ် <b>နှစ်</b> ကြီးပွား တိုးတက်ရေး လမ်းစဉ်။</p> <p>‘‘<b>ပုန စပရံ၊ မဟာနာမ၊ ကုလပုတ္တော ဥဋ္ဌာနဝီရိယာဓိဂတေဟိ ဘောဂေဟိ ဗာဟာဗလပရိစိတေဟိ သေဒါဝက္ခိတ္တေဟိ ဓမ္မိကေဟိ ဓမ္မလဒ္ဓေဟိ ပုတ္တဒါရဒါသကမ္မကရပေါရိသေ သက္ကရောတိ ဂရုံ ကရောတိ မာနေတိ ပူဇေတိ။</b>’’</p> <p><b>မဟာနာမ</b>၊ ဒါယကာတော် မဟာနာမ် လိစ္ဆဝီမင်းသား ...။ <b>ပုန စပရံ</b>၊ နောက်တစ်မျိုးသော်ကား။ <b>ကုလပုတ္တော</b>၊ အမျိုးကောင်းသား အမျိုးကောင်းသမီးသည်။ <b>ဥဋ္ဌာနဝီရိယာဓိဂတေဟိ</b>၊ ထကြွလုံ့လ ဝီရိယဖြင့် ရှာဖွေရရှိအပ်ကုန်သော။ <b>ဗာဟာဗလပရိစိတေဟိ</b>၊ လက်ရုံးအားကိုး ဆည်းပူးအပ်ကုန်သော။ <b>သေဒါဝက္ခိတ္တေဟိ</b>၊ ချွေးဒီးဒီးကျအောင် ရှာဖွေ၍ ထားအပ်ကုန်သော။ <b>ဓမ္မိကေဟိ</b>၊ တရားနှင့် လျော်ညီကုန်သော။ <b>ဓမ္မလဒ္ဓေဟိ</b>၊ တရားသော နည်းလမ်းတို့ဖြင့် ရှာဖွေရရှိအပ်ကုန်သော။ <b>ဘောဂေဟိ</b>၊ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ဖြင့်။ <b>ပုတ္တဒါရဒါသကမ္မကရပေါရိသေ</b>၊ သား, မယား, အလုပ်သမား, ကျွန်ယောက်ျား, ကျွန်မိန်းမ, အလုပ်သမား, အစေခံ ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို။ <b>သက္ကရောတိ</b>၊ ရိုသေ၏။ <b>ဂရုံ ကရောတိ</b>၊ လေးစား၏။ <b>မာနေတိ</b>၊ မြတ်နိုး၏။ <b>ပူဇေတိ</b>၊ ပူဇော်၏၊</p> <p>လက်ရုံးအားကိုး ချွေးဒီးဒီးကျအောင် ရှာဖွေထားအပ်တဲ့ တရားသော နည်းလမ်းဖြင့် ရရှိထားအပ်တဲ့ ဒီစည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ဖြင့် သားတွေ, မယားတွေ, ကျွန်ယောက်ျား, ကျွန်မိန်းမ, အလုပ်သမား, အစေခံ ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို ရိုသေတယ်, မြတ်နိုးတယ်, ပူဇော်တယ်။ ဒီမှာလည်း <b>အာမိဿပူဇာ</b>, <b>ဓမ္မပူဇာ</b> နှစ်မျိုးလုံး သက်ဆိုင်တယ်ဆိုလည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲ? တစ်ခါတစ်ရံမှာ ခုဇ္ဇုတ္တရာတို့ကဲ့သို့ မိမိတို့ရဲ့ အခိုင်းအစေဖြစ်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်က သာမာဝတီကဲ့သို့သော မိဖုရားတွေကို ပြန်လည် ဆိုဆုံးမနိုင်တဲ့ စွမ်းအားတွေ မရှိကြဘူးလား? ရှိကြပါတယ်။</p> <p>ဒါကြောင့် ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် ကျွန်းကိုင်းမှီ ကိုင်းကျွန်းမှီဆိုတဲ့ ပုံစံလိုပေါ့နော်။ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး မှီတင်းပြီးနေထိုင်တဲ့ အချိန်အခါမှာ ဒီသားတွေ မယားတွေက မိမိကို မှီတင်းပြီးနေထိုင်တဲ့ အချိန်အခါမှာ ဒီသားတွေ, မယားတွေကို မိမိတို့ဘက်က ရိုသေမှု, လေးစားမှု, မြတ်နိုးမှုရှိဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်တယ်။ သားတွေ, မယားတွေ အပေါ်၌ မိမိဘက်က မရိုသေဘူးဆိုလျှင် သားမယားဘက်ကလည်း မိမိအပေါ်ကို ပြန်ပြီး ရိုသေမှု, လေးစားမှု, မြတ်နိုးမှု ဖြစ်နိုင်ပါ့မလား? မဖြစ်နိုင်ဘူးနော်။ ဒါ အပြန်အလှန်ဆိုတဲ့သဘော ရှိပါတယ်။</p> <p>နောက်တစ်ခု... ကျွန်ယောက်ျားတွေ, ကျွန်မိန်းမတွေ, ကျေးကျွန်တွေ, အလုပ်သမားတွေ, အစေခံတွေ ရှိကြတယ်။ ဒီကျေးကျွန် အလုပ်သမား အစေခံတွေ အပေါ်မှာလည်း မိမိက ရိုသေတဲ့, လေးစားတဲ့, မြတ်နိုးတဲ့ စိတ်ထားရှိရမယ်။ မိမိဘက်က ဒီခိုင်းစေနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေအပေါ်၌ ရိုသေမှု, လေးစားမှု, မြတ်နိုးမှု, ပူဇော်မှု မရှိခဲ့ရင် သူတို့ဘက်ကလည်း မိမိတို့အပေါ်မှာ ရိုသေမှု, လေးစားမှု, မြတ်နိုးမှု, ပူဇော်မှုတို့ မဖြစ်နိုင်ဘူး။ အပြန်အလှန်ဆိုတာ ရှိတယ်နော်။ လက်တွေ့ ဒါယကာကြီးတွေ လောကမှာ စမ်းကြည့်ပါ။ မိမိခိုင်းနေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ် ငါ ပိုက်ဆံပေးခိုင်းတာပဲဆိုပြီး တင်းတင်းမာမာ ဆက်ဆံကြည့်ပါလား? လုပ်ငန်းခွင်မှာ မပြေမလည်တွေ များစွာ မဖြစ်ဘူးလား? ဖြစ်နိုင်တယ်။</p> <p>တစ်ဦးအပေါ်မှာ တစ်ဦး ရိုရိုသေသေ လေးလေးစားစားဖြင့် ဆက်ဆံကြတယ်။ မြတ်မြတ်နိုးနိုး ချစ်ချစ်ခင်ခင် ဆက်ဆံကြတယ်။ အဲဒီလို အချိန်ခါမှာ တချို့တချို့ ပြဿနာမှာ လွယ်လွယ်နဲ့ ပြီးသွားတယ်။ ကိုယ် မျက်နှာလွှဲမယ်ဆိုရင် လွှဲလို့ရတဲ့ အဆင့်ထိ ရောက်မသွားဘူးလား? ရောက်သွားတယ်။ ဒါ <b>မေတ္တာဓာတ်</b>တို့ရဲ့ စွမ်းအင်ပဲနော်။ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ဆက်ဆံရေးတွေမှာ ကြီးပွားတိုးတက်ချင်ကြပြီဆိုရင်တော့ ဒါ ဘုရားရှင်ဘက်က ပေးနေတဲ့ နည်းလမ်းပဲ။ ကြီးပွားတိုးတက်ကြောင်းဖြစ်တဲ့ နည်းလမ်းပဲနော်။ ဒီတော့ ဒီလို ပူဇော်လိုက်တဲ့အခါမှာ ဒီသားတွေ, မယားတွေ, ကျေးကျွန်တွေ, အလုပ်သမားတွေ, အခိုင်းအစေတွေအပေါ်မှာ ရိုရိုသေသေ, လေးလေးစားစား, မြတ်မြတ်နိုးနိုး ပူဇော်လိုက်တော့ ဒီပုဂ္ဂိုလ်တွေက ဘာလုပ်သလဲ?</p> <p>‘‘<b>တမေနံ ပုတ္တဒါရဒါသကမ္မကရပေါရိသာ သက္ကတာ ဂရုကတာ မာနိတာ ပူဇိတာ ကလျာဏေန မနသာ အနုကမ္ပန္တိ</b>’’</p> <p><b>သက္ကတာ</b>၊ ရိုသေခံကြရကုန်သော။ <b>ဂရုကတာ</b>၊ လေးစားခံကြရကုန်သော။ <b>မာနိတာ</b>၊ မြတ်နိုးခံကြရကုန်သော။ <b>ပူဇိတာ</b>၊ ပူဇော်ခံကြရကုန်သော။ <b>ပုတ္တဒါရဒါသကမ္မကရပေါရိသာ</b>၊ သား, မယား ကျေးကျွန် အစေခံတို့သည်။ <b>တမေနံ</b>၊ ထို အမျိုးကောင်းသား, အမျိုးကောင်းသမီးကို။ <b>ကလျာဏေန မနသာ</b>၊ ကောင်းမွန် မှန်ကန်သော စိတ်ထားဖြင့်။ <b>အနုကမ္ပန္တိ</b>၊ အစဉ်သနား စောင့်ရှောက်၍ နေထိုင်တတ်ကြကုန်၏၊</p> <p>အပြန်အလှန်ပဲနော်။ သား, မယား, ကျေးကျွန်, အလုပ်သမားတွေ, အစေခံတွေအပေါ်မှာ ရိုရိုသေသေ, လေးလေးစားစား, မြတ်မြတ်နိုးနိုးဖြင့် ပူဇော်နေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ကို ဒီသား, မယားတွေက အရိုအသေ, အလေးအမြတ် ခံနေရတဲ့ ဒီသားမယားတွေက, ကျေးကျွန် အလုပ်သမားတွေ အစေခိုင်းတွေက ကောင်းသော စိတ်ဓာတ်ဖြင့် ပြန်စောင့်ရှောက်ပေးတယ်။ ဘယ်လို စောင့်ရှောက်ပေးလဲ?</p> <p>‘‘<b>စိရံ ဇီဝ၊ ဒီဃမာယုံ ပါလေဟီ</b>’’</p> <p><b>စိရံ</b>၊ ကြာမြင့်စွာ။ <b>ဇီဝ</b>၊ အသက်ရှင်ပါစေသတည်း။ <b>ဒီဃမာယုံ</b>၊ ရှည်မြင့်စွာသော သက်တမ်းကို။ <b>ပါလေဟီ</b>၊ ထိန်းသိမ်း စောင့်ရှောက်နိုင်ပါစေသတည်း။</p> <p>အသက်ရှည်ပါစေ, ရှည်မြင့်စွာသော သက်တမ်းကို ထိန်းသိမ်း စောင့်ရှောက် ထားနိုင်ပါစေ စသည်ဖြင့် ဒီလို ကောင်းမွန်မှန်ကန်သော စိတ်ထားဖြင့် ပြန်ပြီးတော့ အစဉ်သနားစောင့်ရှောက် ပေးတယ်။ <b>မေတ္တာဘာဝနာ</b> ရေချမ်းတွေ ပက်ဖျန်းပေးတယ်။ ဒီအထဲမှာ အကယ်၍ ဥတ္တရာဥပါသိကာမကဲ့သို့ <b>မေတ္တာဈာန်</b>တွေကို ဝင်စားနိုင်တဲ့ သူတော်ကောင်း ဖြစ်ခဲ့မယ်ဆိုရင် သူတို့ရဲ့ မေတ္တာဓာတ်ငွေ့အရှိန်တွေက အိမ်ရှင်ယောက်ျား အပေါ်၌ ပစ်လွှတ်လိုက်တဲ့အချိန်မှာ ဒီအိမ်ထောင်ရှင် ယောက်ျားမှာ ကောင်းမွန်မှန်သော မေတ္တာဓာတ်ငွေ့တို့ရဲ့ လွှမ်းခြုံနေတဲ့ ဓာတ်ငွေ့ကို ခံယူရတဲ့အတွက် မေတ္တာဓာတ်တို့ရဲ့ စွမ်းအင်ကြောင့် အသက်ရှည်ခြင်းဆိုတဲ့ သဘောတရားတွေ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်တယ်။</p> <p>ဘယ်လို ဖြစ်လာနိုင်လဲ? ကျရောက်လာမဲ့ ဘေးဥပါဒ် အန္တရာယ်တွေသည် ကင်းရှင်းသွားနိုင်တဲ့ သဘောရှိတယ်။ အသက်ကို သေစေနိုင်တဲ့ ဘေးဥပါဒ် အန္တရာယ်မျိုးတွေ ဘေးကို ကင်းရှင်းသွားရင် အသက်မရှည်ဘူးလား? ရှည်နိုင်တဲ့သဘော ရှိတယ်နော်။ ဒါကြောင့်-</p> <p>‘‘<b>ပုတ္တဒါရဒါသကမ္မကရပေါရိသာနုကမ္ပိတဿ၊ မဟာနာမ၊ ကုလပုတ္တဿ ဝုဒ္ဓိယေဝ ပါဋိကင်္ခါ၊ နော ပရိဟာနိ</b>’’</p> <p><b>မဟာနာမ</b>၊ ဒကာတော် မဟာလိစ္ဆဝီမင်းသား ...။ <b>ပုတ္တဒါရဒါသကမ္မကရပေါရိသာနုကမ္ပိတဿ</b>၊ သားမယား, ကျေးကျွန်, အလုပ်သမား, အစေခံတို့က အစဉ်သနား စောင့်ရှောက်အပ်သော။ <b>ကုလပုတ္တဿ</b>၊ အမျိုးကောင်းသား အမျိုးကောင်းသမီးအဖို့။ <b>ဝုဒ္ဓိယေဝ</b>၊ ပစ္စုပ္ပန် သံသရာ နှစ်ဖြာ ကြီးပွားတိုးတက်ခြင်းကိုသာလျှင်။ <b>ပါဋိကင်္ခါ</b>၊ မချွတ်ဧကန် ရလိမ့်မယ်လို့ မျှော်လင့်ပါ၏။ <b>ပရိဟာနိ</b>၊ ဆုတ်ယုတ်ပျက်စီးခြင်းကို။ <b>နော ပါဋိကင်္ခါ</b>၊ အလို မရှိအပ်ပါပေ။</p> <p>သားမယားတွေ, ကျေးကျွန်တွေ, အလုပ်သမားတွေ, အစေခံတွေရဲ့ မေတ္တာဓာတ်ငွေ့ဖြင့် အစောင့်အရှောက် ခံနေရတဲ့ အမျိုးကောင်းသား အမျိုးကောင်းသမီးအဖို့ ပစ္စုပ္ပန် သံသရာ နှစ်ဖြာမှာ ကြီးပွားတိုးတက်ခြင်းကိုသာ အလိုရှိအပ်တယ်။ ဆုတ်ယုတ် ပျက်စီးခြင်းကို အလိုမရှိအပ်ဘူး။ မိမိက လုပ်ငန်းခွင်တစ်ခုကို လုပ်နေတဲ့ လုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦးပဲဆိုကြပါစို့နော်။ ဒီအလုပ်ရှင်တစ်ဦးကို အလုပ်သမား အားလုံးကနေပြီး ရိုရိုသေသေ, လေးလေးစားစား, မြတ်မြတ်နိုးနိုး ပြန်ဆက်ဆံရင် မိမိလုပ်ငန်းခွင်မှာ ကြီးပွားတိုးတက်မှုတွေ တစ်ဆင့်ပြီး တစ်ဆင့် ဖြစ်ပေါ်မလာနိုင်ဘူးလား? ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်တယ်။</p> <p>မပြေလည်ကြဘူး။ အလုပ်သမားနှင့် အလုပ်ရှင်တို့ ပြေလည်မှု မရှိဘူး။ ဆက်ဆံရေးတွေ သိပ်တင်းမာပြီးတော့ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး မကျေနပ်ချက်တွေက များပြီဆိုရင် မိမိလုပ်ငန်းခွင်သည် တဖြည်းဖြည်း ဆုတ်ယုတ် ပျက်စီးဖို့ မဖြစ်နိုင်ဘူးလား? ဖြစ်နိုင်တယ်။ ဒါ လောက လက်တွေ့ပဲ။ ဒါကြောင့် ပစ္စုပ္ပန်မှာ ကြီးပွားတိုးတက်မှု မရှိလို့ စိတ်ချမ်းသာမှု မရှိရင် သံသရာကြီးပွားတိုးတက်မှုဆိုတဲ့ သဘောရော ဖြစ်နိုင်ဦးမလား? မဖြစ်နိုင်ဘူး။ ဒါကြောင့် ဆက်ဆံရေး အပိုင်းမှာ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး မေတ္တာဓာတ်ငွေ့ဖြင့် ဆက်ဆံတတ်ဖို့ရော မလိုဘူးလား? လိုအပ်နေတယ်။ နောက်တစ်ခု - နံပါတ် သုံး။</p> <p>‘‘<b>ပုန စပရံ၊ မဟာနာမ၊ ကုလပုတ္တော ဥဋ္ဌာနဝီရိယာဓိဂတေဟိ ဘောဂေဟိ ဗာဟာဗလပရိစိတေဟိ သေဒါဝက္ခိတ္တေဟိ ဓမ္မိကေဟိ ဓမ္မလဒ္ဓေဟိ ခေတ္တကမ္မန္တသာမန္တသဗျောဟာရေ သက္ကရောတိ ဂရုံ ကရောတိ မာနေတိ ပူဇေတိ</b>’’</p> <p><b>မဟာနာမ</b>၊ ဒါယကာတော် မဟာနာမ်လိစ္ဆဝီမင်းသား ...။ <b>ပုန စပရံ</b>၊ နောက်တစ်မျိုးသော်ကား။ <b>ဥဋ္ဌာနဝီရိယာဓိဂတေဟိ</b>၊ ထကြွလုံ့လ ဝီရိယဖြင့် ရှာဖွေ၍ ရရှိအပ်ကုန်သော။ <b>ဗာဟာဗလပရိစိတေဟိ</b>၊ လက်ရုံးအားကိုး ဆည်းပူးရှာဖွေအပ်ကုန်သော။ <b>သေဒါဝက္ခိတ္တေဟိ</b>၊ ချွေးဒီးဒီးကျအောင် ရှာဖွေစုဆောင်း၍ ထားအပ်ကုန်သော။ <b>ဓမ္မိကေဟိ</b>၊ တရားနှင့် လျော်ညီကုန်သော။ <b>ဓမ္မလဒ္ဓေဟိ</b>၊ တရားသော နည်းလမ်းဖြင့် ရှာဖွေထားရှိအပ်ကုန်သော။ <b>ဘောဂေဟိ</b>၊ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ဖြင့်။ <b>ခေတ္တကမ္မန္တသာမန္တသဗျောဟာရေ</b>၊ လယ်သီးရှင်ဖြစ်တဲ့ လယ်ရှင်ယောက်ျားနှင့် မြေတိုင်းဌာနဝန်ထမ်းအသီးသီးတို့ကို။ <b>သက္ကရောတိ</b>၊ အရိုအသေပြု၏။ <b>ဂရုံ ကရောတိ</b>၊ လေးစား၏။ <b>မာနေတိ</b>၊ မြတ်နိုး၏။ <b>ပူဇေတိ</b>၊ ပူဇော်၏၊</p> <p>ဒါကလည်း အရေးကြီးတယ်နော်။ မိမိတို့က လယ်ခင်းတစ်ခု ပြုလုပ်ရင် လယ်နီးချင်း လယ်ရှင်အချင်းချင်း တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ကျေနပ်မှု မေတ္တာဓာတ် ကူးလူးမှုဆိုတာ မလိုအပ်ဘူးလား? လိုအပ်တယ်။ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး မတည့်ကြဘူး။ ပြဿနာ အမျိုးမျိုးတွေ ဖြစ်ပေါ်မလာနိုင်ဘူးလား? ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်တယ်။ လယ်နီးချင်း အချင်းချင်းက ပြေလည်ရင်, နောက်တစ်ခု လယ်ယာ ခွဲတမ်းချနေတဲ့ မြေတိုင်းဌာနမှာ ရှိနေတဲ့ အရာရှိအရာခံ အသီးသီးနဲ့လည်း ပြေလည်ဖို့လိုတယ်။ မပြေလည်ဘူးဆိုလို့ရှိရင် ပြဿနာအမျိုးမျိုးတွေ ဖြစ်ပေါ် မလာနိုင်ဘူးလား? ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်တယ်။</p> <p>ဦးပဉ္စင်းတို့ မြတ်စွာဘုရားက အခုခေတ်လူတွေကို တော်တော်လေး လှမ်းပြီး မြင်နေတယ်လို့တောင် ပြောမယ်ဆိုရင် မှားနိုင်ပါ့မလား? မမှားနိုင်ဘူးနော်။ ခေတ်အဆက်ဆက်ကို လှမ်းပြီး မြင်လို့ ပြောနေတာပါ။ ဘာပဲဖြစ်ဖြစ်ပေါ့လေ မပြေလည်ကြဘူး။ အချင်းချင်းတွေ မပြေလည်ကြတော့ဘူး။ အာဏာရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေနဲ့လည်း မပြေလည်ဘူးဆိုရင် ပြဿနာတွေ အမျိုးမျိုး မဖြစ်နိုင်ဘူးလား? ဖြစ်နိုင်နေပြီ။ အဲဒီပုဂ္ဂိုလ်တွေနဲ့ ပြေလည်ရေးအတွက် ဘာလုပ်ရမလဲ? အဲဒီပုဂ္ဂိုလ်တွေကို -</p> <p><b>သက္ကရောတိ</b>၊ ရိုသေရမယ်။ <b>ဂရုံ ကရောတိ</b>၊ လေးစားရမယ်။ <b>မာနေတိ</b>၊ မြတ်နိုးရမယ်။ <b>ပူဇေတိ</b>၊ ပူဇော်ရမယ်။</p> <p>စွမ်းအားရှိသလောက် ပူဇော်ရမယ်။ သူတို့ကို ရိုရိုသေသေ လေးလေးစားစား မြတ်မြတ်နိုးနိုးဖြင့် ဆက်ဆံကြမယ်ဆိုရင် တကယ်လည်း စိတ်ပါလက်ပါနဲ့ပေါ့နော်။ ဟန်ပြပြီး ပြုံးနေတဲ့ပုံစံမျိုး ဖြစ်ရမလား? မဖြစ်ရဘူး။ လုပ်ငန်းခွင်မှာ ဟန်ပြပြီး ပြုံးရွှင်နေတဲ့ ပုံစံဟာ လိမ်လည် လှည့်ဖြားနေတာပါ။ တစ်လောတုန်းက ဘုန်းကြီးတပည့်ဖြစ်တဲ့ အမျိုးသမီးတစ်ဦးပေါ့လေ လုပ်ငန်းခွင်မှာ အဆင်မပြေတဲ့ အကြောင်းအရာတစ်ခုနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဘုန်းကြီးထံ စာရေးတယ်။ ပြောချင်တာက သူ့စာထဲမှာပါတဲ့ အကြောင်းအရာလေးတစ်ခုက လူတစ်ယောက်ကို ဆက်ဆံတဲ့အပိုင်းမှာ ဟန်လုပ်ပြီး ပြုံးရွှင်တဲ့ လုပ်ငန်းရပ်မျိုးကို သူဘယ်တော့မှ မလုပ်တတ်ဘူးတဲ့။ အဲဒါလေး ရေးထားတယ်နော်။ ဘုန်းကြီးကတော့ အဲဒါလေး သဘောကျတယ်။</p> <p>ဒါပေမဲ့ ဟန်လုပ်ပြီးတောင် မပြုံးတတ်ဘူးဆိုရင် ဆက်ဆံရေးက ပြေလည်ပါဦးမလား? မပြေလည်တော့ဘူး။ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး အပြေလည်တော့ဘူးဆိုလို့ရှိရင် မိမိရဲ့ ကြီးပွားတိုးတက်ရေး လုပ်ငန်းခွင်တွေမှာ နောက်ကို ဆုတ်မသွားဘူးလား? ဆုတ်သွားပြီ။ ဒါကြောင့် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ကျေနပ်ဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်တယ်။ အဲဒီလို လိုအပ်တဲ့ အပိုင်းလေးတွေမှာ <b>“ပေးကမ်းခြင်း အောင်မြင်ရာ”</b> ဆိုတာကို ဘုရားရှင် သိပါတယ်။</p> <p>ဒါကြောင့် <b>ပူဇေတိ</b>နော်။ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး <b>အာမိဿပူဇာ</b>, <b>ဓမ္မပူဇာ</b>ဆိုတဲ့ နှစ်မျိုးသော ပူဇော်ခြင်းဖြင့် ပူဇော်တတ်ဖို့ရော မလိုဘူးလား? (လိုပါတယ် ဘုရား) ဒါယကာကြီးတွေ ပူဇော်တတ်ကြရဲ့လား? ဘယ်နှယ်တုန်း? ဒါယကာကြီးတွေ ပူဇော်တတ်ကြသလား? (အသင့်အတင့်ပါပဲ) အေး... ဟန်ကျပြီ။ အသင့်အတင့်လောက်ဆိုလည်း ရကောင်းရပါလိမ့်မယ်နော်။ ကဲ -</p> <p>‘‘<b>တမေနံ ခေတ္တကမ္မန္တသာမန္တသဗျောဟာရာ သက္ကတာ ဂရုကတာ မာနိတာ ပူဇိတာ ကလျာဏေန မနသာ အနုကမ္ပန္တိ၊ စိရံ ဇီဝ၊ ဒီဃမာယုံ ပါလေဟီတိ</b>’’</p> <p><b>သက္ကတာ</b>၊ ရိုသေခံကြရကုန်သော။ <b>ဂရုကတာ</b>၊ အလေးစား ခံကြရကုန်သော။ <b>မာနိတာ</b>၊ အမြတ်နိုးခံကြရကုန်သော။ <b>ပူဇိတာ</b>၊ အပူဇော်ခံကြရကုန်သော။ <b>ခေတ္တကမ္မန္တသာမန္တသဗျောဟာရာ</b>၊ လယ်နီးချင်း လယ်ရှင်ယောက်ျားနှင့် မြေတိုင်းဝန်ထမ်း အသီးသီးတို့သည်။ <b>တမေနံ</b>၊ ထိုမြတ်နိုး ပူဇော်နေတဲ့ သူတော်ကောင်းကို။ <b>ကလျာဏေန မနသာ</b>၊ ကောင်းမွန် မှန်ကန်သော စိတ်ထားဖြင့်။ <b>အနုကမ္ပန္တိ</b>၊ အစဉ်သနား စောင့်ရှောက်၍ နေကြပေကုန်၏၊</p> <p>ဒီလို ပူဇော်တတ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကို ခုနက လယ်နီးချင်း လယ်ရှင် အချင်းချင်းကရော, မြေတိုင်းဌာနမှာရှိတဲ့ အရာရှိ အသီးသီးကရော ကောင်းမွန်နေတဲ့ မှန်ကန်တဲ့စိတ်ထားဖြင့် လာပြီး စောင့်ရှောက်ပေးတယ်။ ဘယ်လိုလဲ?</p> <h3>ဒုတိယပိုင်း</h3> <p>‘‘<b>စိရံ ဇီဝ၊ ဒီဃမာယုံ ပါလေဟီ</b>’’</p> <p><b>စိရံ</b>၊ ကြာမြင့်စွာ။ <b>ဇီဝ</b>၊ အသက်ရှည်ပါစေသတည်း။ <b>ဒီဃမာယုံ</b>၊ ရှည်မြင့်စွာသော သက်တမ်းကို။ <b>ပါလေဟီ</b>၊ ထိန်းသိမ်း စောင့်ရှောက်နိုင်ပါစေသတည်း။</p> <p>အသက်ရှည်ပါစေဆိုပြီးတော့ မေတ္တာဓာတ်ငွေ့တွေ လွှတ်ပေးတယ်နော်။ ပတ်ဝန်းကျင်ရှိတဲ့ လယ်ရှင်အချင်းချင်းတွေ အရာရှိ အရာခံ အသီးသီးတွေက မိမိအပေါ်မှာ မေတ္တာဓာတ်ငွေ့တွေ လွှတ်ပေးလိုက်ပြီဆိုရင် လုပ်ငန်းခွင်တစ်ခုကို လုပ်ရတဲ့အချိန်ခါမှာ ပိုပြီးချောမော မသွားဘူးလား? ချောမောသွားပြီ။ ဒါကြောင့် -</p> <p>‘‘<b>ခေတ္တကမ္မန္တသာမန္တသဗျောဟာရာနုကမ္ပိတဿ၊ မဟာနာမ၊ ကုလပုတ္တဿ ဝုဒ္ဓိယေဝ ပါဋိကင်္ခါ၊ နော ပရိဟာနိ</b>’’</p> <p><b>မဟာနာမ</b>၊ ဒကာတော် မဟာနာမ်လိစ္ဆဝီမင်းသား ...။ <b>ခေတ္တကမ္မန္တသာမန္တသဗျောဟာရာနုကမ္ပိတဿ</b>၊ လယ်နီးချင်း လယ်ရှင်ယောက်ျားနှင့် မြေတိုင်းဌာန ဝန်ထမ်းအသီးသီးတို့က အစဉ်သနား စောင့်ရှောက်အပ်သော။ <b>ကုလပုတ္တဿ</b>၊ အမျိုးကောင်းသား အမျိုးကောင်းသမီးအဖို့။ <b>ဝုဒ္ဓိယေဝ</b>၊ ပစ္စုပ္ပန် သံသရာ နှစ်ဖြာ၌ ကြီးပွားတိုးတက်ခြင်းကိုသာလျှင်။ <b>ပါဋိကင်္ခါ</b>၊ မချွတ်ဧကန် ရလိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့် အပ်ပါပေ၏။ <b>ပရိဟာနိ</b>၊ ဆုတ်ယုတ်ပျက်စီးခြင်းကို။ <b>နော ပါဋိကင်္ခါ</b>၊ အလိုမရှိအပ်ပါပေ၏၊</p> <p>ပစ္စုပ္ပန် သံသရာ နှစ်ဖြာမှာ ကြီးပွားတိုးတက်မှုသာလျှင် ရှိမယ်။ ဆုတ်ယုတ် ပျက်စီးမှု ဘယ်လိုမှ မဖြစ်နိုင်ဘူး။ လုပ်ငန်းခွင်တွေက အချင်းချင်း အဆင်ပြေလာပြီဆိုရင် ပစ္စုပ္ပန် ကြီးပွားမှုဆိုတာ ပေါ်လာပြီ။ ပစ္စုပ္ပန် ကြီးပွားမှု ရရှိတဲ့ သူတော်ကောင်းက အခုဆို သံသရာ ကြီးပွားရေးဆိုတဲ့ <b>ဒါန</b>မှု, <b>သီလ</b>မှု, <b>ဘာဝနာ</b>မှုတွေကို ပြုမယ်ဆိုရင် ပိုပြီးတော့ မလွယ်ကူဘူးလား? လွယ်ကူလာပြီ။ ဒါကြောင့် အဲဒီလို လွယ်ကူနေတဲ့အတွက် ကောင်းမှုကုသိုလ်တွေကို ခုလို ဆည်းပူးနိုင်ပြီဆိုရင် ထိုပုဂ္ဂိုလ်အဖို့ ပစ္စုပ္ပန် သံသရာနှစ်ဖြာမှာ ကြီးပွားတိုးတက်ဖို့သာလျှင် ရှိတယ်။ ဆုတ်ယုတ် ပျက်စီးဖို့ဆိုတာ ဘယ်လိုမှ မရှိနိုင်ဘူး။ ဒါက ဘုရားရှင်က လယ်ရှင်ယောက်ျားကို ပုံစံထားပြီး ပြောသွားတယ်နော်။ မိမိတို့ အိမ်နီးအချင်းချင်းတွေ လုပ်ငန်းခွင် အတူတူလုပ်တဲ့သူ အချင်းချင်းတွေ အားလုံးက ထိုနည်းလည်းကောင်း ပြေလည်ကြဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်နေတယ်။</p> <p>‘‘<b>ပုန စပရံ၊ မဟာနာမ၊ ကုလပုတ္တော ဥဋ္ဌာနဝီရိယာဓိဂတေဟ比 ဘောဂေဟိ ဗာဟာဗလပရိစိတေဟိ သေဒါဝက္ခိတ္တေဟိ ဓမ္မိကေဟိ ဓမ္မလဒ္ဓေဟိ ယာဝတာ ဗလိပဋိဂ္ဂါဟိကာ ဒေဝတာ သက္ကရောတိ ဂရုံ ကရောတိ မာနေတိ ပူဇေတိ</b>’’</p> <p>ထကြွလုံ့လ ဝီရိယကို အခြေခံပြီး ရှာဖွေစုဆောင်းထားအပ်တဲ့ တရားသော နည်းလမ်းဖြင့် ရရှိထားအပ်တဲ့ စည်းစိမ်ဥစ္စာတွေ ရှိတယ်။ အဲဒီ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ဖြင့် ဘာလုပ်သလဲ?</p> <p><b>ဗလိပဋိဂ္ဂါဟိကာ</b>၊ မိရိုးဖလာအားဖြင့် ပူဇော်ပသအပ်တဲ့ ဗလိနတ်စာ ခံယူထိုက်အပ်သော။ <b>ယာဝတာ ဒေဝတာ</b>၊ အကြင်မျှလောက်သော နတ်တို့သည်။ <b>သန္တိ</b>၊ ရှိကြလေကုန်၏။ <b>ယာဝတာ ဒေဝတာ</b>၊ ထိုမျှလောက် နတ်တို့ကို။ <b>သက္ကရောတိ</b>၊ အရိုအသေပြု၏။ <b>ဂရုံ ကရောတိ</b>၊ လေးစား၏။ <b>မာနေတိ</b>၊ မြတ်နိုး၏။ <b>ပူဇေတိ</b>၊ ပူဇော်၏၊</p> <p><b>ဗလိနတ်စာ</b>ကို မိရိုးဖလာအားဖြင့် ပူဇော်လာတဲ့ နတ်တွေ ခံယူထားတဲ့ နတ်တွေ ရှိကြတယ်နော်။ လူတွေ လုပ်ယူထားတဲ့ နတ်မျိုးတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ တကယ့် မိရိုးဖလာအားဖြင့် ကာလီ ဘီလူးမ နတ်ကနေပြီးတော့ စောင့်ရှောက်တဲ့ ပုံစံမျိုးလိုပေါ့နော်။ မိရိုးဖလာ အစဉ်အလာအားဖြင့် စောင့်ရှောက်ပေးနေတဲ့ နတ်ကောင်း နတ်မြတ်တွေ ရှိကြပါတယ်။ ထိုနတ်ကောင်း နတ်မြတ်တွေကို မိမိတို့ စွမ်းအားရှိသလောက် <b>ဗလိနတ်စာ</b> ပူဇော်ခြင်းဖြင့် ပူဇော်ပသပေးရတယ်နော်။ ရိုသေမှု, လေးစားမှု, မြတ်နိုးမှု, ပူဇော်မှု ပြုရတယ်။</p> <p>‘‘<b>တမေနံ ဗလိပဋိဂ္ဂါဟိကာ ဒေဝတာ သက္ကတာ ဂရုကတာ မာနိတာ ပူဇိတာ ကလျာဏေန မနသာ အနုကမ္ပန္တိ</b>’’</p> <p><b>သက္ကတာ</b>၊ အရိုအသေ ခံကြရကုန်သော။ <b>ဂရုကတာ</b>၊ အလေးစား ခံကြရကုန်သော။ <b>မာနိတာ</b>၊ အမြတ်နိုးခံကြရကုန်သော။ <b>ပူဇိတာ</b>၊ အပူဇော်ခံကြရကုန်သော။ <b>ဗလိပဋိဂ္ဂါဟိကာ ဒေဝတာ</b>၊ မိရိုးဖလာ ဗလိနတ်စာကို ခံယူကြကုန်သော နတ်တို့သည်။ <b>တမေနံ</b>၊ ထိုပူဇော်ပသနေတဲ့ ယောက်ျားကို။ <b>ကလျာဏေန မနသာ</b>၊ ကောင်းမွန် မှန်ကန်သော စိတ်ထားဖြင့်။ <b>အနုကမ္ပန္တိ</b>၊ အစဉ်သနား စောင့်ရှောက်၍ နေပေကုန်၏၊</p> <p>နတ်တို့ကို ရိုရိုသေသေ, လေးလေးစားစား, မြတ်မြတ်နိုးနိုးဖြင့် ပူဇော်ပသနေတဲ့ ယောက်ျားကို အပူဇော်ခံရတဲ့ အလေးစားခံရတဲ့ အမြတ်နိုးခံရတဲ့ ဒီနတ်တွေက တစ်ဖန် ပြန်ပြီးတော့ မှန်ကန်နေတဲ့ စိတ်ဓာတ်ဖြင့် စောင့်ရှောက်ပေးတယ်။ မမှန်မကန် စောင့်ရှောက်ပေးတာတော့ မဟုတ်ဘူးနော်။</p> <p>‘‘<b>စိရံ ဇီဝ၊ ဒီဃမာယုံ ပါလေဟီ</b>’’<br> <b>စိရံ</b>၊ ကြာမြင့်စွာသော အချိန်အခါ ကာလပတ်လုံး။ <b>ဇီဝ</b>၊ အသက်ရှည်ပါစေ။ <b>ဒီဃမာယုံ</b>၊ ရှည်မြင့်စွာသော သက်တမ်းကို။ <b>ပါလေဟီ</b>၊ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်နိုင်ပါစေ။</p> <p>အသက်ရှည်ပါစေဆိုပြီးတော့ - ဒီလို <b>မေတ္တာဓာတ်</b>တွေ ဖြန့်ကျက်ပေးတယ်။ အကယ်၍ ဒီနတ်တွေက မေတ္တာဈာန်တွေ ဝင်စားနိုင်တဲ့ အဆင့်ထိ ရှိခဲ့မယ်ဆိုရင် ဒီသူတော်ကောင်းကို အာရုံယူပြီး မေတ္တာဈာန်တွေကို ဝင်စားလျက် မေတ္တာဓာတ်ငွေ့တွေ လွှတ်ပေးခဲ့မယ်ဆိုရင် ထိုမေတ္တာဓာတ်ငွေ့တွေက ပိုပြီးတော့ အရှိန်အဝါ ပြင်းထန်ပါတယ်။ ဒီတော့ ဒီနတ်တွေရဲ့ ဒီလို မေတ္တာဓာတ်ငွေ့ဖြင့် အစောင့်ရှောက်ခံရတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်သည် ဘာဖြစ်မလဲ?</p> <p>‘‘<b>ဒေဝတာနုကမ္ပိတဿ၊ မဟာနာမ၊ ကုလပုတ္တဿ ဝုဒ္ဓိယေဝ ပါဋိကင်္ခါ၊ နော ပရိဟာနိ</b>’’<br> <b>မဟာနာမ</b>၊ ဒကာတော် မဟာနာမ် လိစ္ဆဝီမင်းသား ...။ <b>ဒေဝတာနုကမ္ပိတဿ</b>၊ နတ်တို့၏အစဉ်သနား စောင့်ရှောက်မှုကို ခံယူရသော။ <b>ကုလပုတ္တဿ</b>၊ အမျိုးကောင်းသား အမျိုးကောင်းသမီးအဖို့။ <b>ဝုဒ္ဓိယေဝ</b>၊ ပစ္စုပ္ပန် သံသရာ နှစ်ဖြာ၌ ကြီးပွားတိုးတက်ခြင်းကိုသာလျှင်။ <b>ပါဋိကင်္ခါ</b>၊ မချွတ်ဧကန် ရလိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်အပ်ပါပေ၏။ <b>ပရိဟာနိ</b>၊ ဆုတ်ယုတ် ပျက်စီးခြင်းကို။ <b>နော</b>၊ အလိုမရှိအပ်ပါပေ (ဝါ) မမျှော်လင့်အပ်ပါပေ။</p> <p>နတ်တွေကသာ စောင့်ရှောက်ပါစေ။ အစောင့်ရှောက်ခံရတဲ့ ဒီယောင်္ကျားဟာ ပစ္စုပ္ပန် သံသရာ နှစ်ဖြာ ကြီးပွားတိုးတက်ဖို့သာ ရှိမယ်။ ဆုတ်ယုတ်ပျက်စီးမှု ဘယ်လိုမှ မရှိနိုင်ဘူး။ ဒီပုဂ္ဂိုလ် ဒီလမ်းသွားရင်တော့ ဒီလမ်းမှာ အန္တရာယ်တွေ ရှိခဲ့ရင် ဒီအန္တရာယ်တွေက ဒီပုဂ္ဂိုလ်ကို မမြင်အောင် ဒီနတ်တွေက ကာကွယ်စောင့်ရှောက် ပေးတယ်။ ဒါက ဓမ္မတာပဲနော်။ ဒီလမ်းသွားလို့ ဒီအန္တရာယ်တွေ့မယ် ဆိုလျှင် ဒီအန္တရာယ် မကျရောက်အောင် လမ်းလွှဲပြီးတော့ ပေးတယ်။ ခြင်္သေ့တွေ သစ်ကျားတွေ ရှိနေလျှင် ဒီခြင်္သေ့ သစ်ကျားတွေကို မမြင်အောင် ဒီနတ်တွေက စောင့်ရှောက်ပေးတယ်။ မဒီဒေဝီကို ခြင်္သေ့ သစ်ကျားတွေ မမြင်အောင် နတ်တွေက စောင့်ရှောက်ပေးတဲ့ ပုံစံပဲနော်။ မယုံတော့ မရှိကြနဲ့နော်။</p> <p>ဒါကြောင့် မိမိတို့ကသာ တကယ် ထင်ရှားရှိတဲ့ နတ်ဖြစ်ပါစေ။ တကယ် ထင်ရှားမရှိတဲ့ မယ်တော်ကြီးတို့လို နတ်မျိုးတော့ မဟုတ်ဘူးနော်။ တကယ် ထင်ရှားရှိတဲ့ နတ်ကိုသာ မိမိတို့က ရိုရိုသေသေ လေးလေးစားစား မြတ်မြတ်နိုးနိုးဖြင့် မိရိုးဖလာ အဆင့်အတန်းအတိုင်း ပူဇော်ပသမှု ပြုပါ။ ဒီနတ်တွေကလည်း အရိုသေခံရ, အလေးစားခံရ, အမြတ်နိုးခံရ, အပူဇော်ခံရတဲ့ ဒီနတ်တွေကလည်း မိမိကို တုံ့လှည့်တဖန် ပြန်ပြီးတော့ ရိုသေ လေးစားကြတယ်။ မြတ်နိုးကြတယ်။ ကောင်းမွန် မှန်ကန်နေတဲ့ စိတ်ထားဖြင့် အစဉ်သနား စောင့်ရှောက်ပေးကြတယ်။ စောင့်ရှောက်လိုက်တဲ့အတွက် မိမိရဲ့လုပ်ငန်းခွင် ဘာလုပ်ငန်းကိုပဲလုပ်လုပ် အန္တရာယ်တွေက မရှိတော့ဘူး။ ချောချောမောမော ဖြောင့်ဖြောင့်ဖြူးဖြူး ဖြစ်လာပြီဆိုရင် ပစ္စုပ္ပန်မှာလည်း ကြီးပွားတိုးတက်မှု ရှိတယ်။</p> <p>ပစ္စုပ္ပန်မှာ ကြီးပွားတိုးတက်မှု ရှိတဲ့အတွက် နောင်တမလွန်မှာလည်း ကြီးပွားတိုးတက်မှုတွေ ရှိလာနိုင်တယ်။ ဒါနမှုတွေ သီလမှုတွေ လွယ်လွယ်ကူကူနဲ့ ပြုလုပ်နိုင်တဲ့ စွမ်းအင်တွေ ပေါ်လာတယ်။ ဒါက နံပါတ် (လေး) ကြီးပွားကြောင်းပဲ။ နောက် နံပါတ် (ငါး) ကြီးပွားကြောင်း။</p> <p>‘‘<b>ပုန စပရံ၊ မဟာနာမ၊ ကုလပုတ္တော ဥဋ္ဌာနဝီရိယာဓိဂတေဟိ ဘောဂေဟိ ဗာဟာဗလပရိစိတေဟိ သေဒါဝက္ခိတ္တေဟိ ဓမ္မိကေဟိ ဓမ္မလဒ္ဓေဟိ သမဏဗြာဟ္မဏေ သက္ကရောတိ မာနေတိ ပူဇေတိ</b>’’<br> <b>မဟာနာမ</b>၊ မဟာနာမ်လိစ္ဆဝီ မင်းသား ...။ <b>ပုန စပရံ</b>၊ နောက်တစ်မျိုးသော်ကား။ <b>ကုလပုတ္တော</b>၊ အမျိုးကောင်းသား အမျိုးကောင်းသမီးသည်။ <b>ဥဋ္ဌာနဝီရိယာဓိဂတေဟိ</b>၊ ထကြွလုံ့လ ဝီရိယဖြင့် ဆည်းပူး၍ ရအပ်ကုန်သော။ <b>ဗာဟာဗလပရိစိတေဟိ</b>၊ လက်ရုံးအားကို ရှာဖွေစုဆောင်း၍ ထားအပ်ကုန်သော။ <b>သေဒါဝက္ခိတ္တေဟိ</b>၊ ချွေးဒီးဒီးကျအောင် ရှာဖွေ၍ ထားအပ်ကုန်သော။ <b>ဓမ္မိကေဟိ</b>၊ တရားနှင့် လျော်ညီကုန်သော။ <b>ဓမ္မလဒ္ဓေဟိ</b>၊ တရားသော နည်းလမ်းဖြင့် ရှာဖွေသဖြင့် ရရှိအပ်ကုန်သော။ <b>ဘောဂေဟိ</b>၊ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ဖြင့်။ <b>သမဏဗြာဟ္မဏေ</b>၊ သမဏဗြာဟ္မဏတို့ကို။ <b>သက္ကရောတိ</b>၊ ရိုသေလေးစား၏။ <b>မာနေတိ</b>၊ မြတ်နိုး၏။ <b>ပူဇေတိ</b>၊ ပူဇော်၏။</p> <p>ဒီနေ့ ဝါဆိုသင်္ကန်း ထီး, ဖိနပ် အစရှိတဲ့ လှူဖွယ်ဝတ္ထု ပစ္စည်းအစုတွေကို လှူဒါန်းပူဇော်နေတဲ့ ပုံစံမျိုး။ ဒီနေ့ မန်းမြို့တော်ကဖီးကနေ မနက်ဆွမ်း, နေ့ဆွမ်းဖြင့် လှူတယ်။ တောင်ကြီးက ဒကာကြီးတွေကလည်း စွမ်းအားရှိသလောက် ဆွမ်းတွေ ပူဇော်လှူဒါန်းကြတယ်။ ဒီနေ့ တရားနာပရိသတ်အပေါင်း သူတော်ကောင်းတို့ကလည်း မိမိတို့ စွမ်းအား ရှိသလောက် အလှူခံပုဂ္ဂိုလ် များထိုထိုတို့ကို ဆွမ်းတွေ လှူဒါန်း ပူဇော်ကြတယ်။ တရားသော နည်းလမ်းဖြင့် ရှာဖွေရရှိထားအပ်တဲ့ ဒီလှူဖွယ်ဝတ္ထုတွေကို သမဏဗြာဟ္မဏအပေါင်းတွေ, သူတော်ကောင်းတွေ ဝါဆိုဝါကပ်တော်မူကြမယ့် သူတော်ကောင်းတွေကို ရည်ရွယ်ပြီးတော့ ရိုသေမှု, လေးစားမှု, မြတ်နိုးမှု, <b>အာမိသပူဇာ</b>, <b>ဓမ္မပူဇာ</b>ခေါ်တဲ့ နှစ်မျိုးသော ပူဇော်ခြင်းဖြင့် ပူဇော်နေကြပြီ။ အဲဒီလို ပူဇော်လိုက်တဲ့အခါ ဘာဖြစ်သလဲ?</p> <p>‘‘<b>တမေနံ သမဏဗြာဟ္မဏာ သက္ကတာ ဂရုကတာ မာနိတာ ပူဇိတာ ကလျာဏေန မနသာ အနုကမ္ပန္တိ စိရံ ဇီဝ၊ ဒီဃမာယုံ ပါလေဟီ<b>’’<br> <b>သက္ကတာ</b>၊ အရိုသေခံကြရကုန်သော။ <b>ဂရုကတာ</b>၊ အလေးစား ခံကြရကုန်သော။ <b>မာနိတာ</b>၊ အမြတ်နိုးခံကြရကုန်သော။ <b>ပူဇိတာ</b>၊ အပူဇော်ခံကြရကုန်သော။ <b>သမဏဗြာဟ္မဏာ</b>၊ သမဏဗြာဟ္မဏ အမည်ရသော သူတော်ကောင်းတို့သည်။ <b>တမေနံ</b>၊ ပူဇော်ပသသော သူတော်ကောင်းကို။ <b>ကလျာဏေန မနသာ</b>၊ ကောင်းမွန် မှန်ကန်သော စိတ်ထားဖြင့်။ <b>အနုကမ္ပန္တိ</b>၊ အစဉ်သနား စောင့်ရှောက်၍ နေကြပေကုန်၏။ <b>စိရံ</b>၊ ကြာမြင့်စွာ။ <b>ဇီဝ</b>၊ အသက်ရှင်ပါစေသတည်း။ <b>ဒီဃမာယုံ</b>၊ ရှည်စွာသော သက်တမ်းကို။ <b>ပါလေဟီ</b>၊ ထိန်းသိမ်း စောင့်ရှောက်နိုင်ပါစေသတည်း။ <b>ဣတိ</b>၊ ဤသို့။ <b>အနုကမ္ပန္တိ</b>၊ အစဉ်သနား စောင့်ရှောက်၍ နေကြပေကုန်၏။</p> <p>အသက်ရှည်ပါစေ။ ရှည်စွာသော သက်တမ်းကို ထိန်းသိမ်း စောင့်ရှောက်နိုင်ပါစေ, ဘေးရန်ကင်းပါစေ, စိတ်ဆင်းရဲကင်းပါစေ, ကိုယ်ဆင်းရဲကင်းပါစေ, ကျန်းကျန်းမာမာ ချမ်းချမ်းသာသာဖြင့် မိမိ၏ ခန္ဓာဝန်ကို ရွက်ဆောင်နိုင်ပါစေ စသည်ဖြင့် မေတ္တာဈာန်တွေ ဝင်စားလျက်ပဲဖြစ်စေ။ <b>ကာမာဝစရကုသိုလ်ကံ</b>တို့ဖြင့် မေတ္တာဓာတ်ငွေ့တွေ လွှတ်လျက်ပဲဖြစ်စေ။ မေတ္တာရေချမ်းတွေ ပက်ဖျန်းပြီးတော့ ပေးလိုက်ပြီနော်။ အဲဒီလို သမဏဗြာဟ္မဏ အမည်ရတဲ့ ဒီသူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ မေတ္တာဓာတ်ငွေ့ဖြင့် ပက်ဖျန်းမှု ခံနေရတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်အဖို့ ဘာဖြစ်မလဲ?</p> <p>‘‘<b>သမဏဗြာဟ္မဏာနုကမ္ပိတဿ၊ မဟာနာမ၊ ကုလပုတ္တဿ ဝုဒ္ဓိယေဝ ပါဋိကင်္ခါ၊ นော ပရိဟာနိ</b>’’<br> <b>မဟာနာမ</b>၊ ဒကာတော်မဟာနာမ်မင်းသား ...။ <b>သမဏဗြာဟ္မဏာနုကမ္ပိတဿ</b>၊ သမဏဗြာဟ္မဏ အမည်ရတဲ့ သူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ မေတ္တာဓာတ်ဖြင့် အစဉ်သနား စောင့်ရှောက်မှုကို ခံယူကြသော။ <b>ကုလပုတ္တဿ</b>၊ အမျိုးကောင်းသား အမျိုးကောင်းသမီးအဖို့။ <b>ဝုဒ္ဓိယေဝ</b>၊ ပစ္စုပ္ပန် သံသရာ နှစ်ဖြာသော လောက၌ ကြီးပွားတိုးတက်ခြင်းကိုသာလျှင်။ <b>ပါဋိကင်္ခါ</b>၊ မချွတ်ဧကန် ရလိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်အပ်ပါပေ၏။ <b>ပရိဟာနိ</b>၊ ဆုတ်ယုတ်ပျက်စီးခြင်းကို။ <b>နော</b>၊ အလိုမရှိအပ်ပါပေ (ဝါ) မမျှော်လင့်အပ်ပါပေ။</p> <p>သမဏဗြာဟ္မဏ အမည်ရနေတဲ့ ဒီသူတော်ကောင်းရဲ့ ခုလို မေတ္တာဓာတ်ငွေ့ဖြင့် လွှတ်တဲ့ မေတ္တာရေချမ်း ပက်ဖျန်းတဲ့ ဒဏ်ချက်ကို ခံယူရတဲ့ ဒီသူတော်ကောင်းအဖို့ ပစ္စုပ္ပန် သံသရာနှစ်ဖြာမှာ ကြီးပွားတိုးတက်ခြင်းကိုသာ အလိုရှိအပ်တယ်။ ဆုတ်ယုတ် ပျက်စီးခြင်း ဘယ်တော့မှ မဖြစ်နိုင်ဘူး။ ဒါက ဘုရားရှင်ပေးတဲ့ <b>ကြီးပွားရေးလမ်းစဉ်</b> ဘယ်နှစ်ခုလဲ? (ငါး) ခုပေါ့နော်။ အဲဒီ(ငါး) ခု ဟောပြီးတဲ့အခါ မြတ်စွာဘုရား ဂါထာလေးတွေနဲ့ ဆက်ဟောတယ်။ အဲဒီ ဂါထာလေးတွေ နာပြီးရင်တော့ တရားသိမ်းမယ်။ တရားတော့ နည်းနည်း ရှည်သွားပြီနဲ့ တူတယ် ဟုတ်လား?</p> <p>‘‘<b>မာတာပိတုကိစ္စကရော၊ ပုတ္တဒါရဟိတော သဒါ။<br> အန္တောဇနဿ အတ္ထာယ၊ ယေ စဿ အနုဇီဝိနော။<br> ဥဘိန္နဉ္စေဝ အတ္ထာယ၊ ဝဒညူ ဟောတိ သီလဝါ</b>’’။</p> <p>ဒါက မိဘတွေကို ရိုရိုသေသေ, လေးလေးစားစား, မြတ်မြတ်နိုးနိုးဖြင့် ပြုစုလုပ်ကျွေးနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မှာ ရှိရမယ့် အင်္ဂါရပ်ကို မြတ်စွာဘုရား နောက်ပိုင်းမှာ ဟောတယ်။ အဲဒီ ပုဂ္ဂိုလ်သည် ဘယ်လို ပုဂ္ဂိုလ်မျိုး ဖြစ်ရမလဲ?</p> <p><b>ဝဒညူ</b>၊ ဘုရားအစရှိသော အရိယာသူတော်ကောင်းတို့သည် ဟောကြားပြသ ဆိုဆုံးမအပ်သည့် တရားစကားကို တတ်သိနားလည်သော (ဝါ) စကားကို သိတတ်သော။ <b>ဟောတိ</b>၊ ဖြစ်၏။ <b>သီလဝါ</b>၊ သီလရှိသော သူတော်ကောင်းသည်။</p> <p>မိဘ ခုနပြောခဲ့တဲ့ ကြီးပွားတိုးတက်ရေး လမ်းစဉ် (ငါး)ခုကို လိုက်နာပြုကျင့်မယ့် ပုဂ္ဂိုလ်သည် နံပါတ် (တစ်) ဘယ်လိုဖြစ်ရမလဲ?</p> <p><b>ဝဒညူ</b>၊ ဘုရားအစရှိသော အရိယာသူတော်ကောင်းတို့ ဟောကြားပြသ ဆိုဆုံးမတဲ့ တရားစကားကို တတ်သိနားလည်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်လည်း ဖြစ်ရမယ်။ တတ်လည်း တတ်သိရမယ်, နားလည်း နားလည်ရမယ်။ <b>သင်သိ</b>, <b>ကျင့်သိ</b> ဒီအသိနှစ်ခုဖြင့် စနစ်တကျ ကျင့်ထားပြီးတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ရမယ်။ ဒါမှ ကြီးပွားနိုင်တယ်။ ဘာပြောချင်တာလဲ? ကြီးပွားတိုးတက်ရေး လမ်းစဉ် (ငါး)ခုကို ပြုလုပ်တယ်ဆိုတာ ပြုလုပ်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်မှာလည်း တည်ရှိရမယ့် အင်္ဂါရပ်တွေ ရှိတယ်။ အဲဒီ အင်္ဂါရပ်တွေ ပြည့်စုံမှ ဒီကြီးပွားတိုးတက်နိုင်တယ်။ ဒီအင်္ဂါရပ်တွေနဲ့ မပြည့်စုံရင် ကြီးပွားတိုးတက်မှု မဖြစ်နိုင်ဘူး။</p> <p>ဒီတော့ ဘုရားအစရှိတဲ့ အရိယာသူတော်ကောင်းတို့ ဆိုဆုံးမနေတဲ့ တရားစကားတွေကို တတ်သိနားလည်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ရမယ်။ နံပါတ်(နှစ်) <b>သီလဝါ</b> ကိုယ်ကျင့်သီလ ပြည့်စုံနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ရမယ်ဆိုပြီးတော့ ဒီလို ညွှန်ကြားထားတယ်။ ဒီတော့ မြတ်စွာဘုရား ဘုရားအစရှိသော အရိယာသူတော်ကောင်းတို့ ဆိုဆုံးမတဲ့ တရားစကားတွေ ပိဋကတ်သုံးပုံမှာ လာပါတယ်။ ဒီနေ့ဘုန်းကြီးတစ်ခု နှစ်ခုလောက် အဲဒီထဲက ရွေးနုတ်ပြီး ပြောချင်ပါတယ်နော်။ ဘုန်းကြီးတို့ မြတ်စွာဘုရား ပရိနိဗ္ဗာန်စံခါနီး ပရိနိဗ္ဗာန်စံတော့မယ့် နှစ်မှာပဲဆိုကြပါစို့နော်။ အကြိမ်များစွာ မြတ်စွာဘုရား ဆိုဆုံးမတဲ့အထဲက အဆုံးမလေးတစ်ခု။</p> <p>‘‘<b>သီလံ သမာဓိ ပညာ စ, ဝိမုတ္တိ စ အနုတ္တရာ၊<br> အနုဗုဒ္ဓါ ဣမေ ဓမ္မာ, ဂေါတမေန ယသဿိနာ။<br> ဣတိ ဗုဒ္ဓေါ အဘိညာယ, ဓမ္မမက္ခာသိ ဘိက္ခုနံ၊<br> ဒုက္ခဿန္တကရော သတ္ထာ, စက္ခုမာ ပရိနိဗ္ဗုတော</b>’’။ (ဒီ၊၂၊၁၀၂။)</p> <p>သီလ, သမာဓိ, ပညာ, ဝိမုတ္တိ ဘယ်နှစ်ခုလဲ? (လေး)ခု။ အဲဒီလေးခုက ဘာဖြစ်လဲ? <b>အနုတ္တရ</b> အတုမရှိတဲ့ တရားတွေ၊ အဲဒီ တရားတွေကို ဘာဖြစ်လဲ?</p> <p>‘‘<b>အနုဗုဒ္ဓါ ဣမေ ဓမ္မာ, ဂေါတမေန ယသဿိနာ</b>’’<br> <b>ယသဿိနာ</b>၊ များစွာ အခြံအရံအကျော်အစော ရှိတော်မူသော။ <b>ဂေါတမေန</b>၊ ဂေါတမအနွယ် ရှင်တော်မြတ်ဘုရားသည်။ <b>ဣမေ ဓမ္မာ</b>၊ ဤတရားတို့ကို။ <b>အနုဗုဒ္ဓါ</b>၊ လျော်စွာ ထိုးထွင်း၍ သိတော်မူအပ်ကုန်ပြီ။</p> <p><b>သီလကျင့်စဉ်</b>ကိုလည်း ဘုရားရှင်သည် စနစ်တကျ သိတော်မူတယ်။ <b>သမာဓိကျင့်စဉ်</b>တွေကိုလည်း စနစ်တကျ သိတော်မူတယ်။ <b>ပညာကျင့်စဉ်</b>တွေကိုလည်း စနစ်တကျ သိတော်မူတယ်။ <b>ဝိမုတ္တိ</b>ခေါ်တဲ့ ကိလေသာတို့မှ လွတ်မြောက်ကြောင်း တရားအမျိုးမျိုးကိုလည်း ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိတော်မူတယ်။ အထူးသဖြင့် ဒီနေရာမှာတော့ အရဟတ္တဖိုလ် ဝိမုတ္တိကို ပြောလိုရင်း ဖြစ်တယ်နော်။ အဲဒီတရားတွေ သိပြီးတော့ ဘာဖြစ်လဲ?</p> <p>‘‘<b>ဣတိ ဗုဒ္ဓေါ အဘိညာယ, ဓမ္မမက္ခာသိ ဘိက္ခုနံ၊<br> ဒုက္ခဿန္တကရော သတ္ထာ, စက္ခုမာ ပရိနိဗ္ဗုတော</b>’’။<br> <b>ဣတိ</b>၊ ဤသို့လျှင်။ <b>အဘိညာယ</b>၊ ထူးသောဉာဏ်ဖြင့် ထိုးထွင်း သိမြင်ပြီးသည်ဖြစ်၍။ <b>ဗုဒ္ဓေါ</b>၊ မြတ်စွာဘုရားသည်။ <b>ဘိက္ခုနံ</b>၊ ရဟန်းတို့အား။ <b>ဓမ္မံ</b>၊ တရားတော်မြတ်ကို။ <b>အက္ခာသိ</b>၊ ဟောကြားတော်မူခဲ့ပါပေပြီ။</p> <p>ဒီတရားတွေကို ဘုရားရှင်က မသိဘဲနဲ့ ရမ်းဟောထားတာ ဟုတ်သလား? မဟုတ်ဘူး။ ဒီတရားတွေကို ထိုးထွင်းသိပြီးမှသာလျှင် ဘုရားရှင်က ဟောထားတယ်။ ဟောထားလိုက်တဲ့ ဒီဘုရားရှင်သည် ဘာဖြစ်လဲ?</p> <p><b>ဒုက္ခဿ</b>၊ သံသရာ ဝဋ်ဆင်းရဲဒုက္ခ၏။ <b>အန္တကရော</b>၊ အဆုံးအပိုင်းအခြားကို ပြုလုပ်ခြင်းငှာ စွမ်းနိုင်သော။ <b>သတ္ထာ</b>၊ လူနတ်တို့ဆရာ ဖြစ်တော်မူသော။ <b>စက္ခုမာ</b>၊ စက္ခုငါးပါး ဉာဏ်အမြင်နှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော။ <b>ဗုဒ္ဓေါ</b>၊ မြတ်စွာဘုရားသည်။ <b>ပရိနိဗ္ဗုတော</b>၊ ပရိနိဗ္ဗာန် ဝင်စံ ရုပ်သိမ်း ချုပ်ငြိမ်း တော်မူခဲ့ရလေပြီ။</p> <p>ဒီတရားတွေကို ထိုးထွင်းသိတယ်။ ဒီတရားတော်ကို ရဟန်းတော်တို့အား ဘုရားရှင်သည် ဟောခဲ့တယ်။ ဟောလိုက်တဲ့အတွက် ထိုးထွင်းသိတော်မူတဲ့ ထိုဘုရားရှင်သည် <b>စက္ခုမာ</b>၊ စက္ခုဉာဏ်အမြင် ငါးပါးနှင့်လည်း ပြည့်စုံတော်မူတယ်။ မြင်လို့ မျက်စိငါးလုံးနဲ့ ဟောထားတာ။ မျက်စိ တစ်လုံးတည်းနဲ့ ဟောထားတာ ဟုတ်သလား? မဟုတ်ဘူး။ ဘုရားရှင်မှာ မျက်လုံးတော် ငါးခုရှိတယ်-ဆိုတာက ဘာလဲဆိုတော့ -</p> <p>နံပါတ် (တစ်) <b>ဗုဒ္ဓစက္ခု</b>၊ သတ္တဝါတို့ရဲ့ အလိုအဇ္ဈာသယဓာတ်ခံကို ထိုးထွင်းသိတော်မူတဲ့ <b>အာသယာနုသယဉာဏ်တော်</b>, သတ္တဝါတွေရဲ့သန္တာန်မှာ သဒ္ဓါ, သတိ, ဝီရိယ, သမာဓိ, ပညာခေါ်တဲ့ ဣန္ဒြေတို့ရဲ့ အနုံ့အထက် အနုအရင့် ထိုးထွင်းသိတော်မူတဲ့ <b>ဣန္ဒြိယပရောပရိယတ္တိဉာဏ်တော်</b> အဲဒီဉာဏ်တော် နှစ်ပါးကို ဗုဒ္ဓစက္ခုလို့ ခေါ်ပါတယ်။</p> <p>သဗ္ဗညုသမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်တို့သာလျှင် ရရှိနိုင်တဲ့ အသိဉာဏ်ဖြစ်လို့ မျက်လုံးတော် တစ်ခုပဲနော်။ နောက်တစ်ခုက - <b>သမန္တစက္ခု</b>၊ သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်မြတ် အရဟတ္တမဂ် ဉာဏ်တော်မြတ် ဖြစ်တယ်။ အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ် ရတော်မူသည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက်တည်း သဗ္ဗညုတဉာဏ်ဆိုတဲ့ ထီးကြီးက ဆောင်းမိုးပြီး ကပ်ပါလာတယ်။ ဒါကြောင့် သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော် ရတာက အရဟတ္တမဂ်မရလျှင် မရဘူး။ အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်တော် ရပြီးဆိုလျှင်လည်း သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်မြတ် ထီးကြီးက ဆောင်းမိုးပြီး ကပ်ပါလာတယ်။</p> <p>ဒါကြောင့် ဒီသဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်နဲ့ အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်တော်မြတ်ကို အထူးသဖြင့် သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်မြတ်ကို သမန္တစက္ခုလို့ ခေါ်ပါတယ်။ နောက်တစ်ခု <b>ဉာဏစက္ခု</b>ဆိုတာက သစ္စာလေးပါးကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ ထိုးထွင်းသိတတ်တဲ့ သစ္စာဉာဏ်, ကိစ္စဉာဏ်, ကတဉာဏ် ခေါ်တဲ့ ဒီဉာဏ်တော်မြတ်တွေကို <b>ဓမ္မစက္ခု</b>လို့ ခေါ်တယ်။ ဩော်...ဉာဏစက္ခုလို့ ခေါ်ပါတယ်။</p> <p>နောက်တစ်ခု - <b>ဒိဗ္ဗစက္ခု</b>ဆိုတာကတော့ နတ်မျက်စိကဲ့သို့ အနီးအဝေး အလုံးစုံ အကုန်အစင် ထိုးထွင်းသိတော်မူတဲ့ မျက်စိအမြင်ပဲ။ အဲဒီ မျက်စိအမြင်ကိုတော့ ဒိဗ္ဗစက္ခုခေါ်တယ်။ နောက်တစ်ခုကတော့ ဓမ္မစက္ခုပဲ။ ဓမ္မစက္ခုဆိုတာကတော့ သောတာပတ္တိမဂ်ဉာဏ် သကဒါဂါမိမဂ်ဉာဏ် အနာဂါမိမဂ်ဉာဏ်ခေါ်တဲ့ အောက်မဂ်ဉာဏ်သုံးပါး ဉာဏ်အမြင်ကို ဓမ္မစက္ခုလို့ ခေါ်တယ်။ ပေါင်းလိုက်တော့ ဘုရားရှင်မှာ မျက်လုံးတော် ဘယ်နှစ်ခုရှိလဲ? (ငါး) ခု။</p> <p>ထိုမျက်လုံးတော် (ငါး) ခုဖြင့် တရားတွေကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ ထိုးထွင်း သိတော်မူတဲ့အတွက် တရားဟောထားပါတယ်နော်။ အဲဒီ ဟောထားတဲ့ တရားတွေက အကျဉ်းချုပ်လိုက်တော့ ဘာတွေလဲ? သီလကျင့်စဉ်, သမာဓိကျင့်စဉ်, ပညာကျင့်စဉ်ဖြစ်တယ်။ ထိုသီလကျင့်စဉ်, သမာဓိကျင့်စဉ်, ပညာကျင့်စဉ်တွေကို ကမ်းကုန်အောင် လမ်းဆုံးအောင် ကျင့်နိုင်မယ်ဆိုရင် ဝိမုတ္တိခေါ်တဲ့ အရဟတ္တမဂ်ဖိုလ် ကိလေသာတို့မှ လွတ်မြောက်မှုဆိုတဲ့ အရဟတ္တဖိုလ်ဝိမုတ္တိကို မရနိုင်ဘူးလား? ရနိုင်တယ်။ ဒါ ဘုရားရှင်ရဲ့ အဆုံးအမပဲနော်။ အဲဒီ အဆုံးအမကို တတ်သိနားလည်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ရမယ်။ ဒီတော့ သီလကျင့်စဉ်, သမာဓိကျင့်စဉ်, ပညာကျင့်စဉ်တွေကို တကယ်လက်တွေ့ ကျင့်ခဲ့မယ်ဆိုရင် ကျင့်စေချင်တဲ့အတွက် ဘုရားရှင်က ဘယ်လိုတိုက်တွန်းလဲ?</p> <p>‘‘<b>ဣတိ သီလံ, ဣတိ သမာဓိ, ဣတိ ပညာ။ သီလပရိဘာဝိတော သမာဓိ မဟပ္ဖလော ဟောတိ မဟာနိသံသော။ သမာဓိပရိဘာဝိတာ ပညာ မဟပ္ဖလာ ဟောတိ မဟာနိသံသာ။ ပညာပရိဘာဝိတံ စိတ္တံ သမ္မဒေဝ အာသဝေဟိ ဝိမုစ္စတိ</b>’’</p> <p><b>ဣတိ</b>၊ ဤသည်ကား။ <b>သီလံ</b>၊ သီလကျင့်စဉ်တည်း။ <b>ဣတိ</b>၊ ဤသည်ကား။ <b>သမာဓိ</b>၊ သမာဓိကျင့်စဉ်တည်း။ <b>ဣတိ</b>၊ ဤသည်ကား။ <b>ပညာ</b>၊ ပညာကျင့်စဉ်တည်း။ <b>သီလပရိဘာဝိတော</b>၊ သီလဖြင့် ထုံမွှမ်းထားအပ်သော။ <b>သမာဓိ</b>၊ သမာဓိတရားသည်။ <b>မဟပ္ဖလော</b>၊ ကြီးကျယ်ဖွံ့ဖြိုး များမြတ်သော အကျိုးရင်းရှိသည်။ <b>ဟောတိ</b>၊ ဖြစ်၏။ <b>မဟာနိသံသော</b>၊ ကြီးကျယ်ဖွံ့ဖြိုး များမြတ်သော အကျိုးဆက်ရှိသည်။ <b>ဟောတိ</b>၊ ဖြစ်၏။ <b>ပညာပရိဘာဝိတံ</b>၊ ပညာဖြင့် ထုံမွှမ်း၍ထားအပ်သော။ <b>စိတ္တံ</b>၊ စိတ်ဓာတ်သည်။ <b>သမ္မဒေဝ</b>၊ ကောင်းမွန် မှန်ကန်စွာသာလျှင်။ <b>အာသဝေဟိ</b>၊ အာသဝေါတရားတို့မှ (ဝါ) ကိလေသာ အားလုံးတို့မှ။ <b>ဝိမုစ္စတိ</b>၊ လွတ်မြောက်၍ သွားတတ်ပါပေ၏။</p> <p>ကိလေသာတို့မှ လွတ်မြောက်မှု အရဟတ္တဖိုလ်ဟာ ဘယ်ခါမှ ရမလဲ? သီလကျင့်စဉ်, သမာဓိကျင့်စဉ်, ပညာကျင့်စဉ်တွေကို ကမ်းကုန်အောင် ကျင့်ရမယ်။ သီလဖြင့် ထုံမွှမ်းထားအပ်တဲ့ သမာဓိသည် သိပ်အကျိုးကြီးတယ်။ သမာဓိဖြင့် ထုံမွှမ်းထားအပ်တဲ့ ပညာဟာလည်း သိပ်အကျိုးကြီးတယ်။ ပညာဖြင့် ထုံမွှမ်းထားအပ်တဲ့ စိတ်ဓာတ်တစ်ခုဖြစ်ခဲ့ရင် ဒီစိတ်ဓာတ်က အာသဝေါတရားအားလုံး ကိလေသာအားလုံးမှ လွတ်မြောက်စေနိုင်တဲ့ စွမ်းအားရှိတယ်နော်။</p> <p>ဒီလိုဆိုရှိရင် ဒီနေ့သူတော်ကောင်းတို့ သီလကျင့်စဉ်, သမာဓိကျင့်စဉ်, ပညာကျင့်စဉ်တွေကို တကယ်လက်တွေ့ ကျင့်ထားပြီးဖြစ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေဖြစ်ဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်တယ်နော်။ သမာဓိကို အောင်အောင်မြင်မြင် ထူထောင်ထားပြီး ဖြစ်ရမယ်။ ဖြူစင်တဲ့ ကိုယ်ကျင့်သီလတွေ ရှိရမယ်။ သမာဓိ အောင်မြင်တဲ့အချိန်အခါမှာ ရုပ်တွေ, နာမ်တွေ ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိခြင်း။ အကြောင်းတရား အကျိုးတရားတွေ ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိခြင်း။ အကြောင်းတရားနှင့်တကွ ဒီရုပ်နာမ်တို့ရဲ့ အနိစ္စသဘော, ဒုက္ခသဘော, အနတ္တသဘောဆိုတဲ့ ဤသဘောတရားတွေကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိခြင်းဆိုတဲ့ ဒီ<b>ပညာဘာဝနာ</b>တွေဖြင့် မိမိတို့ရဲ့ စိတ်ဓာတ်ကို ထုံမွှမ်းထားဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်တယ်။</p> <p>အဲဒီလို စိတ်ဓာတ်တွေ ထုံးမွှမ်းထားတဲ့ သူတော်ကောင်းတစ်ဦးက တရားသော နည်းလမ်းဖြင့် ရှာဖွေရရှိထားအပ်တဲ့ လှူဖွယ်ဝတ္ထုပစ္စည်းအစုဖြင့် မိဘတွေကို ရိုရိုသေသေ ပြုစုလုပ်ကျွေးမယ်။ သားမယားတွေ, ကျေးကျွန်တွေ, အလုပ်သမားတွေ, အစေခံတွေကို ရိုရိုသေသေ ပြုစုလုပ်ကျွေးမယ်။ အိမ်နီးချင်းတွေ, လယ်နီးချင်းတွေ, ဝန်ထမ်းတွေကို ရိုရိုသေသေ ပြုစုလုပ်ကျွေးမယ် နော်။ ဗလိနတ်စာကို ပူဇော်ခံနေရတဲ့ နတ်တွေကို ရိုရိုသေသေ ပြုစုလုပ်ကျွေးမယ်။ သမဏ, ဗြဟ္မဏ အမည်ရနေတဲ့ သူတော်ကောင်းတွေကို ရိုရိုသေသေ ပြုစုလုပ်ကျွေးမယ်။ ကိုယ်ကျင့်သီလကလည်း ဖြူစင်ပြီး။ အသိဉာဏ်ကလည်း ရှိပြီး။ ယခုလိုပေါ့လေး အဆင့်အတန်းမှီနေတဲ့ <b>ဒါန</b>တွေ ပြုစုပျိုးထောင်ခြင်းဖြင့် ခုနက ပုဂ္ဂိုလ်ငါးမျိုးတို့အား ရိုရိုသေသေ ပြုစုလုပ်ကျွေးပြီ။ အဲဒီလို လုပ်ကျွေးလိုက်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့သန္တာန်မှာ ဘာဖြစ်လဲ?</p> <p>‘‘<b>ဒဒတော ပုညံ ပဝဍ္ဎတိ</b>’’ (နေတ္တိ၊ဋ္ဌ၊၁၈၉။)</p> <p><b>ဒဒတော</b>၊ ပေးကမ်းလှူဒါန်းနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့သန္တာန်၌။ <b>ပုညံ</b>၊ ကောင်းမှုကုသိုလ်တရားသည်။ <b>ပဝဍ္ဎတိ</b>၊ တိုးပွား၍ နေပေ၏၊</p> <p>လှူနေမယ်ဆိုရင်ပေါ့။ ခုနတုံးက <b>သီလ</b>တည်းဟူသော မြေပေါ်မှာ ရပ်တည်ပြီး <b>သမာဓိ</b>တည်းဟူသော မြတ်သော ကျောက်ဖျာထက်မှာ မြမြထက်အောင် သွေးထားတဲ့ <b>ဉာဏ်</b>တည်းဟူသော သံလျက် ရရှိနေတဲ့ သူတော်ကောင်းတစ်ဦး ထက်မြက်သော <b>ဝိပဿနာဉာဏ်</b>တွေ ရရှိနေတဲ့ သူတော်ကောင်းတစ်ဦးက ယခုလို <b>ဒါန</b>တစ်ခု ပြုပြီးဆိုရင် ထိုသူတော်ကောင်းရဲ့သန္တာန်မှာ ကောင်းမှုကုသိုလ်တရားတွေ တိုးပွားနေပြီး။ <b>သီလကုသိုလ်</b>တွေလည်း တိုးပွားနေပြီး။ <b>သမာဓိ</b>တွေ အောင်မြင်ထားတဲ့အတွက် <b>သမာဓိကုသိုလ်</b>တွေကလည်း တိုးပွားနေပြီး။ <b>ဝိပဿနာဉာဏ်</b>တွေက ရရှိထားတဲ့အတွက် <b>ဝိပဿနာဘာဝနာကုသိုလ်</b>တွေလည်း တိုးပွားနေပြီး။ <b>ဒါန</b>တွေ ထုံးမွှမ်းထားလိုက်တဲ့အတွက် <b>ဒါနကောင်းမှုကုသိုလ်</b>တွေလည်း တိုးပွားနေပြီး။ ကုသိုလ်တရားတွေ အတိုင်းထက်အလွန် တိုးပွားပြီး မလားဘူးလား? လာတယ်။ နောက်တစ်ခု -</p> <p>‘‘<b>သံယမတော ဝေရံ န စီယတိ</b>’’ (နေတ္တိ၊ဋ္ဌ၊၁၈၉။)</p> <p><b>သံယမတော</b>၊ ကိုယ်၊ နှုတ်၊ စိတ်တို့ကို ကောင်းစွာ စောင့်စည်းလျက်ရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်အား။ <b>ဝေရံ</b>၊ ရန်ဟူသမျှသည်။ <b>န စီယတိ</b>၊ ကြီးပွားတိုးတက်မှု မရှိပေ။</p> <p>စောင့်စည်းမှုရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်သန္တာန်မှာ ဘာရန်မှ မကြီးပွားနိုင်ဘူး။ မတိုးတက်နိုင်ဘူး။ <b>ကာယကံစောင့်စည်းမှု</b> ရှိရမယ်, <b>ဝစီကံစောင့်စည်းမှု</b> ရှိရမယ်, <b>မနောကံစောင့်စည်းမှု</b> ရှိရမယ်။ စဉ်းစားကြည့်ပါနော်။ ဘုရားပေးနေတဲ့ နည်းလမ်းလေးတွေ ကာယကံကလည်း စောင့်စည်းမှု မရှိဘူး၊ နေချင်သလို နေတယ်, လုပ်ချင်တာ လုပ်တယ်။ ဝစီကံကလည်း စောင့်စည်းမှု မရှိဘူး။ ပြောချင်တာတွေ ပြောတယ်, ပြောချင်သလို ပြောတယ်။ အဲဒီပုဂ္ဂိုလ်မှာ ရန်များမလား? မများဘူးလား? စဉ်းစားကြည့်ပါ။ ဘုရားပေးနေတဲ့ နည်းလမ်းပဲ။</p> <p>မိမိတို့က ရန်ကို အလိုမရှိခဲ့ရင် ရန်ငြိမ်းကြောင်းဖြစ်တဲ့ ကျင့်စဉ်လေးတွေ စနစ်တကျ ဘုရားရှင် ညွှန်ကြားထားတဲ့အတိုင်း ကျင့်တတ်ဖို့တော့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်တယ်။ လက်တွေ ခြေတွေကို ထိန်းသိမ်းထားပါ။ လှုပ်ချင်တိုင်း မလှုပ်ပါနဲ့။ စောင့်စည်းမှု အမြဲတမ်းရှိပါ။ ဝစီကံ လက်နှစ်လုံးလောက်ရှိတဲ့ ပါးစပ်ကလေး အမြဲတမ်း ပိတ်ထားပါ။ စောင့်စည်းနေပါ။ ရန်တွေ ငြိမ်းမသွားဘူးလား? ငြိမ်းသွားတယ်။ ဟိုအကြောင်းပြောလိုက် ဒီအကြောင်းပြောလိုက် စပ်စပ် စပ်စပ် ပြောချင်တာတွေ တတွတ်တွတ် လျှောက်ပြီး ပြောနေတယ်။ ကရားရေလွှတ် တတွတ်တွတ် ပြောနေတယ်။ သူများအကြောင်း မပြောရဘူး။</p> <p>ဘုန်းကြီးက တစ်ခါတစ်လေ ခေါ်ပြီး နည်းနည်းပါးပါး ဆုံးမတယ်။ တပည့်တော်တို့ မပြောပါဘူး။ သူများအကြောင်း ဘယ်တော့ မပြောဘူး။ ပြောလိုက်တာတွေကတော့ အောက်မှာ တစ်ပုံကြီးပဲ။ ဟုတ်တယ်မဟုတ်လား? ဒါပေမဲ့ သူတို့ ခေါ်ပြောလိုက်လို့ရှိရင် တပည့်တော် သူများအကြောင်း ဘယ်တော့မှ မပြောဘူးတဲ့ ဟုတ်လား? ဟင်...အဲဒီလိုဆိုရင်တော့ ရန်တွေက တိုးပွားပြီး မလာဘူးလား? လာပြီနော်။</p> <p>ဘုရားပေးတာက စောင့်စည်းရမယ်။ ကာယကံ စောင့်စည်းရမယ်, ဝစီကံ စောင့်စည်းရမယ်, ဒီကာယကံ ဝစီကံတွေက စောင့်စည်းရေးအတွက် နံပါတ်တစ် ဘာကို ကြိုတင်စောင့်စည်းဖို့လိုသလဲ? <b>မနောကံ</b>ခေါ်တဲ့ စိတ်ဓာတ်ကလေးကို စောင့်စည်းဖို့ လိုတယ်။ လှုပ်ချင်တဲ့ လက်ကလေးတွေ မလှုပ်မိအောင် စောင့်စည်းထားဖို့ လိုတယ်။ ပြောချင်တဲ့ စကားလေးတွေ မပြောမိအောင် စိတ်ဓာတ်ကလေးကို စောင့်စည်းထားဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်တယ်။ ဒါကြောင့် စောင့်စည်းမှုရှိနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်သန္တာန်မှာ ဒီရန်ဟူသမျှ ဘယ်တော့မှ ကြီးပွားမှု မဖြစ်ဘူး။ ဒါကြောင့် ရန်အလိုမရှိခဲ့ဘူးဆိုရင် စိတ်ချမ်းသာ, ကိုယ်ချမ်းသာနေချင်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မှန်ခဲ့လို့ရှိရင် စောင့်စည်းမှုရှိဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်တယ်။</p> <p>စပါးလုံးရွေးရင်လည်း ပါးစပ်ကလေးပိတ်ထားဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်တယ်။ ကြက်သွန်လှီးရင်လည်း ပါးစပ်ကလေးပိတ်ထားဖို့တော့ မလိုဘူးလား? အဲဒါပဲ ကြက်သွန်ထဲ တံတွေးလည်း မပါစေချင်တာလဲ အကြောင်းပါပါတယ်။ အာလူးလှီးရင်လည်း ပါးစပ်က ဖွင့်ထားတယ်။ ကြက်သွန်လှီးရင် ပါးစပ်က ဖွင့်ထားတယ်။ စပါးလုံးရွေးရင်လည်း ပါးစပ်ဖွင့်ထားတယ်ဆိုတော့ ရန်တွေက မများဘူးလား? များကုန်ပြီ။ နောက်တစ်ခု -</p> <p>‘‘<b>ကုသလော စ ဇဟာတိ ပါပကံ</b>’’</p> <p><b>ကုသလော စ</b>၊ ကုသိုလ်တရားသည်လည်းပဲ။ <b>ပါပကံ</b>၊ အကုသိုလ်တရားကို။ <b>ဇဟာတိ</b>၊ ပယ်စွန့်နိုင်ပါပေ၏၊</p> <p>ကုသိုလ်တရားတွေက အကုသိုလ်တရားကို ပယ်စွန့်နိုင်တယ်။ ပေးကမ်းလှူဒါန်းတဲ့ ကုသိုလ်တရားတွေ ဖြစ်ခဲ့ရင် ဒီ<b>ကုသိုလ်စေတနာ</b>တွေက နှမြောဝန်တိုခြင်းဆိုတဲ့ အကုသိုလ်တရားတွေကို ပယ်စွန့်နိုင်တဲ့ စွမ်းအားရှိတယ်။ သီလဖြူစင်လာပြီဆိုရင် <b>သီလကုသိုလ်စေတနာ</b>တွေက သီလညစ်နွမ်းကြောင်းဖြစ်တဲ့ အကုသိုလ်ကို ပယ်စွန့်နိုင်တဲ့ စွမ်းအားရှိတယ်။ သမာဓိ အောင်မြင်လာပြီဆိုလို့ရှိရင် သမာဓိရဲ့ အနှောင့်အယှက်ဖြစ်တဲ့ <b>နီဝရဏအကုသိုလ်တရား</b>တွေ သမာဓိက ပယ်စွန့်နိုင်တဲ့ စွမ်းအားရှိတယ်။ ပညာဘာဝနာတွေက တိုးတက်လာပြီဆိုရင် ဒီ<b>ဝိပဿနာဉာဏ်ပညာ</b>တွေက တဒင်္ဂအားဖြင့် ရာဂ ဒေါသ မောဟ အစရှိတဲ့ ကိလေသာ အညစ်အကြေးတွေကို ပယ်စွန့်နိုင်တဲ့ စွမ်းအားရှိတယ်။</p> <p>အဲဒီ စွမ်းအင်တွေက ရင့်ကျက်လာလို့ <b>မဂ်ကုသိုလ်</b>ဆိုတဲ့ အဆင့်အတန်း မြင့်မားနေတဲ့ ကုသိုလ်အထိ ရောက်ခဲ့မယ်ဆိုရင် ထို<b>မဂ်ကုသိုလ် အရိယာမဂ်ကုသိုလ်</b>တွေက ကိလေသာအကုသိုလ်တရား အားလုံးကို အဆင့်ဆင့် ပယ်စွန့်နိုင်တယ်။ ပယ်စွန့်နိုင်လို့ရှိရင် ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည် ကိလေသာတွေမှ မလွတ်ဘူးလား? လွတ်ပြီ။ ကိလေသာတို့မှ လွတ်မြောက်ပြီဆိုလို့ရှိရင် ထိုပုဂ္ဂိုလ် ဘာဖြစ်မလဲ?</p> <p>‘‘<b>ရာဂဒေါသမောဟက္ခယာ သ နိဗ္ဗုတောတိ</b>’’</p> <p><b>ရာဂဒေါသမောဟက္ခယာ</b>၊ ရာဂ, ဒေါသ, မောဟ တို့၏ ကုန်ခမ်းသွားခြင်းကြောင့်။ <b>သ</b>၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည်။ <b>နိဗ္ဗုတော</b>၊ ကိလေသာဟူ အပူခပ်သိမ်းမှ အငြိမ်းကြီး ငြိမ်းအေးရပေ၏၊</p> <p>ရာဂ, ဒေါသ, မောဟတွေ ကုန်ပြီဆိုရင် ကိလေသာ အပူမီးတွေ အကုန်လုံးငြိမ်းပြီ။ ကိလေသာ အပူမီးတွေ အကုန်လုံးငြိမ်းပြီ။ ကိလေသာ အပူမီးတွေ ငြိမ်းပြီဆိုလို့ရှိရင် ကိလေသာ အစိုဓာတ် အစေးဓာတ်ရှိမှ ဖြစ်နိုင်တဲ့, အကျိုးပေးနိုင်တဲ့ စွမ်းအားရှိတဲ့ ကံတွေလည်း ငြိမ်းသွားတယ်။ ကံတွေလည်း ကုန်ပြီ ကံကိလေသာတွေ အားလုံး ကုန်ပြီဆိုရင် နောက်ထပ်တစ်ဖန် ဘဝသစ်မှာ ဖြစ်မှု ရှိသေးလား? မရှိတော့ဘူး။ နောက်ထပ်တစ်ဖန် ဘဝသစ်၌ ဖြစ်မှု မရှိတော့ဘူးဆိုရင် ထိုပုဂ္ဂိုလ် <b>သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲဒုက္ခ</b>မှ အကျွတ်ကြီး ကျွတ်ပြီ။ အလွှတ်ကြီး လွှတ်ပြီ။ ဒါကြောင့် ခုနက အင်္ဂါငါးချက် ကြီးပွားတိုးတက်ရေး လမ်းစဉ်ငါးခုကို ရွက်ဆောင်လိုတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်သည် နံပါတ်တစ် ဘာဖြစ်ရမလဲ?</p> <p><b>ဝဒညူ</b>၊ ဘုရားအစရှိသော အရိယာသူတော်ကောင်းတို့ ဆိုဆုံးမအပ်သည့် သီလကျင့်စဉ်, သမာဓိကျင့်စဉ်, ပညာကျင့်စဉ်ကို ထိုးထွင်းသိမြင်တတ်သော ဉာဏ်ပညာရှိသည် ဖြစ်၍။</p> <p>ဟော...ကြီးပွားရေး လမ်းစဉ်ငါးခုကို ရွက်ဆောင်မယ့်ပုဂ္ဂိုလ်မှာ နံပါတ်တစ် ရင်းနှီးရမှာက ဘာလဲ? သီလကျင့်စဉ်, သမာဓိကျင့်စဉ်, ပညာကျင့်စဉ်တွေကို လက်တွေ့ကျင့်ပြီး လက်တွေ့ ထိုးထွင်းသိထားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ရမယ်။ ဖြစ်ပြီးတော့ ဘာဖြစ်လဲ? နောက်ထပ် အရေးကြီးလွန်းလို့နော်။</p> <p>‘‘<b>မာတာပိတုကိစ္စကရော၊ ပုတ္တဒါရဟိတော သဒါ။<br> အန္တောဇနဿ အတ္ထာယ၊ ယေ စဿ အနုဇီဝိနော။<br> ဥဘိန္နဉ္စေဝ အတ္ထာယ၊ ဝဒညူ ဟောတိ သီလဝါ။</b>’’</p> <p><b>သီလဝါ</b>၊ ကိုယ်ကျင့်သီလနှင့် ဖြူစင်ဖြောင့်စင်းလျက်ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ <b>မာတာပိတုကိစ္စကရော</b>၊ မိဘနှစ်ပါးတို့၏ ကိစ္စကို ရွက်ဆောင်ပြုကျင့်လေ့ ရှိသည်။ <b>ဟောတိ</b>၊ ဖြစ်၏။ <b>သဒါ</b>၊ အခါ ခပ်သိမ်း။ <b>ပုတ္တဒါရဟိတော</b>၊ သားမယားတို့ရဲ့ အစီးအပွားကို ရွက်ဆောင်လေ့ရှိသည်။ <b>ဟောတိ</b>၊ ဖြစ်၏။ <b>အန္တောဇနဿ</b>၊ အတွင်းနေ လူအပေါင်း၏။ <b>အတ္ထာယ စ</b>၊ အကျိုးငှာလည်းကောင်း။ <b>ယေ စ</b>၊ အကြင်သူတို့သည်လည်း။ <b>အဿ</b>၊ ထိုသူတော်ကောင်းအား။ <b>အနုဇီဝိနော</b>၊ အစဉ်မှီ၍ အသက်မွေးနေကြကုန်၏။ <b>တေ တံ</b>၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်တို့၏။ <b>အတ္ထာယ စ</b>၊ အကျိုးငှာလည်းကောင်း။ <b>ဥဘိန္နံ စေဝ</b>၊ (မိဘ၊ သားမယား၊ အတွင်းလူ၊ မှီခိုသူ ဟုဆိုအပ်သော) နှစ်ဦးနှစ်ဖက်သော သူတို့၏။ <b>အတ္ထာယ</b>၊ အကျိုးငှာလည်းကောင်း။ <b>ပဋိပန္နော</b>၊ ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများ အားထုတ်လျက်ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ <b>ဟောတိ</b>၊ ဖြစ်၏၊</p> <p>ဘုရား အစရှိသော အရိယာသူတော်ကောင်းတို့ ဆိုဆုံးမထားအပ်တဲ့ သီလကျင့်စဉ်, သမာဓိကျင့်စဉ်, ပညာကျင့်စဉ်တွေကို တကယ်လက်တွေ့ ကျင့်သုံးပြီး ဖြူစင်ဖြောင့်စင်းနေတဲ့ သီလရှိတဲ့ သူတော်ကောင်းက မိဘကို ပြုစုလုပ်ကျွေးပါ။ သားတွေ မယားတွေကို အခါခပ်သိမ်း အကျိုးစီးပွားရှိအောင် ပြုစုလုပ်ကျွေးပါ။ မိမိ အတွင်းနေ လူတို့ရဲ့အကျိုး မိမိကို မှီခိုနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေရဲ့ အကျိုးတွေကို ရွက်ဆောင်နိုင်တဲ့ ကျင့်ဝတ်ပဋိပတ်ဖြင့် ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်ပြီးတော့ နေထိုင်ပါ။ နောက်တစ်ခု -</p> <p>‘‘<b>ဉာတီနံ ပုဗ္ဗပေတာနံ၊ ဒိဋ္ဌေ ဓမ္မေ စ ဇီဝတံ။<br> သမဏာနံ ဗြာဟ္မဏာနံ၊ ဒေဝတာနဉ္စ ပဏ္ဍိတော။<br> ဝိတ္တိသဉ္ဇနနော ဟောတိ၊ ဓမ္မေန ဃရမာဝသံ။</b>’’</p> <p><b>ဃရံ</b>၊ အိမ်ရာထောင် လူ့ဘောင်ကို။ <b>ဓမ္မေန</b>၊ တရားသဖြင့်။ <b>အာဝသံ</b>၊ နေထိုင်လျက်ရှိသော။ <b>ပဏ္ဍိတော</b>၊ ပညာရှိတဲ့ သူတော်ကောင်းသည်။ <b>ပုဗ္ဗပေတာနံ</b>၊ ကွယ်လွန်ကြပြီးကုန်သော။ <b>ဉာတီနံ စ</b>၊ ဆွေမျိုးတို့၏လည်းကောင်း။ <b>ဒိဋ္ဌေ ဓမ္မေ</b>၊ မျက်မှောက်သော ကိုယ်၏ အဖြစ်၌။ <b>ဇီဝတံ</b>၊ အသက်ရှင်လျက် ရှိကြကုန်သော။ <b>ဉာတီနံ စ</b>၊ ဆွေမျိုးတို့၏လည်းကောင်း။ <b>သမဏာနံ</b>၊ သမဏ အမည်ရတဲ့ သူတော်ကောင်းတို့၏လည်းကောင်း။ <b>ဗြာဟ္မဏာနံ စ</b>၊ ဗြဟ္မဏ အမည်ရ သူတော်ကောင်းတို့၏လည်းကောင်း။ <b>ဒေဝတာနဉ္စ</b>၊ နတ်တို့၏လည်းကောင်း။ <b>ဝိတ္တိသဉ္ဇနနော</b>၊ နှစ်သက် မြတ်နိုးခြင်းကို ဖြစ်စေတတ်သည်။ <b>ဟောတိ</b>၊ ဖြစ်၏၊</p> <p>ကွယ်လွန်သွားတဲ့ ဆွေမျိုးတွေအတွက်လည်း ကောင်းမှု ကုသိုလ်ပြုပြီး အမျှအတန်း ပေးဝေပါ။ မျက်မှောက် မိမိမှာ ထင်ရှားရှိတဲ့ မိမိကို မှီတင်း နေထိုင်တဲ့ ဆွေမျိုးသားချင်းတို့ရဲ့ အကျိုးတွေကိုလည်း ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်ပါ။ သမဏ ဗြဟ္မဏ အမည်ရတဲ့ သူတော်ကောင်းတွေ ဗလိနတ်စာကို ပူဇော်ခံထိုက်တဲ့ နတ်တွေရဲ့ အကျိုးကို ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်ပါ။ ထိုသူတော်ကောင်း ဆွေမျိုးသားချင်းတွေနှင့်တကွ သမဏ ဗြဟ္မဏ အမည်ရတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ် နတ်တို့ရဲ့ နှစ်သက်ခြင်း ဖြစ်စေတတ်သော ကျင့်ဝတ်ပဋိပတ်ကို တကယ်လက်တွေ့ ကျင့်နေပါ။ အဲဒီလို ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်ပြီးတော့ အိမ်ရာတည်ထောင် လူ့ဘောင်မှာ စိုးအုပ်ပြီး နေထိုင်ပါ။ နေထိုင်ခဲ့မယ်ဆို ဘာဖြစ်မလဲ?</p> <p>‘‘<b>သော ကရိတွာန ကလျာဏံ၊ ပုဇ္ဇော ဟောတိ ပသံသိယော။<br> ဣဓေဝ နံ ပသံသန္တိ၊ ပေစ္စ သဂ္ဂေ ပမောဒတိ။</b>’’</p> <p><b>သော</b>၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည်။ <b>ကလျာဏံ</b>၊ ကောင်းမှုကုသိုလ်အဝဝကို။ <b>ကရိတွာန</b>၊ ပြုကျင့်၍ ထားခြင်းကြောင့်။</p> <p>ဘာကောင်းမှု ကုသိုလ်တွေလဲ? နံပါတ်တစ် သီလကျင့်စဉ်, သမာဓိကျင့်စဉ်, ပညာကျင့်စဉ်ကို တကယ်လက်တွေ့ကျင့်တယ်။ ကျင့်ပြီးတဲ့ အချိန်အခါမှာ နံပါတ်နှစ်အားဖြင့် ဘာလုပ်သလဲ? ခုနက ကောင်းမှုကုသိုလ် ပြုသင့် ပြုထိုက်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ် ဘယ်နှစ်မျိုးလဲ? ငါးဦးနော်။ ပူဇော်သင့် ပူဇော်ထိုက်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ငါးဦး အပေါ်မှာ ပူဇော်ခြင်းဆိုတဲ့ ကောင်းမှုကုသိုလ်တွေ ပြုတယ်။ ကွယ်လွန်သွားတဲ့ ဆွေမျိုးသားချင်းတွေ မျက်မှောက်ဘဝမှာ ထင်ရှားရှိနေတဲ့ ဆွေမျိုးသားချင်းတွေ အကျိုးတွေကို ပြုတယ်။ သမဏ ဗြဟ္မဏ အမည်ရတဲ့ သူတော်ကောင်း နတ်တွေရဲ့ အကျိုးတွေကို ပြုစုရွက်ဆောင်တယ်။ အဲဒီလို ကောင်းမှုကုသိုလ်တွေ ပြုခြင်းကြောင့် ဒီပုဂ္ဂိုလ် ဘာဖြစ်မလဲ?</p> <p><b>သော</b>၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည်။ <b>ကလျာဏံ</b>၊ ကောင်းမှုကုသိုလ်ကို။ <b>ကရိတွာန</b>၊ ပြုကျင့်ခြင်းကြောင့်။ <b>ပုဇ္ဇော</b>၊ ပူဇော်ခံထိုက်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ <b>ပသံသိယော</b>၊ ချီးမွမ်းခံထိုက်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ <b>ဟောတိ</b>၊ ဖြစ်ပါပေ၏၊</p> <p>ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက် ကြည့်လိုက်တော့ သီလကျင့်စဉ်တွေလည်း ဖြူစင်ပြီး။ သမာဓိ စခန်းတွေလည်း အောင်မြင်စွာ ထူထောင်နိုင်ပြီး။ ဝိပဿနာဉာဏ်ပညာတွေလည်း ရင့်ကျက်တဲ့ အဆင့်အထိ ရောက်ပြီး။ စွမ်းအားရှိခဲ့လို့ မဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ်ထိ ဆိုက်လည်း ဆိုက်ချင် ဆိုက်ပြီး။ အဲဒီလို သူတော်ကောင်းတစ်ဦးက မိဘကို ရိုသေစွာ ပြုစုလုပ်ကျွေးတယ်။ သားတွေ မယားတွေကို ရိုသေစွာ ပြုစုလုပ်ကျွေးတယ်။ ဆွေမျိုးတွေအတွက် ရိုရိုသေသေနဲ့ ပြုစုလုပ်ကျွေးတယ်။ သမဏ ဗြဟ္မဏ အမည်ရတဲ့ သူတော်ကောင်းတွေကို ရိုသေစွာ ပြုစုလုပ်ကျွေးတယ်။ မိရိုးဖလာ ပူဇော်သင့် ပူဇော်ထိုက်တဲ့ ဗလိနတ်စာပူဇော်ထိုက်တဲ့ နတ်တွေကို ရိုသေစွာ ပြုစုလုပ်ကျွေးပြီး။ အဲဒီလို ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ကို ဘေးက ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ကနေ လှမ်းပြီး ကြည့်လိုက်ပါ။ ဒီပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်က ချီးမွမ်းထိုက်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်လို့ ပြောမလား? ကဲ့ရဲ့ထိုက်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်လို့ ပြောမလား? ချီးမွမ်းထိုက်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ပဲနော်။</p> <p>အပူဇော်ခံထိုက်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်လို့ရော မပြောနိုင်ဘူးလား? ပြောနိုင်တယ်။ ကောင်းတဲ့ ဓာတ်ငွေးတွေက သူ့သန္တာန်မှာ ကိန်းဝပ်နေတဲ့အတွက် ပစ္စုပ္ပန်မှာ ဒီပုဂ္ဂိုလ်သည် ကြီးပွားတိုးတက်နိုင်တယ်။ နောင်တမလွန်မှာ သံသရာခရီး မဆုံးသေးလို့ ဆက်ရန်ရှိသေးရင် ဒီပုဂ္ဂိုလ်အတွက် ကြီးပွားတိုးတက်မှု မဖြစ်နိုင်ဘူးလား? ဖြစ်နိုင်တယ်။ ဒါကြောင့် -</p> <p>‘‘<b>သော ကရိတွာန ကလျာဏံ၊ ပုဇ္ဇော ဟောတိ ပသံသိယော။<br> ဣဓေဝ နံ ပသံသန္တိ၊ ပေစ္စ သဂ္ဂေ ပမောဒတိ။</b>’’</p> <p><b>သော</b>၊ ထိုသူတော်ကောင်းသည်။ <b>ကလျာဏံ</b>၊ ကောင်းမှုကုသိုလ်ကို။ <b>ကရိတွာန</b>၊ ပြုကျင့်ခြင်းကြောင့်။ <b>ပုဇ္ဇော</b>၊ ပူဇော်ထိုက်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ <b>ပသံသိယော</b>၊ ချီးမွမ်းခံထိုက်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ <b>ဟောတိ</b>၊ ဖြစ်၏။ <b>ဣဓေဝ</b>၊ ဤပစ္စုပ္ပန် လောက၌ပင်လျှင်။ <b>နံ</b>၊ ထိုသူတော်ကောင်းကို။ <b>ပသံသန္တိ</b>၊ ချီးမွမ်းကြကုန်၏။ <b>ပေစ္စ</b>၊ တမလွန် နတ်ပြည်၌လည်းဘဲ။ <b>သဂ္ဂေ</b>၊ နတ်ပြည်၌။ <b>ပမောဒတိ</b>၊ နှစ်သက်ရွှင်ပြ ဝမ်းမြောက်ရပေ၏၊</p> <p>ပစ္စုပ္ပန်မှာလည်း ဘုရားအစရှိသော အရိယာသူတော်ကောင်းတို့က ဒီလို သီလကျင့်စဉ် သမာဓိကျင့်စဉ် ပညာကျင့်စဉ်တွေကို လက်တွေ့ ကျင့်ပြီးတော့ ဖြူဖြူစင်စင်ဖြင့် ဒါနကောင်းမှုကုသိုလ် တွေကို ပြုနေတဲ့အတွက် ဘုရားအစရှိသော အရိယာသူတော်ကောင်းတို့က ချီးမွမ်းတယ်။ နောင်တမလွန် လောကမှာလည်း သံသရာခရီးဆိုတာ ထင်ရှားရှိခဲ့ရင် နတ်ပြည် နတ်လောက ဗြဟ္မာ့ပြည် ဗြဟ္မာ့လောကမှာ နှစ်သက်ရွှင်ပြုံးပြီး ကြည်ကြည်လင်လင် ဝမ်းသာစွာဖြင့် နေထိုင်ရမယ်။</p> <p>ပစ္စုပ္ပန်မှာလည်း ကြီးပွားတယ်။ နောင်တမလွန်မှာလည်း မကြီးပွားဘူးလား? ကြီးပွားမယ်။ ငိုမဲ့ငိုမဲ့ ရှုံမဲ့ရှုံမဲ့ နေရတဲ့ ပုံစံမျိုး ဟုတ်သလား? မဟုတ်ဘူး။ အိမ်က မောင်းချလို့ ပေကပ်ပေကပ် လှည့်ကြည့်လှည့်ကြည့်နဲ့ ဆင်းသွားမဲ့ ပုံစံမျိုးတွေရော ဟုတ်သလား? မဟုတ်ဘူး။ အဆင့်အတန်း မြင့်နေတဲ့ ကောင်းမှုကုသိုလ်ကံတွေကို ထူထောင်ထားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်အဖို့ ပစ္စုပ္ပန်မှာပဲဖြစ်စေ သံသရာမှာပဲဖြစ်စေ အမြဲတမ်း ကြည်လင်ရွှင်ပြ ဝမ်းမြောက်ပြီးတော့ စိတ်ချမ်းသာ ကိုယ်ချမ်းသာဖြင့် နေထိုင်ရမယ်။</p> <p>ဒီလိုဆိုရင် ဒီလိုကြီးပွားတိုးတက်ရေး လမ်းစဉ်လေးတွေ လိုက်နာပြုကျင့်ဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်ပါတယ်နော်။ ဒါကြောင့် ဒီနေ့ အလှူရှင်အပေါင်းတို့လည်း သီလကျင့်စဉ်, သမာဓိကျင့်စဉ်, ပညာကျင့်စဉ်တွေကို တကယ်လက်တွေ့ ကျင့်နိုင်ပြီးတော့ ဘုရားနှစ်ခြိုက်တော်မူတဲ့ မိဘတွေကို ရိုသေစွာ ပြုစုလုပ်ကျွေးခြင်း။ သားမယား, ကျေးကျွန်, အလုပ်သမားတွေကို ရိုသေစွာ ပြုစုလုပ်ကျွေးခြင်း။ အိမ်နီးချင်း လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက် မိမိတို့အပေါ်မှာ တာဝန်ကျ ရွက်ဆောင်ပေးနေတဲ့ ဝန်ထမ်းတွေအပေါ်၌ ရိုသေစွာ ပြုစုလုပ်ကျွေးခြင်း။ ဗလိနတ်စာ ပူဇော်ခံထိုက်တဲ့ နတ်အပေါင်းတို့ကို ရိုသေစွာ ပြုစုလုပ်ကျွေးခြင်း။ သမဏ ဗြဟ္မဏအမည်ရတဲ့ သူတော်ကောင်းတွေကို ရိုသေစွာ ပြုစုလုပ်ကျွေးခြင်းဆိုတဲ့ ဒါနကောင်းမှုကုသိုလ်တွေကို ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်နိုင်ကြပါစေ။ အားထုတ်နိုင်တဲ့အတွက် ထိုသီလကျင့်စဉ်, သမာဓိကျင့်စဉ်, ပညာကျင့်စဉ်တွေရဲ့ စွမ်းအားကြောင့် ကိလေသာခပ်သိမ်းမှ လွတ်မြောက်နိုင်ကြပါစေလို့ ဆုတောင်းပန်ထွာပြီးတော့ ကဲ...ရေစက်ချ အမျှဝေကြရအောင်နော်။</p> ta0vhsyqt1j0nhozgy2ju5juirxv3ff 22072 22071 2026-06-13T16:34:46Z Tejinda 173 22072 wikitext text/x-wiki {{header | title = လိစ္ဆဝိကုမာရကသုတ် | author = ဖားအောက်တောရဆရာတော် | override_author = | editor = | translator = | contribuor = | override_contributor = | section = '''စာစစ်ရန် လိုအပ်သည်''' | previous = [[ဒုတိယဟတ္ထကသုတ်]] | previous2 = | next = [[အစ္ဆရာသုတ်]] | next2 = | year = | notes = | edition = | categories = ဖားအောက်တောရ | shortcut = | portal = }} <h3>လိစ္ဆဝိကုမာရကသုတ္တန်</h3> <h3>ပထမပိုင်း</h3> <p>၁၃၅၉-ခုနှစ် ဝါဆိုလပြည့်နေ့ ဖားအောက်တောရစင်္ကြံကျောင်း, ကျွဲတညင်းကျောင်း, စိတ္တလတောင်ကျောင်းတို့၌ ပုရိမဝါဆိုဝါကပ်တော်မူကြကုန်သော သံဃာတော် (၁၄၅)ပါး အစရှိသော အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်တို့အား ဒါယကာ, ဒါယိကာအပေါင်းတို့က ဝါဆိုသင်္ကန်း ကပ်လှူသည့် အလှူပွဲ၌ အနုမောဒနာတရားအဖြစ် ဟောကြားအပ်သော <b>လိစ္ဆဝိကုမာရကသုတ္တန်</b> တရားဒေသနာတော်။ ဒီသုတ္တန်က အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ပဉ္စကနိပါတ်မှာ မြတ်စွာဘုရား ဟောကြားထားတော်မူတဲ့ သုတ္တန်တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။</p> <p>ဒီသုတ္တန်လေးဟောကြားရတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်က ဒီနေ့ အလှူရှင်အပေါင်းတို့နှင့်တကွ တရားနာပရိတ်အပေါင်း သူတော်ကောင်းတိုင်း (သို့မဟုတ်) ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် သူတော်စင် သူတော်ကောင်းပုဂ္ဂိုလ်(အပေါင်းတိုင်း)သည် ဘာဖြစ်သလဲ? ပစ္စုပ္ပန်, သံသရာ နှစ်ဖြာ၌ ကြီးပွားတိုးတက်ဖို့ရန်အတွက် လိုလား တောင့်တနေတဲ့ စိတ်ဓာတ်ရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ များကြပါတယ်နော်။ ပစ္စုပ္ပန်မှာလည်း ကြီးပွား တိုးတက်ချင်တယ်, နောင်သံသရာမှာလည်း ကြီးပွား တိုးတက်ချင်ကြတယ်ဆိုရင် ဘုရားရှင်ရဲ့ ကြီးပွားတိုးတက်အောင် ရွက်ဆောင်တဲ့ နည်းလမ်းကောင်းလေးတွေကို သိထားဖို့တော့ မလိုဘူးလား? လိုပါတယ်နော်။</p> <p>ဘုရားရှင်က တပည့်သာဝကတွေ <b>ပစ္စုပ္ပန် ကြီးပွားတိုးတက်ရေး</b>, <b>သံသရာ ကြီးပွားတိုးတက်ရေး</b>, <b>ပစ္စုပ္ပန် သံသရာ နှစ်ဖြာ ကြီးပွားတိုးတက်ရေး</b>အတွက် နည်းလမ်းကောင်းတွေ အမျိုးမျိုး (၄၅)ဝါ ကာလပတ်လုံး ဟောကြားပြသ ဆိုဆုံးမတော်မူခဲ့ပါတယ်။ ထိုကြီးပွားတိုးတက်ရေး လမ်းစဉ်တွေထဲက ဒီနေ့ဟောမဲ့ သုတ္တန်က ကြီးပွားရေး လမ်းညွှန်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်နော်။</p> <p>ဒီသုတ္တန်က ဘယ်လို ဖြစ်ပေါ်လာသလဲဆိုတော့ - တစ်ချိန် မြတ်စွာဘုရား ဝေသာလီပြည် မဟာဝုန်တောအတွင်းမှာ တည်ရှိတဲ့ စုလစ်မွန်းချွန် အထွဋ်တပ်ထားတဲ့ ပြဿဒ်ဆောင်ဆိုပြီး နာမည်ကြီးနေတဲ့ ဂန္ဓကုဋီကျောင်းတော်မှာ မြတ်စွာဘုရား သီတင်းသုံး စံနေတော်မူခိုက် ဖြစ်တယ်။ ထိုကျောင်းတော်က ဝေသာလီပြည် အနီးမှာရှိနေတဲ့ အလွန် ကြီးကျယ်တဲ့ မဟာဝုန်တောကြီး အတွင်းမှာ တည်ရှိနေတဲ့ ကျောင်းတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။</p> <p>ဒီကျောင်းမှာ သီတင်းသုံးစဉ်အခါ မြတ်စွာဘုရားက တစ်နေ့နံနက် ဝေသာလီမြို့တွင်းမှာ ဆွမ်းခံကြွ ဆွမ်းစားခြင်းကိစ္စ ပြီးဆုံးတဲ့ အချိန်အခါမှာ မဟာဝုန်တောအတွင်းကို ဝင်ရောက်ပြီးတော့ သစ်ပင်တစ်ပင်ရင်းအောက်မှာ နေ့သန့်စင်တော်မူပါတယ်။ နေ့သန့်စင်တယ်ဆိုတာက နေ့အခါမှာ ဘုရားရှင်သည် <b>ဖလသမာပတ်</b> (သို့မဟုတ်) <b>နိရောဓသမာပတ်</b> အစရှိတဲ့ တစ်မျိုးမျိုးသော သမာပတ်ကို ဝင်စားပြီး အချိန်ကို ကုန်လွန်စေတော်မူတာကို နေ့သန့်စင်တော်မူတယ်လို့ ခေါ်ပါတယ်။ အဲဒီလို နေ့သန့်စင်တော်မူနေတဲ့ အချိန်အခါမှာ ဘာဖြစ်လာသလဲ?</p> <p>လိစ္ဆဝိမင်းသားတစ်စုတို့က အသင့်ပြင်ဆင်ထားတဲ့ လေးမြားတွေ စွဲကိုင်ပြီးတော့ ခွေးအပေါင်းခြံရံလျက် မဟာဝုန်တောအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ပြီး လာခဲ့ကြတယ်။ မုဆိုးလိုက်ဖို့ရန်ဆိုတဲ့ ဦးတည်ချက်ဖြင့် ဒီလို ဝင်လာလိုက်တဲ့အခါ သစ်ပင်တစ်ပင်ရဲ့အောက်၌ သမာပတ်ဝင်စားပြီး သီတင်းသုံး ထိုင်နေတော်မူတဲ့ မြတ်စွာဘုရားကို မြင်တွေ့ကြတယ်။ အဲဒီလို မြင်တွေ့လိုက်တဲ့ ချိန်ခါကျတော့ ဘာလုပ်သလဲ?</p> <p>မိမိတို့ အသင့်ပြင်ဆင်ပြီး ယူဆောင်ခဲ့တဲ့ လေးတွေ, မြားတွေ အားလုံး လွှင့်ပစ် လိုက်ပြီးတော့ ခွေးတွေကို သင့်တော်တဲ့ တစ်နေရာ မောင်းနှင်လိုက်တယ်။ မောင်းနှင်ပြီးတဲ့ ချိန်ခါကျတော့မှ မြတ်စွာဘုရား ရှိရာဘက်သို့ လက်အုပ်ချီမိုး ရှိခိုးပြီးတော့ မြတ်စွာဘုရားကို ရိုသေစွာ ချဉ်းကပ်ပြီးတော့ ထိုင်နေကြတယ်။ လက်အုပ်ကလေးတွေ ကိုယ်စီချီပြီးတော့နော်။</p> <p>အဲဒီ အချိန်ခါမှာ ဘာဖြစ်လာသလဲဆိုတော့ မဟာနာမ်လိစ္ဆဝိမင်းသား တစ်ဦးကလည်း မဟာဝုန်တောအတွင်းမှာ အညောင်းပြေ လမ်းလျှောက်ပြီးတော့ လာခဲ့ပါတယ်။ လမ်းလျှောက်ရင်းနဲ့ ဒီလိစ္ဆဝိမင်းသားလေးတွေ တိတ်ဆိတ် ငြိမ်သက်စွာဖြင့် လက်အုပ်ချီပြီးတော့ ဘုရားရှင်ကို ဆည်းကပ်ခစားနေတာ မြင်လိုက်တော့ စိတ်ထဲမှာ သိပ်ဝမ်းသာသွားတယ်နော်။ ဝမ်းသာသွားတဲ့အတွက် ဒီမဟာနာမ်လိစ္ဆဝိမင်းသားက ဘာလုပ်သလဲ? ဘုရားရှင်ရှိရာ ချဉ်းကပ်ပြီး မြတ်စွာဘုရားကို ရိုသေစွာ ရှိခိုးတယ်။ သင့်တင့်လျောက်ပတ်တဲ့ တစ်နေရာမှာ ထိုင်တယ်။ ထိုင်ပြီးတဲ့ ချိန်ခါကျတော့မှ မဟာနာမ်လိစ္ဆဝိမင်းသားက နေပြီးတော့ ဝမ်းမြောက်တဲ့ <b>ဥဒါန်းစကား</b>လေးတစ်ခု မြွက်ကြားတယ်။ ဘယ်လိုလဲ?</p> <p>‘‘<b>ဘဝိဿန္တိ ဝဇ္ဇီ၊ ဘဝိဿန္တိ ဝဇ္ဇီ</b>’’<br> <b>ဘန္တေ</b>၊ ဘုန်းတော်နေဝန်း ထွန်းလင်းတောက်ပတော်မူပါပေသော မြတ်စွာဘုရား...။ <b>ဝဇ္ဇီ</b>၊ ဝဇ္ဇီတိုင်းသားပြည်သူတို့သည်။ <b>ဘဝိဿန္တိ</b>၊ ကြီးပွားတိုးတက်ကြပါကုန်လတ္တံ။ <b>ဘန္တေ</b>၊ ဘုန်းတော်နေဝန်း ထွန်းလင်း တောက်ပတော်မူပါပေသော မြတ်စွာဘုရား ...။ <b>ဝဇ္ဇီ</b>၊ ဝဇ္ဇီတိုင်းသားပြည်သူတို့သည်။ <b>ဘဝိဿန္တိ</b>၊ ကြီးပွားတိုးတက် ကြပါကုန်လတ္တံ။ <b>ဣတိ</b>၊ ဤသို့။ <b>အဝေါစ</b>၊ လျှောက်ထားခဲ့လေပြီး၏။</p> <p>ဝဇ္ဇီတိုင်းသူပြည်သားတွေ (သို့မဟုတ်) ဝဇ္ဇီလိစ္ဆဝိမင်းသားတွေ ကြီးပွားတိုးတက် ကြပါကုန်လိမ့်မယ် မြတ်စွာဘုရားဆိုပြီးတော့ ဒီစကားလေး လျှောက်ထားတယ်။ စဉ်းစားကြည့်ပေါ့နော်။ မိမိတို့ မွေးထုတ်ထားတဲ့ သားငယ်, သမီးငယ်တွေ ယဉ်ကျေးသိမ်မွေ့တဲ့ ကာယကံ, ဝစီကံ, မနောကံဖြင့် ခုလို သက်တော်ထင်ရှား ဘုရားတစ်ဆူကို ရိုသေစွာ ဆည်းကပ်ခစားပြီး ယဉ်ကျေး သိမ်မွေ့နေတဲ့ အမူအရာလို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ လက်အုပ်ချီပြီး ထိုင်ခြင်း, ရှိခိုးခြင်း, ပူဇော်ခြင်းဆိုတဲ့ အမူအရာတစ်ခုဖြင့် ဆည်းကပ်ခစားနေတာ မြင်တွေ့ခဲ့ရမယ်ဆိုရင် မိဘရှင်တွေရဲ့သန္တာန်မှာ အေးမြကြည်လင်နေတဲ့ ကုသိုလ်တရားတွေ တိုးပွားပြီး မလာဘူးလား? လာနိုင်ပါတယ်နော်။</p> <p>အေး ... ဒီပုံစံအတိုင်းပဲ။ မဟာနာမ်လိစ္ဆဝိမင်းသားကလည်း မိမိရဲ့ ငယ်ရွယ်နုနယ်နေတဲ့ လိစ္ဆဝိမင်းသားငယ်လေးတွေက ယခုလို ဘုရားရှင်ကို ယဉ်ကျေးသိမ်မွေ့တဲ့ အမူအရာဖြင့် လက်အုပ်ချီပြီးတော့ တိတ်ဆိတ် ငြိမ်သက်စွာဖြင့် ထိုင်ပြီးနေတဲ့ အမူအရာတစ်ခုကို ကြည့်ပြီးတော့ သိပ်ဝမ်းသာနေတယ်။ တို့လိစ္ဆဝိတွေတော့, တို့ဝဇ္ဇီတိုင်းသားပြည်သူတွေတော့ ကြီးပွားတိုးတက်ကြလိမ့်မယ်။ ဒီလိုမြင်တယ်နော်။</p> <p>ဒါလေး ဘုန်းကြီးပြောတာ ရည်ရွယ်ချက် ရှိပါတယ်နော်။ ခုလို နေ့ထူး နေ့မြတ်လို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ အချိန်ခါကာလတွေမှာ မိမိတို့ရဲ့ နီးစပ်ရာ နီးစပ်ရာ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတွေကို သားငယ်, သမီးငယ်, မြေးငယ်တွေ ခေါ်ဆောင်ပြီးတော့ လာကြတယ်။ ဒီသားငယ်, သမီးငယ်လေးတွေက ဟိုပြေးလိုက် ဒီပြေးလိုက် ဟိုဆူလိုက် ဒီဆူလိုက် ဟိုအော်လိုက် ဒီအော်လိုက် ခုန်လိုက် ပေါက်လိုက် ပြုလုပ်နေတာကို မိဘတွေ ဘက်က ဆိုဆုံးမသင့်သလား? ဆိုဆုံးမ မသင့်ဘူးလား? ဆိုဆုံးမသင့်တယ်နော်။ ယဉ်ကျေးသိမ်မွေ့တဲ့ အမူအရာလေးတွေ ဒီနေရာမှာ ပုံသွင်းပေးရမယ်။</p> <p>ဒီသားငယ် သမီးငယ်လေးတွေကို ခုလို ချိန်ရွယ်ထဲကနေ ယဉ်ကျေးအောင်, သိမ်မွေ့အောင် ပုံမသွင်းနိုင်ဘူးဆိုလို့ရှိရင် ဒီဆိုဆုံးမ ခက်ခဲနေတဲ့ ဒီအပြုအမူလေးတွေက ကြီးပြင်းတဲ့ အချိန်အထိ ကပ်ပြီး ပါသွားတတ်ပါတယ်နော်။ ငယ်ရွယ်နုနယ်တဲ့ချိန်ခါမှာ မိဘ ဘိုးဘွား ဆရာသမားတို့ရဲ့ ဆိုဆုံးမမှုကို တုပ်ဝပ်ရိုကျိုး ရိုသေစွာ နာယူနေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေ များသောအားဖြင့် ကြီးပြင်းလာတဲ့ အချိန်အခါမှာလဲ ထိုမိဘ ဆရာသမား ဆွေမျိုးသားချင်းတို့ရဲ့ ဆရာသမားတို့ရဲ့ ဆိုဆုံးမမှုကို ဆက်လက်ပြီး နာယူနိုင်တဲ့ စွမ်းအင်လေးတွေ ပေါ်လာတတ်တယ်။ မွေးပေးရတယ်နော်။ အဲဒီလို ဓာတ်ကောင်းလေးတွေကို တဖြည်းဖြည်း မွေးပေးလိုက်တော့ ဒီဓာတ်တွေက ရင့်ကျက်လာပြီဆိုလို့ရှိရင် ရင့်ကျက်လာတဲ့ ဒီဓာတ်ငွေ့တွေက ထိုသူတော်ကောင်းကို ပစ္စုပ္ပန် သံသရာ နှစ်ဖြာမှာ ကြီးပွားတိုးတက်သွားအောင် ဆောင်ရွက်ပေးမယ်။ ဒီတော့ ဒီအချက်ကို မဟာနာမ်လိစ္ဆဝီမင်းသားကြီးက မြင်လိုက်တဲ့အတွက် သိပ်ပြီး ဝမ်းသာလို့ မြတ်စွာဘုရားကို လျှောက်ထားလိုက်တော့ ဘုရားရှင်က ဘာအမိန့်ရှိလဲ?</p> <p>‘‘<b>ကိံ ပန တွံ၊ မဟာနာမ၊ ဧဝံ ဝဒေသိ -- ’ဘဝိဿန္တိ ဝဇ္ဇီ၊ ဘဝိဿန္တိ ဝဇ္ဇီ’ တိ?</b>’’<br> <b>မဟာနာမ</b>၊ ဒကာတော် မဟာနာမ်မင်းသား...။ <b>ကိံ ပန</b>၊ အဘယ်အကြောင်းကြောင့်။ <b>တွံ</b>၊ သင်သည်။ ‘‘<b>ဘဝိဿန္တိ ဝဇ္ဇီ၊ ဘဝိဿန္တိ ဝဇ္ဇီ</b>’’ <b>တိ</b>၊ ဝဇ္ဇီတိုင်းသားပြည်သူတို့သည် ကြီးပွားတိုးတက်ကြပါကုန်လတ္တံ၊ ဝဇ္ဇီတိုင်းသားပြည်သူတို့သည် ကြီးပွားတိုးတက်ကြပါကုန်လတ္တံ ဟူ၍။ <b>ဧဝံ</b>၊ ဤသို့လျှင်။ <b>ဝဒေသိ</b>၊ ပြောဆိုလျှောက်ထား၍ နေပါသနည်း။</p> <p>ဘယ်လိုအကြောင်းကို သင် အစွဲပြုပြီးတော့ ဝဇ္ဇီတိုင်းသားတို့သည် တိုးတက်ကြီးပွား ကြပါကုန်လိမ့်မယ်။ ဝဇ္ဇီတိုင်းသားတွေ, ဝဇ္ဇီပြည်သူပြည်သားတို့ ဝဇ္ဇီမင်းသားတို့သည် ကြီးပွားတိုးတက် ကြပါလိမ့်မယ်ဆိုပြီးတော့ ဒီစကားတွေကို သင်မဟာနာမ်ဒါယကာတော် မင်းသားက ဘာ့ကြောင့် လျှောက်ထားနေရသလဲ? ဒီလိုမေးခွန်းမေးလိုက်တဲ့ အချိန်ခါကျတော့မှ မဟာနာမ်မင်းကြီးက ဘာပြန်ပြီး လျှောက်ထားသလဲ?</p> <p>‘‘<b>ဣမေ၊ ဘန္တေ၊ လိစ္ဆဝိကုမာရကာ စဏ္ဍာ ဖရုသာ အပါနုဘာ။ ယာနိပိ တာနိ ကုလေသု ပဟေဏကာနိ ပဟီယန္တိ၊ ဥစ္ဆူတိ ဝါ ဗဒရာတိ ဝါ ပူဝါတိ ဝါ မောဒကာတိ ဝါ သံကုလိကာတိ ဝါ၊ တာနိ ဝိလုမ္ပိတွာ ဝိလုမ္ပိတွာ ခါဒန္တိ</b>’’<br> <b>ဘန္တေ</b>၊ ဘုန်းတော်နေဝန်း ထွန်းလင်းတောက်ပတော်မူပါပေသော မြတ်စွာဘုရား...။ <b>ဣမေ လိစ္ဆဝိကုမာရကာ</b>၊ ဤလိစ္ဆဝိမင်းသားငယ်တို့သည်။ <b>စဏ္ဍာ</b>၊ ခက်ထန်သော စိတ်ထားရှိကြပါကုန်၏။ <b>ဖရုသာ</b>၊ ကြမ်းတမ်းသော ကိုယ်အမူအရာ နှုတ်အမူအရာ စိတ်အမူအရာ ရှိကြပါပေကုန်၏။ <b>အပါနုဘာ</b>၊ အလွန် မာနကြီးကြပါကုန်၏။</p> <p>မြတ်စွာဘုရား ...ခုဘုရားရှင်ရဲ့ မျက်မှောက်တော် ရောက်ရှိလာတဲ့ ဒီလိစ္ဆဝိမင်းသားငယ်လေးတွေဟာ ကိုယ်အမူအရာ, နှုတ်အမူအရာ, စိတ်အမူအရာတွေ ကြည့်လိုက်လို့ရှိရင် အလွန် ခက်ထန် ကြမ်းတမ်း တင်းမာနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ဖြစ်ကြပါတယ်။ မာနကလည်း သိပ်ကြီးကြပါတယ် မြတ်စွာဘုရား ...။</p> <p><b>ဥစ္ဆူတိ ဝါ</b>၊ ကြံတို့ကိုလည်းကောင်း။ <b>ဗဒရာတိ ဝါ</b>၊ ဆီးသီးတို့ကိုလည်းကောင်း။ <b>ပူဝါတိ ဝါ</b>၊ မုန့်တို့ကိုသော်လည်းကောင်း။ <b>မောဒကာတိ ဝါ</b>၊ ကတွတ်မုန့်တို့ကိုသော်လည်းကောင်း။ <b>သံကုလိကာတိ ဝါ</b>၊ နှမ်းပြစ်တို့ကိုလည်းကောင်း။ <b>ကုလေသု</b>၊ အမျိုးနွယ်တို့၌။ <b>ယာနိပိ တာနိ ပဟေဏကာနိ</b>၊ အကြင် လက်ဆောင်ပဏ္ဏာတို့ကို။ <b>ပဟီယန္တိ</b>၊ ပို့စေအပ်ပါကုန်၏။ <b>တာနိ</b>၊ ထိုလက်ဆောင်ပဏ္ဏာတို့ကို။ <b>ဝိလုမ္ပိတွာ ဝိလုမ္ပိတွာ</b>၊ လုယက်ကြကုန်၍ လုယက်ကြကုန်၍။ <b>ခါဒန္တိ</b>၊ ခဲစားကြပါကုန်သည် မြတ်စွာဘုရား။</p> <p>ဒီမင်းသားငယ်လေးတွေက ဘယ်လောက် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်ပြီးတော့ မာန်မာနကြီးသလဲ စိတ်အမူအရာ, ကိုယ်အမူအရာ, နှုတ်အမူအရာတွေ ရိုင်းစိုင်းကြသလဲဆိုရင် - တပည့်တော်တို့ရဲ့ လိစ္ဆဝိ ဝဇ္ဇီအမျိုးအနွယ်တွေမှာ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ယခုလိုပေါ့။ ဝါဆိုလပုံစံမျိုးလိုပေါ့လေ။ ရိုသေလေးစားတဲ့ အနေအားဖြင့် တစ်ဦးကိုတစ်ဦး မုန့်တွေ သွားပြီး ပို့ကြတယ်။ စားဖွယ် သောက်ဖွယ်တွေ သွားပြီး ပို့ကြတယ်။ ကြံတွေ, ဆီးသီးတွေ, ကတွတ်မုန့်တွေ, နှမ်းပြစ်မုန့်တွေ စသည်ဖြင့် မိမိတို့ စွမ်းအားရှိသလို စားဖွယ် သောက်ဖွယ်တွေကို သွားပြီး ပို့ဆောင်ကြတယ်။ အဲဒီလို ပို့ဆောင်တာကို တွေ့ပြီဆိုရင် လိစ္ဆဝိမင်းသားငယ်လေးတွေက ဘာလုပ်သလဲ လမ်းကနေပြီးတော့ လုလုပြီး စားကြပါတယ် မြတ်စွာဘုရား...ဒါတင်လားဆိုတော့ မကသေးဘူး။</p> <p>‘‘<b>ကုလိတ္ထီနမ္ပိ ကုလကုမာရီနမ္ပိ ပစ္ဆာလိယံ ခိပန္တိ။ တေ ဒါနိမေ တုဏှီဘူတာ တုဏှီဘူတာ ပဉ္ဇလိကာ ဘဂဝန္တံ ပယိရုပါသန္တီ</b>’’<br> <b>ဘန္တေ</b>၊ ဘုန်းတော်နေဝန်း ထွန်းလင်းတောက်ပပါပေသော မြတ်စွာဘုရား...။ <b>တေ</b>၊ ထိုလိစ္ဆဝိမင်းသားငယ်တို့သည်။ <b>ကုလိတ္ထီနမ္ပိ</b>၊ အမျိုးသမီးကြီးတို့၏လည်းကောင်း။ <b>ကုလကုမာရီနမ္ပိ</b>၊ အမျိုးသမီး အပျိုတို့၏လည်းကောင်း။ <b>ပစ္ဆာလိယံ</b>၊ နောက်မှ လိုက်၍ လိုက်၍။ <b>ခိပန္တိ</b>၊ ကျောကုန်းကို ခြေထောက်ဖြင့် ကန်ကျောက်ကြပါသည် မြတ်စွာဘုရား ...။</p> <p>ဘယ်လောက် ရက်စက်တယ်ဆိုတာ ကြည့်နော်။ ရိုင်းစိုင်းတဲ့ အမူအရာတွေ။ အမျိုးသမီးကြီးတွေ သွားပြီဆိုရင် နောက်ကနေ လိုက်လိုက်ပြီး ကျောကုန်းကို ခြေထောက်နဲ့ လိုက်လိုက် ကန်ကြတယ်။ အမျိုးသမီး အပျိုအရွယ်တွေ သွားကြပြီဆိုရင်လည်း ဒီလိစ္ဆဝိမင်းသားတွေက ငါတို့ မင်းသားတွေပဲဆိုတဲ့ မာန်မာနတွေ ရစ်ထန်ပြီးတော့ ကြမ်းတမ်းတဲ့ ကိုယ်အမူအရာဖြင့် နောက်ကနေ လိုက်လိုက်ပြီးတော့ ခြေထောက်နဲ့ ကန်ကြတယ်နော်။</p> <p><b>တေ</b>၊ ဤလိစ္ဆဝိမင်းသားငယ်တို့သည်ကား။ <b>ဣဒါနိ</b>၊ ယခုအခါ၌။ <b>တုဏှီဘူတာ တုဏှီဘူတာ</b>၊ ဆိတ်ဆိတ်နေကြကုန်သည်ဖြစ်၍ တိတ်ဆိတ်စွာ နေထိုင်ကြကုန်သည်ဖြစ်၍။ <b>ပဉ္ဇလိကာ</b>၊ လက်အုပ်ချီမိုးကြကုန်လျက်။ <b>ဘဂဝန္တံ</b>၊ ဘုန်းတော်ခြောက်စုံ တန်ခိုးဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံသော ဘုရားရှင်ကို။ <b>ပယိရုပါသန္တိ</b>၊ ဆည်းကပ်ခစား၍ နေကြပါသည် မြတ်စွာဘုရား။ <b>ဣတိ</b>၊ ထို့ကြောင့်။ <b>ဝဇ္ဇီ</b>၊ ဝဇ္ဇီမင်းသားတို့သည်။ <b>ဘဝိဿန္တိ</b>၊ ကြီးပွား တိုးတက် ကြပါကုန်လတ္တံ။ <b>ဣတိ</b>၊ ဤသို့။ <b>အဝေါစ</b>၊ လျှောက်ထားတော်မူခြင်း ဖြစ်ပါပေသည် မြတ်စွာဘုရား ...။</p> <p>ယခုအခါ ကြည့်လိုက်ရင် ဒီမင်းသားငယ်လေးတွေက တိတ်ဆိတ် ငြိမ်သက်ပြီးတော့ ဘုရားရှင် ရှိရာဘက်ကို လက်အုပ်ချီပြီးတော့ ရိုသေစွာ ခစားနေတာကို တပည့်တော် တွေ့ရပါတယ် မြတ်စွာဘုရား ...။ ဒါကြောင့် ဒီဝဇ္ဇီမင်းသားတွေအဖို့ ကြီးပွားတိုးတက် ကြပါလိမ့်မယ်ဆိုပြီးတော့ တပည့်တော် လျှောက်ထားခြင်း ဖြစ်ပါတယ်ဆိုပြီးတော့ ဒီစကားလေး ပြန်ပြီးတော့ တင်ပြလျှောက်ထားတယ်။ အဲဒီလို တင်ပြလျှောက်ထားတဲ့ အချိန်ခါကျတော့မှ ဘုရားရှင်က ကြီးပွားတိုးတက်ကြောင်းဖြစ်တဲ့ လမ်းစဉ်(၅)ခုကို ဟောပေးပါတယ်နော်။</p> <p>နံပါတ်(၁)...တိုးတက်ကြီးပွားကြောင်းဖြစ်တဲ့ လမ်းစဉ်က ဘာလဲ?</p> <p>‘‘<b>ယဿ ကဿစိ၊ မဟာနာမ၊ ကုလပုတ္တဿ ပဉ္စ ဓမ္မာ သံဝိဇ္ဇန္တိ -- ယဒိ ဝါ ရညော ခတ္တိယဿ မုဒ္ဓါဝသိတ္တဿ၊ ယဒိ ဝါ ရဋ္ဌိကဿ ပေတ္တနိကဿ၊ ယဒိ ဝါ သေနာယ သေနာပတိကဿ၊ ယဒိ ဝါ ဂါမဂါမဏိကဿ၊ ယဒိ ဝါ ပူဂဂါမဏိကဿ၊ ယေ ဝါ ပန ကုလေသု ပစ္စေကာဓိပစ္စံ ကာရေန္တိ၊ ဝုဒ္ဓိယေဝ ပါဋိကင်္ခါ၊ နော ပရိဟာနိ</b>’’<br> <b>မဟာနာမ</b>၊ ဒါယကာတော် မဟာနာမ်မင်းသား ...။ <b>ယဒိ ဝါ ရညော ခတ္တိယဿ မုဒ္ဓါဝသိတ္တဿ</b>၊ ရေမြေကို အစိုးရသော ဦးထိပ်ထက်၌ ဘိသိက်သွန်းလောင်းအပ်ပြီးသော မင်းအားဖြစ်စေ။ <b>ယဒိ ဝါ ရဋ္ဌိကဿ ပေတ္တနိကဿ</b>၊ အဖ၏ အမွေဥစ္စာကို ဆက်ခံသော မြို့စားရွာစားအားပင် ဖြစ်စေ။ <b>ယဒိ ဝါ သေနာယ သေနာပတိကဿ</b>၊ စစ်တပ်ကို ဦးစီး ချုပ်ကိုင်ရသော စစ်ဦးစီးချုပ်အား ဖြစ်ချင်ဖြစ်ပါစေ။ <b>ယဒိ ဝါ ဂါမဂါမဏိကဿ</b>၊ အကြင်ရွာကို စိုးမိုးအုပ်ချုပ်အပ်သော ရွာသူကြီးအားဖြစ်စေ။ <b>ယဒိ ဝါ ပူဂဂါမဏိကဿ</b>၊ အကြင် အသင်းအဖွဲ့ တစ်ခုကို ကြီးမှူးအုပ်ချုပ်ရသော အသင်းလူကြီး ဥက္ကဋ္ဌအားဖြစ်စေ။ <b>ယေ ဝါ ပန</b>၊ အကြင်ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်ကား။ <b>ကုလေသု</b>၊ အမျိုးအနွယ်တို့၌။ <b>ပစ္စေကာဓိပစ္စံ</b>၊ အသီးသီး အစိုးရခြင်း အာဏာရှိခြင်း အမှုလုပ်ငန်းရပ်ကို။ <b>ကာရေန္တိ</b>၊ ပြုလုပ်၍ နေကြရလေကုန်၏။ <b>တေသံ</b>၊ ထိုအာဏာရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တို့အားဖြစ်စေ။ <b>ယဿ ကဿစိ ကုလပုတ္တဿ</b>၊ အကြင် အမှတ်မထား တစ်စုံတစ်ယောက်သော အမျိုးကောင်းသား အမျိုးကောင်းသမီးအား။ <b>ပဉ္စ ဓမ္မာ</b>၊ ငါးပါးကုန်သော တရားတို့သည်။ <b>သံဝိဇ္ဇန္တိ</b>၊ ထင်ရှားရှိကြလေကုန်၏။ <b>တဿ</b>၊ ထိုကဲ့သို့ ငါးမျိုးသော တရား ထင်ရှားရှိနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့သန္တာန်၌။ <b>ဝုဒ္ဓိယေဝ</b>၊ ကြီးပွားတိုးတက်ခြင်းကိုသာလျှင်။ <b>ပါဋိကင်္ခါ</b>၊ မချွတ်ဧကန် ရလိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်အပ်ပါပေ၏။ <b>ပရိဟာနိ</b>၊ ဆုတ်ယုတ်ပျက်စီးခြင်းကို။ <b>နော</b>၊ အလိုမရှိအပ် (မမျှော်လင့်အပ်) ပါပေ။</p> <p>ဒကာတော် မဟာနာမ်မင်းသား ...ရေမြေကို အစိုးရတဲ့ တိုင်းပြည်အုပ်ချုပ် မင်းလုပ်နေတဲ့ ဦးထိပ်ထက်မှာ အဘိသိက် သွန်းဖြန်းအပ်ပြီးတဲ့ မင်းပဲဖြစ်ချင်ဖြစ်ပါစေ။ ဖခမည်းတော်ရဲ့ အမွေအနှစ်ဖြစ်တဲ့ မြို့တွေ, ရွာတွေကို အပိုင်စားရတဲ့ မြို့စားရွာစားပဲ ဖြစ်ချင်ဖြစ်ပါစေ။ စစ်တပ်ကို ဦးစီးချုပ်ကိုင်နေရတဲ့ စစ်ဦးစီးချုပ်ပဲ ဖြစ်ချင်ဖြစ်ပါစေ။ ရွာကို စိုးမိုးအုပ်ချုပ်နေရတဲ့ ရွာသူကြီးပဲ ဖြစ်ချင်ဖြစ်ပါစေ။ အသင်းအဖွဲ့တစ်ခုမှာ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တင်မြှောက်ခံရတဲ့အတွက် အသင်းအဖွဲ့ကို စိုးမိုးအုပ်ချုပ်နေတဲ့ အသင်းအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌလူကြီးပဲ ဖြစ်ချင်ဖြစ်ပါစေ။ မိမိတို့ရဲ့အမျိုးအနွယ်မှာ ရာထူးဌာနန္တရ အသီးအသီးကို ကြီးမှူးအုပ်ချုပ်နေရတဲ့ အာဏာရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ပဲ ဖြစ်ချင်ဖြစ်ပါစေ။</p> <p>ဘယ်ပုဂ္ဂိုလ်မျိုးမဆို ဒီပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့သန္တာန်မှာ တရားငါးမျိုး ထင်ရှားရှိမယ်ဆိုရင် ထိုတရားငါးမျိုး ထင်ရှားရှိနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တို့ရဲ့သန္တာန်၌ ကြီးပွားတိုးတက်ခြင်းကိုသာလျှင် မျှော်လင့်အပ်ပါတယ်။ ဆုတ်ယုတ်ပျက်စီးခြင်းကို ဘယ်တော့မှ မမျှော်လင့်အပ်ဘူးနော်။ ပစ္စုပ္ပန်မှာပဲဖြစ်စေ, နောင်တမလွန် သံသရာမှာပဲဖြစ်စေ။ အမြဲတမ်း ကြီးပွားတိုးတက်မယ်။ ဘယ်တော့မှ မဆုတ်ယုတ်ဘူးဆိုရင် ဒီတရားမျိုးတွေ လိုက်နာဖို့ မကောင်းဘူးလား? လိုက်နာဖို့ ကောင်းတယ်။ ဘာတွေလဲ နံပါတ်(တစ်) နော်။</p> <p>‘‘<b>ဣဓ၊ မဟာနာမ၊ ကုလပုတ္တော ဥဋ္ဌာနဝီရိယာဓိဂတေဟိ ဘောဂေဟိ ဗာဟာဗလပရိစိတေဟိ သေဒါဝက္ခိတ္တေဟိ ဓမ္မိကေဟိ ဓမ္မလဒ္ဓေဟိ မာတာပိတရော သက္ကရောတိ ဂရုံ ကရောတိ မာနေတိ ပူဇေတိ</b>’’</p> <p><b>မဟာနာမ</b>၊ ဒကာတော် မဟာနာမ်မင်းသား...။ <b>ဣဓ</b>၊ ဤလူ့လောက၌။ <b>ကုလပုတ္တော</b>၊ အမျိုးကောင်းသားသည်။ <b>ဥဋ္ဌာနဝီရိယာဓိဂတေဟိ</b>၊ ထကြွလုံ့လဝီရိယဖြင့် ဆည်းပူးရှာဖွေ၍ ရရှိအပ်ကုန်သော။</p> <p>လုံ့လဝီရိယစိုက်ပြီး ရှာဖွေလို့ ရရှိထားအပ်တဲ့ လှူဖွယ်ဝတ္ထုတွေပဲနော် ဒီနေ့ လှူဖွယ်ဝတ္ထုပုံစံမျိုးပဲ။</p> <p><b>ဥဋ္ဌာနဝီရိယာဓိဂတေဟိ</b>၊ ထကြွလုံ့လဝီရိယဖြင့် ဆည်းပူးရှာဖွေ၍ ထားအပ်ကုန်သော။ <b>ဗာဟာဗလပရိစိတေဟိ</b>၊ လက်ရုံးအားကိုး၍ ဆည်းပူးထားအပ်ကုန်သော။ <b>သေဒါဝက္ခိတ္တေဟိ</b>၊ ချွေးဒီးဒီးကျအောင် ရှာဖွေစုဆောင်း၍ ထားအပ်ကုန်သော။ <b>ဓမ္မိကေဟိ</b>၊ တရားနှင့် လျှော်ညီကုန်သော။ <b>ဓမ္မလဒ္ဓေဟိ</b>၊ တရားသောနည်းလမ်းဖြင့် ရှာဖွေ၍ ရရှိအပ်ကုန်သော။ <b>ဘောဂေဟိ</b>၊ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ဖြင့်။ <b>မာတာပိတရော</b>၊ မိဘနှစ်ပါးတို့ကို။ <b>သက္ကရောတိ</b>၊ ရိုသေ၏။ <b>ဂရုံ ကရောတိ</b>၊ လေးစား၏။ <b>မာနေတိ</b>၊ မြတ်နိုး၏။ <b>ပူဇေတိ</b>၊ ပူဇော်၏၊</p> <p>ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက် လက်ရုံးကနေပြီးတော့ အားကိုးဖြင့် ရှာဖွေထားလိုက်တာ။ ထကြွလုံ့လဝီရိယဖြင့် ရှာဖွေထားလိုက်တာ။ ချွေးဒီးဒီးကျအောင် နဖူးကချွေး ခြေမကျတဲ့အထိ ရှာဖွေထားအပ်တဲ့ စီးပွားဥစ္စာတွေရှိတယ်။ ဒီစီးပွားဥစ္စာတွေက တရားနဲ့ လျှော်ညီတဲ့ စီးပွားဥစ္စာတွေလည်း ဖြစ်တယ်။ တရားသောနည်းလမ်းဖြင့် ရှာဖွေရရှိထားတာဖြစ်တယ်။ တရားသော နည်းလမ်းဖြင့် ရှာဖွေရရှိထားအပ်တဲ့ စီးပွားဥစ္စာတွေရှိကြတယ်။ ဒီနေ့ သင်္ကန်း, ထီး, ဖိနပ်အစရှိတဲ့ လှူဖွယ်ဝတ္ထုတွေကို ဖားအောက်တောရစင်္ကြံကျောင်း ကျွဲဒညင်းကျောင်း စိတ္တလတောင်ကျောင်းတို့၌ ပုရိမဝါဆိုဝါကပ်တော်မူကြတဲ့ သံဃာ (၁၄၅)ပါး အမှူးရှိနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တို့အား လှူဒါန်းနေတဲ့ လှူဖွယ်ဝတ္ထုတွေလိုပဲ။</p> <p>တရားသောနည်းလမ်းဖြင့် ရှာဖွေရရှိထားအပ်တဲ့ ဒီလှူဖွယ်ဝတ္ထု ပစ္စည်းစုတွေနဲ့ ဘာလုပ်သလဲ? အမျိုးကောင်းသား တစ်ယောက်ကနော်။ ကြီးပွားတိုးတက်ခြင်းကို တောင့်တနေတဲ့ သူတော်ကောင်းသည် ဘာလုပ်ရသလဲ? နံပါတ် <b>တစ်</b> မိဘနှစ်ပါးတို့ကို ရိုသေရမယ်, လေးစားရမယ်, မြတ်နိုးရမယ်, ပူဇော်ရမယ်။ မိဘကို ရိုသေလေးစား မြတ်နိုးနေတဲ့, ပူဇော်နေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ဘယ်လိုအကျိုးရှိတယ်ဆိုတာကို ဘုရားရှင်က ဟောချင်တာနော်။ အဲဒီလို မိဘကို ရိုသေမှု, လေးစားမှု, မြတ်နိုးမှု, ပူဇော်မှု ရှိရမယ်။ ရိုသေသင့်သလောက်တော့ ရိုသေတယ်။ ဒါပေမဲ့ လေးစားမှု မရှိဘူး။ ဒါလည်း ပုံမကျဘူး။ လေးတော့လေးစားတယ် မြတ်နိုးမှု မရှိဘူး။ ဒါလည်း ပုံမကျဘူး။ မြတ်နိုးတော့ မြတ်နိုးပါရဲ့ နည်းနည်းလေးမှ ပူဇော်မှု မရှိဘူး။ ဒါလည်း ပုံကျပါ့မလား? ပုံမကျဘူးနော်။</p> <p>လောကမှာ များသောအားဖြင့် ဘုန်းကြီး ဗဟုသုတရှိသလောက် ကြည့်စမ်းကြည့်ပါတယ်နော်။ မိဘတွေဘက်ကဆိုရင် သားသမီးတွေအတွက် ရှိတာအကုန် ကုန်ချင်လည်းကုန်ပါစေ ရင်းနှီးစိုက်ထုတ်ပြီးတော့ကို အသက်ရအောင် လုယူကြတယ်။ ဒါပေမဲ့ မိဘတစ်ဦး ပြဿနာတစ်ခုခုပေါ်လို့ ကျန်းမာရေး ချို့တဲ့လာပြီဆိုရင် သားသမီးဘက်ကနေပြီးတော့ ရှိတဲ့ပစ္စည်းကို အကုန် ကုန်ချင်ကုန်ပါစေဆိုပြီးတော့ ကျကျနန ရိုရိုသေသေ လေးလေးစားစား မြတ်မြတ်နိုးနိုးဖြင့် ပူဇော်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုတာကတော့ တော်တော်လေး ရှားလိမ့်မယ်လို့ ဘုန်းကြီးထင်ပါတယ်။ ဘယ်နှယ့်တုန်း ဒကာကြီးတွေ မှားကြလား, မှန်ကြလား? (မှန်ပါတယ်ဘုရား)။</p> <p>သားသမီးအတွက်ကို မိဘက စွန့်လွှတ်နိုင်ပေမဲ့၊ မိဘအတွက်ကျတော့ သားသမီးက စွန့်လွှတ်နိုင်တဲ့ စိတ်ထားရှိတဲ့ပုဂ္ဂိုလ် တော်တော်နည်းတယ်။ ဘုရားရှင်က ပစ္စုပ္ပန်, သံသရာနှစ်ဖြာမှာ ကြီးပွားတိုးတက်ချင်ရင် ဒီစွန့်လွှတ်ရေး လမ်းစဉ်တစ်ခု ပြုကျင့်သင့်တယ်ဆိုတာကို မြတ်စွာဘုရားက တင်ပြတယ်နော်။ ဘာဖြစ်လို့ ဒီလိုစွန့်လွှတ်တာလဲ? ကြီးပွားတိုးတက်မှုနဲ့ ဘယ်လို ဆက်သွယ်နေသလဲ? မေးစရာရှိတယ်။ ဒီအပိုင်းလေးကို မြတ်စွာဘုရားက ဆက်ပြီး ဟောတယ်။</p> <p>‘‘<b>တမေနံ မာတာပိတရော သက္ကတာ ဂရုကတာ မာနိတာ ပူဇိတာ ကလျာဏေန မနသာ အနုကမ္ပန္တိ စိရံ ဇီဝ၊ ဒီဃမာယုံ ပါလေဟိ။</b>’’</p> <p><b>သက္ကတာ</b>၊ အရိုအသေ ပြုခံရကုန်သော။ <b>ဂရုကတာ</b>၊ အလေးစား ခံကြရကုန်သော။ <b>မာနိတာ</b>၊ မြတ်နိုးမှု ခံကြရကုန်သော။ <b>ပူဇိတာ</b>၊ အပူဇော် ခံကြရကုန်သော။ <b>မာတာပိတရော</b>၊ မိဘနှစ်ပါးတို့က။ <b>တမေနံ</b>၊ ထိုသားဖြစ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကို (ဝါ) ထိုသမီးဖြစ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကို။ <b>ကလျာဏေန မနသာ</b>၊ ကောင်းမွန် မှန်ကန်သော စိတ်ထားဖြင့်။ <b>... အနုကမ္ပန္တိ</b>၊ အစဉ်သနား စောင့်ရှောက်၍ နေထိုင်ကြပေကုန်၏၊</p> <p>မိဘကို ရိုရိုသေသေ လေးလေးစားစား မြတ်မြတ်နိုးနိုးဖြင့် ပူဇော်နေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်။ ပူဇော်တယ်ဆိုတာက <b>အာမိသပူဇာ ဓမ္မပူဇာ</b>။ နှစ်မျိုးပဲနော်။ မိဘ လိုလားတောင့်တနေတဲ့ ပစ္စည်းဖြင့် ပူဇော်ပေးခြင်း, မိဘစကားကို မြေဝယ်မကျ နားထောင်ခြင်းဖြင့်, မိဘရဲ့ဆိုဆုံးမမှုကို မြေဝယ်မကျ နားထောင်ခြင်းဖြင့် တရားဖြင့် ပူဇော်ခြင်းဆိုပြီး ပူဇော်ခြင်းနှစ်မျိုး ရှိတယ်။ ထိုပူဇော်ခြင်း နှစ်မျိုးဖြင့် ရိုရိုသေသေ ပူဇော်နေတဲ့ ဒီသားရတနာ သမီးရတနာတွေကို အရိုသေခံရတဲ့ အလေးစားခံရတဲ့ အမြတ်နိုးခံရတဲ့ အပူဇော်ခံရတဲ့ မိဘတွေက <b>ကလျာဏေန မနသာ</b>၊ ကောင်းမွန်မှန်ကန်နေတဲ့ စိတ်ဓာတ်ဖြင့်။ <b>အနုကမ္ပန္တိ</b>၊ အစဉ်သနား စောင့်ရှောက်နေကြတယ်။</p> <p>စဉ်းစားကြည့်ပေါ့...မိဘဖြစ်ဖူးတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေ နားလည်ကြပါလိမ့်မယ်။ သားတွေသမီးတွေက ရိုရိုသေသေ လေးလေးစားစား မြတ်မြတ်နိုးနိုးဖြင့် မိမိတို့အပေါ်မှာ ပူဇော်နေတယ် ပြုစုလုပ်ကျွေးနေတယ်ဆိုရင် ဒီသားရတနာ သမီးရတနာတွေ အပေါ်၌ မိဘတွေဘက်က ကောင်းမွန်မှန်ကန်နေတဲ့ စိတ်ဓာတ်ဖြင့် အစဉ်သနား စောင့်ရှောက်မှု ရှိ, မရှိ ပြန်စဉ်းစားပါ။ အစဉ်သနား စောင့်ရှောက်နေတယ်။ ဘယ်လိုစောင့်ရှောက်သလဲ?</p> <p><b>စိရံ</b>၊ ကြာမြင့်စွာ။ <b>ဇီဝ</b>၊ အသက်ရှင်ပါလော့။ <b>ဒီဃမာယုံ</b>၊ ရှည်စွာသော သက်တမ်းကို။ <b>ပါလေဟီ</b>၊ ထိန်းသိမ်း စောင့်ရှောက်နိုင်ပါစေသတည်း။</p> <p>ငါ့သား ငါ့သမီး အသက်ရှည်ပါစေ။ ရှည်ပင်သော သက်တမ်းကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ပြီး ထားနိုင်ပါစေဆိုပြီးတော့ ဒီစိတ်ထားဖြင့် အရိုသေခံရတဲ့, အမြတ်နိုးခံရတဲ့, အပူဇော်ခံရတဲ့ မိဘတွေဘက်ကနေပြီးတော့ အမြဲတမ်း သနားစောင့်ရှောက်ပေးနေတယ်။ မေတ္တာဓာတ်ငွေ့တွေ လွှတ်ပေးနေတယ်။ ဒီမေတ္တာဓာတ်ငွေ့တွေက အလွန် စွမ်းအင်ကြီးမားပါတယ်။ ဒါယကာကြီးတွေ ဒါယိကာကြီးတွေလည်း ကြားဖူးချင် ကြားဖူးမယ်နော်။</p> <p>နွားမကြီးတစ်ကောင်က နွားသားငယ်တစ်ကောင်ကို နို့တိုက်နေတဲ့ အချိန်ခါ မိမိရဲ့သားငယ်အပေါ်၌ စွန့်လွှတ်ထားအပ်တဲ့ သာမန်ကာမာဝစရ မေတ္တာမျိုးပဲ။ အဲဒီမေတ္တာဓာတ်ဖြင့် သားငယ်ကို နို့တိုက်နေတဲ့ချိန်ခါမှာ မုဆိုးက လှံနဲ့ ထိုးပစ်လိုက်တာ လှံသည် ကြံရွက်လို ဖြစ်သွားတယ်။ မိခင်နွားမကြီး အပေါ်မှာ စူးရှမှု မရှိဘူး။ မေတ္တာရဲ့စွမ်းအင် တော်တော်ကြီးတယ်။ ဒီမေတ္တာက သာမန် ကာမာဝစရ မေတ္တာမျှသာဖြစ်တယ်။</p> <p>ခုဒီနေရာမှာ ဘုရားရှင်ဆိုလိုနေတဲ့မေတ္တာက ကာမာဝစရမေတ္တာနဲ့ အပ္ပနာဈာန် မေတ္တာနှစ်မျိုးလုံးကိုပဲ ဦးတည်ပြီး မြတ်စွာဘုရားက ရည်ညွှန်းထားပါတယ်နော်။ အပ္ပနာဈာန်မေတ္တာနဲ့ပတ်သက်လို့ ဒကာကြီးတွေ ကြားဖူးကြမယ်။ ဥတ္တရာဥပါသိကာမကို သီရိမာက ထောပတ်ပူတွေနဲ့ လောင်းချလိုက်တာ ဥတ္တရာဥပါသိကာမက သီရိမာကို အာရုံယူပြီး မေတ္တာဈာန်ကို ဝင်စားနိုင်တဲ့အတွက် ထိုထောပတ်ပူတွေသည် ရေအေးရေစင်ကဲ့သို့ ကိုယ်ပေါ်မှာ အေးမြပြီး ဆင်းသွားတယ်နော်။ မေတ္တာရဲ့စွမ်းအင်က မကြီးမားဘူးလား ကြီးမားတယ်နော်။</p> <p>မေတ္တာရဲ့ တန်ခိုးအာနိသင်တွေက ဒီလို ကြီးမားတဲ့အတွက် မိမိတို့သားလေး အသက်ရှင်ရေး ရှည်မြင့်စွာသော သက်တမ်း ထိန်းသိမ်းနိုင်ရေးအတွက် မိဘတွေဘက်က အမြဲတမ်း မေတ္တာပို့နေတယ်။ မေတ္တာဓာတ်ငွေ့တွေ အမြဲတမ်း လွှတ်နေတဲ့အတွက် မိဘတို့ရဲ့ မေတ္တာဓာတ်ငွေ့ အရှိန်အဝါကို ဆက်ခံနေခဲ့ရတဲ့ ဒီသားရတနာ သမီးရတနာသည် ဘယ်လိုဖြစ်လာသလဲလို့မေးတော့ -</p> <p>‘‘<b>မာတာပိတာနုကမ္ပိတဿ၊ မဟာနာမ၊ ကုလပုတ္တဿ ဝုဒ္ဓိယေဝ ပါဋိကင်္ခါ၊ နော ပရိဟာနိ။</b>’’</p> <p><b>မဟာနာမ</b>၊ ဒကာတော် မဟာနာမ်လိစ္ဆဝီမင်းသား...။ <b>မာတာပိတာနုကမ္ပိတဿ</b>၊ မိဘနှစ်ပါးတို့သည် အစဉ်သနား ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်၍ ထားအပ်သော။ <b>ကုလပုတ္တဿ</b>၊ အမျိုးကောင်းသား အမျိုးကောင်းသမီးအား။ <b>ဝုဒ္ဓိယေဝ</b>၊ ပစ္စုပ္ပန်သံသရာ နှစ်ဖြာသော လောက၌ ကြီးပွားတိုးတက်ခြင်းကိုသာလျှင်။ <b>ပါဋိကင်္ခါ</b>၊ မချွတ်ဧကန် ရလိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်အပ်ပါပေ၏။ <b>ပရိဟာနိ</b>၊ ဆုတ်ယုတ်ပျက်စီးခြင်းကို။ <b>နော</b>၊ မမျှော်လင့်အပ်ပါပေ။</p> <p>မိဘတွေရဲ့ ခုနက မိဘအပေါ်မှာ မိဘတို့ရဲ့ မေတ္တာဓာတ်ငွေ့ဖြင့် အထိန်းသိမ်းအစောင့်ရှောက်ခံနေရတဲ့ ဒီအမျိုးကောင်းသား ဒီအမျိုးကောင်းသမီးတို့ရဲ့ သန္တာန်မှာ ပစ္စုပ္ပန် သံသရာနှစ်ဖြာ တိုးတက် ကြီးပွားခြင်းကိုသာလျှင် မျှော်လင့်အပ်တယ်။ ဆုတ်ယုတ်ပျက်စီးခြင်းကို ဘယ်တော့မှ မမျှော်လင့်အပ်ဘူး။ မိဘတွေဘက်ကတော့ များသောအားဖြင့် သားရတနာ သမီးရတနာတို့ရဲ့ ကြီးပွားတိုးတက်မှု အကြောင်းကို အလိုရှိကြပါတယ်။ အလိုရှိတဲ့ အတိုင်းလည်း ကြီးပွားတိုးတက်အောင် အမြဲတမ်း မေတ္တာဓာတ်တွေ လွှတ်ပေးနေတယ်။ စွမ်းအားရှိတဲ့ မိဘတွေဖြစ်ခဲ့လို့ရှိရင်ပေါ့နော်။</p> <p>စွမ်းအားရှိတယ်ဆိုတာက မေတ္တာဈာန်ကို ဝင်စားနိုင်တဲ့ အဆင့်အထိရှိတဲ့ မိဘများ ဖြစ်ခဲ့မယ်ဆိုရင် မိမိတို့ရဲ့ သားရတနာ, မိမိတို့ရဲ့သမီးရတနာတွေရဲ့ ကြီးပွားတိုးတက်ရေးအတွက် ဒီမေတ္တာဈာန်ကို ဝင်စားပြီးတော့ သားရတနာတွေ သမီးရတနာတွေ ဘေးရန်ကင်းဖို့ရန်, စိတ်ဆင်းရဲကင်းဖို့ရန်, ကိုယ်ဆင်းရဲကင်းဖို့ရန်, ကျန်းကျန်းမာမာ ချမ်းချမ်းသာသာဖြင့် မိမိတို့ရဲ့ခန္ဓာကိုယ်ကို ရွက်ဆောင်နိုင်ဖို့ရန်, အသက်ရှည်ဖို့ရန်အတွက် အမြဲတမ်း မေတ္တာဈာန်ကို ဝင်စားပြီးတော့ မေတ္တာပို့လျက်ရှိတယ်။ အဲဒီလို မေတ္တာပို့နေတဲ့ မိဘတွေကို သားရတနာ သမီးရတနာတွေ ဘက်ကနေပြီးတော့ ရိုသေမှု, လေးစားမှု, မြတ်နိုးမှု, ပူဇော်မှု ရှိဖို့မလိုဘူးလား?</p> <p>ပူဇော်တဲ့အပိုင်းမှာ <b>အာမိသပူဇာ, ဓမ္မပူဇာ</b> ဆိုပြီး နှစ်မျိုးရှိတဲ့အနက်က မိဘတို့ လိုလားတောင့်တနေတဲ့ ပစ္စည်းလေးပါးဖြင့် ပူဇော်ခြင်းကို အာမိသပူဇာ ခေါ်တယ်။ ဓမ္မပူဇာဆိုတာကတော့ မိဘတို့ ဆိုဆုံးမတဲ့အတိုင်း ရိုသေစွာ လိုက်နာပြုကျင့်နေတာကို ဓမ္မပူဇာ, တရားနဲ့ ပူဇော်တယ်လို့ခေါ်တယ်နော်။ မြတ်စွာဘုရားကို ပူဇော်တဲ့အပိုင်းမှာလည်း ဒီအတိုင်းပဲ။ ဘုရားကို ပူဇော်တယ်ဆိုတာက ပန်းဆီမီးအစရှိတဲ့ ပစ္စည်းဝတ္ထုဖြင့် ပူဇော်ခြင်း, ဘုရားရှင် ညွှန်ကြားပြသနေတဲ့ သီလကျင့်စဉ်, သမာဓိကျင့်စဉ်, ပညာကျင့်စဉ် ဒီကျင့်စဉ်တွေကို လက်တွေ့ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်လျက် ဘုရားရှင်ကို ပူဇော်ခဲ့လျှင် ဒါတရားနဲ့ ပူဇော်တာခေါ်တယ်။ ထိုအာမိသပူဇာ, ဓမ္မပူဇာ နှစ်မျိုးရှိတဲ့ အနက်က ဘုရားရှင်ဘက်က ဓမ္မပူဇာခေါ်တဲ့ တရားနဲ့ပူဇော်ခြင်းကိုသာလျှင် ပိုပြီးတော့ နှစ်ခြိုက်တော်မူတယ် ဘာကြောင့်လဲ? တရားနဲ့ ပူဇော်နိုင်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့သန္တာန်မှာ အကယ်၍များ ထိုပုဂ္ဂိုလ်က စွမ်းအားရှိလို့ <b>ဗောဓိပက္ခိယတရား (၃၇)ပါး</b> တွေကို တကယ်လက်တွေ့ ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် အားထုတ်နိုင်တဲ့ သူတော်ကောင်းဖြစ်မယ်။ ရုပ်တွေ နာမ်တွေ ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိမယ်။ အကြောင်းတရား အကျိုးတရားတွေ ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာသိမယ်။ အကြောင်းတရားတို့နှင့်တကွ ဒီရုပ်နာမ်တို့ရဲ့ အနိစ္စသဘော, ဒုက္ခသဘော, အနတ္တသဘောတွေ ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာသိမယ်။</p> <p>အဲဒီလိုသိခဲ့မယ်ဆိုရင် ထိုပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့သန္တာန်၌ ရုပ်နာမ်ကြောင်းကျိုး သင်္ခါရတရားတွေရဲ့ အနိစ္စအချက်, ဒုက္ခအချက်, အနတ္တအချက်တွေကို ထိုးထိုးထွင်းထွင်း ရှင်းရှင်းလင်းလင်း သိနေတဲ့ <b>ဓမ္မဝိစယသမ္ဗောဇ္ဈင်</b>။ ထိုရုပ်နာမ်ကြောင်းကျိုး သင်္ခါရတရားတို့ကို သင်္ခါရတရားတို့ရဲ့ အနိစ္စအချက်, ဒုက္ခအချက်, အနတ္တအချက်တွေကို အမှတ်ရနေတဲ့ <b>သတိသမ္ဗောဇ္ဈင်</b>။ ဒီရုပ်နာမ်ကြောင်းကျိုး သင်္ခါရတရားတို့ရဲ့ အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တ အချက်တွေကို ထိုးထိုးထွင်းထွင်း သိအောင် ကြိုးစားအားထုတ်နေတဲ့ <b>ဝီရိယသမ္ဗောဇ္ဈင်</b>။ ဒီဗောဇ္ဈင် (၇)ပါးတို့ ဦးဆောင်နေတဲ့ ဗောဓိပက္ခိယတရားတွေ ထိုပုဂ္ဂိုလ်သန္တာန်မှာ ကိန်းဝပ်လာမယ်။</p> <p>အဲဒီလို ဘုရားရှင်ကို တရားဖြင့် ပူဇော်နိုင်ခဲ့မယ်ဆိုလို့ရှိရင် ထိုပူဇော်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့သန္တာန်မှာ ဗောဇ္ဈင်မြတ်တရား (၇)ပါးတို့က (သို့မဟုတ်) လောကီ ဗောဓိပက္ခိယတရားတွေက ရင့်ကျက်လာတဲ့အခါ လောကုတ္တရာ ဗောဇ္ဈင်အသွင် ပြောင်းသွားမယ်ဆိုရင် ထိုပုဂ္ဂိုလ်ကို ဒီဗောဓိပက္ခိယ ဓမ္မအပြား (၃၇)ပါးသော တရားတို့က အပါယ်သံသရာဘေးမှ လွတ်အောင် ထုတ်ဆောင်ကယ်တင်မယ်။ ကာမ (၁၁)ဘုံမှလွတ်အောင် ထုတ်ဆောင်ကယ်တင်ပေးမယ်။ (၃၁)ဘုံမှ ကျွတ်လွတ်အောင် ထုတ်ဆောင်ကယ်တင်ပေးမယ်။ ကြီးပွားတိုးတက်မှု မဖြစ်ဘူးလား?</p> <p>အာမိသပူဇာ ဓမ္မပူဇာခေါ်တဲ့ ဒီပူဇော်ခြင်းနှစ်မျိုးဖြင့် ဘုရားရှင်ကို ပူဇော်လိုက်တဲ့အတွက် ပူဇော်နေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်သန္တာန်မှာလည်း အကျိုးရှိတယ်။ အဲဒီလို အကျိုးရှိရုံတင်လား ဆိုတော့ မကသေးဘူး။ ဒီပုဂ္ဂိုလ်က စွမ်းအားရှိလို့ မိမိသည် ဗောဓိပက္ခိယတရား (၃၇)ပါးကို ထိုးထွင်းသိသလို တခြားတခြားသော သတ္တဝါတွေကိုလည်း ဗောဓိပက္ခိယဓမ္မအပြား (၃၇)ပါးသော တရားတွေကို ထိုးထွင်းသိစေရမယ်ဆိုပြီး ကြိုးစားအားထုတ်တယ်။ ကြိုးစားအားထုတ်လိုက်လို့ ဗောဓိပက္ခိယတရား ဓမ္မအပြား (၃၇)ပါးတို့ကို ထိုးထွင်းသိနေတဲ့ သူတော်ကောင်းတွေ လက်ဆင့်ကမ်းနိုင်ပြီဆိုရင် သာသနာတော်လည်း အဆင့်ဆင့် ကူးပြောင်းသွားတဲ့အတွက် အရှည်တည်တန့် ခိုင်ခန့်တဲ့သဘော မရှိဘူးလား? ရှိသွားတယ်။</p> <p>မိမိအတွက်လည်း အကျိုးရှိတယ်။ သူတစ်ပါးတို့ အတွက်လည်း အကျိုးမရှိဘူးလား? အကျိုးရှိတယ်။ အိုနာသေရေး ဒုက္ခဘေးမှ လွတ်ရာလွတ်ကြောင်းဖြစ်တဲ့ တရားကောင်းတွေကို လက်ဆင့်ကမ်းနိုင်တဲ့အတွက် ဒီဓမ္မပူဇာကို ပိုပြီးတော့ နှစ်ခြိုက်တယ်။ အလားတူပဲ။ ဒီနေရာမှာလည်းပဲ မိဘတွေဘက်က မိဘတွေဆိုဆုံးမနေတဲ့ စကားကို မြေဝယ်မကျ နာယူနေတဲ့ သားငယ် သမီးငယ်, သားရတနာ သမီးရတနာ ဖြစ်ခဲ့မယ်ဆိုရင် ထိုသားရတနာ သမီးရတနာတွေကို မိဘတွေဘက်က ပိုပြီးတော့ နှစ်ခြိုက်တဲ့သဘော မြတ်နိုးတဲ့သဘောရှိတယ်။</p> <p>မြတ်နိုးလိုက်တဲ့ချိန်ခါမှာ ထိုသားရတနာ သမီးရတနာတွေကို အကြောင်းခံပြီးတော့ မိဘတွေဘက်က ငါ့သား ဘေးရန်ကင်းပါစေ, ငါ့သမီး ဘေးရန်ကင်းပါစေ အစရှိသဖြင့် မေတ္တာဈာန်တွေကို ဝင်စားနိုင်တဲ့ စွမ်းအင်ရှိခဲ့ရင် ဒီမေတ္တာဓာတ်ငွေ့စွမ်းအင်ကြောင့် ဒီသားရတနာ သမီးရတနာတို့ အပေါ်၌ ကျရောက်လတ္တံ့ဖြစ်သော ဘေးဒုက္ခတွေသည် ဘေးကို ရှဲသွားနိုင်တဲ့ သဘောရှိတယ်။ မိဘတို့ရဲ့ မေတ္တာဓာတ်ငွေ့ဖြင့် ပို့သခြင်း ခံနေရတဲ့ ဒီသားရတနာ သမီးရတနာတို့ရဲ့ သန္တာန်၌ ကျရောက်ဆဲ ကျရောက်လတ္တံ့ဖြစ်တဲ့ ဘေးဥပါဒ်တွေသည် ဘေးသို့ ကင်းရှင်းသွားရုံတင်လားဆိုတော့ မကသေးဘူး။</p> <p>မိဘတို့ ဆိုဆုံးမတဲ့အတိုင်း ဒီသားရတနာ သမီးရတနာက လိုက်နာလို့ သီလကျင့်စဉ်တွေကို တကယ်လက်တွေ့ကျင့်မယ်, သမာဓိကျင့်စဉ်တွေကို တကယ်လက်တွေ့ကျင့်မယ်, ပညာကျင့်စဉ်တွေကို တကယ်တွေ့ကျင့်မယ် ဆိုရင် သီလဂုဏ်ကျေးဇူး, သမာဓိဂုဏ်ကျေးဇူး, ပညာဂုဏ်ကျေးဇူးဆိုတဲ့ ဒီဂုဏ်ကျေးဇူးတွေကလည်း ဒီသားရတနာ ဒီသမီးရတနာတွေကို ပစ္စုပ္ပန် သံသရာ နှစ်ဖြာ၌ ကြီးပွားတိုးတက်အောင် ရွက်ဆောင်ပေးနိုင်တဲ့ စွမ်းအားရှိတယ်။ အဆင့်အတန်း မြင့်မားနေတဲ့ လူ့ဘဝ, အဆင့်အတန်း မြင့်မားနေတဲ့ နတ်ဘဝ, အဆင့်အတန်း မြင့်မားနေတဲ့ ဗြဟ္မာဘဝတွေကို ရောက်အောင် ဒီသီလကျင့်စဉ်, သမာဓိကျင့်စဉ်, ပညာကျင့်စဉ်ဆိုတဲ့ ဂုဏ်ကျေးဇူးတွေက ချီးမြှောက်ပေးနိုင်တဲ့ စွမ်းအားရှိတယ်။ စွမ်းအားရှိခြင်းကြောင့် ဒီသားရတနာ သမီးရတနာတွေအဖို့ မိဘတို့ရဲ့ မေတ္တာဓာတ်ငွေ့ ကူးလူးဆက်ဆံမှုကို ရနေတဲ့အတွက် ပစ္စုပ္ပန် သံသရာ နှစ်ဖြာလုံး၌ ကြီးပွားတိုးတက်မှု မဖြစ်နိုင်ဘူးလား? ဖြစ်နိုင်တယ်။ ဆုတ်ယုတ်ဖို့ဆိုတာ ဘယ်လိုမှ မဖြစ်နိုင်ဘူး။</p> <p>ဒီလိုဆိုလို့ရှိရင် မိဘတွေကို ရိုရိုသေသေ လေးလေးစားစား မြတ်မြတ်နိုးနိုးဖြင့် နံပါတ်တစ် ပူဇော်တတ်ဖို့ မလိုဘူးလား? လိုပါတယ်။ ဒီလိုပူဇော်တဲ့ အပိုင်းမှာ ကဏ္ဍနှစ်ခုရှိတယ်နော်။ အာမိသပူဇာ, ဓမ္မပူဇာပဲနော်။ မိဘတွေကို ပစ္စည်းလေးပါးဖြင့် ပူဇော်ခြင်း, မိဘစကားကို မြေဝယ်မကျ နားထောင်ခြင်းဖြင့်, မိဘကို တရားဖြင့် ပူဇော်ခြင်းဆိုပြီးတော့ ပူဇော်ခြင်း နှစ်မျိုးရှိတယ်။ အဲဒီပူဇော်ခြင်း နှစ်မျိုးမှာလည်း ပိုပြီးအရေးကြီးတဲ့ ပူဇော်ခြင်းက ဘာလဲ? ဓမ္မပူဇာပဲ။</p> <p>မိဘတွေဆိုဆုံးမထားတဲ့အတိုင်း မိဘတွေက မိမိတို့ စွမ်းအားရှိရင် ရှိသလို စွမ်းအား မရှိရင်လဲ စွမ်းအားရှိတဲ့ ဆရာသမားတွေထံ ပို့ဆောင်ပြီး သီလကျင့်စဉ်, သမာဓိကျင့်စဉ်, ပညာကျင့်စဉ်ခေါ်တဲ့ ဒီကျင့်စဉ်တွေကို လက်တွေ့ကျင့်နိုင်အောင် သွန်သင်ပေးကြတယ်နော်။ သွန်သင်ပေးလိုက်ပြီးတဲ့အတွက် သားရတနာ သမီးရတနာတို့က ဒီသွန်သင်ပေးတဲ့အတိုင်း သီလကျင့်စဉ်, သမာဓိကျင့်စဉ်, ပညာကျင့်စဉ်တွေကို လက်တွေ့ကျင့်လို့ အောင်မြင်မှုရမယ်ဆိုရင် ပစ္စုပ္ပန် သံသရာ နှစ်ဖြာမှာ ကြီးပွားတိုးတက်မှု မဖြစ်နိုင်ဘူးလား? ဖြစ်နိုင်တယ်။</p> <p>သို့သော် မိဘစကားပြောတာ တစ်ချက်မှ နားမထောင်ဘူး။ ကိုယ်ထင်ရာ ကိုယ်စိုင်းမယ်ဆိုရင်တော့ ပစ္စုပ္ပန် သံသရာ နှစ်ဖြာ၌ ကြီးပွားတိုးတက်မှု ဖြစ်နိုင်မလား? မဖြစ်နိုင်ဘူး။ ဒါကြောင့် မိမိက ပစ္စုပ္ပန်မှာလည်း ကြီးပွားတိုးတက်ချင်တယ်, သံသရာမှာလည်း ကြီးပွားတိုးတက်ချင်တယ် ဆိုရင်တော့ မိဘတွေကို အာမိသပူဇာ, ဓမ္မပူဇာလို့ခေါ်တဲ့ နှစ်မျိုးသော ပူဇော်ခြင်းဖြင့် ရိုရိုသေသေ ပူဇော်တတ်ဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်တယ်။ ဒါက နံပါတ် <b>တစ်</b> ကြီးပွား တိုးတက်ရေး လမ်းစဉ်ပဲ။ နံပါတ် <b>နှစ်</b> ကြီးပွား တိုးတက်ရေး လမ်းစဉ်။</p> <p>‘‘<b>ပုန စပရံ၊ မဟာနာမ၊ ကုလပုတ္တော ဥဋ္ဌာနဝီရိယာဓိဂတေဟိ ဘောဂေဟိ ဗာဟာဗလပရိစိတေဟိ သေဒါဝက္ခိတ္တေဟိ ဓမ္မိကေဟိ ဓမ္မလဒ္ဓေဟိ ပုတ္တဒါရဒါသကမ္မကရပေါရိသေ သက္ကရောတိ ဂရုံ ကရောတိ မာနေတိ ပူဇေတိ။</b>’’</p> <p><b>မဟာနာမ</b>၊ ဒါယကာတော် မဟာနာမ် လိစ္ဆဝီမင်းသား ...။ <b>ပုန စပရံ</b>၊ နောက်တစ်မျိုးသော်ကား။ <b>ကုလပုတ္တော</b>၊ အမျိုးကောင်းသား အမျိုးကောင်းသမီးသည်။ <b>ဥဋ္ဌာနဝီရိယာဓိဂတေဟိ</b>၊ ထကြွလုံ့လ ဝီရိယဖြင့် ရှာဖွေရရှိအပ်ကုန်သော။ <b>ဗာဟာဗလပရိစိတေဟိ</b>၊ လက်ရုံးအားကိုး ဆည်းပူးအပ်ကုန်သော။ <b>သေဒါဝက္ခိတ္တေဟိ</b>၊ ချွေးဒီးဒီးကျအောင် ရှာဖွေ၍ ထားအပ်ကုန်သော။ <b>ဓမ္မိကေဟိ</b>၊ တရားနှင့် လျော်ညီကုန်သော။ <b>ဓမ္မလဒ္ဓေဟိ</b>၊ တရားသော နည်းလမ်းတို့ဖြင့် ရှာဖွေရရှိအပ်ကုန်သော။ <b>ဘောဂေဟိ</b>၊ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ဖြင့်။ <b>ပုတ္တဒါရဒါသကမ္မကရပေါရိသေ</b>၊ သား, မယား, အလုပ်သမား, ကျွန်ယောက်ျား, ကျွန်မိန်းမ, အလုပ်သမား, အစေခံ ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို။ <b>သက္ကရောတိ</b>၊ ရိုသေ၏။ <b>ဂရုံ ကရောတိ</b>၊ လေးစား၏။ <b>မာနေတိ</b>၊ မြတ်နိုး၏။ <b>ပူဇေတိ</b>၊ ပူဇော်၏၊</p> <p>လက်ရုံးအားကိုး ချွေးဒီးဒီးကျအောင် ရှာဖွေထားအပ်တဲ့ တရားသော နည်းလမ်းဖြင့် ရရှိထားအပ်တဲ့ ဒီစည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ဖြင့် သားတွေ, မယားတွေ, ကျွန်ယောက်ျား, ကျွန်မိန်းမ, အလုပ်သမား, အစေခံ ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို ရိုသေတယ်, မြတ်နိုးတယ်, ပူဇော်တယ်။ ဒီမှာလည်း <b>အာမိဿပူဇာ</b>, <b>ဓမ္မပူဇာ</b> နှစ်မျိုးလုံး သက်ဆိုင်တယ်ဆိုလည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲ? တစ်ခါတစ်ရံမှာ ခုဇ္ဇုတ္တရာတို့ကဲ့သို့ မိမိတို့ရဲ့ အခိုင်းအစေဖြစ်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်က သာမာဝတီကဲ့သို့သော မိဖုရားတွေကို ပြန်လည် ဆိုဆုံးမနိုင်တဲ့ စွမ်းအားတွေ မရှိကြဘူးလား? ရှိကြပါတယ်။</p> <p>ဒါကြောင့် ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် ကျွန်းကိုင်းမှီ ကိုင်းကျွန်းမှီဆိုတဲ့ ပုံစံလိုပေါ့နော်။ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး မှီတင်းပြီးနေထိုင်တဲ့ အချိန်အခါမှာ ဒီသားတွေ မယားတွေက မိမိကို မှီတင်းပြီးနေထိုင်တဲ့ အချိန်အခါမှာ ဒီသားတွေ, မယားတွေကို မိမိတို့ဘက်က ရိုသေမှု, လေးစားမှု, မြတ်နိုးမှုရှိဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်တယ်။ သားတွေ, မယားတွေ အပေါ်၌ မိမိဘက်က မရိုသေဘူးဆိုလျှင် သားမယားဘက်ကလည်း မိမိအပေါ်ကို ပြန်ပြီး ရိုသေမှု, လေးစားမှု, မြတ်နိုးမှု ဖြစ်နိုင်ပါ့မလား? မဖြစ်နိုင်ဘူးနော်။ ဒါ အပြန်အလှန်ဆိုတဲ့သဘော ရှိပါတယ်။</p> <p>နောက်တစ်ခု... ကျွန်ယောက်ျားတွေ, ကျွန်မိန်းမတွေ, ကျေးကျွန်တွေ, အလုပ်သမားတွေ, အစေခံတွေ ရှိကြတယ်။ ဒီကျေးကျွန် အလုပ်သမား အစေခံတွေ အပေါ်မှာလည်း မိမိက ရိုသေတဲ့, လေးစားတဲ့, မြတ်နိုးတဲ့ စိတ်ထားရှိရမယ်။ မိမိဘက်က ဒီခိုင်းစေနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေအပေါ်၌ ရိုသေမှု, လေးစားမှု, မြတ်နိုးမှု, ပူဇော်မှု မရှိခဲ့ရင် သူတို့ဘက်ကလည်း မိမိတို့အပေါ်မှာ ရိုသေမှု, လေးစားမှု, မြတ်နိုးမှု, ပူဇော်မှုတို့ မဖြစ်နိုင်ဘူး။ အပြန်အလှန်ဆိုတာ ရှိတယ်နော်။ လက်တွေ့ ဒါယကာကြီးတွေ လောကမှာ စမ်းကြည့်ပါ။ မိမိခိုင်းနေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ် ငါ ပိုက်ဆံပေးခိုင်းတာပဲဆိုပြီး တင်းတင်းမာမာ ဆက်ဆံကြည့်ပါလား? လုပ်ငန်းခွင်မှာ မပြေမလည်တွေ များစွာ မဖြစ်ဘူးလား? ဖြစ်နိုင်တယ်။</p> <p>တစ်ဦးအပေါ်မှာ တစ်ဦး ရိုရိုသေသေ လေးလေးစားစားဖြင့် ဆက်ဆံကြတယ်။ မြတ်မြတ်နိုးနိုး ချစ်ချစ်ခင်ခင် ဆက်ဆံကြတယ်။ အဲဒီလို အချိန်ခါမှာ တချို့တချို့ ပြဿနာမှာ လွယ်လွယ်နဲ့ ပြီးသွားတယ်။ ကိုယ် မျက်နှာလွှဲမယ်ဆိုရင် လွှဲလို့ရတဲ့ အဆင့်ထိ ရောက်မသွားဘူးလား? ရောက်သွားတယ်။ ဒါ <b>မေတ္တာဓာတ်</b>တို့ရဲ့ စွမ်းအင်ပဲနော်။ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ဆက်ဆံရေးတွေမှာ ကြီးပွားတိုးတက်ချင်ကြပြီဆိုရင်တော့ ဒါ ဘုရားရှင်ဘက်က ပေးနေတဲ့ နည်းလမ်းပဲ။ ကြီးပွားတိုးတက်ကြောင်းဖြစ်တဲ့ နည်းလမ်းပဲနော်။ ဒီတော့ ဒီလို ပူဇော်လိုက်တဲ့အခါမှာ ဒီသားတွေ, မယားတွေ, ကျေးကျွန်တွေ, အလုပ်သမားတွေ, အခိုင်းအစေတွေအပေါ်မှာ ရိုရိုသေသေ, လေးလေးစားစား, မြတ်မြတ်နိုးနိုး ပူဇော်လိုက်တော့ ဒီပုဂ္ဂိုလ်တွေက ဘာလုပ်သလဲ?</p> <p>‘‘<b>တမေနံ ပုတ္တဒါရဒါသကမ္မကရပေါရိသာ သက္ကတာ ဂရုကတာ မာနိတာ ပူဇိတာ ကလျာဏေန မနသာ အနုကမ္ပန္တိ</b>’’</p> <p><b>သက္ကတာ</b>၊ ရိုသေခံကြရကုန်သော။ <b>ဂရုကတာ</b>၊ လေးစားခံကြရကုန်သော။ <b>မာနိတာ</b>၊ မြတ်နိုးခံကြရကုန်သော။ <b>ပူဇိတာ</b>၊ ပူဇော်ခံကြရကုန်သော။ <b>ပုတ္တဒါရဒါသကမ္မကရပေါရိသာ</b>၊ သား, မယား ကျေးကျွန် အစေခံတို့သည်။ <b>တမေနံ</b>၊ ထို အမျိုးကောင်းသား, အမျိုးကောင်းသမီးကို။ <b>ကလျာဏေန မနသာ</b>၊ ကောင်းမွန် မှန်ကန်သော စိတ်ထားဖြင့်။ <b>အနုကမ္ပန္တိ</b>၊ အစဉ်သနား စောင့်ရှောက်၍ နေထိုင်တတ်ကြကုန်၏၊</p> <p>အပြန်အလှန်ပဲနော်။ သား, မယား, ကျေးကျွန်, အလုပ်သမားတွေ, အစေခံတွေအပေါ်မှာ ရိုရိုသေသေ, လေးလေးစားစား, မြတ်မြတ်နိုးနိုးဖြင့် ပူဇော်နေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ကို ဒီသား, မယားတွေက အရိုအသေ, အလေးအမြတ် ခံနေရတဲ့ ဒီသားမယားတွေက, ကျေးကျွန် အလုပ်သမားတွေ အစေခိုင်းတွေက ကောင်းသော စိတ်ဓာတ်ဖြင့် ပြန်စောင့်ရှောက်ပေးတယ်။ ဘယ်လို စောင့်ရှောက်ပေးလဲ?</p> <p>‘‘<b>စိရံ ဇီဝ၊ ဒီဃမာယုံ ပါလေဟီ</b>’’</p> <p><b>စိရံ</b>၊ ကြာမြင့်စွာ။ <b>ဇီဝ</b>၊ အသက်ရှင်ပါစေသတည်း။ <b>ဒီဃမာယုံ</b>၊ ရှည်မြင့်စွာသော သက်တမ်းကို။ <b>ပါလေဟီ</b>၊ ထိန်းသိမ်း စောင့်ရှောက်နိုင်ပါစေသတည်း။</p> <p>အသက်ရှည်ပါစေ, ရှည်မြင့်စွာသော သက်တမ်းကို ထိန်းသိမ်း စောင့်ရှောက် ထားနိုင်ပါစေ စသည်ဖြင့် ဒီလို ကောင်းမွန်မှန်ကန်သော စိတ်ထားဖြင့် ပြန်ပြီးတော့ အစဉ်သနားစောင့်ရှောက် ပေးတယ်။ <b>မေတ္တာဘာဝနာ</b> ရေချမ်းတွေ ပက်ဖျန်းပေးတယ်။ ဒီအထဲမှာ အကယ်၍ ဥတ္တရာဥပါသိကာမကဲ့သို့ <b>မေတ္တာဈာန်</b>တွေကို ဝင်စားနိုင်တဲ့ သူတော်ကောင်း ဖြစ်ခဲ့မယ်ဆိုရင် သူတို့ရဲ့ မေတ္တာဓာတ်ငွေ့အရှိန်တွေက အိမ်ရှင်ယောက်ျား အပေါ်၌ ပစ်လွှတ်လိုက်တဲ့အချိန်မှာ ဒီအိမ်ထောင်ရှင် ယောက်ျားမှာ ကောင်းမွန်မှန်သော မေတ္တာဓာတ်ငွေ့တို့ရဲ့ လွှမ်းခြုံနေတဲ့ ဓာတ်ငွေ့ကို ခံယူရတဲ့အတွက် မေတ္တာဓာတ်တို့ရဲ့ စွမ်းအင်ကြောင့် အသက်ရှည်ခြင်းဆိုတဲ့ သဘောတရားတွေ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်တယ်။</p> <p>ဘယ်လို ဖြစ်လာနိုင်လဲ? ကျရောက်လာမဲ့ ဘေးဥပါဒ် အန္တရာယ်တွေသည် ကင်းရှင်းသွားနိုင်တဲ့ သဘောရှိတယ်။ အသက်ကို သေစေနိုင်တဲ့ ဘေးဥပါဒ် အန္တရာယ်မျိုးတွေ ဘေးကို ကင်းရှင်းသွားရင် အသက်မရှည်ဘူးလား? ရှည်နိုင်တဲ့သဘော ရှိတယ်နော်။ ဒါကြောင့်-</p> <p>‘‘<b>ပုတ္တဒါရဒါသကမ္မကရပေါရိသာနုကမ္ပိတဿ၊ မဟာနာမ၊ ကုလပုတ္တဿ ဝုဒ္ဓိယေဝ ပါဋိကင်္ခါ၊ နော ပရိဟာနိ</b>’’</p> <p><b>မဟာနာမ</b>၊ ဒကာတော် မဟာလိစ္ဆဝီမင်းသား ...။ <b>ပုတ္တဒါရဒါသကမ္မကရပေါရိသာနုကမ္ပိတဿ</b>၊ သားမယား, ကျေးကျွန်, အလုပ်သမား, အစေခံတို့က အစဉ်သနား စောင့်ရှောက်အပ်သော။ <b>ကုလပုတ္တဿ</b>၊ အမျိုးကောင်းသား အမျိုးကောင်းသမီးအဖို့။ <b>ဝုဒ္ဓိယေဝ</b>၊ ပစ္စုပ္ပန် သံသရာ နှစ်ဖြာ ကြီးပွားတိုးတက်ခြင်းကိုသာလျှင်။ <b>ပါဋိကင်္ခါ</b>၊ မချွတ်ဧကန် ရလိမ့်မယ်လို့ မျှော်လင့်ပါ၏။ <b>ပရိဟာနိ</b>၊ ဆုတ်ယုတ်ပျက်စီးခြင်းကို။ <b>နော ပါဋိကင်္ခါ</b>၊ အလို မရှိအပ်ပါပေ။</p> <p>သားမယားတွေ, ကျေးကျွန်တွေ, အလုပ်သမားတွေ, အစေခံတွေရဲ့ မေတ္တာဓာတ်ငွေ့ဖြင့် အစောင့်အရှောက် ခံနေရတဲ့ အမျိုးကောင်းသား အမျိုးကောင်းသမီးအဖို့ ပစ္စုပ္ပန် သံသရာ နှစ်ဖြာမှာ ကြီးပွားတိုးတက်ခြင်းကိုသာ အလိုရှိအပ်တယ်။ ဆုတ်ယုတ် ပျက်စီးခြင်းကို အလိုမရှိအပ်ဘူး။ မိမိက လုပ်ငန်းခွင်တစ်ခုကို လုပ်နေတဲ့ လုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦးပဲဆိုကြပါစို့နော်။ ဒီအလုပ်ရှင်တစ်ဦးကို အလုပ်သမား အားလုံးကနေပြီး ရိုရိုသေသေ, လေးလေးစားစား, မြတ်မြတ်နိုးနိုး ပြန်ဆက်ဆံရင် မိမိလုပ်ငန်းခွင်မှာ ကြီးပွားတိုးတက်မှုတွေ တစ်ဆင့်ပြီး တစ်ဆင့် ဖြစ်ပေါ်မလာနိုင်ဘူးလား? ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်တယ်။</p> <p>မပြေလည်ကြဘူး။ အလုပ်သမားနှင့် အလုပ်ရှင်တို့ ပြေလည်မှု မရှိဘူး။ ဆက်ဆံရေးတွေ သိပ်တင်းမာပြီးတော့ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး မကျေနပ်ချက်တွေက များပြီဆိုရင် မိမိလုပ်ငန်းခွင်သည် တဖြည်းဖြည်း ဆုတ်ယုတ် ပျက်စီးဖို့ မဖြစ်နိုင်ဘူးလား? ဖြစ်နိုင်တယ်။ ဒါ လောက လက်တွေ့ပဲ။ ဒါကြောင့် ပစ္စုပ္ပန်မှာ ကြီးပွားတိုးတက်မှု မရှိလို့ စိတ်ချမ်းသာမှု မရှိရင် သံသရာကြီးပွားတိုးတက်မှုဆိုတဲ့ သဘောရော ဖြစ်နိုင်ဦးမလား? မဖြစ်နိုင်ဘူး။ ဒါကြောင့် ဆက်ဆံရေး အပိုင်းမှာ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး မေတ္တာဓာတ်ငွေ့ဖြင့် ဆက်ဆံတတ်ဖို့ရော မလိုဘူးလား? လိုအပ်နေတယ်။ နောက်တစ်ခု - နံပါတ် သုံး။</p> <p>‘‘<b>ပုန စပရံ၊ မဟာနာမ၊ ကုလပုတ္တော ဥဋ္ဌာနဝီရိယာဓိဂတေဟိ ဘောဂေဟိ ဗာဟာဗလပရိစိတေဟိ သေဒါဝက္ခိတ္တေဟိ ဓမ္မိကေဟိ ဓမ္မလဒ္ဓေဟိ ခေတ္တကမ္မန္တသာမန္တသဗျောဟာရေ သက္ကရောတိ ဂရုံ ကရောတိ မာနေတိ ပူဇေတိ</b>’’</p> <p><b>မဟာနာမ</b>၊ ဒါယကာတော် မဟာနာမ်လိစ္ဆဝီမင်းသား ...။ <b>ပုန စပရံ</b>၊ နောက်တစ်မျိုးသော်ကား။ <b>ဥဋ္ဌာနဝီရိယာဓိဂတေဟိ</b>၊ ထကြွလုံ့လ ဝီရိယဖြင့် ရှာဖွေ၍ ရရှိအပ်ကုန်သော။ <b>ဗာဟာဗလပရိစိတေဟိ</b>၊ လက်ရုံးအားကိုး ဆည်းပူးရှာဖွေအပ်ကုန်သော။ <b>သေဒါဝက္ခိတ္တေဟိ</b>၊ ချွေးဒီးဒီးကျအောင် ရှာဖွေစုဆောင်း၍ ထားအပ်ကုန်သော။ <b>ဓမ္မိကေဟိ</b>၊ တရားနှင့် လျော်ညီကုန်သော။ <b>ဓမ္မလဒ္ဓေဟိ</b>၊ တရားသော နည်းလမ်းဖြင့် ရှာဖွေထားရှိအပ်ကုန်သော။ <b>ဘောဂေဟိ</b>၊ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ဖြင့်။ <b>ခေတ္တကမ္မန္တသာမန္တသဗျောဟာရေ</b>၊ လယ်သီးရှင်ဖြစ်တဲ့ လယ်ရှင်ယောက်ျားနှင့် မြေတိုင်းဌာနဝန်ထမ်းအသီးသီးတို့ကို။ <b>သက္ကရောတိ</b>၊ အရိုအသေပြု၏။ <b>ဂရုံ ကရောတိ</b>၊ လေးစား၏။ <b>မာနေတိ</b>၊ မြတ်နိုး၏။ <b>ပူဇေတိ</b>၊ ပူဇော်၏၊</p> <p>ဒါကလည်း အရေးကြီးတယ်နော်။ မိမိတို့က လယ်ခင်းတစ်ခု ပြုလုပ်ရင် လယ်နီးချင်း လယ်ရှင်အချင်းချင်း တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ကျေနပ်မှု မေတ္တာဓာတ် ကူးလူးမှုဆိုတာ မလိုအပ်ဘူးလား? လိုအပ်တယ်။ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး မတည့်ကြဘူး။ ပြဿနာ အမျိုးမျိုးတွေ ဖြစ်ပေါ်မလာနိုင်ဘူးလား? ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်တယ်။ လယ်နီးချင်း အချင်းချင်းက ပြေလည်ရင်, နောက်တစ်ခု လယ်ယာ ခွဲတမ်းချနေတဲ့ မြေတိုင်းဌာနမှာ ရှိနေတဲ့ အရာရှိအရာခံ အသီးသီးနဲ့လည်း ပြေလည်ဖို့လိုတယ်။ မပြေလည်ဘူးဆိုလို့ရှိရင် ပြဿနာအမျိုးမျိုးတွေ ဖြစ်ပေါ် မလာနိုင်ဘူးလား? ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်တယ်။</p> <p>ဦးပဉ္စင်းတို့ မြတ်စွာဘုရားက အခုခေတ်လူတွေကို တော်တော်လေး လှမ်းပြီး မြင်နေတယ်လို့တောင် ပြောမယ်ဆိုရင် မှားနိုင်ပါ့မလား? မမှားနိုင်ဘူးနော်။ ခေတ်အဆက်ဆက်ကို လှမ်းပြီး မြင်လို့ ပြောနေတာပါ။ ဘာပဲဖြစ်ဖြစ်ပေါ့လေ မပြေလည်ကြဘူး။ အချင်းချင်းတွေ မပြေလည်ကြတော့ဘူး။ အာဏာရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေနဲ့လည်း မပြေလည်ဘူးဆိုရင် ပြဿနာတွေ အမျိုးမျိုး မဖြစ်နိုင်ဘူးလား? ဖြစ်နိုင်နေပြီ။ အဲဒီပုဂ္ဂိုလ်တွေနဲ့ ပြေလည်ရေးအတွက် ဘာလုပ်ရမလဲ? အဲဒီပုဂ္ဂိုလ်တွေကို -</p> <p><b>သက္ကရောတိ</b>၊ ရိုသေရမယ်။ <b>ဂရုံ ကရောတိ</b>၊ လေးစားရမယ်။ <b>မာနေတိ</b>၊ မြတ်နိုးရမယ်။ <b>ပူဇေတိ</b>၊ ပူဇော်ရမယ်။</p> <p>စွမ်းအားရှိသလောက် ပူဇော်ရမယ်။ သူတို့ကို ရိုရိုသေသေ လေးလေးစားစား မြတ်မြတ်နိုးနိုးဖြင့် ဆက်ဆံကြမယ်ဆိုရင် တကယ်လည်း စိတ်ပါလက်ပါနဲ့ပေါ့နော်။ ဟန်ပြပြီး ပြုံးနေတဲ့ပုံစံမျိုး ဖြစ်ရမလား? မဖြစ်ရဘူး။ လုပ်ငန်းခွင်မှာ ဟန်ပြပြီး ပြုံးရွှင်နေတဲ့ ပုံစံဟာ လိမ်လည် လှည့်ဖြားနေတာပါ။ တစ်လောတုန်းက ဘုန်းကြီးတပည့်ဖြစ်တဲ့ အမျိုးသမီးတစ်ဦးပေါ့လေ လုပ်ငန်းခွင်မှာ အဆင်မပြေတဲ့ အကြောင်းအရာတစ်ခုနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဘုန်းကြီးထံ စာရေးတယ်။ ပြောချင်တာက သူ့စာထဲမှာပါတဲ့ အကြောင်းအရာလေးတစ်ခုက လူတစ်ယောက်ကို ဆက်ဆံတဲ့အပိုင်းမှာ ဟန်လုပ်ပြီး ပြုံးရွှင်တဲ့ လုပ်ငန်းရပ်မျိုးကို သူဘယ်တော့မှ မလုပ်တတ်ဘူးတဲ့။ အဲဒါလေး ရေးထားတယ်နော်။ ဘုန်းကြီးကတော့ အဲဒါလေး သဘောကျတယ်။</p> <p>ဒါပေမဲ့ ဟန်လုပ်ပြီးတောင် မပြုံးတတ်ဘူးဆိုရင် ဆက်ဆံရေးက ပြေလည်ပါဦးမလား? မပြေလည်တော့ဘူး။ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး အပြေလည်တော့ဘူးဆိုလို့ရှိရင် မိမိရဲ့ ကြီးပွားတိုးတက်ရေး လုပ်ငန်းခွင်တွေမှာ နောက်ကို ဆုတ်မသွားဘူးလား? ဆုတ်သွားပြီ။ ဒါကြောင့် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ကျေနပ်ဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်တယ်။ အဲဒီလို လိုအပ်တဲ့ အပိုင်းလေးတွေမှာ <b>“ပေးကမ်းခြင်း အောင်မြင်ရာ”</b> ဆိုတာကို ဘုရားရှင် သိပါတယ်။</p> <p>ဒါကြောင့် <b>ပူဇေတိ</b>နော်။ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး <b>အာမိဿပူဇာ</b>, <b>ဓမ္မပူဇာ</b>ဆိုတဲ့ နှစ်မျိုးသော ပူဇော်ခြင်းဖြင့် ပူဇော်တတ်ဖို့ရော မလိုဘူးလား? (လိုပါတယ် ဘုရား) ဒါယကာကြီးတွေ ပူဇော်တတ်ကြရဲ့လား? ဘယ်နှယ်တုန်း? ဒါယကာကြီးတွေ ပူဇော်တတ်ကြသလား? (အသင့်အတင့်ပါပဲ) အေး... ဟန်ကျပြီ။ အသင့်အတင့်လောက်ဆိုလည်း ရကောင်းရပါလိမ့်မယ်နော်။ ကဲ -</p> <p>‘‘<b>တမေနံ ခေတ္တကမ္မန္တသာမန္တသဗျောဟာရာ သက္ကတာ ဂရုကတာ မာနိတာ ပူဇိတာ ကလျာဏေန မနသာ အနုကမ္ပန္တိ၊ စိရံ ဇီဝ၊ ဒီဃမာယုံ ပါလေဟီတိ</b>’’</p> <p><b>သက္ကတာ</b>၊ ရိုသေခံကြရကုန်သော။ <b>ဂရုကတာ</b>၊ အလေးစား ခံကြရကုန်သော။ <b>မာနိတာ</b>၊ အမြတ်နိုးခံကြရကုန်သော။ <b>ပူဇိတာ</b>၊ အပူဇော်ခံကြရကုန်သော။ <b>ခေတ္တကမ္မန္တသာမန္တသဗျောဟာရာ</b>၊ လယ်နီးချင်း လယ်ရှင်ယောက်ျားနှင့် မြေတိုင်းဝန်ထမ်း အသီးသီးတို့သည်။ <b>တမေနံ</b>၊ ထိုမြတ်နိုး ပူဇော်နေတဲ့ သူတော်ကောင်းကို။ <b>ကလျာဏေန မနသာ</b>၊ ကောင်းမွန် မှန်ကန်သော စိတ်ထားဖြင့်။ <b>အနုကမ္ပန္တိ</b>၊ အစဉ်သနား စောင့်ရှောက်၍ နေကြပေကုန်၏၊</p> <p>ဒီလို ပူဇော်တတ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကို ခုနက လယ်နီးချင်း လယ်ရှင် အချင်းချင်းကရော, မြေတိုင်းဌာနမှာရှိတဲ့ အရာရှိ အသီးသီးကရော ကောင်းမွန်နေတဲ့ မှန်ကန်တဲ့စိတ်ထားဖြင့် လာပြီး စောင့်ရှောက်ပေးတယ်။ ဘယ်လိုလဲ?</p> <h3>ဒုတိယပိုင်း</h3> <p>‘‘<b>စိရံ ဇီဝ၊ ဒီဃမာယုံ ပါလေဟီ</b>’’</p> <p><b>စိရံ</b>၊ ကြာမြင့်စွာ။ <b>ဇီဝ</b>၊ အသက်ရှည်ပါစေသတည်း။ <b>ဒီဃမာယုံ</b>၊ ရှည်မြင့်စွာသော သက်တမ်းကို။ <b>ပါလေဟီ</b>၊ ထိန်းသိမ်း စောင့်ရှောက်နိုင်ပါစေသတည်း။</p> <p>အသက်ရှည်ပါစေဆိုပြီးတော့ မေတ္တာဓာတ်ငွေ့တွေ လွှတ်ပေးတယ်နော်။ ပတ်ဝန်းကျင်ရှိတဲ့ လယ်ရှင်အချင်းချင်းတွေ အရာရှိ အရာခံ အသီးသီးတွေက မိမိအပေါ်မှာ မေတ္တာဓာတ်ငွေ့တွေ လွှတ်ပေးလိုက်ပြီဆိုရင် လုပ်ငန်းခွင်တစ်ခုကို လုပ်ရတဲ့အချိန်ခါမှာ ပိုပြီးချောမော မသွားဘူးလား? ချောမောသွားပြီ။ ဒါကြောင့် -</p> <p>‘‘<b>ခေတ္တကမ္မန္တသာမန္တသဗျောဟာရာနုကမ္ပိတဿ၊ မဟာနာမ၊ ကုလပုတ္တဿ ဝုဒ္ဓိယေဝ ပါဋိကင်္ခါ၊ နော ပရိဟာနိ</b>’’</p> <p><b>မဟာနာမ</b>၊ ဒကာတော် မဟာနာမ်လိစ္ဆဝီမင်းသား ...။ <b>ခေတ္တကမ္မန္တသာမန္တသဗျောဟာရာနုကမ္ပိတဿ</b>၊ လယ်နီးချင်း လယ်ရှင်ယောက်ျားနှင့် မြေတိုင်းဌာန ဝန်ထမ်းအသီးသီးတို့က အစဉ်သနား စောင့်ရှောက်အပ်သော။ <b>ကုလပုတ္တဿ</b>၊ အမျိုးကောင်းသား အမျိုးကောင်းသမီးအဖို့။ <b>ဝုဒ္ဓိယေဝ</b>၊ ပစ္စုပ္ပန် သံသရာ နှစ်ဖြာ၌ ကြီးပွားတိုးတက်ခြင်းကိုသာလျှင်။ <b>ပါဋိကင်္ခါ</b>၊ မချွတ်ဧကန် ရလိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့် အပ်ပါပေ၏။ <b>ပရိဟာနိ</b>၊ ဆုတ်ယုတ်ပျက်စီးခြင်းကို။ <b>နော ပါဋိကင်္ခါ</b>၊ အလိုမရှိအပ်ပါပေ၏၊</p> <p>ပစ္စုပ္ပန် သံသရာ နှစ်ဖြာမှာ ကြီးပွားတိုးတက်မှုသာလျှင် ရှိမယ်။ ဆုတ်ယုတ် ပျက်စီးမှု ဘယ်လိုမှ မဖြစ်နိုင်ဘူး။ လုပ်ငန်းခွင်တွေက အချင်းချင်း အဆင်ပြေလာပြီဆိုရင် ပစ္စုပ္ပန် ကြီးပွားမှုဆိုတာ ပေါ်လာပြီ။ ပစ္စုပ္ပန် ကြီးပွားမှု ရရှိတဲ့ သူတော်ကောင်းက အခုဆို သံသရာ ကြီးပွားရေးဆိုတဲ့ <b>ဒါန</b>မှု, <b>သီလ</b>မှု, <b>ဘာဝနာ</b>မှုတွေကို ပြုမယ်ဆိုရင် ပိုပြီးတော့ မလွယ်ကူဘူးလား? လွယ်ကူလာပြီ။ ဒါကြောင့် အဲဒီလို လွယ်ကူနေတဲ့အတွက် ကောင်းမှုကုသိုလ်တွေကို ခုလို ဆည်းပူးနိုင်ပြီဆိုရင် ထိုပုဂ္ဂိုလ်အဖို့ ပစ္စုပ္ပန် သံသရာနှစ်ဖြာမှာ ကြီးပွားတိုးတက်ဖို့သာလျှင် ရှိတယ်။ ဆုတ်ယုတ် ပျက်စီးဖို့ဆိုတာ ဘယ်လိုမှ မရှိနိုင်ဘူး။ ဒါက ဘုရားရှင်က လယ်ရှင်ယောက်ျားကို ပုံစံထားပြီး ပြောသွားတယ်နော်။ မိမိတို့ အိမ်နီးအချင်းချင်းတွေ လုပ်ငန်းခွင် အတူတူလုပ်တဲ့သူ အချင်းချင်းတွေ အားလုံးက ထိုနည်းလည်းကောင်း ပြေလည်ကြဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်နေတယ်။</p> <p>‘‘<b>ပုန စပရံ၊ မဟာနာမ၊ ကုလပုတ္တော ဥဋ္ဌာနဝီရိယာဓိဂတေဟ比 ဘောဂေဟိ ဗာဟာဗလပရိစိတေဟိ သေဒါဝက္ခိတ္တေဟိ ဓမ္မိကေဟိ ဓမ္မလဒ္ဓေဟိ ယာဝတာ ဗလိပဋိဂ္ဂါဟိကာ ဒေဝတာ သက္ကရောတိ ဂရုံ ကရောတိ မာနေတိ ပူဇေတိ</b>’’</p> <p>ထကြွလုံ့လ ဝီရိယကို အခြေခံပြီး ရှာဖွေစုဆောင်းထားအပ်တဲ့ တရားသော နည်းလမ်းဖြင့် ရရှိထားအပ်တဲ့ စည်းစိမ်ဥစ္စာတွေ ရှိတယ်။ အဲဒီ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ဖြင့် ဘာလုပ်သလဲ?</p> <p><b>ဗလိပဋိဂ္ဂါဟိကာ</b>၊ မိရိုးဖလာအားဖြင့် ပူဇော်ပသအပ်တဲ့ ဗလိနတ်စာ ခံယူထိုက်အပ်သော။ <b>ယာဝတာ ဒေဝတာ</b>၊ အကြင်မျှလောက်သော နတ်တို့သည်။ <b>သန္တိ</b>၊ ရှိကြလေကုန်၏။ <b>ယာဝတာ ဒေဝတာ</b>၊ ထိုမျှလောက် နတ်တို့ကို။ <b>သက္ကရောတိ</b>၊ အရိုအသေပြု၏။ <b>ဂရုံ ကရောတိ</b>၊ လေးစား၏။ <b>မာနေတိ</b>၊ မြတ်နိုး၏။ <b>ပူဇေတိ</b>၊ ပူဇော်၏၊</p> <p><b>ဗလိနတ်စာ</b>ကို မိရိုးဖလာအားဖြင့် ပူဇော်လာတဲ့ နတ်တွေ ခံယူထားတဲ့ နတ်တွေ ရှိကြတယ်နော်။ လူတွေ လုပ်ယူထားတဲ့ နတ်မျိုးတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ တကယ့် မိရိုးဖလာအားဖြင့် ကာလီ ဘီလူးမ နတ်ကနေပြီးတော့ စောင့်ရှောက်တဲ့ ပုံစံမျိုးလိုပေါ့နော်။ မိရိုးဖလာ အစဉ်အလာအားဖြင့် စောင့်ရှောက်ပေးနေတဲ့ နတ်ကောင်း နတ်မြတ်တွေ ရှိကြပါတယ်။ ထိုနတ်ကောင်း နတ်မြတ်တွေကို မိမိတို့ စွမ်းအားရှိသလောက် <b>ဗလိနတ်စာ</b> ပူဇော်ခြင်းဖြင့် ပူဇော်ပသပေးရတယ်နော်။ ရိုသေမှု, လေးစားမှု, မြတ်နိုးမှု, ပူဇော်မှု ပြုရတယ်။</p> <p>‘‘<b>တမေနံ ဗလိပဋိဂ္ဂါဟိကာ ဒေဝတာ သက္ကတာ ဂရုကတာ မာနိတာ ပူဇိတာ ကလျာဏေန မနသာ အနုကမ္ပန္တိ</b>’’</p> <p><b>သက္ကတာ</b>၊ အရိုအသေ ခံကြရကုန်သော။ <b>ဂရုကတာ</b>၊ အလေးစား ခံကြရကုန်သော။ <b>မာနိတာ</b>၊ အမြတ်နိုးခံကြရကုန်သော။ <b>ပူဇိတာ</b>၊ အပူဇော်ခံကြရကုန်သော။ <b>ဗလိပဋိဂ္ဂါဟိကာ ဒေဝတာ</b>၊ မိရိုးဖလာ ဗလိနတ်စာကို ခံယူကြကုန်သော နတ်တို့သည်။ <b>တမေနံ</b>၊ ထိုပူဇော်ပသနေတဲ့ ယောက်ျားကို။ <b>ကလျာဏေန မနသာ</b>၊ ကောင်းမွန် မှန်ကန်သော စိတ်ထားဖြင့်။ <b>အနုကမ္ပန္တိ</b>၊ အစဉ်သနား စောင့်ရှောက်၍ နေပေကုန်၏၊</p> <p>နတ်တို့ကို ရိုရိုသေသေ, လေးလေးစားစား, မြတ်မြတ်နိုးနိုးဖြင့် ပူဇော်ပသနေတဲ့ ယောက်ျားကို အပူဇော်ခံရတဲ့ အလေးစားခံရတဲ့ အမြတ်နိုးခံရတဲ့ ဒီနတ်တွေက တစ်ဖန် ပြန်ပြီးတော့ မှန်ကန်နေတဲ့ စိတ်ဓာတ်ဖြင့် စောင့်ရှောက်ပေးတယ်။ မမှန်မကန် စောင့်ရှောက်ပေးတာတော့ မဟုတ်ဘူးနော်။</p> <p>‘‘<b>စိရံ ဇီဝ၊ ဒီဃမာယုံ ပါလေဟီ</b>’’<br> <b>စိရံ</b>၊ ကြာမြင့်စွာသော အချိန်အခါ ကာလပတ်လုံး။ <b>ဇီဝ</b>၊ အသက်ရှည်ပါစေ။ <b>ဒီဃမာယုံ</b>၊ ရှည်မြင့်စွာသော သက်တမ်းကို။ <b>ပါလေဟီ</b>၊ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်နိုင်ပါစေ။</p> <p>အသက်ရှည်ပါစေဆိုပြီးတော့ - ဒီလို <b>မေတ္တာဓာတ်</b>တွေ ဖြန့်ကျက်ပေးတယ်။ အကယ်၍ ဒီနတ်တွေက မေတ္တာဈာန်တွေ ဝင်စားနိုင်တဲ့ အဆင့်ထိ ရှိခဲ့မယ်ဆိုရင် ဒီသူတော်ကောင်းကို အာရုံယူပြီး မေတ္တာဈာန်တွေကို ဝင်စားလျက် မေတ္တာဓာတ်ငွေ့တွေ လွှတ်ပေးခဲ့မယ်ဆိုရင် ထိုမေတ္တာဓာတ်ငွေ့တွေက ပိုပြီးတော့ အရှိန်အဝါ ပြင်းထန်ပါတယ်။ ဒီတော့ ဒီနတ်တွေရဲ့ ဒီလို မေတ္တာဓာတ်ငွေ့ဖြင့် အစောင့်ရှောက်ခံရတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်သည် ဘာဖြစ်မလဲ?</p> <p>‘‘<b>ဒေဝတာနုကမ္ပိတဿ၊ မဟာနာမ၊ ကုလပုတ္တဿ ဝုဒ္ဓိယေဝ ပါဋိကင်္ခါ၊ နော ပရိဟာနိ</b>’’<br> <b>မဟာနာမ</b>၊ ဒကာတော် မဟာနာမ် လိစ္ဆဝီမင်းသား ...။ <b>ဒေဝတာနုကမ္ပိတဿ</b>၊ နတ်တို့၏အစဉ်သနား စောင့်ရှောက်မှုကို ခံယူရသော။ <b>ကုလပုတ္တဿ</b>၊ အမျိုးကောင်းသား အမျိုးကောင်းသမီးအဖို့။ <b>ဝုဒ္ဓိယေဝ</b>၊ ပစ္စုပ္ပန် သံသရာ နှစ်ဖြာ၌ ကြီးပွားတိုးတက်ခြင်းကိုသာလျှင်။ <b>ပါဋိကင်္ခါ</b>၊ မချွတ်ဧကန် ရလိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်အပ်ပါပေ၏။ <b>ပရိဟာနိ</b>၊ ဆုတ်ယုတ် ပျက်စီးခြင်းကို။ <b>နော</b>၊ အလိုမရှိအပ်ပါပေ (ဝါ) မမျှော်လင့်အပ်ပါပေ။</p> <p>နတ်တွေကသာ စောင့်ရှောက်ပါစေ။ အစောင့်ရှောက်ခံရတဲ့ ဒီယောင်္ကျားဟာ ပစ္စုပ္ပန် သံသရာ နှစ်ဖြာ ကြီးပွားတိုးတက်ဖို့သာ ရှိမယ်။ ဆုတ်ယုတ်ပျက်စီးမှု ဘယ်လိုမှ မရှိနိုင်ဘူး။ ဒီပုဂ္ဂိုလ် ဒီလမ်းသွားရင်တော့ ဒီလမ်းမှာ အန္တရာယ်တွေ ရှိခဲ့ရင် ဒီအန္တရာယ်တွေက ဒီပုဂ္ဂိုလ်ကို မမြင်အောင် ဒီနတ်တွေက ကာကွယ်စောင့်ရှောက် ပေးတယ်။ ဒါက ဓမ္မတာပဲနော်။ ဒီလမ်းသွားလို့ ဒီအန္တရာယ်တွေ့မယ် ဆိုလျှင် ဒီအန္တရာယ် မကျရောက်အောင် လမ်းလွှဲပြီးတော့ ပေးတယ်။ ခြင်္သေ့တွေ သစ်ကျားတွေ ရှိနေလျှင် ဒီခြင်္သေ့ သစ်ကျားတွေကို မမြင်အောင် ဒီနတ်တွေက စောင့်ရှောက်ပေးတယ်။ မဒီဒေဝီကို ခြင်္သေ့ သစ်ကျားတွေ မမြင်အောင် နတ်တွေက စောင့်ရှောက်ပေးတဲ့ ပုံစံပဲနော်။ မယုံတော့ မရှိကြနဲ့နော်။</p> <p>ဒါကြောင့် မိမိတို့ကသာ တကယ် ထင်ရှားရှိတဲ့ နတ်ဖြစ်ပါစေ။ တကယ် ထင်ရှားမရှိတဲ့ မယ်တော်ကြီးတို့လို နတ်မျိုးတော့ မဟုတ်ဘူးနော်။ တကယ် ထင်ရှားရှိတဲ့ နတ်ကိုသာ မိမိတို့က ရိုရိုသေသေ လေးလေးစားစား မြတ်မြတ်နိုးနိုးဖြင့် မိရိုးဖလာ အဆင့်အတန်းအတိုင်း ပူဇော်ပသမှု ပြုပါ။ ဒီနတ်တွေကလည်း အရိုသေခံရ, အလေးစားခံရ, အမြတ်နိုးခံရ, အပူဇော်ခံရတဲ့ ဒီနတ်တွေကလည်း မိမိကို တုံ့လှည့်တဖန် ပြန်ပြီးတော့ ရိုသေ လေးစားကြတယ်။ မြတ်နိုးကြတယ်။ ကောင်းမွန် မှန်ကန်နေတဲ့ စိတ်ထားဖြင့် အစဉ်သနား စောင့်ရှောက်ပေးကြတယ်။ စောင့်ရှောက်လိုက်တဲ့အတွက် မိမိရဲ့လုပ်ငန်းခွင် ဘာလုပ်ငန်းကိုပဲလုပ်လုပ် အန္တရာယ်တွေက မရှိတော့ဘူး။ ချောချောမောမော ဖြောင့်ဖြောင့်ဖြူးဖြူး ဖြစ်လာပြီဆိုရင် ပစ္စုပ္ပန်မှာလည်း ကြီးပွားတိုးတက်မှု ရှိတယ်။</p> <p>ပစ္စုပ္ပန်မှာ ကြီးပွားတိုးတက်မှု ရှိတဲ့အတွက် နောင်တမလွန်မှာလည်း ကြီးပွားတိုးတက်မှုတွေ ရှိလာနိုင်တယ်။ ဒါနမှုတွေ သီလမှုတွေ လွယ်လွယ်ကူကူနဲ့ ပြုလုပ်နိုင်တဲ့ စွမ်းအင်တွေ ပေါ်လာတယ်။ ဒါက နံပါတ် (လေး) ကြီးပွားကြောင်းပဲ။ နောက် နံပါတ် (ငါး) ကြီးပွားကြောင်း။</p> <p>‘‘<b>ပုန စပရံ၊ မဟာနာမ၊ ကုလပုတ္တော ဥဋ္ဌာနဝီရိယာဓိဂတေဟိ ဘောဂေဟိ ဗာဟာဗလပရိစိတေဟိ သေဒါဝက္ခိတ္တေဟိ ဓမ္မိကေဟိ ဓမ္မလဒ္ဓေဟိ သမဏဗြာဟ္မဏေ သက္ကရောတိ မာနေတိ ပူဇေတိ</b>’’<br> <b>မဟာနာမ</b>၊ မဟာနာမ်လိစ္ဆဝီ မင်းသား ...။ <b>ပုန စပရံ</b>၊ နောက်တစ်မျိုးသော်ကား။ <b>ကုလပုတ္တော</b>၊ အမျိုးကောင်းသား အမျိုးကောင်းသမီးသည်။ <b>ဥဋ္ဌာနဝီရိယာဓိဂတေဟိ</b>၊ ထကြွလုံ့လ ဝီရိယဖြင့် ဆည်းပူး၍ ရအပ်ကုန်သော။ <b>ဗာဟာဗလပရိစိတေဟိ</b>၊ လက်ရုံးအားကို ရှာဖွေစုဆောင်း၍ ထားအပ်ကုန်သော။ <b>သေဒါဝက္ခိတ္တေဟိ</b>၊ ချွေးဒီးဒီးကျအောင် ရှာဖွေ၍ ထားအပ်ကုန်သော။ <b>ဓမ္မိကေဟိ</b>၊ တရားနှင့် လျော်ညီကုန်သော။ <b>ဓမ္မလဒ္ဓေဟိ</b>၊ တရားသော နည်းလမ်းဖြင့် ရှာဖွေသဖြင့် ရရှိအပ်ကုန်သော။ <b>ဘောဂေဟိ</b>၊ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ဖြင့်။ <b>သမဏဗြာဟ္မဏေ</b>၊ သမဏဗြာဟ္မဏတို့ကို။ <b>သက္ကရောတိ</b>၊ ရိုသေလေးစား၏။ <b>မာနေတိ</b>၊ မြတ်နိုး၏။ <b>ပူဇေတိ</b>၊ ပူဇော်၏။</p> <p>ဒီနေ့ ဝါဆိုသင်္ကန်း ထီး, ဖိနပ် အစရှိတဲ့ လှူဖွယ်ဝတ္ထု ပစ္စည်းအစုတွေကို လှူဒါန်းပူဇော်နေတဲ့ ပုံစံမျိုး။ ဒီနေ့ မန်းမြို့တော်ကဖီးကနေ မနက်ဆွမ်း, နေ့ဆွမ်းဖြင့် လှူတယ်။ တောင်ကြီးက ဒကာကြီးတွေကလည်း စွမ်းအားရှိသလောက် ဆွမ်းတွေ ပူဇော်လှူဒါန်းကြတယ်။ ဒီနေ့ တရားနာပရိသတ်အပေါင်း သူတော်ကောင်းတို့ကလည်း မိမိတို့ စွမ်းအား ရှိသလောက် အလှူခံပုဂ္ဂိုလ် များထိုထိုတို့ကို ဆွမ်းတွေ လှူဒါန်း ပူဇော်ကြတယ်။ တရားသော နည်းလမ်းဖြင့် ရှာဖွေရရှိထားအပ်တဲ့ ဒီလှူဖွယ်ဝတ္ထုတွေကို သမဏဗြာဟ္မဏအပေါင်းတွေ, သူတော်ကောင်းတွေ ဝါဆိုဝါကပ်တော်မူကြမယ့် သူတော်ကောင်းတွေကို ရည်ရွယ်ပြီးတော့ ရိုသေမှု, လေးစားမှု, မြတ်နိုးမှု, <b>အာမိသပူဇာ</b>, <b>ဓမ္မပူဇာ</b>ခေါ်တဲ့ နှစ်မျိုးသော ပူဇော်ခြင်းဖြင့် ပူဇော်နေကြပြီ။ အဲဒီလို ပူဇော်လိုက်တဲ့အခါ ဘာဖြစ်သလဲ?</p> <p>‘‘<b>တမေနံ သမဏဗြာဟ္မဏာ သက္ကတာ ဂရုကတာ မာနိတာ ပူဇိတာ ကလျာဏေန မနသာ အနုကမ္ပန္တိ စိရံ ဇီဝ၊ ဒီဃမာယုံ ပါလေဟီ</b>’’<br> <b>သက္ကတာ</b>၊ အရိုသေခံကြရကုန်သော။ <b>ဂရုကတာ</b>၊ အလေးစား ခံကြရကုန်သော။ <b>မာနိတာ</b>၊ အမြတ်နိုးခံကြရကုန်သော။ <b>ပူဇိတာ</b>၊ အပူဇော်ခံကြရကုန်သော။ <b>သမဏဗြာဟ္မဏာ</b>၊ သမဏဗြာဟ္မဏ အမည်ရသော သူတော်ကောင်းတို့သည်။ <b>တမေနံ</b>၊ ပူဇော်ပသသော သူတော်ကောင်းကို။ <b>ကလျာဏေန မနသာ</b>၊ ကောင်းမွန် မှန်ကန်သော စိတ်ထားဖြင့်။ <b>အနုကမ္ပန္တိ</b>၊ အစဉ်သနား စောင့်ရှောက်၍ နေကြပေကုန်၏။ <b>စိရံ</b>၊ ကြာမြင့်စွာ။ <b>ဇီဝ</b>၊ အသက်ရှင်ပါစေသတည်း။ <b>ဒီဃမာယုံ</b>၊ ရှည်စွာသော သက်တမ်းကို။ <b>ပါလေဟီ</b>၊ ထိန်းသိမ်း စောင့်ရှောက်နိုင်ပါစေသတည်း။ <b>ဣတိ</b>၊ ဤသို့။ <b>အနုကမ္ပန္တိ</b>၊ အစဉ်သနား စောင့်ရှောက်၍ နေကြပေကုန်၏။</p> <p>အသက်ရှည်ပါစေ။ ရှည်စွာသော သက်တမ်းကို ထိန်းသိမ်း စောင့်ရှောက်နိုင်ပါစေ, ဘေးရန်ကင်းပါစေ, စိတ်ဆင်းရဲကင်းပါစေ, ကိုယ်ဆင်းရဲကင်းပါစေ, ကျန်းကျန်းမာမာ ချမ်းချမ်းသာသာဖြင့် မိမိ၏ ခန္ဓာဝန်ကို ရွက်ဆောင်နိုင်ပါစေ စသည်ဖြင့် မေတ္တာဈာန်တွေ ဝင်စားလျက်ပဲဖြစ်စေ။ <b>ကာမာဝစရကုသိုလ်ကံ</b>တို့ဖြင့် မေတ္တာဓာတ်ငွေ့တွေ လွှတ်လျက်ပဲဖြစ်စေ။ မေတ္တာရေချမ်းတွေ ပက်ဖျန်းပြီးတော့ ပေးလိုက်ပြီနော်။ အဲဒီလို သမဏဗြာဟ္မဏ အမည်ရတဲ့ ဒီသူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ မေတ္တာဓာတ်ငွေ့ဖြင့် ပက်ဖျန်းမှု ခံနေရတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်အဖို့ ဘာဖြစ်မလဲ?</p> <p>‘‘<b>သမဏဗြာဟ္မဏာနုကမ္ပိတဿ၊ မဟာနာမ၊ ကုလပုတ္တဿ ဝုဒ္ဓိယေဝ ပါဋိကင်္ခါ၊ นော ပရိဟာနိ</b>’’<br> <b>မဟာနာမ</b>၊ ဒကာတော်မဟာနာမ်မင်းသား ...။ <b>သမဏဗြာဟ္မဏာနုကမ္ပိတဿ</b>၊ သမဏဗြာဟ္မဏ အမည်ရတဲ့ သူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ မေတ္တာဓာတ်ဖြင့် အစဉ်သနား စောင့်ရှောက်မှုကို ခံယူကြသော။ <b>ကုလပုတ္တဿ</b>၊ အမျိုးကောင်းသား အမျိုးကောင်းသမီးအဖို့။ <b>ဝုဒ္ဓိယေဝ</b>၊ ပစ္စုပ္ပန် သံသရာ နှစ်ဖြာသော လောက၌ ကြီးပွားတိုးတက်ခြင်းကိုသာလျှင်။ <b>ပါဋိကင်္ခါ</b>၊ မချွတ်ဧကန် ရလိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်အပ်ပါပေ၏။ <b>ပရိဟာနိ</b>၊ ဆုတ်ယုတ်ပျက်စီးခြင်းကို။ <b>နော</b>၊ အလိုမရှိအပ်ပါပေ (ဝါ) မမျှော်လင့်အပ်ပါပေ။</p> <p>သမဏဗြာဟ္မဏ အမည်ရနေတဲ့ ဒီသူတော်ကောင်းရဲ့ ခုလို မေတ္တာဓာတ်ငွေ့ဖြင့် လွှတ်တဲ့ မေတ္တာရေချမ်း ပက်ဖျန်းတဲ့ ဒဏ်ချက်ကို ခံယူရတဲ့ ဒီသူတော်ကောင်းအဖို့ ပစ္စုပ္ပန် သံသရာနှစ်ဖြာမှာ ကြီးပွားတိုးတက်ခြင်းကိုသာ အလိုရှိအပ်တယ်။ ဆုတ်ယုတ် ပျက်စီးခြင်း ဘယ်တော့မှ မဖြစ်နိုင်ဘူး။ ဒါက ဘုရားရှင်ပေးတဲ့ <b>ကြီးပွားရေးလမ်းစဉ်</b> ဘယ်နှစ်ခုလဲ? (ငါး) ခုပေါ့နော်။ အဲဒီ(ငါး) ခု ဟောပြီးတဲ့အခါ မြတ်စွာဘုရား ဂါထာလေးတွေနဲ့ ဆက်ဟောတယ်။ အဲဒီ ဂါထာလေးတွေ နာပြီးရင်တော့ တရားသိမ်းမယ်။ တရားတော့ နည်းနည်း ရှည်သွားပြီနဲ့ တူတယ် ဟုတ်လား?</p> <p>‘‘<b>မာတာပိတုကိစ္စကရော၊ ပုတ္တဒါရဟိတော သဒါ။<br> အန္တောဇနဿ အတ္ထာယ၊ ယေ စဿ အနုဇီဝိနော။<br> ဥဘိန္နဉ္စေဝ အတ္ထာယ၊ ဝဒညူ ဟောတိ သီလဝါ</b>’’။</p> <p>ဒါက မိဘတွေကို ရိုရိုသေသေ, လေးလေးစားစား, မြတ်မြတ်နိုးနိုးဖြင့် ပြုစုလုပ်ကျွေးနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မှာ ရှိရမယ့် အင်္ဂါရပ်ကို မြတ်စွာဘုရား နောက်ပိုင်းမှာ ဟောတယ်။ အဲဒီ ပုဂ္ဂိုလ်သည် ဘယ်လို ပုဂ္ဂိုလ်မျိုး ဖြစ်ရမလဲ?</p> <p><b>ဝဒညူ</b>၊ ဘုရားအစရှိသော အရိယာသူတော်ကောင်းတို့သည် ဟောကြားပြသ ဆိုဆုံးမအပ်သည့် တရားစကားကို တတ်သိနားလည်သော (ဝါ) စကားကို သိတတ်သော။ <b>ဟောတိ</b>၊ ဖြစ်၏။ <b>သီလဝါ</b>၊ သီလရှိသော သူတော်ကောင်းသည်။</p> <p>မိဘ ခုနပြောခဲ့တဲ့ ကြီးပွားတိုးတက်ရေး လမ်းစဉ် (ငါး)ခုကို လိုက်နာပြုကျင့်မယ့် ပုဂ္ဂိုလ်သည် နံပါတ် (တစ်) ဘယ်လိုဖြစ်ရမလဲ?</p> <p><b>ဝဒညူ</b>၊ ဘုရားအစရှိသော အရိယာသူတော်ကောင်းတို့ ဟောကြားပြသ ဆိုဆုံးမတဲ့ တရားစကားကို တတ်သိနားလည်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်လည်း ဖြစ်ရမယ်။ တတ်လည်း တတ်သိရမယ်, နားလည်း နားလည်ရမယ်။ <b>သင်သိ</b>, <b>ကျင့်သိ</b> ဒီအသိနှစ်ခုဖြင့် စနစ်တကျ ကျင့်ထားပြီးတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ရမယ်။ ဒါမှ ကြီးပွားနိုင်တယ်။ ဘာပြောချင်တာလဲ? ကြီးပွားတိုးတက်ရေး လမ်းစဉ် (ငါး)ခုကို ပြုလုပ်တယ်ဆိုတာ ပြုလုပ်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်မှာလည်း တည်ရှိရမယ့် အင်္ဂါရပ်တွေ ရှိတယ်။ အဲဒီ အင်္ဂါရပ်တွေ ပြည့်စုံမှ ဒီကြီးပွားတိုးတက်နိုင်တယ်။ ဒီအင်္ဂါရပ်တွေနဲ့ မပြည့်စုံရင် ကြီးပွားတိုးတက်မှု မဖြစ်နိုင်ဘူး။</p> <p>ဒီတော့ ဘုရားအစရှိတဲ့ အရိယာသူတော်ကောင်းတို့ ဆိုဆုံးမနေတဲ့ တရားစကားတွေကို တတ်သိနားလည်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ရမယ်။ နံပါတ်(နှစ်) <b>သီလဝါ</b> ကိုယ်ကျင့်သီလ ပြည့်စုံနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ရမယ်ဆိုပြီးတော့ ဒီလို ညွှန်ကြားထားတယ်။ ဒီတော့ မြတ်စွာဘုရား ဘုရားအစရှိသော အရိယာသူတော်ကောင်းတို့ ဆိုဆုံးမတဲ့ တရားစကားတွေ ပိဋကတ်သုံးပုံမှာ လာပါတယ်။ ဒီနေ့ဘုန်းကြီးတစ်ခု နှစ်ခုလောက် အဲဒီထဲက ရွေးနုတ်ပြီး ပြောချင်ပါတယ်နော်။ ဘုန်းကြီးတို့ မြတ်စွာဘုရား ပရိနိဗ္ဗာန်စံခါနီး ပရိနိဗ္ဗာန်စံတော့မယ့် နှစ်မှာပဲဆိုကြပါစို့နော်။ အကြိမ်များစွာ မြတ်စွာဘုရား ဆိုဆုံးမတဲ့အထဲက အဆုံးမလေးတစ်ခု။</p> <p>‘‘<b>သီလံ သမာဓိ ပညာ စ, ဝိမုတ္တိ စ အနုတ္တရာ၊<br> အနုဗုဒ္ဓါ ဣမေ ဓမ္မာ, ဂေါတမေန ယသဿိနာ။<br> ဣတိ ဗုဒ္ဓေါ အဘိညာယ, ဓမ္မမက္ခာသိ ဘိက္ခုနံ၊<br> ဒုက္ခဿန္တကရော သတ္ထာ, စက္ခုမာ ပရိနိဗ္ဗုတော</b>’’။ (ဒီ၊၂၊၁၀၂။)</p> <p>သီလ, သမာဓိ, ပညာ, ဝိမုတ္တိ ဘယ်နှစ်ခုလဲ? (လေး)ခု။ အဲဒီလေးခုက ဘာဖြစ်လဲ? <b>အနုတ္တရ</b> အတုမရှိတဲ့ တရားတွေ၊ အဲဒီ တရားတွေကို ဘာဖြစ်လဲ?</p> <p>‘‘<b>အနုဗုဒ္ဓါ ဣမေ ဓမ္မာ, ဂေါတမေန ယသဿိနာ</b>’’<br> <b>ယသဿိနာ</b>၊ များစွာ အခြံအရံအကျော်အစော ရှိတော်မူသော။ <b>ဂေါတမေန</b>၊ ဂေါတမအနွယ် ရှင်တော်မြတ်ဘုရားသည်။ <b>ဣမေ ဓမ္မာ</b>၊ ဤတရားတို့ကို။ <b>အနုဗုဒ္ဓါ</b>၊ လျော်စွာ ထိုးထွင်း၍ သိတော်မူအပ်ကုန်ပြီ။</p> <p><b>သီလကျင့်စဉ်</b>ကိုလည်း ဘုရားရှင်သည် စနစ်တကျ သိတော်မူတယ်။ <b>သမာဓိကျင့်စဉ်</b>တွေကိုလည်း စနစ်တကျ သိတော်မူတယ်။ <b>ပညာကျင့်စဉ်</b>တွေကိုလည်း စနစ်တကျ သိတော်မူတယ်။ <b>ဝိမုတ္တိ</b>ခေါ်တဲ့ ကိလေသာတို့မှ လွတ်မြောက်ကြောင်း တရားအမျိုးမျိုးကိုလည်း ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိတော်မူတယ်။ အထူးသဖြင့် ဒီနေရာမှာတော့ အရဟတ္တဖိုလ် ဝိမုတ္တိကို ပြောလိုရင်း ဖြစ်တယ်နော်။ အဲဒီတရားတွေ သိပြီးတော့ ဘာဖြစ်လဲ?</p> <p>‘‘<b>ဣတိ ဗုဒ္ဓေါ အဘိညာယ, ဓမ္မမက္ခာသိ ဘိက္ခုနံ၊<br> ဒုက္ခဿန္တကရော သတ္ထာ, စက္ခုမာ ပရိနိဗ္ဗုတော</b>’’။<br> <b>ဣတိ</b>၊ ဤသို့လျှင်။ <b>အဘိညာယ</b>၊ ထူးသောဉာဏ်ဖြင့် ထိုးထွင်း သိမြင်ပြီးသည်ဖြစ်၍။ <b>ဗုဒ္ဓေါ</b>၊ မြတ်စွာဘုရားသည်။ <b>ဘိက္ခုနံ</b>၊ ရဟန်းတို့အား။ <b>ဓမ္မံ</b>၊ တရားတော်မြတ်ကို။ <b>အက္ခာသိ</b>၊ ဟောကြားတော်မူခဲ့ပါပေပြီ။</p> <p>ဒီတရားတွေကို ဘုရားရှင်က မသိဘဲနဲ့ ရမ်းဟောထားတာ ဟုတ်သလား? မဟုတ်ဘူး။ ဒီတရားတွေကို ထိုးထွင်းသိပြီးမှသာလျှင် ဘုရားရှင်က ဟောထားတယ်။ ဟောထားလိုက်တဲ့ ဒီဘုရားရှင်သည် ဘာဖြစ်လဲ?</p> <p><b>ဒုက္ခဿ</b>၊ သံသရာ ဝဋ်ဆင်းရဲဒုက္ခ၏။ <b>အန္တကရော</b>၊ အဆုံးအပိုင်းအခြားကို ပြုလုပ်ခြင်းငှာ စွမ်းနိုင်သော။ <b>သတ္ထာ</b>၊ လူနတ်တို့ဆရာ ဖြစ်တော်မူသော။ <b>စက္ခုမာ</b>၊ စက္ခုငါးပါး ဉာဏ်အမြင်နှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော။ <b>ဗုဒ္ဓေါ</b>၊ မြတ်စွာဘုရားသည်။ <b>ပရိနိဗ္ဗုတော</b>၊ ပရိနိဗ္ဗာန် ဝင်စံ ရုပ်သိမ်း ချုပ်ငြိမ်း တော်မူခဲ့ရလေပြီ။</p> <p>ဒီတရားတွေကို ထိုးထွင်းသိတယ်။ ဒီတရားတော်ကို ရဟန်းတော်တို့အား ဘုရားရှင်သည် ဟောခဲ့တယ်။ ဟောလိုက်တဲ့အတွက် ထိုးထွင်းသိတော်မူတဲ့ ထိုဘုရားရှင်သည် <b>စက္ခုမာ</b>၊ စက္ခုဉာဏ်အမြင် ငါးပါးနှင့်လည်း ပြည့်စုံတော်မူတယ်။ မြင်လို့ မျက်စိငါးလုံးနဲ့ ဟောထားတာ။ မျက်စိ တစ်လုံးတည်းနဲ့ ဟောထားတာ ဟုတ်သလား? မဟုတ်ဘူး။ ဘုရားရှင်မှာ မျက်လုံးတော် ငါးခုရှိတယ်-ဆိုတာက ဘာလဲဆိုတော့ -</p> <p>နံပါတ် (တစ်) <b>ဗုဒ္ဓစက္ခု</b>၊ သတ္တဝါတို့ရဲ့ အလိုအဇ္ဈာသယဓာတ်ခံကို ထိုးထွင်းသိတော်မူတဲ့ <b>အာသယာနုသယဉာဏ်တော်</b>, သတ္တဝါတွေရဲ့သန္တာန်မှာ သဒ္ဓါ, သတိ, ဝီရိယ, သမာဓိ, ပညာခေါ်တဲ့ ဣန္ဒြေတို့ရဲ့ အနုံ့အထက် အနုအရင့် ထိုးထွင်းသိတော်မူတဲ့ <b>ဣန္ဒြိယပရောပရိယတ္တိဉာဏ်တော်</b> အဲဒီဉာဏ်တော် နှစ်ပါးကို ဗုဒ္ဓစက္ခုလို့ ခေါ်ပါတယ်။</p> <p>သဗ္ဗညုသမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်တို့သာလျှင် ရရှိနိုင်တဲ့ အသိဉာဏ်ဖြစ်လို့ မျက်လုံးတော် တစ်ခုပဲနော်။ နောက်တစ်ခုက - <b>သမန္တစက္ခု</b>၊ သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်မြတ် အရဟတ္တမဂ် ဉာဏ်တော်မြတ် ဖြစ်တယ်။ အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ် ရတော်မူသည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက်တည်း သဗ္ဗညုတဉာဏ်ဆိုတဲ့ ထီးကြီးက ဆောင်းမိုးပြီး ကပ်ပါလာတယ်။ ဒါကြောင့် သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော် ရတာက အရဟတ္တမဂ်မရလျှင် မရဘူး။ အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်တော် ရပြီးဆိုလျှင်လည်း သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်မြတ် ထီးကြီးက ဆောင်းမိုးပြီး ကပ်ပါလာတယ်။</p> <p>ဒါကြောင့် ဒီသဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်နဲ့ အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်တော်မြတ်ကို အထူးသဖြင့် သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်မြတ်ကို သမန္တစက္ခုလို့ ခေါ်ပါတယ်။ နောက်တစ်ခု <b>ဉာဏစက္ခု</b>ဆိုတာက သစ္စာလေးပါးကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ ထိုးထွင်းသိတတ်တဲ့ သစ္စာဉာဏ်, ကိစ္စဉာဏ်, ကတဉာဏ် ခေါ်တဲ့ ဒီဉာဏ်တော်မြတ်တွေကို <b>ဓမ္မစက္ခု</b>လို့ ခေါ်တယ်။ ဩော်...ဉာဏစက္ခုလို့ ခေါ်ပါတယ်။</p> <p>နောက်တစ်ခု - <b>ဒိဗ္ဗစက္ခု</b>ဆိုတာကတော့ နတ်မျက်စိကဲ့သို့ အနီးအဝေး အလုံးစုံ အကုန်အစင် ထိုးထွင်းသိတော်မူတဲ့ မျက်စိအမြင်ပဲ။ အဲဒီ မျက်စိအမြင်ကိုတော့ ဒိဗ္ဗစက္ခုခေါ်တယ်။ နောက်တစ်ခုကတော့ ဓမ္မစက္ခုပဲ။ ဓမ္မစက္ခုဆိုတာကတော့ သောတာပတ္တိမဂ်ဉာဏ် သကဒါဂါမိမဂ်ဉာဏ် အနာဂါမိမဂ်ဉာဏ်ခေါ်တဲ့ အောက်မဂ်ဉာဏ်သုံးပါး ဉာဏ်အမြင်ကို ဓမ္မစက္ခုလို့ ခေါ်တယ်။ ပေါင်းလိုက်တော့ ဘုရားရှင်မှာ မျက်လုံးတော် ဘယ်နှစ်ခုရှိလဲ? (ငါး) ခု။</p> <p>ထိုမျက်လုံးတော် (ငါး) ခုဖြင့် တရားတွေကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ ထိုးထွင်း သိတော်မူတဲ့အတွက် တရားဟောထားပါတယ်နော်။ အဲဒီ ဟောထားတဲ့ တရားတွေက အကျဉ်းချုပ်လိုက်တော့ ဘာတွေလဲ? သီလကျင့်စဉ်, သမာဓိကျင့်စဉ်, ပညာကျင့်စဉ်ဖြစ်တယ်။ ထိုသီလကျင့်စဉ်, သမာဓိကျင့်စဉ်, ပညာကျင့်စဉ်တွေကို ကမ်းကုန်အောင် လမ်းဆုံးအောင် ကျင့်နိုင်မယ်ဆိုရင် ဝိမုတ္တိခေါ်တဲ့ အရဟတ္တမဂ်ဖိုလ် ကိလေသာတို့မှ လွတ်မြောက်မှုဆိုတဲ့ အရဟတ္တဖိုလ်ဝိမုတ္တိကို မရနိုင်ဘူးလား? ရနိုင်တယ်။ ဒါ ဘုရားရှင်ရဲ့ အဆုံးအမပဲနော်။ အဲဒီ အဆုံးအမကို တတ်သိနားလည်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ရမယ်။ ဒီတော့ သီလကျင့်စဉ်, သမာဓိကျင့်စဉ်, ပညာကျင့်စဉ်တွေကို တကယ်လက်တွေ့ ကျင့်ခဲ့မယ်ဆိုရင် ကျင့်စေချင်တဲ့အတွက် ဘုရားရှင်က ဘယ်လိုတိုက်တွန်းလဲ?</p> <p>‘‘<b>ဣတိ သီလံ, ဣတိ သမာဓိ, ဣတိ ပညာ။ သီလပရိဘာဝိတော သမာဓိ မဟပ္ဖလော ဟောတိ မဟာနိသံသော။ သမာဓိပရိဘာဝိတာ ပညာ မဟပ္ဖလာ ဟောတိ မဟာနိသံသာ။ ပညာပရိဘာဝိတံ စိတ္တံ သမ္မဒေဝ အာသဝေဟိ ဝိမုစ္စတိ</b>’’</p> <p><b>ဣတိ</b>၊ ဤသည်ကား။ <b>သီလံ</b>၊ သီလကျင့်စဉ်တည်း။ <b>ဣတိ</b>၊ ဤသည်ကား။ <b>သမာဓိ</b>၊ သမာဓိကျင့်စဉ်တည်း။ <b>ဣတိ</b>၊ ဤသည်ကား။ <b>ပညာ</b>၊ ပညာကျင့်စဉ်တည်း။ <b>သီလပရိဘာဝိတော</b>၊ သီလဖြင့် ထုံမွှမ်းထားအပ်သော။ <b>သမာဓိ</b>၊ သမာဓိတရားသည်။ <b>မဟပ္ဖလော</b>၊ ကြီးကျယ်ဖွံ့ဖြိုး များမြတ်သော အကျိုးရင်းရှိသည်။ <b>ဟောတိ</b>၊ ဖြစ်၏။ <b>မဟာနိသံသော</b>၊ ကြီးကျယ်ဖွံ့ဖြိုး များမြတ်သော အကျိုးဆက်ရှိသည်။ <b>ဟောတိ</b>၊ ဖြစ်၏။ <b>ပညာပရိဘာဝိတံ</b>၊ ပညာဖြင့် ထုံမွှမ်း၍ထားအပ်သော။ <b>စိတ္တံ</b>၊ စိတ်ဓာတ်သည်။ <b>သမ္မဒေဝ</b>၊ ကောင်းမွန် မှန်ကန်စွာသာလျှင်။ <b>အာသဝေဟိ</b>၊ အာသဝေါတရားတို့မှ (ဝါ) ကိလေသာ အားလုံးတို့မှ။ <b>ဝိမုစ္စတိ</b>၊ လွတ်မြောက်၍ သွားတတ်ပါပေ၏။</p> <p>ကိလေသာတို့မှ လွတ်မြောက်မှု အရဟတ္တဖိုလ်ဟာ ဘယ်ခါမှ ရမလဲ? သီလကျင့်စဉ်, သမာဓိကျင့်စဉ်, ပညာကျင့်စဉ်တွေကို ကမ်းကုန်အောင် ကျင့်ရမယ်။ သီလဖြင့် ထုံမွှမ်းထားအပ်တဲ့ သမာဓိသည် သိပ်အကျိုးကြီးတယ်။ သမာဓိဖြင့် ထုံမွှမ်းထားအပ်တဲ့ ပညာဟာလည်း သိပ်အကျိုးကြီးတယ်။ ပညာဖြင့် ထုံမွှမ်းထားအပ်တဲ့ စိတ်ဓာတ်တစ်ခုဖြစ်ခဲ့ရင် ဒီစိတ်ဓာတ်က အာသဝေါတရားအားလုံး ကိလေသာအားလုံးမှ လွတ်မြောက်စေနိုင်တဲ့ စွမ်းအားရှိတယ်နော်။</p> <p>ဒီလိုဆိုရှိရင် ဒီနေ့သူတော်ကောင်းတို့ သီလကျင့်စဉ်, သမာဓိကျင့်စဉ်, ပညာကျင့်စဉ်တွေကို တကယ်လက်တွေ့ ကျင့်ထားပြီးဖြစ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေဖြစ်ဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်တယ်နော်။ သမာဓိကို အောင်အောင်မြင်မြင် ထူထောင်ထားပြီး ဖြစ်ရမယ်။ ဖြူစင်တဲ့ ကိုယ်ကျင့်သီလတွေ ရှိရမယ်။ သမာဓိ အောင်မြင်တဲ့အချိန်အခါမှာ ရုပ်တွေ, နာမ်တွေ ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိခြင်း။ အကြောင်းတရား အကျိုးတရားတွေ ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိခြင်း။ အကြောင်းတရားနှင့်တကွ ဒီရုပ်နာမ်တို့ရဲ့ အနိစ္စသဘော, ဒုက္ခသဘော, အနတ္တသဘောဆိုတဲ့ ဤသဘောတရားတွေကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိခြင်းဆိုတဲ့ ဒီ<b>ပညာဘာဝနာ</b>တွေဖြင့် မိမိတို့ရဲ့ စိတ်ဓာတ်ကို ထုံမွှမ်းထားဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်တယ်။</p> <p>အဲဒီလို စိတ်ဓာတ်တွေ ထုံးမွှမ်းထားတဲ့ သူတော်ကောင်းတစ်ဦးက တရားသော နည်းလမ်းဖြင့် ရှာဖွေရရှိထားအပ်တဲ့ လှူဖွယ်ဝတ္ထုပစ္စည်းအစုဖြင့် မိဘတွေကို ရိုရိုသေသေ ပြုစုလုပ်ကျွေးမယ်။ သားမယားတွေ, ကျေးကျွန်တွေ, အလုပ်သမားတွေ, အစေခံတွေကို ရိုရိုသေသေ ပြုစုလုပ်ကျွေးမယ်။ အိမ်နီးချင်းတွေ, လယ်နီးချင်းတွေ, ဝန်ထမ်းတွေကို ရိုရိုသေသေ ပြုစုလုပ်ကျွေးမယ် နော်။ ဗလိနတ်စာကို ပူဇော်ခံနေရတဲ့ နတ်တွေကို ရိုရိုသေသေ ပြုစုလုပ်ကျွေးမယ်။ သမဏ, ဗြဟ္မဏ အမည်ရနေတဲ့ သူတော်ကောင်းတွေကို ရိုရိုသေသေ ပြုစုလုပ်ကျွေးမယ်။ ကိုယ်ကျင့်သီလကလည်း ဖြူစင်ပြီး။ အသိဉာဏ်ကလည်း ရှိပြီး။ ယခုလိုပေါ့လေး အဆင့်အတန်းမှီနေတဲ့ <b>ဒါန</b>တွေ ပြုစုပျိုးထောင်ခြင်းဖြင့် ခုနက ပုဂ္ဂိုလ်ငါးမျိုးတို့အား ရိုရိုသေသေ ပြုစုလုပ်ကျွေးပြီ။ အဲဒီလို လုပ်ကျွေးလိုက်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့သန္တာန်မှာ ဘာဖြစ်လဲ?</p> <p>‘‘<b>ဒဒတော ပုညံ ပဝဍ္ဎတိ</b>’’ (နေတ္တိ၊ဋ္ဌ၊၁၈၉။)</p> <p><b>ဒဒတော</b>၊ ပေးကမ်းလှူဒါန်းနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့သန္တာန်၌။ <b>ပုညံ</b>၊ ကောင်းမှုကုသိုလ်တရားသည်။ <b>ပဝဍ္ဎတိ</b>၊ တိုးပွား၍ နေပေ၏၊</p> <p>လှူနေမယ်ဆိုရင်ပေါ့။ ခုနတုံးက <b>သီလ</b>တည်းဟူသော မြေပေါ်မှာ ရပ်တည်ပြီး <b>သမာဓိ</b>တည်းဟူသော မြတ်သော ကျောက်ဖျာထက်မှာ မြမြထက်အောင် သွေးထားတဲ့ <b>ဉာဏ်</b>တည်းဟူသော သံလျက် ရရှိနေတဲ့ သူတော်ကောင်းတစ်ဦး ထက်မြက်သော <b>ဝိပဿနာဉာဏ်</b>တွေ ရရှိနေတဲ့ သူတော်ကောင်းတစ်ဦးက ယခုလို <b>ဒါန</b>တစ်ခု ပြုပြီးဆိုရင် ထိုသူတော်ကောင်းရဲ့သန္တာန်မှာ ကောင်းမှုကုသိုလ်တရားတွေ တိုးပွားနေပြီး။ <b>သီလကုသိုလ်</b>တွေလည်း တိုးပွားနေပြီး။ <b>သမာဓိ</b>တွေ အောင်မြင်ထားတဲ့အတွက် <b>သမာဓိကုသိုလ်</b>တွေကလည်း တိုးပွားနေပြီး။ <b>ဝိပဿနာဉာဏ်</b>တွေက ရရှိထားတဲ့အတွက် <b>ဝိပဿနာဘာဝနာကုသိုလ်</b>တွေလည်း တိုးပွားနေပြီး။ <b>ဒါန</b>တွေ ထုံးမွှမ်းထားလိုက်တဲ့အတွက် <b>ဒါနကောင်းမှုကုသိုလ်</b>တွေလည်း တိုးပွားနေပြီး။ ကုသိုလ်တရားတွေ အတိုင်းထက်အလွန် တိုးပွားပြီး မလားဘူးလား? လာတယ်။ နောက်တစ်ခု -</p> <p>‘‘<b>သံယမတော ဝေရံ န စီယတိ</b>’’ (နေတ္တိ၊ဋ္ဌ၊၁၈၉။)</p> <p><b>သံယမတော</b>၊ ကိုယ်၊ နှုတ်၊ စိတ်တို့ကို ကောင်းစွာ စောင့်စည်းလျက်ရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်အား။ <b>ဝေရံ</b>၊ ရန်ဟူသမျှသည်။ <b>န စီယတိ</b>၊ ကြီးပွားတိုးတက်မှု မရှိပေ။</p> <p>စောင့်စည်းမှုရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်သန္တာန်မှာ ဘာရန်မှ မကြီးပွားနိုင်ဘူး။ မတိုးတက်နိုင်ဘူး။ <b>ကာယကံစောင့်စည်းမှု</b> ရှိရမယ်, <b>ဝစီကံစောင့်စည်းမှု</b> ရှိရမယ်, <b>မနောကံစောင့်စည်းမှု</b> ရှိရမယ်။ စဉ်းစားကြည့်ပါနော်။ ဘုရားပေးနေတဲ့ နည်းလမ်းလေးတွေ ကာယကံကလည်း စောင့်စည်းမှု မရှိဘူး၊ နေချင်သလို နေတယ်, လုပ်ချင်တာ လုပ်တယ်။ ဝစီကံကလည်း စောင့်စည်းမှု မရှိဘူး။ ပြောချင်တာတွေ ပြောတယ်, ပြောချင်သလို ပြောတယ်။ အဲဒီပုဂ္ဂိုလ်မှာ ရန်များမလား? မများဘူးလား? စဉ်းစားကြည့်ပါ။ ဘုရားပေးနေတဲ့ နည်းလမ်းပဲ။</p> <p>မိမိတို့က ရန်ကို အလိုမရှိခဲ့ရင် ရန်ငြိမ်းကြောင်းဖြစ်တဲ့ ကျင့်စဉ်လေးတွေ စနစ်တကျ ဘုရားရှင် ညွှန်ကြားထားတဲ့အတိုင်း ကျင့်တတ်ဖို့တော့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်တယ်။ လက်တွေ ခြေတွေကို ထိန်းသိမ်းထားပါ။ လှုပ်ချင်တိုင်း မလှုပ်ပါနဲ့။ စောင့်စည်းမှု အမြဲတမ်းရှိပါ။ ဝစီကံ လက်နှစ်လုံးလောက်ရှိတဲ့ ပါးစပ်ကလေး အမြဲတမ်း ပိတ်ထားပါ။ စောင့်စည်းနေပါ။ ရန်တွေ ငြိမ်းမသွားဘူးလား? ငြိမ်းသွားတယ်။ ဟိုအကြောင်းပြောလိုက် ဒီအကြောင်းပြောလိုက် စပ်စပ် စပ်စပ် ပြောချင်တာတွေ တတွတ်တွတ် လျှောက်ပြီး ပြောနေတယ်။ ကရားရေလွှတ် တတွတ်တွတ် ပြောနေတယ်။ သူများအကြောင်း မပြောရဘူး။</p> <p>ဘုန်းကြီးက တစ်ခါတစ်လေ ခေါ်ပြီး နည်းနည်းပါးပါး ဆုံးမတယ်။ တပည့်တော်တို့ မပြောပါဘူး။ သူများအကြောင်း ဘယ်တော့ မပြောဘူး။ ပြောလိုက်တာတွေကတော့ အောက်မှာ တစ်ပုံကြီးပဲ။ ဟုတ်တယ်မဟုတ်လား? ဒါပေမဲ့ သူတို့ ခေါ်ပြောလိုက်လို့ရှိရင် တပည့်တော် သူများအကြောင်း ဘယ်တော့မှ မပြောဘူးတဲ့ ဟုတ်လား? ဟင်...အဲဒီလိုဆိုရင်တော့ ရန်တွေက တိုးပွားပြီး မလာဘူးလား? လာပြီနော်။</p> <p>ဘုရားပေးတာက စောင့်စည်းရမယ်။ ကာယကံ စောင့်စည်းရမယ်, ဝစီကံ စောင့်စည်းရမယ်, ဒီကာယကံ ဝစီကံတွေက စောင့်စည်းရေးအတွက် နံပါတ်တစ် ဘာကို ကြိုတင်စောင့်စည်းဖို့လိုသလဲ? <b>မနောကံ</b>ခေါ်တဲ့ စိတ်ဓာတ်ကလေးကို စောင့်စည်းဖို့ လိုတယ်။ လှုပ်ချင်တဲ့ လက်ကလေးတွေ မလှုပ်မိအောင် စောင့်စည်းထားဖို့ လိုတယ်။ ပြောချင်တဲ့ စကားလေးတွေ မပြောမိအောင် စိတ်ဓာတ်ကလေးကို စောင့်စည်းထားဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်တယ်။ ဒါကြောင့် စောင့်စည်းမှုရှိနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်သန္တာန်မှာ ဒီရန်ဟူသမျှ ဘယ်တော့မှ ကြီးပွားမှု မဖြစ်ဘူး။ ဒါကြောင့် ရန်အလိုမရှိခဲ့ဘူးဆိုရင် စိတ်ချမ်းသာ, ကိုယ်ချမ်းသာနေချင်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မှန်ခဲ့လို့ရှိရင် စောင့်စည်းမှုရှိဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်တယ်။</p> <p>စပါးလုံးရွေးရင်လည်း ပါးစပ်ကလေးပိတ်ထားဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်တယ်။ ကြက်သွန်လှီးရင်လည်း ပါးစပ်ကလေးပိတ်ထားဖို့တော့ မလိုဘူးလား? အဲဒါပဲ ကြက်သွန်ထဲ တံတွေးလည်း မပါစေချင်တာလဲ အကြောင်းပါပါတယ်။ အာလူးလှီးရင်လည်း ပါးစပ်က ဖွင့်ထားတယ်။ ကြက်သွန်လှီးရင် ပါးစပ်က ဖွင့်ထားတယ်။ စပါးလုံးရွေးရင်လည်း ပါးစပ်ဖွင့်ထားတယ်ဆိုတော့ ရန်တွေက မများဘူးလား? များကုန်ပြီ။ နောက်တစ်ခု -</p> <p>‘‘<b>ကုသလော စ ဇဟာတိ ပါပကံ</b>’’</p> <p><b>ကုသလော စ</b>၊ ကုသိုလ်တရားသည်လည်းပဲ။ <b>ပါပကံ</b>၊ အကုသိုလ်တရားကို။ <b>ဇဟာတိ</b>၊ ပယ်စွန့်နိုင်ပါပေ၏၊</p> <p>ကုသိုလ်တရားတွေက အကုသိုလ်တရားကို ပယ်စွန့်နိုင်တယ်။ ပေးကမ်းလှူဒါန်းတဲ့ ကုသိုလ်တရားတွေ ဖြစ်ခဲ့ရင် ဒီ<b>ကုသိုလ်စေတနာ</b>တွေက နှမြောဝန်တိုခြင်းဆိုတဲ့ အကုသိုလ်တရားတွေကို ပယ်စွန့်နိုင်တဲ့ စွမ်းအားရှိတယ်။ သီလဖြူစင်လာပြီဆိုရင် <b>သီလကုသိုလ်စေတနာ</b>တွေက သီလညစ်နွမ်းကြောင်းဖြစ်တဲ့ အကုသိုလ်ကို ပယ်စွန့်နိုင်တဲ့ စွမ်းအားရှိတယ်။ သမာဓိ အောင်မြင်လာပြီဆိုလို့ရှိရင် သမာဓိရဲ့ အနှောင့်အယှက်ဖြစ်တဲ့ <b>နီဝရဏအကုသိုလ်တရား</b>တွေ သမာဓိက ပယ်စွန့်နိုင်တဲ့ စွမ်းအားရှိတယ်။ ပညာဘာဝနာတွေက တိုးတက်လာပြီဆိုရင် ဒီ<b>ဝိပဿနာဉာဏ်ပညာ</b>တွေက တဒင်္ဂအားဖြင့် ရာဂ ဒေါသ မောဟ အစရှိတဲ့ ကိလေသာ အညစ်အကြေးတွေကို ပယ်စွန့်နိုင်တဲ့ စွမ်းအားရှိတယ်။</p> <p>အဲဒီ စွမ်းအင်တွေက ရင့်ကျက်လာလို့ <b>မဂ်ကုသိုလ်</b>ဆိုတဲ့ အဆင့်အတန်း မြင့်မားနေတဲ့ ကုသိုလ်အထိ ရောက်ခဲ့မယ်ဆိုရင် ထို<b>မဂ်ကုသိုလ် အရိယာမဂ်ကုသိုလ်</b>တွေက ကိလေသာအကုသိုလ်တရား အားလုံးကို အဆင့်ဆင့် ပယ်စွန့်နိုင်တယ်။ ပယ်စွန့်နိုင်လို့ရှိရင် ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည် ကိလေသာတွေမှ မလွတ်ဘူးလား? လွတ်ပြီ။ ကိလေသာတို့မှ လွတ်မြောက်ပြီဆိုလို့ရှိရင် ထိုပုဂ္ဂိုလ် ဘာဖြစ်မလဲ?</p> <p>‘‘<b>ရာဂဒေါသမောဟက္ခယာ သ နိဗ္ဗုတောတိ</b>’’</p> <p><b>ရာဂဒေါသမောဟက္ခယာ</b>၊ ရာဂ, ဒေါသ, မောဟ တို့၏ ကုန်ခမ်းသွားခြင်းကြောင့်။ <b>သ</b>၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည်။ <b>နိဗ္ဗုတော</b>၊ ကိလေသာဟူ အပူခပ်သိမ်းမှ အငြိမ်းကြီး ငြိမ်းအေးရပေ၏၊</p> <p>ရာဂ, ဒေါသ, မောဟတွေ ကုန်ပြီဆိုရင် ကိလေသာ အပူမီးတွေ အကုန်လုံးငြိမ်းပြီ။ ကိလေသာ အပူမီးတွေ အကုန်လုံးငြိမ်းပြီ။ ကိလေသာ အပူမီးတွေ ငြိမ်းပြီဆိုလို့ရှိရင် ကိလေသာ အစိုဓာတ် အစေးဓာတ်ရှိမှ ဖြစ်နိုင်တဲ့, အကျိုးပေးနိုင်တဲ့ စွမ်းအားရှိတဲ့ ကံတွေလည်း ငြိမ်းသွားတယ်။ ကံတွေလည်း ကုန်ပြီ ကံကိလေသာတွေ အားလုံး ကုန်ပြီဆိုရင် နောက်ထပ်တစ်ဖန် ဘဝသစ်မှာ ဖြစ်မှု ရှိသေးလား? မရှိတော့ဘူး။ နောက်ထပ်တစ်ဖန် ဘဝသစ်၌ ဖြစ်မှု မရှိတော့ဘူးဆိုရင် ထိုပုဂ္ဂိုလ် <b>သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲဒုက္ခ</b>မှ အကျွတ်ကြီး ကျွတ်ပြီ။ အလွှတ်ကြီး လွှတ်ပြီ။ ဒါကြောင့် ခုနက အင်္ဂါငါးချက် ကြီးပွားတိုးတက်ရေး လမ်းစဉ်ငါးခုကို ရွက်ဆောင်လိုတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်သည် နံပါတ်တစ် ဘာဖြစ်ရမလဲ?</p> <p><b>ဝဒညူ</b>၊ ဘုရားအစရှိသော အရိယာသူတော်ကောင်းတို့ ဆိုဆုံးမအပ်သည့် သီလကျင့်စဉ်, သမာဓိကျင့်စဉ်, ပညာကျင့်စဉ်ကို ထိုးထွင်းသိမြင်တတ်သော ဉာဏ်ပညာရှိသည် ဖြစ်၍။</p> <p>ဟော...ကြီးပွားရေး လမ်းစဉ်ငါးခုကို ရွက်ဆောင်မယ့်ပုဂ္ဂိုလ်မှာ နံပါတ်တစ် ရင်းနှီးရမှာက ဘာလဲ? သီလကျင့်စဉ်, သမာဓိကျင့်စဉ်, ပညာကျင့်စဉ်တွေကို လက်တွေ့ကျင့်ပြီး လက်တွေ့ ထိုးထွင်းသိထားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ရမယ်။ ဖြစ်ပြီးတော့ ဘာဖြစ်လဲ? နောက်ထပ် အရေးကြီးလွန်းလို့နော်။</p> <p>‘‘<b>မာတာပိတုကိစ္စကရော၊ ပုတ္တဒါရဟိတော သဒါ။<br> အန္တောဇနဿ အတ္ထာယ၊ ယေ စဿ အနုဇီဝိနော။<br> ဥဘိန္နဉ္စေဝ အတ္ထာယ၊ ဝဒညူ ဟောတိ သီလဝါ။</b>’’</p> <p><b>သီလဝါ</b>၊ ကိုယ်ကျင့်သီလနှင့် ဖြူစင်ဖြောင့်စင်းလျက်ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ <b>မာတာပိတုကိစ္စကရော</b>၊ မိဘနှစ်ပါးတို့၏ ကိစ္စကို ရွက်ဆောင်ပြုကျင့်လေ့ ရှိသည်။ <b>ဟောတိ</b>၊ ဖြစ်၏။ <b>သဒါ</b>၊ အခါ ခပ်သိမ်း။ <b>ပုတ္တဒါရဟိတော</b>၊ သားမယားတို့ရဲ့ အစီးအပွားကို ရွက်ဆောင်လေ့ရှိသည်။ <b>ဟောတိ</b>၊ ဖြစ်၏။ <b>အန္တောဇနဿ</b>၊ အတွင်းနေ လူအပေါင်း၏။ <b>အတ္ထာယ စ</b>၊ အကျိုးငှာလည်းကောင်း။ <b>ယေ စ</b>၊ အကြင်သူတို့သည်လည်း။ <b>အဿ</b>၊ ထိုသူတော်ကောင်းအား။ <b>အနုဇီဝိနော</b>၊ အစဉ်မှီ၍ အသက်မွေးနေကြကုန်၏။ <b>တေ တံ</b>၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်တို့၏။ <b>အတ္ထာယ စ</b>၊ အကျိုးငှာလည်းကောင်း။ <b>ဥဘိန္နံ စေဝ</b>၊ (မိဘ၊ သားမယား၊ အတွင်းလူ၊ မှီခိုသူ ဟုဆိုအပ်သော) နှစ်ဦးနှစ်ဖက်သော သူတို့၏။ <b>အတ္ထာယ</b>၊ အကျိုးငှာလည်းကောင်း။ <b>ပဋိပန္နော</b>၊ ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများ အားထုတ်လျက်ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ <b>ဟောတိ</b>၊ ဖြစ်၏၊</p> <p>ဘုရား အစရှိသော အရိယာသူတော်ကောင်းတို့ ဆိုဆုံးမထားအပ်တဲ့ သီလကျင့်စဉ်, သမာဓိကျင့်စဉ်, ပညာကျင့်စဉ်တွေကို တကယ်လက်တွေ့ ကျင့်သုံးပြီး ဖြူစင်ဖြောင့်စင်းနေတဲ့ သီလရှိတဲ့ သူတော်ကောင်းက မိဘကို ပြုစုလုပ်ကျွေးပါ။ သားတွေ မယားတွေကို အခါခပ်သိမ်း အကျိုးစီးပွားရှိအောင် ပြုစုလုပ်ကျွေးပါ။ မိမိ အတွင်းနေ လူတို့ရဲ့အကျိုး မိမိကို မှီခိုနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေရဲ့ အကျိုးတွေကို ရွက်ဆောင်နိုင်တဲ့ ကျင့်ဝတ်ပဋိပတ်ဖြင့် ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်ပြီးတော့ နေထိုင်ပါ။ နောက်တစ်ခု -</p> <p>‘‘<b>ဉာတီနံ ပုဗ္ဗပေတာနံ၊ ဒိဋ္ဌေ ဓမ္မေ စ ဇီဝတံ။<br> သမဏာနံ ဗြာဟ္မဏာနံ၊ ဒေဝတာနဉ္စ ပဏ္ဍိတော။<br> ဝိတ္တိသဉ္ဇနနော ဟောတိ၊ ဓမ္မေန ဃရမာဝသံ။</b>’’</p> <p><b>ဃရံ</b>၊ အိမ်ရာထောင် လူ့ဘောင်ကို။ <b>ဓမ္မေန</b>၊ တရားသဖြင့်။ <b>အာဝသံ</b>၊ နေထိုင်လျက်ရှိသော။ <b>ပဏ္ဍိတော</b>၊ ပညာရှိတဲ့ သူတော်ကောင်းသည်။ <b>ပုဗ္ဗပေတာနံ</b>၊ ကွယ်လွန်ကြပြီးကုန်သော။ <b>ဉာတီနံ စ</b>၊ ဆွေမျိုးတို့၏လည်းကောင်း။ <b>ဒိဋ္ဌေ ဓမ္မေ</b>၊ မျက်မှောက်သော ကိုယ်၏ အဖြစ်၌။ <b>ဇီဝတံ</b>၊ အသက်ရှင်လျက် ရှိကြကုန်သော။ <b>ဉာတီနံ စ</b>၊ ဆွေမျိုးတို့၏လည်းကောင်း။ <b>သမဏာနံ</b>၊ သမဏ အမည်ရတဲ့ သူတော်ကောင်းတို့၏လည်းကောင်း။ <b>ဗြာဟ္မဏာနံ စ</b>၊ ဗြဟ္မဏ အမည်ရ သူတော်ကောင်းတို့၏လည်းကောင်း။ <b>ဒေဝတာနဉ္စ</b>၊ နတ်တို့၏လည်းကောင်း။ <b>ဝိတ္တိသဉ္ဇနနော</b>၊ နှစ်သက် မြတ်နိုးခြင်းကို ဖြစ်စေတတ်သည်။ <b>ဟောတိ</b>၊ ဖြစ်၏၊</p> <p>ကွယ်လွန်သွားတဲ့ ဆွေမျိုးတွေအတွက်လည်း ကောင်းမှု ကုသိုလ်ပြုပြီး အမျှအတန်း ပေးဝေပါ။ မျက်မှောက် မိမိမှာ ထင်ရှားရှိတဲ့ မိမိကို မှီတင်း နေထိုင်တဲ့ ဆွေမျိုးသားချင်းတို့ရဲ့ အကျိုးတွေကိုလည်း ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်ပါ။ သမဏ ဗြဟ္မဏ အမည်ရတဲ့ သူတော်ကောင်းတွေ ဗလိနတ်စာကို ပူဇော်ခံထိုက်တဲ့ နတ်တွေရဲ့ အကျိုးကို ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်ပါ။ ထိုသူတော်ကောင်း ဆွေမျိုးသားချင်းတွေနှင့်တကွ သမဏ ဗြဟ္မဏ အမည်ရတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ် နတ်တို့ရဲ့ နှစ်သက်ခြင်း ဖြစ်စေတတ်သော ကျင့်ဝတ်ပဋိပတ်ကို တကယ်လက်တွေ့ ကျင့်နေပါ။ အဲဒီလို ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်ပြီးတော့ အိမ်ရာတည်ထောင် လူ့ဘောင်မှာ စိုးအုပ်ပြီး နေထိုင်ပါ။ နေထိုင်ခဲ့မယ်ဆို ဘာဖြစ်မလဲ?</p> <p>‘‘<b>သော ကရိတွာန ကလျာဏံ၊ ပုဇ္ဇော ဟောတိ ပသံသိယော။<br> ဣဓေဝ နံ ပသံသန္တိ၊ ပေစ္စ သဂ္ဂေ ပမောဒတိ။</b>’’</p> <p><b>သော</b>၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည်။ <b>ကလျာဏံ</b>၊ ကောင်းမှုကုသိုလ်အဝဝကို။ <b>ကရိတွာန</b>၊ ပြုကျင့်၍ ထားခြင်းကြောင့်။</p> <p>ဘာကောင်းမှု ကုသိုလ်တွေလဲ? နံပါတ်တစ် သီလကျင့်စဉ်, သမာဓိကျင့်စဉ်, ပညာကျင့်စဉ်ကို တကယ်လက်တွေ့ကျင့်တယ်။ ကျင့်ပြီးတဲ့ အချိန်အခါမှာ နံပါတ်နှစ်အားဖြင့် ဘာလုပ်သလဲ? ခုနက ကောင်းမှုကုသိုလ် ပြုသင့် ပြုထိုက်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ် ဘယ်နှစ်မျိုးလဲ? ငါးဦးနော်။ ပူဇော်သင့် ပူဇော်ထိုက်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ငါးဦး အပေါ်မှာ ပူဇော်ခြင်းဆိုတဲ့ ကောင်းမှုကုသိုလ်တွေ ပြုတယ်။ ကွယ်လွန်သွားတဲ့ ဆွေမျိုးသားချင်းတွေ မျက်မှောက်ဘဝမှာ ထင်ရှားရှိနေတဲ့ ဆွေမျိုးသားချင်းတွေ အကျိုးတွေကို ပြုတယ်။ သမဏ ဗြဟ္မဏ အမည်ရတဲ့ သူတော်ကောင်း နတ်တွေရဲ့ အကျိုးတွေကို ပြုစုရွက်ဆောင်တယ်။ အဲဒီလို ကောင်းမှုကုသိုလ်တွေ ပြုခြင်းကြောင့် ဒီပုဂ္ဂိုလ် ဘာဖြစ်မလဲ?</p> <p><b>သော</b>၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည်။ <b>ကလျာဏံ</b>၊ ကောင်းမှုကုသိုလ်ကို။ <b>ကရိတွာန</b>၊ ပြုကျင့်ခြင်းကြောင့်။ <b>ပုဇ္ဇော</b>၊ ပူဇော်ခံထိုက်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ <b>ပသံသိယော</b>၊ ချီးမွမ်းခံထိုက်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ <b>ဟောတိ</b>၊ ဖြစ်ပါပေ၏၊</p> <p>ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက် ကြည့်လိုက်တော့ သီလကျင့်စဉ်တွေလည်း ဖြူစင်ပြီး။ သမာဓိ စခန်းတွေလည်း အောင်မြင်စွာ ထူထောင်နိုင်ပြီး။ ဝိပဿနာဉာဏ်ပညာတွေလည်း ရင့်ကျက်တဲ့ အဆင့်အထိ ရောက်ပြီး။ စွမ်းအားရှိခဲ့လို့ မဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ်ထိ ဆိုက်လည်း ဆိုက်ချင် ဆိုက်ပြီး။ အဲဒီလို သူတော်ကောင်းတစ်ဦးက မိဘကို ရိုသေစွာ ပြုစုလုပ်ကျွေးတယ်။ သားတွေ မယားတွေကို ရိုသေစွာ ပြုစုလုပ်ကျွေးတယ်။ ဆွေမျိုးတွေအတွက် ရိုရိုသေသေနဲ့ ပြုစုလုပ်ကျွေးတယ်။ သမဏ ဗြဟ္မဏ အမည်ရတဲ့ သူတော်ကောင်းတွေကို ရိုသေစွာ ပြုစုလုပ်ကျွေးတယ်။ မိရိုးဖလာ ပူဇော်သင့် ပူဇော်ထိုက်တဲ့ ဗလိနတ်စာပူဇော်ထိုက်တဲ့ နတ်တွေကို ရိုသေစွာ ပြုစုလုပ်ကျွေးပြီး။ အဲဒီလို ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ကို ဘေးက ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ကနေ လှမ်းပြီး ကြည့်လိုက်ပါ။ ဒီပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်က ချီးမွမ်းထိုက်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်လို့ ပြောမလား? ကဲ့ရဲ့ထိုက်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်လို့ ပြောမလား? ချီးမွမ်းထိုက်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ပဲနော်။</p> <p>အပူဇော်ခံထိုက်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်လို့ရော မပြောနိုင်ဘူးလား? ပြောနိုင်တယ်။ ကောင်းတဲ့ ဓာတ်ငွေးတွေက သူ့သန္တာန်မှာ ကိန်းဝပ်နေတဲ့အတွက် ပစ္စုပ္ပန်မှာ ဒီပုဂ္ဂိုလ်သည် ကြီးပွားတိုးတက်နိုင်တယ်။ နောင်တမလွန်မှာ သံသရာခရီး မဆုံးသေးလို့ ဆက်ရန်ရှိသေးရင် ဒီပုဂ္ဂိုလ်အတွက် ကြီးပွားတိုးတက်မှု မဖြစ်နိုင်ဘူးလား? ဖြစ်နိုင်တယ်။ ဒါကြောင့် -</p> <p>‘‘<b>သော ကရိတွာန ကလျာဏံ၊ ပုဇ္ဇော ဟောတိ ပသံသိယော။<br> ဣဓေဝ နံ ပသံသန္တိ၊ ပေစ္စ သဂ္ဂေ ပမောဒတိ။</b>’’</p> <p><b>သော</b>၊ ထိုသူတော်ကောင်းသည်။ <b>ကလျာဏံ</b>၊ ကောင်းမှုကုသိုလ်ကို။ <b>ကရိတွာန</b>၊ ပြုကျင့်ခြင်းကြောင့်။ <b>ပုဇ္ဇော</b>၊ ပူဇော်ထိုက်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ <b>ပသံသိယော</b>၊ ချီးမွမ်းခံထိုက်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ <b>ဟောတိ</b>၊ ဖြစ်၏။ <b>ဣဓေဝ</b>၊ ဤပစ္စုပ္ပန် လောက၌ပင်လျှင်။ <b>နံ</b>၊ ထိုသူတော်ကောင်းကို။ <b>ပသံသန္တိ</b>၊ ချီးမွမ်းကြကုန်၏။ <b>ပေစ္စ</b>၊ တမလွန် နတ်ပြည်၌လည်းဘဲ။ <b>သဂ္ဂေ</b>၊ နတ်ပြည်၌။ <b>ပမောဒတိ</b>၊ နှစ်သက်ရွှင်ပြ ဝမ်းမြောက်ရပေ၏၊</p> <p>ပစ္စုပ္ပန်မှာလည်း ဘုရားအစရှိသော အရိယာသူတော်ကောင်းတို့က ဒီလို သီလကျင့်စဉ် သမာဓိကျင့်စဉ် ပညာကျင့်စဉ်တွေကို လက်တွေ့ ကျင့်ပြီးတော့ ဖြူဖြူစင်စင်ဖြင့် ဒါနကောင်းမှုကုသိုလ် တွေကို ပြုနေတဲ့အတွက် ဘုရားအစရှိသော အရိယာသူတော်ကောင်းတို့က ချီးမွမ်းတယ်။ နောင်တမလွန် လောကမှာလည်း သံသရာခရီးဆိုတာ ထင်ရှားရှိခဲ့ရင် နတ်ပြည် နတ်လောက ဗြဟ္မာ့ပြည် ဗြဟ္မာ့လောကမှာ နှစ်သက်ရွှင်ပြုံးပြီး ကြည်ကြည်လင်လင် ဝမ်းသာစွာဖြင့် နေထိုင်ရမယ်။</p> <p>ပစ္စုပ္ပန်မှာလည်း ကြီးပွားတယ်။ နောင်တမလွန်မှာလည်း မကြီးပွားဘူးလား? ကြီးပွားမယ်။ ငိုမဲ့ငိုမဲ့ ရှုံမဲ့ရှုံမဲ့ နေရတဲ့ ပုံစံမျိုး ဟုတ်သလား? မဟုတ်ဘူး။ အိမ်က မောင်းချလို့ ပေကပ်ပေကပ် လှည့်ကြည့်လှည့်ကြည့်နဲ့ ဆင်းသွားမဲ့ ပုံစံမျိုးတွေရော ဟုတ်သလား? မဟုတ်ဘူး။ အဆင့်အတန်း မြင့်နေတဲ့ ကောင်းမှုကုသိုလ်ကံတွေကို ထူထောင်ထားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်အဖို့ ပစ္စုပ္ပန်မှာပဲဖြစ်စေ သံသရာမှာပဲဖြစ်စေ အမြဲတမ်း ကြည်လင်ရွှင်ပြ ဝမ်းမြောက်ပြီးတော့ စိတ်ချမ်းသာ ကိုယ်ချမ်းသာဖြင့် နေထိုင်ရမယ်။</p> <p>ဒီလိုဆိုရင် ဒီလိုကြီးပွားတိုးတက်ရေး လမ်းစဉ်လေးတွေ လိုက်နာပြုကျင့်ဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်ပါတယ်နော်။ ဒါကြောင့် ဒီနေ့ အလှူရှင်အပေါင်းတို့လည်း သီလကျင့်စဉ်, သမာဓိကျင့်စဉ်, ပညာကျင့်စဉ်တွေကို တကယ်လက်တွေ့ ကျင့်နိုင်ပြီးတော့ ဘုရားနှစ်ခြိုက်တော်မူတဲ့ မိဘတွေကို ရိုသေစွာ ပြုစုလုပ်ကျွေးခြင်း။ သားမယား, ကျေးကျွန်, အလုပ်သမားတွေကို ရိုသေစွာ ပြုစုလုပ်ကျွေးခြင်း။ အိမ်နီးချင်း လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက် မိမိတို့အပေါ်မှာ တာဝန်ကျ ရွက်ဆောင်ပေးနေတဲ့ ဝန်ထမ်းတွေအပေါ်၌ ရိုသေစွာ ပြုစုလုပ်ကျွေးခြင်း။ ဗလိနတ်စာ ပူဇော်ခံထိုက်တဲ့ နတ်အပေါင်းတို့ကို ရိုသေစွာ ပြုစုလုပ်ကျွေးခြင်း။ သမဏ ဗြဟ္မဏအမည်ရတဲ့ သူတော်ကောင်းတွေကို ရိုသေစွာ ပြုစုလုပ်ကျွေးခြင်းဆိုတဲ့ ဒါနကောင်းမှုကုသိုလ်တွေကို ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်နိုင်ကြပါစေ။ အားထုတ်နိုင်တဲ့အတွက် ထိုသီလကျင့်စဉ်, သမာဓိကျင့်စဉ်, ပညာကျင့်စဉ်တွေရဲ့ စွမ်းအားကြောင့် ကိလေသာခပ်သိမ်းမှ လွတ်မြောက်နိုင်ကြပါစေလို့ ဆုတောင်းပန်ထွာပြီးတော့ ကဲ...ရေစက်ချ အမျှဝေကြရအောင်နော်။</p> re5bwlnwk71e9v4q9zq2m0kl4c3w5lr အစ္ဆရာသုတ် 0 6350 22073 2026-06-13T17:38:53Z Tejinda 173 "{{header | title = အစ္ဆရာသုတ် | author = ဖားအောက်တောရဆရာတော် | override_author = | editor = | translator = | contribuor = | override_contributor = | section = '''စာစစ်ရန် လိုအပ်သည်''' | previous = လိစ္ဆဝိကုမာရကသုတ်..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 22073 wikitext text/x-wiki {{header | title = အစ္ဆရာသုတ် | author = ဖားအောက်တောရဆရာတော် | override_author = | editor = | translator = | contribuor = | override_contributor = | section = '''စာစစ်ရန် လိုအပ်သည်''' | previous = [[လိစ္ဆဝိကုမာရကသုတ်]] | previous2 = | next = [[သုသိမသုတ်]] | next2 = | year = | notes = | edition = | categories = ဖားအောက်တောရ | shortcut = | portal = }} <h3>အစ္ဆရာ သုတ္တန်တရားဒေသနာတော်</h3> <h3>ပထမပိုင်း</h3> <p>သဂါထာဝဂ္ဂ သံယုတ်ပါဠိတော်၌ လာရှိသော <b>အစ္ဆရာသုတ္တန်</b>တရားဒေသနာတော်။ ထိုဒေသနာတော်ကို သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဘုရားရှင် ကိုယ်တော်တိုင် ဟောကြားပြသ ဆိုဆုံးမထားတော်မူခဲ့သည့်အတွက် ရှေးဦးစွာ ဒေသက ဖြစ်တော်မူသော ဘုရားရှင်အား ရှိခိုးပူဇော်ကြရအောင်နော်။ အားလုံးပဲ လက်အုပ်ချီကြရအောင် ...</p> <p><b>‘‘မုနိန္ဒက္ကော ယေကော ဒယုဒယရုဏော ဉာဏဝိတ္ထိဏ္ဏဗိမ္ဗော၊ ဝိနေယျပ္ပါဏောဃံ ကမလကထိတံ ဓမ္မရံသီဝရေဟိ။ သုဗောဓေသိ သုဒ္ဓေ တိဘဝကုဟရေ ဗျာပိတက္ကိတ္တိနဉ္စ၊ တိလောကေကစ္စက္ခုံ ဒုခမသဟနံ တံ မဟေသိံ နမာမိ။’’</b></p> <p><b>ဒယုဒယရုဏော</b>၊ မဟာကရုဏာတော် သမာပတ်တည်းဟူသော တက်သစ်စ နေအရုဏ်လည်း ရှိတော်မူထသော။ <b>ဉာဏဝိတ္ထိဏ္ဏဗိမ္ဗော</b>၊ သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်မြတ်တည်းဟူသော ကျယ်ပြန့်သော စက်ဝန်းတော်လည်း ရှိတော်မူထသော။ <b>ဧကော</b>၊ သောင်းလောကဓာတ်တစ်ခွင်ဝယ် တုဖက်မပြု တစ်ဆူတည်းသာ ပွင့်ထွန်းပေါ်ပေါက်၍ လာတော်မူပေသော။ <b>ယော မုနိန္ဒက္ကော</b>၊ အကြင်ဘုရားတည်းဟူသော နေမင်းသည်။ <b>သုဒ္ဓေ</b>၊ သန့်ရှင်းဖြူစင် အေးမြကြည်လင်လှပေသော။ <b>တိဘဝကုဟရေ</b>၊ ကာမ, ရူပ, အရူပတည်းဟူသော ဘဝသုံးထပ် ဘုံသုံးရပ် ကြာအိုင်၌။ <b>နိဗ္ဗတ္တံ</b>၊ ပါရမီကံ စီမံ လှုံ့ဆော်သဖြင့် အသင့်ဖြစ်ထွန်း ပေါ်ပေါက်၍ နေပေသော။ <b>ကမလကထိတံ</b>၊ ကြာဟူ၍ ခေါ်ဆိုသမုတ်အပ်သော။ <b>ဝိနေယျပ္ပါဏောဃံ</b>၊ ကျွတ်ထိုက်သသူ နတ်လူဗြဟ္မာ ဝေနေယျကြာ သတ္တဝါအပေါင်းကို။ <b>ဓမ္မရံသီဝရေဟိ</b>၊ မဂ်ပေါက်ဖိုလ်ဝင် နိဗ္ဗာန်ကို မြင်သိစေတတ်သည့် သူတော်ကောင်းတရားတည်းဟူသော မြတ်သော ဒေသနာရောင်ခြည်တော်တို့ဖြင့်။ <b>သုဗောဓေသိ</b>၊ သစ္စာလေးရပ် တရားမြတ်ကို ထွင်းဖောက် သိမြင်စေလျက် ကောင်းစွာ ပွင့်စေတော်မူခဲ့လေပြီ။ <b>ဗျာပိတက္ကိတ္တိနဉ္စ</b>၊ သောင်းလောကဓာတ်တစ်ခွင်ဝယ် သူမတူသော သီလ, သမာဓိ, ပညာဂုဏ်သကတ်ကြောင့် ဗြဟ္မဘုံတိုင် ပျံ့လှိုင် ကျော်ကြား ထင်ရှားတော်မူပေထသော။ <b>တိလောကေကစ္စက္ခုံ</b>၊ ဗြဟ္မာနတ်လူ သုံးဘုံသူတို့၏ တစ်လုံးတည်းသော မျက်စိသဖွယ် ဖြစ်တော်မူပေထသော။ <b>ဒုခမသဟနံ</b>၊ မဟာပထဝီမြေကြီးနှင့် တူစွာ သည်းခံနိုင်ခဲသောအရာကို သည်းခံတော်မူတတ်ထသော။ <b>မဟေသိံ</b>၊ သီလက္ခန္ဓ, သမာဓိက္ခန္ဓ, ပညာက္ခန္ဓ, ဝိမုတ္တိက္ခန္ဓ, ဝိမုတ္တိဉာဏဒသနက္ခန္ဓတည်းဟူသော ဂုဏ်ကျေးဇူးအထူးတို့ကို ဆည်းပူး ရှာမှီး လေ့ကျက်တော်မူပြီးသော။ <b>တံ</b>၊ ထိုဘုရားတည်းဟူသော နေမင်းကို။ <b>အဟံ</b>၊ တရားဟော, တရားနာဟု ခေါ်ဆိုသမုတ်အပ်သော တပည့်တော်သည်။ <b>နမာမိ</b>၊ ကာယ, ဝစီ, မနောချီလျက် အဉ္စလီညွတ်ကျိုး လက်ဆယ်ဖြာ ထိပ်မှာမိုး၍ ရှိခိုးဦးညွတ်ပါ၏ မြတ်စွာဘုရား ...။</p> <p>(သာဓု, သာဓု, သာဓုပါဘုရား။)</p> <p><b>‘‘ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ။’’</b></p> <p><b>ဧကံ သမယံ</b>၊ အခါတစ်ပါး၌။ <b>ဘဂဝါ</b>၊ ဘုန်းတော်ခြောက်ပါးသခင် ဘုရားရှင်သည်။ <b>သာဝတ္ထိယံ</b>၊ သာဝတ္ထိမြို့၏ အနီး၌။ <b>နာထပိဏ္ဍိကဿ</b>၊ အနာထပိဏ် ကျောင်းဒကာ၏။ <b>အာရာမေ</b>၊ အာရာမ်ဖြစ်သော။ <b>ဇေတဝနေ</b>၊ ဇေတဝန်ကျောင်းတိုက်တော်၌။ <b>ဝိဟရတိ</b>၊ သီတင်းသုံး စံနေတော်မူဆဲ ဖြစ်ပေ၏၊</p> <p>အစ္ဆရာသုတ္တန် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ အချိန်ကတော့ – တစ်ချိန် မြတ်စွာဘုရားသခင် ကိုယ်တော်မြတ်ကြီး သာဝတ္ထိပြည်မွန် ဇေတဝန်ကျောင်းတိုက်တော်မှာ သီတင်းသုံး စံနေတော်မူခိုက် ဖြစ်ပါတယ်နော်။ ထိုအချိန်အခါမှာ သန်းခေါင်ယံအခါ ဆိုကြစို့နော်။ ဇေတဝန်ကျောင်းတိုက်တော် တစ်ခုလုံးကို ထွန်းလင်းတောက်ပသော ကိုယ်ရောင်ကိုယ်ဝါတို့ဖြင့် ထွန်းလင်းစေလျက် နတ်သား၊ နတ်သမီးအပေါင်း ခြံရံပြီးတော့ နတ်သားတစ်ဦးက မြတ်စွာဘုရားထံ ချဉ်းကပ်လာပြီးတော့ လျှောက်ထားပါတယ်။</p> <p>သန်းခေါင်ယံဆိုတဲ့ အချိန်အခါကတော့ နတ်တွေ၊ ဗြဟ္မာတွေအတွက် မေးသင့် မေးထိုက်တဲ့ မေးခွန်းတွေ မေးဖို့၊ ဟောသင့် ဟောထိုက်တဲ့ တရားဒေသနာတွေကို ဟောကြား ပြသ ဆိုဆုံးမဖို့ဆိုပြီး မြတ်စွာဘုရားက အချိန်ပေးထားပါတယ်။ အများအားဖြင့်ကတော့ သန်းခေါင်ယံ အချိန်အခါမှာပဲ နတ်တွေက ဆင်းသက်လာပြီး မြတ်စွာဘုရားကို မေးခွန်းလေးတွေ မေးပြီးတော့ တရားဘာဝနာတွေကို နာကြားတဲ့ လုပ်ငန်းခွင်ကို ပြုလုပ်ကြပါတယ်နော်။ အဲဒီနတ်သားက မြတ်စွာဘုရားကို သူက ဘာလျှောက်ထားလဲ?</p> <p><b>‘‘အစ္ဆရာဂဏသံဃဋ္ဌံ၊ ပိသာစဂဏသေဝိတံ။ ဝနန္တံ မောဟနံ နာမ၊ ကထံ ယာတြာ ဘဝိဿတီ’’တိ။</b></p> <p><b>ဘန္တေ</b>၊ ဘုန်းတော်နေဝန်း ထွန်းလင်း တောက်ပတော်မူပါပေသော မြတ်စွာဘုရား ...။ <b>အစ္ဆရာဂဏသံဃဋ္ဌံ</b>၊ နတ်သမီးအပေါင်းတို့၏ သီချင်းသံ၊ တီးမှုတ်သံ စသည်တို့ဖြင့် အမြဲမပြတ် ကြွေးကြော်အပ်ထသော။ <b>ပိသာစဂဏသေဝိတံ</b>၊ ဘီလူးမအပေါင်း၏ အမြဲမပြတ် မှီဝဲ ဆည်းကပ်နေထိုင်အပ်ပေထသော။ <b>မောဟနံ နာမ</b>၊ လူတို့ကို တွေဝေစေတတ်သောကြောင့် မောဟနအမည်ရှိသော။ <b>ဝနန္တံ</b>၊ ထိုနန္ဒဝန်ဥယျာဉ်ကြီးကို။ <b>ကထံ</b>၊ ဘယ်ပုံ ဘယ်ပန်း ဘယ်နည်းလမ်းအားဖြင့်။ <b>ယာတြာ</b>၊ ကျော်လွှား လွန်မြောက်၍ သွားခြင်းသည်။ <b>ဘဝိဿတိ</b>၊ ဖြစ်နိုင်ပါလတ္တံနည်း မြတ်စွာဘုရား။</p> <p>ရဟန်းတော် တစ်ပါးအဖြစ်နဲ့ တစ်ချိန်က ဒီနတ်သားက တရားဘာဝနာတွေကို အပြင်းအထန် ကြိုးစားအားထုတ်ခဲ့တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး ဖြစ်ပါတယ်နော်။</p> <p><b>‘‘အယံ ကိရ ဒေဝပုတ္တော သတ္ထုသာသနေ ပဗ္ဗဇိတွာ ဝတ္တပဋိပတ္တိံ ပူရယမာနော ပဉ္စဝဿကာလေ ပဝါရေတွာ ဒွေ မာတိကာ ပဂုဏာ ကတွာ ကမ္မာကမ္မံ ဥဂ္ဂဟေတွာ စိတ္တရုစိတံ ကမ္မဋ္ဌာနံ ဥဂ္ဂဏှိတွာ သလ္လဟုကဝုတ္တိကော အရညံ ပဝိသိတွာ ယော ဘဂဝတာ မဇ္ဈိမယာမော သယနဿ ကောဋ္ဌာသောတိ အနုညာတော၊ တသ္မိမ္ပိ သမ္ပတ္တေ ‘ပမာဒဿ ဘာယာမီ’တိ မဉ္စကံ ဥက္ခိပိတွာ ရတ္တိဉ္စ ဒိဝါ စ နိရာဟာရော ကမ္မဋ္ဌာနမေဝ မနသာကာသိ။’’</b></p> <p>ရဟန်းဘဝက သူ့ကျင့်စဉ်လေးကို အဋ္ဌကထာက အကျဉ်းချုပ်ပြီး ဖော်ပြထားပါတယ်နော်။ ဘာပြောတာလဲ? ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက် မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန် လိုချင်လို့ရှိရင် ဘယ်လို စိတ်ဓာတ်တွေ မွေးမြူရမယ် ဆိုတာကို အတုယူဖို့ ကောင်းတဲ့ထုံးတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်နော်။ ဒီနတ်သားက လူ့ဘဝတုန်းက ဘုရားရှင်ရဲ့ သာသနာတော်တွင်းမှာ ဝင်ရောက်ပြီး ရှင်ရဟန်းပြုခဲ့တယ်။ ရှင်ရဟန်း ပြုပြီးတဲ့ အချိန်အခါမှာ ပေါ့ပေါ့ဆဆမနေဘဲ ဝတ်ကြီးဝတ်ငယ်တွေကို ရိုေသစွာ ဖြည့်ကျင့်ပါတယ်။ ငါးဝါ ပြည့်ပြီ။ ဝိနည်းစည်းကမ်းအရ ငါးဝါ မပြည့်မချင်း ဆရာသမားနဲ့ ခွဲပြီး မနေရဘူးဆိုပြီးတော့ မြတ်စွာဘုရားက သိက္ခာပုဒ်တွေ ပညတ်ထားတော်မူခဲ့ပါတယ်။</p> <p>ထိုသိက္ခာပုဒ်အရ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာ သို့မဟုတ် နိဿရည်းဆရာခေါ်တဲ့ ဆရာတစ်ပါးပါးထံမှာ ချဉ်းကပ်ပြီး ငါးဝါ မပြည့်မချင်း ရဟန်းတော်က နေထိုင်ရပါတယ်။ အဲဒီလို နေထိုင်တဲ့ အချိန်အခါမှာ ပေါ့ပေါ့ဆဆ မနေရဘူး။ ဘိက္ခုပါတိမောက်၊ ဘိက္ခုနီပါတိမောက်လို့ ခေါ်ဆိုအပ်တယ်နော်။ ရဟန်းယောက်ျားတွေအတွက် နှစ်ရာနှစ်ဆယ့်ခုနစ် သွယ်သောသိက္ခာပုဒ်၊ ဘိက္ခုနီတွေအတွက် သုံးရာကျော်သော သိက္ခာပုဒ်လို့ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ ဒီဝိနည်းပါဠိတော် မာတိကာကို အာဂုံရအောင် သင်ယူရပါတယ်။ နားလည်အောင်လည်း လေ့ကျင့်ရတယ်။</p> <p>ဒီလောက်တွင်လားဆိုတော့ မကသေးဘူး။ ရဟန်းတို့ ပြုသင့် ပြုထိုက်တဲ့၊ သိမ်ထဲမှာ ဆောင်ရွက်သင့် ဆောင်ရွက်ထိုက်တဲ့ ကံကြီးကံငယ် လုပ်ငန်းကိစ္စ အဝဝတွေဆိုတာ ရှိပါတယ်။ အဲဒီကိစ္စအဝဝတွေကိုလည်း နားလည်အောင် သင်ယူရတယ်။ သင်ယူရုံတွင် မကသေးဘူး။ နောက်ထပ် မိမိစိတ်ကြိုက် ကမ္မဋ္ဌာန်းတစ်ခုခုကိုလည်း စနစ်တကျ သင်ယူရပါတယ်။ ဘုန်းကြီးတို့ သမထကမ္မဋ္ဌာန်း လေးဆယ်ထဲက မိမိ ဘယ်ကမ္မဋ္ဌာန်းကို နှစ်ခြိုက်သလဲ? နှစ်ခြိုက်တဲ့ ကမ္မဋ္ဌာန်းကို ဆရာသမားနဲ့ ဆွေးနွေးပြီးတော့ စနစ်တကျ သင်ယူရတယ်။ ဒီသမထကမ္မဋ္ဌာန်းကို အောင်မြင်ပြီးတဲ့ အချိန်အခါမှာ ဝိပဿနာဘာဝနာကမ္မဋ္ဌန်းကို ဘယ်ပုံ ဘယ်ပန်း ဘယ်နည်းလမ်းအားဖြင့် ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်ရမယ်ဆိုတဲ့ လုပ်ငန်းခွင်တွေကိုလည်း အရဟတ္တဖိုလ်ပေါက်အထိ သင်ယူရပါတယ်။</p> <p>အဲဒီလို စနစ်တကျ အာဂုံ = နှုတ်ငုံရအောင် သင်ယူပြီးတဲ့ အချိန်အခါကျတော့ သူက ပေါ့ပါးသော အသက်မွေးခြင်းရှိတဲ့ ရဟန်းတော်တစ်ပါး ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဘာလုပ်သလဲ? သပိတ်တစ်လုံး၊ သင်္ကန်းသုံးထည်နဲ့ တောအတွင်းကို ဝင်ရောက်သွားတယ်။ တောရဆောက်တည်ပြီးတော့ ကမ္မဋ္ဌာန်းတရားကို ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်ပါတယ်။ ဒီလို ကမ္မဋ္ဌာန်းတရားတွေကို အပြင်းအထန် ကြိုးစားအားထုတ်တဲ့အပိုင်းမှာ အိပ်ချင်ငိုက်မျဉ်းမှု၊ ကိုယ်လက်ပင်ပန်းမှု၊ နွမ်းနယ်မှု အစရှိတဲ့ ဒီလိုဆင်းရဲဒုက္ခတွေကို ပယ်ဖျောက်နိုင်ရန်အတွက် ညဉ့်သုံးယာမ်အနက် သန်းခေါင်ယာမ် = လေးနာရီခန့်လောက် ကျိန်းစက်ဖို့ရန်အတွက် မြတ်စွာဘုရားက ခွင့်ပြုထားပါတယ်။</p> <p>အဲဒီလို ခွင့်ပြုချက်ကိုသော်လည်းပဲ သူက မလိုက်တော့ဘဲ၊ ဒီလို လေးနာရီ အိပ်စက်နေရင် လေးနာရီအတွင်းမှာ ငါ ပွားများအားထုတ်နေတဲ့ သမထ-ဝိပဿနာဘာဝနာဆိုတဲ့ ကုသိုလ်တရားတို့အပေါ်၌ မေ့လျော့ခြင်း ဖြစ်နိုင်တယ် ဆိုပြီးတော့ မေ့လျော့မှုကို သူက ကြောက်တဲ့အတွက် ဘာလုပ်သလဲ? မိမိ အိပ်စက်တဲ့ ညောင်စောင်းငယ်လေး တစ်ခုရှိပါတယ်။ ခပ်ပေါ့ပေါ့ပါးပါး လွယ်လွယ်ကူကူလို့ ယူဆရပါတယ်။ အဲဒီညောင်စောင်းငယ်လေးကို ခေါင်းပေါ်မှာ ချီမြှောက်ပြီးတော့ ညဉ့်မှာရော၊ နေ့မှာရော အစာအာဟာရကိုတောင် စားသုံးမှု မပြုတော့ဘဲနဲ့ အရဟတ္တဖိုလ်ကို ရစေရမယ်ဆိုတဲ့ ဦးတည်ချက်နဲ့ အပြင်းအထန် ကမ္မဋ္ဌာန်းတရားတွေကို ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်ပါတယ်နော်။</p> <p>အဲဒီလို ပွားများအားထုတ်လိုက်တော့ ဘာဖြစ်လာသလဲ? လေသင်တုန်းခေါ်တဲ့ လေတွေက သူ့ရဲ့ ဝမ်းဗိုက်အတွင်းမှာ အစာအာဟာရ မရှိတဲ့အတွက် အပြင်းအထန် ဖြစ်ပေါ်လာပြီးတော့ အသက်ကို ကုန်ခမ်းသွားအောင် သယ်ဆောင်သွားကြပြီနော်။</p> <p><b>‘‘သော ဓုရသ္မိံယေဝ ကာလမကာသိ။’’</b></p> <p><b>သော</b>၊ ထိုရဟန်းတော်သည်။ <b>ဓုရသ္မိံယေဝ</b>၊ ဝိပဿနာဓုရ၏ အဦး၌သာလျှင်။ <b>ကာလမကာသိ</b>၊ ကွယ်လွန်သွားခဲ့လေပြီ။</p> <p><b>ဝိပဿနာဘာဝနာကမ္မဋ္ဌာန်း</b>ကို စနစ်တကျ ပွားများအားထုတ်နေတုန်းမှာပဲ ကွယ်လွန်သွားခဲ့တယ်တဲ့နော်။ ဒီလို ဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်းကို ရက်ပိုင်း အနည်းငယ်အတွင်းမှာ ပွားများအားထုတ်နိုင်သလားဆိုတော့ ဒီလိုတော့ မဟုတ်ပါဘူးနော်။ ငါးဝါ အတွင်းမှာကတည်းက ဆရာသမားများထံမှာ ဝိနည်းသိက္ခာပုဒ်တွေကိုလည်း သင်ယူတယ်။ ကမ္မဋ္ဌာန်းတရားတွေကိုလည်း သင်ယူတယ်။ သင်ယူပြီးတဲ့ အချိန်အခါမှာ မိမိစွမ်းအား ရှိသလောက် ဒီသမထကမ္မဋ္ဌာန်းတွေကိုလည်း အောင်အောင်မြင်မြင် အထိုက်အလျောက် အားထုတ်ခဲ့ပါတယ်။ ဝိပဿနာဘာဝနာကမ္မဋ္ဌာန်းကိုလည်း အထိုက်အလျောက် အားထုတ်ခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီလို အားထုတ်ပင် အားထုတ်ငြားသော်လည်း သူမျှော်လင့် တောင့်တနေတဲ့ အရဟတ္တဖိုလ်ကတော့ မရနိုင် ဖြစ်နေသေးတဲ့အတွက် ဆရာသမားတွေထံ ခွင့်ပန်ပြီးတော့ တောအတွင်းကို ဝင်ရောက်ပြီးတော့ အပြင်းအထန် ကြိုးစားအားထုတ်ခြင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်နော်။</p> <p>အဲဒီလို အားထုတ်လိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ သာသနာတော်မှာ ထမ်းဆောင်ရမယ့် တာဝန်ဝတ္တရားဆိုတာ ရဟန်းတော်တို့အဖို့ နှစ်ခုရှိပါတယ်။ <b>ဂန္ဓဓုရ</b>၊ စာပေကျမ်းဂန် သင်ကြားပို့ချခြင်းဆိုတဲ့ တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ခြင်း။ <b>ဝိပဿနာဓုရ</b>၊ ဝိပဿနာဘာဝနာကမ္မဋ္ဌာန်း စီးဖြန်းခြင်းဆိုတဲ့ တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ခြင်းဆိုပြီး တာဝန်ဝတ္တရား နှစ်ခုရှိတယ်။ အဲဒီ နှစ်ခုရှိတဲ့အနက်က သူက ယခုလို တောရဆောက်တည်ပြီးတော့ သမထ-ဝိပဿနာ ဘာဝနာဆိုတဲ့ ကမ္မဋ္ဌာန်းတွေကို အပြင်းအထန် ကြိုးစားအားထုတ်ခြင်းဆိုတဲ့ တာဝန်ဝတ္တရားကို ကျေကျေပွန်ပွန် သူက ထမ်းဆောင်လျက် ကွယ်လွန်သွားခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်နော်။</p> <p>ဘယ်ရဟန်းတော်မဆို စင်္ကြံပေါ်မှာ စင်္ကြံလျှောက်ပြီးတော့ သမထဘာဝနာ၊ ဝိပဿနာဘာဝနာကမ္မဋ္ဌာန်းတွေ ပွားများလျက် ကွယ်လွန်သွားမယ်ဆိုရင်လည်း မိမိ ထမ်းဆောင်ရမယ့် သာသနာ့တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်လျက် ကွယ်လွန်သွားသည် မည်တယ်။ နောက်တစ်ခု။ ထိုင်ပြီးတော့ တရားဘာဝနာတွေကို တကယ်လက်တွေ့ ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်တယ်။ သမထ ဝိပဿနာဘာဝနာတွေကို အပြင်းအထန် ကြိုးစားအားထုတ်တဲ့အပိုင်းမှာ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်လာတဲ့ အချိန်အခါမှာ မှီရာ တံကဲပျဉ်လေးကို အသာလေး မှီပြီးတော့ ဆက်လက်ပြီး ကြိုးစားအားထုတ်တယ်။ အဲဒီလို မှီရာ တံကဲပျဉ်ကို မှီပြီး သမထ-ဝိပဿနာ ဘာဝနာကို ပွားများအားထုတ်ခြင်းဆိုတဲ့ တာဝန်ဝတ္တရားကို ဆောင်ရွက်ခိုက် သေသွားခဲ့ရင်လည်း ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည် သာသနာ့တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်လျက် ကွယ်လွန်သွားသည်လည်း မည်ပါတယ်။</p> <p>နောက်တစ်ခုက မှီရာ တံကဲပျဉ်ကိုတော့ မမှီဘဲနဲ့ မတ်တပ်ရပ်တယ်။ မတ်တပ်ရပ်ပြီးတော့ မှီရာ တံကဲပျဉ်တစ်ခုခုကို အသာလေးမှီပြီးတော့ သမထ ဝိပဿနာ ဘာဝနာတွေကို အပြင်းအထန် ကြိုးစားအားထုတ်တယ်။ ဥပမာ ဘုန်းကြီးတို့ သာသနာတော်မှာ <b>မောနေယျကျင့်စဉ်</b>ကို စနစ်တကျ အပြင်းအထန် ကြိုးစားအားထုတ်သွားတော်မူတဲ့ အရှင်နာလကမထေရ်ကဲ့သို့ အိပ်ခြင်း, ထိုင်ခြင်းဆိုတဲ့ ဣရိယာပုတ်တွေကို လုံးလုံး ပယ်ရှားပြီးတော့ စင်္ကြံသွားခြင်း၊ မတ်တပ်ရပ်လျက် တရားဘာဝနာ ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်ခြင်းဆိုတဲ့ ဒီလုပ်ငန်းခွင်ကိုသာ အပြင်းအထန် ကြိုးစားအားထုတ်သွားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကဲ့သို့နော်။ မတ်တပ်ရပ်ပြီးတော့ အရှင်နာလကမထေရ်က စေတီတော်ကို မှီပြီးတော့ ပရိနိဗ္ဗာန် စံသွားပါတယ်။ အဲဒီ ပုံစံအတိုင်းပဲ။ ရဟန်းတော်က မတ်တပ်ရပ်ပြီး မှီလို့ရတဲ့ တံကဲပျဉ်တစ်ခုကို အမှီပြုပြီး မတ်တပ်ရပ်လျက် တရားဘာဝနာ ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်ပြီးတော့ ကွယ်လွန်သွားခဲ့မယ်ဆိုရင်လည်း ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည် ဝိပဿနာ တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်လျက် ကွယ်လွန်သည် မည်တယ်။</p> <p>နောက်တစ်ခု - စင်္ကြံအစွန်းလေးမှာ သင်္ကန်းတန်းကို ခွာ၊ သင်္ကန်းကို တင်ပြီးတော့ စင်္ကြံစွန်းမှာ ထိုင်လျက် တရားဘာဝနာ ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများ အားထုတ်ဖို့ထားတဲ့ နေရာမှာ စနစ်တကျ ထိုင်ပြီးတော့ သမထ-ဝိပဿနာ ဘာဝနာတွေကို အပြင်းအထန် ကြိုးစားအားထုတ်တယ်။ အဲဒီလို အားထုတ်နေတဲ့ အချိန်အခါမှာ ကွယ်လွန်သွားခဲ့ရင်လည်း ဒီပုဂ္ဂိုလ်သည် <b>ဝိပဿနာဓုရ</b>ခေါ်တဲ့ သာသနာ့ တာဝန်ဝတ္တရားကို ရွက်ဆောင်လျက် ဘဝကို အဆုံးသတ်သွားသည်ပဲ မည်ပါတယ်နော်။ စင်္ကြံလျှောက်လို့မှ မနိုင်တဲ့အချိန်အခါမှာ မိမိရဲ့ ကုတင်ညောင်စောင်းပေါ်မှာ လျောင်းစက်ပြီးတော့ သမထ-ဝိပဿနာ ဘာဝနာတွေကို အပြင်းအထန် ကြိုးစားအားထုတ်တယ်။ အဲဒီလို ကြိုးစား အားထုတ်လျက် ကွယ်လွန်သွားခဲ့မယ်ဆိုလို့ရှိရင်လည်း သာသနာ့တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ပြီးတော့ ကွယ်လွန်သွားသည်ပဲ မည်ပါတယ်။</p> <p>ခုဒီရဟန်းတော်က သူဟာ ဘယ်လိုရဟန်းတော်လဲလို့မေးတော့ ထိုင်လျက်နှင့် သမထ-ဝိပဿနာ ဘာဝနာတွေကို အပြင်းအထန် ကြိုးစားအားထုတ်နေခိုက် ဖြစ်ပါတယ်။ တစ်ခါတရံ ခေါင်းပေါ်မှာ ကုတင် ညောင်စောင်းလေးကို တင်ပြီးတော့ မေ့လျော့မှာ ကြောက်တဲ့အတွက် စင်္ကြံလျှောက်ပြီးတော့လည်း ပွားများအားထုတ်တဲ့ သူတော်ကောင်းလည်း ဖြစ်တယ်။ နောက်တစ်မျိုးကတော့ ယခုလို တန်ဆာဆင်ထားတဲ့ <b>ဓမ္မာသနပလ္လင်</b>ထက်မှာ တရားဘာဝနာတွေကို ဟောကြားပြသ ဆိုဆုံးမနေတုန်းမှာပဲ ရဟန်းတော်တစ်ပါးက ကွယ်လွန်သွားခဲ့မယ်ဆိုရင်လည်း ဒီလိုရဟန်းတော်မျိုးကိုလည်း သာသနာတာဝန်ကို ရွက်ဆောင်နေခိုက်မှာ ကွယ်လွန်သွားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်လို့ပဲ ခေါ်ပါတယ်နော်။</p> <p>ခုဒီရဟန်းတော်ကတော့ စင်္ကြံဦးတစ်နေရာမှာ ထိုင်လျက် အပြင်းအထန် သမထ-ဝိပဿနာ ဘာဝနာတွေကို ကြိုးစားအားထုတ်ခိုက်မှာ မိမိ အတိတ်က ဆည်းပူးခဲ့တဲ့ ပါရမီတွေက မရင့်ညောင်းသေးတဲ့အတွက် မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်က မရနိုင်ဖြစ်နေတယ်။ မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ပင် မရနိုင်သော်လည်း ထိုပုဂ္ဂိုလ်က ဝိပဿနာဘာဝနာကမ္မဋ္ဌာန်းကို အပြင်းအထန် ကြိုးစားအားထုတ်ခြင်းဆိုတဲ့ လုပ်ငန်းခွင်ကို လက်မလွှတ်ဘဲ အားထုတ်နေခိုက် ဗြုန်းကနဲ ကွယ်လွန်သွားခြင်း ဖြစ်ပါတယ်နော်။ မိမိ မျှော်မှန်းနေတဲ့ <b>အာသဝက္ခယဉာဏ်</b>ခေါ်တဲ့ အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်၊ ဖိုလ်ဉာဏ်ကို မရမီအတွင်းမှာပဲ ကွယ်လွန်သွားခဲ့တယ်။ ဒီနေရာမှာ ဥပနိဿယ မန္ဒတ္တာယ အာသဝက္ခယ ဂပ္ပတော ဆိုပြီးတော့ ဒီလို ဖော်ပြထားတယ်။ မှီရာ ဥပနိဿယ အကြောင်းတရားတွေက အားပျော့နေတဲ့အတွက် အာသဝေါတရားတို့ရဲ့ ကုန်ရာဖြစ်တဲ့ အရဟတ္တမဂ်, အရဟတ္တဖိုလ်ထိ မဆိုက်ခြင်း ဖြစ်တယ်လို့ အဋ္ဌကထာက ရှင်းထားတယ်။</p> <p>ဒီတော့ ဒီနေရာမှာ ဘုန်းကြီး ပါရမီအကြောင်းလေး နည်းနည်းတော့ ပြောချင်ပါတယ်နော်။ “သာဝက ပါရမီဉာဏ်အရာမှာ ပါရမီ လိုအပ်ပါသလား” လို့ ဒီလိုတော့ မေးစရာ ရှိတယ်နော်။ ဒီအချက်နဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ ဘုန်းကြီးတို့ ကျေးဇူးတော်ရှင်ကြီး ဖြစ်တော်မူတဲ့ <b>လယ်တီဆရာတော်ဘုရားကြီး</b>က သူ့ရဲ့ ပါရမီဒီပနီမှာ ပြည့်ပြည့်စုံစုံ ရှင်းလင်းတင်ပြထားပါတယ်။ ဒီညမှာတော့ ဘုန်းကြီးက လိုရင်းလေးပဲ ကောက်နုတ်ပြီး နည်းနည်းတော့ ပြောဖို့ ရည်ရွယ်ထားပါတယ်နော်။ “သာဝက ပါရမီဉာဏ်အရာမှာ ပါရမီ လိုပါသလား” -ဆိုတဲ့အချက်နဲ့ ပတ်သက်လို့ ——— အဋ္ဌကထာမှာ ဖော်ပြချက်လေးတစ်ခု လာပါတယ်။ သာဝက ပါရမီဉာဏ်အရာ၌ အဓိကာရော စ ဆန္ဒတာ = အဓိကာရကောင်းမှု ကုသိုလ်ရှိခြင်း၊ မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ကို လိုလားတောင့်တနေတဲ့ ပြင်းပြတဲ့ ဆန္ဒဓာတ်ရှိခြင်းဆိုတဲ့ ဒီအင်္ဂါနှစ်ရပ် စုံညီမှ သာဝကတွေသည် မဂ်ဉာဏ်၊ ဖိုလ်ဉာဏ် နိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်ပါတယ်။ ရရှိနိုင်ပါတယ်လို့ ဒီလို ဖွင့်ဆိုထားတယ်။</p> <p>ဒီဖွင့်ဆိုချက်မှာ ဆန္ဒဓာတ် ပြင်းပြမှု ဆိုတာကတော့ မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ရမယ့် ခုလို ဘဝတစ်ခုနဲ့ သက်ဆိုင်ပါတယ်။ အဓိကာရကောင်းမှုကုသိုလ် ဆိုတာနဲ့ ပတ်သက်လို့ကတော့ ဘာကို အဓိကာရကောင်းမှု ခေါ်ပါသလဲလို့ ပြန်ပြီး ဆန်းစစ်လိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ လယ်တီဆရာတော်ဘုရားကတော့ “အဓိကာရ ကောင်းမှုကုသိုလ်အရ ဝိဇ္ဇာမျိုးစေ့နဲ့ စရဏမျိုးစေ့ နှစ်မျိုးလုံး ရှိရမယ်” ဆိုပြီးတော့ ဒီလို ဖော်ပြထားပါတယ်။ လိုရင်းကို ပြောမယ်ဆိုရင်တော့ စရဏမျိုးစေ့ ဆိုတာထက် မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ကို ရည်ရွယ်တောင့်တပြီး ပြုစုပျိုးထောင်ထားတဲ့ ဒါနကျင့်စဉ်, သီလကျင့်စဉ်, သမထကျင့်စဉ်နှင့် အချို့အချို့သော ဝိပဿနာကျင့်စဉ်တွေကို <b>စရဏမျိုးစေ့</b> ခေါ်ပါတယ်။</p> <p>ဝိဇ္ဇာမျိုးစေ့ဆိုတာကတော့ <b>ဝိဇ္ဇာရှစ်ပါး</b> ရှိတဲ့အနက်က အထူးသဖြင့် <b>ဝိပဿနာဉာဏ်</b>ကိုပဲ ဝိဇ္ဇာမျိုးစေ့လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ဒီတော့ ဝိဇ္ဇာမျိုးစေ့ ဖြစ်နေတဲ့ ဝိပဿနာဉာဏ်နှင့် စရဏမျိုးစေ့ ဖြစ်နေတဲ့ ဝိပဿနာဉာဏ် ဘယ်လို ကွာဟချက် ရှိသလဲလို့ မေးစရာတော့ ရှိတယ်။ စရဏမျိုးစေ့ထဲမှာ အကျုံးဝင်နေတဲ့ ဝိပဿနာဉာဏ်က ပဋိသန္ဓေကျိုးကို ပေးနိုင်တဲ့ စွမ်းအားရှိတယ်။ မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ကို ရအောင်လည်း အားကြီးသောမှီရာ <b>ဥပနိဿယပစ္စယသတ္တိ</b>ဖြင့် ကျေးဇူးပြုပေးနိုင်တဲ့ စွမ်းအားရှိတယ်။ ဝိဇ္ဇာမျိုးစေ့ထဲမှာ ပါဝင်နေတဲ့ ဝိပဿနာဉာဏ်ကတော့ ပဋိသန္ဓေကျိုးကို ပေးနိုင်တဲ့ စွမ်းအားမရှိဘဲ၊ မဂ်ဉာဏ်ဖိုလ်ဉာဏ် ရရှိရေးအတွက်သာလျှင် အားကြီးသောမှီရာ ဥပနိဿယပစ္စယသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုပေးပါတယ်။</p> <p>များသောအားဖြင့် ဝိပဿနာဉာဏ်တွေသည် မဂ်ဉာဏ်ဖိုလ်ဉာဏ်နိဗ္ဗာန်ကိုသာ ရအောင် အားကြီးသောမှီရာ ဥပနိဿယပစ္စယသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုရိုး ဓမ္မတာပဲ ရှိပါတယ်။ သို့သော် ချွင်းချက်အားဖြင့် ရံခါ အခြားအခြားသော ကောင်းမှုကုသိုလ်ကံတွေက အားပျော့နေလို့ အကျိုးပေးခွင့် မသာဖြစ်နေခဲ့မယ်။ ခု ဒီသုတ္တန်မှာလာတဲ့ ရဟန်းတော်ကဲ့သို့နော်။ သေသည့်တိုင်အောင် ဝိပဿနာဘာဝနာတရား ကမ္မဋ္ဌာန်းတွေကို အပြင်းအထန် ကြိုးစားအားထုတ်နေခဲ့မယ်ဆိုရင် ထိုပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့သန္တာန်မှာ ဝိပဿနာကုသိုလ်ကံတွေက အရှိန်အဝါ သိပ်အားကောင်းနေတယ်။ ဒါက အကြောင်းတစ်ခု။</p> <p>နောက်တစ်ခုကတော့ တစ်ခါတရံ ခုလို ဝိပဿနာဘာဝနာကမ္မဋ္ဌာန်းကို စီးဖြန်းတဲ့အပိုင်းမှာ ဝိပဿနာဘာဝနာကမ္မဋ္ဌာန်းကို စီးဖြန်းရတာက ရှုပွားလို့ သိပ်ကောင်းနေပြီဆိုရင် ထိုအချိန်အခါမှာ မိမိ ရှုပွားသုံးသပ်နေတဲ့ ဝိပဿနာဉာဏ်ကို ပြန်ပြီး နှစ်သက်မြတ်နိုးမှုဆိုတာ ပေါ်လာတတ်တယ်။ ဒီအချက်နဲ့ ပတ်သက်လို့ <b>ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂပါဠိတော် သင်္ခါရုပေက္ခဉာဏ်ပိုင်း</b>မှာ ပြည့်ပြည့်စုံစုံလေး ရှင်သာရိပုတ္တရာကိုယ်တော်မြတ်ကြီးက ဟောကြားတော်မူခဲ့ပါတယ်။</p> <p>ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်၊ ရဟန်းတော်တစ်ပါး ဆိုကြစို့။ ဝိပဿနာဘာဝနာကမ္မဋ္ဌာန်းတွေကို အပြင်းအထန် ကြိုးစားအားထုတ်လိုက်တဲ့အပိုင်းမှာ <b>သင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏ်</b>အထိ ပေါက်ရောက်သွားပြီ။ ထိုအချိန်အခါမှာ ဒီသင်္ခါရတရားတို့အပေါ်၌ ကြောင့်ကြမှု တောင့်တမှု မရှိဘဲ နေသာထိုင်သာရှိပြီးတော့ သင်္ခါရတရားတွေကို အညီအမျှ လျစ်လျူရှုနိုင်တယ်။ သင်္ါရတရားတို့ရဲ့ အနိစ္စအခြင်းအရာ၊ ဒုက္ခအခြင်းအရာ၊ အနတ္တအခြင်းအရာမှာ ဘာဝနာစိတ်ကို ငြိမ်ဝပ်စွာကပ်ပြီး တည်အောင်ထားနိုင်တယ်။ အဲဒီလိုထားနိုင်တဲ့ အချိန်အခါမှာ ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်က မိမိရဲ့ သင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏ်အပေါ်၌ နှစ်သက်မြတ်နိုးမှုဆိုတဲ့ <b>နိကန္တိတရား</b>လေး ဖြစ်ပေါ်လာတတ်တယ်။ အဲဒီလို ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့မယ်ဆိုရင် ဒီနိကန္တိတရားက အားကြီးသောမှီရာ ဥပနိဿယပစ္စယသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုပေးတဲ့အတွက် ယင်းသင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏ်က နောက်ထပ်ဘဝသစ်ကို ဖြစ်စေနိုင်တဲ့ စွမ်းအားတွေ ပေါ်လာတယ်။</p> <p>အဲဒီလို ဘဝသစ်ဖြစ်စေနိုင်တဲ့ စွမ်းအင်တွေ ဖြစ်ပေါ်လာပြီဆိုရင် အဲဒီလို ဝိပဿနာဉာဏ်မျိုးကိုတော့ <b>စရဏမျိုးစေ့</b>လို့လည်း ခေါ်တယ်။ <b>ဝိဇ္ဇာမျိုးစေ့</b>လို့လည်း ခေါ်တယ်။ စရဏနဲ့ ဝိဇ္ဇာ နှစ်ဖက်ရ ဖြစ်တယ်နော်။ ခု ဒီရဟန်းတော်ကို ကြည့်လိုက်လို့ရှိရင် သေကာနီးကာလအထိ သူက ဝိပဿနာဘာဝနာကမ္မဋ္ဌာန်းတွေကို အပြင်းအထန် ကြိုးစားအားထုတ်ပြီး စီးဖြန်းနေတဲ့ သူတော်ကောင်းဖြစ်တယ်။ ထိုသူတော်ကောင်းက အားကြီးသောမှီရာ ဥပနိဿယလို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ အတိတ်က ဆည်းပူးခဲ့တဲ့ ဝိဇ္ဇာမျိုးစေ့၊ စရဏမျိုးစေ့ခေါ်တဲ့ မျိုးစေ့တွေက အားပျော့နေတဲ့အတွက် အားနည်းနေတဲ့အတွက် မိမိ မျှော်လင့်နေတဲ့ အရဟတ္တမဂ်၊ အရဟတ္တဖိုလ်ကိုတော့ မရနိုင် ဖြစ်နေတယ်။</p> <p>မရနိုင်သည် ဖြစ်သော်လည်း သူက မမေ့မလျော့ခြင်း = <b>အပ္ပမာဒတရား</b> လက်ကိုင်ထားပြီးတော့ အပြင်းအထန် ဝိပဿနာဘာဝနာကမ္မဋ္ဌာန်းကို စီးဖြန်းပြီးနေတဲ့၊ ဆက်တိုက်အားထုတ်နေတဲ့ သူတော်ကောင်း ဖြစ်ခြင်းကြောင့် သေကာနီးကာလ သူ့ရဲ့ <b>မရဏာသန္နဇော</b>ခေါ်တဲ့ နောက်ဆုံး လူ့ဘဝမှာ ဖြစ်ပေါ်သွားတဲ့၊ ဇောဝီထိစိတ်အစဉ်က ဒီသင်္ခါရတရားတို့ရဲ့ အနိစ္စအခြင်းအရာ (သို့မဟုတ်) ဒုက္ခအခြင်းအရာ (သို့မဟုတ်) အနတ္တအခြင်းအရာတွေကို လှမ်းပြီး အာရုံယူတတ်တဲ့ သဘောရှိတယ်။</p> <p>အာရုံယူတတ်တဲ့ သဘောရှိခြင်းကြောင့် ဒီသင်္ခါရတရားတို့ရဲ့ အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ အခြင်းအရာတစ်ခုခုကို အာရုံယူပြီး ဘဝကို အဆုံးသတ်လိုက်တဲ့အခါ သူက တာဝတိံသာနတ်ပြည်မှာ သွားပြီးတော့ နတ်သားဖြစ်ပါတယ်။ နတ်သားဘဝမှာ တည်ရှိတဲ့ ခေါင်ဆုံးဖြစ်ပေါ်သွားတဲ့ ပဋိသန္ဓေစိတ်ကလည်း ဒီသင်္ါရတရားတို့ရဲ့ အနိစ္စအခြင်းအရာ (သို့မဟုတ်) ဒုက္ခအခြင်းအရာ (သို့မဟုတ်) အနတ္တအခြင်းအရာကိုပဲ အာရုံယူနေတယ်။ ပဋိသန္ဓေစိတ်ရဲ့ နောက်မှာ ဆက်တိုက်ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ ဘဝင်စိတ်ခေါ်တဲ့ ဒီစိတ်တွေကလည်း ဒီသင်္ခါရတရားတွေရဲ့ အနိစ္စအခြင်းအရာ၊ ဒုက္ခအခြင်းအရာ၊ အနတ္တအခြင်းအရာကိုပဲ ဆက်ပြီး အာရုံယူတယ်။</p> <p>ဒါတွင်မကသေးဘူး။ သူက နတ်ပြည်နတ်လောက ရောက်သွားတဲ့ အချိန်အခါမှာလည်း ထိုနတ်ပြည်မှာ ဒီသင်္ခါရတရားတို့ရဲ့ အနိစ္စအခြင်းအရာ၊ ဒုက္ခအခြင်းအရာ၊ အနတ္တအခြင်းအရာတွေကိုပဲ ဆက်ပြီးတော့ ဝိပဿနာဘာဝနာကမ္မဋ္ဌာန်း စီးဖြန်းနေပါတယ်နော်။ ဒါကြောင့် ဒီအချက်ကို အဋ္ဌကထာဆရာတော်က ဘယ်လို ရှင်းပြထားသလဲ?</p> <p>‘‘<b>ဣတိ အယံ စင်္ကမနေ ကာလံ ကတွာ ဥပနိဿယမန္ဒတာယ အာသဝက္ခယံ အပ္ပတ္တော တာဝတိံသဘဝနေ မဟာဝိမာနဒွါရေ နိဒ္ဒါယိတွာ ပဗုဇ္ဈန္တော ဝိယ ပဋိသန္ဓိံ အဂ္ဂဟေသိ။</b>’’</p> <p><b>ဣတိ</b>၊ ဤသို့လျှင်။ <b>အယံ</b>၊ ဤရဟန်းတော်သည်။ <b>စင်္ကမနေ</b>၊ စင်္ကြံ၌။ <b>ကာလံ ကတွာ</b>၊ ကွယ်လွန်ခဲ့၍။ <b>ဥပနိဿယမန္ဒတာယ</b>၊ မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်၏ အားကြီးသောမှီရာ ဥပနိဿယ၏ အားပျော့နေသည့်အတွက်ကြောင့်။ <b>အာသဝက္ခယံ</b>၊ အာသဝေါတရားတို့၏ ကုန်ရာဖြစ်တဲ့ အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်သို့။ <b>အပ္ပတ္တော</b>၊ မဆိုက်ရောက်နိုင်သည်ဖြစ်၍။ <b>တာဝတိံသဘဝနေ</b>၊ တာဝတိံသာနတ်ပြည်၌။ <b>မဟာဝိမာနဒွါရေ</b>၊ ကြီးစွာသော ဘုံဗိမာန်၏ တံခါးဝ၌။ <b>နိဒ္ဒါယိတွာ</b>၊ အိပ်ပျော်ပြီး၍။ <b>ပဗုဇ္ဈန္တော ဝိယ</b>၊ နိုးလာသကဲ့သို့။ <b>ပဋိသန္ဓိံ</b>၊ ပဋိသန္ဓေကို။ <b>အဂ္ဂဟေသိ</b>၊ ယူခဲ့လေပြီ။ ဒီလိုဖွင့်ဆိုထားတယ်။</p> <p>အဲဒီတော့ ဘုန်းကြီးတို့ ဒီစရဏမျိုးစေ့၊ ဝိဇ္ဇာမျိုးစေ့နှစ်ခုနဲ့ ပတ်သက်ပြီး <b>လယ်တီဆရာတော်ဘုရား</b>က မှတ်ချက်ကလေးတွေ ချထားတယ်။ တချို့တချို့ ပုဂ္ဂိုလ်မှာ စရဏတရားတွေကတော့ ပြည့်စုံတယ်။ <b>စရဏတရားတစ်ဆယ့်ငါးပါး</b> အားလုံး သိပြီးသား ဖြစ်ကြပါတယ်နော်။ အဲဒီတော့ အတိုချုပ်လိုက်တော့ ဒါနကျင့်စဉ်၊ သီလကျင့်စဉ်၊ သမထကျင့်စဉ်တွေကလည်း စရဏတရားထဲမှာ ပါတယ်။ ဝိပဿနာကျင့်စဉ်လည်း စရဏတရားထဲမှာ ပါတယ်။ သူတို့က မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ကို ရည်ရွယ်တောင့်တပြီး၊ ပြုစုပျိုးထောင်ထားတဲ့ စရဏတရားတွေ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ရောက်ကြောင်း ဘဝတစ်ခုခုကို ရောက်အောင် ပို့ဆောင်ပေးတယ်။ မိကောင်း၊ ဖကောင်း၊ မိတ်ကောင်း၊ ဆွေကောင်းတွေထံ ရောက်အောင် ပို့ဆောင်ပေးတယ်။ ဆရာကောင်း၊ သမားကောင်းတွေနဲ့ တွေ့အောင်၊ ကြုံအောင် ပို့ဆောင်ပေးတယ်။</p> <p>အထူးသဖြင့် နိဗ္ဗာန်ရောက်ကြောင်း သူတော်ကောင်းတရားကို ဟောကြားပြသ ဆိုဆုံးမပေးမယ့် ဆရာကောင်း၊ သမားကောင်း၊ မိကောင်း၊ ဖကောင်း၊ မိတ်ကောင်း၊ ဆွေကောင်းတွေနဲ့ တွေ့အောင် ပို့ဆောင်ပေးပါတယ်။ အဲဒီလို ပို့ဆောင်ပေးလိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ ထိုနတ်ပြည်နတ်လောက (သို့မဟုတ်) ထိုဘဝတစ်ခုကို ရရှိပြီဆိုရင် ထိုဘဝမှာ ဘုရားအစရှိသော အရိယာသူတော်ကောင်းတို့နှင့် တွေ့ကြုံလို့ ဘုရားအစရှိသော အရိယာသူတော်ကောင်းတို့ထံမှ သစ္စာလေးပါးနဲ့ စပ်နေတဲ့ တရားစကားတစ်ခုကို နာကြားခွင့် ရရှိခဲ့မယ်ဆိုရင် လွယ်လွယ်ကူကူဖြင့် သစ္စာလေးရပ်တရားမြတ်ကို ထွင်းဖောက် သိမြင်နိုင်တဲ့ စွမ်းအားတွေ ပေါ်လာမယ်။ အဲဒီစွမ်းအင်ကို ဒီသုတ္တန်မှာ ဖော်ပြထားပါတယ်နော်။ အဲဒါကြောင့် မိမိဘက်က ဝိဇ္ဇာမျိုးစေ့၊ စရဏမျိုးစေ့နှစ်ခု လုံလုံလောက်လောက် ရှိဖို့တော့ လိုတယ်။</p> <p>အကယ်၍ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်က ဝိဇ္ဇာမျိုးစေ့သာ လုံလောက်တယ်။ စရဏမျိုးစေ့ မရှိခဲ့ဘူး ဆိုလို့ရှိရင်လည်း မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန် မရနိုင်ဘူး။ အကယ်၍ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်က စရဏမျိုးစေ့တော့ ကောင်းတယ်။ လုံလောက်တယ်။ ဝိဇ္ဇာမျိုးစေ့က မလုံလောက်ဘူးဆိုလို့ရှိရင်လည်း မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန် မရနိုင်ဘူးလို့ လယ်တီဆရာတော်ဘုရားက သူ့ရဲ့ <b>ပါရမီဒီပနီ</b>မှာ ဆုံးဖြတ်ထားပါတယ်။ ဒီစရဏမျိုးစေ့၊ ဝိဇ္ဇာမျိုးစေ့ဆိုတဲ့ မျိုးစေ့တွေနဲ့ ပြည့်စုံမှ နိဗ္ဗာန်ကို ရမယ်ဆိုတာကတော့ ဘုန်းကြီးတို့ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နပုဒ်အဖွင့် <b>ဝိသုဒ္ဓိမဂ်အဋ္ဌကထာ</b>နှင့် <b>မဟာဋီကာ</b>တို့မှာ သွယ်ဝိုက်သောနည်းအားဖြင့် ဖော်ပြထားပါတယ်။</p> <p>သာသနာပ အယူအဆ ရှိနေတဲ့ တိတ္ထိတို့ရဲ့ တပည့်သာဝကတွေမှာ ဝိဇ္ဇာမျိုးစေ့၊ စရဏမျိုးစေ့၊ ဝိဇ္ဇာတရား၊ စရဏတရားတွေ ထင်ရှား မရှိခြင်းကြောင့် မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန် မရကြဘူး။ ဘုရားရှင်ရဲ့ တပည့်သာဝကတွေမှာကတော့ ဝိဇ္ဇာတရား၊ စရဏတရားတွေနဲ့ ပြည့်စုံတဲ့ သုပ္ပဋိပန္နဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ကို ရရှိကြပါတယ်ဆိုပြီးတော့ ဒီလို ဖွင့်ဆိုထားတယ်။ အလားတူပဲ။ ရှင်အာနန္ဒာကိုယ်တော်မြတ်ကလည်း <b>မဇ္ဈိမနိကာယ် ပဉ္စသုတ္တန်</b>မှာ စရဏတရားတစ်ဆယ့်ငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံညီညွတ်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ သောတာပတ္တိမဂ်ဉာဏ်ဖိုလ်ဉာဏ်၊ သကဒါဂါမိမဂ်ဉာဏ်ဖိုလ်ဉာဏ်၊ အနာဂါမိမဂ်ဉာဏ်ဖိုလ်ဉာဏ်၊ အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်ဖိုလ်ဉာဏ်အထိ ဆိုက်ရောက်နိုင်ကြောင်းကို ဟောကြားထားတော်မူခဲ့ပါတယ်။ ထိုဟောကြားချက်ကိုလည်း ဘုရားရှင်က သာဓုခေါ်ကာ အသိအမှတ်ပြုထားခဲ့ပြီး ဖြစ်ပါတယ်နော်။</p> <p>ဒါကြောင့် စရဏတရားတစ်ဆယ့်ငါးပါးနဲ့ ပြည့်စုံရုံနဲ့ပဲ ဘယ်လိုအကြောင်းကြောင့် ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်က မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန် ရပါသလဲလို့ မေးစရာတော့ ရှိပါတယ်။ စရဏတရားတစ်ဆယ့်ငါးပါးလုံးမှာ သူတော်ကောင်းတရားခုနစ်ပါး ပါပါတယ်။ သူတော်ကောင်းတရားခုနစ်ပါးထဲမှာ နောက်ဆုံး သူတော်ကောင်းတရားကတော့ “ပညာ” ဖြစ်တယ်။ အဲဒီ ပညာက ဝိပဿနာပညာ နှစ်မျိုးလုံးပါပါတယ်။ ဝိပဿနာပညာသည် ပဋိသန္ဓေအကျိုးကို ပေးခဲ့ရင် စရဏတရားလည်း မှန်တယ်။ ဝိဇ္ဇာတရားလည်း မှန်တယ်။ ဝိပဿနာပညာသည် ပဋိသန္ဓေကျိုးကို မပေးဘဲ၊ မဂ်ဉာဏ်ဖိုလ်ဉာဏ်ကိုသာ အားကြီးသောမှီရာ ဥပနိဿယပစ္စယသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုပေးမယ်ဆိုရင်တော့ ဝိဇ္ဇာမျိုးစေ့ပဲ ဖြစ်တယ်။</p> <p>ဒီတော့ ဒီနေရာမှာ အထူးသဖြင့် စရဏတရားနဲ့ ဝိဇ္ဇာတရားအကြောင်းနဲ့ ပတ်သက်လို့ လယ်တီဆရာတော်ဘုရားရဲ့ မှတ်ချက်ကတော့ စရဏတရားထဲမှာ ဒါနကျင့်စဉ်၊ သီလကျင့်စဉ်၊ သမထကျင့်စဉ်ပိုင်းကိုသာ ဦးစားပေးပြီးတော့ ဆရာတော်က ရေးသားထားတယ်။ ဝိဇ္ဇာပိုင်းမှာတော့ ဝိပဿနာဉာဏ်ပိုင်းကို ဦးစားပေးပြီးတော့ ရေးသားထားတယ်။ အဲဒီတော့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်က စရဏမျိုးစေ့သာ ပြည့်စုံတယ်။ ဝိဇ္ဇာမျိုးစေ့က မပြည့်စုံဘူး။ အဲဒီလိုပုဂ္ဂိုလ်လည်း မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန် မရနိုင်ဘူးဆိုတာနဲ့ ပတ်သက်လို့ <b>မဟာဓနသူဌေးသား ဇနီးမောင်နှံ</b>ကို ပုံစံထုတ်ပြီး ဖော်ပြထားပါတယ်။</p> <p>မဟာဓနသူဌေးသား ဇနီးမောင်နှံ ဆိုတာကတော့ အားလုံး ကြားဖူးကြပါတယ်နော်။ “ရှေးသရောအခါ ပြည်ဗာရာဝယ်” စသည်ဖြင့် ဟိုးရှေးတုန်းက ဖတ်စာအုပ်ကလေးထဲမှာ ရေးထားတဲ့ သူဌေးသား ဇနီးမောင်နှံ နှစ်ဦးပဲ။ ယောက်ျားဘက်ကလည်း ကုဋေရှစ်ဆယ်၊ အမျိုးသမီးဘက်ကလည်း ကုဋေရှစ်ဆယ်။ တစ်ဦးတည်းသောသားနှင့် တစ်ဦးတည်းသောသမီးတို့ လက်ဆက်ကြတဲ့ အချိန်အခါမှာ ကုဋေရှစ်ဆယ်နှစ်လီကို အမွေခံယူကြတဲ့ သားရတနာ၊ သမီးရတနာတွေ ဖြစ်ကြပါတယ်။ သို့သော်လည်း မိဘတွေက “ဒီလောက် ချမ်းသာကြွယ်ဝနေတဲ့ စည်းစိမ်ဥစ္စာတွေကို ငါ့သားနှင့် ငါ့သမီးတို့ သုံးဖြုန်းလို့ မကုန်နိုင်ပါဘူး” ဆိုပြီးတော့ ဘာပညာမှ သင်မပေးဘဲ၊ ဆိုတာ၊ ကတာ၊ မှုတ်တာလောက်ပဲ သင်ပေးနေတဲ့အတွက် အပေါင်းအဖော်တွေ မှားပြီးတော့ နောက်ဆုံး မူးလိုက်၊ စားလိုက်၊ သောက်လိုက်နဲ့ ပစ္စည်းတွေ ဖြုန်းလိုက်တာ နောက်တော့ ကုန်သွားပြီး ခွက်လက်စွဲပြီး တောင်းစားရတဲ့ ဘဝအထိ ရောက်သွားကြတယ်။</p> <p>ရောက်သွားကြတော့ တစ်ချိန် ဘုရားရှင်လည်း ဇေတဝန်ကျောင်းတိုက်တော်မှာ သီတင်းသုံး စံနေတော်မူပါတယ်။ ဒီဇနီးမောင်နှံ နှစ်ဦးကလည်း ခွက်ကလေး လက်စွဲပြီးတော့ ဆွမ်းစားကျောင်း လှေကားထစ်မှာ လာထိုင်ပြီးတော့ စောင့်ပြီးတော့ ဆွမ်းကြွင်း ဆွမ်းကျန်လေး ရသော်ရငြားဆိုပြီးတော့ ထိုင်ပြီး လာတောင်းနေတဲ့အချိန်။ ဘုရားရှင်က ဒီဇနီးမောင်နှံနှစ်ဦးကို လှမ်းမျှော်ပြီး ကြည့်ရှုတော်မူလိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ ဒီဇနီးမောင်နှံနှစ်ဦးမှာ မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ကို ရရှိနိုင်တဲ့ အားကြီးသောမှီရာ ဥပနိဿယသတ္တိတွေ ရှိပါလျက် ဒီသတ္တိတွေ ပျက်စီးကုန်ပြီဆိုတာကို တွေ့တော့ မြတ်စွာဘုရားက ပြုံးတော်မူပါတယ်။</p> <p>ပြုံးတော်မူလိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ ဘုရားရှင်သွားတော်တွေ ပေါ်လာတဲ့အတွက် သွားတော်က ဖြူသော ရောင်ခြည်တော်တွေဟာ ထန်းလုံးပမာ အလိပ်လိုက် အလိပ်လိုက် ထွက်ပေါ်ပြီး လာခဲ့ပါတယ်။ ဒီအမှတ်အသားကို ကြည့်ပြီးတော့ ရှင်အာနန္ဒာကိုယ်တော်မြတ်က “ဘုရားရှင်တော့ ပြုံးတော်မူပြီ၊ ဘယ်လိုအကြောင်းကြောင့် ပြုံးတော်မူရပါသလဲ” ဆိုပြီးတော့ မေးမြန်းလျှောက်ထားလိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ ဘုရားရှင်က ဒီပုဂ္ဂိုလ်နှစ်ဦးအကြောင်းကို ဟောပေးတယ်။</p> <p>ဒီပုဂ္ဂိုလ်နှစ်ဦးက အကယ်၍များ ပထမအရွယ်မှာ သတိသံဝေဂရလို့ ကုန်သွယ်ခြင်း၊ လယ်လုပ်ခြင်း အစရှိတဲ့ လုပ်ငန်းခွင်တွေကို စနစ်တကျ ပြုစုပျိုးထောင်ကြမယ်ဆိုရင် ဒီဗာရာဏသီမြို့မှာ နံပါတ်တစ် ပထမတန်း သူဌေးရာထူးကို ရနိုင်တယ်။ အကယ်၍ ဒီထက်ပိုပြီး သံဝေဂရလို့ အိမ်ရာတည်ထောင် လူ့ဘောင်ကို စံပယ်ခွာပြီး၊ အိမ်ရာမထောင်တဲ့ ရဟန်းဘောင်ကို ဝင်ရောက်ပြီး ရှင်ရဟန်းပြုကြမယ်ဆိုရင် အမျိုးသားက ရဟန္တာ ဖြစ်နိုင်တယ်။ အမျိုးသမီးက အနာဂါမ် ဖြစ်နိုင်တယ်တဲ့။ ပထမအရွယ်ကို လွန်မြောက်လို့၊ ဒုတိယအရွယ် ရောက်တဲ့အချိန်အခါမှ အကယ်၍ သတိသံဝေဂရလို့ လူ့ဘောင်လူ့လောကမှာ ကုန်သွယ်ခြင်း၊ လယ်လုပ်ခြင်း အစရှိတဲ့ လုပ်ငန်းခွင်တွေကို စနစ်တကျ ပြုစုပျိုးထောင်ကြမယ်ဆိုရင် ဒီဗာရာဏသီမြို့မှာ ဒုတိယတန်း သူဌေးရာထူးကို ဖြစ်နိုင်သေးတယ်။</p> <p>အဲဒီထက်ပိုပြီး သတိသံဝေဂရလို့ အိမ်ရာတည်ထောင် လူ့ဘောင်ကို စွန့်ခွာပြီးတော့ သာသနာဘောင် ဝင်ရောက်ပြီး ရှင်ရဟန်းပြုကြမယ်ဆိုရင် အမျိုးသားက အနာဂါမ်၊ အမျိုးသမီးက သကဒါဂါမ်တော့ ဖြစ်နိုင်သေးတယ်တဲ့။ ဘယ့်နှယ်တုန်း ဒကာကြီးတွေ လျော့မသွားဘူးလား? လျော့သွားတယ်နော်၊ နည်းနည်းလေး သတိထားကြ။ အရွယ်ရှိတုန်း ကြိုးစားဘို့တော့ သိပ်ကောင်းတယ်။ သို့သော် အကယ်၍များ ဒုတိယအရွယ်ကိုလည်း လွန်သွားပြီ။ တတိယအရွယ် ရောက်တဲ့အချိန်အခါမှာ သတိသံဝေဂရလို့ ကုန်သွယ်ခြင်း၊ လယ်လုပ်ခြင်း အစရှိတဲ့ လုပ်ငန်းရပ်တွေကို စနစ်တကျ ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်ကြမယ်ဆိုရင် ဒီဗာရာဏသီမြို့မှာ တတိယတန်း သူဌေးရာထူး ဖြစ်နိုင်တယ်။</p> <p>ဒီထက်ပိုပြီး သတိသံဝေဂရလို့ သာသနာဘောင် ဝင်ရောက်ပြီး ရှင်ရဟန်းပြုကြမယ်ဆိုရင် အမျိုးသားက သကဒါဂါမ်၊ အမျိုးသမီးက သောတာပန်တော့ ဖြစ်နိုင်သေးတယ်။ သို့သော် ခုချိန်ခါမှာ ဒီဇနီးမောင်နှံကို ကြည့်လိုက်တော့ အရွယ်သုံးပါးကို လွန်သွားပြီဖြစ်တယ်။ ခန့်မှန်းကြည့်ရတာကနော်။ အသက်ကိုးဆယ်နဲ့ တစ်ရာ ပတ်ဝန်းကျင်လောက် ရောက်နေကြပြီလို့ ယူဆရပါတယ်။ အစာအာဟာရတွေကလည်း ချို့တဲ့၊ တောင်းစားနေရတော့ ရတစ်ချက် မရတစ်ချက်နဲ့၊ အာဟာရကလည်း မမျှတတော့၊ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ ကြံ့ခိုင်မှုတွေကလည်း အလွန်အားနည်းနေပြီ ဖြစ်တယ်။</p> <p>ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ ကြံ့ခိုင်မှုတွေက အားနည်းလာတဲ့အတွက် သတိတွေကလည်း မေ့လျော့နေပြီ။ အားသိပ်ပျော့နေပြီ၊ စိတ်ဓာတ်တွေက ခိုင်ခံ့မှု မရှိတော့ဘူး။ ဒီတော့ အရွယ်သုံးပါးကို အကုန်လုံးလွန်သွားပြီ။ အဲဒီလို လွန်သွားတဲ့ အချိန်အခါမှာ ဘုရားရှင်က တရားဟောသော်လည်း ဒီပုဂ္ဂိုလ်သည် တရားကို ခံယူနိုင်တဲ့စွမ်းအား ရှိသလားလို့မေးတော့ စွမ်းအင်က မရှိကြတော့ဘူး။ ခုခေတ် အပြောနဲ့ပြောရင်တော့ သူငယ်ပြန်တဲ့ ပုံစံမျိုးလို သတိတွေက တော်တော်ကြီး မေ့မေ့လျော့လျော့ ဖြစ်နေကြပြီ။ အဲဒီလို ပုဂ္ဂိုလ်တွေကို သွားပြီး တရားဟောသော်လည်း သစ္စာလေးပါးနဲ့စပ်တဲ့ တရားစကားတွေ ဟောကြားပေးသော်လည်း သူတို့ ခံယူနိုင်တဲ့စွမ်းအားတွေ ရှိကြသေးသလား? မရှိကြတော့ဘူး။ ဒါကြောင့် အိုမင်းမစွမ်းဖြစ်ကာမှ တရားအားထုတ်ဖို့ဆိုပြီး သိပ်တော့ မကြိုးစားကြနဲ့နော်။ သိပ်နောက်ကျသွားကြမယ်။</p> <p>အဲဒီတော့ ဒီဇနီးမောင်နှံနှစ်ဦးဟာ ဘာနဲ့ တူနေသလဲဆိုလို့ရှိရင် နွေကာလအချိန်ကာလမှာ အိုင်ကန္နားလို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ ရေတိမ်နေတဲ့ အိုင်လေးတစ်ခု အတွင်းမှာ ကျက်စားနေတဲ့ အတောင်ကျိုးနေတဲ့ ကြိုးကြာငှက်ကြီးတွေနဲ့ တူနေပြီတဲ့။ အတောင်ကလည်း ကျိုးပြီးတော့ မပျံနိုင်။ အိုင်ကန္နားကလည်း ရေတွေက တဖြည်းဖြည်း ခန်းစပြုလာတော့ ငါးတွေကလည်း တဖြည်းဖြည်း သေကြေပျက်စီးသွားတော့ သိပ်မရှိတော့ဘူး။ ခိုကိုးရာမဲ့ ဖြစ်ကုန်ကြပြီနော်။ အဲဒီ ပုံစံအတိုင်းပဲ။ ဒီဇနီးမောင်နှံတို့ဟာ မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ရနိုင်တဲ့ ပါရမီမျိုးစေ့ ရှိပါလျက် မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ကို ရမသွားဘူး။ ဘာကြောင့်လဲ?</p> <p>ဒီအကြောင်းကို လယ်တီဆရာတော်ဘုရားကတော့ သူက စရဏမျိုးစေ့ ချို့တဲ့နေတယ်တဲ့။ သူတို့ရဲ့ ဒါနကျင့်စဉ်၊ သီလကျင့်စဉ်၊ သမထကျင့်စဉ်ဆိုတဲ့ မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ကို ရည်ရွယ်တောင့်တပြီး ပြုစုပျိုးထောင်ခဲ့တဲ့ စရဏမျိုးစေ့တွေက အားပျော့နေတဲ့အတွက် ဘုရားရှင်နှင့် အချိန်မီတွေ့အောင် ပို့ဆောင်ပေးနိုင်တဲ့ စွမ်းအား မရှိခဲ့ဘူး။ အချိန်လွန်သွားတဲ့ အချိန်အခါမှ ဘုရားရှင်ဆိုတာကို တွေ့တာ။ တွေ့တဲ့ အချိန်အခါကျတော့လည်း ဘုရားရှင်ထံမှ တရားတော်ကို နာယူနိုင်တဲ့စွမ်းအား၊ ခံယူနိုင်တဲ့စွမ်းအားတွေ မရှိဖြစ်နေပြီ။ မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်မရ ဖြစ်သွားတယ်။ ဒါ စရဏမျိုးစေ့ ချို့တဲ့နေတဲ့အတွက် မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန် မရတဲ့ ထုံးဘဲ။</p> <p>နောက်တစ်ခုကတော့ ဝိဇ္ဇာမျိုးစေ့ချို့တဲ့လို့ မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန် မရတာကတော့ နာမည်ကျော်ဖြစ်တဲ့ <b>သစ္စကပရဗိုဇ်ကြီး</b>ကို လယ်တီဆရာတော်ဘုရားက ပုံစံထုတ်ပြထားပါတယ်။ သစ္စကပရဗိုဇ်ကြီးက လိစ္ဆဝီမင်းသားတွေကို ပညာသင်ပေးနေတဲ့ မင်းဆရာဖြစ်ပါတယ်။ တစ်နေ့မှာ ဘုရားရှင်ထံ သူက ချဉ်းကပ်လာပြီးတော့ ဘုရားရှင်နဲ့ တရားဆွေးနွေးတယ်။ သူ့လိစ္ဆဝီမင်းသားတွေလည်း ခေါ်လာခဲ့တယ်။ ဘုရားရှင်က ရုပ်, ဝေဒနာ, သညာ, သင်္ခါရ, ဝိညာဏ်ခေါ်တဲ့ <b>ခန္ဓာငါးပါး</b>ကို <b>အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တ</b>ဖြစ်ကြောင်း ဟောတယ်။ သူက အတ္တဖြစ်ကြောင်း ပြန်ပြီးတော့ ငြင်းဆိုတယ်။</p> <p>အဲဒီလို အချေတင် ငြင်းဆိုလိုက်တဲ့အခါမှာ နောက်ဆုံးတော့ မလွှဲမရှောင်သာတဲ့ သကြားမင်းက ဝင်ပြီး ကူပြီးဆောင်ရွက်လိုက်တဲ့အတွက် ဝန်ခံတော့ သွားပါတယ်နော်။ ဘုရားရှင်ရဲ့ တရားတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တဖြစ်ကြောင်းကို စိတ်ထဲက သဘောကျသွားတယ်။ စိတ်ထဲက သဘောကျပေမယ့်လို့ နှုတ်ကတော့ ထုတ်ဖော်ပြီးတော့ ဝန်မခံပါဘူး။ နောက်တစ်ခု သရဏဂုံသီလတောင် ဆောက်တည်ပြီး မသွားပါဘူး။</p> <p>မသွားပေမယ့် ဘုရားရှင်က ဒီသစ္စကပရဗိုဇ်ကြီးကို <b>စူဠသစ္စကသုတ္တန်</b>။ <b>မဟာသစ္စကသုတ္တန်</b>ခေါ်တဲ့ အလွန်ရှည်လျားတဲ့ သုတ္တန်ကြီးနှစ်ခုကို ဟောကြား ပြသ ဆိုဆုံးမပေးတော်မူပါတယ်။ သရဏဂုံတောင် ဆောက်တည်သွားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မဟုတ်တဲ့ ဒီလို ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ကို ဘုရားရှင်သည် အပင်ပန်းခံပြီးတော့ ဘာကြောင့် စူဠသစ္စကသုတ္တန်, မဟာသစ္စကသုတ္တန်ကဲ့သို့ အလွန် ရှည်လျားတဲ့ သုတ္တန်ကြီးတွေကို ဟောပေးနေရသလဲလို့မေးစရာတော့ ရှိတယ်။ <b>ဝါသနာဘာဂီ</b>၊ ဝါသနာဓာတ်ငွေ့ ကပ်ပါပါစေခြင်းအကျိုးငှာ ဘုရားရှင်က ဟောပေးခြင်း ဖြစ်တယ်။ နှုတ်ကနေ ထုတ်ဖော်ပြီး ဝန်မခံသော်လည်း ဘုရားရှင်ကနေပြီးတော့ အနတ္တဖြစ်ကြောင်း အခိုင်အမာ စနစ်တကျ ဟောကြား ပြသ ဆိုဆုံးမတော်မူလိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ သစ္စကပရဗိုဇ်ကြီးက ခန္ဓာငါးပါးကို အနတ္တဖြစ်တယ်ဆိုတာကို စိတ်ထဲက သဘောကျသွားတယ်။ ဒီလို စိတ်ထဲက သဘောကျသွားခြင်းသည်ပင်လျှင် သူ့အတွက် <b>ပါရမီမျိုးစေ့ကောင်း</b> ဖြစ်သွားတယ်တဲ့။ ပါရမီမျိုးစေ့ ဖြစ်တဲ့အတွက် ဘာထူးသလဲ?</p> <p>မြတ်စွာဘုရား ပရိနိဗ္ဗာန်စံဝင်တော် ပြီးတဲ့နောက် နှစ်ပေါင်းနှစ်ရာနဲ့ သုံးရာခန့် အတွင်းလောက်မှာ သီဟိုဠ်ကျွန်းမှာ <b>မဟာကာလဗုဒ္ဓရက္ခိတမထေရ်</b> ဆိုပြီးတော့ အလွန် ထင်ရှား ကျော်ကြားတော်မူတဲ့ ရဟန္တာမထေရ်ကြီးတစ်ပါး ဖြစ်သွားခဲ့ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီထုံးကို ကြည့်ပြီးတော့ လယ်တီဆရာတော်ဘုရားကြီးက ဒီသစ္စကပရဗိုဇ်သည် ဘုရားရှင်နဲ့ တွေ့တဲ့အချိန်အခါမှာ ဘာကြောင့် မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ကို မရသလဲဆိုတာကို <b>ဝိဇ္ဇာမျိုးစေ့</b>က ချို့တဲ့နေခဲ့တဲ့အတွက် မရခြင်းဖြစ်တယ်ဆိုပြီးတော့ ဒီလို ရှင်းပြထားတယ်နော်။</p> <p>ဒါကြောင့် သာဝက ပါရမီဉာဏ်အရာမှာ ပါရမီ လိုအပ်သလား, မလိုအပ်ဘူးလား, မေးရင်ဘယ်လိုဖြေမလဲ? လိုအပ်ပါတယ်။ ဒါစာပေကျမ်းဂန် အထောက်အထား အခိုင်အလုံ အတိအကျရှိတဲ့ ညွှန်ကြားချက် ဒေသနာလေးတွေ ဖြစ်ပါတယ်နော်။ ဒီတော့ ခု ဒီသုတ္တန်မှာလည်း ဒီရဟန်းတော်က မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ကို မရခဲ့ဘူး။ သူ့ရဲ့ အဓိကာရခေါ်တဲ့ အတိတ်က ပြုစု ပျိုးထောင်ခဲ့တဲ့ ရှေးရှေး ဘုရားရှင်တို့ရဲ့ သာသနာတော်တွင်းမှာဖြစ်စေ၊ ယခု မျက်မှောက် ဘုရားရှင်ရဲ့ သာသနာတော်တွင်း ရှေးရှေး ဘဝတွေကပဲဖြစ်စေ၊ ခုသစ္စကပရဗိုဇ်ကြီး ကြည့်မယ်ဆိုရင် ဘုန်းကြီးတို့ ဘုရားရှင်လက်ထက်မှာပဲ ဝိဇ္ဇာမျိုးစေ့ခေါ်တဲ့ ခန္ဓာငါးပါးကို အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တဖြစ်ကြောင်းဆိုတဲ့ အသိဉာဏ်လေးတွေ ရရှိခဲ့တယ်။</p> <p>အဲဒီမျိုးစေ့က ဘယ်လောက်ကြာလျှင် ရင့်ကျက်ပြီးတော့ သူ့ကို မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ရအောင် အထောက်အပံ့ပေးသလဲလို့မေးတော့ - ဘုရားရှင် ပရိနိဗ္ဗာန် စံလွန်တော်မူပြီးတဲ့နောက် နှစ်ပေါင်း နှစ်ရာ့ငါးဆယ် ပတ်ဝန်းကျင်လောက် ဖြစ်ကောင်းဖြစ်မယ်လို့ ယူဆရပါတယ်။ ဆိုလိုတာကတော့ ဘုရားရှင် ပရိနိဗ္ဗာန် စံလွန်တော်မူပြီးတဲ့နောက် နှစ်ပေါင်း ორရာ့သုံးဆယ့်ခြောက် နှစ်ခန့်လောက် ရောက်တဲ့အချိန်အခါကျမှ အရှင်မဟာမဟိန္ဒမထေရ်က သီဟိုဠ်ကျွန်းမှာ ဗုဒ္ဓသာသနာ ထွန်းကားသွားအောင် သာသနာပြုနိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီတော့ သစ္စကပရိဗိုဇ်ကြီးတို့က ထိုအချိန်အခါကျမှ မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်နဲ့ စပ်တဲ့တရားစကားတွေကို နာကြားခွင့်ရတော့ နှစ်ပေါင်း နှစ်ရာ့ငါးဆယ် သုံးရာ ပတ်ဝန်းကျင်လောက်မှာပဲ ရဟန္တာမထေရ် ဖြစ်သွားတယ်လို့ ယူဆရပါတယ်။ နှစ်ပေါင်း နှစ်ရာ သုံးရာ ကိုဘဝအနေနဲ့ တွက်ကြည့်ရင် နှစ်ဘဝ, သုံးဘဝခန့်လောက်ပဲ ရှိကောင်းရှိမယ်လို့ လယ်တီဆရာတော်ဘုရားကတော့ ခန့်မှန်းပါတယ်နော်။ ဒါလူ့သက်တမ်းနဲ့ တွက်ခဲ့ရင်။ ဒါကြောင့် သာဝက ပါရမီအရာမှာ နှစ်ဘဝ, သုံးဘဝခန့်လောက် ပါရမီမျိုးစေ့တွေ ရင့်ကျက်ခဲ့မယ်ဆိုရင်လည်း မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ကို ရရှိနိုင်ပါတယ်ဆိုပြီး ဒီလို ဆုံးဖြတ်ထားတယ်။</p> <p>ခု ဒီသုတ္တန်မှာလည်း ဒီနတ်သားက ရှေးရှေး ဘုရားရှင်တို့ရဲ့ သာသနာတော်အတွင်းမှာ ပွားများအားထုတ်ခဲ့တဲ့ ဝိပဿနာဘာဝနာကမ္မဋ္ဌာန်းကျင့်စဉ်က အလွန် အားပျော့နေတဲ့အတွက် ယခုမျက်မှောက်ဘဝမှာ မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ကို ရအောင် ကျေးဇူးပြုပေးနိုင်တဲ့ စွမ်းအား မရှိဘူး။ သို့သော် ဒီဘုရားရှင်ရဲ့ သာသနာတော်တွင်းမှာ ဝင်ရောက်ပြီး ရှင်ရဟန်းပြုတဲ့ အချိန်အခါမှာတော့ သူ့ရဲ့ ဝိပဿနာဘာဝနာကမ္မဋ္ဌာန်းတွေက တော်တော်လေးတော့ ရင့်ကျက်လာတယ်။ မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန် ရလောက်အောင် ကျေးဇူးမပြုပေးနိုင်ပေမယ့်လို့ ရင့်ကျက်လာတဲ့အတွက် သူက ဘယ်လို ဖြစ်သွားလဲ... မေးတော့ တာဝတိံသာနတ်ပြည်ရဲ့ တံခါးဝမှာ “အိပ်သော်ယောက်ျား နိုးသော်လားသို့” သွားပြီးတော့ ချက်ချင်း ပဋိသန္ဓေတည်နေလိုက်ပါတယ်။</p> <p>‘‘<b>တာဝဒေဝဿ သုဝဏ္ဏတောရဏံ ဝိယ တိဂါဝုတော အတ္တဘာဝေါ နိဗ္ဗတ္တိ။</b>’’</p> <p><b>တာဝဒေဝ</b>၊ ထိုနတ်ပြည်နတ်လောက၌ ဖြစ်ဆဲခဏမှာပင်။ <b>အဿ</b>၊ ထိုနတ်သား၏။ <b>သုဝဏ္ဏတောရဏံ ဝိယ</b>၊ ရွှေတိုင်ကဲ့သို့။ <b>တိဂါဝုတော</b>၊ သုံးဂါဝုတ် ပမာဏရှိသော။ <b>အတ္တဘာဝေါ</b>၊ ခန္ဓာကိုယ်အတ္တဘောသည်။ <b>နိဗ္ဗတ္တိ</b>၊ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့လေပြီ။</p> <p>ရွှေတုံး ရွှေတိုင်ကြီးကဲ့သို့ သုံးဂါဝုတ်ပမာဏလောက် ရှိနေတဲ့ ခန္ဓာကိုယ် အတ္တဘောကြီး ဘွားကနဲ သွားပြီးဖြစ်ပြီ။ ဖြစ်လိုက်တဲ့ အချိန်အခါကျတော့ ဘာဖြစ်သလဲ?</p> <p>‘‘<b>အန္တောဝိမာနေ သဟဿမတ္တာ အစ္ဆရာ တံ ဒိသွာ, ‘‘ဝိမာနသာမိကော ဒေဝပုတ္တော အာဂတော, ရမယိဿာမ န’’န္တိ တူရိယာနိ ဂဟေတွာ ပရိဝါရယိံသု။</b>’’</p> <p><b>အန္တောဝိမာနေ</b>၊ ဘုံဗိမာန်၏အတွင်း၌။ <b>သဟဿမတ္တာ</b>၊ တစ်ထောင်မျှကုန်သော။ <b>အစ္ဆရာ</b>၊ နတ်သမီးတို့သည်။ <b>တံ</b>၊ ထိုနတ်သားကို။ <b>ဒိသွာ</b>၊ မြင်ခဲ့သည်ရှိသော်။ <b>ဝိမာနသာမိကော ဒေဝပုတ္တော</b>၊ ဘုံဗိမာန်ရဲ့ပိုင်ရှင် ဖြစ်သောနတ်သားသည်။ <b>အာဂတော</b>၊ ဆိုက်ရောက်၍လာခဲ့လေပြီ။ <b>နံ</b>၊ ထိုနတ်သားကို။ <b>ရမယိဿာမ</b>၊ ငါတို့ မွေ့လျော်စေကြကုန်အံ့။ <b>ဣတိ</b>၊ ဤသို့ နှလုံးပိုက်၍။ <b>တူရိယာနိ</b>၊ တူရိယာတို့ကို။ <b>ဂဟေတွာ</b>၊ ချီးမြှောက်၍။ <b>ပရိဝါရယိံသု</b>၊ ခြံရံ၍ လာကြလေကုန်၏၊</p> <p>နတ်သမီး တစ်ထောင်တဲ့နော်။ ဒကာကြီးတွေ – မျိုးစေ့ကောင်း မပါခဲ့ဘူး ဆိုရင်တော့ မခက်ဘူးလား? ခက်လိမ့်မယ်နော်။ ဒီတော့ နတ်သမီး တစ်ထောင်က နေပြီးတော့ ခြံရံပြီးတော့ လာပြီ။ သူ့ရဲ့ ကံအားလျော်စွာ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ စည်းစိမ် ချမ်းသာတွေနဲ့နော်။ “တို့ ဘုံဗိမာန်ပိုင်ရှင်ဖြစ်တဲ့ နတ်သားကတော့ ကြွလာပြီ ဖြစ်တယ်။ သူ့ကို တို့မွေ့လျော်စေမယ်” ဆိုပြီးတော့ တူရိယာတွေ ချီမြှောက်ပြီးတော့ ဝန်းရံလာတဲ့ အချိန်အခါမှာ-</p> <p>‘‘<b>ဒေဝပုတ္တော န တာဝ စုတဘာဝံ ဇာနာတိ။</b>’’</p> <p><b>ဒေဝပုတ္တော</b>၊ နတ်သားသည်ကား။ <b>တာဝ</b>၊ ထိုမျှလောက်သော ကာလပတ်လုံး။ <b>စုတဘာဝံ</b>၊ လူ့ပြည် လူ့လောကမှ စုတေခဲ့သည် အဖြစ်ကို။ <b>န ဇာနာတိ</b>၊ မသိရှိပေ။</p> <p>လူ့ပြည် လူ့လောက ရဟန်းဘဝနဲ့ သေလွန်ပြီးတော့ နတ်ပြည် ရောက်လာတာကို အဲဒီအချိန်အထိ သူက မသိသေးဘူး။ မသိသေးတာက ဘာကြောင့်လဲ? ပြန်ပြီး စဉ်းစားကြည့်တာပေါ့နော်။ သေကာနီးကာလအထိ ဝိပဿနာဘာဝနာကမ္မဋ္ဌာန်းတွေကို အပြင်းအထန် ကြိုးစား အားထုတ်နေတော့ သူ့ရဲ့နောက်ဆုံး မရဏာသန္နဇောလို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ စိတ်အစဉ် ကိုယ်တိုင်က ခန္ဓာငါးပါး, ရုပ်တရား, နာမ်တရား, သင်္ခါရတရားတို့ရဲ့ အနိစ္စအခြင်းအရာ (သို့မဟုတ်) ဒုက္ခအခြင်းအရာ (သို့မဟုတ်) အနတ္တအခြင်းအရာကိုပဲ အာရုံယူနေတယ်။</p> <p>မရဏာသန္နဇောရဲ့ နောက်မှာ စုတိစိတ်ကျပြီ။ စုတိစိတ်နောက်မှာ နတ်ပြည် နတ်လောကမှာ ပဋိသန္ဓေစိတ် ဖြစ်တယ်။ ပဋိသန္ဓေနောင် ဘဝင်စိတ်တွေ ဆက်ဖြစ်တယ်။ အဲဒီပဋိသန္ဓေစိတ်, ဘဝင်စိတ်တွေကလည်း ဟိုဘက် ရဟန်းဘဝက မရဏာသန္နဇောအခိုက်မှာ မရဏာသန္နဇောက ယူခဲ့တဲ့ သင်္ခါရတရားတို့ အနိစ္စအခြင်းအရာ (သို့မဟုတ်) ဒုက္ခအခြင်းအရာ (သို့မဟုတ်) အနတ္တအခြင်းအရာကိုပဲ ဆက်အာရုံယူနေတော့ ဆက်တိုက်အားဖြင့် ဝိပဿနာဘာဝနာကမ္မဋ္ဌာန်းကို စီးဖြန်းနေတယ်လို့ပဲ သူ့ဖာသာ ထင်နေတယ်နော်။ သေတာကိုတောင် သေတယ်မှန်း မသိဘူး။</p> <p>ဒီတော့ ဒကာကြီးတွေ ဒကာမကြီးတွေ ခုတရားဟောတဲ့ ဘုန်းကြီးကော တရားနာနေတဲ့ ပရိသတ်တွေကော တစ်နေ့တော့ သေကြမှာပဲ။ သေတဲ့အခါမှာ အဲဒီလို ချမ်းချမ်းသာသာ သေရတာ မကောင်းဘူးလား? သိပ်ကောင်းတယ်နော်။ ဒါ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ဖို့ သိပ်အရေးကြီးတယ်နော်။ အဲဒီလို သေသွားလိုက်တဲ့ အချိန်အခါ သူက မသေသေးဘူး။ စိတ်ထဲမှာ ဒီနတ်သမီးတွေကို သူက ကျောင်းစဉ်ကို လှည့်လည်ပြီး ကြည့်ရှုနေတဲ့ အမျိုးသမီးတွေပဲလို့ သူက ဒီလိုထင်တယ်။</p> <p>ထင်လိုက်တဲ့အတွက် အမျိုးသမီးတွေကို လှမ်းကြည့်ရမှာ ရှက်တဲ့ စိတ်ထားရှိနေတဲ့ ပံ့သကူဆောင် ရဟန်းတော်ကဲ့သို့ မိမိရဲ့ ပခုံးပေါ်မှာ အသင့် ရောက်ရှိနေတဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ပေါ်မှာ အသင့်ရောက်ရှိနေတဲ့ ဒုကူလခေါ်တဲ့ ဘွဲ့ဖြူပုဆိုးဆိုပြီး ဒီလိုတော့ ဘာသာပြန်ကြပါတယ်နော်။ နတ်ပုဆိုးပေါ့။ အဲဒီနတ်ပုဆိုးကိုလည်း သင်္ကန်းလို့ အမှတ်ထင်ပြီးတော့ လက်ဝဲဘက်က ပုခုံးထက်မှာ တင်ပြီးတော့ ပုခုံးကို ဖုံးပြီး ရုံလိုက်တယ်။ ရုံဖုံးအုပ်ပြီးတော့ ဣန္ဒြေကို ချထားလိုက်ပြီးတော့ မျက်နှာကို အောက်စိုက်ပြီးတော့ ရပ်တည်ပြီး နေပြီ။ ကမ္မဋ္ဌာန်းတရားကိုပဲ ဆက်လက်ပြီး ပွားများအားထုတ်နေတယ်။</p> <p>‘‘<b>တဿ ကာယဝိကာရေနေဝ တာ ဒေဝတာ ‘‘သမဏဒေဝပုတ္တော အယ’’န္တိ ဉတွာ ဧဝမာဟံသု။</b>’’</p> <p><b>တဿ</b>၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ် ထိုနတ်သား၏။ <b>ကာယဝိကာရေနေဝ</b>၊ အမူအရာအခြေအနေအားဖြင့်သာလျှင်။ <b>တာ ဒေဝတာ</b>၊ ထိုနတ်သမီးတို့သည်။ <b>သမဏဒေဝပုတ္တော</b>၊ ရဟန်းနတ်သားသည်။ <b>အယံ</b>၊ ဤသူကား။ <b>ဣတိ</b>၊ ဤသို့။ <b>ဉတွာ</b>၊ သိကြရ၍။ <b>ဧဝံ</b>၊ ဤသို့သော စကားကို။ <b>အာဟံသု</b>၊ ပြောဆိုကြလေကုန်ပြီ။ (သို့မဟုတ်) ထိုပုဂ္ဂိုလ် ထိုနတ်သား၏ အပြုအမူကို ကြည့်ပြီးတော့ နတ်သမီးတွေကလည်း ဧကန္တတော့ ဒီပုဂ္ဂိုလ်ဟာ သမဏဒေဝပုတ္တ = ရဟန်းနဲ့တူတယ်။ ရဟန်းဘဝကနေ နတ်သားဖြစ်လာတဲ့ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်ပုံရတယ်လို့ ဒီလိုသိတယ်။ သိတဲ့အတွက် သူတို့က ဘာပြောလဲ? “အရှင်နတ်သား ဒီနေရာက နတ်ပြည်၊ နတ်လောက ဖြစ်တယ်။ ရဟန်းတရားတွေကို ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်ရမယ့် နေရာမျိုး မဟုတ်ပါဘူး။ နတ်စည်းစိမ်တွေကို သုံးဆောင် ခံစားနေရမယ့် နေရာမျိုးသာ ဖြစ်ပါတယ်” ဆိုပြီးတော့ ဝိုင်းပြောကြတယ်နော်။</p> <p>အကယ်၍များပေါ့လေ... စွဲမြဲတဲ့တရား တစ်ခုခု ပါမသွားဘူးဆိုလို့ရှိရင်တော့ ဘယ့်နှယ်တုန်း? ဒကာကြီးတွေ။ ချောက်မကျနိုင်ဘူးလား? ချောက်ကျသွားမယ်နော်။ အဲဒီလို ပြောလိုက်တဲ့ အချိန်အခါကျတော့မှ ..</p> <p>‘‘<b>သော တထေဝ အဋ္ဌာသိ။</b>’’ = ဘာမှ ပြန်မပြောဘူး။ သူက ဆက်ပြီးတော့ပဲ၊ တရားဘာဝနာ ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်ပြီး ရပ်တည်နေလိုက်ပြီ။</p> <p>အဲဒါကြောင့် -</p> <p>‘‘<b>ဒေဝတာ ‘‘န တာဝါယံ သလ္လက္ခေတီ’’တိ တူရိယာနိ ပဂ္ဂဏှိံသု။</b>’’</p> <p><b>ဒေဝတာ</b>၊ နတ်သမီးတို့သည်။ <b>န တာဝါယံ သလ္လက္ခေတီတိ</b>၊ ဤနတ်သားသည် ယခုထက်တိုင်အောင် အမှတ်မရသေးဟု။ <b>တူရိယာနိ</b>၊ တူရိယာတို့ကို။ <b>ပဂ္ဂဏှိံသု</b>၊ ချီးမြှောက်ကြလေကုန်ပြီ။ (သို့မဟုတ်) နတ်သမီးတွေကလည်း ခုထက်ထိ သူ အမှတ်မရသေးဘူးလို့ ယူဆပြီးတော့ တူရိယာတွေကို ဆက်ပြီး တီးမှုတ်ကြပါတယ်။</p> <p>‘‘<b>သော တထာပိ အနောလောကေန္တောဝ အဋ္ဌာသိ။</b>’’</p> <p><b>သော</b>၊ ထိုနတ်သားသည်။ <b>တထာပိ</b>၊ ထိုသို့ တီးမှုတ်ငြားသော်လည်း။ <b>အနောလောကေန္တောဝ</b>၊ မကြည့်ဘဲသာလျှင်။ <b>အဋ္ဌာသိ</b>၊ တည်နေလေပြီ။ (သို့မဟုတ်) တူရိယာတွေ တီးမှုတ်နေသော်လည်း ဒီနတ်သမီးတွေကို မကြည့်ဘဲ၊ သူက ဆက်လက် ထိုင်နေပြီးတော့ တရားပဲ ကျင့်ကြံ ပွားများ အားထုတ်နေပါတယ်နော်။ အဲဒီလို အားထုတ်လိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ ဘာဖြစ်လဲ? သူ့ရဲ့ရှေ့မှာ နတ်သမီးတွေက နေပြီးတော့ ကိုယ်လုံးပေါ်မှန်ကြီး သွားချထားလိုက်တယ်။ ချပြီးတော့ သူ့ရဲ့အရိပ်ကို မြင်အောင်သွားချထားလိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ သူက ဘာသွားတွေ့လဲ? ကိုယ်လုံးပေါ်မှန်ကြီးထဲမှာ သူ့ရဲ့ပုံရိပ်ကို သွားတွေ့လိုက်တဲ့ အချိန်အခါကျတော့မှ သူဟာ ရဟန်းမဟုတ်တော့ဘဲ နတ်သားအသွင် ဖြစ်နေတာကို သွားတွေ့တယ်။ သွားတွေ့လိုက်တဲ့ အချိန်အခါကျတော့ ဘာဖြစ်လဲ? ဒီနတ်ပြည် နတ်လောက နတ်ဌာနကို လိုလားတောင့်တတဲ့ စိတ်ဓာတ်ဖြင့် ရဟန်းတရားတွေကို ငါတကယ်လက်တွေ့ ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်ခဲ့တာတော့ မဟုတ်ဘူး။</p> <p>‘‘<b>ဥတ္တမတ္ထံ အရဟတ္တံ ပတ္ထေတွာ ကတော’’တိ</b></p> <p><b>ဥတ္တမတ္ထံ</b>၊ အမြတ်ဆုံးဖြစ်တဲ့။ <b>အရဟတ္တံ</b>၊ အရဟတ္တဖိုလ်ကို။ <b>ပတ္ထေတွာ</b>၊ လိုလားတောင့်တ၍။ <b>ကတော</b>၊ လိုက်နာ ပြုကျင့်ခဲ့လေပြီ။</p> <p>အမြတ်ဆုံးဖြစ်တဲ့ အရဟတ္တဖိုလ်ကို လိုလားတောင့်တနေတဲ့ စိတ်ဓာတ်ဖြင့်သာလျှင် ငါသည် ရဟန်းတရားတွေကို ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်ခဲ့တယ်။</p> <p><b>ဣတိ</b>၊ ဤသို့လျှင်။ <b>သမ္ပတ္တိယာ</b>၊ မိမိရရှိထားတဲ့ စည်းစိမ်အပေါ်၌။ <b>ဝိပဋိသာရီ</b>၊ စိတ်နှလုံး မသာယာခြင်းရှိသည်။ <b>အဟောသိ</b>၊ ဖြစ်ခဲ့လေပြီ။</p> <p>မိမိရရှိထားတဲ့ ဒီစည်းစိမ်ချမ်းသာနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ စိတ်မချမ်းမသာ ဖြစ်သွားပြီ။ မိမိ လိုလားတောင့်တနေတာက အရဟတ္တမဂ်, အရဟတ္တဖိုလ် ရရှိနေတာက နတ်စည်းစိမ် ဖြစ်နေတယ်။ အဲဒါကြောင့် သူက စိတ်ထဲမှာ မချမ်းမသာ ဖြစ်တယ်။ ရွှေကို လိုချင်လို့, ရွှေဒင်္ဂါး အလိုရှိလို့ စစ်ပွဲကို ဝင်လိုက်တာ ရွှေဒင်္ဂါးမရဘဲနဲ့ ရွှေခဲတွေ ရခဲ့မယ်ဆိုရင် အရှုံးမထွက်ဘူးလား? အရှုံးထွက်တယ်နော်။ ဒီနတ်ပြည် နတ်စည်းစိမ်ဆိုတာကတော့ ရလွယ်တဲ့သဘော ရှိပါတယ်။ ဘုရားရှင်တို့ ပွင့်ထွန်းပေါ်ပေါက်တော်မူလာခြင်းဆိုတာက အလွန် ရခဲတဲ့ သဘောရှိတယ်။ အဲဒါကြောင့် ဘာဖြစ်လဲ?</p> <p>‘‘<b>ဣတိ စိန္တေတွာ ဝိမာနံ အပဝိသိတွာဝ အသမ္ဘိန္နေနေဝ သီလေန အစ္ဆရာသံဃပရိဝုတော ဒသဗလဿ သန္တိကံ အာဂမ္မ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ ဌိတော ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ။</b>’’</p> <p><b>ဣတိ</b>၊ ဤသို့။ <b>စိန္တေတွာ</b>၊ ကြံစည်စိတ်ကူး၍။ <b>ဝိမာနံ</b>၊ ဘုံဗိမာန်အတွင်းသို့။ <b>အပဝိသိတွာဝ</b>၊ မဝင်ရောက်ဘဲသာလျှင်။ <b>အသမ္ဘိန္နေနေဝ သီလေန</b>၊ မကျိုးမပေါက်သေးသော ကိုယ်ကျင့်သီလဖြင့်။ <b>အစ္ဆရာသံဃပရိဝုတော</b>၊ နတ်သမီး အပေါင်းခြံရံလျက်။ <b>ဒသဗလဿ</b>၊ ကိုယ်တော်အား ဆယ်ပါး, ဉာဏ်တော်အား ဆယ်ပါးဖြင့် ပြည့်စုံတော်မူသော ဘုရားရှင်၏။ <b>သန္တိကံ</b>၊ ထံတော်မှောက်သို့။ <b>အာဂမ္မ</b>၊ ရောက်ရှိခဲ့၍။ <b>အဘိဝါဒေတွာ</b>၊ အလွန် ရိုသေစွာ ရှိခိုးပြီး၍။ <b>ဧကမန္တံ</b>၊ အပြစ်ခြောက်ပါးလွတ်၍ သင့်တင့်လျောက်ပတ်သော နေရာ၌။ <b>ဌိတော</b>၊ ရပ်တည်လျက်။ <b>ဣမံ ဂါထံ</b>၊ ဤဂါထာကို။ <b>အဘာသိ</b>၊ ရွတ်ဆို လျှောက်ထားခဲ့လေပြီ။</p> <h3>ဒုတိယပိုင်း</h3> <p>ဒီဂါထာလေးကို သူကစပြီး လျှောက်ထားတယ်နော်။ ဘယ်လို လျှောက်ထားလဲ?</p> <p>‘‘<b>အစ္ဆရာဂဏသံဃုဋ္ဌံ, ပိသာစဂဏသေဝိတံ။</b><br> <b>ဝနန္တံ မောဟနံ နာမ, ကထံ ယာတြာ ဘဝိဿတိ။</b>’’</p> <p><b>အစ္ဆရာဂဏသံဃုဋ္ဌံ</b>၊ နတ်သမီးအပေါင်းတို့ရဲ့ တူရိယာသံ၊ သီဆိုသံ စသည်တို့ဖြင့် အမြဲမပြတ် ကြွေးကြော်အပ်ထသော။ <b>ပိသာစဂဏသေဝိတံ</b>၊ ဘီလူးမအပေါင်းတို့၏ မှီဝဲဆည်းကပ်အပ်ထသော။ <b>မောဟနံ နာမ</b>၊ လူတို့ကို တွေဝေစေတတ်ခြင်းကြောင့် မောဟန အမည်ရှိသော။ <b>တံ ဝနန္တံ</b>၊ ထိုနန္ဒဝန်ဥယျာဉ်ကို။ <b>ကထံ</b>၊ ဘယ်ပုံ ဘယ်ပန်း ဘယ်နည်းလမ်းအားဖြင့်။ <b>ယာတြာ</b>၊ ကျော်လွှားလွန်မြောက်၍ သွားခြင်းသည်။ <b>ဘဝိဿတိ</b>၊ ဖြစ်နိုင်ပါလတ္တံ့နည်း မြတ်စွာဘုရား...။</p> <p>ဘယ်ပုံ ဘယ်ပန်း ဘယ်နည်းလမ်းအားဖြင့် ဒီမွေ့လျော်ဖွယ်ကောင်းတဲ့ လူတို့ကို တွေဝေစေတတ်တဲ့ နန္ဒဝန်ဥယျာဉ် တည်ရှိရာဖြစ်တဲ့ တာဝတိံသာနတ်ပြည် နတ်လောကကို တပည့်တော် ကျော်လွှား လွန်မြောက်ပြီး သွားနိုင်ပါ့မလဲ မြတ်စွာဘုရား...။ ဒီတာဝတိံသာနတ်ပြည် နတ်လောကမှာ နတ်သမီးအပေါင်းတွေကလည်း တူရိယာသံ သီချင်းသံစသည်ဖြင့် အမြဲပဲ ကြွေးကြော်နေတယ်။ ဒီနတ်သမီးတွေဟာ တကယ်တော့ နတ်သမီး မဟုတ်ပါဘူး မြတ်စွာဘုရား...။ တပည့်တော်တို့ကို ဖမ်းစားမယ့် ဘီလူးမတွေသာ ဖြစ်တယ်။ ဒီဘီလူးမတွေဖြင့် မှီဝဲဆည်းကပ်နေတဲ့ ဒီနတ်ပြည် နတ်လောကကြီးကို တပည့်တော် ဘယ်ပုံ ဘယ်ပန်း ဘယ်နည်းလမ်းအားဖြင့် ကျော်လွှား လွန်မြောက်ပြီး သွားနိုင်ပါ့မလဲဆိုပြီးတော့ လျှောက်ထားတယ်နော်။</p> <p>အဲဒီအခါကျတော့မှ မြတ်စွာဘုရားက နတ်ပြည် နတ်လောကကို ကျော်လွှား လွန်မြောက်ကြောင်းဖြစ်တဲ့ ကျင့်စဉ်ကို ဟောကြားပြသ ဆိုဆုံးမ ပေးတော်မူပါတယ်။ ဘယ့်နှယ်တုန်း? တရားနာပရိသတ်တွေ.. အဲဒီတရားကို နာမလား? (နာပါ့မယ်ဘုရား။) နာနိုင်ပါဦးမလားဟင်? (နာနိုင်ပါတယ်ဘုရား) ကဲ.. မြတ်စွာဘုရား ဘယ်လိုဟောသလဲ?</p> <p>‘‘<b>ဥဇုကော နာမ သော မဂ္ဂေါ, အဘယာ နာမ သာ ဒိသာ,</b><br> <b>ရထော အကူဇနော နာမ, ဓမ္မစက္ကေဟိ သံယုတော။</b>’’</p> <p><b>သော မဂ္ဂေါ</b>၊ ထိုမဂ္ဂင်ရှစ်ပါး ကျင့်စဉ်တရားသည်ကား။ <b>ဥဇုကော နာမ</b>၊ ဖြောင့်မတ်တဲ့ လမ်းမကြီး မည်ပါပေ၏။ <b>သာ ဒိသာ</b>၊ နိဗ္ဗာန်ဆိုတဲ့ ထိုအရပ်သည်ကား။ <b>အဘယာ နာမ</b>၊ ဘေးမရှိတဲ့ ဒေသအရပ် မည်ပါပေ၏။ <b>ဓမ္မစက္ကေဟိ</b>၊ တရားဓမ္မစက်တို့ဖြင့်။ <b>သံယုတော</b>၊ ယှဉ်စပ်၍ ထားအပ်သော။ <b>ရထော</b>၊ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးတည်းဟူသော ရထားကြီးသည်ကား။ <b>အကူဇနော နာမ</b>၊ အသံမမည်တဲ့ ရထားကြီး ဖြစ်ပါပေ၏၊</p> <p>နိဗ္ဗာန်ဆိုတဲ့ ထိုအရပ်ရှိတယ်။ အဲဒီ ထိုအရပ်က အဘယ = ဘေးမရှိတဲ့ အရပ်ဖြစ်ပါတယ်။ ကျန်တဲ့အရပ်တွေကတော့ ဘေးရှိနေတယ်။ ဘာဘေးတွေ ရှိသလဲ? အောက်ထစ်ဆုံးအားဖြင့် အိုဘေးဆိုးကြီး ရှိနေတယ်။ နာဘေးဆိုးကြီး ရှိနေတယ်။ သေဘေးဆိုးကြီး ရှိနေတယ်။ သံသရာခရီး မဆုံးသေးဘူး ဆိုလို့ရှိရင် နောက်ထပ်တစ်ဖန် ပဋိသန္ဓေတည်နေရမယ့် ဘေးဆိုးကြီး ရှိတယ်။ နောက်ထပ်တစ်ဖန် ပဋိသန္ဓေ နေရမယ်ဆိုရင် နောက်ထပ် အိုရမယ့် ဘေးဆိုးကြီး၊ နောက်ထပ် နာရမယ့် ဘေးဆိုးကြီး၊ နောက်ထပ် သေရမယ့် ဘေးဆိုးကြီးတွေ ရှိတယ်။ ရာဂမီး၊ ဒေါသမီးတွေ လောင်မြိုက်တဲ့ဒဏ် ခံရမယ်။</p> <p>မိမိက ရာဂမကင်းသေးတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ခဲ့ရင် ရာဂမီး, ဒေါသမီး, မောဟမီးဖြင့် လောင်မြိုက်တဲ့ဒဏ် ခံရရုံတွင်သာမက မိမိပိုင်ဆိုင်နေတဲ့ သက်ရှိ သက်မဲ့ ကာမဝတ္ထုအစုစုတွေ ဖောက်ပြန်ပျက်စီးသွားခြင်းတည်းဟူသော အကြောင်းကြောင့် စိုးရိမ်ရခြင်း = <b>သောကမီး</b>၊ ငိုကြွေးမြည်တမ်းရခြင်း = <b>ပရိဒေဝမီး</b>၊ ကိုယ်ဆင်းရဲရခြင်း = <b>ဒုက္ခမီး</b>၊ စိတ်ဆင်းရဲရခြင်း = <b>ဒေါမနဿမီး</b>၊ ပြင်းစွာပူပန်ရခြင်း = <b>ဥပါယာသမီး</b>ဆိုတဲ့ ဒီမီး <b>တစ်ဆယ့်တစ်မီး</b>ဆိုတဲ့ ဘေးဒုက္ခတွေက ရှိနေတယ်။ သို့သော် နိဗ္ဗာန်ဆိုတဲ့ ထိုအရပ်မှာကတော့ အဘယ = ဒီဘေးဒုက္ခအမျိုးမျိုးတွေ ဘာမှမရှိဘူး။ အဲဒီ နိဗ္ဗာန်ဆိုတဲ့ ထိုအရပ်ကို သွားရမယ့် လမ်းခရီးဆိုတာက <b>မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး ကျင့်စဉ်တရား</b> ဖြစ်တယ်။ အဲဒီမဂ္ဂင်ရှစ်ပါး ကျင့်စဉ်ဆိုတဲ့ ထိုလမ်းသည် ဥဇုက = ဖြောင့်မတ်နေတဲ့လမ်း ဖြစ်တယ်။ ကွေ့ကောက်နေတဲ့လမ်း မဟုတ်ပါဘူး။</p> <p>နောက်တစ်ခု - ဒီမဂ္ဂင်ရှစ်ပါး ကျင့်စဉ်တရားဆိုတဲ့ ရထားကြီးကို ဓမ္မစက်လို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ တရားဓမ္မစက်တို့ဖြင့် အမြဲတမ်း တရားစက်ဘီးတွေနဲ့ ယှဉ်တွဲပြီး ထားပေးထားတယ်တဲ့။ အဲဒီ တရားစက်ဘီးတို့ဖြင့် ယှဉ်တွဲထားအပ်တဲ့ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးဆိုတဲ့ ရထားကြီးသည် အကူဇန = အသံမမြည်တဲ့ ရထားကြီး ဖြစ်ပါတယ်တဲ့။ ဘုန်းကြီးတို့ ရိုးရိုးရထား, လှည်းတို့, နွားလှည်းတို့ ကြည့်ပေါ့နော်။ ဝင်ရိုးမှာ ဆီထိုးမပေးဘူးဆိုလို့ရှိရင် အသံမမြည်ဘူးလား, မြည်သလား? မြည်နေတယ်။</p> <p>အလားတူပဲ - လူတွေက အလေးချိန်တွေက သိပ်ပြီး များလာပြီဆိုရင်လည်း ဒီလှည်းကြီးက အသံမမြည်ဘူးလား? မြည်နေပြန်ပြီ။ လှည်းတွင်လားဆိုတော့ မကသေးပါဘူး။ ခုကာလ ဘုန်းကြီးတို့ နိုင်ငံရှိတဲ့ မော်တော်ကားတွေ စီးကြည့်ပါလား။ ဂျောက်ဂျောက်, ဂျောက်ဂျောက် ဖြစ်မနေဘူးလား? ဖြစ်နေတယ်။ အသံမြည်နေတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီမဂ္ဂင်ရှစ်ပါး ကျင့်စဉ်တရားဆိုတဲ့ ရထားကြီးက ဘယ်တော့မှ အသံမမြည်ဘူး။ အသံ မမြည်ရုံတွင်လားဆိုတော့ မကသေးဘူး။ လူတွေ သောင်းနဲ့ သိန်းနဲ့၊ သတ္တဝါပေါင်း ရှစ်သောင်းလေးထောင် စသည်ဖြင့် ပြိုင်တူ ကျွတ်တမ်းဝင်ကြတယ်။ ဘယ်လိုပဲ သတ္တဝါတွေ များပေမယ့်လို့ ဒီရထားကြီးမှာ ပြည့်ကျပ်နေတယ် ဆိုတာလည်း မရှိဘူး။ ပြိုင်တူ ကျွတ်တမ်းဝင်နေတဲ့ သတ္တဝါတွေများလို့ ဒီရထားကြီးမှာ အသံမြည်လာတယ်ဆိုတာလည်း မရှိဘူး။</p> <p>ဘုန်းကြီးတို့ ဓမ္မစကြာဒေသနာတော် ကြည့်ပေါ့နော်။ လူသားတွေထဲက အရှင်ကောဏ္ဍညတစ်ပါး သောတာပတ္တိမဂ်ဉာဏ်ဖိုလ်ဉာဏ် ဆိုက်တယ်။ ဗြဟ္မာက <b>တစ်ဆယ့်ရှစ်ကုဋေ</b> ကျွတ်တမ်းဝင်သွားကြတယ်နော်။ နတ်တွေကတော့ အသင်္ချေနဲ့ချီပြီး ကျွတ်ပွဲကြီး ဝင်သွားတယ်။ အဲသလောက် သတ္တဝါတွေ အများကြီး ပြိုင်တူ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး ကျင့်စဉ်တရားတွေကို စနစ်တကျ ထိုးထွင်း သိသွားကြသော်လည်းပဲ၊ အဲဒီရထားကြီးမှာ အသံမြည်သလား? မမြည်ဘူးတဲ့နော်။ နောက်တစ်ခု -</p> <p>‘‘**ဟိရီ တဿ အပါလမ္ဗော၊ သတျဿ ပရိဝါရဏံ။<br> ဓမ္မာဟံ သာရထိံ ဗြူမိ၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိ ပုရေဇဝံ။**’’</p> <p><b>တဿ</b>၊ ထိုမဂ္ဂင်ရှစ်ပါး ကျင့်စဉ်ရထား၏။ <b>အပါလမ္ဗော</b>၊ မှီရာတံကဲပျဉ် မည်သည်ကား။ <b>ဟိရီ</b>၊ ရှက်ခြင်း ဟိရီတရားပေတည်း။ <b>တဿ</b>၊ ထိုမဂ္ဂင်ရှစ်ပါး ကျင့်စဉ်ရထား၏။ <b>ပရိဝါရဏံ</b>၊ အစောင့်အရှောက်သည်ကား။ <b>သတျဿ</b>၊ သစ္စာတရား၏ (သတိတရား၏) ပေတည်း။ <b>အဟံ</b>၊ ငါဘုရားသည်။ <b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ ပုရေဇဝံ</b>၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိလျှင် ရှေ့သွားရှိသော။ <b>ဓမ္မံ</b>၊ အရိယာမဂ်တရားကို။ <b>သာရထိံ</b>၊ ရထားထိန်းဟူ၍။ <b>ဗြူမိ</b>၊ ဟောကြားတော်မူပါပေ၏။</p> <p>သမ္မာဒိဋ္ဌိ = ဝိပဿနာ သမ္မာဒိဋ္ဌိ ရှေ့သွားရှိနေတဲ့ အရိယာမဂ်တရားကို ငါဘုရားရှင်က ရထားထိန်းလို့ ဟောကြားတော်မူတယ်။ ဒီတော့ ဘာပြောချင်တာလဲလို့မေးတော့ ဒီနေရာမှာ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးကို မြတ်စွာဘုရားက တန်ဆာဆင်ပြီးတော့ ဒေသနာတော်ကို တင့်တယ်သွားအောင် ဟောကြားနေခြင်းသာ ဖြစ်ပါတယ်နော်။ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး ကျင့်စဉ်တရားကို ကျင့်တဲ့အပိုင်းမှာ သမ္မာဒိဋ္ဌိဆိုတဲ့ ဝိပဿနာ သမ္မာဒိဋ္ဌိကို ရှေ့သွားပြုရမယ်။ ဝိပဿနာ သမ္မာဒိဋ္ဌိ မရှိခဲ့ရင် အရိယာမဂ္ဂင်ရှစ်ပါးဆိုတဲ့ ရထားကြီး ဘယ်လိုမှ ဖြစ်ပေါ်မလာနိုင်ဘူးလို့ ဆိုလိုပါတယ်နော်။</p> <p>ဒီတော့ ဒီနေရာမှာ ဘုရားရှင် ဆိုလိုတာကတော့ လောကီမဂ္ဂင်ရှစ်ပါး, လောကုတ္တရာမဂ္ဂင်ရှစ်ပါး။ အဲဒီကျင့်စဉ်တွေနဲ့ ပြည့်စုံအောင် ကျင့်ကြံ ကြိုးကုတ် ပွားများ အားထုတ်ပါလို့ ဒီလို ဆိုလိုတယ်။ အဲဒီလို ကျင့်တဲ့အပိုင်းမှာ ဟိရီ, ဩတ္တပ္ပဆိုတဲ့ မှီရာတံကဲပျဉ်တစ်ခု ရှိပါစေ။ ဒါကတော့ သီလကျင့်စဉ်အပေါ်မှာ မှီငြမ်းပြီးတော့ ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများ အားထုတ်ပါလို့ ဆိုလိုတယ်။ သတိဆိုတဲ့ အစောင့်အရှောက် တစ်ခုလည်း အမြဲတမ်း ရှိနေပါစေလို့ ဒီလို ပြောလိုတယ်နော်။ အဲဒီတော့-</p> <p>‘‘**ယဿ ဧတာဒိသံ ယာနံ၊ ဣတ္ထိယာ ပုရိသဿ ဝါ။<br> သ ဝေ ဧတေန ယာနေန၊ နိဗ္ဗာနေဿဝ သန္တိကေ။**’’</p> <p><b>ယဿ ဣတ္ထိယာ ဝါ</b>၊ အကြင်အမျိုးသမီး၏ သန္တာန်၌သော်လည်းကောင်း။ <b>ပုရိသဿ ဝါ</b>၊ အကြင်အမျိုးသား၏ သန္တာန်၌သော်လည်းကောင်း။ <b>ဧတာဒိသံ ယာနံ</b>၊ ဤကဲ့သို့သော မဂ္ဂင်ယာဉ်ရထားကြီးသည်။ <b>အတ္ထိ</b>၊ ရှိပေ၏။ <b>ဝေ</b>၊ စင်စစ် ဧကန် အမှန်အားဖြင့်။ <b>သ</b>၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည်။ <b>ဧတေန ယာနေန</b>၊ ထိုမဂ္ဂင်ရှစ်ပါးတည်းဟူသော ယာဉ်ရထားဖြင့်။ <b>နိဗ္ဗာနေဿဝ</b>၊ နိဗ္ဗာန်၏သာလျှင်။ <b>သန္တိကေ</b>၊ အနီးသို့ (လားရလတ္တံ့)။</p> <p>ဒီမဂ္ဂင် <b>ရှစ်ပါး</b>။ လောကီမဂ္ဂင် <b>ရှစ်ပါး</b>၊ လောကုတ္တရာမဂ္ဂင် <b>ရှစ်ပါး</b>ဆိုတဲ့ မဂ္ဂင်ယာဉ်ရထား ရှိနေတဲ့ အမျိုးသားပဲဖြစ်စေ, အမျိုးသမီးပဲဖြစ်စေ။ ဘယ်လို ပုဂ္ဂိုလ်မဆို ဒီပုဂ္ဂိုလ်တွေဟာ စင်စစ်ဧကန် အမှန်အားဖြင့် ဒီမဂ္ဂင် <b>ရှစ်ပါး</b>။ လောကီမဂ္ဂင် <b>ရှစ်ပါး</b>၊ လောကုတ္တရာမဂ္ဂင် <b>ရှစ်ပါး</b>ဆိုတဲ့ ယာဉ်ရထားဖြင့် နိဗ္ဗာန်ရဲ့ အနီးအပါးမှာသာလျှင် တည်ရှိနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ဖြစ်ကြပါတယ်ဆိုပြီးတော့ ဒီလို ဟောလိုက်ပါတယ်နော်။</p> <p>ဟောပြီးတဲ့ အချိန်အခါမှာ ဘုရားရှင်က သစ္စာ <b>လေးပါး</b>နဲ့စပ်တဲ့ တရားစကားတွေကို ဆက်လက်ပြီးတော့ ထိုနတ်သားအား ဟောကြားပေးတော်မူပါတယ်။ ဟောပေးလိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ၊ ဒေသနာတော် နိဂုံးပြီးဆုံးတဲ့ အချိန်အခါမှာ ထိုနတ်သားများ သောတာပတ္တိမဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ် တည်သွားပါတယ်တဲ့။ ဒီတော့ ဒီမဂ္ဂင် <b>ရှစ်ပါး</b>ကျင့်စဉ်တရား အကြောင်းကို ဘုန်းကြီး ဒီည နည်းနည်းပြောဖို့ ရည်ရွယ်ထားပါတယ်နော်။ အားလုံး ကြားဖူးကြတယ်။ မဂ္ဂင် ဘယ်နှစ်ပါးရှိလဲ? မဂ္ဂင် <b>ရှစ်ပါး</b>။ နံပါတ် <b>တစ်</b>က သမ္မာဒိဋ္ဌိ။ နံပါတ် <b>နှစ်</b>က သမ္မာသင်္ကပ္ပ။ သမ္မာဒိဋ္ဌိဆိုတာ ဘာလဲ? ဒီအပိုင်းလေး နည်းနည်း ရှင်းပြမယ်နော်။ နာမည်ကျော်ဖြစ်တဲ့ မဟာသတိပဋ္ဌာနသုတ္တန်မှာ ဘုရားရှင် ကိုယ်တော်တိုင်က သမ္မာဒိဋ္ဌိဆိုတဲ့ စကားလုံးကို တိတိကျကျ ရှင်းလင်းပြီး ဟောကြားတော်မူခဲ့ပါတယ်။ ဘယ်လို ဟောခဲ့သလဲ?</p> <p>‘‘<b>ကတမော စ ဘိက္ခဝေ သမ္မာဒိဋ္ဌိ။ ယံ ဒုက္ခေ ဉာဏံ၊ ဒုက္ခသမုဒယေ ဉာဏံ၊ ဒုက္ခနိရောဓေ ဉာဏံ၊ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယ ဉာဏံ၊ အယံ ဝုစ္စတိ ဘိက္ခဝေ သမ္မာဒိဋ္ဌိ။</b>’’</p> <p><b>ဘိက္ခဝေ</b>၊ ချစ်သား ရဟန်းတို့ ...။ <b>ကတမော စ</b>၊ အဘယ်သည်ကား။ <b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ</b>၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိ မည်သနည်း။ <b>ယံ ဒုက္ခေ ဉာဏံ</b>၊ အကြင် ဒုက္ခသစ္စာ၌ သိနေတဲ့ဉာဏ်သည်လည်းကောင်း။ <b>ဒုက္ခသမုဒယေ ဉာဏံ</b>၊ ဒုက္ခဖြစ်ကြောင်း သမုဒယသစ္စာ၌ သိနေတဲ့ဉာဏ်သည်လည်းကောင်း။ <b>ဒုက္ခနိရောဓေ ဉာဏံ</b>၊ ဒုက္ခချုပ်ရာ နိရောဓသစ္စာ၌ သိနေတဲ့ဉာဏ်သည်လည်းကောင်း။ <b>ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယ ဉာဏံ</b>၊ ဒုက္ခချုပ်ရာ နိရောဓနိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ကြောင်းကျင့်စဉ်ဖြစ်တဲ့ မဂ္ဂသစ္စာ၌ သိနေတဲ့ဉာဏ်သည်လည်းကောင်း (ရှိ၏)။ <b>ဘိက္ခဝေ</b>၊ ချစ်သား ရဟန်းတို့ ...။ <b>အယံ</b>၊ ဤဉာဏ်ကို။ <b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ</b>၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိဟူ၍။ <b>ဝုစ္စတိ</b>၊ ဆိုအပ်၏။</p> <p>ဒုက္ခသစ္စာနဲ့ သိနေတဲ့ဉာဏ်သည် သမ္မာဒိဋ္ဌိဆိုတော့ ဘာကို ဒုက္ခသစ္စာခေါ်သလဲ? ဒကာကြီးတွေ။ ဒကာမကြီးတွေ ရွတ်ဖတ်ဖူးကြပါလိမ့်မယ်။ ဓမ္မစကြာဒေသနာတော်နော်။ ထိုဒေသနာတော်မှာ ဘုရားရှင်က ဒုက္ခသစ္စာကို ဘယ်လိုဟောထားလဲ? <b>သံခိတ္တေန ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓာ ဒုက္ခာ</b>။ အကျဉ်းချုပ်အားဖြင့် ပြောမယ်။ လိုရင်းတိုရှင်း ပြောမယ်ဆိုရင် ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ <b>ငါးပါး</b>သည် ဘာသစ္စာလဲ? <b>ဒုက္ခသစ္စာ</b>။ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ <b>ငါးပါး</b>ဆိုတာ ဘာလဲ? ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓာ၊ ဝေဒနုပါဒါနက္ခန္ဓာ၊ သညုပါဒါနက္ခန္ဓာ၊ သင်္ခါရုပါဒါနက္ခန္ဓာ၊ ဝိညာဏုပါဒါနက္ခန္ဓာဆိုပြီး ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ ဘယ်နှစ်ပါးလဲ? <b>ငါးပါး</b>။</p> <p>ဘာကို ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓာ ခေါ်သလဲတဲ့။ စိတ်ဝင်စားဖို့ သိပ်ကောင်းပါတယ်နော်။ ဘုရားရှင်ရဲ့ တရားတော်တွေမှာ ဘုရားရှင်က တိတိကျကျ တပည့်သာဝကတွေအတွက် စနစ်တကျ ဟောသွားတာပါနော်။ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ်ပါဠိတော်မှာပဲ ခန္ဓသုတ္တန်ဆိုတဲ့ သုတ္တန်တစ်ခု ရှိပါတယ်။ ထိုသုတ္တန်မှာ ဘုရားရှင်က ဒီရူပုပါဒါနက္ခန္ဓာဆိုတဲ့ စကားလုံးကို ဘယ်လို ရှင်းလင်းပြီး ဟောသွားလဲ?</p> <p>‘‘<b>ယံ ကိဉ္စိ ရူပံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ဩဠာရိကံ ဝါ သုခုမံ ဝါ ဟီနံ ဝါ ပဏီတံ ဝါ ယံ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ သာသဝံ ဥပါဒါနိယံ၊ အယံ ဝုစ္စတိ ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓော။</b>’’</p> <p>ဒီလို ဟောထားတယ်။ ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓာဆိုတာတဲ့ အတိတ်ရုပ်တရားပဲဖြစ်ဖြစ်, ပစ္စုပ္ပန်ရုပ်တရားပဲဖြစ်ဖြစ်, အနာဂတ်ရုပ်တရားပဲဖြစ်ဖြစ်, မိမိ အဇ္ဈတ္တရုပ်တရားပဲဖြစ်ဖြစ်, ဗဟိဒ္ဓရုပ်တရားပဲဖြစ်ဖြစ်, ဩဠာရိကခေါ်တဲ့ ရုန့်ရင်းကြမ်းတမ်းတဲ့ ရုပ်တရားပဲဖြစ်ဖြစ်, သုခုမခေါ်တဲ့ သိမ်မွေ့နူးညံ့တဲ့ ရုပ်တရားပဲဖြစ်ဖြစ်, ဟီနခေါ်တဲ့ ယုတ်ညံ့တဲ့ ရုပ်တရားပဲဖြစ်ဖြစ်, ပဏီတခေါ်တဲ့ မွန်မြတ်တဲ့ ရုပ်တရားပဲဖြစ်ဖြစ်, ဒူရခေါ်တဲ့ ဝေးကွာနေတဲ့ ရုပ်တရားပဲဖြစ်ဖြစ်, သန္တိကခေါ်တဲ့ နီးကပ်နေတဲ့ ရုပ်တရားပဲဖြစ်ဖြစ်။ ပေါင်းလိုက်တော့ အားလုံး <b>တစ်ဆယ့်တစ်မျိုး</b>ပဲနော်။ အဲဒီ <b>တစ်ဆယ့်တစ်မျိုး</b>သော အခြင်းအရာအားဖြင့် တည်နေတဲ့ ဒီရုပ်တရား အစုအပုံသည် အာသဝေါတရား <b>လေးပါး</b>တို့ရဲ့ အာရုံဖြစ်တယ်။ တဏှာ ဒိဋ္ဌိတို့ဖြင့် “ငါပဲ၊ ငါဟာပဲ” လို့ စွဲလမ်း ဆုတ်ကိုင်စရာ ဖြစ်ခဲ့မယ်ဆိုရင် အဲဒီ <b>တစ်ဆယ့်တစ်မျိုး</b>သော အခြင်းအရာအားဖြင့် တည်နေတဲ့ ရုပ်တရားအစုအပုံကို <b>ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓာ</b>လို့ ခေါ်တယ်ဆိုပြီး ရှင်းထားတယ်။ ဝေဒနုပါဒါနက္ခန္ဓာ, သညုပါဒါနက္ခန္ဓာ, ဝိညာဏုပါဒါနက္ခန္ဓာ တွေကိုလည်း ပုံစံတူပဲ ရှင်းထားပါတယ်။</p> <p>ဒီတော့ အတိတ်, အနာဂတ်, ပစ္စုပ္ပန်, အဇ္ဈတ္တ, ဗဟိဒ္ဓ, ဩဠာရိက ခေါ်တဲ့ ရုန့်ရင်းကြမ်းတမ်းတဲ့ ခန္ဓာ <b>ငါးပါး</b> အတိတ်ခန္ဓာ <b>ငါးပါး</b>, ပစ္စုပ္ပန်ခန္ဓာ <b>ငါးပါး</b>, အနာဂတ်ခန္ဓာ <b>ငါးပါး</b>, အဇ္ဈတ္တခန္ဓာ <b>ငါးပါး</b>, ဗဟိဒ္ဓခန္ဓာ <b>ငါးပါး</b>, ဩဠာရိကခေါ်တဲ့ ရုန့်ရင်းကြမ်းတမ်းတဲ့ ခန္ဓာ <b>ငါးပါး</b>, သုခုမခေါ်တဲ့ သိမ်မွေ့နူးညံ့တဲ့ ခန္ဓာ <b>ငါးပါး</b>, ဟီနခေါ်တဲ့ ယုတ်ညံ့တဲ့ ခန္ဓာ <b>ငါးပါး</b>, ပဏီတခေါ်တဲ့ မွန်မြတ်တဲ့ ခန္ဓာ <b>ငါးပါး</b>, ဒူရခေါ်တဲ့ ဝေးကွာနေတဲ့ ခန္ဓာ <b>ငါးပါး</b>, သန္တိကခေါ်တဲ့ နီးကပ်နေတဲ့ ခန္ဓာ <b>ငါးပါး</b>။ ပေါင်းလိုက်တော့ <b>တစ်ဆယ့်တစ်မျိုး</b>သော အခြင်းအရာအားဖြင့် တည်နေတဲ့ ခန္ဓာ <b>ငါးပါး</b>။ အဲဒီ ခန္ဓာ <b>ငါးပါး</b>သည် အာသဝေါတရားတို့ရဲ့ အာရုံယူရာ <b>သုံးဆယ့်တစ်ဘုံ</b>နယ်မြေအတွင်းမှာလည်း တည်ရှိမယ်။ တဏှာ ဒိဋ္ဌိတို့ဖြင့် “ငါပဲ၊ ငါဟာပဲ” လို့ စွဲလန်း ဆုတ်ကိုင်စရာလည်း ဖြစ်ခဲ့မယ်ဆိုရင်တော့ အဲဒီ <b>တစ်ဆယ့်တစ်မျိုး</b>သော အခြင်းအရာအားဖြင့် တည်နေတဲ့ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ <b>ငါးပါး</b>သည် ဘာသစ္စာလဲ? <b>ဒုက္ခသစ္စာ</b>။</p> <p>ကဲ ဒုက္ခသစ္စာစာရင်းထဲမှာ အတိတ် ခန္ဓာ <b>ငါးပါး</b>လည်း မပါဘူးလား? ပါ, ပါတယ်။ အနာဂတ် ခန္ဓာ <b>ငါးပါး</b>လည်း ပါတယ်။ ပစ္စုပ္ပန် ခန္ဓာ <b>ငါးပါး</b>လည်း ပါတယ်။ အဇ္ဈတ္တ ခန္ဓာ <b>ငါးပါး</b>လည်း ပါတယ်။ ဗဟိဒ္ဓခန္ဓာ <b>ငါးပါး</b>လည်း ပါတယ်။ အဲဒီ ဒုက္ခသစ္စာကို သိနေတဲ့ ဉာဏ်သည် ဘာဉာဏ်လဲ? <b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ</b>။ မဂ္ဂင် <b>ရှစ်ပါး</b> ကျင့်စဉ်တရားသည် နိဗ္ဗာန်ရောက်ကြောင်း ကျင့်စဉ်ဖြစ်တယ်လို့ လက်ခံနိုင်ခဲ့ရင် ဒီ သမ္မာဒိဋ္ဌိနဲ့လည်း ပြည့်စုံအောင် ကြိုးစားဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်နေတယ်။ အကယ်၍ ခု သမ္မာဒိဋ္ဌိစာရင်းဝင်နေတဲ့ အတိတ်, အနာဂတ်, ပစ္စုပ္ပန်, အဇ္ဈတ္တ, ဗဟိဒ္ဓစတဲ့ <b>တစ်ဆယ့်တစ်မျိုး</b>သော အခြင်းအရာအားဖြင့် တည်နေတဲ့ ခန္ဓာငါးပါး ဒုက္ခသစ္စာတရားကို မသိခဲ့ဘူး ဆိုရင်ကော နိဗ္ဗာန် ရပါမလားလို့ ဒီလိုတော့ မေးစရာရှိတယ်နော်။</p> <p>နောက်ထပ် သေချာအောင် ဘုန်းကြီး သုတ္တန်လေးတစ်ခု ထပ်ပြီး ဟောပေးမယ်နော်။ <b>ကူတာဂါရသုတ္တန်</b>လို့ ခေါ်ဆိုပါတယ်။ သစ္စသံယုတ်မှာ လာရှိပါတယ်။ ထိုသုတ္တန် မြတ်စွာဘုရားက ဘယ်လိုဟောသလဲ?</p> <p>‘‘<b>ယော ခေါ ဘိက္ခဝေ ဧဝံ ဝဒေယျ -- ‘‘အဟံ ဒုက္ခံ အရိယသစ္စံ ယထာဘူတံ အနဘိသမေစ္စ၊ ဒုက္ခသမုဒယံ အရိယသစ္စံ ယထာဘူတံ အနဘိသမေစ္စ၊ ဒုက္ခနိရောဓံ အရိယသစ္စံ ယထာဘူတံ အနဘိသမေစ္စ၊ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ အရိယသစ္စံ ယထာဘူတံ အနဘိသမေစ္စ သမ္မာ ဒုက္ခဿန္တံ ကရိဿာမီ’’တိ၊ နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ။</b>’’</p> <p><b>ဘိက္ခဝေ</b>၊ ချစ်သားရဟန်းတို့ ...။ <b>ယော ခေါ</b>၊ အကြင် အမှတ်မထား တစ်စုံတစ်ယောက်သော ပုဂ္ဂိုလ်သတ္တဝါသည်။ <b>ဧဝံ</b>၊ ဤသို့။ <b>ဝဒေယျ</b>၊ ပြောဆိုလာငြားအံ့။</p> <p>ချစ်သားရဟန်းတို့။ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ကတော့ ပြောလာပြီ။ ဘယ်လိုပြောလဲ?</p> <p><b>အဟံ</b>၊ ငါသည်။ <b>ဒုက္ခံ အရိယသစ္စံ</b>၊ ဒုက္ခအရိယသစ္စာတရားကို။ <b>ယထာဘူတံ</b>၊ မဖောက်မပြန် ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ။ <b>အနဘိသမေစ္စ</b>၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်ပညာဖြင့် ကိုယ်တိုင်မျက်မှောက် ထွင်းဖောက် မသိမမြင်မူ၍။ <b>ဒုက္ခသမုဒယံ အရိယသစ္စံ</b>၊ ဒုက္ခဖြစ်ကြောင်း သမုဒယအရိယသစ္စာတရားကိုလည်းပဲ။ <b>ယထာဘူတံ</b>၊ မဖောက်မပြန် ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ။ <b>အနဘိသမေစ္စ</b>၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်ပညာဖြင့် ကိုယ်တိုင်မျက်မှောက် ထွင်းဖောက် မသိမမြင်မူ၍။ <b>ဒုက္ခနိရောဓံ အရိယသစ္စံ</b>၊ ဒုက္ခချုပ်ရာ နိရောဓအရိယသစ္စာတရားကိုလည်းပဲ။ <b>ယထာဘူတံ</b>၊ မဖောက်မပြန် ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ။ <b>အနဘိသမေစ္စ</b>၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်ပညာဖြင့် ကိုယ်တိုင်မျက်မှောက် ထွင်းဖောက် မသိမမြင်မူ၍။ <b>ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ အရိယသစ္စံ</b>၊ ဒုက္ခချုပ်ရာ နိရောဓသစ္စာသို့ ရောက်ကြောင်းကျင့်စဉ်ဖြစ်သည့် မဂ္ဂအရိယသစ္စာတရားကိုလည်းပဲ။ <b>ယထာဘူတံ</b>၊ မဖောက်မပြန် ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ။ <b>အနဘိသမေစ္စ</b>၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်ပညာဖြင့် ကိုယ်တိုင်မျက်မှောက် ထွင်းဖောက် မသိမမြင်မူ၍။ <b>သမ္မာ</b>၊ ကောင်းမွန် မှန်ကန်စွာ။ <b>ဒုက္ခဿ</b>၊ သံသရာ ဝဋ်ဆင်းရဲဒုက္ခ၏။ <b>အန္တံ</b>၊ အဆုံးအပိုင်းအခြားကို။ <b>ကရိဿာမိ</b>၊ ငါပြုလုပ်၍ ရပေအံ့။ <b>ဣတိ</b>၊ ဤသို့လျှင်။ <b>ဝဒေယျ</b>၊ ပြောဆိုလာငြားအံ့။ <b>တဿ</b>၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်၏။ <b>ဧတံ ဌာနံ</b>၊ ဤပြောဆိုသည့်အတိုင်း ဖြစ်နိုင်ရာသော အကြောင်းအရာမျိုးသည်။ <b>န ဝိဇ္ဇတိ</b>၊ မရှိသည်သာလျှင်တည်း။</p> <p>ချစ်သားရဟန်းတို့ ... ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ကတော့ ပြောလာပြီ။ “ငါသည် ဒုက္ခအရိယသစ္စာတရားကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်ပညာဖြင့် ကိုယ်တိုင်မျက်မှောက် ထွင်းဖောက်မသိဘဲ၊ ဒုက္ခဖြစ်ကြောင်း သမုဒယအရိယသစ္စာတရားကိုလည်းပဲ ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သမ္မာဒိဋ္ဌိပညာဖြင့် ကိုယ်တိုင်မျက်မှောက် ထွင်းဖောက်မသိဘဲ၊ ဒုက္ခချုပ်ရာ နိရောဓအရိယသစ္စာတရားကိုလည်းပဲ၊ ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်ပညာဖြင့် ကိုယ်တိုင်မျက်မှောက် ထွင်းဖောက် မသိမမြင်ဘဲ၊ ဒုက္ခချုပ်ရာ နိရောဓနိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ကြောင်း ကျင့်စဉ်ဟု ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ မဂ္ဂအရိယသစ္စာတရားကိုလည်းပဲ ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်ပညာဖြင့် ကိုယ်တိုင်မျက်မှောက် ထွင်းဖောက် မသိမမြင်ဘဲ၊ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲဒုက္ခရဲ့ ကုန်ဆုံးရာဖြစ်တဲ့ နိဗ္ဗာန်ကို ရအောင် ငါပြုလုပ်ပြမယ်” လို့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ကလာပြီး ပြောမယ်ဆိုရင် ထိုပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ ပြောဆိုချက်သည် ပြောဆိုသည့်အတိုင်း ဖြစ်နိုင်ရာသော အကြောင်း ဘယ်လိုမှ မရှိပါဘူး။</p> <p>ဒီလိုဆိုရင် ဒကာကြီးတွေ၊ သစ္စာ <b>လေးပါး</b>ကို မသိခဲ့ရင် နိဗ္ဗာန်ကို ရမလား, မရဘူးလား? မရနိုင်ဘူးနော်။ ဒါဘုရားဟောဒေသနာတော်ပဲ။ ဘုရားဟော ဒေသနာတော် အပေါ်၌ ယုံကြည်ချက် သဒ္ဓါတရား အပြည့်အဝ ရှိဖို့တော့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်တယ်။ ဘုရားဟော ဒေသနာတော်ကိုမှ လက်မခံဘူး ဆိုရင်တော့ ဘုန်းကြီးတို့ သာသနာတော်နဲ့ လွဲဖို့တော့ မသေချာဘူးလား? သေချာနေပြီ။ ကဲ ဘုရားရှင်က ဥပမာလေးနဲ့ ဆက်ဟောတယ်။ ခုလို ဒကာကြီးတွေ ဝိုင်အမ်ဘီအေ အဆောက်အဦတစ်ခု ဆိုကြစို့နော်။ ဒီလို အဆောက်အဦဆောက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ တိုင်တွေလည်းမပါဘူး။ နံရံတွေလည်းမပါဘူး။ ယောက်ဝိုင်းလို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ ဘင့်တွေ၊ ထုပ်တွေလည်း မပါဘူး။ အပေါ်ပိုင်း အဆောက်အဦလို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ ဒိုင်းတွေ၊ မြားတွေ၊ အခြင်ရနယ်တွေ တင်ပြီးတော့ အထွတ်တပ်တဲ့ ဘုံပြာဿဒ်ကြီးတစ်ခု ဆောက်မယ်ဆိုရင် ဖြစ်နိုင်ပါ့မလား? မဖြစ်နိုင်ဘူး။ အဲဒီပုံစံအတိုင်းပဲ။</p> <p>ချစ်သားရဟန်းတို့ ... ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်က သစ္စာ <b>လေးပါး</b> မြတ်တရားကို သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်ပညာဖြင့် ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ ကိုယ်တိုင်မျက်မှောက် ထွင်းဖောက်မသိမမြင်ဘဲ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲ ဒုက္ခကုန်ဆုံးရာဖြစ်တဲ့ နိဗ္ဗာန်ကို ငါရအောင် ပြုလုပ်ပြမယ်လို့ လာပြောမယ်ဆိုရင် ထိုပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ ပြောဆိုချက်သည် ပြောဆိုသည့်အတိုင်း ဘယ်လိုမှ မဖြစ်နိုင်ပါဘူးဆိုပြီးတော့ မြတ်စွာဘုရားက ဟောတယ်။ နောက်ပြောင်းပြန်လှန်ပြီးတော့ ဟောသေးတယ်။</p> <p>‘‘<b>ယော စ ခေါ ဘိက္ခဝေ ဧဝံ ဝဒေယျ -- “အဟံ ဒုက္ခံ အရိယသစ္စံ ယထာဘူတံ အဘိသမေစ္စ။ ဒုက္ခသမုဒယံ အရိယသစ္စံ ယထာဘူတံ အဘိသမေစ္စ။ ဒုက္ခနိရောဓံ အရိယသစ္စံ ယထာဘူတံ အဘိသမေစ္စ။ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ အရိယသစ္စံ ယထာဘူတံ အဘိသမေစ္စ သမ္မာ ဒုက္ခဿန္တံ ကရိဿာမီ” တိ ဧတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ။</b>’’</p> <p><b>ဘိက္ခဝေ</b>၊ ချစ်သားရဟန်းတို့။ <b>ယော စ ခေါ</b>၊ အကြင်အမှတ်မထား တစ်စုံတစ်ယောက်သော ပုဂ္ဂိုလ်သတ္တဝါသည်ကား။ <b>ဧဝံ</b>၊ ဤသို့။ <b>ဝဒေယျ</b>၊ ပြောဆိုလာငြားအံ့။</p> <p>ချစ်သားရဟန်းတို့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ကတော့ ပြောလာပြီ။ ဘယ်လိုလဲ?</p> <p><b>အဟံ</b>၊ ငါသည်။ <b>ဒုက္ခံ အရိယသစ္စံ</b>၊ ဒုက္ခအရိယသစ္စာတရားကို။ <b>ယထာဘူတံ</b>၊ မဖောက်မပြန် ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ။ <b>အဘိသမေစ္စ</b>၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်ပညာဖြင့် ကိုယ်တိုင်မျက်မှောက် ထွင်းဖောက်သိမြင်ပြီး၍။ <b>ဒုက္ခသမုဒယံ အရိယသစ္စံ</b>၊ ဒုက္ခဖြစ်ကြောင်း သမုဒယအရိယသစ္စာတရားကိုလည်းပဲ။ <b>ယထာဘူတံ</b>၊ မဖောက်မပြန် ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ။ <b>အဘိသမေစ္စ</b>၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်ပညာဖြင့် ကိုယ်တိုင်မျက်မှောက် ထွင်းဖောက်သိမြင်ပြီး၍။ <b>ဒုက္ခနိရောဓံ အရိယသစ္စံ</b>၊ ဒုက္ခချုပ်ရာ နိရောဓအရိယသစ္စာတရားကိုလည်းပဲ။ <b>ယထာဘူတံ</b>၊ မဖောက်မပြန် ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ။ <b>အဘိသမေစ္စ</b>၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်ပညာဖြင့် ကိုယ်တိုင်မျက်မှောက် ထွင်းဖောက်သိမြင်ပြီး၍။ <b>ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ အရိယသစ္စံ</b>၊ ဒုက္ခချုပ်ရာ နိရောဓနိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ကြောင်းကျင့်စဉ်ဟု ခေါ်ဆိုအပ်သော မဂ္ဂအရိယသစ္စာတရားကိုလည်းပဲ။ <b>ယထာဘူတံ</b>၊ မဖောက်မပြန် ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ။ <b>အဘိသမေစ္စ</b>၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်ပညာဖြင့် ကိုယ်တိုင်မျက်မှောက် ထွင်းဖောက်သိမြင်ပြီး၍။ <b>ဒုက္ခဿ</b>၊ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲဒုက္ခ၏။ <b>အန္တံ</b>၊ အဆုံးအပိုင်းအခြားကို။ <b>ကရိဿာမိ</b>၊ ငါပြုလုပ်၍ ပြပေအံ့။ <b>ဣတိ ဧဝံ</b>၊ ဤသို့လျှင်။ <b>ဝဒေယျ</b>၊ ပြောဆိုလာငြားအံ့။ <b>တဿ</b>၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်၏။ <b>ဧတံ ဌာနံ</b>၊ ဤပြောဆိုသည့်အတိုင်း ဖြစ်နိုင်ရာသော အကြောင်းအရာမျိုးသည်။ <b>ဝိဇ္ဇတိ</b>၊ ထင်ရှားဧကန်ရှိသည် အမှန်သာတည်း။</p> <p>ချစ်သားရဟန်းတို့ ... ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ကတော့ ပြောလာပြီ။ ငါသည် ดုက္ခအရိယသစ္စာတရားကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်ပညာဖြင့် ကိုယ်တိုင်မျက်မှောက် ထွင်းဖောက်သိမြင်ပြီးတဲ့အခါ ဒုက္ခဖြစ်ကြောင်း သမုဒယအရိယသစ္စာတရားကိုလည်းပဲ ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်ပညာဖြင့် ကိုယ်တိုင်မျက်မှောက် ထွင်းဖောက်သိမြင်ပြီးတဲ့အခါ ဒုက္ခချုပ်ရာ နိရောဓအရိယသစ္စာတရားကိုလည်းပဲ ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်ပညာဖြင့် ကိုယ်တိုင်မျက်မှောက် ထွင်းဖောက်သိမြင်ပြီးတဲ့အခါ ဒုက္ခချုပ်ရာ နိရောဓနိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ကြောင်းကျင့်စဉ်လို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ မဂ္ဂအရိယသစ္စာတရားကိုလည်းပဲ ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်ပညာဖြင့် ကိုယ်တိုင်မျက်မှောက် ထွင်းဖောက်သိမြင်ပြီးတဲ့အခါ “သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲဒုက္ခရဲ့ အဆုံးအပိုင်းအခြားဖြစ်တဲ့ <b>နိဗ္ဗာန်</b>ကို ရအောင် ငါပြုလုပ်ပြမယ်” လို့ လာပြောမယ်ဆိုရင် ထိုပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ ပြောဆိုချက်သည် ပြောဆိုသည့်အတိုင်း ဖြစ်နိုင်ရာသော အကြောင်းထင်ရှား ရှိပါတယ်ဆိုပြီးတော့ ဒီလို ဘုရားက ဟောထားတယ်။</p> <p>ဥပမာလေးနဲ့ ဆက်ပြီး ဟောတယ်။ ယခုလို အဆောက်အဦတစ်ခု ဆောက်ပြီး ဝိုင်အမ်ဘီအေ အဆောက်အဦတို့လိုပေါ့နော်။ တိုင်တွေလည်း ပါတယ်။ နံရံတွေလည်းပါတယ်။ အပေါ်က ဘင့်လို့ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ ယောက်ဝိုင်းထောက်တွေလည်း ပါကြတယ် ဆိုကြစို့နော်။ အဲဒီအချိန်အခါကျတော့မှ အပေါ်ပိုင်း အဆောက်အဦလို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ ဒိုင်းတွေ၊ မြားတွေ၊ အခြင်ရနယ်တင်ပြီးတော့ အထွတ်တပ်တဲ့ ပြာသတ်ကြီးတစ်ခု တည်ဆောက်မယ် ဆိုရင် မဖြစ်နိုင်ဘူးလား? ဖြစ်နိုင်တယ်။ အဲဒီပုံစံအတိုင်းပဲ။</p> <p>ချစ်သားရဟန်းတို့ ... <b>သစ္စာလေးရပ်တရားမြတ်</b>ကို သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်ပညာဖြင့် ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ ကိုယ်တိုင်ထွင်းဖောက်သိမြင်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်သည် “ငါဟာ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲဒုက္ခရဲ့ အဆုံးအပိုင်းအခြားဖြစ်တဲ့ နိဗ္ဗာန်ကို ရအောင်ပြုလုပ်ပြမယ်” လို့ လာပြောမယ်ဆိုရင် ပြောဆိုသည့်အတိုင်း ဖြစ်နိုင်ရာသော အကြောင်းရှိပါတယ်ဆိုပြီးတော့ ဒီလို ဘုရားရှင်က ဟောထားတယ်။</p> <p>ဒီလိုဆိုရင်..ဒကာကြီးတွေ ဒကာမကြီးတွေ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲဒုက္ခ ဆုံးရာဖြစ်တဲ့ နိဗ္ဗာန်ကို လိုချင်တယ် ဆိုလို့ရှိရင် သစ္စာလေးရပ်တရားမြတ်ကို သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်ပညာဖြင့် ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ ကိုယ်တိုင်မျက်မှောက် ထွင်းဖောက်ပြီး သိမြင်ဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်တယ်။ ဒီအချက်ကိုတော့ မမေ့နဲ့နော်။ အဲဒါကြောင့် နံပါတ်တစ် သမ္မာဒိဋ္ဌိက ဘာလဲ? ဒုက္ခသစ္စာ။ <b>ဒုက္ခသစ္စာ</b>ဆိုတဲ့ သမ္မာဒိဋ္ဌိဖြင့် ထိုးထွင်းသိရမယ့် ဒုက္ခသစ္စာတရားတွေက ဘာတွေလဲ? <b>ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ ငါးပါး</b>။ အတိတ်ခန္ဓာ ငါးပါး။ ပစ္စုပ္ပန်ခန္ဓာ ငါးပါး။ အနာဂတ်ခန္ဓာ ငါးပါး။ အဇ္ဈတ္တခန္ဓာ ငါးပါး။ ဗဟိဒ္ဓခန္ဓာ ငါးပါး။ ဩဠာရိကခေါ်တဲ့ ယုတ်ရင်းကြမ်းတမ်းတဲ့ ခန္ဓာ ငါးပါး။ သုခုမခေါ်တဲ့ သိမ်မွေ့နူးညံ့တဲ့ ခန္ဓာ ငါးပါး။ ဟီနခေါ်တဲ့ ယုတ်ညံ့တဲ့ ခန္ဓာ ငါးပါး။ ပဏီတခေါ်တဲ့ မွန်မြတ်တဲ့ ခန္ဓာ ငါးပါး။ ဒူရခေါ်တဲ့ ဝေးကွာနေတဲ့ ခန္ဓာ ငါးပါး။ သန္တိကခေါ်တဲ့ နီးကပ်နေတဲ့ ခန္ဓာ ငါးပါး။ ပေါင်းလိုက်တော့ တစ်ဆယ့်တစ်မျိုး။ အဲဒီ တစ်ဆယ့်တစ်မျိုးသော အခြင်းအရာအားဖြင့် တည်နေတဲ့ တဏှာ, ဒိဋ္ဌိတို့ဖြင့် “ငါ” “ငါ့ဟာ” လို့ စွဲလမ်းဆုပ်ကိုင်ထားအပ်တဲ့ အာသဝေါတရားတို့ရဲ့ အာရုံယူရာ သုံးဆယ့်တစ်ဘုံနယ်မြေအတွင်းမှာ တည်ရှိနေတဲ့ ဒီခန္ဓာ ငါးပါးသည် သစ္စာဒေသနာတော်နည်းအရ ဘာသစ္စာလဲ? ဒုက္ခသစ္စာ။ ထိုဒုက္ခသစ္စာကို သိနေတဲ့ ဉာဏ်သည် <b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ</b>။ နောက်တစ်ခု။</p> <p>“ဒုက္ခေ ဉာဏံ ဒုက္ခသမုဒယေ ဉာဏံ” ဒီလို ဟောထားတယ်။ ဒုက္ခဖြစ်ကြောင်း သမုဒယအရိယသစ္စာတရား၌ သိနေတဲ့ဉာဏ်သည် သမ္မာဒိဋ္ဌိ။ ဒီတော့ ဒုက္ခဖြစ်ကြောင်း သမုဒယအရိယသစ္စာတရားဆိုတာနှင့် ပတ်သက်ပြီးတော့ ဘုရားရှင်က သစ္စဝိဘင်းပါဠိတော်ကြီးမှာ နံပါတ်တစ် တဏှာကိုလည်း <b>သမုဒယသစ္စာ</b>လို့ ဟောထားတော်မူခဲ့ပါတယ်။ ဘာဖြစ်လို့ ဒီတဏှာကို သမုဒယသစ္စာလို့ ဟောတော်မူရသလဲလို့ မေးတော့ <b>တဏှာ</b>က ပဓာနအကြောင်းရင်း ဖြစ်နေတယ်။</p> <p>ဘုန်းကြီးတို့ သရက်စေ့ကဲ့သို့သော သစ်စေ့တစ်ခု ဆိုကြစို့။ ရင့်ကျက်နေတဲ့ ဒီသရက်သီးမျိုးစေ့တစ်ခုကို ရေ၊ မြေ၊ ဥတု စတဲ့ အကြောင်းညီညွတ်တဲ့ တစ်နေရာမှာ ကြဲချစိုက်ပျိုးလိုက်မယ်ဆိုရင် တစ်ချိန်မှာ အပင်ဆိုတဲ့ သဘောတရားတစ်ခု = သရက်ပင်ဆိုတာ ဖြစ်ပေါ်မလာနိုင်ဘူးလား? ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်တယ်။ ဒါပေမယ့် အဲဒီသရက်စေ့ကို မီးရှို့ပစ်လိုက်မယ်။ မီးရှို့လို့ ခြောက်ပြီး လောင်ကျွမ်းသွားပြီဆိုရင် အထဲမှာ အစိုဓာတ်အစေးဓာတ်တွေ ခန်းခြောက်သွားပြီ။ အစိုဓာတ်အစေးဓာတ် ခန်းခြောက်နေတဲ့ ဒီသရက်စေ့ကို ရေ、မြေ、ဥတု စတဲ့အကြောင်းညီညွတ်တဲ့ တစ်နေရာမှာ သွားပြီး ကြဲချစိုက်ပျိုးသော်လည်း အပင်ပေါက်ဦးမလား? မပေါက်တော့ဘူး။</p> <p>အဲဒီပုံစံအတိုင်းပဲ။ <b>တဏှာအစိုဓာတ်အစေးဓာတ်</b>ရှိနေတဲ့ သတ္တဝါတွေရဲ့ ပြုစုပျိုးထောင်ထားတဲ့ ကုသိုလ်ကံ၊ အကုသိုလ်ကံတွေကသာလျှင် ဘဝသစ်ဆိုတဲ့ အကျိုးကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်တယ်။ ဘဝသစ်ဆိုတဲ့ ခန္ဓာ ငါးပါးကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်တယ်။ တဏှာအစိုဓာတ်အစေးဓာတ် မရှိတဲ့ ရဟန္တာအရှင်မြတ်တို့ရဲ့ သန္တာန်မှာ ပြုစုပျိုးထောင်ခဲ့တဲ့ ကုသိုလ်ကံ၊ အကုသိုလ်ကံတွေသည် ဘဝသစ်ကို ဖြစ်စေနိုင်တဲ့ စွမ်းအား မရှိတော့ဘူး။ ကုန်ခန်းသွားတယ်။ ဒါကြောင့် ကုသိုလ်ကံ၊ အကုသိုလ်ကံတွေက ဘဝသစ်ဆိုတဲ့ ခန္ဓာ ငါးပါးတွေကို ဖြစ်ပေါ်စေတဲ့ အပိုင်းမှာ တဏှာအစိုဓာတ်အစေးဓာတ်က လိုရင်းပဓာနအကြောင်းတစ်ခုဖြစ်လို့ ပဓာနနည်းအားဖြင့်လည်း တဏှာကို သမုဒယသစ္စာ၊ ဒုက္ခဖြစ်ကြောင်း သမုဒယအရိယသစ္စာတရားဆိုပြီး ဒီလိုဟောတော်မူလိုက်ပါတယ်။</p> <p>တဏှာက သမုဒယသစ္စာဖြစ်ရင် ကျန်ကိလေသာတွေကရော သမုဒယသစ္စာ မဖြစ်တော့ဘူးလားလို့ မေးစရာရှိတယ်နော်။ ဒါကြောင့် <b>ကိလေသာ တစ်ဆယ်ပါး</b>လုံးကိုလည်း သမုဒယသစ္စာဆိုပြီး ထပ်ဟောတယ်။ ဒါလည်း ပဓာနနည်းအရပဲ။ ကိလေသာ တစ်ဆယ်ပါးလုံးက သမုဒယသစ္စာ ဖြစ်ခဲ့ရင် ကျန်နေတဲ့ အကုသိုလ်တရားတွေကရော သမုဒယသစ္စာ မဖြစ်တော့ဘူးလားလို့ မေးစရာရှိပြန်တယ်။ အဲဒါကြောင့် တဏှာ၊ ကိလေသာနှင့်တကွ <b>အကုသိုလ်ကံ</b>မှန်သမျှကိုလည်း သမုဒယသစ္စာဆိုပြီးတော့ တစ်ခါပြန်ပြီး ထပ်ဟောတော်မူပြန်တယ်။</p> <p>ဒီလိုဆိုရင် အကုသိုလ်တရားတွေကသာ သမုဒယသစ္စာ မည်ပြီးတော့ သံသရာဝဋ်ကို အကျိုးပေးနေတဲ့ ကုသိုလ်ကံတရားတွေက သမုဒယသစ္စာ မမည်တော့ဘူးလားလို့ မေးစရာရှိတဲ့အတွက် သံသရာဝဋ်ကို လည်ပတ်စေတတ်တဲ့ အလောဘ၊ အဒေါသ၊ အမောဟခေါ်တဲ့ <b>ကုသလမူလတရား သုံးပါး</b>နှင့် အကုသိုလ်တရားအားလုံးကိုလည်း သမုဒယသစ္စာဆိုပြီး၊ စတုတ္ထနည်းအားဖြင့် ထပ်ဟောတော်မူပါတယ်။ ဒီလိုဆိုရင်လည်း ကုသိုလ်ကံတွေထဲမှာ အလောဘ၊ အဒေါသ၊ အမောဟ မှတစ်ပါး ကျန်နေတဲ့ သံသရာဝဋ်ကို လည်ပတ်စေတတ်တဲ့ ကုသိုလ်တရားတွေ မရှိတော့ဘူးလားလို့ မေးစရာရှိတဲ့အတွက် သာသဝ = အာသဝေါတရားတို့ရဲ့ အာရုံယူရာဖြစ်တဲ့ သံသရာဝဋ်ကို လည်ပတ်စေတတ်တဲ့ <b>ကုသိုလ်ကံမှန်သမျှနှင့် အကုသိုလ်ကံမှန်သမျှ</b>ကိုလည်း သမုဒယသစ္စာဆိုပြီးတော့ ဒီလိုဟောပါတယ်နော်။ ဒီတော့ ဒီကုသိုလ်ကံ၊ အကုသိုလ်ကံတွေက ဘဝသစ်လို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ ခန္ဓာ ငါးပါး၊ ရုပ်တရား၊ နာမ်တရားတွေ၊ ဒုက္ခသစ္စာတရားတွေကို ဖြစ်ပေါ်စေတဲ့ အပိုင်းမှာ အဝိဇ္ဇာ, တဏှာ, ဥပါဒါန်ဆိုတဲ့ ကိလေသာအစိုဓာတ်အစေးဓာတ်တို့ရဲ့ အားပေးထောက်ပံ့မှု အကူအညီကို လိုအပ်ပါတယ်နော်။</p> <p>အဲဒီလို လိုအပ်တဲ့အတွက်ကြောင့် ဘုရားရှင်က အင်္ဂုတ္ထိုရ်ပါဠိတော်၊ တိကနိပါတ် တိတ္ထာယတနသုတ္တန်မှာ သမုဒယသစ္စာကို ကြောင်းကျိုးဆက်နွယ်မှု သဘောတရားတွေကို သမုဒယသစ္စာမည်ကြောင်း ဘုရားရှင်က ဟောထားပါတယ်။</p> <p>” ကတမဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒုက္ခသမုဒယံ အရိယသစ္စံ? အဝိဇ္ဇာပစ္စယာ သင်္ခါရာ၊ သင်္ခါရပစ္စယာ ဝိညာဏံ၊ ဝိညာဏပစ္စယာ နာမရူပံ၊ နာမရူပပစ္စယာ သဠာယတနံ၊ သဠာယတနပစ္စယာ ဖေဿာ၊ ဖဿပစ္စယာ ဝေဒနာ၊ ဝေဒနာပစ္စယာ တဏှာ၊ တဏှာပစ္စယာ ဥပါဒါနံ၊ ဥပါဒါနပစ္စယာ ဘဝေါ၊ ဘဝပစ္စယာ ဇာတိ၊ ဇာတိပစ္စယာ ဇရာမရဏံ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ သမ္ဘဝန္တိ။ ဧဝမေတဿ ကေဝလဿ ဒုက္ခक္ခန္ဓဿ သမုဒယော ဟောတိ။ ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒုက္ခသမုဒယံ အရိယသစ္စံ။”</p> <p>ဒီလိုဟောထားတယ်။ ကြောင်းကျိုးဆက်နွယ်မှု <b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b> သဘောတရားတွေကိုလည်း သမုဒယသစ္စာဆိုပြီး ဒီလိုဟောထားတယ်။ အဲဒီတော့ ဒီဟောကြားချက်ကို နည်းနည်းလေး အခြေပြန်ပြီးတော့ နားလည်အောင် ပြောမယ်ဆိုရင် ဒီပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်သဘောတရားတွေနဲ့ ပတ်သက်လို့ ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂပါဠိတော်မှာလာရှိတဲ့ ပါဠိတော်ကြီးကို ကိုးကားပြီး သမ္မောဟဝိနောဒနီ အဋ္ဌကထာ၊ ဝိသုဒ္ဓိမဂ်အဋ္ဌကထာတို့က နားလည်လွယ်အောင် အကျဉ်းချုပ်ပြီးတော့ ဂါထာလေးတစ်ခု သီကုံးပြထားပါတယ်နော်။ ဒီဂါထာလေးကတော့ ဘုန်းကြီးတို့ ငယ်စဉ်အခါတည်းက သင်ခဲ့ရတဲ့ အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟ အမည်ရနေတဲ့ သင်္ဂြိုဟ်ကျမ်းထဲမှာလည်း အရှင်အနုရုဒ္ဓါ မထေရ်မြတ်က ယူပြီးတော့ ဖော်ပြထားပါတယ်။</p> <p>အတီတေ ဟေတဝေါ ပဉ္စ၊ ဣဒါနိ ဖလပဉ္စကံ။ ဣဒါနိ ဟေတဝေါ ပဉ္စ၊ အာယတိံ ဖလပဉ္စကံ။ (အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၈၂။ ဝိသုဒ္ဓိ၊၂၊၂၁၄။)</p> <p>အတိတ်က ပြုစုပျိုးထောင်ထားတဲ့ အဝိဇ္ဇာ, တဏှာ, ဥပါဒါန်, သင်္ခါရ, ကံ ဆိုတဲ့အကြောင်းတရား ငါးပါး သမုဒယသစ္စာတရားတွေကြောင့် ဒီဘဝမှာ ဝိညာဏ်, နာမ်, ရုပ်, သဠာယတန, ဖဿ, ဝေဒနာခေါ်တဲ့ အကျိုးတရား ခန္ဓာ ငါးပါး ဒုက္ခသစ္စာတရားတွေလာ ဖြစ်တယ်တဲ့။ ဒီဘဝမှာ ပြုစုပျိုးထောင်နေတဲ့ အဝိဇ္ဇာ, တဏှာ, ဥပါဒါန်, သင်္ခါရ, ကံဆိုတဲ့ အကြောင်း သမုဒယသစ္စာတရား ငါးပါးကြောင့် နောင်အနာဂတ်ကာလမှာ ဝိညာဏ်, နာမ်, ရုပ်, သဠာယတန, ဖဿ, ဝေဒနာ ခေါ်တဲ့အကျိုး ခန္ဓာ ငါးပါးဒုက္ခသစ္စာတရားတွေ ဖြစ်မယ်ဆိုပြီး ဒီလို ဖော်ပြထားတယ်။</p> <p>ဒီအပိုင်းနဲ့ ပတ်သက်လို့ ဒကာကြီးတွေ နည်းနည်း နားရှင်းအောင် ဘုန်းကြီး မေးခွန်းလေးတွေတော့ မေးချင်ပါတယ်။ နည်းနည်း ကျယ်ကျယ်လေးတော့ ဖြေပါ။ တရားဟောတဲ့ ဘုန်းကြီးလည်း အားရှိအောင်နော်။ အကြောင်းတရားနဲ့ အကျိုးတရား နှစ်ခုရှိတယ်။ အကြောင်းတရား ထင်ရှားဖြစ်ခြင်းကြောင့် အကျိုးတရား ထင်ရှားဖြစ်ရပါတယ်ဆိုရင် အကြောင်းတရားက အရင်ဖြစ်မလား, အကျိုးတရားက အရင်ဖြစ်မလား? (အကြောင်းတရားက အရင်ဖြစ်ပါမယ်။)</p> <p>သမုဒယသစ္စာဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဒုက္ခသစ္စာ ဖြစ်ရပါတယ်ဆိုရင်၊ သမုဒယသစ္စာက အရင်ဖြစ်မလား, ဒုက္ခသစ္စာက အရင်ဖြစ်မလား? (သမုဒယသစ္စာက အရင်ဖြစ်ပါမယ်။) သမုဒယသစ္စာ အရင်ဖြစ်မယ်နော်။ နည်းနည်းလေး ထပ်ပြီးပြောဦးမယ်။ ဘုန်းကြီးတို့ ဒီဘဝကို လှမ်းကြည့်ပေါ့။ ဒုက္ခသစ္စာက အရင်ဖြစ်သလား, သမုဒယသစ္စာ အရင်ဖြစ်သလား ဆိုတာကို ဒီဘဝမှာ လှမ်းကြည့်လိုက်ပါနော်။ လှမ်းကြည့်လိုက်တဲ့ အချိန်အခါကျတော့ ဘုန်းကြီးတို့ အမိဝမ်းတွင်း ကလလရေကြည်တည်စအခိုက် ခေါင်ဆုံးအချိန်ပေါ့။ ခု ဒီနတ်သားကဲ့သို့နော်။ ခေါင်ဆုံးအချိန်မှာ ဘုန်းကြီးတို့ လူသားတွေအတွက် ကွက်ပြောမယ်ဆိုလို့ရှိရင်တော့ ရုပ်လောကမှာ ကာယဒသကကလာပ်၊ ဟဒယဒသကကလာပ်၊ ဘာဝဒသကကလာပ်ဆိုပြီး ရုပ်ကလာပ် အမျိုးအစားက သုံးမျိုး။ ရုပ်အမျိုးအစား သုံးဆယ် စဖြစ်ပါတယ်။</p> <p>ခန္ဓာဒေသနာတော်နည်းအရ ရုပ်အမျိုးအစား သုံးဆယ်က ရူပက္ခန္ဓာ၊ နာမ်တရားဘက်က ကြည့်ပြီး ပြောမယ်ဆိုလို့ရှိရင် ဘုန်းကြီးတို့ တိဟိတ်လူသားဖြစ်လို့ ဉာဏ်ပညာလည်း ယှဉ်မယ်။ သောမနဿဝေဒနာနဲ့လည်း ယှဉ်မယ်ဆိုလို့ရှိရင်တော့ စိတ်, စေတသိက် သုံးဆယ့်လေးလုံးအထိ ရှိပါတယ်နော်။ ပဋိသန္ဓေနေစ အခါကာလမှာ ဒီဒုက္ခသစ္စာက စပြီး ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ အရင်းတည်ခဲ့ပါတယ်။ ဒုက္ခသစ္စာနဲ့ စခဲ့တယ်။ အဲဒီဒုက္ခသစ္စာသည် ဘယ်သူ့ကြောင့် ဖြစ်သလဲ? သမုဒယသစ္စာကြောင့် ဖြစ်တယ်ဆိုရင်၊ ဒုက္ခသစ္စာနဲ့ သမုဒယသစ္စာ နှစ်ခုရှိတဲ့အထဲက သမုဒယသစ္စာက အကြောင်းဖြစ်တဲ့အတွက် အကြောင်းတရားက အရင်ဖြစ်ရပါမယ်ဆိုတာကို လက်ခံနိုင်ခဲ့ရင် အဲဒီ သမုဒယသစ္စာသည် ဒီဘက် ဘဝမှာ ရှိမလား, ဟိုဘက် အတိတ်ဘဝမှာ ရှိမလား? (အတိတ်ဘဝမှာ ရှိတယ်။) ဒါလွယ်လွယ်လေးပဲ၊ စဉ်းစားလို့ ရတယ်။</p> <p>အတိတ်က ပြုစုပျိုးထောင်ခဲ့တဲ့ သမုဒယသစ္စာကြောင့်သာလျှင် ဒီဘဝမှာ ဒုက္ခသစ္စာက ဖြစ်တာ။ အကယ်၍ အတိတ်က ပြုစုပျိုးထောင်ခဲ့တဲ့ သမုဒယသစ္စာကြောင့် ဒီဘဝမှာ ဒုက္ခသစ္စာ ဖြစ်ပါတယ်ဆိုတာ လက်မခံနိုင်ဘူးဆိုရင် ဒကာကြီးတွေ – ဒီနေ့ ကောင်းမှုကုသိုလ်တွေ ပြုစုနေဖို့ လိုသေးလား? မလိုတော့ဘူး။ ဒီနေ့ ပြုစုပျိုးထောင်နေတဲ့ ကောင်းမှုကုသိုလ်ကံတွေကလည်း နောင်တစ်ချိန် အကျိုးပေးမယ်လို့ ဘယ်လိုလုပ်ပြောနိုင်မလဲ? မပြောနိုင်တော့ဘူး။ ဟုတ်တယ် မဟုတ်လား? ဒါကြောင့် ကံ ကံရဲ့အကျိုးကို ပစ်ပယ်တဲ့ သဘောလည်း ဖြစ်သွားတယ်။ နောက်တစ်ခု။ သမုဒယသစ္စာဆိုတဲ့ တဏှာ။ တဏှာဟာ သမုဒယသစ္စာပဲ။ တဏှာကို သိတာဟာ သမုဒယသစ္စာကို သိတာပဲဆိုပြီး လွယ်လွယ်လေးတော့ ပြောကြတယ်။ တဏှာတိုင်းသည် ပစ္စုပ္ပန်ဒုက္ခသစ္စာရဲ့ အကြောင်းရင်းတော့ မဟုတ်ပါဘူးနော်။ တဏှာသည် သမုဒယသစ္စာ မဟုတ်ဘူးလို့လည်း ဘုန်းကြီးတို့ မဆိုလိုပါဘူး။ ဒါပေမယ့် အတိတ်က ပြုစုပျိုးထောင်ခဲ့တဲ့ တဏှာက ဒီဘဝဒုက္ခသစ္စာရဲ့ အကြောင်း။ ဒီဘဝ ပြုစုပျိုးထောင်နေတဲ့ တဏှာက နောင်အနာဂတ် ဒုက္ခသစ္စာရဲ့ အကြောင်းသာ ဖြစ်တယ်။ ဒီဘဝ ဒုက္ခသစ္စာရဲ့ အကြောင်းမဟုတ်ဘူး။</p> <p>မဟုတ်ပုံကို ဒကာကြီးတွေ နည်းနည်း သဘောပေါက်အောင် ဘုန်းကြီး ဥပမာလေးနဲ့ ထပ်ပြောပြမယ်။ ခု – ဒကာကြီးတွေ အသက် ခြောက်ဆယ် ရှိပြီထား။ သားရှိတယ်ပဲထားတော့။ သားကလည်း အသက် နှစ်ဆယ် ရှိပြီပဲထားပါတော့နော်။ သားအပေါ်မှာတွယ်တာနေတဲ့ တဏှာသည် သစ္စာဒေသနာတော်နည်းအရ ဘာသစ္စာလဲ? သမုဒယသစ္စာပဲ။ သားအပေါ်တွယ်တာနေတဲ့ ဒီသမုဒယသစ္စာကြောင့် ဒကာကြီးတွေရဲ့ သန္တာန်မှာ ခန္ဓာ ငါးပါး၊ ရုပ်တရား、နာမ်တရား、ဒုက္ခသစ္စာတရားတွေက ဖြစ်ပါသလားလို့ မေးရင် ဘယ်လိုဖြေမလဲ? အဲဒါ စဉ်းစားနော်။</p> <p>သားအပေါ်မှာ တွယ်တာနေတဲ့ တဏှာကြောင့် ဒီ ခန္ဓာ ငါးပါး၊ ဒုက္ခသစ္စာ ဖြစ်ပါတယ်ဆိုရင် သားမရခင်ကကော အဲဒီ ဒုက္ခသစ္စာက မရှိတော့ဘူးလား, စဉ်းစားကြည့်လေ။ သားမရခင် သားဆိုတာ ဘယ်နေရာနေမှန်းတောင် မသိသေးဘူး။ ကိုယ်က အမေ့ဗိုက်ထဲမှာစပြီး ကလလရေကြည်တည်စ အခိုက်ကတည်းက ဒီခန္ဓာ ငါးပါး၊ ဒုက္ခသစ္စာက စဖြစ်တာ။ အဲဒီ ခန္ဓာ ငါးပါး၊ ဒုက္ခသစ္စာက ဒီသားအပေါ်မှာ တွယ်တာနေတဲ့ တဏှာ သမုဒယသစ္စာကြောင့် ဖြစ်တာဟုတ်ရဲ့လား? (မဟုတ်ပါဘူး။) ဟုတ်ပါတယ်ဆိုရင် ဒကာကြီးတွေ စဉ်းစားကြည့်။ အကျိုးက အရင်အစောကြီးကတည်းက ဖြစ်နေပြီ။ အကြောင်းက နောက်မှ ဖြစ်တယ်။ သဘာဝကျပါ့မလား? (မကျပါဘူး) မကျဘူးနော်။ ဒါကြောင့် စာပေကျမ်းဂန်ဟာ နိဗ္ဗာန်ကို ဘယ်လမ်းက သွားရမယ်ဆိုတာကို ညွှန်ကြားပြသနေတဲ့ မြေပုံကြီးတွေ ဖြစ်ပါတယ်နော်။</p> <p>တစ်နည်းပြောမယ်ဆိုရင်တော့ ကျောက်ဖျာထက်မှာ နိဗ္ဗာန်ဆိုတဲ့ ရတနာရွှေအိုးကြီးကို ဘယ်နေရာမှာ တူးဖော်ရမလဲဆိုတာ ရေးသားထားတဲ့ အက္ခရာတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီ အက္ခရာတွေက ကျောက်ဖျာထက်မှာ ထင်ရှားရှိနေရင် ဒီနိဗ္ဗာန်ဆိုတဲ့ ရတနာရွှေအိုးကြီးကို ဒီအက္ခရာမြေပုံညွှန်းအတိုင်းလိုက်ပြီး တူးဖော်မယ်ဆိုရင် မရနိုင်ဘူးလား? ရနိုင်တယ်။ ဒါပေမယ့် မြေပုံကို မလိုက်နာဘူး။ ကိုယ်က ကြိုက်သလို ဆန့်ကျင်ဘက်လမ်းကို ယူခဲ့မယ်ဆိုရင်တော့ ဒီနိဗ္ဗာန်ရပါ့မလား? မရနိုင်ဘူး။ ဘုန်းကြီး နမူနာလေး တစ်ခု၊ သုတ္တန်လေးတစ်ခု ထပ်ပြောဦးမယ်။</p> <p>ကနကမောဂ္ဂလာန် ပုဏ္ဏားကြီးက သူက သင်္ချာပါရဂူ ဖြစ်ပါတယ်။ တစ်ချိန်မှာ မြတ်စွာဘုရားထံသွားပြီး တရားဆွေးနွေးတယ်။ တရားဆွေးနွေးတဲ့ အခါကျတော့ မေးခွန်းလေး တစ်ခု သူက မေးပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ ဘုန်းကြီး ပြောချင်တဲ့ မေးခွန်းလေး တစ်ခုပဲ။ “” အရှင် ဂေါတမက ခုလို ဆိုဆုံးမလိုက်တဲ့အတွက် အရှင်ဂေါတမရဲ့ တပည့်သာဝက အားလုံးသည် မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ကို ရရှိကြပါသလား, ပြီးစီးစေနိုင်ကြပါသလား” ” ဆိုပြီးတော့ ဒီမေးခွန်း တစ်ခုမေးတယ်။ အဲဒီလို မေးလိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ ဘုရားရှင်ဘက်က “” ဒကာတော်.. အချို့အချို့သော တပည့်သာဝကတွေကလည်း မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ကို ရကြပါတယ်။ အချို့အချို့သော တပည့်သာဝကတွေကလည်း မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ကိုတော့ မရကြဘူးကွယ်” ” ဆိုပြီးတော့ ပြန်ပြီး အဖြေပေးတယ်။</p> <p>အဖြေပေးလိုက်တော့ ပုဏ္ဏားကြီးကလည်း သူကထပ်ပြီးတော့၊ မကျေနပ်တော့ မေးခွန်းတစ်ခု ထပ်မေးတယ်။ ဘယ်လိုမေးလဲ? “” အရှင် ဂေါတမ – နိဗ္ဗာန်ဆိုတဲ့တရားလည်း ထင်ရှားရှိတယ်။ နိဗ္ဗာန်သွားကြောင်းလမ်းကို ညွှန်ကြားပြသတတ်တဲ့ အရှင်ဂေါတမလည်း ထင်ရှားရှိနေတယ်။ နိဗ္ဗာန်သွားရာ မဂ္ဂင် ရှစ်ပါးကျင့်စဉ်တရားလို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ လမ်းကြောင်းကြီးလည်း ထင်ရှားရှိနေတယ်။ ဒီလမ်းကို ညွှန်ကြားပြသတတ်တဲ့ အရှင်ဂေါတမလည်း ထင်ရှားရှိနေတယ်။ အဲဒီလိုရှိပါလျက် အချို့အချို့သော သာဝကတွေက နိဗ္ဗာန်ရကြပြီးတော့၊ အချို့အချို့သော သာဝကတွေက နိဗ္ဗာန်ကို မရကြဘူး။ ဘယ်လို အကြောင်းကြောင့်ပါလဲ ဆိုပြီးတော့ ဒီမေးခွန်းကို မေးတယ်။</p> <p>အဲဒီလို မေးခွန်းမျိုး မေးလိုက်တော့ ဒီမေးခွန်း မေးနေတဲ့ အချိန်အခါမှာ သာဝတ္ထိမှာ မေးနေတာ ဖြစ်တယ်။ ဒီတော့ ဘုရားရှင်က ဒီပုဏ္ဏားကြီးကို မေးခွန်းတစ်ခု ပြန်မေးတယ်။ “ကဲ – ဒကာတော် ပုဏ္ဏား။ သင်ကြိုက်သလို အဖြေပေးနော်။ ငါဘုရားရှင်က သင့်ကို ငါ မေးခွန်းတစ်ခု မေးဦးမယ်။ သင်သာဝတ္ထိကနေပြီးတော့ ရာဇဂြိုဟ်ကို သွားတဲ့လမ်းကို သင်သိပါသလား” ဆိုပြီးတော့ မေးကြည့်တယ်။ မေးလိုက်တဲ့ အချိန်အခါကျတော့ “အရှင်ဘုရား - သာဝတ္ထိကနေ ရာဇဂြိုဟ် သွားတဲ့လမ်းကို တပည့်တော် ကောင်းကောင်း သိတာပေါ့” ဆိုပြီး သူက ပြန်ဖြေတယ်။ “ကဲ – ကောင်းပြီ။ ယောက်ျားနှစ်ယောက်က သင့်ထံကို ရောက်လာပြီ။ ရာဇဂြိုဟ် သွားတဲ့လမ်းကို ဒီနှစ်ယောက်လုံးက သင့်ကို လာမေးပြီ။ မေးလိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ သင်ကလည်း ရာဇဂြိုဟ် သွားတဲ့လမ်းကို ကျကျနန ညွှန်ကြားပြီး ပြသပေးလိုက်တယ်။</p> <p>အဲဒီလို ပေးလိုက်တဲ့နေရာမှာ ယောက်ျားတစ်ယောက်က သင် ညွှန်ကြားပြသသည့်အတိုင်း လမ်းမှန်ကို လိုက်သွားတဲ့အတွက် ရာဇဂြိုဟ်ကို ချောချောမောမောနဲ့ ဆိုက်ရောက်သွားတယ်။ သို့သော် ယောက်ျားတစ်ယောက်ကျတော့ သင်ညွှန်ကြားတဲ့ လမ်းမှန်အတိုင်း မလိုက်ဘဲ ဆန့်ကျင်ဘက်လမ်းတစ်ခုကို ယူဆောင်သွားတဲ့အတွက် ရာဇဂြိုဟ်ကို မဆိုက်ရောက်ဘူး။ အဲဒီတော့ ဒီနေရာမှာ သင်ပုဏ္ဏားကြီးကို ငါဘုရား မေးမယ်။ ရာဇဂြိုဟ်လည်း ထင်ရှားရှိတယ်။ ရာဇဂြိုဟ်ကို သွားတဲ့လမ်းလည်း ထင်ရှားရှိနေတယ်။ ရာဇဂြိုဟ်ကို သွားတဲ့လမ်းကို ညွှန်ကြားပြသတတ်တဲ့ သင်ဒကာတော် ပုဏ္ဏားလည်း ထင်ရှားရှိနေတယ်။ ဒီလိုရှိပါလျက် တစ်ယောက်သော ပုဂ္ဂိုလ်က ရာဇဂြိုဟ် ဆိုက်ရောက်ပြီး၊ တစ်ယောက်သော ပုဂ္ဂိုလ်မှာ ရာဇဂြိုဟ်ကို မဆိုက်ရောက်ဘူး။ အဲဒါဟာ ဘယ်လို အကြောင်းကြောင့်လဲ- လို့၊ ဘုရားက ပြန်မေးရတယ်။ မေးတော့မှ ပုဏ္ဏားကြီးက ဘာပြန်ဖြေလဲ? “အရှင် ဂေါတမ – တပည့်တော် ဘာတတ်နိုင်မှာလဲ၊ တပည့်တော်က မဂ္ဂက္ခာရီ = လမ်းခရီးကို ပြောပြတတ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်သာ ဖြစ်ပါတယ်။” ဆိုပြီးတော့ ပြန်ပြီးလျှောက်ထားတယ်။</p> <p>“အေး၊ အဲဒီပုံစံအတိုင်းပဲ။ ငါဘုရားရှင်ဟာလည်း မဂ္ဂက္ခာရီ = နိဗ္ဗာန်ကို ဘယ်လမ်းက သွားရမယ်ဆိုတာ လမ်းကြောင်းကို ပြောပြတတ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်သာလျှင် ဖြစ်ပါတယ်” ဆိုပြီးတော့ ဘုရားရှင်က ပြန်အဖြေပေးရတယ်။ ဒါကြောင့် ဘုရား ညွှန်ကြားပြသနေတဲ့ နိဗ္ဗာန်သွားတဲ့ လမ်းကြောင်းရဲ့ ဆန့်ကျင်ဘက် လမ်းကြောင်းကို ယူပြီးတော့ လျှောက်မယ်ဆိုရင် နိဗ္ဗာန်ကို ရနိုင်ပါ့မလား? မရနိုင်ဘူး။ ဒီအချက်ကိုတော့ သတိထားဖို့ လိုတယ်နော်။ အဲဒါကြောင့် <b>သမုဒယသစ္စာ</b>ကြောင့် <b>ဒုက္ခသစ္စာ</b> ဖြစ်ပုံကို <b>သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်ပညာ</b>ဖြင့် ကိုယ်တိုင်မျက်မှောက် ထွင်းဖောက် မသိဘူး ဆိုလို့ ရှိရင်လည်း သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲဒုက္ခ ကုန်ရာဖြစ်တဲ့ <b>နိဗ္ဗာန်</b>ကို ရနိုင်ပါ့မလား? မရနိုင်ဘူးနော်။ မရနိုင်ဘူး ဆိုတဲ့အခါကျတော့ ဒီသမုဒယသစ္စာက အတိတ်က ပြုစုပျိုးထောင်ခဲ့တဲ့ အဝိဇ္ဇာ, တဏှာ, ဥပါဒါန်, သင်္ခါရ, ကံ ဆိုတဲ့ သမုဒယသစ္စာကြောင့် ဒီဘဝမှာ ဒုက္ခသစ္စာ ဖြစ်တာကို ကိုယ်တိုင်မျက်မှောက် သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်ပညာဖြင့် ထွင်းဖောက်ပြီး သိနိုင်ပါ့မလား? မသိနိုင်ဘူး။ သူများအပြောနဲ့တော့ ပါးစပ်ဟပြီး လွမ်းတာတော့ ဖြစ်ချင်ဖြစ်မယ်။ သူများအပြောနဲ့ ပါးစပ်ဟပြီး လွမ်းရုံနဲ့ မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်က ရမလား? မရနိုင်ဘူးနော်။</p> <p>သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်ပညာဖြင့် ကိုယ်တိုင် မျက်မှောက် ထွင်းဖောက် သိမှသာလျှင် ဒီနိဗ္ဗာန်က ရမှာ။ ဘာဖြစ်လို့လဲတဲ့။ ဘုန်းကြီးတို့ သစ္စာလေးပါးမှ ဒုက္ခသစ္စာနဲ့ သမုဒယသစ္စာ ဒီနှစ်ပါးကို <b>ဝဋ္ဋသစ္စာ</b>လို့ ခေါ်ပါတယ်နော်။ သံသရာဝဋ်ထဲမှာ လည်ပတ်နေတဲ့ သစ္စာနှစ်ပါး ဖြစ်တယ်။ နိရောဓသစ္စာနဲ့ မဂ္ဂသစ္စာ ဒီတရားနှစ်ပါးက <b>ဝိဝဋ္ဋသစ္စာ</b> ဖြစ်တယ်။ သံသရာဝဋ်မှ ထွက်မြောက်ကြောင်း သစ္စာတရားတွေ ဖြစ်ကြတယ်။</p> <p>‘‘<b>တေသု ဘိက္ခုနော ဝဋ္ဋေ ကမ္မဋ္ဌာနာဘိနိဝေသော ဟောတိ၊ ဝိဝဋ္ဋေ နတ္ထိ အဘိနိဝေသော။</b>’’ (အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၀၉။)</p> <p><b>တေသု</b>၊ ထိုသစ္စာလေးပါးတို့တွင်။ <b>ဘိက္ခုနော</b>၊ ယောဂါဝစရ ရဟန်းတော်အား။ <b>ဝဋ္ဋေ</b>၊ ဝဋ္ဋသစ္စာတရား နှစ်ပါး၌သာလျှင်။ <b>ကမ္မဋ္ဌာနာဘိနိဝေသော</b>၊ ဝိပဿနာ ဘာဝနာ ကမ္မဋ္ဌာန်း စီးဖြန်းခြင်းအမှုသည်။ <b>ဟောတိ</b>၊ ပြုလုပ်သင့် ပြုလုပ်ထိုက်သည် ဖြစ်၏။ <b>ဝိဝဋ္ဋေ</b>၊ ဝိဝဋ္ဋသစ္စာဟု ခေါ်ဆိုအပ်သော နိရောဓသစ္စာ, မဂ္ဂသစ္စာ တရားနှစ်ပါးအပေါ်၌။ <b>အဘိနိဝေသော</b>၊ ဝိပဿနာ ဘာဝနာကမ္မဋ္ဌာန်း စီးဖြန်းဖွယ်ရာလုပ်ငန်းသည်။ <b>နတ္ထိ</b>၊ မရှိပါဘူး။</p> <p>ဆိုပြီးတော့ ဒီလိုဖော်ပြထားတယ်။ ဒါဖြင့်ရင် ဝိပဿနာ ရှုချင်တယ်ဆိုရင် ဝိပဿနာ ရှုရမယ့် ပုဂ္ဂိုလ်က ဒီဒုက္ခသစ္စာ၊ သမုဒယသစ္စာတရားနှစ်ပါးကို ပထမ သိအောင်ကြိုးစား အားထုတ်ဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်တယ်နော်။ ဒါကြောင့် ဘုန်းကြီးတို့ ဝိပဿနာဆိုတာ ဘာကို ပြောနေတယ် ဆိုတာလေးကိုတော့ ဘုန်းကြီး နည်းနည်းလေး ရှင်းဖို့ လိုလာလိမ့်မယ်။</p> <p>‘‘<b>အနိစ္စာဒိဝသေန ဝိဝိဓေဟိ အာကာရေဟိ ဓမ္မေ ပဿတီတိ ဝိပဿနာ။</b>’’ (အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၇၅။)</p> <p><b>အနိစ္စာဒိဝသေန</b>၊ အနိစ္စ စသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့်။ <b>ဝိဝိဓေဟိ</b>၊ အမျိုးမျိုးသော။ <b>အာကာရေဟိ</b>၊ အခြင်းအရာတို့ဖြင့်။ <b>ဓမ္မေ</b>၊ ဒုက္ခသစ္စာတရား၊ သမုဒယသစ္စာတရားတို့ကို။ <b>ပဿတိ</b>၊ သိအောင် မြင်အောင် ရှုတတ်၏။ <b>ဣတိ တသ္မာ</b>၊ ထို့ကြောင့်။ <b>ဝိပဿနာ</b>၊ ဝိပဿနာ မည်၏၊</p> <p>ဒီရှင်းလင်းချက်ကတော့ ဘုန်းကြီးတို့ နာမည်ကျော်ဖြစ်တဲ့ အဋ္ဌသာလိနီ အဋ္ဌကထာမှာ ရှင်းထားတဲ့ ရှင်းလင်းချက် ဖြစ်ပါတယ်။ ဘာပြောတာလဲ? ဒုက္ခသစ္စာလို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ ငါးပါး၊ ရုပ်တရား၊ နာမ်တရား။ သမုဒယသစ္စာလို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ အကြောင်းတရား။ အဲဒီ တရားနှစ်ပါးကို သင်္ခါရတရားလို့ ခေါ်တယ်။ သူတို့ ဆိုင်ရာဆိုင်ရာ အကြောင်းတရားတွေက ပြုပြင်ပေးမှ ဖြစ်ပေါ်လာရတဲ့အတွက် ဒီတရားနှစ်မျိုးကို သင်္ခါရတရားလို့ ခေါ်ပါတယ်။ အဲဒီသင်္ခါရတရားတို့ရဲ့ ဖြစ်ပြီး ပျက်နေတဲ့သဘောကို ဉာဏ်နဲ့ မြင်အောင်ကြည့်ပြီး။ <b>အနိစ္စ</b>လို့ ရှုတယ်။ ထိုသင်္ခါရတရားတို့ရဲ့ ဖြစ်ခြင်း ပျက်ခြင်း ဒဏ်ချက်ဖြင့် အနှိပ်စက်ခံနေရတဲ့ သဘောကို ဉာဏ်နဲ့ မြင်အောင်ကြည့်ပြီး <b>ဒုက္ခ</b>လို့ ရှုတယ်။ ဒီသင်္ခါရတရားတွေရဲ့ မပျက်စီးဘဲ အကြိတ်အခဲ၊ အခိုင်အမာ၊ အနှစ်သာရ အားဖြင့် တည်နေတဲ့ အတ္တမဟုတ်တဲ့သဘာဝကို ဉာဏ်နဲ့မြင်အောင် ကြည့်ပြီး <b>အနတ္တ</b>လို့ ရှုတယ်။ ဒီလို အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တ <b>လက္ခဏာရေးသုံးတန်</b>တင်ပြီး ရှုနေတဲ့အပိုင်းကိုသာလျှင် ဝိပဿနာလို့ ခေါ်ပါတယ်။</p> <p>ဒီလိုဆိုလို့ရှိရင် ဝိပဿနာ ရှုတော့မယ့် ပုဂ္ဂိုလ်က နံပါတ်တစ် ဒုက္ခသစ္စာတရားကို သိအောင် ကြိုးစားဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်ပါတယ်။ ဒါဝိပဿနာဉာဏ်စဉ်နည်းအရ ပြောရင်တော့ <b>နာမရူပပရိစ္ဆေဒဉာဏ်</b>လို့ ခေါ်ပါတယ်။ နာမ်နဲ့ရုပ်ကို ပိုင်းခြားသိတဲ့ဉာဏ်ပဲ။ နံပါတ်နှစ် သမုဒယသစ္စာကို သိအောင်ရှုဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်တယ်။ ဒါက ကြောင်းကျိုးဆက်နွယ်မှု။ <b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b>သဘောတရားတွေကို သိအောင်ကြိုးစားရမယ်လို့ ဆိုလိုပါတယ်။ ဒါမှသာလျှင် နံပါတ်တစ် ဖြစ်တဲ့ သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်။ နံပါတ်နှစ် ဖြစ်တဲ့ သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်တွေနဲ့ မိမိမှာ ပြည့်စုံမယ်။</p> <p>နောက်တစ်ခု နံပါတ်သုံးက နိရောဓသစ္စာဖြစ်တယ်။ အဲဒီ နိရောဓသစ္စာက နှစ်မျိုး ရှိပါတယ်။ လောကီဝိပဿနာဉာဏ်ဖြင့် ထိုးထွင်းသိအပ်တဲ့ နိရောဓသစ္စာလည်း ရှိတယ်။ လောကုတ္တရာ အရိယာမဂ်ဉာဏ်ဖိုလ်ဉာဏ်တို့ဖြင့် ထိုးထွင်း သိအပ်တဲ့ နိရောဓသစ္စာလည်း ရှိတယ်။ လောကီဝိပဿနာဉာဏ်ဖြင့် ထိုးထွင်းသိအပ်တဲ့ နိရောဓသစ္စာ ရှုကွက်ကတော့ ဘုရားရှင် ကိုယ်တော်တိုင်က နာမည်ကျော်ဖြစ်တဲ့ မဟာသတိပဋ္ဌာနသုတ္တန်မှာ သတိပဋ္ဌာန်ကျင့်စဉ်တွေထဲမှာ ထည့်သွင်းပြီး ဟောထားပါတယ်နော်။ ဘယ်လိုဟောလဲလို့ မေးတော့ –</p> <p>‘‘<b>သမုဒယဓမ္မာနုပဿီ ဝါ ဝေဒနာသု ဝိဟရတိ၊ ဝယဓမ္မာနုပဿီ ဝါ ဝေဒနာသု ဝိဟရတိ၊ သမုဒယဝယဓမ္မာနုပဿီ ဝါ ဝေဒနာသု ဝိဟရတိ။</b>’’</p> <p>စသည်ဖြင့် ဟောထားပါတယ်။ ဘာပြောတာလဲ? ဝေဒနာ, စိတ္တ, ဓမ္မတွေမှာ ပုံစံတူပဲ ဟောထားပါတယ်။ အဲဒီတော့ ကာယ, ဝေဒနာ, စိတ္တ, ဓမ္မဆိုတာ ပေါင်းလိုက်တော့ ခန္ဓာငါးပါးပဲ ဖြစ်ပါတယ်နော်။ အဲဒီ ခန္ဓာငါးပါးတို့ရဲ့ ဖြစ်ကြောင်းသဘော မြင်အောင် ရှုရမယ်။ ချုပ်ကြောင်းသဘောကိုလည်း မြင်အောင် ရှုရမယ်။ ဘာပြောတာလဲလို့မေးတော့ အဝိဇ္ဇာ, တဏှာ, ဥပါဒါန်, သင်္ခါရ, ကံဆိုတဲ့ အကြောင်းတရားတွေ ထင်ရှားဖြစ်ခြင်းကြောင့် အကျိုးခန္ဓာငါးပါး ဒုက္ခသစ္စာတရားတွေ ထင်ရှားဖြစ်တာကိုလည်း မြင်အောင် ရှုရမယ်။ အဝိဇ္ဇာ, တဏှာ, ဥပါဒါန်, သင်္ခါရ, ကံ ဆိုတဲ့ အကြောင်းတရားတွေရဲ့ အကြွင်းအကျန်မရှိ ကုန်စင်အောင် ချုပ်ငြိမ်းသွားခြင်းကြောင့် နောက်ထပ် တစ်ဖန် ဘယ်တော့မှ မဖြစ်သောချုပ်ခြင်းလို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ <b>အနုပ္ပါဒနိရောဓ</b> သဘောအားဖြင့် ချုပ်ငြိမ်းသွားခြင်းကြောင့်၊ အကျိုးခန္ဓာငါးပါး ဒုက္ခသစ္စာတရားတွေကလည်း နောက်ထပ်တစ်ဖန် ဘယ်တော့မှ မဖြစ်သောချုပ်ခြင်းလို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ အနုပ္ပါဒနိရောဓ သဘောအားဖြင့် ချုပ်ငြိမ်းပုံကိုလည်း မြင်အောင် ရှုရမယ်တဲ့။ ဒါက သတိပဋ္ဌာန်ကျင့်စဉ်ထဲမှာ ဘုရားကိုယ်တိုင်က ထည့်ဟောထားတာ။ ဟောထားတဲ့အတွက် ဒီကျင့်စဉ်ပိုင်းကို ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂပါဠိတော်ကြီးက အသေးစိတ်ပြီးတော့ ဖော်ပြထားပါတယ်နော်။</p> <p>‘‘<b>အဝိဇ္ဇာသမုဒယော ရူပသမုဒယော၊ တဏှာသမုဒယော ရူပသမုဒယော</b>’’</p> <p>စသည်ဖြင့် <b>ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်</b> အကျယ်ရှုပွားနည်း ဆိုပြီးတော့ ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂပါဠိတော်ကြီးမှာ ဟောထားတယ်။ ဟောထားလိုက်တဲ့ အချိန်အခါကျတော့ ဒီနေရာမှာ အဝိဇ္ဇာ, တဏှာ, ဥပါဒါန်, သင်္ခါရ, ကံဆိုတဲ့ အကြောင်းတရားတွေ ထင်ရှားဖြစ်ခြင်းကြောင့် အကျိုးတရား ခန္ဓာငါးပါး ဒုက္ခသစ္စာတရားတွေ ထင်ရှားဖြစ်ပုံကို မြင်အောင် ရှုတဲ့အပိုင်းကတော့ သမုဒယသစ္စာကြောင့် ဒုက္ခသစ္စာဖြစ်ပုံကို မြင်အောင် ရှုတဲ့အပိုင်းကဏ္ဍတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ နောက်တစ်ခု။ အဝိဇ္ဇာ, တဏှာ, ဥပါဒါန်, သင်္ခါရ, ကံဆိုတဲ့ အကြောင်းတရားတွေက အကြွင်းအကျန်မရှိ ကုန်စင်အောင် ချုပ်ငြိမ်းသွားခြင်းကြောင့် အကျိုးခန္ဓာငါးပါး ဒုက္ခသစ္စာတရားသော်လည်း အကြွင်းအကျန်မရှိ ကုန်စင်အောင် ချုပ်ငြိမ်းပုံကို မြင်အောင် လှမ်းရှုရမယ်ဆိုပြီး ဒီလိုလည်း ဘုရားက ညွှန်ကြားထားတယ်။</p> <p>ညွှန်ကြားထားလိုက်တဲ့အခါကျတော့ ဒီညွှန်ကြားချက်နဲ့ ပတ်သက်လို့ နားလည်အောင် ထပ်ပြီးပြောရမယ်ဆိုရင် ဘယ်အချိန်အခါမှာ အဝိဇ္ဇာ, တဏှာ, ဥပါဒါန်လို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ ကိလေသာ အာသဝေါတရားတွေက ကုန်ခမ်းသွားမလဲ? ရဟန္တာဖြစ်တဲ့အခါ <b>အရဟတ္တမဂ်</b>ဆိုက်တဲ့ အချိန်အခါကျမှ ကိလေသာ အာသဝေါတရားတွေက အားလုံး ကုန်သွားမယ်။ သောတာပတ္တိမဂ်ဉာဏ်အခိုက်မှာလည်း ကုန်သင့်တဲ့ ကိလေသာ ကုန်ပါတယ်။ သကဒါဂါမိမဂ်ဉာဏ်၊ အနာဂါမိမဂ်ဉာဏ် အခိုက်မှာလည်း ကုန်သင့်တဲ့ ကိလေသာတွေ ကုန်တယ်။ သို့သော် ကြွင်းကျန်နေသေးတဲ့ ကိလေသာတွေလည်း ရှိတန်သလောက် ရှိတယ်။ အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်ဆိုက်ပြီဆိုရင်တော့ ကိလေသာ အာသဝေါတရားတွေက အကြွင်းအကျန်မရှိ ကုန်စင်အောင် ချုပ်ငြိမ်းသွားတယ်။</p> <p>ဒီတော့ ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်က ခုအခါမှာ ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်လောက်ပဲ ရှိနေသေးတယ်။ သူက ဝိပဿနာ အားထုတ်နေဆဲ ဖြစ်တယ်။ သူက ရဟန္တာ မဖြစ်သေးဘူး။ ခုကိလေသာ အာသဝေါတရားတွေ ချုပ်ငြိမ်းမယ် ဆိုတာက ရဟန္တာဖြစ်တဲ့အချိန်၊ အရဟတ္တမဂ် ဆိုက်တဲ့အချိန်အခါကျမှ အရဟတ္တမဂ်ရဲ့ စွမ်းအားကြောင့် ကိလေသာ အာသဝေါတရားတွေက အကြွင်းအကျန်မရှိ ကုန်စင်အောင် ချုပ်မယ်။ နောက်ထပ်တစ်ဖန် ဘယ်တော့မှ မဖြစ်သော ချုပ်ခြင်းဖြင့် ချုပ်ငြိမ်းသွားမှာ ဖြစ်တယ်။</p> <p>ခု – သူကလည်း ရဟန္တာ မဖြစ်သေးဘူးဆိုရင် ရဟန္တာဖြစ်မယ့်အချိန်သည် ပစ္စုပ္ပန်လို့ ပြောမလား, နောင်အနာဂတ်လို့ ပြောမလား? ဒါအနာဂတ် ဖြစ်မယ်နော်။ ဒါနည်းနည်းတော့ ဒကာကြီးတွေ သဘာဝကို သေချာစဉ်းစားပါ။ ဘယ်အနာဂတ်လဲလို့ မေးရင်တော့ ဒီဘဝ ရဟန္တာဖြစ်မယ့် ပုဂ္ဂိုလ်အတွက် ဒီဘဝ အနာဂတ်ပဲ။ နောင်ဘဝ တစ်ခုခု၊ အနာဂတ်ဘဝ တစ်ခုခုကျမှ ရဟန္တာဖြစ်မယ့် ပုဂ္ဂိုလ်အတွက်ကတော့ နောင်ဘဝတစ်ခုခုလို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ အနာဂတ်ပဲ။ အဲဒီ အနာဂတ်ကာလမှာ အရဟတ္တမဂ် ရမယ်။ အရဟတ္တမဂ် ရတဲ့အချိန်မှာ အရဟတ္တမဂ်ရဲ့ စွမ်းအားကြောင့် အဝိဇ္ဇာ, တဏှာ, ဥပါဒါန်ဆိုတဲ့ ကိလေသာ အာသဝေါတရားတွေ အကြွင်းအကျန်မရှိ ကုန်စင်အောင် ချုပ်ငြိမ်းသွားပုံကို ယောဂါဝစရပုဂ္ဂိုလ်က လှမ်းကြည့်ရမှာ ဖြစ်တယ်။ ဒီလိုဆိုရင် ဒီအပိုင်းက ဒကာကြီးတွေ – ဒီအပိုင်းက အနာဂတ် ရှုကွက်ဖြစ်မနေဘူးလား? ဖြစ်နေတယ်နော်။ ဒါကိုတော့ နည်းနည်းသဘောပေါက်ဖို့ လိုတယ်။</p> <p>ကဲ၊ ကောင်းပြီ။ အဝိဇ္ဇာ, တဏှာ, ဥပါဒါန်တွေက၊ ကိလေသာ အာသဝေါတရားတွေက အကြွင်းအကျန်မရှိ ကုန်စင်အောင် ချုပ်ငြိမ်းသွားတဲ့အတွက် ကိလေသာ အစိုဓာတ်၊ အစေးဓာတ်၊ တဏှာအစိုဓာတ်၊ အစေးဓာတ် ရှိပါမှ အကျိုးပေးခြင်းငှာ စွမ်းနိုင်တဲ့ကုသိုလ်ကံ၊ အကုသိုလ်ကံတွေလည်း အကျိုးပေးခြင်းငှာ မစွမ်းနိုင်တော့ဘူး။ ကုန်ခမ်းသွားပြီ။ စွမ်းအင်တွေ ကုန်ခမ်းသွားတယ်။ စွမ်းအင်တွေ ကုန်ခမ်းသွားတဲ့အတွက် အဝိဇ္ဇာ, တဏှာ, ဥပါဒါန်, သင်္ခါရ, ကံတွေ ချုပ်ငြိမ်းသွားတဲ့အတွက် ပရိနိဗ္ဗာနစုတိ နောက်ဆုံးထားပြီးတော့ ပရိနိဗ္ဗာနစုတိရဲ့ ဟိုဘက်မှာ နောက်ထပ်တစ်ဖန် ခန္ဓာငါးပါးအသစ်၊ ရုပ်နာမ်တွေ ဖြစ်မှုဆိုတာ ရှိသေးလား? မရှိတော့ဘူး။ ပရိနိဗ္ဗာနစုတိကို နောက်ဆုံးထားပြီးတော့ ခန္ဓာငါးပါး၊ ရုပ်တရား၊ နာမ်တရားတွေလည်း အကြွင်းအကျန်မရှိ ကုန်စင်အောင် ချုပ်ငြိမ်းသွားတယ်။</p> <p>အဲဒီ ချုပ်ငြိမ်းမှုကို ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်ပိုင်းမှာ မြင်အောင်ရှုပါ ဆိုပြီးတော့ ဘုရားရှင်က ညွှန်ကြားထားတယ်။ ဝိသုဒ္ဓိမဂ် အဋ္ဌကထာကလည်း ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်ပိုင်းမှာ ပြည့်ပြည့်စုံစုံ ဖွင့်ဆိုထားတယ်။ အဲဒီ ချုပ်ငြိမ်းမှုမျိုးကို အကြောင်းတရားတွေရဲ့ အကြွင်းအကျန်မရှိ နောက်ထပ်တစ်ဖန် ဘယ်တော့မှ မဖြစ်သောချုပ်ခြင်းဖြင့်၊ အကျိုးတရားတို့ရဲ့ နောက်ထပ်တစ်ဖန် ဘယ်တော့မှ မဖြစ်သော ချုပ်ခြင်းဖြင့် ချုပ်ငြိမ်းပုံကို <b>နိရောဓသစ္စာ</b>ဆိုပြီးတော့ ဝိသုဒ္ဓိမဂ် အဋ္ဌကထာ၊ သမ္မောဟဝိနောဒနီအဋ္ဌကထာမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။ အဲဒီ နိရောဓသစ္စာက ဝိပဿနာဉာဏ်ဖြင့် ထိုးထွင်းသိအပ်တဲ့ နိရောဓသစ္စာမျှသာ ဖြစ်ပါတယ်။ လောကုတ္တရာ အရိယာမဂ်ဉာဏ်ဖိုလ်ဉာဏ်တို့ဖြင့် ထိုးထွင်းသိအပ်တဲ့ နိရောဓသစ္စာ မဟုတ်သေးဘူး။</p> <p>ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်က ဒီဒုက္ခသစ္စာ၊ သမုဒယသစ္စာ နှစ်ပါးကို သိမ်းဆည်းပြီးတဲ့အခါ ဒီဒုက္ခသစ္စာ၊ သမုဒယသစ္စာတရားတွေကို အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တ လက္ခဏာရေးသုံးတန်တင်ပြီး တွင်တွင်ကြီး ဝိပဿနာ ရှုလိုက်တဲ့အခါ ဝိပဿနာဉာဏ်စဉ်အတိုင်း ရှုလိုက်လို့ ဝိပဿနာဉာဏ်စဉ်တွေက ရင့်ကျက်လာပြီ။ ထိုဝိပဿနာဉာဏ်တို့ရဲ့ အဆုံး၌ ရင့်ကျက်လာတဲ့ ဝိပဿနာဉာဏ်တို့ရဲ့ အဆုံး၌ အရိယာမဂ်ဉာဏ်ဖိုလ်ဉာဏ် ပေါ်လာပြီ။ ထိုအရိယာမဂ်ဉာဏ်ဖိုလ်ဉာဏ်တွေက <b>အသင်္ခတဓာတ်</b> အငြိမ်းဓာတ် <b>နိဗ္ဗာန်</b>တရားတော်မြတ်ကြီးကို လှမ်းပြီး အာရုံယူကြပါတယ်တဲ့။ အသင်္ခတဆိုတာက ဘယ်လို အကြောင်းတရားတွေကမှ ပြုပြင်လို့ ဖြစ်ပေါ်လာရတဲ့တရား မဟုတ်ဘူး။ သူ့သဘာဝအတိုင်း နိစ္စထာဝရ အမြဲတည်နေတဲ့ အငြိမ်းဓာတ် နိဗ္ဗာန်တရားတော်မြတ်ကြီး ဖြစ်တယ်။</p> <p>အဲဒီ နိဗ္ဗာန်တရားတော်မြတ်ကြီးက အရိယာမဂ်ဉာဏ်ဖိုလ်ဉာဏ်တို့ရဲ့ အာရုံဖြစ်တဲ့ နိဗ္ဗာန်တရားတော်မြတ်ကြီးကတော့ <b>လောကုတ္တရာ နိရောဓသစ္စာ</b>တရား ဖြစ်ပါတယ်။ ထို လောကုတ္တရာ နိရောဓသစ္စာတရားကိုလည်း ယောဂါဝစရပုဂ္ဂိုလ်က ထိုးထွင်း သိရပါမယ်။ ထိုလောကီ ဝိပဿနာဉာဏ်ဖြင့် ထိုးထွင်းသိအပ်တဲ့ နိရောဓသစ္စာ၊ လောကုတ္တရာ အရိယာမဂ်ဉာဏ်ဖိုလ်ဉာဏ်တို့ဖြင့် ထိုးထွင်းသိအပ်တဲ့ လောကုတ္တရာ နိရောဓသစ္စာ၊ အဲဒီ နိရောဓသစ္စာ နှစ်မျိုးကို သိနေတဲ့ဉာဏ်သည် <b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ</b> ဖြစ်တယ်။</p> <p>နောက်တစ်ခုကတော့ <b>မဂ္ဂသစ္စာ</b>။ အားလုံး ခုပြောနေတဲ့ မဂ္ဂင်တရားကိုယ် ရှစ်ပါးပဲ။ ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်က ဝိပဿနာပိုင်းမှာလည်း အရှုခံအာရုံဖြစ်တဲ့ ဒုက္ခသစ္စာ၊ သမုဒယသစ္စာ တရားနှစ်ပါးကိုသာလျှင် အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တ လက္ခဏာရေးသုံးတန်တင်ပြီး ဝိပဿနာရှုအပ်သည် မဟုတ်ဘူး။ ရှုနေတဲ့ ဝိပဿနာဉာဏ်ကိုလည်းပဲ တစ်ဖန်ပြန်ပြီးတော့ ဝိပဿနာ ရှုရပါတယ်။ ရူပသတ္တက ဝိပဿနာရှုနည်းတွေမှာလည်း ဖော်ပြထားတယ်။ ဘင်္ဂဉာဏ်ပိုင်းမှာလည်း “ဉာတဉ္စ ဉာဏဉ္စ ဥဘောပိ ဝိပဿတိ” စသည်ဖြင့် ဉာတ ဉာဏ အမည်ရနေတဲ့ ရှုတတ်တဲ့ ဝိပဿနာဉာဏ်နဲ့ အရှုခံ ဒုက္ခသစ္စာ၊ သမုဒယသစ္စာတရားနှစ်မျိုးလုံးကို အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တလက္ခဏာရေးသုံးတန်တင်ပြီး ဝိပဿနာရှုဖို့ ညွှန်ကြားထားပါတယ်။</p> <p>ရှုနေတဲ့ ဝိပဿနာဉာဏ်ကို တစ်ဖန်ပြန် ရှုတဲ့အပိုင်းမှာ ဝိပဿနာဉာဏ်က ဝိပဿနာဉာဏ်တစ်ခုတည်း မဖြစ်ပါဘူး။ ဝိပဿနာဉာဏ်နဲ့ ယှဉ်တွဲပြီးတော့ သမ္မာဒိဋ္ဌိ, သမ္မာသင်္ကပ္ပ, သမ္မာဝါယမ, သမ္မာသတိ, သမ္မာသမာဓိ ခေါ်တဲ့ <b>လောကီမဂ္ဂင်ငါးပါး</b>က ပြိုင်တူ ဖြစ်နေကြပါတယ်။ သမ္မာဝါစာ, သမ္မာကမ္မန္တ, သမ္မာအာဇီဝခေါ်တဲ့ <b>သီလမဂ္ဂင်သုံးပါး</b>ကတော့ လောကီအခိုက်မှာ ကြိုတင်ပြီး ခုလိုဆောက်တည် ကျင့်သုံးရတဲ့သဘော ရှိတယ်။ ကြိုတင်ဆောက်တည် ကျင့်သုံးထားတဲ့ လောကီသီလမဂ္ဂင်သုံးပါးနှင့် ခုနက ပြောခဲ့တဲ့ မဂ္ဂင်ငါးပါး ပေါင်းလိုက်တော့ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး။ အဲဒီမဂ္ဂင်ရှစ်ပါးကိုလည်း ယောဂါဝစရပုဂ္ဂိုလ်က သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်ပညာဖြင့် ကိုယ်တိုင်မျက်မှောက် ထွင်းဖောက် သိမြင်အောင် ကြိုးစားရပါတယ်။ အဲဒီလို ကြိုးစားလိုက်လို့ ဝိပဿနာတွေကို အဆင့်ဆင့် ပွားများအားထုတ်လိုက်တဲ့အခါ ဝိပဿနာဉာဏ်တို့ရဲ့ အဆုံး၌ အရိယာမဂ်ဉာဏ် ပေါ်လာပြီ။ အဲဒီ အရိယာမဂ်ဉာဏ်က အသင်္ခတဓာတ် အငြိမ်းဓာတ် နိဗ္ဗာန်ကို လှမ်းပြီး အာရုံယူထားတယ်။ အာရုံယူနေတဲ့ ဒီအရိယာမဂ်ဉာဏ်နှင့် ယှဉ်တွဲပြီးတော့ <b>လောကုတ္တရာမဂ္ဂင်</b> တရားကိုယ် ရှစ်ပါးလည်း ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်ပါတယ်။</p> <p>အဲဒီအခါမှာ <b>လောကုတ္တရာမဂ္ဂင် (၈)ပါး</b>က <b>သမ္မာဒိဋ္ဌိ</b>က အသင်္ခတဓာတ် အငြိမ်းဓာတ် နိဗ္ဗာန်ကို ထွင်းဖောက်သိမြင်ခြင်းသဘော။ <b>သမ္မာသင်္ကပ္ပ</b>က အသင်္ခတဓာတ် အငြိမ်းဓာတ် နိဗ္ဗာန် အာရုံပေါ်သို့ စိတ်ကို ရှေးရှုတင်ပေးခြင်းသဘော။ <b>သမ္မာဝါယာမ</b>က အသင်္ခတဓာတ် အငြိမ်းဓာတ် နိဗ္ဗာန်တရားတော်မြတ်ကြီးကို ထိုးထွင်းသိအောင် ကြိုးစားအားထုတ်နေခြင်းသဘော။ <b>သမ္မာသတိ</b>က အသင်္ခတဓာတ် အငြိမ်းဓာတ် နိဗ္ဗာန်တရားတော်မြတ်ကြီးကို အမှတ်ရနေခြင်းသဘော။ <b>သမ္မာသမာဓိ</b>က အသင်္ခတဓာတ် အငြိမ်းဓာတ် နိဗ္ဗာန်တရားတော်မြတ်ကြီး၏ တစ်ခုတည်းသော အာရုံ၌ စိတ်ငြိမ်ဝပ်စွာ ကပ်ပြီး တည်နေခြင်းသဘော။ ပေါင်းလိုက်တော့ မဂ္ဂင် (၅)ပါး။ အဲဒီမဂ္ဂင်တရား (၅)ပါးထဲမှာ သမ္မာဒိဋ္ဌိခေါ်တဲ့ အရိယာမဂ်ဉာဏ်က သမ္မာဝါစာ မဖြစ်အောင်၊ သမ္မာကမ္မန္တ မဖြစ်အောင် တားမြစ်နှောင့်ယှက်တတ်တဲ့ ကိလေသာ အညစ်အကြေးတွေကို ပယ်ရှားပေးပါတယ်။</p> <p>ပယ်ရှားလိုက်ခြင်းကြောင့် ထိုသူတော်ကောင်းရဲ့ သန္တာန်မှာ သမ္မာဝါစာသဘော, သမ္မာကမ္မန္တသဘော, သမ္မာအာဇီဝသဘောတွေလည်း ရှေးရှုပြီး တည်နေပါတယ်။ ရှေးရှုတည်နေတဲ့ သီလမဂ္ဂင် (၃)ပါးနဲ့ ခုနက မဂ္ဂင် (၅)ပါး ပေါင်းလိုက်တော့ လောကုတ္တရာမဂ္ဂင်က (၈)ပါး ဖြစ်ပါတယ်နော်။ အဲဒီ လောကုတ္တရာမဂ္ဂင် (၈)ပါးကို ထိုးထွင်းသိနေတဲ့ဉာဏ်သည် သမ္မာဒိဋ္ဌိ။ အဲဒီ သမ္မာဒိဋ္ဌိကို ရအောင်ကြိုးစားရမှာနော်။ နောက်တစ်ခု သမ္မာသင်္ကပ္ပက သမ္မာဒိဋ္ဌိနဲ့ အမြဲတမ်းယှဉ်တွဲပြီး ဖြစ်ပါတယ်။ သမ္မာဒိဋ္ဌိက သစ္စာ (၄)ပါးကို ထိုးထွင်းသိခဲ့ရင်၊ သမ္မာသင်္ကပ္ပက သစ္စာလေးပါး အာရုံပေါ်သို့ စိတ်ကို ရှေ့ရှုတင်ပေးနေခြင်းသဘောဖြစ်တယ်။ သမ္မာဝါယာမက သစ္စာ (၄)ပါးအာရုံကို ထိုးထွင်းသိအောင် ကြိုးစား အားထုတ်နေခြင်းသဘော။ သမ္မာသတိက သစ္စာ (၄)ပါးအာရုံကို အမှတ်ရနေခြင်းသဘော။ သမ္မာသမာဓိက သစ္စာ (၄)ပါးအာရုံ၌ စိတ်ငြိမ်ဝပ်စွာ ကပ်ပြီးတည်နေခြင်းသဘောတဲ့။ ပေါင်းလိုက်တော့ မဂ္ဂင် (၅)ပါး။ အဲဒီ မဂ္ဂင် (၅)ပါးအပြင် ခုနက ကြိုတင်ဆောက်တည် ကျင့်သုံးထားတဲ့ သီလမဂ္ဂင် (၃)ပါး။ သမ္မာဝါစာ မဖြစ်အောင်၊ သမ္မာကမ္မန္တ မဖြစ်အောင်၊ သမ္မာအာဇီဝ မဖြစ်အောင် တားမြစ်နှောင့်ယှက်တတ်တဲ့ ကိလေသာကို ပယ်သောအားဖြင့် ရရှိလာတဲ့ သီလမဂ္ဂင် (၃)ပါး။ ပေါင်းလိုက်တော့ မဂ္ဂင်ဘယ်နှစ်ပါးလဲ? မဂ္ဂင် (၈)ပါး။ အဲဒီ မဂ္ဂင် (၈)ပါးကိုပဲ ခု ဘုရားရှင်က ဘယ်လိုဟောသလဲ?</p> <p><b>‘‘ဥဇုကော နာမ သော မဂ္ဂေါ။ အဘယာ နာမ သာ ဒိသာ။ ရထော အကူဇနာ နာမ ဓမ္မစက္ကေဟိ သံယုတော။’’</b></p> <p><b>ဥဇုကော နာမ</b>၊ ဖြောင့်မတ်သော လမ်းခရီး မည်သည်ကား။ <b>သော မဂ္ဂေါ</b>၊ ထိုမဂ္ဂင်ရှစ်ပါး လမ်းကောင်းလမ်းမြတ်ကြီးတည်း။ <b>သာ ဒိသာ</b>၊ ထိုရောက်ရာအရပ်ဒေသ မည်သည်ကား။ <b>အဘယာ နာမ</b>၊ ဘေးရန်ခပ်သိမ်း ငြိမ်းအေးရာအရပ် မည်တည်း။ <b>ရထော</b>၊ ထိုယာဉ်ရထား မည်သည်ကား။ <b>အကူဇနာ နာမ</b>၊ အသံမမြည် တိတ်ဆိတ်ငြိမ်သက်သော ယာဉ်ရထား မည်တည်း။ <b>ဓမ္မစက္ကေဟိ</b>၊ တရားတည်းဟူသော ဘီးတို့နှင့်။ <b>သံယုတော</b>၊ ယှဉ်စပ်အပ်၏။</p> <p>ဥဇုကော နာမ သော မဂ္ဂေါ = အဲဒီမဂ်က ဖြောင့်နေတဲ့မဂ် ဖြစ်တယ်။ ကွေ့ကောက်နေတဲ့ မဂ်မဟုတ်ဘူး။ ဘာဖြောင့်တာလဲ? နိဗ္ဗာန်ကို သွားဘို့ရာအတွက် ဖြောင့်မတ်နေတဲ့လမ်း ဖြစ်တယ်။ ဒီတော့ ဒကာကြီးတွေ, ဒကာမကြီးတွေက နိဗ္ဗာန်ကို လိုချင်တယ်ဆိုလို့ရှိရင် အဲဒီ ဖြောင့်တန်းတဲ့ လမ်းကိုပဲ လိုက်မလား, ကွေ့ကောက်နေတဲ့ လမ်းကိုပဲ လိုက်မလား? ဖြောင့်တန်းတဲ့ လမ်းကို လိုက်ဖို့လိုတယ်နော်။</p> <p>အဘယာ နာမ သာ ဒိသာ = နိဗ္ဗာန်ဆိုတဲ့ ထိုအရပ်ကြီးကတော့ ဘေးမရှိတဲ့ အရပ်ဒေသ ဖြစ်ပါတယ်ဆိုပြီးတော့ ဒီလို ဟောထားတယ်။ ဟောလိုက်တော့ ဒီမဂ္ဂင် (၈)ပါးကို အရှင်ဘုရား ဘယ်ပုံ ဘယ်ပန်း ဘယ်နည်းလမ်းအားဖြင့် ကျင့်ရမလဲလို့ ဒီလိုတော့ မေးစရာရှိတယ်။</p> <p>ဒကာကြီးတွေ – ဒီဋ္ဌာနက ဝိုင်အမ်ဘီအေ အသင်းဖြစ်လို့၊ ဗုဒ္ဓဘာသာ အသင်းတိုက် တစ်ခုလည်း ဖြစ်နေတော့ <b>ဝိသုဒ္ဓိ (၇)ပါး</b>ကတော့ သဘောပေါက်လိမ့်မယ် ထင်ပါတယ်နော်။ နံပါတ် (၁) ဝိသုဒ္ဓိက ဘာလဲ? <b>သီလဝိသုဒ္ဓိ</b>။ မဂ္ဂင် (၈)ပါးထဲမှာ သမ္မာဝါစာ, သမ္မာကမ္မန္တ, သမ္မာအာဇီဝ။ ဒီသီလမဂ္ဂင် (၃)ပါးကို ပထမ ဖြူစင်အောင် ဆောက်တည် ကျင့်သုံးပါ။ ပြီးလို့ရှိရင် ဘာလုပ်ရမလဲ? သမ္မာဝါယာမ, သမ္မာသတိ, သမ္မာသမာဓိခေါ်တဲ့ သမာဓိမဂ္ဂင် (၃)ပါးကို ဆက်လက်ကြိုးစားပါ။ ဘာကို သမ္မာသမာဓိ ခေါ်ဆိုသလဲ? ပထမဈာန်သမာဓိ, ဒုတိယဈာန်သမာဓိ, တတိယဈာန်သမာဓိ, စတုတ္ထဈာန်သမာဓိတွေကို သမ္မာသမာဓိ ခေါ်ဆိုပါတယ်ဆိုပြီးတော့ ဘုရားရှင်က နာမည်ကျော်ဖြစ်တဲ့ ဒီမဟာသတိပဋ္ဌာနသုတ္တန်မှာ အတိအကျ ရှင်းလင်းတင်ပြထားပါတယ်။</p> <p>ဒီရှင်းလင်းချက်ကတော့ ဘုန်းကြီးတို့ စာပေနယ်သုံး ဝေါဟာရအရ ပြောမယ်ဆိုရင်တော့ <b>“မဇ္ဈေဒီပကနည်း”</b> လို့ ခေါ်ပါတယ်။ မြွေတစ်ကောင်ကို ခါးလယ်ကနေ ကိုင်ပြီး မြှောက်ပြလိုက်ရင် ခါးသာမြင်သည်မဟုတ်၊ တစ်ကောင်လုံးကို မြင်သလို။ သမာဓိ (၃)မျိုးရှိတဲ့ အနက်က အလယ်ခေါင်ဖြစ်တဲ့ ရူပါဝစရသမာဓိကို ကိုင်ပြီး မြှောက်ပြလျှင် အစဖြစ်တဲ့ ကာမာဝစရသမာဓိ၊ အဆုံးဖြစ်တဲ့ အရူပါဝစရသမာဓိတွေကိုပါ သိမ်းကျုံးယူငင်ရတဲ့စနစ် ဖြစ်ပါတယ်။</p> <p>ဒါကြောင့် ဝိသုဒ္ဓိမဂ် အဋ္ဌကထာက စိတ္တဝိသုဒ္ဓိနာမ သဥပစာရ အဋ္ဌသမ္မာပတ္တိယော = ဥပစာရသမာဓိနှင့်တကွ သမာပတ် (၈)ပါးကိုပဲ <b>စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ</b>လို့ ခေါ်ဆိုပါတယ် ဆိုပြီးတော့ ရှင်းထားတယ်။ စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ ဆိုတာနဲ့ သမ္မာသမာဓိ ဆိုတာ အတူတူပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီတော့ ဒီသမာဓိစခန်းကို ထူထောင်ဖို့တော့ လိုလာပြီ။ အဲဒီ သမာဓိစခန်းကို ထူထောင်တဲ့အပိုင်းမှာ နည်းနည်းလေး သံသယကင်းအောင် ဘုန်းကြီးတော့ ထပ်ပြီး နည်းနည်း ရှင်းချင်ပါတယ်။</p> <p>ခေတ်ကတော့ များသောအားဖြင့် သမာဓိ ထူထောင်တဲ့ လုပ်ငန်းခွင်ကို နည်းနည်း ကဲ့ရဲ့ချင်ကြတယ်။ “သမထသည် သာသနာတွင်း တရားမဟုတ်ဘူး၊ သာသနာပတရား ဖြစ်တယ်။ ဝိပဿနာသာလျှင် သာသနာတွင်းတရား ဖြစ်တယ်” ဆိုပြီးတော့ ဒီလိုတော့ ဝေဖန်ကြပါတယ်နော်။ မဂ္ဂင် (၈)ပါး ကျင့်စဉ်တရားကို သာသနာတွင်းတရားအဖြစ် လက်ခံနိုင်ခဲ့မယ်ဆိုရင် မဂ္ဂင် (၈)ပါးရဲ့ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်နေတဲ့ သမ္မာသမာဓိကိုလည်း သာသနာတွင်းတရားလို့ လက်မခံသင့်ဘူးလား? လက်ခံသင့်ပါတယ်နော်။ ဒါ ဘုရားရှင်က ဥဇုကော နာမ သော မဂ္ဂေါ = နိဗ္ဗာန်သွားတဲ့ လမ်းဟာ ဖြောင့်နေတဲ့လမ်းက ဒီမဂ္ဂင် (၈)ပါးဆိုတဲ့ လမ်းပဲ ဖြစ်တယ်လို့ ဒီလို အတိအကျ ဟောနေတယ်နော်။</p> <p>ဒါပေမယ့် ပိုပြီးနားရှင်းအောင် ဘုန်းကြီး နောက်ထပ် သုတ္တန်လေးတစ်ခု ထပ်ပြောပါ့မယ်။ ခုနက ပြောခဲ့ပြီးပြီ။ သစ္စာ (၄)ပါးမြတ်တရားကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်ပညာဖြင့် ကိုယ်တိုင် မျက်မှောက် ထွင်းဖောက်မသိရင် သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲဒုက္ခ ကုန်ရာဖြစ်တဲ့ နိဗ္ဗာန်ကို ရမလား? မရဘူး။ ဒီလိုဆိုရင် သစ္စာ (၄)ပါးတရားကို သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်ပညာဖြင့် ကိုယ်တိုင်မျက်မှောက် ထွင်းဖောက် သိမြင်ဖို့အတွက် ဘာလုပ်ရမလဲ? ဒီအပိုင်းကို ဘုရားရှင်က သစ္စသံယုတ်မှာ <b>သမာဓိသုတ္တန်</b>ဆိုတဲ့ သုတ္တန်တစ်ခု ရှိပါတယ်။ ထိုသုတ္တန်မှာ ဘုရားရှင်က အတိအကျ ညွှန်ကြားထားတယ်။ ဘယ်လို ဟောထားတလဲ?</p> <h3>တတိယပိုင်း</h3> <p><b>‘‘သမာဓိံ ဘိက္ခဝေ ဘာေဝထ၊ သမာဟိေတာ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခူ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ။’’</b></p> <p><b>ဘိက္ခဝေ</b>၊ ချစ်သားရဟန်းတို့ ...။ <b>သမာဓိံ</b>၊ သမာဓိကို။ <b>ဘာဝေထ</b>၊ ပွားများကြပါကုန်လော့။ <b>ဘိက္ခဝေ</b>၊ ချစ်သားရဟန်းတို့ ...။ <b>သမာဟိတော</b>၊ တည်ကြည်သော သမာဓိရှိသော။ <b>ဘိက္ခူ</b>၊ ရဟန်းသည်။ <b>ယထာဘူတံ</b>၊ မဖောက်မပြန် ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ။ <b>ပဇာနာတိ</b>၊ ကွဲကွဲပြားပြား သိ၏၊</p> <p>ချစ်သားရဟန်းတို့။ သမာဓိကို ထူထောင်ကြစမ်းပါ။ သမာဓိ ရှိနေတဲ့ ရဟန်းတော်သည် ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ ကွဲကွဲပြားပြား သိပါတယ်တဲ့။ ဘာတွေကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ ကွဲကွဲပြားပြား သိသလဲ?</p> <p><b>‘‘ဣဒံ ဒုက္ခန္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ အယံ ဒုက္ခသမုဒယောတိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ အယံ ဒုက္ခနိရောဓောတိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ အယံ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီပဋိပဒါတိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ။’’</b></p> <p><b>ဣဒံ ဒုက္ခန္တိ</b>၊ ဤကား ဒုက္ခအရိယသစ္စာတရားတည်းဟူ၍။ <b>ယထာဘူတံ</b>၊ မဖောက်မပြန် ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ။ <b>ပဇာနာတိ</b>၊ ကွဲကွဲပြားပြား သိ၏။ <b>အယံ ဒုက္ခသမုဒယောတိ</b>၊ ဤကား ဒုက္ခဖြစ်ကြောင်း သမုဒယအရိယသစ္စာတရားတည်းဟူ၍။ <b>ယထာဘူတံ</b>၊ မဖောက်မပြန် ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ။ <b>ပဇာနာတိ</b>၊ ကွဲကွဲပြားပြား သိ၏။ <b>အယံ ဒုက္ခနိရောဓောတိ</b>၊ ဤကား ဒုက္ခချုပ်ရာ နိရောဓအရိယသစ္စာတရားတည်းဟူ၍။ <b>ယထာဘူတံ</b>၊ မဖောက်မပြန် ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ။ <b>ပဇာနာတိ</b>၊ ကွဲကွဲပြားပြား သိ၏။ <b>အယံ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီပဋိပဒါတိ</b>၊ ဤကား ဒုက္ခချုပ်ရာ နိရောဓနိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ကြောင်းကျင့်စဉ်ဖြစ်သည့် မဂ္ဂအရိယသစ္စာတရားတည်းဟူ၍။ <b>ယထာဘူတံ</b>၊ မဖောက်မပြန် ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ။ <b>ပဇာနာတိ</b>၊ ကွဲကွဲပြားပြား သိ၏၊</p> <p>ဤကား ဒုက္ခသစ္စာ။ ဤကား သမုဒယသစ္စာ။ ဤကား နိရောဓသစ္စာ။ ဤကား မဂ္ဂသစ္စာလို့ ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ ကွဲကွဲပြားပြား သိလာပါလိမ့်မယ်။ ဒီလိုဆိုရင် သစ္စာ (၄)ပါးကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိဖို့အတွက် သမာဓိကို ထူထောင်ဖို့ မလိုဘူးလား? လိုအပ်တယ်။ ဘာကြောင့်လဲ? အကြောင်းရှိတယ်။ ဒီသမာဓိနဲ့ ယှဉ်တွဲနေတဲ့ဉာဏ်က အစွမ်းထက်လျှင် ထက်သလို ဉာဏ်ကြောင့်ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ လင်းရောင်ခြည်တွေက အားကောင်းနေတယ်။ ထိုအလင်းရောင်ရဲ့ အကူအညီဖြင့် ရုပ်တွေ၊ နာမ်တွေကို ထိုးထွင်းသိအောင် စနစ်တကျ <b>ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်း</b>ကို ကျင့်ကြံ ကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်မယ် ဆိုရင် ဘုရားရှင် ဟောနေတဲ့ ရုပ်တွေ၊ နာမ်တွေကို စနစ်တကျ ထိုးထွင်းပြီး သိနိုင်ပါတယ်။ ခုဒီမှာ တရားနာနေတယ် အလင်းရောင် မရှိတော့ဘူး။ တစ်ယောက်နဲ့ တစ်ယောက် မြင်ဦးမလား? မမြင်ဘူး။ အလားတူပဲ။</p> <p>ရုပ်တွေ နာမ်တွေကို ရှုတဲ့အပိုင်းမှာ ဉာဏ်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ ဒီအလင်းရောင်က သိပ်ပြီး အရေးကြီးတယ်။ အလင်းရောင်က သိပ်အရေးကြီးတဲ့အတွက်ကြောင့် ဒီသမာဓိကို ထူထောင်ခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ သမာဓိကို ချစ်ခင်မြတ်နိုးလို့ ထူထောင်နေတာတော့ မဟုတ်ပါဘူးနော်။ သစ္စာ (၄)ရပ်တရားမြတ်ကို သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်ပညာဖြင့် ကိုယ်တိုင် မျက်မှောက်ထွင်းဖောက် သိချင်တဲ့အတွက်ကြောင့်သာလျှင် သမာဓိကို ထူထောင်ခြင်း ဖြစ်တယ်။ ဘုရားရှင်က သူဟောထားတဲ့ တရားတွေကို ဘယ်လိုအမိန့်ရှိလဲ?</p> <p><b>‘‘ကုလ္လူပမံ ဝေါ ဘိက္ခဝေ ဓမ္မံ ဒေသိတံ နိတ္ထရဏတ္ထာယ နော ဂဟဏတ္ထာယ။’’</b> (မ၊၁၊၁၈၈။)</p> <p><b>ဘိက္ခဝေ</b>၊ ချစ်သားရဟန်းတို့ ...။ <b>ဝေါ</b>၊ သင်ချစ်သားတို့အား။ <b>ဓမ္မံ</b>၊ ငါဘုရား ဟောကြားအပ်သော တရားတော်မြတ်ကို။ <b>ကုလ္လူပမံ</b>၊ ဖောင်နှင့်တူသည်ကို။ <b>ဒေသိတံ</b>၊ ငါဘုရားရှင်သည် ဟောကြားအပ်၏။ <b>နိတ္ထရဏတ္ထာယ</b>၊ နိဗ္ဗာန်ဆိုတဲ့ ဟိုမှာဘက်ကမ်းသို့ ကူးခတ်နိုင်ရေးအတွက်သာတည်း။ <b>နော ဂဟဏတ္ထာယ</b>၊ စွဲလမ်းဆုပ်ကိုင်ထားဖို့ရန်အတွက် မဟုတ်။</p> <p>ဖောင်ဥပမာရှိတဲ့ တရားတွေကိုသာလျှင် ငါဘုရားဟောတယ်။ နိဗ္ဗာန်ဆိုတဲ့ ဟိုမှာဘက်ကမ်းသို့ ကူးခတ်နိုင်ရေးအတွက် ဖောင်ဥပမာရှိတဲ့ တရားကို ငါဘုရားဟောတယ်။ စွဲလမ်းဆုပ်ကိုင် ထားဖို့ရန်အတွက် ငါဘုရားရှင်သည် ဒီတရားတွေကို ဟောနေတာ မဟုတ်ပါဘူးတဲ့။ နိဗ္ဗာန်ဆိုတဲ့ ထိုမှာဘက်ကမ်းရောက်ပြီ။ မဂ္ဂင် (၈)ပါးဆိုတဲ့ ဖောင်ကြီးတစ်ခုကို စီးပြီးတော့ ဟိုမှာဘက်ကမ်းရောက်တော့ ဟိုဘက်ကမ်း ရောက်သွားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်က ဒီဖောင်ကြီးကို ထမ်းပြီးတော့ ဟိုဘက်ကမ်းမှာ လှည့်လည်ဖို့ အကြောင်းရှိသေးလား? မရှိတော့ဘူးနော်။ ဟိုဘက်ကမ်း ရောက်ဖို့အတွက်သာလျှင် ဒီဖောင်ကို အသုံးပြုရတယ်။</p> <p><b>‘‘ဓမ္မာပိ ဝေါ ပဟာတဗ္ဗာ၊ ပဂေဝ အဓမ္မာ။’’</b> (မ၊၁၊၁၈၈။)</p> <p><b>ဝေါ</b>၊ သင်ချစ်သားတို့သည်။ <b>ဓမ္မာပိ</b>၊ ကုသိုလ်တရားတို့ကိုသော်လည်း။ <b>ပဟာတဗ္ဗာ</b>၊ စွန့်လွှတ်အပ်ကုန်၏။ <b>အဓမ္မာ</b>၊ အကုသိုလ်တရားတို့ကိုကား။ <b>ပဂေဝ</b>၊ ဆိုဖွယ်ရာတောင် မလိုဘဲ စွန့်လွှတ်အပ်ကုန်၏။</p> <p>ဓမ္မတွေကိုသော်လည်း တစ်နေ့ နိဗ္ဗာန်ဆိုတဲ့ ထိုမှာဘက်ကမ်း ရောက်သွားပြီဆိုရင် ဓမ္မတွေကိုသော်လည်း စွန့်လွှတ်ခဲ့ရမယ်လို့သာ ငါဘုရား ဟောတယ်။ စွဲလမ်းဆုပ်ကိုင်ထားရမယ်လို့ ငါဘုရား မဟောဘူး။ အဓမ္မတွေဆိုတာကတော့ ပြောနေဖွယ်ရာတောင် မလိုဘူးဆိုပြီးတော့ ဒီလို ဘုရားရှင်က ဟောထားပါတယ်နော်။</p> <p>ဒါကြောင့် ဘုန်းကြီးတို့ သမာဓိစခန်း တစ်ခုကိုတော့ နည်းနည်း ဒီည ပြောမယ်။ ကျကျနန သမထကမ္မဋ္ဌာန်းတွေ အားထုတ်ချင်တယ်ဆိုရင်တော့ ဆရာသမားနဲ့ပဲ ချဉ်းကပ်ပြီး အားထုတ်ပါ။ ခုတစ်ညထဲမှာတော့ စုံစုံစိစိပြောဖို့တော့ မလွယ်ဘူးနော်။ ဘုန်းကြီး <b>အာနာပါနကမ္မဋ္ဌာန်း</b>အကြောင်းပဲ အတိုချုပ်ပြီးတော့ ပြောမယ်။</p> <p>ဝင်လေ, ထွက်လေကို ဘယ်နေရာကနေ စောင့်ပြီးကြည့်မလဲလို့မေးတော့ နှာသီးဖျား သို့မဟုတ် အထက်နှုတ်ခမ်း၊ အဲဒီတစ်နေရာကနေ စောင့်ပြီးတော့ ဝင်လေ, ထွက်လေ အာရုံကို လှမ်းရှုပါ။ ရှုလိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ စိတ်က မငြိမ်သက်ဘူးထား။ မငြိမ်ဘူးဆိုရင်တော့ အဋ္ဌကထာများက အကြံပေးထားတဲ့အတိုင်း ရေတွက်ခြင်း ဂဏနာနည်းကို အကူညီယူပါ။ ဝင်လေထွက်လေ ထိမှုထင်ရှားတဲ့ အထက်နှုတ်ခမ်း (သို့မဟုတ်) နှာသီးဖျားကနေ စောင့်ပြီးတော့ ဝင်ရင် ဝင်လေလို့ မှတ်လိုက်ပါ။ ထွက်ရင်ထွက်လေလို့ မှတ်ပါ။ ပြီးတော့ တစ် လို့ရေတွက်ပါ။ ဝင်လေထွက်လေ တစ်၊ ဝင်လေထွက်လေ နှစ်၊ ဝင်လေထွက်လေ သုံး၊ လေး၊ ငါး၊ ခြောက်၊ ခုနစ်၊ ရှစ်လောက်အထိ ရေတွက်ကြည့်။ ငါးနဲ့ တစ်ဆယ် ကြား၊ ကြိုက်တဲ့နေရာ ရပ်နိုင်ပါတယ်နော်။ ငါးထက်လည်း မနည်းစေနဲ့။ တစ်ဆယ်ထက်လည်း မပိုစေနဲ့ ဆိုပြီးတော့ ဒီလို သတ်မှတ်ချက် ရှိတယ်။ ရှစ်အထိ ရေတွက်ထား။ တစ် ကနေ ရှစ် အထိ ငါ့စိတ် ဘယ်မှ မထွက်စေရလို့ စိတ်ကို ခပ်တင်းတင်းထားပြီး ရေတွက်ပြီးတော့၊ ဝင်လေထွက်လေအပေါ်မှာ စူးစိုက်ပြီး စိတ်ကို ငြိမ်အောင် ကပ်ထားပါ။ နောက်တစ်ခါလည်း တစ်က ရှစ်အထိ၊ နောက်တစ်ခါလည်း တစ်က ရှစ်အထိ ဒီလိုပဲ စိတ်ကို ငြိမ်နေအောင် ကပ်ထားကြည့်။ အဲဒီလို ကပ်ထားလိုက်တော့ ဇွဲကြီးကြီးနဲ့ ကြိုးစားအားထုတ်မယ်ဆိုရင်တော့ အချိန်အနည်းငယ်အတွင်းမှာ သို့မဟုတ် ရက်အနည်းငယ်အတွင်းမှာ စက္ကန့်ပိုင်း၊ မိနစ်ပိုင်းလောက်သာ စိတ်က ငြိမ်ပြီး ကပ်သွားတတ်ပါတယ်။</p> <p>အဲဒီလို ကပ်လာပြီဆိုရင် ဒီရေတွက်ခြင်း ဂဏနာနည်းကို အသုံးပြုပြီးတော့ ဆက်ပြီး ရှုကြည့်ပါ။ အဲဒီလို ရှုလိုက်တဲ့အချိန်အခါမှာ တဖြည်းဖြည်း သမာဓိက ရင့်ကျက်လာလို့ ရှိရင်တော့ တစ်ဆယ်မိနစ်၊ တစ်ဆယ့်ငါးမိနစ်၊ နာရီဝက်၊ တစ်နာရီစသည်ဖြင့် ဘာဝနာစိတ်ကို ငြိမ်ဝပ်စွာကပ်ပြီး တည်နေအောင် ထားနိုင်ပါလိမ့်မယ်။ တစ်နာရီလောက် ဆက်တိုက်ငြိမ်လာပြီ။ ထိုင်တိုင်း၊ ထိုင်တိုင်းဆိုသလို ငြိမ်လာပြီဆိုလို့ရှိရင်တော့ နှစ်ရက်၊ သုံးရက်လောက်ကြတဲ့ အချိန်အခါမှာ ရေတွက်တဲ့နည်းကို လွှတ်လိုက်။</p> <p>ရေတွက်တဲ့နည်းကို လွှတ်ပြီးတော့၊ အဲဒီဝင်လေထွက်လေလေးကို အစအဆုံးတောက်လျှောက်သိအောင် ကြိုးစားနေရတယ်။ ဘယ်နေရာမှာ စသလဲ? ဘယ်နေရာမှာ ဆုံးသလဲလို့ မေးရင်တော့ မိမိက ဥပမာ - အထက်နှုတ်ခမ်းကနေ စောင့်ပြီးရှုရင်၊ ထိုအထက်နှုတ်ခမ်းမှာပဲ စဝင်တဲ့ အချိန်အခါကနေ ဆုံးသွားတဲ့အထိ၊ စထွက်တဲ့ အချိန်အခါကနေ ဆုံးသွားတဲ့အထိ တောက်လျှောက်သိအောင် တစ်နေရာကပဲ စောင့်ပြီးရှုပါ။ အဲဒီလို ရှုတဲ့အပိုင်းမှာ တစ်ခါတလေ အသက်ရှုက နှေးချင်နှေးတတ်တယ်။ နှေးတာကို ရှည်တယ်လို့ ခေါ်တယ်။ တစ်ခါတလေ အသက်ရှုက မြန်ချင်မြန်တတ်တယ်။ မြန်တာကို တိုတယ်လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ရှည်လည်း အစအဆုံးတောက်လျှောက်သိ။ တိုလည်း အစအဆုံး တောက်လျှောက်သိအောင် ဆက်ပြီးရှုပါ။</p> <p>အဲဒီ ရှုကွက်တွေနဲ့ ပတ်သက်လို့တော့ ဘုရားရှင်က မဟာသတိပဋ္ဌာနသုတ္တန်မှာပဲ –</p> <p><b>‘‘ဒီဃံ ဝါ အဿသန္တော ‘‘ဒီဃံ အဿသာမီ’’တိ ပဇာနာတိ၊ ဒီဃံ ဝါ ပဿသန္တော ‘‘ဒီဃံ ပဿသာမီ’’တိ ပဇာနာတိ၊ ရဿံ ဝါ အဿသန္တော ‘‘ရဿံ အဿသာမီ’’တိ ပဇာနာတိ၊ ရဿံ ဝါ ပဿသန္တော ‘‘ရဿံ ပဿသာမီ’’တိ ပဇာနာတိ၊ ‘‘သဗ္ဗကာယပဋိသံဝေဒီ အဿသိဿာမီ’’တိ သိက္ခတိ၊ ‘‘သဗ္ဗကာယပဋိသံဝေဒီ ပဿသိဿာမီ’’တိ သိက္ခတိ။’’</b></p> <p><b>ဒီဃံ ဝါ</b>၊ ရှည်ရှည်သော်လည်းကောင်း။ <b>အဿသန္တော</b>၊ ဝင်သက်ကို သက်ပြင်းချသော်။ <b>ဒီဃံ အဿသာမီတိ</b>၊ ရှည်ရှည် ဝင်သက်ကို သက်ပြင်းချ၏ဟူ၍။ <b>ပဇာနာတိ</b>၊ ကွဲကွဲပြားပြား သိ၏။ <b>ဒီဃံ ဝါ</b>၊ ရှည်ရှည်သော်လည်းကောင်း။ <b>ပဿသန္တော</b>၊ ထွက်သက်ကို သက်ပြင်းချသော်။ <b>ဒီဃံ ပဿသာမီတိ</b>၊ ရှည်ရှည် ထွက်သက်ကို သက်ပြင်းချ၏ဟူ၍။ <b>ပဇာနာတိ</b>၊ ကွဲကွဲပြားပြား သိ၏။ <b>ရဿံ ဝါ</b>၊ တိုတိုသော်လည်းကောင်း။ <b>အဿသန္တော</b>၊ ဝင်သက်ကို သက်ပြင်းချသော်။ <b>ရဿံ အဿသာမီတိ</b>၊ တိုတို ဝင်သက်ကို သက်ပြင်းချ၏ဟူ၍။ <b>ပဇာနာတိ</b>၊ ကွဲကွဲပြားပြား သိ၏။ <b>ရဿံ ဝါ</b>၊ တိုတိုသော်လည်းကောင်း။ <b>ပဿသန္တော</b>၊ ထွက်သက်ကို သက်ပြင်းချသော်။ <b>ရဿံ ပဿသာမီတိ</b>၊ တိုတို ထွက်သက်ကို သက်ပြင်းချ၏ဟူ၍။ <b>ပဇာနာတိ</b>၊ ကွဲကွဲပြားပြား သိ၏။ <b>သဗ္ဗကာယပဋိသံဝေဒီ</b>၊ ခပ်သိမ်းသော ဝင်သက် ထွက်သက် အပေါင်းကို အစ အလယ် အဆုံး အလုံးစုံ ထင်ရှားစွာ သိလျက်။ <b>အဿသိဿာမီတိ</b>၊ ဝင်သက်ကို သက်ပြင်းချအံ့ဟူ၍။ <b>သိက္ခတိ</b>၊ ကျင့်၏။ <b>သဗ္ဗကာယပဋိသံဝေဒီ</b>၊ ခပ်သိမ်းသော ဝင်သက် ထွက်သက် အပေါင်းကို အစ အလယ် အဆုံး အလုံးစုံ ထင်ရှားစွာ သိလျက်။ <b>ပဿသိဿာမီတိ</b>၊ ထွက်သက်ကို သက်ပြင်းချအံ့ဟူ၍။ <b>သိက္ခတိ</b>၊ ကျင့်၏။</p> <p>စသည်ဖြင့် ဒီလိုဟောထားတယ်။ ရှည်ရင်လည်း ဝင်လေ ထွက်လေလေးကို အစအဆုံး တောက်လျှောက်သိအောင် ရှုပါ။ တိုရင်လည်း ဝင်လေထွက်လေလေးကို အစအလယ်အဆုံး အကုန်လုံး ထင်ထင်ရှားရှား သိအောင် ရှုနေပါ။ အဲဒီလို ရှုလိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ ဒါက ရှည်တယ်၊ ဒါက တိုတယ်၊ ဒါက အစ၊ ဒါက အလယ်၊ ဒါက အဆုံး အဲဒီလို လိုက်မမှတ်နဲ့။ မှတ်ချင်ရင် ဝင်လေထွက်လေ အဲဒီလောက်ပဲ မှတ်နေပါတဲ့။</p> <p>အဲဒီလို ရှုလိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ တဖြည်းဖြည်း သမာဓိက ရင့်ကျက်လာလို့ ဘာဝနာစိတ်ကလည်း နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်းနဲ့ ဝင်လေထွက်လေမှာ ငြိမ်ပြီးတည်နေပြီဆိုရင် များသောအားဖြင့် ဒီခေါင်းတွေ, ခြေတွေ, လက်တွေ, ကိုယ်တွေ ပျောက်ပြီးတော့ ဝင်လေထွက်လေနဲ့ အသိစိတ်ကလေး နှစ်ခုပဲ ကျန်နေတယ်။ အဲဒီ လေလေးမှာပဲ စိတ်ကလေးက ငြိမ်ပြီး ကပ်နေတယ်။ အဲဒီသမာဓိကို နှစ်နာရီ, သုံးနာရီ စသည်ဖြင့် ရအောင် ဆက်လက်ပြီး ထူထောင်နိုင်ခဲ့ရင် နှစ်ရက်, သုံးရက် အတွင်းလောက်မှာပဲ ဒီဝင်လေထွက်လေလေးက မီးခိုးရောင်အသွင် ပြောင်းသွားတတ်တယ်။ ဘာဖြစ်လို့ မီးခိုးရောင် အသွင်ပြောင်းသွားရသလဲဆိုတဲ့အကြောင်း ဘုန်းကြီး နည်းနည်းလေး ထပ်ပြောပါ့မယ်။</p> <p>ဘုန်းကြီးတို့ ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်းကို စနစ်တကျ ရှုနိုင်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်က ဝင်လေထွက်လေမှာ တည်ရှိနေတဲ့ ဓာတ်လေးပါးကို သိမ်းဆည်းလိုက်ရင် ဝင်လေထွက်လေဆိုတာက <b>ရုပ်ကလာပ်</b>အမှုန်ကလေးတွေ အပေါင်းအစုပဲဆိုတာ သဘောပေါက်သွားတယ်။ အဲဒီ ရုပ်ကလာပ် တစ်ခု တစ်ခုကို ဓာတ်ခွဲလိုက်ရင် ပထဝီ, အာပေါ, တေဇော, ဝါယော, အဆင်း, အနံ့, အရသာ, ဩဇာဆိုပြီးတော့ သဘောတရား (၈)ခု။ အသက်ရှုတဲ့ အသံလေးတစ်ခုပါ ထပ်ပေါင်းလိုက်တော့ (၉)ခု။ အဲဒီသဘောတရား (၉)ခု ရှိတယ်။ အဲဒီသဘောတရား (၉)ခုထဲမှာ ဝဏ္ဏခေါ်တဲ့ အရောင်အဆင်းလည်း ပါနေပါတယ်။ အဲဒီအရောင်အဆင်းက နဂိုတည်းက ရှိပြီးသားပါ။</p> <p>ဒါပေမယ့် မိမိမှာ သမာဓိ မရှိလို့ ဒီအရောင်အဆင်းကို မိမိက မတွေ့ဘူး။ သမာဓိ ခုလိုရှိလာပြီဆိုလို့ရှိရင် ဒီအရောင်လေးကို သွားတွေ့တယ်။ အဲဒီ ကလာပ်တွေကလည်း ဘယ်လောက်များလဲလို့ မေးတော့ မရေတွက်နိုင်အောင် များတယ်။ နောက်တစ်ခု အဲဒီရုပ်ကလာပ်ထဲမှာ တေဇောဓာတ်ပါတယ်။ အဲဒီ တေဇောဓာတ်ကို ဥတုလို့ ခေါ်ပါတယ်။ ဒီနေ့ ရာသီဥတု ပူတယ်။ ဒီနေ့ ရာသီဥတု အေးတယ်။ ပူတာ, အေးတာကို တေဇောလို့လည်း ပြောတယ်၊ ဥတုလို့လည်း ခေါ်တယ်။ အဲဒီဥတုခေါ်တဲ့ တေဇောဓာတ်ကလည်း နောက်ထပ် ရုပ်ကလာပ်အသစ်အသစ်တွေကို ထပ်ပြီး ဖြစ်စေပြန်တယ်။ အဲဒီ ရုပ်ကလာပ်တွေ ဓာတ်ခွဲလိုက်ရင်လည်း သဘောတရား (၈)ခု။ (၈)ခုထဲမှာလည်း ဝဏ္ဏဓာတ် ရူပါရုံလေး ပါတယ်။ အဲဒီ ရူပါရုံအရောင်လေး ရှိတယ်။ အဲဒီစိတ်ကြောင့်ဖြစ်တဲ့ ရုပ်ကလာပ်တွေမှာ ပါနေတဲ့ ရူပါရုံအရောင်၊ ဥတုခေါ်တဲ့ တေဇောဓာတ်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သွားတဲ့ ရုပ်ကလာပ်တွေမှာ ပါနေတဲ့ ရူပါရုံအရောင်၊ အဲဒီအရောင် နှစ်ခုပေါင်းစပ်လိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ အဲဒီအရောင်တွေကို သမာဓိရှိတာနဲ့ သွားပြီး စတွေ့ခြင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်နော်။</p> <p>အဲဒီတော့ ခေါင်ဆုံးမှာ <b>သမာဓိ</b>က သိပ်မရင့်ကျက်သေးတော့ မီးခိုးရောင်ကဲ့သို့သော အရောင်လေးကို သွားတွေ့တယ်။ အဲဒီလို တွေ့လိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ ယောဂီဘက်က နည်းနည်းလေး သေချာအောင် ရှုဖို့ အချက်တစ်ခုတော့ ရှိတယ်။ ဝင်လေထွက်လေနဲ့ မီးခိုးရောင်လို အရောင်အဆင်းလေးနဲ့ ထပ်တူထပ်မျှ ဖြစ်နေသလား၊ တူနေသလား၊ တခြားစီလား? ဒါကို ကွဲကွဲပြားပြား သိအောင် ရှုရတယ်။ ဝင်လေထွက်လေသည်ပင် ခုနက မီးခိုးရောင်ကဲ့သို့ အရောင်လေး ဖြစ်နေတယ်။ မီးခိုးရောင်ပင် ဝင်လေထွက်လေ ဖြစ်နေတယ်။ တသားတည်း ဖြစ်နေပြီ ဆိုရင်တော့ ဒါကို နိမိတ်လို့ ခေါ်ပါတယ်။ အဲဒီနိမိတ်ကို <b>ပရိကမ္မနိမိတ်</b>လို့ ခေါ်တယ်။ နိမိတ်ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပါယ်က “အကြောင်း” လို့ အဓိပ္ပါယ် ရှိပါတယ်။ ဘာအကြောင်းလဲ? “သမာဓိဖြစ်ကြောင်းတရား”။ သမာဓိကြောင့် သူက ဖြစ်လာတာလည်း မှန်တယ်။ သူ့ကို အာရုံယူပြီးတော့ သမာဓိကို ဆက်လက်ထူထောင်ရင် သမာဓိက အဆင့်မြင့်သွားတာလည်း မှန်တယ်။ ဒါကြောင့် သမာဓိဖြစ်ကြောင်းတရားလို့ ဆိုလိုပါတယ်။</p> <p>အဲဒီ နိမိတ်ပေါ်မှာ စိတ်က နိမိတ်နဲ့ ဝင်လေထွက်လေနဲ့ ရောသွားပြီဆိုရင် နိမိတ်ပေါ်မှာ စိတ်က ကပ်ပြီး သွားတတ်တယ်။ အဲဒီလို ကပ်တဲ့ အပိုင်းလေးတွေမှာ မကပ်ခင်မှာ တစ်ခါတစ်ရံ ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ သန္တာန်မှာ ဝင်လေထွက်လေက သိပ်ပြီး သိမ်မွေ့သွားတယ်။ သိမ်မွေ့သွားလို့ရှိရင် ယောဂီက အဲဒီလေလေးက မထင်ရှားတဲ့အတွက် ထင်ရှားအောင်ဆိုပြီးတော့ အသက်ပြင်းပြင်း မရှုပါနဲ့။ ရှုလိုက်လို့ရှိရင်လည်း သမာဓိက ပြန်လျောကျသွားတတ်တယ်။ သိမ်မွေ့နေတဲ့လေမှာ ဘာဝနာစိတ်ကို ငြိမ်ဝပ်စွာ ကပ်ပြီး တည်အောင်သာ ကြိုးစား။ သိမ်မွေ့နေတဲ့ လေလေးကို အစအဆုံးတောက်လျှောက် သိအောင်သာ ကြိုးစားပါ။ အဲဒီ ကြိုးစားတဲ့အပိုင်းကတော့ စတုက္ကအဆင့်အနေနဲ့ ဘုရားရှင် ဟောကြားတဲ့ <b>ပဿမ္ဘယ</b>ပိုင်း ဖြစ်ပါတယ်။</p> <p>‘‘<b>ပဿမ္ဘယံ ကာယသင်္ခါရံ အဿသိဿာမီ’’တိ သိက္ခတိ၊ ‘‘ပဿမ္ဘယံ ကာယသင်္ခါရံ ပဿသိဿာမီ’’တိ သိက္ခတိ။</b></p> <p>ဒီအပိုင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဝင်လေထွက်လေလေးကို သိမ်မွေ့လာပြီး၊ ငြိမ်အောင် ငြိမ်းအောင် ကျင့်ရမယ်။ ငြိမ်းတာက ဟို စတုတ္ထဈာန်ရောက်မှ ငြိမ်းမှာနော်။ သိပ်သိမ်မွေ့သွားပြီ။ အဲဒီ သိမ်မွေ့တဲ့ လေလေးကို အစအဆုံး ရှုရာကနေ ခုလိုမီးခိုးရောင်ကဲ့သို့သော နိမိတ်ကလေး ပေါ်လာပြီ ဆိုရင် နိမိတ်နဲ့ ဝင်လေထွက်လေလေး တစ်သားတည်း ဖြစ်ပြီဆိုရင် နိမိတ်ပေါ်မှာ စိတ်က ကပ်သွားတတ်တယ်။ အဲဒီအချိန်အခါမှာ ဝင်လေထွက်လေကို ပြန်မကြည့်တော့ဘဲနဲ့ နိမိတ်အပေါ်မှာပဲ စိတ်ကို ငြိမ်ဝပ်စွာ ကပ်ပြီးတည်နေအောင် ကြိုးစားပါ။ အဲဒီလို ကြိုးစားလိုက်လို့ သမာဓိက ရင့်ကျက်လာပြီဆိုရင် သမာဓိက တိုးတက်လာပြီဆိုရင် မီးခိုးရောင် ကဲ့သို့သော နိမိတ်ကနေပြီးတော့ ဝါဂွမ်းစိုင်ကဲ့သို့ ဖြူနေတဲ့နိမိတ်ကို ပြောင်းသွားတယ်။ ဝါဂွမ်းစိုင်ကဲ့သို့ ဖြူနေတဲ့ နိမိတ်ကိုတော့ <b>ဥဂ္ဂဟနိမိတ်</b>လို့ ခေါ်ပါတယ်။ အဲဒီ ဥဂ္ဂဟနိမိတ်ကို ဘာဝနာစိတ်က ငြိမ်ဝပ်စွာကပ်ပြီး တည်နေအောင် သမာဓိကို ဆက်လက်ပြီး ထူထောင်လိုက်လို့ သမာဓိကလည်း တိုးတက်လာပြီဆိုရင် ဒီဝါဂွမ်းစိုင်လို ဖြူနေတဲ့ နိမိတ်သည် သောက်ရှူးကြယ်၊ သောကြာကြယ်ကဲ့သို့ ကြည်လင်တောက်ပတဲ့ နိမိတ်အသွင်ကို ပြောင်းသွားတယ်။ သောက်ရှူးကြယ်၊ သောကြာကြယ်ကဲ့သို့ ကြည်လင်တောက်ပနေတဲ့ နိမိတ်ကိုတော့ <b>ပဋိဘာဂနိမိတ်</b>လို့ ခေါ်ပါတယ်။</p> <p>ထိုပဋိဘာဂနိမိတ်ကို အာရုံယူပြီးတော့ သမာဓိကို ဆက်လက် ထူထောင်နိုင်ခဲ့မယ်ဆိုရင် <b>ဥပစာရသမာဓိ</b>။ <b>အပ္ပနာသမာဓိ</b> ခေါ်တဲ့ ဈာန်သမာဓိတွေကို ထိုအချိန်အခါမှာ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ပါတယ်နော်။ ဒီကြည်လင်တောက်ပနေတဲ့ နိမိတ်ကို စူးစူးစိုက်စိုက်နဲ့ စိတ်ကို ငြိမ်ဝပ်စွာကပ်ပြီး တည်နေအောင် ရှုလိုက်ခဲ့ရင် တစ်ချိန် သမာဓိက ရင့်ကျက်လာလို့ ဣန္ဒြေကလည်း ညီမျှလာပြီဆိုရင်တော့ အဲဒီကြည်လင်တောက်ပနေတဲ့ နိမိတ်ထဲမှာ ဘာဝနာစိတ်က နစ်မြုပ်ပြီးသွားတယ်။ နစ်မြုပ်ပြီး ငြိမ်ဝပ်စွာ ကပ်ပြီးတည်နေပြီ။ မရွှေ့တော့ဘူး။ ချမ်းချမ်းသာသာဖြင့် ထိုနိမိတ်ကလေးရဲ့ အာရုံရဲ့အရသာကို ခံစားပြီး ဒီနိမိတ်ကလေးကိုပဲ သိနေတော့တယ်တဲ့။</p> <p>ဒီလိုအဆင့်ကို ရည်ရွယ်ပြီးတော့ ကျေးဇူးတော်ရှင် ဖြစ်တော်မူတဲ့ <b>လယ်တီဆရာတော်ဘုရား</b>က ဘယ်လို ဆုံးမထားလဲ? “စိုက်စိုက်စူးစူး အထူးမြဲမြံ ရှုအားသန်၊ ဈာန်ဟုခေါ်သတတ်။” ဒီလို တိုတိုလေးနဲ့ ဆုံးမထားတယ်။ အာရုံတစ်ခုကို စူးစူးစိုက်စိုက်နဲ့ ရှုပွားသုံးသပ်နေတဲ့အတွက် ဒီရှုပွားသုံးသပ်တတ်တဲ့ ဝိတက်၊ ဝိစာရ၊ ပီတိ၊ သုခ၊ ဧကဂ္ဂတာ ခေါ်တဲ့ ဒီ<b>ဈာန်အင်္ဂါ ငါးပါး</b>ကို ဈာန်လို့ခေါ်တယ်ဆိုပြီး ဒီလို ရှင်းထားတယ်။</p> <p>အဲဒီတော့ မြေလျှိုးမိုးပျံနေတာကို ဈာန်လို့ခေါ်တာမဟုတ်ဘူးနော်။ မြေလျှိုးမိုးပျံတယ်ဆိုတာက ကသိုဏ်း တစ်ဆယ်ပါး၊ သမာပတ် ရှစ်ပါးတို့ကို တစ်ဆယ့်လေးမျိုးသော အခြင်းအရာအားဖြင့် ကြိတ်ချေနိုင်တဲ့ သူတော်ကောင်းတို့က <b>အဘိညာဏ်</b>ကို တစ်ဆင့်တက်ပြီး လေ့ကျင့်ရပါတယ်။ အဲဒီလို လေ့ကျင့်တဲ့ အချိန်အခါကျမှ မြေလျှိုးမိုးပျံခြင်း ဆိုတာတွေက ဖြစ်နိုင်တဲ့ သဘာဝဖြစ်ပါတယ်နော်။ အဘိညာဏ်လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ခု ဒီမှာပြောနေတာကတော့ ဈာန်ပိုင်းဖြစ်တယ်။ အဲဒီ ဈာန်သမာဓိကို ခိုင်ခံ့အောင်တော့ ထူထောင်ရတယ်။ တစ်နာရီ၊ နှစ်နာရီ၊ သုံးနာရီ စသည်ဖြင့် ဒီသမာဓိကို ထိုင်တိုင်းရအောင် လေ့ကျင့်ရတယ်။ အဲဒီလို အောင်မြင်မှု ရရှိပြီဆိုရင် ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည် မိမိ ရရှိထားတဲ့ ဒီဈာန်သည် ပထမဈာန်သမာဓိ ဟုတ်သလား၊ မဟုတ်ဘူးလား? သိချင်တယ်ဆိုရင် <b>ဝသီဘော် ငါးတန်</b> နိုင်နင်းအောင် ထပ်ပြီး လေ့ကျင့်ရတယ်။</p> <p>ဝသီဘော် ငါးတန် နိုင်နင်းအောင် လေ့ကျင့်လိုတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်က နံပါတ်တစ် ဒီပထမဈာန် ဈာန်အင်္ဂါ ငါးပါးကို စနစ်တကျ သိမ်းဆည်းတတ်ဖို့ လိုတယ်။ ဈာန်အင်္ဂါတွေကို သိမ်းဆည်းလိုတဲ့ ယောဂီက ဒီကြည်လင်တောက်ပနေတဲ့ အာနာပါနပဋိဘာဂနိမိတ်ကို အာရုံယူပြီးတော့ သမာဓိကို ပြန်ထူထောင်ပါ။ ဒီကြည်လင်တောက်ပတဲ့ နိမိတ်ထဲမှာ ဘာဝနာစိတ်က တစ်နာရီလောက် နစ်မြုပ်ပြီးတော့ ငြိမ်ဝပ်စွာကပ်ပြီး တည်နေပြီဆိုရင် ထိုဈာန်သမာဓိမှ ထပြီး၊ ထလျှင် ထခြင်း၊ ချက်ချင်းနှလုံးအိမ်ရှိရာ အတွင်းဘက်သို့ အာရုံယူပြီးတော့ လှမ်းကြည့်လိုက်ပါ။ ကြည့်လိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ နှလုံးအိမ်အတွင်းမှာ ဖန်သား မှန်သားကဲ့သို့ ကြည်လင်တောက်ပနေတဲ့ <b>ဘဝင်မနောအကြည်ဓာတ်</b>ကို သွားတွေ့ပါတယ်။</p> <p>ဒီအချက်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး သံသယကင်းအောင် ပရိသတ်တွေ ဘုန်းကြီးဘက်က ရှင်းပေးဖို့တော့ တာဝန်ရှိလိမ့်မယ် ထင်ပါတယ်နော်။ ဘုန်းကြီးတို့ အင်္ဂုတ္ထိုရ်ပါဠိတော် အစ္ဆရာသံဃာတဝဂ်မှာ ဘုရားရှင်က –</p> <p><b>‘‘ပဘာဿရမိဒံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စိတ္တံ’’</b></p> <p><b>ပဘာဿရမိဒံ</b>၊ ပြိုးပြိုးပြက် တလက်လက် တောက်ပသော ဤဘဝင်စိတ်သည်။ <b>ဝိဇ္ဇတိ</b>၊ ထင်ရှားရှိ၏။ <b>ဘိက္ခဝေ</b>၊ ရဟန်းတို့... ဟု ဒီလို ဟောထားပါတယ်။ ဒီတော့ စိတ်က ဘာစိတ်လဲဆိုတော့ အဋ္ဌကထာက ဘဝင်စိတ်ဖြစ်ကြောင်းကို အတိအကျ ဖွင့်ဆိုထားတယ်။ ဖွင့်ဆိုပြီးတဲ့ အချိန်အခါမှာ အဋ္ဌကထာက စိတ်ဝင်စားဖွယ် မေးခွန်းလေးတွေနဲ့ ဒီနေရာမှာ ရှင်းလင်းတင်ပြထားပါတယ်။ ဘုရားရှင်က ခုလို ပဘာဿရ = ပြိုးပြိုးပြက် တလက်လက် တောက်ပနေတဲ့ စိတ်ဆိုပြီး ဟောလိုက်တဲ့အတွက် စိတ်မှာ ပြိုးပြိုးပြက် တလက်လက် တောက်ပနေတဲ့ အရောင်အလင်းရှိသလားဆိုပြီးတော့ ဒီလို မေးခွန်းထုတ်ထားတယ်။ မေးခွန်းထုတ်ပြီးတော့ သူကိုယ်တိုင်ပဲ ပြန်ဖြေထားပါတယ်။ မရှိပါဘူးဆိုပြီး ပြန်ဖြေထားတယ်။ မရှိဘဲနဲ့ ဘုရားရှင်က ဘာကြောင့် ဒီလိုဟောရသလဲ? အကြောင်းရှိပါတယ်နော်။</p> <p>အဲဒီ အကြောင်းလေးကို ပုံပေါ်အောင် ခု ဒကာကြီးတွေ ဒကာမကြီးတွေ၊ ဘုန်းကြီးကို လှမ်းကြည့်လိုက်ပါ။ မြင်သလား၊ မမြင်ဘူးလား? (မြင်ပါတယ်ဘုရား။) မြင်တယ်၊ ဘာနဲ့ မြင်သလဲ? မျက်စိနဲ့ မြင်တယ်။ တကယ်တော့ မျက်စိက မမြင်ဘူး။ မျက်စိကမမြင်တော့ ဘာကမြင်သလဲ လို့မေးရင်တော့ မျက်စိအကြည်ဓာတ်ကို မှီပြီးဖြစ်သွားတဲ့ <b>စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်</b>ကသာ မြင်တာပဲ။ ဒါက တိတိကျကျ။ သို့သော် လောကမှာ မျက်စိက မြင်တယ်လို့ပဲ သုံးနေတော့ ဒီအသုံးအနှုန်းအတိုင်း လိုက်ပြီးသုံးတာ မုသားမဖြစ်ဘူး။ အဲဒီပုံစံတူပဲ။ ဒါတင်စားပြီး သုံးတယ်လို့ ခေါ်ပါတယ်နော်။ အဲဒီပုံစံလိုပဲ။ ခု ဒီဘဝင်မနောအကြည်ဆိုပြီး ဘုရားရှင်ကလည်း တင်စားပြီး ဟောသွားတယ်။</p> <p>ဒီဘဝင်မနောအကြည်ဆိုတာက ဘယ်လိုလဲလို့မေးရင်တော့ ဘုန်းကြီးတို့ နှလုံးအိမ်အတွင်းမှာ တည်ရှိတဲ့ ဟဒယဝတ္ထုရုပ်ကို မှီတွယ်ပြီး ဖြစ်ပေါ်သွားတဲ့ စိတ်တိုင်းစိတ်တိုင်းသည် စိတ္တဇရုပ်ကလာပ်ကို ဖြစ်စေနိုင်တဲ့ စွမ်းအားရှိတယ်။ စိတ်တစ်ခု၊ တစ်ခုသည် စိတ္တဇရုပ်ကလာပ်ပေါင်း များစွာကို ဖြစ်စေနိုင်တဲ့စွမ်းအား ရှိတယ်။ မျက်စိတစ်မှိတ် လျှပ်တစ်ပြက်လို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ အချိန်ကာလအတွင်းမှာ စိတ်တွေကလည်း အကြိမ်ကုဋေ သိန်းနဲ့ချီပြီး ဖြစ်နိုင်တဲ့အတွက် မျက်စိတစ်မှိတ် လျှပ်တစ်ပြက်လို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ အချိန်ကာလအတွင်းမှာ စိတ္တဇရုပ်ကလာပ်ပေါင်းက မရေမတွက်နိုင်အောင် များပါတယ်။ အဲဒီ ရုပ်ကလာပ်တွေကို ဓာတ်ခွဲလိုက်ရင် ရုပ်ကလာပ်တစ်ခု တစ်ခုမှာ ပထဝီ၊ အာပေါ၊ တေဇော၊ ဝါယော၊ အဆင်း၊ အနံ့၊ အရသာ၊ ဩဇာဆိုပြီး သဘောတရား ရှစ်ခုစီပဲ ရှိပါတယ်။ အဲဒီ သဘောတရား ရှစ်ခုမှာ ဝဏ္ဏဓာတ် (ရူပါရုံ) ပါတယ်။ အဲဒီ ရူပါရုံလေးက တောက်ပတယ်။ ရုပ်ကလာပ်တစ်ခုမှာရှိတဲ့ ရူပါရုံနဲ့ အခြား ရုပ်ကလာပ်မှာရှိတဲ့ ရူပါရုံ။ အဲဒီ ရူပါရုံတွေ အများကြီး ပေါင်းစုလိုက်တဲ့အခါမှာ ဖန်သားမှန်သားလို ကြည်နေတဲ့ အကြည်ဓာတ်၊ တောက်ပနေတဲ့ အကြည်ဓာတ်တစ်ခု သွားဖြစ်တယ်။</p> <p>နောက်တစ်ခု။ အဲဒီ ရုပ်ကလာပ်တိုင်းမှာလည်း တေဇောဓာတ်ပါတယ်။ အဲဒီ တေဇောဓာတ်ကလည်း ဆင့်ကဲ ရုပ်ကလာပ် အသစ်အသစ်ကို ဖြစ်စေနိုင်တဲ့ စွမ်းအားရှိတယ်။ အဲဒီ ရုပ်ကလာပ်တွေထဲမှာလည်း ဓာတ်ခွဲလိုက်ရင် သဘောတရား ရှစ်ခု။ ရှစ်ခုထဲမှာလည်း ဝဏ္ဏဓာတ် (ရူပါရုံ) ပါတယ်။ အဲဒီ ဝဏ္ဏဓာတ် = ရူပါရုံကလည်း ကြည်လင်တောက်ပတယ်။ ဘာကို မှီပြီး ကြည်လင်တောက်ပသလဲလို့မေးတော့ ဟဒယဝတ္ထုရုပ်ကို မှီတွယ်ပြီး ဖြစ်ပေါ်သွားတဲ့ သမာဓိနှင့် ယှဉ်တွဲနေတဲ့ဉာဏ်က အာနုဘော်ကြီးရင် ကြီးသလို သူက ကြည်လင်တောက်ပမှုက ပိုအားကောင်းတယ်။ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ ဝန်းကျင်ပတ်ချာ အရပ် တစ်ဆယ်မျက်နှာအထိ ပျံ့ထွက်သွားနိုင်တဲ့ သဘောရှိတယ်။</p> <p>အဲဒီတော့ သမထဘာဝနာစိတ်၊ ဝိပဿနာဘာဝနာစိတ်လို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ ဒီလို အဆင့်အတန်း မြင့်မားနေတဲ့ စိတ်ဓာတ်တွေကြောင့် ဒီအလင်းရောင်တွေက ခန္ဓာကိုယ် အဇ္ဈတ္တသန္တာန်မှ ဗဟိဒ္ဓအထိ ပြန့်သွားနိုင်တယ်။ အလားတူပဲ။ ဘုန်းကြီးတို့ အိမ်ရှင်ဘဝင်စိတ်ဆိုတာ ရှိတယ်။ အဲဒီဘဝင်စိတ်ကလည်း စိတ္တဇရုပ်ကလာပ်ကို ဖြစ်စေနိုင်တဲ့ စွမ်းအားရှိတယ်။ အဲဒီ စိတ္တဇရုပ်ကလာပ်ထဲမှာ ပါနေတဲ့ တေဇောဓာတ်ကလည်း ဆင့်ကဲဥတုဇရုပ်ကလာပ်တွေကို ဖြစ်စေနိုင်တဲ့ စွမ်းအားရှိတယ်။ အဲဒီစိတ္တဇရုပ်ကလာပ်၊ ဥတုဇရုပ်ကလာပ်တွေမှာ ပါနေတဲ့ ဝဏ္ဏဓာတ် = ရူပါရုံတွေရဲ့ အပေါင်းအစုကလေးက ဘဝင်စိတ်နှင့် ယှဉ်တွဲပြီး ဖြစ်ပေါ်သွားတဲ့ဉာဏ်က အာနုဘော်ကြီးရင် ကြီးသလို သူကလည်း ကြည်လင်တောက်ပနေတဲ့သဘော ရှိတယ်။ ပြိုးပြိုးပြက် တလက်လက် တောက်ပနေပါတယ်။ အဲဒီ တောက်ပနေတဲ့ ဖန်သားမှန်သားလို ကြည်လင်တောက်ပနေတဲ့ ဒီဘဝင်မနောအကြည်လို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ ဒီရုပ်တရားတို့ရဲ့ ကြည်လင်မှုကို တင်စားပြီးတော့ ဘဝင်မနောအကြည်ဆိုပြီးတော့ ဒီလို ခေါ်တာပါနော်။ တကယ်တော့ ဘဝင်မှာ အကြည်ဓာတ် ရှိတာ မဟုတ်ဘူး။ ဘဝင်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ အကြည်ဓာတ်တစ်မျိုးပဲ။</p> <p>အဲဒီ အကြည်ဓာတ်ကို <b>မနောဒွါရ</b>လို့ ခေါ်ပါတယ်။ အဲဒီမနောဒွါရကို လှမ်းပြီးမြင်အောင် သိမ်းဆည်းရတယ်။ သိမ်းဆည်းလိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ အဲဒီမနောဒွါရထဲမှာ မိမိရှုပွားနေတဲ့ ဒီကြည်လင်တောက်ပနေတဲ့ အာနာပါနပဋိဘာဂနိမိတ်က လာပြီး ထင်တယ်။ ထင်လိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ ဝိတက်၊ ဝိစာရ၊ ပီတိ၊ သုခ၊ ဧကဂ္ဂတာခေါ်တဲ့ ဒီဈာန်အင်္ဂါလေးတွေကို တစ်လုံးစီ ပထမ သိမ်းဆည်းရတယ်။ နောက်ပြိုင်တူမြင်အောင် သိမ်းဆည်းရတယ်။ သိမ်းဆည်းတဲ့အခါမှာ ဈာန်ဝင်စားလိုက် ဈာန်မှ ထလျှင် ထခြင်း၊ ချက်ချင်း သိမ်းဆည်းရတယ်။ ဘဝင်မနောအကြည်နှင့် အာနာပါနပဋိဘာဂနိမိတ်ကို ပူးတွဲပြီးတော့ ဝိတက်ကို သိမ်းဆည်းကြည့်။ နောက်တစ်ခါ ဈာန်ဝင်စားလိုက်၊ ဈာန်မှ ထလျှင် ထခြင်း၊ ဘဝင်မနောအကြည်နှင့် အာနာပါနပဋိဘာဂနိမိတ်ကို ပူးတွဲ သိမ်းဆည်းပြီးတော့ ဝိစာရကို သိမ်းဆည်းကြည့်။ အဲဒီလို တစ်လုံးစီ တစ်လုံးစီ ဈာန်ဝင်စားလိုက် သိမ်းဆည်းလိုက် လေ့ကျင့်ရပါတယ်။</p> <p>လေ့ကျင့်လိုက်လို့ အောင်မြင်ပြီဆိုလို့ရှိရင် ဈာန်ဝင်စားပြီး ဈာန်မှ ထလျှင် ထခြင်း၊ အာနာပါနပဋိဘာဂနိမိတ်နှင့် ဘဝင်မနောအကြည်ကို ပူးတွဲသိမ်းဆည်းပြီးတော့ ဈာန်အင်္ဂါ ငါးပါးလုံးကို ပြိုင်တူတွေ့အောင် သိမ်းဆည်းရပါတယ်။ ဒီတော့ ဝိတက်ဆိုတာ ဘာလဲ? ဝိတက်ဆိုတာက ကြည်လင်တောက်ပနေတဲ့ အာနာပါနပဋိဘာဂနိမိတ်အာရုံပေါ်သို့ စိတ်ကို ရှေ့ရှုတင်ပေးခြင်းသဘော။ ဝိစာရဆိုတာက ဒီကြည်လင်တောက်ပနေတဲ့ အာနာပါနပဋိဘာဂနိမိတ်အာရုံကို ထပ်ကာထပ်ကာ သုံးသပ် ဆင်ခြင်နေခြင်းသဘော၊ ပီတိဆိုတာက ဒီကြည်လင်တောက်ပနေတဲ့ အာနာပါနပဋိဘာဂနိမိတ် အာရုံကို နှစ်သက်မြတ်နိုးနေခြင်းသဘော။ သုခ ဆိုတာက ဒီကြည်လင်တောက်ပနေတဲ့ အာနာပါနပဋိဘာဂနိမိတ် အာရုံ၏အရသာကို ချမ်းချမ်းသာသာ ခံစားနေခြင်းသဘော။ ဧကဂ္ဂတာဆိုတာက ဒီကြည်လင်တောက်ပနေတဲ့ အာနာပါနပဋိဘာဂနိမိတ် အာရုံတစ်ခုတည်းပေါ်သို့ စိတ်ကျရောက် တည်ငြိမ်နေခြင်းသဘောဆိုပြီးတော့ သဘောတရား ငါးခု။</p> <p>အဲဒီ ဈာန်အင်္ဂါ ငါးပါးကို ထိုင်တိုင်း ထိုင်တိုင်း ဈာန်မှ ထလျှင်ထခြင်း၊ သိမ်းဆည်းရတယ်။ အချိန်မရွေး သိမ်းဆည်းလို့ရအောင် သိမ်းဆည်းရတယ်။ ဈာန်ကို အချိန်မရွေး ဝင်စားလို့ရအောင် သိမ်းဆည်းရတယ်။ ဈာန်မှ အချိန်မရွေး ထလို့ရအောင် သိမ်းဆည်းရတယ်။ တစ်နာရီ ဓိဋ္ဌာန်ရင် တစ်နာရီ ရအောင်၊ နှစ်နာရီ ဓိဋ္ဌာန်ရင် နှစ်နာရီ ရအောင်၊ သုံးနာရီ ဓိဋ္ဌာန်ရင် သုံးနာရီ ရအောင် လေ့ကျင့်ရတယ်။ အဲဒီလို လေ့ကျင့်လို့ ပထမဈာန်မှာ ဝသီဘော် ငါးတန်က နိုင်နင်းလာပြီဆိုရင် ဒုတိယဈာန်၊ တတိယဈာန်၊ စတုတ္ထဈာန်အထိ ကူးနိုင်ပါတယ်။ စတုတ္ထဈာန် ဆိုက်ပြီဆိုလို့ရှိရင်တော့ ဝင်လေထွက်လေက လုံးဝ ချုပ်ငြိမ်း သွားပါတယ်နော်။ စတုတ္ထဈာန်သမာဓိနှင့် ယှဉ်တွဲနေတဲ့ ဉာဏ်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ အလင်းရောင်ကတော့ ပိုပြီး အားကောင်းတယ်။</p> <p>အဲဒီ အလင်းရောင်ရဲ့ အကူအညီကို ယူပြီးတော့ ဝိပဿနာကူးမယ် ဆိုရင်လည်း ရတယ်။ မကူးချင်သေးလို့ ဘုန်းကြီးတို့ <b>ဒွတ္တိံသာကာရ</b> (၃၂ ကောဋ္ဌာသ) ကို ဒီအလင်းရောင် အကူအညီနဲ့ လှမ်းရှု၊ ရှုလို့ရတယ်။ ဒီ၃၂ ကောဋ္ဌာသတွေကို အခြေခံပြီးတော့ အရောင်ကသိုဏ်းတွေ ကူးလည်း ကူးလို့ရတယ်။ အရောင်ကသိုဏ်းတွေ ရှုပြီးတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်က ပထဝီကသိုဏ်း အစရှိတဲ့ ကျန်နေတဲ့ ကသိုဏ်း တစ်ဆယ်ပါးလုံးကို လှမ်းရှုလည်း ရှုလို့ရပါတယ်နော်။ ကသိုဏ်းဈာန်တွေကို ရှုလို့ရတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်က ဈာန်သမာပတ် ရှစ်ပါး၊ အရူပဈာန်တွေကိုလည်း ဆက်ပြီး ပွားရင်လည်း ပွားလို့ရတယ်။ မေတ္တာ၊ ကရုဏာ၊ မုဒိတာ၊ ဥပေက္ခာခေါ်တဲ့ ဗြဟ္မဝိဟာရ = <b>ဗြဟ္မစိုရ်တရား</b>တွေ ဆက်ပွားမယ်ဆိုရင်လည်း ပွားလို့ ရပါတယ်။ ဒါက ဘုန်းကြီးတို့ သာသနာတော်မှာ ဒီနေ့ လက်တွေ့ကျင့်ရင် လက်တွေ့ရနိုင်တဲ့ လုပ်ငန်းခွင်တွေ ဖြစ်ပါတယ်နော်။</p> <p>အဲဒီကျင့်စဉ်တွေကို အားရအောင် ကျင့်ပြီးတော့ တပည့်တော်က ဝိပဿနာကူးချင်တယ်ဆိုလို့ရှိရင်တော့ အဲဒါ <b>ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်း</b>ကနေ စ ကူးပေတော့နော်။</p> <p><b>‘‘သုဒ္ဓဝိပဿနာယာနိကော ပန အယမေဝ ဝါ သမထယာနိကော စတုဓာတုဝဝတ္ထာနေ ဝုတ္တာနံ တေသံ တေသံ ဓာတုပရိဂ္ဂဟမုခါနံ အညတရမုခဝသေန သင်္ခေပတော ဝါ ဝိတ္ထာရတော ဝါ စတေဿာ ဓာတုယော ပရိဂ္ဂဏှာတိ။’’</b></p> <p><b>သမထယာနိကော ဝါ</b>၊ သမထလျှင် ယာဉ်ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်သည်လည်းကောင်း။ <b>အယမေဝ ဝါ</b>၊ ဤသုဒ္ဓဝိပဿနာယာနိက ပုဂ္ဂိုလ်သည်လည်းကောင်း။ <b>စတုဓာတုဝဝတ္ထာနေ</b>၊ စတုဓာတုဝဝတ္ထာန် ကမ္မဋ္ဌာန်းပိုင်း၌။ <b>ဝုတ္တာနံ</b>၊ ဟောကြားတော်မူအပ်ကုန်သော။ <b>တေသံ တေသံ ဓာတုပရိဂ္ဂဟမုခါနံ</b>၊ ထိုထို ဓာတ်ကို သိမ်းဆည်းတတ်သော ဆရာအစဉ်အဆက်တို့၏ နည်းနာနိဿယ ဟုခေါ်ဆိုအပ်သော မုခတို့တွင်။ <b>အညတရမုခဝသေန</b>၊ တစ်ပါးသော မုခ၏ စွမ်းအားဖြင့်။ <b>သင်္ခေပတော ဝါ</b>၊ အကျဉ်းအားဖြင့်လည်းကောင်း။ <b>ဝိတ္ထာရတော ဝါ</b>၊ အကျယ်အားဖြင့်လည်းကောင်း။ <b>စတေဿာ ဓာတုယော</b>၊ လေးပါးသော ဓာတ်တို့ကို။ <b>ပရိဂ္ဂဏှာတိ</b>၊ သိမ်းဆည်းပွားများ၏။</p> <p>စသည်ဖြင့် ဝိသုဒ္ဓိမဂ်အဋ္ဌကထာ ဒုတိယတွဲ စာမျက်နှာ (၂၂၂) မှာ တိတိကျကျ ဖော်ပြထားပါတယ် နော်။ ဘုန်းကြီးတို့ ဝိပဿနာပိုင်းမှာ <b>ရုပ်ကမ္မဋ္ဌာန်း</b>။ <b>နာမ်ကမ္မဋ္ဌာန်း</b>ဆိုပြီး နှစ်မျိုးရှိပါတယ်။ ရုပ်ကမ္မဋ္ဌာန်း ရှုကွက်နဲ့ ပတ်သက်လို့ ဘုရားရှင်က ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်း အကျဉ်းနည်း၊ ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်း အကျယ်နည်းဆိုပြီးတော့ နှစ်နည်းပဲ ဟောထားပါတယ်။ ဒီတော့ မိမိတို့က ဘုရားဟောတဲ့ ရုပ်တရားကို သိအောင် ရှုချင်တယ်ဆိုရင် ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်း အကျဉ်းနည်းကြိုက်လည်း အကျဉ်းနည်းနဲ့ ရှု။ အကျယ်နည်းကြိုက်လည်း အကျယ်နည်းနဲ့ ရှု။ နှစ်နည်းလုံးကြိုက်လည်း နှစ်နည်းလုံး ရှုပါ။</p> <p>ဒီတော့ <b>ဓာတ်ကြီးလေးပါး</b> စပြီး ရှုရမယ်။ ဓာတ်ကြီးလေးပါးက ပထဝီဓာတ်၊ အာပေါဓာတ်၊ တေဇောဓာတ်၊ ဝါယောဓာတ်။ ပထဝီဓာတ်က မာ၊ ကြမ်း၊ လေး၊ ပျော့၊ ချော၊ ပေါ့။ အာပေါဓာတ်က ယိုစီး၊ ဖွဲ့စည်း။ တေဇောဓာတ်က ပူ၊ အေး။ ဝါယောဓာတ်က ထောက်၊ တွန်းဆိုပြီး သဘောတရား တစ်ဆယ့်နှစ်ခု။ အဲဒီ တစ်ဆယ့်နှစ်ခုကို ခြေဆုံး၊ ခေါင်းဆုံး မြင်အောင် ရှုရမှာ ဖြစ်တယ်။ ဥပမာ – သွားနှစ်ခု ထိထားကြည့်။ မာတယ်။ မာမှု ထင်ရှားတဲ့ တစ်နေရာကစပြီး၊ မာတဲ့သဘော တစ်ကိုယ်လုံးမြင်အောင် ရှုရတယ်။ အလားတူပဲ။ ကြမ်းမှုထင်ရှားတဲ့ တစ်နေရာကစပြီး ကြမ်းတဲ့သဘော။ လေးမှု ထင်ရှားတဲ့ တစ်နေရာကစပြီး လေးတဲ့သဘော။ ပျော့မှုထင်ရှားတဲ့ တစ်နေရာကစပြီး ပျော့တဲ့သဘော။ ချောမှုထင်ရှားတဲ့ တစ်နေရာကစပြီး ချောတဲ့သဘော။ ပေါ့မှုထင်ရှားတဲ့ တစ်နေရာကစပြီး၊ ပေါ့တဲ့သဘောလေး တစ်ကိုယ်လုံး မြင်အောင် ရှုရပါတယ်။</p> <p>ယိုစီးမှု ထင်ရှားတဲ့ တစ်နေရာကစပြီး ယိုစီးတဲ့သဘော။ ဖွဲ့စည်းမှု ထင်ရှားတဲ့ တစ်နေရာကစပြီး ဖွဲ့စည်းမှုသဘော။ ပူမှုထင်ရှားတဲ့ တစ်နေရာကစပြီး ပူမှုသဘော။ အေးမှုထင်ရှားတဲ့ တစ်နေရာကစပြီး အေးတဲ့သဘော။ ထောက်ကန်မှု ထင်ရှားတဲ့ တစ်နေရာကစပြီး ထောက်ကန်တဲ့သဘော၊ တွန်းကန်မှု ထင်ရှားတဲ့ တစ်နေရာကစပြီး တွန်းကန်တဲ့သဘောဆိုပြီး သဘောတရား တစ်ဆယ့်နှစ်ခုလုံးကို တစ်ကိုယ်လုံး မြင်အောင် ခြေဆုံးခေါင်းဆုံး လိုက်ပြီး ရှုရပါတယ်။ အဲဒီလို မရှုခင်မှာ ထိုင်တိုင်း ထိုင်တိုင်း မိမိရရှိထားတဲ့ အာနာပါန စတုတ္ထဈာန်ကဲ့သို့သော ဈာန်သမာဓိကိုတော့ ထိုင်တိုင်း ထိုင်တိုင်း ထူထောင်ရတယ်။ အလင်းရောင်တွေ အားကောင်းလောက်ပြီဆိုတဲ့အခါကျတော့မှ ဒီ မာ၊ ကြမ်း၊ လေး၊ ပျော့၊ ချော၊ ပေါ့၊ ယိုစီး၊ ဖွဲ့စည်း၊ ပူ၊ အေး၊ ထောက်၊ တွန်းဆိုတဲ့ ဓာတ်တွေကို ဆက်ရှုမယ်ဆိုရင် လွယ်လွယ်ကူကူနဲ့လည်း ရှုလို့ရတယ်။ ရှင်းရှင်းလင်းလင်းလည်း တွေ့လိမ့်မယ်။</p> <p>အဲဒီအခါကျတော့မှ ဒီဓာတ်လေးပါးကို ခြေဆုံးခေါင်းဆုံး သွက်အောင် ရှုနိုင်ရင် တစ်ကိုယ်လုံးကို အပေါ်ကနေ ခြုံငုံပြီးတော့ ကြည့်ရတယ်။ ခြုံငုံကြည့်လိုက်လို့ ဒီဓာတ်တွေကို ပြိုင်တူလိုလို တွေ့ပြီဆိုရင်တော့ မာ, ကြမ်း, လေး, ပျော့, ချော, ပေါ့ကို ကြည့်ပြီး <b>ပထဝီဓာတ်</b>။ ယိုစီး, ဖွဲ့စည်းကိုကြည့်ပြီး <b>အာပေါဓာတ်</b>။ ပူ, အေးကို ကြည့်ပြီး <b>တေဇောဓာတ်</b>။ ထောက်, တွန်းကိုကြည့်ပြီး <b>ဝါယောဓာတ်</b>လို့ ဒီလို လေးချက်ပြောင်း ရှုရပါတယ်။</p> <p>အဲဒီလို ရှုလိုက်တဲ့အခါမှာ သမာဓိက ရင့်ကျက်လာလို့ တိုးတက်လာပြီဆိုရင် ခန္ဓာကိုယ်ကြီးကို မတွေ့တော့ဘဲ၊ ဓာတ်လေးပါး အစုအပုံအဖြစ်နဲ့ တွေ့မယ်။ အဲဒီ သမာဓိကို ဆက်လက် ထူထောင်လိုက်လို့ရှိရင် ခန္ဓာကိုယ်ကြီးကို ဝါဂွမ်းစိုင်ကဲ့သို့ ဖြူနေတဲ့ အတုံးအခဲကြီးအဖြစ်နဲ့ တွေ့မယ်။ အဲဒီ အဖြူအတုံးအခဲမှာလည်း တည်ရှိနေတဲ့ ဓာတ်လေးပါးကို သိမ်းဆည်းပြီးတော့ သမာဓိကို ဆက်လက် ထူထောင်နိုင်ခဲ့မယ်ဆိုရင် ဖန်တုံးမှန်တုံးကဲ့သို့ ကြည်နေတဲ့ အကြည်အတုံးအခဲကြီးကို သွားတွေ့မယ်။ အဲဒီ အကြည်အတုံးအခဲမှာ တည်ရှိတဲ့ ဓာတ်လေးပါးကို သိမ်းဆည်းပြီးတော့ ဆက်လက်ပြီး သမာဓိကို ထူထောင်ပါ။ အဲဒီ အကြည်အတုံးအခဲဆိုတာ ဘာလဲ?</p> <p>ဘုန်းကြီးတို့ ရုပ်လောကမှာ ဘုရားက ဟောထားတာ အကြည်ရုပ် ဘယ်နှစ်ခု ရှိသလဲ? ငါးခု။ <b>စက္ခုပသာဒ</b>၊ မျက်စိအကြည်။ <b>သောတပသာဒ</b>၊ နားအကြည်။ <b>ဃာနပသာဒ</b>၊ နှာခေါင်းအကြည်။ <b>ဇိဝှာပသာဒ</b>၊ လျှာအကြည်။ <b>ကာယပသာဒ</b>၊ ကိုယ်အကြည်ဆိုပြီးတော့ <b>ပသာဒရုပ်</b>၊ အကြည်ရုပ် ဘယ်နှစ်မျိုး ဟောသလဲ? ငါးမျိုး။ အဓိပ္ပာယ်ရှိရှိနဲ့ ဟောထားတာပါနော်။ အဲဒီ အကြည်ရုပ် ငါးမျိုးကို ဃနခေါ်တဲ့ ရုပ်တုံးရုပ်ခဲတွေ မပြိုခင် အတုံးအခဲလိုက် သွားမြင်ခြင်းသာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီအကြည်အတုံးအခဲကြီးနဲ့ ပတ်သက်လို့ ဝိသုဒ္ဓိမဂ် အဋ္ဌကထာက –</p> <p><b>‘‘စက္ခာဒိပဉ္စဝိဓံ ရူပါဒီနံ ဂဟဏပစ္စယဘာဝေန အာဒါသတလံ ဝိယ ဝိပ္ပသန္နတ္တာ ပသာဒရူပံ။’’</b> (ဝိသုဒ္ဓိ၊၂၊၈၁။)</p> <p>ဆိုပြီး ဒီလိုရှင်းထားတယ်။ ခုနက ပြောပြီးတဲ့ အကြည်ရုပ် ငါးမျိုးဟာတဲ့ ဆိုင်ရာဆိုင်ရာ ရူပါရုံ, သဒ္ဒါရုံ, ဂန္ဓာရုံ, ရသာရုံ, ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံဆိုတဲ့ အာရုံတွေကို လှမ်းယူဖို့ရန်အတွက် <b>စက္ခုဝိညာဏ်</b>, <b>သောတဝိညာဏ်</b>, <b>ဃာနဝိညာဏ်</b>, <b>ဇိဝှာဝိညာဏ်</b>, <b>ကာယဝိညာဏ်</b>ခေါ်တဲ့ အသိစိတ်တို့ရဲ့ မှီရာအကြောင်းတရား အဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုပေးနေပါတယ်။ အဲဒီကျေးဇူးပြုပေးတဲ့ ရုပ်တရားတွေဟာ “အာဒါသတလံ ဝိယ ဝိပ္ပသန္နတ္တာ”။ ကြေးမုံမှန်အပြင်လို ကြည်လင်နေတဲ့အတွက်ကြောင့် ဒီရုပ်တွေကို ဘုရားရှင်က ပသာဒရုပ်လို့ နာမည်ပေးထားတာပါတဲ့။ နိဗ္ဗာန်ဆိုတဲ့လမ်းကို ဘယ်လမ်းက သွားရမလဲ ဆိုတဲ့ မြေပုံတွေပဲနော်။ ဒီမြေပုံအညွှန်းအတိုင်း ဒကာကြီးတွေ, ဒကာမကြီးတွေ တိတိကျကျ လိုက်နာပြီးကျင့်ပါ။ ဘုရားဟောတဲ့ ဒေသနာတော်ဟာ မှန်ပါတယ်ဆိုတာကို ကိုယ်ကိုယ်တိုင်က ဝန်ခံနိုင်တဲ့အဆင့် ရောက်ပါလိမ့်မယ်နော်။</p> <p>အဲဒီ အကြည်ဓာတ် အတုံးအခဲမှာ တည်ရှိနေတဲ့ ဓာတ်လေးပါးကို သိမ်းဆည်းပြီးတော့ သမာဓိကို ဆက်လက်ထူထောင်နိုင်ရင် ပါရမီရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်များကတော့ ရုပ်ကလာပ်အမှုန်ကလေးတွေ လွယ်လွယ်နဲ့ တွေ့မယ်။ မတွေ့ဘူး ဆိုလို့ရှိရင်တော့ မဟာရာဟုလောဝါဒသုတ္တန်စတဲ့ ထိုထိုသုတ္တန်တွေမှာ ဘုရားရှင်က <b>အာကာသဓာတ်</b>ကို မြင်အောင် ရှုဖို့ရန်အတွက် ညွှန်ကြားထားပါတယ်။ အဲဒီ အာကာသဓာတ်ကို မြင်အောင်ရှုလိုက်သည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက်တည်း ကလာပ်အမှုန်ကလေးတွေ တွေ့ပြီ။ အဲဒီကလာပ်အမှုန်ကလေးတွေ တွေ့တဲ့ အချိန်အခါကျတော့မှ ဒီကလာပ်အမှုန်ကလေးတွေမှာ တည်ရှိနေတဲ့ ဓာတ်လေးပါးကို တစ်ဆင့်တက်ပြီး သိမ်းဆည်းပါ။ အဲဒီအခါကျတော့မှ <b>ပရမတ္ထသစ္စာ</b>နယ်ကို စတင်ပြီး ဆိုက်ရောက်ပါတယ်။ ရုပ်ကလာပ်တွေမှာ တည်ရှိနေတဲ့ ဓာတ်လေးပါးကို သိမ်းဆည်းနိုင်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်က ထိုရုပ်ကလာပ်အတွင်းမှာ တည်ရှိနေတဲ့ အဆင်း, အသံ, အနံ့, အရသာ, ဩဇာ အစရှိတဲ့ <b>ဥပါဒါရုပ်</b>တွေကို ဆက်လက်သိမ်းဆည်းပါ။</p> <p>ရုပ်တရားတွေကို သိမ်းဆည်းပြီးတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်က ထိုရုပ်တရားကို အာရုံယူ၍ ရုပ်တရားတွေကို မှီတွယ်ပြီး ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ <b>နာမ်တရား</b>တွေကို ဆက်လက် သိမ်းဆည်းပါ။ စျာန်နာမ်တရားတွေကိုလည်း စျာန်ဝင်စားပြီး ဆက်လက် သိမ်းဆည်းပါ။ အဲဒီ ရုပ်တွေ နာမ်တွေကို သိမ်းဆည်းပြီးတဲ့အခါ <b>အဇ္ဈတ္တ</b>မှာ ရုပ်နာမ်ကို သိမ်းဆည်းပြီးတော့ <b>ဗဟိဒ္ဓ</b>မှာလည်း ရုပ်နာမ်သိမ်းဆည်း။ အဇ္ဈတ္တ ဗဟိဒ္ဓနှစ်ဌာနစလုံး၌ ရုပ်တွေ နာမ်တွေကို စနစ်တကျ သိမ်းဆည်းပြီးတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်က ဒီရုပ်ဒီနာမ်တွေသည် ဘာကြောင့်ဖြစ်သလဲဆိုတဲ့ အကြောင်းတရားတွေကို ရှာဖွေတဲ့အနေအားဖြင့် အတိတ်ဘက်ကို တာစူပြီး ရုပ်နာမ်တွေကို သိမ်းဆည်းသွားခဲ့ရင် အမိဝမ်းတွင်း ကလလရေကြည်မှာ တည်ရှိနေတဲ့ ရုပ်နာမ်အထိ သိမ်းဆည်းလို့ရပါတယ်။</p> <p>အဲဒီအချိန်အခါမှာ ဒီရုပ်ဒီနာမ်သည် ဘာကြောင့်ဖြစ်ပေါ်လာရပါသလဲ ဆိုတဲ့အကြောင်းကို သိချင်တဲ့စိတ်ဖြင့် အတိတ်ဘက်ကို တာစူပြီး လှမ်းမျှော်ပြီး ကြည့်လိုက်မယ်ဆိုရင်၊ အတိတ်ဘဝ ထိုထိုက ပြုစုပျိုးထောင်ခဲ့တဲ့ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>, <b>တဏှာ</b>, <b>ဥပါဒါန်</b>, <b>သင်္ခါရ</b>, <b>ကံ</b>ဆိုတဲ့ အကြောင်းတရားတွေရဲ့ စွမ်းအားကြောင့် သေကာနီးကာလမှာ ကံ ကမ္မနိမိတ်၊ ဂတိနိမိတ်ခေါ်တဲ့ နိမိတ်သုံးမျိုး၊ တစ်မျိုးမျိုး ထင်မြဲဓမ္မတာ ဖြစ်ပါတယ်နော်။ အဲဒီ နိမိတ်အာရုံတွေကို လှမ်းပြီး ကြည့်မယ်ဆိုရင်တော့ ကြည့်လို့ရတယ်။</p> <p>နမူနာလေးတစ်ခု ဘုန်းကြီး ပြောမယ်နော်။ ဘုန်းကြီးတို့ ဒီလို အဝိဇ္ဇာ, တဏှာ, ဥပါဒါန်, သင်္ခါရ, ကံတွေ ရှာဖွေတဲ့အပိုင်းလေးတွေမှာ တစ်ဦးရဲ့ အဝိဇ္ဇာ, တဏှာ, ဥပါဒါန်, သင်္ခါရ, ကံနဲ့ အခြားတစ်ဦးရဲ့ အဝိဇ္ဇာ, တဏှာ, ဥပါဒါန်, သင်္ခါရ, ကံဆိုတာက မတူညီတဲ့သဘော ရှိပါတယ်။ ဥပမာ – ဘုန်းကြီးတို့ ဘုရားအလောင်းတော် ကြည့်။ ဘုရားအလောင်းတော်ဟာ လေးသင်္ချေနဲ့ ကမ္ဘာတစ်သိန်း ပါရမီတစ်ဆယ်ပါးကို အကြိမ်များစွာ ဖြည့်ကျင့်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါ ကောင်းမှုကုသိုလ်တွေ ဆည်းပူးခဲ့တာဘဲ။ အဲဒီပါရမီကုသိုလ်ကံတွေထဲက ဘယ်ကုသိုလ်ကံက ဘုရားအလောင်းတော်ကို အကျိုးပေးပါသလဲလို့ ပြန်ဆန်းစစ်ကြည့်လိုက်တဲ့အခါ နောက်ဆုံးဘဝ သိဒ္ဓတ္ထမင်းသားဘဝမှာ ပဋိသန္ဓေခန္ဓာငါးပါးကို ရရှိတဲ့ အကြောင်းရင်းကံသည် <b>မေတ္တာပုဗ္ဗဘာဂပဋိပဒါ</b>၊ မေတ္တာစျာန်ရဲ့ ရှေ့နားမှာ ကပ်နေတဲ့ အားကောင်းနေတဲ့ <b>ဥပစာရသမာဓိဇော</b>လို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ ကျင့်ဝတ်ပဋိပတ်ကုသိုလ်ကံတွေ ဖြစ်တယ်ဆိုပြီး အဋ္ဌသာလိနီ အဋ္ဌကထာမှ ရှင်းလင်းထားတယ်။</p> <p>ဘုရားလောင်း ထူထောင်ခဲ့တဲ့ ကံတွေက အများကြီးပဲ။ အများကြီးက အကုန်လုံး အကျိုးပေးသလား? မပေးဘူး။ မေတ္တာစျာန်အပ။ ဒါပေမယ့် ကျန်နေတဲ့ ကုသိုလ်ကံတွေကတော့ ဝိုင်းပြီးတော့ အားပေးထောက်ပံ့ပါတယ်။ အဲဒီ ပုံစံလိုပဲ။ ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်တွေဟာ အတိတ်ကို တာစူပြီး လှမ်းရှုလိုက်တဲ့အခါ တချို့ ယောဂီတွေမှာ ဒါနကုသိုလ်ကံက အကျိုးပေးနေတာ ရှိတယ်။ တချို့ ယောဂီတွေမှာ သီလကုသိုလ်ကံက အကျိုးပေးနေတာ ရှိတယ်။ တချို့ယောဂီတွေကျတော့ ဘာဝနာကုသိုလ်ကံတွေက အကျိုးပေးတာတွေ ရှိတယ်။ တချို့က ယောက်ျား ဖြစ်ချင်တဲ့ စိတ်ထား။ တချို့က အမျိုးသမီး ဖြစ်ချင်တဲ့ စိတ်ထား။ တချို့က နတ်ဖြစ်ချင်တယ်။ တချို့က လူဖြစ်ချင်တယ်။ တချို့က ဘုန်းကြီးဖြစ်ချင်တယ် စသည်ဖြင့် ဒီလိုဦးတည်ချက် အမျိုးမျိုးနဲ့ ကံတွေကို ထူထောင်ကြတယ်။</p> <p>အဲဒီတော့ ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ရဲ့ ပုံစံလေး ပြောရမယ် ဆိုလို့ရှိရင် သေကာနီးကာလမှာ သူက “ဝင်းကနဲ၊ လက်ကနဲ” သူက အနီရောင်လေး တစ်ချက်တွေ့လိုက်တယ်။ ဒါနဲ့ ဘုန်းကြီးက ရှေ့ဘက်ကိုပဲ တိုးပြီးတော့ ရုပ်နာမ်တွေ သိမ်းဆည်းကြည့်ပါဦးဆိုပြီးတော့ ရှေ့ဆက်ပြီး ရုပ်နာမ်တွေ သိမ်းဆည်းခိုင်းလိုက်တဲ့ အချိန်အခါကျတော့ မရဏာသန္နဇောမဆိုက်မီ ဟိုဘက် ပတ်ဝန်းကျင်လောက်မှာ ဘာသွားတွေ့လဲဆိုတော့ သီလရှင်ငယ်ငယ်လေးတွေ တော်တော် ခပ်များများကို သူက စာသင်ပေးနေတဲ့ သီလရှင်တစ်ပါး ဖြစ်တယ်။ စာသင်ပေးနေတဲ့ သီလရှင်တစ်ပါးဖြစ်တော့ အဲဒီစာသင်ပေးနေတဲ့ တရားဓမ္မတွေ သင်ပေးနေတဲ့ ကောင်းမှုကံက ဒီဘက်ဘဝမှာ အကျိုးပေးပါသလားဆိုတာကို စာသင်ပေးနေတုန်းမှာ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ ကုသိုလ်, သင်္ခါရ, ကံတွေကို သိမ်းဆည်းပြီး ဒီဘက်ကို အရှုခိုင်းလိုက်တဲ့ အချိန်အခါကျတော့လည်း ဒီကံက အကျိုးမပေး ဖြစ်နေတယ်။ ဘယ်ကံက အကျိုးပေးသလဲဆိုပြီး ထပ်ပြီး အရှာခိုင်းလိုက်တဲ့အခါကျတော့ သီလရှင်လေးတွေကို စာသင်ပေးနေတဲ့ အချိန်အခါမှာ စေတီတော်ကြီးတစ်ဆူရဲ့ ဝန်းကျင်မှာ သူက သင်ပေးနေတာ ဖြစ်တယ်။</p> <p>အဲဒီ စေတီတော်ရင်းမှာ သီလရှင်ငယ်ငယ်လေးတွေကို တရားဓမ္မတွေ မသင်ပေးမီ၊ သူက ဆွမ်းပြုတ်ကလေး စေတီတော်ကို လှူဒါန်းပူဇော်ပါတယ်။ ဆွမ်းပြုတ်ကလေး လှူဒါန်းပူဇော်တဲ့ အချိန်အခါကျတော့ အဲဒီဆွမ်းပြုတ် လှူဒါန်းပူဇော်နေတဲ့ အချိန်အခါမှာ ဘာဆုတောင်းသလဲလို့ ဘုန်းကြီးက သိအောင် ထပ်ပြီး အရှုခိုင်းရပြန်တယ်။ အရှုခိုင်းလိုက်တဲ့ အချိန်အခါကျတော့မှ သူက အံ့အားသင့်သွားတယ်။ အံ့အားသင့်တာက သူပြောပြချက်အရ ပြန်ပြီး ဘုန်းကြီးက ဖောက်သည်ချရမယ်ဆိုရင် “ဆရာတော် – တပည့်တော်ဟာ လွန်ခဲ့တဲ့ တစ်ဆယ်နှစ်လောက်ကသာ ဒီတရားကို ရှုမိမယ်ဆိုရင် တပည့်တော် ယုံကြည်ချင်မှ ယုံကြည်မှာတဲ့။ ခုတော့ တပည့်တော် ယုံကြည်သွားပြီ” တဲ့။ ဘယ်လိုလဲဆိုတော့ သူ့ဆုတောင်းက အဲဒီဘုရားစေတီတော်ကို ဆွမ်းပြုတ်လှူနေတဲ့ အချိန်အခါမှာ သူတောင်းတဲ့ဆုက “အမျိုးသမီးပဲ ဖြစ်ပါရစေ။ ရဟန်းသံဃာတော်ကို ပြုစုလုပ်ကျွေးနိုင်ပါရစေ” ဆိုပြီး သူက ဒီဆုတောင်းတယ်။</p> <p>ဘုန်းကြီးတို့ ဒီပရမတ္ထသစ္စာနယ်ကနေ ပြောရင်ပေါ့။ အမျိုးသမီးဆိုတာ ရှိသလားလို့မေးတော့ မရှိပါဘူး။ ဘာဖြစ်လို့လဲ? ရုပ်တရားအစုအပုံ၊ နာမ်တရားအစုံအပုံပဲ ရှိတယ်။ ခုနက ရုပ်ကလာပ်ကလေးတွေ တွေ့ပြီ။ ကလာပ်တွေ ဓာတ်ခွဲရင် ရုပ်ပရမတ်တရားတွေ။ ရုပ်ပရမတ်ကို မှီတွယ်ပြီး ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ နာမ်တရားတွေ။ အဲဒီရုပ်တွေ နာမ်တွေက ဖြစ်ပြီးတာနဲ့ ချက်ချင်း ပျက်တယ်။ ဒါက ယောက်ျားပဲ, ဒါက မိန်းမပဲ, ဒါက သားပဲ, ဒါက သမီးပဲ။ ဒီလိုပြောပြလောက်အောင် ကြည်ရှည်စွာ ရပ်တည်နေတဲ့ တရားတွေ မဟုတ်ဘူး။</p> <p>အဲဒီတော့ ဖြစ်ပြီးတာနဲ့ ချက်ချင်း ပျက်နေတဲ့ ပရမတ္ထဓမ္မသဘာဝကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မသိဘဲ၊ အမျိုးသားလို့ သိတယ်။ အမျိုးသမီးလို့ သိတယ်ဆိုရင် ဒီအသိသည် မှားသလား, မှန်သလား? မှားနေတယ်။ အဲဒီအသိမှားမှုသဘောက <b>အဝိဇ္ဇာ</b>။ အဲဒီအဝိဇ္ဇာကို အခြေတည်ပြီးတော့ အမျိုးသမီးဘဝကို လှမ်းတွယ်တာနေတဲ့ သဘောက <b>တဏှာ</b>။ အဲဒီ အမျိုးသမီးဘဝမှာလည်း သူက ဘာလဲ? “သံဃာတော်ကို ပြုစုလုပ်ကျွေးပါရစေ” ဆိုပြီး ဒီဆုတောင်းတယ်။ သံဃာတော်ကို ပြုစုလုပ်ကျွေးနိုင်တဲ့ အမျိုးသမီးလို့ အသိမှားနေတဲ့သဘောက အဝိဇ္ဇာ၊ ထိုအမျိုးသမီးဘဝကို လှမ်းတွယ်တာနေတဲ့သဘောလေးက တဏှာ၊ စိတ်ကပ်ရောက်ပြီး စွဲနေတဲ့ သဘောက <b>ဥပါဒါန်</b>။ အဝိဇ္ဇာ, တဏှာ, ဥပါဒါန် သုံးခုကို ခြံရံပြီးတော့ စေတီတော်ကို သူက ဆွမ်းပြုတ် လှူဒါန်းပူဇော်တယ်။</p> <p>ဆွမ်းပြုတ် လှူဒါန်းပူဇော်တယ်ဆိုတော့ ဆွမ်းပြုတ် လှူဒါန်းပူဇော်နေတဲ့ အခါမှာ ဖြစ်ပေါ်သွားတဲ့ ကုသိုလ် စိတ်စေတသိက်တွေက <b>သင်္ခါရ</b>တရား၊ ထိုသင်္ခါရတရားတွေက အနိစ္စတရားပဲ မှန်တယ်။ ဖြစ်ပြီးတာနဲ့ ချက်ချင်း ပျက်တယ်။ ဖြစ်ပြီး ပျက်ပေမဲ့လို့ သူ မျှော်လင့်တောင့်တနေတဲ့ သံဃာတော်ကို ပြုစုလုပ်ကျွေးနိုင်တဲ့ အမျိုးသမီးဘဝလို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ ခန္ဓာငါးပါး၊ ရုပ်တရား၊ နာမ်တရားတွေကို ဖြစ်စေနိုင်တဲ့ စွမ်းအင်ကမ္မသတ္တိကို ရုပ်နာမ်အစဉ်မှာ မြှုပ်နှံပြီးမှသာ သူက ချုပ်ပျက်သွားတယ်။ အဲဒီ စွမ်းအင်ကမ္မသတ္တိကိုတော့ <b>ကံ</b>လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ပေါင်းလိုက်တော့ အဝိဇ္ဇာ, တဏှာ, ဥပါဒါန်, သင်္ခါရ, ကံဆိုပြီး အကြောင်းတရား ငါးပါး ဖြစ်တယ်။</p> <p><b>သမုဒယသစ္စာ</b>တရားတွေနော်။ အဲဒီသမုဒယသစ္စာရဲ့ စွမ်းအားကြောင့် သေကာနီးကာလမှာ သူကျတော့ ဂတိနိမိတ်ထင်တယ်။ ဘုန်းကြီး ယောဂီတွေ တော်တော်များများ သုတေသန ပြုကြည့်ပါတယ်။ ခုလို ဂတိနိမိတ်ထင်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ် ဒီတစ်ယောက်ပဲ တွေ့ဘူးသေးတယ်။ ဘယ်လို ဂတိနိမိတ်ထင်သလဲလို့ မေးတော့ သူသွားမယ့်နေရာက မိခင်ဝမ်းတွင်း ဖြစ်နေတော့ မိခင်ဝမ်းတွင်းသားအိမ်ရဲ့ အရောင်အဆင်းက ကမ္ဗလာကဲ့သို့ နီမြန်းနေတဲ့ အရောင်အဆင်း ဖြစ်တယ်။ အဲဒီအရောင်လေးက မီးခြစ်ကလေး ခြစ်လိုက်လို့ မီးလေးဖျတ်ကနဲဆို ဝင်းကနဲ တောက်လာသလို တစ်ချက်ပဲ ထင်လိုက်တယ်။ အဲဒီထင်လိုက်တာက ဘယ်သူ့ကြောင့် ထင်သလဲလို့ မေးတော့ ခုနက အဝိဇ္ဇာ, တဏှာ, ဥပါဒါန်တွေ ခြံရံပြီး စေတီတော်မှာ ဆွမ်းပြုတ် လှူဒါန်းပူဇော်နေဖူးတဲ့ ကုသိုလ်ကံ, သင်္ခါရကြောင့် လာထင်နေတယ်။</p> <p>အဲဒီသင်္ခါရကြောင့် လာပြီး ထင်လိုက်တဲ့အခါ ဒီဘက်ဘဝမှာ သူ့ရဲ့ လက်ရှိဘဝ ပဋိသန္ဓေစိတ်ကလည်း အဲဒီကမ္ဗလာနီ အရောင်အဆင်းရှိနေတဲ့ မိခင်ရဲ့ ဝမ်းရေအရောင်လို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ ဂတိနိမိတ်ပဲ ဖြစ်တယ်။ လက်ရှိ အိမ်ရှင်ဘဝင်မနောအကြည်ရဲ့ အာရုံကလည်း ဒီကမ္ဗလာနီရောင် အဆင်းရှိနေတဲ့ မိခင်ရဲ့ ဝမ်းရေး အာရုံနိမိတ်ပဲ ဖြစ်နေတယ်။ အာရုံချင်း တူနေတယ်။ အဲဒီ အကြောင်းသမုဒယသစ္စာတရားတွေကြောင့် ဒီဘဝမှာ <b>ဒုက္ခသစ္စာ</b>ခေါ်တဲ့ ခန္ဓာငါးပါး, ရုပ်တရား နာမ်တရားတွေ ထင်ရှားဖြစ်တာကို မြင်အောင်ရှုရပါတယ်။</p> <p>ဒါတွင်လားဆိုတော့ မကသေးဘူး။ အကြောင်းတရားတွေ ချုပ်ငြိမ်းခဲ့ရင် အကျိုးတရားတွေ ချုပ်ငြိမ်းပုံကိုလည်း ဟိုအနာဂတ်ကို တာစူပြီး၊ ရုပ်နာမ်တွေ သိမ်းဆည်းပြီးတော့ လိုက်ရှုရပါတယ်။ တချို့ယောဂီတွေကျတော့ ဒီဘဝမှာ ဆုံးမယ့်ယောဂီတွေလည်း ရှိတယ်။ မဆုံးဘူး၊ သူက ဆုံးအောင် မကျင့်ဘူးဆိုရင် ခုနက မဟာဓနသူဋ္ဌေးသားကဲ့သို့ အနာဂတ်ဆက်ရမယ့် ပုဂ္ဂိုလ်တွေလည်း ရှိကြပါတယ်။ အဲ – တချို့တွေကျတော့လည်း တစ်ဘဝ၊ နှစ်ဘဝလောက်ဖြင့် သံသရာခရီး အဆုံးသတ်မယ့် ပုဂ္ဂိုလ်တွေလည်း ရှိကြပါတယ်နော်။</p> <p>နည်းနည်းလေး စဉ်းစားကြပေါ့နော်။ အိုလို့လည်း မဆုံးဘူး။ နာလို့လည်း မဆုံးဘူး။ သေလို့လည်း မဆုံးကြပါဘူးနော်။ သံသရာခရီးမှာ ထပ်ကာထပ်ကာ ကျင်လည်နေကြရတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ။ တစ်နေ့တော့ “ငါသည် ဒီဝဋ်ဒုက္ခကြီးမှ အဆုံးအပိုင်းအခြား ရရှိနေတဲ့ နိဗ္ဗာန်ကိုတော့ ကျိန်းသေဧကန်ရတော့မယ်” လို့ ကိုယ်ကိုယ်တိုင် သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်ပညာဖြင့် ကိုယ်တိုင်မျက်မှောက် ထွင်းဖောက်သိပြီဆိုရင် ဘယ့်နှယ်တုန်း? ဒကာကြီးတွေ, ဒကာမကြီးတွေ ဝမ်းသာဖို့ မကောင်းဘူးလား? သိပ်ကောင်းတယ်။ အားကိုးထိုက်တဲ့ တရားဖြစ်တယ်။</p> <p>ခု – ဒီနတ်သားဖြစ်တဲ့ ရဟန်းတော်ကို ကြည့်ပါ။ သေတာတောင် သေမှန်း မသိဘူး။ တရားရဲ့စွမ်းအားပဲ။ သေတာတောင် သေမှန်း မသိဘူး။ နတ်သားဘဝ ရောက်သွားလို့လည်း စိတ်ထဲမှာ မကျေနပ်ဘူး။ ငါ ဒီစည်းစိမ်တွေ လိုလားတောင့်တလို့ ရဟန်းဘဝနဲ့ ရဟန်းတရားတွေကို စနစ်တကျ ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်ခဲ့တာ မဟုတ်ဘူး။ <b>အရဟတ္တမဂ် အရဟတ္တဖိုလ်</b>ကို ရယူလိုတဲ့ စိတ်ဓာတ်ဖြင့်သာလျှင် ကြိုးစားအားထုတ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်တယ်ဆိုပြီးတော့ သူက စိတ်မကောင်းဖြစ်ပြီးတော့ မြတ်စွာဘုရားထံ ချက်ချင်း ဆင်းလာတယ်။ ချက်ချင်း တရားနာတယ်။ တရားနာလိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ သူ့ရဲ့ ပါရမီက တစ်ဘဝ နှစ်ဘဝနဲ့ ရင့်ကျက်မယ့် မျိုးစေ့ဖြစ်နေပြီ။</p> <p>အတိတ်ဘဝမှာ <b>သင်္ခါရုပက္ခာဉာဏ်</b>ကဲ့သို့သော ဝိပဿနာဉာဏ်အထိ သူကပွားများထားခဲ့ပြီးတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ခြင်းကြောင့် အလွန်ကြီး မရင့်ကျက်သော်လည်း ရင့်ကျက်တန်သလောက်တော့ ရင့်ကျက်နေပြီ ဖြစ်တယ်။ ရင့်ကျက်တဲ့အတွက် မြတ်စွာဘုရားဆီ ဆင်းလာပြီးတော့ တရားတော်ကို နာယူလိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ ဘာဖြစ်လဲ? သစ္စာလေးရပ် တရားမြတ်ကို ဘုရားရှင်က အစဉ်အတိုင်း ဟောကြားပြသနေချိန်၊ သစ္စာဒေသနာတော်နိဂုံး ပြီးဆုံးတဲ့အချိန်အခါမှာ ထိုနတ်သားသည် <b>သောတာပတ္တိမဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ်</b>ကို တည်သွားပါတယ်။ သို့သော် ဘုရားရှင်ရဲ့ ဆန္ဒတော်ကတော့ အရဟတ္တမဂ် အရဟတ္တဖိုလ်ကို တည်အောင် ဟောပေးတာပဲ။</p> <p>သို့သော် မိမိချစ်မြတ်နိုးနေတဲ့ ကလေးငယ်ကို မိခင်လုပ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်က ထမင်းခွံ့တဲ့ အချိန်အခါမှာ လက်နဲ့ ထမင်းဆုပ် ခပ်ကြီးကြီးဆုပ်ပြီး ခွံ့လိုက်တာတော့ မှန်တယ်။ သို့သော် ကလေးရဲ့ ပါးစပ်က မိမိခွံ့ပေးလိုက်တဲ့ ထမင်းဆုပ်ကို ခံယူနိုင်တဲ့စွမ်းအား မရှိဘူးဆိုရင် ပိုလျှံနေတဲ့ ထမင်းတွေက အပြင်ထွက်ကျသလို ခုလည်း ဒီအတိုင်းပဲ။ ဘုရားရှင်က အရဟတ္တဖိုလ်ပေါက် တရားကို ဟောပေးသော်လည်း သူ့အနေနဲ့ ခံယူနိုင်တာက သောတာပတ္တိမဂ်ဉာဏ်၊ ဖိုလ်ဉာဏ်လောက်ပဲ ခံယူနိုင်တဲ့ စွမ်းအားရှိပါတယ်။ ဒါကြောင့် သောတာပတ္တိမဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ်လောက်ပဲ ရတယ်။</p> <p>သို့သော် ဒီလောက်ရနေတဲ့ သူတော်ကောင်းတစ်ဦး ဆိုကြစို့နော်။ အကယ်၍သာ သူက ဒီမျိုးစေ့ကို ဆက်လက်ပြီး ရင့်ကျက်အောင် ကြိုးစားလိုက်မယ်ဆိုရင်တော့ ခုနစ်ဘဝအတွင်းမှာပဲ သံသရာခရီး ကုန်ဆုံးရမယ်။ ဒါက သူမေ့လျော့ခဲ့ရင်။ အကယ်၍ မမေ့မလျော့ပဲနဲ့ ကြိုးစားခဲ့မယ် ဆိုလို့ရှိရင်တော့ ထိုနတ်သားဘဝမှာပဲ အရဟတ္တမဂ်, အရဟတ္တဖိုလ် ရချင်လည်း ရမယ်။ သို့မဟုတ် ဒုတိယဘဝ, တတိယဘဝလောက်မှာသော်လည်း အရဟတ္တမဂ်, အရဟတ္တဖိုလ်ကိုတော့ ကျိန်းသေဧကန် ရတော့မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အို, နာ, သေရေး ဒုက္ခဘေးတို့မှ ကွင်းလုံးကျွတ် လွတ်မှာ ဧကန်ဖြစ်ပါတယ်။</p> <p>ဒါကြောင့် ဒီနေ့ တရားနာပရိသတ်အပေါင်း သူတော်ကောင်းတို့လည်း ဘုရားရှင်ရဲ့ သာသနာတော်နဲ့ တွေ့ခိုက်မှာ မိမိတို့ ရရှိထားတဲ့ အခွင့်အရေးကို လက်မလွတ်တမ်း ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်ကြပါလို့ တိုက်တွန်းရင်းဖြင့် တရားသိမ်းကြရအောင်နော်။</p> 5y25vyte7zxvrwgxidowwiib4518z29 သုသိမသုတ် 0 6351 22074 2026-06-13T19:54:04Z Tejinda 173 "{{header | title = သုသိမသုတ် | author = ဖားအောက်တောရဆရာတော် | override_author = | editor = | translator = | contribuor = | override_contributor = | section = '''စာစစ်ရန် လိုအပ်သည်''' | previous = [[အစ္ဆရာသုတ်]] | previous2 = | next..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 22074 wikitext text/x-wiki {{header | title = သုသိမသုတ် | author = ဖားအောက်တောရဆရာတော် | override_author = | editor = | translator = | contribuor = | override_contributor = | section = '''စာစစ်ရန် လိုအပ်သည်''' | previous = [[အစ္ဆရာသုတ်]] | previous2 = | next = [[]] | next2 = | year = | notes = | edition = | categories = ဖားအောက်တောရ | shortcut = | portal = }} <h3>သုသိမသုတ္တန်</h3> <h3>ပထမပိုင်း</h3> <p>၁၃၄၈ ခုနှစ်၊ ဝါဆိုလကွယ်နေ့၊ မုဒုံမြို့၊ ကန်တော်ကြီးစေတီတော်အတွင်း၌ ဓမ္မပူဇာအဖြစ် ဟောကြားအပ်သော နိဒါနဝဂ္ဂသံယုတ်ပါဠိတော်၌ လာရှိသော <b>သုသိမသုတ္တန်</b> တရားဒေသနာတော်။</p> <p>ဒီနေ့ ဟောမယ့် သုတ္တန်ပဲနော်။ ဒါပေမယ့် ဘုန်းကြီးကလည်း တလောက အအေးမိပြီး နည်းနည်း ကျန်းမာရေး ချို့တဲ့သွားတယ်။ အထူးသဖြင့် နှာစေးနေတယ်။ ဒါကြောင့် တရားနာပရိသတ်တွေ နည်းနည်း သည်းခံပြီး နာကြားကြဘို့ မေတ္တာရပ်ခံပါတယ်။ တတ်နိုင်သလောက်တော့ ကြိုးစားပြီး ဟောပေးဘို့ ရည်ရွယ်ထားတယ်။ ဒီသုသိမသုတ္တန်ကို မြတ်စွာဘုရား ကိုယ်တော်တိုင် ဟောကြားတော်မူခဲ့သည့်အတွက် ရှေးဦးစွာ ဒေသကဖြစ်တော်မူသော ဘုရားရှင်အား ရှိခိုးပူဇော် ကန်တော့ကြရအောင်နော်။</p> <p><b>‘‘မုနိန္ဒက္ကော ယေကော ဒယုဒယရုဏော ဉာဏဝိတ္ထိဏ္ဏဗိမ္ဗော၊ ဝိနေယျပ္ပါဏောဃံ ကမလကထိတံ ဓမ္မရံသီဝရေဟိ။ သုဗောဓေသိ သုဒ္ဓေ တิဘဝကုဟရေ ဗျာပိတက္ကိတ္တိနဉ္စ၊ တိလောကေကစ္စက္ခုံ ဒုခမသဟနံ တံ မဟေသိံ နမာမိ။’’</b></p> <p><b>ဒယုဒယရုဏော</b>၊ မဟာကရုဏာတော် သမာပတ်တည်းဟူသော တက်သစ်စ နေအရုဏ်လည်း ရှိတော်မူထသော။ <b>ဉာဏဝိတ္ထိဏ္ဏဗိမ္ဗော</b>၊ သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်မြတ်တည်းဟူသော ကျယ်ပြန့်သော စက်ဝန်းတော်လည်း ရှိတော်မူထသော။ <b>ဧကော</b>၊ သောင်းလောကဓာတ် တစ်ခွင်ဝယ် တုဘက်မပြူ တစ်ဆူတည်းသာ ပွင့်ထွန်း ပေါ်ပေါက်၍ လာတော်မူပေသော။ <b>ယော မုနိန္ဒက္ကော</b>၊ အကြင် ဘုရားတည်းဟူသော နေမင်းသည်။ <b>သုဒ္ဓေ</b>၊ သန့်ရှင်း ဖြူစင် အေးမြ ကြည်လင်လှပေသော။ <b>တိဘဝကုဟရေ</b>၊ ကာမ ရူပ အရူပတည်းဟူသော ဘဝသုံးထပ် ဘုံသုံးရပ် ကြာအိုင်၌။ <b>နိဗ္ဗတ္တံ</b>၊ ပါရမီကံ စီမံလှုံ့ဆော်သဖြင့် အသင့်ဖြစ်ထွန်း ပေါ်ပေါက်၍ နေပေသော။ <b>ကမလကထိတံ</b>၊ ကြာဟူ၍ ခေါ်ဆိုသမုတ်အပ်သော။ <b>ဝိနေယျပ္ပါဏောဃံ</b>၊ ကျွတ်ထိုက်သသူ နတ်လူဗြဟ္မာ ဝေနေယျကြာ သတ္တဝါအပေါင်းကို။ <b>ဓမ္မရံသီဝရေဟိ</b>၊ မဂ်ပေါက် ဖိုလ်ဝင် နိဗ္ဗာန်ကို မြင်သိစေတတ်သည့် သုသိမသုတ္တန် ကဲ့သို့သောတည်းဟူသော မြတ်သော ဒေသနာရောင်ခြည်တော်တို့ဖြင့်။ <b>သုဗောဓေသိ</b>၊ သစ္စာလေးရပ် တရားမြတ်ကို ထွင်းဖောက် သိမြင်စေလျက် ကောင်းစွာ ပွင့်စေတော်မူခဲ့လေပြီ။ <b>ဗျာပိတက္ကိတ္တိနဉ္စ</b>၊ သောင်းလောကဓာတ် တစ်ခွင်ဝယ် သူမတူသော သီလ-သမာဓိ-ပညာဂုဏ်သကတ်ကြောင့် ဗြဟ္မာ့ဘုံတိုင် ပျံ့လှိုင် ကျော်ကြား ထင်ရှားတော်မူပေထသော။ <b>တိလောကေကစ္စက္ခုံ</b>၊ ဗြဟ္မာနတ်လူ သုံးဘုံသူတို့၏ တစ်လုံးတည်းသော မျက်စိသဖွယ် ဖြစ်တော်မူပေထသော။ <b>ဒုခမသဟနံ</b>၊ မဟာပထဝီမြေကြီးနှင့် တူစွာ သည်းခံနိုင်ခဲသောအရာကို သည်းခံတော်မူတတ်ထသော။ <b>မဟေသိံ</b>၊ သီလက္ခန္ဓ သမာဓိက္ခန္ဓ ပညာက္ခန္ဓ ဝိမုတ္တိက္ခန္ဓ ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနက္ခန္ဓတည်းဟူသော ဂုဏ်ကျေးဇူး အထူးတို့ကို ဆည်းပူးရှာမှီး လေ့ကျက်တော်မူပြီးသော။ <b>တံ မုနိန္ဒက္ကံ</b>၊ ထို ဘုရားတည်းဟူသော နေမင်းကို။ <b>အဟံ</b>၊ တရားဟော တရားနာဟု ခေါ်ဆိုသမုတ်အပ်သော တပည့်တော်သည်။ <b>နမာမိ</b>၊ ကာယ ဝစီ မနောချီလျက် အဉ္စလီရိုကျိုး လက်ဆယ်ဖြာ ထိပ်မှာမိုး၍ ရှိခိုးဦးညွှတ်ပါ၏ မြတ်စွာဘုရား။</p> <p>(သာဓု၊ သာဓု၊ သာဓု)</p> <p>ဒီသုသိမသုတ္တန်ကို ဒီနေ့ ဟောကြားဘို့ ဦးပဉ္စင်း ရွေးချယ်လိုက်တာ ရည်ရွယ်ချက်ကလေး ငါးခုလောက်တော့ ရှိပါတယ်နော်။</p> <p>* နံပါတ် (၁) <b>ဝိပဿနာ</b>အရာမှာ အတိတ်နှင့် အနာဂတ်ကို ရှုဖို့ မြတ်စွာဘုရား ကိုယ်တော်တိုင် ဟောကြားချက် ရှိသလား?။ ဒီပြဿနာကတစ်ခု။<br> * နံပါတ် (၂) အတိတ်၊ အနာဂတ်ကို ရှုခြင်းသည် ဝိပဿနာနှင့် ဘာမှမဆိုင်ဘူးလို့ တချို့ ပြောကြတယ်။ အတိတ်၊ အနာဂတ် ရှုခြင်းသည် ဝိပဿနာနှင့် သက်ဆိုင်မှု ရှိသလား၊ မရှိဘူးလား? ဒီပြဿနာတစ်ရပ်။<br> * နံပါတ် (၃) အတိတ်၊ အနာဂတ်ကို ဝိပဿနာမှာ ရှုတဲ့အခါ <b>အဘိညာဏ်</b> ရမှသာ ရှုနိုင်တယ်။ အဘိညာဏ်မရရင် မရှုနိုင်ဘူးလို့ တချို့ ဒီလိုပြောတယ်။ ဝိပဿနာအရာမှာ အတိတ်၊ အနာဂတ်ကို ရှုခြင်းသည် အဘိညာဏ်နှင့် သက်ဆိုင်မှုရှိသလား၊ မရှိဘူးလား? ဒီပြဿနာက တစ်ခု။<br> * နံပါတ် (四) အတိတ်၊ အနာဂတ်ကို ရှုနေတဲ့ အချိန်အခါမှာ <b>အနုမာန မှန်းဆ</b>လို့သာ ရှုလို့ရတယ်။ <b>ပစ္စက္ခ တိုက်ရိုက်</b>အားဖြင့် ဘယ်လိုမှ ရှုလို့ မရဘူးလို့ တစ်ချို့ ဒီလိုပြောကြတယ်။ ဝိပဿနာအရာမှာ အတိတ်၊ အနာဂတ်ကို ရှုတဲ့ အချိန်အခါမှာ အနုမာန မှန်းဆပြီးတော့ပဲ ရှုရမှာလား (သို့မဟုတ်) ပစ္စက္ခ ကိုယ်တိုင်မျက်မှောက် ထွင်းဖောက် သိမြင်အောင် ရှုရမှာလား? ဒီပြဿနာက တစ်ခု။<br> * နံပါတ် (၅) ဝိပဿနာအရာ၌ အတိတ်၊ အနာဂတ်ကို မရှုရင် <b>မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်</b> ရမလား၊ မရဘူးလား? ဒီပြဿနာက တစ်ခု။</p> <p>ပေါင်းလိုက်တော့ ပြဿနာ ဘယ်နှစ်ခုလဲ? ငါးခု။</p> <p>အဲဒီ ပြဿနာ ငါးခုကို ဒီသုသိမသုတ္တန် တစ်ခုတည်းက ဒိုင်ခံပြီး ဖြေရှင်းပေးမှာ ဖြစ်တဲ့အတွက် ဒီနေ့ ဦးပဉ္စင်း ဒီမုဒုံကန်ကြီး စေတီတော်အတွင်း ဓမ္မပူဇာအဖြစ် ဟောကြားတဲ့နေရာမှာ သုသိမသုတ္တန်ကို ဟောဘို့ ရွေးခြယ်လိုက်ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်နော်။ ကဲ ..တရားနိဒါန်းစကား ဒီလောက်နဲ့ ထားပြီးတော့ သုသိမသုတ္တန် စပြီး နာကြား ကြည့်ကြရအောင်နော်။</p> <p><b>‘‘ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဝေဠုဝနေ ကလန္ဒကနိဝါပေ။’’</b></p> <p><b>ဧကံ သမယံ</b>၊ အခါတစ်ပါး၌။ <b>ဘဂဝါ</b>၊ ဘုန်းတော်ခြောက်စုံ တန်ခိုးဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည်။ <b>ရာဇဂဟေ</b>၊ ရာဇဂြိုဟ်မြို့၏ အနီး၌။ <b>ကလန္ဒကနိဝါပေ</b>၊ ရှဉ့်နက်တို့ကို အစာကျွေး၍ မွေးမြူရာဖြစ်သော။ <b>ဝေဠုဝနေ</b>၊ ဝေဠုဝန်ကျောင်းတော်၌။ <b>ဝိဟရတိ</b>၊ သီတင်းသုံး စံနေတော်မူဆဲ ဖြစ်ပေ၏၊</p> <p>သုသိမသုတ္တန် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ အချိန်ကို <b>ရှင်အာနန္ဒာ ကိုယ်တော်မြတ်</b>က နိဒါန်းသွယ်ပြီးတော့ လျှောက်ထားတဲ့ စကားတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ မြတ်စွာဘုရားသခင် ရာဇဂြိုဟ်မြို့ ဝေဠုဝန်ကျောင်းတိုက်၌ သီတင်းသုံး စံနေတော်မူခိုက် ဒီသုသိမသုတ္တန် ဖြစ်ပေါ်လာတယ်။</p> <p><b>‘‘တေန ခေါ ပန သမယေန ဘဂဝါ သက္ကတော ဟောတိ ဂရုကတော မာနိတော ပူဇိတော အပစိတော လာဘီ စီဝရပိဏ္ဍပါတသေနာသနဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရာနံ။ ဘိက္ခုသံဃောပိ သက္ကတော ဟောတိ ဂရုကတော မာနိတော ပူဇိတော အပစိတော လာဘီ စီဝရပိဏ္ဍပါတသေနာသနဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရာနံ။’’</b></p> <p><b>တေန ခေါ ပန သမယေန</b>၊ ထိုအချိန်အခါ၌ကား။ <b>ဘဂဝါ</b>၊ ဘုန်းတော်ခြောက်ပါးသခင် ဘုရားရှင်သည်။ <b>သက္ကတော</b>၊ အရိုအသေ ပြုခြင်းခံရသည်။ <b>ဂရုကတော</b>၊ ကျောက်ထီးကဲ့သို့ အလေးပြုခြင်း ခံရသည်။ <b>မာနိတော</b>၊ အမြတ်နိုးခံရသည်။ <b>ပူဇိတော</b>၊ ပစ္စည်းလေးဖြာဖြင့် အပူဇော်ခံရသည်။ <b>အပစိတော</b>၊ ရိုသေ ကျိုးနွံမှုကို ခံရသည်။ <b>ဟောတိ</b>၊ ဖြစ်၏။ <b>စီဝရပိဏ္ဍပါတသေနာသနဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရာနံ</b>၊ သင်္ကန်း၊ ဆွမ်း၊ ကျောင်း၊ သူနာ၏ အထောက်အပံ့၊ အသက်၏ အရံအတား အကာအကွယ်ဖြစ်သော ဆေးပစ္စည်း ပရိက္ခရာတို့ကို။ <b>လာဘီ</b>၊ ရလေ့ရှိသည်။ <b>ဟောတိ</b>၊ ဖြစ်၏။ <b>ဘိက္ခုသံဃောပိ</b>၊ ဘုရားရှင်၏ တပည့်သာဝက ဖြစ်တော်မူသော ဘိက္ခူသံဃာသည်လည်းပဲ။ <b>သက္ကတော</b>၊ အရိုအသေ ပြုခြင်းခံရသည်။ <b>ဂရုကတော</b>၊ ကျောက်ထီးကဲ့သို့ အလေးပြုခြင်း ခံရသည်။ <b>မာနိတော</b>၊ အမြတ်နိုးခံရသည်။ <b>ပူဇိတော</b>၊ ပစ္စည်းလေးဖြာဖြင့် အပူဇော်ခံရသည်။ <b>အပစိတော</b>၊ ရိုသေကျိုးနွံမှုကို ခံရသည်။ <b>ဟောတိ</b>၊ ဖြစ်၏။ <b>စီဝရပိဏ္ဍပါတသေနာသနဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရာနံ</b>၊ သင်္ကန်း၊ ဆွမ်း၊ ကျောင်း၊ သူနာ၏ အထောက်အပံ့၊ အသက်၏ အရံအတား အကာအကွယ်ဖြစ်သော ဆေးပစ္စည်း ပရိက္ခာရာတို့ကို။ <b>လာဘီ</b>၊ ရလေ့ရှိသည်။ <b>ဟောတိ</b>၊ ဖြစ်၏၊</p> <p><b>လာဘဂ္ဂပတ္တ ယသဂ္ဂပတ္တ</b>၊ လာဘ်လာဘမှာ အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်တော်မူနေတဲ့အချိန် အခြွေအရံ ပရိသတ် ကျော်စောမှု ဂုဏ်သတင်းတွေ အထွတ်အထိပ် ရောက်နေတော်မူတဲ့ အချိန်ဖြစ်ပါတယ်။ လေးသင်္ချေနဲ့ ကမ္ဘာတစ်သိန်းတိုင်တိုင် ဖြည့်ဆည်းပူးထားတဲ့ ပါရမီတော်တွေက စုပြုံပြီး၊ အလုအယက် အကျိုးပေးနေတဲ့ အချိန်လည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ထိုအချိန်မှာ မြတ်စွာဘုရားနဲ့ ဘုရားရှင်ရဲ့ တပည့်သာဝကတွေကို ကြည့်လိုက်မယ်ဆိုလို့ရှိရင် <b>သက္ကတ</b>၊ အရိုအသေ ပြုခြင်းခံနေရတယ်။ <b>ဂရုကတ</b>၊ စိတ်ထဲမှာ ကျောက်ထီးကို အလေးဂရုပြုသလို သိပ်ပြီး ရိုရိုသေသေ လေးလေးစားစား အင်မတန် အလေးဂရုပြု နေကြတယ်။ အလေးဂရုပြုခြင်းကိုလည်း ခံနေရတယ်။ <b>မာနိတ</b>၊ စိတ်ထဲကလည်း သိပ်ပြီး အမြတ်နိုး ခံနေရတယ်။ ရဟန်းသံဃာကိုပဲဖြစ်စေ၊ ဘုရားကိုပဲဖြစ်စေ ဆည်းကပ်တဲ့အခါမှာ မလိုချင်၊ လိုချင်နဲ့ ဆည်းကပ်တဲ့ ပုံစံမျိုး မဟုတ်ဘူး။ အင်မတန် မြတ်နိုးစွာဖြင့် ဆည်းကပ်နေတဲ့ အချိန်ဖြစ်တယ်။</p> <p><b>ပူဇိတ</b>၊ ပစ္စည်းလေးပါးဖြင့်လည်း အပူဇော်ခံနေရတယ်။ <b>အပစိတ</b>၊ ရိုသေကျိုးနွံမှုကို ခံနေရတယ်။ ဘယ်လို ရိုသေကျိုးနွံမှုလည်းလို့ မေးရင် ဘုရားရှင်ကို မြင်တဲ့အခါမှာပဲဖြစ်စေ၊ ရဟန်းသံဃာတွေကို မြင်တဲ့အခါမှာပဲဖြစ်စေ ရထားစီးလာရင် ရထားပေါ်က ချက်ချင်း ဆင်းလိုက်တယ်။ ဦးထုပ်တွေ၊ ထီးတွေ ဆောင်းလာရင် ဦးထုပ်တွေ၊ ထီးတွေကို ချက်ချင်း ရုပ်သိမ်းလိုက်တယ်။ ဦးထုပ်ကို ရုပ်လိုက်တယ်။ ဖိနပ်ကို ချွတ်လိုက်တယ်။ လမ်းမှာဆိုလို့ရှိရင် လမ်းဖယ်ပြီး ပေးလိုက်တယ်။ မတ်တပ်ရပ်ပြီး လက်အုပ်ချီတယ်။ ထိုင်ပြီး ရှိခိုးကြတယ် စသည်ဖြင့် ဒီလို ရိုသေကျိုးနွံမှုတွေ ဖြစ်တယ်။ မတော်တဆ အိမ်ပေါ်ကနေ ဘုရားရှင်ကို လှမ်းမြင်လိုက်မယ်ဆိုလို့ရှိရင် ထိုင်နေရာကထပြီး အရိုအသေပေးတယ်။</p> <p>ဘုရားရှင် ကြွလာရင် နေရာဖယ်ပေးတယ်။ လမ်းမှာ ဘုရားရှင်နှင့်တကွ သို့မဟုတ် ရဟန်းသံဃာတွေ တွေ့မယ်ဆိုလို့ရှိရင် လမ်းဖယ်ပေးတယ် စသည်ဖြင့် ရိုသေကျိုးနွံမှုတွေကိုလည်း ခံနေရတယ်။ ဆွမ်း၊ သင်္ကန်း၊ ကျောင်း၊ ဆေးဆိုတဲ့ <b>ပစ္စည်းလေးပါး</b>တို့ဖြင့်လည်း ရိုရိုသေသေ ပူဇော်ကြတယ်။ လာဘ်လာဘတွေကလည်း သိပ်ပေါများနေတဲ့အချိန် ဖြစ်တယ်။ ပါရမီတော်တွေက စုပြုံပြီး အကျိုးပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ တစ်ဖက်ကို ကြည့်လိုက်မယ်ဆိုရင် ဘယ်လိုဖြစ်နေလဲ?</p> <p><b>‘‘အညတိတ္ထိယာ ပန ပရိဗ္ဗာဇကာ အသက္ကတာ ဟောန္တိ အဂရုကတာ အမာနိတာ အပူဇိတာ အနပစိတာ၊ န လာဘိနော စီဝရပိဏ္ဍပါတသေနာသနဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရာနံ။’’</b></p> <p><b>အညတိတ္ထိယာ ပန ပရိဗ္ဗာဇကာ</b>၊ သာသနာတော်၏ပြင်ပ အယူအဆ ရှိကြကုန်သော ပရဗိုဇ်တို့မှာမူကား။ <b>အသက္ကတာ</b>၊ အရိုအသေပြုခြင်း မခံကြရကုန်။ <b>အဂရုကတာ</b>၊ ကျောက်ထီးကဲ့သို့ အလေးပြုခြင်း မခံကြရကုန်။ <b>အမာနိတာ</b>၊ အမြတ်အနိုး မခံကြရကုန်။ <b>အပူဇိတာ</b>၊ ပစ္စည်းလေးပါးဖြင့် အပူဇော် မခံကြရကုန်။ <b>အနပစိတာ</b>၊ ရိုသေကျိုးနွံမှုကို မခံကြရကုန်။ <b>ဟောန္တိ</b>၊ ဖြစ်ကြလေကုန်၏။ <b>စီဝရပိဏ္ဍပါတသေနာသနဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရာနံ</b>၊ သင်္ကန်း၊ ဆွမ်း၊ ကျောင်း၊ သူနာ၏အထောက်အပံ့၊ အသက်၏အရံအတား အကာအကွယ်ဖြစ်သော ဆေးပစ္စည်း ပရိက္ခာရာတို့ကို။ <b>န လာဘိနော</b>၊ ရလေ့မရှိ ဖြစ်ကြကုန်သည်။ <b>ဟောန္တိ</b>၊ ဖြစ်ကြလေကုန်သည်။</p> <p>သာသနာတော်ရဲ့ ပြင်ပအယူအဆရှိကြတဲ့ <b>တိတ္ထိပရဗိုဇ်</b>တွေကို ကြည့်လိုက်မယ်ဆိုရင် အရိုအသေပြုခြင်းလည်း မခံရဘူး။ ကျောက်ထီးကဲ့သို့ အလေးဂရုပြုခြင်းလည်း မခံရဘူး။ မြတ်နိုးမှုကိုလည်း မခံကြရဘူး။ ပစ္စည်းလေးဖြာဖြင့် ပူဇော်မှုတွေကိုလည်း မခံယူကြရဘူး။ ရိုသေကျိုးနွံမှုတွေကိုလည်း မခံကြရဘူး။ သင်္ကန်း၊ ဆွမ်း၊ ကျောင်း၊ ဆေး ပစ္စည်းလေးပါးတို့ဖြင့်လည်း ပေါပေါများများ သိပ်မရှိကြဘူး။ လာဘ်လာဘ သိပ်မရွှင်ကြဘူး။ အဲဒီလို မရွှင်တော့ ဘာဖြစ်လာသလဲ?</p> <p><b>‘‘တေန ခေါ ပန သမယေန သုသိမော ပရိဗ္ဗာဇကော ရာဇဂဟေ ပဋိဝသတိ မဟတိယာ ပရိဗ္ဗာဇကပရိသာယ သဒ္ဓိံ။’’</b></p> <p><b>တေန ခေါ ပန သမယေန</b>၊ ထိုအခါ၌ကား။ <b>သုသိမော ပရိဗ္ဗာဇကော</b>၊ သုသိမ ပရဗိုဇ်သည်။ <b>ရာဇဂဟေ</b>၊ ရာဇဂြိုဟ်မြို့၌။ <b>မဟတိယာ ပရိဗ္ဗာဇကပရိသာယ</b>၊ များလှစွာသော ပရဗိုဇ်ပရိသတ်နှင့်။ <b>သဒ္ဓိံ</b>၊ အတူတကွ။ <b>ပဋိဝသတိ</b>၊ မှီတင်းနေထိုင်ဆဲ ဖြစ်ပေ၏၊</p> <p>တစ်ဖက်ကို ကြည့်လိုက်မယ်ဆိုရင် ထိုအချိန်မှာ သုသိမပရဗိုဇ်ကလည်း သုသိမပရဗိုဇ်ရဲ့ တပည့်သာဝကဖြစ်ကြတဲ့ ပရဗိုဇ်တော်တော် ခပ်များများနဲ့ သူက ရာဇဂြိုဟ်မှာ မှီတင်းနေထိုင်တဲ့ အချိန်တစ်ခု ဖြစ်တယ်။ အဲဒီလို မှီတင်းနေထိုင်တဲ့ အချိန်အခါမှာ ဘာဖြစ်လာလဲ? သုသိမ ပရဗိုဇ်ရဲ့ တပည့်သာဝကတွေက စည်းဝေးပြီး တိုင်ပင်ကြတယ်။ ဘယ်လို တိုင်ပင်ကြသလဲဆိုတော့ –</p> <p><b>‘‘ဧဟိ တွံ၊ အာဝုသော သုသိမ၊ သမဏေ ဂေါတမေ ဗြဟ္မစရိယံ စရ။ တွံ ဓမ္မံ ပရိယာပုဏိတွာ အမှေ ဝါစေယျာသိ၊ တံ မယံ ဓမ္မံ ပရိယာပုဏိတွာ ဂိဟီနံ ဘာသိဿာမ။ ဧဝံ မယမ္ပိ သက္ကတာ ဘဝိဿာမ ဂရုကတာ မာနိတာ ပူဇိတာ အပစိတာ လာဘိနော စီဝရပိဏ္ဍပါတသေနာသနဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရာနန္တိ။’’</b></p> <p><b>အာဝုသော သုသိမ</b>၊ ငါ့ရှင် သုသိမ။ <b>ဧဟိ</b>၊ လာပါလော့။ <b>တွံ</b>၊ သင်သည်။ <b>သမဏေ ဂေါတမေ</b>၊ ရှင်ဂေါတမ၏ထံ၌။ <b>ဗြဟ္မစရိယံ</b>၊ မြတ်သောအကျင့်ကို။ <b>စရ</b>၊ ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်ပါ။</p> <p>သုသိမရဲ့ ပရဗိုဇ် ပရိသတ်တွေက သုသိမကိုခေါ်ပြီး တောင်းဆိုကြတယ်။ ကဲ..ငါ့ရှင် သုသိမ လာပေတော့။ သင် ရဟန်းဂေါတမထံမှာ သွားပြီး <b>ဗြဟ္မစရိယ</b>လို့ ခေါ်တဲ့ သီလကျင့်စဉ်၊ သမာဓိကျင့်စဉ်၊ ပညာကျင့်စဉ်လို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ သိက္ခာသုံးရပ် အကျင့်မြတ်ကို သွားပြီးကျင့်ပါလို့ ဒီလို တိုက်တွန်းကြတယ်။ ဘာကြောင့် သူတို့ ဒီလို တိုက်တွန်းရသလဲဆိုတော့ ရည်ရွယ်ချက်ကလေး ရှိပါတယ်။ မြတ်စွာဘုရား လာဘ်လာဘ အထွတ်အထိပ် ရောက်နေတာသည် မြတ်စွာဘုရား ကိုယ်တော်တိုင်က ကဝိသေဋ္ဌ ပညာရှိတွေထဲမှာ အသာဆုံး အမြတ်ဆုံး ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး ဖြစ်တယ်။</p> <p>ဥတ္တမကဝိလို့ခေါ်တဲ့ အမြတ်ဆုံးပညာရှိ သူတော်ကောင်းကြီး ဖြစ်နေတဲ့အတွက် မိမိရဲ့ တပည့်သာဝကတွေကို အကောင်းဆုံးဖြစ်တဲ့ ကျမ်းဂန်စာပေတွေကို သေသေချာချာ ကျကျနန သင်ပေးပြီး ဒီစာပေကျမ်းဂန်တွေဖြင့် တပည့်ပရိသတ်ကို ရစ်ပတ်နှောင်ဖွဲ့ပြီး ထားတယ်။ တပည့်ပရိသတ်ကလည်း မိမိတို့ ဆိုင်ရာဒကာ၊ ဒကာမအသီးသီးကို ဒီတရားတွေကို တဆင့်ပြန်လည် ဟောကြားပြသ ဆိုဆုံးမနေတဲ့အတွက် ဒီတပည့်သာဝကတွေကလည်း ရှင်ဂေါတမရဲ့ သာသနာမှာ သိပ်ပြီး ကြည်ညိုနေကြတာ ဖြစ်တယ်။ ကြည်ညို လေးစားတဲ့အတွက် ရှင်ဂေါတမ သာသနာမှာ ပစ္စည်းလေးဖြာဖြင့် ပေါများနေခြင်း ဖြစ်တယ်လို့ သူတို့က ယုံကြည်ကြတယ်။</p> <p>ဒီလို ယုံကြည်ချက်ရှိတော့ ရှင်ဂေါတမထံမှာ သွားပြီး တရားလေ့လာဖို့ရန်အတွက် သူတို့က ဆန္ဒရှိကြတယ်။ အဲဒီလို ဆန္ဒရှိတော့ ဒီရှင်ဂေါတမထံမှာ တရားသွားလေ့လာရင် ဘယ်သူတော်မလဲလို့ ကြည့်လိုက်တော့ သူတို့ရဲ့ ဆရာတစ်ဆူအဖြစ် တင်ထားတဲ့ ဒီသုသိမပရဗိုဇ်က ဝေဒကျမ်းတွေမှာ ပါရဂူမြောက်နေတဲ့ တကယ့် ပဏ္ဍိတ်ကြီးတစ်ဦး ဖြစ်ပါတယ်။ ဉာဏ်အင်မတန် ထက်တယ်။ ဒီလို ဉာဏ်အင်မတန် ထက်မြက်တဲ့ သုသိမပရဗိုဇ်ကို ရှင်ဂေါတမထံမှာ သွားပြီးတော့ တရားသင်ယူခိုင်းမယ်ဆိုလို့ရှိရင် ခပ်မြန်မြန် တတ်လာမယ်။ ခပ်မြန်မြန် တတ်လာခဲ့ရင် ဘာလုပ်မလဲ?</p> <p><b>အာဝုသော သုသိမ</b>၊ ငါ့ရှင် သုသိမ။ <b>ဧဟိ</b>၊ လာပါလော့။ <b>တွံ</b>၊ သင်သည်။ <b>သမဏေ ဂေါတမေ</b>၊ ရှင်ဂေါတမ၏ထံ၌။ <b>ဗြဟ္မစရိယံ</b>၊ သီလ-သမာဓိ-ပညာဟု ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ သိက္ခာသုံးရပ် အကျင့်မြတ်ကို။ <b>စရ</b>၊ ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်ပါ။</p> <p>ရှင်ဂေါတမထံမှာ သင်သွားပြီး သိက္ခာသုံးရပ် အကျင့်မြတ်ကို ကျင့်။ ကျင့်ပြီးရင် ဘာလုပ်မလဲ?</p> <p><b>တွံ</b>၊ သင်သည်။ <b>တံ ဓမ္မံ</b>၊ ထိုတရားကို။ <b>ပရိယာပုဏိတွာ</b>၊ သင်ယူပြီး၍။ <b>အမှေ</b>၊ ငါတို့ကို။ <b>ဝါစေယျာသိ</b>၊ တစ်ဖန် ပို့ချ သင်ကြားပါလော့။</p> <p>ရှင်ဂေါတမထံမှာ သင်က ခပ်မြန်မြန် တတ်အောင်သင်ပြီး လာပါ။ သင်ပြီးလို့ရှိရင် သင်က တို့ကို တစ်ဖန် ထပ်ပြီးတော့ ပို့ချပေးပါ။</p> <p><b>မယံ</b>၊ ငါတို့သည်။ <b>တံ ဓမ္မံ</b>၊ ထို သင်ကိုယ်တိုင် ပြန်လည်၍ သင်ကြားပေးတဲ့ တရားဒေသနာတော်ကို။ <b>ပရိယာပုဏိတွာ</b>၊ တဖန် သင်ယူကြကုန်ပြီး၍။ <b>ဂိဟီနံ</b>၊ လူဒကာ ဒကာမတို့အား။ <b>ဘာသိဿာမ</b>၊ ဟောကြား ပြသကြပါကုန်အံ့။</p> <p>သင်က တို့ကိုပြန်ပြီး ပို့ချမယ်ဆိုရင် သင်ပို့ချတဲ့ တရားတွေကို တို့က တစ်ဆင့် လူတွေကိုပြန်ပြီး သင်ပေးကြမယ်။ ဟောပြကြမယ်။ ဟောပြလိုက်မယ်ဆိုလို့ရှိရင် ဘာဖြစ်မလဲ?</p> <p><b>ဧဝံ</b>၊ ဤသို့ ဟောပြခဲ့သည်ရှိသော်။ <b>မယမ္ပိ</b>၊ ငါတို့သည်လည်းပဲ။ <b>သက္ကတာ</b>၊ အရိုအသေ ပြုခြင်းခံကြရသည်။ <b>ဂရုကတာ</b>၊ အလေးပြုခြင်း ခံကြရကုန်သည်။ <b>မာနိတာ</b>၊ အမြတ်နိုးခံကြရကုန်သည်။ <b>ပူဇိတာ</b>၊ ပစ္စည်းလေးဖြာဖြင့် အပူဇော် ခံကြရကုန်သည်။ <b>အပစိတာ</b>၊ ရိုသေကျိုးနွံမှုကို ခံကြရကုန်သည်။ <b>ဘဝိဿာမ</b>၊ ဖြစ်ကြပါကုန်အံ့။ <b>စီဝရပိဏ္ဍပါတသေနာသနဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရာနံ</b>၊ သင်္ကန်း၊ ဆွမ်း၊ ကျောင်း၊ သူနာ၏ အထောက်အပံ့၊ အသက်၏ အရံအတား အကာအကွယ်ဖြစ်သော ဆေးပစ္စည်း ပရိက္ခာရာတို့ကို။ <b>လာဘိနော</b>၊ ရလေ့ရှိကြကုန်သည်။ <b>ဘဝိဿာမ</b>၊ ဖြစ်ကြပါကုန်အံ့။</p> <p>သင် ပို့ချပေးတဲ့ တရားတွေကို တို့က သင်။ သင်ပြီးတဲ့အခါမှာ တို့က လူတွေကို တစ်ခါပြန်ပြီး တို့က ဟောမယ်။ ဘယ်လိုဟောမလဲဆိုရင် - သူတို့ ရည်ရွယ်ချက်ကတော့ ရှင်ဂေါတမထံမှာ သင်လာတဲ့ တရားတွေနဲ့ တို့မူလ အယူအဆဖြစ်တဲ့ တရားတွေ ဒီနှစ်ခု ပေါင်းစပ်ပြီး လူတွေကို ဟောလိုက်မယ်ဆိုရင် တို့လည်းပဲ အရိုအသေပြုခံရတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်၊ အလေးစားခံရတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်၊ အမြတ်နိုးခံရတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်၊ ပစ္စည်းလေးပါးဖြင့် အပူဇော်ခံရတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ဖြစ်ကြလိမ့်မယ်။ ရိုသေကျိုးနွံမှုကို ခံရတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ဖြစ်ကြလိမ့်မယ်။</p> <p>သင်္ကန်း၊ ဆွမ်း၊ ကျောင်း၊ ဆေးဆိုတဲ့ ပစ္စည်းလေးပါး ရလွယ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ဖြစ်ကြလိမ့်မယ်လို့ သူတို့ ဒီလို ယုံကြည်ကြတယ်။ ဒီစကားလေးကို ကြည့်မယ်ဆိုလို့ရှိရင်ပေါ့။ ဦးပဉ္စင်းတို့ ဗုဒ္ဓဘာသာထဲကနော်။ ကောင်းမွန်တဲ့ အချက်အလက် တော်တော် ခပ်များများဟာ တခြားတခြား ဘာသာတွေထဲမှာ ဘယ်ပုံ ဘယ်နည်း ပျံ့နှံ့သွားတယ်ဆိုတာ ဒကာကြီးတွေ လွယ်လွယ်နဲ့ သဘောပေါက်နိုင်လိမ့်မယ်လို့ ထင်တယ်နော်။</p> <p>အထူးသဖြင့် ငါးပါးသီလ ကျင့်ဝတ်နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ တချို့တချို့ ကျင့်ဝတ်တွေ အပြည့်အစုံ မဟုတ်သော်လည်း အနောက်တိုင်း အထူးသဖြင့် ပညာရှင်များ၊ သုတေသန ပုဂ္ဂိုလ်တွေကတော့ ခရစ်ယာန်ဘာသာထဲမှာ ပျံ့နှံ့နေတဲ့ တချို့တချို့ သင်ကြားချက်တွေဟာ ဗုဒ္ဓဘာသာမှ ကူးချထားတာပါလို့ ဒီလို ခပ်ရဲရဲပဲ ပြောနေကြတယ်နော်။ မေတ္တာအကြောင်းတွေလည်း ထိုနည်းလည်းကောင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်နော်။ ဘယ်ပုံ ဘယ်နည်း ပျံ့နှံ့သွားတယ် ဆိုတာလေးတွေကတော့ ရှေးရှေးပေါ်နေတဲ့ ဘာသာထဲက ကောင်းမွန်တဲ့ အချက် (သို့မဟုတ်) သူတို့ ကြိုက်နှစ်သက်တဲ့ အချက်ကလေးတွေကို သူတို့ဘာသာထဲ ဆွဲဆွဲထည့်တဲ့ သဘောလေးဟာ ရှေးထဲက အစဉ်အလာတစ်ခု ရှိတယ်လို့ ဒါ မှန်းလို့ရတယ်နော်။ အဲဒီလို စုပေါင်း တိုင်ပင်ပြီးတော့ သုသိမပရဗိုဇ်ကို အကြံဉာဏ် ပေးလိုက်တဲ့အခါ သုသိမပရဗိုဇ်က ဘာပြောလဲ?</p> <p><b>ဧဝံ အာဝုသော</b>၊ ကောင်းပါပြီ ငါ့ရှင်တို့ဆိုပြီး ဝန်ခံတယ်။</p> <p>ဝန်ခံပြီးတဲ့အခါကျတော့ သူကစဉ်းစားတယ်။ ရှင်ဂေါတမရဲ့ထံမှာ သွားပြီး တရားသင်မယ်ဆိုရင် ရှင်ဂေါတမထံမှာ လွယ်လွယ်နဲ့ သွားသင်လို့တော့ မရနိုင်ဘူး။ ရှင်ဂေါတမမှာ ဗုဒ္ဓကိစ္စလို့ခေါ်တဲ့ လုပ်ငန်းကိစ္စတွေက သိပ်များတာဖြစ်တယ်။ ဒီတော့ တရားကို ခပ်မြန်မြန် ခပ်လွယ်လွယ်နဲ့ ကုန်စင်အောင် သင်ယူနိုင်ရင် ဘယ်လိုပုဂ္ဂိုလ်ထံ ချဉ်းကပ်ပြီး သင်ရင်တော်မလဲ? သူက စဉ်းစားကြည့်တယ်။</p> <p><b>ရှင်သာရိပုတ္တရာမထေရ်မြတ်</b>ဆိုရင် ဝိပဿနာလက္ခဏာအရာမှာ ဧတဒဂ် ရတော်မူတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်တယ်။ <b>ရှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်ကိုယ်တော်မြတ်ကြီး</b>ကတော့ သမာဓိအရာမှာ ဧတဒဂ် ရတော်မူတဲ့ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်တယ်။ <b>ရှင်မဟာကဿပ</b>က ဓုတင်အရာမှာ ဧတဒဂ် ရတော်မူတဲ့ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်တယ်။ <b>ရှင်အနုရုဒ္ဓါ</b>က ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာဏ်အရာမှာ ဧတဒဂ် ရတော်မူတဲ့ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်တယ်။ <b>အရှင်ပုဏ္ဏမထေရ်</b>က ဓမ္မကထိကအရာမှာ ဧတဒဂ် ရတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်တယ်။ <b>ရှင်ဥပါလိမထေရ်</b>က ဝိနည်းအရာမှာ ဧတဒဂ် ရတဲ့ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်တယ်။ သူတို့ထံ ချဉ်းကပ်ပြီး သင်မယ်ဆိုရင်လည်း ကုန်စင်အောင် လွယ်လွယ်နဲ့ သင်လို့ တတ်မြောက်ဘို့ ရက်တိုတိုနဲ့ မလွယ်ဘူး။</p> <p>ရှင်အာနန္ဒာကိုယ်တော်မြတ်ကတော့ <b>ဓမ္မဘဏ္ဍာဂါရိက</b> တရားဘဏ္ဍာစိုးလည်း ဖြစ်တယ်။ <b>တိပိဋကဓရ</b> ပိဋကသုံးပုံကို အာဂုံဆောင်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်လည်း ဖြစ်တယ်။ မြတ်စွာဘုရား ဘယ်တရားပဲ ဟောဟော သူ့ကိုအကုန် ပြန်လည် ဟောကြားပေးထားတဲ့အတွက် တရားအားလုံးကို သူက စိုးပိုင်နေတဲ့ ဓမ္မဘဏ္ဍာဂါရိက ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးလည်း ဖြစ်တယ်။ <b>ဧတဒဂ်</b> ငါးတန် ရထားပြီးတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်လည်း ဖြစ်တယ်။ ဘုရားရှင်ထံမှ <b>ဆုရှစ်ပါး</b>ကို ရထားပြီးတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်လည်း ဖြစ်တယ်။ ဒါကြောင့် ရှင်အာနန္ဒာထံမှာ ချဉ်းကပ်ပြီးတော့ ဒီတရားဒေသနာတော်တွေကို သင်ယူမယ်ဆိုရင်တော့ လွယ်လွယ်နဲ့ ရနိုင်တယ်လို့ သူက သဘောပေါက်တယ်။</p> <p>ဒီစကားရပ်ကလေးကို ကြည့်မယ်ဆိုရင်ပေါ့လေ – ဒီသုသိမသုတ္တန် ပေါ်လာတဲ့အချိန်သည် ရှင်အာနန္ဒာ ဧတဒဂ် ငါးတန် ရထားပြီးတဲ့ အချိန်မှာလို့ သိရတယ်။ ရှင်အာနန္ဒာ ဧတဒဂ် ငါးတန်ရတာ အထူးသဖြင့် ဥပဋ္ဌာက လို့ခေါ်တဲ့ အလုပ်အကျွေးရာထူး ဧတဒဂ်ရတာသည် မြတ်စွာဘုရား ဝါနှစ်ဆယ်ကျော်တဲ့ အချိန်ခါလောက်မှ ရတာဖြစ်ပါတယ်နော်။ ဒါကြောင့် ဒီသုသိမသုတ္တန်သည် မြတ်စွာဘုရား ဝါနှစ်ဆယ်ကျော်ရဲ့ နောက်ပိုင်းလောက်မှ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ သုတ္တန်လို့တော့ မှန်းလို့ရတယ်။ အဲဒီလို ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ စဉ်းစားလိုက်ပြီးတဲ့အခါ ရှင်အာနန္ဒာကိုယ်တော်မြတ်ထံ ချဉ်းကပ်ပြီးတော့ တရားသင်မယ်ဆိုပြီးတော့ သူက ရှင်အာနန္ဒာကို ချဉ်းကပ်၊ ရှင်အာနန္ဒာနဲ့ ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာစကားတွေ ပြော၊ ပြောဆိုပြီးတဲ့ အချိန်ခါမှာ ရှင်အာနန္ဒာကို သူက ဘာလျှောက်ထားလဲ?</p> <p>‘‘<b>ဣစ္ဆာမဟံ, အာဝုသော အာနန္ဒ, ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ ဗြဟ္မစရိယံ စရိတု’’န္တိ။</b></p> <p><b>အာဝုသော အာနန္ဒ</b>၊ ငါ့ရှင် အာနန္ဒာ ...။ <b>အဟံ</b>၊ ငါသည်။ <b>ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ</b>၊ ဤဓမ္မဝိနယဟု ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ သာသနာတော်မြတ်အတွင်း၌။ <b>ဗြဟ္မစရိယံ</b>၊ သီလ-သမာဓိ-ပညာဟု ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ သိက္ခာသုံးရပ် အကျင့်မြတ်ကို။ <b>စရိတုံ</b>၊ ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်ခြင်းငှာ။ <b>ဣစ္ဆာမိ</b>၊ အလိုရှိပါ၏၊</p> <p>ငါ့ရှင် အာနန္ဒာ ... ငါဟာ ဓမ္မဝိနယလို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ သာသနာတော်တွင်းမှာ သီလ-သမာဓိ-ပညာဆိုတဲ့ သိက္ခာသုံးရပ် အကျင့်မြတ်ကို ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်ချင်ပါတယ်ဆိုပြီးတော့ ရှင်အာနန္ဒာကို လျှောက်ထားတယ်။ အဲဒီလို လျှောက်ထားတဲ့ အချိန်အခါမှာ ရှင်အာနန္ဒာ ကိုယ်တော်မြတ်က စဉ်းစားတယ်။ ဘယ်လို စဉ်းစားလဲ? ဒီသုသိမပရဗိုဇ်သည် ဒီရာဇဂြိုဟ်မှာ ဂိုဏ်းဆရာတစ်ဆူအဖြစ် ဝန်ခံပြီးတော့ ပရဗိုဇ်အာရာမ်တစ်ခုမှာ သီးသန့် ပရဗိုဇ်တပည့် သာဝကတွေနဲ့ နေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး ဖြစ်တယ်။ ဒီပုဂ္ဂိုလ် သာသနာတော် ဝင်လာတာဟာ သာသနာကို လာဘ်လာဘ မရအောင် နှောင့်ယှက် ဖျက်ဆီးလိုတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်တွေ ရှိနေသလား (သို့မဟုတ်) ဘယ်လို ရည်ရွယ်ချက်များ ရှိသလဲ? သူရဲ့ အဇ္ဈာသယဓာတ်ခံကို ငါတော့ ကုန်စင်အောင် မသိနိုင်ဘူး။ ဒါကြောင့် ဒီပုဂ္ဂိုလ်ကို ငါဘုရားထံ ခေါ်သွားမှ တော်မယ်လို့ သဘောပေါက်ပြီးတော့ သုသိမပရဗိုဇ်ကို ခေါ်ပြီးတော့ မြတ်စွာဘုရားထံသွား၊ မြတ်စွာဘုရားကို ရိုသေစွာရှိခိုး၊ သင့်တင့်လျှောက်ပတ်တဲ့ တစ်နေရာမှာ ထိုင်ပြီးတော့မှ မြတ်စွာဘုရားကို သူက လျှောက်ထားတယ်။ ဘယ်လိုလျှောက်ထားလဲ?</p> <p>‘‘<b>အယံ, ဘန္တေ, သုသိမော ပရိဗ္ဗာဇကော ဧဝမာဟ -- ဣစ္ဆာမဟံ, အာဝုသော အာနန္ဒ, ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ ဗြဟ္မစရိယံ စရိတု’’န္တိ။</b></p> <p>မြတ်စွာဘုရား၊ ဒီသုသိမပရဗိုဇ်ကတော့ – ငါ့ရှင်အာနန္ဒာ ..ငါသည် ဓမ္မဝိနယလို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ ဒီသာသနာတော်အတွင်းမှာ သီလ-သမာဓိ-ပညာလို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ သိက္ခာသုံးရပ် အကျင့်မြတ်ကို ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်လိုပါတယ်လို့ လာပြီးတော့ ပြောနေပါတယ် မြတ်စွာဘုရားဆိုပြီး လျှောက်ထားတယ်။</p> <p>ဒီလို လျှောက်ထားလိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ မြတ်စွာဘုရားက သုသိမပရဗိုဇ်သည် ဂိုဏ်းဆရာတစ်ဆူအဖြစ် ဝန်ခံနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး သာသနာတော်တွင်း ဝင်ရောက်ပြီး ရှင်ရဟန်း ပြုချင်တာလဲ, ငါဘုရားကို ကြည်ညိုလို့ ရှင်ရဟန်း ပြုချင်တာလား, သာဝကတွေကို ကြည်ညိုလို့ ရှင်ရဟန်း ပြုချင်တာလား, သို့မဟုတ် ငါဘုရား၏တရား၊ ငါဘုရား၏ တပည့်သာဝကတွေ ဟောတော်မူတဲ့ တရားဒေသနာတော် အပေါ်၌ ကြည်ညိုလို့ ရှင်ရဟန်း ပြုချင်တာလား? ဒီသုံးချက် လှမ်းကြည့်တော့ တစ်ချက်မှ မတွေ့ဘူး။</p> <p>ဘုရားကို ကြည်ညိုလို့ သာသနာဝင်ရောက်ပြီး ရှင်ရဟန်း ပြုချင်တာလည်း မဟုတ်ဘူး။ ဘုရားရှင်၏ တပည့်သား သာဝကကို ကြည်ညိုပြီး ရှင်ရဟန်း ပြုချင်တာလည်း မဟုတ်ဘူး။ ဘုရားရှင်၏တရား, ဘုရားရှင်၏ တပည့်သာဝကတွေ ဟောကြားတော်မူတဲ့တရား, ဒီတရားတော်တွေကို ကြည်ညိုလို့ ရှင်ရဟန်း ပြုချင်တာလည်း မဟုတ်ဘူး။ ဘာရည်ရွယ်ချက်နဲ့ ရှင်ရဟန်းပြုချင်တာလဲ? ဆက်ကြည့်လိုက်တော့ <b>ဓမ္မဒိန္နက</b>၊ တရားခိုးမယ်ဆိုတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် သာသနာတော်သို့ ဝင်ရောက်ပြီး ရှင်ရဟန်းပြုချင်တာ ဖြစ်တယ်။ သိပြီ။</p> <p>ကဲ..တရားခိုးချင်လို့ သာသနာဘောင်ကို ဝင်ရောက်ပြီး ရှင်ရဟန်းပြုတယ်ဆိုရင် ရှေ့ဆက် ဘာဖြစ်နိုင်သလဲ? လှမ်းပြီး မြတ်စွာဘုရား ဉာဏ်တော်ဖြင့် ကြည့်တော်မူလိုက်တဲ့အခါ – ဒီသာသနာတော်မှာ ဝင်ရောက်ပြီး ရှင်ရဟန်း ပြုခဲ့ပြီးနောက် ပေါက်ပေါက်ရောက်ရောက် ကြိုးစား အားထုတ်လိုက်မယ်ဆိုရင် နှစ်ရက် သုံးရက်အတွင်းမှာ ရဟန္တာ ဖြစ်တော့မယ်လို့ မြတ်စွာဘုရား မြင်တော်မူတယ်။ အဲဒီလို ရဟန္တာ ဖြစ်တော့မယ်ဆိုတာ မြင်တော်မူတဲ့အတွက် မြတ်စွာဘုရားက ရှင်အာနန္ဒမထေရ်မြတ်ကို ဘာအမိန့်ရှိလိုက်လဲ?</p> <p>‘‘<b>တေနဟိ, အာနန္ဒ, သုသိမံ ပဗ္ဗာဇေထ</b>’’။</p> <p><b>အာနန္ဒ</b>၊ ချစ်သား အာနန္ဒာ ...။ <b>တေနဟိ</b>၊ ထိုသို့ဖြစ်ပါမူကား။ <b>သုသိမံ</b>၊ သုသိမ ပရဗိုဇ်ကို။ <b>ပဗ္ဗာဇေထ</b>၊ ရှင်ရဟန်းပြု၍ ပေးလိုက်ကြပါကုန်။</p> <p>ကဲ.. ချစ်သားအာနန္ဒာ ...ဒီလိုဆိုရင် သုသိမပရဗိုဇ်ကို ရှင်ရဟန်း ပြုပေးလိုက်ဆိုပြီး မြတ်စွာဘုရား ခွင့်ပြုလိုက်တယ်။ ဒီနေရာမှာ ဦးပဉ္စင်းတို့ သိက္ခာပုဒ် တစ်ခုရှိတယ်။ ဒီလို သာသနာတော် ပြင်ပအယူအဆရှိတဲ့ ဝါဒတစ်ခုခုမှာ ဝင်ရောက်ပြီး ရှင်ရဟန်းပြုဖူးတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်များ ဦးပဉ္စင်းတို့ သာသနာတော်တွင်းသို့ ဝင်ရောက်ပြီး ရှင်ရဟန်း ပြုမယ်ဆိုရင် <b>တိတ္ထိယပရိဝါသ</b>လို့ခေါ်တဲ့ ပရိဝါသ် ဆောက်တည်ပြီး နေရတဲ့ ကျင့်ဝတ်တစ်ခုရှိတယ်။</p> <p>အဲဒီ တိတ္ထိယပရိဝါသကတော့ ဘာလုပ်ရသလဲလို့မေးရင်တော့ အထူးသဖြင့် ပဏ္ဍုပလာသ လို့ခေါ်တဲ့ ဖြူစင်တဲ့ ဝတ်ဖြူစင်ကြယ် အထူးသဖြင့် ခုကာလ ဖိုးသူတော်တွေနဲ့ ခပ်ဆင်ဆင်လို့ ယူဆရတယ်နော်။ အဲဒီလို ဝတ်ဖြူစင်ကြယ်တွေ ဝတ်ပြီးတော့ သာသနာတော်မှာ တိတ္ထိယပရိဝါသအရ ကျင့်ရမယ့် ကျင့်ဝတ်ကလေးတွေ သီးသန့်ပညတ်ထားတာရှိပါတယ်။ အဲဒီကျင့်ဝတ်တွေကို လေးလပတ်လုံး ကျင့်ရပါတယ်။ လေးလပတ်လုံး ကျင့်လိုက်လို့ သာသနာတော်မှာ ရှိနေတဲ့ ရဟန်းသံဃာများက သူ့အပေါ် ကျေနပ်ပြီဆိုမှ ရှင်ရဟန်းပြုခွင့် ပေးရတယ်။ ဒါ မြတ်စွာဘုရား သိက္ခာပုဒ်တစ်ခု ပညတ်ထားတယ်။</p> <p>ခု သုသိမပရဗိုဇ် သာသနာဘောင် ဝင်ရောက်ပြီး ရှင်ရဟန်းပြုတဲ့ အချိန်အခါမှာ ဒီသိက္ခာပုဒ် ပညတ်ပြီးပလား, မပြီးသေးဘူးလားဆိုတာတော့ အတိအကျ ဒီမှာ ဖော်ပြထားတာ မရှိဘူးနော်။ သို့သော်လည်း သိက္ခာပုဒ် ပညတ်ပြီးပင် ဖြစ်သော်လည်း ဘုရားရှင်တို့မည်သည်မှာ <b>အရဟတ္တဖိုလ်</b> နှစ်ရက် သုံးရက်အတွင်း ရနိုင်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မျိုး ဖြစ်ရင်တော့ ခွင့်ပြုမြဲ ဓမ္မတာပါနော်။ ခွင့်ပြုသင့်တယ်, မပြုသင့်ဘူးဆိုတာကတော့ ဘုရားရှင်အပေါ်မှာ မူတည်နေတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲ? တရားကို ဘုရားရှင်ကသာ ပိုင်ဆိုင်တာ ဖြစ်တယ်နော်။ ဒါကြောင့် ဘုရားရှင်က ခွင့်ပြုလိုက်ပြီဆိုရင် မည်သည့်သာဝက တစ်ဦးမျှလည်း ကန့်ကွက်ခွင့် မရှိပါဘူးနော်။ ဒါကြောင့် ဘုရားရှင် ခွင့်ပြုချက် ရပြီဆိုတာနဲ့ ရှင်အာနန္ဒာ ကိုယ်တော်မြတ်က ဘာလုပ်လိုက်လဲ? ရှင်ရဟန်း ပြုပေးလိုက်ပြီ။ ရှင်ရဟန်း ပြုပေးလိုက်တော့ ဘာဖြစ်လဲ?</p> <p>‘‘<b>အလတ္ထ ခေါ သုသိမော ပရိဗ္ဗာဇကော ဘဂဝတော သန္တိကေ ပဗ္ဗဇ္ဇံ, အလတ္ထ ဥပသမ္ပဒံ။</b>’’</p> <p><b>သုသိမော ပရိဗ္ဗာဇကော</b>၊ သုသိမပရဗိုဇ်သည်။ <b>ဘဂဝတော</b>၊ မြတ်စွာဘုရား၏။ <b>သန္တိကေ</b>၊ ထံတော်မှောက်၌။ <b>ပဗ္ဗဇ္ဇံ</b>၊ ရှင်အဖြစ်ကို။ <b>အလတ္ထ ခေါ</b>၊ ရသည်သာလျှင်တည်း။ <b>ဥပသမ္ပဒံ</b>၊ ရဟန်းပဉ္စင်း အဖြစ်ကို။ <b>အလတ္ထ ခေါ</b>၊ ရသည်သာလျှင်တည်း။</p> <p>ရှင်လည်း ဖြစ်သွားပြီ, ရဟန်းလည်း ဖြစ်သွားပြီ။ ရှင်ရဟန်း ဖြစ်ပြီးတဲ့အချိန် ဘာဖြစ်လာသလဲဆိုတော့ - ဦးပဉ္စင်းတို့ ထိုနှစ်ဝါတွင်း မတိုင်မီလေး၊ ဝါမဆိုခင်လေးမှာဘဲ ရဟန်းတော်တော် ခပ်များများ မြတ်စွာဘုရားထံမှာ ကမ္မဋ္ဌာန်းတရားတွေ ယူကြတယ်။ ကမ္မဋ္ဌာန်းတရားတွေ သင်ယူပြီးတော့ သင့်တင့်လျှောက်ပတ်တဲ့ တောတစ်ခုမှာ သွားရောက်ပြီး ရဟန်းတရားများ ပွားများ အားထုတ်ကြတယ်။ ထိုနှစ်၊ ထိုဝါတွင်း ဘုရားထံမှ ကမ္မဋ္ဌာန်း ယူလာပြီး ရဟန်းတရားတွေ ပွားများ အားထုတ်လိုက်ကြတာ ထိုရဟန်းတော်အားလုံး ထိုဝါတွင်းမှာပဲ ရဟန္တာ ဖြစ်သွားတော်မူကြပါတယ်။</p> <p>ရဟန္တာ ဖြစ်သွားတဲ့အတွက် ဝါကျွတ်တဲ့အချိန်အခါမှာ မိမိတို့ ရထားပြီးဖြစ်တဲ့ အရဟတ္တဖိုလ်ကိုလည်း ဘုရားရှင်အား လျှောက်ထားရန် ရည်ရွယ်ချက်တစ်ခု၊ ဘုရားရှင်အား ဖူးမြော်ကန်တော့ရန် ဆိုတဲ့ရည်ရွယ်ချက်က တစ်ခု။ ဒီရည်ရွယ်ချက် နှစ်ခုဖြင့် သီတင်းကျွတ်လပြည့်နေ့ <b>ပဝါရဏာ</b> ပြုပြီးတဲ့အခါ ကျောင်းအိပ်ရာ နေရာတွေကို သိုမှီးသိမ်းဆည်းပြီးတော့ မြတ်စွာဘုရား သီတင်းသုံးတော်မူရာဖြစ်တဲ့ ရာဇဂြိုဟ်မြို့ ဝေဠုဝန်ကျောင်းတို့သို့ ဆိုက်ရောက်လာကြပါတယ်။ ခရီးထွက်ခဲ့တယ်နော်။ ခရီးထွက်ခဲ့တော့ မြတ်စွာဘုရား သီတင်းသုံးရာ ဝေဠုဝန်ကျောင်းတိုက်သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့တယ်။ ရောက်လာပြီးတဲ့ အချိန်အခါမှာ ထိုရဟန်းတော်တွေကလည်း မြတ်စွာဘုရားကို ဖူးမြော်ကန်တော့ပြီးတဲ့အခါ မိမိတို့ အရဟတ္တဖိုလ်ရကြောင်း။</p> <p><b>ခီဏာ ဇာတိ</b>၊ ပဋိသန္ဓေနေမှု ကုန်ပါပြီ။ <b>ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ</b>၊ ဒီသာသနာတော်မှာ ကျင့်သုံးသင့် ကျင့်သုံးထိုက်တဲ့ မဂ္ဂဗြဟ္မစရိယလို့ခေါ်တဲ့ အကျင့်တွေကို တပည့်တော်တို့ ကျင့်ပြီးပါပြီ။ <b>ကတံ ကရဏီယံ</b>၊ ဒီသာသနာတော်မှာ ပြုသင့်ပြုထိုက်တဲ့ ရဟန်းတို့ လုပ်သင့်လုပ်ထိုက်တဲ့ လုပ်ငန်းကိစ္စရပ်တွေ တပည့်တော်တို့ ပြုလုပ်ပြီးပါပြီ။ <b>နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာမိ</b>၊ ဒီမဂ်ဉာဏ်ဖိုလ်ဉာဏ် ရရှိရေးအတွက် နောက်ထပ်တစ်ဖန် တပည့်တော်တို့ ပြုလုပ်ဖွယ်ကိစ္စ မရှိတော့ပါဘူးဘုရား။</p> <p>စသည်ဖြင့် သူတို့ ဘုရားရှင်အား အရဟတ္တဖိုလ်ရကြောင်း လျှောက်ထားကြတယ်။ အဲဒီလို လျှောက်ထားပြီးတဲ့ သတင်းကို ရှင်သုသိမကလည်း ကြားတယ်။ ဘာဖြစ်လို့ သူက ကြားသလဲလို့ မေးရင်လည်း သူက သာသနာတော်မှာ ဝင်ပြီး တရားခိုးမယ်ဆိုတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ဝင်လာတဲ့ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ရဟန်းစုစုစုစု မြင်ပြီဆိုရင် သူက သွားသွားပြီးတော့ နားစွင့်တတ်တဲ့ သဘောရှိတယ်။ နားစွင့်လိုက်တဲ့အခါမှာ ဒီရဟန်းတစ်စုဟာ မြတ်စွာဘုရားထံမှာ အရဟတ္တဖိုလ်ရကြောင်း လာရောက်ပြီး လျှောက်ထားကြတယ်ဆိုတာ သူက သိတယ်။ သိလိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ သူ့စိတ်ထဲ ဘယ်လိုရည်ရွယ်ချက်တွေ ဖြစ်ပေါ်လာသလဲ? သူ့ရည်ရွယ်ချက် ဖြစ်ပေါ်လာပုံကို နိဒါနဝဂ္ဂသံယုတ် အဋ္ဌကထာ၊ စာမျက်နှာ – (၁၁၆) မှာ သူက ဖော်ပြထားတယ်။ ဘယ်လို ဖော်ပြထားလဲ?</p> <p>‘‘<b>အညာ နာမ ဣမသ္မိံ သာသနေ ပရမပ္ပမာဏာ သာရဘူတာ အာစရိယမုဋ္ဌိ မညေ ဘဝိဿတိ, ပုစ္ဆိတွာ နံ ဇာနိဿာမိ</b>’’။</p> <p><b>အညာ နာမ</b>၊ အရဟတ္တဖိုလ် မည်သည်ကား။ <b>ဣမသ္မိံ သာသနေ</b>၊ ဤသာသနာတော်မြတ်အတွင်း၌။ <b>ပရမပ္ပမာဏာ</b>၊ လွန်မြတ်သော အတိုင်းအတာ ပမာဏရှိသည်။ <b>သာရဘူတာ</b>၊ အနှစ်သာရ ဖြစ်၍ ဖြစ်သည်။ <b>အာစရိယမုဋ္ဌိ</b>၊ ဆရာရဲ့ လက်ဆုပ်လက်ကိုင် တရားသည်။ <b>ဘဝိဿတိ မညေ</b>၊ ဖြစ်ရောင်တကား။ <b>ပုစ္ဆိတွာ</b>၊ စုံစမ်းမေးမြန်းပြီး၍။ <b>နံ</b>၊ ထိုအကြောင်းကို။ <b>ဇာနိဿာမိ</b>၊ သိအောင်လုပ်ပေအံ့။</p> <p>အရဟတ္တဖိုလ်ဆိုတာ ဒီသာသနာတော်မှာ အမြတ်ဆုံး အတိုင်းအတာ ပမာဏရှိတဲ့ တရားတစ်ခု ဖြစ်လိမ့်မယ်။ သာသနာတော်ရဲ့ အနှစ်သာရ တစ်ခုလည်း ဖြစ်လိမ့်မယ်။ သာသနာတော်ရဲ့ ဆရာတွေ လက်ဆုပ်လက်ကိုင် ထားတဲ့ တရားတစ်ခုလည်း ဖြစ်ကောင်း ဖြစ်လိမ့်မယ်။ ဒီအကြောင်းကို ငါ သိအောင် လုပ်မယ်။ သွားစုံစမ်းမေးမြန်းပြီးတော့ သိအောင်လုပ်မယ်လို့ သူက ဒီလို ဆုံးဖြတ်ချက်ချလိုက်တယ်။ အဲဒီလို ဆုံးဖြတ်ချက် ချပြီးတဲ့အခါ အဲဒီရဟန္တာ မထေရ်မြတ်ကြီးတွေထံမှာ ချဉ်းကပ်၊ ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ စကားတွေပြော။ ပြောဆိုပြီးတဲ့ အချိန်အခါကျတော့မှ သူက ဒီရဟန္တာ မထေရ်မြတ်ကြီးတွေကို မေးတယ်။ အရှင်ဘုရားတို့ ..အရှင်ဘုရားတို့တတွေဟာ မြတ်စွာဘုရားထံမှာ -</p> <p><b>ခီဏာ ဇာတိ</b>၊ ပဋိသန္ဓေနေမှု ကုန်ပါပြီ။ <b>ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ</b>၊ မဂ်တည်းဟူသော အကျင့်ကို ကျင့်သုံးပြီးပါပြီ။ <b>ကတံ ကရဏီယံ</b>၊ မဂ်ကိစ္စတွေကို ပြုလုပ်ပြီးပါပြီ။ <b>နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာမိ</b>၊ ဒီမဂ်ကိစ္စလုပ်ငန်း နောက်ထပ်တစ်ဖန် ပြုဖွယ်ကိစ္စ မရှိတော့ပါဘူး။</p> <p>ဆိုပြီး မြတ်စွာဘုရားထံမှာ အရဟတ္တဖိုလ်ရကြောင်း လျှောက်ထားကြတယ်ဆိုတဲ့ ဒီသတင်းစကားသည် မှန်ပါသလားဆိုပြီး သွားမေးတယ်။ မေးလိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ ဒီရဟန္တာမထေရ်မြတ်ကြီးတွေက ဘာပြန်အမိန့်ရှိလဲ? ‘‘<b>ဧဝ မာဝုသော</b>၊ မှန်ပါတယ် ငါ့ရှင်’’ လို့ အဖြေပေးလိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ အရှင်သုသိမက ဒီရဟန္တာမထေရ်မြတ်ကြီးတွေကို သူက ဘာပြန်မေးလဲ?</p> <p>ကဲ .. အရှင်ဘုရား ဒီလိုဆိုလို့ရှိရင် ဒီလို အရဟတ္တဖိုလ်ကို သိတော်မူ၊ မြင်တော်မူတယ်လို့ ဝန်ခံတော်မူကြတဲ့ အရှင်ဘုရားတို့ဟာ <b>ဣဒ္ဓိဝိဓ</b> အဘိညာဏ်တန်ခိုး အမျိုးမျိုးကို သုံးဆောင်ခံစားနိုင်ကြပါသလား, ဖန်ဆင်းနိုင်ကြပါသလား, ရှေ့မှာ တစ်နေရာကနေပြီးတော့ ထွက်လာပြီး ရှေ့မှာ ဘွားကနဲ လာပြီး ပေါ်လာပြီး ပြနိုင်ကြပါသလား, ဒီရှေ့မှာပဲ ဗြောင်ချက်ချင်း ပျောက်ကွယ်သွားပြီး တစ်နေရာမှာ ဘွားကနဲ သွားပေါ်ပြီး ပြနိုင်ကြပါသလား, တစ်ပါးတည်းဖြစ်လျက် အများကြီးဖြစ်အောင်၊ အများကြီးဖြစ်လျက် တစ်ပါးတည်းဖြစ်အောင် တန်ခိုးဖန်ဆင်းပြီး ပြနိုင်ကြပါသလား, တံတိုင်း တစ်ဖက်, နံရံ တစ်ဖက်, တောင်တစ်ဖက်ကို ကောင်းကင်မှာ သွားသလို ငြိကပ်တွယ်တာမှု မရှိဘဲ ထွင်းဖောက်ပြီး သွားနိုင်ကြပါသလား, မြေကြီးထဲမှာလည်း ရေထဲမှာ ငုပ်သလို ပေါ်တလို မြေကြီးထဲလည်း မြေလျှိုးမိုးပျံပြီး သွားနိုင်ကြပါသလား, ရေပေါ်မှာလည်း မြေပေါ်မှာ သွားသလို မကွဲဘဲ ရေပေါ်မှာ လျှောက်ပြီး သွားနိုင်ကြပါသလား, ကောင်းကင်မှာလည်း တင်ပလ္လင်ခွေထိုင်ပြီး အတောင်ရှိတဲ့ ငှက်တွေလို စင်္ကြံကြွနိုင်ကြပါသလား, အင်မတန် တန်ခိုးကြီးမားနေတဲ့ ဒီလတွေ နေတွေကို လက်ဖြင့် သုံးသပ်ကိုင်တွယ် ဆုပ်နယ်နိုင်ကြပါသလား, ဗြဟ္မာပြည်တိုင်အောင် မိမိတို့ရဲ့ အလိုဆန္ဒအတိုင်း လိုက်ပါအောင် ပြုလုပ်နိုင်ကြပါသလား? စသည်ဖြင့် ဣဒ္ဓိဝိဓ အဘိညာဏ်နဲ့ သက်ဆိုင်တဲ့ မေးခွန်းတွေ မေးတယ်။ အဲဒီလို မေးလိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာလည်း ဒီရဟန္တာမထေရ်မြတ်ကြီးတွေက ဘာပြန်ပြီး အမိန့်ရှိလဲ?</p> <p>‘‘<b>နော ဟေတံ အာဝုသော</b>’’ = ငါ့ရှင် ..တို့ဟာ အဲဒီလို ဣဒ္ဓိဝိဓ အဘိညာဏ်တန်ခိုး အမျိုးမျိုးကို သုံးဆောင်ခံစားနိုင်တဲ့၊ ဝင်စားနိုင်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ မဟုတ်ကြပါဘူးဆိုပြီး ဒီလိုပြန်အဖြေပေးတယ်နော်။ ရဟန္တာဖြစ်တာသည် ဣဒ္ဓိဝိဓအဘိညာဏ်နဲ့ သက်ဆိုင်သလား? မဆိုင်ဘူးနော်။ ဒါနည်းနည်းလေး မှတ်ထားကြ။ ကဲ.. နောက်တစ်ခု သူက ဆက်မေးတယ်။</p> <p>ကဲ ..ဒီလိုဆိုရင် ရဟန္တာဖြစ်တယ်။ အရဟတ္တဖိုလ်ကို သိတော်မူ၊ မြင်တော်မူတယ်လို့ ဝန်ခံတော်မူတဲ့ အရှင်ဘုရားတို့ တစ်တွေဟာ နတ်တို့ရဲ့ နားနဲ့တူတဲ့ <b>ဒိဗ္ဗသောတ</b> အဘိညာဏ်ဖြင့် အဝေးအနီးမှာ ရှိနေတဲ့ လူသံတွေ၊ နတ်သံတွေ အကုန်လုံး ကြားနိုင်ကြပါသလားလို့ ဒီမေးခွန်းမေးတယ်။ အဲဒီလိုမေးတဲ့အခါမှာလည်း ဒီရဟန္တာ မထေရ်မြတ်ကြီးတွေက ဘာပြန်ဖြေလဲ?</p> <p>‘‘<b>နော ဟေတံ အာဝုသော</b>’’ = ငါ့ရှင် .. မကြားနိုင်ပါဘူး။ တို့ ဒိဗ္ဗသောတအဘိညာဏ်လည်း မရဘူးလို့ ပြန်ဖြေတယ်။ နှစ်ခု ရှိသွားပြီနော်။ ကဲ.. နောက်နံပါတ် သုံးအနေနဲ့ ဆက်ပြီးမေးတယ်။ ကဲ ဒီလို အရဟတ္တဖိုလ်ကို သိတော်မူ၊ မြင်တော်မူတယ်လို့ ဝန်ခံတော်မူကြတဲ့ အရှင်ဘုရားတို့တတွေဟာ မိမိရဲ့စိတ်ဖြင့် သူတစ်ပါးရဲ့စိတ်ကို ပိုင်းခြားပြီး သိကြပါသလား? ရာဂနှင့်တကွ ဖြစ်တဲ့စိတ်ကို, ရာဂကင်းနေတဲ့စိတ်ကို, ဒေါသနှင့်တကွ ဖြစ်တဲ့စိတ်ကို, ဒေါသကင်းနေတဲ့စိတ်ကို, မောဟနှင့်တကွ ဖြစ်နေတဲ့စိတ်ကို, မောဟကင်းနေတဲ့ စိတ်ကို, ထိနမိဒ္ဓနဲ့တကွ ဖြစ်နေတဲ့ ကျဉ်းမြောင်းတဲ့စိတ်တွေ, ဥဒ္ဓစ္စနှင့် အတူတကွ ဖြစ်နေတဲ့ ပျံ့လွင့်နေတဲ့စိတ်တွေ, ဈာန်သမာပတ်နဲ့ ယှဉ်နေတဲ့ ဈာန်သမာပတ်စိတ်တွေ, ဈာန်သမာပတ် မဟုတ်တဲ့စိတ်တွေ စသည်ဖြင့် အဲဒီ သူတစ်ပါးရဲ့ စိတ်ကို မိမိတို့ရဲ့စိတ်ဖြင့် ပိုင်းခြားပြီး သိပါသလားဆိုပြီး ဒီလို မေးတယ်။ အဲဒီလို မေးလိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာလည်း ရဟန္တာမထေရ်မြတ်ကြီးတွေက ဘာပြန်ပြီး အဖြေပေးကြသလဲ?</p> <p>‘‘<b>နော ဟေတံ အာဝုသော</b>’’ = တို့ အဲဒီ သူတစ်ပါးရဲ့စိတ်ကို ပိုင်းခြားပြီး သိတတ်တဲ့ <b>ပရစိတ္တဝိဇာနန</b> အဘိညာဏ်လည်း တို့မရပါဘူး။ မိမိရဲ့စိတ်ဖြင့် သူတစ်ပါးတို့ရဲ့ စိတ်ကိုလည်း တို့ပိုင်းခြားပြီး မသိဘူးလို့ ဒီလို ပြန်ပြီး အဖြေပေးတယ်နော်။ ဒါဖြင့်ရင် ရဟန္တာဖြစ်တာသည် ပရစိတ္တဝိဇာနန အဘိညာဏ်နဲ့ရော သက်ဆိုင်သလား? မသက်ဆိုင်ဘူးနော်။ ဒါ စကားတစ်ခု မှတ်ထား။ နောက်တစ်ခု နံပါတ် လေးအနေနဲ့ ဆက်ပြီး မေးပြန်တယ်။ အရှင်ဘုရားတို့ ဒီလို အရဟတ္တဖိုလ်ကို သိတော်မူ မြင်တော်မူတယ်လို့ ဝန်ခံတော်မူကြတဲ့ အရှင်ဘုရားတို့ တတွေဟာ <b>ပုဗ္ဗေနိဝါသ</b>လို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ ရှေး၌ နေခဲ့ဖူးတဲ့ ခန္ဓာအစဉ်ကို အစဉ်လျှောက်ပြီး အောက်မေ့နိုင်တဲ့ ဉာဏ်တွေရော ရှိပါသလား? တစ်ဘဝ၊ နှစ်ဘဝ၊ သုံးဘဝ၊ လေးဘဝ၊ ငါးဘဝ၊ တစ်ဆယ်ဘဝ၊ ဘဝနှစ်ဆယ်၊ ဘဝသုံးဆယ်၊ ဘဝလေးဆယ်၊ ဘဝငါးဆယ်၊ ဘဝတစ်ရာ၊ ဘဝအထောင်၊ ဘဝအသောင်း၊ ဘဝအသိန်း၊ များစွာသော သံဝဋ္ဋကပ်တွေ၊ ဖြစ်ကပ်တွေ၊ ပျက်ကပ်တွေ၊ ဖြစ်ပျက်နေတဲ့ကပ်တွေ အဲဒီလို ကပ်ကမ္ဘာတွေကို လှမ်းပြီးတော့ အရှင်ဘုရားတို့ အောက်မေ့နိုင်ကြသလား, သိကြပါသလား။</p> <p>ငါ ဤဘဝမှာဖြင့် ငါ့ရဲ့နာမည်က ဘယ်လို၊ ငါ့ရဲ့အမျိုးအနွယ်က ဘယ်လို၊ ငါ့ရဲရုပ်အဆင်းက ဘယ်လို၊ ငါသုံးဆောင်ခဲ့ရတဲ့ အစာအာဟာရတွေက ဘယ်လို၊ ငါ့ရဲ့ချမ်းသာမှု၊ ဆင်းရဲမှုတွေက ဘယ်လို ခံစားခဲ့ရတယ်။ ငါ့ရဲ့သက်တမ်းဟာ ဘယ်လောက်ရှည်တယ်စသည်ဖြင့် စနစ်တကျ သိပါသလား။ အဲဒီဘဝက စုတိပြီး နောက်ဘဝတစ်ခု ရောက်တယ်။ နောက်ဘဝတစ်ခုမှာလည်း ရှေးက ဘယ်လိုရှိတယ်။ နာမည်က ဘယ်လိုရှိတယ်။ အမျိုးအနွယ်က ဘယ်လိုရှိတယ်။ စားသုံးရတဲ့ အစာအာဟာရတွေက ဘယ်လိုရှိတယ်။ ခံစားခဲ့ရတဲ့ သုခ, ဒုက္ခဝေဒနာတွေက ဘယ်လိုသဘောရှိတယ်။ အသက်အပိုင်းအခြားက ဘယ်လို သဘောရှိတယ်လို့ အတိအကျ သိပါသလား? အဲဒီဘဝက စုတိပြီးတော့ ခု ဒီဘဝ ရောက်လာတယ်။ ဒီဘဝရောက်တော့လည်း ဘယ်ပုံ ဘယ်နည်း ဖြစ်နေတယ်ဆိုတဲ့ အတိတ်အကြောင်း ဇာတ်လမ်းတွေကို အရှင်ဘုရားတို့ ကုန်စင်အောင် သိပါသလားလို့ အဲဒီလို မေးခွန်းတစ်ခု မေးတယ်။ အဲဒီလို မေးလိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာလည်း ဒီရဟန္တာ မထေရ်မြတ်ကြီးတွေက ဘာပြန်ပြီး အမိန့်ရှိလဲ?</p> <p>‘‘<b>နော ဟေတံ အာဝုသော</b>’’ = တို့ ပုဗ္ဗေနိဝါသနုဿတိ အဘိညာဏ်ဖြင့် ရှေးဘဝများစွာကို သင်မေးတဲ့အတိုင်း ပြန်လည်အောက်မေ့နိုင်တဲ့ ဉာဏ်စွမ်း မရှိပါဘူးလို့ ဒီလို ပြန်ဖြေတယ်။ ပုဗ္ဗေနိဝါသအဘိညာဏ်ရလား? မရဘူးနော်။ ဒီတော့ ပုဗ္ဗေနိဝါသ အဘိညာဏ်ရမှသာလျှင် အတိတ်နဲ့ အနာဂတ်ကို ရှုနိုင်တယ်လို့ တချို့ ပြောတယ်နော်။ အဲဒီစကား ဒီပုဗ္ဗေနိဝါသ အဘိညာဏ်ရ ဒီရဟန္တာမထေရ်မြတ်ကြီးတွေမှာ ပုဗ္ဗေနိဝါသ အဘိညာဏ် ရသလား, မရဘူးလား? မရဘူးနော်။ အဲဒါလေးတော့ သေချာမှတ်ထား။ ကဲ ..နောက်တစ်ခု ဆက်မေးတယ်။ နံပါတ် ငါး။</p> <p>ကဲ ဒီလိုဆိုရင် အရှင်ဘုရားတို့ ...အရဟတ္တဖိုလ်ကို သိတော်မူ မြင်တော်မူတယ်လို့ ဝန်ခံတော်မူကြတဲ့ အရှင်ဘုရားတို့တတွေဟာ လူတို့ရဲ့ မျက်စိကို သာလွန်နေတဲ့ နတ်မျက်စိနဲ့ တူတဲ့ <b>ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာဏ်</b>ဖြင့် စုတိပြီး ကွယ်လွန်သွားကြတဲ့ သတ္တဝါတွေ၊ ပဋိသန္ဓေတည်နေဆဲ ဖြစ်နေတဲ့ သတ္တဝါတွေ၊ ယုတ်ညံ့တဲ့ ဘုံဘဝသို့ ရောက်သွားတဲ့ သတ္တဝါတွေ၊ မွန်မြတ်တဲ့ ဘုံဘဝသို့ ရောက်သွားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ။ ဒုဂ္ဂတိဘုံဘဝ ရောက်သွားတဲ့ သတ္တဝါတွေ၊ သုဂတိဘုံဘဝ ရောက်သွားတဲ့ သတ္တဝါတွေ၊ အဆင်းလှတဲ့ သတ္တဝါတွေ။ အဆင်းမလှတဲ့ သတ္တဝါတွေ စသည်ဖြင့် အဲဒီသတ္တဝါတွေကို အရှင်ဘုရားတို့ ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာဏ်ဖြင့် လှမ်းကြည့်ရင် မြင်ပါသလား။</p> <p>ဟာ ဒီသတ္တဝါတွေကတော့ ကာယဒုစရိုက်နဲ့ ပြည့်စုံကြတယ်။ ဝစီဒုစရိုက်တွေနဲ့ ပြည့်စုံကြတယ်။ မနောဒုစရိုက်တွေနဲ့ ပြည့်စုံကြတယ်။ အဲဒီလို ဒုစရိုက်တရားတွေနဲ့ ပြည့်စုံပြီးတဲ့အတွက် ပြည့်စုံရုံတွင် မဟုတ်ဘူး။ အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တွေကိုလည်း စွပ်စွဲတတ်တယ်, ကဲ့ရဲ့တတ်တယ်, ရှုတ်ချတတ်တယ်။ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဆိုတဲ့ မှားယွင်းဖောက်ပြန်နေတဲ့ အယူဝါဒတွေလည်း ရှိတယ်။ အဲဒီ ပုဂ္ဂိုလ်တွေဟာ သေပြီးတဲ့နောက် အပါယ်ဒုဂ္ဂတိသို့ ရောက်ကြတယ်။</p> <p>တခြားပုဂ္ဂိုလ်တွေကျတော့ ကာယသုစရိုက်တရားတွေနဲ့ ပြည့်စုံတယ်။ ဝစီသုစရိုက်တရားတွေနဲ့ ပြည့်စုံတယ်။ မနောသုစရိုက်တရားတွေနဲ့ ပြည့်စုံတယ်။ ဘုရားအစရှိတဲ့ အရိယာသူတော်ကောင်းတွေကို မစွတ်စွဲကြဘူး။ မကဲ့ရဲ့ကြဘူး။ မရှုတ်ချကြဘူး။ သမ္မာဒိဋ္ဌိလို့ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ မှန်ကန်တဲ့ အယူဝါဒတွေလည်း ရှိကြတယ်။ အဲဒီလို ကောင်းသော သုစရိုက်တရားတွေနဲ့ ပြည့်စုံပြီး ကောင်းမွန်မှန်ကန်တဲ့ သမ္မာဒိဋ္ဌိအယူရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေကျတော့ ကောင်းရာ သုဂတိဘုံဘဝသို့ ဆိုက်ရောက်ကြရတယ်။ အဲဒီလို ရောက်သွားပုံတွေကို ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာဏ်ဖြင့် အရှင်ဘုရားတို့ လှမ်းမျှော်ကြည့် မြင်ပါသလားလို့ ဒီလို မေးခွန်းလေးတစ်ခု မေးတယ်နော်။ အဲဒီမေးခွန်းမေးတဲ့ အချိန်မှာလည်း ဒီရဟန္တာမထေရ်မြတ်ကြီးတွေက ဘယ်လိုအမိန့်ရှိလဲ?</p> <p><b>နော ဟေတံ အာဝုသော</b>၊ တို့ ဒီဒိဗ္ဗစက္ခု အဘိညာဏ်လည်း မရပါဘူး။ ဒိဗ္ဗစက္ခု အဘိညာဏ်ဖြင့် အဲဒီလိုလည်း လှမ်းမြင်နိုင်တဲ့ သတ္တဝါတွေကို တို့ မမြင်ပါဘူး။ ကောင်းရာသုဂတိ ရောက်သွားတဲ့ သတ္တဝါတွေ၊ မကောင်းတဲ့ ဘုံဘဝရောက်သွားတဲ့ သတ္တဝါတွေကို တို့ မမြင်ပါဘူးလို့ ပြန်ပြီး အဖြေပေးတယ်နော်။ ဒီစကားလေးကို ကြည့်မယ်ဆိုရင်တော့ သုသိမပရဗိုဇ်သည် ကံ- ကံ၏အကျိုးတရားကို ယုံကြည်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်တယ်လို့ မယူဆနိုင်ဘူးလား? ယူဆနိုင်တယ်။ သူက ဒီလို မေးနေတာကိုကနော်။</p> <p>မကောင်းတဲ့ဒုစရိုက်တွေ ဖြည့်ကျင့်ရင် မကောင်းတဲ့ဘုံဘဝ ရောက်တယ်။ ကောင်းတဲ့သုစရိုက်တရားတွေကို ဖြည့်ကျင့်ရင် ကောင်းတဲ့သုဂတိဘုံဘဝသို့ ရောက်တယ်။ အဲဒီလို သတ္တဝါတွေကို မြင်ပါသလားလို့မေးရင် သူက ဒီယုံကြည်ချက်ကလေး ရှိတယ်ဆိုတာ ခန့်မှန်းလို့ မရဘူးလား? ရပါတယ်နော်။ ဒါကြောင့် သူဟာ <b>ကမ္မဝါဒီ</b> ပရဗိုဇ်တစ်ဦး ဖြစ်ပါတယ်နော်။ သူက <b>သဿတဒိဋ္ဌိ</b> အယူဝါဒရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးလည်း မဟုတ်ပါဘူး။ <b>ဥစ္ဆေဒသမား</b>လည်း မဟုတ်ပါဘူးနော်။ အဲဒီလို မဟုတ်တဲ့အတွက်ကြောင့်လည်း သာသနာတော်သို့ ဝင်ရောက်ပြီး ရှင်ရဟန်းပြုနိုင်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မျိုး ဖြစ်တယ်။ ကမ္မဝါဒီပုဂ္ဂိုလ် တစ်ဦးတော့ ဖြစ်တယ်။ သာသနာတော်တွင်းရဟန်း မဟုတ်ပေမယ့်လို့ သူက ကမ္မဝါဒီပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး ဖြစ်တယ်လို့တော့ ခန့်မှန်းလို့ရတယ်နော်။</p> <p>ကဲ –နောက်ထပ် နံပါတ် ခြောက် မေးခွန်းတစ်ခု သူ မေးပြန်တယ်။ ကဲ ဒီလိုဆိုရင် အရှင်ဘုရား ...အရှင်ဘုရားတို့ဟာ အရဟတ္တဖိုလ်ကို သိတော်မူ၊ မြင်တော်မူတယ်လို့ ဝန်ခံနေကြတဲ့ အရှင်ဘုရားတို့တတွေဟာ သန္တ = ငြိမ်သက်တဲ့ အာရုံတွေကလည်း ငြိမ်သက်တယ်။ စျာန်အင်္ဂါတွေကလည်း ဥပေက္ခာ ဧကဂ္ဂတာဆိုတော့ သိပ်ငြိမ်သက်တယ်နော်။ အဲဒီလို ငြိမ်သက်အေးမြတဲ့ <b>ရူပစျာန်</b>တွေကို ကျော်လွန်ပြီး။ <b>အရူပစျာန်</b>တွေကိုကော ရရှိကြပါသလား။ ရူပစျာန်က လေးပါးဆိုပါတော့။</p> <p>ဦးပဉ္စင်းတို့ စတုက္ကနည်း သုတ္တန်နည်းနဲ့ ပြောရင်နော်။ ပထမစျာန်, ဒုတိယစျာန်, တတိယစျာန်, စတုတ္ထစျာန်ဆိုတဲ့ ရူပစျာန်က လေးပါး။ အရူပစျာန်ကလည်း လေးပါး။ ပေါင်းလိုက်တော့ <b>သမာပတ် ရှစ်ပါး</b>ပါဘဲ။ ဒီသမာပတ် ရှစ်ပါးတွေကို အရှင်ဘုရားတို့ ဝင်စားနိုင်ပါသလား။ ရရှိကြပါသလားလို့ မေးတယ်။ အဲဒီလို မေးလိုက်တဲ့ အချိန်ခါမှာလည်း ဒီရဟန္တာ မထေရ်မြတ်ကြီးတွေက ဘာပြန်ပြီးဖြေလဲ?</p> <p><b>နော ဟေတံ အာဝုသော</b>၊ ငါ့ရှင်.. တို့ အဲဒီသမာပတ် ရှစ်ပါးကိုလည်း မရကြဘူး။ ဝင်လည်း မဝင်စားနိုင်ပါဘူးဆိုပြီး ပြန်အဖြေပေးတယ်နော်။ သူ့မေးခွန်းက ဘယ်နှစ်ချက် ဖြစ်သွားလဲ? ခြောက်ချက်နော်။ အဲဒီမေးခွန်း ခြောက်ချက် မေးပြီးတဲ့ အချိန်ခါကျတော့မှ သုသိမပရဗိုဇ်က နောက်ဆုံး သူဘာမေးလဲ?</p> <p>‘‘<b>ဧတ္ထ ဒါနိ အာယသ္မန္တော ဣဒဉ္စ ဝေယျာကရဏံ ဣမေသဉ္စ ဓမ္မာနံ အသမာပတ္တိ၊ ဣဒံ နော၊ အာဝုသော၊ ကထန္တိ?</b>’’</p> <p><b>အာယသ္မန္တော</b>၊ အရှင်ဘုရားတို့။ <b>ဒါနိ</b>၊ ယခုအခါ၌။ <b>ဧတ္ထ</b>၊ ဤအရာ၌။ <b>တုမှာကံ</b>၊ အရှင်ဘုရားတို့၏။ <b>ဣဒဉ္စ ဝေယျာကရဏံ</b>၊ ဤအရဟတ္တဖိုလ်ရကြောင်း ဝန်ခံဖြေဆို လျှောက်ထားချက်သည်လည်းကောင်း။ <b>ဣမေသဉ္စ ဓမ္မာနံ</b>၊ ဤအဘိညာဏ်တရား သမာပတ်တရားတို့ကို။ <b>အသမာပတ္တိ စ</b>၊ မဝင်စားနိုင်ခြင်းသည်လည်းကောင်း။ <b>အတ္ထိ</b>၊ ရှိပေ၏။ <b>အာဝုသော</b>၊ အရှင်ဘုရားတို့။ <b>ဣဒံ</b>၊ ဤရဟန္တာဖြစ်ကြောင်း ဝန်ခံဖြေကြားအပ်သည် ဖြစ်ပါလျက် ဤအဘိညာဉ် သမာပတ်တရားတို့ကို မဝင်စားနိုင်ခြင်းသည်။ <b>ကထံ</b>၊ အဘယ်အကြောင်းကြောင့်ပါနည်း။ <b>နု</b>၊ ပါးစပ်ဖျား။ <b>ဣတိ</b>၊ ဤသို့။ <b>ပုစ္ဆိ</b>၊ မေးမြန်းလျှောက်ထားလိုက်လေပြီ။</p> <p>နောက်ဆုံး သူမေးတဲ့ မေးခွန်းတစ်ခုနော်။ အရှင်ဘုရားတို့။ အရှင်ဘုရားတို့တတွေဟာ ရဟန္တာဖြစ်တယ်လို့လည်း တစ်ဖက်က ဖြေကြားတယ်။ တစ်ဖက်ကလည်း အဘိညာဏ်တရားတွေလည်း မရဘူး။ သမာပတ်တရား ရှစ်ပါးလည်း မရဘူးလို့ ဖြေကြားတယ်။ အဘိညာဏ်လည်း မဝင်စားနိုင်ဘူးလို့ ဖြေကြားတယ်။ ဒါကြောင့် ရဟန္တာဖြစ်ပါလျက် ရဟန္တာလို့ ဝန်ခံဖြေကြားနိုင်ပါလျက် အဘိညာဏ်တရား၊ သမာပတ်တရားတို့ကို မရရှိခြင်းသည် ဘယ်လိုအကြောင်းကြောင့်ပါလဲလို့ သူက ဒီမေးခွန်းတစ်ခု မေးတယ်။ အဲဒီလို မေးလိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ ရဟန္တာမထေရ်မြတ်ကြီးတွေက ဘာပြန်ပြီး အဖြေပေးလဲ?</p> <h3>ဒုတိယပိုင်း</h3> <p>‘‘<b>ပညာဝိမုတ္တာ ခေါ မယံ၊ အာဝုသော သုသိမာတိ။</b>’’</p> <p><b>အာဝုသော သုသိမ</b>၊ ငါ့ရှင် သုသိမ ...။ <b>မယံ</b>၊ တပည့်တော်တို့သည်ကား။ <b>ပညာဝိမုတ္တာ ခေါ</b>၊ အရဟတ္တဖိုလ် ပညာသက်သက်ဖြင့် ကိလေသာတို့မှ လွတ်မြောက်တော်မူ ခဲ့ကြလေကုန်ပြီ။ <b>ဣတိ</b>၊ ဤသို့။ <b>အဝေါစုံ</b>၊ ပြန်လည်၍ ဖြေကြား လိုက်ကြလေကုန်ပြီ။</p> <p>ငါ့ရှင်သုသိမ ...တပည့်တော်တို့တတွေဟာ အရဟတ္တဖိုလ်ပညာ သက်သက်ဖြင့် ကိလေသာတို့မှ လွတ်မြောက်တော်မူကြတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ဖြစ်ကြပါတယ်ဆိုပြီး ဒီအဖြေတစ်ခု ပေးတယ်နော်။ ဒီတော့ ဒီရဟန္တာမထေရ်မြတ်ကြီးတွေ စျာန်သမာပတ်ကို အခြေခံပြီးမှ ဝိပဿနာကို ကူးသွားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ဟုတ်သလား? မဟုတ်ဘူးနော်။ <b>သုဒ္ဓဝိပဿနာယာနိက</b> လမ်းကနေ အရဟတ္တဖိုလ်ပေါက်သွားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ဖြစ်တယ်လို့ သိရတယ်နော်။ သုဒ္ဓဝိပဿနာယာနိကလမ်းကနေ အရဟတ္တဖိုလ်ပေါက်သွားချင်ရင် ဘယ်ပုံ ဘယ်နည်း သွားရမလဲ? ဒီနေ့ ဦးပဉ္စင်းဟောဘို့ ရည်ရွယ်ထားပါတယ်နော်။</p> <p>ဒါပေမယ့် သူတို့မေးခွန်း မဆုံးသေးဘူးနော်။ အဲဒီလို ဖြေကြားလိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ သူတို့က သုဒ္ဓဝိဘာတက စျာန်အစေး ခန်းခြောက်နေတဲ့၊ စျာန်အစေး ခန်းခြောက်ပြီးတော့ ဝိပဿနာသက်သက်ဖြင့် မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန် ရသွားနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေလို့ ဝန်ခံလိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ အရှင်သုသိမက ဘာဆက်ပြီးတော့ လျှောက်ထားလဲ?</p> <p>‘‘<b>န ခွါဟံ ဣမဿ အာယသ္မန္တာနံ သံခိတ္တေန ဘာသိတဿ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အာဇာနာမိ။ သာဓု မေ အာယသ္မန္တော တထာ ဘာသန္တု ယထာဟံ ဣမဿ အာယသ္မန္တာနံ သံခိတ္တေန ဘာသိတဿ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အာဇာနေယျန္တိ။</b>’’</p> <p><b>အာယသ္မန္တော</b>၊ အရှင်ဘုရားတို့ ...။ <b>အဟံ</b>၊ ဘုရားတပည့်တော်သည်။ <b>အာယသ္မန္တာနံ</b>၊ အရှင်ဘုရားတို့၏။ <b>သံခိတ္တေန</b>၊ အကျဉ်းအားဖြင့်။ <b>ဣမဿ ဘာသိတဿ</b>၊ ဤဖြေဆိုချက်၏။ <b>အတ္ထံ</b>၊ အနက်အဓိပ္ပါယ်ကို။ <b>ဝိတ္ထာရေန</b>၊ အကျယ်ဝိတ္ထာရအားဖြင့်။ <b>န အာဇာနာမိ</b>၊ မသိနိုင်ပါဘုရား။ <b>အာယသ္မန္တော</b>၊ အရှင်ဘုရားတို့။ <b>သာဓု</b>၊ တောင်းပန်ပါ၏။ <b>အဟံ</b>၊ ဘုရားတပည့်တော်သည်။ <b>ယထာ</b>၊ အကြင်သို့သော အခြင်းအရာအားဖြင့်။ <b>အာယသ္မန္တာနံ</b>၊ အရှင်ဘုရားတို့၏။ <b>ဣမဿ ဘာသိတဿ</b>၊ ဤဖြေဆိုချက်၏။ <b>အတ္ထံ</b>၊ အနက်အဓိပ္ပါယ်ကို။ <b>ဝိတ္ထာရေန</b>၊ အကျယ်ဝိတ္ထာရအားဖြင့်။ <b>အာဇာနေယျံ</b>၊ သိနိုင်ရာပါ၏။ <b>တထာ</b>၊ ထိုဘုရားတပည့်တော် သိနိုင်လောက်သော အခြင်းအရာအားဖြင့်ပင် ဘုရားတပည့်တော်အား။ <b>ဘာသန္တု</b>၊ ဟောကြားပြသတော်မူကြပါကုန်ဘုရား။</p> <p>အရှင်ဘုရားတို့ ခပ်ကျဉ်းကျဉ်းလေး <b>ပညာဝိမုတ္တာ ခေါ မယံ၊ အာဝုသော</b>၊ တို့က အရဟတ္တဖိုလ် ပညာသက်သက်ဖြင့် ကိလေသာမှ လွတ်မြောက်သွားကြတယ်လို့ ခပ်ကျဉ်းကျဉ်းလေး ဖြေတယ်။ အဲဒီလို အရှင်ဘုရားတို့ ကျဉ်းကျဉ်းလေး ဖြေလိုက်တဲ့ အဖြေစကားရဲ့ အနက်အဓိပ္ပါယ်ကို အကျယ် ဝိတ္ထာရအားဖြင့် တပည့်တော် နားမလည် ဖြစ်နေပါတယ်။ ဒါကြောင့် တပည့်တော် နားလည်လောက်တဲ့ ပုံစံအနေအထားအားဖြင့် အကျယ်ဝိတ္ထာရ သိရလေအောင် အရှင်ဘုရားတို့ တပည့်တော်အား သနားသောအားဖြင့် ဟောကြား ပြသပေးတော်မူပါဆိုပြီး တောင်းပန်တယ်။ အဲဒီလို တောင်းပန်လိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ ရဟန္တာမထေရ်မြတ်ကြီးတွေက သူ့ကို ဘာပြန်ပြီး အမိန့်ရှိသလဲ။</p> <p>‘‘<b>အာဇာနေယျာသိ ဝါ တွံ၊ အာဝုသော သုသိမ၊ န ဝါ တွံ အာဇာနေယျာသိ အထ ခေါ ပညာဝိမုတ္တာ မယန္တိ။</b>’’</p> <p><b>အာဝုသော သုသိမ</b>၊ ငါ့ရှင် သုသိမ ...။ <b>တွံ</b>၊ သင်သည်။ <b>အာဇာနေယျာသိ ဝါ</b>၊ သိချင်လည်း သိပါစေ။ <b>န ဝါ တွံ အာဇာနေယျာသိ</b>၊ မသိချင်မူလည်း ဖြစ်ပါစေ။ <b>အထ ခေါ</b>၊ စင်စစ်သော်ကား။ <b>မယံ</b>၊ တပည့်တော်တို့သည်။ <b>ပညာဝိမုတ္တာ</b>၊ အရဟတ္တဖိုလ် ပညာသက်သက်ဖြင့် ကိလေသာတို့မှ လွတ်မြောက်တော်မူခဲ့ကြလေကုန်ပြီ။</p> <p>အရှင်ဘုရား ... သိချင်လည်းသိ မသိချင်လည်းနေပစေ။ တပည့်တော်တို့တတွေကတော့ အရဟတ္တဖိုလ်ကို ပညာသက်သက်ဖြင့် ကိလေသာတို့မှ လွတ်မြောက်တော်မူကြတဲ့ ရဟန္တာတွေ ဖြစ်ကြပါတယ်။ ဒီလောက်ပဲ ဖြေတယ်။ ဘာဖြစ်လို့ ဒီလို ဖြေရသလဲလို့ဆိုတော့ အကြောင်းရှိပါတယ်နော်။ ရဟန္တာမထေရ်မြတ်ကြီးတွေက သူ့ရဲ့ အဇ္ဈာသယကို သူတို့က ကုန်စင်အောင် မသိကြဘူး။ ဒီပုဂ္ဂိုလ်ဟာ ဘယ်လို ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ မေးနေတယ်ဆိုတာ သူတို့ ကုန်စင်အောင် မသိဘူး။ သူ့ရဲ့ အဇ္ဈာသယဓာတ်ခံကိုတော့ ဘုရားရှင်က ကုန်စင်အောင် သိနိုင်တယ်လို့ သူတို့က နားလည်တယ်။ ဘုရားရှင်လည်း ထင်ရှားရှိနေတယ်။</p> <p>ဒါကြောင့် ဒီပြဿနာကို သူသိချင်ရင် ဘုရားရှင်ထံ သွားမေးခဲ့သော် ဘုရားရှင်က သူ့အဇ္ဈာသယဓာတ်ခံကို ကြည့်ပြီး တရားဟောလိုက်မယ်ဆိုရင် သူ့အတွက် အကျိုးရှိမယ်လို့ သဘောပေါက်တယ်နော်။ အဲဒီလို သဘောပေါက်တဲ့ အတွက်ကြောင့် သူတို့က ဒီလို ခပ်တိုတို ဖြေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ စိတ်တိုလို့ မဟုတ်ဘူးနော်။ အဲဒီလို ခပ်တိုတို ဖြေလိုက်တဲ့ အခါကျတော့မှ ရှင်သုသိမ ဘာလုပ်သလဲ? ခပ်မြန်မြန် နေရာမှထ၊ ထပြီးတဲ့အခါ မြတ်စွာဘုရား ရှိရာသို့ကြွ၊ ကြွပြီးတဲ့အခါ အဲဒီ ရဟန္တာမထေရ်မြတ်ကြီးတွေနဲ့ သူအချီအချ မေးခဲ့တဲ့ မေးခွန်းအားလုံး၊ စကားအားလုံးကို ပြန်လည်တင်ပြ၊ မြတ်စွာဘုရားအား လျှောက်ထားတယ်။ အဲဒီလို လျှောက်ထားတဲ့ စကားတွေထဲမှာ ဘာပါလဲ?</p> <p>အဘိညာဏ် ငါးပါး ရသလား, မရဘူးလား? မေးခွန်းပါတယ်နော်။ စျာန်သမာပတ် ရှစ်ပါး၊ ရသလား, မရဘူးလား? မေးခွန်းပါတယ်။ ရဟန္တာမထေရ်မြတ်ကြီးတွေကလည်း မရကြောင်း အဘိညာဏ်လည်း မရဘူး၊ စျာန်သမာပတ်လည်း မရဘူးလို့ ဝန်ခံကြတယ်နော်။ စျာန်သမာပတ်လည်း မရဘဲ၊ အဘိညာဏ်လည်း မရဘဲနဲ့ ဘယ်လို ဘယ်ပုံ ဘယ်နည်း ရဟန္တာဖြစ်နိုင်သလဲလို့ မေးတယ်။ အရဟတ္တဖိုလ် ပညာသက်သက်ဖြင့် အရဟတ္တဖိုလ်ကို မျက်မှောက်ပြုခဲ့ကြတယ်လို့ ဒီလို ဖြေတယ်။ ဒါလိုရင်း အချက်ပဲနော်။ အဲဒီ အကြောင်းကို မြတ်စွာဘုရားအား တင်ပြပြီး လျှောက်ထားလိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ မြတ်စွာဘုရားက အရှင်သုသိမကို ဘာပြန်ပြီးတော့ အမိန့်ရှိလဲ?</p> <p>‘‘<b>ပုဗ္ဗေ ခေါ၊ သုသိမ၊ ဓမ္မဋ္ဌိတိဉာဏံ၊ ပစ္ဆာ နိဗ္ဗာနေ ဉာဏန္တိ။</b>’’</p> <p><b>သုသိမ</b>၊ ချစ်သား သုသိမ ...။ <b>ပုဗ္ဗေ ခေါ</b>၊ ရှေးကာလ၌သာလျှင်။ <b>ဓမ္မဋ္ဌိတိဉာဏံ</b>၊ ရုပ်နာမ်ဓမ္မ သင်္ခါရတရားတို့၏ အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တ သဘောအားဖြင့် တည်နေခြင်း၌ တည်သော ဝိပဿနာဉာဏ်သည်။ <b>ဟောတိ</b>၊ ဖြစ်၏။ <b>ပစ္ဆာ</b>၊ နောက်ကာလ၌။ <b>နိဗ္ဗာနေ</b>၊ နိဗ္ဗာန်တရားတော်မြတ်၌။ <b>ပဝတ္တံ</b>၊ အာရုံပြုသောအားဖြင့် ဖြစ်ပေါ်၍လာသော။ <b>ဉာဏံ</b>၊ မဂ်ဉာဏ်သည်။ <b>ဟောတိ</b>၊ ဖြစ်၏၊</p> <p>ချစ်သား သုသိမ ... ရှေးကာလမှာ ရုပ်နာမ်ဓမ္မသင်္ခါရတရားတို့၏ အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တသဘော၌ တည်နေပုံကို ထွင်းဖောက်ပြီး သိနေတဲ့ ဝိပဿနာဉာဏ်တွေက ဖြစ်တယ်။ နောက်ကာလမှာ နိဗ္ဗာန်ကို အာရုံပြု ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ မဂ်ဉာဏ်က ဖြစ်တယ်။ ဒီစကားလေး အမိန့်ရှိတယ်နော်။ ဒီစကားလေးကတော့ နည်းနည်း ရှင်းပါတယ်။ ရှင်းပေမယ့်လို့ အဲဒီစကားကို တချို့ အဓိပ္ပါယ်ကောက် လွဲကြတယ်။ ဘယ်လိုလွဲသလဲ ဆိုတော့ ခုဒီစကားမှာ ဝိပဿနာက ရှေ့က ဖြစ်တယ်။ နိဗ္ဗာန်က နောက်မှ ဖြစ်တယ်။ ဒီစကားမျိုး ပြောသလား? မဟုတ်ဘူးနော်။ ဘယ်လိုပြောလဲ? ဝိပဿနာဉာဏ်က ရှေ့က ဖြစ်တယ်။ နိဗ္ဗာန်ကို အာရုံပြုပြီး ပေါ်လာတဲ့ မဂ်ဉာဏ်က နောက်က ဖြစ်တယ်။ မဂ်ဉာဏ်က နောက်က ဖြစ်တယ်လို့ ပြောတာ၊ နိဗ္ဗာန်က နောက်က ဖြစ်တယ်လို့ပြောတာ မဟုတ်ဘူးနော်။ အဲဒါလေးတော့ ခွဲခြားပြီးမှတ်။</p> <p>ဒီစကားက ဘာဆိုလိုသလဲလို့ဆိုရင်တော့ ဒီနေရာမှာ နည်းနည်းလေး ဦးပဉ္စင်း ရှင်းပြမယ်။ <b>ဓမ္မဋ္ဌိတိ</b>ဆိုတာ ဋီကာကတော့ ဒီမှာ နည်းနည်းလေး ဓမ္မဋ္ဌိတိဉာဏ်အကြောင်း ရှင်းထားတယ်။ ဓမ္မဋ္ဌိတိဉာဏ်ကို ဦးပဉ္စင်းတို့ အဋ္ဌကထာက <b>ဓမ္မဋ္ဌိတိဉာဏံတိ ဝိပဿနာဉာဏံ</b> ဆိုပြီး ဒီလောက် ဖွင့်ထားပါတယ်နော်။ ဒီတော့ ဓမ္မဋ္ဌိတိဆိုတာက၊ ဓမ္မဆိုတာက ဘာကို ဓမ္မလို့ ခေါ်လဲမေးရင် ဘုန်းကြီးတို့ ဒီဝိပဿနာနယ်ပယ်မှာ ဓမ္မအရာက ရုပ်တရား၊ နာမ်တရားတွေကို ဓမ္မလို့ ခေါ်ပါတယ်။ ဒါ ဝိပဿနာရဲ့ အရှုခံ၊ ပရမတ္ထဓာတ်သားတွေဟာ စိတ်, စေတသိက်, ရုပ်တရားဆိုပြီး ရှိပါတယ်နော်။</p> <p>နိဗ္ဗာန်သည် စတုတ္ထပရမတ်တရား ဖြစ်တယ်။ စတုတ္ထဖြစ်တဲ့ ပရမတ်တရား နိဗ္ဗာန်ကို အလိုရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်သည် စိတ်, စေတသိက်, ရုပ်လို့ ခေါ်တဲ့ ပထမ၊ ဒုတိယ၊ တတိယ ပရမတ်တရားတွေကို အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တ လက္ခဏာရေး သုံးတန်တင်ပြီး ရှုရပါတယ်နော်။ စိတ်, စေတသိက်က နာမ်တရား၊ ရုပ်က ရုပ်တရား ပေါင်းလိုက်တော့ ရုပ်နဲ့နာမ်ပဲ။ အဲဒီ ရုပ်နဲ့နာမ်ဆိုတဲ့ တရားတွေကို ဓမ္မလို့ ခေါ်တယ်။ အဲဒီ ဓမ္မတွေရဲ့ ဋ္ဌိတိ တည်နေတယ်ဆိုတာက တံသဘာဝတာဆိုပြီး ဋီကာက ရှင်းထားတယ်။ တည်တယ် တည်တယ်ဆိုတာ သူတို့ရဲ့ သဘောအတိုင်း တည်နေမှုကို ဆိုလိုပါတယ်။</p> <p>ရုပ်တရား နာမ်တရားတို့၏ သူတို့ပင်ကိုယ် သဘာဝအတိုင်း တည်နေမှုကို ဓမ္မဋ္ဌိတိ လို့ခေါ်တယ်။ ဒါဖြင့် ဒီရုပ်တရား နာမ်တရားတွေရဲ့ ပင်ကိုယ်သဘာဝအတိုင်း တည်နေတယ်ဆိုတာက ဘာလဲ? အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တတာ ဆိုပြီး ဆက်ဖွင့်ထားတယ်။ ဒီရုပ်တရား နာမ်တရားတွေသည် ပင်ကိုယ်သဘာဝကိုက အနိစ္စ = ဖြစ်ပြီးရင် ပျက်နေတဲ့သဘော။ ဒုက္ခ = ဖြစ်ခြင်း၊ ပျက်ခြင်းဖြင့် အနှိပ်စက်ခံနေရတဲ့သဘော။ အနတ္တ = ခိုင်မာတဲ့ အနှစ်သာရ အတ္တမရှိတဲ့သဘော။ သူတို့ပင်ကိုယ်သဘာဝ ကိုယ်တိုင်က အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တသဘော ဖြစ်တယ်။ ပင်ကိုယ်သဘာဝ အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တသဘော ရှိနေတဲ့တရားတွေက မိမိတို့ရဲ့ ပင်ကိုယ်သဘာအတိုင်း အနိစ္စအနေအထား, ဒုက္ခအနေအထား, အနတ္တအနေအထားနဲ့ တည်နေတဲ့ အဲဒီတည်နေပုံကို သိနေတဲ့ဉာဏ်တွေကို ဘာဉာဏ်လို့ ခေါ်လဲ? <b>ဝိပဿနာဉာဏ်</b>လို့ ခေါ်တယ်နော်။</p> <p>အဲဒီ ဝိပဿနာဉာဏ်က ရှေ့ကဖြစ်တယ်။ နိဗ္ဗာန်ကို အာရုံပြုပြီး ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ မဂ်ဉာဏ်က နောက်ကဖြစ်တယ်လို့ ဒီလို ဘုရားရှင်က ဖြေတယ်နော်။ ဒီတော့ ဒီဘုရားရှင်ရဲ့ ဖြေကြားချက်ကို ရှင်သုသိမကလည်း သိပ်သဘောမပေါက်ပြန်ဘူး နော်။ သဘောမပေါက်တော့ သူက မြတ်စွာဘုရားကို ထပ်ပြီးတော့ လျှောက်ထားတယ်။ ဘယ်လိုလျှောက်ထားလဲ?</p> <p>‘‘<b>န ခွါဟံ၊ ဘန္တေ၊ ဣမဿ ဘဂဝတာ သံခိတ္တေန ဘာသိတဿ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အာဇာနာမိ။ သာဓု မေ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ တထာ ဘာသတု ယထာဟံ ဣမဿ ဘဂဝတာ သံခိတ္တေန ဘာသိတဿ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အာဇာနေယျန္တိ။</b>’’</p> <p>မြတ်စွာဘုရား ယခုလို ခပ်ကျဉ်းကျဉ်းလေး မြတ်စွာဘုရား ဖြေကြားတော်မူလိုက်တဲ့ တရားတော်ရဲ့ အနက်အဓိပ္ပါယ်ကို အကျယ်ဝိတ္ထာရအားဖြင့် ချဲ့ထွင်ပြီး တပည့်တော် မသိနိုင်ပါဘူး မြတ်စွာဘုရား။ ဒါကြောင့် တပည့်တော် သိနိုင်လောက်တဲ့ ပုံစံအနေအထားအားဖြင့် တပည့်တော်အား ဟောကြားပြသ ဆိုဆုံးမပေးတော်မူပါဆိုပြီး ထပ်မံ တောင်းပန်လျှောက်ထားတယ်။ အဲဒီလို တောင်းပန်လျှောက်ထားလိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ မြတ်စွာဘုရားက ဘာအမိန့်ရှိလဲ?</p> <p>‘‘<b>အာဇာနေယျာသိ ဝါ တွံ၊ သုသိမ၊ န ဝါ တွံ အာဇာနေယျာသိ၊ အထ ခေါ ဓမ္မဋ္ဌိတိဉာဏံ ပုဗ္ဗေ၊ ပစ္ဆာ နိဗ္ဗာနေ ဉာဏံ။</b>’’</p> <p><b>သုသိမ</b>၊ ချစ်သား သုသိမ ...။ <b>တွံ</b>၊ သင်သည်။ <b>အာဇာနေယျာသိ ဝါ</b>၊ သိနိုင်လောက်သည် မူလည်း ဖြစ်ချင်ဖြစ်ပါစေ။ <b>တွံ</b>၊ သင်သည်။ <b>န ဝါ တွံ အာဇာနေယျာသိ</b>၊ မသိနိုင်လောက်သည် မူလည်း ဖြစ်ချင်ဖြစ်ပါစေ။ <b>အထ ခေါ</b>၊ စင်စစ်မှာမူကား။ <b>ပုဗ္ဗေ</b>၊ ရှေးကာလ၌။ <b>ဓမ္မဋ္ဌိတိဉာဏံ</b>၊ ရုပ်နာမ်ဓမ္မသင်္ခါရတရားတို့၏ အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တသဘောအားဖြင့် တည်နေခြင်း၌ တည်သော ဝိပဿနာဉာဏ်သည်။ <b>ဟောတိ</b>၊ ဖြစ်၏။ <b>ပစ္ဆာ</b>၊ နောက်ကာလ၌။ <b>နိဗ္ဗာနေ</b>၊ နိဗ္ဗာန်တရားတော်မြတ်၌။ <b>ပဝတ္တံ</b>၊ အာရုံပြုသောအားဖြင့် ဖြစ်ပေါ်၍လာသော။ <b>ဉာဏံ</b>၊ မဂ်ဉာဏ်သည်။ <b>ဟောတိ</b>၊ ဖြစ်ပေါ်၍ လာပေ၏၊</p> <p>ချစ်သား သုသိမ ... သင်သိချင်မူလည်း သိပါစေ၊ မသိချင်မူလည်း နေပါစေ။ တကယ်စင်စစ်မှာတော့ ရုပ်နာမ်ဓမ္မသင်္ခါရတရားတို့ရဲ့ အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တသဘောကို ထွင်းဖောက်ပြီး တည်နေတဲ့အတိုင်း ထွင်းဖောက်ပြီး သိနေတဲ့ ဝိပဿနာဉာဏ်တွေက ရှေ့က ဖြစ်တယ်။ နိဗ္ဗာန်ကို အာရုံပြုပြီး ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ မဂ်ဉာဏ်က နောက်ကနေ ဖြစ်တယ်။ ဒီလို အမိန့်ရှိတယ်နော်။ ဒီလို ဘုရားရှင်က ထပ်ပြီး အမိန့်ရှိလိုက်တော့ ဘုရားရှင်ရဲ့ ရည်ရွယ်တော်မူရင်း အဓိပ္ပါယ် ဘယ်လို ရှိသလဲ? ဒါကို အဋ္ဌကထာက ရှင်းထားပါတယ်နော်။</p> <p><b>နိဒါနဝဂ္ဂသံယုတ် အဋ္ဌကထာ</b>၊ စာမျက်နှာ – (၁၁၇)က ရှင်းထားတယ်။ ဦးပဉ္စင်း ဒီမှာ စာမျက်နှာနံပါတ်ကလေးတွေ အတိအကျရေးယူလာရတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ ဒီတရားက နည်းနည်းလေး အရေးကြီးနေတဲ့ တရားဖြစ်တယ်နော်။ ဦးပဉ္စင်းက လက်တန်းတွေ လျောက်ထုတ်နေတာ မဟုတ်ဘူး။ ဒါကြောင့် ဦးပဉ္စင်း ဟောနေတဲ့ တရားသည် ဦးပဉ္စင်းရဲ့ အယူအဆ၊ ဦးပဉ္စင်းရဲ့ ကိုယ်တွေ့ဉာဏ်မြင် တရားမဟုတ်ပါဘူးနော်။ ဘုရားဟောတရားလည်း ဖြစ်တယ်။ အဋ္ဌကထာများမှာ လလာတဲ့တရားလည်း ဖြစ်တယ်။ ရှေးဟောင်း လမ်းစဉ်လည်း ဖြစ်ပါတယ်နော်။ ထိုလမ်းစဉ်ကို မိမိဉာဏ်မှီသမျှ တဆင့် တင်ပြနေခြင်းသာ ဖြစ်ပါတယ်။</p> <p>တစ်ဦးတစ်ယောက်ကို နစ်နာစေလိုတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်, ပုတ်ခတ် စွတ်စွဲလိုတဲ့ ရည်ရွယ်ချက် မရှိပါဘူးနော်။ ဦးပဉ္စင်းတို့ ဆရာဒကာအချင်းချင်း တစ်ဦးနဲ့ တစ်ဦး ခုလို မင်္ဂလာရှိတဲ့နေ့မှာ မင်္ဂလာအရှိဆုံးဖြစ်တဲ့ နိဗ္ဗာန်ရောက်ကြောင်း သူတော်ကောင်း စကားတွေကို ဆွေးနွေးကြတဲ့ ပွဲလေးတစ်ခုပဲလို့ အာရုံယူပြီး နာတတ်မယ်ဆိုရင်တော့ ကုသိုလ်ရပါတယ်နော်။ အဲဒီတော့ ဒီနေရာမှာ မြတ်စွာဘုရား ဘာကို အမိန့်ရှိလိုသလဲလို့ မေးရင် –</p> <p>‘‘<b>အာဇာနေယျာသိ ဝါတိအာဒိ ကသ္မာ ဝုတ္တံ?</b>’’</p> <p>သိချင်လည်းသိ၊ မသိချင်လည်းနေ စသည်ဖြင့် ဘုရား ဘာကြောင့် ပြောနေရလဲ?</p> <p><b>‘‘ဝိနာပိ သမာဓိံ ဧဝံ ဉာဏုပ္ပတ္တိဒဿနတ္ထံ။’’</b></p> <p><b>ဝိနာပိ သမာဓိံ</b>၊ သမာဓိတရားနှင့် ကင်း၍လည်းပဲ။ <b>ဧဝံ</b>၊ ဤသို့။ <b>ဉာဏုပ္ပတ္တိဒဿနတ္ထံ</b>၊ မဂ်ဉာဏ်ဖိုလ်ဉာဏ်၏ ဖြစ်ပေါ်ခြင်းကို ပြခြင်းအကျိုးငှာ။ <b>ဝုတ္တံ</b>၊ ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူအပ်ပေ၏၊</p> <p>သမာဓိနဲ့ ကင်းပြီးတော့ ဒီလို <b>ဝိပဿနာဉာဏ်</b> <b>မဂ်ဉာဏ်</b>တွေ ဖြစ်နေတယ်လို့ ဘုရားက ညွှန်ပြလိုတဲ့အတွက် ဘုရားရှင် ဒီလို မိန့်ကြားနေတာ။ ဒီတော့ ဒီနေရာမှာ သမာဓိမလိုဘူး ဒီလိုတော့ မယူနဲ့နော်။ ဒီနေရာမှာ ဆိုလိုတဲ့သမာဓိက ဘာသမာဓိလဲဆိုတော့ <b>အဘိညာဏ်သမာဓိ</b>ရယ်။ <b>ဈာန်သမာပတ်</b> ရှစ်ပါးဆိုတဲ့ သမာဓိရယ် ဒါကိုသာ ပြောနေတာနော်။ ဈာန်သမာဓိနဲ့ ကင်းပြီးတော့လည်း မဂ်ဉာဏ်ဖိုလ်ဉာဏ် မရနိုင်ဘူးလား? ရတယ်။ သမာပတ် ရှစ်ပါးဆိုတဲ့ ဈာန်သမာဓိ၊ ရူပဈာန်၊ အရူပဈာန်နော်။ ဒီရူပဈာန်၊ အရူပဈာန်တွေကို အခြေခံပြီးတော့ တစ်ဆင့်တက်၊ အဘိညာဏ်ကို ပွားလိုက်မယ်ဆိုရင် အဘိညာဏ် ငါးပါးရတယ်နော်။ အဲဒီ အဘိညာဏ်သမာဓိနဲ့ ဈာန်သမာဓိ။ အဲဒီ သမာဓိနဲ့ ကင်းပြီးတော့လည်း မဂ်ဉာဏ်ဖိုလ်ဉာဏ် ဖြစ်နိုင်တယ်လို့ မြတ်စွာဘုရားက ပြချင်နေတယ်နော်။ ဒီတော့ ဘာကို ဆိုလိုသလဲဆိုတာကို အဋ္ဌကထာက ဆက်ပြီး ရှင်းထားတယ်။</p> <p><b>‘‘ဣဒဥှိ ဝုတ္တံ ဟောတိ –’’</b></p> <p><b>ဟိ</b>၊ မှန်လှပေ၏။ <b>ဣဒံ</b>၊ ဤအနက်သဘောကို။ <b>ဝုတ္တံ ဟောတိ</b>၊ ဆိုလိုရင်း ဖြစ်ပေ၏၊</p> <p><b>‘‘သုသိမ၊ မဂ္ဂေါ ဝါ ဖလံ ဝါ န သမာဓိနိဿန္ဒော၊ န သမာဓိအာနိသံသော၊ န သမာဓိဿ နိပ္ဖတ္တိ၊ ဝိပဿနာယ ပနေသော နိဿန္ဒော၊ ဝိပဿနာယ အာနိသံသော၊ ဝိပဿနာယ နိပ္ဖတ္တိ၊ တသ္မာ ဇာနေယျာသိ ဝါ တွံ၊ န ဝါ တွံ ဇာနေယျာသိ၊ အထ ခေါ ဓမ္မဋ္ဌိတိဉာဏံ ပုဗ္ဗေ၊ ပစ္ဆာ နိဗ္ဗာနေ ဉာဏန္တိ။’’</b></p> <p><b>သုသိမ</b>၊ ချစ်သားသုသိမ ...။ <b>မဂ္ဂေါ ဝါ</b>၊ မဂ်သည်လည်းကောင်း။ <b>ဖလံ ဝါ</b>၊ ဖိုလ်သည်လည်းကောင်း။ <b>န သမာဓိနိဿန္ဒော</b>၊ သမာဓိ၏ အကျိုးဆက် မဟုတ်ပေ။ <b>န သမာဓိအာနိသံသော</b>၊ သမာဓိ၏ အကျိုးအာနိသင် မဟုတ်ပေ။ <b>န သမာဓိဿ နိပ္ဖတ္တိ</b>၊ သမာဓိကြောင့် ပြီးစီးလာသော တရားမဟုတ်ပေ။ <b>ပန</b>၊ အဟုတ်သော်ကား။ <b>ဧသော</b>၊ ဤမဂ်ဉာဏ်ဖိုလ်ဉာဏ်သည်။ <b>ဝိပဿနာယ</b>၊ ဝိပဿနာဉာဏ်၏။ <b>နိဿန္ဒော</b>၊ အကျိုးဆက်တည်း။ <b>ဝိပဿနာယ</b>၊ ဝိပဿနာဉာဏ်၏။ <b>အာနိသံသော</b>၊ အကျိုးအာနိသင်တည်း။ <b>ဝိပဿနာယ</b>၊ ဝိပဿနာဉာဏ်ကြောင့်။ <b>နိပ္ဖတ္တိ</b>၊ ဖြစ်ပေါ်၍ လာပေ၏။ <b>တသ္မာ</b>၊ ထို့ကြောင့်။ <b>တွံ</b>၊ သင်ချစ်သားသည်။ <b>ဇာနေယျာသိ ဝါ</b>၊ သိချင်သိလောက်သည်မူလည်း ဖြစ်ပါစေ။ <b>န ဝါ တွံ ဇာနေယျာသိ</b>၊ မသိလောက်သည်မူလည်း ဖြစ်ချင်ဖြစ်ပါစေ။ <b>အထ ခေါ</b>၊ စင်စစ်မှာမူ။ <b>ပုဗ္ဗေ</b>၊ ရှေးကာလ၌။ <b>ဓမ္မဋ္ဌိတိဉာဏံ</b>၊ ရုပ်နာမ်ဓမ္မသင်္ခါရသဘောတရားတို့၏ အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တ သဘောအားဖြင့် တည်နေခြင်း၌ ထွင်းဖောက်သိမြင်သော ဝိပဿနာဉာဏ်သည်။ <b>ဟောတိ</b>၊ ဖြစ်ပေ၏။ <b>ပစ္ဆာ</b>၊ နောက်ကာလ၌။ <b>နိဗ္ဗာနေ</b>၊ နိဗ္ဗာန်တရားတော်မြတ်၌။ <b>ဉာဏံ</b>၊ အာရုံပြု၍ ဖြစ်သော မဂ်ဉာဏ်သည်။ <b>ဟောတိ</b>၊ ဖြစ်ပေါ်၍ လာပေ၏၊</p> <p>သင်ချစ်သား ... သိချင်လည်းသိ၊ မသိချင်လည်း နေပါစေနော်။ တကယ် စင်စစ်မှာကတော့ သုသိမ ... မဂ်ဉာဏ်ဖိုလ်ဉာဏ်ဆိုတာ သမာဓိရဲ့ အကျိုးဆက် မဟုတ်ဘူး။ သမာဓိရဲ့ အကျိုးအာနိသင်လည်း မဟုတ်ဘူး။ သမာဓိသက်သက်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာရတာလည်း မဟုတ်ဘူး။ ဒီတော့ ဒကာကြီးတွေ သမာဓိမလိုဘူး၊ ဒီလိုတော့ မထင်နဲ့နော်။ ဒီမှာ သူက သမာဓိကို ဦးစားပေးပြီး မေးနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ခြင်းကြောင့် သမာဓိသက်သက်ကြောင့် ဖြစ်တယ်လို့သာ ဆိုလိုတာနော်။ မဂ္ဂင် ရှစ်ပါးထဲမှာ <b>သမ္မာသမာဓိ</b>ဆိုတဲ့ မဂ္ဂင်မပါဘူးလား? ပါပါတယ်။ မဂ္ဂင် ရှစ်ပါးလုံးစုံမှသာလျှင် နိဗ္ဗာန်က ရမှာနော်။ သမာဓိတစ်ခုတည်း သက်သက်နဲ့၊ သမ္မာသမာဓိ တစ်ခုတည်း သက်သက်နဲ့ နိဗ္ဗာန်ရမလား? မရနိုင်ဘူးလို့ ပြောနေတယ်နော်။</p> <p>သူက သမာဓိကို ဦးစားပေးပြီး မေးနေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်ခြင်းကြောင့် သမာဓိသက်သက်ဖြင့် ရနေတာ မဟုတ်ဘူးလို့ ဒီလိုပြောတာနော်။ မဂ်ဉာဏ်ဖိုလ်ဉာဏ်သည် သမာဓိရဲ့ အကျိုးဆက် မဟုတ်ဘူး။ သမာဓိရဲ့ အကျိုးအာနိသင်လည်း မဟုတ်ဘူး။ သမာဓိကြောင့် ပြီးစီးဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ တရားလည်း မဟုတ်ဘူး။ ဘယ်သူ့ကြောင့်သာ ဖြစ်ရသလဲလို့မေးရင် <b>ဝိပဿနာဉာဏ်</b>ကြောင့်သာလျှင် ဖြစ်တယ်။ ဝိပဿနာဉာဏ်ရဲ့ အကျိုးဆက်သာ ဖြစ်တယ်။ ဝိပဿနာရဲ့ အကျိုးအာနိသင်သာ ဖြစ်တယ်။ ဝိပဿနာဉာဏ်တွေက ဥပနိဿယသတ္တိနဲ့ အဆင့်ဆင့် ကျေးဇူးပြုပေးလိုက်ပါမှ မဂ်ဉာဏ်ဖိုလ်ဉာဏ်ဆိုတာ ပေါ်လာတယ်။ ဒီမဂ်ဉာဏ်ဖိုလ်ဉာဏ်က ဘာကို အာရုံပြုပြီး ပေါ်လာသလဲ? နိဗ္ဗာန်ကို အာရုံပြုပြီး ပေါ်လာတယ်လို့ ဒီလိုဆိုလိုတယ်နော်။</p> <p>ဒါကြောင့် သင်ဟာ သိနိုင်လောက်သည်မူလည်း ဖြစ်ချင်ဖြစ်စေ၊ မသိနိုင်လောက်သည်မူလည်း ဖြစ်ချင်ဖြစ်ပါစေ။ ရုပ်နာမ်ဓမ္မသင်္ခါရတရားတို့ရဲ့ အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တသဘောအားဖြင့် တည်နေခြင်း၌ ထွင်းဖောက်သိတဲ့ ဝိပဿနာဉာဏ်က ရှေ့ကဖြစ်တယ်။ အဲဒီ ဝိပဿနာဉာဏ်ရဲ့ အဆုံးမှာ နိဗ္ဗာန်ကို အာရုံပြုပြီး ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ မဂ်ဉာဏ်ဖြစ်ပါတယ် ဆိုပြီး ဒီလို မြတ်စွာဘုရား အမိန့်ရှိတယ်နော်။ ဒီတော့ ဒီမိန့်ကြားချက်တွေကို နည်းနည်းလေး စဉ်းစားကြည့်မယ်ဆိုလို့ရှိရင် တချို့က ဝိပဿနာအရာမှာ သမာဓိ မလိုပါဘူးလို့ ဒီလိုပြောကြတယ်နော်။ ခု ဒီမှာ ဆိုလိုတဲ့ သမာဓိက ဘယ်လိုသမာဓိမျိုးကိုသာ ပြောနေသလဲ? အဘိညာဏ်သမာဓိနဲ့ ဈာန်သမာဓိကိုသာ ပြောလိုရင်း ဖြစ်တယ်နော်။</p> <p>ဦးပဉ္စင်းတို့ <b>ဥပစာရသမာဓိ</b>ဆိုတဲ့ သမာဓိတစ်ခု ရှိပါတယ်။ ကမ္မဋ္ဌာန်း လေးဆယ်ထဲမှာ ဈာန်ရတဲ့ ကမ္မဋ္ဌာန်းတွေလည်း ရှိတယ်။ ဈာန်မရတဲ့ ကမ္မဋ္ဌာန်းတွေလည်း ရှိတယ်။ ဈာန်ရတဲ့ ကမ္မဋ္ဌာန်း သုံးဆယ်ကျော်လောက်ရှိတယ် ဆိုကြပါစို့နော်။ ကသိုဏ်း တစ်ဆယ်ပါးက ဈာန်ရတယ်။ အသုဘ တစ်ဆယ်ပါး ဈာန်ရတယ်။ အာရုပ္ပ လေးပါး ဈာန်ရတယ်။ ဗြဟ္မဝိဟာရတရား လေးပါး ဈာန်ရတယ်နော်။ အာနာပါနတို့၊ ကာယဂတာသတိတို့ ဈာန်ရတယ်နော်။ ကမ္မဋ္ဌာန်း သုံးဆယ်လောက်က ဈာန်ရတယ်။ တချို့တချို့ ကမ္မဋ္ဌာန်းတွေကျတော့ ဈာန်မရဘူး။</p> <p>ဥပမာ - စတုဓာတုဝဝတ္ထာန်ပေါ့။ <b>ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်း</b> ဈာန်မရဘူး။ ဈာန်မရတော့ သူတို့က ဘာကမ္မဋ္ဌာန်းတွေလဲလို့ မေးရင် ဥပစာရသမာဓိ။ ဥပစာရကမ္မဋ္ဌာန်းလို့ ခေါ်ပါတယ်။ ဥပစာရသမာဓိ ဆိုက်အောင် သမာဓိထူထောင်မယ် ဆိုလို့ရှိရင် ထူထောင်လို့ရတဲ့ ကမ္မဋ္ဌာန်းမျိုးတွေလို့ ဆိုလိုပါတယ်နော်။ ဒီတော့ သမာဓိ မလိုဘူးလို့ ဒီလို ပြောနေတဲ့စကား မဟုတ်ဘူးနော်။ ခု ပြောနေတဲ့ စကားက အဘိညာဏ်သမာဓိနဲ့ ဈာန်သမာဓိ မရသော်လည်း မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်သည် ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်တယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲ? မဂ်ဉာဏ်ဖိုလ်ဉာဏ်သည် သမာဓိရဲ့ အကျိုးအာနိသင် မဟုတ်ဘူး။ ဝိပဿနာဉာဏ်ရဲ့ အကျိုးအာနိသင်သာ ဖြစ်တယ်လို့ ဒီလို ပြောလိုရင်း ဖြစ်တယ်။</p> <p>ဒါပေမယ့် ဒီဝိပဿနာဉာဏ်ဆိုတာက ဘာတွေကို ဝိပဿနာရှုမှ ဝိပဿနာဉာဏ်လို့ ခေါ်သလဲလို့ မေးရင် ခုနက ပြောပြီးပြီ။ ရုပ်နာမ်ဓမ္မသင်္ခါရတို့ရဲ့ အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တသဘောအားဖြင့် တည်နေပုံကို ထွင်းဖောက်ပြီး သိနေတဲ့ဉာဏ်ကိုမှ ဘာဉာဏ်လို့ ခေါ်လဲ? ဝိပဿနာဉာဏ်လို့ ခေါ်တယ်။ ဒီစကားလေးကို အကျဉ်းချုပ်လိုက်မယ်ဆိုလို့ရှိရင် ရုပ်တရားကို သိရမယ်၊ နာမ်တရားကို သိရမယ်နော်။ ထိုရုပ်တရား နာမ်တရားကို သိရမယ်ဆိုလို့ရှိရင် တစ်ဆင့်တက်လိုက်ရင် ဦးပဉ္စင်းတို့ အကြောင်းတရား အကျိုးတရားလည်း ပါပါတယ်။</p> <p>ဒီဥစ္စာကတော့ စကားလေးက ကျဉ်းသော်လည်း ဒီရုပ်တရား၊ နာမ်တရား၊ အကြောင်းတရား၊ အကျိုးတရားဆိုတာတွေကို အကြောင်းကို ထပ်ဓာတ်ခွဲလိုက်တော့လည်း ဒီရုပ်နာမ်ပါပဲ။ အတူတူပဲနော်။ အကျိုးကို ထပ်ဓာတ်ခွဲလိုက်လည်း ရုပ်တရား နာမ်တရားပဲနော်။ ရုပ်တရား နာမ်တရားတွေ ဘယ်သူ့ကြောင့် ဖြစ်သလဲ? ဒီရုပ်နာမ်တွေကြောင့်ပဲ ဖြစ်နေရတယ်။ သူ အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ်နေတယ်။ ကွင်းလည်နေတယ်နော်။ ဒါကြောင့် အကြောင်းဘက်မှာ ကြည့်လိုက်တော့လည်း ရုပ်တရား နာမ်တရား အစုအပုံ၊ အကျိုးဘက် ကြည့်လိုက်တော့လည်း ရုပ်တရား နာမ်တရား အစုအပုံတွေပဲ။</p> <p>အဲဒီ အကြောင်းရုပ်နာမ်၊ အကျိုးရုပ်နာမ် အစုအပုံတွေက ဘယ်လိုသဘောရှိသလဲ? အနိစ္စသဘော၊ ဒုက္ခသဘော၊ အနတ္တသဘောရှိတယ်။ ဒီတော့ ရုပ်တရား နာမ်တရားကို နံပါတ် (၁) သိရမယ်။ အကြောင်းတရား၊ အကျိုးတရားတွေကို နံပါတ် (၂) သိရမယ်။ နံပါတ် (၃) အကြောင်းတရား၊ အကျိုးတရားနှင့်တကွ ဒီရုပ်တရား၊ နာမ်တရားတို့ရဲ့ အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တသဘောတွေကို သိရမယ်လို့ ဆိုလိုပါတယ်နော်။ အဲဒီလို သိနိုင်ရေးအတွက် ဘာလိုသလဲ? ပြီးတော့မှ ပြောမယ်နော်။</p> <p>ကဲ.. စကားရှေ့ နည်းနည်း ဆက်လိုက်ရအောင်နော်။ အဲဒီလို ဆက်ပြီးတဲ့ အချိန်အခါ မြတ်စွာဘုရား အဲဒီလို မိန့်ကြားပြီးတဲ့ အချိန်အခါကျတော့ သုသိမရဲ့ အဇ္ဈာသယဓာတ်ခံကို မြတ်စွာဘုရားရှင်က လှမ်းမျှော်ပြီး ကြည့်လိုက်တယ်။ ဟောထားတဲ့တရားလို့ ဆိုလိုပါတယ်နော်။ ဘယ်လို သုံးပြန်လဲလို့ မေးရင်တော့ အနိစ္စတစ်ကျော့၊ ဒုက္ခတစ်ကျော့၊ အနတ္တတစ်ကျော့။ သုံးကျော့သုံးပြန် အပြန်အလှန် ခန္ဓာငါးပါးနဲ့ မေးဖြေတယ်။ မေးဖြေပြီးတော့မှ <b>ဝိပဿနာရှုကွက်</b>ကို မြတ်စွာဘုရား ရုပ်လုံးဖော်ထားတယ်နော်။ ကဲ.. အဲဒီ တရားလေး စပြီး နာကြည့်ကြရအောင်နော်။</p> <p><b>‘‘တံ ကိံ မညသိ၊ သုသိမ၊ ရူပံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါတိ? အနိစ္စံ၊ ဘန္တေ။’’</b></p> <p><b>သုသိမ</b>၊ ချစ်သား သုသိမ ...။ <b>တံ</b>၊ ထိုငါဘုရားမေးမယ့် မေးခွန်းကို။ <b>တွံ</b>၊ သင်ချစ်သား သုသိမသည်။ <b>ကိံ မညသိ</b>၊ အသို့ အောက်မေ့ မှတ်ထင်ယူဆသနည်း?</p> <p>ချစ်သား သုသိမ ... သင်ချစ်သားကို ငါဘုရားတစ်ခု မေးမယ်။ ငါဘုရားမေးမယ့် ဒီမေးခွန်းကို ချစ်သား ဘယ်လို ထင်မြင်ယူဆသလဲ?</p> <p><b>ရူပံ</b>၊ ရုပ်တရားသည်။ <b>နိစ္စံ ဝါ</b>၊ နိစ္စလေလော။ <b>အနိစ္စံ ဝါ</b>၊ အနိစ္စလေလော။ <b>ဣတိ</b>၊ ဤသို့ မေးတော်မူသည်ရှိသော်။ <b>ဘန္တေ</b>၊ မြတ်စွာဘုရား။ <b>အနိစ္စံ</b>၊ အနိစ္စ ဖြစ်ရိုး အမှန်ပါဘုရား ...။ <b>ဣတိ</b>၊ ဤသို့ လျှောက်ထားလိုက်လေ၏။</p> <p>ချစ်သား သုသိမ ... ရုပ်တရားသည် နိစ္စလား၊ အနိစ္စလားလို့ ဒီလို ဘုရားရှင်က မေးတယ်။ မေးလိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ အရှင်သုသိမက အနိစ္စပါဘုရားလို့ ပြန်ပြီးဖြေတယ်နော်။</p> <p><b>‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ၊ ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါတိ? ဒုက္ခံ၊ ဘန္တေ။’’</b></p> <p><b>ယံ</b>၊ အကြင်ရုပ်တရားသည်။ <b>အနိစ္စံ</b>၊ အနိစ္စတရားသာတည်း။ <b>တံ</b>၊ ထိုအနိစ္စ ဖြစ်တဲ့ရုပ်တရားသည်။ <b>ဒုက္ခံ ဝါ</b>၊ ဒုက္ခလေလော။ <b>သုခံ ဝါ</b>၊ သုခလေလော။ <b>ဣတိ</b>၊ ဤသို့ မေးတော်မူသည် ရှိသော်။ <b>ဘန္တေ</b>၊ အရှင်ဘုရား။ <b>ဒုက္ခံ</b>၊ ဒုက္ခ ဖြစ်ရိုးအမှန်ပါဘုရား။ <b>ဣတိ</b>၊ ဤသို့ လျှောက်ထားလိုက်လေပြီ။</p> <p>အကြင် ရုပ်တရားသည် အနိစ္စမှန်တယ်။ ထိုအနိစ္စဖြစ်နေတဲ့ ရုပ်တရားသည် ဒုက္ခလား၊ သုခလားလို့ မေးတယ်။ ဒုက္ခပါဘုရားလို့ဆိုပြီး ပြန်ဖြေတယ်။ ဒီတော့ အနိစ္စဆိုတာက ဖြစ်ပြီးရင် ပျက်သွားတဲ့သဘော။ ဖြစ်ပြီး ပျက်တယ်ဆိုတာက ဘယ်လောက်ကြာ ဖြစ်ပြီးမှ ဘယ်လောက်ကြာကြာ ပျက်သွားသလဲ? ဒီအပိုင်းလေးကို တလောက မော်လမြိုင် သိပ္ပံဌာနကပေါ့လေ၊ ဒကာကြီးတွေ တရား လာဆွေးနွေးရင်းနဲ့ သူတို့လည်း စပ်မိတော့ ဒီအကြောင်းလေးတွေ ဆွေးနွေးကြတယ်နော်။ သူတို့ သိပ္ပံပညာအနေနဲ့ ရုပ်တရားလေးတွေကိုတဲ့ ဓာတ်ခွဲကြည့်လိုက်တဲ့အခါ ရုပ်တရားလေးတွေရဲ့ သက်တမ်းဟာ ဘယ်လောက်ရှိသလဲလို့ ခန့်မှန်းမယ်ဆိုလို့ရှိရင် မှန်းခြေလောက်ပဲ ပြောလို့ရတယ်၊ အတိအကျ တိုင်းတာလို့ မရနိုင်ဘူး။ သူတို့ မှန်းခြေအရ ခန့်မှန်းပြီး ပြောရမယ်ဆိုလို့ရှိရင်တော့ တစ်စက္ကန့်ကို အကြိမ်ကုဋေပေါင်းများစွာ ပုံယူရမယ်လို့ပဲ ထင်တယ်တဲ့။ အဲဒီလောက်အထိ မြန်တယ်တဲ့။</p> <p>ဒီရုပ်တရားလေးတွေကို သူတို့က သူတို့ခေတ် အယူအဆအရ ရုပ်ကလာပ်ကလေးတွေကို သူတို့ခေတ် ဓာတ်ခွဲခန်းထဲမှာထည့် ဓာတ်ခွဲမယ်ဆိုလို့ရှိရင်တော့ မြင်နိုင်တယ်လို့ သူတို့ ဆိုတယ်ပေါ့။ အဲဒီ သူတို့ မြင်နေတဲ့ ရုပ်ကလာပ်တွေ ဗုဒ္ဓအဘိဓမ္မာမှာ လာတဲ့ ရုပ်ကလာပ်နဲ့ တူတယ်၊ မတူဘူး ဆိုတာကတော့ ဦးပဉ္စင်းတို့ အတိအကျ မပြောနိုင်ဘူးနော်။ သို့သော် တောင်မြို့ မဟာဂန္ဓာရုံ ဆရာတော်ဘုရားကတော့ မတူဘူးလို့ဘဲ သတ်မှတ်ထားပါတယ်နော်။ ဘာဖြစ်လို့ မတူရသလဲလို့ မေးရင်တော့ ဦးပဉ္စင်းတို့ ဒီရုပ်ကလာပ်ကလေးတွေသည် ဉာဏ်မျက်စိနဲ့သာ ထွင်းဖောက်ပြီး သိမြင်နိုင်တယ်။ ပကတိ ပသာဒမျက်စိ စက္ခုပသာဒပေါ့နော်။ ပသာဒ အကူအညီနဲ့ ထွင်းဖောက် သိမြင်နိုင်တဲ့တရားမျိုး မဟုတ်ဘူးလို့ တောင်မြို့ ဆရာတော်ကတော့ အကြောင်းပြထားတယ်နော်။</p> <p>မည်သို့ပဲဖြစ်စေ ဒီခန္ဓာကိုယ်မှာ ရှိနေတဲ့ ရုပ်တရားလေးတွေ (သို့မဟုတ်) သက်ရှိ၊ သက်မဲ့မှာ ရှိနေတဲ့ ရုပ်ကလာပ်ကလေးတွေကို သူတို့ ဓာတ်ခွဲကြည့်လိုက်တဲ့အခါမှာ ဒီရုပ်တရားလေးတွေက ပေါ်ပြီး ပျောက်သွားတာသည်၊ ပေါ်ပြီး ပျောက်တဲ့ အချိန်အခါလေးဟာ ဘယ်လောက်ကြာသလဲဆိုတာ တိုင်းကြည့်မယ်ဆိုလို့ရှိရင် တစ်စက္ကန့်ကို အကြိမ် ကုဋေပေါင်းများစွာ ပုံရမယ့် အဓိပ္ပါယ်မျိုး ရှိနေတယ်လို့တော့ သူတို့ လက်ခံတယ်နော်။</p> <p>ဒီစကားလေး ဦးပဉ္စင်း ပြောတာ ရည်ရွယ်ချက် ရှိပါတယ်နော်။ တရားရှုနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ တစ်စက္ကန့် နှစ်စက္ကန့်လောက်ကြာမှ ချုပ်သွားတယ်ဆိုကြပါစို့နော်။ ဖြစ်ပျက်ကို တစ်ချက် မြင်တယ်။ နာရီဝက်လောက်ကြာမှ ဖြစ်ပျက်ကို တစ်ခါမြင်တယ်။ ငါးမိနစ်၊ ဆယ်မိနစ်လောက်ကြာမှ ဖြစ်ပျက်ကို တစ်ခါ မြင်တယ်။ အဲဒီ ဖြစ်ပျက်မျိုးသည် မြတ်စွာဘုရားဆိုလိုတဲ့ အနိစ္စ မဟုတ်သေးဘူးလို့ နားလည်စေချင်လို့ ဦးပဉ္စင်း ပြောနေတာနော်။ မြတ်စွာဘုရားဆိုလိုတဲ့ အနိစ္စသဘောက ဖြစ်ပြီးတာနဲ့ ချက်ချင်း ပျက်တော့ ရုပ်တရားတို့သည် မျက်စိတမှိတ် လျှပ်တပြက်အတွင်းမှာ အကြိမ် ကုဋေပေါင်းများစွာ ရုပ်တစ်ခု ပြောတာပေါ့နော်။ ကုဋေပေါင်းများစွာ ဖြစ်နိုင်တယ်ဆိုတဲ့ ခန့်မှန်းချက်ပဲ။</p> <p>ဆိုလိုတာကတော့ ခုနက တစ်စက္ကန့်ကို အကြိမ် ကုဋေပေါင်းများစွာ ပုံမယ်ဆိုလို့ရှိရင် တစ်ပုံလောက်သာ သက်တမ်းရှိတယ်။ အဲဒီလောက်ကလေး လျင်လျင်မြန်မြန် ပျက်နေတဲ့ သဘောကို မြတ်စွာဘုရား ဆိုလိုရင်း ဖြစ်ပါတယ်။ အနိစ္စနော်။ အဲဒီလို ဖြစ်ပြီးပျက်နေတဲ့ တရားတွေသည် ဆင်းရဲသလား၊ ချမ်းသာသလားလို့ မေးလိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ <b>ဒုက္ခ</b>၊ ဆင်းရဲတဲ့တရား ဖြစ်ပါတယ်လို့ဆိုပြီး ပြန်အဖြေပေးတယ်နော်။</p> <p>ဘယ်လိုဆင်းရဲတာလဲလို့ မေးရင်တော့ ဖြစ်ပြီး ပျက်နေတဲ့တရား၊ ဖြစ်ခြင်း ပျက်ခြင်းဖြင့် အနှိပ်စက်ခံနေရတဲ့ တရားသဘောကို ဒီမှာ ဆိုလိုရင်းဖြစ်တယ်။ ဖြစ်ခြင်း ပျက်ခြင်းဖြင့် အမြဲ အနှိပ်စက်ခံနေရတယ်ဆိုတော့ မွေးလာပြီးတာနဲ့ သေ၊ မွေးလာပြီးတာနဲ့ သေ၊ မွေးလာပြီးတာနဲ့ သေဆိုတော့ ကြာရင် ဘယ်လိုဖြစ်လာလဲ? မိဘတွေရဲ့စိတ်ထဲ “အော်.. သက်သက်လာ ဒုက္ခပေးနေတာပဲ” လို့ သဘောပေါက် မသွားဘူးလား? သဘောပေါက်သွားတယ်။ အဲဒီလို ပုံစံပဲ။</p> <p>ပေါ်လာပြီးတာနဲ့ ချက်ချင်း ပျောက်နေတဲ့ တရားတွေကို ဒါက ချမ်းသာအစစ်ကြီးပါပဲလို့ လှမ်းပြီး စွဲယူမယ်ဆိုရင် ယူထားတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်သည် မိုက်မဲရာ မကျဘူးလား? ကျတယ်နော်။ တကယ့် ဒါဆင်းရဲ အစစ်အမှန်ပဲ။ ဖြစ်ခြင်း ပျက်ခြင်း ဒဏ်ချက်ဖြင့် အမြဲအနှိပ်စက်ခံနေရတယ်။ မျက်စိတစ်မှိတ် လက်တစ်ဖျစ်လောက်တောင်မှ မတည်တဲ့တရားတွေ ဖြစ်ပါတယ်နော်။ ကဲ ဆက်ပြီး မြတ်စွာဘုရားမေးတယ်။</p> <p><b>‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ၊ ကလ္လံ နု တံ သမနုပဿိတုံ — ဧတံ မမ၊ ဧသောဟမသ္မိ၊ ဧသော မေ အတ္တာတိ? နော ဟေတံ၊ ဘန္တေ။’’</b></p> <p><b>သုသိမ</b>၊ ချစ်သား သုသိမ ...။ <b>ယံ</b>၊ အကြင် ရုပ်တရားသည်။ <b>အနိစ္စံ</b>၊ အနိစ္စတရားသာတည်း။ <b>ဒုက္ခံ</b>၊ ဒုက္ခတရားသာတည်း။ <b>ဝိပရိဏာမဓမ္မံ</b>၊ ဖောက်ပြန်ပျက်စီးတတ်တဲ့ ဝိပရိဏာမ သဘောတရားသာတည်း။</p> <p>ဖောက်ပြန်ပျက်စီးတတ်တဲ့ ဝိပရိဏာမတရား၊ ဖြစ်ပြီးတာနဲ့ ဌီလို့ခေါ်တဲ့ တည်တဲ့သဘော၊ ဘင်လို့ခေါ်တဲ့ ပျက်တဲ့သဘော၊ ဥပလို့ခေါ်တဲ့ ဖြစ်ခြင်းသဘော ကနေပြီးတော့ ဌီလို့ခေါ်တဲ့ တည်ခြင်းသဘော၊ ဘင်လို့ခေါ်တဲ့ ပျက်ခြင်းသဘောဘက်သို့ ပြောင်းရွှေ့သွားတာကို <b>ဝိပရိဏာမဓမ္မ</b>လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ဖြစ်ရင် ဖြစ်တဲ့အတိုင်း မတည်နေဘူး။ ဖြစ်ပြီးတာနဲ့ ချက်ချင်း ဌီပြောင်းတယ်။ ဌီကနေ ချက်ချင်း ဘင်ဆိုတဲ့ ပျက်ခြင်းဘက်ကို ပြောင်းတယ်။ အဲဒီလို ပြောင်းရွှေ့နေတဲ့သဘောကို ဖောက်ပြန်ပျက်စီးတယ်။ ဝိပရိဏာမဓမ္မလို့ ဒီမှာ သုံးထားတယ်။</p> <p><b>ယံ</b>၊ အကြင် ရုပ်တရားသည်။ <b>အနိစ္စံ</b>၊ အနိစ္စတရားသာတည်း။ <b>ဒုက္ခံ</b>၊ ဒုက္ခတရားသာတည်း။ <b>ဝိပရိဏာမဓမ္မံ</b>၊ ဖောက်ပြန်ပျက်စီးတတ်တဲ့ ဝိပရိဏာမ သဘောတရားသာတည်း။ <b>တံ</b>၊ ထို အနိစ္စ, ဒုက္ခ, ဝိပရိဏာမဓမ္မ ဖြစ်၍နေတဲ့ ရုပ်တရားကို။ <b>ဧတံ</b>၊ ဤရုပ်တရားသည်ကား။ <b>မမ</b>၊ ငါ၏ ရုပ်တရားတည်း။ <b>ဧသော</b>၊ ဒီရုပ်တရားသည်ကား။ <b>အဟမသ္မိ</b>၊ ငါတည်း။ <b>ဧသော</b>၊ ဤရုပ်တရားသည်ကား။ <b>မေ</b>၊ ငါ၏အတ္တတည်းဟု။ <b>သမနုပဿိတုံ</b>၊ စွဲလမ်းထင်မြင် ရှုဆင်ခြင်ခြင်းငှာ။ <b>ကလ္လံ နု</b>၊ သင့်တင့် လျောက်ပတ်ပါမည်လော။ <b>ဣတိ</b>၊ ဤသို့ မေးတော်မူသည် ရှိသော်။ <b>ဘန္တေ</b>၊ အရှင်ဘုရား။ <b>ဧတံ</b>၊ ဤကဲ့သို့ စွဲလမ်းထင်မြင် ရှုဆင်ခြင်ခြင်းငှာ။ <b>နော ဟေတံ</b>၊ မသင့်ပါဘုရား။ <b>ဣတိ</b>၊ ဤသို့ လျှောက်ထားလိုက်လေပြီ။</p> <p>ချစ်သား သုသိမ ... အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တ, ဝိပရိဏာမဓမ္မတရား ဖြစ်နေတဲ့ ဒီရုပ်တရားကို ဒီရုပ်တရားက ငါပဲ၊ ဒီရုပ်တရားက ငါ့ဟာပဲ၊ ဒီရုပ်တရားဟာ ငါ့ရဲ့အတ္တပဲလို့ ဒီလို စွဲလမ်းထင်မြင် ရှုဆင်ခြင်တတ်ပါသလားလို့ မြတ်စွာဘုရားက ဒီမေးခွန်းကို မေးတယ်နော်။ အဲဒီလို မေးလိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာလည်း အရှင်သုသိမက ဘယ်လိုပြန်လည် လျှောက်ထားလဲဆိုတော့–</p> <p><b>နော ဟေတံ၊ ဘန္တေ</b>၊ ဒီလို စွဲလမ်းထင်မြင် ဆင်ခြင်ခြင်းသည် မသင့်ပါဘူး မြတ်စွာဘုရားဆိုပြီး အဖြေပေးတယ်။</p> <p>ဒီအမေးအဖြေ စကားလေးကို ကြည့်မယ်ဆိုရင် အရှင်သုသိမသည် ရုပ်တရားတွေရဲ့ အနိစ္စ, ဒုက္ခ, ဝိပရိဏာမဓမ္မ (သို့မဟုတ်) အနတ္တသဘောတွေကို သိနေပြီလို့ မယူဆနိုင်ဘူးလား? ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ ဒီဒေသနာဆုံးရင် သူက ရဟန္တာ ဖြစ်တော့မယ်နော်။ ဒီတရားဆုံးတာနဲ့ ရဟန္တာ ဖြစ်တော့မှာဆိုတော့ ဒါဖြင့် သူက ရုပ်ကိုလည်း သိပြီ။ ရုပ်တရားတွေရဲ့ အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တသဘောတွေလည်း သိနေပြီလို့ ဒါခန့်မှန်းလို့တော့ ရပြီ။ ဟောနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကလည်း သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်၊ နာနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကလည်း တရားဆုံးသည်နှင့် ရဟန္တာ ဖြစ်မယ့်ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုတော့ တကယ့်သူတော်ကောင်းအစစ်တွေ ဖြစ်ကြပါတယ်နော်။</p> <p>သူတော်ကောင်း အချင်းချင်း တရားဆွေးနွေးနေတဲ့ပွဲမှာ တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး မုသားတွေ ပြောနေကြမယ်ဆိုရင်တော့ ပုံစံမှန်ပါဦးမလား? မမှန်ပါဘူး၊ ဟုတ်တယ်မို့လား? ဒါမှမဟုတ် မတရား စွပ်စွဲတဲ့အဖြစ်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်နော်။ မသိဘဲနဲ့လည်း ပြန်ပြီးတော့ ပုဂ္ဂိုလ်က အဖြေပေးခဲ့မယ်ဆိုလို့ရှိရင် ဟိုက သဗ္ဗညုတဉာဏ်ဆိုတဲ့ ပေတံနဲ့ လှမ်းပြီးတော့ တိုင်းလိုက်လို့ရှိရင် လွယ်လွယ်လေးနဲ့ မသိနိုင်ဘူးလား? သိနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဝိပဿနာဆိုတာက ဘာတွေကို ရှုနေရမယ် ဆိုတာလေး ပုံစံမှန် သဘောပေါက်ဖို့ သိပ်အရေးကြီးတယ်နော်။</p> <p>ကဲ.. ရုပ်တရားကို ဒီလိုမေးသလို ဝေဒနာ ဆိုတဲ့ ခံစားမှု၊ သညာ ဆိုတဲ့ မှတ်သားမှု၊ သင်္ခါရခေါ်တဲ့ စေတသိက်တရားစု၊ ဝိညာဏ်ခေါ်တဲ့ အသိစိတ်၊ ဝိညာဏက္ခန္ဓာတွေလည်း ခန္ဓာငါးပါးလုံး ပုံစံတူဘဲ မြတ်စွာဘုရား မေးတယ်။ မေးလိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာလည်း အရှင်သုသိမသည် ပုံစံတူပဲ ဖြေတယ်။</p> <p>အဲဒီလို မေးပြီး၊ ပုံစံတူဖြေတဲ့ ပုံစံတွေကို ကြည့်လိုက်မယ်ဆိုလို့ရှိရင် ရုပ်တရားက ရူပက္ခန္ဓာနော်။ ဝေဒနာရယ်၊ သညာရယ်၊ သင်္ခါရရယ်က စေတသိက် ငါးဆယ့်နှစ်လုံး ကုန်သွားတယ်နော်။ ဝိညာဏက္ခန္ဓာက အသိစိတ်အားလုံး ကုန်သွားတယ်နော်။ ဝေဒနာ၊ သညာ၊ သင်္ခါရ၊ ဝိညာဏ်က နာမ်တရား။ ရူပက္ခန္ဓာက ရုပ်တရား။ ပေါင်းလိုက်တဲ့အခါကျတော့ <b>ခန္ဓာငါးပါး</b>သည် ရုပ်နဲ့ နာမ် အားလုံး ကုန်သွားတယ်။ ရုပ်တရား၊ နာမ်တရားအားလုံးကို အရှင်သုသိမ သူသိသလား၊ မသိဘူးလား? သိတယ်။ ထိုရုပ်တရား နာမ်တရားတို့ရဲ့ အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တသဘောတွေကို သိလား၊ မသိဘူးလား? သိတယ်နော်။</p> <p>ဒီတော့ ဒီနေရာမှာ <b>အနတ္တ</b>ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်လေးက မြတ်စွာဘုရားဆိုလိုတာနဲ့ အရှင်သုသိမတို့ သိနေတဲ့ အနတ္တသဘောလေးကို ဦးပဉ္စင်း ထပ်ပြီး နည်းနည်း ပြောမယ်နော်။ ဒီရုပ်တရားလေးတွေကို လှမ်းပြီးကြည့်လိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ ပထမ ကလာပ်ကို မြင်ရမှာ ဖြစ်တယ်။ အဲဒီ ကလာပ်ကလေးတွေကို ဓာတ်ခွဲနိုင်ပြီဆိုရင်တော့ တချို့ ရုပ်ကလာပ်တွေက (၁၀)ခု။ တချို့ ရုပ်ကလာပ်တွေက (၈)ခု စသည်ဖြင့် ရှိတယ်။ သဘောတရားသက်သက် သွားဆိုက်တယ်။ အဲဒီ သဘောတရားလေးတွေ ပေါင်းစည်းလိုက်မှသာ ရုပ်ကလာပ်ကလေးတွေ ဖြစ်လာတာ။ သဘောတရားလေးတွေကို ဖယ်ရှားလိုက်မယ်ဆိုရင် ရုပ်ကလာပ်လည်း မရှိတော့ဘူး။</p> <p>အဲဒီ သဘောတရားလေးတွေ ပေါင်းစုထားတဲ့ ရုပ်ကလာပ်အမှုန်တွေထဲမှာ သဘောတရား သက်သက်ကလေးတွေသာ ရှိနေတော့ ဒီသဘောတရားလေးတွေက ဘယ်လို ဖြစ်နေလဲ? ပေါ်ပြီးတာနဲ့ ချက်ချင်း ပျောက်တယ်။ ချက်ချင်းဆိုတာက ဘယ်လောက်ကြာသလဲလို့ မေးရင် တစ်စက္ကန့်ကို အကြိမ် ကုဋေပေါင်းများစွာ ပုံရမယ့် အဓိပ္ပာယ်မျိုး ဖြစ်တယ်နော်။ အဲဒီလောက် လျင်လျင်မြန်မြန် ဖြစ်ပြီး ပျက်သွားတဲ့ တရားတွေထဲမှာ အကျိတ်အခဲ အခိုင်အမာ အနှစ်သာရအနေနဲ့ တည်နေတဲ့ <b>အတ္တ</b>ဆိုတာ ရှိပါသလားလို့ ဘုရားက မေးတယ်။ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ အယူရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေက အတ္တလေးဟာ မသေမပျောက်ဘဲ အကျိတ်အခဲ အမြဲတည်နေတယ်လို့ ဒီလို သတ်မှတ်ချက် သူတို့က ရှိကြတယ်နော်။</p> <p>ခု မြတ်စွာဘုရားနဲ့ အရှင်သုသိမတို့ဆိုလိုတဲ့ <b>အနတ္တ</b>က အဲဒီ ရုပ်တရားတွေထဲမှာ အလားတူပဲ၊ နာမ်တရားတွေထဲမှာရော အကျိတ်အခဲ အခိုင်အမာ အနှစ်သာရ အနေနဲ့ မပျက်မစီးဘဲ တည်နေတဲ့ <b>အတ္တ</b>ဆိုတာ ရှာဖွေလို့ တွေ့လား? မတွေ့ဘူး။ အဲဒီ <b>အနတ္တ</b>ကို ပြောလိုရင်း ဖြစ်တယ်နော်။ ကဲ အားလုံး ခန္ဓာငါးပါးလည်း မေးပြီးရော မြတ်စွာဘုရားက အမေးအဖြေလည်း လုပ်ပြီးရော <b>ဝိပဿနာရှုကွက်</b>ကို ရုပ်လုံးဖော်ပြီ။ ဘယ်လို ရုပ်လုံးဖော်လဲ?</p> <p>‘‘<b>တသ္မာတိဟ၊ သုသိမ၊ ယံ ကိဉ္စိ ရူပံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ဩဠာရိကံ ဝါ သုခုမံ ဝါ ဟီနံ ဝါ ပဏီတံ ဝါ ယံ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ၊ သဗ္ဗံ ရူပံ နေတံ မမ နေသောဟမသ္မိ န မေသော အတ္တာတိ၊ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ။ ယာ ကာစိ ဝေဒနာ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နာ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ဩဠာရိကာ ဝါ သုခုမာ ဝါ ဟီနာ ဝါ ပဏီတာ ဝါ ယာ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ၊ သဗ္ဗာ ဝေဒနာ နေတံ မမ နေသောဟမသ္မိ န မေသော အတ္တာတိ၊ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ။</b>’’</p> <p><b>သုသိမ</b>၊ ချစ်သားသုသိမ ...။ <b>တသ္မာ တိဟ</b>၊ ထို့ကြောင့် ဤသာသနာတော်၌။ <b>အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ</b>၊ အတိတ် အနာဂတ် ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော။ <b>ယံ ကိဉ္စိ</b>၊ အကြင်အလုံးစုံသော။ <b>ရူပံ</b>၊ ရုပ်တရားသည်လည်းကောင်း။ <b>အဇ္ဈတ္တံ ဝါ</b>၊ မိမိအတွင်း အဇ္ဈတ္တသန္တာန်၌ ဖြစ်သည်မူလည်းဖြစ်သော။ <b>ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ</b>၊ ပြင်ပ ဗဟိဒ္ဓသန္တာန်၌ ဖြစ်သည်မူလည်းဖြစ်သော။ <b>ယံ ကိဉ္စိ ရူပံ</b>၊ အကြင်အလုံးစုံသော ရုပ်တရားသည်လည်းကောင်း။ <b>ဩဠာရိကံ ဝါ</b>၊ ရုန့်ရင်းကြမ်းတမ်းသည်မူလည်းဖြစ်သော။ <b>သုခုမံ ဝါ</b>၊ သိမ်မွေ့နူးညံ့သည်မူလည်းဖြစ်သော။ <b>ယံ ကိဉ္စိ ရူပံ</b>၊ အကြင်အလုံးစုံသော ရုပ်တရားသည်လည်းကောင်း။ <b>ဟီနံ ဝါ</b>၊ ယုတ်ညံ့သည်မူလည်းဖြစ်သော။ <b>ပဏီတံ ဝါ</b>၊ မွန်မြတ်သည်မူလည်းဖြစ်သော။ <b>ယံ ကိဉ္စိ ရူပံ</b>၊ အကြင်အလုံးစုံသော ရုပ်တရားသည်လည်းကောင်း။ <b>ယံ ဒူရေ ဝါ</b>၊ အသိဉာဏ်နှင့် ဝေးသည်မူလည်းဖြစ်သော။ <b>သန္တိကေ ဝါ</b>၊ အသိဉာဏ်နှင့် နီးသည်မူလည်းဖြစ်သော။ <b>ယံ ကိဉ္စိ ရူပံ</b>၊ အကြင်အလုံးစုံသော ရုပ်တရားသည်လည်းကောင်း။ <b>အတ္ထိ</b>၊ ရှိလေ၏။ <b>ဧတံ သဗ္ဗံ</b>၊ ဤ အလုံးစုံသော ရုပ်တရားကို။ <b>နေတံ မမ</b>၊ ဤရုပ်တရားသည်ကား ငါ၏ဥစ္စာမဟုတ်။ <b>နေသော ဟမသ္မိ</b>၊ ဤရုပ်တရားသည်ကား ငါမဟုတ်။ <b>န မေသော အတ္တာတိ</b>၊ ဤရုပ်တရားသည်ကား ငါ၏အတ္တမဟုတ်ဟူ၍။ <b>ဧဝမေတံ</b>၊ ဤသို့ ထိုရုပ်တရားကို။ <b>ယထာဘူတံ</b>၊ ဟုတ်မှန်သည့်အတိုင်း။ <b>သမ္မပ္ပညာယ</b>၊ ရုပ်ခဲနာမ်ခဲ ဖြိုခွဲဖောက်ထွင်း ဝိပဿနာဉာဏ်အလင်းဓာတ်ဖြင့်။ <b>ဒဋ္ဌဗ္ဗံ</b>၊ ရှုအပ်၏၊</p> <p>ချစ်သား သုသိမ ...ဒါကြောင့် ဒီလောကမှာ အတိတ်, အနာဂတ်, ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်တဲ့ ရုပ်တရား အားလုံး၊ မိမိအတွင်း အဇ္ဈတ္တသန္တာန်၌ ရှိတဲ့ ရုပ်တရား အားလုံး၊ အပြင်ပ ဗဟိဒ္ဓသန္တာန်မှာ ရှိနေတဲ့ ရုပ်တရား အားလုံး၊ ဩဠာရိက = ရုန့်ရင်းကြမ်းတမ်းတဲ့ ရုပ်တရား အားလုံး၊ သုခုမ = သိမ်မွေ့နူးညံ့တဲ့ ရုပ်တရား အားလုံး၊ ဟီန = အကုသိုလ်၏ အကျိုးတရား ဖြစ်နေတဲ့ ယုတ်ညံ့တဲ့ ရုပ်တရား အားလုံး၊ ပဏီတ = ကုသိုလ်ရဲ့ အကျိုးတရားဖြစ်နေတဲ့ မွန်မြတ်တဲ့ ရုပ်တရား အားလုံး၊ ဒူရ = အသိဉာဏ်နှင့် ဝေးနေတဲ့သုခုမ ဖြစ်တဲ့ ရုပ်တရား အားလုံး၊ သန္တိက = အသိဉာဏ်နဲ့ နီးတဲ့ ရှုတဲ့ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ အသိဉာဏ်နဲ့ နီးကပ်နေတဲ့ ရှုလို့လွယ်ကူတဲ့ ဩဠာရိက ရုပ်တရား အားလုံး ပေါင်းလိုက်တော့ ဘယ်နှစ်ချက်လဲ? တစ်ဆယ့်တစ်ချက်နော်။</p> <p>အတိတ်, အနာဂတ်, ပစ္စုပ္ပန်, အဇ္ဈတ္တ, ဗဟိဒ္ဓ, ဟီန, ပဏီတ, ဩဠာရိက, သုခုမ, ဒူရ, သန္တိကဆိုပြီးနော်၊ ဘယ်နှစ်ချက်ရှိလဲ? တစ်ဆယ့်တစ်ချက်။ အဲဒီ တစ်ဆယ့်ငါးမျိုးသော အခြင်းအရာအားဖြင့် တည်နေတဲ့ ဒီရုပ်တရားတွေကို တစ်လုံးတလေ ရှုရမလား, ဘယ်လောက် ရှုရမလဲလို့ မေးရင် <b>သဗ္ဗံ ရူပံ</b> အကုန်လုံး ရှုပါလို့ ဘုရားဟောတယ်နော်။ ဒါဖြင့်ရင် တစ်လုံးတလေရှုရင် ကိစ္စပြီးပါတယ်ဆိုတဲ့ စကားသည် ခု ဘုရားဟောဒေသနာနဲ့ ညီမလား? မညီဘူးနော်။ အကုန်လုံး ရှုတော့ ဘယ်လို ရှုရမလဲလို့ မေးရင် -</p> <p><b>နေတံ မမ</b>၊ ငါ့ဟာ မဟုတ်ဘူးလို့ ရှု။ <b>နေသောဟမသ္မိ</b>၊ ငါမဟုတ်ဘူးလို့ ရှု။ <b>န မေသော အတ္တာ</b>၊ ငါရဲ့ အတ္တမဟုတ်ဘူးလို့ ရှုပါ။</p> <p>ဒီလို ဘုရားညွှန်ကြားတယ်။ ဒီညွှန်ကြားချက်ကို အဋ္ဌကထာများက အထူးသဖြင့် ဆန္ဒသုတ္တန် အဋ္ဌကထာကတော့ ညှိပြောမယ်ဆိုရင်ပေါ့လေ။</p> <h3>တတိယပိုင်း</h3> <p>‘‘<b>နေတံ မမ နေသောဟမသ္မိ န မေသော အတ္တာတိ သမနုပ္ပတ္တာ တိ အနိစ္စံ ဒုက္ခံ အနတ္တာတိ သမနုပ္ပတ္တာ တိ အတ္ထော။</b>’’</p> <p>ဒီလို ဖွင့်ထားပါတယ်နော်။ <b>အနိစ္စ</b>လို့ မြင်တယ်။ <b>ဒုက္ခ</b>လို့ မြင်တယ်။ <b>အနတ္တ</b>လို့ မြင်တယ်။ အနိစ္စလို့ ရှုပါ။ ဒုက္ခလို့ ရှုပါ။ အနတ္တလို့ ရှုပါဆိုတာနဲ့ သဘောတူပါတယ်။ ဘာဖြစ်လို့ တူသလဲလို့ မေးရင် - “ငါ့ဟာ” “ငါ့ဟာ” လို့ စွဲနေတာက <b>တဏှာစွဲ</b> ဖြစ်တယ်။ အဲဒီ တဏှာစွဲသည် ဘယ်ခါမှာ ပြုတ်သလဲလို့ မေးရင် <b>ဒုက္ခလက္ခဏာ</b>မြင်မှ ပြုတ်တယ်။ “ငါ” “ငါ” လို့ စွဲနေတဲ့အစွဲက <b>မာနစွဲ</b>၊ အဲဒီ အစွဲသည် ဘယ်ခါမှာ ပြုတ်သလဲလို့မေးရင် <b>အနိစ္စလက္ခဏာ</b> မြင်တဲ့အခါ ပြုတ်တယ်နော်။ ငါရဲ့ အတ္တပဲလို့ စွဲနေတဲ့ အစွဲက <b>အတ္တစွဲ</b>, <b>ဒိဋ္ဌိစွဲ</b>။ အဲဒီ အတ္တဒိဋ္ဌိစွဲသည် ဘယ်ခါမှာ ပြုတ်သလဲလို့ မေးရင် <b>အနတ္တလက္ခဏာ</b> မြင်တဲ့အခါမှာ ပြုတ်တယ်နော်။</p> <p>ဒါကြောင့် ဦးပဉ္စင်းတို့ အနိစ္စလို့ ရှုပါ, ဒုက္ခလို့ ရှုပါ, အနတ္တလို့ ရှုပါဆိုတာနဲ့ ငါ့ဟာ မဟုတ်ဘူး, ငါမဟုတ်ဘူး, ငါရဲ့ အတ္တမဟုတ်ဘူးလို့ ရှုပါဆိုတာသည် အတူတူပဲ ကျပါတယ်။ ဒီတော့ အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တလို့ ရှုရမယ့် ရုပ်တရားသည် အကုန်လုံးဆိုရင် အဲဒီ ရုပ်တရားတွေက ဘာတွေလဲ? မုဒုံမှာ အဘိဓမ္မာသင်တန်းတွေ တော်တော်လေး ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဖွင့်ထားတယ်လို့ သိရတော့ ဦးပဉ္စင်းလည်း ဝမ်းသာနေပါတယ်နော်။ ဒကာစံမြင့်တို့လည်း အဘိဓမ္မာသင်တန်းတွေ တက်ထားတယ်ဆိုတော့ ဒီလောက်ဆို နားလည်နေပြီ ဟုတ်လား။ <b>ဩဠာရိက</b>ဆိုတဲ့ ရုပ်တရား, <b>သုခုမ</b>ဆိုတဲ့ ရုပ်တရား။ နှစ်ခုပေါင်းလိုက်ရင် <b>ရုပ် (၂၈)ပါး</b> ကုန်သွားပါတယ်နော်။ အဲဒါလေး ဦးပဉ္စင်း ဒီနေ့ သိပြီးသား ပုဂ္ဂိုလ်တွေအတွက်လည်း ခိုင်မြဲသွားအောင်၊ မသိသေးတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေလည်း နည်းနည်း ကြားဖူးသွားအောင် ဦးပဉ္စင်း နည်းနည်းလေး ပြောပြမယ်။</p> <p><b>ဩဠာရိက</b>ဆိုတဲ့ ရုပ်တရားတွေကတော့ ဦးပဉ္စင်းတို့ ရှုနေတဲ့ ယောဂီရဲ့ အသိဉာဏ်မှာ ထင်ရှားလွယ်တဲ့ ရုပ်တရားတွေ၊ ကြမ်းတမ်းတဲ့ ရုပ်တရားတွေလို့ ဆိုလိုပါတယ်။ အဲဒီ ရုပ်တရားတွေက ဘာတွေလဲလို့ မေးရင် ပထဝီဓာတ်ရယ်, တေဇောဓာတ်ရယ်, ဝါယောဓာတ်ရယ်။ ဒီဓာတ်ကြီးက သုံးပါးနော်။ အဲဒီ ဓာတ်ကြီး သုံးပါးကို အာရုံ ခြောက်ပါးဘက်က ပြောရင်တော့ <b>ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ</b>ထဲမှာ ထည့်ထားပါတယ်နော်။ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံအပိုင်းမှာ ထပ်ပြီး ဦးပဉ္စင်း ပြောမယ်။</p> <p>အကြည်ဓာတ် ငါးခု ရှိပါတယ်။ စက္ခုပသာဒ = မျက်စိအကြည်၊ သောတပသာဒ = นားအကြည်၊ ဃာနပသာဒ = နှာခေါင်းအကြည်၊ ဇိဝှာပသာဒ = လျှာအကြည်၊ ကာယပသာဒ = ကိုယ်အကြည်ဆိုပြီး <b>အကြည်ရုပ်</b> ဘယ်နှစ်ခု ရှိလဲ? ငါးခု။ အကြည်ရုပ် ငါးခုမှာ အာရုံရုပ်က ခုနစ်ခု ရှိတယ်။ အဲဒီ အာရုံရုပ်က ရူပလို့ခေါ်တဲ့ အဆင်း(ရူပါရုံ)၊ သဒ္ဒလို့ခေါ်တဲ့ အသံ(သဒ္ဒါရုံ)၊ ဂန္ဓလို့ခေါ်တဲ့ အနံ့ (ဂန္ဓာရုံ)၊ ရသလို့ခေါ်တဲ့ အရသာ (ရသာရုံ)၊ ဖောဋ္ဌဗ္ဗလို့ခေါ်တဲ့ ခုနက ပထဝီ, တေဇော, ဝါယော အတွေ့အထိ (ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ)နော်။ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံက ပထဝီ, တေဇော, ဝါယော သုံးခု၊ အဆင်း, အသံ, အနံ့, အရသာက လေးခုနော်၊ ပေါင်းလိုက်တော့ အာရုံရုပ်က ခုနစ်ခု။ အဲဒီ အကြည်ဓာတ် ငါးခုနဲ့ အာရုံရုပ် ခုနစ်ခုသည် ရှုတဲ့ယောဂီဉာဏ်မှာ ထင်လွယ်မြင်လွယ်တဲ့အတွက် သူတို့ကို <b>ဩဠာရိကရုပ်</b>တွေလို့ ခေါ်ပါတယ်။ ရုပ် (၂၈)ပါးမှာ တစ်ဆယ်နှစ်ခု နှုတ်လိုက်တော့ ကျန်နေတဲ့ရုပ်က ဘယ်လောက်ရှိမလဲ? အဲဒီ တစ်ဆယ့်ခြောက်ပါးသည် <b>သုခုမရုပ်</b>လို့ ခေါ်တယ်။</p> <p>အဲဒီ တစ်ဆယ့်ခြောက်ပါးက ဘာတွေလဲလို့မေးရင် ဦးပဉ္စင်းတို့ ဣတ္ထိဘာဝရုပ် = မိန်းမလို့ သိလောက်တဲ့ အမှတ်အသား။ ပုရိသဘာဝရုပ် = ယောက်ျားလို့ သိလောက်တဲ့အမှတ်အသား။ ဇီဝိတ = ကမ္မဇရုပ်တွေကို စောင့်ရှောက်ပေးနေတဲ့ သက်စောင့်ဓာတ်ကလေး။ ဟဒယဝတ္ထု = မနောဓာတ်၊ မနောဝိညာဏဓာတ်လို့ခေါ်တဲ့ အသိစိတ်တို့ရဲ့မှီရာ ဟဒယဝတ္ထုရုပ်။ ဩဇာ = စားလိုက်တဲ့ အစာအာဟာရတွေထဲမှာရှိတဲ့ အဆီအစေး ဩဇာ။ ကမ္မဇရုပ်, စိတ္တဇရုပ်, ဥတုဇရုပ်တွေထဲမှာ ပါနေတဲ့ အဆီအစေး ဩဇာ။ အဲဒီ ရုပ်တရားက ဘယ်နှစ်ခု ရှိသွားလဲ။ ဘာဝရုပ်က နှစ်ခု။ ဇီဝိတရယ်, ဟဒယရယ်, ဩဇာရယ် ပေါင်းလိုက်တော့ ရုပ်ဘယ်နှစ်ခုလဲ? ငါးခုနော်။ အဲဒီ ငါးခုနဲ့ ခုနက ဩဠာရိကရုပ် တစ်ဆယ်နှစ်ခုနဲ့ ပေါင်းလိုက်လို့ရှိရင် ဘယ်လောက်ရှိမလဲ? တစ်ဆယ့်ခုနစ်ခု။</p> <p>နောက်သုခုမရုပ်တခုက ဘာလဲဆိုတော့ အာပေါဓာတ်ပဲတဲ့နော်။ ဓာတ်ကြီးလေးပါးထဲက အာပေါဓာတ်။ အာပေါဓာတ်ဆိုတာက ယိုစီးတဲ့သဘော၊ ဖွဲ့စည်းတဲ့သဘောနော်။ ပေါင်းလိုက်မယ်ဆိုလို့ရှိရင် အာပေါဓာတ်တစ်ခုနဲ့ဆို ခြောက်ခု။ ခုနက ဩဠာရိကရုပ်က တစ်ဆယ်နှစ်ခုရယ်၊ ခု ရုပ် ခြောက်ခုရယ် ပေါင်းလိုက်ရင် အားလုံး ရုပ် တစ်ဆယ့်ရှစ်ခုနော်။ အဲဒီ တစ်ဆယ့်ရှစ်ခုကတော့ ရုပ်အစစ်ပဲ။ အဲဒီ ရုပ်အစစ်များသည် အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တ <b>လက္ခဏာရေးသုံးတန်</b> တင်ပြီး ဝိပဿနာ ရှုကောင်းတဲ့ ရုပ်တွေ ဖြစ်ပါတယ်နော်။</p> <p>နောက်ရုပ်အတုက တစ်ဆယ်ခု ရှိတယ်။ အဲဒီ ရုပ်အတု တစ်ဆယ်ခုက ဘာလဲဆိုရင် နံပါတ်တစ် အာကာသ။ အာကာသဆိုတာ ဘာကို အာကာသ ခေါ်လဲမေးရင် အာကာသဓာတု = ပရိစ္ဆေဒလက္ခဏာ။ အာကာသဓာတု = အာကာသဓာတ်သည်။ ပရိစ္ဆေဒလက္ခဏာ = ရုပ်ကလာပ်တို့ကို ပိုင်းခြားခြင်း သဘောလက္ခဏာ ရှိတယ်။ ဒါဘုန်းကြီးတို့ စာပေနယ်က သတ်မှတ်ချက်နော်။ အာကာသဆိုတာ ဘာကို အာကာသလို့ ခေါ်လဲဆိုရင် အပေါက်အကြားဆိုတာတော့ မှန်တယ်။ လွယ်လွယ်ပဲ ပြောတဲ့စကား။ ဘာရဲ့ အပေါက်အကြားလဲလို့ မေးရင် ရုပ်ကလာပ်တို့ရဲ့ အပေါက်အကြား။</p> <p>ရုပ်ကလာပ်တို့၏ အပေါက်အကြားလို့ ပြောလိုက်လို့ရှိရင် ဒကာကြီးတွေ နည်းနည်းလေး နားလည်လွယ်အောင် ဥပမာလေးနဲ့ ဦးပဉ္စင်း ပြောမယ်။ ပုဆိုးရဲ့ အပေါက်ကို မြင်အောင် ကြည့်ပါဆိုရင် ပုဆိုးကို မမြင်ဘူးလား? ပုဆိုးလည်း မြင်သွားတာပဲ။ ပုဆိုးရဲ့အပေါက်လည်း မမြင်ဘူးလား? မြင်တာပဲ။ အဲဒီ ပုံစံလိုပဲ။ ရုပ်ကလာပ်တို့ရဲ့ အပေါက်အကြားလေးကို မြင်အောင် ကြည့်ပါဆိုတာက ဦးပဉ္စင်းတို့ ဟို ...မဟာရာဟုလောဝါဒသုတ်မှာ အရှင်ရာဟုလာကို မြတ်စွာဘုရား ကမ္မဋ္ဌာန်းပေးတဲ့အခါမှာ <b>အာကာသဓာတ်</b>တစ်လုံး မြင်အောင်ရှုဖို့ ဘုရားညွှန်ကြားထားတာ အတိအကျ ရှိပါတယ်နော်။</p> <p>ရုပ်တရားဘက်မှာ ပထဝီဓာတ်, အာပေါဓာတ်, တေဇောဓာတ်, ဝါယောဓာတ် <b>ဓာတ်ကြီးလေးပါး</b>ကို <b>ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်း</b> အကျယ်နည်း ရှုဖို့ ဘုရားရှင် ညွှန်ကြားထားတယ်။ ညွှန်ကြားပြီးတဲ့အခါမှာ ဥပါဒါရုပ်တွေထဲက အာကာသဓာတ်တစ်လုံးကို မြင်အောင် သင်ချစ်သား ... ကြည့်ပါဆိုပြီး မြတ်စွာဘုရား ရှုခိုင်းတယ်။ အဲဒီ ရှုခိုင်းတဲ့အချက်ကို ကြည့်ပြီးတော့ အဋ္ဌကထာဆရာက ဥပါဒါရုပ်ထဲက အာကာသတစ်လုံးကို ရှုပါလို့ပြောရင် ကျန်နေတဲ့ ဥပါဒါရုပ် (၂၄)ပါးလုံးကိုလည်း ရှုပါလို့ ဆိုလိုတဲ့အကြောင်း အဋ္ဌကထာကလည်း ရှင်းထားတယ်။</p> <p>ဘာဖြစ်လို့လဲလို့မေးရင် အာကာသဓာတ်ကို မြင်ပြီဆိုလို့ရှိရင်တော့ ရုပ်ကလာပ်တွေ မြင်ပြီ။ ရုပ်ကလာပ်တွေ မြင်ပြီဆိုလို့ရှိရင် ရုပ်ကလာပ်တိုင်း၊ ရုပ်ကလာပ်တိုင်းမှာ ဓာတ်လေးပါး တစ်ခါပြန် ရှုရမှာ ဖြစ်ပါတယ်နော်။ အဲဒီ ရုပ်ကလာပ်တိုင်းမှာ ဓာတ်လေးပါး တစ်ခါပြန်ရှုပြီးဆိုလို့ရှိရင် ဘာဖြစ်တော့မလဲ? ကျန်တဲ့ ဓာတ်လေးပါးကို မှီနေတဲ့ ကျန်တဲ့ အဆင်း, အနံ့, အရသာ, ဩဇာလေးတွေဟာ ရှုမယ်ဆိုရင် လွယ်လွယ်လေးပဲ ရှိတော့တယ်နော်။ ဒါကြောင့် ဓာတ်လေးပါးဆိုတဲ့ ဘူတရုပ်တရားကိုသာ စနစ်တကျ သိပါစေ။ ဓာတ်လေးပါးဆိုတဲ့ ဘူတရုပ်ကို မှီနေတဲ့ ဥပါဒါန်ရုပ်တွေကတော့ လွယ်လွယ်လေးနဲ့ သိနိုင်တဲ့အတွက် အာကာသဓာတ်တစ်လုံးကို ရှုပါဆိုရင် ဥပါဒါရုပ်အားလုံးကို ရှုပါဆိုလိုကြောင်း အဋ္ဌကထာက ရှင်းထားခြင်း ဖြစ်တယ်နော်။</p> <p>ဒီတော့ ဦးပဉ္စင်းတို့ အဲဒီ အာကာသသည် ရုပ်ကလာပ်တို့၏ အပိုင်းအခြားဖြစ်တော့ အဲဒီ ရုပ်ကလာပ်ကို ပိုင်းခြားထားတဲ့ အာကာသလေးကို မြင်အောင်ရှုပါလို့ ပြောရင် ရုပ်ကလာပ်တွေကို ပိုင်းခြားထားတဲ့ အာကာသလေးကို မြင်အောင်ရှုပါလို့ဆိုရင် ရုပ်ကလာပ်ကိုလည်း မြင်အောင်ရှုပါလို့ ဆိုရာ မရောက်ဘူးလား? သဘောချင်း အတူတူပဲနော်။ ဘာကြောင့် ဒီစကားလေးကို လေးလေးနက်နက် ဦးပဉ္စင်း ပြောရလဲဆိုတော့ ခေတ်က ရုပ်ကလာပ်လေးတွေကို ရှုတာနဲ့ ပတ်သက်လို့ လက်မခံနိုင်ကြလို့ ပြောတာနော်။</p> <p>ဒီရုပ်ကလာပ်လေးတွေကို ဘယ်လိုမှ ရှုလို့မရနိုင်ဘူး။ ဘယ်လိုမှ ဓာတ်ခွဲလို့ မရနိုင်ဘူးဆိုပြီး၊ ဒီလိုပဲ ပြောတယ်။ ဦးပဉ္စင်းကတော့ ရတဲ့ဘက်ကပဲ သည်းခံပြီးတော့ ဟောပေးပါတယ်။ ပြောတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ကိုလည်း ဦးပဉ္စင်း အပြစ်မဆိုလိုပါဘူးနော်။ သာသနာပြုတာကို ဦးပဉ္စင်းတို့ကတော့ စိတ်ရှည်ရှည်နဲ့ သာသနာပြုရမယ့်အတွက် စိတ်ရှည်နိုင်သမျှ စိတ်ရှည်ပါတယ်နော်။ ဒီလိုပဲ မယုံကြည်လို့ လာပြီး လေ့လာတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ဒီနှစ် ခပ်များများ ရှိပါတယ်နော်။</p> <p>ဆရာတော်တစ်ပါး မကြာခင်က ရောက်လာပါတယ်။ သူက သူ့နည်း သူ့ဟန်နဲ့ သူရှုထားတဲ့ ကမ္မဋ္ဌာန်း။ သူ့ ကမ္မဋ္ဌာန်းနည်းနဲ့ သူ။ သူက ရှုထားတယ်။ ဒီရုပ်ကလာပ်လေးတွေ အကြည်ဓာတ်လေးတွေကို သူမြင်နေတာ ကြာပြီ။ ဒါပေမယ့် ဓာတ်မခွဲတတ်ဘူး။ ရှေ့ကို ခရီးဆက်လို့ မရဘူး ဖြစ်နေတယ်။ ဦးပဉ္စင်းဟောတဲ့တရား ဒီရုပ်ကလာပ်လေးတွေ ဓာတ်ခွဲပုံကို ဦးပဉ္စင်းက ဟောလိုက်တဲ့ တရားတစ်ခု သူကြားနာရတဲ့အတွက် စိတ်ဝင်စားလို့ သူကိုယ်တိုင် လာပြီးလေ့လာတယ်နော်။ အဲဒီလို လေ့လာတဲ့ အချိန်အခါကျတော့မှ သူကိုယ်တိုင် ရုပ်ကလာပ်လေးတွေ ဓာတ်ခွဲလို့ရကြောင်း၊ နာမ်ကလာပ်လေးတွေ ဓာတ်ခွဲလို့ရကြောင်းကို ဝန်ခံသွားတယ်နော်။</p> <p>ဦးပဉ္စင်း ပြတဲ့နည်းစနစ်တွေ ဦးပဉ္စင်း တီထွင်ထားတဲ့နည်းတွေ စနစ်တွေ မဟုတ်ပါဘူးနော်။ ဘုရားဟော ပါဠိတော်နှင့် အဋ္ဌကထာ ဋီကာတွေမှာ လာရှိတဲ့ နည်းစနစ်သာ ဖြစ်ပါတယ်နော်။ ကဲ ရှိစေတော့။ ဒီအကြောင်းက အာကာသဓာတ်ဆိုက ဘာလဲ? ရုပ်ကလာပ်တို့၏ အပေါက်အကြား။ ဒါ နံပါတ်တစ်နော်။ နောက်တစ်ခု ကာယဝိညတ် = ကိုယ်အမူအရာ။ ဝစီဝိညတ် = နှုတ်အမူအရာ။ ဒီကာယဝိညတ်, ဝစီဝိညတ် ရှုမယ်ဆိုလို့ရှိရင် ဒီရုပ်ကလာပ် မမြင်ရင် ဘယ်လိုမှ ပုံစံမှန် သဘောမပေါက်ဘူးနော်။ ကွေးနေတာက ကာယဝိညတ်၊ ဆန့်နေတာက ကာယဝိညတ်။ ဒါကတော့ ပညတ်နယ်က ပြောနေတဲ့ စကားပါ။ ပရမတ်ဓာတ်သစ္စာနယ်က ပြောနေတဲ့စကား မဟုတ်ဘူးနော်။</p> <p>နောက် လဟုတာ = စိတ်၊ ဥတု၊ အာဟာရတို့ကြောင့် ဖြစ်တဲ့ ရုပ်တို့ရဲ့ ပေါ့တဲ့သဘော။ ဘယ်ရုပ်တွေက စိတ်ကြောင့်ဖြစ်တယ်၊ ဘယ်ရုပ်တွေက ဥတုကြောင့်ဖြစ်တယ်၊ ဘယ်ရုပ်တွေက အာဟာရကြောင့် ဖြစ်တယ်လို့မှ ပုံစံမှန် မသိသေးတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက် ဒီလဟုတာ ရှုလို့ရပါ့မလား? မရနိုင်ဘူး။ ဘာဖြစ်လို့လဲ? လဟုတာဆိုတဲ့ စကားလုံးရဲ့ အဓိပ္ပါယ်ကိုက စိတ်ကြောင့်ဖြစ်တဲ့ ရုပ်တွေရဲ့ ပေါ့တဲ့သဘော၊ ဥတုကြောင့်ဖြစ်တဲ့ ရုပ်တွေရဲ့ ပေါ့တဲ့သဘော၊ အာဟာရကြောင့်ဖြစ်တဲ့ ရုပ်တွေရဲ့ ပေါ့နေတဲ့သဘောကိုသာ ဆိုလိုရင်း ဖြစ်တယ်နော်။</p> <p>အလားတူပဲ။ မုဒုတာ = စိတ်ကြောင့်ဖြစ်တဲ့ ရုပ်တွေရဲ့ နူးညံ့တဲ့သဘော၊ ဥတုကြောင့်ဖြစ်တဲ့ ရုပ်တွေရဲ့ နူးညံ့တဲ့သဘော၊ အာဟာရကြောင့်ဖြစ်တဲ့ ရုပ်တွေရဲ့ နူးညံ့တဲ့သဘော။ ကမ္မညတာ = စိတ်ကြောင့်ဖြစ်တဲ့အမှု၌ ခန့်ညားနေတဲ့သဘော၊ ကွေးရင် ကွေးတဲ့အမှု၊ ဆန့်ရင် ဆန့်တဲ့အမှု၊ ထိုင်ရင် ထိုင်တဲ့အမှု၊ ရပ်ရင် ရပ်တဲ့အမှု၊ သွားရင် သွားတဲ့အမှုပေါ့နော်။ ထိုထိုအမှုလုပ်ငန်း ကိစ္စရပ်တွေမှာ အသင့်ဖြစ်နေတဲ့ သဘော၊ စိတ်ကြောင့်ဖြစ်တဲ့ ရုပ်တွေရဲ့အမှု၌ ခန့်ညားနေတဲ့သဘော။ ဥတုကြောင့် ဖြစ်နေတဲ့ ရုပ်တွေရဲ့အမှု၌ ခန့်ညားနေတဲ့သဘော၊ အာဟာရကြောင့် ဖြစ်တဲ့ရုပ်တွေရဲ့ အမှု၌ ခန့်ညားနေတဲ့သဘော။</p> <p>နောက်တစ်ခုကတော့ ဥပစယ = ရုပ်တရားတို့ရဲ့ ဘဝတစ်ခုမှာ စပြီး ခေါင်ဆုံးဖြစ်တဲ့သဘော။ အဲဒီ ရုပ်တရားတို့ရဲ့ ခေါင်ဆုံး စပြီးဖြစ်တဲ့သဘော ဆိုတာကတော့ ဘဝတစ်ခုမှာ ရုပ်အစစ်တို့၏ ခေါင်ဆုံးစပြီး ဖြစ်တဲ့သဘော၊ ဣန္ဒြေပြည့်စုံသည့်တိုင်အောင် အထက်ထက်၌ တိုးတက်ပြီး ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ သဘောတဲ့။ အဲဒီသဘောကို ဥပစယလို့ ခေါ်ပါတယ်နော်။</p> <p>ဘဝတစ်ခုမှာ ခေါင်ဆုံးစဖြစ်တယ် ဆိုလို့ရှိရင် ဒကာကြီးတွေ နည်းနည်း စဉ်းစားကြည့်။ ဘယ်အချိန်အခါက စဖြစ်တာလဲ? ဟို – ကာလလရေကြည် အမိဝမ်းတွင်း တည်နေတဲ့ အချိန်ကတည်းကစပြီး မဖြစ်ဘူးလား? ဖြစ်ပါတယ်။ ဘဝတစ်ခုမှာ ခေါင်ဆုံး စဖြစ်တဲ့ရုပ်၊ စဖြစ်တဲ့သဘောလေးကို သိရမယ်ဆိုရင် ကာလလရေကြည်မှာရှိတဲ့ ရုပ်တို့ရဲ့ ဖြစ်တဲ့သဘောကိုမှ မမြင်ရင် ဘဝတစ်ခုမှာ ခေါင်ဆုံးစဖြစ်တဲ့ ရုပ်တို့ရဲ့ ဥပစယလို့ခေါ်တဲ့ ဖြစ်ခြင်းသဘောကို သိနိုင်မလား? မသိနိုင်ပါဘူး။ တစ်ခါ ဣန္ဒြေပြည့်စုံသည့်တိုင်အောင် အထက်အထက်၌ တိုးတက်ပြီး ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ ရုပ်တို့ရဲ့ ဖြစ်ခြင်းသဘောဆိုရင်ရော ဣန္ဒြေပြည့်စုံသည့်တိုင်အောင် ရုပ်တို့ရဲ့ ဖြစ်နေမှုသဘောကိုလည်း မြင်အောင် ဆက်ကြည့်ရမယ်နော်။</p> <p>ဣန္ဒြေသည် ဘယ်အခါမှာ ပြည့်စုံလဲလို့မေးရင် အမိဝမ်းထဲမှာ ပြည့်စုံခဲ့ပါတယ်နော်။ သတ္တဟတွေ ခုနစ်သတ္တဟ စသည်ဖြင့်ပေါ့လေ။ ကျော်လွန်သွားတဲ့ အချိန်အခါလောက်မှာ ဣန္ဒြေတွေ ပြည့်စုံလာတယ်နော်။ ခြေလက် အင်္ဂါစသည် စုံညီလာတဲ့ အချိန်အထိ ဖြစ်နေတဲ့သဘောကို ဥပစယလို့ ခေါ်ပါတယ်။ ဒီဥပစယဆိုတဲ့ ရုပ်ကိုလည်း ဘုရားက သိအောင်ရှုရမယ်လို့ ညွှန်ကြားထားတဲ့အတွက် ဒီလိုဆိုရင် အမိဝမ်းတွင်း ကလလရေကြည်မှာကော သိအောင် ရှုရမယ်။ အမိဝမ်းတွင်းမှာ သန္ဓေတည်နေတဲ့ အချိန်အခါမှာ ရုပ်တို့ရဲ့ ဖြစ်နေတဲ့ သဘောကိုလည်း သိအောင်ရှုရမယ် ဆိုတဲ့စကားသည် ထင်ရှားမနေဘူးလား?</p> <p>အခု ဒကာကြီးတွေ တရားနာနေတဲ့ အချိန်ကနေ ကြည့်လိုက်မယ်ဆိုလို့ရှိရင် အဲဒီ စဖြစ်နေတဲ့သဘော အမိဝမ်းတွင်း ဖြစ်ခဲ့တဲ့သဘောသည် အတိတ်လား, ပစ္စုပ္ပန်လား? ခုနေနဲ့ ကြည့်လိုက်ရင်နော်။ ခုနေက ပြန်ပြီး လှန်ထောက်ကြည့်လိုက်မယ် ဆိုလို့ရှိရင် ဒီဘဝ အနေနဲ့တော့ ဒီပစ္စုပ္ပန်ဘဝမှာ အကျုံးဝင်သော်လည်း အချိန်ကာလအားဖြင့် အတိအကျပြောမယ်ဆိုလို့ရှိရင် သူသည် အတိတ်သဘော မသက်ရောက်နေဘူးလား? သက်ရောက်နေတယ်။</p> <p>နောက်တစ်ခု <b>သန္တတိ</b>။ သန္တတိဆိုတာကတော့ ဦးပဉ္စင်းတို့ ဣန္ဒြေပြည့်စုံသည့် အချိန်အခါကနေ စပြီးတော့ ဘဝတစ်ခု စုတိအထိပေါ့နော်။ ရုပ်တို့ရဲ့ ဆက်ခါဆက်ခါ ရှေ့နောက် အစဉ်မပြတ် ဆက်ခါဆက်ခါ ဖြစ်နေတဲ့သဘောကို သန္တတိလို့ ခေါ်ပါတယ်။ ဥပစယနဲ့ သန္တတိတို့သည် ရုပ်တို့ရဲ့ ဖြစ်တဲ့သဘောပဲ။ ဒါပေမယ့် မြတ်စွာဘုရား နှစ်ခုခွဲ ဟောတာက တရားနာနေတဲ့ ထိုအချိန်အခါမှာ နတ်သားတွေ အထူးသဖြင့်နော်။ နတ်သားတွေ နတ်သမီးတွေ နတ်ပရိသတ်တွေက ဒီလို နှစ်ခုခွဲဟောတာမှ ပိုပြီးသဘောကျလို့ သတ္တဝါတို့ရဲ့ အဇ္ဈာသယကြည့်ပြီး ဘုရား ဒီလို နှစ်မျိုးခွဲဟောတယ်လို့ ဒီလို သတ်မှတ်ချက် ရှိတယ်နော်။ ဖြစ်မှုကို နှစ်မျိုးခွဲဟောလိုက်တယ်။ ဥပစယ၊ သန္တတိ။ ဇရတာက အဲဒီ ရုပ်အစစ်တို့ရဲ့ ဌီကာလလို့ခေါ်တဲ့ အိုမင်းရင့်ရော်နေတဲ့သဘော။ အနိစ္စတာက ထိုရုပ်အစစ်တို့ရဲ့ ပျက်စီးသွားတဲ့သဘော။ ပေါင်းလိုက်တဲ့ အခါကျတော့ ရုပ်အတုက (၁၀)ခု ဖြစ်သွားပြီနော်။ ရုပ်အစစ်က (၁၈)ခု။ အားလုံးပေါင်းလိုက်တော့ <b>ရုပ် (၂၈)ပါး</b> ရှိပါတယ်နော်။</p> <p>အဲဒီရုပ် (၂၈)ပါးမှာ အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တလက္ခဏာရေး သုံးတန်တင်ပြီး ရှုကောင်းတဲ့ ရုပ်တွေကတော့ <b>ရုပ်အစစ် (၁၈)ခု</b> ဖြစ်ပါတယ်။ <b>ရုပ်အတု (၁၀)ခု</b>ကတော့ အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တလက္ခဏာရေး သုံးတန် တင်ပြီး ဝိပဿနာ မရှုကောင်းဘူး။ မရှုကောင်းပင် မရှုကောင်းသော်လည်း သူတို့က ရုပ်နာမ်ကို သိမ်းဆည်းတဲ့ အပိုင်းမှာတော့ ရောနှောပြီး သိမ်းဆည်းရတယ်။ ရုပ်နာမ်ကို သိမ်းဆည်းတဲ့ အပိုင်းမှာ ရောနှောပြီး မသိမ်းဆည်းခဲ့ဘူး ဆိုလို့ရှိရင်တော့ မလုံလောက်ဘူး။ ဘာကြောင့်လဲ?</p> <p>အကြောင်းလေးကတော့ ဒီလိုပါ။ ဦးပဉ္စင်းတို့ ရုပ်အစစ်ကို စနစ်တကျ မြင်ရေးအတွက် ရုပ်ကလာပ်ကိုမှ မမြင်သေးရင် ရုပ်အစစ်ကို မမြင်နိုင်သေးဘူး။ <b>အာကာသ</b>လို့ခေါ်တဲ့ ရုပ်အတုကို မြင်မှ ရုပ်ကလာပ်ကို မြင်မယ်နော်။ ရုပ်ကလာပ်တွေ မြင်မှ ရုပ်ကလာပ်တစ်ခု တစ်ခုအတွင်းမှာ ရှိနေတဲ့ ရုပ်သဘောလေးတွေကို ဓာတ်ခွဲလို့ရမယ်။ အဲဒီ ရုပ်ကလာပ် တစ်ခုတစ်ခု အတွင်းမှာ ရှိနေတဲ့ ရုပ်သဘောလေးတွေကို ဓာတ်ခွဲနိုင်မှ ပရမတ်နယ်က သွားမှ နိဗ္ဗာန်ကိုလည်း ရမယ်။ ဒီပရမတ်အစစ် ရုပ်တွေရဲ့ ဖြစ်နေတဲ့သဘော၊ တည်နေတဲ့သဘော၊ ပျက်နေတဲ့သဘောကို မြင်မှ အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တသဘောကို မြင်မှ ခုနက <b>ဓမ္မဋ္ဌိတိဉာဏ်</b> ဆိုတာက ပေါ်မှာ ဖြစ်တယ်နော်။</p> <p>ဒါကြောင့် ရုပ်အစစ်ကို စနစ်တကျ ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိရေး မြင်ရေးအတွက် အာကာသဓာတ်ကို မြင်ဘို့ မလိုဘူးလား? လိုနေတယ်။ အာကာသဓာတ်ကို မမြင်သေးရင် ရုပ်ကလာပ်ကို မမြင်နိုင်ဘူး။ ရုပ်ကလာပ်ကိုမှ မမြင်သေးရင် ရုပ်ကလာပ်တွေကို ဓာတ်မခွဲနိုင်သေးဘူး။ ရုပ်ကလာပ်ကိုမှ ဓာတ်မခွဲနိုင်သေးရင် ရုပ်အစစ်နယ်ပယ် ပရမတ်နယ်ပယ်ကို မဆိုက်ရောက်ဘူးနော်။ ပရမတ်နယ် ဆိုက်ရောက်ရေးအတွက် အာကာသဓာတ် မြင်ဘို့လည်း လိုတယ်။ ရုပ်ကလာပ် မြင်ဘို့လည်း လိုတယ်။ ရုပ်ကလာပ်တွေကို ဓာတ်ခွဲနိုင်ဘို့လည်း လိုပါတယ်နော်။ ဘယ်ပုံ ဘယ်နည်း ပြည်တည်ပြီး ရှုရမလဲ? ပြီးတော့မှ ပြောမယ်။ ကဲ ..ရုပ်ပိုင်းကျ တစ်ချက်နားလိုက်ရအောင်နော်။ မြတ်စွာဘုရား ဘာဆက်ဟောလဲ?</p> <p>‘‘<b>ယေကေစိ ဝေဒနာ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နာ အဇ္ဈတ္တာ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ဩဠာရိကာ ဝါ သုခုမာ ဝါ ဟီနာ ဝါ ပဏီတာ ဝါ ယေ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ၊ သဗ္ဗာ ဝေဒနာ ‘နေတံ မမ, နေသောဟမသ္မိ, နမေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ။</b>’’</p> <p>ချစ်သား သုသိမ ...အတိတ်, အနာဂတ်, ပစ္စုပန်, အဇ္ဈတ္တ, ဗဟိဒ္ဓ ဖြစ်တဲ့ ဝေဒနာ ခံစားမှုသဘောတရား ရှိတယ်။ အဇ္ဈတ္တမှာရှိတဲ့ ခံစားမှုဝေဒနာ၊ ဗဟိဒ္ဓမှာရှိတဲ့ ခံစားမှုဝေဒနာ၊ အကုသိုလ်စိတ်စေတသိက်တွေနဲ့ တွဲပြီးဖြစ်နေတဲ့ ဩဠာရိကလို့ ခေါ်တဲ့ ရုန့်ရင်းကြမ်းတမ်းနေတဲ့ ဝေဒနာ၊ ကုသိုလ် အဗျာကတ တရားတွေနဲ့ တွဲဖြစ်နေတဲ့ သုခုမလို့ခေါ်တဲ့ သိမ်မွေ့နူးညံ့တဲ့ ဝေဒနာ၊ ဟီနလို့ခေါ်တဲ့ အကုသိုလ်တရားတွေနဲ့ တွဲပြီးဖြစ်နေတဲ့ ယုတ်ညံ့တဲ့ ဝေဒနာ၊ ပဏီတလို့ခေါ်တဲ့ ကုသိုလ်အဗျာကတတရားတွေနဲ့ တွဲပြီးဖြစ်နေတဲ့ မွန်မြတ်တဲ့ ဝေဒနာ၊ ဒူရလို့ခေါ်တဲ့ ရှုနေတဲ့ ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ အသိဉာဏ်နဲ့ ဝေးနေတဲ့၊ အရှုရခက်တဲ့ ကုသိုလ်အဗျာကတတွေနဲ့ တွဲပြီး ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ ဝေဒနာ၊ သန္တိကလို့ခေါ်တဲ့ ရှုတဲ့ယောဂီရဲ့ အသိဉာဏ်နဲ့ နီးနေတဲ့ ရှုလို့လွယ်ကူတဲ့ အကုသိုလ်တရားတွေနဲ့ တွဲပြီးဖြစ်နေတဲ့ ဝေဒနာဆိုပြီး (၁၁)မျိုးသော အခြင်းအရာအားဖြင့် တည်နေတဲ့ ဒီဝေဒနာတရားတွေ ရှိတယ်။</p> <p>အဲဒီဝေဒနာတရားတွေကိုလည်း ငါ့ဟာ မဟုတ်ဘူး၊ ငါ မဟုတ်ဘူး၊ ငါရဲ့ အတ္တ မဟုတ်ဘူးလို့ သင်ချစ်သား ရှုပါ။ ဘာနဲ့ ရှုရမလဲ? သမ္မပ္ပညာယ ရုပ်ခဲနာမ်ခဲ ဖြိုခွဲ ဖောက်ထွင်းပြီး မြင်နိုင်တဲ့ ဝိပဿနာဉာဏ် အလင်းဓာတ်နဲ့ ရှုလို့၊ ဒီလို ညွှန်ကြားတယ်နော်။ ကဲ ..ဝေဒနာမှာလည်း အတိတ်, အနာဂတ်, ပစ္စုပ္ပန် အကုန် အရှု မခိုင်းဘူးလား? ရှုခိုင်းတယ်။ အဇ္ဈတ္တဝေဒနာ, ဗဟိဒ္ဓဝေဒနာ မရှုခိုင်းဘူးလား? ရှုခိုင်းတယ်။ ကုသိုလ်ဝေဒနာ, အကုသိုလ်ဝေဒနာ, အဗျာကတဝေဒနာတွေ မရှုခိုင်းဘူးလား? ရှုခိုင်းနေပြီနော်။ ကုန်ပြီ။</p> <p>‘‘<b>ယာကာစိ သညာ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နာ အဇ္ဈတ္တာ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ဩဠာရိကာ ဝါ သုခုမာ ဝါ ဟီနာ ဝါ ပဏီတာ ဝါ ယာ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ၊ သဗ္ဗာ သညာ ‘နေတံ မမ, နေသောဟမသ္မိ, နမေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ။</b>’’</p> <p>သညာမှာလည်း ပုံစံတူပဲနော်။ မှတ်သားမှု သညာအားလုံးဆိုပြီး ဒီလို သတ်မှတ်ချက် ပေးတယ်။ အဲဒီတော့ ဒီဝေဒနာတွေနဲ့ ပတ်သက်လို့ ခံစားမှုတွေမှာ အားလုံး ရှုရမယ်။ သညာမှာလည်း အားလုံး ရှုရမယ်။ ဒီလိုသတ်မှတ်ချက် ပေးထားတယ်။ အတိတ်, အနာဂတ်, ပစ္စုပ္ပန်, အဇ္ဈတ္တ, ဗဟိဒ္ဓ ဖြစ်တဲ့ သညာ၊ ဟီနလို့ခေါ်တဲ့ အကုသိုလ်တရားတွေနဲ့ တွဲနေတဲ့ သညာ၊ ပဏီတလို့ခေါ်တဲ့ ကုသိုလ်အဗျာကတတရားတွေနဲ့ တွဲနေတဲ့ မှတ်သားမှုသညာ၊ ဩဠာရိကလို့ခေါ်တဲ့ အကုသိုလ်တရားတွေနဲ့ တွဲပြီးဖြစ်နေတဲ့ ရုန့်ရင်းကြမ်းတမ်းတဲ့ သညာ၊ သုခုမလို့ခေါ်တဲ့ သိမ်မွေ့နူးညံ့တဲ့ ကုသိုလ် အဗျာကတတရားတွေနဲ့ တွဲပြီးဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ သညာ၊ ဒူရလို့ခေါ်တဲ့ ရှုတဲ့ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ အသိဉာဏ်နဲ့ ဝေးနေတဲ့ ကုသိုလ်အဗျာကတတရားတွေနဲ့ တွဲနေတဲ့သညာ၊ သန္တိကလို့ခေါ်တဲ့ ရှုနေတဲ့ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ ဉာဏ်နဲ့ နီးနေတဲ့ ရှုလို့လွယ်ကူတဲ့ အကုသိုလ်တရားတွေနဲ့ တွဲပြီးဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ သညာ၊ အားလုံး (၁၁)မျိုးပဲ။ အဲဒီသညာတွေကိုလည်း ရှုပါ။ ဘုရားရှင် ညွှန်ကြားတယ်။</p> <p>အဲဒီသညာတွေဟာ အကြမ်းစားအားဖြင့် ခွဲလိုက်မယ်ဆိုလို့ရှိရင် (၆)မျိုးပေါ့။ မျက်စိ, နား, နှာ, လျှာ, ကိုယ်, နှလုံး (၆)ဌာနမှာ ဖြစ်တဲ့သညာ (၆)မျိုးဆိုပြီး ဒီလို သတ်မှတ်ချက် ရှိတယ်။ ဝေဒနာမှာလည်း ဒီပုံစံတူပါပဲနော်။ မျက်စိ, နား, နှာ, လျှာ, ကိုယ်, နှလုံး ၆-ဌာနမှာ ဖြစ်တဲ့ဝေဒနာ။ တစ်နည်းအားဖြင့် မျက်စိ။ ရူပါရုံကို အကြောင်းပြုပြီး ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ သုခ, ဒုက္ခဝေဒနာ, သုခ, ဒုက္ခ, ဥပေက္ခာဝေဒနာ။ အသံ, အနံ့, အတွေ့အထိ, အရသာ, ဓမ္မသဘော အာရုံ ၆-ပါးလုံးကို အကြောင်းပြုပြီးတော့ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ သုခ, ဒုက္ခ, ဥပေက္ခာဝေဒနာဆိုပြီး အာရုံ တစ်ပါးပါးမှာ သုံးမျိုး၊ ၆-ပါးဆိုတော့ ၆x၃ = ၁၈။ အဲဒီ ဝေဒနာ (၁၈)မျိုးလုံး အကုန် ရှုရမှာ ဖြစ်တယ်နော်။ သုခသက်သက်, ဒုက္ခသက်သက် ရှုရမှာ မဟုတ်ဘူး။ ဥပေက္ခာသက်သက်လည်း ရှုရမှာ မဟုတ်ဘူး။ ပြီးတော့မှ ဒီဝေဒနာပိုင်း ထပ်ပြောဖို့ ဦးပဉ္စင်း ရည်ရွယ်ထားပါတယ်။ ကဲ ..နောက်တစ်ခု။</p> <p>‘‘<b>ယေကေစိ သင်္ခါရာ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နာ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ဩဠာရိကာ ဝါ သုခုမာ ဝါ ဟီနာ ဝါ ပဏီတာ ဝါ ယေ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ၊ သဗ္ဗေ သင်္ခါရာ ‘နေတံ မမ, နေသောဟမသ္မိ, နမေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ။</b>’’</p> <p><b>အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နာ</b>၊ အတိတ်, အနာဂတ်, ပစ္စုပ္ပန် ဖြစ်ကြကုန်သော။ <b>ယေ ကေစိ သင်္ခါရာ</b>၊ ခပ်သိမ်းဥဿုံ အလုံးစုံကုန်သော သင်္ခါရတရား အစုစုတို့သည်လည်းကောင်း။ <b>အဇ္ဈတ္တံ ဝါ</b>၊ အဇ္ဈတ္တမူလည်းဖြစ်သော။ <b>ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ</b>၊ ဗဟိဒ္ဓမူလည်းဖြစ်သော။ <b>ယေ ကေစိ သင်္ခါရာ</b>၊ အလုံးစုံသော စေတသိက်သင်္ခါရတရား အစုစုတို့သည်လည်းကောင်း။ <b>ဩဠာရိကာ ဝါ</b>၊ ရုန့်ရင်းကြမ်းတမ်းသည်မူလည်းဖြစ်သော။ <b>သုခုမာ ဝါ</b>၊ သိမ်မွေ့နူးညံ့သည်မူလည်းဖြစ်သော။ <b>ယေ ကေစိ သင်္ခါရာ</b>၊ အလုံးစုံသော စေတသိက်သင်္ခါရတရား အစုစုတို့သည်လည်းကောင်း။ <b>ဟီနာ ဝါ</b>၊ ယုတ်ညံ့သည်မူလည်းဖြစ်သော။ <b>ပဏီတာ ဝါ</b>၊ မွန်မြတ်သည်မူလည်းဖြစ်ကြကုန်သော။ <b>ယေ ကေစိ သင်္ခါရာ</b>၊ အလုံးစုံသော စေတသိက်သင်္ခါရတရား အစုစုတို့သည်လည်းကောင်း။ <b>ယေ ဒူရေ ဝါ</b>၊ အကြင် အသိဉာဏ်နှင့် ဝေးသည်မူလည်း ဖြစ်ကြကုန်သော။ <b>သန္တိကေ ဝါ</b>၊ အသိဉာဏ်နှင့် နီးသည်မူလည်းဖြစ်ကြကုန်သော။ <b>ယေ ကေစိ သင်္ခါရာ</b>၊ အလုံးစုံသော စေတသိက်သင်္ခါရတရား အစုစုတို့သည်လည်းကောင်း။ <b>သန္တိ</b>၊ ရှိကြပေကုန်၏။ <b>ဧတေ သဗ္ဗေ သင်္ခါရာ</b>၊ ထိုအလုံးစုံသော စေတသိက်သင်္ခါရတရား အစုစုတို့ကို။ <b>ဧတံ</b>၊ ဤစေတသိက် သင်္ခါရတရားအစုသည်။ <b>န မမ</b>၊ ငါ၏ဥစ္စာ မဟုတ်။ <b>ဧသော</b>၊ ဤစေတသိက် သင်္ခါရတရားအစုသည်။ <b>န အဟမသ္မိ</b>၊ ငါမဟုတ်။ <b>ဧသော</b>၊ ဤစေတသိက် သင်္ခါရတရားအစုသည်။ <b>မေ</b>၊ ငါ၏။ <b>န အတ္တ</b>၊ အတ္တမဟုတ်ဟူ၍။ <b>ဧဝံ</b>၊ ဤသို့။ <b>သမ္မပ္ပညာယ</b>၊ ရုပ်ခဲနာမ်ခဲ ဖြိုခွဲဖောက်ထွင်း ဝိပဿနာ ဉာဏ်အလင်းဓာတ်ဖြင့်။ <b>ဒဋ္ဌဗ္ဗံ</b>၊ ရှုအပ်၏၊</p> <p>စေတသိက် သင်္ခါရတရားစုတွေ မြတ်စွာဘုရား ရှုဘို့ ညွှန်ကြားတယ်။ အတိတ်, အနာဂတ်, ပစ္စုပ္ပန်, အဇ္ဈတ္တ, ဗဟိဒ္ဓ, ဩဠာရိက, သုခုမ, ဟီန, ပဏီတ, ဒူရ, သန္တိကဆိုပြီး (၁၁)မျိုးသော အခြင်းအရာအားဖြင့် တည်နေတဲ့ စေတသိက် သင်္ခါရ အကုန်လုံး ရှုခိုင်းတယ်။ အဲဒီတော့ အဲဒီ စေတသိက် သင်္ခါရတရားစုတွေက ဘာတွေလဲ? ဦးပဉ္စင်း ဗဟုသုတအဖြစ် ဝိပဿနာ ရှုလိုတဲ့ နားမလည်သေးတဲ့ ယောဂီများအတွက် ရည်ရွယ်ပြီး ဦးပဉ္စင်း နည်းနည်း ပြောပြမယ်နော်။ ဦးပဉ္စင်းတို့ စေတသိက်တွေထဲမှာ ခုနက ပြောခဲ့တဲ့ ဝေဒနာက ဝေဒနက္ခန္ဓာ၊ သညာက သညာက္ခန္ဓာ၊ နှစ်ခုတော့ ပြောပြီးပြီနော်။ အဲဒီ ဝေဒနာ၊ သညာအပြင် နောက်ထပ် စေတသိက် (၅)လုံး ရှိနေသေးတယ်။ <b>သဗ္ဗစိတ္တသာဓာရဏ စေတသိက်</b>လို့ ခေါ်တယ်။ စေတသိက် အားလုံး (၇)ခု ရှိတယ်။</p> <p>နံပါတ် တစ်က <b>ဖဿ</b>။ ဖဿဆိုတာက အာရုံကို တွေ့ထိသော အခြင်းအရာအားဖြင့် ဖြစ်ခြင်းသဘော(သို့မဟုတ်) အာရုံနှင့် အသိစိတ်ကို ဆက်စပ်ပေးခြင်းသဘော။ <b>ဝေဒနာ</b>က အာရုံရဲ့ အရသာကို ခံစားခြင်းသဘော။ <b>သညာ</b>က အာရုံကို မှတ်သားခြင်းသဘော။ <b>စေတနာ</b>က အာရုံပေါ်သို့ စိတ်စေတသိက် သမ္ပယုတ်တရားတွေကို ရောက်အောင် လှုံ့ဆော်ပေးခြင်းသဘော။ <b>ဧကဂ္ဂတာ</b>က အာရုံတစ်ခုတည်းပေါ်သို့ စိတ်ကျရောက် တည်ငြိမ်နေတဲ့သဘော။ <b>ဇီဝိတ</b>က နာမ်တရားတွေကို စောင့်နေတဲ့ နာမ်သက်စောင့်ဓာတ်၊ သမ္ပယုတ်တရားတို့ကို စောင့်ရှောက်ပေးခြင်းသဘော။ <b>မနသိကာရ</b>က အာရုံဘက်သို့ စိတ်ကို ဦးလှည့် တွန်းပို့ပေးခြင်းသဘော၊ အာရုံကို နှလုံးသွင်းခြင်းသဘော ပေါင်းလိုက်တော့ စေတသိက် ဘယ်နှစ်လုံးလဲ? (၇)လုံး။</p> <p>ဒီစေတသိက် (၇)လုံးကို သဗ္ဗစိတ္တသာဓာရဏ စေတသိက်လို့ ဘုန်းကြီးတို့ စာပေနယ်က ဘုရားဟောဒေသနာက သတ်မှတ်ချက် ရှိတယ်။ သဗ္ဗက အားလုံး၊ သာဓာရဏက ဆက်ဆံတယ်၊ စိတ္တက စိတ်၊ သဗ္ဗစိတ္တသာဓာရဏ = စိတ်အားလုံးနဲ့ ဆက်ဆံတဲ့ စေတသိက်လို့ ခေါ်ပါတယ်။ စိတ်အားလုံးနဲ့ ဆက်ဆံတယ် ဆိုတာက ဘာကို ဆိုလိုတာလဲလို့ မေးရင် အသိစိတ် ရှိနေသမျှ ကာလပတ်လုံး ဒီစေတသိက် (၇)လုံး အမြဲတမ်း ရှိနေတယ်လို့ မှတ်ပါနော်။ ဒီစကားလေးက ဦးပဉ္စင်း နောက်ပိုင်း ထပ်ပြောမှာမို့လို့ နိဒါန်းပျိုးပြီး အခြေခံထားတာနော်။</p> <p>ကဲ နောက်တစ်ခု။ <b>ပကိဏ်းစေတသိက်</b>။ တချို့ စိတ်နဲ့တော့ ယှဉ်တယ်။ တချို့ စိတ်တွေနဲ့ မယှဉ်ဘူး။ အဲဒီလို စေတသိက်က (၆)လုံး ရှိတယ်။ နံပါတ် တစ်က ဘာလဲဆိုရင် <b>ဝိတက်</b>၊ အာရုံပေါ်သို့ စိတ်ကို ရှေ့ရှုတင်ပေးခြင်းသဘော။ နံပါတ် နှစ်က <b>ဝိစာရ</b>၊ အာရုံကို ထပ်ကာထပ်ကာ သုံးသပ် ဆင်ခြင်ခြင်းသဘော။ နံပါတ် သုံးက <b>အဓိမောက္ခ</b>၊ အာရုံကို ဆုံးဖြတ်ခြင်းသဘော။ နံပါတ် လေး <b>ဝီရိယ</b>၊ အာရုံကို သိအောင်၊ ဖဿ ဖြစ်အောင်၊ ဝေဒနာ ဖြစ်အောင် စသည်ဖြင့်ပေါ့။ သမ္ပယုတ်တရားတွေ ဖြစ်အောင် ယှဉ်ဘက်တရားတွေ ဖြစ်အောင် ကြိုးစားအားထုတ်နေခြင်းသဘော။ နံပါတ် ငါး <b>ပီတိ</b>က အာရုံကို နှစ်သက်ခြင်းသဘော။ နံပါတ် ခြောက် <b>ဆန္ဒ</b>၊ အာရုံကို လိုလား တောင့်တခြင်းသဘော။ ဝိတက်, ဝိစာရ, အဓိမောက္ခ, ဝီရိယ, ပီတိ, ဆန္ဒ ဘယ်နှစ်လုံးလဲ? (၆)လုံး။ အဲဒီ စေတသိက် (၆)လုံးကို ပကိဏ်းစေတသိက် (၆)လုံးလို့ ခေါ်တယ်။ ပြိုးပြွန်းပြီး ယှဉ်တဲ့ စေတသိက်။ တချို့စိတ်နဲ့ ယှဉ်တဲ့အခါ ယှဉ်တယ်။ မယှဉ်တဲ့အခါ မယှဉ်ဘူး။</p> <p>အဲဒီ ပကိဏ်းစေတသိက် (၆)လုံးနဲ့ ခုနက သဗ္ဗစိတ္တသာဓာရဏစေတသိက် (၇)လုံး ပေါင်းလိုက်တော့ ဘယ်နှစ်လုံး ရှိလဲ? (၁၁)လုံးနော်။ အဲဒီ (၁၃)လုံးသည် သူက အကောင်းစိတ်တွေနဲ့လည်း ယှဉ်တယ်။ မကောင်းစိတ်တွေ၊ အကုသိုလ်စိတ်တွေနဲ့လည်း ယှဉ်တယ်။ မကောင်းအုပ်စုဘက်မှာလည်း သူတို့ပါတဲ့အခါ ပါတယ်။ အကောင်းအုပ်စုဘက်မှာလည်း သူတို့ ပါတဲ့အခါ ပါတယ်။ သောဘဏ၊ အသောဘဏလို့ခေါ်တဲ့ နှစ်ဘက်ရ စေတသိက်လို့ ဆိုလိုပါတယ်နော်။</p> <p>နောက်တစ်ခု <b>အကုသိုလ်စေတသိက်</b>က (၁၄)လုံး ရှိတယ်။ အဲဒီ အကုသိုလ်စေတသိက် (၁၄)လုံးက ဘာတွေလဲဆိုရင် <b>မောဟ</b>၊ သစ္စာလေးပါး အမှန်တရားကို မသိအောင် ဖုံးလွှမ်းထားတဲ့သဘော၊ ဒုက္ခသစ္စာကို ဒုက္ခသစ္စာမှန်း မသိအောင်၊ သမုဒယသစ္စာကို သမုဒယသစ္စာမှန်း မသိအောင်၊ နိရောဓသစ္စာကို နိရောဓသစ္စာမှန်း မသိအောင်၊ မဂ္ဂသစ္စာကို မဂ္ဂသစ္စာမှန်း မသိအောင် ဖုံးလွှမ်းထားတယ်။ အမှန်ကို မသိတော့ သူက ဘယ်လို သိလဲ? ပြောင်းပြန်လှန်ပြီး သိတယ်။ ယောက်ျား, မိန်းမ, ပုဂ္ဂိုလ် သတ္တဝါ မဟုတ်တာကို ယောက်ျား, မိန်းမ, ပုဂ္ဂိုလ် သတ္တဝါလို့ ပြောင်းပြန်လှန်ပြီး သိတယ်နော်။ ရွှေ, ငွေ မဟုတ်တာကို ရွှေ, ငွေလို့ ပြောင်းပြန်လှန်ပြီး သိတယ်။</p> <p>ယောက်ျား, မိန်းမတွေကို ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်းကနေ ဓာတ်လေးပါး စိုက်နိုင်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ် ဖမ်းစိုက်လိုက်။ အကုန်လုံး ရုပ်ကလာပ်အမှုန်တွေ ဖြစ်သွားတာပဲနော်။ ဒီရုပ်ကလာပ်တွေကို ဓာတ်ခွဲ၊ နာမ်ကလာပ်တွေကို ဓာတ်ခွဲ၊ ရုပ်တရား နာမ်တရား အစုအပုံပဲ။ ရွှေတွေ, ငွေတွေကို ဖမ်းပြီး ဓာတ်လေးပါး စိုက်လိုက်လည်း ရုပ်ကလာပ်အမှုန် အကုန်ဖြစ်တယ်။ ရှိသမျှ သက်ရှိ သက်မယ့် အရာဝတ္ထုမှန်သမျှသည် အကုန်လုံး ရုပ်ကလာပ်အမှုန်လေးတွေနဲ့ တည်ဆောက်ထားတာ ဖြစ်တယ်။ မြင်နေရတယ်နော်။ အဲဒီ ရုပ်ကလာပ်ကလေးတွေကို စနစ်တကျ ဓာတ်ခွဲတတ်ရင် ရုပ်သဘော ရှိတယ်။ သက်ရှိတွေမှာဆိုရင် နာမ်သဘောလည်း ရှိတယ်။ ရုပ်သဘော၊ နာမ်သဘောလို့ သိမယ်၊ မြင်မယ်ဆိုလို့ရှိရင် ဒါ ဒုက္ခသစ္စာကို သိနေတာ မှန်နေတယ်နော်။</p> <p>အကြောင်းတရား၊ အကျိုးတရားလို့ သိမယ်၊ မြင်မယ်ဆိုလို့ရှိရင်လည်း သမုဒယသစ္စာကို သိနေတယ်။ ဒုက္ခသစ္စာကို သိနေတဲ့အတွက် မှန်တယ်။ ဒီ ရုပ်တရား နာမ်တရား၊ အကြောင်းတရား အကျိုးတရားတို့သည် အနိစ္စပဲ, ဒုက္ခပဲ, အနတ္တပဲလို့ သိနေမယ်ဆိုရင်လည်း ခဏိက နိရောဓသစ္စာကို သိနေတဲ့အတွက် မှန်တယ်နော်။ ဒီသိအောင် ရှုနေတဲ့ ဉာဏ်တွေဟာလည်း တစ်ခါ အနိစ္စတရား, ဒုက္ခတရား, အနတ္တတရားတွေလို့ ပြန်ရှုတတ်ရင် မဂ္ဂသစ္စာကို သိနေတဲ့အတွက် ဒါလည်းပဲ မှန်တယ်နော်။ အဲဒီ အမှန်လေးချက်ကို မသိဘဲ - ငါ, သူတစ်ပါး, ယောက်ျား, မိန်းမ, ပုဂ္ဂိုလ်, သတ္တဝါလို့ သိမယ်၊ ရွှေ, ငွေလို့ သိမယ်၊ လယ်လို့ သိမယ်, ယာလို့ သိမယ်, အိုးလို့ သိမယ်, အိမ်လို့ သိမယ်ဆိုရင် ဒီအသိသည် မှားလား, မှန်လားလို့မေးရင် မှားနေတယ်။ အဲဒီ အသိမှားမှုကိုပဲ ဘာလို့ခေါ်လဲ? မောဟလို့ ခေါ်တယ်။ တချို့နေရာမှာ <b>အဝိဇ္ဇာ</b>လို့လည်း ခေါ်ပါတယ်နော်။ အတူတူပဲ။</p> <p><b>အဟိရိက</b>က မကောင်းမှု အကုသိုလ်တရားတွေ၊ ဒုစရိုက်တရားတွေ ဖြစ်နေတာကို မရှက်တဲ့သဘော။ <b>အနောတ္တပ္ပ</b>က မကောင်းမှု ဒုစရိုက်တရားတွေမှ မကြောက်လန့်တဲ့သဘော။ <b>ဥဒ္ဓစ္စ</b>က စိတ်ပျံ့လွင့်နေတဲ့သဘော။ အဲဒီ စေတသိက် မောဟ, အဟိရိက, အနောတ္တပ္ပ, ဥဒ္ဓစ္စ ဒီစေတသိက် (၄)လုံးကတော့ အကုသိုလ်တရားအားလုံးနဲ့ ဆက်ဆံနေတဲ့ စေတသိက်တွေနော်။ နောက်တစ်ခု။ <b>လောဘ</b>၊ အာရုံကို ကပ်ငြိ တွယ်တာနေတဲ့သဘော။ ဒီလောဘကို တချို့နေရာမှာ တဏှာလို့လည်း သုံးတယ်။ တချို့နေရာမှာ ရာဂလို့လည်း သုံးတယ်။ သိပ်ပြင်းထန်သွားရင် တချို့နေရာမှာ ဥပါဒါန်လို့လည်း သုံးတယ်။ အတူတူပဲလို့ မှတ်ပါနော်။ လောဘ = အာရုံကို ကပ်ငြိနေတဲ့သဘော။ <b>ဒိဋ္ဌိ</b>၊ အယူမှားနေတဲ့သဘော။ ခုနက မောဟ = အဝိဇ္ဇာက အသိမှားတယ်။</p> <p>ဒိဋ္ဌိက အယူမှားတယ်။ မောဟ = အဝိဇ္ဇာက ခုနက ငါ, သူတစ်ပါး, ယောက်ျား, မိန်းမ, ပုဂ္ဂိုလ်, သတ္တဝါ မဟုတ်တာတွေကို ငါ, သူတစ်ပါး, ယောက်ျား, မိန်းမ, ပုဂ္ဂိုလ်, သတ္တဝါပဲလို့ အသိမှားတယ်နော်။ အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တတရားတွေကို နိစ္စ, သုခ, အတ္တ, သုဘပဲလို့ ပြောင်းပြန်လှန်ပြီး သိတယ်။ ဒီ ဒိဋ္ဌိကတော့ ငါ, သူတစ်ပါး, ယောက်ျား, မိန်းမ, ပုဂ္ဂိုလ်, သတ္တဝါ မဟုတ်တာတွေကို ငါ, သူတစ်ပါး, ယောက်ျား, မိန်းမ, ပုဂ္ဂိုလ်, သတ္တဝါပဲလို့ စွဲလမ်းယုံကြည်တယ်။ အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တတရားတွေကို နိစ္စ, ဒုက္ခ, အတ္တ, သုဘပဲလို့ စွဲလမ်းယုံကြည်တဲ့သဘောပဲ။ လောဘရယ်၊ ဒိဋ္ဌိရယ်။</p> <p><b>မာန</b>က ငါ, ငါလို့ ထောင်လွှားနေတဲ့သဘော။ <b>ဒေါသ</b>က စိတ်ခက်ထန် ကြမ်းတမ်းတဲ့သဘော။ <b>ဣဿာ</b>က ကိုယ့်ထက်သာ မနာလိုတဲ့သဘော၊ သူတစ်ပါး စည်းစိမ်ကို Ngru-tsuတဲ့သဘော။ <b>မစ္ဆရိယ</b>က မိမိစည်းစိမ်တွေကို ဝန်တိုနေတဲ့သဘော၊ အထိမခံနိုင်တဲ့သဘော။ <b>ကုက္ကုစ္စ</b>က ပြုပြီးတဲ့ မကောင်းမှု ဒုစရိုက် အကုသိုလ်တွေကို နောင်တတစ်ဖန် ပူပန်နေတဲ့သဘော၊ မပြုလိုက်ရသေးတဲ့ ကုသိုလ်တရားတွေကိုလည်း မပြုရလေခြင်းဆိုပြီး နောင်တတစ်ဖန် ပူပန်နေတဲ့သဘော။ <b>ထိန</b>က စိတ် ထိုင်းမှိုင်းတဲ့သဘော။ <b>မိဒ္ဓ</b>က စေတသိက် ထိုင်းမှိုင်းတဲ့သဘော။ ဥဒ္ဓစ္စက စိတ်ပျံ့လွင့်တဲ့သဘော။</p> <p><b>ဝိစိကိစ္ဆာ</b>က အတိတ်ဘဝဆိုတာ ရှိမှ ရှိပါ့မလား, အနာဂတ်ဘဝဆိုတာ ရှိမှ ရှိပါ့မလား, အတိတ်၊ အနာဂတ်ဘဝဆိုတာရော ရှိမှ ရှိပါ့မလား, ဘုရားစစ် ဘုရားမှန်ဆိုတာ ဟုတ်မှဟုတ်ပါ့မလား, တရားစစ် တရားမှန် နိဗ္ဗာန်ဆိုတာ ဟုတ်မှ ဟုတ်ပါ့မလား၊ ရှိမှ ရှိပါ့မလား, နိဗ္ဗာန်ကိုသိတဲ့ သံဃာစစ် သံဃာမှန် အရိယာသံဃာတွေဆိုတာ တကယ်ရှိမှ ရှိပါ့မလား, ကံ ကံရဲ့အကျိုးတရားဆိုတာ ဟုတ်မှ ဟုတ်ပါ့မလား? စသည်ဖြင့် ယုံမှားတယ်။ အကြောင်းတရားကြောင့် အကျိုးတရား ဖြစ်ရတယ်ဆိုတဲ့ ကြောင်းကျိုးဆက် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် သဘောတရားတွေဆိုတာ ဟုတ်မှ ဟုတ်ပါ့မလား? စသည်ဖြင့် ခန္ဓာ, အာယတန, ဓာတ်, သစ္စာ, ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် သဘောတရားတွေ၌ ယုံမှားတယ်။ အဲဒီလို (၈)ဌာနမှာ ယုံမှား တွေးတောနေတဲ့ သဘောကို ဘာလို့ခေါ်လဲ? ဝိစိကိစ္ဆာလို့ ခေါ်ပါတယ်။ ပေါင်းလိုက်တော့ အကုသိုလ်စေတသိက်က (၁၄)လုံးနော်။</p> <p>နောက်တစ်ခု – ဦးပဉ္စင်းတို့ <b>သောဘဏသာဓာရဏစေတသိက်</b>လို့ ခေါ်ပါတယ်။ အကောင်းစေတသိက် အားလုံးနဲ့ ဆက်ဆံနေတဲ့ စေတသိက် (၁၉)လုံး ရှိတယ်။ ခုနက (၈)ဌာနနော်။ <b>သဒ္ဓါ</b>၊ ဘုရား, တရား, သံဃာဆိုတဲ့ ရတနာ သုံးပါး၊ ကံ - ကံ၏အကျိုး၊ အတိတ်ဘဝ, အနာဂတ်ဘဝ၊ ခန္ဓာ၊ အာယတန၊ ဓာတ်၊ သစ္စာ၊ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် သဘောတရားတို့အပေါ်၌ ယုံကြည်နေတဲ့သဘော။ <b>သတိ</b>က အာရုံပေါ်၌ စိတ်ခိုင်မြဲနေတဲ့သဘော၊ အာရုံပေါ်၌ သမ္ပယုတ်တရားတွေကို ဘူးတောင်းကဲ့သို့ မပေါ်စေဘဲ၊ ကျောက်ဖြာကဲ့သို့ နစ်မြုပ်စေတဲ့သဘော၊ ငြိမ်နေစေတဲ့သဘောနော်။ <b>ဟိရီ</b>က မကောင်းမှု ဒုစရိုက်တွေမှ၊ မကောင်းမှု အကုသိုလ်တရားတွေမှ ရှက်မှု။ <b>ဩတ္တပ္ပ</b>က မကောင်းမှု အကုသိုလ်တရားတွေမှ ကြောက်လန့်မှုသဘော။</p> <p><b>အလောဘ</b>က အာရုံပေါ်ကို မကပ်ငြိ မတွယ်တာတဲ့သဘော၊ ငါ့ဟာလို့ မသိမ်းပိုက်တဲ့သဘော။ <b>အဒေါသ</b>က စိတ်မခက်ထန် မကြမ်းတမ်းတဲ့သဘော၊ မေတ္တာသဘော။ <b>တတြမဇ္ဈတ္တတာ</b>က ထိုထိုအာရုံတွေ အပေါ်၌ စိတ်ကို အလယ်အလတ် ထားနိုင်မှုသဘော။ <b>ကာယပဿဒ္ဓိ</b>က စေတသိက်တွေ အေးချမ်းတဲ့သဘော။ <b>စိတ္တပဿဒ္ဓိ</b>က စိတ်အေးချမ်းတဲ့သဘော။</p> <p><b>ကာယလဟုတာ</b>က စေတသိက်တို့ ပေါ့ပါးတဲ့သဘော။ <b>စိတ္တလဟုတာ</b>က စိတ်ပေါ့ပါးတဲ့သဘော။ <b>ကာယမုဒုတာ</b>က စေတသိက်တို့ နူးညံ့တဲ့သဘော။ <b>စိတ္တမုဒုတာ</b>က စိတ်နူးညံ့တဲ့သဘော။ <b>ကာယကမ္မညတာ</b>က စေတသိက်တို့ အမှုကို ခံနိုင်ရည်ရှိတဲ့သဘော၊ အမှု၌ ခန့်ညားတဲ့သဘော။ တရားအားထုတ်ရင်လည်း တရားအားထုတ်တဲ့ အမှုကိုနော်။ ဒါနပြုရင်လည်း ဒါနပြုတဲ့အမှု၊ သီလဆောက်တည်ရင်လည်း သီလဆောက်တည်တဲ့အမှု၊ ဘာဝနာအားထုတ်ရင် ဘာဝနာအားထုတ်တဲ့အမှု ထိုထိုအမှု၌ ခန့်ညားနေတဲ့သဘော။ <b>စိတ္တကမ္မညတာ</b>က စိတ်တို့ ထိုထိုအမှု၌ ခန့်ညားနေတဲ့သဘော။</p> <p><b>ကာယပါဂုညတာ</b>က စေတသိက်တို့ ထိုထိုလုပ်ငန်းရပ်၌ ကျွမ်းကျင်လိမ္မာတဲ့သဘော၊ ကိလေသာအနာကင်းတဲ့သဘော။ <b>စိတ္တပါဂုညတာ</b>က စိတ်တို့ ထိုထိုအမှု၌ ကျွမ်းကျင်လိမ္မာတဲ့သဘော၊ ကိလေသာအနာကင်းတဲ့သဘော။ <b>ကာယုဇုကတာ</b>က စေတသိက်တွေ ဖြောင့်မတ်တဲ့သဘော၊ အကွေ့အကောက်မရှိတဲ့သဘော။ <b>စိတ္တုဇုကတာ</b>က စိတ်တို့ ဖြောင့်မတ်တဲ့သဘော၊ အကွေ့အကောက်မရှိတဲ့သဘော။ ပေါင်းလိုက်တော့ စေတသိက် တစ်ဆယ့်ကိုးလုံးနော်။ <b>သောဘဏသာဓာရဏစေတသိက်</b>လို့ ခေါ်ပါတယ်။</p> <p>နောက် - <b>သမ္မာဝါစာ</b>က ဝစီဒုစရိုက် လေးပါးမှ ရှောင်ကြဉ်တဲ့သဘော။ <b>သမ္မာကမ္မန္တ</b>က ကာယဒုစရိုက် သုံးပါးမှ ရှောင်ကြဉ်တဲ့သဘော။ <b>သမ္မာအာဇီဝ</b>က မိစ္ဆာဇီဝအမျိုးမျိုးမှ ရှောင်ကြဉ်တဲ့သဘော။ <b>ဝိရတီစေတသိက်</b>က သုံးပါး။ <b>ကရုဏာ</b>က ဒုက္ခိတသတ္တဝါတွေအပေါ်၌ သနားကြင်နာတဲ့သဘော။ <b>မုဒိတာ</b>က သုခိတသတ္တဝါတွေနှင့် သုခိတသတ္တဝါတို့ရဲ့ စည်းစိမ်ချမ်းသာတွေအပေါ်မှာ ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာဖြစ်တဲ့သဘော။ <b>အပ္ပမညာစေတသိက်</b> နှစ်လုံး။ <b>အဒေါသ</b>က မေတ္တာနဲ့ တူတယ်။ <b>ဥပေက္ခာ</b>ကလည်း တတြမဇ္ဈတ္တာနဲ့ သဘောတူနေတယ်နော်။ ဒါကြောင့် နုတ်လိုက်။ အပ္ပမညာ လေးပါးထဲက ကရုဏာ, မုဒိတာပဲ ဒီမှာ ထည့်ထားတယ်။ နောက်ဆုံးတစ်လုံးကတော့ ပညာပဲ။ ပညာသည် ဘာလဲ?</p> <p><b>ဒုက္ခသစ္စာ</b>ကို ဒုက္ခသစ္စာလို့ ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ ထွင်းဖောက်သိတယ်။ <b>သမုဒယသစ္စာ</b>ကို သမုဒယသစ္စာလို့ ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ ထွင်းဖောက်သိတယ်။ <b>နိရောဓသစ္စာ</b>ကို နိရောဓသစ္စာလို့ ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ ထွင်းဖောက်သိတယ်။ <b>မဂ္ဂသစ္စာ</b>ကို မဂ္ဂသစ္စာလို့ ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ ထွင်းဖောက်သိတယ်။ ဒါက အဆင့်အတန်းမြင့်တယ်။ အဲဒီထက် အဆင့်အတန်းတချက် နှိမ့်လိုက်ရင်တော့ ခုနက <b>ကမ္မဿကတသမ္မာဒိဋ္ဌိ</b>။ ဒါက သမုဒယသစ္စာကို သိတဲ့အထဲမှာ အကြုံးဝင်တယ်နော်။ ဒီထက်တဆင့် <b>ဈာနသမ္မာဒိဋ္ဌိ</b>။ ဒီထက်တဆင့် <b>ဝိပဿနာသမ္မာဒိဋ္ဌိ</b>ဆိုပြီး အဲဒီ သမ္မာဒိဋ္ဌိအမျိုးမျိုး ရှိပါတယ်နော်။ အဲဒီသမ္မာဒိဋ္ဌိအမျိုးမျိုးသည် ဘာလဲ? ပညာလို့ ခေါ်ပါတယ်။ တချို့နေရာမှာ <b>ဓမ္မဝိစယ</b>လို့လည်း သုံးတယ်။</p> <p>ပေါင်းလိုက်မယ်ဆိုလို့ရှိရင် <b>သောဘဏစေတသိက်</b>၊ အကောင်းစေတသိက်က နှစ်ဆယ့်ငါးလုံး ရှိပါတယ်နော်။ အားလုံး စေတသိက်ဘယ်နှစ်လုံး ဖြစ်သွားသလဲဆိုတော့ <b>အညသမန်းစေတသိက်</b> (နှစ်ဖက်ရစေတသိက်)က တစ်ဆယ့်သုံးလုံး။ <b>အကုသိုလ်စေတသိက်</b>က တစ်ဆယ့်လေးလုံး၊ သောဘဏစေတသိက်က နှစ်ဆယ့်ငါးလုံး၊ ပေါင်းလိုက်တော့ စေတသိက် ငါးဆယ့်နှစ်လုံး ရှိပါတယ်နော်။ အဲဒီ ငါးဆယ့်နှစ်လုံးမှာ ဝေဒနာက <b>ဝေဒနက္ခန္ဓာ</b>၊ သညာက <b>သညာက္ခန္ဓာ</b> ကျန်တဲ့စေတသိက်အလုံး ငါးဆယ်ကို မြတ်စွာဘုရားက ဘာလို့ သတ်မှတ်ထားလဲ? <b>သင်္ခါရက္ခန္ဓာ</b>ဆိုပြီး သတ်မှတ်တယ်။ အဲဒီ သင်္ခါရက္ခန္ဓာစာရင်းဝင် စေတသိက်တွေကို မြတ်စွာဘုရားက <b>အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တလက္ခဏာ</b> သုံးတန်တင်ပြီး အရှုခိုင်းတဲ့အခါမှာ တလုံးတည်း ရှုပါပြောသလား? အကုန်လုံး ရှုပါပြောသလား? <b>သဗ္ဗေ သင်္ခါရာ</b>ဆိုပြီး ဒီလို သုံးထားတယ်။ အကုန်လုံး ရှုရမယ်ဆိုလို့ရှိရင် အကုန်လုံး မသိလို့ရှိရင် မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန် ရပါ့မလား? မရနိုင်ဘူးနော်။ ဘာဖြစ်လို့လဲ? ဦးပဉ္စင်း ပြီးတော့မှ ထပ်ပြောမယ်နော်။ ကဲ <b>ဝိညာဏက္ခန္ဓာ</b> သွားကြရအောင်။ ဝိညာဏက္ခန္ဓာကျတော့ မြတ်စွာဘုရား ဘယ်လိုဟောလဲ?</p> <p>‘‘<b>ယံကိဉ္စိ ဝိညာဏံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ဩဠာရိကံ ဝါ သုခုမံ ဝါ ဟီနံ ဝါ ပဏီတံ ဝါ ယံ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ၊ သဗ္ဗံ ဝိညာဏံ ‘နေတံ မမ၊ နေသောဟမသ္မိ၊ န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ။</b>’’</p> <p>အတိတ်, အနာဂတ်, ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်တဲ့ အသိစိတ်အားလုံး၊ အဇ္ဈတ္တဖြစ်တဲ့ အသိစိတ်အားလုံး၊ ဗဟိဒ္ဓဖြစ်တဲ့ အသိစိတ်အားလုံး၊ ဩဠာရိကလို့ခေါ်တဲ့ ရုန့်ရင်းကြမ်းတမ်းတဲ့ အကုသိုလ်စိတ်အားလုံး၊ သုခုမလို့ ခေါ်တဲ့ သိမ်မွေ့နူးညံ့တဲ့ ကုသိုလ်၊ အဗျာကတစိတ်အားလုံး၊ ဟီနလို့ခေါ်တဲ့ ယုတ်ညံ့တဲ့ အကုသိုလ်စိတ်အားလုံး၊ ပဏီတလို့ခေါ်တဲ့ ကုသိုလ်၊ အဗျာကတစိတ်အားလုံး၊ ဒူရလို့ခေါ်တဲ့ ရှုနေတဲ့ ယောဂီရဲ့ အသိဉာဏ်နဲ့ ဝေးနေတဲ့ ကုသိုလ် အဗျာကတစိတ်အားလုံး၊ သန္တိကလို့ခေါ်တဲ့ ရှုနေတဲ့ ယောဂီရဲ့ အသိဉာဏ်နဲ့ နီးနေတဲ့ အကုသိုလ်စိတ်အားလုံး ပေါင်းလိုက်တော့ တစ်ဆယ့်တစ်မျိုးနော်။</p> <p>အဲဒီ တစ်ဆယ့်တစ်မျိုးသော အခြင်းအရာအားဖြင့် တည်နေတဲ့ ဒီစိတ်တွေကိုလည်း တစ်လုံးပဲ ရှုရမလား, အကုန်လုံး ရှုရမလား? အကုန်လုံး ရှုပါ။ အဲဒီ အကုန်လုံးရှုရမယ့် ဝိညာဏ်တွေကို အကြမ်းစားအားဖြင့် ဦးပဉ္စင်းတို့ ခွဲတမ်းချလိုက်ရင်တော့ စက္ခုအကြည်ဓာတ်ကို မှီဖြစ်တဲ့ <b>စက္ခုဝိညာဏ်</b>၊ နားအကြည်ဓာတ်ကို မှီဖြစ်တဲ့ <b>သောတဝိညာဏ်</b>၊ နှာခေါင်းအကြည်ဓာတ်ကို မှီဖြစ်တဲ့ <b>ဃာနဝိညာဏ်</b>၊ လျှာအကြည်ဓာတ်ကို မှီဖြစ်တဲ့ <b>ဇိဝှာဝိညာဏ်</b>၊ ကိုယ်အကြည်ဓာတ်ကို မှီဖြစ်သွားတဲ့ <b>ကာယဝိညာဏ်</b>၊ မနောအကြည်ဓာတ်ကို စွဲပြီးတော့ ဟဒယဝတ္ထုကို မှီဖြစ်သွားတဲ့ <b>မနောဝိညာဏ်</b>ဆိုပြီး အကျဉ်းချုပ်အားဖြင့် ဝိညာဏဓာတ် ဘယ်နှစ်ပါးလဲ? ခြောက်ပါး။ အဲဒီ ဝိညာဏဓာတ် ခြောက်ပါးကို တလုံးရှုရမလား, အကုန်လုံး ရှုရမလားမေးရင် အကုန်လုံး ရှုပါလို့ မြတ်စွာဘုရား သတ်မှတ်တယ်နော်။ ဒါက ဝိပဿနာရဲ့ အရှုခံနယ်မြေကို မြတ်စွာဘုရား သတ်မှတ်ပေးခြင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။</p> <p>အဲဒီ အရှုခံနယ်မြေမှာ မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်, အနာဂတ်ကို ရှုခိုင်းလား, မရှုခိုင်းဘူးလား။ ရှုခိုင်းတယ်။ ဒါဖြင့်ရင် အတိတ်, အနာဂတ်ကို ရှုဘို့ရန်အတွက် ဝိပဿနာနယ်မှာ အတိတ်, အနာဂတ် ရှုတာသည် ဝိပဿနာနယ်နဲ့ ဆိုင်သလား, မဆိုင်ဘူးလား? သက်ဆိုင်တယ်နော်။ အတိတ်, အနာဂတ် ရှုပုံကို ဘုရားဟော ထင်ရှားရှိသလား, မရှိဘူးလားမေးရင် ထင်ရှားလည်း ရှိတယ်။ အတိတ်, အနာဂတ် ရှုတာသည် ဝိပဿနာနှင့် ဘယ်ပုံ ဘယ်နည်း သက်ဆိုင်သလဲ? အဲဒီ အပိုင်းကိုတော့ ခေတ္တနားပြီးမှ ဦးပဉ္စင်း ဆက်ပြီး ပြောမယ်နော်။</p> <p>မြတ်စွာဘုရား အရှင်သုသိမကိုယ်တော်အား တေပရိဝဋ္ဋဓမ္မဒေသနာနည်းဖြင့် အတိတ်, အနာဂတ်, ပစ္စုပ္ပန်စသည်ဖြင့် တစ်ဆယ့်တစ်မျိုးသော အခြင်းအရာအားဖြင့် တည်နေတဲ့ ခန္ဓာငါးပါးကို အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တလက္ခဏာရေး သုံးတန် တင်ပြီး ဝိပဿနာရှုဖို့ နည်းပေးလိုက်ပြီ။ အဲဒီလို နည်းပေးလိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ အရှင်သုသိမကိုယ်တော်ကတော့ ရှုတတ်ပြီ ဆိုပါတော့နော်။ ခုတရားနာ ပရိသတ်တွေ အနေနဲ့တော့ ဒီရှုကွက်က ဗြုန်းကနဲ သဘောပေါက်ချင်မှ ပေါက်မယ်နော်။ ဒါကြောင့် တရားနာ ပရိသတ်တွေ ဒီရှုကွက် သဘောပေါက်ရေးအတွက် ဦးပဉ္စင်း ဒီနေ့ နည်းနည်းလောက်တော့ ဟောဖို့ ရည်ရွယ်ထားပါတယ်။ တရက်တည်းနဲ့ ကုန်စင်အောင် ဟောဖို့ဆိုတာကတော့ မလွယ်ပါဘူး။</p> <p>ခုနက ခန္ဓာငါးပါးဆိုတာ ဘာဆိုတာ သဘောပေါက်အောင် ပြောတာတောင် တော်တော် ငြီးငွေ့သွားလိမ့်မယ်လို့ ဦးပဉ္စင်း ထင်တယ်။ အဲဒီတော့ ဒီခန္ဓာငါးပါးကို ရှုတဲ့နေရာမှာ သိအောင်ရှုတဲ့အပိုင်းမှာ နံပါတ်တစ်က ဘာလိုသလဲမေးရင် သမာဓိ တစ်ခုခု ထူထောင်ရပါတယ်နော်။</p> <h3>စတုတ္ထပိုင်း</h3> <p>‘‘<b>သမာဓိံ, ဘိက္ခဝေ, ဘာဝေထ။ သမာဟိတော, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ယထာဘူတံ ဇာနာတိ ပဿတိ။</b>’’</p> <p><b>ဘိက္ခဝေ</b>၊ ချစ်သားရဟန်းတို့ ...။ <b>သမာဓိံ</b>၊ သမာဓိကို။ <b>ဘာဝေထ</b>၊ ပွားများအားထုတ်ကြပါကုန်လော့။ <b>ဘိက္ခဝေ</b>၊ ချစ်သားရဟန်းတို့ ...။ <b>သမာဟိတော</b>၊ သမာဓိရှိသော။ <b>ဘိက္ခု</b>၊ ရဟန်းသည်။ <b>ယထာဘူတံ</b>၊ ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ။ <b>ဇာနာတိ</b>၊ သိ၏။ <b>ပဿတိ</b>၊ မြင်၏။</p> <p>ချစ်သားရဟန်းတို့ ... သမာဓိ တစ်ခုခု ထူထောင်ပါ။ သမာဓိရှိမယ် ဆိုလို့ရှိရင် ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိတဲ့ ယထာဘူတဉာဏ်အမြင် ပေါ်လာမယ်။ ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မြင်မယ်လို့ ဒီလို ဘုရားဟောထားတယ်။ ဟောထားတဲ့ အတွက်ကြောင့် သမာဓိ တစ်ခုခုတော့ ထူထောင်ရမှာ ဖြစ်တယ်။ အဲဒီ သမာဓိများသည် ဈာန်သမာဓိရအောင် ထူထောင်နိုင်ရင်လည်း ကောင်းပါတယ်။ ဈာန်သမာဓိ မဖြစ်ခဲ့ရင်လည်း ခုနက ပြောခဲ့တဲ့အတိုင်း ဈာန်သမာဓိလောက် နီးနီး အားကောင်းနေတဲ့ ဥပစာရသမာဓိ တစ်ခုခု ထူထောင်ရမယ်။ ဝိပဿနာဆိုတာ ခဏိကသမာဓိနဲ့ သွားရတယ်။ သမာဓိ ထူထောင်နေဘို့ မလိုဘူးလို့ တချို့ ဒီလို ပြောကြတယ်နော်။</p> <p>ဝိပဿနာသည် ခဏိကသမာဓိနဲ့ သွားရတယ်ဆိုတဲ့ အပိုင်းကိုတော့ ဦးပဉ္စင်းတို့ လက်ခံပါတယ်နော်။ ဒါပေမယ့် အဲဒီ ဝိပဿနာသည် ဘယ်အချိန်အခါမှသာ ရှုရမှာလဲ? ရုပ်တရားတွေကို စနစ်တကျ သိပြီးပြီ။ နာမ်တရားတွေကို စနစ်တကျ သိပြီးပြီ။ ရုပ်တရားကို စနစ်တကျ သိခြင်း၊ စနစ်တကျ သိမ်းဆည်းခြင်းကို <b>ရူပပရိဂ္ဂဟဉာဏ်</b>လို့ ခေါ်ပါတယ်။ နာမ်တရားတွေကို စနစ်တကျ သိမ်းဆည်းတတ်တာက <b>နာမပရိဂ္ဂဟဉာဏ်</b>လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ရုပ်နာမ်ကို ခွဲခြားတတ်တာက ခွဲခြားပြီး ပိုင်းခြားသိတာက <b>နာမရူပပရိစ္ဆေဒဉာဏ်</b>။ <b>နာမရူပပရိဂ္ဂဟ</b>လို့လည်း ခေါ်တယ်။ <b>နာမရူပဝဝတ္ထာန</b>လို့လည်း ခေါ်တယ်။ <b>သင်္ခါရပရိစ္ဆေဒ</b>လို့လည်း ခေါ်တယ်။ အတူတူပဲနော်။</p> <p>နံပါတ်တစ်က ရူပပရိဂ္ဂဟ = ရုပ်ကို သိမ်းဆည်းခြင်း။ နံပါတ်နှစ်က နာမပရိဂ္ဂဟ = နာမ်ကို သိမ်းဆည်းခြင်း။ နံပါတ်သုံးက နာမရူပပရိဂ္ဂဟ = ရုပ်နာမ်ကို ပိုင်းခြားခြင်း၊ သိမ်းဆည်းခြင်း။ နံပါတ်လေးက ပစ္စယပရိဂ္ဂဟ = အကြောင်းတရားတွေကို သိမ်းဆည်းခြင်း။ နံပါတ်ငါးက အတိတ်, အနာဂတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် ကာလသုံးပါးလုံးမှာ ရှိနေတဲ့ ရုပ်တရား, နာမ်တရား, အကြောင်းတရား, အကျိုးတရားတွေကို သိမ်းဆည်းခြင်းဆိုပြီး သိမ်းဆည်းခြင်း ဘယ်နှစ်မျိုး ရှိသလဲ? ငါးမျိုး။ အဲဒီ ပရိဂ္ဂဟငါးမျိုး တစ်ဖက်ကမ်းခတ် ပေါက်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မျိုးကိုသာလျှင် ဝိပဿနာ ရှုရတယ်လို့ ပြောပါတယ်နော်။</p> <p>အဲဒီလို ဝိပဿနာရှုတဲ့ အချိန်အခါမှာတော့ ဘာနဲ့ သွားရသလဲလို့ မေးရင် ခဏိကသမာဓိနဲ့ သွားရတယ်။ ဘာကြောင့် ခဏိကသမာဓိနဲ့ သွားရသလဲလို့ မေးရင် ဒီနေရာမှာ ဦးပဉ္စင်း နည်းနည်းပြောဘို့ လိုလာတယ်နော်။ အဋ္ဌသာလိနီ အဋ္ဌကထာ စာမျက်နှာ (၂၇active -၂၇၁)မှာ သတ်မှတ်ချက် ပေးထားပါတယ်။ ဒီသတ်မှတ်ချက်ကလေးကတော့ ဦးပဉ္စင်း မုဒုံမှာလည်း ခဏ ခဏ ဟောနေတော့ ပရိသတ်တွေ ကြားဖူးလိမ့်မယ်။ အလိုရှိရင်တော့ ကြည့်ပါ။ အဲဒီမှာ <b>ဝုဋ္ဌာနဂါမိနိဝိပဿနာ</b> ကိုးမျိုးဆိုပြီး ဖွင့်ထားတယ်။ အဲဒီ သတ်မှတ်ချက်ကလေးက ဘာလဲလို့ မေးရင် အဇ္ဈတ္တခန္ဓာငါးပါး သက်သက် ရှုနေရုံလည်း မဂ်ဉာဏ်ဘယ်လိုမှ မဆိုက်နိုင်ဘူး။ ဗဟိဒ္ဓခန္ဓာငါးပါး သက်သက် ရှုနေရုံလည်း မဂ်ဉာဏ်ဘယ်လိုမှ မဆိုက်နိုင်ဘူး။ ဒါကြောင့် ရံခါ အဇ္ဈတ္တ၊ ရံခါ ဗဟိဒ္ဓ ရှုရမယ်။</p> <p>‘‘<b>သော ကာလေန အဇ္ဈတ္တံ သမ္မသတိ၊ ကာလေန ဗဟိဒ္ဓါ။</b>’’ (အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၇၀။ ဝိသုဒ္ဓိ၊၂၊၃၀၀။)</p> <p><b>သော</b>၊ ထိုယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည်။ <b>ကာလေန</b>၊ ရံခါ။ <b>အဇ္ဈတ္တံ</b>၊ အဇ္ဈတ္တခန္ဓာငါးပါးကို။ <b>သမ္မသတိ</b>၊ အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တလက္ခဏာရေး သုံးတန်တင်၍ ရှုပွားသုံးသပ်၍ နေပေ၏။ <b>ကာလေန</b>၊ ရံခါ။ <b>ဗဟိဒ္ဓါ</b>၊ ဗဟိဒ္ဓဖြစ်သော ခန္ဓာငါးပါး ရုပ်နာမ်တရားတို့ကို။ <b>သမ္မသတိ</b>၊ အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တလက္ခဏာရေး သုံးတန်တင်၍ ရှုပွားသုံးသပ်၍ နေပေ၏။</p> <p>ရံခါ အဇ္ဈတ္တခန္ဓာငါးပါး၊ ရံခါ ဗဟိဒ္ဓခန္ဓာငါးပါးကို အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တလက္ခဏာရေး သုံးတန်တင်ပြီး ဝိပဿနာ ရှုရမှာ ဖြစ်တယ်။ အလားတူပဲ။ ပုံစံတူ ရုပ်တရားသက်သက် ရှုနေရုံနဲ့လည်း မဂ်ဉာဏ် ဘယ်လိုမှ မဆိုင်နိုင်ဘူး၊ နာမ်တရားသက်သက် ရှုနေရုံနဲ့လည်း မဂ်ဉာဏ်ဘယ်လိုမှ မဆိုက်နိုင်ဘူး။ ဒါကြောင့် ရံခါ ရုပ်တရား၊ ရံခါ နာမ်တရား ရှုရမယ်လို့ ဒီလို သတ်မှတ်ချက် ပေးတယ်။ ရုပ်တရားတွေမှာလည်း ဘူတရုပ်၊ ဥပါဒါရုပ်တွေကို ကွဲကွဲပြားပြား ပိုင်းခြားပြီးတော့မှ အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တလက္ခဏာရေး သုံးတန်တင်ပြီး ရှုပါ။ နာမ်တရားမှာလည်း ဝေဒနာ, သညာ, သင်္ခါရ, ဝိညာဏ်ခေါ်တဲ့ နာမ်တရားတွေကို ကွဲကွဲပြားပြား ပိုင်းပိုင်းခြားခြား သိအောင်လုပ်ပြီးမှ ဉာဏ်နဲ့ ပိုင်းခြားပြီးမှ အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တလက္ခဏာရေး သုံးတန်တင်ပြီး ရှုပါ။ အဲဒီလို ရှုတဲ့ အချိန်အခါမှာ –</p> <p>‘‘<b>သော ကာလေန ရူပံ သမ္မသတိ၊ ကာလေန အရူပံ။</b>’’ (အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၇၁။ ဝိသုဒ္ဓိ၊၂၊၃၀၀။)</p> <p><b>သော</b>၊ ထိုယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည်။ <b>ကာလေန</b>၊ ရံခါ။ <b>ရူပံ</b>၊ ရုပ်တရားကို။ <b>သမ္မသတိ</b>၊ သုံးသပ်ရှုပွား၍ နေပေ၏။ <b>ကာလေန</b>၊ ရံခါ။ <b>အရူပံ</b>၊ နာမ်တရားကို။ <b>သမ္မသတိ</b>၊ သုံးသပ်ရှုပွား၍ နေပေ၏။</p> <p>ရံခါ ရုပ်တရားတို့၏ အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တသဘော၊ ရံခါ နာမ်တရားတို့၏ အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တသဘောကို ရှုနေပါလို့ ဒီလို သတ်မှတ်ချက် ပေးတယ်နော်။ သမထရဲ့သဘောကတော့ အာရုံတစ်ခုတည်းကို စိုက်ပြီး ငြိမ်နေအောင် တစ်နာရီ, နှစ်နာရီ, သုံးနာရီ, လေးနာရီ စသည်ဖြင့် စိုက်ပြီး ငြိမ်နေအောင် ရှုရတဲ့သဘော ဖြစ်တယ်။ ခုဝိပဿနာရဲ့သဘောကတော့ ဒီပုံစံမျိုး မဟုတ်ဘူး။ ဘယ်လို ရှုရသလဲ? ရံခါ အဇ္ဈတ္တ၊ ရံခါ ဗဟိဒ္ဓ၊ ရံခါ ရုပ်တရား၊ ရံခါ နာမ်တရား ဒီလို ရှုရတယ်။ အဲဒီလို ရှုရတဲ့စနစ်။</p> <p>နောက်တစ်ခု။ အကြောင်းနဲ့ အကျိုး ဆက်စပ်ပြီးတော့လည်း အကြောင်းအကျိုးစပ်ပြီး ရှုရမှာ ဖြစ်တယ်။ အကြောင်းအကျိုး စပ်ပြီးတော့လည်း ရှုရမယ်။ တခါတလေ ခုနက မြတ်စွာဘုရား ဟောတဲ့အတိုင်း အတိတ်, အနာဂတ်ကော မရှုရဘူးလား? ရှုရမယ်။ ဒီတော့ ရံခါ အဇ္ဈတ္တ၊ ရံခါ ဗဟိဒ္ဓ၊ ရံခါ ရုပ်တရား၊ ရံခါ နာမ်တရား၊ ရံခါ အကြောင်းတရား၊ ရံခါ အကျိုးတရား၊ ရံခါ အတိတ်၊ ရံခါ အနာဂတ် စသည်ဖြင့် ဒီလို ရှစ်ဌာန လှည့်လည်ပြီး ရှုရမှာ ဖြစ်တယ်။ အဲဒီလို လှည့်လည်ပြီး ရှုရမှာ ဖြစ်တဲ့အတွက် ဝိပဿနာဟာ ခဏိကသမာဓိနဲ့ သွားရတယ်လို့ ပြောတာနော်။ အဲဒီ ခဏိကသမာဓိသည် ဘယ်အချိန်ခါမှာ ရှုရမှာလဲ? ပရိဂ္ဂဟငါးမျိုး ပိုင်နေတဲ့ ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့သန္တာန်မှာ ဝိပဿနာ ရှုတဲ့အခါ ခဏိကသမာဓိနဲ့ သွားပါလို့ ဒီလို ပြောလိုရင်း ဖြစ်တယ်နော်။ ဒီနေ့မှ ကမ္မဋ္ဌာန်းကျောင်းထဲ ရောက်လာတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက် ရုပ်တရားဆိုတာ ဘာလဲ? မသိသေးဘူး။ နာမ်တရားဆိုတာလည်း ဘာလဲ? မသိသေးဘူး။ အကြောင်းတရားဆိုတာ ဘာလဲ? မသိသေးဘူး။ အကျိုးတရားဆိုတာ ဘာလဲ? မသိသေးဘူး။ မသိတာတွေ တပုံကြီးထမ်းပြီး ကမ္မဋ္ဌာန်းကျောင်းထဲ ဝင်လာတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက် ချက်ချင်း ခဏိကသမာဓိနဲ့ သွားရမယ်လို့ ပြောသလား? မပြောပါဘူးနော်။</p> <p>ဒေသနာဟာ မယူဆတတ်ရင် လွဲချော်သွားတတ်တယ်နော်။ လွဲချော်သွားတဲ့ အခါကျတော့ ကိုယ်က သမာဓိ မထူထောင်တဲ့အတွက် ဘာဖြစ်လာလဲ? ရုပ်လည်း ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မသိဘူး။ နာမ်လည်း ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မသိဘူး။ မိမိက ရှုလို့ ရုပ်နာမ်ကို မသိတဲ့အတွက် ဘာပြောလာလဲ? ဒီရုပ်ကလာပ်ကလေးတွေ ဓာတ်ခွဲတာ ကိုယ့်အရာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒီနာမ်တရားလေးတွေကို စိတ်စေတသိက်ကလေးတွေ ဓာတ်ခွဲတာ မိမိတို့ရဲ့အရာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါ ဘုရားရှင်ရဲ့အရာ၊ သာဝကတွေရဲ့ အရာမဟုတ်ပါဘူးဆိုပြီး ဒီလို ပြောကြတယ်။ အဲဒီလို ပြောတဲ့စကားသည် ဘုရားဟောဒေသနာမှာ အခိုင်အမာ ရှိပါသလား? မရှိဘူးနော်။</p> <p>အဋ္ဌကထာ, ဋီကာများမှာကော ဒီရုပ်ကလာပ်တွေကို သာဝကတွေက ဓာတ်ခွဲပြီး မသိနိုင်ဘူး၊ နာမ်ကလာပ်တွေလည်း ဓာတ်ခွဲပြီး မသိနိုင်ဘူးလို့ အဋ္ဌကထာ, ဋီကာများမှာကော ရေးထားတာရှိသလား? မရှိပါဘူး။ ကျမ်းကိုးကျမ်းကား တစ်ခုမှ မပြနိုင်တဲ့စကား ဖြစ်ပါတယ်နော်။ ဒီတော့ ရုပ်ကလာပ်, နာမ်ကလာပ်တွေကို ခွဲခြားသိပါမှ အနတ္တလက္ခဏာပေါ်မယ်။</p> <p>‘‘<b>နာနာဓာတုယော ဝိနိဗ္ဘုဇိတွာ ဃနဝိနိဗ္ဘောဂေ ကတေ အနတ္တလက္ခဏံ ယာထာဝသရသတော ဥပဋ္ဌာတိ။</b>’’ (အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၄၇။ ဝိသုဒ္ဓိ၊၂၊၂၇၆။)</p> <p>ဒါ <b>သမ္မောဟဝိနောဒနီ</b> အဋ္ဌကထာ၊ စာမျက်နှာ–(၄၇)မှာ လာတဲ့စကား။ ရုပ်ဓာတ်၊ နာမ်ဓာတ်တွေကို ရုပ်တုံးရုပ်ခဲ၊ နာမ်တုံးနာမ်ခဲ ဖြိုခွဲဖျက်ဆီးပြီး ရှုနိုင်ခဲ့မယ်ဆိုရင် အနတ္တလက္ခဏာ ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိလာမယ်။ ပေါ်လာမယ်။ အလိုလို ထင်ရှားလာမယ်လို့ ဒီလိုသတ်မှတ်ချက် ရှိတယ်။ ရုပ်ကလာပ်တွေကို ဓာတ်ခွဲနိုင်မှ အနတ္တလက္ခဏာ မြင်မယ်။ နာမ်ကလာပ်တွေကို ဓာတ်ခွဲနိုင်မှ အနတ္တလက္ခဏာ မြင်မယ်။ အဲဒီလို ရုပ်ကလာပ်၊ နာမ်ကလာပ် ဓာတ်ခွဲနိုင်မှ အနတ္တလက္ခဏာပေါ်မှာ ဖြစ်တော့ အနတ္တလက္ခဏာကို မြတ်စွာဘုရားက အခု လက္ခဏာရေး သုံးပါး အရှုခိုင်းတဲ့အခါမှာ အနိစ္စ တစ်ခုတည်းတွင် ရှုခိုင်းသလား? မဟုတ်ဘူး။ ဒုက္ခတစ်ခုတည်း အရှုခိုင်းတာလည်း မဟုတ်ဘူး။ အနတ္တတစ်ခုတည်း ရှုခိုင်းတာလည်း မဟုတ်ဘူး။ အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တလက္ခဏာရေး သုံးပါးလုံး အရှုခိုင်းတာဖြစ်တယ်။</p> <p>အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တလက္ခဏာရေး သုံးပါးလုံး ရှုမှလည်း မဂ်ဉာဏ်ဖိုလ်ဉာဏ် ဆိုက်မယ်ဆိုတာ <b>ဝိသုဒ္ဓိမဂ်အဋ္ဌကထာ</b>၊ ဒုတိယတွဲ၊ စာမျက်နှာ (၃၀၁)မှာ အတိအကျ ဆုံးဖြတ်ထားပါတယ်နော်။ အလိုရှိလို့ရှိရင် ကြည့်ပါ။ ဒါကြောင့် ဘုရားရှင်ကလည်း အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တလက္ခဏာရေး သုံးပါးလုံး ရှုဘို့ဟောတယ်။ အဋ္ဌကထာကလည်း အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တလက္ခဏာရေး သုံးပါးလုံး မရှုနိုင်ရင် မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန် ဘယ်လိုမှ မဆိုက်ဘူးလို့ ဟောနေတယ်။ ဒါကြောင့် ဘုရားဟောဒေသနာနဲ့ အဋ္ဌကထာတို့ရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို လိုက်နာကြမယ်။ ရိုသေကြမယ်ဆိုလို့ရှိရင်တော့ ရုပ်ကလာပ်၊ နာမ်ကလာပ်တွေ သိဖို့ မလိုဘူးလား? လိုတယ်။ ရုပ်ကလာပ်၊ နာမ်ကလာပ်တွေ ဓာတ်ခွဲတတ်ဖို့ မလိုဘူးလား? လိုပါတယ်။</p> <p>ဒါကြောင့် ဒကာကြီးတွေ ဒကာမကြီးတွေ ဒီ ရုပ်ကလာပ်၊ နာမ်ကလာပ်တွေ ဓာတ်ခွဲနိုင်မှ အနတ္တလက္ခဏာကို ပေါက်မယ်။ အနတ္တလက္ခဏာ ပေါက်မှလည်း နိဗ္ဗာန်ကို သိနိုင်မယ်၊ မြင်နိုင်မယ်ဆိုတဲ့ ဒီ အဆုံးအဖြတ်နဲ့ ပတ်သက်လို့ ဒကာကြီးတွေ ဒကာမကြီးတွေ နီးစပ်တဲ့ကျမ်း၊ ဦးပဉ္စင်း နည်းနည်းလေး ညွှန်ကြားပေးမယ်နော်။ ဗမာလို ရေးထားတဲ့ကျမ်း ဖြစ်ပါတယ်။ စိတ်ချရတဲ့ ကျမ်းစာတွေလည်း ဖြစ်တယ်။ ခု နိုင်ငံမှာ ထင်ရှားနေတဲ့ တိပိဋကဓရ ဓမ္မဘဏ္ဍာဂါရိက ဖြစ်တော်မူတဲ့ မင်းကွန်းဆရာတော်ဘုရားကြီး အရှင်ဝိစိတ္တသာရာဘိဝံသ ရေးသားတော်မူတဲ့ <b>ဗုဒ္ဓဝင်ကျမ်းကြီးတွေ</b> ရှိတယ်။ စတုတ္ထတွဲ- စာမျက်နှာ (၃၂၃) ဝိဇယသုတ္တန်၊ မြန်မာပြန်မှာ အဲဒီ <b>ဃနလေးပါး</b> အကြောင်းနော်။ ရုပ်တုံးရုပ်ခဲတွေ ဖြိုခွဲဖျက်ဆီးနိုင်မှ အနတ္တလက္ခဏာ မြင်မယ့်အကြောင်း ရေးထားတာရှိတယ်။ ဒါ ဒကာကြီးတွေ, ဒကာမကြီးတွေ ဖတ်ကြည့်နိုင်ရင် သိနိုင်တဲ့ကျမ်း။</p> <p>နောက်တစ်ခုကတော့ ဆရာတော်ကြီးများ စုပေါင်း ပြုစုတော်မူတဲ့ ဦးပဉ္စင်းတို့ <b>ပါဠိမြန်မာအဘိဓာန်ကျမ်းကြီး</b> ရှိပါတယ်။ အဲဒီပါဠိမြန်မာအဘိဓာန်ကျမ်းကြီးမှာလည်း ကဝဂ် ဃန ဝိနိဗ္ဗောဂ ဆိုတဲ့စကားလုံးမှာ ကြည့်ရင် ရုပ်တုံးရုပ်ခဲ၊ နာမ်တုံးနာမ်ခဲ ဖြိုခွဲ ဖျက်ဆီးနိုင်မှ အနတ္တလက္ခဏာ ပေါ်မယ်။ နာမ်တုံး နာမ်ခဲတွေကို ဘယ်ပုံဘယ်နည်း ဖျက်ဆီးရမလဲ? ဤကား ဖဿ၊ ဤကား ဝေဒနာ၊ ဤကား သညာ စသည်ဖြင့် ခွဲခြား စိတ်ဖြာပြီး သိရမယ်။ အဲဒီလို သိတဲ့အချိန်အခါမှာ ဦးပဉ္စင်းတို့ <b>ဝီထိစိတ်</b> အစဉ်အတိုင်း စနစ်တကျ သိရမယ်လို့ ညွှန်ကြားထားပါတယ်နော်။ အဲဒီလို ဝီထိစိတ် အစဉ်အတိုင်း ဆိုတာက ဦးပဉ္စင်းတို့ ဆိုကြပါစို့။</p> <p>ဦးပဉ္စင်းတို့ စက္ခုအကြည်နဲ့ မနောအကြည်လေး ပူးတွဲရှုပြီး ရူပါရုံအရောင်လေး တစ်ခုကို လှမ်းအာရုံယူလိုက်လို့ရှိရင် ရူပါရုံအရောင်လေးက စက္ခုအကြည်နဲ့ မနောအကြည် လာရိုက်ခတ်လိုက်တာနဲ့ ဝီထိစိတ်အစဉ်တွေ ဖြစ်သွားတယ်။ <b>ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း</b>, <b>စက္ခုဝိညာဏ်</b>, <b>သမ္ပဋိစ္ဆိုင်း</b>, <b>သန္တီရဏ</b>, <b>ဝုဋ္ဌော</b>, <b>ဇော</b> ခုနစ်ကြိမ်။ <b>တဒါရုံ</b> နှစ်ကြိမ် စသည်ဖြင့် ဝီထိစိတ် အစဉ်လေးတွေ ဖြစ်သွားတယ်။ အဲဒီလို ဖြစ်သွားတဲ့အခါမှာ ဗမာလို သက်သက် ပြောမယ်ဆိုရင် ဆင်ခြင်၊ မြင်သိ၊ လက်ခံ၊ စုံစမ်း၊ ဆုံးဖြတ်၊ ဇော၊ တဒါရုံ စသည်ဖြင့် ဒီလို ဝီထိစိတ် အစဉ်တွေ ဖြစ်သွားတယ်။</p> <p>အဲဒီ ဖြစ်သွားတဲ့ ဝီထိစိတ် အစဉ်လေးတွေမှာလည်း ဆင်ခြင်မှာဆိုလို့ရှိရင်လည်း စိတ်စေတသိက် (၁၁)လုံးလောက် ရှိတယ်။ မြင်သိမှာလည်း (၈)လုံးလောက် ရှိပါတယ်နော်။ လက်ခံ၊ စုံစမ်း စသည်ဖြင့် သူတို့မှာ ဆိုင်ရာ စိတ်စေတသိက်ကလေးတွေ အုပ်စုလိုက်၊ အုပ်စုလိုက် ဖြစ်သွားတယ်။ အဲဒီ ဖြစ်သွားတဲ့ စိတ်စေတသိက်ကလေးတွေမှာ ဤကား ပဉ္စဒွါရဝဇ္ဇန်း = ဆင်ခြင်တဲ့စိတ်၊ ဤကား မြင်သိတဲ့စိတ်၊ ဤကား လက်ခံတဲ့စိတ်၊ ဤကား စုံစမ်းတဲ့စိတ် စသည်ဖြင့် တစ်လုံးစီ ကွဲပြားသိမယ်၊ အဲဒါမှ <b>သန္တတိဃန</b> ပြိုတယ်။ တစ်လုံးစီ တစ်လုံးစီမှာလည်း ခုနကလို ဆင်ခြင်တဲ့ စိတ်မှာဆိုရင် အသိစိတ်၊ ဖဿ၊ ဝေဒနာ၊ သညာ၊ စေတနာ စသည်ဖြင့် စိတ်စေတသိက်ကလေးတွေ (၁၁)လုံးလောက်ရှိတော့ အဲဒီ (၁၁)လုံးကို ဤကား ဖဿ၊ ဤကား ဝေဒနာ၊ ဤကား သညာ၊ ဤကား စေတနာ စသည်ဖြင့် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာပြီး မသိရင် <b>သမူဟဃန</b> မပြိုဘူး။ သမူဟဃန မပြိုရင်လည်း <b>အနတ္တလက္ခဏာ</b> မပေါ်ဘူး။ သန္တတိဃန မပြိုလည်း အနတ္တလက္ခဏာ မပေါ်ဘူး။</p> <p>နောက် ဖဿက ဘာအလုပ်ကိစ္စ လုပ်တယ်။ ဝေဒနာက ဘာအလုပ်ကိစ္စ လုပ်တယ်။ သညာက ဘာအလုပ်ကိစ္စ လုပ်တယ် စသည်ဖြင့် လုပ်ငန်းကိစ္စလေးတွေကိုလည်း ခွဲခြမ်း စိတ်ဖြာပြီး သိရမယ်။ အဲဒီလို သိမှလည်း <b>ကိစ္စဃန</b> ပြိုတယ်။ ဒါ နာမ်မှာ။ အဲဒီ နာမ်တရားမှာ သမူဟဃန၊ ကိစ္စဃန ပြိုသလို၊ ရှုနေတဲ့ ဉာဏ်ဘက်မှာလည်း အလားတူပဲ။ သမူဟဃန၊ ကိစ္စဃန၊ သန္တတိဃနတွေ ပြိုရမှာ ဖြစ်တယ်။ အဲဒီလို နာမ်တရားနဲ့ ပတ်သက်လို့ သမူဟဃန၊ ကိစ္စဃန၊ သန္တတိဃနတွေ ပြိုမှ အနတ္တလက္ခဏာ ပေါ်မယ့်အကြောင်း အဲဒီ <b>ဃနဝိနိဗ္ဗောဂ</b>ဆိုတဲ့ စကားလုံးမှာ ရေးသားထားပါတယ်။ မြန်မာလို ရေးထားတယ်နော်။ ကျမ်းကိုးကျမ်းကား အထောက်အထား၊ စာမျက်နှာနံပါတ် အတိအကျဖြင့် ရေးသားထားပါတယ်။ အလိုရှိရင် ကြည့်ကြပါနော်။</p> <p>ဒါကြောင့် ဒီအနတ္တလက္ခဏာပေါ်ရေးမှာ ရုပ်တုံးရုပ်ခဲ၊ နာမ်တုံးနာမ်ခဲတွေကို ဖြိုခွဲ ဖျက်ဆီးပြီး မရှုနိုင်ဘူးဆိုလို့ရှိရင်တော့ သိပ်မလွယ်ဘူးနော်။ အဲဒါကြောင့် ဒီရုပ်တုံးရုပ်ခဲ၊ နာမ်တုံးနာမ်ခဲတွေကို ဖြိုခွဲ ဖောက်ထွင်းပြီး ကျကျနန ရှုတတ်ရေးအတွက် ဘာလိုသလဲ? <b>သမာဓိ</b> တစ်ခုခု ထူထောင်ရမယ်နော်။ အဲဒီ သမာဓိထူထောင်တဲ့ အပိုင်းမှာ ကမ္မဋ္ဌာန်း (၄၀)ထဲက ဘယ်ကမ္မဋ္ဌာန်းနဲ့ပဲဖြစ်ဖြစ် သမာဓိ ထူထောင်ရင် ထူထောင်နိုင်တယ်။ ဘုရားရှင်လက်ထက်ကတော့ ဘုရားက တိုက်ရိုက်သိတော့ ဘယ်ပုဂ္ဂိုလ်သည် ဘယ်ကမ္မဋ္ဌာန်းနဲ့ လျော်မယ်ဆိုပြီး အဲဒီသမာဓိ ထူထောင်တဲ့အပိုင်းမှာ ကမ္မဋ္ဌာန်း (၄၀)ထဲမှာက သင့်တော်တဲ့ ကမ္မဋ္ဌာန်းတစ်ခု ပေးလိုက်တာဘဲ။ အဲဒီလို သမာဓိထူထောင်တဲ့ အပိုင်းမှာတော့ လမ်းကွဲပါတယ်နော်။ ဒီသမာဓိ ထူထောင်ရုံသက်သက်သည် အများဆုံး စျာန်ရခဲ့သော် ဗြဟ္မာ့ပြည် ရောက်နိုင်တယ်။ ရှေ့ဝိပဿနာကို မကူးခဲ့ရင်နော်။ ဒါကြောင့် သူက နိဗ္ဗာန်သွားတဲ့ လမ်းတစ်ဖက်၊ အဲဒီသမာဓိ ထူထောင်တဲ့အပိုင်းမှာ လမ်းကွဲတယ်။</p> <p>ဒါပေမယ့် သမာဓိ ထူထောင်ပြီးလို့ စျာန်သမာဓိသော်လည်းကောင်း၊ စျာန်လောက်နီးနီး အားကောင်းတဲ့ ဥပစာရသမာဓိသော်လည်းကောင်း သမာဓိတခုခု ရပြီးပြီဆိုလို့ရှိရင် ဝိပဿနာ ကူးတော့မယ့် ပုဂ္ဂိုလ်သည် ဘာလုပ်ရမှာတုံး? ရုပ်နာမ်ကို စတင် သိမ်းဆည်းရတယ်။ အဲဒီလို ရုပ်နာမ်ကို စသိမ်းဆည်းတဲ့ အပိုင်းကနေ <b>နာမရူပပရိစ္ဆေဒဉာဏ်</b>လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ဒီနာမရူပပရိစ္ဆေဒဉာဏ်ကနေစပြီး အထက်ကိုတော့ လမ်းတစ်လမ်းတည်း သွားတယ်။ ဒါကြောင့် နိဗ္ဗာန်သွားတာသည် လမ်းဘယ်နှစ်လမ်း ရှိလဲလို့မေးရင် တစ်လမ်းပဲ ရှိပါတယ်နော်။</p> <p>‘‘<b>ဧကာယနော အယံ ဘိက္ခဝေ မဂ္ဂေါ သတ္တာနံ ဝိသုဒ္ဓိယာ</b>’’ ...<br> စသည်ဖြင့် မဟာသတိပဋ္ဌာနသုတ္တန်မှာ မြတ်စွာဘုရား ဟောထားပါတယ်။ နိဗ္ဗာန်သွားတာ လမ်းဘယ်နှစ်လမ်းရှိလဲ? တစ်လမ်းပဲ ရှိတယ်။ နှစ်လမ်း၊ သုံးလမ်း မရှိပါဘူးနော်။ ဒီလို ရှုလည်း တရားခြင်း အတူတူပဲ။ ဟိုလို ရှုလည်း တရားခြင်း အတူတူပဲ။ ဒီလို ခပ်ပေါ့ပေါ့တော့ မယူဆလိုက်နဲ့ နော်။ ယူဆလိုက်မယ်ဆိုလို့ရှိရင် မိမိတို့ ရသင့်ရထိုက်တဲ့ အခွင့်အလမ်းကြီးတွေ ဆုံးရှုံးသွားတတ်ပါတယ်နော်။ ဒါကြောင့် နိဗ္ဗာန်သွားတာသည် တစ်လမ်းသာ ရှိလေတော့ ဘယ်လမ်းက တစ်လမ်းထဲလို့မေးရင် နာမရူပပရိစ္ဆေဒဉာဏ်ကနေစပြီး တစ်လမ်းထဲပဲ။</p> <p>ဒါဖြင့် ဘုရားရှင်သည် ဝေနေယျဇ္ဈာသယ ဝေနယျတို့ရဲ့ အလိုအဇ္ဈာသယနဲ့ ကြည့်ပြီး တရားဟောတယ် မဟုတ်ဘူးလားလို့ဆိုပြီး တချို့ ဒီလို ဆင်ခြေပေးကြတယ်။ ဝေနေယျတို့ရဲ့ အဇ္ဈာသယကို ကြည့်ပြီး ဘုရားရှင်သည် တရားအမျိုးမျိုး ဟောတယ်ဆိုတာကတော့ မှန်သင့်သလောက် မှန်တယ်။ ဒါပေတဲ့ အဲဒီ နာမရူပပရိစ္ဆေဒဉာဏ်အရ ရုပ်တရားက ခုနက ပြောခဲ့ပြီးပြီ။ ရုပ် (၂၈)ပါး။ နာမ်တရားတွေက စေတသိက် (၅၂)လုံးနဲ့ ဝိညာဏဓာတ် (၆)ပါး၊ စိတ်နဲ့ စေတသိက်က နာမ်တရား၊ ရုပ် (၂၈)ပါးက ရုပ်တရား ပေါင်းလိုက်တော့ ရုပ်နာမ်နှစ်ပါး။ အဲဒီ ရုပ်နာမ်နှစ်ပါးကို တချို့တချို့သတ္တဝါက သင်္ခါရတရားအနေနဲ့ တစ်စုထဲထားပြီး ဝိပဿနာရှု ရှုလို့ရတယ်။ အဲဒီ ပုဂ္ဂိုလ်ကို သင်္ခါရတရား တစ်စုထဲထားပြီး -</p> <p>ယံကိဉ္စိ သမုဒယ ဓမ္မံ သဗ္ဗံ တံ နိရောဓ ဓမ္မံ - ဆိုပြီး ခြုံငုံရှု ရှုလို့ရတယ်။ ကိံသုကောပမသုတ္တန်မှာ ရဟန္တာမထေရ်မြတ်ကြီးတပါး လာတယ်နော်။ အဲဒီလို ပုဂ္ဂိုလ်မျိုးအတွက်လည်း ကမ္မဋ္ဌာန်းတစ်မျိုး ပေးရတယ်။ တချို့ကျတော့ ရုပ်နာမ်နှစ်ပါးအနေနဲ့ ခွဲခြား စိတ်ဖြာပြီး ဝိပဿနာ ရှုမယ်ဆိုရင် ရုပ်တရားကို တစ်စု၊ နာမ်တရားကို တစ်စု ခွဲခြားပြီး၊ ဝိပဿနာရှုရင် မဂ်ဉာဏ်ဖိုလ်ဉာဏ်ပေါက်နိုင်တယ်။ ထိုပုဂ္ဂိုလ်မျိုးကို မြတ်စွာဘုရား ရုပ်တစ်စု၊ နာမ်တစ်စုထားပြီး၊ ဝိပဿာနာရှုဘို့ ဟောတယ်။ ဒါလည်း ဦးပဉ္စင်းတို့ ဝေနေယျဇ္ဈာသယ တစ်မျိူးလို့ မှတ်ပါနော်။</p> <p>ပဉ္စက္က ဇနီးမောင်နှံတို့ကို ဘုရား ထိုပုံစံနဲ့ ဟောထားတယ်လို့ ပုံစံထုတ်ပြထားတယ်။ တချို့ကျတော့ ရုပ်တရားနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အသိဉာဏ်က သန့်ရှင်းတယ်။ နာမ်တရားနဲ့ ပတ်သက်လို့ အသိဉာဏ် သိပ်မသန့်ရှင်းဘူး။ သို့မဟုတ် ဉာဏ်ပညာက ထက်နေတယ်။ အဲဒီလို ပုဂ္ဂိုလ်မျိုး ဖြစ်ရင် ရုပ်တရားကို တစ်စု၊ နာမ်တရားတွေကို ဝေဒနာ, သညာ, သင်္ခါရ, ဝိညာဏ်ဆိုပြီး လေးစု လေးပုံ ပုံပြီး ဝိပဿနာရှုဘို့ ဘုရားညွှန်ကြားတယ်။ ခုဒီ သုသိမသုတ္တန်က သုသိမရှင်မထေရ်မြတ်လိုပဲနော်။<br> အဲဒီ ခန္ဓာငါးပါးဆိုတာလည်း ဘာလဲလို့ပြောရင် ဒီ ရုပ်တရား နာမ်တရားပဲနော်။ ရုပ်တရား နာမ်တရားဆိုတာကလည်း ပရမတ္ထသစ္စာဘက်ကပြောတော့ စိတ်, စေတသိက်, ရုပ်တရား အတူတူပဲနော်။ တချို့ချို့ သတ္တဝါတွေကျတော့ တဆယ့်နှစ်ပုံ ပုံပြီး၊ အာယတနနည်းနဲ့ ချွတ်မှ ကျွတ်မယ်ဆိုရင် ရုပ်တရား နာမ်တရားတွေကို တဆယ့်နှစ်ပုံ ပုံပြီး၊ ဝိပဿနာရှုဘို့ သင်ကြားတယ်။ အဲဒီ အာယတန တဆယ့်နှစ်ပါးဆိုတာလည်း ဘာလဲ? ရုပ်နာမ်နှစ်ပါးပဲနော်။</p> <p>တချို့ကျတော့ ဒီရုပ်တရား နာမ်တရားကို တဆယ့်ရှစ်ပုံ ပုံပြီး၊ ရှုမှ ကျွတ်တမ်းဝင်မယ်ဆိုလို့ရှိရင် ဓာတ် တဆယ့်ရှစ်ပါးနည်းနဲ့ မြတ်စွာဘုရား ဝိပဿနာရှုဘို့ နည်းပေးတယ်။ ဓာတ် တဆယ့်ရှစ်ပါးဆိုတာလည်း ဘာတွေလဲလို့ မေးရင် ရုပ်တရား နာမ်တရားသာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် အရှုခံ ပရမတ္ထဓာတ်သားကတော့ အတူတူပဲ။ ပုံပြီးရှုတဲ့ အပုံသာ ကွာဟချက်ရှိပါတယ်။ အဲဒါကိုသာ ဝေနေယျ အဇ္ဈာသယလို့ ပြောလိုရင်း ဖြစ်တယ်နော်။ ထိုပုဂ္ဂိုလ်မှာ ဓာတ်တစ်ပါးပဲရှု နိဗ္ဗာန်ရတယ်။ ဒီပုဂ္ဂိုလ်ကျတော့ ရုပ်နာမ်အကုန်လုံး မရှုရင် နိဗ္ဗာန်မရဘူး။ ဒီလို ဟိုတစ်မျိုး၊ ဒီတစ်မျိုး ဟောတာမျိုး မဟုတ်ပါဘူးနော်။</p> <p>တချို့က ဟိုတစ်မျိုး ဒီတစ်မျိူး ဟောတယ်လို့ နားလည်နေလို့ ဦးပဉ္စင်းက ဒါဝေနေယျအဇ္ဈာသယအကြောင်းလေး နည်းနည်း ရှင်းပြတာနော်။ ဒီတော့ ကောင်းပြီ။ စျာန်လမ်းကနေပြီးတော့ ဝိပဿနာ သွားမယ့်ပုဂ္ဂိုလ်က ဘာလုပ်ရသလဲ? ထိုစျာန်သမာဓိကို အခြေခံပြီးတော့ ဒီစျာန်အင်္ဂါလေးတွေ သူ့သန္တာန်မှာက ထင်ရှားနေပြီ။ စျာန်အင်္ဂါတွေ ထင်ရှားနေတဲ့အတွက် ဝိတက်, ဝိစာရ, ပီတိ, သုခ, ဧကဂ္ဂတာလို့ ခေါ်တဲ့ ဒီစျာန်အင်္ဂါတွေ ကနေစပြီး၊ နာမ်ကမ္မဋ္ဌာန်းကို သိမ်းဆည်း၊ စျာန်စိတ်စေတသိက်တွေနဲ့ စျာန်အင်္ဂါတွေနဲ့ ယှဉ်တွဲနေတဲ့ စျာန်စိတ်စေတသိက် နာမ်တရားတွေကို သိမ်းဆည်းပြီးတဲ့ အခါကျတော့မှ ဒီနာမ်တရားတွေ ဘယ်မှီဖြစ်နေသလဲလို့ လှမ်းကြည့်။ ဟဒယဝတ္ထုကို မှီဖြစ်နေတယ်ဆိုတာ ရှာတွေ့လိမ့်မယ်။</p> <p>ဟဒယဝတ္ထုဆိုတာ ဘာလဲလို့ ဖမ်းဆိုက်လိုက်တဲ့အခါမှာ အဲဒီမှာ ဟဒယဝတ္ထုကလည်း ဓာတ်လေးပါးနဲ့ ဥပါဒါရုပ်တွေပဲလို့ သွားမြင်တယ်။ ဓာတ်လေးပါးကို ဘူတရုပ်လို့လည်း ခေါ်ပါတယ်နော်။ အတူတူပဲ။ အဲဒီအခါကျတော့မှ ဒီဘူတရုပ်၊ ဥပါဒါရုပ်တွေက ရုပ်တရား၊ စျာန်စိတ်စေတသိက်တွေက နာမ်တရား စသည်ဖြင့် အဲဒီမှာ ရုပ်နာမ်စပြီး ခွဲတယ်။ ကြွင်းတဲ့စိတ် စေတသိက် ရုပ်တရား နာမ်တရားတွေလည်း ဆက်လက်ပြီး ရှုရပါတယ်နော်။ အဲဒါက စျာန်ရတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေအတွက် သွားတဲ့လမ်း တစ်လမ်း။ အဲဒီလမ်းကနေ စျာန်ရတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်က မသွားချင်ဘူးဆိုလို့ရှိရင် ဘာလုပ်ရလဲ? နောက်လမ်းတစ်ခု ရှိတယ်နော်။</p> <p>အဲဒီနောက်လမ်းတစ်ခုကို ပြီးတော့မှ ဦးပဉ္စင်း ပေါင်းပြီး ပြောမယ်။ စျာန်မရတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေကျတော့ ဘာလုပ်ရသလဲ? ယေဘုယျနည်းလေးတစ်ခု ပြောမယ်နော်။ စျာန်မရတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ စျာန်သမာဓိကို မထူထောင်ဘူး။ စျာန်မရဘူးဆိုလို့ရှိရင် ဝိပဿနာကို တိုက်ရိုက်သွားချင်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မျိုးကို ဘယ်လိုခေါ်သလဲလို့ မေးရင် <b>သုဒ္ဓဝိပဿနာယာနိကပုဂ္ဂိုလ်</b>လို့ ခေါ်ပါတယ်။ သုဒ္ဓက စျာန်မပါဘဲ သက်သက်နော်၊ ဝိပဿနာယာနိက ဝိပဿနာ သက်သက်ဖြင့် နိဗ္ဗာန်ကို သွားချင်တဲ့ ဉာဏ်ရှိတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်လို့ ဆိုလိုတယ်နော်။ သုဒ္ဓဝိပဿနာယာနိကလမ်းက ပုဂ္ဂိုလ်သည် နိဗ္ဗာန်ကို သွားချင်ရင် ဘာလုပ်ရမလဲ, ဘာကစ အခြေတည်ရမလဲ? ဒီအချက်နဲ့ပတ်သက်လို့ ဝိသုဒ္ဓိမဂ် အဋ္ဌကထာ၊ ဒုတိယတွဲ၊ စာမျက်နှာ (၂၂၂) စာပိုဒ်ရေ (၆၆၄) မှာ ညွှန်ကြားထားတယ်နော်။</p> <p>‘‘<b>သုဒ္ဓဝိပဿနာယာနိကော ပန အယမေဝ ဝါ သမထယာနိကော စတုဓာတုဝဝတ္ထာနေ ဝုတ္တာနံ တေသံ တေသံ ဓာတုပရိဂ္ဂဟမုခါနံ အညတရမုခဝသေန သင်္ခေပတော ဝါ ဝိတ္ထာရတော ဝါ စတေဿာ ဓာတုယော ပရိဂ္ဂဏှာတိ။</b>’’<br> ဒီလို သတ်မှတ်ချက် ပေးထားတယ်။<br> <b>ပန</b>၊ နောက်တစ်မျိုးသော်ကား။ <b>သုဒ္ဓဝိပဿနာယာနိကော ဝါ</b>၊ သုဒ္ဓဝိပဿနာယာနိကပုဂ္ဂိုလ်သည်လည်းကောင်း။ <b>အယမေဝ ဝါ သမထယာနိကော</b>၊ ဤသမထယာနိကပုဂ္ဂိုလ်သည်လည်းကောင်း။<br> သမထယာနိက ပုဂ္ဂိုလ်က ခုနက နာမ်ကမ္မဋ္ဌာန်းကနေ စချင်လည်း စရတယ်နော်။ သို့မဟုတ် ရုပ်ကမ္မဋ္ဌာန်းက စချင်လည်း ရတယ်။ သူကတော့ နှစ်ဖက်ရ။ သုဒ္ဓဝိပဿနာယာနိကပုဂ္ဂိုလ်ကတော့ ဘာလုပ်ရမှာလဲ?</p> <p><b>သုဒ္ဓဝိပဿနာယာနိကော ဝါ</b>၊ သုဒ္ဓဝိပဿနာယာနိက ပုဂ္ဂိုလ်သည်လည်းကောင်း။ <b>အယမေဝ ဝါ သမထယာနိကော</b>၊ ဤသမထယာနိက ပုဂ္ဂိုလ်သည်လည်းကောင်း။ <b>စတုဓာတုဝဝတ္ထာနေ</b>၊ စတုဓာတုဝဝတ္ထာန် ကမ္မဋ္ဌာန်း၌။ <b>ဝုတ္တာနံ</b>၊ ဖွင့်ဆိုအပ်ခဲ့ပြီးကုန်သော။ <b>တေသံ တေသံ ဓာတုပရိဂ္ဂဟမုခါနံ</b>၊ ထိုထို ဓာတ်ကို သိမ်းဆည်းကြောင်း နည်းလမ်းတို့တွင်။ <b>အညတရမုခဝသေန</b>၊ တနည်းနည်း၏ အစွမ်းဖြင့်။ <b>သင်္ခေပတော ဝါ</b>၊ အကျဉ်း နှလုံးသွင်းသော နည်းအားဖြင့်လည်းကောင်း။ <b>ဝိတ္ထာရတော ဝါ</b>၊ အကျယ် နှလုံးသွင်းသော နည်းအားဖြင့်လည်းကောင်း။ <b>စတေဿာ ဓာတုယော</b>၊ ဓာတ်လေးပါးတို့ကို။ <b>ပရိဂ္ဂဏှာတိ</b>၊ သိမ်းဆည်း၏၊</p> <p>သုဒ္ဓဝိပဿနာယာနိကပုဂ္ဂိုလ် ဝိပဿနာကို တိုက်ရိုက် သွားချင်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်သည် ဘာကစပြီး အခြေတည်ရမလဲ? ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်းကနေ စပြီး အခြေတည်ရမယ်။ အကျဉ်းနည်းကြိုက်ရင် အကျဉ်းနည်း၊ အကျယ်နည်းကြိုက်ရင်လည်း အကျယ်နည်း။ အကျဉ်းနည်းကို နှစ်နည်း။ အကျယ်နည်းကို တဆယ့်ခုနစ်နည်း သို့မဟုတ် တဆယ့်ကိုးနည်း ဖွင့်ထားပါတယ်နော်။ အဲဒီ ဖွင့်ထားတဲ့ နည်းအမျိုးမျိုးတွေထဲက တစ်နည်းနည်းနဲ့ ဓာတ်လေးပါးကို စပြီး သိမ်းဆည်းပါ။ ဝိပဿနာကို သက်သက် တိုက်ရိုက်သွားချင်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ် ဘာကမ္မဋ္ဌာန်းက စရမလဲ? ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်းက စရမယ်နော်။ ဘာဖြစ်လို့ ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်းက စရသလဲ? ဒါလေး ဦးပဉ္စင်း အကြောင်း ကွင်းဆက်ပြမယ်။ မူလပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ၊ စာမျက်နှာ (၂၈၀)မှာ ဒီအချက်ကလေး ပါပါတယ်။ တခြားတခြား အဋ္ဌကထာတွေမှာလည်း ပါပါတယ်နော်။ ကဲ . အဲဒီမူလပဏ္ဏာသအဋ္ဌကထာ၊ ပထမတွဲ၊ စာမျက်နှာ (၂၈၀)မှာ ဘယ်လို ပြောထားလဲ?</p> <p>‘‘<b>ဒုဝိဓဉှိ ကမ္မဋ္ဌာနံ - ရူပကမ္မဋ္ဌာနံ အရူပကမ္မဋ္ဌာနဉ္စ။ ရူပပရိဂ္ဂဟော အရူပပရိဂ္ဂဟောတိပိ ဧတဒေဝ ဝုစ္စတိ။</b>’’ (ဒီ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၁၄။ မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၈၀။ အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၅၂။)<br> ကမ္မဋ္ဌာန်း နှစ်မျိုး ရှိတယ်။ ရုပ်ကမ္မဋ္ဌာန်း၊ နာမ်ကမ္မဋ္ဌာန်းဆို နှစ်မျိုးရှိတယ်။ ရူပပရိဂ္ဂဟ၊ နာမပရိဂ္ဂဟလို့လည်း ခေါ်တယ်။ အတူတူပဲ။ ကမ္မဋ္ဌာန်းဘယ်နှစ်မျိုး ရှိသလဲ? နှစ်မျိုး။ ရုပ်ကမ္မဋ္ဌာန်းတစ်မျိုး၊ နာမ်ကမ္မဋ္ဌာန်းတစ်မျိုး။ ရုပ်ကမ္မဋ္ဌာန်းကို ရူပပရိဂ္ဂဟ = ရုပ်ကို သိမ်းဆည်းခြင်းလို့လည်း ခေါ်တယ်။ နာမ်ကမ္မဋ္ဌာန်းကို နာမပရိဂ္ဂဟ = နာမ်ကို သိမ်းဆည်းခြင်းလို့ ဒီလိုလည်း ခေါ်တယ်။ အတူတူပဲ။</p> <p>‘‘<b>တတ္ထ ဘဂဝါ ရူပကမ္မဋ္ဌာနံ ကထေန္တော သင်္ခေပမနသိကာရဝသေန ဝါ ဝိတ္ထာရမနသိကာရဝသေန ဝါ စတုဓာတုဝဝတ္ထာနံ ကထေသိ။</b>’’ (မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၈၀။)<br> <b>တတ္ထ</b>၊ ထိုရုပ်ကမ္မဋ္ဌာန်း၊ နာမ်ကမ္မဋ္ဌာန်း နှစ်မျိုးတို့တွင်။ <b>ဘဂဝါ</b>၊ မြတ်စွာဘုရားသည်။ <b>ရူပကမ္မဋ္ဌာနံ</b>၊ ရုပ်ကမ္မဋ္ဌာန်းကို။ <b>ကထေန္တော</b>၊ ဟောကြားခဲ့သည်ရှိသော်။ <b>သင်္ခေပမနသိကာရဝသေန ဝါ</b>၊ အကျဉ်း နှလုံးသွင်းနည်း၏ အစွမ်းအားဖြင့်သော်လည်းကောင်း။ <b>ဝိတ္ထာရမနသိကာရဝသေန ဝါ</b>၊ အကျယ်နှလုံးသွင်းနည်း၏ အစွမ်းအားဖြင့်သော်လည်းကောင်း။ <b>စတုဓာတုဝဝတ္ထာနံ</b>၊ စတုဓာတုဝဝတ္ထာန်ကမ္မဋ္ဌာန်းကို။ <b>ကထေသိ</b>၊ ဟောတော်မူမြဲ ဓမ္မတာ ဖြစ်ပေ၏၊</p> <p>ရုပ်ကမ္မဋ္ဌာန်းကို ဘုရားရှင်က ဟောပြီဆိုရင် ဒီရုပ်ကမ္မဋ္ဌာန်းကို ဟောတဲ့ အချိန်အခါမှာ ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်းကို အကျဉ်းနည်းနဲ့သော်လည်းကောင်း ဟောတယ်။ သို့မဟုတ် အကျယ်ရှုပွားနည်းနဲ့သော်လည်းကောင်း ဟောတယ်။ ဘုရားရှင်သည် ရုပ်ကမ္မဋ္ဌာန်းကို ဘယ်နှစ်မျိုး ဟောသလဲ? နှစ်မျိုး။ ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်းကို အကျဉ်းနည်းတစ်မျိုး၊ ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်း အကျယ်နည်းတစ်မျိုး ဟောတယ်။ ဘယ်နှစ်မျိုး ဟောလဲ? နှစ်နည်း ဟောတယ်။ ဒီတော့ ဦးပဉ္စင်းတို့ ဒကာကြီးတွေ ဒကာမကြီးတွေ ခေါင်းအေးအေးလေးနဲ့ စဉ်းစားကြနော်။</p> <p>ဦးပဉ္စင်းတို့ ကမ္မဋ္ဌာန်း အားထုတ်တော့မယ်ဆိုလို့ရှိရင် ခုနက ကိုယ်က ဘယ်ကမ္မဋ္ဌာန်း အားထုတ်မလဲ? ရွေးချယ်ရတော့မယ်နော်။ သုဒ္ဓဝိပဿနာယာနိက ဝိပဿနာကို တိုက်ရိုက်သွားချင်တယ်ဆိုလို့ရှိရင် ဘာကမ္မဋ္ဌာန်း ရှုရမလဲ? ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်း ရှုရမယ်။ စတုဓာတုဝဝတ္ထာဆိုတဲ့ ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်း ရှုရမယ်ဆိုလို့ရှိရင် ဘာဖြစ်လို့ ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်းကို ရှုနေရလဲလို့ မေးရင် ဘယ်လိုပြောမလဲ? ဘုရားကိုယ်တော်တိုင်က ဒီရုပ်ကမ္မဋ္ဌာန်းကို သိမ်းဆည်းတော့မယ်ဆိုလို့ရှိရင် ဘယ်လိုဟောသလဲ? ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်းကို အကျဉ်းနည်းနဲ့ တစ်မျိုး၊ အကျယ်နည်းနဲ့ တစ်မျိုး။ နှစ်မျိုးပဲ ဟောတယ်။ ဒီထက် ပိုလွန်ပြီး ဘုရားဟောထားတာ ရှိသလား? မရှိဘူး။</p> <p>ရုပ်ကမ္မဋ္ဌာန်းကို ဘုရားဟောပြီဆိုရင် အကျဉ်းနည်းနဲ့ ရှုလိုက ရှု၊ ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်း ဟောလိုက်တယ်။ အကျယ်နည်းနဲ့ ရှုလိုကရှု။ ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်းပဲ ဘုရားဟောတယ်နော်။ စတုဓာတုဝဝတ္ထာန်လို့ခေါ်တဲ့ ဒီဓာတ်လေးပါးကိုပဲ သိမ်းဆည်းဘို့ ဘုရားက ဟောနေတာဖြစ်တော့ ဘုရားဟောတဲ့အတိုင်း ရှုတာ ကောင်းသလား, မကောင်းဘူးလား? အဲဒါကတော့ ဒကာကြီးတွေ ဒကာမကြီးတွေဘက် စဉ်းစားကြနော်။ နေဝင်ခါနီးတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေလည်း ဒီအထဲ ပါကြပါတယ်နော်။</p> <p>ကဲ..ကောင်းပြီ။ ဒီဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်းကို ရှုတော့ ဘယ်ပုံ ဘယ်နည်း ရှုရမလဲ? ဒီအပိုင်းကို အခြေမတည်ခင် နောက်ထပ် ကမ္မဋ္ဌာန်းအကြောင်းလေး နည်းနည်း ပြောမယ်နော်။ ကမ္မဋ္ဌာန်းကတော့ နှစ်မျိုးရှိပါတယ်။ ဦးပဉ္စင်းတို့ <b>ပါရိဟာရိယကမ္မဋ္ဌာန်း</b>၊ မူလကမ္မဋ္ဌာန်းလို့လည်း ခေါ်တယ်။ ပါရိဟာရိယကမ္မဋ္ဌာန်းဆိုတာက သွားလေရာ လာလေရာအမြဲတမ်း လက်သုံးထား အားထုတ်နေတဲ့ စွဲမြဲပြီး အားထုတ်နေတဲ့ ကမ္မဋ္ဌာန်းကို ပါရိဟာရိယကမ္မဋ္ဌာန်းလို့ ခေါ်ပါတယ်။ အဲဒီကမ္မဋ္ဌာန်းကို တချို့နေရာမှာ မူလကမ္မဋ္ဌာန်းလို့လည်း သုံးတယ်။ အတူတူပဲနော်။</p> <p>နောက်ကမ္မဋ္ဌာန်းတစ်မျိုးကတော့ <b>သဗ္ဗတ္ထကကမ္မဋ္ဌာန်း</b>လို့လည်း ခေါ်တယ်။ နောက်ကမ္မဋ္ဌာန်းတစ်မျိုးကတော့ သဗ္ဗတ္ထကလို့ခေါ်တယ်။ သဗ္ဗတ္ထကဆိုတာက ဘယ်တရားပဲ ပွားများအားထုတ် အားထုတ်။ ဘယ်တရားကို အားထုတ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မဆို အားထုတ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်အားလုံး အလိုရှိအပ်တဲ့ ကမ္မဋ္ဌာန်းလို့ ဆိုလိုတယ်။ ဒီ သဗ္ဗတ္ထကကမ္မဋ္ဌာန်းကို တချို့နေရာမှာ <b>စတုရာရက္ခ</b> အစောင့်လေးပါးကမ္မဋ္ဌာန်းလို့ ဒီလိုလည်း သုံးတယ်နော်။ အဲဒါ အတူတူပဲ။ အဲဒီအကြောင်းကို သိချင်ရင်တော့ ဝိသုဒ္ဓိမဂ်အဋ္ဌကထာ၊ ပထမတွဲ၊ ပထဝီကသိဏ နိဒ္ဒေသအစလေးမှာ ကြည့်ပါ။ ကမ္မဋ္ဌာန်း နှစ်မျိုးခွဲထားတယ်။ ခု ဦးပဉ္စင်း ဒီနေ့ ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်းကို ပါရိဟာရိယကမ္မဋ္ဌာန်းအနေနဲ့ မူတည်ပြီးတော့ ဦးပဉ္စင်း ဟောဘို့ ရည်ရွယ်ထားတယ်နော်။ ခဏခဏလည်း ဟောနေကျ ဖြစ်နေတော့ ဦးပဉ္စင်း ဒီနေ့ မြန်မာလို အကျဉ်းချုပ်ကလေးပဲ ပြောမယ်။</p> <p>ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်းရဲ့ အကျဉ်းနည်း၊ အကျယ်နည်း နှစ်နည်းရှိရာမှာ သူက နှုတ်နဲ့တင် ရွတ်ဖတ်ရမှာ သုံးလဆိုတော့ ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်များ တတ်နိုင်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ် နည်းလိမ့်မယ်လို့ ဦးပဉ္စင်း ယူဆတယ်နော်။ အကျဉ်းနည်းရဲ့ သဘောကတော့ ခန္ဓာကိုယ် အသားကြား အရိုးကြား အရေကြား အကြောကြားမှာ ဉာဏ်စိုက်ပြီးတော့ ပထဝီဓာတ်, အာပေါဓာတ်, တေဇောဓာတ်, ဝါယောဓာတ် ရှိတယ်လို့ မြင်အောင် ရှုရမယ်။ အဲဒီတော့ <b>ပထဝီဓာတ်</b>ဆိုတာက မာတဲ့သဘော, ပျော့တဲ့သဘော, ကြမ်းတဲ့သဘော, ချောတဲ့သဘော, လေးတဲ့သဘော, ပေါ့တဲ့သဘော။ <b>အာပေါဓာတ်</b>က ယိုစီးတဲ့သဘော, ဖွဲ့စည်းတဲ့သဘော။ <b>တေဇောဓာတ်</b>က ပူတဲ့သဘော, အေးတဲ့သဘော။ <b>ဝါယောဓာတ်</b>ဆိုတာက တွန်းကန်တဲ့သဘော, ထောက်ကန်တဲ့သဘော။</p> <p>ဓာတ်လေးပါး သဘောတရား အနေနဲ့ပြောရင် ပထဝီဓာတ်က သဘောတရား ခြောက်မျိုး။ အာပေါဓာတ်က သဘောတရား နှစ်မျိုး။ တေဇောဓာတ်က သဘောတရား နှစ်မျိုး။ ဝါယောဓာတ်က သဘောတရား နှစ်မျိုး။ ပေါင်းလိုက်တော့ တဆယ့်နှစ်မျိုးနော်။ ဘယ်ပုံဘယ်နည်း ရှုရမလဲလို့မေးရင် ခန္ဓာကိုယ် အသားကြား အရိုးကြား အရေကြား အကြောကြားမှာ ဉာဏ်စိုက်ပြီး ရှုပါ။ အဲဒီလို ရှုတဲ့အခါမှာ ပထဝီဓာတ် မထင်ရှားသေးဘဲနဲ့ အာပေါဓာတ် ပြောင်းမရှုနဲ့ဦး။ အာပေါဓာတ် မထင်ရှားသေးဘဲနဲ့ တေဇောဓာတ် ပြောင်းမရှုနဲ့။ တေဇောဓာတ် မထင်ရှားသေးရင် ဝါယောဓာတ် ပြောင်းမရှုနဲ့ဦး။<br> ဓာတ်တစ်ခု၊ တစ်ခုကို စိုက်ရှုလိုက်ရင် ထင်ရှားအောင် ရှုလိုက်။ ပြီးတော့မှ နောက်တစ်ခုပြောင်း၊ နောက်တစ်ခုပြောင်း ဒီလို ရှုရမယ်နော်။ အဲဒီလို ရှုတဲ့ အချိန်အခါမှာ ပထဝီဓာတ်က စရမလား, အာပေါက စရမလား, တေဇောက စရမလား, ဝါယောက စရမလား? စိုက်လိုက်တာနဲ့ လေးပါးလုံး ထင်ရင် လေးပါးလုံးသာ ရှု။ မထင်ရှားသေးရင်တော့ တစ်လုံးစီ စ၊ စ ကောင်းပါတယ်နော်။ အဲဒီတော့ ပျော့တဲ့ တစ်နေရာကနေစပြီး ပျော့တဲ့သဘော တစ်ကိုယ်လုံး ပျံ့အောင်ရှု။ မာတဲ့ တစ်နေရာကစပြီး မာတဲ့သဘော။ ကြမ်းတဲ့ တစ်နေရာကစပြီး ကြမ်းတဲ့သဘော။ ချောတဲ့ တစ်နေရာကစပြီး ချောတဲ့သဘော။ လေးတဲ့ တစ်နေရာကစပြီး လေးတဲ့သဘော။ ပေါ့တဲ့ တစ်နေရာကစပြီး ပေါ့တဲ့သဘော တစ်ကိုယ်လုံး ပျံ့သွားအောင် ရှု။ ပူတဲ့ တစ်နေရာကစပြီး ပူတဲ့သဘော။ အေးတဲ့ တစ်နေရာကစပြီး အေးတဲ့သဘော။ တွန်းတဲ့ တစ်နေရာကစပြီး တွန်းတဲ့သဘော။ ထောက်ကန်တဲ့ တစ်နေရာကစပြီး ထောက်ကန်နေတဲ့သဘော တစ်ကိုယ်လုံး ပျံ့အောင်ရှုနော်။ ပေါင်းလိုက်တော့ သဘောတရား - ပထဝီဓာတ်ရယ်, တေဇောဓာတ်ရယ်, ဝါယောဓာတ်ရယ် သဘောတရား ဆယ်ခု။</p> <p>အဲဒီသဘောတရား ဆယ်ခုကို တစ်လုံးပြီး တစ်လုံး လှည့်လည်ပြီး သွက်သွားအောင် ရှုလိုက်လို့ ပြိုင်တူထင်လာပြီဆိုရင် ထိုအပေါ်မှာ <b>သမာဓိ</b>ကပ် ထူထောင်လိုက်ခဲ့သော် ယိုစီးတဲ့သဘော, ဖွဲ့စည်းတဲ့သဘော အလိုလို ပေါ်လာတယ်။ ပေါ်လာပြီ ဆိုလို့ရှိရင် <b>ဓာတ်လေးပါး</b> စုံသွားပြီ။ ဓာတ်လေးပါး စုံသွားလို့ရှိရင် ထိုဓာတ်လေးပါး အပေါ်မှာ ဓာတ်တစ်လုံးကတော့ ဦးဆောင်နေတတ်ပါတယ်နော်။ တစ်လုံးလုံး ဦးဆောင်နေပေမယ့်လို့ လေးပါးလုံး ထင်ရှားနေလို့ ခန္ဓာကိုယ်မှာ နေသာတယ်ဆိုလို့ရှိရင် ထင်ရှားရာ တစ်လုံးလုံးကို ဦးတည်ပြီး ကျန်နေတဲ့ ဓာတ်တွေ့ ခြုံငုံပြီးတော့ ဓာတ်လေးပါး အပေါ်မှာ စိတ်ကလေးစိုက်။ ထိုအချိန်အခါမှာ မာတယ်, ပျော့တယ်, ကြမ်းတယ်, ချောတယ်, လေးတယ်, ပေါ့တယ် စသည်ဖြင့် မမှတ်နဲ့တော့။ စိုက်သာကြည့်။</p> <p>စိုက်ကြည့်နေလိုက်လို့ သမာဓိက တော်တော်လေး ငြိမ်လာပြီဆိုလို့ရှိရင် တဖြည်းဖြည်း ဒီခန္ဓာကိုယ် ပျောက်သွားပြီး ဓာတ်လေးပါး အစုအပုံသာ သွားတွေ့မယ်။ ဓာတ်လေးပါး အစုအပုံသာ တွေ့ပြီ ဆိုလို့ရှိရင် ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည် <b>ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်း</b> အပေါ်၌ တော်တော်လေး အားကောင်းလာပြီ။ သမာဓိဆက် စူးစိုက်လိုက်ခဲ့သော်၊ တော်တော်လေး ငြိမ်လာပြီဆိုရင် ထိုပုဂ္ဂိုလ် ဘာဖြစ်လာလဲ? ခန္ဓာကိုယ် တဖြည်းဖြည်း ပျောက်ပြီး စိတ်က ငြိမ်ဝပ်လာရာကနေ နောက်တော့ တချို့ တချို့ ယောဂီများ အဖြူရောင်လိုလို ပေါ်လာတတ်ပါတယ်။ မီးခိုးရောင်လိုလို၊ အဲဒီလို ပေါ်လာပြီဆိုလို့ရှိရင် ဒီမှာ ဓာတ်လေးပါး မလွှတ်ဘဲ၊ ဆက်စိုက်လိုက်ခဲ့သော် တဖြည်းဖြည်း ကြည်သွားတတ်တယ်။ တချို့ကျတော့လည်း ကြည်တလှည့်၊ မှုန်တလှည့်၊ ဒီလို ဖြစ်နေတတ်တယ်။</p> <p>အကြောင်းလေးတွေက ဒီလိုပါ။ ဦးပဉ္စင်းတို့ ခန္ဓာကိုယ်မှာ မကြည်တဲ့ ရုပ်ကလာပ်တွေလည်း ရှိတယ်။ ကြည်တဲ့ ရုပ်ကလာပ်တွေလည်း ရှိတယ်။ ကြည်တဲ့ ရုပ်ကလာပ်တွေကို ခပ်များများ တွေ့တဲ့ယောဂီက ကြည်နေတာ သွားတွေ့လိုက်တယ်။ မကြည်တဲ့ ရုပ်ကလာပ် ခပ်များများကို သွားပြီး မြင်လိုက်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်က <b>ဃန</b> မပြိုသေးဘူး။ <b>အာကာသ</b> မမြင်သေးတော့ အတုံးလိုက် အခဲလိုက် ခဲနေတာ သွားတွေ့တတ်ပါတယ်။ အဲဒီလို ကြည်တစ်လှည့် မှုန်တစ်လှည့် ဖြစ်နေတဲ့ အချိန်အခါမှာ ကြည်တာတွေ့ရင်လည်း ဓာတ်လေးပါး မလွှတ်ဘဲနဲ့ ဆက်သာစိုက်။ မှုန်တာတွေ့ရင်လည်း ဓာတ်လေးပါး မလွှတ်ဘဲ ဆက်သာ စိုက်လိုက်တဲ့အခါ တဖြည်းဖြည်း ကြည်သွားတတ်တယ်။</p> <p>ကြည်လင် သန့်ရှင်းလာတဲ့ အချိန်အခါမှာ ဒီဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်း လမ်းစဉ်အတိုင်းပေါ့လေနော်။ အာကာသမြင်အောင် ထိုးစိုက်လိုက်ပြီးတော့ <b>ရုပ်ကလာပ်</b>ကလေးတွေ ပေါ်လာတော့ ရုပ်ကလာပ်ကလေးတွေကို ဓာတ်ခွဲပြီးတော့ ရုပ်တရားတွေကို သိမ်းဆည်း။ သိမ်းဆည်းပြီး၊ နာမ်တရားတွေကို ဆက်လက် သိမ်းဆည်းပြီးတော့ အကြောင်းအကျိုးရှာ၊ အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ်ပြီးတော့ <b>ဝိပဿနာ</b> ကူးမယ်ဆိုလည်း ကူးလို့ရပါတယ်နော်။ ဒါပေမယ့် ဒီနေ့ ဦးပဉ္စင်း ဒီနေရာမှာ <b>စတုရာရက္ခကမ္မဋ္ဌာန်း</b>လေး ဟောဖို့ ရည်ရွယ်ထားတယ်နော်။</p> <p>ဒကာကြီးတွေ, ဒကာမကြီးတွေအတွက် <b>အစောင့်လေးပါးကမ္မဋ္ဌာန်း</b>။ ခုနက <b>သဗ္ဗတ္ထကကမ္မဋ္ဌာန်း</b>လေး ဦးပဉ္စင်း ဟောဖို့ ရည်ရွယ်ထားပါတယ်။ ရည်ရွယ်ထားတော့ ဒီ သဗ္ဗတ္ထက ကမ္မဋ္ဌာန်းလေးက ဘယ်ပုံ ဘယ်နည်း ရှုရမလဲ ဆိုတော့ ဦးပဉ္စင်းတို့ အစောင့်လေးပါး ကမ္မဋ္ဌာန်းက ဘာတွေလဲလို့မေးရင် <b>မေတ္တာ</b>ရယ်။ <b>ဗုဒ္ဓါနုဿတိ</b>ရယ်။ <b>အသုဘ</b>ရယ်။ <b>မရဏနုဿတိ</b>ရယ် ဆိုပြီး လေးခု ရှိပါတယ်နော်။ အဲဒီ မေတ္တာကမ္မဋ္ဌာန်း ဘယ်ပုံ ဘယ်နည်း ပွားရမလဲလို့ မေးရင်တော့ ပွားများပုံ နည်းစနစ်တွေ စာမှာလည်း ဖော်ပြထားပါတယ်နော်။ ခု ဦးပဉ္စင်း ဒီနေ့ ပြောမှာကတော့ ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်းကို လက်ကိုင်ထားပြီး။ <b>ပါရိဟာရိယကမ္မဋ္ဌာန်း</b>အနေနဲ့ လက်ကိုင်ထားတယ်။ ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်းကို ပါရိဟာရိယ အနေနဲ့ လက်ကိုင်ထားပြီး တစ်ခါတစ်ရံ မေတ္တာကမ္မဋ္ဌာန်းကို ပွားချင်တယ်။ တစ်ခါတစ်ရံ ဗုဒ္ဓါနုဿတိကို ပွားချင်တယ်။ တစ်ခါတစ်ရံ အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်းကို ပွားချင်တယ်။ တစ်ခါတစ်ရံ မရဏနုဿတိကမ္မဋ္ဌာန်းကို ပွားချင်တယ်ဆိုရင် ဘယ်ပုံ ဘယ်နည်း ပွားရမလဲ? အဲဒီ နည်းစနစ်ကလေးကိုသာ ပြောမယ်နော်။</p> <p>ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်းကို ရှုပြီးမှသာလျှင် မေတ္တာကမ္မဋ္ဌာန်း ပွားကောင်းတယ်။ ဗုဒ္ဓါနုဿတိ ပွားကောင်းတယ်။ မရဏာနုဿတိ ပွားကောင်းတယ်။ အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်း ပွားကောင်းတယ်။ ဒီလို ပြောရင်လိုရင်း မဟုတ်ဘူးနော်။ ခုနက <b>ကမ္မဋ္ဌာန်း (၄၀)</b> ထဲက ဘယ်ကမ္မဋ္ဌာန်းကိုပဲဖြစ်ဖြစ် လက်ကိုင်ထားပြီး ဒီကမ္မဋ္ဌာန်းလေးခု ပြောင်းရှု။ ရှုကောင်းတာချည်းပဲ။ ဒါပေမယ့် ဦးပဉ္စင်းက ဒီနေ့ ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်း လက်ကိုင်ထားတယ်နော်။ ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်းကို ပါရိဟာရိယ ကမ္မဋ္ဌာန်းအဖြစ်နဲ့ လက်ကိုင်ထားတဲ့ ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက် မေတ္တာကမ္မဋ္ဌာန်းကို ဘယ်ပုံ ဘယ်နည်း ပွားရမလဲ? အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်းတို့၊ မရဏနုဿတိတို့ကို ဘယ်ပုံ ဘယ်နည်း ပွားရမလဲ, ဗုဒ္ဓါနုဿတိကို ဘယ်ပုံ ဘယ်နည်း ပွားရမလဲ။ ဒီအပိုင်းလေးကို ပြောလိုရင်းပဲနော်။</p> <p>ဒီတော့ ခုနက ဓာတ်လေးပါးနဲ့ သမာဓိ ထူထောင်လိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ အကြည်ဓာတ်တွေ ပေါ်လာပြီ။ အကြည်ဓာတ်တွေက သိပ်အားကောင်းလာတဲ့ အချိန်အခါမှာ အာကာသမြင်အောင် ထိုးစိုက်လိုက်လို့ ရုပ်ကလာပ်တွေ ပေါ်လာလို့ ရုပ်ကလာပ် ဓာတ်ခွဲ။ ဓာတ်ခွဲပြီးမှ တစ်ခါ ဒီမေတ္တာကမ္မဋ္ဌာန်း ပြန်ပြီးတော့ ပွားမယ်ဆိုရင် တချို့ တချို့ ယောဂီများမှာ စိုက်လိုက်တာနဲ့ ရုပ်ကလာပ်အမှုန်တွေက ဖြစ်ဖြစ်သွားတော့ တစ်ခါတလေ မေတ္တာပွားရတာ အောင်မြင်မှု သိပ်မရှိဘဲ ရုပ်ကလာပ်အမှုန်တွေချည်း ဖြစ်ဖြစ်သွားတော့ နည်းနည်း အခက်အခဲ တွေ့တတ်ပါတယ်နော်။ ဒါကြောင့် ဦးပဉ္စင်း ဒီနေရာမှာ ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်တော်တော် ခပ်များများရဲ့ အတွေ့အကြုံနဲ့ နှိုင်းယှဉ်ပြီးတော့ ခုတော့ ဦးပဉ္စင်း စတုရာရက္ခကမ္မဋ္ဌာန်း အားထုတ်ချင်တဲ့ ယောဂီများ သို့မဟုတ် အားထုတ်နိုင်တဲ့ အခွင့်အလမ်းရှိတဲ့ ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်များအတွက် နောက်ပိုင်းကျမှ သင်ပေးတော့မယ်။ ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်းနဲ့ သမာဓိ ထူထောင်မိတဲ့အချိန်ပေါ့။ အဲဒီ အချိန်အခါမှာ နည်းနည်းပြောင်းပြီး သင်ပေးပါတယ်နော်။ အဲဒီ နည်းစနစ်အရ နည်းနည်း အားထုတ်ပုံလေး ပြောကြရအောင်။</p> <p>ခုနက ဓာတ်လေးပါးနဲ့ သမာဓိ ထူထောင်လိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ ခုနက ခန္ဓာကိုယ် တစ်ခုလုံး ကြည်လာပြီ။ ကြည်လာတဲ့ အချိန်အခါမှာ ထိုကြည်နေတဲ့အပေါ်မှာ ဓာတ်လေးပါးပဲ ဆက်ပြီး သမာဓိ ထူထောင်လိုက်ခဲ့သော် သမာဓိက တော်တော်လေး တစ်နာရီ၊ နှစ်နာရီ စသည်ဖြင့် တည်လာပြီ ဆိုလို့ရှိရင် ဘာဖြစ်လာလဲ? ဒီဓာတ်လေးပါးကို ရှုနေတဲ့ နှလုံးအိမ်မှာ မှီပြီး ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ ဉာဏ်ဦးဆောင်နေတဲ့ စိတ် စေတသိက်တွေ ရှိတယ်။ အဲဒီ ရှုနေတဲ့ဉာဏ် ဦးဆောင်နေတဲ့ စိတ်စေတသိက်တွေထဲမှာ ပါနေတဲ့ ဒီဉာဏ်က အရောင်တွေ တဖျတ်ဖျတ် ထွက်လာပြီ။ သမာဓိအရှိန်ကြောင့်နော်။ သမာဓိအရှိန်ကြောင့် ဒီရှုနေတဲ့ ဉာဏ်က အရောင်တဖျတ်ဖျတ် ထွက်လာပြီ ဖြစ်တဲ့အခါ ထို အရောင်တောက်နေတဲ့ အချိန်အခါလောက်မှာဆိုကြပါစို့။ ဦးပဉ္စင်းတို့ မေတ္တာကမ္မဋ္ဌာန်းက စကြရအောင်။</p> <p>မေတ္တာပွားတော့မယ်ဆိုလို့ရှိရင် မေတ္တာပွားနည်းကတော့ ဦးပဉ္စင်းတို့ ခေါင်ဆုံး အခြေစိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ အတ္တ, ပီယ, မဇ္ဈတ္တ, ဝေရီဆိုပြီးတော့ ပုဂ္ဂိုလ်လေးဦး ရှိပါတယ်။ <b>အတ္တ</b>ဆိုတာက မိမိကိုယ်ကို ပြောတယ်။ မိမိကိုယ်ကိုတော့ တစ်မိနစ်၊ နှစ်မိနစ်စသည်လောက် သက်သေထူနိုင်ရုံလောက်ကလေး မေတ္တာပွားရတယ်။ မိမိကိုယ်ကို မေတ္တာပွားခြင်းတည်း ဟူသော အကြောင်းကြောင့် <b>ဈာန်</b>တော့ မရနိုင်ပါဘူးနော်။ မိမိကိုယ်ကိုကဲ့သို့ မိမိကိုယ်ပေါ်မှာ မေတ္တာထားသလို အခြား အခြား သတ္တဝါတွေအပေါ်မှာလည်း ထိုနည်းတူ မေတ္တာထားနိုင်ရေးအတွက် ရည်ရွယ်ပြီး မေတ္တာပွားခြင်းသာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီလို မေတ္တာကမ္မဋ္ဌာန်း ပွားတော့မယ့် ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက် မိမိကိုယ်ကို တစ်မိနစ်၊ နှစ်မိနစ် စသည်လောက် "ငါသည် ဘေးရန် ကင်းပါစေသတည်း။ စိတ်ဆင်းရဲ ကင်းပါစေသတည်း။ ကိုယ်ဆင်းရဲ ကင်းပါစေသတည်း။ ကျန်းကျန်းမာမာ ချမ်းချမ်းသာသာနဲ့ ခန္ဓာဝန်ကို ရွက်ဆောင်နိုင်ပါစေသတည်း" လို့ ဒီလို မေတ္တာလေး ပို့လိုက်။</p> <p>ပို့ပြီးတဲ့ အချိန်အခါမှာ မိမိ ကြည်ညိုလေးစားနေတဲ့ မိဘသော်လည်းကောင်း၊ ဆရာသမားတစ်ဦးသော်လည်းကောင်း ရွေးချယ်ပြီး ပို့နိုင်ပါတယ်။ အဲဒီလို ရွေးချယ်တဲ့ <b>ပီယပုဂ္ဂိုလ်</b>၊ ချစ်ခင်လေးစားအပ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်၊ ယောက်ျားဖြစ်ရင်လည်း ယောက်ျား၊ အမျိုးသမီး ဖြစ်ရင်လည်း အမျိုးသမီး တစ်ဦးဦး ရွေးချယ်ရမယ်နော်။ ကဲ ဒီတော့ ဦးပဉ္စင်းတို့ ယောက်ျားတွေဘက်ကပဲ ပြောကြရအောင်နော်။ ဒီတော့ ဥပမာ။ ဦးပဉ္စင်းတို့ ဒကာကြီးတွေက မေတ္တာပွားတော့မယ်ဆိုလို့ရှိရင် မိမိတို့ ကြည်ညိုလေးစားနေတဲ့ ဖခင်ရှိတယ်ဆိုလို့ရှိရင်လည်း သေသွားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကတော့ မေတ္တာပွားလို့ ဈာန်မဖြစ်ဘူး။</p> <p>ဒါကြောင့် အသက်ရှင် ထင်ရှားရှိနေတဲ့ မိဘ သို့မဟုတ် ဆရာသမား တစ်ဦးဦး။ ယောက်ျား ဆိုကြပါစို့။ ဥပမာ မိဘပဲ ဆိုကြပါစို့နော်။ သူ့ရဲ့ ချစ်ခင် မြတ်နိုးဖွယ်ရာဂုဏ်လေးကို အာရုံယူပြီးတော့ ဦးပဉ္စင်းတို့ ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်းနဲ့ သမာဓိ ပြန်ထူထောင်လိုက်။ မနောအကြည်ဓာတ်က ခုနက ရှုနေတဲ့ဉာဏ်က အရောင်တဖျတ်ဖျတ် ထွက်နေတဲ့အချိန်၊ အဲဒီ ဖခင်ကိုပဲ လှမ်းပြီးတော့ ဒီအကြည်ဓာတ်နဲ့ ထိုးစိုက်။ ထိုးစိုက်လိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ ဒီဖခင်ကို တွေ့တော့ ဒီဖခင်က တရားထိုင်နေတဲ့ပုံကိုပဲ မိမိက ကြည့်ရတာ စိတ်ထဲမှာ ကြည်နူးသလား, သို့မဟုတ် သူရိုးရိုး အိပ်နေတဲ့ပုံလေး ကြည့်ရတာ ကြည်နူးသလား, သူမတ်တတ်ရပ်နေတဲ့ ပုံကလေးကြည့်ရတာ မိမိစိတ်က ကြည်နူးသလား? မိမိ နှစ်ခြိုက်တဲ့ ပုံတစ်ခုခုကို ရွေးနော်။ အဲဒီတော့ သူတရားထိုင်နေတဲ့ ပုံလေးကို မိမိ ကြည့်ရတာ စိတ်ချမ်းသာတယ်ဆိုလို့ရှိရင် ဖခင်တရားထိုင်နေတဲ့ ပုံလေးကို မိမိရဲ့ မနောအကြည်နဲ့ ထိုးစိုက်လိုက်၊ စိုက်လိုက်ပြီးတဲ့ အချိန်အခါမှာ အနီးကပ်မြင်အောင် ထိုးစိုက်လိုက်။</p> <p>ထိုးစိုက်လိုက်လို့ ဒီဖခင်ပုံက ဒီအကြည်ဓာတ်နဲ့ ထိုးစိုက်လိုက်တဲ့အခါ ထင်ထင်ရှားရှား ပြတ်ပြတ်သားသားကြီး ပေါ်လာပြီဆိုလို့ရှိရင် အဲဒီ အချိန်အခါမှာ ဖခင်သည် ဘေးရန် ကင်းပါစေ, စိတ်ဆင်းရဲ ကင်းပါစေ, ကိုယ်ဆင်းရဲ ကင်းပါစေ, ကျန်းကျန်းမာမာ ချမ်းချမ်းသာသာနဲ့ ခန္ဓာဝန်ကို ရွက်ဆောင်နိုင်ပါစေဆိုပြီး ဒီလေးချက်နဲ့ မေတ္တာပို့ကြည့်။ အဲဒီလို ပို့လိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ ဘေးရန် ကင်းပါစေလို့ ပို့ရတာက စိတ်ထဲမှာ ပိုပြီး ရှုလို့ကောင်းတယ်။ မေတ္တာပွားလို့ ကောင်းတယ်ဆိုရင် ဘေးရန်ကင်းပါစေ တစ်ခုတည်းပဲ စူးစိုက်ပြီး ပွားပေတော့နော်။ အဲဒီလို ဘေးရန် ကင်းပါစေဆိုလို့ ပွားလိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ သူသည် ဘေးရန် ခပ်သိမ်းလုံးလုံး ကင်းငြိမ်းနေတာကို မိမိ စိတ်ထဲမှာ စူးစူးစိုက်စိုက် အာရုံယူထားပါနော်။</p> <p>အဲဒီလို ဘေးရန် ကင်းပါစေ၊ ဖခင်ကြီး ဘေးရန် ကင်းပါစေ စသည်ဖြင့် အဲဒီလို မေတ္တာ စူးစူးစိုက်စိုက် ပွားနေလိုက်တာ တစ်နာရီ၊ နှစ်နာရီ စသည်ဖြင့် ဖခင်အာရုံအပေါ်၌ စိတ်ငြိမ်ဝပ်သွားအောင်ရှု။ အဲဒီလို စိတ်ငြိမ်ဝပ်သွားအောင် ရှုလိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ တချို့ တချို့ ပုဂ္ဂိုလ်များက သမာဓိ အရှိန်မရဘူးဆိုလို့ရှိရင် ဒီနေရာမှာ ပေါ်လိုက် ပျောက်လိုက်၊ ပေါ်လိုက် ပျောက်လိုက် ဖြစ်တတ်ပြန်တယ်။ ဟုတ်တယ်မဟုတ်လား။ အဲဒီလို ပေါ်လိုက် ပျောက်လိုက် ဖြစ်တတ်တော့ တချို့ တချို့ ယောဂီတွေအတွက် ဒီနေရာမှာ ဦးပဉ္စင်းက ကမ္မဋ္ဌာန်းပြောင်းပြီး တစ်ခါ ပေးရပြန်တယ်။ အခက်အခဲက ရှိလာတယ်နော်။</p> <p>အခက်အခဲရှိတာက ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ ခုနက ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်းနဲ့ သမာဓိ ထူထောင်ထားတဲ့ သမာဓိလေးက မခိုင်တခိုင် ဖြစ်နေတယ်။ ဒီသမာဓိ အင်အားကလည်း ဈာန်သမာဓိတွေ။ <b>အပ္ပနာသမာဓိ</b>တွေလို အားမကောင်းဘူး။ သူက ဈာန်သမာဓိ နီးနီးလောက်တော့ အားကောင်းတာ မှန်တယ်။ <b>ဥပစာရကမ္မဋ္ဌာန်း</b>တော့ မှန်တယ်။ ဈာန်သမာဓိတွေလို အားမကောင်းတဲ့ အခါကျတော့ သူ့ကို ဈာန်သမာဓိလို အားကောင်းတဲ့ သမာဓိ တစ်ခုခုရအောင် တစ်ခါ ပြောင်းပြီး ပေးရပြန်တယ်။ အဲဒီလို ပြောင်းပေးတာ ရည်ရွယ်ချက် နှစ်ခု ရှိပါတယ်။ တစ်ခုကတော့ တချို့ တချို့ ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်မှာ ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်းသက်သက်နဲ့ သွားပြီဆိုလို့ရှိရင် ရုပ်ကလာပ်လေးတွေကို ဓာတ်ခွဲတဲ့အပိုင်း၊ နာမ်ကလာပ်တွေကို ဓာတ်ခွဲတဲ့အပိုင်းမှာ သန့်သန့်ရှင်းရှင်း ကြည်ကြည်လင်လင် ပြတ်ပြတ်သားသား တချို့ သိပ်မဖြစ်လှဘူး။ ဝိုးတိုးဝါးတား တချို့ ဖြစ်နေတတ်တယ်။ တချို့ နည်းနည်း ကြာနေတတ်တယ်။</p> <p>ဒီထက်ပိုပြီး ဆိုးတာကတော့ အတိတ်က အကြောင်းတရားတွေကြောင့် ပစ္စုပ္ပန်အကျိုးတရား ဖြစ်ပေါ်ပုံ လှမ်းပြီး ရှုတဲ့အခါ ပိုပြီး ထစ်နေတတ်တယ်။ အဲဒီလို ထစ်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကိုလည်း တစ်ခါ သမာဓိပြောင်းပြီး ထူထောင်ပေးရပြန်တယ်။ အဲဒီလို အတိတ်ရှုတဲ့ အချိန်အခါမှာ အတိတ်ကို ရှုမရလို့ အတိတ်က အကြောင်းတရားတွေကို စိုက်လို့ မရလို့ သမာဓိပြောင်းပြီး ထူထောင်ရရင် အဲဒီအခါမှာလည်း အခက်အခဲက ပိုရှိလာပြန်တယ်။ ဘယ်လို အခက်အခဲလဲလို့ မေးရင်တော့ ဦးပဉ္စင်းတို့ ဒီသမာဓိ ထူထောင်တာက များသောအားဖြင့် ဈာန်ရတဲ့သမာဓိ၊ "မဟဂ္ဂတစိတ္တာနိ ပညတ္တာရမ္မဏာနိ" လို့ <b>အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟ</b> သင်္ဂြိုဟ်ကျမ်း။ <b>အာရမ္မဏသင်္ဂဟ</b>မှာ ပြောထားတဲ့အတိုင်း <b>မဟဂ္ဂုတ်ဈာန်စိတ်</b>တရားတို့ မည်သည်မှာ သူက ပညတ်ကိုသာ အာရုံပြု ရှုမှတ်ရတယ်။</p> <p>အဲဒီ ဒီယောဂီပုဂ္ဂိုလ်ကလည်း ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်းကို အဝါးဝစွာ လေ့လာထားတော့ ဘယ်ပညတ်အာရုံပဲဖြစ်ဖြစ် ဖမ်းပြီး ဓာတ်လေးပါး စိုက်လိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက်တည်း အားလုံး အမှုန်ချည်း ဖြစ်သွားတော့ ပညတ်က အခြေစိုက်လို့ မရဖြစ်နေတတ်တယ်။ အဲဒီလို အခက်အခဲလေးတွေက ရှိတော့ ရုပ်ကလာပ် မရှုခင်မှာဘဲ ဦးပဉ္စင်းက ခုတော့ စောစောစီးစီး သမာဓိကြိုပြီး ထူထောင်ခိုင်းတော့တယ်နော်။ အဲဒီ သမာဓိ ထူထောင်တာကတော့ ဒကာကြီးတွေ၊ ဒကာမကြီးတွေ ဗဟုသုတအဖြစ် ဘုရားတရားတွေပေါ့လေ။ တစ်ခါတလေ ကြားရတာဖြစ်တော့ ကြားနေရတာကိုက စိတ်ချမ်းသာတဲ့တရား ဖြစ်ပါတယ်နော်။</p> <p>ဒါကြောင့် ဦးပဉ္စင်း ဗဟုသုတအဖြစ် ဟောပေးဖို့ ရည်ရွယ်ထားပါတယ်။ ဦးပဉ္စင်း များသောအားဖြင့် ဖားအောက်တောရမှာ ပြနေကျ ပုံစံလေးကတော့ အဲဒီလို အကြည်ဓာတ် ပေါ်လာပြီဆိုလို့ရှိရင် ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်း အကျဉ်းနည်းနဲ့ ရှုလိုက်လို့ အကြည်ဓာတ်တွေက ပေါ်လာပြီ၊ ရှုနေတဲ့ ဉာဏ်တွေကလည်း အရောင်တဖျတ်ဖျတ် ထွက်လာပြီဆိုလို့ရှိရင် ထိုပုဂ္ဂိုလ် ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်း အကျယ်နည်းကို ပြောင်းရင် လွယ်လွယ်နဲ့ ပြောင်းလို့ရတယ်။ ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်း အကျယ်နည်းကတော့ မြတ်စွာဘုရား ဆံပင်, မွေးညှင်း, ခြေသည်းလက်သည်း, သွား, အရေ စသည်ဖြင့် <b>(၃၂) ကောဋ္ဌာသ</b>။ တေဇောကောဋ္ဌာသ - လေးမျိုး၊ ဝါယောကောဋ္ဌာသ - ခြောက်မျိုး နဲ့ပေါင်းလိုက်ရင် <b>(၄၂) ကောဋ္ဌာသ</b> ကမ္မဋ္ဌာန်းတွေကို ခွဲခြမ်း စိတ်ဖြာပြီး ရုပ်ကလာပ်တွေ မြင်အောင်ရှု။ ရုပ်ကလာပ်တွေကို ဓာတ်ခွဲဖို့ မြတ်စွာဘုရား ညွှန်ကြားထားပါတယ်နော်။</p> <p>အဲဒီ (၃၂) ကောဋ္ဌာသကမ္မဋ္ဌာန်းကို ရှုရမှာဖြစ်တော့ အဲဒီ (၃၂) ကောဋ္ဌာသထဲမှာ ကေသာ, လောမာ, နခါ, ဒန္တာ, တစော, မံသံ, နှာရု, အတ္ထိဆိုပြီးတော့ <b>အရိုး</b>ဆိုတဲ့ ကမ္မဋ္ဌာန်းတစ်ခုပါတယ်။ အဲဒီ အရိုးကိုလည်း မြင်အောင် စိုက်မှာဖြစ်တော့ ဒီအချိန်အခါမှာ သမာဓိ ပြောင်းထူထောင်ချင်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်သည် ဘာလုပ်ရသလဲလို့မေးရင် ခုနက ရှုနေတဲ့ ဉာဏ်ကထွက်လာတဲ့ အရောင်အလင်းနဲ့ ခန္ဓာကိုယ်မှာရှိတဲ့ အရိုးကို မိမိ လွယ်ကူတဲ့နည်းနဲ့ တစ်နေရာက ဖမ်းပြီး ထိုးစိုက်လိုက်။</p> <p>ဥပမာ - နဖူးက လွယ်ကူရင် နဖူးရိုး၊ လက်က လွယ်ကူရင် လက်ရိုး၊ ပေါင်က လွယ်ကူရင် ပေါင်ပေါ့။ ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်တွေ တစ်ဦးနဲ့ တစ်ဦး မတူတတ်ဘူး။ အဲဒီ အရိုးကို ဖမ်းပြီးမြင်အောင် ဒီမနောအကြည်ဓာတ်နဲ့ ထိုးစိုက်လိုက်ခဲ့သော် အရိုးတွေ့ပြီ။ ဥပမာ - လက်က အရိုးတွေ့ရင် ထိုအရိုးပေါ်မှာ စိတ်ကလေး ခိုင်သွားအောင် အရိုး၊ အရိုးလို့ပဲဖြစ်စေ သို့မဟုတ် အရိုးစု အရိုးစုလို့ပဲဖြစ်စေ ရှုနိုင်ပါတယ်နော်။ ဒီအရိုးစုကမ္မဋ္ဌာန်းကတော့ နှစ်နည်း ရှိတယ်နော်။ ဦးပဉ္စင်းတို့ သေအသုဘထဲမှာလည်း <b>အသုဘဆယ်ပါး</b> ပါပါတယ်။ အဲဒီ အသုဘဆယ်ပါး မှာလည်း ရှုလိုက်ပြီဆိုရင် နောက်ဆုံး <b>အတ္ထိက</b>လို့ခေါ်တဲ့ အရိုးစုကမ္မဋ္ဌာန်းတစ်ခု ဟောထားတယ်နော်။</p> <p>ခု (၃၂) ကောဋ္ဌာသလို့ ခေါ်တဲ့ကမ္မဋ္ဌာန်း <b>ပဋိကူလမနသိကာရကမ္မဋ္ဌာန်း</b>လို့လည်း တချို့ နေရာတွေမှာ သုံးတယ်။ အဲဒီထဲမှာလည်း အရိုးစုပါတယ်နော်။ အဲဒီမှာလည်း အရိုးစုက ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်းအနေနဲ့ ရှုတာလည်းရှိတယ်။ ခုနက ပဋိကူလလို့ခေါ်တဲ့ ရွံရှာစက်ဆုတ်ဖွယ်အနေနဲ့ ရှုတာလည်း ရှိတယ်။ နောက်တစ်ခုကတော့ ခု ဦးပဉ္စင်း ပြောလိမ့်မယ်နော်။ <b>အရောင်ကသိုဏ်း</b>အနေနဲ့ ရှုတာလည်းရှိတယ်။ သုံးမျိုးလောက် ရပါတယ်နော်။ အဲဒီတော့ သေအသုဘမှာ ရှုတဲ့ အရိုးစုနဲ့ ပေါင်းလိုက်မယ်ဆိုရင် အရိုးစုကမ္မဋ္ဌာန်းက လေးမျိုးလောက် ဖြစ်နေတယ်နော်။ ကဲ ခုရှုမှာကတော့ ရှင်ပဲနော်။</p> <p>မိမိ အရိုးကို ဖမ်းပြီးစိုက်လိုက်။ စိုက်လိုက်ပြီးတဲ့ အချိန်အခါမှာ ထိုအရိုး ပေါ်လာပြီဆိုလို့ရှိရင် လက်က ပေါ်ရင်လက်၊ နဖူးက ပေါ်လာရင်လည်း နဖူး၊ အဲဒီ ပေါ်တဲ့တစ်နေရာမှာ အရိုးကိုပဲ ခိုင်အောင် အရိုး, အရိုးလို့ပဲဖြစ်စေ၊ အရိုးစု, အရိုးစုလို့ပဲဖြစ်စေ၊ ဖမ်းစိုက်ထား။ စိုက်လိုက်လို့ ဒီအရိုးစုက မပျောက်တော့ဘူး၊ တော်တော်လေး ခိုင်လာပြီဆိုရင် တစ်ကိုယ်လုံးဖြန့်ပြီး သေသေချာချာ ကြည့်။ ဖြည်းဖြည်း ဖြည်းဖြည်း ဖြန့်ကြည့်လိုက်ရင် နောက်တော့ တစ်ကိုယ်လုံး အရိုးစု သွားတွေ့ပြီး တစ်ကိုယ်လုံး အရိုးစုတွေ့ပြီဆိုလို့ရှိရင် အရိုးစု အပေါ်မှာ စိတ်ကို ခိုင်အောင် စိုက်ထားလိုက်။ အရိုးစု, အရိုးစုလို့ပဲ ဆက်ပြီးရှု။ ရှုနေလိုက်လို့ရှိရင် ဘာဖြစ်လာမလဲ?</p> <p>တစ်နာရီ၊ နှစ်နာရီ စသည်ဖြင့် ထိုအရိုးစု အပေါ်မှာ စိတ်ကငြိမ်ပြီး ဝပ်သွားပြီဆိုလို့ရှိရင် တစ်နာရီ၊ နှစ်နာရီလောက် ငြိမ်လာတဲ့အခါမှာ ရှုနေတဲ့ စိတ်မှာလည်း တဖြည်းဖြည်း ကြည်လင်လာတယ်။ ဒီအရိုးဟာလည်း တဖြည်းဖြည်း ကြည်ပြီး ဖွေးလာတယ်နော်။ အဲဒီလို ဖြစ်လာတဲ့ အချိန်အခါမှာ တစ်နာရီ၊ နှစ်နာရီလောက် ဒီအရိုးစု အာရုံပေါ်မှာ စိတ်က ငြိမ်ဝပ်လာပြီဆိုလို့ရှိရင် ငြိမ်ဝပ်နေတဲ့စိတ်ကို စိုက်ကြည့်လိုက်မယ်ဆိုရင် ဝိတက်, ဝိစာရ, ပီတိ, သုခ, ဧကဂ္ဂတာခေါ်တဲ့ ဒီ<b>ဈာန်အင်္ဂါငါးပါး</b> ထင်ရှားနေတတ်ပါတယ်။ ဝိတက်က အရိုးစု အာရုံပေါ်ကို စိတ်ကလေး ရှေးရှုတင်ပေးနေတဲ့သဘော။ ဝိစာရက အရိုးစု အာရုံကို ထပ်ခါ ထပ်ခါ သုံးသပ် ဆင်ခြင်နေတဲ့သဘော။ ပီတိက အရိုးစုအာရုံကို နှစ်သက်နေတဲ့သဘော။ သုခက အရိုးစု အာရုံရဲ့အရသာကို ချမ်းချမ်းသာသာ ခံစားနေတဲ့သဘော။ ဧကဂ္ဂတာက အရိုးစု အာရုံတစ်ခုတည်းပေါ်သို့ စိတ်ကျရောက် တည်ငြိမ်နေတဲ့သဘောဆိုပြီး သဘောတရား ငါးခု၊ ဈာန်အင်္ဂါ ငါးပါး ဖြစ်ပါတယ်နော်။</p> <p>ဒီအရိုးစု ကမ္မဋ္ဌာန်းကတော့ ရုန့်ရင်းကြမ်းတမ်းတဲ့အတွက် ဒီ <b>ပထမဈာန်</b>လောက်ပဲ ရနိုင်ပါတယ်။ အဲဒီ အရိုးစုအပေါ်မှာ ဒီ ဝိတက်, ဝိစာရ, ပီတိ, သုခ, ဧကဂ္ဂတာလို့ ခေါ်တဲ့ ဒီဈာန်အင်္ဂါ ငါးပါး ခိုင်မြဲနေပြီ။ ရှုတိုင်းရပြီ။ တစ်နာရီ၊ နှစ်နာရီ စသည်ဖြင့် ခိုင်ပြီဆိုရင် <b>ဝသီဘော်ငါးပါး</b> နိုင်နင်းအောင် လေ့လာရမယ်နော်။ တစ်နာရီလောက် အဓိဋ္ဌာန်တင်ပြီး ထိုင်ကြည့်။ တစ်နာရီ ဝင်စားလို့ ရတယ်။ နှစ်နာရီ အဓိဋ္ဌာန်တင်ပြီး ထိုင်ကြည့်။ နှစ်နာရီ ဝင်စားလို့ ရတယ်။ ခိုင်ပြီဆိုရင် အဲဒီအခါမှာ အရိုးစုကမ္မဋ္ဌာန်းက ပထမဈာန်သမာဓိလောက်သာ ရတဲ့အတွက် ရှေ့ကောင်းမွန်တဲ့ ဈာန်သမာဓိတွေကို ပြောင်းပြီး အားထုတ်ချင်တယ်ဆိုလို့ရှိရင် အဲဒီ အရိုးစုမှာ အဖြူဆုံး တစ်နေရာကို ဖမ်းစိုက်လိုက်။</p> <p>အကယ်၍ <b>အဇ္ဈတ္တ</b>မှာ စိုက်ရတာ ခက်မယ်ဆိုရင် ဒီအချိန်အခါမှာ <b>ဗဟိဒ္ဓအရိုးစု</b> ပြောင်းရင်လည်း ရပါတယ်နော်။ <b>အဇ္ဈတ္တ</b>မှာ ခုနက တစ်နာရီ၊ နှစ်နာရီ စသည်ဖြင့် ရှုလို့ရပြီဆိုရင် <b>ဗဟိဒ္ဓ</b>ကို ပြောင်းကြည့်။ မိမိနီးစပ်ရာ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ကို ခုနက ရှုနေတဲ့ <b>ဉာဏ်အရောင်အလင်း</b>နဲ့ ထိုးစိုက်လိုက်။ အဲဒီမှာလည်း အရိုးစုဖြစ်တယ်။ <b>ဗဟိဒ္ဓ</b>မှာလည်း တစ်နာရီ၊ နှစ်နာရီ စသည်ဖြင့် ငြိမ်ပြီဆိုလို့ရှိရင် ဟိုပြောင်း ဒီပြောင်းနဲ့ ဟိုတစ်ယောက် ဒီတစ်ယောက် စသည်ဖြင့် ပုဂ္ဂိုလ် သတ္တဝါတွေလိုက်ပြီး ပြောင်းကြည့်လိုက်။ အဲဒီ စိုက်လိုက်တိုင်း အရိုးစုဖြစ်ပြီဆိုရင်တော့ အရိုးစုတော်တော် ခိုင်သွားပြီ။ အဲဒီလို ခိုင်တဲ့အချိန်အခါမှာ <b>အဇ္ဈတ္တ</b>နဲ့ <b>ဗဟိဒ္ဓ</b> ဘယ်ဒင်းက ရှုလို့ကောင်းလဲ? ရှုကောင်းရာမှာ ခပ်ကြာကြာ ငြိမ်အောင်ရှု။</p> <p>ရှုလို့ရပြီဆိုလို့ရှိရင် <b>အဇ္ဈတ္တ</b>မှာကြိုက်ရင် <b>အဇ္ဈတ္တ</b>။ <b>ဗဟိဒ္ဓ</b>မှာ ကြိုက်ရင်လည်း <b>ဗဟိဒ္ဓ</b>။ အဲဒီမှာ အဖြူဆုံး တစ်နေရာကို ရွေးစိုက်ပြီးတော့ အဖြူ, အဖြူလို့ ရှု။ အဲဒီလို ရှုလိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ ဒီအဖြူမှာ စိတ်ကလေးက ငြိမ်ပြီး ကပ်သွားပြီ။ လှုပ်လို့ မရတော့ဘူးဆိုရင် အနည်းဆုံး နာရီဝက်လောက်၊ တစ်နာရီလောက် ငြိမ်ပြီဆိုလို့ရှိရင် အဲဒီအဖြူကို တဖြည်းဖြည်း ဖြန့်ကြည့်။ တချို့ <b>သမာဓိ</b>ကောင်းတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်များကတော့ စိုက်လိုက်တာနဲ့ ပြန့်သွားတတ်ပါတယ်နော်။ လက်တစ်ဝါးလောက် ပျံ့ပါစေဆို အဓိဋ္ဌာန်ပြီး၊ ဘေးနည်းနည်းလေး ဖြန့်လိုက်။ နောက်တစ်ခါ ပျံ့သွားပြီဆို ငြိမ်အောင် ပြန်ရှု။</p> <p>နောက်တစ်ခါ လက်တစ်ဝါးလောက် ပျံ့ပါစေဆို အဓိဋ္ဌာန်ပြီး ဘေးဖြန့်လိုက်။ အဲဒီလိုဖြင့် တဖြည်းဖြည်း ဖြန့်လိုက်တာ အရပ်တစ်ဆယ်မျက်နှာ အားလုံး ပြန့်သွားတယ်။ အထက်အောက် အားလုံး ပျံ့သွားရမယ်။ မိမိကိုယ်ကို <b>အဇ္ဈတ္တ</b> <b>ဗဟိဒ္ဓ</b> တစ်ဆက်တည်းဖြစ်ပြီ။ အားလုံး အဖြူချည်း ဖြစ်သွားရမယ်။ အဲဒီ အဖြူမှာပဲ စိတ်ကလေးက ငြိမ်ပြီး ဝပ်သွားအောင် ရှုပေတော့။ အဲဒီလို အဖြူ အဖြူ လို့ရှု။ အဲဒီလို ရှုနည်း ရှုကွက်တွေ ဘယ်မှာပါသလဲ? ဟို <b>မဟာပရိနိဗ္ဗာနသုတ္တန်</b>၊ စာမျက်နှာ (၉၂) မှာ မြတ်စွာဘုရားရှင် ကိုယ်တော်တိုင် <b>အဘိဘာယတနဈာန်</b>ဆိုတဲ့ အမည်နဲ့ ဟောထားပါတယ်နော်။</p> <h3>ပဉ္စမပိုင်း</h3> <p>‘‘<b>အဇ္ဈတ္တံ ရူပသညီ ဧကော ဗဟိဒ္ဓါ ရူပါနိ ပဿတိ အပ္ပမာဏာနိ သုဝဏ္ဏဒုဗ္ဗဏ္ဏာနိ၊ တာနိ အဘိဘုယျ ဇာနာမိ ပဿာမီတိ ဧဝံသညီ ဟောတိ၊ ဣဒံ ဒုတိယံ အဘိဘာယတနံ။</b>’’</p> <p><b>အဇ္ဈတ္တံ</b>၊ မိမိ၏ အဇ္ဈတ္တသန္တာန်၌။ <b>ရူပသညီ</b>၊ ရုပ်လျှင် အာရုံရှိသော သညာရှိသည်ဖြစ်၍။ <b>ဧကော</b>၊ တစ်ဦးတည်းသော ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ <b>ဗဟိဒ္ဓါ</b>၊ ပြင်ပ ဗဟိဒ္ဓသန္တာန်၌။ <b>အပ္ပမာဏာနိ</b>၊ အတိုင်းအရှည်မရှိ ကုန်သော။ <b>သုဝဏ္ဏဒုဗ္ဗဏ္ဏာနိ</b>၊ အဆင်းလှ အဆင်းမလှ ကုန်သော။ <b>ရူပါနိ</b>၊ ရုပ်အာရုံတို့ကို။ <b>ပဿတိ</b>၊ မြင်၏။ <b>တာနိ</b>၊ ထိုရုပ်အာရုံတို့ကို။ <b>အဘိဘုယျ</b>၊ လွှမ်းမိုး၍။ <b>ဇာနာမိ</b>၊ ငါသိ၏။ <b>ပဿာမိ</b>၊ ငါမြင်၏။ <b>ဣတိ ဧဝံသညီ</b>၊ ဤသို့သော သညာရှိသည်။ <b>ဟောတိ</b>၊ ဖြစ်၏။ <b>ဣဒံ</b>၊ ဤရှုကွက်သည်။ <b>ဒုတိယံ အဘိဘာယတနံ</b>၊ ဒုတိယမြောက် အဘိဘာယတန ကမ္မဋ္ဌာန်း ရှုကွက်တည်း။</p> <p>စသည်ဖြင့် ဟောထားပါတယ်နော်။ <b>အဘိဘာယတနဈာန်</b>ဆိုတာက ဆန့်ကျင်ဘက် လောဘ, ဒေါသစတဲ့ <b>နီဝရဏ</b> ကိလေသာ အညစ်အကြေးတွေကို လွှမ်းမိုးဖိစီးပြီး အောင်မြင်နိုင်တဲ့ ဈာန်တရားတွေလို့ ဆိုလိုပါတယ်။ အဲဒီ <b>အဘိဘာယတနဈာန်</b>ဆိုတဲ့ ဒီရှုကွက်ကတော့ ကြားဖူးတဲ့ပုဂ္ဂိုလ် နည်းချင်နည်းနိုင်တယ်။ များသောအားဖြင့် ကသိုဏ်းသည် အဝန်းအဝိုင်းလုပ်ပြီး ရှုရတာကိုတော့ များသောအားဖြင့် ဗဟုဿုတ ရှိကြတယ်နော်။ ဒီရှုကွက်ကတော့ ဦးပဉ္စင်းကိုယ်တိုင် တီထွင်ထားတဲ့ ရှုကွက် မဟုတ်ပါဘူး။ မြတ်စွာဘုရားကိုယ်တိုင် <b>မဟာပရိနိဗ္ဗာနသုတ္တန်</b>နဲ့ ဟို <b>အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ပါဠိတော်</b>များမှာ ဟောထားတဲ့ သုတ္တန်များမှာ လာရှိတဲ့ရှုကွက် ဖြစ်ပါတယ်နော်။ အဲဒီအရိုးကနေ ကသိုဏ်းဖြန့်လို့ ရပြီဆိုရင် ထိုကသိုဏ်းဝန်းသည် တဖြည်းဖြည်း ကြည်လာလိမ့်မယ်နော်။ အဖြူ အဖြူလို့ စိုက်ပြီး ဆက်ရှုလိုက်တဲ့အခါ တဖြည်းဖြည်း ကြည်လင်လာပြီး၊ စိတ်ကလေးကလည်း ဒီအဖြူရောင်ထဲမှာ ငြိမ်ပြီး ဝပ်သွားပြီ ဆိုလို့ရှိရင်တော့ <b>ပဋိဘာဂနိမိတ်</b> ဆိုက်ပြီ။</p> <p>အဲဒီ <b>ပဋိဘာဂနိမိတ်</b>မှာပဲ စိတ်ကို တစ်နာရီ၊ နှစ်နာရီ စသည်ဖြင့် ခိုင်အောင် စိုက်လိုက်တဲ့အခါ တစ်နာရီ၊ နှစ်နာရီ စသည် ငြိမ်ပြီဆိုရင် ငြိမ်နေတဲ့စိတ်ကို ပြန်သုံးသပ်လိုက်တဲ့အခါမှာ ဝိတက်, ဝိစာရ, ပီတိ, သုခ, ဧကဂ္ဂတာခေါ်တဲ့ <b>ဈာန်အင်္ဂါငါးပါး</b> ထင်ရှားနေတတ်ပါတယ်။</p> <p>* <b>ဝိတက်</b>က အဖြူရောင် အာရုံပေါ်သို့ စိတ်ကို ရှေးရှု တင်ပေးခြင်းသဘော။<br> * <b>ဝိစာရ</b>က အဖြူရောင် အာရုံကို ထပ်ခါ ထပ်ခါ သုံးသပ် ဆင်ခြင်နေတဲ့သဘော။<br> * <b>ပီတိ</b>က အဖြူရောင် အာရုံကို နှစ်သက်နေတဲ့သဘော။<br> * <b>သုခ</b>က အဖြူရောင် အာရုံရဲ့ အရသာကို ချမ်းချမ်းသာသာ ခံစားနေတဲ့သဘော။<br> * <b>ဧကဂ္ဂတာ</b>က အဖြူရောင် အာရုံတစ်ခုတည်းပေါ်သို့ စိတ်ကျရောက် တည်ငြိမ်ပြီး ဝပ်နေတဲ့သဘော။</p> <p>ပေါင်းလိုက်တော့ <b>ဈာန်အင်္ဂါငါးပါး</b>နော်။</p> <p>ဒီလို ဈာန်အင်္ဂါမျိုးတွေကို ရည်ရွယ်ပြီးတော့ ဦးပဉ္စင်းတို့ <b>လယ်တီဆရာတော်ဘုရားကြီး</b>ကတော့ လင်္ကာလေး စီထားတယ်။ ‘‘<b>စိုက်စိုက် စူးစူး အထူးမြဲမြံ ရှုအားသန် ဈာန် ဟုခေါ်သတတ်</b>’’ ဆိုပြီး ရေးထားတယ်နော်။ အဲဒီလို စိတ်သည် တစ်နာရီ၊ နှစ်နာရီ စသည်ဖြင့် ခိုင်ပြီး မြဲနေပြီဆိုလို့ရှိရင် ထိုပုဂ္ဂိုလ် တစ်ဆင့်တက်လိုက ရှေ့တက်နိုင်တယ်။ ဒီ <b>ဩဒါတကသိုဏ်း</b>ကို ဘုရားရှင်က ကသိုဏ်းတွေထဲမှာ အထွတ်အမြတ်ထားပြီး ဟောထားပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဦးပဉ္စင်းလည်း ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်တွေကို တော်တော်ခပ်များများ ဒီ <b>ဩဒါတကသိုဏ်း</b>ကိုပဲ သင်ပေးလေ့ ရှိပါတယ်နော်။ အဲဒီတော့ ဒီအဖြူရောင်ကသိုဏ်းမှာ တစ်နာရီ၊ နှစ်နာရီ စသည်ဖြင့် ငြိမ်လို့ ဒီဈာန်အင်္ဂါတွေကလည်း ရှုတိုင်းရပြီဆိုရင် <b>ဝသီဘော်ငါးပါး</b> နိုင်နင်းအောင် လေ့ကျင့်ရပါတယ်။ မိမိ အဓိဋ္ဌာန်တဲ့အတိုင်း ဝင်စားလို့ ရပြီဆိုရင် ထိုပုဂ္ဂိုလ် တစ်ဆင့်တက်ပြီး ဘာလုပ်ရသလဲ? ဒီဝိတက်, ဝိစာရတွေသည် ရုန့်ရင်းတယ်။ အဖြူရောင် အာရုံပေါ်ကို စိတ်ကလေး တင်ပေးနေရတာကိုက ပင်ပန်းတယ်။ အဖြူ အဖြူလို့ ထပ်ခါ ထပ်ခါ သုံးသပ် ဆင်ခြင်နေရတာကိုက ပင်ပန်းနေတယ်။</p> <p>အကယ်၍ ဒီအဖြူရောင် အာရုံပေါ်ကို စိတ်ကလေး မတင်ပေးရဘဲနဲ့ သူ့ဟာသူ ငြိမ်နေမယ်။ အဖြူ အဖြူလို့ မသုံးသပ်ရဘဲနဲ့ သူ့ဟာသူ ငြိမ်နေတယ်ဆိုရင် ပိုကောင်းမယ်လို့ ဝိတက်, ဝိစာရရဲ့ အပြစ်ကို မြင်ပြီးတော့ ဝိတက်, ဝိစာရ ပြုတ်ပါစေဆိုတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် အဖြူရောင်အာရုံကို စိုက်သာ ကြည့်ပေတော့။ ဒီတစ်ခါ အဖြူ အဖြူလို့ မဆိုနဲ့၊ စိုက်သာကြည့်နေလိုက်ရင် တဖြည်းဖြည်း ဝိတက်, ဝိစာရလေး ပြုတ်သွားမယ်။ ဝိတက်, ဝိစာရ ပြုတ်သွားရင် ဘာကျန်မလဲ? ပီတိ, သုခ, ဧကဂ္ဂတာ <b>ဈာန်အင်္ဂါသုံးပါး</b>ပဲ ကျန်မယ်။</p> <p>အဲဒီ ပီတိ, သုခ, ဧကဂ္ဂတာမှာလည်း အဓိဋ္ဌာန်ပြီး တစ်နာရီ၊ နှစ်နာရီ စသည်ဖြင့် အဓိဋ္ဌာန်လို့ ဓိဋ္ဌာန်သည့်အတိုင်း <b>ဝသီဘော်ငါးပါး</b> နိုင်နင်းလာပြီဆိုရင် ဘာလုပ်ရမလဲ? ပီတိပြုတ်အောင် ဆက်လေ့ကျင့်ရမယ်။ ဘာဖြစ်လို့ ဒီပီတိပြုတ်အောင် လေ့ကျင့်ရသလဲလို့မေးတော့ ပီတိက <b>ရာဂရန်သူ</b>နဲ့ နီးတယ်။ အာရုံတစ်ခုကို နှစ်သက်လာပြီဆိုလို့ရှိရင် ဘာဖြစ်တတ်သလဲ? တွယ်တာမက်မောမှုဆိုတဲ့ ရာဂတရား ဝင်လာတတ်တယ်။ ရာဂ ဝင်လာသည်နှင့်အမျှ ဘာဖြစ်သွားသလဲ? ဒီ<b>သမာဓိ</b>ကလေးသည် လွယ်လွယ်လေးနဲ့ ပျက်စီးသွားတတ်တယ်။</p> <p>ဒါကြောင့် ဒီပီတိသည် <b>ရာဂရန်သူ</b>နဲ့ နီးတယ်။ မကောင်းဘူး။ ပီတိ မရှိရင် ကောင်းမယ်လို့ အာရုံယူပြီး ဒီအဖြူကို ဆက်ပြီး စိုက်လိုက်တဲ့အခါ ပီတိ တဖြည်းဖြည်း ပြုတ်သွားတယ်နော်။ ပီတိလည်း ပြုတ်သွားရော ဘယ်လောက်ပဲ ကျန်တော့လဲ? သုခနဲ့ ဧကဂ္ဂတာ နှစ်ခုကျန်တယ်။ သုခနဲ့ ဧကဂ္ဂတာ နှစ်ခု ကျန်တဲ့အခါ သုခ အာရုံတစ်ခုကို ခံစားတဲ့အခါမှာ ဒီအာရုံက ချမ်းသာလာပြီဆိုရင် ကြာလာရင် ရာဂ မဖြစ်တတ်ဘူးလား? ဖြစ်တတ်တယ်။ ဒါကြောင့် <b>သုခဝေဒနာ</b>ဟာလည်း <b>ရာဂရန်သူ</b>နဲ့ နီးတယ်။ ရာဂဝင်လာရင် ဒီ<b>သမာဓိ</b>လေး လွယ်လွယ်လေးနဲ့ ပျက်သွားနိုင်တယ်။ ဒီသုခ မရှိရင် ကောင်းမယ်လို့ ဆက်ပြီး အဖြူကို စိုက်ပြီး ရှုလိုက်တဲ့အခါ သုခလေးသည် တဖြည်းဖြည်း ပြုတ်ပြီးတော့ <b>ဥပေက္ခာ</b> <b>ဧကဂ္ဂတာ</b> ဆိုက်ရောက်သွားပါတယ်။ အဲဒီ <b>ဥပေက္ခာ</b> <b>ဧကဂ္ဂတာ</b>မှာ တစ်နာရီ၊ နှစ်နာရီ စသည်ဖြင့် ရှုတိုင်းရပြီ။ ဓိဋ္ဌာန်တိုင်း ရပြီ။ <b>ဝသီဘော်ငါးပါး</b> နိုင်နင်းပြီဆိုရင် ဘာဖြစ်လဲ? စိတ်သည် အရောင်တလက်လက် တောက်လာပြီ။ ပြိုးပြိုးပြက်ပြက် တောက်လာပြီ။ ဒီ<b>စတုတ္ထဈာန်သမာဓိ</b>ကို မြတ်စွာဘုရားက နေရာတကာမှာ တော်တော်ခပ်များများ ချီးကျူးထားပါတယ်နော်။</p> <p><b>ပဋိသုဒ္ဓ</b>၊ ဖြူစင်တယ်။ <b>ပဋိယောဓာတ</b>၊ အရောင်တလက်လက် ပြိုးပြိုးပြက် တောက်ပတယ်။ <b>အနင်္ဂဏ</b>၊ အညစ်အကြေးတွေ ကင်းနေတယ်။ <b>ဝိဂတူပကိလေသ</b>၊ ကိလေသာ အညစ်အကြေးတွေလည်း မရှိဘူး။ <b>မုဒု</b>၊ နူးညံ့တယ်။ <b>ကမ္မနိယ</b>၊ ဘာကို ရှုမလဲ၊ ကိုယ်ရှုချင်တဲ့ လုပ်ငန်းရပ်မှာ အသင့်ဖြစ်နေတယ်။</p> <p>လျှော်ပြီး ဖွတ်ပြီးတဲ့ရွှေဟာ ကြိုက်တဲ့လက်ဝတ်တန်ဆာလုပ်လို့ လွယ်လွယ်ကူကူနဲ့ ရသလို ဒီ<b>စတုတ္ထဈာန်သမာဓိ</b> ခိုင်နေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ဟာ ဘာရှုချင်သလဲ, ရုပ်ကို ရှုမလား? လွယ်လွယ်လေးနဲ့ သိနိုင်တယ်။ နာမ်ကို ရှုမလား? လွယ်လွယ်လေးနဲ့ သိနိုင်တယ်။ အဲဒီလို အကြောင်းတရားတွေကို ရှုမလား? လွယ်လွယ်လေးနဲ့ သိနိုင်တယ်။ အကျိုးတရားတွေကို ရှုမလား? လွယ်လွယ်လေးနဲ့ သိနိုင်တယ်။ အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တသဘောတွေကို ရှုမလား? လွယ်လွယ်လေးနဲ့ သိနိုင်တယ်နော်။ <b>သစ္စာလေးပါး</b>ကို လွယ်လွယ်လေးနဲ့ သိလာနိုင်ပြီလို့ ဒီလို ဘုရားဟောထားတယ်နော်။ ဒါကြောင့် -</p> <p><b>ကမ္မနိယဋ္ဌိတ</b>၊ ဒီ<b>စတုတ္ထဈာန်သမာဓိ</b>လေးသည် တည်ပြီး ငြိမ်နေတယ်။ <b>အာနဉ္ဇပတ္တ</b>၊ တုန်လှုပ်မှု မရှိတော့ဘူး။ အဲဒီလို အင်္ဂါရှစ်ချက်နဲ့ ပြည့်စုံအောင် ဒီ<b>စတုတ္ထဈာန်သမာဓိ</b>ကို ထူထောင်ပေးရတယ်။ အဲဒီ <b>ဥပေက္ခာ</b> <b>ဧကဂ္ဂတာ</b>မှာ တစ်နာရီ၊ နှစ်နာရီ ငြိမ်ပြီး ဝပ်ပြီး နေနိုင်ပြီဆိုလို့ရှိရင် ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည် ကြိုက်ရာ ကမ္မဋ္ဌာန်းပြောင်း လွယ်လွယ်လေးနဲ့ ပြောင်းရတယ်နော်။</p> <p>ကဲ <b>မေတ္တာ</b>ကို ပြောင်းပုံလေး ပြန်ပြောမယ်နော်။ ဒီတော့ ခုနက <b>ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်း</b>ဖြင့် သမာဓိထူထောင်။ <b>ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်း</b>လမ်းစဉ် အကြည်ပေါ်လာတဲ့အခါမှာ အရိုးကို ဖမ်းစိုက်၊ အရိုးမှာ ဝိတက်, ဝိစာရ, ပီတိ, သုခ, ဧကဂ္ဂတာ ငါးလုံး ထင်ရှားအောင် ကြည့်ပြီးတဲ့အခါ အဖြူရောင်ပြောင်း စိုက်လိုက်။ အဖြူမှာ ခုနက ဝိတက်, ဝိစာရ, ပီတိ, သုခ, ဧကဂ္ဂတာငါးလုံး ထင်ရှားအောင် ပထမရှု၊ နောက် ပီတိ, သုခ, ဧကဂ္ဂတာ သုံးလုံး။ <b>ဈာန်အင်္ဂါသုံးပါး</b> ထင်ရှားအောင်ရှု၊ နောက် ဥပေက္ခာ, ဧကဂ္ဂတာ ရောက်အောင်ရှု၊ အစဉ်အတိုင်း ရှုရတယ်နော်။ အဲဒီလို ရှုလိုက်လို့ <b>ဥပေက္ခာ</b> <b>ဧကဂ္ဂတာ</b>ရောက်လို့ ခုနက <b>စတုတ္ထဈာန်သမာဓိ</b>သည် အင်္ဂါရှစ်ချက်နဲ့ ပြည့်စုံလို့ အရောင်တလက်လက်၊ ပြိုးပြိုးပြက် တောက်ပလာပြီဆိုလို့ရှိရင် ထိုပုဂ္ဂိုလ် <b>မေတ္တာကမ္မဋ္ဌာန်း</b> ပြောင်းလိုက ပြောင်းနိုင်တယ်နော်။ ခုနက ဖခင်ကို အာရုံယူ။ ခုနက ပုံစံအတိုင်းပဲနော်။</p> <p>ဖခင်ကို အာရုံယူပြီးတော့ ဖခင်သည် ဘေးရန် ကင်းပါစေလို့ ရှုလို့ ကောင်းရင် အဲဒီတစ်ခုတည်း စိုက်ပြီးသာ ရှုလိုက်။ ရှုလိုက်ပြီဆိုလို့ရှိရင် ဒီဖခင်အာရုံမှာ ဒီအခါကျတော့ <b>သမာဓိအရှိန်</b> ရနေပြီဖြစ်တော့ ဒီဖခင်အာရုံသည် လွယ်လွယ်နဲ့ ပျောက်မသွားတော့ဘူး။ ဒီဖခင်အာရုံအပေါ်မှာ စိတ်သည် ငြိမ်ပြီး ဝပ်သွားလိမ့်မယ်။ အဲဒီလို စိတ်သည် ငြိမ်ဝပ်လို့ တစ်နာရီ၊ နှစ်နာရီ စသည်ဖြင့် ငြိမ်လာပြီဆိုရင် ထိုငြိမ်လာတဲ့ စိတ်ကို ဖမ်းစိုက်လိုက်ရင် ဝိတက်, ဝိစာရ, ပီတိ, သုခ, ဧကဂ္ဂတာဆိုတဲ့ <b>ဈာန်အင်္ဂါငါးပါး</b> ထင်ရှားလာလိမ့်မယ်နော်။</p> <p>အဲဒီလို ထင်ရှားလာပြီဆိုလို့ရှိရင် ဝိတက်က ဖခင်အာရုံပေါ်သို့ စိတ်ကို ရှေးရှုတင်ပေးနေတဲ့သဘော။ ဝိစာရက ဖခင်အာရုံကို ထပ်ခါ ထပ်ခါ သုံးသပ် ဆင်ခြင်နေတဲ့သဘော။ ပီတိက ဖခင်အာရုံကို နှစ်သက်နေတဲ့သဘော။ သုခက ဖခင်အာရုံပေါ်မှာ စိတ်ချမ်းချမ်းသာသာ ခံစားနေတဲ့သဘော။ ဧကဂ္ဂတာက ဖခင်အာရုံ တစ်ခုတည်းပေါ်မှာ စိတ်ကျရောက် တည်ငြိမ်နေတဲ့သဘော ဆိုတဲ့ ဝိတက်, ဝိစာရ, ပီတိ, သုခ, ဧကဂ္ဂတာ <b>ဈာန်အင်္ဂါငါးပါး</b> ထင်ရှားလာလိမ့်မယ်။ အဲဒီ <b>ဈာန်အင်္ဂါငါးပါး</b> ထင်ရှားလာတဲ့အခါမှာ ခုနက ဝိတက်, ဝိစာရ ပြုတ်အောင် ဆက်ရှုလိုက်တော့ ပီတိ, သုခ, ဧကဂ္ဂတာ။ ပီတိ ပြုတ်အောင် ဆက်ရှုလိုက်တော့ သုခ, ဧကဂ္ဂတာ ရောက်သွားမယ်။ ဒီ<b>မေတ္တာသက်သက်</b>ကတော့ ဥပေက္ခာ, ဧကဂ္ဂတာ ရောက်အောင် ရှုလို့မရဘူး။</p> <p>အဲဒီလို သုခ, ဧကဂ္ဂတာ ရောက်ပြီဆိုရင် အဲဒီသုခ, ဧကဂ္ဂတာမှာ ခပ်ကြာကြာ တည်အောင်ကြိုးစား။ ဖခင်အာရုံ၌ သုခ, ဧကဂ္ဂတာ ရောက်တာ တော်တော်ကြာပြီဆိုရင် ဘာဝနာ ပြည့်စုံပြီလားဆိုရင် <b>မေတ္တာဘာဝနာ</b> မပြည့်စုံသေးပါဘူးနော်။ မပြည့်စုံသေးတဲ့အတွက် ဖခင်နဲ့ အလားတူ မိမိ ရိုသေလေးစား ချစ်ခင်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးဦးကို ပြောင်းရှု။ အဲဒီပုဂ္ဂိုလ်မှာလည်း အစဉ်အတိုင်းပဲ ခုနက သုခ, ဧကဂ္ဂတာ ရောက်အောင် ရှုရပါတယ်နော်။ အဲဒီမှာလည်း သုခ, ဧကဂ္ဂတာ ရောက်ပြီဆိုရင် နောက်တစ်ယောက် ပြောင်းကြည့်၊ သုခ, ဧကဂ္ဂတာရောက်အောင်ရှု။ အဲဒီလိုပဲ လေး၊ ငါး၊ ဆယ်ယောက်လောက် တစ်ယောက်ပြီးတစ်ယောက် ပြောင်းကြည့်ပေတော့။</p> <p>ချစ်ခင်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေ လေး ငါး ဆယ်ယောက်လောက် တစ်ယောက်ပြီး တစ်ယောက် ပြောင်းလိုက်တာ သုခ, ဧကဂ္ဂတာ အကုန်လုံး ဆိုက်ပြီဆိုလို့ရှိရင် နောက်အလယ်အလတ်ပုဂ္ဂိုလ် ပြောင်းကြည့်။ အလယ်အလတ် ပုဂ္ဂိုလ်တွေလည်း လေး၊ ငါး၊ ဆယ်ယောက်လောက် ပြောင်းကြည့်လိုက်တဲ့အခါ အကုန်လုံး ရှုတိုင်း ရှုတိုင်း သုခ, ဧကဂ္ဂတာ ဆိုက်ပြီဆိုရင် ခုနက မုန်းတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေကို စပြီး ပြောင်းနိုင်တယ်နော်။ နည်းနည်း ပြောတာလေး ဦးပဉ္စင်း ကျန်သွားတယ်။ ထပ်ပြီး ပြောဦးမယ်။ အဲဒီ ဘေးရန်ကင်းပါစေလို့ ရှုလိုက်တဲ့အခါမှာ သုခ, ဧကဂ္ဂတာ ရောက်လို့ စိတ်ဆင်းရဲ ကင်းပါစေလို့ ရှုရင်လည်း အလားတူပဲ သုခ, ဧကဂ္ဂတာ ရောက်အောင် ရှုနိုင်တယ်။ ကိုယ်ဆင်းရဲ ကင်းပါစေလို့ ရှုရင်လည်း သုခ, ဧကဂ္ဂတာ ရောက်အောင်ရှု။ ကျန်းကျန်းမာမာ ချမ်းချမ်းသာသာနဲ့ ခန္ဓာဝန်ကို ရွက်ဆောင်နိုင်ပါစေလို့ ရှုတဲ့အခါမှာလည်း သုခ, ဧကဂ္ဂတာ ရောက်အောင်ရှု။ ဖခင်အပေါ်မှာ ဘယ်နှစ်မျိုး ရှုနိုင်သလဲ? လေးမျိုး။</p> <p>တစ်မျိုး တစ်မျိုးမှာ သုံးခု၊ သုံးခုပေါ့။ သုခ, ဧကဂ္ဂတာရောက်အောင် အကုန်လုံး ရှုရမယ်နော်။ ကျန်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေမှာလည်း ထိုနည်းလည်းကောင်းပဲနော်။ အဲဒီလို ရှုလို့ အောင်မြင်ပြီဆိုလို့ရှိရင် ချစ်ခင်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်နဲ့ အလယ်အလတ် ပုဂ္ဂိုလ်တွေ လေး ငါး ဆယ်ယောက်စီလောက် ရှုလို့ အောင်မြင်ပြီဆိုရင် နည်းနည်းလောက် မုန်းတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ပေါ့။ ခေါင်ဆုံး စရမယ်။ စတဲ့အခါမှာ သူ့ရဲ့ ချစ်ခင်ဖွယ်ရာ မြတ်နိုးဖွယ်ရာကောင်းတဲ့ အာရုံလေးတွေ၊ သူ့ရဲ့ ကျေးဇူးရှိဖူးတဲ့ အာရုံလေးတွေ ရွေးချယ်ပြီး မိမိက အာရုံယူလိုက်။ ယူပြီးတော့ ချစ်ခင် နှစ်သက်ဖွယ်ရာ ပုံလေးကို အာရုံယူပြီးတော့ သူ့ကို ခုနက ဘေးရန် ကင်းပါစေနဲ့ပဲ ဖြစ်စေ၊ စိတ်ဆင်းရဲ ကင်းပါစေနဲ့ပဲ ဖြစ်စေ၊ ကိုယ်ဆင်းရဲ ကင်းပါစေနဲ့ပဲ ဖြစ်စေ၊ ကျန်းကျန်းမာမာ ချမ်းချမ်းသာသာနဲ့ ခန္ဓာဝန်ကို ရွက်ဆောင်နိုင်ပါစေဆိုတာနဲ့ပဲဖြစ်စေ ကြိုက်တာ တစ်ခုခုနဲ့ စပြီး <b>မေတ္တာပို့</b>နော်။</p> <p><b>မေတ္တာပို့</b>လိုက်လို့ အဲဒီမှာလည်း သုခ, ဧကဂ္ဂတာ ဆိုက်ပြီဆိုရင် ကျန်တဲ့ လေးချက်နဲ့ ဆက်ပြီး သုခ, ဧကဂ္ဂတာဆိုက်အောင် ပွားပေတော့။ ပွားလိုက်လို့ နည်းနည်းမုန်းတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကနေပြီးတော့ နောက်နည်းနည်း ပိုမုန်းတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်, နောက်နည်းနည်း ပိုမုန်းတဲ့ပုဂ္ဂိုလ် စသည်ဖြင့် အဲဒီ မုန်းတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေ လေး၊ ငါး၊ ဆယ်ယောက်လောက် တဖြည်းဖြည်း ပြောင်းကြည့်။ အမုန်းဆုံးပုဂ္ဂိုလ်ကို နောက်ဆုံးထားနော်။ အဲဒီလို ပြောင်းကြည့်လိုက်လို့ ရှုတိုင်း ရှုတိုင်း ပုဂ္ဂိုလ်တိုင်း အပေါ်မှာ သုခ, ဧကဂ္ဂတာ အကုန်လုံး ရောက်ပြီဆိုလို့ရှိရင် မိမိရယ်, ချစ်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ရယ်, အလယ်အလတ်ပုဂ္ဂိုလ်ရယ်, မုန်းတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ရယ် အဲဒီ ပုဂ္ဂိုလ်လေးယောက်ကို ခေါက်တုံ့ ခေါက်ပြန် မေတ္တာသုခ, ဧကဂ္ဂတာ သုခ, ဧကဂ္ဂတာရောက်အောင် ရှု။</p> <p>ရှုလိုက်လို့ အခေါက်ခေါက် အပြန်ပြန် ရှုလိုက်တဲ့အခါမှာ အဲဒီ ပုဂ္ဂိုလ်လေးယောက် အပေါ်၌ ဘယ်ပုဂ္ဂိုလ်အပေါ်မှ မေတ္တာသည် ပိုမသွားဘူး၊ လျော့လည်းမသွားဘူး မေတ္တာပွားနေတဲ့ စိတ်ကလေးသာ ရှိတော့တယ်။ အားလုံး ညီမျှနေပြီဆိုရင်တော့ ဒီမှာ <b>သီမာသမ္ဘေဒ</b> အပိုင်းအခြား ပြတ်သွားပြီလို့ ဆိုပါတယ်နော်။ အဲဒီအပိုင်းအခြား ပျက်သည့်တိုင်အောင်တော့ မေတ္တာပွားပေးရပါတယ်။ အဲဒီလို အပိုင်းအခြားပြတ်ပြီဆိုလို့ရှိရင် ထိုပုဂ္ဂိုလ် ဘာလုပ်ရမလဲ? သဗ္ဗေသတ္တာ စသည်ဖြင့် သတ္တဝါအားလုံး ခြုံပြီးတော့ မေတ္တာပွားနိုင်ပြီ။</p> <p>မေတ္တာပွားတဲ့အခါမှာ အိမ်မှာနေရင်လည်း အိမ်ဝင်းအတွင်းပေါ့။ ကျောင်းနေရင်လည်း ကျောင်းဝင်းအတွင်းရှိတဲ့ သတ္တဝါအားလုံး ခြုံပြီးတော့ သဗ္ဗေသတ္တာ၊ သဗ္ဗေပါဏာ စသည်ဖြင့် မေတ္တာပွားတယ်။ အဲဒီမှာ တစ်ခုစီ ပွားရပါတယ်နော်။ သဗ္ဗေသတ္တာဆိုတာက ခန္ဓာငါးပါး၌ ငြိကပ်တွယ်တာမှု ရှိကြကုန်သော ခပ်သိမ်းသော သတ္တဝါတို့သည် ဘေးရန် ကင်းကြပါစေ၊ စိတ်ဆင်းရဲခြင်း ကင်းကြပါစေ၊ ကိုယ်ဆင်းရဲ ကင်းကြပါစေ၊ ကျန်းကျန်းမာမာ ချမ်းချမ်းသာသာနှင့် ခန္ဓာဝန်ကို ရွက်ဆောင်နိုင်ကြပါစေဆိုပြီး ဒီလို မေတ္တာပို့ရမယ်။ အဲဒီ သတ္တဝါတွေသည် တိရစ္ဆာန်တွေလည်း အားလုံးပါ ပါတယ်နော်။</p> <p>အဲဒီတော့ ကျောင်းဝင်းအတွင်းရှိတဲ့ သတ္တဝါအားလုံးကို ခြုံငုံပြီး မေတ္တာပွားလိုက်တော့ အဲဒီ သဗ္ဗေသတ္တာ တစ်ချက်တည်းနဲ့ ဒီလို မေတ္တာပွားလိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ ခုနက ဘေးရန် ကင်းပါစေမှာလည်း သုခ, ဧကဂ္ဂတာရောက်ရမယ်နော်။ အဲဒီ သဗ္ဗေသတ္တာနဲ့ ပွားနိုင်ရေးအတွက် ခုနက ပုဂ္ဂိုလ်လေးမျိုးမှာ <b>သီမာသမ္ဘေဒ</b>လို့ခေါ်တဲ့ အပိုင်းအခြား မပျက်သေးရင် ဒီသဗ္ဗေသတ္တာ ကူးလို့ မရဘူးနော်။ ပုဂ္ဂိုလ်လေးမျိုးအပေါ်မှာ မေတ္တာခြင်းတူပြီ၊ အပိုအလို မရှိတော့ဘူး။ <b>သီမာသမ္ဘေဒ</b> ပြိုပြီးတော့ သုခ, ဧကဂ္ဂတာ အကုန်လုံးရောက်ပြီဆိုမှ သဗ္ဗေသတ္တာ ကူးလို့ရပါတယ်။</p> <p>အဲဒီလို ပွားလိုက်တဲ့အခါမှာ သဗ္ဗေသတ္တာမှာ ဘေးရန် ကင်းပါစေနဲ့ သုခ, ဧကဂ္ဂတာ ရောက်အောင်ရှုရသလို စိတ်ဆင်းရဲ ကင်းပါစေနဲ့လည်း သုခ, ဧကဂ္ဂတာ ရောက်အောင်ရှု၊ ကိုယ်ဆင်းရဲ ကင်းပါစေနဲ့လည်း သုခ, ဧကဂ္ဂတာ ရောက်အောင်ရှု၊ ကျန်းကျန်းမာမာ ချမ်းချမ်းသာသာနှင့် ခန္ဓာဝန်ကို ရွက်ဆောင်နိုင်ပါစေ ဆိုတာနဲ့လည်း သုခ, ဧကဂ္ဂတာ ရောက်အောင်ရှုရတယ်။ အဲဒီလို ရှုလိုက်ပြီဆိုလို့ရှိရင် လေးချက်ပေါ့နော်။ တစ်ချက် တစ်ချက်မှာ သုခ, ဧကဂ္ဂတာ အကုန်လုံး ရောက်အောင် ရှုရပါတယ်။</p> <p>သဗ္ဗေသတ္တာနဲ့ လေးချက်ရှုသလို ကျန်တဲ့ <b>အနောဓိသဖရဏာမေတ္တာ</b> ငါးဦးလုံးကို ပါဠိ-နိဿယ အစီအစဉ်အတိုင်း အောက်ပါအတိုင်း ဆက်လက်ပွားများရပါမယ် -</p> <p>* <b>သဗ္ဗေ ပါဏာ</b>၊ ခပ်သိမ်းကုန်သော ထွက်သက်ဝင်သက် ရှိကြကုန်သော သတ္တဝါတို့သည်၊ ဘေးရန် ကင်းကြပါစေ၊ စိတ်ဆင်းရဲ ကင်းကြပါစေ၊ ကိုယ်ဆင်းရဲ ကင်းကြပါစေ၊ ကျန်းကျန်းမာမာ ချမ်းချမ်းသာသာနှင့် ခန္ဓာဝန်ကို ရွက်ဆောင်နိုင်ကြပါစေ။ (ဤ၌လည်း လေးချက်စီ သုခ, ဧကဂ္ဂတာ ဆိုက်အောင်ရှု။)<br> * <b>သဗ္ဗေ ဘူတာ</b>၊ ခပ်သိမ်းကုန်သော ကံကိလေသာကြောင့် ထင်ရှားဖြစ်လာကုန်သော သတ္တဝါတို့သည်၊ ဘေးရန် ကင်းကြပါစေ၊ စိတ်ဆင်းရဲ ကင်းပါစေ၊ ကိုယ်ဆင်းရဲ ကင်းပါစေ၊ ကျန်းကျန်းမာမာ ချမ်းချမ်းသာသာနှင့် ခန္ဓာဝန်ကို ရွက်ဆောင်နိုင်ကြပါစေ။ (ဤ၌လည်း လေးချက်။)<br> * <b>သဗ္ဗေ ပုဂ္ဂလာ</b>၊ ခပ်သိမ်းကုန်သော အတ္တဘော အစဉ်အားဖြင့် ကျရောက်ခြင်းသဘော ရှိကုန်ကြကုန်သော သတ္တဝါတို့သည်၊ ဘေးရန် ကင်းကြပါစေ၊ စိတ်ဆင်းရဲ ကင်းပါစေ၊ ကိုယ်ဆင်းရဲ ကင်းပါစေ၊ ကျန်းကျန်းမာမာ ချမ်းချမ်းသာသာနှင့် ခန္ဓာဝန်ကို ရွက်ဆောင်နိုင်ကြပါစေ။ (ဤ၌လည်း လေးချက်။)<br> * <b>သဗ္ဗေ အတ္တဘာဝပရိယာပါန္နာ</b>၊ ခပ်သိမ်းကုန်သော ခန္ဓာကိုယ် အတ္တဘော၌ အကျုံးဝင်ကြကုန်သော သတ္တဝါတို့သည်၊ ဘေးရန် ကင်းကြပါစေ၊ စိတ်ဆင်းရဲ ကင်းပါစေ၊ ကိုယ်ဆင်းရဲ ကင်းပါစေ၊ ကျန်းကျန်းမာမာ ချမ်းချမ်းသာသာနှင့် ခန္ဓာဝန်ကို ရွက်ဆောင်နိုင်ကြပါစေ။ (ဤ၌လည်း လေးချက်။)</p> <p>ပေါင်းလိုက်တော့ ဘယ်နှစ်ဦးလဲ? <b>သဗ္ဗေသတ္တာ</b>။ <b>သဗ္ဗေပါဏာ</b>။ <b>သဗ္ဗေဘူတာ</b>။ <b>သဗ္ဗေပုဂ္ဂလာ</b>။ <b>သဗ္ဗေအတ္တဘာဝပရိယာပါန္နာ</b> ငါးဦးနော်။ အဲဒီငါးဦးကို <b>အနောဓိသဖရဏာမေတ္တာ</b>လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ဘယ်သတ္တဝါရယ်လို့ ရည်ညွှန်းချက် မရှိဘူး။ သတ္တဝါအားလုံးပဲနော်။ ဒါက ကျောင်းဝင်းအတွင်း သတ်မှတ်ထားတော့ ရှုပွားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ဉာဏ်ကိုလိုက်ပြီးတော့ နည်းနည်းလေးစပြီး အခြေတည်တဲ့ အပိုင်းပဲနော်။ အဲဒီငါးချက်ကို <b>အနောဓိသဖရဏာမေတ္တာ</b>လို့ ခေါ်ပါတယ်။</p> <p>နောက် တီးတိုးရည်ညွှန်းချက်ရှိတဲ့ <b>ဩဓိသဖရဏာမေတ္တာ</b>က ခုနစ်ချက် ရှိတယ်။</p> <p>* <b>သဗ္ဗာ ဣတ္တိယော</b>၊ ခပ်သိမ်းကုန်သော အမျိုးသမီးတို့သည်၊<br> * <b>သဗ္ဗေ ပုရိသာ</b>၊ ခပ်သိမ်းကုန်သော ယောက်ျားတို့သည်၊<br> * <b>သဗ္ဗေ အရိယာ</b>၊ ခပ်သိမ်းကုန်သော အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်၊<br> * <b>သဗ္ဗေ အနရိယာ</b>၊ ခပ်သိမ်းကုန်သော အရိယာ မဟုတ်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်၊<br> * <b>သဗ္ဗေ ဒေဝါ</b>၊ ခပ်သိမ်းကုန်သော နတ်တို့သည်၊<br> * <b>သဗ္ဗေ မနုဿာ</b>၊ ခပ်သိမ်းကုန်သော လူတို့သည်၊<br> * <b>သဗ္ဗေ ဝိနိပါတိကာ</b>၊ ခပ်သိမ်းကုန်သော အပါယ်သတ္တဝါ၊ ဝိနိပါတိက သတ္တဝါတို့သည်၊</p> <p>ဆိုပြီး ခုနစ်ချက်။ တစ်ခု တစ်ခုမှာ လေးချက်လေးချက်စီ ပွားနော်။</p> <p>အဲဒီ ခုနစ်ချက်ကတော့ <b>ဩဓိသောဖရဏာမေတ္တာ</b>လို့ ခေါ်ပါတယ်။ <b>အနောဓိသောဖရဏာမေတ္တာ</b>က ငါးချက်။ <b>ဩဓိသောဖရဏာမေတ္တာ</b>က ခုနစ်ချက်၊ ပေါင်းလိုက်တော့ တစ်ဆယ့်နှစ်ချက်နော်။ အဲဒီ တစ်ချက်တစ်ချက်မှာ အကုန်လုံး လေးချက် လေးချက်စီ ပွားရမယ်နော်။ (၁၂ x ၄) ဆိုတော့ ဘယ်လောက်လဲ? လေးဆယ့်ရှစ်နော်။ တစ်ချက် တစ်ချက်မှာ လေးချက်ဆိုတာက ဘေးကင်းပါစေက တစ်ချက်၊ စိတ်ဆင်းရဲကင်းပါစေ တစ်ချက်၊ ကျန်းကျန်းမာမာ ချမ်းချမ်းသာသာနဲ့ ခန္ဓာဝန်ကို ရွက်ဆောင်နိုင်ပါစေဆိုတာက တစ်ချက်။ သဗ္ဗေသတ္တာမှာ လေးချက်။ အားလုံး ခုနက တစ်ဆယ့်နှစ်ခုဆိုတော့ ၁၂ x ၄ = ၄၈ ချက်နော်။ အဲဒီ လေးဆယ့်ရှစ်ချက်မှာ တစ်ချက် တစ်ချက်မှာ အကုန်လုံး ဘာဖြစ်ရမလဲ? သုခ၊ ဧကဂ္ဂတာအထိ။</p> <p>နံပါတ် (၁) က ဝိတက်၊ ဝိစာရ၊ ပီတိ၊ သုခ၊ ဧကဂ္ဂတာ <b>ဈာန်အင်္ဂါငါးပါး</b> ထင်ရှားရမယ်။ နံပါတ် (၂) က ပီတိ၊ သုခ၊ ဧကဂ္ဂတာ <b>ဈာန်အင်္ဂါသုံးပါး</b> ထင်ရှားရမယ်။ နံပါတ် (၃) က သုခ၊ ဧကဂ္ဂတာ <b>ဈာန်အင်္ဂါနှစ်ပါး</b> ထင်ရှားရမယ်နော်။ အစဉ်အတိုင်း ရှုရပါတယ်။ အဲဒီလို ကျောင်းဝင်းအတွင်းမှာ အဲဒီ တစ်ဆယ့်နှစ်ချက် လေးဆယ့်ရှစ်ချက်ကို ရှုလို့ရပြီဆိုရင် နည်းနည်းလေးဖြန့်လိုက်၊ တစ်ရွာလုံးနော်။ တစ်ရွာလုံးမှာလည်း ဒီ လေးဆယ့်ရှစ်ချက် ရှုလို့ရပြီဆိုလို့ရှိရင်၊ တစ်မြို့နယ်လုံး။ တစ်မြို့နယ်လုံးမှာလည်း ဖြန့်ပြီး ရှုလိုက်တာ ဒီ လေးဆယ့်ရှစ်ချက် ရှုလို့ရပြီဆိုရင် ခပ်သိမ်းကုန်သော သတ္တဝါအကုန်လုံး။ စကြာဝဠာအနှံ့အပြား အားလုံးသော သတ္တဝါတွေ လေးဆယ့်ရှစ်ချက်ပဲ ရှုရမယ်နော်။</p> <p>အဲဒီလို လေးဆယ့်ရှစ်ချက် အကုန်လုံးကို ခြုံပြီးရှုလိုက်လို့ ရပြီဆိုလို့ရှိရင် အရှေ့ဘက် အရပ်မျက်နှာမှာ လေးဆယ့်ရှစ်။ အနောက်မှာ လေးဆယ့်ရှစ်။ တောင်မှာ လေးဆယ့်ရှစ်။ မြောက်မှာ လေးဆယ့်ရှစ်။ အရှေ့တောင်မှာ လေးဆယ့်ရှစ်။ အနောက်တောင်မှာ လေးဆယ့်ရှစ်။ အရှေ့မြောက်မှာ လေးဆယ့်ရှစ်။ အနောက်မြောက်မှာ လေးဆယ့်ရှစ်။ အထက်အရပ်မှာ လေးဆယ့်ရှစ်။ အောက်အရပ်မှာ လေးဆယ့်ရှစ် စသည်ဖြင့် အကုန်လုံး ရှုပါနော်။ ဒီတော့ အရပ်ဆယ်မျက်နှာ တစ်မျက်နှာ တစ်မျက်နှာမှာ လေးဆယ့်ရှစ်ဆိုတော့ အရပ်ဆယ်မျက်နှာ ပေါင်းလိုက်ရင် ဘယ်လောက်ရှိမလဲ? လေးရာရှစ်ဆယ်။ အားလုံးခြုံပြီး ရှုလိုက်တာက လေးဆယ့်ရှစ်။ ၄၈ + ၄၈၀ = ၅၂၈ သွယ် မေတ္တာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီ <b>၅၂၈ သွယ်မေတ္တာ</b>ကို စနစ်တကျ ပွားတတ်ပြီ၊ မေတ္တာစိတ်ကလေးသာရှိပြီဆိုလို့ရှိရင် အဲဒီပုဂ္ဂိုလ်သည် <b>မေတ္တာကမ္မဋ္ဌာန်း</b> အောင်သွားပြီနော်။</p> <p>ဒီမေတ္တာကမ္မဋ္ဌာန်းကို ဘယ်ခါမှာ ပွားပေးရလဲဆိုတော့ တရားအားထုတ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ တစ်ခါတစ်ရံ အန္တရာယ်လေးတွေ ပေါ်လာတတ်တယ်။ အဲဒီ အနှောင့်အယှက်ကလေးတွေ မပေါ်စေခြင်းအကျိုးငှာ၊ အန္တရာယ်ကင်းပါစေခြင်းအကျိုးငှာ ဒီမေတ္တာကမ္မဋ္ဌာန်းကိုလည်း တစ်ခါတစ်ရံ ပွားများပေးရပါတယ်။ ဘယ်ကမ္မဋ္ဌာန်း အားထုတ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ပဲဖြစ်ဖြစ် ဒီမေတ္တာကမ္မဋ္ဌာန်းသည် လက်မလွှတ်အပ်တဲ့ ကမ္မဋ္ဌာန်းတစ်ခု ဖြစ်တယ်။ ကဲ ဒီမေတ္တာပွားပြီးပြီဆိုရင်တော့ <b>ကရုဏာ</b>။ <b>မုဒိတာ</b>။ <b>ဥပေက္ခာ</b> ဆက်ပွား လွယ်လွယ်ပဲ။ ကရုဏာဆိုတာက ဒုက္ခရောက်တဲ့ သတ္တဝါကို အာရုံယူပြီးတော့ ပွားရတယ်။ အဲဒီ ကရုဏာပွားတဲ့ အချိန်အခါမှာလည်း ဒုက္ခရောက်တဲ့ သတ္တဝါတစ်ယောက်ကနေ မိမိနဲ့ နီးစပ်တဲ့ မိမိကယ်တင်လိုတဲ့ ဒုက္ခရောက်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်သတ္တဝါကို အာရုံယူပြီးတော့ ဆင်းရဲဒုက္ခမှ လွတ်ပါစေလို့ ပွားရတယ်။</p> <p>အဲဒီလို ပွားလိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာလည်း ခုနက ဝိတက်၊ ဝိစာရ၊ ပီတိ၊ သုခ၊ ဧကဂ္ဂတာ ခေါ်တဲ့ <b>ပထမဈာန်</b>။ ပီတိ၊ သုခ၊ ဧကဂ္ဂတာ ခေါ်တဲ့ <b>ဒုတိယဈာန်</b>။ သုခ၊ ဧကဂ္ဂတာခေါ်တဲ့ <b>တတိယဈာန်</b>အဆင့်ကို ရောက်ရမယ်နော်။ အဲဒီ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်မှာ အောင်မြင်ပြီဆိုလို့ရှိရင် အလားတူပဲ ချစ်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်၊ အလယ်အလတ်ပုဂ္ဂိုလ်၊ မုန်းတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေ တဖြည်းဖြည်း ပြောင်းကြည့်။ အဲဒီ ပုဂ္ဂိုလ်လေးမျိုး။ မိမိရယ်၊ ချစ်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ရယ်၊ အလယ်အလတ်ပုဂ္ဂိုလ်ရယ်၊ မုန်းတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ရယ်။ ဒီပုဂ္ဂိုလ်တွေအပေါ်မှာ ဒီကရုဏာတရား ညီမျှနေပြီဆိုလို့ရှိရင်တော့ ခုနက သဗ္ဗေသတ္တာနဲ့ တွဲပြီး ရှုပေတော့။ အရပ်ဆယ်မျက်နှာမှာ အလားတူပဲနော်။</p> <p>မုဒိတာကျရင်လည်း ဒီပုံစံအတိုင်းပဲ။ မိမိနဲ့ နီးစပ်တဲ့ အလွန် ချမ်းသာနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ သူတို့ရဲ့ စည်းစိမ်ဥစ္စာမှ မရွေ့လျောစေချင်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မျိုးနော်။ အဲဒီ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးကို အာရုံယူပြီး ရပြီးစည်းစိမ်မှ မရွေ့လျောပါစေနဲ့လို့ ရှုရမယ်။ အဲဒီလို ရှုလိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ ဒီပုဂ္ဂိုလ်အပေါ်မှာလည်း သုခ၊ ဧကဂ္ဂတာ ရောက်အောင်ပဲရှု။ အဲဒီလို ရှုလိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက် အပေါ်မှာ သုခ၊ ဧကဂ္ဂတာ ရောက်ပြီဆိုရင် တခြား ချစ်ခင်လေးစားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ စည်းစိမ်ဥစ္စာ ချမ်းသာနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ အာရုံယူပြီး ထိုနည်းတူစွာရှု။ လေး ငါး ဆယ်ယောက်လောက် ပြောင်းရပြီဆိုရင် ချစ်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ကနေ အလယ်အလတ်ပုဂ္ဂိုလ်၊ အလယ်အလတ်ပုဂ္ဂိုလ်ကနေ မုန်းတဲ့ပုဂ္ဂိုလ် စသည်ဖြင့် ပြောင်း။</p> <p>မိမိရယ်၊ ချစ်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ရယ်၊ အလယ်အလတ်ပုဂ္ဂိုလ်ရယ်၊ မုန်းတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ရယ် ဒီပုဂ္ဂိုလ်တွေ အပေါ်မှာ မုဒိတာတရား တန်းတူပြီဆိုရင် သဗ္ဗေသတ္တာနဲ့ အရပ်ဆယ်မျက်နှာ လှည့်ပြီး ရှုပေတော့။ ပုံစံတူပဲနော်။ အဲဒီတော့ မေတ္တာရယ်၊ ကရုဏာရယ်၊ မုဒိတာရယ်။ ဒီတရားသုံးပါး ပွားများအားထုတ်လို့ ရပြီဆိုရင် ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည် ဥပေက္ခာ ပြောင်းနိုင်ပါတယ်။ <b>ဗြဟ္မစိုရ်ဥပေက္ခာ</b>ပဲနော်။ ဒီဥပေက္ခာပြောင်းတော့ ပုံစံလေးတစ်ခု ပြောမယ်ဆိုရင်တော့ အလယ်အလတ်ပုဂ္ဂိုလ်က စရမှာဖြစ်တော့ အလယ်အလတ် ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ကို မိမိက မေတ္တာလည်း ပို့လို့ အောင်မြင်နေပြီ၊ ကရုဏာလည်း ပို့လို့ အောင်မြင်နေပြီ၊ မုဒိတာလည်း ပွားလို့ အောင်မြင်နေပြီ ဖြစ်တဲ့အတွက် အဲဒီ အလယ်အလတ် ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ကို မေတ္တာအရင် စပွားလိုက် သုခ၊ ဧကဂ္ဂတာ ရောက်၊ ဒီပုဂ္ဂိုလ်ကိုပဲ ကရုဏာ ဆက်ပွားလိုက် သုခ၊ ဧကဂ္ဂတာရောက်၊ ဒီပုဂ္ဂိုလ်ကိုပဲ မုဒိတာ ပွားလိုက် သုခ၊ ဧကဂ္ဂတာ ရောက်အောင် အဲဒီလို ရောက်ပြီဆိုလို့ရှိရင် ဘယ်သတ္တဝါပဲဖြစ်ဖြစ် မိမိက ချမ်းသာပါစေဆိုသော်လည်း ချမ်းသာချင်မှ ချမ်းသာမယ်။ ဆင်းရဲဒုက္ခမှ လွတ်ပါစေ ဆိုသော်လည်း လွတ်ချင်မှ လွတ်မယ်။ ရပြီးစည်းစိမ်တွေမှ မပျက်စီးပါစေနဲ့ ဆိုသော်လည်း ပျက်စီးချင် ပျက်စီးသွားမယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲ?</p> <p>ခပ်သိမ်းကုန်သော သတ္တဝါတို့သည် ကံသာလျှင် ကိုယ်ပိုင်ဥစ္စာ ရှိကြတယ်လို့ ဒီလို ဆင်ခြင်ပြီးတော့ ကံသာလျှင် ကိုယ်ပိုင်ဥစ္စာရှိ၏၊ ကံသာလျှင် ကိုယ်ပိုင်ဥစ္စာရှိ၏လို့ ဆက်ရှုလိုက်တော့။ ထိုပုဂ္ဂိုလ်အပေါ်၌ ဥပေက္ခာ၊ ဧကဂ္ဂတာ ဖြစ်ပါတယ်နော်။ မေတ္တာ၊ ကရုဏာ၊ မုဒိတာ။ ဒီသုံးပါး မအောင်မြင်သေးဘဲနဲ့ ဥပေက္ခာဆက်ရှု ရှုလို့ မရဘူးနော်။ မေတ္တာ၊ ကရုဏာ၊ မုဒိတာ။ ဒီသုံးချက် အောင်မြင်အောင် ရှုနိုင်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ် အပေါ်မှာသာလျှင် ဥပေက္ခာကို ဆက်ရှု ရှုလို့ရတယ်။ အဲဒီလို အလယ်အလတ်ပုဂ္ဂိုလ်တွေကို ခပ်များများ ပြောင်းကြည့်လိုက်လို့ ဥပေက္ခာ၊ ဧကဂ္ဂတာဆိုက်ပြီဆိုရင် ချစ်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်၊ မုန်းတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေ အပေါ်မှာလည်း ပြောင်းပြီး မေတ္တာ၊ ကရုဏာ၊ မုဒိတာတွေကို ရှုပြီးတဲ့အခါ ဥပေက္ခာဆက်ရှုရင် ပုံစံတူ သွားလိမ့်မယ်။</p> <p>အဲဒီလို ပုံစံတူ ရှုလို့ရပြီ ဆိုလို့ရှိရင်တော့ သဗ္ဗေသတ္တာနဲ့ လှည့်ပြီး ခုနက အရပ်ဆယ်မျက်နှာ ရောက်အောင် ရှုပေတော့နော်။ ဒါကတော့ ဗြဟ္မစိုရ်တရား ပွားနည်းပဲ။ အဲဒီလို ဗြဟ္မစိုရ်တရားလေးတွေ ပွားပြီးတဲ့အခါ တစ်ခါတစ်ရံ ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်က တရားအားထုတ်နေရင်းသော်လည်း ဘာဖြစ်တတ်သလဲလို့ မေးရင် သဒ္ဓါတရားတွေက လျော့လာတတ်တယ်။ တရားက အားမထုတ်ချင်ဘူး။ အိမ်ကို ပြန်ပြေးချင်လာပြီ။ ဟုတ်တယ် မဟုတ်လား? အဲဒီလို ပြန်ပြေးချင်တဲ့ ဘာကိစ္စ ညာကိစ္စ ကြောင့်ကြမှုလေးတွေက တစ်ခါတလေ ဝင်လာပြန်တယ်။ တရားက အားထုတ်လို့ ရှေ့ကမတက် ဝိတက်တွေကလည်း သိပ်များလာပြီ။ အဲဒီလို အချိန်အခါမျိုးမှာ ထိုပုဂ္ဂိုလ်ဘာလုပ်ရသလဲ?</p> <p><b>ဗုဒ္ဓါနုဿတိ</b>။ သဒ္ဓါတရားလေးတွေ တိုးလာအောင် ဗုဒ္ဓါနုဿတိကို ပွားပေးရမယ်နော်။ ဗုဒ္ဓါနုဿတိ ပွားတော့မယ့်ပုဂ္ဂိုလ်သည် ခုနက ဦးပဉ္စင်း ပြောခဲ့တဲ့အတိုင်း ပထမ <b>ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်း</b>နဲ့ သမာဓိထူထောင်နော်။ အကြည်ပေါ်လာတဲ့အခါ အရိုးစိုက်၊ အရိုးမှာ ဈာန်အင်္ဂါငါးပါး ထင်ရှားလာပြီဆိုရင် အဖြူပြောင်းစိုက်။ အဖြူမှာ ဥပေက္ခာ၊ ဧကဂ္ဂတာရောက်အောင် စတုတ္ထဈာန်အထိ ပေါက်အောင် ရှုလာ။ အရောင်တလက်လက် တောက်လာပြီဆိုရင် ခုနက မေတ္တာ၊ ကရုဏာ၊ မုဒိတာ၊ ဥပေက္ခာတွေကို အရှိန်ယူပြီးတော့ ဆက်သာရှုလိုက်။ စိတ်ကလေး နူးညံ့သွားအောင် အဲဒီဥပေက္ခာ၊ ဧကဂ္ဂတာ ဆိုက်ပြီဆိုလို့ရှိရင် ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည် မိမိ ကြည်ညိုလေးစားနေတဲ့ ရုပ်ပွားတော် တစ်ဆူလောက်ပေါ့နော်။ ဒီရုပ်ပွားတော်တစ်ဆူကို ဖူးမြော်လိုက်ရရင် မိမိရဲ့ စိတ်တွေက သိပ်ကြည်လင်သွားတယ်။</p> <p>အဲဒီလို ရုပ်ပွားတော်တစ်ဆူကို အာရုံလှမ်းပြီး ယူပြီးတော့ ရှုနေတဲ့ဉာဏ် အရောင်အလင်းနဲ့ ထိုးစိုက်လိုက်၊ ဒီဉာဏ်အရောင်အလင်းသည် ဒီအချိန်အခါမှာ အပြင် ဗဟိဒ္ဓလွှတ် လွှတ်လို့ရတယ်နော်။ အဲဒီဉာဏ် အရောင်အလင်းနဲ့ ထိုးစိုက်လိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ ဒီရုပ်ပွားတော်တစ်ဆူဟာ မိမိရဲ့ ရှေ့မှာ မလှမ်းမကမ်းမှာ သေသေချာချာ ထင်ထင်ရှားရှားကြီး ဖူးလို့ တွေ့မြင်ရပြီဆိုရင် ဒီရုပ်ပွားတော်ကို မိမိက သက်တော်ထင်ရှားဘုရားလို့ အာရုံထဲက စိတ်က အမှတ်ထားလိုက်နော်။ သက်တော်ထင်ရှားဘုရားပဲလို့ အာရုံယူပြီးတော့ ထိုဘုရားရဲ့ ပုံတော်မှာ ဂုဏ်တော်ကို ပြောင်းရမှာ ဖြစ်တယ်နော်။</p> <p>ဒါပေမယ့် ဒီနေရာမှာ စကားလေးတော့ နည်းနည်းများကြပါတယ်နော်။ ပုံတော်ကို မပွားများကောင်းဘူး၊ ပွားများကောင်းတယ် ဆိုတာနဲ့ ပတ်သက်လို့ စကားများကြတယ်။ တောင်မြို့ မဟာဂန္ဓာရုံဆရာတော်ကတော့ ဦးပဉ္စင်းတို့ ဂုဏ်တော်ကိုးပါးထဲမှာ ဘဂဝါဂုဏ်တော် ရှိပါတယ်။ အဲဒီ ဘဂဝါဂုဏ်တော်မှာလည်း ဘုန်းတော် ခြောက်ပါးရှိတဲ့အနက်က သီရိမာဘုန်းတော်ဆိုတာကတော့ ရူပကာယရဲ့ တင့်တယ်စံပယ် ကျက်သရေမင်္ဂလာရှိပုံကို အာရုံယူပြီး ရှုရတဲ့ ဂုဏ်တော်တစ်မျိုး ဖြစ်ပါတယ်နော်။</p> <p>ဒါကြောင့် ဘုရားရှင်၏ ဂုဏ်တော် ရူပကာယတော်ကိုလည်း အာရုံယူပြီး ရှုမယ်ဆိုရင်လည်း ဂုဏ်တော်ကမ္မဋ္ဌာန်းဖြစ်ကြောင်း သူကတော့ ဆုံးဖြတ်ထားပါတယ်နော်။ ဒီအဆုံးအဖြတ်ကိုလည်း ဦးပဉ္စင်းတို့ နှစ်သက်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဘုရားရှင်ရဲ့ ပုံတော်တစ်ခုပေါ်လာရင် ခု ဦးပဉ္စင်း ပြောမှာကတော့ <b>အရဟံဂုဏ်တော်</b> ပြောင်းပုံလေးပဲနော်။ ဂုဏ်တော်ကို ရှုတော့မယ်ဆိုရင် ဒီဘုရားရှင်ရဲ့ဂုဏ်ကို လှမ်းအာရုံစိုက်လိုက်ပြီးတော့ သက်တော်ထင်ရှား ဘုရား မိမိက အာရုံယူ မှန်းထား၊ မှန်းထားပြီးတဲ့အခါ ဒီဘုရားရှင်သန္တာန်၌ အရဟံဂုဏ်တော်ကို ရှုတော့မယ်။</p> <p>အရဟံဂုဏ်တော်မှာလည်း အနက် ငါးချက်လောက် ရှိတဲ့အနက်က ဦးပဉ္စင်း အနက်အဓိပ္ပာယ် တစ်ချက်ပဲ ပြောမယ်နော်။ မြတ်စွာဘုရားမှာ ဝါသနာ အငွေ့ဓာတ်နှင့်တကွ ၁၅၀၀ ကိလေသာတွေကို အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်သန်လျက်ဖြင့် ပယ်သတ်ထားတယ်။ အဲဒီလို ပယ်သတ်ထားခြင်းတည်းဟူသော အကြောင်းကြောင့် မြတ်စွာဘုရားသည် လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟစတဲ့ ကိလေသာတွေ လုံးဝ ကင်းစင်နေတယ်နော်။ လောဘ ကင်းစင် နေတော်မူတဲ့ဘုရား၊ ဒေါသ ကင်းစင် နေတော်မူတဲ့ဘုရား၊ မောဟ ကင်းစင် နေတော်မူတဲ့ဘုရား။ လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟတွေ ကင်းစင်နေတော်မူတဲ့ အတွက်ကြောင့် မြတ်စွာဘုရားကို ဘာလို့ခေါ်လဲ? အရဟံလို့ ခေါ်ပါတယ်နော်။</p> <p>ဒါကြောင့် အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်သန်လျက်ဖြင့် ၁၅၀၀ ကိလေသာတို့ကို ပယ်သတ်ဖျက်ဆီးတော်မူခြင်း တည်းဟူသောအကြောင်းကြောင့် အရဟံ မည်တော်မူပါပေသော မြတ်စွာဘုရားဆိုပြီးတော့ အဲဒီဂုဏ်ကို စိတ်က ရည်ညွှန်းပြီးတော့ သော ဘဂဝါ ဣတိပိ အရဟံ ဆိုပြီး ဖြည်းဖြည်း ရွတ်ဆိုလည်း ရတယ်နော်။ အဲဒီလို သော ဘဂဝါ ဣတိပိ အရဟံဆိုပြီး ဖြည်းဖြည်း စိတ်က ရွတ်ဆိုပြီးတော့ ပွားနေရင် တဖြည်းဖြည်း ဘုရားရှင်၏ ဂုဏ်တော်အပေါ်မှာ စိတ်တွေ ငြိမ်ဝပ်ပြီးတော့ ကပ်သွားမယ်။</p> <p>ထိုငြိမ်ဝပ်ကပ်သွားတဲ့ စိတ်ဟာ တစ်နာရီ နှစ်နာရီ စသည်ဖြင့် ငြိမ်ဝပ်လာပြီဆိုရင် ထိုငြိမ်နေတဲ့စိတ်ကို ပြန်ကြည့်လိုက်မယ်ဆိုရင် ဝိတက်၊ ဝိစာရ၊ ပီတိ၊ သုခ၊ ဧကဂ္ဂတာခေါ်တဲ့ ဒီဈာန်အင်္ဂါ ငါးပါး ထင်ရှားတော့ နေတတ်ပါတယ်နော်။ ဒါပေမယ့် အဲဒီ ဈာန်အင်္ဂါ ငါးပါးကို ဦးပဉ္စင်းတို့ မဟဂ္ဂုတ်ဈာန်လို့တော့ မခေါ်ဘူးနော်။ <b>ဥပစာရသမာဓိ</b> နားကပ်နေတဲ့ ဈာန်မျှသာဖြစ်တယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ မဟဂ္ဂုတ်ပညတ်အာရုံတွေလို စိတ်က ကပ်ထားလို့ မရဘူး။ ဘုရားရှင်ရဲ့ ဂုဏ်တော်သည် ပရမတ်တရားတွေ ဖြစ်နေတော့ ဒီပရမတ် အာရုံပေါ်မှာ စိတ်က ပညတ်အာရုံပေါ်မှာ ကပ်သလိုတော့ ကပ်မနေဘူး။ ဒါကြောင့် သူ့ကို အပ္ပနာလို့ မခေါ်ဘူး။</p> <p>အပ္ပနာလို့ မခေါ်ပေမယ့် ခုန အပ္ပနာသမာဓိလောက်နီးနီး အားကောင်းနေတဲ့ သမာဓိဖြစ်လို့ ဥပစာရသမာဓိလို့ ဒီလိုသုံးထားပါတယ်။ ဒီဥပစာရသမာဓိမှာလည်း ဝိတက်၊ ဝိစာရ၊ ပီတိ၊ သုခ၊ ဧကဂ္ဂတာခေါ်တဲ့ ဒီအင်္ဂါ ငါးပါး မရှိဘူးလားဆိုရင် ရှိတန်သလောက်တော့ ရှိပါတယ်နော်။ အဲဒီ အချိန်အခါမှာ ဒီဝိတက်၊ ဝိစာရ၊ ပီတိ၊ သုခ၊ ဧကဂ္ဂတာ ခေါ်တဲ့ ဈာန်အင်္ဂါငါးပါး ထင်ရှားနေပြီဆိုလို့ရှိရင် ထိုပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ စိတ်အစဉ်တွေသည် ဘာဖြစ်လာလဲ? စိတ်ကြည်လင်လာတယ်။ စိတ်တွေက ကြည်လင်ခြင်းတည်းဟူသော အကြောင်းကြောင့် ဘာဖြစ်လာလဲ?</p> <p>ဒီကြည်လင်တဲ့စိတ်က ဂုဏ်တော်ကို ပွားများနေတဲ့ စိတ်ဓာတ်တွေကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာရတဲ့ စိတ္တဇရုပ်တွေဟာ တစ်ကိုယ်လုံး ပျံ့နှံ့သွားတယ်။ ပဏီတရုပ်တွေဖြင့် တစ်ကိုယ်လုံး ဖြိုးဖြိုးဝေသွားတယ်။ အဲဒီ အချိန်အခါမှာ ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် မွန်မြတ်တဲ့ စိတ္တဇရုပ်တွေက တစ်ကိုယ်လုံး ပျံ့နှံ့သွားခြင်းတည်းဟူသော အကြောင်းကြောင့် တော်ရုံတန်ရုံ ရောဂါဝေဒနာတွေ ကင်းရှင်းသွားတယ်နော်။ နေလို့ သိပ်ကောင်းတယ်ဆိုပြီး တချို့တချို့ ယောဂီတွေက ထုတ်ပြီး ပြောကြတယ်။ အကယ်၍များပေါ့လေ။ ဒါက ဦးပဉ္စင်း ရောဂါကုတယ်လို့တော့ ဒကာကြီးတွေ၊ ဒကာမကြီးတွေ မယူဆပါနဲ့နော်။ ဂုဏ်တော်ရဲ့ စွမ်းရည်သတ္တိကိုသာ ဦးပဉ္စင်း ပြောတာ။</p> <p>တချို့တချို့ ဘေးက ပယောဂ အနှောင့်အယှက်များရှိတဲ့ပုဂ္ဂိုလ် အဲဒီလို ဂုဏ်တော်ကိုသာပွား။ ဒီပယောဂတွေသည် လုံးဝ ကင်းစင်သွားပါတယ်နော်။ ဂုဏ်တော်ရဲ့ စွမ်းရည်သတ္တိကြောင့် ဒီပယောဂ အနှောင့်အယှက်တွေသည် အနားကပ်ခွင့် မရှိဘူးဆိုတာ ဟို<b>ဓဇဂ္ဂသုတ်</b>မှာလည်း မြတ်စွာဘုရား အတိအကျ ဟောထားပါတယ်နော်။ ဒါကြောင့် ဒါက ဗုဒ္ဓါနုဿတိဂုဏ်တော် ပွားပုံ အရိပ်အမြွက်ပဲနော်။ အဲဒီ ဗုဒ္ဓါနုဿတိဂုဏ်တော်သည် ခုနက မိမိကို အနှောင့်အယှက်ပေးမယ့် ပုဂ္ဂိုလ်တွေ မနှောင့်ယှက်နိုင်အောင်လည်း တစ်ကြောင်း၊ သဒ္ဓါတရား လျော့လာတဲ့ အချိန်အခါမှာ သဒ္ဓါတရား တိုးပွားရန်အတွက်လည်း တစ်ကြောင်း။ ဒီအကြောင်းနှစ်ချက်ကြောင့် ဒီဂုဏ်တော်ကိုလည်း ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်တွေ တစ်ခါတစ်ရံ ပွားများပေးရတယ်နော်။</p> <p>ကဲ အစောင့်တစ်ပါး ပြီးသွားပြန်ပြီ။ မေတ္တာရယ်၊ ဗုဒ္ဓါနုဿတိရယ် ပြီးပြီ။ မေတ္တာနဲ့ ဗုဒ္ဓါနုဿတိပြီးတော့ နောက်တစ်ခု။ <b>အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်း</b> ပြောကြရအောင်။ အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်းကတော့ ဦးပဉ္စင်းတို့ အသုဘရှုကွက်သည် ဝိပဿနာအရာမှာ ရှုကွက်က တစ်မျိုး၊ သမထအရာမှာ ရှုကွက်က တစ်မျိုး။ ခုပြောမှာကတော့ သမထအရာပဲနော်။ ဝိပဿနာအရာ ရှုကွက်ကတော့ ယောက်ျား၊ မိန်းမ ရွေးချယ်နေဖို့ မလိုဘူး။ သူက အဇ္ဈတ္တ၊ ဗဟိဒ္ဓ ခေါက်တုံ့ခေါက်ပြန် ရှုရတယ်။ အာဒီနဝနုပဿနာအနေနဲ့ ရှုရတဲ့ပုံစံမျိုး ဖြစ်ပါတယ်။ အပြစ်ကိုမြင်အောင် ရှုရတယ်။ အဲဒီလို အပိုင်းမှာကတော့ ပုံစံတစ်မျိုး သွားတယ်နော်။</p> <p>ခုဦးပဉ္စင်းပြောမယ့် အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်းကတော့ ဈာန်လမ်းအနေနဲ့ ရှုမယ့် အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအသုဘကမ္မဋ္ဌာန်းကို ဘာကြောင့် ပွားများရသလဲလို့မေးရင် –</p> <p><b>‘‘အသုဘာ ဘာဝေတဗ္ဗာ ရာဂဿ ပဟာနာယ’’</b></p> <p>ဟို မေဃိယသုတ္တန်များမှာ မြတ်စွာဘုရား ဟောထားတယ်။ <b>အသုဘာ</b>၊ အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်းကို။ <b>ဘာဝေတဗ္ဗာ</b>၊ ပွားများအားထုတ်အပ်၏။ <b>ရာဂဿ</b>၊ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ ရာဂတရားကို။ <b>ပဟာနာယ</b>၊ ပယ်ခြင်းငှာ။ <b>အသုဘာ</b>၊ အသုဘဘာဝနာကို။ <b>ဘာဝေတဗ္ဗာ</b>၊ ပွားများအားထုတ်အပ်၏၊</p> <p>ဒီလို ဘုရား ညွှန်ကြားထားတယ်နော်။</p> <p>တစ်ခါတလေ တွယ်တာမှု ရာဂတွေက ဝင်ဝင်လာတတ်တယ်။ တချို့ တချို့ တရားအားထုတ်နေရင်း နောက်က ယောဂီ ဒကာမကြီးတစ်ယောက် ဗြုန်းကနဲ အိပ်နေရင်းနဲ့ သူ့ဒကာကြီးက အနားမှာ လာခေါ်တယ်လို့ အိပ်မက်မက်တယ်။ အဲဒါ အထုပ်ကလေး ထုပ်ပြီးတော့ ဘုန်းကြီးတောင် မလျှောက်ဘူး။ လစ်ပြေးလေရော ဟုတ်လား။ အဲဒီပုံစံမျိုး တစ်ခါတစ်ရံ ရာဂဆိုတာ ဝင်လာတတ်တယ်နော်။ တွယ်တာမှုဆိုတာ ဝင်လာတတ်လို့ရှိရင် ဘာလုပ်ရသလဲ? အသုဘတရားလေး ပွားပေးရတယ်နော်။ ဘယ်ပုံ ဘယ်နည်း ပွားရမလဲ? ခုနက အတိုင်းပဲ။</p> <p>သမာဓိတွေ အစဉ်အတိုင်း ထူထောင်လိုက်နော်။ အဖြူရောင်နဲ့ ဥပေက္ခာ၊ ဧကဂ္ဂတာ ရောက်အောင် အနည်းဆုံး ထူထောင်လိုက်။ ဥပေက္ခာ၊ ဧကဂ္ဂတာ ရောက်ပြီဆိုလို့ရှိရင် ထိုရှုနေတဲ့ ဉာဏ်အရောင်အလင်းနဲ့ မိမိ မြင်ဖူးတဲ့ ယောက်ျားဖြစ်ရင် ယောက်ျားအလောင်းနော်။ အမျိုးသမီးဖြစ်ရင်လည်း အမျိုးသမီးအလောင်း တစ်ခုကို ဖမ်းပြီး ထိုးစိုက်လိုက် အကယ်၍ ပုပ်နေ၊ ပွနေတဲ့ အလောင်း ဖြစ်ခဲ့မယ်ဆိုရင် ပိုကောင်းပါတယ်နော်။ အဲဒီ အလောင်းကို ခုနက ဉာဏ်အရောင်အလင်းနဲ့ ထိုးစိုက်လိုက်ခဲ့သော် အသုဘသည် ဉာဏ်ထဲမှာ ထင်ထင်ရှားရှားကြီး ပေါ်လာမယ်။</p> <p>ပေါ်လာတဲ့အခါမှာ ထိုအသုဘက ပုပ်နေရင် ပုပ်နေတယ်လို့ပဲရှု။ ပွနေရင် ပွနေတယ်လို့ပဲ ဆက်လက်ရှုလိုက်။ အဲဒီလို ဆက်ပြီး ရှုလိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ ထိုယောဂီသည် တဖြည်းဖြည်းနဲ့ ဒီအသုဘအာရုံပေါ်မှာ စိတ်ငြိမ်ပြီး ဝပ်သွားတတ်ပါတယ်။ တချို့တချို့ ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်တွေကတော့ အဲဒီမှာ ပိုးလောက်တွေ ထွက်လာတယ်။ တဖြည်းဖြည်း အသုဘက တစ်ဆင့်တစ်ဆင့် ပုံပြောင်းသွားတယ်နော်။ ပြည်သွေးတွေ ယိုကျလာတယ်။ ပိုးလောက်တွေ ထွက်လာတယ်။ တဖြည်းဖြည်းနဲ့ ပဲ့ရွဲ့ပြီး နောက်ဆုံး အရိုးစုအထိ သွားဆိုက်တတ်ပါတယ်။ အရိုးစုထိ ဆိုက်ချင်လည်း ဆိုက်ပါစေ။ အရိုးစုဆိုက်ရင်လည်း အရိုးစု၊ အရိုးစုလို့ပဲ ဆက်ရှုနိုင်ပါတယ်နော်။</p> <p>အဲဒီ အသုဘအာရုံပေါ်မှာပဲ စိတ်ခိုင်မြဲသည်ဖြစ်စေ၊ အရိုးစုအထိ စိုက်သွားလို့ အရိုးစုမှာပဲ ခိုင်မြဲသည်ဖြစ်စေ ထိုအာရုံပေါ်၌ စိတ်က တစ်နာရီ နှစ်နာရီ စသည်ဖြင့် ငြိမ်ပြီး ဝပ်သွားအောင်ရှု။ ရှုလိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ ထိုအာရုံပေါ်မှာ စိတ်သည် ဝိတက်၊ ဝိစာရ၊ ပီတိ၊ သုခ၊ ဧကဂ္ဂတာဆိုပြီး ဈာန်အင်္ဂါ ငါးပါး ထင်ရှားလာတတ်ပါတယ်နော်။ အဲဒီလို ထင်ရှားလာပြီဆိုလို့ရှိရင် ဒီထက် ရှေ့တိုးမယ်ဆိုလို့ရှိရင်တော့ အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်း ရှုလို့ မရတော့ဘူး။ သူက <b>ပထမဈာန်</b>လောက်ပဲ ပေါက်နိုင်တယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲ အာရုံက ရုန့်ရင်းကြမ်းတမ်းနေတဲ့အတွက် ပထမဈာန်လောက်ပဲ ပေါက်နိုင်ပါတယ်လို့ ဒီလိုဆိုတယ်။ အဲဒီ အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်းပြီးပြီ။</p> <p>အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်း ပြီးလို့ရှိရင် နောက်တစ်ခါ <b>မရဏာနုဿတိ</b>၊ သေခြင်းတရားကို အောက်မေ့ဆင်ခြင်တဲ့ ကမ္မဋ္ဌာန်း တစ်ခါတလေ သံဝေဂတွေက သိပ်လျှော့တယ်။ တရားအားထုတ်ဖို့ တစ်ခုခု စဉ်းစားလိုက်ပြီဆိုလို့ရှိရင် နက်ဖြန်ရွှေ့၊ သဘက်ရွှေ့၊ နောက်နှစ်ရွှေ့၊ ရှေ့နှစ်ရွှေ့နဲ့ ရွှေ့နေလိုက်တာ မပြီးတော့ဘူး၊ ဟုတ်တယ်မဟုတ်လား? ဘာကြောင့် ဒီလို ရွှေ့နေရသလဲလို့ မေးရင် သေခြင်းတရားကို မေ့နေကြလို့။ ဒါကြောင့် မရဏာနုဿတိကို ခပ်များများလေး အမှတ်ရမယ်ဆိုလို့ရှိရင် သတိသံဝေဂတွေ သိပ်ရတယ်။</p> <p>ခုတရားနာနေတဲ့ ပရိသတ်တွေကော တရားဟောနေတဲ့ ဘုန်းကြီးတွေကော တရားပွဲပြီးတာနဲ့ အကုန်လုံး သေကြတော့မယ်ဆိုရင် ဒကာကြီးတွေ ဒကာကြီးတွေ ဘာလုပ်ဦးမလဲ? ဘာမှ မလုပ်တော့ပါဘူးနော်။ လုပ်ချင်နေတယ်ဆိုတာက နောက်ထပ် ရှင်ဦးမယ်ဆိုတဲ့ မျှော်လင့်ချက်က ရှိနေလို့ လုပ်ချင်နေကြတာနော်။ ခုချက်ချင်း သေကြမယ်ဆိုလို့ရှိရင် ဘာလုပ်ဦးမလဲ? အဲဒီ မျှော်လင့်ချက်တွေ အကုန်ဖြုတ်ချလို့ မရဘူးလား။ ရပါတယ်။ ဒါကြောင့် သေခြင်းတရားကို နီးနီးကပ်ကပ် အာရုံယူပြီး ဆင်ခြင်ပေးရတယ်။</p> <p>အဲဒီလို ဆင်ခြင်တဲ့ အချိန်အခါမှလည်း ခုနက အနည်းဆုံး အဖြူရောင်နဲ့ <b>ဥပေက္ခာ၊ ဧကဂ္ဂတာ</b>ရောက်အောင် <b>သမာဓိ</b> ထူထောင်လိုက်၊ ထူထောင်ပြီးတဲ့ အချိန်အခါမှာ ခုနက <b>အသုဘအလောင်း</b>တခုကို ပြန်ပြီးတော့ <b>အသုဘရှု</b>လိုက်။ သူသေပြီး ပုပ်ပွနေတဲ့ပုံကို အာရုံယူပြီးတော့ မိမိလည်း ထိုနည်းလည်းကောင်း သေရမယ်လို့ မိမိကိုယ်ကို ပြန်ပြီးရှု။ မိမိသေနေတဲ့ပုံကို လှမ်းပြီး တွေ့ရပါတယ်။ အကယ်၍ မတွေ့ဘူးဆိုလို့ရှိရင်တော့ ဒီနေရာမှာ အဋ္ဌကထာမှာ ညွှန်ကြားထားတာကတော့ ယခု ဖြစ်နေတဲ့ ရုပ်ကနေ စပြီးတော့ အနာဂတ်ကို တဖြည်းဖြည်း လှမ်းပြီး ရှုလိုက်မယ်ဆိုလို့ရှိရင် <b>စုတိစိတ်</b>ကျတဲ့ အချိန်အခါမှာ သေနေတဲ့ ပုံကို မြင်ရမယ်။ အဲဒီအတိုင်း တဖြည်းဖြည်း ရှုပေတော့ဆိုပြီး ဒီလို ညွှန်ကြားထားတယ်နော်။</p> <p>ဒီညွှန်ကြားချက်ကို ကြည့်မယ်ဆိုလို့ရှိရင်လည်း အနာဂတ်ကို လှမ်းရှုရတဲ့သဘော မရှိဘူးလား? ရှိပါတယ်နော်။ အဲဒီ <b>အသုဘ</b>အပေါ်မှာ စိတ်ငြိမ်ပြီး ဝပ်သွားအောင် မိမိ သေနေတဲ့ပုံအပေါ်မှာ စိတ်ငြိမ်ဝပ်သွားအောင် လှမ်းပြီး ရှုပေတော့။ မရဘူးဆိုလို့ရှိရင်တော့ ခုနက အပြင်<b>ဗဟိဒ္ဓ အသုဘ</b>ကို တစ်ချက် ပြန်ရှုနော်။ အပြင်<b>ဗဟိဒ္ဓ အသုဘ</b>ကို ငြိမ်ပြီဆိုလို့ရှိရင် မိမိ <b>အဇ္ဈတ္တ</b>ကို ပြောင်းပြီး တခါပြန်ရှုလိုက်။ ရှုလိုက်လို့ မိမိ<b>အဇ္ဈတ္တ</b>နဲ့<b>ဗဟိဒ္ဓ</b> ခေါက်တုန့်ခေါက်ပြန် ပြောင်းလဲလို့ <b>အဇ္ဈတ္တ</b>မှာ ရှုတိုင်းရပြီဆိုရင် <b>အဇ္ဈတ္တ</b>မှာ ငြိမ်အောင်ရှုပေတော့။</p> <p>အဲဒီ ငြိမ်အောင် ရှုတဲ့အပိုင်းကတော့ ဦးပဉ္စင်းတို့ တစ်နာရီ၊ နှစ်နာရီ စသည်ဖြင့် ငြိမ်လာပြီ မိမိရဲ့အလောင်း အပေါ်မှာ စိတ်ကလေးက ငြိမ်ပြီး ဝပ်လာပြီဆိုလို့ရှိရင်တော့ အဲဒီမှာ <b>ဝိတက်၊ ဝိစာရ၊ ပီတိ၊ သုခ၊ ဧကဂ္ဂတာ</b>ခေါ်တဲ့ ဒီ<b>ဈာန်အင်္ဂါငါးပါး</b> ထင်ရှားလာတတ်ပါတယ်နော်။ သို့သော် အဲဒီ <b>ဈာန်အင်္ဂါ</b>တွေသည် ခုနက <b>မဟဂ္ဂုတ်ဈာန်</b>လို။ <b>အပ္ပနာဈာန်</b>လို့ အမည်ရနေတဲ့ <b>ဈာန်</b>မျိုးတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ အဲဒီ <b>ဈာန်</b>လောက်နီးနီး အားကောင်းတဲ့ <b>ဥပစာရသမာဓိ</b>မျှသာ ဖြစ်ပါတယ်နော်။ <b>မဟဂ္ဂုတ်ဈာန်</b>တော့ မဟုတ်ဘူး။ သိပ်ပြီးတော့ ဟိုဘက် အပြင်<b>ဗဟိဒ္ဓ အသုဘ</b>အလောင်းကောင်မှာလို စိတ်က ငြိမ်ဝပ်ပြီး ကပ်မသွားဘူးလို့ ဆိုလိုတယ်နော်။</p> <p>ကဲ <b>မေတ္တာ</b>လည်း ပြီးသွားပြီ။ <b>ဗုဒ္ဓါနုဿတိ</b>လည်း ပြီးသွားပြီ။ <b>အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်း</b>လည်း ပြီးသွားပြီ။ <b>မရဏာနုဿတိ</b>လည်း ပြီးသွားပြီ။ ဒီ<b>ကမ္မဋ္ဌာန်းလေးပါး</b>ကို ဘာ<b>ကမ္မဋ္ဌာန်း</b>လို့ ခေါ်လဲ? <b>သဗ္ဗတ္ထကကမ္မဋ္ဌာန်း</b>လို့လည်း ခေါ်တယ်။ <b>ကမ္မဋ္ဌာန်း</b>အားထုတ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တိုင်း လက်မလွှတ်တမ်း အားထုတ်သင့်တဲ့ <b>ကမ္မဋ္ဌာန်း</b>လို့ ဆိုလိုတယ်။ <b>စတုရာရက္ခကမ္မဋ္ဌာန်း</b>၊ အစောင့်လေးပါး <b>ကမ္မဋ္ဌာန်း</b>လို့လည်း ခေါ်ပါတယ်။ ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်တွေ နိဗ္ဗာန်သွားတဲ့လမ်းကို အားအချိန်အခါမှာ စောင့်ရှောက်ပေးမယ့် <b>ကမ္မဋ္ဌာန်းလေးမျိုး</b>လို့ ဆိုလိုတယ်နော်။ အဲဒီ <b>အစောင့်လေးပါးကမ္မဋ္ဌာန်း</b>ကို ပြောခဲ့ပြီးတဲ့အတိုင်း ကြိုးကြားကြိုးကြား ပွားများအားထုတ်ပြီးတော့ မိမိ မူလလက်စွဲ အားထုတ်နေတဲ့ <b>ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်း</b> ပြန်အားထုတ် အားထုတ်လို့ ရပါတယ်နော်။</p> <p>ကဲ <b>ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်း</b> နည်းနည်း ပြန်စရအောင်။ အဲဒီ <b>ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်း</b>ကို အားထုတ်လိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ ခုနက ခန္ဓာကိုယ်ကို ပြန်ပြီးတော့ ခုနက အနည်းဆုံး အဖြူနဲ့ပေါ့နော်။ <b>ဥပေက္ခာ၊ ဧကဂ္ဂတာ</b> ရောက်အောင် <b>သမာဓိ</b> ထူထောင်ပြီး ခန္ဓာကိုယ်မှာပြန် <b>ဓာတ်လေးပါး</b> စိုက်လိုက်။ ဒီအချိန်အခါမှာ <b>ဓာတ်လေးပါး</b> စိုက်လိုက်သည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက်တည်း ထိုယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် <b>အကြည်ဓာတ်</b>တွေ လွယ်လွယ်နဲ့ တွေ့လာမယ်။ <b>အာကာသ</b> မြင်အောင် ထိုးစိုက်လိုက်မယ်ဆိုလို့ရှိရင် <b>ရုပ်ကလာပ်</b>တွေ လွယ်လွယ်လေးနဲ့ တွေ့လာမယ်။ အဲဒီလို <b>ရုပ်ကလာပ်</b>တွေ တွေ့လာပြီဆိုရင် ဒီ<b>ရုပ်ကလာပ်</b>တွေကို ဓာတ်ခွဲပေတော့နော်။</p> <p><b>ရုပ်ကလာပ်</b>တွေ ဓာတ်ခွဲရမှာကတော့ ဦးပဉ္စင်းတို့ ဥပမာ <b>စက္ခုဒသကကလာပ်</b>ဆိုပါတော့ <b>စက္ခုဒသကကလာပ်</b>ကို ဓာတ်ခွဲမယ်ဆိုလို့ရှိရင် <b>ပထဝီ၊ အာပေါ၊ တေဇော၊ ဝါယော၊ အဆင်း၊ အနံ့၊ အရသာ၊ ဩဇာ၊ ဇီဝိတ၊ စက္ခုအကြည်</b>ဆိုပြီး တစ်ဆယ် ခုရှိပါတယ်။ အဲဒီ ဓာတ်ခွဲနည်းလေးကတော့ ပေါ်စမှာ ဒီ<b>ရုပ်ကလာပ်</b>တွေ သိပ်မြန်တော့ ပေါ်လိုက် ပျောက်လိုက်တော့ ဖြစ်တတ်တယ်။ အဲဒီလို ပေါ်လိုက် ပျောက်လိုက် ဖြစ်နေပြီဆိုလို့ရှိရင် စိတ်ကို နည်းနည်းလေး အသာလျော့ ထားလိုက်ရတယ်။ ဖြစ်တာ ပျက်တာကို မမြင်ချင်ယောင် ဆောင်ပြီးတော့ ဒီ<b>ရုပ်ကလာပ်</b>အမှုန်လေး တစ်ခုခုမှာကိုက <b>ဓာတ်လေးပါး</b> မြင်အောင် ဖမ်းစိုက်။ <b>ဓာတ်လေးပါး</b> မြင်ပြီဆိုလို့ရှိရင် ကျန်နေတဲ့ ရုပ်တွေ ရှုရတာ တဖြည်းဖြည်း လွယ်သွားပါပြီနော်။</p> <p>အဲဒီတော့ မျက်စိမှာ <b>ရုပ်ကလာပ်</b>က ခြောက်မျိုး။ <b>စက္ခုဒသကကလာပ်၊ ကာယဒသကကလာပ်၊ ဘာဝဒသကကလာပ်၊ စိတ္တဇအဋ္ဌကလာပ်၊ ဥတုဇအဋ္ဌကလာပ်၊ အာဟာရဇအဋ္ဌကလာပ်</b>နော်။ ခြောက်မျိုး။ ဒီအကြောင်းတွေကတော့ ထပ်ကာ ထပ်ကာလည်း မုဒုံမှာ ဟောဖူးပါတယ်နော်။ ဒါကြောင့် တကယ်လက်တွေ့ ရှုချင်တယ်ဆိုလို့ရှိရင် ဆရာသမားနဲ့ပဲ စနစ်တကျ လေ့လာပြီး ရှုပေတော့။ ဒီနေ့ ပြောဖို့အချိန်တော့ သိပ်မရတော့ဘူး။ အဲဒီ မျက်စိမှာ <b>ရုပ်ကလာပ်</b> ခြောက်မျိုး ပေါင်းလိုက်မယ်ဆိုလို့ရှိရင် အားလုံး <b>စက္ခုဒသကကလာပ်</b>မှာ တစ်ဆယ်မျိုး။ <b>ကာယဒသကကလာပ်</b>မှာ တစ်ဆယ်မျိုး။ <b>ဘာဝဒသကကလာပ်</b>မှာ တစ်ဆယ်မျိုး။</p> <p><b>စိတ္တဇ၊ ဥတုဇ၊ အာဟာရဇ အဋ္ဌကလာပ်</b>တွေက ရှစ်မျိုးစီဆိုတော့ အားလုံး ငါးဆယ်လေးမျိုး ရှိတယ်နော်။ အဲဒီ ငါးဆယ်လေးမျိုးသော <b>ရုပ်တရား</b>တွေ မျက်စိမှာ ရှိသလို၊ နားမှာ ငါးဆယ်လေးမျိုး။ နှာခေါင်းမှာ ငါးဆယ်လေးမျိုး။ လျှာမှာ ငါးဆယ်လေးမျိုး။ နှလုံးမှာလည်း ငါးဆယ်လေးမျိုး။ ကိုယ်ကျတော့ <b>ကာယဒသကကလာပ်၊ ဘာဝဒသကကလာပ်၊ စိတ္တဇအဋ္ဌကလာပ်၊ ဥတုဇအဋ္ဌကလာပ်၊ အာဟာရဇအဋ္ဌကလာပ်</b>ဆိုပြီး လေးဆယ်လေးမျိုး ရှိတယ်နော်။ <b>ရုပ်ကလာပ်</b>က ငါးမျိုး၊ ရုပ် လေးဆယ်လေးမျိုး။ အဲဒီ ခြောက်ဌာန။ <b>ရုပ်ကလာပ်</b>တွေ ဓာတ်ခွဲတတ်ပြီဆိုရင်တော့ ရုပ်အတုတွေကို စနစ်တကျ ဆရာသမားနဲ့ ချဉ်းကပ်ပြီးတော့ လေ့လာရှုပေတော့။</p> <p>ဖြစ်နေတဲ့ <b>ဉာဏ်အရောင်အလင်း</b>နဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ထဲ ထိုးစိုက်လိုက်မယ်ဆိုရင် ဆံပင်၊ မွေးညှင်း၊ ခြေသည်း၊ လက်သည်း၊ သွား၊ အရေ၊ အသား၊ အကြော၊ အရိုး၊ ရိုးတွင်းချဉ်ဆီ၊ အညှို့ (ကျောက်ကပ်)၊ နှလုံး စသည်ဖြင့် သုံးဆယ့်နှစ် ကောဋ္ဌာသ အစုအဝေးတွေ ထင်ထင်ရှားရှား တွေ့တယ်နော်။ အဲဒီ <b>၃၂-ကောဋ္ဌာသ</b>တွေမှာလည်း ခုနက ဖမ်းပြီး <b>ဓာတ်လေးပါး</b> စိုက်နိုင်မယ်ဆိုလို့ရှိရင် အကုန်လုံး <b>ရုပ်ကလာပ်</b>အမှုန်တွေ ဖြစ်သွားတယ်။ အဲဒီ <b>ရုပ်ကလာပ်</b>အမှုန်တွေကို အကုန်လုံး ဓာတ်ခွဲမယ်ဆိုလို့ရှိရင် တချို့မှာ ခုနက ကိုယ်မှာလိုပဲ တချို့ <b>ရုပ်ကလာပ်</b> ငါးမျိုး၊ ရုပ် လေးဆယ်လေးမျိုး ရှိပါတယ်။ တချို့ကျတော့ တစ်ဆယ့်ခြောက်မျိုး။ တချို့ကျတော့ ရှစ်မျိုး စသည်ဖြင့် ရှိတယ်နော်။ အဲဒါကတော့ ဆရာသမားနဲ့ စနစ်တကျ လေ့လာပေတော့။</p> <p>အဲဒီ သုံးဆယ့်နှစ်ကောဋ္ဌာသတွေ ကုန်ပြီဆိုရင် <b>တေဇောကောဋ္ဌာသ</b> လေးမျိုး။ <b>ဝါယောကောဋ္ဌာသ</b> ခြောက်မျိုး ဆက်ပြီး ဆရာသမားနဲ့ ချဉ်းကပ်လေ့လာပြီး ရှုပေတော့နော်။ အဲဒီ <b>ရုပ်ကမ္မဋ္ဌာန်း</b> ကုန်ပြီဆိုလို့ရှိရင် ဒီပုဂ္ဂိုလ်သည် ဘာလုပ်ရမလဲ? <b>နာမ်ကမ္မဋ္ဌာန်း</b> ပြောင်းနိုင်ပါတယ်။ <b>နာမ်ကမ္မဋ္ဌာန်း</b> ပြောင်းတဲ့အခါမှာ <b>နာမ်ကမ္မဋ္ဌာန်း</b> သိမ်းဆည်းတဲ့ နည်းစနစ်ကတော့ သုံးနည်းရှိတယ်။ <b>ဖဿ</b>က စသိမ်းဆည်းတဲ့နည်းက တစ်နည်း။ <b>ဝေဒနာ</b>က စပြီး သိမ်းဆည်းတဲ့နည်းက တစ်နည်း၊ အသိစိတ်<b>ဝိညာဉ်</b>ကစပြီး သိမ်းဆည်းတဲ့နည်းက တစ်နည်း ဆိုပြီး သုံးနည်း ရှိပါတယ်။ အဲဒီသုံးနည်း ရှိတဲ့အနက် ဒီနေ့တော့ ဦးပဉ္စင်း <b>ဝေဒနာ</b>က စသိမ်းတဲ့ နည်းစနစ်ကလေးကို ပြောဖို့ ရည်ရွယ်ထားပါတယ်နော်။</p> <p>ဒီတော့ <b>ဝေဒနာ</b>ကစပြီး သိမ်းဆည်းတဲ့ နည်းကို မပြောခင်၊ ဒီတော့ <b>ဝေဒနာ</b>ဆိုတာ ဘာလဲ? ရှင်းပြဖို့လိုတယ်နော်။ ဒီတော့ ဒကာကြီး ဒကာမကြီးတွေကို ဦးပဉ္စင်း နည်းနည်းမေးမယ်။ ဒကာကြီးတွေ၊ ဒကာမကြီးတွေ နှစ်ခြိုက်သလိုသာ ဖြေပါနော်။ ခုလို ထိုင်နေတဲ့ အချိန်အခါမှာဖြစ်စေ၊ တရားထိုင်တဲ့ အချိန်မှာပဲ ဖြစ်ပါစေပေါ့ တင်ပါးတစ်နေရာမှာ မခံမရပ်နိုင်လောက်အောင် တအားပူလာပြီ။ အဲဒီလို ပူလာတဲ့သဘောကို ဖမ်းပြီးတော့ စိုက်လိုက်တဲ့အခါ ဒီပူတဲ့သဘောကို ဖမ်းရှုရင် ဘာရှုတယ်လို့ ပြောလဲ? <b>ဝေဒနာ</b> ရှုတယ်လို့ ပြောကြတယ်နော်။ ဒါဖြင့်ရင် ပူတာသည် <b>ဝေဒနာ</b>လားလို့ မေးစရာ မလိုဘူးလား? ဒကာကြီးတွေ၊ ဒကာမကြီးတွေ ဘယ်လို သဘောပေါက်လဲ? ပူတာကို ဖမ်းပြီး ရှုတာကို <b>ဝေဒနာ</b> ရှုတယ်လို့ပြောရင် ပူတာဟာ <b>ဝေဒနာ</b>လားလို့ မေးရင် ဘယ်လိုဖြေမလဲ? <b>ဝေဒနာ</b>ကိုရှုမှ <b>ဝေဒနာ</b> ရှုတယ်လို့ ပြောလို့ရတယ်နော်။ ပူတာသည် <b>ဓာတ်လေးပါး</b>ထဲမှာ ဘာဓာတ်လဲ? <b>တေဇောဓာတ်</b> ဖြစ်ပါတယ်။ <b>တေဇောဓာတ်</b>သည် <b>ရုပ်တရား</b>လား။ <b>နာမ်တရား</b>လား? <b>ရုပ်တရား</b> ဖြစ်ပါတယ်။ <b>ဝေဒနာ</b>က <b>ရုပ်တရား</b>လား။ <b>နာမ်တရား</b>လား? <b>နာမ်တရား</b> ဖြစ်တယ်။ ဒါဖြင့်ရင် <b>ရုပ်တရား</b>ကို ရှုရင် <b>ရုပ်တရား</b>လို့ ရှုရမလား။ <b>ဝေဒနာ</b>လို့ ရှုရမလားလို့ မေးရင် မြတ်စွာဘုရားက –</p> <h3>ဆဋ္ဌမပိုင်း</h3> <p><b>‘‘ကာယေ ကာယာနုပဿီ ဝိဟရတိ’’</b><br> <b>ကာယေ</b>၊ ရုပ်တရား၌။ <b>ကာယာနုပဿီ</b>၊ ရုပ်တရားလို့ ရှုပါ။</p> <p><b>ရုပ်တရား</b>ကို <b>ရုပ်တရား</b>လို့ ရှုပါလို့ ဘုရားက ဟောတယ်နော်။ အများပြောနေတာကတော့ ပူနေတဲ့ <b>တေဇောဓာတ်</b>ကို <b>ဝေဒနာ</b>လို့ ရှုပါလို့ ပြောတယ်။ အဲဒါ ဘုရားကပဲ မှားမလား၊ မှန်မလား? ခေတ်ကပြောတာကပဲ မှားမလား၊ မှန်မလား? ဒကာကြီးတွေ ဘယ်လိုသဘောရကြသလဲ။ ဦးပဉ္စင်းတို့ကတော့ ဘုရားဟောဘက်ကပဲ ရှိတယ်ပါနော်။ ပူတာ၊ အေးတာသည် <b>တေဇောဓာတ်</b> ဖြစ်ပါတယ်နော်။ ပူတာ၊ အေးတာကို ရှုရင် <b>တေဇောဓာတ်</b> ရှုတယ်လို့ပဲ ပြောရမယ်။ <b>ဝေဒနာ</b> ရှုတယ်လို့ မပြောနိုင်ဘူးနော်။ ဘုရားကလည်း ပူတဲ့၊ အေးတဲ့ <b>တေဇောဓာတ်</b>ကိုပဲဖြစ်ဖြစ်၊ တခြား <b>ရုပ်တရား</b>တွေကိုပဲဖြစ်ဖြစ် <b>ရုပ်တရား</b>တွေကို မြတ်စွာဘုရားက ဘယ်လိုရှုရမယ် ပြောသလဲ? <b>ရုပ်တရား</b>လို့ ရှုပါလို့ ညွှန်ကြားထားတယ်နော်။</p> <p><b>ရုပ်တရား</b>ကို <b>ဝေဒနာ</b>လို့ မရှုနဲ့။ <b>ရုပ်တရား</b>ကို စိတ်လို့ မရှုနဲ့။ <b>ရုပ်တရား</b>ကို <b>စေတသိက်ဓမ္မ</b>သဘောတွေလို့ မရှုပါနဲ့။ <b>ရုပ်တရား</b>ကို <b>ရုပ်တရား</b>လို့ပဲ ရှုပါ။ ဒီလို ညွှန်ကြားထားတယ်နော်။ ဒါကြောင့် အဲဒီ <b>ရုပ်တရား</b>ကို <b>ရုပ်တရား</b>လို့ ရှုရမှာဖြစ်တော့ ရုပ်နဲ့ နာမ်မှ မကွဲသေးဘူးဆိုလို့ရှိရင် ရုပ်ကိုလည်း ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မသိဘူး။ နာမ်ကိုလည်း ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မသိဘူးဆိုလို့ရှိရင် ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည် ဒီရုပ်နာမ်ကို <b>အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တလက္ခဏာရေး</b> သုံးတန်တင်ပြီး ရှုဖို့ ဖြစ်နိုင်ပါ့မလား? မဖြစ်နိုင်ဘူးနော်။ ဒါကြောင့် ရုပ်နာမ်ကို စနစ်တကျ သိရေးမှာ <b>ရုပ်ကမ္မဋ္ဌာန်း</b>အကြောင်းတော့ ပြောပြီးပြီ။</p> <p><b>နာမ်ကမ္မဋ္ဌာန်း</b>ကို <b>ဝေဒနာ</b>ကနေစပြီး ရှုတော့မယ်ဆိုရင် ဘယ်လိုရှုလဲ? ရှုပုံရှုနည်းလေး ပြောဖို့လိုလာတယ်နော်။ အဲဒီ ရှုကွက်ကလေးကို မပြောခင်၊ နောက်တစ်ခု ဦးပဉ္စင်း နည်းနည်း ဒကာကြီး ဒကာမကြီးတွေကို အသိပေးရမယ့် အချက်တစ်ခုရှိတယ်။ <b>ဝေဒနာ</b>ရှုပြီဆိုလို့ရှိရင် ဘာဖြစ်လဲ? <b>ဝေဒနာ</b> ချုပ်သွားပြီတဲ့။ <b>ဝေဒနာ</b> မရှိတော့ဘူး။ <b>ဝေဒနာ</b>တွေ ကုန်သွားပြီတဲ့။ တချို့ ဒီလို ပြောကြတယ်နော်။ အဲဒီ စကားကို ပြောနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေကို <b>ဝေဒနာ</b> မရှိတော့ဘူးဆိုရင် အသိစိတ်ကော ရှိပါသလားလို့ သူတို့ကို မေးကြည့်ရင်တော့ အသိစိတ်ကတော့ ရှိနေတယ်နော်။ အသိစိတ်ကတော့ ရှိတယ်။ <b>ဝေဒနာ</b>တော့ မရှိတော့ဘူး။ သူတို့က ဒီလိုပြောတယ်။ အဲဒီစကား မှားမလား၊ မှန်မလား? ဦးပဉ္စင်းတို့ ဘုရားဟော ဒေသနာဘက်က ခုနက ဦးပဉ္စင်း ရေတွက်ပြခဲ့တဲ့ <b>စေတသိက်</b>တွေ ဦးပဉ္စင်း ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ ရေတွက်ပြခဲ့တာနော်။</p> <p><b>သဗ္ဗစိတ္တသာဓာရဏ စေတသိက်</b> ဘယ်နှစ်လုံး ရှိသလဲ? ခုနစ် လုံး ရှိတယ်။ အဲဒီ <b>သဗ္ဗစိတ္တသာဓာရဏ စေတသိက်</b> ခုနစ်လုံးက ဘာတွေလဲ? <b>ဖဿ၊ ဝေဒနာ၊ သညာ၊ စေတနာ၊ ဧကဂ္ဂတာ၊ ဇီဝိတ၊ မနသိကာရ</b>။ အဲဒီ ခုနစ်လုံးထဲမှာ <b>ဝေဒနာစေတသိက်</b> မပါဘူးလား? ပါပါတယ်နော်။ <b>ဝေဒနာစေတသိက်</b>သည် ဘာ<b>စေတသိက်</b>လဲ? <b>သဗ္ဗစိတ္တသာဓာရဏစေတသိက်</b>။ စိတ်အားလုံးနဲ့ ဆက်ဆံနေတဲ့ <b>စေတသိက်</b>။ စိတ်ဖြစ်တိုင်း ဖြစ်တိုင်း <b>ဝေဒနာ</b>ရှိတယ်။ ဘယ်စိတ်မှာမဆို ဒီ<b>ဝေဒနာ</b>သည် <b>သုခ</b> ဖြစ်ချင်ဖြစ်မယ်။ <b>ဒုက္ခ</b> ဖြစ်ချင်ဖြစ်မယ်။ <b>ဥပေက္ခာ</b> ဖြစ်ချင်ဖြစ်မယ်နော်။ <b>ဝေဒနာ</b>ကတော့ အမြဲရှိတယ်။ အသိစိတ်တော့ရှိပြီး <b>ဝေဒနာ</b>သာ ချုပ်နေတယ်ဆိုတဲ့ ပုံစံမျိုးသည် ဦးပဉ္စင်းတို့ သာသနာတော်မှာ ရှိသလား? မရှိဘူး။ ဒါ<b>ဝေဒနာ</b>အကြောင်း သဘောမပေါက်လို့ ပြောနေကြတာနော်။</p> <p><b>သုခဝေဒနာ</b> နေရာမှာ <b>သုခဝေဒနာ</b> ဖြစ်နေခိုက် <b>ဒုက္ခဝေဒနာ</b> မရှိဘူး။ <b>ဒုက္ခဝေဒနာ</b> ဖြစ်နေခိုက် <b>ဥပေက္ခာဝေဒနာ</b> မဖြစ်ဘူး။ <b>ဥပေက္ခာဝေဒနာ</b> ဖြစ်ခိုက်မှာလည်း ကျန်တဲ့ <b>သုခ၊ ဒုက္ခ</b>တွေ မရှိဘူး။ <b>ဝေဒနာ</b>ဟာ တချိန်မှာ တစ်မျိုးပဲ ဖြစ်ပါတယ်နော်။ ဒီတော့ <b>ဒုက္ခဝေဒနာ</b>လေး ပျောက်သွားပြီဆိုလို့ရှိရင် ဒီနေရာမှာ <b>သုခဝေဒနာ</b>တော့ ဖြစ်ချင်ဖြစ်မယ်။ <b>သုခဝေဒနာ</b> ပျောက်သွားတော့လည်း <b>ဥပေက္ခာဝေဒနာ</b> ဖြစ်ချင်ဖြစ်မယ်။ ဒါပေမယ့် အဲဒီ <b>ဥပေက္ခာဝေဒနာ</b> ဖြစ်နေတာကိုတော့ <b>ဝေဒနာ</b>မှန်း မသိဘူးနော်။ <b>ဒုက္ခဝေဒနာ</b>ကိုသာ <b>ဝေဒနာ</b>မှန်း သိနေတယ်။ <b>ဒုက္ခဝေဒနာ</b> ပျောက်သွားပြီး <b>ဥပေက္ခာဝေဒနာ</b> ဖြစ်နေတာကို <b>ဥပေက္ခာ</b>မှန်း မသိတော့ <b>ဝေဒနာ</b>တွေ ကုန်သွားပြီ။ <b>ဝေဒနာ</b>တွေ ချုပ်သွားပြီလို့ ဒီလိုပြောတယ်။</p> <p>အဲဒီပြောတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေက နဂိုထဲက <b>ဝေဒနာ</b>ကို ပုံစံမှန် မရှုတတ်သေးတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်တာက တစ်ကြောင်း။ <b>ဝေဒနာ</b>ရဲ့သဘောကို သိပ် သဘောမပေါက်သေးတာလည်း တစ်ကြောင်းကြောင့် ဖြစ်ပါတယ်နော်။ ဒီတော့ <b>ဝေဒနာ</b>သာ ချုပ်သွားပြီးတော့ အသိစိတ် ကျန်နေတယ်ဆိုတာကတော့ ဦးပဉ္စင်းတို့ သာသနာတော်မှာ မရှိတဲ့ပုံစံမျိုးသာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် <b>ဝေဒနာ</b>ကို ရှုတော့မယ့် ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် နံပါတ်တစ် ဘာအရေးကြီးသလဲလို့ မေးရင်တော့ <b>ရုပ်ကမ္မဋ္ဌာန်း</b> ပိုင်ထားပြီး ဖြစ်ရမှာပါ။ <b>ရုပ်ကမ္မဋ္ဌာန်း</b>ကို မပိုင်သေးဘဲနဲ့ <b>ဝေဒနာ</b>ကို ပြောင်းရှုမယ်ဆိုလို့ရှိရင်တော့ ခုနကလို အမျိုးမျိုးပုံစံတွေ ရှုပ်ထွေးနေမှာ ဖြစ်တယ်နော်။ ဒီ<b>ဝေဒနာ</b>ကို ရှုတော့မယ့် ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ခုနက တင်ပါးတစ်နေရာကပဲ ရှုချင်တယ်ပဲ ဆိုကြပါစို့နော်။</p> <p>အဲဒီလို ရှုချင်ပြီဆိုလို့ရှိရင် ဒီ<b>ဝေဒနာ</b> ရှုတော့မယ့် ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် အဲဒီ တင်ပါးတစ်နေရာကို ဖမ်းပြီး စိုက်လိုက်။ စိုက်လိုက်မယ်ဆိုလို့ရှိရင် ဘာဖြစ်မလဲဆိုလို့ရှိရင် <b>ဓာတ်လေးပါး</b> စိုက်လိုက်တဲ့အခါ ဘုန်းကြီးတို့ <b>ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်း</b>လမ်းစဉ်က ပြောရင်တော့ <b>ဓာတ်လေးပါး</b> စိုက်လိုက်ရင် အကုန်လုံး အမှုန်ဖြစ်သွားတယ်။ အမှုန်ဖြစ်သွားပြီဆိုလို့ရှိရင် အဲဒီမှာ <b>ကာယအကြည်ဓာတ်</b> ရှိပါတယ်။ အဲဒီ <b>ကာယအကြည်ဓာတ်</b>နဲ့ ဒီအချိန်အခါမှာ <b>အကြည်ဓာတ်ခြောက်ပါး</b>က ပေါ်နေပြီဖြစ်တော့ <b>မနောအကြည်ဓာတ်</b>ကလေးကို ဖမ်းပြီး စိတ်စိုက်ထား။ <b>ကာယအကြည်ဓာတ်</b>နဲ့ <b>မနောအကြည်ဓာတ်</b> နှစ်ခု ပူးတွဲပြီ သိမ်းဆည်း ထားလိုက်ပြီဆိုလို့ရှိရင် အဲဒီ <b>အကြည်ဓာတ်</b>နှစ်ခုကို ခုနက ပူတဲ့သဘောက လာပြီး ရိုက်ခတ်နေတော့ ဘယ်ပူတဲ့သဘောက လာရိုက်ခတ်သလဲလို့ မေးရင် ဒီ<b>ကာယအကြည်ဓာတ်</b>နဲ့ ကပ်နေတဲ့ ကျန်တဲ့<b>ရုပ်ကလာပ်</b>တွေမှာ ရှိနေတဲ့ <b>ကာယအကြည်ဓာတ် ကလာပ်</b>တွေကလည်း အများကြီးပါနော်။ ပွတ်ချုပ် ထိခိုက်ပြီး ဖြစ်နေတဲ့ <b>ရုပ်ကလာပ်</b>တိုင်းမှာ <b>တေဇောဓာတ်</b> ပါပါတယ်။ အဲဒီ<b>တေဇောဓာတ်</b>က ပူတဲ့သဘောက <b>ကာယအကြည်ဓာတ်</b>ကို လာလာရိုက်ခတ်နေတာ ဖြစ်တယ်။ အဲဒီလို ပူတဲ့သဘောက ဒီ<b>ကာယအကြည်ဓာတ်</b>ကို လာပြီး ရိုက်ခတ်လိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ <b>ကာယအကြည်ဓာတ်</b>ကို ရိုက်ခတ်တာနဲ့ <b>မနောအကြည်</b>ကို ရိုက်ခတ်တာနဲ့ ပြိုင်တူ ဖြစ်သွားတယ်။</p> <p>အဲဒီ <b>အကြည်ဓာတ်</b> ၂-ခုကို ဒီ<b>တေဇောအပူဓာတ်</b>က ပြိုင်တူလာပြီး ရိုက်ခတ်လိုက်သည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက်တည်း ဘာဖြစ်သွားလဲ? <b>ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း၊ ကာယဝိညာဏ်၊ သမ္ပဋိစ္ဆိုင်း၊ သန္တီရဏ၊ ဝုဋ္ဌော၊ ဇော</b> (၇) ကြိမ်။ <b>တဒါရုံ</b> (၂) ကြိမ် စသည်ဖြင့် <b>ဝီထိစိတ်</b>ကလေးတွေ ဖြစ်တယ်။ <b>ဘဝင်</b>တွေ ခြားပြီးတော့ နောက်လိုက် <b>မနောဒွါရာဝီထိ</b>တွေ ဆက်ပြီး ဖြစ်ပြန်တယ်။ <b>မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း၊ ဇော</b> (၇) ကြိမ်။ <b>တဒါရုံ</b> (၂) ကြိမ် စသည်ဖြင့် ဖြစ်တယ်။ အဲဒီလို <b>ဝီထိစိတ်အစဉ်</b>တွေ ဆက်တိုက် ဖြစ်နေပါတယ်။ <b>ဘဝင်</b>လေးတွေ ခြားခြားပြီး အဲဒီလို ဖြစ်သွားတဲ့ <b>ဝီထိစိတ် အစဉ်</b>တွေထဲမှာ ခုနက ခံစားမှု <b>ဝေဒနာ</b>လေးကို ဦးဆောင်ပြီး ရှုရမယ်။ ရှုလိုက်တော့ ဒီ<b>ဝေဒနာ</b> တစ်လုံးတည်း ရှုရမလားလို့မေးရင် မဟုတ်ပါဘူးတဲ့။</p> <p><b>‘‘ယဿ ဝေဒနာ ပါကဋာ ဟောတိ၊ သော ‘‘န ကေဝလံ ဝေဒနာဝ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ တာယ သဒ္ဓိံ တဒေဝါရမ္မဏံ ဖုသမာနော ဖေဿာပိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ သဉ္ဇာနနမာနာ သညာပိ၊ စေတယမာနာ စေတနာပိ၊ ဝိဇာနနမာနံ ဝိညာဏမ္ပိ ဥပ္ပဇ္ဇတီ’’တိ ဖဿပဉ္စမကေယေဝ ပရိဂ္ဂဏှာတိ။’’</b></p> <p>ဒီလို ဖွင့်ထားတယ်။ မူလပဏ္ဏာသအဋ္ဌကထာ၊ စာမျက်နှာ-၂၈၀မှာ ဖွင့်ထားပါတယ်နော်။ <b>ဝေဒနာ</b> တစ်လုံးတည်း မရှုပါနဲ့တဲ့။ <b>ဝေဒနာ</b>နဲ့ အပေါင်းအပါ <b>ဖဿ၊ ဝေဒနာ၊ သညာ၊ စေတနာ၊ ဧကဂ္ဂတာ</b> စတဲ့ <b>စိတ်စေတသိက်</b>တွေ။ <b>ဖဿပဉ္စမကတရား</b>တွေကိုပါ ရှုပါ။ <b>ဖဿပဉ္စမကတရား</b>လို့ပြောရင် ကျန်တဲ့ <b>စိတ်စေတသိက်</b>တွေကိုပါ ကုန်စင်အောင် ရှုပါလို့ ဆိုလိုကြောင်း ဋီကာက ရှင်းထားပါတယ်နော်။ ဒါကြောင့် အဲဒီမှာ ဆင်ခြင်တဲ့စိတ်၊ ထိသိတဲ့စိတ်၊ လက်ခံတဲ့စိတ်၊ စုံစမ်းတဲ့စိတ်၊ ဆုံးဖြတ်တဲ့စိတ်။ <b>ဇောစိတ်၊ တဒါရုံစိတ်</b> အဲဒီ စိတ်တိုင်း စိတ်တိုင်းမှာ <b>ဝေဒနာ</b> ဦးဆောင်နေတဲ့ <b>စိတ်စေတသိက်</b>တွေ ကုန်စင်အောင် ရှုသွားပါလို့ ဆိုလိုပါတယ်နော်။ အဲဒီ <b>စိတ်စေတသိက်</b>တွေက ဘာတရားလဲ? <b>နာမ်တရား</b>နော်။</p> <p>အဲဒီတော့ <b>စိတ်စေတသိက်</b>တွေရဲ့ မှီရာ<b>ဟဒယဝတ္ထု</b>မှာ ရှိတဲ့တရားတွေက <b>ရုပ်တရား</b>။ <b>ကာယအကြည်ဓာတ်</b>နှင့်တကွ ကိုယ်မှာရှိနေတဲ့ လေးဆယ့်လေးမျိုးသော ရုပ်တွေကလည်း <b>ရုပ်တရား</b>။ <b>ရုပ်တရား နာမ်တရား၊ ရုပ်တရား နာမ်တရား</b> အဲဒီလို ရုပ်နာမ်ခွဲရတယ်။ ဒီတော့ <b>ရုပ်တရား</b> သက်သက်ကို ရှုတာက တစ်ပိုင်း။ ဒါ <b>ကာယအကြည်လိုင်း၊ ကာယဒွါရဝီထိလိုင်း</b>နော်။ <b>ကာယဒွါရဝီထိလိုင်း</b>မှာ အဲဒီလို <b>စိတ်စေတသိက် နာမ်တရား</b>တွေကို ရှုတော့ မကောင်းအုပ်စုလို့ခေါ်တဲ့ <b>အကုသိုလ်အုပ်စု</b>တွေလည်း ကုန်အောင် ရှုရတယ်။ အကောင်းအုပ်စုတွေလည်း ကုန်အောင် ရှုရပါတယ်နော်။ အဲဒီ ရှုနည်းစနစ်တွေကတော့ ဒီနေ့ ကုန်စင်အောင် မပြောနိုင်ဘူး။ ဆရာသမားနဲ့ ချဉ်းကပ်ပြီးသာ လေ့လာတော့နော်။</p> <p><b>ကာယဒွါရဝီထိလိုင်း</b>မှာ ကုန်စင်အောင် ရှုရသလို <b>စက္ခုဒွါရဝီထိလိုင်း</b> မြင်တဲ့အခါ။ <b>သောတဒွါရဝီထိလိုင်း</b> အသံကြားတဲ့အခါ။ <b>ဃာနဒွါရဝီထိလိုင်း</b> အနံ့နံတဲ့အခါ။ <b>ဇိဝှာဒွါရဝီထိလိုင်း</b> အရသာသိတဲ့အခါ။ <b>မနောဒွါရဝီထိလိုင်း ဓမ္မာရုံ ဓမ္မသဘော</b>တွေ သိတဲ့အခါ အဲဒီလိုင်းတွေမှာလည်း <b>ကုသိုလ်အုပ်စု၊ အကုသိုလ်အုပ်စု ဇော</b>တွေကို ကုန်စင်အောင် အကုန်လုံး ရှုရပါတယ်။ အဲဒီလို ရှုလိုက်လို့ <b>နာမ်တရား</b>တွေ စနစ်တကျ သိမ်းဆည်းပြီးပြီဆိုတဲ့ အချိန်အခါကျတော့မှ ထိုယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ဘာလုပ်ရမလဲ? ရုပ်နာမ် ခွဲရတယ်နော်။ ရုပ်နာမ်ခွဲပြီးတဲ့ အချိန်အခါကျတော့မှ ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည် အဲဒီအချိန်အခါမှာ <b>ဗဟိဒ္ဓ</b>စပြီး လွှတ်ရပါတယ်နော်။ ဘာဖြစ်လို့ <b>ဗဟိဒ္ဓ</b>လွှတ်ရသလဲ? မြတ်စွာဘုရား ကိုယ်တိုင်က အရှင်သုသိမကို <b>ကမ္မဋ္ဌာန်း</b> ညွှန်ကြားနေတဲ့အခါမှာ <b>အဇ္ဈတ္တ</b>ရော <b>ဗဟိဒ္ဓ</b>ရော နှစ်မျိုးလုံး ရှုဖို့ မညွှန်ကြားဘူးလား? ညွှန်ကြားပါတယ်။</p> <p>ဒါကြောင့် <b>ဗဟိဒ္ဓ</b> ရှုပေးရတယ်။ <b>အဇ္ဈတ္တ</b>မှာ ရုပ်တရားကို ရှုသလို ဗဟိဒ္ဓမှာလည်း ရုပ်တရားတွေရှု။ အဇ္ဈတ္တမှာ နာမ်တရားတွေ ရှုတဲ့ပုံစံအတိုင်း ဗဟိဒ္ဓမှာလည်း နာမ်တရားတွေ ကုန်စင်အောင် ရှုပေတော့။ အဇ္ဈတ္တမှာ ရုပ်နာမ်ခွဲသလို ဗဟိဒ္ဓမှာလည်း ရုပ်နာမ် ခွဲပေတော့။ အဲဒီလို ခွဲပြီးပြီဆိုလို့ရှိရင် ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည် ဗဟိဒ္ဓ ရှုတတ်ပြီဆိုလို့ရှိရင် မိမိကိုယ်ကိုလည်း ဗဟိဒ္ဓလို့ သဘောထားပြီးတော့ ဒီနေ့ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ ရုပ်တရား၊ မနေ့က ဖြစ်ပေါ်ခဲ့တဲ့ ရုပ်တရား နာမ်တရား၊ ဟိုတစ်နေ့က ဖြစ်ပေါ်ခဲ့တဲ့ ရုပ်တရား နာမ်တရား စသည်ဖြင့် အတိတ်ဖက်ကို တဖြည်းဖြည်း စိတ်စေလွှတ်ပြီး ရှုလိုက်တဲ့အခါ ဟို အမိဝမ်းတွင်းက <b>ကလလရေကြည်</b>အထိ တဖြည်းဖြည်း ရုပ်တရား နာမ်တရား၊ ရုပ်တရား နာမ်တရားနဲ့ ရှုသွားလို့ ကလလရေကြည် ဆိုက်သွားတဲ့အခါ ရုပ်နာမ်သိပြီဆိုရင် ထိုရုပ်နာမ်သည် ဘာကြောင့် ဖြစ်သလဲလို့ လှမ်းပြီး ထိုးကြည့်လိုက်တဲ့အခါ ဟိုအတိတ်က <b>အဝိဇ္ဇာ, တဏှာ, ဥပါဒါန်, သင်္ခါရ, ကံ</b>ဆိုတဲ့ <b>သမုဒယသစ္စာ</b>တွေကြောင့် ဒီဘဝမှာ ရုပ်တရား နာမ်တရား လာဖြစ်နေတာ သွားတွေ့တယ်နော်။</p> <p>အတိတ်က သမုဒယသစ္စာကြောင့် ဒီဘဝမှာ <b>ဒုက္ခသစ္စာ</b>ခေါ်တဲ့ ရုပ်နာမ်တရားတွေ လာဖြစ်နေတာကို မြင်ပြီဆိုတဲ့အခါကျတော့မှ အဲဒီမှာ အကြောင်းအကျိုး စပ်ရပါတယ်။ အဲဒီ အတိတ်က အဝိဇ္ဇာ, တဏှာ, ဥပါဒါန်, သင်္ခါရ, ကံဆိုတာ ဘာတွေလဲလို့ မေးရင်တော့ အဝိဇ္ဇာဆိုတာက ခုနက အသိမှားနေတဲ့သဘောနော်။ ဥပမာ - ဦးပဉ္စင်းတို့ လက်တွေ့ ယောဂီတွေ များသောအားဖြင့် ပေါ်တတ်တဲ့ ထုံးလေးနဲ့ ပြောရင်ပေါ့။ တချို့ တချို့ ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်တွေက ယောက်ျားဘဝ ဆုတောင်းတယ်။ တချို့ တချို့ ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်က ဘုန်းကြီး ဖြစ်ဖို့ ဆုတောင်းတယ်။ တချို့တချို့ ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်တွေကျတော့ အမျိုးသမီးဖြစ်ဖို့ ဆုတောင်းတယ်နော်။</p> <p>တချို့တချို့က သီလရှင်ဖြစ်ဖို့ ဆုတောင်းတယ်။ ဒါဖြင့် ကိုယ့်ဆုတောင်းလေးတွေနဲ့ ကိုယ့် ကောင်းမှုကုသိုလ်လေးတွေနဲ့ ကိုယ် မတူကြဘူးနော်။ ဘုန်းကြီးဖြစ်ချင်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်က ဘုန်းကြီးလို့ အသိမှားနေတာကိုက ဘာလဲ? <b>အဝိဇ္ဇာ</b>။ ဘုန်းကြီးဘဝကို တွယ်တာနေတဲ့ သဘောလေးက <b>တဏှာ</b>။ ဘုန်းကြီးဘဝအပေါ်မှာ စိတ်ကပ်ရောက် စွဲနေတာလေးက <b>ဥပါဒါန်</b>။ ဒီအဝိဇ္ဇာ, တဏှာ, ဥပါဒါန်ဆိုတဲ့ <b>ကိလေသာဝဋ်</b> သုံးပါးက မြှောက်ပေးလိုက်တဲ့အတွက် ကောင်းမှုကုသိုလ် တစ်ခုခု ပြုတယ်။</p> <p>ဥပမာ – ဘုရားပန်း လှူတယ်။ ဆွမ်းလှူတယ်ပေါ့နော်။ ဒါနသော်လည်းကောင်း, သီလသော်လည်းကောင်း, ဘာဝနာသော်လည်းကောင်း ဖြစ်မယ်။ အဲဒီဒါန, သီလ, ဘာဝနာ ကုသိုလ်စေတနာအုပ်စုတွေက <b>သင်္ခါရ</b>။ ဒီသင်္ခါရတွေကလည်း အနိစ္စတရားဖြစ်တော့ ချုပ်ပြီး ပျက်သွားတယ်။ ပျက်သွားပေမယ့်လို့ ကမ္မသတ္တိလေးတစ်ခု ထားခဲ့တယ်။ အဲဒီ သတ္တိလေး အကျိုးပေးနိုင်တဲ့ သတ္တိလေးကို <b>ကံ</b>လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ပေါင်းလိုက်တဲ့ အခါကျတော့ အဝိဇ္ဇာ, တဏှာ, ဥပါဒါန်, သင်္ခါရ, ကံ။ အဲဒီ အဝိဇ္ဇာ, တဏှာ, ဥပါဒါန်, သင်္ခါရ, ကံတွေသည် သစ္စာဒေသနာနည်းအရ ပြောရင် ဘာသစ္စာလဲ? <b>သမုဒယသစ္စာ</b>။ အဲဒီ အတိတ်က သမုဒယသစ္စာကြောင့် ဒီဘဝမှာ <b>ဒုက္ခသစ္စာ</b> လာပြီးဖြစ်တာ ရုပ်တရား နာမ်တရားတွေ ဖြစ်နေတာကို မြင်အောင် ကွင်းဆက် ရှုရပါတယ်နော်။</p> <p>အဲဒီလို မြင်ပြီ အတိတ်က သမုဒယသစ္စာကြောင့် ဒီဘဝမှာ ဒုက္ခသစ္စာ ဖြစ်တာကို မြင်ပြီဆိုတဲ့အခါကျတော့မှ အဝိဇ္ဇာက အကြောင်းတရား။ <b>ရူပက္ခန္ဓာ</b>က အကျိုးတရား။ တဏှာက အကြောင်းတရား၊ ရူပက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား စသည်ဖြင့် အကြောင်းအကျိုး စပ်ရပါတယ်နော်။ အဲဒီလို အကြောင်းအကျိုး စပ်နေရေးအတွက် အတိတ်သည် ရှုဖို့ လိုသလား, မလိုဘူးလား? လိုအပ်နေတယ်။ အကယ်၍ အတိတ်က အကြောင်းတရားတွေက ဒီပစ္စုပ္ပန်လာပြီး အကျိုးမပေးဘူး။ အတိတ်က သမုဒယသစ္စာကြောင့် ဒီဘဝမှာ ဒုက္ခသစ္စာတွေ လာမဖြစ်ဘူးဆိုရင် ဒကာကြီးတွေ ဒကာမကြီးတွေ တစ်ခုစဉ်းစားနော်။</p> <p>မြတ်စွာဘုရားသည် လေးသင်္ချေနဲ့ ကမ္ဘာတစ်သိန်း ပါရမီတွေ ဖြည့်နေဖို့ လိုသေးလား? အတိတ်က အကြောင်းတရားတွေက အတိတ်က ပါရမီကုသိုလ်ကံ အဆောက်အဦတွေက လာပြီး အကျိုးမပေးတော့ဘူးဆိုရင် ဘာဖြစ်လို့ ပါရမီ ဖြည့်နေတော့မလဲ? စဉ်းစားကြပါနော်။ အတိတ်က ကုသိုလ်ကံ, အကုသိုလ်ကံကြောင့် ဒီဘဝမှာ လူလာဖြစ်နေရတယ်ဆိုတာကို မယုံကြည်နိုင်ဘူးလား? ယုံကြည်သင့်တယ်နော်။ အကယ်၍ အတိတ်က ကုသိုလ်ကံ အကုသိုလ်ကံကြောင့် သို့မဟုတ် သမုဒယသစ္စာကြောင့် ဒီဘဝမှာ ရုပ်နာမ် ဒုက္ခသစ္စာတွေ လာမဖြစ်ပါဘူးဆိုရင် ဒီဘဝမှာလည်း ဒကာကြီးတွေ ဒကာမကြီးတွေ ခုလို ကောင်းမှုကုသိုလ်တွေ ထပ်ပြီး ပြုနေဖို့ လိုသေးလား? ဘာဖြစ်လဲ? အတိတ်က ကံတွေက ဒီမှာလာ အကျိုးမပေးဘူးဆိုရင် ဒီပစ္စုပ္ပန်ကံတွေကလည်း နောင်အနာဂတ် အကျိုးပေးမယ်လို့ ဘယ်လိုလုပ် ပြောနိုင်မလဲ? မပြောနိုင်တော့ဘူး။ ဒါကြောင့် စဉ်းစားကြပါနော်။</p> <p>အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ်ပြီး ရှုလို့။ <b>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်</b> ကြောင်းကျိုးဆက်သဘောကို ရှုမှ <b>မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်</b> ရမယ်လို့ ဘုရားကလည်း အတိအကျ ဟောထားပြီး ရှိပါတယ်နော်။ ရှေ့ဆက်ပြီးတော့လည်း နည်းနည်းလေး သုသိမသုတ္တန်မှာ ပါပါတယ်။ အချိန်က သိပ်မရတော့ဘူး ဖြစ်တဲ့အတွက် ဒီနေရာမှာ စကားသတ်ကြရအောင်နော်။ အဲဒီလို အတိတ်က အကြောင်းတရားတွေကြောင့် ပစ္စုပ္ပန်အကျိုးတရားဖြစ်ပုံ ကွင်းဆက်ကို ရှုနိုင်ပြီဆိုရင် ပစ္စုပ္ပန်အကြောင်းတရားတွေကြောင့်လည်း နောင်အနာဂတ် အကျိုးတရား ဖြစ်မှာကို လှမ်းရှုရပါတယ်။</p> <p>ဥပမာ - ဦးပဉ္စင်းတို့ ဒကာကြီးတွေ ဒီကောင်းမှုကုသိုလ် ပြုနေတဲ့ အချိန်အခါမှာ ကိုယ်တောင်းနေကျ ဆုလေးတွေ ရှိတယ်။ နိဗ္ဗာန်မရမီစပ်ကြား ဘာဖြစ်ရပါလို၏ စသည်ဖြင့် တောင်းတဲ့ဆုပေါ့နော်။ နိဗ္ဗာန်ကို တောင်းတဲ့ဆုနဲ့တော့ အကြောင်းအကျိုး မစပ်နဲ့ မရဘူး။ နိဗ္ဗာန်မရမီ စပ်ကြားမှာ သံသရာ ကျင်လည်ခဲ့ရင် ဥပမာ – ဘုန်းကြီး ဖြစ်ပါရစေ စသည်ဖြင့် ဒီလို တောင်းတဲ့ဆုမျိုးပေါ့။ အဲဒီလို တောင်းတဲ့ဆုနဲ့ လှမ်းပြီး အနာဂတ်ကို လှမ်းပြီး ရှုလိုက်မယ်ဆိုရင် အနာဂတ်မှာလည်း <b>ခန္ဓာငါးပါး</b> ရုပ်တရား နာမ်တရား ပေါ်လာမယ်။ ပေါ်လာတဲ့အခါမှာလည်း အဲဒီမှာ အကြောင်းအကျိုး စပ်ပေတော့။ အဲဒီလို အကြောင်းအကျိုး စပ်ပြီးပြီ ဆိုတော့မှ ဘာဖြစ်ရမလဲ?</p> <p>အကြောင်းတရား၊ အကျိုးတရားတွေ အပေါ်မှာရော၊ အကျိုးဖြစ်တဲ့ ရုပ်တရားနာမ်တရားတွေ အပေါ်မှာရော၊ အဇ္ဈတ္တတရား, ဗဟိဒ္ဓတရားတွေ အပေါ်မှာရော၊ အတိတ်က ရုပ်တရား နာမ်တရား၊ ပစ္စုပ္ပန် ရုပ်တရား၊ နာမ်တရား၊ အနာဂတ် ရုပ်တရား နာမ်တရားတွေ အပေါ်မှာရော အားလုံး <b>အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တလက္ခဏာရေး သုံးတန်</b> တင်ပြီးတော့ <b>ဝိပဿနာ</b> ရှုရမယ်။ အဲဒီလို ရှုတဲ့အချိန်ခါမှာ ဘယ်လိုသွားရမလဲ? ရံခါ အဇ္ဈတ္တ၊ ရံခါ ဗဟိဒ္ဓ၊ ရံခါ ရုပ်တရား၊ ရံခါ နာမ်တရား၊ ရံခါ အကြောင်းတရား၊ ရံခါ အကျိုးတရား၊ ရံခါ အတိတ်၊ ရံခါ အနာဂတ် စသည်ဖြင့် ဒီလို လှည့်လည်ပြီး ရှုရမှာ ဖြစ်ပါတယ်နော်။ အဲဒီလို ရှုလိုက်လို့ အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တလက္ခဏာရေး သုံးတန် တင်ပြီး တွင်တွင်ကြီး ရှုလိုက်လို့ ဝိပဿနာဉာဏ်တွေက ရင့်ကျက်လာပြီဆိုရင် ဘာဖြစ်မလဲ? သုသိမသုတ္တန်မှာ မြတ်စွာဘုရား ဆက်ဟောပြီနော်။</p> <p>‘‘<b>ဧဝံ ပဿံ, သုသိမ, သုတဝါ အရိယသာဝကော ရူပသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ, ဝေဒနာယပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ, သညာယပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ, သင်္ခါရေသုပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ, ဝိညာဏသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ။ နိဗ္ဗိန္ဒံ ဝိရဇ္ဇတိ, ဝိရာဂါ ဝိမုစ္စတိ, ဝိမုတ္တသ္မိံ ဝိမုတ္တမိတိ ဉာဏံ ဟောတိ။ ‘ခီဏာ ဇာတိ, ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ, ကတံ ကရဏီယံ, နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’တိ ပဇာနာတိ။</b>’’</p> <p><b>သုသိမ</b>၊ ချစ်သား သုသိမ ...။ <b>ဧဝံ</b>၊ ဤငါဘုရား ဟောကြားတော်မူအပ်ခဲ့သည့်အတိုင်း။ <b>ပဿံ</b>၊ ပဿတော ရှုမြင်လျက်ရှိသော။ <b>သုတဝါ</b>၊ အာဂမသုတ, အဓိဂမသုတဟု ဆိုအပ်သော အကြားအမြင် ဗဟုဿုတရှိသော။ <b>အရိယသာဝကော</b>၊ အရိယာဖြစ်တော်မူသော ငါဘုရားရှင်၏ တပည့်သာဝကသည်။ <b>ရူပသ္မိမ္ပိ</b>၊ ရုပ်တရား၌လည်းပဲ။ <b>နိဗ္ဗိန္ဒတိ</b>၊ ငြီးငွေ့တော့၏။ <b>ဝေဒနာယပိ</b>၊ ဝေဒနာတရား၌လည်းပဲ။ <b>နိဗ္ဗိန္ဒတိ</b>၊ ငြီးငွေ့တော့၏။ <b>သညာယပိ</b>၊ သညာတရား၌လည်းပဲ။ <b>နိဗ္ဗိန္ဒတိ</b>၊ ငြီးငွေ့တော့၏။ <b>သင်္ခါရေသုပိ</b>၊ သင်္ခါရတရားတို့၌လည်းပဲ။ <b>နိဗ္ဗိန္ဒတိ</b>၊ ငြီးငွေ့တော့၏။ <b>ဝိညာဏသ္မိမ္ပိ</b>၊ ဝိညာဏ်တရားတို့၌လည်းပဲ။ <b>နိဗ္ဗိန္ဒတိ</b>၊ ငြီးငွေ့တော့၏။ <b>နိဗ္ဗိန္ဒံ</b>၊ ငြီးငွေ့ခဲ့သည်ရှိသော်။ <b>ဝိရဇ္ဇတိ</b>၊ တပ်မက်ခြင်း ကင်းတော့၏။ <b>ဝိရာဂါ</b>၊ တပ်မက်ခြင်း ကင်းခြင်းကြောင့်။ <b>ဝိမုစ္စတိ</b>၊ ကိလေသာတို့မှ လွတ်မြောက်ခဲ့၏။ <b>ဝိမုတ္တသ္မိံ</b>၊ ကိလေသာတို့မှ လွတ်မြောက်ခဲ့သည်ရှိသော်။ <b>ဝိမုတ္တမိတိ</b>၊ ငါသည် ကိလေသာတို့မှ လွတ်မြောက်ရပေ၏ဟု။ <b>ဉာဏံ</b>၊ ပစ္စဝက္ခဏာဉာဏ်သည်။ <b>ဟောတိ</b>၊ ဖြစ်ပေါ်၍ လာတော့ပေ၏။ <b>ဇာတိ</b>၊ ပဋိသန္ဓေတည်နေရခြင်း ဇာတိတရားသည်။ <b>ခီဏာ</b>၊ ကုန်ဆုံးပျက်ပြုန်းခဲ့လေပြီ။ <b>ဗြဟ္မစရိယံ</b>၊ သာသနာတော်၌ ကျင့်သင့်ကျင့်ထိုက်သော မဂ်တည်းဟူသော မြတ်သော အကျင့်ကို။ <b>ဝုသိတံ</b>၊ ကျင့်သုံး၍ ပြီးခဲ့လေပြီ။ <b>ကရဏီယံ</b>၊ သာသနာတော်၌ ပြုသင့်ပြုထိုက်တဲ့ မဂ်ကိစ္စကို။ <b>ကတံ</b>၊ ပြုလုပ်၍ ပြီးခဲ့လေပြီ။ <b>ဣတ္ထတ္တာယာ</b>၊ ဤမဂ်ကိစ္စအလို့ငှာ။ <b>အပရံ</b>၊ တစ်ပါးသော ပြုဖွယ်ကိစ္စသည်။ <b>နတ္ထိ</b>၊ မရှိတော့ပြီ။ <b>ဣတိ</b>၊ ဤသို့။ <b>ပဇာနာတိ</b>၊ သိလေတော့၏၊</p> <p>ဒီလို မြတ်စွာဘုရား ဒေသနာတော်ကို အဆုံးသတ်လိုက်တယ်နော်။ ဒီလို အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တ ခုနက အတိတ်, အနာဂတ်, ပစ္စုပ္ပန်, အဇ္ဈတ္တ, ဗဟိဒ္ဓ, ဩဠာရိက, သုခုမ, ဟီန, ပဏီတ, ဒူရ, သန္တိကလို့ခေါ်တဲ့ တစ်ဆယ့်တစ်မျိုးသော အခြင်းအရာအားဖြင့် တည်နေတဲ့ ရုပ်, ဝေဒနာ, သညာ, သင်္ခါရ, ဝိညာဏ် ခေါ်တဲ့ခန္ဓာငါးပါးတို့ အပေါ်မှာ အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တ လက္ခဏာရေး သုံးတန်တင်ပြီး တွင်တွင်ကြီး ရှုလိုက်လို့ အနိစ္စဉာဏ်, ဒုက္ခဉာဏ်, အနတ္တဉာဏ်တွေက ရင့်သန်လာတဲ့ အချိန်အခါမှာ ရုပ်, ဝေဒနာ, သညာ, သင်္ခါရ, ဝိညာဏ် ခေါ်တဲ့ ဒီခန္ဓာငါးပါးတို့ အပေါ်မှာ ငြီးငွေ့လာမယ်, ရွံမုန်းလာမယ်, စက်ဆုတ်လာမယ်။ တပ်မက်ခြင်း ကင်းပြတ်သွားမယ်။ တပ်မက်ခြင်း ကင်းလို့ ရာဂကုန်ပြီဆိုလို့ရှိရင် ကိလေသာတို့မှ လုံးဝလွတ်သွားပြီ။ <b>အရဟတ္တဖိုလ်</b> ဆိုက်သွားပြီလို့ဆိုလိုတယ်။</p> <p>အရဟတ္တဖိုလ် ဆိုက်သွားပြီဆိုရင် ပဋိသန္ဓေနေမှုလည်း ကုန်ပြီ။ <b>ဗြဟ္မစရိယ</b>လို့ဆိုတဲ့ မြတ်သော မဂ်တည်းဟူသော အကျင့်ကိုလည်း ကျင့်သုံးပြီးပြီ မည်တယ်။ သာသနာတော်မှာ ပြုသင့်ပြုထိုက်တဲ့ မဂ်ကိစ္စလည်း ပြုလုပ်ပြီး မည်တယ်။ ဒီမဂ်ကိစ္စ အလို့ငှာ နောက်ထပ်တဖန် ပြုဖွယ်ကိစ္စ မရှိတော့ပြီလို့လည်း ယောဂီပုဂ္ဂိုလ် ကိုယ်တိုင်ထွင်းဖောက် သိမြင်နိုင်ပါတယ်ဆိုပြီး မြတ်စွာဘုရား ဒေသနာတော်ကို အဆုံးသတ်လိုက်တယ်နော်။ အဲဒီဒေသနာတော်ရဲ့ အဆုံးမှာပဲ ဘာဖြစ်သွားလဲ? ရှင်သုသိမသည် အရဟတ္တဖိုလ် တည်သွားပါတယ်နော်။ ရဟန္တာတော့ ဖြစ်သွားပြီ။ ရဟန္တာဖြစ်ပေမယ့်လို့ ဒီမှာ မူရင်း စတည်ခဲ့တဲ့ ပြဿနာတွေက မဆုံးသေးတော့ မြတ်စွာဘုရားက သူ့ကို ဆက်လက်ပြီးတော့ စိစစ်မေးမြန်းတယ်နော်။ အဲဒီ မေးမြန်းပုံလေးကို နည်းနည်း နားထောင်ကြည့်ရအောင်။</p> <p>‘‘<b>‘ဇာတိပစ္စယာ ဇရာမရဏ’န္တိ, သုသိမ, ပဿသိ</b>’’</p> <p><b>သုသိမ</b>၊ ချစ်သား သုသိမ ...။ <b>ဇာတိပစ္စယာ</b>၊ ပဋိသန္ဓေတည်းဟူသော အကြောင်းကြောင့်။ <b>ဇရာမရဏံ</b>၊ အိုရခြင်း သေကျေရခြင်း ဖြစ်တယ်လို့။ <b>ပဿသိ</b>၊ သင်ချစ်သား မြင်ပါသလားလို့ မေးတယ်။ ဧဝံ ဘန္တေ = တပည့်တော် မြင်ပါတယ်ဘုရား ...။</p> <p>အဲဒီပုံစံအတိုင်း မြတ်စွာဘုရား ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ကို ပြောင်းပြန်လှန်ပြီးတော့ အကုန်မေးတယ်။ ကဲ ပြောင်းပြန်လှန် မေးတဲ့အတိုင်းလေး နည်းနည်း မြန်မာလို ပြောကြရအောင်။ ကမ္မဘဝ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဇာတိဖြစ်တယ်လို့ မြင်သလား? မြင်သလားလို့ မေးတော့၊ မြင်တယ်လို့ ဖြေတယ်။ ဥပါဒါန် ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ကမ္မဘဝ ဖြစ်တယ်လို့ သင်ချစ်သား မြင်သလား? မြင်ပါတယ်လို့ လျှောက်တယ်။ တဏှာ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဥပါဒါန် ဖြစ်တယ်လို့ မြင်သလား? မြင်ပါတယ်ဘုရား။ ဝေဒနာ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် တဏှာ ဖြစ်တယ်လို့ သင်မြင်သလား? မြင်ပါတယ်ဘုရား။ ဖဿ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဝေဒနာဖြစ်တယ်လို့ သင်မြင်သလား? မြင်ပါတယ်ဘုရား။ အာယတန ခြောက်ပါးကြောင့် ဖဿ ဖြစ်တယ်လို့ သင်မြင်သလား? မြင်ပါတယ်ဘုရား။ နာမ်ရုပ်တွေ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် အာယတန ခြောက်စုံ ဖြစ်ပေါ်လာတယ်လို့ သင်မြင်သလား? မြင်ပါတယ်ဘုရား။ ဝိညာဏ် ဖြစ်ခြင်းကြောင့် နာမ်ရုပ် ဖြစ်ရတယ်လို့ သင်မြင်သလား? မြင်ပါတယ်ဘုရား။</p> <p>သင်္ခါရတွေ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဝိညာဏ် ဖြစ်တယ်လို့ သင်မြင်ပါသလား? မြင်ပါတယ်ဘုရား။ အဝိဇ္ဇာ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် သင်္ခါရ ဖြစ်တယ်လို့ သင်ချစ်သား မြင်သလား? မြင်ပါတယ်ဘုရားဆိုပြီး ဖြေတယ်။ ပြောင်းပြန်လှန်ပြီး တစ်ခါ မေးပြန်တယ်။ ဇာတိ ပဋိသန္ဓေ တည်နေရခြင်း၊ ချုပ်ခြင်းကြောင့် ဇရာ မရဏတွေ ချုပ်ငြိမ်းသွားတယ်လို့ သင်ချစ်သား မြင်သလား? မြင်ပါတယ်ဘုရား။ ကမ္မဘဝ ချုပ်ငြိမ်းသွားခြင်းကြောင့် ဇာတိ ပဋိသန္ဓေ တည်နေရခြင်း ချုပ်ငြိမ်းသွားတယ်လို့ သင်ချစ်သား မြင်သလား? မြင်ပါတယ်ဘုရား။ ဥပါဒါန် ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဘဝ ဖြစ်ရတယ်လို့ သင်ချစ်သား မြင်ပါသလား? မြင်ပါတယ်ဘုရား။ တဏှာ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဥပါဒါန် စွဲလမ်းမှု ဖြစ်ရတယ်လို့ သင်ချစ်သား မြင်သလား? မြင်ပါတယ်ဘုရား။ ဝေဒနာ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် တဏှာ ဖြစ်ရတယ်လို့ သင်ချစ်သား မြင်သလား? မြင်ပါတယ်ဘုရား။ ဖဿ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဝေဒနာခံစားမှု ဖြစ်ရတယ်လို့ သင်ချစ်သား မြင်သလား? မြင်ပါတယ်ဘုရား။ <b>သဠာယတန</b>လို့ ခေါ်တဲ့ အာယတန ခြောက်စုံ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဖဿ ဖြစ်ရတယ်လို့ သင်ချစ်သား မြင်ပါသလား? အာယတန ခြောက်စုံဆိုတာကတော့ အကြည်ဓာတ် ခြောက်ပါးပါပဲနော်။</p> <p>မျက်စိအကြည်, နားအကြည်, နှာခေါင်းအကြည်, လျှာအကြည်၊ ကိုယ်အကြည်, မနောအကြည်။ ဒီအကြည်ဓာတ် ခြောက်ပါးတွေကို လာပြီး ဆိုင်ရာအာရုံက ရိုက်ခတ်လိုက်တဲ့အခါမှာ ဝေဒနာတွေ ပေါ်လာတယ်။ ဖဿတွေ ပေါ်လာတယ်။ ဖဿကြောင့် ဝေဒနာ ဖြစ်ရတယ်။ ဒါကြောင့် အာယတန ခြောက်ပါး ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဖဿ ဖြစ်ရတယ်လို့ သင်ချစ်သား မြင်သလား? မြင်ပါတယ်ဘုရား။ နာမ်ရုပ်တွေ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဒီအာယတန ခြောက်စုံ ဖြစ်ပေါ်လာရတယ်လို့ သင်ချစ်သား မြင်သလား? မြင်ပါတယ်ဘုရား။ ဝိညာဏ် ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဒီနာမ်ရုပ်တွေ ဖြစ်လာရတယ် သင်ချစ်သား မြင်သလား? မြင်ပါတယ်ဘုရား။ သင်္ခါရ ချုပ်ခြင်းကြောင့် ဒီဝိညာဏ်တွေ ချုပ်သွားတယ်လို့ သင်ချစ်သား မြင်သလား? မြင်ပါတယ်ဘုရား။ ခုနက ချုပ်တာက ချုပ်တာနော်။</p> <p>အာယတန ခြောက်စုံ ချုပ်ခြင်းကြောင့် ဖဿတွေ ချုပ်တယ်လို့ သင်ချစ်သား မြင်သလား? မြင်ပါတယ်ဘုရား။ နာမ်ရုပ် ချုပ်ခြင်းကြောင့် အာယတန ခြောက်ပါး ချုပ်တယ်လို့ သင်ချစ်သား မြင်သလား? မြင်ပါတယ်ဘုရား။ ဝိညာဏ် ချုပ်ခြင်းကြောင့် နာမ်ရုပ်တွေ ချုပ်သွားတယ်လို့ သင်ချစ်သား မြင်သလား? မြင်ပါတယ်ဘုရား။ သင်္ခါရ ချုပ်ခြင်းကြောင့် ဝိညာဏ် ချုပ်တယ်လို့ သင်ချစ်သား မြင်သလား? မြင်ပါတယ်ဘုရား။ အဝိဇ္ဇာ ချုပ်ခြင်းကြောင့် သင်္ခါရ ချုပ်တယ်လို့ သင်မြင်သလား? မြင်ပါတယ်ဘုရားဆိုပြီး ပြောင်းပြန်လှန်ပြီးတော့လည်း မေးတယ်။</p> <p>မေးလိုက်တော့ ဒီပုံစံအတိုင်း မေးဖြေလိုက်တဲ့အခါမှာ အဝိဇ္ဇာကြောင့် သင်္ခါရ ဖြစ်တယ်။ သင်္ခါရကြောင့် ဝိညာဏ်ဖြစ်တယ်။ ဝိညာဏ်ကြောင့် နာမ်ရုပ် ဖြစ်တယ်။ နာမ်ရုပ်ကြောင့် သဠာယတန ဖြစ်တယ်။ သဠာယတနကြောင့် ဖဿ ဖြစ်တယ်။ ဖဿကြောင့် ဝေဒနာ ဖြစ်တယ်။ ဝေဒနာကြောင့် တဏှာ ဖြစ်တယ်။ တဏှာကြောင့် ဥပါဒါန် ဖြစ်တယ်။ ဥပါဒါန်ကြောင့် ကမ္မဘဝ ဖြစ်တယ်။ ကမ္မဘဝကြောင့် ဇာတိ ဖြစ်တယ်။ ဇာတိကြောင့် ဇရာမရဏတွေ ဖြစ်ရတယ်လို့လည်း သူမြင်တယ်နော်။ အဝိဇ္ဇာ ချုပ်လို့ရှိရင်လည်း သင်္ခါရ စတဲ့ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် စက်ရဟတ်တွေ အကုန်လုံး ချုပ်ငြိမ်းသွားတယ်လို့လည်း သူမြင်တယ်။ မြင်တယ်လို့လည်း ဝန်ခံတယ်နော်။</p> <p>အဲဒီတော့ အဲဒီနေရာမှာ ဦးပဉ္စင်းတို့ နည်းနည်းလေး ပြန်ပြီး ဆန်းစစ်ဖို့ လိုတယ်။ အဝိဇ္ဇာနဲ့ သင်္ခါရက ဘယ်တုန်းက ဖြစ်ခဲ့တဲ့ အဝိဇ္ဇာနဲ့ သင်္ခါရလဲ? ဒါကို ဘုန်းကြီးတို့ စာပေနယ်ကတော့ ‘‘<b>အဝိဇ္ဇာ သင်္ခါရာ အတီတော အဒ္ဓါ</b>’’ အဝိဇ္ဇာနဲ့သင်္ခါရသည် အတိတ်က ဖြစ်ခဲ့တဲ့တရားတွေလို့ ဒီလို သတ်မှတ်ချက် ပေးတယ်နော်။ အင်္ဂါ တစ်ဆယ့်နှစ်ချက်နော် မှတ်ထား။ အဝိဇ္ဇာရယ်, သင်္ခါရရယ်, ဝိညာဏ်ရယ်, နာမ်ရုပ်ရယ်, သဠာယတနရယ်, ဖဿရယ်, ဝေဒနာရယ်, တဏှာရယ်, ဥပါဒါန်ရယ်, ကမ္မဘဝရယ်, ဇာတိရယ်, ဇရာ မရဏရယ် အားလုံး ပေါင်းလိုက်တော့ ဘယ်နှစ်ချက်လဲ? တစ်ဆယ့်နှစ်ချက်။ အဲဒီ တစ်ဆယ့်နှစ်ချက် ရှိတဲ့အနက်မှာ အဝိဇ္ဇာနဲ့ သင်္ခါရက ဘယ်တုန်းက ဖြစ်ခဲ့သလဲ?</p> <p>‘‘<b>အတီတော အဒ္ဓါ</b>’’ အဝိဇ္ဇာ သင်္ခါရသည် အတိတ်ဘဝက ဖြစ်ခဲ့တဲ့ တရားလို့ ဒီလို ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်နယ်က ကန့်သတ်ချက်ပေးတယ်။ အဝိဇ္ဇာနဲ့ သင်္ခါရသည် အတိတ်ဘဝက ဖြစ်ခဲ့တယ်ဆိုတော့ ခုနက ဦးပဉ္စင်း ပြောခဲ့တဲ့အတိုင်း အဝိဇ္ဇာက အသိမှားနေတာ။ ခုနက ဘုန်းကြီးဖြစ်ချင်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်အဖို့ ဘုန်းကြီးလို့ အသိမှားနေတာက ဘာလဲ? အဝိဇ္ဇာ။ အဲဒီ အဝိဇ္ဇာသည် အဝိဇ္ဇာတစ်လုံးတည်း ဖြစ်သလားလို့ မေးတော့ မဟုတ်ဘူး။ မဟုတ်တဲ့အတွက် ဘာပြောလဲ?</p> <p>‘‘<b>အဝိဇ္ဇာသင်္ခါရဂ္ဂဟဏေန ပနေတ္ထ တဏှုပါဒါနဘဝါပိ ဂဟိတာ ဘဝန္တိ</b>’’</p> <p>အဝိဇ္ဇာနဲ့ သင်္ခါရကို ယူလိုက်ရင် အဝိဇ္ဇာနဲ့ ကိလေသာဝဋ်ခြင်း တူနေတဲ့ တဏှာနဲ့ ဥပါဒါန်။ သင်္ခါရနဲ့ ကမ္မဝဋ်ခြင်း တူနေတဲ့ ကံကိုလည်း ယူပါတယ်ဆိုပြီး ဒီလို သင်္ဂြိုဟ်ကျမ်းက ပြောထားတယ်။ ဒါ အဋ္ဌကထာကြီးတွေမှာ လာတဲ့ ပုံစံအတိုင်းပဲ။ ဒီတော့ အဝိဇ္ဇာလို့ ပြောလိုက်ရင် အဝိဇ္ဇာ-တဏှာ-ဥပါဒါန် သုံးလုံးကို ဆိုလိုတယ်။ သင်္ခါရလို့ ပြောလိုက်ရင် သင်္ခါရနဲ့ ကံကို ဆိုလိုတယ်။ ပေါင်းလိုက်တော့ အဝိဇ္ဇာ, တဏှာ, ဥပါဒါန်, သင်္ခါရ, ကံ အတိတ်ကြောင်းတရား ဘယ်နှစ်ပါး ဖြစ်သွားလဲ? ငါးပါး။ အဲဒီ တရားငါးပါးသည် ဘယ်တုန်းက ဖြစ်ခဲ့လဲ? အတိတ်က ဖြစ်ခဲ့တယ်။ အတိတ်ကို မရှုခဲ့ရင် အတိတ်က အဝိဇ္ဇာ, တဏှာ, ဥပါဒါန်, သင်္ခါရ, ကံတွေကြောင့် ပစ္စုပ္ပန်မှာ ဝိညာဏ်, နာမ်ရုပ်, သဠာယတန, ဖဿ, ဝေဒနာ ဖြစ်တာသိနိုင်ပါ့မလား? မသိနိုင်ဘူး။ ဒါတစ်ချက်နော်။ နောက်တစ်ခု။</p> <p>‘‘<b>ဇာတိ ဇရာမရဏံ အနာဂတော အဒ္ဓါ</b>’’ (အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟ၊၁၃၂။)</p> <p>ဇာတိ ဇရာ မရဏ ဟိုနောက်ဆုံးက ဇာတိရယ်, ဇရာ မရဏတွေရယ်၊ အဲဒါတွေကတော့ အနာဂတ်မှာ ဖြစ်မယ့် ဇာတိ ဇရာ မရဏကို ပြောတယ်။ ဒီဘဝမှာ ဖြစ်မယ့် ဇာတိကတော့ ဝိညာဏ်, နာမ်ရုပ်, သဠာယတန, ဖဿ, ဝေဒနာဆိုပြီး ဒီအမည်နဲ့ ဘုရားဟောထားပါတယ်နော်။ ဝိညာဏ်, နာမ်ရုပ်, သဠာယတန, ဖဿ, ဝေဒနာ, တဏှာ, ဥပါဒါန်, ကမ္မဘဝ။ ဒီတရား ရှစ်လုံး။ <b>မဇ္ဈေ အဋ္ဌ ပစ္စုပ္ပန္နော အဒ္ဓါ</b>။ အဲဒီ အလယ်ရှစ်လုံးကတော့ ပစ္စုပ္ပန်တရားတွေ ပစ္စုပ္ပန်မှာ ဖြစ်တဲ့တရားတွေလို့ ကျမ်းဂန်က ဒီလို သတ်မှတ်ပေးတယ်။ ဒီတော့ ဒီပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် ကြောင်းကျိုးဆက်သဘောတွေကို ကြည့်လိုက်မယ် ဆိုလို့ရှိရင် အရှင်သုသိမသည် အတိတ်က အဝိဇ္ဇာ, တဏှာ, ဥပါဒါန်, သင်္ခါရ, ကံ ကိုလည်း မသိဘူးလား? သိတယ်။ ပစ္စုပ္ပန်မှာ ဖြစ်နေတဲ့ ဝိညာဏ်, နာမ်ရုပ်, သဠာယတန, ဖဿ, ဝေဒနာ, တဏှာ, ဥပါဒါန်, ကမ္မဘဝတွေကိုကော သူမသိဘူးလား? သိတယ်။ အနာဂတ်မှာ ဖြစ်မယ့် ဇာတိ, ဇရာ, မရဏတွေကော သူ မသိဘူးလား? သိပါတယ်။ ပေါင်းလိုက်မယ်ဆိုလို့ရှိရင် အတိတ်, အနာဂတ်, ပစ္စုပ္ပန် ကာလ သုံးပါး စုံမသွားဘူးလား? စုံသွားတယ်။</p> <p>ကာလ သုံးပါးလုံးကို သူခြုံငုံပြီး မသိဘူးလား? သိတယ်။ ကဲ ဒီအဝိဇ္ဇာ, တဏှာ, ဥပါဒါန်တွေ ချုပ်တော့ကော သင်္ခါရ ကံတွေ ချုပ်သွားတော့ကော ဝိညာဏ်, နာမ်ရုပ်, သဠာယတန, ဖဿ, ဝေဒနာဆိုတဲ့ ပစ္စုပ္ပန်အကျိုးတရား၊ အကြောင်းတရားတွေ အကုန်လုံး ချုပ်သွားတာ သူ မသိဘူးလား? သိပါတယ်။ ကဲ သူက ဝန်ခံပြီးပြီနော်။ ဝန်ခံပြီးတဲ့ အချိန်အခါကျတော့ ဒီနေရာမှာ အရှင်သုသိမက ရဟန္တာဖြစ်လို့ သိသလားလို့ ဒီလို မေးစရာ ရှိတယ်နော်။ အဲဒီအပိုင်းလေးကိုတော့ ဦးပဉ္စင်း နည်းနည်းလေး ပြန်ပြောမယ်။ ဟို မဟာနိဒါနသုတ္တန်၊ အဋ္ဌကထာ၊ စာမျက်နှာ - ၈၄ မှာ အဋ္ဌကထာက ဖွင့်ထားတယ်။</p> <p>‘‘<b>သောတာပန္နာနဉ္စ နာမ ပစ္စယာကာရော ဥတ္တာနကောဝ ဟုတွာ ဥပဋ္ဌာတိ</b>’’ (ဒီ၊ဋ္ဌ၊၂၊၈၃။)</p> <p><b>သောတာပန္နာနဉ္စ နာမ</b>၊ သောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ်တို့အား မည်သည်ကား။ <b>ပစ္စယာကာရော</b>၊ ကြောင်းကျိုးဆက် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်သဘောတရားသည်။ <b>ဥတ္တာနကောဝ ဟုတွာ</b>၊ ပေါ်လွင်ထင်ရှားသည် ဖြစ်၍သာလျှင်။ <b>ဥပဋ္ဌာတိ</b>၊ ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ အသိဉာဏ်၌ ထင်ရှား၍လာပေ၏၊</p> <p>ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် ကြောင်းကျိုးဆက် သဘောတရားတွေသည် သောတာပန်သာ မှန်ပါစေ။ ထိုသောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ သန္တာန်၌ ပေါ်လွင်ထင်ရှားပြီး နေပါတယ်။ ဒီလိုပြောတယ်။ ဒီတော့ သောတာပန် မှန်လို့ရှိရင်ကော ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် ကြောင်းကျိုးဆက် သဘောတရားတွေ မသိဘူးလား? သိပါတယ်။ ဒါဖြင့် ရဟန္တာဖြစ်မှ သိတာ ဟုတ်သလား? မဟုတ်ဘူး။ သောတာပန် မှန်တယ် ဆိုလို့ရှိရင် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် ကြောင်းကျိုးဆက်သဘော ကုန်စင်အောင် သိတယ်။ အကုန်လုံး သိတယ်ဆိုရင် ဒီထဲမှာပေါ့လေ ပရိသတ်တွေထဲမှာလည်း ကိုယ့်နည်း ကိုယ့်ဟန်နဲ့ကိုယ် သောတာပန်လို့ ယူဆတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ရှိကောင်း ရှိပါလိမ့်မယ်နော်။ အဲဒီ ပုဂ္ဂိုလ်တွေဟာ ကိုယ့်ကိုကိုယ် မေးကြည့်ပေါ့။ မိမိသည် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် ကြောင်းကျိုးဆက်သဘော၊ အတိတ် အနာဂတ် ပစ္စုပ္ပန်မှာ ရှိနေတဲ့ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် ကြောင်းကျိုးဆက်သဘောတွေကို သိပါသလားလို့ ကိုယ့်ကိုကိုယ် မေးကြည့်နော်။</p> <p>မသိသေးဘူးဆိုလို့ရှိရင်တော့ ဘုရားဆိုလိုတဲ့ သောတာပန်မျိုးတော့ မဟုတ်သေးဘူးလို့ ဒီလို ခန့်မှန်းရတယ်။ ဒါ ဘာကြောင့် ပြောရသလဲဆိုတော့ ဦးပဉ္စင်းတို့ ချုပ်တာတစ်ခုကို ကြည့်ပြီးတော့ တချို့က များသောအားဖြင့် ချုပ်ရင် နိဗ္ဗာန်ပဲလို့ ဒီလို ယူဆတယ်နော်။ ချုပ်တာတွေသည် ပုံစံအမျိုးမျိုး ရှိကြပါတယ်။ အဲဒီ ပုံစံအမျိုးမျိုး ရှိတဲ့ ချုပ်တာတွေကို အကုန်လုံး နိဗ္ဗာန်လို့ ယူဆနေမယ်ဆိုလို့ရှိရင်တော့ ဘုရားတရားတွေနဲ့ အံဝင်ခွင်ကျ ဖြစ်ချင်မှ ဖြစ်မယ်။ ဒါလေးတွေ စဉ်းစားဖို့ ဦးပဉ္စင်း ပြောတာပါ။ အဲဒီအခါ ပြီးပြီ။ ပြီးလိုက်တဲ့ အခါကျတော့မှ မြတ်စွာဘုရားက ဒီနေရာမှာ အရှင်သုသိမကို ထပ်ပြီး မေးစိစစ်တယ်နော်။ မေးစိစစ်မှု မရှိခင်လေးမှာ နည်းနည်းဆက်ပြီး ပြောရဦးမယ်နော်။</p> <p>ခုနက သောတာပန် ဖြစ်ပြီးမှသာလျှင် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် ကြောင်းကျိုးဆက် သိသလားဆိုတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ သောတာပန် မဖြစ်ခင်မှာလည်း ဝိပဿနာ ကူးတော့မယ့် ပုဂ္ဂိုလ်သည် ပစ္စယပရိဂ္ဂဟဉာဏ် ပိုင်ထားပြီး ဖြစ်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်နော်။ <b>ပစ္စယပရိဂ္ဂဟဉာဏ်</b>အခိုက်မှာကိုတည်းက ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် ကြောင်းကျိုးဆက်သဘောတွေဟာ သိထားပြီး ဖြစ်ရမှာ။ အဲဒီလို သိမှလည်း ပစ္စယပရိဂ္ဂဟဉာဏ် ပြီးတဲ့အခါကျတော့မှ <b>သမ္မသနဉာဏ်</b>။ <b>ဥဒယဘယဉာဏ်</b>စသည်ဖြင့် ဝိပဿနာဉာဏ်တွေကို တစ်ဆင့်ပြီး တစ်ဆင့်တက်ပြီး ကူးရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။</p> <p>ကဲ သုသိမသုတ္တန်လေး ပြန်ပြီး ဆက်ကြရအောင်။ အရှင်သုသိမက အဲဒီလို ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် ကြောင်းကျိုးဆက် သဘောတရားတွေကို ကုန်စင်အောင် သူသိပါတယ်လို့ ဝန်ခံလိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ သူ့ကိုယ်သူ ရဟန္တာ ဖြစ်ပြီလို့ ဝန်ခံတာနဲ့ သဘောတူတယ်နော်။ အဲဒီလို ဝန်ခံလိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာ မြတ်စွာဘုရားက ရှင်သုသိမကို ဘာမေးလဲ?</p> <p>‘‘<b>ဧတ္ထ ဒါနိ, သုသိမ, ဣဒဉ္စ ဝေယျာကရဏံ ဣမေသဉ္စ ဓမ္မာနံ အသမာပတ္တိ, ဣဒံ နော, သုသိမ, ကထ’’န္တိ?</b></p> <p><b>သုသိမ</b>၊ ချစ်သား သုသိမ ...။ <b>ဣဒဉ္စ ဝေယျာကရဏံ</b>၊ ဤပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် ကြောင်းကျိုးဆက်သဘောတရားတို့ကို ကုန်စင်အောင် သိပါသည်ဟု သင်ချစ်သား၏ ဖြေကြားချက်သည်လည်းကောင်း။ (ဝါ) ရဟန္တာ ဖြစ်ပါပြီဟု ဝန်ခံဖြေကြားချက်သည်လည်းကောင်း။ <b>ဣမေသဉ္စ ဓမ္မာနံ အသမာပတ္တိ</b>၊ အဲဒီအပိုင်းလေး ဦးပဉ္စင်း နည်းနည်းလေး ပြန်ပြောရဦးမယ်နော်။ အဲဒီလို ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် ကြောင်းကျိုးဆက်တရားတွေကို မြတ်စွာဘုရားက မေးပြီးတဲ့ အခါကျတော့မှ ရှင်သုသိမကို မြတ်စွာဘုရား ပြန်မေးတယ်။</p> <p>ချစ်သား သုသိမ ... သင် ဒီလို သိပြီးတဲ့ အချိန်အခါမှာ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် ကြောင်းကျိုးဆက်တရားတွေကို သိပြီးပြီ။ ရဟန္တာ ဖြစ်ကြောင်းလည်း ဝန်ခံပြီးပြီ။ အဲဒီလို ဝန်ခံပြီးတဲ့ သင်ချစ်သားမှာ တန်ခိုးအမျိုးမျိုးကို ဖန်ဆင်းနိုင်တဲ့ <b>ဣဒ္ဓိဝိဓအဘိညာဏ်</b>တွေ ရရှိပါသလား မေးတယ်။ အတိုချုပ်အားဖြင့် မရပါဘူးလို့ ပြန်ဖြေတယ်။ နတ်နားကဲ့သို့ အဝေးအနီးမှာ ရှိနေတဲ့အသံတွေရော ကြားနိုင်တဲ့ <b>ဒိဗ္ဗသောတအဘိညာဏ်</b>ရော သင်ရရှိပါသလား မေးတယ်။ မရပါဘူး ပြန်ဖြေတယ်။ သူတစ်ပါးရဲ့ စိတ်တွေကို မိမိရဲ့ စိတ်ဖြင့် ပိုင်းခြားသိနိုင်တဲ့ <b>စေတောပရိယအဘိညာဏ်</b>တွေရော သင်ချစ်သား ရရှိပါသလား? မေးတယ်။ မရပါဘူးဘုရားလို့ ပြန်ဖြေတယ်။</p> <p>နောက်တစ်ခါ ရှေး၌နေခဲ့ဖူးတဲ့ ခန္ဓာအစဉ်တွေကို အောက်မေ့တဲ့ <b>ပုဗ္ဗေနိဝါသနုဿတိအဘိညာဏ်</b>တွေရော သင်ချစ်သား ရရှိပါသလားလို့ မေးတယ်။ မရပါဘူးလို့ ပြန်ဖြေတယ်။ <b>ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာဏ်</b>ဖြင့်ရော အဝေးအနီးရှိတဲ့ စုတိပြတ်ကြွေ သေလွန်သွားတဲ့ ကောင်းရာသုဂတိ ရောက်ရှိသွားတဲ့ သတ္တဝါတွေ၊ မကောင်းတဲ့ဘုံဘဝ ရောက်ရှိသွားတဲ့ သတ္တဝါတွေစသည်ဖြင့် သတ္တဝါအမျိုးမျိုးတွေကို သင်လှမ်းကြည့်ရင် မြင်ပါသလားလို့ မေးတယ်။ မမြင်ပါဘူးလို့ ဖြေတယ်။ ရူပဈာန်၊ အရူပဈာန်လို့ ခေါ်ဆိုအပ်တဲ့ <b>သမာပတ် ရှစ်ပါး</b>ကိုရော သင်ချစ်သား ရရှိပါသလားလို့ မေးတယ်။ မရပါဘူးလို့ ဖြေတယ်။ ဒါဖြင့်ရင် ရှင်သုသိမသည် ဈာန်အဘိညာဏ်ကို ရသလား? မရဘူး။ မရတဲ့ အခါကျတော့မှ မြတ်စွာဘုရား ခုနက မေးခွန်းလေး ဆက်ပြီးမေးတယ်။</p> <p>‘‘<b>ဧတ္ထ ဒါနိ, သုသိမ, ဣဒဉ္စ ဝေယျာကရဏံ ဣမေသဉ္စ ဓမ္မာနံ အသမာပတ္တိ, ဣဒံ နော, သုသိမ, ကထ’’န္တိ?</b></p> <p><b>သုသိမ</b>၊ ချစ်သား သုသိမ ...။ <b>ဧတ္ထ</b>၊ ဤအရာ၌။ <b>ဒါနိ</b>၊ ယခုအခါ။ <b>ဣဒဉ္စ ဝေယျာကရဏံ</b>၊ ဤပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် ကြောင်းကျိုးဆက်သဘောတရားတို့ကို ကုန်စင်အောင် သိပါသည်ဟု သင်ချစ်သား၏ ဖြေဆိုချက်သည်လည်းကောင်း၊ (ဝါ) ရဟန္တာဖြစ်ပါပြီဟု သင်ချစ်သား၏ ဝန်ခံဖြေကြားချက်သည်လည်းကောင်း။ <b>ဣမေသဉ္စ ဓမ္မာနံ</b>၊ ဤအဘိညာဏ်တရား၊ သမာပတ်တရားတို့ကို။ <b>အသမာပတ္တိ</b>၊ မဝင်စားနိုင်ခြင်းသည်လည်းကောင်း။ <b>အတ္ထိ</b>၊ ရှိပေ၏။ <b>ဣဒံ</b>၊ ဤကဲ့သို့ ရဟန္တာဖြစ်ပါလျက် ဈာန်အဘိညာဏ် သမာပတ်တို့ကို မဝင်စားနိုင်ခြင်းသည်။ <b>ကထံ နော</b>၊ အဘယ်အကြောင်းကြောင့်ပါနည်း။</p> <p>ဒီမေးခွန်းလေး မြတ်စွာဘုရားက မေးတယ်။ အဲဒီ အခါကျတော့မှ အရှင်သုသိမက ဘာလုပ်သလဲ?</p> <p>‘‘<b>အထ ခေါ အာယသ္မာ သုသိမော ဘဂဝတော ပါဒေသု သိရသာ နိပတိတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ -- အစ္စယော မံ, ဘန္တေ, အစ္စဂမာ ယထာဗာလံ ယထာမူဠှံ ယထာအကုသလံ, ယွာဟံ ဧဝံ သွာက္ခာတေ ဓမ္မဝိနယေ ဓမ္မတ္ထေနကော ပဗ္ဗဇိတော။ တဿ မေ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ အစ္စယံ အစ္စယတော ပဋိဂ္ဂဏှာတု အာယတိံ သံဝရာယာ’’တိ။</b></p> <p><b>အထ ခေါ</b>၊ ထိုအခါ၌။ <b>အာယသ္မာ သုသိမော</b>၊ အရှင်သုသိမသည်။ <b>ဘဂဝတော</b>၊ မြတ်စွာဘုရား၏။ <b>ပါဒေသု</b>၊ ခြေတော်အစုံ ကြာပဒုံတို့၌။ <b>သိရသာ</b>၊ ဦးခေါင်းရတနာ မြတ်အင်္ဂါဖြင့်။ <b>နိပတိတွာ</b>၊ ပျပ်ဝပ်ရိုကျိုး၍။ <b>ဘဂဝန္တံ</b>၊ ဘုန်းတော်ခြောက်ပါးသခင် ဘုရားရှင်ကို။ <b>ဧတံ ဝစနံ</b>၊ ဤစကားကို။ <b>အဝေါစ</b>၊ လျှောက်ထားလိုက်လေပြီ။</p> <p>ဘယ်လို လျှောက်ထားသလဲ?</p> <p><b>ဘန္တေ</b>၊ မြတ်စွာဘုရား။ <b>ယွာဟံ</b>၊ အကြင် ဘုရားတပည့်တော်သည်။ <b>ဧဝံ သွာက္ခာတေ</b>၊ ဤသို့ ကောင်းစွာ ဟောကြားပြသ ဆိုဆုံးမတော်မူအပ်သော။ <b>ဓမ္မဝိနယေ</b>၊ ဓမ္မဝိနယသာသနာတော်မြတ်အတွင်း၌။ <b>ဓမ္မတ္ထေနကော</b>၊ တရားခိုးသူသည်။ <b>ဟုတွာ</b>၊ ဖြစ်၍။ <b>ပဗ္ဗဇိတော</b>၊ ဝင်ရောက်၍ ရှင်ရဟန်း ပြုမိခဲ့ပါလေပြီ။ <b>မံ</b>၊ ထိုဘုရားတပည့်တော်ကို။ <b>အစ္စဂမာ</b>၊ အပြစ်သည်။ <b>ယထာဗာလံ</b>၊ မလိမ္မာ မိုက်မဲသည့်အလျောက်။ <b>ယထာမူဠှံ</b>၊ တွေဝေသည့်အလျောက်။ <b>ယထာအကုသလံ</b>၊ မလိမ္မာသည့်အလျောက်။ <b>အစ္စယတော</b>၊ ကျော်လွန်၍ ဖိစီးခဲ့မိလေပြီ။ <b>တဿ မေ</b>၊ ထိုဘုရားတပည့်တော်၏။ <b>အစ္စယံ</b>၊ အပြစ်ကို။ <b>ဘဂဝါ</b>၊ မြတ်စွာဘုရားသည်။ <b>အာယတိံ သံဝရာယ</b>၊ နောင်အခါ စောင့်စည်းခြင်းငှာ။ <b>ပဋိဂ္ဂဏှာတု</b>၊ သည်းခံခွင့်လွှတ်တော်မူပါ။</p> <p>အပြစ်သည် တပည့်တော်ကို လွှမ်းမိုးဖိစီး နှိပ်စက်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဘုရားတပည့်တော်ရဲ့ အပြစ်ကို အပြစ်အားဖြင့် နောင်အခါ စောင့်စည်းခြင်းငှာ သည်းခံခွင့်လွှတ်တော်မူပါဆိုပြီး ဘုရားကို ကန်တော့တယ်။ အဲဒီလို ကန်တော့လိုက်တဲ့ အခါကျတော့မှ မြတ်စွာဘုရားက ဘာအမိန့်ရှိလဲ? မှန်ပေတယ် ချသား သုသိမ။ သင်သည် ဒီလို ကောင်းစွာ ဟောကြားပြသ ဆိုဆုံးမတဲ့ ဓမ္မဝိနယ သာသနာတော်အတွင်းမှာ တရားသူခိုးအဖြစ်နဲ့ ဝင်ရောက်ပြီး ရှင်ရဟန်း ပြုခဲ့မိတယ်။ မလိမ္မာသည့်အလျောက် မိုက်မဲသည့်အလျောက်၊ တွေဝေသည့်အလျောက် သင်ချစ်သားကို အပြစ်ကလွှမ်းမိုး ဖိစီးနှိပ်စက်ခဲ့တယ်။</p> <p>ငါဘုရား ဥပမာတစ်ခု ပြောမယ်။ တိုင်းပြည်မှာ လုယက်ဖျက်ဆီးနေတဲ့ ခိုးသားတစ်ယောက်ကို ဖမ်းဆီးပြီးတော့ ရှင်ဘုရင်ထံ ခေါ်ဆောင်လာပြီ ဆိုကြစို့။ အရှင်မင်းကြီး ဒီပုဂ္ဂိုလ်ကတော့ တိုင်းပြည်မှာ လုယက်ဖျက်ဆီးပြီး မကောင်းမှုတွေကို ပြုနေတဲ့ ခိုးသားတစ်ဦး ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီခိုးသားကို အရှင်မင်းကြီး အလိုရှိရာ ဒဏ်တပ်တော်မူပါလို့ လာပြီး လျှောက်ထားကြတယ် ဆိုကြစို့။ အဲဒီလို လျှောက်ထားတဲ့အခါမှာလည်း ရှင်ဘုရင်က ကဲ ... အမောင်ယောက်ျားတို့ ကောင်းပြီ။ ဒီခိုးသားဓားပြကို ခိုင်မြဲတဲ့ ကြိုးတစ်ခုနဲ့ လက်ပြန်ကြိုး ခိုင်ခိုင်မြဲမြဲ ချည်နှောင် တုပ်နှောင်ပြီးတော့ ခေါင်းကို သင်တုန်းဓားဖြင့် ကတုံးရိတ် ကြမ်းတမ်းတဲ့ ထက်စည်တီးပြီးတော့ လမ်းတစ်ခုမှ လမ်းတစ်ခု၊ ခရီးဆုံတစ်ခုမှ ခရီးဆုံတစ်ခု ခေါ်ဆောင်ပြီး မြို့တောင်တံခါးမှ ထုတ်၍ မြို့ရဲ့တောင်ဘက်အရပ်၌ ဦးခေါင်းကို ဖြတ်ပြီး သတ်စေဆိုပြီး အမိန့်ချလိုက်ပြီဆိုကြစို့။</p> <p>အမိန့်ချမှတ်သည့်အတိုင်း မင်းချင်းယောက်ျားတွေကလည်း ဒီယောက်ျားကို ခိုင်မြဲတဲ့ ကြိုးဖြင့် လက်ပြန်ကြိုးတုတ်၊ လက်ပြန်ကြိုး ခိုင်ခိုင်မြဲမြဲ ချည်နှောင်ပြီးတော့ ခေါင်းရိတ်၊ ခေါင်းတုံးရိတ်ပြီးတဲ့အခါ ထက်မြက်စူးရှတဲ့ အသံရှိတဲ့ စည်ကို ရိုက်တီးပြီးတော့ လမ်းဆုံတစ်ခုမှ လမ်းဆုံတစ်ခု၊ ခရီးလမ်းမတစ်ခုမှ ခရီးလမ်းမတစ်ခု သယ်ဆောင်ပြီးတော့ မြို့တောင်တံခါးဖြင့် ထုတ်ပြီး မြို့ရဲ့တောင်ဘက်မှာ သွားပြီး ဦးခေါင်းကို ဖြတ်လိုက်ပြီ ဆိုကြစို့။ အဲဒီလို ဦးခေါင်းဖြတ်လိုက်ခြင်းတည်းဟူသော အကြောင်းကြောင့် ထိုယောက်ျားသည် ဆင်းရဲတဲ့ ဒုက္ခဝေဒနာ၊ ကိုယ်ဆင်းရဲတဲ့ ဒုက္ခဝေဒနာ၊ စိတ်ဆင်းရဲတဲ့ ဒေါမနဿဝေဒနာတွေကို ခံစားရပါသလားလို့ဆိုပြီး ဒီမေးခွန်းတစ်ခု မေးတယ်။ အဲဒီလို မေးလိုက်တဲ့ အချိန်အခါမှာလည်း မြတ်စွာဘုရားကို အရှင်သုသိမက ဘာပြန်လျှောက်ထားလဲ?</p> <p><b>ဧဝံ ဘန္တေ</b>၊ မှန်ပါတယ် မြတ်စွာဘုရား။ ဒီလို ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခံရခြင်းတည်းဟူသော အကြောင်းတရားကြောင့် ကိုယ်ဆင်းရဲရတဲ့ဒုက္ခ၊ စိတ်ဆင်းရဲရတဲ့ ဒေါမနဿတရား ခံစားရမှာ ဧကန်ဖြစ်ပါတယ်ဆိုပြီး လျှောက်ထားတယ်။ အဲဒီလို လျှောက်ထားလိုက်တဲ့ အချိန်အခါကျတော့မှ မြတ်စွာဘုရားက နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့ ဘာအမိန့်ရှိလဲ?</p> <p>‘‘<b>ယံ ခေါ သော, သုသိမ, ပုရိသော တတောနိဒါနံ ဒုက္ခံ ဒေါမနဿံ ပဋိသံဝေဒိယေထ, ယာ ဧဝံ သွာက္ခာတေ ဓမ္မဝိနယေ ဓမ္မတ္ထေနကဿ ပဗ္ဗဇ္ဇာ, အယံ တတော ဒုက္ခဝိပါကတရာ စ ကဋုကဝိပါကတရာ စ, အပိ စ ဝိနိပါတာယ သံဝတ္တတိ။</b>’’</p> <p><b>သုသိမ</b>၊ ချစ်သား သုသိမ ...။ <b>သော ပုရိသော</b>၊ ထိုခိုးသား ယောက်ျားသည်။ <b>တတောနိဒါနံ</b>၊ ထိုညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခံခြင်း၊ ဦးခေါင်းဖြတ်ခံရခြင်း တည်းဟူသော အကြောင်းတရားကြောင့်။ <b>ယံ ဒုက္ခံ ဒေါမနဿံ</b>၊ အကြင် ကိုယ်ဆင်းရဲရခြင်းဒုက္ခ၊ စိတ်ဆင်းရဲရခြင်း ဒေါမနဿတရားကို။ <b>ပဋိသံဝေဒိယေထ</b>၊ ခံစားလေရာ၏။ <b>ဧဝံ သွာက္ခာတေ</b>၊ ဤသို့ ကောင်းစွာ ဟောကြားပြသတော်မူအပ်သော။ <b>ဓမ္မဝိနယေ</b>၊ ဓမ္မဝိနယ သာသနာတော်မြတ်အတွင်း၌။ <b>ဓမ္မတ္ထေနကဿ</b>၊ တရားခိုးသူ၏။ <b>ယာ ပဗ္ဗဇ္ဇာ</b>၊ အကြင်ဝင်ရောက်၍ ရှင်ရဟန်း ပြုခြင်းသည်။ <b>အတ္ထိ</b>၊ ရှိ၏။ <b>အယံ</b>၊ ဤကဲ့သို့ တရားခိုးသူ၏ ဤသာသနာတော်တွင်းသို့ ဝင်ရောက်၍ ရှင်ရဟန်းပြုခြင်းသည်။ <b>တတော</b>၊ ထိုညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခံရသော၊ ဦးခေါင်းဖြတ်ခံရသော ခိုးသား ဓားပြ၏ ဆင်းရဲဒုက္ခထက်။ <b>ဒုက္ခဝိပါကတရာ စ</b>၊ ပိုလွန်သော ဆင်းရဲဒုက္ခ အကျိုးတရားရှိသည်လည်းကောင်း။ <b>ကဋုကဝိပါကတရာ စ</b>၊ ပိုလွန်သော ခါးစပ်သော အကျိုးတရားရှိသည်လည်းကောင်း။ <b>ဟောတိ</b>၊ ဖြစ်ပေ၏။ <b>အပိ စ</b>၊ တကယ်စင်စစ်မှာမူ။ <b>ဝိနိပါတာယ</b>၊ အလိုအာသာကင်းလျက် အပါယ်သို့ ကျရောက်ခြင်းငှာ။ <b>သံဝတ္တတိ</b>၊ ဖြစ်ပေ၏၊</p> <p>ချစ်သားသုသိမ ...ခိုးသားဓားပြသည် ခေါင်းဖြတ်ခံပြီး ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခံရတဲ့ ဒုက္ခကတစ်ခု။ ဒီဘက်မှာလည်း တရားသူခိုး ကနေပြီးတော့ သာသနာတော်တွင်းမှာ ဝင်ရောက်ပြီး ရှင်ရဟန်းပြုတဲ့ ဒုက္ခကတစ်ခု။ နှစ်ခု ရှိတယ်။ အဲဒီ အပြစ်နှစ်ခု - ဘယ်သူက ကြီးသလဲလို့မေးရင် တရားသူခိုး သူက သာသနာဘောင်ဝင်ရောက်ပြီး ရှင်ရဟန်းပြုတဲ့ အပြစ်က ပိုပြီး ကြီးပါတယ်။ ဆင်းရဲဒုက္ခလည်း ပိုများတယ်။ ခါးစပ်တဲ့ ဒုက္ခတွေကလည်း ပိုပြီး ကြီးကျယ်တယ်။ ဘာကြောင့်လဲ? ဒီလို တရားသူခိုးအဖြစ်နဲ့ သာသနာဘောင် ဝင်ရောက်ပြီး ရှင်ရဟန်း ပြုခြင်းသည် အပါယ်လေးဘုံ ကျရောက်ခြင်းရဲ့ အကြောင်းတစ်ခုဖြစ်တယ်လို့ ဒီလို ဘုရား မိန့်တယ်နော်။ နောက် မြတ်စွာဘုရား ဘာဆက်ဟောလဲ?</p> <p>‘‘<b>ယတော စ ခေါ တွံ, သုသိမ, အစ္စယံ အစ္စယတော ဒိသွာ ယထာဓမ္မံ ပဋိကရောသိ, တံ တေ မယံ ပဋိဂ္ဂဏှာမ။ ဝုဒ္ဓိ ဟေသာ, သုသိမ, အရိယဿ ဝိနယေ ယော အစ္စယံ အစ္စယတော ဒိသွာ ယထာဓမ္မံ ပဋိကရောတိ, အာယတိဉ္စ သံဝရံ အာပဇ္ဇတီ’’တိ။</b></p> <p><b>သုသိမ</b>၊ ချစ်သားသုသိမ ...။ <b>ယတော စ ခေါ</b>၊ အကြင်အခါ၌ကား။ <b>တွံ</b>၊ သင်ချစ်သားသည်။ <b>အစ္စယံ</b>၊ အပြစ်ကို။ <b>အစ္စယတော</b>၊ အပြစ်အားဖြင့်။ <b>ဒိသွာ</b>၊ သိမြင်သည်ဖြစ်၍။ <b>ယထာဓမ္မံ</b>၊ တရားနည်းလမ်း အားလျော်စွာ။ <b>ပဋိကရောသိ</b>၊ ကုစား၏။ <b>တတော</b>၊ ထိုကုစားသောအခါ၌။ <b>တေ</b>၊ သင်ချစ်သား၏။ <b>တံ</b>၊ ထိုအပြစ်ကို။ <b>မယံ</b>၊ ငါဘုရားတို့သည်။ <b>ပဋိဂ္ဂဏှာမ</b>၊ ခံယူကြပါကုန်၏၊</p> <p>သင်ချစ်သားက တရားနည်းလမ်းနဲ့လျော်စွာ မိမိအပြစ်ကို သိတဲ့အခါမှာ အပြစ်အားလျော်စွာ ဝန်ချတောင်းပန်ခြင်းဆိုတဲ့ ကန်တော့သောအားဖြင့် တရားအားလျော်စွာ ကုစားတယ်။ အဲဒီလို ကုစားတဲ့ အခါမှာ သင်ချစ်သားရဲ့ အပြစ်ကို တို့လက်ခံပါတယ်။ သည်းခံပါတယ်။</p> <p><b>သုသိမ</b>၊ ချစ်သားသုသိမ။ <b>ယော</b>၊ အကြင်သူသည်။ <b>အစ္စယံ</b>၊ အပြစ်ကို။ <b>အစ္စယတော</b>၊ အပြစ်အားဖြင့်။ <b>ဒိသွာ</b>၊ သိမြင်သည်ဖြစ်၍။ <b>ယထာဓမ္မံ</b>၊ တရားနည်းလမ်း အားလျော်စွာ။ <b>ပဋိကရောတိ</b>၊ ကုစား၏။ <b>အာယတိဉ္စ</b>၊ နောင်အခါ၌လည်း။ <b>သံဝရံ</b>၊ စောင့်စည်းခြင်းသို့။ <b>အာပဇ္ဇတိ</b>၊ ရောက်၏။ <b>တဿ</b>၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်၏။ <b>ဧသာ</b>၊ ဤကဲ့သို့ ကုစားခြင်းသည်။ <b>အရိယဿ</b>၊ အရိယာဖြစ်တော်မူသော ငါဘုရား၏။ <b>ဝိနယေ</b>၊ အဆုံးအမ သာသနာတော်အတွင်း၌။ <b>ဝုဒ္ဓိ ဟိ ဝုဒ္ဓိ ဧဝ</b>၊ ကြီးပွားကြောင်း ဖြစ်သည်သာလျှင်။ <b>ဟောတိ</b>၊ ဖြစ်ပါပေ၏။ <b>ဣတိ</b>၊ ဤသို့။ <b>အဝေါစ</b>၊ မိန့်ကြားတော်မူလိုက်ပါပေသတည်း။ (သာဓု, သာဓု, သာဓု)</p> <p>ကဲ သုသိမသုတ္တန် ဒီနေရာမှာ ပြီးဆုံးသွားပြီ ဖြစ်ပါတယ်နော်။ ပြီးဆုံးသွားပြီ ဖြစ်တဲ့အတွက် ဒီသုတ္တန်ဒေသနာ ပြီးဆုံးတဲ့အချိန်အခါမှာ အတိတ် အနာဂတ် ရှုတာသည် ဝိပဿနာနဲ့ ဆိုင်မဆိုင် ဒီပြဿနာလည်း ပြီးသွားပြီ။ အတိတ် အနာဂတ် ရှုဖို့ကို ဝိပဿနာမှာ ဘုရား ဟောမဟော ဒီပြဿနာလည်း ပြီးသွားပြီ။ အတိတ် အနာဂတ် ရှုတာသည် အဘိညာဏ်နဲ့ ဆိုင်သလား, မဆိုင်ဘူးလား? ဒီပြဿနာလည်း ပြေလည်သွားပြီ။ အတိတ် အနာဂတ်ကို ရှုတဲ့ အချိန်အခါမှာ အနုမာန မှန်းဆပြီး ရှုရမလား, ပစ္စက္ခ တိုက်ရိုက်သိအောင် ရှုရမလားလို့ မေးရင် ဘယ်လိုပြောမလဲ? ပစ္စက္ခ တိုက်ရိုက် သိအောင် ရှုရမယ်။ <b>အတ္တပစ္စက္ခဝသေန</b> ကိုယ်တိုင်မျက်မှောက် ထွင်းဖောက်သိသည့် အစွမ်းဖြင့် <b>ဥပဋ္ဌာနတော</b>၊ အသိဉာဏ်မှာ ထင်ရှားနေတယ်လို့ ဒီလို ခုနက မဟာနိဒါနသုတ္တန် အဋ္ဌကထာက ရှင်းထားပါတယ်နော်။</p> <p>ဒီတော့ ဦးပဉ္စင်းတို့ အဝိဇ္ဇာ တဏှာ ဥပါဒါန် သင်္ခါရ ကံဆိုတဲ့ ဒီအကြောင်းတရားတွေသည် သစ္စာဒေသနာနည်းအရ ပြောရင် ဘာသစ္စာလဲဆိုတော့ <b>သမုဒယသစ္စာ</b> ဖြစ်ပါတယ်။ အရိယာပုဂ္ဂိုလ်များသည် သစ္စာလေးပါးကို သိတဲ့အခါမှာ သမုဒယသစ္စာကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိသလား, မှန်းဆသိသလား? ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိပါတယ်။ “ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ” လို့ ဘုရား ဟောထားတယ်နော်။ အရိယာပုဂ္ဂိုလ်မှန်ရင် သစ္စာလေးပါးကို သိတယ်ဆိုတာကတော့ ဒကာကြီးတွေ ဒကာမကြီးတွေ ဝန်ခံနိုင်မှာပါ။</p> <p>သမုဒယသစ္စာသည် အတိတ်က သမုဒယသစ္စာကြောင့် ပစ္စုပ္ပန်မှာ ဒုက္ခသစ္စာ ဖြစ်တယ်။ ပစ္စုပ္ပန် သမုဒယသစ္စာကြောင့် နောင်အနာဂတ်မှာ ဒုက္ခသစ္စာ ဖြစ်မှာ ဖြစ်တယ်နော်။ အတိတ်ကို မှန်းဆ ရှုရမယ်ဆိုရင် သမုဒယသစ္စာကို မှန်းဆသာ သိနိုင်တယ်ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ် ထွက်လာတယ်နော်။ ဒါကြောင့် အတိတ်သည် မှန်းဆရှုရမယ့်တရား မဟုတ်ဘူး။ ဝိပဿနာအရာမှာ တိုက်ရိုက်ရှုရမယ့် တရားသာဖြစ်တယ်။ အဝိဇ္ဇာက ဘယ်လို အဝိဇ္ဇာ ဖြစ်တယ်။ တဏှာက ဘယ်လို တဏှာ ဖြစ်တယ်။ ဥပါဒါန်က ဘယ်လို ဥပါဒါန် ဖြစ်တယ်။ သင်္ခါရတွေက ဘယ်လို သင်္ခါရတွေ ဖြစ်တယ်။ ကံတွေက ဘယ်လို ကံတွေ ဖြစ်တယ်။ ဒီသင်္ခါရသည် ဒါနလား။ သီလလား။ ဘာဝနာလား, ဒါနဆိုလို့ရှိရင်လည်း ဆွမ်းလှူတာလား, ပန်းလှူတာလား, ဆီမီးလှူတာလား? စသည်ဖြင့် စနစ်တကျ သိရမှာ ဖြစ်ပါတယ်နော်။ ဒါကြောင့်အတိတ်ကို ရှုတာသည် မှန်းဆရှုရမလား, ပစ္စုပ္ပန်အားဖြင့် ရှုရမလားလို့မေးရင် ပစ္စုပ္ပန်ဉာဏ်ဖြင့် ထွင်းဖောက်သိအောင် ရှုရမယ့်တရား ဖြစ်တယ်။ ဒီပြဿနာလည်း ပြေလည်သွားပြီ။ ကဲ ပြဿနာ အားလုံးလည်း ပြေလည်သွားပြီ။ သုသိမသုတ္တန်လည်း ပြီးဆုံးပြီ ဖြစ်တဲ့အတွက် တရားသိမ်းကြစို့။</p> <p>‘‘<b>ဟိတွာ ကာမေ ပဗ္ဗဇိံသု, သန္တော ဂမ္ဘိရစိန္တကာ။<br> တေ တုမှေပျနုသိက္ခာဝှေါ, ပဗ္ဗဇိတာ သုပေသလာ။</b>’’</p> <p><b>သန္တော</b>၊ ဘုရားအလျာ ပစ္စေကာနှင့် အရိယာအနွယ်လောင်း ဟို တို့ရှေ့က သူတော်ကောင်းတို့သည်။<br> <b>ဂမ္ဘိရစိန္တကာ</b>၊ နက်နဲသည့် ဓာတ်သဘောတွေကို နက်နဲစွာ ကြံဆင် အကြံကောင်း ဝင်တော်မူကြကုန်သည်ဖြစ်၍။<br> <b>ကာမေ</b>၊ ရှေးကပြုဖန် ကုသိုလ်ကံတို့ စီမံထောက်မ လက်ရောက်ရသား များလှဇနီးသည် ကြီးကြီးငယ်နှင့် နှီးနွယ်ရောယူ ကိုယ်တော်တို့ ပိုင်သသည့် ကာမဝတ္ထုအစုစုတို့ကို။<br> <b>ဟိတွာ</b>၊ ငါတို့ပိုင်ငြား ဤကာမတရားတို့သည် အများနှင့် ဆက်ဆံ ဘေးတွေက ဝန်းရံ ရန်တွေက မြောက်မြား တကယ်ကို ကြောက်လန့်ဖွယ်တွေပါတကားဟု ကြောက်အားတော် ဉာဏ်ကြွယ် လွတ်လွတ်ကြီး စွန့်ပယ်တော်မူကြကုန်သည်ဖြစ်၍။<br> <b>ပဗ္ဗဇိံသု</b>၊ ဃရာဝါသ သမ္ဗာဓဟု ကိစ္စများမြောင် လူတို့ဘောင် ဝဋ်နှောင်ကို လွတ်အောင်ကြုံးလျက် ရုန်းကန်ထွက်၍ နှစ်သက်ရွှင်လန်း ရှင်ရဟန်း ပြု၍ တောထွက်တော်မူကြလေကုန်ပြီ။<br> <b>တုမှေပိ</b>၊ မြတ်နေက္ခမ္မ ဓာတ်အာသယဟု ဆန္ဒကိန်းအောင်း သင်သူတော်ကောင်းတို့သည်လည်းပဲ။<br> <b>ပဗ္ဗဇိတာ</b>၊ ဝတ္ထုကာမ ဟူသမျှမှ မရအရ ကြုံးလျက် ရုန်းကန် ထွက်ကြကုန်သည်ဖြစ်၍။<br> <b>သုပေသလာ</b>၊ စာမရီသား မြီးဖျားခုံမင် ပုံအသွင်သို့ ချစ်ခင်လေးမြတ် နှစ်သက်အပ်သော သီလ ကိုယ်စီကိုယ်င ရှိကြကုန်သည်ဖြစ်၍။<br> <b>တေ</b>၊ ထိုဘုရားအလျာ ပစ္စေကာနှင့် အရိယာအနွယ်လောင်း ဟို တို့ရှေ့က သူတော်ကောင်းတို့ကို။<br> <b>အနုသိက္ခာဝှေါ</b>၊ အတုလိုက်ကာ ကျင့်တတ်ရာကို ကျင့်ကာမသွေ အားထုတ်နိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း ...။</p> <p>(သာဓု သာဓု သာဓုပါဘုရား...)</p> jx9mia1vveff7djnw1ibnafvgospz5r မိဘနှင့်သားသမီးအကြား မှန်ကန်သောအမြင်များ 0 6352 22076 2026-06-13T23:03:38Z Tejinda 173 "{{header | title = | author = ဒေါက်တာနန္ဒမာလာဘိဝံသ | override_author = | editor = | translator = | contribuor = | override_contributor = | section = <b>မိဘနှင့်သားသမီးအကြား မှန်ကန်သောအမြင်များ</b> | previous = ပဋ္..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 22076 wikitext text/x-wiki {{header | title = | author = ဒေါက်တာနန္ဒမာလာဘိဝံသ | override_author = | editor = | translator = | contribuor = | override_contributor = | section = <b>မိဘနှင့်သားသမီးအကြား မှန်ကန်သောအမြင်များ</b> | previous = [[ပဋ္ဌာန်းမြတ်ဒေသနာ]] | previous2 = | next = [[ကမ္မဋ္ဌာန်းဆရာ]] | next2 = | year = | notes = | edition = | categories = မြန်မာ တရားတော်များ | shortcut = | portal = }} <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁</font></p> <h3>မိဘနှင့်သားသမီးအကြား မှန်ကန်သောအမြင်များ</h3>သာသနာတော်နှစ် ၂၅၅၇ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၇၅ ခုနှစ်၊ နတ်တော်လဆန်း(၇)ရက်။ ၉-၁၂-၂၀၁၃။ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူမြို့၊ အမှတ်(၃)ရပ်ကွက်၊ တိလောကာရာမကျောင်းတိုက်၊ ဓမ္မဗိမာန်တော်ကြီးအတွင်း ဆင်ယင်ကျင်းပ ပြုလုပ်အပ်သည့် ပခုက္ကူမြို့၊ အမှတ်(၆)ရပ်ကွက်၊ ဇဋိလလမ်း နှင့် ဂန္ဓာရုံလမ်းထောင့်၊ မေတ္တာရှင် ပရဟိတလူမှုကူညီရေး အသင်း၊ ညွှန့်မေတ္တာရိပ်မြုံ ကရုဏာဆေးခန်းဖွင့်ပွဲမင်္ဂလာနှင့် စေတနာမွန်ဗဟင်း ပရဟိတအသင်းဖွင့်ပွဲမင်္ဂလာ ဆင်ယင်ရာနှင့် စပ်လျဉ်းသည့် ဓမ္မသဘင် အခမ်းအနားဝယ် ဦးနန်းမောင်+ဒေါ်ကြည်ကြည်မာ၊ ဦးဇော်မင်းလွင်+ဒေါ်နိုင်နိုင်ဝင်း၊ ထူးမြတ်တော်ဝင်ကုမ္ပဏီ ဗဟင်းမိသားစု (မုံရွာမြို့) နှင့် တရားနာယောဂီများ၏ အမတဒါန ဓမ္မဒါနအဖြစ် ဟောကြားအပ်သော “မိဘနှင့်သားသမီးအကြားမှန်ကန်သောအမြင်များ” အကြောင်း တရားဒေသနာတော်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂</font></p> ဒီကနေ့ည ဒီခေါင်းစီးနဲ့ တရားဓမ္မ ဟောပြော နာယူကြရအောင်။ “မိဘနဲ့သားသမီးအကြား မှန်ကန်သောအမြင်များ”လို့ဆိုတော့ မှားယွင်းတဲ့ အမြင်တွေလည်း ရှိနေတယ်ဆိုတာကို သိသာစေတယ်။ မိဘကို ပြုစုလုပ်ကျွေးရမယ် မိဘကို ရိုသေလေးစားရမယ်ဆိုတဲ့ ဒီအဆုံးအမဟာ မြတ်ဗုဒ္ဓရဲ့ အဆုံးအမသာ ဖြစ်တယ်။ ဒီအဆုံးအမဟာ ကမ္ဘာမှာ အမြဲတမ်းရှိနေတဲ့ အဆုံးအမ လည်းမဟုတ်ဘူး၊ ကမ္ဘာ့လူသားအားလုံး လိုက်နာနေတဲ့ အဆုံးအမလည်း မဟုတ်ဘူး။ သူတော်ကောင်းတွေက ဆုံးမဩဝါဒ ပေးတဲ့အခါမှသာလျှင် လူတွေရဲ့ အသိုင်းအဝိုင်းဟာ မိဘနဲ့သားသမီးအကြား မှန်ကန်တဲ့အမြင် များကို ရရှိကြတာဖြစ်တယ်။<br><br>မြတ်စွာဘုရားရဲ့ အဆုံးအမ တည်ရှိနေမှသာလျှင် ကမ္ဘာလောကကြီးတစ်ခုလုံးဟာ သာယာအေးချမ်းပြီး <b>ဗဟုဇနဟိတ</b> - အများကောင်းစားဖို့အတွက်၊ <b>ဗဟုဇနသုခ</b>- အများချမ်းသာဖို့အတွက်ဆိုတာ ဖြစ်လာနိုင်သည်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃</font></p> မြတ်စွာဘုရားအဆုံးအမ ကွယ်ပျောက်သွားတာနဲ့ မှန်ကန်သောအမြင်တွေ ကွယ်ပျောက်သွားတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် လူသားတို့ရဲ့ လူ့လောကကြီးဟာ ကျဆင်းသွားပြီး နောက်ဆုံးမှာ တိရစ္ဆာန်လောကအဆင့် ရောက်သွားနိုင်တယ်ဆိုတာ သတိထားကြဖို့ပေါ့နော်။<br><br>သာမန်အားဖြင့်တော့ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်သူတော်စင်တွေ ငယ်စဉ်တောင်ကျေး ကလေးဘဝကတည်းက <b>မာတာပိတု ဥပဋ္ဌာနံ</b>- မိဘဆိုတာ ပြုစုလုပ်ကျွေးတာ မင်္ဂလာဆိုတာ သိကြတယ်။ ငယ်ငယ်ကတည်းက ဒီအမြင်ဟာ ဝင်လာတာ၊ အဲဒီတော့ မြန်မာလူမျိုးတွေမှာသာ ဒီအမြင်ရှိတာ၊ ကမ္ဘာမှာရှိတဲ့လူဦးရေ သန်းပေါင်း ၇ဝဝဝ ကျော်သော လူတွေကြားထဲမှာ ဒီအမြင် မရှိတဲ့လူတွေက အများကြီးပဲ။ အဲဒီတော့ လွယ်လွယ်နဲ့ ဒီအမြင်ရတယ်လို့ မအောက်မေ့လေနဲ့။ မမှန်ကန်တဲ့ အမြင်တွေဆိုတာ လောကမှာရှိနေတယ်။ ပြောရမယ်ဆိုရင် မြတ်စွာဘုရား ပွင့်တဲ့အချိန်တုန်းက ခေတ်ပြိုင် ဘုရားနဲ့ ပြိုင်တူပေါ်လာတဲ့ အဇိတကေသကမ္ဗလဆိုတဲ့ ဆရာကြီးရှိတယ်။<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄</font></p> အဇိတဆိုတဲ့ နာမည်နဲ့ နတ္ထိကဝါဒကို ဟောပြောနေတဲ့ ဆရာကြီး။ ခုခေတ်လိုဆိုရင်တော့ materialism ရုပ်ဝါဒီလို့ ပြောရမှာပေါ့။ ရုပ်ဝါဒကို ဆွဲကိုင်ထားတဲ့ အဇိတ၊ သူ့ရဲ့ဝါဒမှာ ငြင်းပယ်မှု(၁၀) မျိုးကို အဓိကထားပြီး ပြောတာ။ အဲဒီမှာ ဘာပါတုန်းဆိုတော့ <b>နတ္ထိမာတာ</b>၊ <b>နတ္ထိပိတာ</b>၊ ဒီစကားလုံးကို အဓိပ္ပာယ် တိုက်ရိုက်ပြန်လို့ရှိရင် <b>နတ္ထိမာတာ</b>- အမေဆိုတာ မရှိဘူး၊ <b>နတ္ထိပိတာ</b>- အဖေဆိုတာ မရှိဘူး၊ သူ့အမြင်ကနော်။ လောကမှာ အမေ၊ အဖေမရှိဘူးလို့ ပြောခြင်းဟာ အမေကို အသိအမှတ်မပြုခြင်းနဲ့ အဖေကို အသိအမှတ် မပြုခြင်းပဲဖြစ်တယ်။<br><br>ဒီဝါဒဟာ အလွန် ကြမ်းတမ်း ရက်စက်ပြီးတော့ လူ့လောကကြီးကို တိရစ္ဆာန်အသွင် ရောက်ရှိသွားအောင် တွန်းပို့တဲ့ ဝါဒကြီးတစ်ခုသာ ဖြစ်တယ်။ အင်မတန်ကြောက်စရာ ကောင်းတဲ့ဝါဒကြီး။<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅</font></p> မြတ်ဗုဒ္ဓရဲ့ အယူအဆက <b>အတ္ထိ မာတာ၊ အတ္ထိ ပိတာ</b>၊ အမေ၊ အဖေဆိုတာရှိတယ်၊ အမေကို အသိအမှတ်ပြုတယ်၊ အဖေကို အသိအမှတ်ပြုတယ်၊ ဒီလိုရှိတာကိုး။ အမေ၊ အဖေကို အသိအမှတ်ပြုခြင်းအားဖြင့် မိဘရဲ့ ကျေးဇူးတရားရှိတယ်ဆိုတာ အသိအမှတ်ပြုပြီး ဖြစ်သွားတယ်။ ဒါကြောင့်မို့ ဗုဒ္ဓရဲ့အဆုံးအမကျတော့ “<b>မာတာပိတု ဥပဋ္ဌာနံ ပဏ္ဍိတ ပညတ္တံ၊ သပ္ပုရိသ ပညတ္တံ</b>” လို့ သတ္တိသုတ္တန်မှာ ဒီလိုဟောထားတာ ရှိသေးတယ်။ “<b>မာတာပိတုဥပဋ္ဌာနံ</b>-မိဘကို ပြုစုလုပ်ကျွေးခြင်းသည်၊ <b>ပဏ္ဍိတ ပညတ္တံ</b>-ပညာရှိတွေ အသိအမှတ် ပြုသော အရာဖြစ်တယ်၊ <b>သပ္ပုရိသ ပညတ္တံ</b>-လူတော် လူကောင်းတွေ အသိအမှတ်ပြုတဲ့အရာသာ ဖြစ်တယ်”။<br><br>ဒီစကားကို ကြည့်မယ်ဆိုလို့ရှိရင် ပညာရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကသာ မိဘကို ပြုစုလုပ်ကျွေးတယ်ဆိုတဲ့ အယူအဆကို ယူဆတာဖြစ်တယ်။ သူတော်ကောင်းကသာလျှင် မိဘကို ပြုစုတယ်ဆိုတဲ့ အယူအဆကို ယူဆတာ ဖြစ်တယ်။<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၆</font></p> အဲဒီတော့ ကမ္ဘာလောကမှာရှိတဲ့ လူတိုင်းဟာ မိဘရဲ့ ကျေးဇူးတရားမပြောနဲ့၊ မိဘကိုတောင် အသိအမှတ် မပြုဘူးလို့ဆိုတာ အင်မတန်မှ ထင်ရှားတယ်။ ဒီကနေ့ ဗုဒ္ဓဘာသာထွန်းကားတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံမှာပင်လျှင် မိဘကို စော်ကားမော်ကား ပြောတာတို့၊ မိဘကို သတ်ဖြတ်ကျူးလွန်ပြီးတော့ မာတုဃာတကကံ၊ ပိတုဃာတကကံ ကျူးလွန်တာတွေဆိုတာ တော်တော်လေးတွေ့လာရတယ်။ ဒါဟာ မိဘအပေါ် လေးစားမှု၊ ကျေးဇူးတရား သိတတ်မှု လျော့နည်းလာတဲ့ အဓိပ္ပာယ်ကို ဖော်ပြတယ်။<br><br>ဒီလို လျော့နည်းလာခြင်းဟာ ကောင်းတဲ့အသွင်လက္ခဏာ မဟုတ်ဘူး၊ ဆိုးဝါးတဲ့ အသွင်လက္ခဏာတစ်ခု ဖြစ်တယ်။ ဒါကိုသတိထားပြီးတော့ သူတော်ကောင်းတရား ထွန်းကားနေအောင် ကြိုးစားကြရမယ်။<br><br>မိဘဆိုတာ ရှိတယ်၊ မိဘရဲ့ ကျေးဇူးတရားဆိုတာ ရှိတယ်၊ မိဘကိုပြုစုရင် ကောင်းကျိုးချမ်းသာတွေ ရမယ်၊<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၇</font></p> မိဘကို စော်ကားရင် မကောင်းတဲ့အကျိုးတွေ ရတယ်ဆိုတဲ့ ဒီအတွေးအခေါ် အမြင်တွေ လူငယ်လူရွယ်တွေရဲ့ ကြားမှာ စွဲစွဲမြဲမြဲကြီးရှိနေဖို့၊ လူ့ယဉ်ကျေးတွေရဲ့ ကြားမှာ စွဲစွဲမြဲမြဲရှိနေဖို့ ဝိုင်းဝန်းပြီး ဆောင်ရွက်ကြရမှာ ဖြစ်တယ်။<br><br>ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆိုတော့ ဒါဟာ ဘုရားရဲ့ အဆုံးအမ သုဂတဝိနယ လို့ခေါ်တယ်။ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ အဆုံးအမဆိုတာ တစ်လုံးပဲဖြစ်ဖြစ်၊ နှစ်လုံးပဲဖြစ်ဖြစ် အများအကျိုးအတွက် ဖြစ်တယ်၊ ကုသိုလ်ကောင်းမှုရဖို့အတွက်ဖြစ်တယ် ကောင်းကျိုးချမ်းသာတွေရဖို့အတွက် ဖြစ်တယ်။ ဘယ်ကိစ္စမှာပဲဖြစ်ဖြစ် ကောင်းတာလုပ်မှ ကောင်းကျိုးရနိုင်တယ်၊ အခြေအနေကောင်းမှ သုခဆိုတာလည်း လာတယ်။ ဟိတနဲ့ သုခဟာ တွဲလာတာ ဖြစ်တယ်။<br><br>မကောင်းတဲ့အတွေးအခေါ်တွေကို အဟိတ လို့ခေါ်တယ်။ အဟိတတွေ လက်ခံလာပြီ ဆိုလို့ရှိရင်တော့ ဒုက္ခနဲ့တွေ့မှာပဲ။ ဟိတဆိုတဲ့ ကောင်းကျိုးချမ်းသာတွေ ရရှိနိုင်တဲ့ အခြေအနေကောင်းတွေကို လက်ခံထားမှ သုခလို့ဆိုတဲ့ ချမ်းသာကိုရမှာဖြစ်တယ်။<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၈</font></p> ဒါကြောင့်မို့ ဟိတနဲ့ သုခဆိုတဲ့ ဒီစကားလုံး နှစ်လုံးကို တွဲဖက်ပြီးသုံးထားတာ။ ဟိတဆိုတာ အခြေအနေကောင်းတာကိုခေါ်တာ၊ သုခဆိုတာ ကောင်းကျိုးချမ်းသာကိုပြောတာ။<br><br>ဆိုပါစို့- ပခုက္ကူမြို့ ကြည့်၊ တံတားကြီး ဆောက်လိုက်တဲ့အခါကျတော့ သွားရေး လာရေး အခြေအနေတွေ ကောင်းမသွားဘူးလား၊ ကောင်းသွားတယ်။ အဲဒီ အခြေအနေကောင်းကို အကြောင်းပြုပြီးတော့ သွားရေးလာရေး လွယ်ကူ၊ အရောင်းအဝယ်တွေ တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးလာတယ်။ ဒါက ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာသည့် အတွက်ကြောင့် သုခ- စီးပွားဥစ္စာတွေ တိုးတက်ပြီး ချမ်းသာ ကြွယ်ဝလာတယ်။ ဒါကိုဆိုလိုတာ။<br><br>ဟိတနဲ့ သုခဆိုတာ တွဲဖက်ထားတာ။ အခြေအနေကောင်းမှ သုခဆိုတာရတာ။ ဘယ်နေရာပဲဖြစ်ဖြစ် အခြေအနေ မကောင်းရင် သုခဆိုတာ မရနိုင်ဘူး။<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၉</font></p> အခြေအနေကောင်းဆိုတာ စီးပွားရေး အခြေအနေကောင်းရှိတယ်၊ ပညာရေး အခြေအနေကောင်းရှိတယ်။ လူမှုရေး အခြေအနေကောင်း ရှိတယ်။ အဲဒီလိုပဲ ကျန်းမာရေး အခြေအနေကောင်းရှိတယ်၊ ဆေးရုံကြီးတွေ၊ ဆေးခန်းကြီးတွေရှိရင် ကျန်းမာရေး အခြေအနေ ကောင်းလို့ ပြောရမှာပဲ။<br><br>အရောင်းအဝယ်တွေ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လို့ ဒီမှာရောင်းရေးဝယ်တာတွေကောင်းတယ်။ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးတွေ ကောင်းတယ်ဆိုရင် စီးပွားရေး အခြေအနေကောင်းလို့ ပြောရမှာ။ တက္ကသိုလ်ကြီးတွေ ဖွင့်ထားတယ်၊ ကျောင်းကြီးတွေ ဖွင့်ထားတယ်၊ ဒါက ပညာရေး အခြေအနေကောင်းလို့ ခေါ်တယ်။ အဲဒီလို အခြေအနေကောင်းတွေ မရှိဘဲနဲ့ သုခဆိုတဲ့ချမ်းသာဟာ ဘယ်နည်းနဲ့မှ မဖြစ်နိုင်ဘူး။<br><br>အဲဒါလိုပဲ မိဘနဲ့သားသမီးအကြားမှာ မိဘဆိုတာ ရှိတယ်၊ အမေ အဖေဆိုတာရှိတယ်၊ အမေ အဖေအပေါ်မှာ ပြုစုလုပ်ကျွေးရင် ကောင်းကျိုးချမ်းသာ ရတယ်၊<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၀</font></p> အမေ အဖေကို စော်ကားရင် အပြစ်ရှိတယ် ဆိုတဲ့ဒီအမြင်ဟာ ဟိတလို့ခေါ်တဲ့ အခြေအနေကောင်း။ အဲဒီအမြင်ရှိနေသမျှ ကာလပတ်လုံး လူ့လောကကြီးဟာ သာယာချမ်းမြေ့ဖွယ် ဖြစ်လာတဲ့ သုခဆိုတာကို ရမှာပဲ။<br><br>အကယ်၍ ဒီအဆုံးအမ အယူအဆ ဒီအမြင် ပျောက်ကွယ်သွားပြီ ဆိုလို့ရှိရင် လူ့လောကကြီးဟာ ဟိတဆိုတာ ပျောက်ကွယ်သွားသည့် အတွက်ကြောင့် သုခ လည်းပဲ ပျောက်ကွယ်သွားမှာပဲလို့ ဒီလို ပြောတာနော်။ အကြောင်းအကျိုးဆိုတာ ဆက်ပြီးတော့ နေတာ။ ဒါကြောင့်မို့လို့ သာမန်လို့ မအောက်မေ့နဲ့။<br><br>မင်္ဂလသုတ်ထဲမှာ ပါနေတာပဲ၊ <b>မာတာပိတု ဥပဋ္ဌာနံ</b>- ဒါ မင်္ဂလာ တစ်ပါး၊ မင်္ဂလာတစ်ပါးအဖြစ် သိကြတယ်။ တကယ့်ကို မင်္ဂလာပဲ။ တကယ်လို့ ပျောက်ကွယ်သွားပြီ ဆိုလို့ရှိရင် သွားရော။ ပြဿနာတွေအများကြီး တက်လာလိမ့်မယ်။<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၁</font></p> လူ့လောကကြီးရဲ့ အခြေအနေတစ်ခုဟာ အများကြီး ဆုတ်ယုတ်သွားနိုင်တယ်ဆိုတာကို စဉ်းစားကြည့်။<br><br>ဒါကြောင့်မို့ <b>အတ္ထိမာတာ၊ အတ္ထိပိတာ</b>- မိဘဆိုတာ ရှိတယ်ဆိုတဲ့ အယူအဆဟာ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာလို ပညာရှိပုဂ္ဂိုလ်တွေ၊ သူတော်ကောင်း ပုဂ္ဂိုလ်တွေက ဟောပြောထားလို့ ဒီအမြင်ရရှိနေတယ်လို့ ဒီလိုမှတ်ရမယ်။ အဲဒီအမြင်ရှိနေမှ ကောင်းကျိုးချမ်းသာတွေ ရမယ်။ အဲဒီအမြင် မပျောက်ကွယ်အောင် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရမယ်။<br><br>“<b>သုဂတော ဝါ ဘိက္ခဝေ သုဂတဝိနယော ဝါ တိဋ္ဌမာနော ဗဟုဇနဟိတာယ ဗဟုဇနသုခါယ</b>” လို့ မြတ်စွာဘုရားက သုဂတဝိနယ သုတ္တန်မှာ ဟောထားတယ်။ “မြတ်စွာဘုရားဖြစ်စေ၊ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ အဆုံးအမဖြစ်စေ လောကမှာ ရှိနေသမျှ ကာလပတ်လုံး အများသတ္တဝါတွေ ချမ်းသာဖို့ ဖြစ်တယ်”လို့ ဒီလိုဆိုတာ။<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၂</font></p> ကောင်းပြီ၊ “မိဘနှင့်သားသမီးအကြား မှန်ကန်သောအမြင်များ” လို့ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ အမြင်ကို ရှေးဦးစွာ ပြောကြရအောင်။ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာက ဗြဟ္မာကြီးကို ကိုးကွယ်တဲ့ လူ့အသိုင်းအဝိုင်း အိန္ဒိယနိုင်ငံမှာ Brahmanism ဆိုတာ ဗြဟ္မာကိုးကွယ်တဲ့ ဝါဒပဲ။ ဒါ နာမည်သာလွဲတာ ကောင်းကင်ဘုံက God ပဲ။ ထာဝရ ဘုရားကို ကိုးကွယ်တယ်ဆိုတာ ဗြဟ္မာကိုးကွယ်တာပဲ။ ဗုဒ္ဓဘာသာကလွဲရင် ကျန်တဲ့ဘာသာတွေ အားလုံးဟာ God ဆိုတဲ့ တန်ခိုးရှင်ကို ကိုးကွယ်ကြတာချည်းပဲ။<br><br>ပြောမယ်ဆိုရင် နတ်ကိုးကွယ်တဲ့ ဘာသာတွေချည်းပဲ။ ဗုဒ္ဓဘာသာကသာ နတ်ကိုးကွယ်တာ မဟုတ်တာ၊ နတ် ကိုးကွယ်တဲ့ ဘာသာတွေက ဘာဖြစ်လဲ၊ နတ်ရဲ့ မစမှု အမြဲတမ်း မျှော်လင့်နေကြတယ်၊ နတ်ကို ကျေးဇူးတင်တယ်၊ နတ်ကလွဲရင် တခြားကျေးဇူးတင်စရာ မရှိဘူး၊ ထမင်းကျွေးတာတောင် ဘုရားသခင်က ကျွေးတာလို့ ပြောတာနော်။ အဲဒီတော့ အမေ အဖေ ဘေးရောက်သွားရော့မယ်။<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၃</font></p> အမေ အဖေက ပြောမှာ “ငါချက်ကျွေးနေတာ စားပြီးတော့ ဘုရားသခင်က ကျွေးတယ်ဆိုရင်တော့ ငါ့စော်ကားရာရောက်တယ်”လို့ ဒီလိုတောင် ပြောရတော့မလို ဖြစ်နေတယ်။ တကယ့်လက်တွေ့ ကျွေးနေတာက အဖေ အမေက ကျွေးတာ။ အဲဒီတော့ ကျေးဇူးတင်မှုတွေက တလွဲရောက်သွားတယ်။<br><br>မြတ်စွာဘုရားသခင် ကိုယ်တော်မြတ်ကို ယုံကြည်တယ်ဆိုတာဟာ အဲဒီပုံစံမျိုး မဟုတ်ဘူး၊ “<b>သဒ္ဒဟတိ တထာဂတဿ ဗောဓိ</b>” မြတ်စွာဘုရားရဲ့ အသိဉာဏ်ကို ယုံကြည်တာ၊ တန်ခိုးကို ယုံကြည်တာ မဟုတ်ဘူး။ အသိဉာဏ်ကို ယုံကြည်သည့် အတွက်ကြောင့် အသိဉာဏ်ဖြင့် ဆုံးမချမှတ်ထားတဲ့ ဆုံးမစကား၊ ဟောပြောထားတဲ့ တရားဟာ အလွဲအမှား မရှိဘူး၊ လိုက်နာကျင့်သုံးလို့ရှိရင် ကောင်းကျိုးချမ်းသာတွေ ရမယ်။ ဒါကြောင့်မို့ လိုက်နာဖို့ပဲလိုတယ်။ လိုက်နာရမယ်ဆိုတာ လူတိုင်းလူတိုင်းဟာ ကိုယ့်အားကိုယ်ကိုးတတ်ရမယ်။<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၄</font></p> တဲ့စိတ်၊ အကယ်၍ မလိုက်နာဘူးဆိုရင် “ငါကိုက မိုက်တာ၊ ငါဘုရားစကား နားမထောင်ဘူး”၊ ဒီလို အပြစ်တင်စရာရှိတယ်။<br><br>ဒါကြောင့် မြတ်စွာဘုရားက ဗြဟ္မာကိုးကွယ်တဲ့ အသိုင်းအဝိုင်းမှာ မိဘနှစ်ပါးကို ဘာပြောလဲဆိုရင် မိဘကို တလေးတစား အိမ်ဦးမှာထားပြီး ပြုစုစောင့်ရှောက်ကြတဲ့ သားသမီးတွေဟာ “ဗြဟ္မာနဲ့ အတူနေတဲ့ သားသမီး”လို့ ဒီလိုကင်ပွန်းတပ်ပေးတာ။ မိဘကို လေးစားလို့ရှိရင် ဒါဟာ ဗြဟ္မာကိုလေးစားတယ်ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်။ ခုနကဟာနဲ့ ကွာသွားတယ်နော်။<br><br>ခုနက မိဘလုပ်ကျွေးတဲ့ ကျေးဇူးကို အသာဖယ်ထားပြီး ဘုရားသခင်က ကျွေးတယ်လို့တွေးတာ။ အခုဟာက မိဘဟာ ဘုရားသခင်ပဲလို့ ပြောတဲ့အဓိပ္ပာယ် ရောက်တယ်။ မြတ်စွာဘုရားက လက်တွေ့ကျတာကိုပဲ လက်ခံပြီးတော့ ဟောပြောတယ်။ သဘာဝကျတဲ့ တရားကို မှတ်သားကြရတယ်။ လောကလူတွေက လက်တွေ့ကို ကျော်ပြီးတော့ စိတ်ကူးယဉ်တဲ့ဘက် ရောက်သွားတတ်တယ်။<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၅</font></p> လက်တွေ့ကို ကျော်ပြီး စိတ်ကူးယဉ်ဘက် ရောက်သွားရင် လမ်းလွဲသွားနိုင်တယ်။<br><br>နောက်တစ်ခုကတော့ “မိဘကို <b>ပုဗ္ဗာစရိယ</b>”တဲ့။ “လက်ဦးဆရာ”လို့ မြတ်စွာဘုရားက ဒီလိုနာမည်ပေးတယ်။ သားသမီးတွေ ထွန်းကားလာတဲ့အခါ မိဘတွေက ငယ်ငယ်လေးကတည်းက သွန်သင်ဆုံးမကြရတယ်။ အခုကြည့်လေ- ဗုဒ္ဓဘာသာ မိဘတွေဆိုရင် ဘုရားရှေ့ ကလေးကို လက်အုပ်ချီခိုင်းတယ်၊ ဘုရား ရှိခိုးခိုင်းတယ်၊ သံဃာတွေနဲ့တွေ့ရင် လက်အုပ်ချီခိုင်းတယ်၊ ရှိခိုးခိုင်းတယ်။ ဒါလေးတွေက သင်ပေးနေတာ။ “ဣတိပိသော” သင်ပေးတယ်၊ “သမ္ဗုဒ္ဓေ” သင်ပေးတယ်၊ သင်ပေးနေတာပဲ။ “နမောတဿ” သင်ပေးတယ်။ အဲဒီလို ကျောင်းမနေခင်ကတည်းက မိဘတွေက သားသမီးကို သင်ပေးလာကြတာ။ ဒါကြောင့်မို့<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၆</font></p> “လက်ဦးဆရာ၊ မည်ထိုက်စွာ၊ မာတာပိတ မိနှင့်ဖ” ဆိုတာ မြတ်စွာဘုရား စကားဖြစ်တဲ့ <b>ပုဗ္ဗာစရိယ</b>ကို သရုပ်ဖော်ထားတဲ့စကားမျှသာဖြစ်တယ်၊ ဒါဟာ ဘုရားရဲ့ အဆုံးအမတစ်ခုပဲ။<br><br>ဒါကြောင့်မို့ မြတ်စွာဘုရားက မိဘဟာ “<b>ဗဟုပကာရာ ဘိက္ခဝေ မာတာပိတရော ပုတ္တာနံ</b>” သားသမီးတွေအပေါ်မှာ မိဘကျေးဇူးကြီးတယ်၊ ကျေးဇူးများတယ်။ ဘာဖြစ်လို့ ကျေးဇူးများသလဲ၊ မိဘရဲ့ ကျေးဇူးကို ပြောပြစမ်းပါ ဆိုတဲ့အခါမှာ တစ်ကမ္ဘာလုံးမှာရှိတဲ့ အခြေအနေတစ်ရပ်ကို ခြုံငုံပြီးတော့ ပြောမယ်ဆိုရင် မြတ်စွာဘုရားက စကားသုံးလုံးနဲ့ပဲ ပြောခဲ့တယ်။ တစ်ယောက်စီ ပြောခိုင်းမယ်ဆိုရင်တော့ အမျိုးမျိုး ပြောမှာပေါ့။<br><br>မိဘရဲ့ ကျေးဇူးတရားဆိုတာ ပြောပြပါ ဆိုရင် မိဘဟာ သားသမီးတွေကို “<b>အာပါဒကာ</b>” ဘေးရန်မကျရောက်အောင် စောင့်ရှောက်ခဲ့တယ်၊ ဒါက တစ်ခု။ “<b>ပေါသကာ</b>” ကျွေးမွေးခဲ့တယ်၊ နို့တိုက်တာကစပြီးတော့ သားသမီးကို ကျွေးခဲ့တယ်၊<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၇</font></p> မစားတတ်တဲ့ အရွယ်က စပြီးတော့ ကျွေးတာ။ နောက်တစ်ခုက ဘာတုန်းဆို “<b>ဣမဿ လောကဿ ဒဿတာရော</b>” ဒီလောကကြီးကိုပြတယ်။ ဒီလောကကြီးကို လာခွင့်ပေးတယ်။<br><br>အဲဒီ ကျေးဇူးတရားတွေကို သေချာအလေးအနက် စဉ်းစားကြည့်။ ဒါ ပုံမှန်အားဖြင့် မိဘတွေက သားသမီးတွေအပေါ်မှာ တင်ရှိတဲ့ ကျေးဇူးသုံးမျိုးလို့ ဒီလိုပြောရမယ်။ “စောင့်ရှောက်ခဲ့တယ်” ငယ်စဉ်တောင်ကျေး ကလေးဘဝ ပက်လက်လေးပဲ အိပ်တတ်သေးတာ၊ အဲဒီအချိန်မှာ မိဘက မစောင့်ရှောက်ဘူးဆိုရင် ဒီကလေး အသက်ရှင်ဖို့ မလွယ်ဘူး။<br><br>မစားတတ်သေးဘူး ဆိုတဲ့အချိန်မှာ “နို့တိုက်ပြီးတော့ ကျွေးခဲ့တယ်” မကျွေးဘူးဆိုရင် ဒီကလေးဟာ အသက်ရှင်ဖို့ မရှိဘူး။<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၈</font></p> နောက်တစ်ခု မိဘတွေက ဒီလောကကြီးကို မပြဘူးဆိုရင် ဒီကလေးဟာ လူ့ဘဝကိုရောက်ဖို့ဆိုတာ မဖြစ်နိုင်ဘူး၊ ဒါ ဘုန်းကြီးတို့တတွေ မိဘမပါဘဲနဲ့ လောကကြီးမှာ မွေးဖွားလာတာလို့ ရှိမှမရှိတာ။ အဖေ အမေရဲ့ ကျေးဇူးတရားနဲ့ပဲ အသက်ရှင်ပြီး ကြီးထွားလာကြရတာလေ။ အဲဒီတော့ ဒီကိစ္စတွေကို ကြည့်မယ်ဆိုလို့ရှိရင် ဒီကျေးဇူးတရားတွေကို သားသမီးက မိဘအပေါ်မှာ တင်ရှိနေတယ်လို့ ဒီလိုပြောတာ။<br><br>အဲဒါကြောင့်မို့ “<b>မာတာပိတု ဥပဋ္ဌာနံ</b>” မိဘကို တုန့်ပြန်ပြီးတော့ ကျေးဇူးပြုထိုက်တယ်၊ ပြုစုလုပ်ကျွေးသင့်တယ်။ လောကကြီးဟာ လူရယ်လို့ ဖြစ်လာတာ တစ်ဦးတည်း ဖြစ်လာတာ၊ တချို့ကပြောလိမ့်ဦးမယ်၊ အမွှာပူးကျတော့ ဘယ်လိုလုပ်မလဲ၊ ဒါလည်း တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် သိတာမှ မဟုတ်တာ။ မတော်တဆ တွဲမိကြတာသာ ရှိတာ။ လာတုန်းက ကိုယ်တစ်ယောက်တည်း လာတယ်၊ အကုန်လုံး လောကကြီးထဲ ဝင်လာတယ်၊<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၉</font></p> ဝင်လာပြီးတဲ့အခါမှာ ဘယ်သူနဲ့ အရင်တွေ့ရတုန်းဆိုတော့ အဖေအမေနဲ့ပဲ အရင်တွေ့ရတာပဲ။<br><br>ပုံမှန်အနေအထားအားဖြင့် ပြောမယ်ဆိုရင် မိဘဘက်ကချည်းပဲ အသာစီးလို့ မြတ်စွာဘုရားက ဟောတာလား ဆိုတဲ့အခါမှာ ရှင်းလင်းနားလည်ဖို့တော့ လိုအပ်တယ်။ တချို့ သားသမီးတွေက ပြောမယ်၊ မိဘကပဲ ကျေးဇူးရှိတာလား၊ သားသမီးကရော မိဘအပေါ် ကျေးဇူးမရှိဘူးလားလို့ ဒီလိုလည်း ပြောကောင်း ပြောလာလိမ့်မယ်။<br><br>ကနေ့ခေတ်ကြီးကို နည်းနည်း စစ်ဆေးကြည့်။ ဒါက ပုံမှန်အနေအထားတစ်ခုအနေနဲ့ ပြောတာ၊ ကနေ့ခေတ်ကြီးမှာ “<b>အာပါဒကာ၊ ပေါသကာ</b>” ကျွေးမွေး စောင့်ရှောက်တာတို့ “<b>ဣမဿ လောကဿ ဒဿတာရော</b>” လို့ဆိုတဲ့ မိဘရဲ့ ကျေးဇူးတရားတွေကို မိဘတိုင်းက လုပ်ဆောင်ခဲ့သလားဆိုတာကို စဉ်းစားရမယ်။<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၀</font></p> ကနေ့ခေတ်မှာဆိုရင် တချို့မိဘတွေက သားသမီးကို လူ့လောက လာခွင့်မပြုတာ မရှိဘူးလား၊ (ရှိပါတယ်။) လာချင်တိုင်း လာလို့မရဘူး၊ ရောက်လာရင်တောင် ချုံကြားပစ်တာ ရှိသေးတယ်။ အဲဒါမျိုးကျတော့ ဘယ်သူကစပြီး ဝတ္တရားပျက်ကွက်သလဲဆို မိဘက စပြီး ဝတ္တရားပျက်ကွက်တာလဲ ရှိတယ်။ ဒီလိုရှိလာတယ်။<br><br>“<b>အာပါဒကာ၊ ပေါသကာ</b>” ကျွေးမွေးစောင့်ရှောက်ရမှာကို မိဘက မစောင့်ရှောက်ခဲ့ဘူး၊ လမ်းဘေးပစ်ခဲ့တယ်၊ ဆေးရုံတွေမှာဆိုရင် တော်တော်များများ ကြားနေရတယ်၊ ပစ်ထားခဲ့တယ်၊ မိဘက လစ်သွားတာတွေ ရှိတယ်နော်။<br><br>ဟုတ်ပြီ၊ ပုံမှန်အားဖြင့်ဆိုရင် မိဘက သားသမီးတွေကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်လို့ လူသားဖြစ်သွားတဲ့ လူတိုင်းလူတိုင်းဟာ မိဘကိုကျေးဇူးဆပ်ရမှာ သေချာတယ်။ ဘာဖြစ်လို့ ကျေးဇူးတင်ရတုန်းဆိုတော့ ကိုယ်က မိဘကို ပြန်ပြီးတော့ ပေးနိုင်တာရှိသလို မပေးနိုင်တာ တစ်ခုရှိတယ်၊ ဘယ်လိုမှ အတုန့်အလှည့် လုပ်လို့ မရတာ။<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၁</font></p> ဆိုပါစို့- အတုန့်အလှည့် လုပ်လို့ရတာ ဘာတုန်းဆို “<b>အာပါဒကာ</b>- စောင့်ရှောက်မယ်၊ အမေ အဖေ အသက်ကြီးလာတဲ့အခါ ကိုယ်က ပြန်စောင့်ရှောက်တာ လုပ်လို့ရတယ်၊ အမေအဖေ အသက်အရွယ် ကြီးလို့ ကိုယ်ကလည်း အသက်အရွယ် ရလာလို့ သိတတ်လာလို့ မိဘကိုပြန်ကျွေးတယ်ဆိုတာ ဒါလည်း လုပ်လို့ရတယ်။ စောင့်ရှောက်တာလည်းလုပ်လို့ရတယ်၊ ကျွေးတာလည်း လုပ်လို့ရတယ်။<br><br>လုပ်လို့မရတဲ့၊ ပြန်ဆပ်လို့မရတဲ့ ကျေးဇူးက ဘာတုန်းဆို “ဒီလောကကြီးကို လာခွင့်ပြုတဲ့ ကျေးဇူး” က နည်းတာမှ မဟုတ်တာလေ။ ဒါကျတော့ အတုန့်အလှည့် လုပ်လို့ရပါ့မလား၊ မရဘူး။ အဖေအမေက ကိုယ့်ထက်အရင် မွေးတာလေ၊ ကိုယ်က လာခွင့်ပြုတာ မဟုတ်ဘူး၊ အမေအဖေက လာခွင့်ပြုတာ။ ဒီကျေးဇူးတရားကြောင့်မို့လို့ မြတ်စွာဘုရားက မိဘကို ကျေးဇူးဆပ်လို့ မကျေဘူးလို့ပြောတာ။<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၂</font></p> သာမန်အားဖြင့် ကျေးဇူးဆပ်မယ်ဆိုရင် ဟောဒီ “<b>ဣမဿ လောကဿ ဒဿတာရော</b>” ဒီလောကကြီးကို လာခွင့်ပြုတယ်ဆိုတာကိုက တုန့်ပြန်ပြီးတော့ ပေးဆပ်လို့မရနိုင်တဲ့ ကျေးဇူးတစ်ခုပဲလို့ ဒီလိုဆိုလိုတာ။ အင်မတန်မှ ကျေးဇူးကြီးတယ်။<br><br>အခု ဒီလောကကြီးထဲ ကိုယ့်မိဘက လာခွင့်ပြုလိုက်လို့ လာရပြီ၊ လာရတဲ့အခါမှာ လောကမှာ မိမိအတွက် ကိုယ့်ကြီးပွားရာ ကြီးပွားကြောင်း ပညာတွေသင်ရတယ်၊ စီးပွားဥစ္စာတွေ တိုးတက်ခွင့်ရတယ်၊ အလုပ်အကိုင်တွေ လုပ်ကိုင်ခွင့်ရတယ်၊ တရားဓမ္မတွေ နာခွင့်ရတယ်၊ တရားဓမ္မတွေ ကျင့်သုံးခွင့်ရတယ်၊ ဒါတွေဟာ လိုက်ကြည့်လိုက်မယ်ဆိုရင် မိဘက လူ့လောကကြီးထဲ လာခွင့်ပြုလိုက်လို့ ဒီအခွင့်အရေးတွေ ရတယ်လို့ ပြောရမှာပဲ။ အဲဒီတော့ ဒီကျေးဇူးတရားတွေဟာ ဘယ်သူ့ရဲ့ ကျေးဇူးတရားလည်းလို့ဆိုရင် မိဘရဲ့ ကျေးဇူးတရားတွေ၊ ဆပ်လို့ မကုန်တဲ့ ကျေးဇူးတရားလို့ ဒီလိုပြောရမှာ။<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၃</font></p> အဲဒီတော့ စဉ်းစားစရာတွေက အခုခေတ်မှာ အများကြီးဝင်လာတယ်။ စဉ်းစားစရာဆိုတာ သာမန်အားဖြင့်ကြည့်မယ်ဆိုရင် မိဘရဲ့ ကျေးဇူး၊ ဟုတ်တယ်၊ မှန်တယ်။ မိဘရဲ့ကျေးဇူးကြောင့် ကိုယ်ဟာ လူ့ဘဝရောက်လာတာ၊ ဆပ်လို့မကုန်ဘူး။ ဒါက ပုံမှန်အနေအထားတစ်ခု ပြောတာ။<br><br>ကဲ-ဟုတ်ပြီ၊ မိဘရဲ့ ကျေးဇူးရှိလို့၊ ဒါဟာ ဒီလောကကြီးကို လာခွင့်ပြုတဲ့ ကျေးဇူးတရား တစ်ခုတည်းနဲ့ပဲ ကိုယ်ကတစ်သက်လုံး မိဘရဲ့ကျေးဇူးတရားကို မမေ့ထိုက်တော့ဘူး။ ဒါသေချာပြီ၊ မမေ့ထိုက်လို့ တုန့်ဆပ်ရမယ်၊ မိဘရဲ့ ကျေးဇူးတွေကို ဆပ်ရမယ်။<br><br>ကဲ-ဒီနေရာမှာ လောကလူတွေတွေးထင်လာကြတာတွေရှိတယ်၊ အသက်အရွယ် ရောက်လာကြတော့ မိဘတိုင်း မိကောင်း ဖကောင်း ဖြစ်တာမှမဟုတ်တာ၊ မိကောင်း ဖကောင်း မဖြစ်ဘူးလေ။ တချို့မိဘက ဝတ္တရား မကျေရုံတင် မကဘူး၊ ကိုယ်ကျင့်တရား<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၄</font></p> မကောင်းတဲ့ မိဘရော ရှိနိုင်တာပဲလေ။ အဲဒီလို မိဘက ငါးပါးသီလ မလုံဘူး ဆိုပါစို့၊ ကိုယ်ကျင့်တရား မကောင်းဘူး၊ အဲဒီလို ကိုယ်ကျင့်တရား မကောင်းတဲ့ မိဘကို သားသမီးက စော်ကားရင်ရော အပြစ်ရှိသလားလို့ ဒီလိုမေးကြတယ်၊<br><br>ဒီနေရာမှာ ကျေးဇူးဆိုတာ ကျေးဇူးပဲလေ၊ မိဘနဲ့သားသမီး ဘယ်သူအရင် မွေးတာတုန်းဆို မိဘက အရင်မွေးတာ။ မိဘအရင်မွေးလိုက်လို့ မိဘက ကိုယ့်ကိုစောင့်ရှောက်ပြီးတော့ ဒီလောကကြီးထဲ လက်ခံလိုက်လို့ ကိုယ်က ဒီလောကကြီးထဲ ရောက်လာတာဆိုတော့ မိဘရဲ့ကျေးဇူးဟာ ကိုယ့်အပေါ်မှာ ရှိနေတာ၊ ဘယ်လိုနည်းနဲ့မှ မိဘကိုစော်ကားလို့မရဘူး။<br><br>မိဘကို စေတနာဆိုးနဲ့၊ သေစေလိုတဲ့စိတ်နဲ့ ဒေါသနဲ့ မိဘကိုသတ်မယ်ဆိုရင်တော့ မာတုဃာတက၊ ပိတုဃာတကကံ ထိုက်တာပဲ။ ဆိုးတဲ့ မိဘဖြစ်ဖြစ်၊ ကောင်းတဲ့ မိဘဖြစ်ဖြစ်၊ ဘယ်မိဘပဲ သတ်သတ်၊ မိဘက အကျင့်စာရိတ္တဘယ်လောက်ဆိုးနေနေ၊ အကျင့်<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၅</font></p> စာရိတ္တဆိုးတဲ့ မိဘကို သားသမီးကနေ ပြီးတော့ စော်ကားမယ်၊ သတ်ဖြတ်မှု ကျူးလွန်မယ်ဆိုရင်တော့ မာတုဃာတက၊ ပိတုဃာတကကံ ထိုက်တာပဲ။ မထိုက်ဘူးလို့ မရှိဘူး။ ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆိုတော့ အဆင့်ကိုက မိဘအဆင့်၊ ကိုယ်က သားသမီးအဆင့်ပဲ၊ ဒီနှစ်ခုဟာ ပြောင်းလဲပစ်လို့မရဘူး၊ ကိုယ်က မိဘနေရာမှာ မဟုတ်ဘူး၊ သားသမီးနေရာမှာပဲ ရှိတယ်။<br><br>လောကကြီးထဲ လာခွင့်ပြုထားတဲ့ ကျေးဇူးက သူ့ကျေးဇူး၊ သူမကောင်းတာ ကိုယ်နဲ့မဆိုင်ဘူး၊ သူမကောင်းတဲ့အလုပ် လုပ်ရင် သူပဲခံရမှာ၊ ကိုယ်နဲ့မဆိုင်ဘူး။ ကိုယ်မကောင်းလို့ရှိရင် ကိုယ်ခံရမှာပဲ၊ ဒီလိုတွေးဖို့လိုအပ်တယ်။<br><br>မိဘဟာ မိဘပဲ၊ မိဘကိုစော်ကားလို့ရှိရင် မိဘ မကောင်းလို့ပဲ စော်ကားစော်ကား၊ စော်ကားတဲ့အပြစ်ဟာ ကိုယ့်အပြစ်ပဲ။ ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆို “<b>ဣမဿ လောကဿ ဒဿတာရော</b>” ကိုယ့်ကို ဒီလောကကြီးထဲ လာခွင့်ပြုထားတဲ့ ကျေးဇူးကြောင့်ပဲ။ လောက <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၆</font></p> လူတွေက တစ်ခုခု ကူညီလိုက်ရင်တော့ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်လို့ ပြောလေ့ရှိကြတယ်။ အကြီးအကျယ် ကူညီထားတဲ့ မိဘကျတော့ ကျေးဇူးတင်ရကောင်းမှန်း မသိဘူး၊ ကျေးဇူးတင်ရကောင်းမှန်း မသိဘဲနဲ့ ရန်စကားပြောတာ ရှိသေးတယ်။ “ခင်ဗျားကြီးတို့ ဟငှာ လုပ်လို့ ကျုပ်မွေးတာ” ဆိုပြီးတော့ အဲဒီလိုလည်းပြောတတ်ကြတယ်၊ မဟုတ်ဘူး၊ ဟငှာပြုတိုင်း မွေးမှာ မဟုတ်ဘူး။ အခုခေတ်မှာ Abortion ဆိုတာ ရှိတယ်လေ။ အဲဒါ ကိုယ့်ကိုလာခွင့်မပြုဘူး ဆိုလို့ရှိရင် လူဖြစ်မှာ မဟုတ်ဘူး ဒီကနေ့ခေတ်မှာ လာခွင့်မပြုတာတွေ အများကြီးပဲ။ family plan လုပ်ပြီးတော့ မိသားစုထဲမှာ တစ်ယောက်ပဲ လက်ခံမယ်၊ နှစ်ယောက်ပဲ လက်ခံမယ်၊ အခုခေတ်မှာ ကန့်သတ်ကုန်ပြီ။ လာချင်တိုင်း လာလို့ မရဘူး။<br><br>လာချင်တိုင်း လာလို့ရနေတာတော့ တောချုံပုတ်ထဲက တဲစုတ်နဲ့အိမ်တွေမှာတော့ လာချင်တိုင်း လာလို့<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၇</font></p> ရနေတယ်၊ ချမ်းသာတဲ့ လူကတော့ လာချင်တိုင်း လာလို့မရဘူး။ အခုခေတ်မှာ အကန့်အသတ်တွေ လုပ်လာကြတယ်၊ ကမ္ဘာနဲ့အဝှမ်း ကန့်သတ်မှုတွေ လုပ်လာကြပြီ၊ ဒါ ဆုတ်ယုတ်မှုတစ်ခုလို့ ပြောရမှာပဲ။<br><br>“မနုဿတ္တဘာဝေါ ဒုလ္လဘော” လူ့ဘဝရဖို့ ခဲယဉ်းတယ်ဆိုတာ ဒီကနေ့ သရုပ်ပိုပြီးတော့ ထင်ရှားလာတယ်။ တချို့နိုင်ငံတွေမှာ ဥပဒေနဲ့ သတ်မှတ်ပြီးတော့ Abortion မလုပ်ရဘူး၊ လုပ်ရင် အပြစ်ဒဏ်၊ ပြစ်မှု ကျူးလွန်တယ်။ တချို့နိုင်ငံတွေ ကျတော့ တရားဝင် လုပ်ခွင့်ပြုထားတယ်။ တရားဝင် လုပ်ခွင့်ပြုထားတဲ့ နိုင်ငံတွေဟာ တရားဝင်လူသတ်ခွင့် ပေးထားတာနဲ့ မတူဘူးလား။<br><br>လူ့ရဲ့ လူလို့သတ်မှတ်တဲ့ အချက်ချင်းလည်း မတူကြဘူး။ ဆေးပညာမှာ လူလို့ သတ်မှတ်တာက လှုပ်ရှားလာပြီးတော့ အသက်ရှူလာမှ၊ အဲဒီအဆင့် ရောက်မှ လူလို့သတ်မှတ်တယ်။ ဗုဒ္ဓကတော့ အဲဒီလို<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၈</font></p> မဟုတ်ဘူး။ မြတ်စွာဘုရားက လူလို့ သတ်မှတ်တာ ဘယ်အချိန်ကစ သတ်မှတ်တုန်း ဆိုလို့ရှိရင် ဟိုဘဝက စုတိစိတ်ကျပြီးတော့ မိခင်ရဲ့ ဝမ်းထဲမှာ ကလလရေကြည်လို့ဆိုတဲ့ အင်မတန်မှ သေးငယ်တဲ့ အစက်အပြောက်ကလေးထဲမှာ ရှိတဲ့ ပဋိသန္ဓေ ဝိညာဉ်စိတ်နဲ့ စေတသိက်၊ ကမ္မဇရုပ်(၃၀) အဲဒါနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ ရေပေါက်ကလေးလောက်ရှိတဲ့ အနေအထားလေးက စပြီးတော့ လူလို့သတ်မှတ်တယ်။<br><br>အဲဒီဟာကို အသက်ရှိတယ်၊ မရှိဘူး ဘယ်လိုလုပ် သိရမလဲဆိုရင် ဆေးပညာအဆိုအရတော့ သူက အသက်မရှူသေးဘူး၊ နှလုံးမခုန်သေးဘူး ဆိုရင် အသက်မရှိသေးဘူးလို့ ဒီလိုယူဆတယ်နဲ့ တူတယ်။ အသက်ဆိုသည်မှာ အသက်ရှူသည်ဖြစ်စေ၊ မရှူသည် ဖြစ်စေ၊ နှလုံးခုန်သည် ဖြစ်စေ၊ မခုန်သည် ဖြစ်စေ အသက်ဇီဝိတရဲ့ အဓိပ္ပာယ်က ဒီ ရေကြည်ပေါက်ကလေး တဖြည်းဖြည်း ကြီးထွားလာအောင် ထိန်းသိမ်း<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၉</font></p> စောင့်ရှောက်ထားတာ၊ ဒီ ရေကြည်ပေါက်ကလေး ပုပ်သိုးမသွားအောင် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်တာကို ဗုဒ္ဓရဲ့ အဆုံးအမက အသက်လို့ခေါ်တယ်။ ဒါကြောင့် အသက်ဆိုတာကို ရေနဲ့ကြာ ဥပမာပေးထားတယ်။ ရေဟာ ကြာကို လန်းဆန်းပွင့်လန်းနေအောင် စောင့်ရှောက်ထားသလို ဇီဝိတကလည်းပဲ လူရဲ့ ရုပ်ခန္ဓာ၊ နာမ်ခန္ဓာကို ဆက်လက်ရှင်သန်နေအောင် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ထားတယ်လို့ ဒီလိုပြောတာ။<br><br>အခု လူ့ဘဝရောက်လာပြီး၊ အသက်အရွယ်ရလာပြီးတော့ အသက်ချုပ်သွားပြီ ဆိုလို့ရှိရင် သုံးရက်လောက်နေလို့ရှိရင် ဘာဖြစ်လာလဲ၊ ပုပ်လာတယ်။ အဲဒါ အသက်မရှိတော့တာ သေချာတယ်။ အကယ်၍ အသက်ရှိနေသေးတယ် ဆိုရင် မေ့မျောနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ဟာ တစ်လမေ့နေနေ၊ တစ်နှစ်မေ့နေနေ၊ တစ်ခါတုန်းက နိုင်ငံခြားမှာဆို (၁၅)နှစ်၊ အနှစ်(၂၀) မေ့နေတာ ရှိတယ်လေ။ အသက်မရှူဘဲနဲ့ အသေလို<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၀</font></p> ဖြစ်နေတယ်၊ ဒါပေမယ့် မပုပ်ဘူး၊ မပုပ်တာ ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆို အသက်ရှိနေသေးလို့ အသက်ဆိုတဲ့ ဇီဝိတက protect လုပ်ထားတယ်၊ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်နေတယ် ဒါကြောင့်မပုပ်တာ၊ အကယ်၍ အသက်မရှိတော့ဘူးဆိုရင် ပုပ်သွားတယ်၊ ဒီလိုဆိုတာပေါ့။ ဒါကြောင့် မိခင်ရဲ့ ဝမ်းထဲမှာ အသက်က ဘယ်အချိန်က စတာတုန်းလို့မေးလို့ရှိရင် ကလလရေကြည်က စတယ်လို့ ဒီလိုပြောတာ။ အဲဒီအချိန်ကစပြီး abortion လုပ်လို့ မရဘူး၊ ပေးရင်လူသတ်မှုပဲ။ ရဟန်းတွေ ဆိုလို့ရှိရင် အဲဒီအချိန်မှာ ဆေးပေးလို့ရှိရင် ကိုယ်ဝန်ကျဆေး သွားပြီးတော့ သေစေလိုတဲ့ စိတ်နဲ့ပေးရင် ပါရာဇိကကျတယ်။<br><br>ကြက်ဥနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ စဉ်းစားကြည့်ကြပေါ့၊ တချို့က ကြက်ဥကို အသက်မရှိသေးဘူးလို့ ယူဆတယ်၊ ဗုဒ္ဓရဲ့ အဆိုအမိန့်အရ ဒီကြက်ဥလေး သဏ္ဌာန် ပေါ်လာပြီဆိုကတည်းက ဒီထဲမှာ ဝိညာဉ်ကလေး ရှိနေပြီ။<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၁</font></p> ဒီကြက်ဥလေး ပုပ်မသွားအောင် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်တာက အသက်က ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်တာ၊ အကောင်မပေါ်သေးတာနဲ့ အသက်မရှိသေးဘူးလို့ ဒီလိုမဟုတ်ဘူး၊ ဒီကြက်ဥလေးဟာ မိခင်ကြက်မကလည်း ဝပ်ပေးတယ်၊ အဲဒီကြက်ဥ တဖြည်းဖြည်း ရင့်လာတဲ့အခါမှာ အကောင်ဖြစ်လာတယ်။ အဲဒီလို ဖြစ်လာဖို့ အခြေခံမျိုးစေ့လေး ရှိကတည်းက အသက်ရှိတယ်လို့ ပြောရမယ်။ ဒါကြောင့်မို့ ကြက်ဥစားရင် ပါဏာတိပါတကံ ထိုက်သလားလို့ ဆိုတော့ ကြက်ဥကို “သတ္တဝါလို့လည်း ယူဆမယ်၊ သတ္တဝါလည်းဟုတ်တယ်၊ သတ္တဝါကတော့ဟုတ်နေပြီ၊ အသက်ရှိတာ ဟုတ်နေပြီ၊ သေစေလိုတဲ့ စိတ်လည်း ရှိတယ်၊ သေအောင်လည်းလုပ်မယ်၊ သေလည်းသေမယ်” ဒီ(၅)ချက်နဲ့ ပြည့်စုံရင်တော့ ပါဏာတိပါတကံ ထိုက်တယ်။<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၂</font></p> အဲဒီတော့ သတ္တဝါလို့မယူဆဘူး၊ အသက်မရှိဘူး လို့ ယူဆပြီးစားရင်တော့လည်း သေမှုတော့ ဖြစ်မှာပဲ။ ပါဏာတိပါတ အင်္ဂါရပ်တော့ မပြည့်စုံဘူးလို့ ဒီလိုပြောရမှာပဲ။ ဒါကြောင့်မို့ ပါဏာတိပါတ ကင်းလွတ်ချင်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ၊ ငါးပါးသီလ လုံလုံခြုံခြုံ သန့်သန့်ရှင်းရှင်း နေချင်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေကျတော့ ကြက်ဥကို မစားကြဘူး။ အသက်လို့ သတ်မှတ်ပုံခြင်းက လောကသတ်မှတ်ချက်နဲ့ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ သတ်မှတ်ချက်ခြင်း မတူဘူးဆိုတာလေးကိုတော့ သတိထားပေါ့။<br><br>ကောင်းပြီ-လူ့ဘဝရလာကြတယ်၊ လူ့ဘဝ ရလာပြီ၊ အဲဒီလိုရလာတဲ့အချိန်မှာ မိဘနဲ့သားသမီး ဆက်ဆံမှုဆိုတာ နှစ်ခုဖြစ်လာတယ်။ အဲဒီနေရာမှာ ဒီလို သရုပ်ခွဲလို့ရတယ်။<br>(၁) မိဘက ကိုယ်ကျင့်သီလ မရှိဘူး၊ သားသမီးက ကိုယ်ကျင့်သီလ ရှိတယ်။<br>(၂) သားသမီးက ကိုယ်ကျင့်သီလ မရှိဘူး၊ မိဘက ကိုယ်ကျင့်သီလ ရှိတယ်။<br>(၃) သားသမီးရော မိဘရော ကိုယ်ကျင့်သီလ မရှိဘူး။<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၃</font></p> (၄) နောက် သားသမီးရော မိဘရော ကိုယ်ကျင့်သီလနဲ့ ပြည့်စုံတယ်လို့ လေးမျိုး၊ မိသားစုကို ဒီလို လေးမျိုးခွဲလို့ရတယ်။<br><br>ဘယ်လို အနေအထားမှာပဲရှိရှိ သားသမီးသည် မိဘကိုစော်ကားရင် အပြစ်ရှိတယ်၊ ဘယ်လိုမိဘမျိုးပဲ ဖြစ်ဖြစ် စော်ကားရင် ကိုယ်က သားသမီးဖြစ်ခြင်းကြောင့် ကိုယ့်ရဲ့ရာထူးက နိမ့်ပြီးသားပဲလေ၊ နိမ့်ပြီးသား ဆိုတော့ အထက်လူကြီးကို ပြန်ပြောမှုနဲ့ အဲဒီမှာအပြစ်ရှိတယ်။ ဒါက “တစ်ဖက်သတ်”လို့ ပြောရမလားလို့ ဆိုရင် ဘယ်ဟုတ်မလဲ၊ ကျေးဇူးတရားဆိုတာဟာ ကိုယ့်ထက် အရင်ရောက်ကတည်းက ကိုယ်ကို လုပ်ပေးထားတဲ့ ကျေးဇူးတရားဆိုတာ ရှိတယ်။ တင်နေတာ ကိုယ်က ကျေးဇူးတင်တယ်။ ဒါကြောင့်မို့ ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းတဲ့ မိဘပဲဖြစ်စေ၊ မကောင်းတဲ့မိဘပဲ ဖြစ်စေ သားသမီးက စော်ကားလို့ရှိရင်တော့ အပြစ်ရှိတယ်။<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၄</font></p> တစ်ခါ ဒီလိုခွဲတာလည်း ရှိတယ်၊ အမေက သီလရှိတယ်၊ အဖေက သီလမရှိဘူး၊ မာတုဃာတက၊ ပိတုဃာတကကံ နှစ်ခုစလုံး ကျူးလွန်တယ်။ အမေရော အဖေရော သတ်တယ်ဆိုတဲ့ လူကျတော့ ဘယ်အကုသိုလ်က အကျိုးပေးတုန်းဆို သီလရှိတဲ့ဟာက ပိုပြီး အကျိုးပေးတယ်။ သီလရှိတဲ့ အမေအဖေကို သတ်ရင် ပိုပြီး အပြစ်ကြီးတယ်။ အဲဒီတော့ အမေနဲ့အဖေ နှစ်ယောက်စလုံး သတ်လို့ရှိရင်တော့ ဘယ်ဟာက ပိုပြီးတော့ အကုသိုလ်ကြီးတုန်းဆိုရင် အမေကိုသတ်တာ ပိုပြီးအကုသိုလ်ကြီးတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲ? အမေကို မျက်နှာလိုက်တာလား ဆိုတော့ မျက်နှာလိုက်တာ မဟုတ်ဘူး၊ အမေက ပိုပြီးတော့ လုပ်ရတယ်လေ၊ အဖေဆိုတဲ့လူက ခပ်ဝေးဝေး နေတဲ့လူကိုး။ အမေက အကုန်လုပ်ရတာလေ။ သားသမီးအပေါ်မှာ ပြုစုစောင့်ရှောက်တဲ့နေရာမှာ အမေက အဓိကဖြစ်နေတယ်။ ဒါကြောင့်မို့ အမေ့ကျေးဇူးက ပိုများတယ်လို့ ဒီလိုပြောတာ။<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၅</font></p> ပိတုမာတာလို့ မခေါ်ဘဲနဲ့ မာတာပိတုလို့ ဒီလို သုံးတာလည်း အဓိပ္ပာယ်ရှိတယ်။ အမေအဖေ၊ သို့သော် စာပေစကားအရ မာတာနဲ့ပိတာဆိုတဲ့ စကားနှစ်ခုက မာတုပိတုမှာ၊ အ အာ အိ အီဆိုတဲ့ စကားလုံး အစဉ်အတိုင်း ပြောမယ်ဆိုရင် မာတာက ရှေ့ကနေရမှာပဲ။ တဘက်က ကြည့်မယ်ဆိုလို့ရှိရင်တော့ ပိုပြီးတော့ သားသမီးအပေါ်မှာ ကျေးဇူးရှိလို့ မာတာက ရှေ့ကနေ ရတယ်လို့ ဒီလိုဆိုတယ်။<br><br>အဲဒီတော့ အကျဉ်းချုပ် ကောက်နုတ်ချက် ပြောရမယ်ဆိုရင် ဘယ်လိုမိဘမျိုးပဲဖြစ်ဖြစ် သားသမီးက မိဘကို ပြစ်မှားရင်တော့ သားသမီးမှာ အပြစ်ရှိတယ်။ ဒါကတော့ တစ်ထစ်ချမှတ်ထားရမှာပဲ။ ဘယ်လိုမိဘမျိုးပဲဖြစ်ဖြစ် သားသမီးကပြုစုရင် အကျိုးရှိတယ်၊ ဒါလဲ တစ်ထစ်ချ မှတ်ထားရမယ့် မြတ်စွာဘုရားရဲ့ အဆုံးအမ စကားပဲ။ ကျေးဇူးရှိတာဟာ မိဘသာလျှင် ဖြစ်တယ်၊ အမေအဖေက ကိုယ့်အပေါ်မှာ အသာစီးရနေတယ်လို့<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၆</font></p> တော့ ဒီလို မအောက်မေ့လေနဲ့။ သူက အရင်မွေးတာကိုး၊ ရမှာပေါ့၊ နည်းနည်းတော့ အသာစီးရတယ်။<br><br>သို့သော် မိဘဝတ္တရား၊ သားသမီးအပေါ်မှာ ထားရမယ့် မိဘဝတ္တရားဆိုတာကိုလည်း မြတ်စွာဘုရားက ပုတ္တဒါရဿ သင်္ဂဟော လို့ ဟောတယ်။ ပုတ္တသင်္ဂဟ- သားသမီးကို ချီးမြှောက်စောင့်ရှောက်ရမယ်ဆိုတာ မိဘရဲ့ဝတ္တရား တစ်ခုဖြစ်သွားတယ်။ အဲဒီဝတ္တရား မကျေလို့ရှိရင် မိဘမှာလည်း အပြစ်တော့ ရှိတယ်။<br><br>ဒါဖြင့် မိဘက သားသမီး သတ်လို့ရှိရင် မာတုဃာတက၊ ပိတုဃာတကကံ ထိုက်သလို ပုတ္တဃာတကကံရော မထိုက်ဘူးလားလို့ မေးစရာ ရှိတယ်။ သတ်သည့်အတွက်ကြောင့် အကုသိုလ်တော့ ဖြစ်တယ်၊ သို့သော် အနန္တရိယကံလို့ ဒီလိုပြောလို့ မရဘူး။ ကံကြီးထိုက်တယ်လို့ ပြောလို့မရဘူး။ ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆိုတော့ ကိုယ်က သားသမီး၊ မိဘကခေါ်လို့<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၇</font></p> လူ့ဘဝရောက်လာတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုတော့ ကိုယ်ကတစ်ဆင့် နိမ့်နေတယ်ပေါ့။ အမြဲတမ်း တစ်ဆင့်နိမ့်နေတယ်။ ကိုယ့်သားသမီးကျတော့ ကိုယ်ကမြင့်မှာပေါ့။ လူတွေက သားဖြစ်လိုက်၊ အဖေဖြစ်လိုက်၊ ဒီလိုသွားမှာပေါ့။ အဲဒီတော့ ဒီတဆင့်မှာကျတော့ ကိုယ်ကဝါနိမ့်၊ ဝါငယ်နေတယ်။ ဝါငယ်နေတော့ ဝါကြီးဝါငယ်ဆိုတာ ဝါကြီးက ရှိခိုးရတယ်လို့ ရှိမှမရှိတာ။ ဝါငယ်ကပဲ ရှိခိုးရမှာပေါ့။ ဒါက လောကရဲ့ အစဉ်အလာတစ်ခုပဲလေ။ ဒီလိုဆိုတာပေါ့။<br><br>ဒီကနေ့ခေတ်မှာ (မြန်မာပြည်မှာသာ ပြောတာ မဟုတ်ဘူး၊ ကမ္ဘာမှာကို ခြုံပြီးတော့ကြည့်။) သားသမီးနဲ့ မိဘအကြား၊ မိဘနဲ့သားသမီးအကြား ဆက်ဆံရေးတွေဟာ လျော့ပါးလာတယ်၊ မှန်ကန်တဲ့အမြင်တွေ လျော့ကျလာတယ်ဆိုတာ ထင်ထင်ရှားရှား ရှိလာတယ်။ နိုင်ငံရပ်ခြားတွေမှာ ဆိုလို့ရှိရင် ဘာတွေဖြစ်လာတုန်းဆိုတော့ သားသမီးက (၁၈)နှစ်ဆိုရင် အရွယ်<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၈</font></p> ရောက်ပြီတဲ့၊ အရွယ်ရောက်တဲ့အခါကျတော့ သူတို့ နေချင်တဲ့ဆီ နေမှာပဲ၊ သွားချင်တဲ့ဆီသွားတယ်။ မိဘရဲ့ အုပ်ထိန်းမှုက လွတ်တယ်လို့ သူတို့ ဒီလိုဆိုကြတယ်။ သည့်အတွက်ကြောင့် သားသမီးက မိဘအပေါ် သိပ်ပြီးတော့ ဂရုမစိုက်ကြတော့ဘူး။ (၁၈) နှစ်ဆိုရင် ဘာနဲ့ ဥပမာတူတုန်းဆိုတော့ အသိုက်ထဲက ငှက်ကလေးတွေ ကိုယ့်ဟာကိုယ် ပျံနိုင်ရင် ပျံသွားတော့တာပဲ။ ဒီအသိုက်ကို ပြန်မလာတော့သလိုပဲ အဲဒီလို သွားကြတာ။ နိုင်ငံခြားတွေမှာတော့ အဲဒီလိုဖြစ်ကုန်ပြီ။ မြန်မာပြည်မှာတော့ အဲဒီလိုမဟုတ်သေးဘူး။ မိဘနဲ့သားသမီးဟာ မေတ္တာနှောင်ကြိုးလေးတွေ ရှိနေသေးတယ်။ အဲဒီ မေတ္တာနှောင်ကြိုးလေးတွေ ရှိနေတာဟာ အလွန်ကောင်းတယ်လို့ ပြောရမှာပဲ။ ဝတ္တရားကျေပွန်မှုအတွက် မေတ္တာနှောင်ကြိုးလေးတွေ ရှိရတယ်။<br><br>နိုင်ငံခြားတိုင်းပြည်မှာကျတော့ မိဘနဲ့သားသမီး ဆုံတွေ့ဖို့ဆိုတာ အလွန်ခဲယဉ်းသွားတယ်။ သူတို့<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၉</font></p> ဘာသာရေးနေ့မှာတို့၊ New Year တို့ဘာတို့မှာ Greeting Card လေးပေးပြီးတော့၊ Greeting Card လေးနဲ့ နှုတ်ဆက်တာပဲ ရှိတော့တယ်။<br><br>မြန်မာပြည်က ဒကာကြီးတစ်ယောက်၊ ရန်ကုန်ကပါပဲ။ သူတို့ နိုင်ငံခြားသွားပြီး အလုပ်အကိုင်လေး အဆင်ပြေတဲ့အခါကျတော့ သားနှစ်ယောက်ကို ခေါ်လိုက်တယ်။ ခေါ်လိုက်တဲ့အခါကျတော့ ဒီကလေးတွေက ငယ်ငယ်နဲ့ ဟိုရောက်သွားတယ်၊ ဟိုမှာကျောင်းနေ၊ ကျောင်းကလူတွေ အပေါင်းအသင်းတွေနဲ့ ဆိုတော့ ကလေးတွေက မြန်မာအမူအယာ သိပ်မရှိတော့ဘူး၊ ဒါကို နိုင်ငံခြားအသက်ဝင်သွားတယ်လို့ ခေါ်ကြတယ်။ American ဘဝ၊ American Life ပုံစံမျိုးကို ပြောတာ။ အသက်ဝင်သွားတဲ့အခါကျတော့ အဖေကို လက်ပြ နှုတ်ဆက်သွားတဲ့အဆင့် ရောက်သွားတယ်။ မြန်မာပြည်တုန်းကတော့ အမေ အဖေကို ကန်တော့သွားတယ်။ ဟိုကျတော့ “တာ့တာ” လုပ်သွားတယ်။<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၀</font></p> တာ့တာလုပ်တာက အရေးမကြီးဘူး၊ အမေအဖေကို ဂရုမစိုက်ဘူး။ Girl friend တွေ ခေါ်လာပြီးတော့ မိဘရှေ့မှာ နေချင်သလိုနေတာ။ ဒါ သူများကတဆင့် ပြောတာမဟုတ်ဘူး၊ ဘုန်းကြီးတို့ America သွားတဲ့အခါမှာ အဲဒီဒကာကြီးက လျှောက်တာ။ “အရှင်ဘုရား၊ ဒီကောင်တွေ သင်္ကန်းဝတ်ပေးချင်တယ် ဘုရား၊ တပည့်တော် ခေါ်လာမိတာတော့ မှားပါပြီ၊ ခုချိန်မှာ သူဘာမှ မတတ်နိုင်ဘူး။ အခု သူ ဘာခေါင်းဆိုလား၊ ညာခေါင်းဆိုလား ဖြစ်နေပြီ”တဲ့။ မကျေမနပ်ပြောတာ။ အမေ အဖေကို တာ့တာလုပ်သွားတယ်၊ ဘာမှ ဂရုမစိုက်တော့ဘူး။ ဒါက သူတို့နိုင်ငံရဲ့ ဆက်ဆံရေးက ဒီလိုရှိတာကိုး။ အဲဒီပုံစံ ချိုးသွားတဲ့အခါမှာ နိုင်ငံခြားရောက်တဲ့ မိဘတွေ စိတ်နှလုံးချမ်းသာတယ်လို့ မထင်ကြလေနဲ့။ သားသမီးရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေဟာ စိတ်နှလုံး အေးချမ်းမှု မရကြဘူးတဲ့။ သို့သော် လိမ္မာတဲ့ သားသမီးတော့ ရှိမှာပေါ့၊ လိမ္မာမှုမရှိတဲ့ သားသမီးလည်း ရှိတာပဲ။<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၁</font></p> ဘုန်းကြီးတို့ကြုံတွေ့ခဲ့ရတယ်။ အဲဒီမှာ တစ်နှစ်လောက် နေခဲ့တဲ့အခါကျတော့ သူတို့အကြောင်းတွေ တော်တော်လေး သိလာခဲ့ရတယ်။<br><br>အဲဒီလို ဘဝအခြေအနေ တစ်ခုတွေဟာ မိဘနဲ့ သားသမီးအကြားမှာ အမြင်တွေဟာ ပြောင်းလဲသွားတာလဲ အများကြီးရှိတယ်။ ပြောင်းလဲသွားပြီ။ မိဘကလည်း သားသမီးကို မစောင့်ရှောက်တော့ဘူး၊ သားသမီးကလည်း မိဘကို မစောင့်ရှောက်ကြတော့ဘူး။ သိပ်ပြီးတော့ အသိအမှတ်မပြုကြတဲ့ အနေအထားဟာ အတိုင်းအတာတစ်ခုထိ ရောက်လာပြီလို့ ဒီလိုပြောရမှာ။ ဒါက ကောင်းတဲ့လက္ခဏာ မဟုတ်ဘူးတဲ့။ ကမ္ဘာလောကကြီး ဆုတ်ယုတ်လာတဲ့ လက္ခဏာလို့ ဒီလိုပြောရမှာ။<br><br>နောက်တစ်ခါ သူတို့နိုင်ငံတွေမှာဘာဖြစ်လာတုန်းဆိုလို့ရှိရင် ကိုယ့်သားသမီး ဆိုပြီးတော့ ကလေးလေးကို ရိုက်တာနှက်တာ သွားမလုပ်လေနဲ့၊ မြန်မာပြည်မှာ<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၂</font></p> တော့ ရိုက်လို့ရသေးတယ်၊ ဒါပေမယ့် အလွန်အကျွံ ရိုက်တာတော့ မကောင်းဘူး။ မရိုက်သင့်ဘူး၊ ဆုံးမရတယ်၊ ဆုံးမတာနဲ့ရိုက်တာ တခြားစီပဲ။ သို့သော် မြန်မာပြည်ကတော့ အရိုက်ခံရတာပဲ။ ဘုန်းကြီးတို့လည်း အရိုက်ခံခဲ့ရတာပဲ။ ဆရာနဲ့တပည့်ကြား အရိုက်ခံရတယ်။ ရိုက်တာ မကောင်းဘူးဆိုတာ ခုမှသိတယ်။ ဆုံးမဩဝါဒပေးရင် မရဘူး၊ ရိုက်မှ ကြောက်မယ်ဆိုတဲ့ အတွေးကြီးက မှားတဲ့အတွေးကြီးပဲ။ ဒီကောင် ရိုက်ကို ရိုက်မှဖြစ်မှာ၊ ရိုက်မှ ကြောက်တယ်လို့ ထင်တာ။ ရိုက်တိုင်းကြောက်တာ မဟုတ်ဘူး၊ သာသနာပိုင်ဆရာတော်ကြီးပြောတာလိုပဲ၊ သူ့တပည့်က သာသနာပိုင်ဖြစ်တော့ ဆွမ်းခံသွားတဲ့အခါတောင်မှပဲ ကျိုင်းနဲ့သိုင်းနဲ့ သွားတဲ့အခါကျတော့ “ဟေ့-ကျိုင်းတွေသိုင်းတွေနဲ့ သွားလို့၊ မင်းကို လူကကြောက်မှာ မဟုတ်ဘူး၊ ကြောက်အောင် အမြောက်ဆောင်”လို့ ပြောသတဲ့။ အဲဒါလို ဖြစ်နေပြီ၊ အမြောက်နဲ့မှရမှာ၊ ကျိုင်းနဲ့သိုင်းနဲ့တော့ ဘယ်သူမှ<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၃</font></p> ကြောက်မှာ မဟုတ်ဘူး၊ ရိုက်ရုံနဲ့တော့ မကြောက်ဘူး၊ ဘယ်လောက်ရိုက်ရိုက် မကြောက်ဘူး၊ ရိုက်တုန်းလေးပဲ၊ တစ်ခါတစ်ခါ ကိုရင်တွေကိုရိုက်ပြီး ကြည့်လိုက်တယ်၊ ပွတ်ပြီးတော့ ဟိုဘက်ကျရင် ရယ်သွားတာပဲ။ ရိုက်တုန်းနာတယ်၊ မျက်ရည်တောင် မခြောက်ခင် ရယ်နေတာ။ နောက်မလုပ်ဘူးလား ဆိုတော့ လုပ်ပြန်တာပဲ၊ ဘာမှမထူးဘူး။<br><br>အဲဒီတော့ ရိုက်တာ နှက်တာဟာ နောက်ဘဝကျတော့ ဘာအကျိုးပေးတတ်တုန်း ဆိုတော့ ရသာကြောတွေ ပျက်စီးစေတတ်တဲ့ အကျိုးပေးတတ်တယ်။ စားလို့ သောက်လို့ ခံတွင်းမကောင်းဘူးဆိုတဲ့လူတွေ ကြပ်ကြပ်သတိထား။ ဟိုဘဝက ရိုက်လာတာ၊ ခံတွင်းပျက်တယ်၊ ခံတွင်းပျက်တယ်နဲ့ ခဏခဏပြောနေတယ်၊ ဟိုဘဝ သူများကို ရိုက်ခဲ့တာ ရိုက်ခဲ့လို့ရှိရင် ခံတွင်းပျက်သတဲ့။ အဲဒီတော့ မရိုက်ဘဲနဲ့ လိမ္မာယဉ်ကျေးအောင်၊ နားလည်အောင် ဆုံးမတာဟာ အကောင်းဆုံးပဲ။ အကျိုးသင့်<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၄</font></p> အကြောင်းသင့်ပြောပြပြီး ဆုံးမတာ။<br><br>ဆုံးမတဲ့အခါမှာ လူဆိုတာ အမျိုးမျိုးရှိတယ်။ မြတ်စွာဘုရား ဥပမာပေးထားတာ ရှိတယ်။ ရောဂါသည်ဟာ သုံးမျိုးရှိတယ်တဲ့၊<br>(၁) ဆေးဝါးဓာတ်စာ ကုသမှုခံရမှ အသက်ရှည်မယ့် လူနာလည်းရှိတယ်၊<br>(၂) ဆေးဝါးဓာတ်စာ ကုသမှုရှိသည်ဖြစ်စေ၊ မရသည်ဖြစ်စေ သေမယ့်လူနာလည်းရှိတယ်၊<br>(၃) ဆေးဝါးကုသခံရသည်ဖြစ်စေ၊ မခံရသည်ဖြစ်စေ သူ့ဟာသူ အချိန်တန်တော့ ပျောက်မယ့်ရောဂါလည်းရှိတယ်။<br><br>အဲဒီမှာ ဆုံးမဩဝါဒပေးရတယ်ဆိုတာ ခုနကလို ပြုစုကုသမှုခံရမှ အသက်ရှည်မယ့် လူနာမျိုး၊ မခံရရင် အသက်မရှည်ဘူးဆိုတဲ့ လူနာမျိုးလိုပဲ ဆုံးမဩဝါဒရမှ ကြီးပွားမယ်ဆိုတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မျိုးသာ ဆုံးမရမှာ၊ ဆုံးမစရာ မလိုဘူး၊ သူ့ဟာသူ ခုနကလို ဆေးကုစရာမလိုဘူး။ သူ့ဟာသူ ပျောက်မယ့်ရောဂါမျိုးတို့၊ ကုကု မကုကု မရဘူး၊ သေမယ်ဆိုတာမျိုးတွေတို့ အဲဒီလို ပုဂ္ဂိုလ်မျိုး<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၅</font></p> တွေကတော့ အဓိကမဟုတ်ဘူးတဲ့၊ ဆုံးမဩဝါဒမှ မရရင် ဒီလူက ပျက်စီးသွားမယ်၊ အဲဒီ ပုဂ္ဂိုလ်မျိုးအတွက် ဆုံးမရတာတဲ့၊ လူသုံးယောက်ထဲမှာ တစ်ယောက်ပဲ ဆုံးမရမယ့်သူပါတယ်၊ အဲဒီ အမျိုးအစားထဲပါမှ ဆုံးမလို့ အကျိုးရှိတယ်။<br><br>လူ့လောကမှာ “မိဘနဲ့ သားသမီး အကြား မှန်ကန်သောအမြင်”ဆိုတာတွေက ကွဲပြားခြားနားလာပြီ။ မိဘက ဒို့အပေါ်ကျေးဇူးရှိတယ်ဆိုတာကို လက်မခံချင်ကြဘူး၊ ဒါ မှားယွင်းတဲ့အမြင်တစ်ခု ဖြစ်လာတယ်။ မိဘရှိတယ်ဆိုတာကိုတောင် အသိအမှတ် မပြုချင်ကြဘူး၊ အဲဒီလိုဖြစ်လာလို့ရှိရင်တော့ လူ့လောကကြီးဟာ ပျက်စီးဖို့ ဒီအမြင်တွေက မြင်လာခြင်း ဖြစ်တယ်။ သူတော်ကောင်းတွေရဲ့ အမြင်ကျတော့ ဘယ်လိုမြင်ရတုန်းဆိုတော့ မိဘဆိုတာကျေးဇူးရှိတယ်၊ သီလရှိသည်ဖြစ်စေ၊ မရှိသည်ဖြစ်စေ မိဘက ကျေးဇူးရှိတယ်၊ ကျေးဇူးသာ ကိုယ်နဲ့ဆိုင်တာ၊ သီလရှိတာ မရှိတာ<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၆</font></p> ကိုယ်နဲ့မဆိုင်ဘူး၊ သီလရှိတာ မရှိတာ သူ့ရဲ့ကိုယ်ရေးကိုယ်တာလို့ ဒီလိုတွက်ရတယ်။ ကျေးဇူးရှိတာ မရှိတာက ကိုယ်နဲ့ပတ်သက်တယ်၊ ဒီလိုဆိုရမှာ။<br><br>သားသမီးကလည်း ထို့အတူပဲ၊ ဒို့ဟာ ကျေးဇူးရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မို့ ကျေးဇူးတင်ရမယ်၊ ကျေးဇူးပြုရမယ်၊ ဒီလိုဆိုရတယ်။ အဲဒီတော့ မိဘကလည်း သားသမီးကို ကျေးဇူးပြုတယ်၊ အဲဒီလို မှန်ကန်တဲ့အမြင်နဲ့ သွားရမယ်။<br><br>နိုင်ငံခြားတိုင်းပြည်တွေမှာ ကိုယ့်သားသမီးဆိုပြီးတော့ သွားရိုက်လို့မရဘူး၊ ရိုက်တာနဲ့ ဘာလုပ်လဲ၊ 911 နှိပ်ပြီးတော့ ပုလိပ်လှမ်းခေါ်တာ၊ အဲဒီမိဘက အဖမ်းခံရတယ်။ သူတို့ဆီမှာဥပဒေရှိတယ်၊ ကလေးတွေ ပြောမရလို့ရှိရင် ရိုက်မယ်လို့တော့ မအောက်မေ့လေနဲ့၊ နိုင်ငံခြားမှာ ရိုက်ပြီဆိုလို့ရှိရင် မိဘက ကိုယ့်သားသမီးတောင် ကိုယ်မပိုင်တော့တဲ့ အနေအထားမျိုး ရောက်သွားတယ်။ ရိုက်တာက အားပေးစရာတော့ မဟုတ်ဘူး_ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၇</font></p> ပေါ့၊ ခုနကပြောတဲ့အတိုင်း ဆုံးမဖို့ပဲ တာဝန်ရှိတယ်။ အဲဒီလို ခေတ်ရဲ့ အခြေအနေတွေဟာ ပြောင်းလဲနေတယ်။ တိုးတက်တယ်လို့ ပြောချင်ပြော၊ ဆုတ်ယုတ်တယ်လို့ ပြောချင်ပြော။ တကယ်တော့ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ အဆုံးအမတွေ လျော့ပါးသွားခြင်းပဲ။ အဆုံးအမတွေ လျော့ပါးသွားရင် ဆုတ်ယုတ်တယ်လို့ပဲ ပြောရမှာပဲ။ သူတော်ကောင်းတွေရဲ့ အတွေးအခေါ်၊ သူတော်ကောင်းတွေရဲ့ အဆုံးအမ လျော့ပါးသွားပြီ ဆိုလို့ရှိရင် ဆုတ်ယုတ်တယ်လို့ ပြောရမှာပဲ။ . .<br><br>လောကကြီးမှာ တိုးတက်တယ်ဆိုတာမှာ အရင်တုန်းက လှည်းစီးရတယ်၊ အခု ကားစီးရတယ်။ ဒါ တိုးတက်တယ်လို့ပြောရမှာပဲ။ သို့သော် ရှေးတုန်းက လူငယ်လူရွယ်တွေဟာ ဆရာမိဘကို ရိုသေလေးစားကြတယ်၊ ကနေ့ ရိုသေလေးစားမှု မရှိကြဘူး၊ ဒီအပိုင်းက ဆုတ်ယုတ်တယ်လို့ ပြောရမှာပဲ။ အဲဒီတော့ ဆုတ်ယုတ်မှု၊ တိုးတက်မှုဆိုတာ သူ့အပိုင်းနဲ့သူ ရှိတယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၈</font></p> တိုးတက်တယ်လို့လည်း မပြောနဲ့၊ ဆုတ်ယုတ်တယ်လို့လည်း မပြောနဲ့၊ တိုးတက်တယ်ဆိုရင် ဘယ်အပိုင်းက တိုးတက်တယ်၊ ဆုတ်ယုတ်တယ်ဆိုရင် ဘယ်အပိုင်းက ဆုတ်ယုတ်တယ် ဒီလိုပြောရမယ်။ သူ့ဟာနဲ့သူ ခွဲခွဲခြားခြား မြင်ဖို့လိုတယ်၊ ကောင်းတဲ့ အနေအထားတွေ ဆုတ်ယုတ်လာသလား၊ ကောင်းတဲ့ အနေအထားတွေ တိုးတက်လာသလား ဒီနှစ်ခုပဲ ကြည့်ရမယ်။ အဲဒီတော့ လောကကြီးကို ခြုံငုံပြီးတော့ ပြောမယ်ဆိုရင်တော့ ရုပ်ဝတ္ထုဘက်က တိုးတက်လာတာမှန်တယ်၊ စိတ်ဓာတ်ဆိုင်ရာ လူတွေရဲ့ အသိပညာဆိုင်ရာ စိတ်ဓာတ်ရေးရာတွေကတော့ ဆုတ်ယုတ်လာတယ်လို့ပဲ ဒီလိုပြောရမှာပဲ။<br><br>ဒါကြောင့်မို့ “မိဘနဲ့သားသမီးရဲ့ အကြားမှာ မှန်ကန်သောအမြင်”ဟာ အမြဲရှိနေဖို့လိုတယ်။ မိဘဆိုတဲ့ စိတ်ရှိပြီးတော့ မိဘကလည်းပဲ <b>ပုတ္တဒါရဿ သင်္ဂဟော</b> ဆိုတဲ့အတိုင်း ငါမွေးထားတဲ့ သားသမီးတွေ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၉</font></p> ကြီးပွားတိုးတက်ဖို့အတွက် ငါ့တာဝန်ရှိတယ်၊ ဆုံးမဩဝါဒပေးရမယ်၊ သားသမီးကလည်းပဲ ငါတို့ကို မွေးပြီး ကျွေးမွေးထားတဲ့ မိဘတွေ၊ ငါတို့ရဲ့ ကျေးဇူးရှင်တွေဖြစ်တယ်၊ ငါတို့ဟာ ရိုသေလေးစားရမယ်၊ ပြုစုစောင့်ရှောက်ရမယ်၊ မြတ်စွာဘုရားက ဘယ်လောက်ထိအောင် ဟောထားတုန်းဆိုရင် “<b>တာယနံ ပါရိစရိယာယ၊ မာတာပိတူသု ပဏ္ဍိတာ။ ဣဓေ၀ နံ ပသံသန္တိ၊ ပေစ္စ သဂ္ဂေ ပမောဒတိ။</b>” တဲ့။<br><br>“အသိပညာရှိတဲ့ သားသမီးတွေဟာ မိဘကိုပြုစုလုပ်ကျွေးကြတယ်၊ အဲဒီလို ပြုစုလုပ်ကျွေးသည့်အတွက်ကြောင့် ဒီဘဝမှာ ချီးမွမ်းခံရပြီး နောင်ဘဝကျတော့လည်း နတ်ပြည်ရောက်တယ်” လို့ ဒီလိုဟောထားတာ။ ဒီဘဝမှာ ချီးမွမ်းခံရခြင်း၊ နောင်ဘဝနတ်ပြည်ရောက်ခြင်းဆိုတာ မိဘကိုပြုစုခြင်းရဲ့ အကျိုးကျေးဇူးအနေနဲ့ မြတ်စွာဘုရား ဖော်ပြထားတာ။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၀</font></p> အဲဒီတော့ “စော်ကားမယ်ဆိုရင် ဒီဘဝမှာ ကဲ့ရဲ့ခံရပြီး နောင်ဘဝမှာ ငရဲကျမယ်”ဆိုတဲ့ အပြစ်ရမှာပဲ။ ဒေသနာတော်ဆိုတာ အပြန်အလှန် နှစ်ခုယူရတယ်။ အကောင်းလုပ်ရင် အကောင်းဖြစ်တယ်၊ အဆိုးလုပ်ရင် အဆိုးဖြစ်တယ်၊ ဒီလိုရှိတာကိုး။ ဒါကြောင့်မို့ မြန်မာလူမျိုး ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တွေရဲ့ အသိုင်းအဝိုင်းမှာ ဗုဒ္ဓရဲ့ အဆုံးအမတွေ ဘယ်လောက်ထိ တည်ရှိသလဲ၊ ဘယ်လောက်ထိ လိုက်နာနေကြသလဲ ဆိုတဲ့အပေါ်မှာ မူတည်ပြီးတော့ ဘုန်းကြီးတို့တတွေဟာ ဆုတ်ယုတ်တယ်၊ တိုးတက်တယ်ဆိုတာကို မှတ်သား နားလည်ကြရမှာ ဖြစ်တယ်။ ကိုယ်နဲ့ပတ်သက်ပြီးတော့ မဆုတ်ယုတ်ဖို့ ကြိုးစားအားထုတ်ကြရမယ်၊ ကိုယ့်အသိုင်းအဝိုင်းထဲမှာ မဆုတ်ယုတ်အောင် ကြိုးစားအားထုတ်ရမယ်။ အဲဒီလို မိဘနဲ့သားသမီးအကြားမှာ မြတ်စွာဘုရား ဟောကြားတဲ့ မှန်ကန်တဲ့အမြင်တွေဟာ ဒီကနေ့ ကမ္ဘာလောကကြီးမှာ ပျက်စီးဆုံးရှုံးလာပြီ။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၁</font></p> နောက်တစ်ခု ပြောရမယ်၊ မိဘစကားဆိုတာ သားသမီးကနားထောင်ရတယ်၊ ဒါက ယေဘုယျအားဖြင့်ပြောတဲ့စကား၊ ခုနက စကားကိုပြန်ကောက်ကြည့်၊ မိဘက အကျင့်သီလမရှိဘူး၊ ပညာမရှိဘူး၊ သားသမီးက အကျင့်သီလရှိတယ်၊ ပညာရှိတယ်။ မိဘက ကိုယ့်ကိုဆုံးမလို့ရှိရင် အရက်ပုလင်းယူခဲ့စမ်း၊ သွားဝယ်စမ်းဆိုရင် ဘယ်လိုလုပ်မလဲ။ အဲဒီလို မိဘမျိုးရော မရှိနိုင်ဘူးလား။ အဲဒီလိုရှိလာရင်ရော ဘယ်လိုလုပ်ရမလဲ။ လောကကြီးမှာ အခု မေးခွန်းတွေ တက်တက်လာတယ်လေ။<br><br>အဲဒီတော့ မြတ်စွာဘုရားက မိဘကို သားသမီးက ဘာလုပ်ပေးရမလဲလို့ ဆိုတဲ့အခါမှာ ဓမ္မနဲ့ကျေးဇူးဆပ်ရင် ကျေတယ်တဲ့။ “သဒ္ဓါမရှိတဲ့မိဘ သဒ္ဓါရှိလာအောင် သားသမီးက မိဘကို သဒ္ဓါတရားဖြစ်လာအောင် သွေးဆောင်ပေးရမယ်။ ကိုယ်ကျင့်သီလ မရှိတဲ့မိဘကို ကိုယ်ကျင့်သီလရှိလာအောင်၊ အသိပညာမရှိတဲ့ မိဘကို <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၂</font></p> အသိပညာရှိလာအောင် သားသမီးက လုပ်ဆောင်ပြီးတော့ ပေးနိုင်မယ်”ဆိုရင် ဒီသားသမီးဟာ မိဘကျေးဇူးကို ကျေလည်အောင်ဆပ်ရာ ရောက်တယ်။ ဓမ္မနဲ့ ကျေလည်အောင် ဆပ်ရာရောက်တယ်လို့ ဒီလိုသုတ္တန်တစ်ခုမှာ အဲဒီလိုဟောထားတာ။ ဟောထားသည့်အတွက်ကြောင့် မိဘရဲ့ ဒုစရိုက်လုပ်ငန်းကိုတော့ သားသမီးက အားမပေးထိုက်ဘူးပေါ့။ ကိုယ်ကိုယ်တိုင်က ပညာရှိလာပြီဆိုရင် ကိုယ့်မိဘကို ကောင်းတဲ့ဘက်ကိုသာ ရောက်အောင် ပို့ဆောင်ပြီးတော့ ပေးသင့်တယ်။<br><br>သီဟိုဠ်ကျွန်းမှာ သောဏဆိုတဲ့ မထေရ်ကြီး ရှိတယ်၊ သူက ငယ်စဉ်ကတည်းက ရဟန်းဝတ်သွားပြီးတော့ ရဟန္တာဖြစ်နေတယ်။ သို့သော် သူ့အဖေကတော့ မုဆိုးကြီး၊ ဟောလို့ပြောလို့မရဘူး။ အသက်အရွယ်ကြီးလာပြီး သားကောင်တွေကို မဖမ်းနိုင်တော့တဲ့အခါကျတော့မှ ချော့မော့ပြီး ကျောင်းခေါ်ပြီး ဦးဇင်းကြီး ဝတ်ပေးထားတယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၃</font></p> အဲဒီလိုပဲ လုပ်ရမှာပဲ။ အဖေက အရက်ဝယ်ခိုင်းရင်တော့ ဝယ်မပေးနဲ့ပေါ့။ ချော့မော့ပြီးတော့ အဲဒီမှာ ဖျော်ရည်လေး ဘာလေး ဝယ်ပေးပေါ့။ ဒီလိုပဲ လုပ်ရမှာပဲ။ . .<br><br>အဲဒီလို သင်္ကန်းဝတ်ပေးထားပြီး သေခါနီးကျတော့ ဘာဖြစ်တုန်းဆိုတော့ သူလုပ်ခဲ့တဲ့ အာရုံနိမိတ်တွေက အိပ်မက်လို ပေါ်လာတယ်။ သူက မုဆိုးလုပ်တယ်ဆိုတော့ ခွေးတွေမွေး၊ ဓားတွေလှံတွေ လေးတွေ မြားတွေနဲ့ တောလည်ထွက်တာကိုး။<br><br>အဲဒီတော့ သေခါနီး မိန်းမောလာတဲ့ အချိန်မှာ သူ့ကို ခွေးတွေက ဝိုင်းအုံပြီးတော့ ကိုက်တော့မယ် အနေအထားမျိုးကို အိပ်မက်ထဲမှာလို မြင်ရတဲ့အခါကျတော့ “လုပ်ကြပါဦး၊ လုပ်ကြပါဦး၊ ခွေးတွေလာကုန်ပြီ၊ ခွေးတွေကိုက်တော့မယ်”လို့ ရောင်အော်တယ်။ အဲဒီတော့ သူ့သားရဟန္တာက သဘောပေါက်တယ်၊ ဒါဟာ ငရဲနိမိတ်တွေထင်တာပဲ၊ ငရဲကျတော့မှာပဲ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၄</font></p> ဆိုပြီးတော့ စေတီရင်ပြင်ကို ပွေ့ချီသွားပြီး “ဦးဇင်းကြီး၊ ဦးဇင်းကြီး သတိထား ဟောဒီမှာ စေတီရင်ပြင်ရောက်နေပြီ၊ ဘုရားပန်းကိုလှူလိုက်၊ ဒါလေးကိုလှူလိုက်၊ ဘုရားကို အာရုံပြုလိုက်၊ ခွေးတွေ မလာတော့ဘူး၊ မကိုက်တော့ဘူးနဲ့” ပြောလိုက်တဲ့အခါမှာ သူအားရပြီးတော့ ဘုရားကို မျက်လုံးဖွင့်ကြည့်ပြီးတော့ စိတ်ထဲမှာ အကြောက်ကလေး ပြေသွားပြီး ဘုရားကို အာရုံပြုလိုက်တဲ့အခါကျတော့မှ “နတ်သမီးတွေ လာနေပြီ။ နတ်သမီးတွေ လာနေပြီ”ဆိုပြီး အာရုံက ပြောင်းသွားသတဲ့။ အဲဒီအချိန်လေးမှာ သေသွားတော့ နတ်ပြည်ရောက်သွားတယ်၊ သားက ကယ်တင်လိုက်တာ။<br><br>အဲဒီလို ကယ်တင်လို့ ရသလားလို့ ဆိုတော့ ရတယ်၊ သေခါနီးမှာ ဖြစ်လိုက်တဲ့ ကုသိုလ်ဟာ အကုသိုလ်ကို တစ်ခဏတာမျှ ဖယ်ရှားပြီး ကယ်တင်လို့ရတယ်၊ သေခါနီးမှာဖြစ်တဲ့ အကုသိုလ်ကလည်းပဲ ကုသိုလ်တွေ လုပ်ထားတာကို အခွင့်အရေးမရအောင် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၅</font></p> သူက လက်ဦးမှု ယူသွားတာမျိုးလည်း ရှိတတ်တယ်။ ဒါကြောင့်မို့ သေခါနီးမှာ အလွန်အရေးကြီးတယ်။<br><br>သေခါနီး အချိန်ရောက်နေပြီဆိုလို့ရှိရင် ဗမာတွေမှာ တော်တော်များများက လူမမာနားလာပြီး တောင်ပြောမြောက်ပြော “ဒီတောင်က ကျော်နိုင်မယ် မထင်ပါဘူး”၊ ဟိုကတော့ မေ့နေတာမှမဟုတ်တာ၊ ကြားနေတာ။ အဲဒီလိုတွေပြော၊ “ဘဏ်စာအုပ်တွေ မေးထားလိုက်ရဲ့လား” “လက်မှတ်ထိုး လိုက်ရဲ့လားလို့ မေးတဲ့လူကမေး၊” “စိန်နားကပ် ဘယ်နားထားတုန်း”တို့။<br><br>အဲဒါမျိုးတွေက မလုပ်ထိုက်ဘူး၊ မလုပ်ရဘူး။ အဲဒီလို လုပ်ရင်တော့သွားပြီ၊ ဟိုလူက ဒုက္ခရောက်ပြီ၊ အဲဒီလို ဖြစ်တတ်တယ်။<br><br>ဘုန်းကြီးတွေ ကျတော့လည်း “ကိုယ်တော်၊ ကျောင်း ဘယ်သူ့အပ်ခဲ့မှာတုန်း”တို့ ဘာတို့ လုပ်ကုန်တယ်။ အဲဒီမှာ ဒုက္ခရောက်ပြီ။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၆</font></p> အဲဒီအချိန်မှာ စိတ်ကလေး ဖြောင့်နေအောင် ငြိမ်ငြိမ်လေးထားပြီး တရားလေး ဖွင့်ပေးတာတို့၊ ကုသိုလ်ကောင်းမှုလေး လုပ်ပေးပြီးတော့ ငြိမ်းငြိမ်းအေးအေးချမ်းချမ်းနဲ့ နေအောင် တိတ်တိတ်ဆိတ်ဆိတ်ကလေး နေရတယ်။ စကားမပြောရဘူး၊ အမှန်က အဲဒီအချိန်မှာ ဆူညံဆူညံနဲ့ ဟိုလူလာ ဒီလူလာ လက်မခံတာကောင်းတယ်။ လာတဲ့လူက ဟိုပြောဒီပြော သိပ်ပြောတာ။ တိုးတိုးလည်း မပြောတတ်ဘူး မြန်မာတွေရဲ့ ထုံးစံ အသံက ကျယ်ကျယ်ပြောတတ်တယ်။ အဲဒါတွေက ဒုက္ခရောက်စေတတ်တဲ့အရာတွေ ဖြစ်တယ်။ ဒါကြောင့်မို့ အရာရာမှာ သတိထားရမယ့် ကိစ္စတွေ၊ ဆင်ခြင်ရမယ့်ကိစ္စတွေ လောကကြီးမှာရှိတယ်။<br><br>မိဘနဲ့သားသမီး ဆက်လက်ပြီးတော့ စဉ်းစားစရာ၊ သားသမီးက ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းပြီးတော့ မိဘက မကောင်းဘူးဆိုရင် သားသမီးက မိဘအရာလို နေပြီးတော့ ကိုယ့်မိဘကောင်းလာအောင် သွေးဆောင် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၇</font></p> ဖြားယောင်းပြီးတော့ တိုက်တွန်းနှိုးဆော်ပေးလို့ရှိရင်လည်း မိဘဟာ ကောင်းတဲ့အနေအထားမျိုး ရောက်လာနိုင်တယ်။ အဲဒီလိုလုပ်ရမှာပဲ။<br><br>နောက်တစ်ခုက ဆိုပါစို့- ကြံကြံဖန်ဖန် မေးတတ်ကြတယ်၊ မိဘစကားကို နေရာတကာတိုင်း နားထောင်ရမှာလားလို့ မေးတဲ့အခါမှာ ကျိုးကြောင်းဆီလျော်တဲ့ မိဘစကားကိုတော့ နားထောင်ရမယ်၊ ကုသိုလ်ကောင်းမှုနဲ့ ပတ်သက်လာတဲ့ဟာမျိုး၊ ကိုယ်က ဥပမာမယ် ဘုန်းကြီးဝတ်ချင်တယ်၊ မိဘက မဝတ်စေချင်ဘူး၊ သို့သော် မြတ်စွာဘုရားက အဲဒီနေရာမှာ မိဘရဲ့ သဘောတူညီချက်ကို ယူရမယ်လို့ ဟောထားတာ ရှိတယ်။ ဒါကဘာကြောင့် ယူခိုင်းတာတုန်းဆိုတော့ ခမည်းတော် သုဒ္ဓေါဒနမင်းကြီးက လျှောက်သွားတာ၊ အရှင်ဘုရား၊ တပည့်တော်ကို ဒါလေးတော့ ကတိပေးပါ ဆိုပြီးတော့ လျှောက်သွားတယ်။ “မိဘတွေရဲ့ စိတ်နှလုံးဆိုတာဟာ ကိုယ့်သားသမီးအပေါ်မှာ အင်မတန် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၈</font></p> မှ ချစ်တယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ မိဘခွင့်မပြုရင် သင်္ကန်းဝတ်မပေးပါနဲ့”ဆိုတာကြောင့် မြတ်စွာဘုရားက ဒါကို ကတိပေးလိုက်တာ။<br><br>သို့သော် ရှင်သာရိပုတ္တရာရဲ့ ညီအငယ်လေး ရေဝတဆိုတာကျတော့ ရှင်သာရိပုတ္တရာက ရဟန်းတော်တွေကို မှာထားတယ်၊ “ကိုယ်တော်တို့၊ တပည့်တော်ညီငယ်လေး ရောက်လာလို့ရှိရင် ဝတ်သာပေးလိုက်ပါ၊ တပည့်တော် အမေအဖေတွေက ဗုဒ္ဓဘာသာတွေ မဟုတ်ဘူးတဲ့၊ ဘာသာခြားတွေ ဖြစ်နေတယ်၊ သူတို့ဆီ ခွင့်တောင်းစရာမလိုဘူး၊ သူပဲမိဘပါပဲ” လို့ ပြောထားတာရှိတယ်။<br><br>အဲဒီတော့ ကောင်းတာလုပ်ပြီ ဆိုတဲ့အခါကျတော့ တစ်ခါတစ်ခါ မိဘသဘောတူသည်ဖြစ်စေ၊ မတူသည်ဖြစ်စေ လုပ်ရတာရှိတယ်။ ကောင်းတဲ့ အလုပ်လုပ်တာကိုး။ ကဲ- မြတ်စွာဘုရားအလောင်း သိဒ္ဓတ္ထမင်းသား တောထွက်တယ်၊ မိဘတွေက မထွက်စေချင်ဘူး၊ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၉</font></p> စာပေထဲမှာ ဘယ်လိုရေးထားတုန်းဆို “<b>အကာမကာနံ မာတာပိတူနံ ရုဒန္တာနံ</b>” တဲ့။ အမေအဖေတွေက မသွားစေချင်လို့ ငိုယိုနေတုန်း တောထွက်သွားတာ။ ကနေ့ခေတ်မှာဆိုရင် မိဘစကား နားမထောင်ဘူးလို့ ပြောရမှာပေါ့။<br><br>အဲဒီတော့ ဒီကိစ္စမှာ မိဘစကား နားထောင်နေလို့ရှိရင် ဘုရားဖြစ်ပါ့မလား၊ ကောင်းတဲ့ဘက် လုပ်ရမယ် ဆိုတဲ့နေရာကျတော့ မိဘစကားဟာ အဓိကမဟုတ်ပြန်တော့ဘူးပေါ့။ ဒီလိုဆိုလိုတာ။ နားထောင်ရမယ်ဆိုတာ ဆုံးမဩဝါဒအနေနဲ့ ကျတော့ နားထောင်ရမယ်၊ သို့သော် မိဘစကားက ကိုယ်ရည်မှန်းတဲ့ ကုသိုလ်ရဲ့ အောက်တန်းကျနေလို့ရှိရင်တော့ နားထောင်စရာ မလိုဘူးလို့ ပြောရမှာပဲ။<br><br>သာဓက ရှိလား၊ ရှိတယ်လေ။ ဘုရားအလောင်းတွေဟာ မိဘစကား နားမထောင်ဘဲ တောထွက်သွားတာ အများကြီးပဲ။ တောထွက်ပြီးတော့ တရားဓမ္မ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၆၀</font></p> ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် အားထုတ်တာပဲ။ အဲဒီတော့ မိဘရဲ့ ဆုံးမဩဝါဒက နိမ့်ကျနေပြီးတော့ ကိုယ်လုပ်တဲ့ အလုပ်က ပိုပြီးတော့ မြင့်မြတ်နေလို့ရှိရင်တော့ မိဘစကား နားထောင်စရာ မလိုဘူးပေါ့။ ဒီလိုဆိုမှာပေါ့။<br><br>နိုင်ငံခြားသားတွေက ကြံကြံဖန်ဖန် မေးတတ်တယ်၊ ဒါမျိုးတွေ ကြံကြံဖန်ဖန်မေးတာက ကြံကြံဖန်ဖန်တွေးလို့ကိုး၊ မတွေးရင်တော့ ဘာမှမေးစရာအကြောင်း ရှိမှာမဟုတ်ဘူး။ အဲဒီတော့ အမှတ်တမဲ့ မနေရဘူး၊ တွေးရတယ်။<br><br>ကဲ- နောက်တစ်ခု သူတို့ မေးတတ်တာလေး ရှိသေးတယ်။ မြတ်စွာဘုရား တောထွက်တဲ့အခါမှာ ယသော်ဓရာကို ကလေးတစ်ယောက်နဲ့ ပစ်ထားခဲ့တာ မဟုတ်လား၊ စဉ်းစားကြည့်စမ်း၊ ယသောဓရာရဲ့ အမေအဖေနေရာက စဉ်းစားကြည့်ရင် “ငါ့သမီးယူပြီးတော့ မလုပ်ကျွေးဘဲ ကလေးတစ်ယောက်နဲ့ ပစ်ထားခဲ့တယ်”လို့ မပြောပေဘူးလား၊ ပြောမှာပဲ။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၆၁</font></p> သူ့အဖေကြီးကလည်း ဒီအတိုင်းပဲ၊ သုပ္ပဗုဒ္ဓတဲ့၊ ယသောဓရာရဲ့ အဖေ၊ ဒေဝဒတ်ရဲ့အဖေ။ အဲဒါနဲ့ သူက မကျေနပ်တာ၊ ဘုရားရဲ့ ဦးလေးတော်တယ် သုပ္ပဗုဒ္ဓဆိုတာ။ မယ်တော် မာယာရဲ့ မောင်၊ သူက လုံးဝမကျေနပ်ဘူး၊ သူ့သမီးကို ကလေးတစ်ယောက်နဲ့ ပစ်ထားခဲ့တယ်ဆိုပြီးတော့ မကျေနပ်ဘူး၊ ဘုရားအလောင်းက တောထွက်သွားတာ၊ ဒါပေမယ့် သူ့အနေနဲ့ ကြည့်မယ်ဆိုရင် ကျေနပ်စရာရှိရဲ့လား၊ မရှိဘူး။ အဲဒါ မကျေနပ်လို့ တစ်ခါတုန်းက မြတ်စွာဘုရား ဒေဝဒဟမြို့ထဲ ဝင်လာတဲ့အခါမှာ သူက လမ်းပိတ်ပြီးတော့ အရက်သောက်နေတယ်၊ မြတ်စွာဘုရား ဆွမ်းခံတဲ့လမ်းကို ပိတ်ပြီး အရက်သောက်နေတယ်၊ ရှောင်မပေးဘူး၊ မြတ်စွာဘုရားက ဒီလမ်းက ဆွမ်းခံသွားမယ်ဆိုတာကို ပြောတယ်၊ အဲဒီတော့ ဘာပြောတုန်း “သိဒ္ဓတ္ထ ငါ့ထက် ငယ်တယ်၊ ငါဂရုစိုက်စရာမလိုဘူး” မကျေနပ်ချက်တွေနဲ့။ လမ်းပိတ်ပြီးတော့ အရက်သောက်နေတယ်၊ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၆၂</font></p> မြတ်စွာဘုရားက ဘာပြောတုန်း ဆိုတော့ “ဒီ ဘဒွေးတော် မင်းကြီးကတော့ (၇) ရက်လောက်နေရင် မြေမြိုတော့မှာပဲ၊ သူ့အကုသိုလ်တွေက အတော်များနေပြီ” မြတ်စွာဘုရားအပေါ်မှာ စော်ကားတဲ့စိတ်တွေက အလွန်များပြီး အထွတ်အထိပ် ရောက်သွားပြီ ဆိုတယ်။<br><br>နောက်ဆုံးကျတော့ အဲဒီစကားကိုကြားတော့ သူကြောက်တယ်၊ ကြောက်လို့ (၇)ထပ်ရှိတဲ့ တိုက်ပေါ်မှာ တက်နေတယ်။ တက်နေပြီး သူအောက်မဆင်းမိအောင်လို့ ဆိုပြီးတော့ အထပ်တိုင်း အထပ်တိုင်းမှာ လက်ဝှေ့သမားတစ်ယောက်စီ ချထားတယ်၊ အကယ်၍များ သူ မေ့ပြီး ဆင်းလာရင် အပေါ်ပြန်တွန်းတင်ရမယ်လို့ ပြောထားတာ။ လူ(၇)ယောက်၊ နောက်ဆုံး (၇)ရက်ပြည့်တဲ့ နေ့ကျတော့ သူစီးတဲ့မြင်းက ထိန်းမရအောင် ဟီနေတယ်ပေါ့လေ။ ခုန်ပေါက်ပြီး ဟီနေတယ်။ အဲဒီမှာ သူမေ့သွားတာ၊ မြင်းကိုထိန်းဖို့ဆိုပြီးတော့ သူဆင်းတာ၊ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၆၃</font></p> ဆင်းတော့ ဟိုကောင်တွေကလည်း တွန်းတင်ရမယ့်အစား အောက်ကိုပဲတွန်းချတယ်။ အဲဒါနဲ့ အောက်ရောက်သွားပြီး မြေကြီးပေါ်လည်း ရောက်ရော မြေမြိုသွားတယ်ဆိုတဲ့ ဇာတ်လမ်းရှိတယ်လေ။ အဲဒါဒေဝဒတ်တို့ ယသောဓရာတို့ရဲ့ အဖေပဲ။ မကျေမနပ်စိတ်တွေ ဖြစ်တတ်တယ်ဆိုတာ ဒါ လူ့သဘာဝပဲ၊ ပြောလို့ မရဘူး။<br><br>အဲဒီနေရာမှာ မြတ်စွာဘုရားဟာ ယသောဓရာနဲ့ သားတော်အပေါ်မှာ တာဝန်ဝတ္တရားမကျေဘဲနဲ့ ရက်စက်တာလားဆိုတော့ ဒါက သူ့ရဲ့ အလွန်မြင့်မြတ်တဲ့ ဆန္ဒအရ သူလုပ်တာ။ သူတို့ကို ပျက်စီးစေလိုတဲ့စိတ်ဓာတ်မပါဘူး။ ကလေးတစ်ယောက်နဲ့ ပစ်ထားခဲ့မယ်ဆိုတဲ့စိတ်ထားမျိုး မဟုတ်ဘူး၊ တရားကျင့်မှ သတ္တဝါတွေ အားလုံးကို ကယ်တင်နိုင်မယ်။ သတ္တဝါအားလုံးကို ကယ်တင်နိုင်တဲ့ တရားဓမ္မကို ငါသိအောင်လုပ်မယ်၊ သိအောင် တရားကျင့်ရမယ်ဆိုတဲ့စိတ်နဲ့ သွားတာ။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၆၄</font></p> “ဒင်းတို့ သားအမိနှစ်ယောက် ဒုက္ခရောက်စေ”ဆိုတဲ့ စိတ်မရှိဘူး။ လူဆိုတာ တမင်လုပ်တာနဲ့ မလုပ်တာဆိုတာ ရှိတယ်လေ၊ တမင်လုပ်တာမဟုတ်ဘဲနဲ့၊ တမင်မလုပ်ဘဲနဲ့ ထိခိုက်နေတာတွေ လောကမှာ အများကြီးရှိတယ်။<br><br>လမ်းပေါ်မှာ ကားမောင်းသွားတယ်၊ ကိုယ်မမြင်တဲ့ အကောင်လေးတွေ တက်ကြိတ်မသွားဘူးလား၊ ကြိတ်တယ်။ တမင်လုပ်တာ ဟုတ်ရဲ့လား၊ မဟုတ်ဘူး။ လမ်းလျှောက်သွားလို့ရှိရင်လည်း ပုရွက်ဆိတ်တို့ အကောင်တွေ တက်နင်းသွားတာပဲ၊ သေတာပဲ။ အဲဒီတော့ ဒါတွေက တမင်လုပ်တာ မဟုတ်သည့်အတွက် အကုသိုလ်ဖြစ်တယ်လို့ ပြောလို့မရဘူး၊ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်က “သားအမိနှစ်ယောက် ဒုက္ခရောက်စေလိုတဲ့စိတ် မရှိဘူး၊ သူတို့ နှစ်ယောက်အပါအဝင် သတ္တဝါတွေ ချမ်းသာမယ့် နည်းလမ်းကို ငါရှာရမယ်၊ ဘုရားဖြစ်လာတဲ့အခါ ထူးခြားတဲ့ အသိဉာဏ်ရပြီး ကယ်တင်မယ်။ ဒါကတစ်ခု။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၆၅</font></p> နောက်ထပ် သားသမီးနဲ့ မိဘဆိုတာ ဝေဿန္တရာဇာတ်ထဲမှာ ဖတ်ဖူးကြတယ် မဟုတ်လား။ သားလေးနဲ့ သမီးလေးကို ဇူဇကာပုဏ္ဏားက လာအလှူခံတဲ့အခါကျတော့ လှူလိုက်တယ် မဟုတ်လား။ ခုခေတ်အနေနဲ့ ကြည့်မယ်ဆိုလို့ရှိရင် ရက်စက်တယ်လို့ ပြောကြမှာပဲ။ ကိုယ့်သားသမီးကို ကိုယ်ဘုရားဖြစ်ချင်တာနဲ့ လှူတယ်လို့ နိုင်ငံခြားကလူတွေက အဲဒီလိုတွေးတယ်။ အဲဒီတော့ ဘယ်လို ရှင်းရတုန်းဆိုရင် အဲဒီခေတ်မှာ ခုခေတ်ပြောသလို human rights ခေါ်မလား၊ father's right ပေါ့။ အဖေ့ရဲ့ အခွင့်အရေးဟာ မိသားစုအပေါ်မှာ ရှိတယ်။ အဖေက ဆုံးဖြတ်ပိုင်ခွင့်ရှိတယ်၊ ဖခင်ဆုံးဖြတ်တဲ့အတိုင်း အဲဒီခေတ်မှာ သားသမီးက လိုက်နာကြရတယ်၊ သူ့ right ရှိတယ်ပေါ့။ သူ့အနေနဲ့ကလည်း သားသမီးတွေကို မုန်းလို့လုပ်တာ မဟုတ်ဘူး၊ သားသမီးတွေထက် မြတ်နိုးတာရှိတယ်၊ မြတ်စွာဘုရား အလောင်းတော် ကိုယ်တိုင်က ပြောတယ်၊ “ငါ့သား <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၆၆</font></p> သမီးတွေကို မမုန်းဘူး၊ ဒါပေမယ့် သားသမီးတွေထက် ပိုချစ်တဲ့ သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်ကြီးကို ရဖို့အတွက် ဒီအလုပ်လုပ်မှ ဖြစ်မယ်ဆိုရင် လုပ်ရမယ်”ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်မျိုးပြောတယ်။ ဆန္ဒကိုက အင်မတန်မှ ကြီးမားနေတယ်။ ကြီးမားနေသည့်အတွက်ကြောင့် သားသမီးတွေကို လှူလိုက်တာဟာ မင်းတို့ဒုက္ခရောက်ပေတော့ဆိုတဲ့ စိတ်ဓာတ်မျိုးနဲ့ လှူလိုက်တာ မဟုတ်ဘူး၊ သူအနေနဲ့ ဘာမဆိုလှူနိုင်တယ်။ မပေးနိုင်ဘူးဆိုတဲ့ မစ္ဆရိယစိတ်က ဘယ်နေရာမှာမှ မရှိတော့တာ။ သားသမီးမပြောနဲ့ သူ့ရဲ့ ရင်ထဲက နှလုံးသားကို ထုတ်ပြီးပေးဆိုလည်း လှူမှာပဲ။ မျက်လုံးတောင်းရင် မျက်လုံးထုတ်လှူမှာပဲ၊ သွေးတောင်းရင် သွေးကို ထုတ်လှူမှာပဲ။ အဲဒီလိုစိတ်ဓာတ်မျိုး ရှိနေတာဆိုတော့ အပြင်ဘက်က ပစ္စည်းမျိုးကို မပြောနဲ့၊ သူ့အတွင်းက ပစ္စည်းတောင် လှူမှာလို့ ဆိုသည့်အတွက်ကြောင့် ဒါက ဖခင်တစ်ယောက်ရဲ့ right အနေနဲ့ လုပ်တာလို့။ ဟို <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၆၇</font></p> သားသမီးကို ဒုက္ခရောက်အောင်လုပ်တာ မဟုတ်ဘူးလို့ ဒီလိုပြောရမှာပဲ၊ ကြံကြံဖန်ဖန် နိုင်ငံခြားသားတွေကလည်းမေးတယ်။ အိန္ဒိယမှာ သူ့ rightဆိုတာရှိတယ်။ အဲဒီခေတ်က အဲဒီအခွင့်အရေးအရ မြတ်စွာဘုရား အလောင်းတော်ဟာ ဒီလိုလုပ်ခဲ့ခြင်းသာဖြစ်တယ်။ နောက် မဒီဒေဝီကို လှူတယ်ဆိုတာလည်းပဲ ဒီအတိုင်းပဲ။ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှာ အခွင့်အရေးဆိုတာတွေက အမျိုးမျိုးရှိတယ်၊ ကြားဖူးကြပါလိမ့်မယ်၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှာ အိမ်ရှင်ယောက်ျားက သေသွားလို့ရှိရင် အမျိုးသမီးက မုဆိုးမ အဖြစ်မခံနိုင်ဘူး၊ မုဆိုးမ အဖြစ်မခံနိုင်တော့ ဘာလုပ်တုန်းဆို အိမ်ရှင်ယောက်ျားကို မီးသင်္ဂြိုဟ်တဲ့အထဲမှာ သူ့ကိုပါ ထည့်သဂြိုဟ်လိုက်တာ။ အဲဒါကို “စတီ”လို့ခေါ်တယ်။ အင်္ဂလိပ်လက်ထက် အဲဒီ စတီဆိုတဲ့ အစဉ်အလာကြီးကို ဥပဒေနဲ့တားပြီးတော့ အကြီးအကျယ် လုပ်ရတယ်။ ဒါတောင် ပျောက်သွားတာ မဟုတ်ဘူး၊ ကနေ့ခေတ်_ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၆၈</font></p> တောင်ချောင်ကြိုချောင်ကြား တောရွာတွေမှာ ကျန်နေသေးတယ်။<br><br>အိန္ဒိယ မဟာရာဇာတစ်ယောက်မှာ မိဖုရားငါးရာ ရှိတယ်တဲ့။ အဲဒီ မဟာရာဇာ သေသွားလို့ရှိရင် နောက်ကနေပြီးတော့ သူ့ကို မီးသဂြိုဟ်တဲ့အထဲမှာ အတူတူ သဂြိုဟ်ခံမယ့်အမျိုးသမီးက ၂၅၀ ရှိသတဲ့။ သူတို့စိတ်နဲ့ လိုက်ပြီး သေမယ့်ဟာတွေ အများကြီးပဲ ရှိတယ်။ ဒါ လူဆိုတာ ယုံကြည်မှုအပေါ်မှာ မူတည်ပြီးတော့ လုပ်ကြတာ။<br><br>ဒါကြောင့်မို့ “မိဘနဲ့သားသမီးကြားမှာ မှန်ကန်တဲ့အမြင်” ဆိုသည်မှာ မိဘဆိုတာရှိတယ်၊ မိဘရဲ့ ကျေးဇူးတရားဆိုတာရှိတယ်၊ မိဘကို ပြုစုလို့ရှိရင် ကုသိုလ်ရတယ်၊ မိဘကိုစော်ကားလို့ရှိရင် အကုသိုလ်ဖြစ်မယ်၊ မိဘကိုသတ်ဖြတ်မယ်ဆိုရင် မာတုဃာတကကံ၊ ပိတုဃာတကကံထိုက်တယ်။ မိဘကို ပြုစုလုပ်ကျွေးရင် ကြီးမားတဲ့ ကုသိုလ်တရားတွေ ဖြစ်တယ်။<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၆၉</font></p> မိဘရဲ့ကျေးဇူးကို ဓမ္မနဲ့ဆပ်လို့ရှိရင် ကျေအောင်ဆပ်နိုင်တယ်ဆိုတဲ့ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ အဆုံးအမတရားတွေကို မှတ်သားပြီးတော့ မိဘနဲ့ပတ်သက်လာလို့ရှိရင် လွဲမှားတဲ့ အတွေးတွေ မတွေးမိစေဖို့၊ မှန်ကန်တဲ့အတွေးတွေတွေးပြီးတော့ ကုသိုလ်တရား ဖြစ်ပွားအောင် ကြိုးစား အားထုတ် နိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။<br><br>သာဓု... သာဓု... သာဓု nzbmud49vsxwdmhwjgh0p632rs62nxs 22077 22076 2026-06-13T23:04:50Z Tejinda 173 22077 wikitext text/x-wiki {{header | title = | author = ဒေါက်တာနန္ဒမာလာဘိဝံသ | override_author = | editor = | translator = | contribuor = | override_contributor = | section = <b>မိဘနှင့်သားသမီးအကြား မှန်ကန်သောအမြင်များ</b> | previous = [[ပဋ္ဌာန်းမြတ်ဒေသနာ]] | previous2 = | next = [[ကမ္မဋ္ဌာန်းဆရာ]] | next2 = | year = | notes = | edition = | categories = မြန်မာ တရားတော်များ | shortcut = | portal = }} <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁</font></p> <h3>မိဘနှင့်သားသမီးအကြား မှန်ကန်သောအမြင်များ</h3>သာသနာတော်နှစ် ၂၅၅၇ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၇၅ ခုနှစ်၊ နတ်တော်လဆန်း(၇)ရက်။ ၉-၁၂-၂၀၁၃။ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူမြို့၊ အမှတ်(၃)ရပ်ကွက်၊ တိလောကာရာမကျောင်းတိုက်၊ ဓမ္မဗိမာန်တော်ကြီးအတွင်း ဆင်ယင်ကျင်းပ ပြုလုပ်အပ်သည့် ပခုက္ကူမြို့၊ အမှတ်(၆)ရပ်ကွက်၊ ဇဋိလလမ်း နှင့် ဂန္ဓာရုံလမ်းထောင့်၊ မေတ္တာရှင် ပရဟိတလူမှုကူညီရေး အသင်း၊ ညွှန့်မေတ္တာရိပ်မြုံ ကရုဏာဆေးခန်းဖွင့်ပွဲမင်္ဂလာနှင့် စေတနာမွန်ဗဟင်း ပရဟိတအသင်းဖွင့်ပွဲမင်္ဂလာ ဆင်ယင်ရာနှင့် စပ်လျဉ်းသည့် ဓမ္မသဘင် အခမ်းအနားဝယ် ဦးနန်းမောင်+ဒေါ်ကြည်ကြည်မာ၊ ဦးဇော်မင်းလွင်+ဒေါ်နိုင်နိုင်ဝင်း၊ ထူးမြတ်တော်ဝင်ကုမ္ပဏီ ဗဟင်းမိသားစု (မုံရွာမြို့) နှင့် တရားနာယောဂီများ၏ အမတဒါန ဓမ္မဒါနအဖြစ် ဟောကြားအပ်သော “မိဘနှင့်သားသမီးအကြားမှန်ကန်သောအမြင်များ” အကြောင်း တရားဒေသနာတော်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂</font></p> ဒီကနေ့ည ဒီခေါင်းစီးနဲ့ တရားဓမ္မ ဟောပြော နာယူကြရအောင်။ “မိဘနဲ့သားသမီးအကြား မှန်ကန်သောအမြင်များ”လို့ဆိုတော့ မှားယွင်းတဲ့ အမြင်တွေလည်း ရှိနေတယ်ဆိုတာကို သိသာစေတယ်။ မိဘကို ပြုစုလုပ်ကျွေးရမယ် မိဘကို ရိုသေလေးစားရမယ်ဆိုတဲ့ ဒီအဆုံးအမဟာ မြတ်ဗုဒ္ဓရဲ့ အဆုံးအမသာ ဖြစ်တယ်။ ဒီအဆုံးအမဟာ ကမ္ဘာမှာ အမြဲတမ်းရှိနေတဲ့ အဆုံးအမ လည်းမဟုတ်ဘူး၊ ကမ္ဘာ့လူသားအားလုံး လိုက်နာနေတဲ့ အဆုံးအမလည်း မဟုတ်ဘူး။ သူတော်ကောင်းတွေက ဆုံးမဩဝါဒ ပေးတဲ့အခါမှသာလျှင် လူတွေရဲ့ အသိုင်းအဝိုင်းဟာ မိဘနဲ့သားသမီးအကြား မှန်ကန်တဲ့အမြင် များကို ရရှိကြတာဖြစ်တယ်။<br><br>မြတ်စွာဘုရားရဲ့ အဆုံးအမ တည်ရှိနေမှသာလျှင် ကမ္ဘာလောကကြီးတစ်ခုလုံးဟာ သာယာအေးချမ်းပြီး <b>ဗဟုဇနဟိတ</b> - အများကောင်းစားဖို့အတွက်၊ <b>ဗဟုဇနသုခ</b>- အများချမ်းသာဖို့အတွက်ဆိုတာ ဖြစ်လာနိုင်သည်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃</font></p> မြတ်စွာဘုရားအဆုံးအမ ကွယ်ပျောက်သွားတာနဲ့ မှန်ကန်သောအမြင်တွေ ကွယ်ပျောက်သွားတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် လူသားတို့ရဲ့ လူ့လောကကြီးဟာ ကျဆင်းသွားပြီး နောက်ဆုံးမှာ တိရစ္ဆာန်လောကအဆင့် ရောက်သွားနိုင်တယ်ဆိုတာ သတိထားကြဖို့ပေါ့နော်။<br><br>သာမန်အားဖြင့်တော့ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်သူတော်စင်တွေ ငယ်စဉ်တောင်ကျေး ကလေးဘဝကတည်းက <b>မာတာပိတု ဥပဋ္ဌာနံ</b>- မိဘဆိုတာ ပြုစုလုပ်ကျွေးတာ မင်္ဂလာဆိုတာ သိကြတယ်။ ငယ်ငယ်ကတည်းက ဒီအမြင်ဟာ ဝင်လာတာ၊ အဲဒီတော့ မြန်မာလူမျိုးတွေမှာသာ ဒီအမြင်ရှိတာ၊ ကမ္ဘာမှာရှိတဲ့လူဦးရေ သန်းပေါင်း ၇ဝဝဝ ကျော်သော လူတွေကြားထဲမှာ ဒီအမြင် မရှိတဲ့လူတွေက အများကြီးပဲ။ အဲဒီတော့ လွယ်လွယ်နဲ့ ဒီအမြင်ရတယ်လို့ မအောက်မေ့လေနဲ့။ မမှန်ကန်တဲ့ အမြင်တွေဆိုတာ လောကမှာရှိနေတယ်။ ပြောရမယ်ဆိုရင် မြတ်စွာဘုရား ပွင့်တဲ့အချိန်တုန်းက ခေတ်ပြိုင် ဘုရားနဲ့ ပြိုင်တူပေါ်လာတဲ့ အဇိတကေသကမ္ဗလဆိုတဲ့ ဆရာကြီးရှိတယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄</font></p> အဇိတဆိုတဲ့ နာမည်နဲ့ နတ္ထိကဝါဒကို ဟောပြောနေတဲ့ ဆရာကြီး။ ခုခေတ်လိုဆိုရင်တော့ materialism ရုပ်ဝါဒီလို့ ပြောရမှာပေါ့။ ရုပ်ဝါဒကို ဆွဲကိုင်ထားတဲ့ အဇိတ၊ သူ့ရဲ့ဝါဒမှာ ငြင်းပယ်မှု(၁၀) မျိုးကို အဓိကထားပြီး ပြောတာ။ အဲဒီမှာ ဘာပါတုန်းဆိုတော့ <b>နတ္ထိမာတာ</b>၊ <b>နတ္ထိပိတာ</b>၊ ဒီစကားလုံးကို အဓိပ္ပာယ် တိုက်ရိုက်ပြန်လို့ရှိရင် <b>နတ္ထိမာတာ</b>- အမေဆိုတာ မရှိဘူး၊ <b>နတ္ထိပိတာ</b>- အဖေဆိုတာ မရှိဘူး၊ သူ့အမြင်ကနော်။ လောကမှာ အမေ၊ အဖေမရှိဘူးလို့ ပြောခြင်းဟာ အမေကို အသိအမှတ်မပြုခြင်းနဲ့ အဖေကို အသိအမှတ် မပြုခြင်းပဲဖြစ်တယ်။<br><br>ဒီဝါဒဟာ အလွန် ကြမ်းတမ်း ရက်စက်ပြီးတော့ လူ့လောကကြီးကို တိရစ္ဆာန်အသွင် ရောက်ရှိသွားအောင် တွန်းပို့တဲ့ ဝါဒကြီးတစ်ခုသာ ဖြစ်တယ်။ အင်မတန်ကြောက်စရာ ကောင်းတဲ့ဝါဒကြီး။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅</font></p> မြတ်ဗုဒ္ဓရဲ့ အယူအဆက <b>အတ္ထိ မာတာ၊ အတ္ထိ ပိတာ</b>၊ အမေ၊ အဖေဆိုတာရှိတယ်၊ အမေကို အသိအမှတ်ပြုတယ်၊ အဖေကို အသိအမှတ်ပြုတယ်၊ ဒီလိုရှိတာကိုး။ အမေ၊ အဖေကို အသိအမှတ်ပြုခြင်းအားဖြင့် မိဘရဲ့ ကျေးဇူးတရားရှိတယ်ဆိုတာ အသိအမှတ်ပြုပြီး ဖြစ်သွားတယ်။ ဒါကြောင့်မို့ ဗုဒ္ဓရဲ့အဆုံးအမကျတော့ “<b>မာတာပိတု ဥပဋ္ဌာနံ ပဏ္ဍိတ ပညတ္တံ၊ သပ္ပုရိသ ပညတ္တံ</b>” လို့ သတ္တိသုတ္တန်မှာ ဒီလိုဟောထားတာ ရှိသေးတယ်။ “<b>မာတာပိတုဥပဋ္ဌာနံ</b>-မိဘကို ပြုစုလုပ်ကျွေးခြင်းသည်၊ <b>ပဏ္ဍိတ ပညတ္တံ</b>-ပညာရှိတွေ အသိအမှတ် ပြုသော အရာဖြစ်တယ်၊ <b>သပ္ပုရိသ ပညတ္တံ</b>-လူတော် လူကောင်းတွေ အသိအမှတ်ပြုတဲ့အရာသာ ဖြစ်တယ်”။<br><br>ဒီစကားကို ကြည့်မယ်ဆိုလို့ရှိရင် ပညာရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကသာ မိဘကို ပြုစုလုပ်ကျွေးတယ်ဆိုတဲ့ အယူအဆကို ယူဆတာဖြစ်တယ်။ သူတော်ကောင်းကသာလျှင် မိဘကို ပြုစုတယ်ဆိုတဲ့ အယူအဆကို ယူဆတာ ဖြစ်တယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၆</font></p> အဲဒီတော့ ကမ္ဘာလောကမှာရှိတဲ့ လူတိုင်းဟာ မိဘရဲ့ ကျေးဇူးတရားမပြောနဲ့၊ မိဘကိုတောင် အသိအမှတ် မပြုဘူးလို့ဆိုတာ အင်မတန်မှ ထင်ရှားတယ်။ ဒီကနေ့ ဗုဒ္ဓဘာသာထွန်းကားတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံမှာပင်လျှင် မိဘကို စော်ကားမော်ကား ပြောတာတို့၊ မိဘကို သတ်ဖြတ်ကျူးလွန်ပြီးတော့ မာတုဃာတကကံ၊ ပိတုဃာတကကံ ကျူးလွန်တာတွေဆိုတာ တော်တော်လေးတွေ့လာရတယ်။ ဒါဟာ မိဘအပေါ် လေးစားမှု၊ ကျေးဇူးတရား သိတတ်မှု လျော့နည်းလာတဲ့ အဓိပ္ပာယ်ကို ဖော်ပြတယ်။<br><br>ဒီလို လျော့နည်းလာခြင်းဟာ ကောင်းတဲ့အသွင်လက္ခဏာ မဟုတ်ဘူး၊ ဆိုးဝါးတဲ့ အသွင်လက္ခဏာတစ်ခု ဖြစ်တယ်။ ဒါကိုသတိထားပြီးတော့ သူတော်ကောင်းတရား ထွန်းကားနေအောင် ကြိုးစားကြရမယ်။<br><br>မိဘဆိုတာ ရှိတယ်၊ မိဘရဲ့ ကျေးဇူးတရားဆိုတာ ရှိတယ်၊ မိဘကိုပြုစုရင် ကောင်းကျိုးချမ်းသာတွေ ရမယ်၊ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၇</font></p> မိဘကို စော်ကားရင် မကောင်းတဲ့အကျိုးတွေ ရတယ်ဆိုတဲ့ ဒီအတွေးအခေါ် အမြင်တွေ လူငယ်လူရွယ်တွေရဲ့ ကြားမှာ စွဲစွဲမြဲမြဲကြီးရှိနေဖို့၊ လူ့ယဉ်ကျေးတွေရဲ့ ကြားမှာ စွဲစွဲမြဲမြဲရှိနေဖို့ ဝိုင်းဝန်းပြီး ဆောင်ရွက်ကြရမှာ ဖြစ်တယ်။<br><br>ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆိုတော့ ဒါဟာ ဘုရားရဲ့ အဆုံးအမ သုဂတဝိနယ လို့ခေါ်တယ်။ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ အဆုံးအမဆိုတာ တစ်လုံးပဲဖြစ်ဖြစ်၊ နှစ်လုံးပဲဖြစ်ဖြစ် အများအကျိုးအတွက် ဖြစ်တယ်၊ ကုသိုလ်ကောင်းမှုရဖို့အတွက်ဖြစ်တယ် ကောင်းကျိုးချမ်းသာတွေရဖို့အတွက် ဖြစ်တယ်။ ဘယ်ကိစ္စမှာပဲဖြစ်ဖြစ် ကောင်းတာလုပ်မှ ကောင်းကျိုးရနိုင်တယ်၊ အခြေအနေကောင်းမှ သုခဆိုတာလည်း လာတယ်။ ဟိတနဲ့ သုခဟာ တွဲလာတာ ဖြစ်တယ်။<br><br>မကောင်းတဲ့အတွေးအခေါ်တွေကို အဟိတ လို့ခေါ်တယ်။ အဟိတတွေ လက်ခံလာပြီ ဆိုလို့ရှိရင်တော့ ဒုက္ခနဲ့တွေ့မှာပဲ။ ဟိတဆိုတဲ့ ကောင်းကျိုးချမ်းသာတွေ ရရှိနိုင်တဲ့ အခြေအနေကောင်းတွေကို လက်ခံထားမှ သုခလို့ဆိုတဲ့ ချမ်းသာကိုရမှာဖြစ်တယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၈</font></p> ဒါကြောင့်မို့ ဟိတနဲ့ သုခဆိုတဲ့ ဒီစကားလုံး နှစ်လုံးကို တွဲဖက်ပြီးသုံးထားတာ။ ဟိတဆိုတာ အခြေအနေကောင်းတာကိုခေါ်တာ၊ သုခဆိုတာ ကောင်းကျိုးချမ်းသာကိုပြောတာ။<br><br>ဆိုပါစို့- ပခုက္ကူမြို့ ကြည့်၊ တံတားကြီး ဆောက်လိုက်တဲ့အခါကျတော့ သွားရေး လာရေး အခြေအနေတွေ ကောင်းမသွားဘူးလား၊ ကောင်းသွားတယ်။ အဲဒီ အခြေအနေကောင်းကို အကြောင်းပြုပြီးတော့ သွားရေးလာရေး လွယ်ကူ၊ အရောင်းအဝယ်တွေ တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးလာတယ်။ ဒါက ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာသည့် အတွက်ကြောင့် သုခ- စီးပွားဥစ္စာတွေ တိုးတက်ပြီး ချမ်းသာ ကြွယ်ဝလာတယ်။ ဒါကိုဆိုလိုတာ။<br><br>ဟိတနဲ့ သုခဆိုတာ တွဲဖက်ထားတာ။ အခြေအနေကောင်းမှ သုခဆိုတာရတာ။ ဘယ်နေရာပဲဖြစ်ဖြစ် အခြေအနေ မကောင်းရင် သုခဆိုတာ မရနိုင်ဘူး။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၉</font></p> အခြေအနေကောင်းဆိုတာ စီးပွားရေး အခြေအနေကောင်းရှိတယ်၊ ပညာရေး အခြေအနေကောင်းရှိတယ်။ လူမှုရေး အခြေအနေကောင်း ရှိတယ်။ အဲဒီလိုပဲ ကျန်းမာရေး အခြေအနေကောင်းရှိတယ်၊ ဆေးရုံကြီးတွေ၊ ဆေးခန်းကြီးတွေရှိရင် ကျန်းမာရေး အခြေအနေ ကောင်းလို့ ပြောရမှာပဲ။<br><br>အရောင်းအဝယ်တွေ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လို့ ဒီမှာရောင်းရေးဝယ်တာတွေကောင်းတယ်။ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးတွေ ကောင်းတယ်ဆိုရင် စီးပွားရေး အခြေအနေကောင်းလို့ ပြောရမှာ။ တက္ကသိုလ်ကြီးတွေ ဖွင့်ထားတယ်၊ ကျောင်းကြီးတွေ ဖွင့်ထားတယ်၊ ဒါက ပညာရေး အခြေအနေကောင်းလို့ ခေါ်တယ်။ အဲဒီလို အခြေအနေကောင်းတွေ မရှိဘဲနဲ့ သုခဆိုတဲ့ချမ်းသာဟာ ဘယ်နည်းနဲ့မှ မဖြစ်နိုင်ဘူး။<br><br>အဲဒါလိုပဲ မိဘနဲ့သားသမီးအကြားမှာ မိဘဆိုတာ ရှိတယ်၊ အမေ အဖေဆိုတာရှိတယ်၊ အမေ အဖေအပေါ်မှာ ပြုစုလုပ်ကျွေးရင် ကောင်းကျိုးချမ်းသာ ရတယ်၊ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၀</font></p> အမေ အဖေကို စော်ကားရင် အပြစ်ရှိတယ် ဆိုတဲ့ဒီအမြင်ဟာ ဟိတလို့ခေါ်တဲ့ အခြေအနေကောင်း။ အဲဒီအမြင်ရှိနေသမျှ ကာလပတ်လုံး လူ့လောကကြီးဟာ သာယာချမ်းမြေ့ဖွယ် ဖြစ်လာတဲ့ သုခဆိုတာကို ရမှာပဲ။<br><br>အကယ်၍ ဒီအဆုံးအမ အယူအဆ ဒီအမြင် ပျောက်ကွယ်သွားပြီ ဆိုလို့ရှိရင် လူ့လောကကြီးဟာ ဟိတဆိုတာ ပျောက်ကွယ်သွားသည့် အတွက်ကြောင့် သုခ လည်းပဲ ပျောက်ကွယ်သွားမှာပဲလို့ ဒီလို ပြောတာနော်။ အကြောင်းအကျိုးဆိုတာ ဆက်ပြီးတော့ နေတာ။ ဒါကြောင့်မို့လို့ သာမန်လို့ မအောက်မေ့နဲ့။<br><br>မင်္ဂလသုတ်ထဲမှာ ပါနေတာပဲ၊ <b>မာတာပိတု ဥပဋ္ဌာနံ</b>- ဒါ မင်္ဂလာ တစ်ပါး၊ မင်္ဂလာတစ်ပါးအဖြစ် သိကြတယ်။ တကယ့်ကို မင်္ဂလာပဲ။ တကယ်လို့ ပျောက်ကွယ်သွားပြီ ဆိုလို့ရှိရင် သွားရော။ ပြဿနာတွေအများကြီး တက်လာလိမ့်မယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၁</font></p> လူ့လောကကြီးရဲ့ အခြေအနေတစ်ခုဟာ အများကြီး ဆုတ်ယုတ်သွားနိုင်တယ်ဆိုတာကို စဉ်းစားကြည့်။<br><br>ဒါကြောင့်မို့ <b>အတ္ထိမာတာ၊ အတ္ထိပိတာ</b>- မိဘဆိုတာ ရှိတယ်ဆိုတဲ့ အယူအဆဟာ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာလို ပညာရှိပုဂ္ဂိုလ်တွေ၊ သူတော်ကောင်း ပုဂ္ဂိုလ်တွေက ဟောပြောထားလို့ ဒီအမြင်ရရှိနေတယ်လို့ ဒီလိုမှတ်ရမယ်။ အဲဒီအမြင်ရှိနေမှ ကောင်းကျိုးချမ်းသာတွေ ရမယ်။ အဲဒီအမြင် မပျောက်ကွယ်အောင် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရမယ်။<br><br>“<b>သုဂတော ဝါ ဘိက္ခဝေ သုဂတဝိနယော ဝါ တိဋ္ဌမာနော ဗဟုဇနဟိတာယ ဗဟုဇနသုခါယ</b>” လို့ မြတ်စွာဘုရားက သုဂတဝိနယ သုတ္တန်မှာ ဟောထားတယ်။ “မြတ်စွာဘုရားဖြစ်စေ၊ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ အဆုံးအမဖြစ်စေ လောကမှာ ရှိနေသမျှ ကာလပတ်လုံး အများသတ္တဝါတွေ ချမ်းသာဖို့ ဖြစ်တယ်”လို့ ဒီလိုဆိုတာ။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၂</font></p> ကောင်းပြီ၊ “မိဘနှင့်သားသမီးအကြား မှန်ကန်သောအမြင်များ” လို့ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ အမြင်ကို ရှေးဦးစွာ ပြောကြရအောင်။ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာက ဗြဟ္မာကြီးကို ကိုးကွယ်တဲ့ လူ့အသိုင်းအဝိုင်း အိန္ဒိယနိုင်ငံမှာ Brahmanism ဆိုတာ ဗြဟ္မာကိုးကွယ်တဲ့ ဝါဒပဲ။ ဒါ နာမည်သာလွဲတာ ကောင်းကင်ဘုံက God ပဲ။ ထာဝရ ဘုရားကို ကိုးကွယ်တယ်ဆိုတာ ဗြဟ္မာကိုးကွယ်တာပဲ။ ဗုဒ္ဓဘာသာကလွဲရင် ကျန်တဲ့ဘာသာတွေ အားလုံးဟာ God ဆိုတဲ့ တန်ခိုးရှင်ကို ကိုးကွယ်ကြတာချည်းပဲ။<br><br>ပြောမယ်ဆိုရင် နတ်ကိုးကွယ်တဲ့ ဘာသာတွေချည်းပဲ။ ဗုဒ္ဓဘာသာကသာ နတ်ကိုးကွယ်တာ မဟုတ်တာ၊ နတ် ကိုးကွယ်တဲ့ ဘာသာတွေက ဘာဖြစ်လဲ၊ နတ်ရဲ့ မစမှု အမြဲတမ်း မျှော်လင့်နေကြတယ်၊ နတ်ကို ကျေးဇူးတင်တယ်၊ နတ်ကလွဲရင် တခြားကျေးဇူးတင်စရာ မရှိဘူး၊ ထမင်းကျွေးတာတောင် ဘုရားသခင်က ကျွေးတာလို့ ပြောတာနော်။ အဲဒီတော့ အမေ အဖေ ဘေးရောက်သွားရော့မယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၃</font></p> အမေ အဖေက ပြောမှာ “ငါချက်ကျွေးနေတာ စားပြီးတော့ ဘုရားသခင်က ကျွေးတယ်ဆိုရင်တော့ ငါ့စော်ကားရာရောက်တယ်”လို့ ဒီလိုတောင် ပြောရတော့မလို ဖြစ်နေတယ်။ တကယ့်လက်တွေ့ ကျွေးနေတာက အဖေ အမေက ကျွေးတာ။ အဲဒီတော့ ကျေးဇူးတင်မှုတွေက တလွဲရောက်သွားတယ်။<br><br>မြတ်စွာဘုရားသခင် ကိုယ်တော်မြတ်ကို ယုံကြည်တယ်ဆိုတာဟာ အဲဒီပုံစံမျိုး မဟုတ်ဘူး၊ “<b>သဒ္ဒဟတိ တထာဂတဿ ဗောဓိ</b>” မြတ်စွာဘုရားရဲ့ အသိဉာဏ်ကို ယုံကြည်တာ၊ တန်ခိုးကို ယုံကြည်တာ မဟုတ်ဘူး။ အသိဉာဏ်ကို ယုံကြည်သည့် အတွက်ကြောင့် အသိဉာဏ်ဖြင့် ဆုံးမချမှတ်ထားတဲ့ ဆုံးမစကား၊ ဟောပြောထားတဲ့ တရားဟာ အလွဲအမှား မရှိဘူး၊ လိုက်နာကျင့်သုံးလို့ရှိရင် ကောင်းကျိုးချမ်းသာတွေ ရမယ်။ ဒါကြောင့်မို့ လိုက်နာဖို့ပဲလိုတယ်။ လိုက်နာရမယ်ဆိုတာ လူတိုင်းလူတိုင်းဟာ ကိုယ့်အားကိုယ်ကိုးတတ်ရမယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၄</font></p> တဲ့စိတ်၊ အကယ်၍ မလိုက်နာဘူးဆိုရင် “ငါကိုက မိုက်တာ၊ ငါဘုရားစကား နားမထောင်ဘူး”၊ ဒီလို အပြစ်တင်စရာရှိတယ်။<br><br>ဒါကြောင့် မြတ်စွာဘုရားက ဗြဟ္မာကိုးကွယ်တဲ့ အသိုင်းအဝိုင်းမှာ မိဘနှစ်ပါးကို ဘာပြောလဲဆိုရင် မိဘကို တလေးတစား အိမ်ဦးမှာထားပြီး ပြုစုစောင့်ရှောက်ကြတဲ့ သားသမီးတွေဟာ “ဗြဟ္မာနဲ့ အတူနေတဲ့ သားသမီး”လို့ ဒီလိုကင်ပွန်းတပ်ပေးတာ။ မိဘကို လေးစားလို့ရှိရင် ဒါဟာ ဗြဟ္မာကိုလေးစားတယ်ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်။ ခုနကဟာနဲ့ ကွာသွားတယ်နော်။<br><br>ခုနက မိဘလုပ်ကျွေးတဲ့ ကျေးဇူးကို အသာဖယ်ထားပြီး ဘုရားသခင်က ကျွေးတယ်လို့တွေးတာ။ အခုဟာက မိဘဟာ ဘုရားသခင်ပဲလို့ ပြောတဲ့အဓိပ္ပာယ် ရောက်တယ်။ မြတ်စွာဘုရားက လက်တွေ့ကျတာကိုပဲ လက်ခံပြီးတော့ ဟောပြောတယ်။ သဘာဝကျတဲ့ တရားကို မှတ်သားကြရတယ်။ လောကလူတွေက လက်တွေ့ကို ကျော်ပြီးတော့ စိတ်ကူးယဉ်တဲ့ဘက် ရောက်သွားတတ်တယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၅</font></p> လက်တွေ့ကို ကျော်ပြီး စိတ်ကူးယဉ်ဘက် ရောက်သွားရင် လမ်းလွဲသွားနိုင်တယ်။<br><br>နောက်တစ်ခုကတော့ “မိဘကို <b>ပုဗ္ဗာစရိယ</b>”တဲ့။ “လက်ဦးဆရာ”လို့ မြတ်စွာဘုရားက ဒီလိုနာမည်ပေးတယ်။ သားသမီးတွေ ထွန်းကားလာတဲ့အခါ မိဘတွေက ငယ်ငယ်လေးကတည်းက သွန်သင်ဆုံးမကြရတယ်။ အခုကြည့်လေ- ဗုဒ္ဓဘာသာ မိဘတွေဆိုရင် ဘုရားရှေ့ ကလေးကို လက်အုပ်ချီခိုင်းတယ်၊ ဘုရား ရှိခိုးခိုင်းတယ်၊ သံဃာတွေနဲ့တွေ့ရင် လက်အုပ်ချီခိုင်းတယ်၊ ရှိခိုးခိုင်းတယ်။ ဒါလေးတွေက သင်ပေးနေတာ။ “ဣတိပိသော” သင်ပေးတယ်၊ “သမ္ဗုဒ္ဓေ” သင်ပေးတယ်၊ သင်ပေးနေတာပဲ။ “နမောတဿ” သင်ပေးတယ်။ အဲဒီလို ကျောင်းမနေခင်ကတည်းက မိဘတွေက သားသမီးကို သင်ပေးလာကြတာ။ ဒါကြောင့်မို့ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၆</font></p> “လက်ဦးဆရာ၊ မည်ထိုက်စွာ၊ မာတာပိတ မိနှင့်ဖ” ဆိုတာ မြတ်စွာဘုရား စကားဖြစ်တဲ့ <b>ပုဗ္ဗာစရိယ</b>ကို သရုပ်ဖော်ထားတဲ့စကားမျှသာဖြစ်တယ်၊ ဒါဟာ ဘုရားရဲ့ အဆုံးအမတစ်ခုပဲ။<br><br>ဒါကြောင့်မို့ မြတ်စွာဘုရားက မိဘဟာ “<b>ဗဟုပကာရာ ဘိက္ခဝေ မာတာပိတရော ပုတ္တာနံ</b>” သားသမီးတွေအပေါ်မှာ မိဘကျေးဇူးကြီးတယ်၊ ကျေးဇူးများတယ်။ ဘာဖြစ်လို့ ကျေးဇူးများသလဲ၊ မိဘရဲ့ ကျေးဇူးကို ပြောပြစမ်းပါ ဆိုတဲ့အခါမှာ တစ်ကမ္ဘာလုံးမှာရှိတဲ့ အခြေအနေတစ်ရပ်ကို ခြုံငုံပြီးတော့ ပြောမယ်ဆိုရင် မြတ်စွာဘုရားက စကားသုံးလုံးနဲ့ပဲ ပြောခဲ့တယ်။ တစ်ယောက်စီ ပြောခိုင်းမယ်ဆိုရင်တော့ အမျိုးမျိုး ပြောမှာပေါ့။<br><br>မိဘရဲ့ ကျေးဇူးတရားဆိုတာ ပြောပြပါ ဆိုရင် မိဘဟာ သားသမီးတွေကို “<b>အာပါဒကာ</b>” ဘေးရန်မကျရောက်အောင် စောင့်ရှောက်ခဲ့တယ်၊ ဒါက တစ်ခု။ “<b>ပေါသကာ</b>” ကျွေးမွေးခဲ့တယ်၊ နို့တိုက်တာကစပြီးတော့ သားသမီးကို ကျွေးခဲ့တယ်၊ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၇</font></p> မစားတတ်တဲ့ အရွယ်က စပြီးတော့ ကျွေးတာ။ နောက်တစ်ခုက ဘာတုန်းဆို “<b>ဣမဿ လောကဿ ဒဿတာရော</b>” ဒီလောကကြီးကိုပြတယ်။ ဒီလောကကြီးကို လာခွင့်ပေးတယ်။<br><br>အဲဒီ ကျေးဇူးတရားတွေကို သေချာအလေးအနက် စဉ်းစားကြည့်။ ဒါ ပုံမှန်အားဖြင့် မိဘတွေက သားသမီးတွေအပေါ်မှာ တင်ရှိတဲ့ ကျေးဇူးသုံးမျိုးလို့ ဒီလိုပြောရမယ်။ “စောင့်ရှောက်ခဲ့တယ်” ငယ်စဉ်တောင်ကျေး ကလေးဘဝ ပက်လက်လေးပဲ အိပ်တတ်သေးတာ၊ အဲဒီအချိန်မှာ မိဘက မစောင့်ရှောက်ဘူးဆိုရင် ဒီကလေး အသက်ရှင်ဖို့ မလွယ်ဘူး။<br><br>မစားတတ်သေးဘူး ဆိုတဲ့အချိန်မှာ “နို့တိုက်ပြီးတော့ ကျွေးခဲ့တယ်” မကျွေးဘူးဆိုရင် ဒီကလေးဟာ အသက်ရှင်ဖို့ မရှိဘူး။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၈</font></p> နောက်တစ်ခု မိဘတွေက ဒီလောကကြီးကို မပြဘူးဆိုရင် ဒီကလေးဟာ လူ့ဘဝကိုရောက်ဖို့ဆိုတာ မဖြစ်နိုင်ဘူး၊ ဒါ ဘုန်းကြီးတို့တတွေ မိဘမပါဘဲနဲ့ လောကကြီးမှာ မွေးဖွားလာတာလို့ ရှိမှမရှိတာ။ အဖေ အမေရဲ့ ကျေးဇူးတရားနဲ့ပဲ အသက်ရှင်ပြီး ကြီးထွားလာကြရတာလေ။ အဲဒီတော့ ဒီကိစ္စတွေကို ကြည့်မယ်ဆိုလို့ရှိရင် ဒီကျေးဇူးတရားတွေကို သားသမီးက မိဘအပေါ်မှာ တင်ရှိနေတယ်လို့ ဒီလိုပြောတာ။<br><br>အဲဒါကြောင့်မို့ “<b>မာတာပိတု ဥပဋ္ဌာနံ</b>” မိဘကို တုန့်ပြန်ပြီးတော့ ကျေးဇူးပြုထိုက်တယ်၊ ပြုစုလုပ်ကျွေးသင့်တယ်။ လောကကြီးဟာ လူရယ်လို့ ဖြစ်လာတာ တစ်ဦးတည်း ဖြစ်လာတာ၊ တချို့ကပြောလိမ့်ဦးမယ်၊ အမွှာပူးကျတော့ ဘယ်လိုလုပ်မလဲ၊ ဒါလည်း တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် သိတာမှ မဟုတ်တာ။ မတော်တဆ တွဲမိကြတာသာ ရှိတာ။ လာတုန်းက ကိုယ်တစ်ယောက်တည်း လာတယ်၊ အကုန်လုံး လောကကြီးထဲ ဝင်လာတယ်၊ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၉</font></p> ဝင်လာပြီးတဲ့အခါမှာ ဘယ်သူနဲ့ အရင်တွေ့ရတုန်းဆိုတော့ အဖေအမေနဲ့ပဲ အရင်တွေ့ရတာပဲ။<br><br>ပုံမှန်အနေအထားအားဖြင့် ပြောမယ်ဆိုရင် မိဘဘက်ကချည်းပဲ အသာစီးလို့ မြတ်စွာဘုရားက ဟောတာလား ဆိုတဲ့အခါမှာ ရှင်းလင်းနားလည်ဖို့တော့ လိုအပ်တယ်။ တချို့ သားသမီးတွေက ပြောမယ်၊ မိဘကပဲ ကျေးဇူးရှိတာလား၊ သားသမီးကရော မိဘအပေါ် ကျေးဇူးမရှိဘူးလားလို့ ဒီလိုလည်း ပြောကောင်း ပြောလာလိမ့်မယ်။<br><br>ကနေ့ခေတ်ကြီးကို နည်းနည်း စစ်ဆေးကြည့်။ ဒါက ပုံမှန်အနေအထားတစ်ခုအနေနဲ့ ပြောတာ၊ ကနေ့ခေတ်ကြီးမှာ “<b>အာပါဒကာ၊ ပေါသကာ</b>” ကျွေးမွေး စောင့်ရှောက်တာတို့ “<b>ဣမဿ လောကဿ ဒဿတာရော</b>” လို့ဆိုတဲ့ မိဘရဲ့ ကျေးဇူးတရားတွေကို မိဘတိုင်းက လုပ်ဆောင်ခဲ့သလားဆိုတာကို စဉ်းစားရမယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၀</font></p> ကနေ့ခေတ်မှာဆိုရင် တချို့မိဘတွေက သားသမီးကို လူ့လောက လာခွင့်မပြုတာ မရှိဘူးလား၊ (ရှိပါတယ်။) လာချင်တိုင်း လာလို့မရဘူး၊ ရောက်လာရင်တောင် ချုံကြားပစ်တာ ရှိသေးတယ်။ အဲဒါမျိုးကျတော့ ဘယ်သူကစပြီး ဝတ္တရားပျက်ကွက်သလဲဆို မိဘက စပြီး ဝတ္တရားပျက်ကွက်တာလဲ ရှိတယ်။ ဒီလိုရှိလာတယ်။<br><br>“<b>အာပါဒကာ၊ ပေါသကာ</b>” ကျွေးမွေးစောင့်ရှောက်ရမှာကို မိဘက မစောင့်ရှောက်ခဲ့ဘူး၊ လမ်းဘေးပစ်ခဲ့တယ်၊ ဆေးရုံတွေမှာဆိုရင် တော်တော်များများ ကြားနေရတယ်၊ ပစ်ထားခဲ့တယ်၊ မိဘက လစ်သွားတာတွေ ရှိတယ်နော်။<br><br>ဟုတ်ပြီ၊ ပုံမှန်အားဖြင့်ဆိုရင် မိဘက သားသမီးတွေကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်လို့ လူသားဖြစ်သွားတဲ့ လူတိုင်းလူတိုင်းဟာ မိဘကိုကျေးဇူးဆပ်ရမှာ သေချာတယ်။ ဘာဖြစ်လို့ ကျေးဇူးတင်ရတုန်းဆိုတော့ ကိုယ်က မိဘကို ပြန်ပြီးတော့ ပေးနိုင်တာရှိသလို မပေးနိုင်တာ တစ်ခုရှိတယ်၊ ဘယ်လိုမှ အတုန့်အလှည့် လုပ်လို့ မရတာ။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၁</font></p> ဆိုပါစို့- အတုန့်အလှည့် လုပ်လို့ရတာ ဘာတုန်းဆို “<b>အာပါဒကာ</b>- စောင့်ရှောက်မယ်၊ အမေ အဖေ အသက်ကြီးလာတဲ့အခါ ကိုယ်က ပြန်စောင့်ရှောက်တာ လုပ်လို့ရတယ်၊ အမေအဖေ အသက်အရွယ် ကြီးလို့ ကိုယ်ကလည်း အသက်အရွယ် ရလာလို့ သိတတ်လာလို့ မိဘကိုပြန်ကျွေးတယ်ဆိုတာ ဒါလည်း လုပ်လို့ရတယ်။ စောင့်ရှောက်တာလည်းလုပ်လို့ရတယ်၊ ကျွေးတာလည်း လုပ်လို့ရတယ်။<br><br>လုပ်လို့မရတဲ့၊ ပြန်ဆပ်လို့မရတဲ့ ကျေးဇူးက ဘာတုန်းဆို “ဒီလောကကြီးကို လာခွင့်ပြုတဲ့ ကျေးဇူး” က နည်းတာမှ မဟုတ်တာလေ။ ဒါကျတော့ အတုန့်အလှည့် လုပ်လို့ရပါ့မလား၊ မရဘူး။ အဖေအမေက ကိုယ့်ထက်အရင် မွေးတာလေ၊ ကိုယ်က လာခွင့်ပြုတာ မဟုတ်ဘူး၊ အမေအဖေက လာခွင့်ပြုတာ။ ဒီကျေးဇူးတရားကြောင့်မို့လို့ မြတ်စွာဘုရားက မိဘကို ကျေးဇူးဆပ်လို့ မကျေဘူးလို့ပြောတာ။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၂</font></p> သာမန်အားဖြင့် ကျေးဇူးဆပ်မယ်ဆိုရင် ဟောဒီ “<b>ဣမဿ လောကဿ ဒဿတာရော</b>” ဒီလောကကြီးကို လာခွင့်ပြုတယ်ဆိုတာကိုက တုန့်ပြန်ပြီးတော့ ပေးဆပ်လို့မရနိုင်တဲ့ ကျေးဇူးတစ်ခုပဲလို့ ဒီလိုဆိုလိုတာ။ အင်မတန်မှ ကျေးဇူးကြီးတယ်။<br><br>အခု ဒီလောကကြီးထဲ ကိုယ့်မိဘက လာခွင့်ပြုလိုက်လို့ လာရပြီ၊ လာရတဲ့အခါမှာ လောကမှာ မိမိအတွက် ကိုယ့်ကြီးပွားရာ ကြီးပွားကြောင်း ပညာတွေသင်ရတယ်၊ စီးပွားဥစ္စာတွေ တိုးတက်ခွင့်ရတယ်၊ အလုပ်အကိုင်တွေ လုပ်ကိုင်ခွင့်ရတယ်၊ တရားဓမ္မတွေ နာခွင့်ရတယ်၊ တရားဓမ္မတွေ ကျင့်သုံးခွင့်ရတယ်၊ ဒါတွေဟာ လိုက်ကြည့်လိုက်မယ်ဆိုရင် မိဘက လူ့လောကကြီးထဲ လာခွင့်ပြုလိုက်လို့ ဒီအခွင့်အရေးတွေ ရတယ်လို့ ပြောရမှာပဲ။ အဲဒီတော့ ဒီကျေးဇူးတရားတွေဟာ ဘယ်သူ့ရဲ့ ကျေးဇူးတရားလည်းလို့ဆိုရင် မိဘရဲ့ ကျေးဇူးတရားတွေ၊ ဆပ်လို့ မကုန်တဲ့ ကျေးဇူးတရားလို့ ဒီလိုပြောရမှာ။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၃</font></p> အဲဒီတော့ စဉ်းစားစရာတွေက အခုခေတ်မှာ အများကြီးဝင်လာတယ်။ စဉ်းစားစရာဆိုတာ သာမန်အားဖြင့်ကြည့်မယ်ဆိုရင် မိဘရဲ့ ကျေးဇူး၊ ဟုတ်တယ်၊ မှန်တယ်။ မိဘရဲ့ကျေးဇူးကြောင့် ကိုယ်ဟာ လူ့ဘဝရောက်လာတာ၊ ဆပ်လို့မကုန်ဘူး။ ဒါက ပုံမှန်အနေအထားတစ်ခု ပြောတာ။<br><br>ကဲ-ဟုတ်ပြီ၊ မိဘရဲ့ ကျေးဇူးရှိလို့၊ ဒါဟာ ဒီလောကကြီးကို လာခွင့်ပြုတဲ့ ကျေးဇူးတရား တစ်ခုတည်းနဲ့ပဲ ကိုယ်ကတစ်သက်လုံး မိဘရဲ့ကျေးဇူးတရားကို မမေ့ထိုက်တော့ဘူး။ ဒါသေချာပြီ၊ မမေ့ထိုက်လို့ တုန့်ဆပ်ရမယ်၊ မိဘရဲ့ ကျေးဇူးတွေကို ဆပ်ရမယ်။<br><br>ကဲ-ဒီနေရာမှာ လောကလူတွေတွေးထင်လာကြတာတွေရှိတယ်၊ အသက်အရွယ် ရောက်လာကြတော့ မိဘတိုင်း မိကောင်း ဖကောင်း ဖြစ်တာမှမဟုတ်တာ၊ မိကောင်း ဖကောင်း မဖြစ်ဘူးလေ။ တချို့မိဘက ဝတ္တရား မကျေရုံတင် မကဘူး၊ ကိုယ်ကျင့်တရား <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၄</font></p> မကောင်းတဲ့ မိဘရော ရှိနိုင်တာပဲလေ။ အဲဒီလို မိဘက ငါးပါးသီလ မလုံဘူး ဆိုပါစို့၊ ကိုယ်ကျင့်တရား မကောင်းဘူး၊ အဲဒီလို ကိုယ်ကျင့်တရား မကောင်းတဲ့ မိဘကို သားသမီးက စော်ကားရင်ရော အပြစ်ရှိသလားလို့ ဒီလိုမေးကြတယ်၊<br><br>ဒီနေရာမှာ ကျေးဇူးဆိုတာ ကျေးဇူးပဲလေ၊ မိဘနဲ့သားသမီး ဘယ်သူအရင် မွေးတာတုန်းဆို မိဘက အရင်မွေးတာ။ မိဘအရင်မွေးလိုက်လို့ မိဘက ကိုယ့်ကိုစောင့်ရှောက်ပြီးတော့ ဒီလောကကြီးထဲ လက်ခံလိုက်လို့ ကိုယ်က ဒီလောကကြီးထဲ ရောက်လာတာဆိုတော့ မိဘရဲ့ကျေးဇူးဟာ ကိုယ့်အပေါ်မှာ ရှိနေတာ၊ ဘယ်လိုနည်းနဲ့မှ မိဘကိုစော်ကားလို့မရဘူး။<br><br>မိဘကို စေတနာဆိုးနဲ့၊ သေစေလိုတဲ့စိတ်နဲ့ ဒေါသနဲ့ မိဘကိုသတ်မယ်ဆိုရင်တော့ မာတုဃာတက၊ ပိတုဃာတကကံ ထိုက်တာပဲ။ ဆိုးတဲ့ မိဘဖြစ်ဖြစ်၊ ကောင်းတဲ့ မိဘဖြစ်ဖြစ်၊ ဘယ်မိဘပဲ သတ်သတ်၊ မိဘက အကျင့်စာရိတ္တဘယ်လောက်ဆိုးနေနေ၊ အကျင့် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၅</font></p> စာရိတ္တဆိုးတဲ့ မိဘကို သားသမီးကနေ ပြီးတော့ စော်ကားမယ်၊ သတ်ဖြတ်မှု ကျူးလွန်မယ်ဆိုရင်တော့ မာတုဃာတက၊ ပိတုဃာတကကံ ထိုက်တာပဲ။ မထိုက်ဘူးလို့ မရှိဘူး။ ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆိုတော့ အဆင့်ကိုက မိဘအဆင့်၊ ကိုယ်က သားသမီးအဆင့်ပဲ၊ ဒီနှစ်ခုဟာ ပြောင်းလဲပစ်လို့မရဘူး၊ ကိုယ်က မိဘနေရာမှာ မဟုတ်ဘူး၊ သားသမီးနေရာမှာပဲ ရှိတယ်။<br><br>လောကကြီးထဲ လာခွင့်ပြုထားတဲ့ ကျေးဇူးက သူ့ကျေးဇူး၊ သူမကောင်းတာ ကိုယ်နဲ့မဆိုင်ဘူး၊ သူမကောင်းတဲ့အလုပ် လုပ်ရင် သူပဲခံရမှာ၊ ကိုယ်နဲ့မဆိုင်ဘူး။ ကိုယ်မကောင်းလို့ရှိရင် ကိုယ်ခံရမှာပဲ၊ ဒီလိုတွေးဖို့လိုအပ်တယ်။<br><br>မိဘဟာ မိဘပဲ၊ မိဘကိုစော်ကားလို့ရှိရင် မိဘ မကောင်းလို့ပဲ စော်ကားစော်ကား၊ စော်ကားတဲ့အပြစ်ဟာ ကိုယ့်အပြစ်ပဲ။ ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆို “<b>ဣမဿ လောကဿ ဒဿတာရော</b>” ကိုယ့်ကို ဒီလောကကြီးထဲ လာခွင့်ပြုထားတဲ့ ကျေးဇူးကြောင့်ပဲ။ လောက <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၆</font></p> လူတွေက တစ်ခုခု ကူညီလိုက်ရင်တော့ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်လို့ ပြောလေ့ရှိကြတယ်။ အကြီးအကျယ် ကူညီထားတဲ့ မိဘကျတော့ ကျေးဇူးတင်ရကောင်းမှန်း မသိဘူး၊ ကျေးဇူးတင်ရကောင်းမှန်း မသိဘဲနဲ့ ရန်စကားပြောတာ ရှိသေးတယ်။ “ခင်ဗျားကြီးတို့ ဟငှာ လုပ်လို့ ကျုပ်မွေးတာ” ဆိုပြီးတော့ အဲဒီလိုလည်းပြောတတ်ကြတယ်၊ မဟုတ်ဘူး၊ ဟငှာပြုတိုင်း မွေးမှာ မဟုတ်ဘူး။ အခုခေတ်မှာ Abortion ဆိုတာ ရှိတယ်လေ။ အဲဒါ ကိုယ့်ကိုလာခွင့်မပြုဘူး ဆိုလို့ရှိရင် လူဖြစ်မှာ မဟုတ်ဘူး ဒီကနေ့ခေတ်မှာ လာခွင့်မပြုတာတွေ အများကြီးပဲ။ family plan လုပ်ပြီးတော့ မိသားစုထဲမှာ တစ်ယောက်ပဲ လက်ခံမယ်၊ နှစ်ယောက်ပဲ လက်ခံမယ်၊ အခုခေတ်မှာ ကန့်သတ်ကုန်ပြီ။ လာချင်တိုင်း လာလို့ မရဘူး။<br><br>လာချင်တိုင်း လာလို့ရနေတာတော့ တောချုံပုတ်ထဲက တဲစုတ်နဲ့အိမ်တွေမှာတော့ လာချင်တိုင်း လာလို့ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၇</font></p> ရနေတယ်၊ ချမ်းသာတဲ့ လူကတော့ လာချင်တိုင်း လာလို့မရဘူး။ အခုခေတ်မှာ အကန့်အသတ်တွေ လုပ်လာကြတယ်၊ ကမ္ဘာနဲ့အဝှမ်း ကန့်သတ်မှုတွေ လုပ်လာကြပြီ၊ ဒါ ဆုတ်ယုတ်မှုတစ်ခုလို့ ပြောရမှာပဲ။<br><br>“မနုဿတ္တဘာဝေါ ဒုလ္လဘော” လူ့ဘဝရဖို့ ခဲယဉ်းတယ်ဆိုတာ ဒီကနေ့ သရုပ်ပိုပြီးတော့ ထင်ရှားလာတယ်။ တချို့နိုင်ငံတွေမှာ ဥပဒေနဲ့ သတ်မှတ်ပြီးတော့ Abortion မလုပ်ရဘူး၊ လုပ်ရင် အပြစ်ဒဏ်၊ ပြစ်မှု ကျူးလွန်တယ်။ တချို့နိုင်ငံတွေ ကျတော့ တရားဝင် လုပ်ခွင့်ပြုထားတယ်။ တရားဝင် လုပ်ခွင့်ပြုထားတဲ့ နိုင်ငံတွေဟာ တရားဝင်လူသတ်ခွင့် ပေးထားတာနဲ့ မတူဘူးလား။<br><br>လူ့ရဲ့ လူလို့သတ်မှတ်တဲ့ အချက်ချင်းလည်း မတူကြဘူး။ ဆေးပညာမှာ လူလို့ သတ်မှတ်တာက လှုပ်ရှားလာပြီးတော့ အသက်ရှူလာမှ၊ အဲဒီအဆင့် ရောက်မှ လူလို့သတ်မှတ်တယ်။ ဗုဒ္ဓကတော့ အဲဒီလို <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၈</font></p> မဟုတ်ဘူး။ မြတ်စွာဘုရားက လူလို့ သတ်မှတ်တာ ဘယ်အချိန်ကစ သတ်မှတ်တုန်း ဆိုလို့ရှိရင် ဟိုဘဝက စုတိစိတ်ကျပြီးတော့ မိခင်ရဲ့ ဝမ်းထဲမှာ ကလလရေကြည်လို့ဆိုတဲ့ အင်မတန်မှ သေးငယ်တဲ့ အစက်အပြောက်ကလေးထဲမှာ ရှိတဲ့ ပဋိသန္ဓေ ဝိညာဉ်စိတ်နဲ့ စေတသိက်၊ ကမ္မဇရုပ်(၃၀) အဲဒါနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ ရေပေါက်ကလေးလောက်ရှိတဲ့ အနေအထားလေးက စပြီးတော့ လူလို့သတ်မှတ်တယ်။<br><br>အဲဒီဟာကို အသက်ရှိတယ်၊ မရှိဘူး ဘယ်လိုလုပ် သိရမလဲဆိုရင် ဆေးပညာအဆိုအရတော့ သူက အသက်မရှူသေးဘူး၊ နှလုံးမခုန်သေးဘူး ဆိုရင် အသက်မရှိသေးဘူးလို့ ဒီလိုယူဆတယ်နဲ့ တူတယ်။ အသက်ဆိုသည်မှာ အသက်ရှူသည်ဖြစ်စေ၊ မရှူသည် ဖြစ်စေ၊ နှလုံးခုန်သည် ဖြစ်စေ၊ မခုန်သည် ဖြစ်စေ အသက်ဇီဝိတရဲ့ အဓိပ္ပာယ်က ဒီ ရေကြည်ပေါက်ကလေး တဖြည်းဖြည်း ကြီးထွားလာအောင် ထိန်းသိမ်း <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၉</font></p> စောင့်ရှောက်ထားတာ၊ ဒီ ရေကြည်ပေါက်ကလေး ပုပ်သိုးမသွားအောင် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်တာကို ဗုဒ္ဓရဲ့ အဆုံးအမက အသက်လို့ခေါ်တယ်။ ဒါကြောင့် အသက်ဆိုတာကို ရေနဲ့ကြာ ဥပမာပေးထားတယ်။ ရေဟာ ကြာကို လန်းဆန်းပွင့်လန်းနေအောင် စောင့်ရှောက်ထားသလို ဇီဝိတကလည်းပဲ လူရဲ့ ရုပ်ခန္ဓာ၊ နာမ်ခန္ဓာကို ဆက်လက်ရှင်သန်နေအောင် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ထားတယ်လို့ ဒီလိုပြောတာ။<br><br>အခု လူ့ဘဝရောက်လာပြီး၊ အသက်အရွယ်ရလာပြီးတော့ အသက်ချုပ်သွားပြီ ဆိုလို့ရှိရင် သုံးရက်လောက်နေလို့ရှိရင် ဘာဖြစ်လာလဲ၊ ပုပ်လာတယ်။ အဲဒါ အသက်မရှိတော့တာ သေချာတယ်။ အကယ်၍ အသက်ရှိနေသေးတယ် ဆိုရင် မေ့မျောနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ဟာ တစ်လမေ့နေနေ၊ တစ်နှစ်မေ့နေနေ၊ တစ်ခါတုန်းက နိုင်ငံခြားမှာဆို (၁၅)နှစ်၊ အနှစ်(၂၀) မေ့နေတာ ရှိတယ်လေ။ အသက်မရှူဘဲနဲ့ အသေလို <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၀</font></p> ဖြစ်နေတယ်၊ ဒါပေမယ့် မပုပ်ဘူး၊ မပုပ်တာ ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆို အသက်ရှိနေသေးလို့ အသက်ဆိုတဲ့ ဇီဝိတက protect လုပ်ထားတယ်၊ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်နေတယ် ဒါကြောင့်မပုပ်တာ၊ အကယ်၍ အသက်မရှိတော့ဘူးဆိုရင် ပုပ်သွားတယ်၊ ဒီလိုဆိုတာပေါ့။ ဒါကြောင့် မိခင်ရဲ့ ဝမ်းထဲမှာ အသက်က ဘယ်အချိန်က စတာတုန်းလို့မေးလို့ရှိရင် ကလလရေကြည်က စတယ်လို့ ဒီလိုပြောတာ။ အဲဒီအချိန်ကစပြီး abortion လုပ်လို့ မရဘူး၊ ပေးရင်လူသတ်မှုပဲ။ ရဟန်းတွေ ဆိုလို့ရှိရင် အဲဒီအချိန်မှာ ဆေးပေးလို့ရှိရင် ကိုယ်ဝန်ကျဆေး သွားပြီးတော့ သေစေလိုတဲ့ စိတ်နဲ့ပေးရင် ပါရာဇိကကျတယ်။<br><br>ကြက်ဥနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ စဉ်းစားကြည့်ကြပေါ့၊ တချို့က ကြက်ဥကို အသက်မရှိသေးဘူးလို့ ယူဆတယ်၊ ဗုဒ္ဓရဲ့ အဆိုအမိန့်အရ ဒီကြက်ဥလေး သဏ္ဌာန် ပေါ်လာပြီဆိုကတည်းက ဒီထဲမှာ ဝိညာဉ်ကလေး ရှိနေပြီ။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၁</font></p> ဒီကြက်ဥလေး ပုပ်မသွားအောင် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်တာက အသက်က ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်တာ၊ အကောင်မပေါ်သေးတာနဲ့ အသက်မရှိသေးဘူးလို့ ဒီလိုမဟုတ်ဘူး၊ ဒီကြက်ဥလေးဟာ မိခင်ကြက်မကလည်း ဝပ်ပေးတယ်၊ အဲဒီကြက်ဥ တဖြည်းဖြည်း ရင့်လာတဲ့အခါမှာ အကောင်ဖြစ်လာတယ်။ အဲဒီလို ဖြစ်လာဖို့ အခြေခံမျိုးစေ့လေး ရှိကတည်းက အသက်ရှိတယ်လို့ ပြောရမယ်။ ဒါကြောင့်မို့ ကြက်ဥစားရင် ပါဏာတိပါတကံ ထိုက်သလားလို့ ဆိုတော့ ကြက်ဥကို “သတ္တဝါလို့လည်း ယူဆမယ်၊ သတ္တဝါလည်းဟုတ်တယ်၊ သတ္တဝါကတော့ဟုတ်နေပြီ၊ အသက်ရှိတာ ဟုတ်နေပြီ၊ သေစေလိုတဲ့ စိတ်လည်း ရှိတယ်၊ သေအောင်လည်းလုပ်မယ်၊ သေလည်းသေမယ်” ဒီ(၅)ချက်နဲ့ ပြည့်စုံရင်တော့ ပါဏာတိပါတကံ ထိုက်တယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၂</font></p> အဲဒီတော့ သတ္တဝါလို့မယူဆဘူး၊ အသက်မရှိဘူး လို့ ယူဆပြီးစားရင်တော့လည်း သေမှုတော့ ဖြစ်မှာပဲ။ ပါဏာတိပါတ အင်္ဂါရပ်တော့ မပြည့်စုံဘူးလို့ ဒီလိုပြောရမှာပဲ။ ဒါကြောင့်မို့ ပါဏာတိပါတ ကင်းလွတ်ချင်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ၊ ငါးပါးသီလ လုံလုံခြုံခြုံ သန့်သန့်ရှင်းရှင်း နေချင်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေကျတော့ ကြက်ဥကို မစားကြဘူး။ အသက်လို့ သတ်မှတ်ပုံခြင်းက လောကသတ်မှတ်ချက်နဲ့ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ သတ်မှတ်ချက်ခြင်း မတူဘူးဆိုတာလေးကိုတော့ သတိထားပေါ့။<br><br>ကောင်းပြီ-လူ့ဘဝရလာကြတယ်၊ လူ့ဘဝ ရလာပြီ၊ အဲဒီလိုရလာတဲ့အချိန်မှာ မိဘနဲ့သားသမီး ဆက်ဆံမှုဆိုတာ နှစ်ခုဖြစ်လာတယ်။ အဲဒီနေရာမှာ ဒီလို သရုပ်ခွဲလို့ရတယ်။<br>(၁) မိဘက ကိုယ်ကျင့်သီလ မရှိဘူး၊ သားသမီးက ကိုယ်ကျင့်သီလ ရှိတယ်။<br>(၂) သားသမီးက ကိုယ်ကျင့်သီလ မရှိဘူး၊ မိဘက ကိုယ်ကျင့်သီလ ရှိတယ်။<br>(၃) သားသမီးရော မိဘရော ကိုယ်ကျင့်သီလ မရှိဘူး။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၃</font></p> (၄) နောက် သားသမီးရော မိဘရော ကိုယ်ကျင့်သီလနဲ့ ပြည့်စုံတယ်လို့ လေးမျိုး၊ မိသားစုကို ဒီလို လေးမျိုးခွဲလို့ရတယ်။<br><br>ဘယ်လို အနေအထားမှာပဲရှိရှိ သားသမီးသည် မိဘကိုစော်ကားရင် အပြစ်ရှိတယ်၊ ဘယ်လိုမိဘမျိုးပဲ ဖြစ်ဖြစ် စော်ကားရင် ကိုယ်က သားသမီးဖြစ်ခြင်းကြောင့် ကိုယ့်ရဲ့ရာထူးက နိမ့်ပြီးသားပဲလေ၊ နိမ့်ပြီးသား ဆိုတော့ အထက်လူကြီးကို ပြန်ပြောမှုနဲ့ အဲဒီမှာအပြစ်ရှိတယ်။ ဒါက “တစ်ဖက်သတ်”လို့ ပြောရမလားလို့ ဆိုရင် ဘယ်ဟုတ်မလဲ၊ ကျေးဇူးတရားဆိုတာဟာ ကိုယ့်ထက် အရင်ရောက်ကတည်းက ကိုယ်ကို လုပ်ပေးထားတဲ့ ကျေးဇူးတရားဆိုတာ ရှိတယ်။ တင်နေတာ ကိုယ်က ကျေးဇူးတင်တယ်။ ဒါကြောင့်မို့ ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းတဲ့ မိဘပဲဖြစ်စေ၊ မကောင်းတဲ့မိဘပဲ ဖြစ်စေ သားသမီးက စော်ကားလို့ရှိရင်တော့ အပြစ်ရှိတယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၄</font></p> တစ်ခါ ဒီလိုခွဲတာလည်း ရှိတယ်၊ အမေက သီလရှိတယ်၊ အဖေက သီလမရှိဘူး၊ မာတုဃာတက၊ ပိတုဃာတကကံ နှစ်ခုစလုံး ကျူးလွန်တယ်။ အမေရော အဖေရော သတ်တယ်ဆိုတဲ့ လူကျတော့ ဘယ်အကုသိုလ်က အကျိုးပေးတုန်းဆို သီလရှိတဲ့ဟာက ပိုပြီး အကျိုးပေးတယ်။ သီလရှိတဲ့ အမေအဖေကို သတ်ရင် ပိုပြီး အပြစ်ကြီးတယ်။ အဲဒီတော့ အမေနဲ့အဖေ နှစ်ယောက်စလုံး သတ်လို့ရှိရင်တော့ ဘယ်ဟာက ပိုပြီးတော့ အကုသိုလ်ကြီးတုန်းဆိုရင် အမေကိုသတ်တာ ပိုပြီးအကုသိုလ်ကြီးတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲ? အမေကို မျက်နှာလိုက်တာလား ဆိုတော့ မျက်နှာလိုက်တာ မဟုတ်ဘူး၊ အမေက ပိုပြီးတော့ လုပ်ရတယ်လေ၊ အဖေဆိုတဲ့လူက ခပ်ဝေးဝေး နေတဲ့လူကိုး။ အမေက အကုန်လုပ်ရတာလေ။ သားသမီးအပေါ်မှာ ပြုစုစောင့်ရှောက်တဲ့နေရာမှာ အမေက အဓိကဖြစ်နေတယ်။ ဒါကြောင့်မို့ အမေ့ကျေးဇူးက ပိုများတယ်လို့ ဒီလိုပြောတာ။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၅</font></p> ပိတုမာတာလို့ မခေါ်ဘဲနဲ့ မာတာပိတုလို့ ဒီလို သုံးတာလည်း အဓိပ္ပာယ်ရှိတယ်။ အမေအဖေ၊ သို့သော် စာပေစကားအရ မာတာနဲ့ပိတာဆိုတဲ့ စကားနှစ်ခုက မာတုပိတုမှာ၊ အ အာ အိ အီဆိုတဲ့ စကားလုံး အစဉ်အတိုင်း ပြောမယ်ဆိုရင် မာတာက ရှေ့ကနေရမှာပဲ။ တဘက်က ကြည့်မယ်ဆိုလို့ရှိရင်တော့ ပိုပြီးတော့ သားသမီးအပေါ်မှာ ကျေးဇူးရှိလို့ မာတာက ရှေ့ကနေ ရတယ်လို့ ဒီလိုဆိုတယ်။<br><br>အဲဒီတော့ အကျဉ်းချုပ် ကောက်နုတ်ချက် ပြောရမယ်ဆိုရင် ဘယ်လိုမိဘမျိုးပဲဖြစ်ဖြစ် သားသမီးက မိဘကို ပြစ်မှားရင်တော့ သားသမီးမှာ အပြစ်ရှိတယ်။ ဒါကတော့ တစ်ထစ်ချမှတ်ထားရမှာပဲ။ ဘယ်လိုမိဘမျိုးပဲဖြစ်ဖြစ် သားသမီးကပြုစုရင် အကျိုးရှိတယ်၊ ဒါလဲ တစ်ထစ်ချ မှတ်ထားရမယ့် မြတ်စွာဘုရားရဲ့ အဆုံးအမ စကားပဲ။ ကျေးဇူးရှိတာဟာ မိဘသာလျှင် ဖြစ်တယ်၊ အမေအဖေက ကိုယ့်အပေါ်မှာ အသာစီးရနေတယ်လို့ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၆</font></p> တော့ ဒီလို မအောက်မေ့လေနဲ့။ သူက အရင်မွေးတာကိုး၊ ရမှာပေါ့၊ နည်းနည်းတော့ အသာစီးရတယ်။<br><br>သို့သော် မိဘဝတ္တရား၊ သားသမီးအပေါ်မှာ ထားရမယ့် မိဘဝတ္တရားဆိုတာကိုလည်း မြတ်စွာဘုရားက ပုတ္တဒါရဿ သင်္ဂဟော လို့ ဟောတယ်။ ပုတ္တသင်္ဂဟ- သားသမီးကို ချီးမြှောက်စောင့်ရှောက်ရမယ်ဆိုတာ မိဘရဲ့ဝတ္တရား တစ်ခုဖြစ်သွားတယ်။ အဲဒီဝတ္တရား မကျေလို့ရှိရင် မိဘမှာလည်း အပြစ်တော့ ရှိတယ်။<br><br>ဒါဖြင့် မိဘက သားသမီး သတ်လို့ရှိရင် မာတုဃာတက၊ ပိတုဃာတကကံ ထိုက်သလို ပုတ္တဃာတကကံရော မထိုက်ဘူးလားလို့ မေးစရာ ရှိတယ်။ သတ်သည့်အတွက်ကြောင့် အကုသိုလ်တော့ ဖြစ်တယ်၊ သို့သော် အနန္တရိယကံလို့ ဒီလိုပြောလို့ မရဘူး။ ကံကြီးထိုက်တယ်လို့ ပြောလို့မရဘူး။ ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆိုတော့ ကိုယ်က သားသမီး၊ မိဘကခေါ်လို့ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၇</font></p> လူ့ဘဝရောက်လာတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုတော့ ကိုယ်ကတစ်ဆင့် နိမ့်နေတယ်ပေါ့။ အမြဲတမ်း တစ်ဆင့်နိမ့်နေတယ်။ ကိုယ့်သားသမီးကျတော့ ကိုယ်ကမြင့်မှာပေါ့။ လူတွေက သားဖြစ်လိုက်၊ အဖေဖြစ်လိုက်၊ ဒီလိုသွားမှာပေါ့။ အဲဒီတော့ ဒီတဆင့်မှာကျတော့ ကိုယ်ကဝါနိမ့်၊ ဝါငယ်နေတယ်။ ဝါငယ်နေတော့ ဝါကြီးဝါငယ်ဆိုတာ ဝါကြီးက ရှိခိုးရတယ်လို့ ရှိမှမရှိတာ။ ဝါငယ်ကပဲ ရှိခိုးရမှာပေါ့။ ဒါက လောကရဲ့ အစဉ်အလာတစ်ခုပဲလေ။ ဒီလိုဆိုတာပေါ့။<br><br>ဒီကနေ့ခေတ်မှာ (မြန်မာပြည်မှာသာ ပြောတာ မဟုတ်ဘူး၊ ကမ္ဘာမှာကို ခြုံပြီးတော့ကြည့်။) သားသမီးနဲ့ မိဘအကြား၊ မိဘနဲ့သားသမီးအကြား ဆက်ဆံရေးတွေဟာ လျော့ပါးလာတယ်၊ မှန်ကန်တဲ့အမြင်တွေ လျော့ကျလာတယ်ဆိုတာ ထင်ထင်ရှားရှား ရှိလာတယ်။ နိုင်ငံရပ်ခြားတွေမှာ ဆိုလို့ရှိရင် ဘာတွေဖြစ်လာတုန်းဆိုတော့ သားသမီးက (၁၈)နှစ်ဆိုရင် အရွယ် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၈</font></p> ရောက်ပြီတဲ့၊ အရွယ်ရောက်တဲ့အခါကျတော့ သူတို့ နေချင်တဲ့ဆီ နေမှာပဲ၊ သွားချင်တဲ့ဆီသွားတယ်။ မိဘရဲ့ အုပ်ထိန်းမှုက လွတ်တယ်လို့ သူတို့ ဒီလိုဆိုကြတယ်။ သည့်အတွက်ကြောင့် သားသမီးက မိဘအပေါ် သိပ်ပြီးတော့ ဂရုမစိုက်ကြတော့ဘူး။ (၁၈) နှစ်ဆိုရင် ဘာနဲ့ ဥပမာတူတုန်းဆိုတော့ အသိုက်ထဲက ငှက်ကလေးတွေ ကိုယ့်ဟာကိုယ် ပျံနိုင်ရင် ပျံသွားတော့တာပဲ။ ဒီအသိုက်ကို ပြန်မလာတော့သလိုပဲ အဲဒီလို သွားကြတာ။ နိုင်ငံခြားတွေမှာတော့ အဲဒီလိုဖြစ်ကုန်ပြီ။ မြန်မာပြည်မှာတော့ အဲဒီလိုမဟုတ်သေးဘူး။ မိဘနဲ့သားသမီးဟာ မေတ္တာနှောင်ကြိုးလေးတွေ ရှိနေသေးတယ်။ အဲဒီ မေတ္တာနှောင်ကြိုးလေးတွေ ရှိနေတာဟာ အလွန်ကောင်းတယ်လို့ ပြောရမှာပဲ။ ဝတ္တရားကျေပွန်မှုအတွက် မေတ္တာနှောင်ကြိုးလေးတွေ ရှိရတယ်။<br><br>နိုင်ငံခြားတိုင်းပြည်မှာကျတော့ မိဘနဲ့သားသမီး ဆုံတွေ့ဖို့ဆိုတာ အလွန်ခဲယဉ်းသွားတယ်။ သူတို့ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၉</font></p> ဘာသာရေးနေ့မှာတို့၊ New Year တို့ဘာတို့မှာ Greeting Card လေးပေးပြီးတော့၊ Greeting Card လေးနဲ့ နှုတ်ဆက်တာပဲ ရှိတော့တယ်။<br><br>မြန်မာပြည်က ဒကာကြီးတစ်ယောက်၊ ရန်ကုန်ကပါပဲ။ သူတို့ နိုင်ငံခြားသွားပြီး အလုပ်အကိုင်လေး အဆင်ပြေတဲ့အခါကျတော့ သားနှစ်ယောက်ကို ခေါ်လိုက်တယ်။ ခေါ်လိုက်တဲ့အခါကျတော့ ဒီကလေးတွေက ငယ်ငယ်နဲ့ ဟိုရောက်သွားတယ်၊ ဟိုမှာကျောင်းနေ၊ ကျောင်းကလူတွေ အပေါင်းအသင်းတွေနဲ့ ဆိုတော့ ကလေးတွေက မြန်မာအမူအယာ သိပ်မရှိတော့ဘူး၊ ဒါကို နိုင်ငံခြားအသက်ဝင်သွားတယ်လို့ ခေါ်ကြတယ်။ American ဘဝ၊ American Life ပုံစံမျိုးကို ပြောတာ။ အသက်ဝင်သွားတဲ့အခါကျတော့ အဖေကို လက်ပြ နှုတ်ဆက်သွားတဲ့အဆင့် ရောက်သွားတယ်။ မြန်မာပြည်တုန်းကတော့ အမေ အဖေကို ကန်တော့သွားတယ်။ ဟိုကျတော့ “တာ့တာ” လုပ်သွားတယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၀</font></p> တာ့တာလုပ်တာက အရေးမကြီးဘူး၊ အမေအဖေကို ဂရုမစိုက်ဘူး။ Girl friend တွေ ခေါ်လာပြီးတော့ မိဘရှေ့မှာ နေချင်သလိုနေတာ။ ဒါ သူများကတဆင့် ပြောတာမဟုတ်ဘူး၊ ဘုန်းကြီးတို့ America သွားတဲ့အခါမှာ အဲဒီဒကာကြီးက လျှောက်တာ။ “အရှင်ဘုရား၊ ဒီကောင်တွေ သင်္ကန်းဝတ်ပေးချင်တယ် ဘုရား၊ တပည့်တော် ခေါ်လာမိတာတော့ မှားပါပြီ၊ ခုချိန်မှာ သူဘာမှ မတတ်နိုင်ဘူး။ အခု သူ ဘာခေါင်းဆိုလား၊ ညာခေါင်းဆိုလား ဖြစ်နေပြီ”တဲ့။ မကျေမနပ်ပြောတာ။ အမေ အဖေကို တာ့တာလုပ်သွားတယ်၊ ဘာမှ ဂရုမစိုက်တော့ဘူး။ ဒါက သူတို့နိုင်ငံရဲ့ ဆက်ဆံရေးက ဒီလိုရှိတာကိုး။ အဲဒီပုံစံ ချိုးသွားတဲ့အခါမှာ နိုင်ငံခြားရောက်တဲ့ မိဘတွေ စိတ်နှလုံးချမ်းသာတယ်လို့ မထင်ကြလေနဲ့။ သားသမီးရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေဟာ စိတ်နှလုံး အေးချမ်းမှု မရကြဘူးတဲ့။ သို့သော် လိမ္မာတဲ့ သားသမီးတော့ ရှိမှာပေါ့၊ လိမ္မာမှုမရှိတဲ့ သားသမီးလည်း ရှိတာပဲ။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၁</font></p> ဘုန်းကြီးတို့ကြုံတွေ့ခဲ့ရတယ်။ အဲဒီမှာ တစ်နှစ်လောက် နေခဲ့တဲ့အခါကျတော့ သူတို့အကြောင်းတွေ တော်တော်လေး သိလာခဲ့ရတယ်။<br><br>အဲဒီလို ဘဝအခြေအနေ တစ်ခုတွေဟာ မိဘနဲ့ သားသမီးအကြားမှာ အမြင်တွေဟာ ပြောင်းလဲသွားတာလဲ အများကြီးရှိတယ်။ ပြောင်းလဲသွားပြီ။ မိဘကလည်း သားသမီးကို မစောင့်ရှောက်တော့ဘူး၊ သားသမီးကလည်း မိဘကို မစောင့်ရှောက်ကြတော့ဘူး။ သိပ်ပြီးတော့ အသိအမှတ်မပြုကြတဲ့ အနေအထားဟာ အတိုင်းအတာတစ်ခုထိ ရောက်လာပြီလို့ ဒီလိုပြောရမှာ။ ဒါက ကောင်းတဲ့လက္ခဏာ မဟုတ်ဘူးတဲ့။ ကမ္ဘာလောကကြီး ဆုတ်ယုတ်လာတဲ့ လက္ခဏာလို့ ဒီလိုပြောရမှာ။<br><br>နောက်တစ်ခါ သူတို့နိုင်ငံတွေမှာဘာဖြစ်လာတုန်းဆိုလို့ရှိရင် ကိုယ့်သားသမီး ဆိုပြီးတော့ ကလေးလေးကို ရိုက်တာနှက်တာ သွားမလုပ်လေနဲ့၊ မြန်မာပြည်မှာ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၂</font></p> တော့ ရိုက်လို့ရသေးတယ်၊ ဒါပေမယ့် အလွန်အကျွံ ရိုက်တာတော့ မကောင်းဘူး။ မရိုက်သင့်ဘူး၊ ဆုံးမရတယ်၊ ဆုံးမတာနဲ့ရိုက်တာ တခြားစီပဲ။ သို့သော် မြန်မာပြည်ကတော့ အရိုက်ခံရတာပဲ။ ဘုန်းကြီးတို့လည်း အရိုက်ခံခဲ့ရတာပဲ။ ဆရာနဲ့တပည့်ကြား အရိုက်ခံရတယ်။ ရိုက်တာ မကောင်းဘူးဆိုတာ ခုမှသိတယ်။ ဆုံးမဩဝါဒပေးရင် မရဘူး၊ ရိုက်မှ ကြောက်မယ်ဆိုတဲ့ အတွေးကြီးက မှားတဲ့အတွေးကြီးပဲ။ ဒီကောင် ရိုက်ကို ရိုက်မှဖြစ်မှာ၊ ရိုက်မှ ကြောက်တယ်လို့ ထင်တာ။ ရိုက်တိုင်းကြောက်တာ မဟုတ်ဘူး၊ သာသနာပိုင်ဆရာတော်ကြီးပြောတာလိုပဲ၊ သူ့တပည့်က သာသနာပိုင်ဖြစ်တော့ ဆွမ်းခံသွားတဲ့အခါတောင်မှပဲ ကျိုင်းနဲ့သိုင်းနဲ့ သွားတဲ့အခါကျတော့ “ဟေ့-ကျိုင်းတွေသိုင်းတွေနဲ့ သွားလို့၊ မင်းကို လူကကြောက်မှာ မဟုတ်ဘူး၊ ကြောက်အောင် အမြောက်ဆောင်”လို့ ပြောသတဲ့။ အဲဒါလို ဖြစ်နေပြီ၊ အမြောက်နဲ့မှရမှာ၊ ကျိုင်းနဲ့သိုင်းနဲ့တော့ ဘယ်သူမှ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၃</font></p> ကြောက်မှာ မဟုတ်ဘူး၊ ရိုက်ရုံနဲ့တော့ မကြောက်ဘူး၊ ဘယ်လောက်ရိုက်ရိုက် မကြောက်ဘူး၊ ရိုက်တုန်းလေးပဲ၊ တစ်ခါတစ်ခါ ကိုရင်တွေကိုရိုက်ပြီး ကြည့်လိုက်တယ်၊ ပွတ်ပြီးတော့ ဟိုဘက်ကျရင် ရယ်သွားတာပဲ။ ရိုက်တုန်းနာတယ်၊ မျက်ရည်တောင် မခြောက်ခင် ရယ်နေတာ။ နောက်မလုပ်ဘူးလား ဆိုတော့ လုပ်ပြန်တာပဲ၊ ဘာမှမထူးဘူး။<br><br>အဲဒီတော့ ရိုက်တာ နှက်တာဟာ နောက်ဘဝကျတော့ ဘာအကျိုးပေးတတ်တုန်း ဆိုတော့ ရသာကြောတွေ ပျက်စီးစေတတ်တဲ့ အကျိုးပေးတတ်တယ်။ စားလို့ သောက်လို့ ခံတွင်းမကောင်းဘူးဆိုတဲ့လူတွေ ကြပ်ကြပ်သတိထား။ ဟိုဘဝက ရိုက်လာတာ၊ ခံတွင်းပျက်တယ်၊ ခံတွင်းပျက်တယ်နဲ့ ခဏခဏပြောနေတယ်၊ ဟိုဘဝ သူများကို ရိုက်ခဲ့တာ ရိုက်ခဲ့လို့ရှိရင် ခံတွင်းပျက်သတဲ့။ အဲဒီတော့ မရိုက်ဘဲနဲ့ လိမ္မာယဉ်ကျေးအောင်၊ နားလည်အောင် ဆုံးမတာဟာ အကောင်းဆုံးပဲ။ အကျိုးသင့် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၄</font></p> အကြောင်းသင့်ပြောပြပြီး ဆုံးမတာ။<br><br>ဆုံးမတဲ့အခါမှာ လူဆိုတာ အမျိုးမျိုးရှိတယ်။ မြတ်စွာဘုရား ဥပမာပေးထားတာ ရှိတယ်။ ရောဂါသည်ဟာ သုံးမျိုးရှိတယ်တဲ့၊<br>(၁) ဆေးဝါးဓာတ်စာ ကုသမှုခံရမှ အသက်ရှည်မယ့် လူနာလည်းရှိတယ်၊<br>(၂) ဆေးဝါးဓာတ်စာ ကုသမှုရှိသည်ဖြစ်စေ၊ မရသည်ဖြစ်စေ သေမယ့်လူနာလည်းရှိတယ်၊<br>(၃) ဆေးဝါးကုသခံရသည်ဖြစ်စေ၊ မခံရသည်ဖြစ်စေ သူ့ဟာသူ အချိန်တန်တော့ ပျောက်မယ့်ရောဂါလည်းရှိတယ်။<br><br>အဲဒီမှာ ဆုံးမဩဝါဒပေးရတယ်ဆိုတာ ခုနကလို ပြုစုကုသမှုခံရမှ အသက်ရှည်မယ့် လူနာမျိုး၊ မခံရရင် အသက်မရှည်ဘူးဆိုတဲ့ လူနာမျိုးလိုပဲ ဆုံးမဩဝါဒရမှ ကြီးပွားမယ်ဆိုတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မျိုးသာ ဆုံးမရမှာ၊ ဆုံးမစရာ မလိုဘူး၊ သူ့ဟာသူ ခုနကလို ဆေးကုစရာမလိုဘူး။ သူ့ဟာသူ ပျောက်မယ့်ရောဂါမျိုးတို့၊ ကုကု မကုကု မရဘူး၊ သေမယ်ဆိုတာမျိုးတွေတို့ အဲဒီလို ပုဂ္ဂိုလ်မျိုး <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၅</font></p> တွေကတော့ အဓိကမဟုတ်ဘူးတဲ့၊ ဆုံးမဩဝါဒမှ မရရင် ဒီလူက ပျက်စီးသွားမယ်၊ အဲဒီ ပုဂ္ဂိုလ်မျိုးအတွက် ဆုံးမရတာတဲ့၊ လူသုံးယောက်ထဲမှာ တစ်ယောက်ပဲ ဆုံးမရမယ့်သူပါတယ်၊ အဲဒီ အမျိုးအစားထဲပါမှ ဆုံးမလို့ အကျိုးရှိတယ်။<br><br>လူ့လောကမှာ “မိဘနဲ့ သားသမီး အကြား မှန်ကန်သောအမြင်”ဆိုတာတွေက ကွဲပြားခြားနားလာပြီ။ မိဘက ဒို့အပေါ်ကျေးဇူးရှိတယ်ဆိုတာကို လက်မခံချင်ကြဘူး၊ ဒါ မှားယွင်းတဲ့အမြင်တစ်ခု ဖြစ်လာတယ်။ မိဘရှိတယ်ဆိုတာကိုတောင် အသိအမှတ် မပြုချင်ကြဘူး၊ အဲဒီလိုဖြစ်လာလို့ရှိရင်တော့ လူ့လောကကြီးဟာ ပျက်စီးဖို့ ဒီအမြင်တွေက မြင်လာခြင်း ဖြစ်တယ်။ သူတော်ကောင်းတွေရဲ့ အမြင်ကျတော့ ဘယ်လိုမြင်ရတုန်းဆိုတော့ မိဘဆိုတာကျေးဇူးရှိတယ်၊ သီလရှိသည်ဖြစ်စေ၊ မရှိသည်ဖြစ်စေ မိဘက ကျေးဇူးရှိတယ်၊ ကျေးဇူးသာ ကိုယ်နဲ့ဆိုင်တာ၊ သီလရှိတာ မရှိတာ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၆</font></p> ကိုယ်နဲ့မဆိုင်ဘူး၊ သီလရှိတာ မရှိတာ သူ့ရဲ့ကိုယ်ရေးကိုယ်တာလို့ ဒီလိုတွက်ရတယ်။ ကျေးဇူးရှိတာ မရှိတာက ကိုယ်နဲ့ပတ်သက်တယ်၊ ဒီလိုဆိုရမှာ။<br><br>သားသမီးကလည်း ထို့အတူပဲ၊ ဒို့ဟာ ကျေးဇူးရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မို့ ကျေးဇူးတင်ရမယ်၊ ကျေးဇူးပြုရမယ်၊ ဒီလိုဆိုရတယ်။ အဲဒီတော့ မိဘကလည်း သားသမီးကို ကျေးဇူးပြုတယ်၊ အဲဒီလို မှန်ကန်တဲ့အမြင်နဲ့ သွားရမယ်။<br><br>နိုင်ငံခြားတိုင်းပြည်တွေမှာ ကိုယ့်သားသမီးဆိုပြီးတော့ သွားရိုက်လို့မရဘူး၊ ရိုက်တာနဲ့ ဘာလုပ်လဲ၊ 911 နှိပ်ပြီးတော့ ပုလိပ်လှမ်းခေါ်တာ၊ အဲဒီမိဘက အဖမ်းခံရတယ်။ သူတို့ဆီမှာဥပဒေရှိတယ်၊ ကလေးတွေ ပြောမရလို့ရှိရင် ရိုက်မယ်လို့တော့ မအောက်မေ့လေနဲ့၊ နိုင်ငံခြားမှာ ရိုက်ပြီဆိုလို့ရှိရင် မိဘက ကိုယ့်သားသမီးတောင် ကိုယ်မပိုင်တော့တဲ့ အနေအထားမျိုး ရောက်သွားတယ်။ ရိုက်တာက အားပေးစရာတော့ မဟုတ်ဘူး_ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၇</font></p> ပေါ့၊ ခုနကပြောတဲ့အတိုင်း ဆုံးမဖို့ပဲ တာဝန်ရှိတယ်။ အဲဒီလို ခေတ်ရဲ့ အခြေအနေတွေဟာ ပြောင်းလဲနေတယ်။ တိုးတက်တယ်လို့ ပြောချင်ပြော၊ ဆုတ်ယုတ်တယ်လို့ ပြောချင်ပြော။ တကယ်တော့ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ အဆုံးအမတွေ လျော့ပါးသွားခြင်းပဲ။ အဆုံးအမတွေ လျော့ပါးသွားရင် ဆုတ်ယုတ်တယ်လို့ပဲ ပြောရမှာပဲ။ သူတော်ကောင်းတွေရဲ့ အတွေးအခေါ်၊ သူတော်ကောင်းတွေရဲ့ အဆုံးအမ လျော့ပါးသွားပြီ ဆိုလို့ရှိရင် ဆုတ်ယုတ်တယ်လို့ ပြောရမှာပဲ။ . .<br><br>လောကကြီးမှာ တိုးတက်တယ်ဆိုတာမှာ အရင်တုန်းက လှည်းစီးရတယ်၊ အခု ကားစီးရတယ်။ ဒါ တိုးတက်တယ်လို့ပြောရမှာပဲ။ သို့သော် ရှေးတုန်းက လူငယ်လူရွယ်တွေဟာ ဆရာမိဘကို ရိုသေလေးစားကြတယ်၊ ကနေ့ ရိုသေလေးစားမှု မရှိကြဘူး၊ ဒီအပိုင်းက ဆုတ်ယုတ်တယ်လို့ ပြောရမှာပဲ။ အဲဒီတော့ ဆုတ်ယုတ်မှု၊ တိုးတက်မှုဆိုတာ သူ့အပိုင်းနဲ့သူ ရှိတယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၈</font></p> တိုးတက်တယ်လို့လည်း မပြောနဲ့၊ ဆုတ်ယုတ်တယ်လို့လည်း မပြောနဲ့၊ တိုးတက်တယ်ဆိုရင် ဘယ်အပိုင်းက တိုးတက်တယ်၊ ဆုတ်ယုတ်တယ်ဆိုရင် ဘယ်အပိုင်းက ဆုတ်ယုတ်တယ် ဒီလိုပြောရမယ်။ သူ့ဟာနဲ့သူ ခွဲခွဲခြားခြား မြင်ဖို့လိုတယ်၊ ကောင်းတဲ့ အနေအထားတွေ ဆုတ်ယုတ်လာသလား၊ ကောင်းတဲ့ အနေအထားတွေ တိုးတက်လာသလား ဒီနှစ်ခုပဲ ကြည့်ရမယ်။ အဲဒီတော့ လောကကြီးကို ခြုံငုံပြီးတော့ ပြောမယ်ဆိုရင်တော့ ရုပ်ဝတ္ထုဘက်က တိုးတက်လာတာမှန်တယ်၊ စိတ်ဓာတ်ဆိုင်ရာ လူတွေရဲ့ အသိပညာဆိုင်ရာ စိတ်ဓာတ်ရေးရာတွေကတော့ ဆုတ်ယုတ်လာတယ်လို့ပဲ ဒီလိုပြောရမှာပဲ။<br><br>ဒါကြောင့်မို့ “မိဘနဲ့သားသမီးရဲ့ အကြားမှာ မှန်ကန်သောအမြင်”ဟာ အမြဲရှိနေဖို့လိုတယ်။ မိဘဆိုတဲ့ စိတ်ရှိပြီးတော့ မိဘကလည်းပဲ <b>ပုတ္တဒါရဿ သင်္ဂဟော</b> ဆိုတဲ့အတိုင်း ငါမွေးထားတဲ့ သားသမီးတွေ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၉</font></p> ကြီးပွားတိုးတက်ဖို့အတွက် ငါ့တာဝန်ရှိတယ်၊ ဆုံးမဩဝါဒပေးရမယ်၊ သားသမီးကလည်းပဲ ငါတို့ကို မွေးပြီး ကျွေးမွေးထားတဲ့ မိဘတွေ၊ ငါတို့ရဲ့ ကျေးဇူးရှင်တွေဖြစ်တယ်၊ ငါတို့ဟာ ရိုသေလေးစားရမယ်၊ ပြုစုစောင့်ရှောက်ရမယ်၊ မြတ်စွာဘုရားက ဘယ်လောက်ထိအောင် ဟောထားတုန်းဆိုရင် “<b>တာယနံ ပါရိစရိယာယ၊ မာတာပိတူသု ပဏ္ဍိတာ။ ဣဓေ၀ နံ ပသံသန္တိ၊ ပေစ္စ သဂ္ဂေ ပမောဒတိ။</b>” တဲ့။<br><br>“အသိပညာရှိတဲ့ သားသမီးတွေဟာ မိဘကိုပြုစုလုပ်ကျွေးကြတယ်၊ အဲဒီလို ပြုစုလုပ်ကျွေးသည့်အတွက်ကြောင့် ဒီဘဝမှာ ချီးမွမ်းခံရပြီး နောင်ဘဝကျတော့လည်း နတ်ပြည်ရောက်တယ်” လို့ ဒီလိုဟောထားတာ။ ဒီဘဝမှာ ချီးမွမ်းခံရခြင်း၊ နောင်ဘဝနတ်ပြည်ရောက်ခြင်းဆိုတာ မိဘကိုပြုစုခြင်းရဲ့ အကျိုးကျေးဇူးအနေနဲ့ မြတ်စွာဘုရား ဖော်ပြထားတာ။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၀</font></p> အဲဒီတော့ “စော်ကားမယ်ဆိုရင် ဒီဘဝမှာ ကဲ့ရဲ့ခံရပြီး နောင်ဘဝမှာ ငရဲကျမယ်”ဆိုတဲ့ အပြစ်ရမှာပဲ။ ဒေသနာတော်ဆိုတာ အပြန်အလှန် နှစ်ခုယူရတယ်။ အကောင်းလုပ်ရင် အကောင်းဖြစ်တယ်၊ အဆိုးလုပ်ရင် အဆိုးဖြစ်တယ်၊ ဒီလိုရှိတာကိုး။ ဒါကြောင့်မို့ မြန်မာလူမျိုး ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တွေရဲ့ အသိုင်းအဝိုင်းမှာ ဗုဒ္ဓရဲ့ အဆုံးအမတွေ ဘယ်လောက်ထိ တည်ရှိသလဲ၊ ဘယ်လောက်ထိ လိုက်နာနေကြသလဲ ဆိုတဲ့အပေါ်မှာ မူတည်ပြီးတော့ ဘုန်းကြီးတို့တတွေဟာ ဆုတ်ယုတ်တယ်၊ တိုးတက်တယ်ဆိုတာကို မှတ်သား နားလည်ကြရမှာ ဖြစ်တယ်။ ကိုယ်နဲ့ပတ်သက်ပြီးတော့ မဆုတ်ယုတ်ဖို့ ကြိုးစားအားထုတ်ကြရမယ်၊ ကိုယ့်အသိုင်းအဝိုင်းထဲမှာ မဆုတ်ယုတ်အောင် ကြိုးစားအားထုတ်ရမယ်။ အဲဒီလို မိဘနဲ့သားသမီးအကြားမှာ မြတ်စွာဘုရား ဟောကြားတဲ့ မှန်ကန်တဲ့အမြင်တွေဟာ ဒီကနေ့ ကမ္ဘာလောကကြီးမှာ ပျက်စီးဆုံးရှုံးလာပြီ။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၁</font></p> နောက်တစ်ခု ပြောရမယ်၊ မိဘစကားဆိုတာ သားသမီးကနားထောင်ရတယ်၊ ဒါက ယေဘုယျအားဖြင့်ပြောတဲ့စကား၊ ခုနက စကားကိုပြန်ကောက်ကြည့်၊ မိဘက အကျင့်သီလမရှိဘူး၊ ပညာမရှိဘူး၊ သားသမီးက အကျင့်သီလရှိတယ်၊ ပညာရှိတယ်။ မိဘက ကိုယ့်ကိုဆုံးမလို့ရှိရင် အရက်ပုလင်းယူခဲ့စမ်း၊ သွားဝယ်စမ်းဆိုရင် ဘယ်လိုလုပ်မလဲ။ အဲဒီလို မိဘမျိုးရော မရှိနိုင်ဘူးလား။ အဲဒီလိုရှိလာရင်ရော ဘယ်လိုလုပ်ရမလဲ။ လောကကြီးမှာ အခု မေးခွန်းတွေ တက်တက်လာတယ်လေ။<br><br>အဲဒီတော့ မြတ်စွာဘုရားက မိဘကို သားသမီးက ဘာလုပ်ပေးရမလဲလို့ ဆိုတဲ့အခါမှာ ဓမ္မနဲ့ကျေးဇူးဆပ်ရင် ကျေတယ်တဲ့။ “သဒ္ဓါမရှိတဲ့မိဘ သဒ္ဓါရှိလာအောင် သားသမီးက မိဘကို သဒ္ဓါတရားဖြစ်လာအောင် သွေးဆောင်ပေးရမယ်။ ကိုယ်ကျင့်သီလ မရှိတဲ့မိဘကို ကိုယ်ကျင့်သီလရှိလာအောင်၊ အသိပညာမရှိတဲ့ မိဘကို <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၂</font></p> အသိပညာရှိလာအောင် သားသမီးက လုပ်ဆောင်ပြီးတော့ ပေးနိုင်မယ်”ဆိုရင် ဒီသားသမီးဟာ မိဘကျေးဇူးကို ကျေလည်အောင်ဆပ်ရာ ရောက်တယ်။ ဓမ္မနဲ့ ကျေလည်အောင် ဆပ်ရာရောက်တယ်လို့ ဒီလိုသုတ္တန်တစ်ခုမှာ အဲဒီလိုဟောထားတာ။ ဟောထားသည့်အတွက်ကြောင့် မိဘရဲ့ ဒုစရိုက်လုပ်ငန်းကိုတော့ သားသမီးက အားမပေးထိုက်ဘူးပေါ့။ ကိုယ်ကိုယ်တိုင်က ပညာရှိလာပြီဆိုရင် ကိုယ့်မိဘကို ကောင်းတဲ့ဘက်ကိုသာ ရောက်အောင် ပို့ဆောင်ပြီးတော့ ပေးသင့်တယ်။<br><br>သီဟိုဠ်ကျွန်းမှာ သောဏဆိုတဲ့ မထေရ်ကြီး ရှိတယ်၊ သူက ငယ်စဉ်ကတည်းက ရဟန်းဝတ်သွားပြီးတော့ ရဟန္တာဖြစ်နေတယ်။ သို့သော် သူ့အဖေကတော့ မုဆိုးကြီး၊ ဟောလို့ပြောလို့မရဘူး။ အသက်အရွယ်ကြီးလာပြီး သားကောင်တွေကို မဖမ်းနိုင်တော့တဲ့အခါကျတော့မှ ချော့မော့ပြီး ကျောင်းခေါ်ပြီး ဦးဇင်းကြီး ဝတ်ပေးထားတယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၃</font></p> အဲဒီလိုပဲ လုပ်ရမှာပဲ။ အဖေက အရက်ဝယ်ခိုင်းရင်တော့ ဝယ်မပေးနဲ့ပေါ့။ ချော့မော့ပြီးတော့ အဲဒီမှာ ဖျော်ရည်လေး ဘာလေး ဝယ်ပေးပေါ့။ ဒီလိုပဲ လုပ်ရမှာပဲ။ . .<br><br>အဲဒီလို သင်္ကန်းဝတ်ပေးထားပြီး သေခါနီးကျတော့ ဘာဖြစ်တုန်းဆိုတော့ သူလုပ်ခဲ့တဲ့ အာရုံနိမိတ်တွေက အိပ်မက်လို ပေါ်လာတယ်။ သူက မုဆိုးလုပ်တယ်ဆိုတော့ ခွေးတွေမွေး၊ ဓားတွေလှံတွေ လေးတွေ မြားတွေနဲ့ တောလည်ထွက်တာကိုး။<br><br>အဲဒီတော့ သေခါနီး မိန်းမောလာတဲ့ အချိန်မှာ သူ့ကို ခွေးတွေက ဝိုင်းအုံပြီးတော့ ကိုက်တော့မယ် အနေအထားမျိုးကို အိပ်မက်ထဲမှာလို မြင်ရတဲ့အခါကျတော့ “လုပ်ကြပါဦး၊ လုပ်ကြပါဦး၊ ခွေးတွေလာကုန်ပြီ၊ ခွေးတွေကိုက်တော့မယ်”လို့ ရောင်အော်တယ်။ အဲဒီတော့ သူ့သားရဟန္တာက သဘောပေါက်တယ်၊ ဒါဟာ ငရဲနိမိတ်တွေထင်တာပဲ၊ ငရဲကျတော့မှာပဲ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၄</font></p> ဆိုပြီးတော့ စေတီရင်ပြင်ကို ပွေ့ချီသွားပြီး “ဦးဇင်းကြီး၊ ဦးဇင်းကြီး သတိထား ဟောဒီမှာ စေတီရင်ပြင်ရောက်နေပြီ၊ ဘုရားပန်းကိုလှူလိုက်၊ ဒါလေးကိုလှူလိုက်၊ ဘုရားကို အာရုံပြုလိုက်၊ ခွေးတွေ မလာတော့ဘူး၊ မကိုက်တော့ဘူးနဲ့” ပြောလိုက်တဲ့အခါမှာ သူအားရပြီးတော့ ဘုရားကို မျက်လုံးဖွင့်ကြည့်ပြီးတော့ စိတ်ထဲမှာ အကြောက်ကလေး ပြေသွားပြီး ဘုရားကို အာရုံပြုလိုက်တဲ့အခါကျတော့မှ “နတ်သမီးတွေ လာနေပြီ။ နတ်သမီးတွေ လာနေပြီ”ဆိုပြီး အာရုံက ပြောင်းသွားသတဲ့။ အဲဒီအချိန်လေးမှာ သေသွားတော့ နတ်ပြည်ရောက်သွားတယ်၊ သားက ကယ်တင်လိုက်တာ။<br><br>အဲဒီလို ကယ်တင်လို့ ရသလားလို့ ဆိုတော့ ရတယ်၊ သေခါနီးမှာ ဖြစ်လိုက်တဲ့ ကုသိုလ်ဟာ အကုသိုလ်ကို တစ်ခဏတာမျှ ဖယ်ရှားပြီး ကယ်တင်လို့ရတယ်၊ သေခါနီးမှာဖြစ်တဲ့ အကုသိုလ်ကလည်းပဲ ကုသိုလ်တွေ လုပ်ထားတာကို အခွင့်အရေးမရအောင် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၅</font></p> သူက လက်ဦးမှု ယူသွားတာမျိုးလည်း ရှိတတ်တယ်။ ဒါကြောင့်မို့ သေခါနီးမှာ အလွန်အရေးကြီးတယ်။<br><br>သေခါနီး အချိန်ရောက်နေပြီဆိုလို့ရှိရင် ဗမာတွေမှာ တော်တော်များများက လူမမာနားလာပြီး တောင်ပြောမြောက်ပြော “ဒီတောင်က ကျော်နိုင်မယ် မထင်ပါဘူး”၊ ဟိုကတော့ မေ့နေတာမှမဟုတ်တာ၊ ကြားနေတာ။ အဲဒီလိုတွေပြော၊ “ဘဏ်စာအုပ်တွေ မေးထားလိုက်ရဲ့လား” “လက်မှတ်ထိုး လိုက်ရဲ့လားလို့ မေးတဲ့လူကမေး၊” “စိန်နားကပ် ဘယ်နားထားတုန်း”တို့။<br><br>အဲဒါမျိုးတွေက မလုပ်ထိုက်ဘူး၊ မလုပ်ရဘူး။ အဲဒီလို လုပ်ရင်တော့သွားပြီ၊ ဟိုလူက ဒုက္ခရောက်ပြီ၊ အဲဒီလို ဖြစ်တတ်တယ်။<br><br>ဘုန်းကြီးတွေ ကျတော့လည်း “ကိုယ်တော်၊ ကျောင်း ဘယ်သူ့အပ်ခဲ့မှာတုန်း”တို့ ဘာတို့ လုပ်ကုန်တယ်။ အဲဒီမှာ ဒုက္ခရောက်ပြီ။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၆</font></p> အဲဒီအချိန်မှာ စိတ်ကလေး ဖြောင့်နေအောင် ငြိမ်ငြိမ်လေးထားပြီး တရားလေး ဖွင့်ပေးတာတို့၊ ကုသိုလ်ကောင်းမှုလေး လုပ်ပေးပြီးတော့ ငြိမ်းငြိမ်းအေးအေးချမ်းချမ်းနဲ့ နေအောင် တိတ်တိတ်ဆိတ်ဆိတ်ကလေး နေရတယ်။ စကားမပြောရဘူး၊ အမှန်က အဲဒီအချိန်မှာ ဆူညံဆူညံနဲ့ ဟိုလူလာ ဒီလူလာ လက်မခံတာကောင်းတယ်။ လာတဲ့လူက ဟိုပြောဒီပြော သိပ်ပြောတာ။ တိုးတိုးလည်း မပြောတတ်ဘူး မြန်မာတွေရဲ့ ထုံးစံ အသံက ကျယ်ကျယ်ပြောတတ်တယ်။ အဲဒါတွေက ဒုက္ခရောက်စေတတ်တဲ့အရာတွေ ဖြစ်တယ်။ ဒါကြောင့်မို့ အရာရာမှာ သတိထားရမယ့် ကိစ္စတွေ၊ ဆင်ခြင်ရမယ့်ကိစ္စတွေ လောကကြီးမှာရှိတယ်။<br><br>မိဘနဲ့သားသမီး ဆက်လက်ပြီးတော့ စဉ်းစားစရာ၊ သားသမီးက ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းပြီးတော့ မိဘက မကောင်းဘူးဆိုရင် သားသမီးက မိဘအရာလို နေပြီးတော့ ကိုယ့်မိဘကောင်းလာအောင် သွေးဆောင် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၇</font></p> ဖြားယောင်းပြီးတော့ တိုက်တွန်းနှိုးဆော်ပေးလို့ရှိရင်လည်း မိဘဟာ ကောင်းတဲ့အနေအထားမျိုး ရောက်လာနိုင်တယ်။ အဲဒီလိုလုပ်ရမှာပဲ။<br><br>နောက်တစ်ခုက ဆိုပါစို့- ကြံကြံဖန်ဖန် မေးတတ်ကြတယ်၊ မိဘစကားကို နေရာတကာတိုင်း နားထောင်ရမှာလားလို့ မေးတဲ့အခါမှာ ကျိုးကြောင်းဆီလျော်တဲ့ မိဘစကားကိုတော့ နားထောင်ရမယ်၊ ကုသိုလ်ကောင်းမှုနဲ့ ပတ်သက်လာတဲ့ဟာမျိုး၊ ကိုယ်က ဥပမာမယ် ဘုန်းကြီးဝတ်ချင်တယ်၊ မိဘက မဝတ်စေချင်ဘူး၊ သို့သော် မြတ်စွာဘုရားက အဲဒီနေရာမှာ မိဘရဲ့ သဘောတူညီချက်ကို ယူရမယ်လို့ ဟောထားတာ ရှိတယ်။ ဒါကဘာကြောင့် ယူခိုင်းတာတုန်းဆိုတော့ ခမည်းတော် သုဒ္ဓေါဒနမင်းကြီးက လျှောက်သွားတာ၊ အရှင်ဘုရား၊ တပည့်တော်ကို ဒါလေးတော့ ကတိပေးပါ ဆိုပြီးတော့ လျှောက်သွားတယ်။ “မိဘတွေရဲ့ စိတ်နှလုံးဆိုတာဟာ ကိုယ့်သားသမီးအပေါ်မှာ အင်မတန် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၈</font></p> မှ ချစ်တယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ မိဘခွင့်မပြုရင် သင်္ကန်းဝတ်မပေးပါနဲ့”ဆိုတာကြောင့် မြတ်စွာဘုရားက ဒါကို ကတိပေးလိုက်တာ။<br><br>သို့သော် ရှင်သာရိပုတ္တရာရဲ့ ညီအငယ်လေး ရေဝတဆိုတာကျတော့ ရှင်သာရိပုတ္တရာက ရဟန်းတော်တွေကို မှာထားတယ်၊ “ကိုယ်တော်တို့၊ တပည့်တော်ညီငယ်လေး ရောက်လာလို့ရှိရင် ဝတ်သာပေးလိုက်ပါ၊ တပည့်တော် အမေအဖေတွေက ဗုဒ္ဓဘာသာတွေ မဟုတ်ဘူးတဲ့၊ ဘာသာခြားတွေ ဖြစ်နေတယ်၊ သူတို့ဆီ ခွင့်တောင်းစရာမလိုဘူး၊ သူပဲမိဘပါပဲ” လို့ ပြောထားတာရှိတယ်။<br><br>အဲဒီတော့ ကောင်းတာလုပ်ပြီ ဆိုတဲ့အခါကျတော့ တစ်ခါတစ်ခါ မိဘသဘောတူသည်ဖြစ်စေ၊ မတူသည်ဖြစ်စေ လုပ်ရတာရှိတယ်။ ကောင်းတဲ့ အလုပ်လုပ်တာကိုး။ ကဲ- မြတ်စွာဘုရားအလောင်း သိဒ္ဓတ္ထမင်းသား တောထွက်တယ်၊ မိဘတွေက မထွက်စေချင်ဘူး၊ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၉</font></p> စာပေထဲမှာ ဘယ်လိုရေးထားတုန်းဆို “<b>အကာမကာနံ မာတာပိတူနံ ရုဒန္တာနံ</b>” တဲ့။ အမေအဖေတွေက မသွားစေချင်လို့ ငိုယိုနေတုန်း တောထွက်သွားတာ။ ကနေ့ခေတ်မှာဆိုရင် မိဘစကား နားမထောင်ဘူးလို့ ပြောရမှာပေါ့။<br><br>အဲဒီတော့ ဒီကိစ္စမှာ မိဘစကား နားထောင်နေလို့ရှိရင် ဘုရားဖြစ်ပါ့မလား၊ ကောင်းတဲ့ဘက် လုပ်ရမယ် ဆိုတဲ့နေရာကျတော့ မိဘစကားဟာ အဓိကမဟုတ်ပြန်တော့ဘူးပေါ့။ ဒီလိုဆိုလိုတာ။ နားထောင်ရမယ်ဆိုတာ ဆုံးမဩဝါဒအနေနဲ့ ကျတော့ နားထောင်ရမယ်၊ သို့သော် မိဘစကားက ကိုယ်ရည်မှန်းတဲ့ ကုသိုလ်ရဲ့ အောက်တန်းကျနေလို့ရှိရင်တော့ နားထောင်စရာ မလိုဘူးလို့ ပြောရမှာပဲ။<br><br>သာဓက ရှိလား၊ ရှိတယ်လေ။ ဘုရားအလောင်းတွေဟာ မိဘစကား နားမထောင်ဘဲ တောထွက်သွားတာ အများကြီးပဲ။ တောထွက်ပြီးတော့ တရားဓမ္မ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၆၀</font></p> ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် အားထုတ်တာပဲ။ အဲဒီတော့ မိဘရဲ့ ဆုံးမဩဝါဒက နိမ့်ကျနေပြီးတော့ ကိုယ်လုပ်တဲ့ အလုပ်က ပိုပြီးတော့ မြင့်မြတ်နေလို့ရှိရင်တော့ မိဘစကား နားထောင်စရာ မလိုဘူးပေါ့။ ဒီလိုဆိုမှာပေါ့။<br><br>နိုင်ငံခြားသားတွေက ကြံကြံဖန်ဖန် မေးတတ်တယ်၊ ဒါမျိုးတွေ ကြံကြံဖန်ဖန်မေးတာက ကြံကြံဖန်ဖန်တွေးလို့ကိုး၊ မတွေးရင်တော့ ဘာမှမေးစရာအကြောင်း ရှိမှာမဟုတ်ဘူး။ အဲဒီတော့ အမှတ်တမဲ့ မနေရဘူး၊ တွေးရတယ်။<br><br>ကဲ- နောက်တစ်ခု သူတို့ မေးတတ်တာလေး ရှိသေးတယ်။ မြတ်စွာဘုရား တောထွက်တဲ့အခါမှာ ယသော်ဓရာကို ကလေးတစ်ယောက်နဲ့ ပစ်ထားခဲ့တာ မဟုတ်လား၊ စဉ်းစားကြည့်စမ်း၊ ယသောဓရာရဲ့ အမေအဖေနေရာက စဉ်းစားကြည့်ရင် “ငါ့သမီးယူပြီးတော့ မလုပ်ကျွေးဘဲ ကလေးတစ်ယောက်နဲ့ ပစ်ထားခဲ့တယ်”လို့ မပြောပေဘူးလား၊ ပြောမှာပဲ။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၆၁</font></p> သူ့အဖေကြီးကလည်း ဒီအတိုင်းပဲ၊ သုပ္ပဗုဒ္ဓတဲ့၊ ယသောဓရာရဲ့ အဖေ၊ ဒေဝဒတ်ရဲ့အဖေ။ အဲဒါနဲ့ သူက မကျေနပ်တာ၊ ဘုရားရဲ့ ဦးလေးတော်တယ် သုပ္ပဗုဒ္ဓဆိုတာ။ မယ်တော် မာယာရဲ့ မောင်၊ သူက လုံးဝမကျေနပ်ဘူး၊ သူ့သမီးကို ကလေးတစ်ယောက်နဲ့ ပစ်ထားခဲ့တယ်ဆိုပြီးတော့ မကျေနပ်ဘူး၊ ဘုရားအလောင်းက တောထွက်သွားတာ၊ ဒါပေမယ့် သူ့အနေနဲ့ ကြည့်မယ်ဆိုရင် ကျေနပ်စရာရှိရဲ့လား၊ မရှိဘူး။ အဲဒါ မကျေနပ်လို့ တစ်ခါတုန်းက မြတ်စွာဘုရား ဒေဝဒဟမြို့ထဲ ဝင်လာတဲ့အခါမှာ သူက လမ်းပိတ်ပြီးတော့ အရက်သောက်နေတယ်၊ မြတ်စွာဘုရား ဆွမ်းခံတဲ့လမ်းကို ပိတ်ပြီး အရက်သောက်နေတယ်၊ ရှောင်မပေးဘူး၊ မြတ်စွာဘုရားက ဒီလမ်းက ဆွမ်းခံသွားမယ်ဆိုတာကို ပြောတယ်၊ အဲဒီတော့ ဘာပြောတုန်း “သိဒ္ဓတ္ထ ငါ့ထက် ငယ်တယ်၊ ငါဂရုစိုက်စရာမလိုဘူး” မကျေနပ်ချက်တွေနဲ့။ လမ်းပိတ်ပြီးတော့ အရက်သောက်နေတယ်၊ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၆၂</font></p> မြတ်စွာဘုရားက ဘာပြောတုန်း ဆိုတော့ “ဒီ ဘဒွေးတော် မင်းကြီးကတော့ (၇) ရက်လောက်နေရင် မြေမြိုတော့မှာပဲ၊ သူ့အကုသိုလ်တွေက အတော်များနေပြီ” မြတ်စွာဘုရားအပေါ်မှာ စော်ကားတဲ့စိတ်တွေက အလွန်များပြီး အထွတ်အထိပ် ရောက်သွားပြီ ဆိုတယ်။<br><br>နောက်ဆုံးကျတော့ အဲဒီစကားကိုကြားတော့ သူကြောက်တယ်၊ ကြောက်လို့ (၇)ထပ်ရှိတဲ့ တိုက်ပေါ်မှာ တက်နေတယ်။ တက်နေပြီး သူအောက်မဆင်းမိအောင်လို့ ဆိုပြီးတော့ အထပ်တိုင်း အထပ်တိုင်းမှာ လက်ဝှေ့သမားတစ်ယောက်စီ ချထားတယ်၊ အကယ်၍များ သူ မေ့ပြီး ဆင်းလာရင် အပေါ်ပြန်တွန်းတင်ရမယ်လို့ ပြောထားတာ။ လူ(၇)ယောက်၊ နောက်ဆုံး (၇)ရက်ပြည့်တဲ့ နေ့ကျတော့ သူစီးတဲ့မြင်းက ထိန်းမရအောင် ဟီနေတယ်ပေါ့လေ။ ခုန်ပေါက်ပြီး ဟီနေတယ်။ အဲဒီမှာ သူမေ့သွားတာ၊ မြင်းကိုထိန်းဖို့ဆိုပြီးတော့ သူဆင်းတာ၊ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၆၃</font></p> ဆင်းတော့ ဟိုကောင်တွေကလည်း တွန်းတင်ရမယ့်အစား အောက်ကိုပဲတွန်းချတယ်။ အဲဒါနဲ့ အောက်ရောက်သွားပြီး မြေကြီးပေါ်လည်း ရောက်ရော မြေမြိုသွားတယ်ဆိုတဲ့ ဇာတ်လမ်းရှိတယ်လေ။ အဲဒါဒေဝဒတ်တို့ ယသောဓရာတို့ရဲ့ အဖေပဲ။ မကျေမနပ်စိတ်တွေ ဖြစ်တတ်တယ်ဆိုတာ ဒါ လူ့သဘာဝပဲ၊ ပြောလို့ မရဘူး။<br><br>အဲဒီနေရာမှာ မြတ်စွာဘုရားဟာ ယသောဓရာနဲ့ သားတော်အပေါ်မှာ တာဝန်ဝတ္တရားမကျေဘဲနဲ့ ရက်စက်တာလားဆိုတော့ ဒါက သူ့ရဲ့ အလွန်မြင့်မြတ်တဲ့ ဆန္ဒအရ သူလုပ်တာ။ သူတို့ကို ပျက်စီးစေလိုတဲ့စိတ်ဓာတ်မပါဘူး။ ကလေးတစ်ယောက်နဲ့ ပစ်ထားခဲ့မယ်ဆိုတဲ့စိတ်ထားမျိုး မဟုတ်ဘူး၊ တရားကျင့်မှ သတ္တဝါတွေ အားလုံးကို ကယ်တင်နိုင်မယ်။ သတ္တဝါအားလုံးကို ကယ်တင်နိုင်တဲ့ တရားဓမ္မကို ငါသိအောင်လုပ်မယ်၊ သိအောင် တရားကျင့်ရမယ်ဆိုတဲ့စိတ်နဲ့ သွားတာ။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၆၄</font></p> “ဒင်းတို့ သားအမိနှစ်ယောက် ဒုက္ခရောက်စေ”ဆိုတဲ့ စိတ်မရှိဘူး။ လူဆိုတာ တမင်လုပ်တာနဲ့ မလုပ်တာဆိုတာ ရှိတယ်လေ၊ တမင်လုပ်တာမဟုတ်ဘဲနဲ့၊ တမင်မလုပ်ဘဲနဲ့ ထိခိုက်နေတာတွေ လောကမှာ အများကြီးရှိတယ်။<br><br>လမ်းပေါ်မှာ ကားမောင်းသွားတယ်၊ ကိုယ်မမြင်တဲ့ အကောင်လေးတွေ တက်ကြိတ်မသွားဘူးလား၊ ကြိတ်တယ်။ တမင်လုပ်တာ ဟုတ်ရဲ့လား၊ မဟုတ်ဘူး။ လမ်းလျှောက်သွားလို့ရှိရင်လည်း ပုရွက်ဆိတ်တို့ အကောင်တွေ တက်နင်းသွားတာပဲ၊ သေတာပဲ။ အဲဒီတော့ ဒါတွေက တမင်လုပ်တာ မဟုတ်သည့်အတွက် အကုသိုလ်ဖြစ်တယ်လို့ ပြောလို့မရဘူး၊ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်က “သားအမိနှစ်ယောက် ဒုက္ခရောက်စေလိုတဲ့စိတ် မရှိဘူး၊ သူတို့ နှစ်ယောက်အပါအဝင် သတ္တဝါတွေ ချမ်းသာမယ့် နည်းလမ်းကို ငါရှာရမယ်၊ ဘုရားဖြစ်လာတဲ့အခါ ထူးခြားတဲ့ အသိဉာဏ်ရပြီး ကယ်တင်မယ်။ ဒါကတစ်ခု။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၆၅</font></p> နောက်ထပ် သားသမီးနဲ့ မိဘဆိုတာ ဝေဿန္တရာဇာတ်ထဲမှာ ဖတ်ဖူးကြတယ် မဟုတ်လား။ သားလေးနဲ့ သမီးလေးကို ဇူဇကာပုဏ္ဏားက လာအလှူခံတဲ့အခါကျတော့ လှူလိုက်တယ် မဟုတ်လား။ ခုခေတ်အနေနဲ့ ကြည့်မယ်ဆိုလို့ရှိရင် ရက်စက်တယ်လို့ ပြောကြမှာပဲ။ ကိုယ့်သားသမီးကို ကိုယ်ဘုရားဖြစ်ချင်တာနဲ့ လှူတယ်လို့ နိုင်ငံခြားကလူတွေက အဲဒီလိုတွေးတယ်။ အဲဒီတော့ ဘယ်လို ရှင်းရတုန်းဆိုရင် အဲဒီခေတ်မှာ ခုခေတ်ပြောသလို human rights ခေါ်မလား၊ father's right ပေါ့။ အဖေ့ရဲ့ အခွင့်အရေးဟာ မိသားစုအပေါ်မှာ ရှိတယ်။ အဖေက ဆုံးဖြတ်ပိုင်ခွင့်ရှိတယ်၊ ဖခင်ဆုံးဖြတ်တဲ့အတိုင်း အဲဒီခေတ်မှာ သားသမီးက လိုက်နာကြရတယ်၊ သူ့ right ရှိတယ်ပေါ့။ သူ့အနေနဲ့ကလည်း သားသမီးတွေကို မုန်းလို့လုပ်တာ မဟုတ်ဘူး၊ သားသမီးတွေထက် မြတ်နိုးတာရှိတယ်၊ မြတ်စွာဘုရား အလောင်းတော် ကိုယ်တိုင်က ပြောတယ်၊ “ငါ့သား <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၆၆</font></p> သမီးတွေကို မမုန်းဘူး၊ ဒါပေမယ့် သားသမီးတွေထက် ပိုချစ်တဲ့ သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်ကြီးကို ရဖို့အတွက် ဒီအလုပ်လုပ်မှ ဖြစ်မယ်ဆိုရင် လုပ်ရမယ်”ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်မျိုးပြောတယ်။ ဆန္ဒကိုက အင်မတန်မှ ကြီးမားနေတယ်။ ကြီးမားနေသည့်အတွက်ကြောင့် သားသမီးတွေကို လှူလိုက်တာဟာ မင်းတို့ဒုက္ခရောက်ပေတော့ဆိုတဲ့ စိတ်ဓာတ်မျိုးနဲ့ လှူလိုက်တာ မဟုတ်ဘူး၊ သူအနေနဲ့ ဘာမဆိုလှူနိုင်တယ်။ မပေးနိုင်ဘူးဆိုတဲ့ မစ္ဆရိယစိတ်က ဘယ်နေရာမှာမှ မရှိတော့တာ။ သားသမီးမပြောနဲ့ သူ့ရဲ့ ရင်ထဲက နှလုံးသားကို ထုတ်ပြီးပေးဆိုလည်း လှူမှာပဲ။ မျက်လုံးတောင်းရင် မျက်လုံးထုတ်လှူမှာပဲ၊ သွေးတောင်းရင် သွေးကို ထုတ်လှူမှာပဲ။ အဲဒီလိုစိတ်ဓာတ်မျိုး ရှိနေတာဆိုတော့ အပြင်ဘက်က ပစ္စည်းမျိုးကို မပြောနဲ့၊ သူ့အတွင်းက ပစ္စည်းတောင် လှူမှာလို့ ဆိုသည့်အတွက်ကြောင့် ဒါက ဖခင်တစ်ယောက်ရဲ့ right အနေနဲ့ လုပ်တာလို့။ ဟို <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၆၇</font></p> သားသမီးကို ဒုက္ခရောက်အောင်လုပ်တာ မဟုတ်ဘူးလို့ ဒီလိုပြောရမှာပဲ၊ ကြံကြံဖန်ဖန် နိုင်ငံခြားသားတွေကလည်းမေးတယ်။ အိန္ဒိယမှာ သူ့ rightဆိုတာရှိတယ်။ အဲဒီခေတ်က အဲဒီအခွင့်အရေးအရ မြတ်စွာဘုရား အလောင်းတော်ဟာ ဒီလိုလုပ်ခဲ့ခြင်းသာဖြစ်တယ်။ နောက် မဒီဒေဝီကို လှူတယ်ဆိုတာလည်းပဲ ဒီအတိုင်းပဲ။ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှာ အခွင့်အရေးဆိုတာတွေက အမျိုးမျိုးရှိတယ်၊ ကြားဖူးကြပါလိမ့်မယ်၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှာ အိမ်ရှင်ယောက်ျားက သေသွားလို့ရှိရင် အမျိုးသမီးက မုဆိုးမ အဖြစ်မခံနိုင်ဘူး၊ မုဆိုးမ အဖြစ်မခံနိုင်တော့ ဘာလုပ်တုန်းဆို အိမ်ရှင်ယောက်ျားကို မီးသင်္ဂြိုဟ်တဲ့အထဲမှာ သူ့ကိုပါ ထည့်သဂြိုဟ်လိုက်တာ။ အဲဒါကို “စတီ”လို့ခေါ်တယ်။ အင်္ဂလိပ်လက်ထက် အဲဒီ စတီဆိုတဲ့ အစဉ်အလာကြီးကို ဥပဒေနဲ့တားပြီးတော့ အကြီးအကျယ် လုပ်ရတယ်။ ဒါတောင် ပျောက်သွားတာ မဟုတ်ဘူး၊ ကနေ့ခေတ်_ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၆၈</font></p> တောင်ချောင်ကြိုချောင်ကြား တောရွာတွေမှာ ကျန်နေသေးတယ်။<br><br>အိန္ဒိယ မဟာရာဇာတစ်ယောက်မှာ မိဖုရားငါးရာ ရှိတယ်တဲ့။ အဲဒီ မဟာရာဇာ သေသွားလို့ရှိရင် နောက်ကနေပြီးတော့ သူ့ကို မီးသဂြိုဟ်တဲ့အထဲမှာ အတူတူ သဂြိုဟ်ခံမယ့်အမျိုးသမီးက ၂၅၀ ရှိသတဲ့။ သူတို့စိတ်နဲ့ လိုက်ပြီး သေမယ့်ဟာတွေ အများကြီးပဲ ရှိတယ်။ ဒါ လူဆိုတာ ယုံကြည်မှုအပေါ်မှာ မူတည်ပြီးတော့ လုပ်ကြတာ။<br><br>ဒါကြောင့်မို့ “မိဘနဲ့သားသမီးကြားမှာ မှန်ကန်တဲ့အမြင်” ဆိုသည်မှာ မိဘဆိုတာရှိတယ်၊ မိဘရဲ့ ကျေးဇူးတရားဆိုတာရှိတယ်၊ မိဘကို ပြုစုလို့ရှိရင် ကုသိုလ်ရတယ်၊ မိဘကိုစော်ကားလို့ရှိရင် အကုသိုလ်ဖြစ်မယ်၊ မိဘကိုသတ်ဖြတ်မယ်ဆိုရင် မာတုဃာတကကံ၊ ပိတုဃာတကကံထိုက်တယ်။ မိဘကို ပြုစုလုပ်ကျွေးရင် ကြီးမားတဲ့ ကုသိုလ်တရားတွေ ဖြစ်တယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၆၉</font></p> မိဘရဲ့ကျေးဇူးကို ဓမ္မနဲ့ဆပ်လို့ရှိရင် ကျေအောင်ဆပ်နိုင်တယ်ဆိုတဲ့ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ အဆုံးအမတရားတွေကို မှတ်သားပြီးတော့ မိဘနဲ့ပတ်သက်လာလို့ရှိရင် လွဲမှားတဲ့ အတွေးတွေ မတွေးမိစေဖို့၊ မှန်ကန်တဲ့အတွေးတွေတွေးပြီးတော့ ကုသိုလ်တရား ဖြစ်ပွားအောင် ကြိုးစား အားထုတ် နိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။<br><br>သာဓု... သာဓု... သာဓု cf3jkfi1aanof37ranb9aq4jug7nbfi 22078 22077 2026-06-13T23:11:12Z Tejinda 173 22078 wikitext text/x-wiki {{header | title = မိဘနှင့်သားသမီးအကြား မှန်ကန်သောအမြင်များ | author = ဒေါက်တာနန္ဒမာလာဘိဝံသ | override_author = | editor = | translator = | contribuor = | override_contributor = | section = စာစစ်ရန်လိုအပ်သည် | previous = [[ပဋ္ဌာန်းမြတ်ဒေသနာ]] | previous2 = | next = [[ကမ္မဋ္ဌာန်းဆရာ]] | next2 = | year = | notes = | edition = | categories = မြန်မာ တရားတော်များ | shortcut = | portal = }} <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁</font></p> သာသနာတော်နှစ် ၂၅၅၇ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၇၅ ခုနှစ်၊ နတ်တော်လဆန်း(၇)ရက်။ ၉-၁၂-၂၀၁၃။ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူမြို့၊ အမှတ်(၃)ရပ်ကွက်၊ တိလောကာရာမကျောင်းတိုက်၊ ဓမ္မဗိမာန်တော်ကြီးအတွင်း ဆင်ယင်ကျင်းပ ပြုလုပ်အပ်သည့် ပခုက္ကူမြို့၊ အမှတ်(၆)ရပ်ကွက်၊ ဇဋိလလမ်း နှင့် ဂန္ဓာရုံလမ်းထောင့်၊ မေတ္တာရှင် ပရဟိတလူမှုကူညီရေး အသင်း၊ ညွှန့်မေတ္တာရိပ်မြုံ ကရုဏာဆေးခန်းဖွင့်ပွဲမင်္ဂလာနှင့် စေတနာမွန်ဗဟင်း ပရဟိတအသင်းဖွင့်ပွဲမင်္ဂလာ ဆင်ယင်ရာနှင့် စပ်လျဉ်းသည့် ဓမ္မသဘင် အခမ်းအနားဝယ် ဦးနန်းမောင်+ဒေါ်ကြည်ကြည်မာ၊ ဦးဇော်မင်းလွင်+ဒေါ်နိုင်နိုင်ဝင်း၊ ထူးမြတ်တော်ဝင်ကုမ္ပဏီ ဗဟင်းမိသားစု (မုံရွာမြို့) နှင့် တရားနာယောဂီများ၏ အမတဒါန ဓမ္မဒါနအဖြစ် ဟောကြားအပ်သော “မိဘနှင့်သားသမီးအကြားမှန်ကန်သောအမြင်များ” အကြောင်း တရားဒေသနာတော်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂</font></p> ဒီကနေ့ည ဒီခေါင်းစီးနဲ့ တရားဓမ္မ ဟောပြော နာယူကြရအောင်။ “မိဘနဲ့သားသမီးအကြား မှန်ကန်သောအမြင်များ”လို့ဆိုတော့ မှားယွင်းတဲ့ အမြင်တွေလည်း ရှိနေတယ်ဆိုတာကို သိသာစေတယ်။ မိဘကို ပြုစုလုပ်ကျွေးရမယ် မိဘကို ရိုသေလေးစားရမယ်ဆိုတဲ့ ဒီအဆုံးအမဟာ မြတ်ဗုဒ္ဓရဲ့ အဆုံးအမသာ ဖြစ်တယ်။ ဒီအဆုံးအမဟာ ကမ္ဘာမှာ အမြဲတမ်းရှိနေတဲ့ အဆုံးအမ လည်းမဟုတ်ဘူး၊ ကမ္ဘာ့လူသားအားလုံး လိုက်နာနေတဲ့ အဆုံးအမလည်း မဟုတ်ဘူး။ သူတော်ကောင်းတွေက ဆုံးမဩဝါဒ ပေးတဲ့အခါမှသာလျှင် လူတွေရဲ့ အသိုင်းအဝိုင်းဟာ မိဘနဲ့သားသမီးအကြား မှန်ကန်တဲ့အမြင် များကို ရရှိကြတာဖြစ်တယ်။<br><br>မြတ်စွာဘုရားရဲ့ အဆုံးအမ တည်ရှိနေမှသာလျှင် ကမ္ဘာလောကကြီးတစ်ခုလုံးဟာ သာယာအေးချမ်းပြီး <b>ဗဟုဇနဟိတ</b> - အများကောင်းစားဖို့အတွက်၊ <b>ဗဟုဇနသုခ</b>- အများချမ်းသာဖို့အတွက်ဆိုတာ ဖြစ်လာနိုင်သည်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃</font></p> မြတ်စွာဘုရားအဆုံးအမ ကွယ်ပျောက်သွားတာနဲ့ မှန်ကန်သောအမြင်တွေ ကွယ်ပျောက်သွားတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် လူသားတို့ရဲ့ လူ့လောကကြီးဟာ ကျဆင်းသွားပြီး နောက်ဆုံးမှာ တိရစ္ဆာန်လောကအဆင့် ရောက်သွားနိုင်တယ်ဆိုတာ သတိထားကြဖို့ပေါ့နော်။<br><br>သာမန်အားဖြင့်တော့ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်သူတော်စင်တွေ ငယ်စဉ်တောင်ကျေး ကလေးဘဝကတည်းက <b>မာတာပိတု ဥပဋ္ဌာနံ</b>- မိဘဆိုတာ ပြုစုလုပ်ကျွေးတာ မင်္ဂလာဆိုတာ သိကြတယ်။ ငယ်ငယ်ကတည်းက ဒီအမြင်ဟာ ဝင်လာတာ၊ အဲဒီတော့ မြန်မာလူမျိုးတွေမှာသာ ဒီအမြင်ရှိတာ၊ ကမ္ဘာမှာရှိတဲ့လူဦးရေ သန်းပေါင်း ၇ဝဝဝ ကျော်သော လူတွေကြားထဲမှာ ဒီအမြင် မရှိတဲ့လူတွေက အများကြီးပဲ။ အဲဒီတော့ လွယ်လွယ်နဲ့ ဒီအမြင်ရတယ်လို့ မအောက်မေ့လေနဲ့။ မမှန်ကန်တဲ့ အမြင်တွေဆိုတာ လောကမှာရှိနေတယ်။ ပြောရမယ်ဆိုရင် မြတ်စွာဘုရား ပွင့်တဲ့အချိန်တုန်းက ခေတ်ပြိုင် ဘုရားနဲ့ ပြိုင်တူပေါ်လာတဲ့ အဇိတကေသကမ္ဗလဆိုတဲ့ ဆရာကြီးရှိတယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄</font></p> အဇိတဆိုတဲ့ နာမည်နဲ့ နတ္ထိကဝါဒကို ဟောပြောနေတဲ့ ဆရာကြီး။ ခုခေတ်လိုဆိုရင်တော့ materialism ရုပ်ဝါဒီလို့ ပြောရမှာပေါ့။ ရုပ်ဝါဒကို ဆွဲကိုင်ထားတဲ့ အဇိတ၊ သူ့ရဲ့ဝါဒမှာ ငြင်းပယ်မှု(၁၀) မျိုးကို အဓိကထားပြီး ပြောတာ။ အဲဒီမှာ ဘာပါတုန်းဆိုတော့ <b>နတ္ထိမာတာ</b>၊ <b>နတ္ထိပိတာ</b>၊ ဒီစကားလုံးကို အဓိပ္ပာယ် တိုက်ရိုက်ပြန်လို့ရှိရင် <b>နတ္ထိမာတာ</b>- အမေဆိုတာ မရှိဘူး၊ <b>နတ္ထိပိတာ</b>- အဖေဆိုတာ မရှိဘူး၊ သူ့အမြင်ကနော်။ လောကမှာ အမေ၊ အဖေမရှိဘူးလို့ ပြောခြင်းဟာ အမေကို အသိအမှတ်မပြုခြင်းနဲ့ အဖေကို အသိအမှတ် မပြုခြင်းပဲဖြစ်တယ်။<br><br>ဒီဝါဒဟာ အလွန် ကြမ်းတမ်း ရက်စက်ပြီးတော့ လူ့လောကကြီးကို တိရစ္ဆာန်အသွင် ရောက်ရှိသွားအောင် တွန်းပို့တဲ့ ဝါဒကြီးတစ်ခုသာ ဖြစ်တယ်။ အင်မတန်ကြောက်စရာ ကောင်းတဲ့ဝါဒကြီး။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅</font></p> မြတ်ဗုဒ္ဓရဲ့ အယူအဆက <b>အတ္ထိ မာတာ၊ အတ္ထိ ပိတာ</b>၊ အမေ၊ အဖေဆိုတာရှိတယ်၊ အမေကို အသိအမှတ်ပြုတယ်၊ အဖေကို အသိအမှတ်ပြုတယ်၊ ဒီလိုရှိတာကိုး။ အမေ၊ အဖေကို အသိအမှတ်ပြုခြင်းအားဖြင့် မိဘရဲ့ ကျေးဇူးတရားရှိတယ်ဆိုတာ အသိအမှတ်ပြုပြီး ဖြစ်သွားတယ်။ ဒါကြောင့်မို့ ဗုဒ္ဓရဲ့အဆုံးအမကျတော့ “<b>မာတာပိတု ဥပဋ္ဌာနံ ပဏ္ဍိတ ပညတ္တံ၊ သပ္ပုရိသ ပညတ္တံ</b>” လို့ သတ္တိသုတ္တန်မှာ ဒီလိုဟောထားတာ ရှိသေးတယ်။ “<b>မာတာပိတုဥပဋ္ဌာနံ</b>-မိဘကို ပြုစုလုပ်ကျွေးခြင်းသည်၊ <b>ပဏ္ဍိတ ပညတ္တံ</b>-ပညာရှိတွေ အသိအမှတ် ပြုသော အရာဖြစ်တယ်၊ <b>သပ္ပုရိသ ပညတ္တံ</b>-လူတော် လူကောင်းတွေ အသိအမှတ်ပြုတဲ့အရာသာ ဖြစ်တယ်”။<br><br>ဒီစကားကို ကြည့်မယ်ဆိုလို့ရှိရင် ပညာရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကသာ မိဘကို ပြုစုလုပ်ကျွေးတယ်ဆိုတဲ့ အယူအဆကို ယူဆတာဖြစ်တယ်။ သူတော်ကောင်းကသာလျှင် မိဘကို ပြုစုတယ်ဆိုတဲ့ အယူအဆကို ယူဆတာ ဖြစ်တယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၆</font></p> အဲဒီတော့ ကမ္ဘာလောကမှာရှိတဲ့ လူတိုင်းဟာ မိဘရဲ့ ကျေးဇူးတရားမပြောနဲ့၊ မိဘကိုတောင် အသိအမှတ် မပြုဘူးလို့ဆိုတာ အင်မတန်မှ ထင်ရှားတယ်။ ဒီကနေ့ ဗုဒ္ဓဘာသာထွန်းကားတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံမှာပင်လျှင် မိဘကို စော်ကားမော်ကား ပြောတာတို့၊ မိဘကို သတ်ဖြတ်ကျူးလွန်ပြီးတော့ မာတုဃာတကကံ၊ ပိတုဃာတကကံ ကျူးလွန်တာတွေဆိုတာ တော်တော်လေးတွေ့လာရတယ်။ ဒါဟာ မိဘအပေါ် လေးစားမှု၊ ကျေးဇူးတရား သိတတ်မှု လျော့နည်းလာတဲ့ အဓိပ္ပာယ်ကို ဖော်ပြတယ်။<br><br>ဒီလို လျော့နည်းလာခြင်းဟာ ကောင်းတဲ့အသွင်လက္ခဏာ မဟုတ်ဘူး၊ ဆိုးဝါးတဲ့ အသွင်လက္ခဏာတစ်ခု ဖြစ်တယ်။ ဒါကိုသတိထားပြီးတော့ သူတော်ကောင်းတရား ထွန်းကားနေအောင် ကြိုးစားကြရမယ်။<br><br>မိဘဆိုတာ ရှိတယ်၊ မိဘရဲ့ ကျေးဇူးတရားဆိုတာ ရှိတယ်၊ မိဘကိုပြုစုရင် ကောင်းကျိုးချမ်းသာတွေ ရမယ်၊ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၇</font></p> မိဘကို စော်ကားရင် မကောင်းတဲ့အကျိုးတွေ ရတယ်ဆိုတဲ့ ဒီအတွေးအခေါ် အမြင်တွေ လူငယ်လူရွယ်တွေရဲ့ ကြားမှာ စွဲစွဲမြဲမြဲကြီးရှိနေဖို့၊ လူ့ယဉ်ကျေးတွေရဲ့ ကြားမှာ စွဲစွဲမြဲမြဲရှိနေဖို့ ဝိုင်းဝန်းပြီး ဆောင်ရွက်ကြရမှာ ဖြစ်တယ်။<br><br>ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆိုတော့ ဒါဟာ ဘုရားရဲ့ အဆုံးအမ သုဂတဝိနယ လို့ခေါ်တယ်။ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ အဆုံးအမဆိုတာ တစ်လုံးပဲဖြစ်ဖြစ်၊ နှစ်လုံးပဲဖြစ်ဖြစ် အများအကျိုးအတွက် ဖြစ်တယ်၊ ကုသိုလ်ကောင်းမှုရဖို့အတွက်ဖြစ်တယ် ကောင်းကျိုးချမ်းသာတွေရဖို့အတွက် ဖြစ်တယ်။ ဘယ်ကိစ္စမှာပဲဖြစ်ဖြစ် ကောင်းတာလုပ်မှ ကောင်းကျိုးရနိုင်တယ်၊ အခြေအနေကောင်းမှ သုခဆိုတာလည်း လာတယ်။ ဟိတနဲ့ သုခဟာ တွဲလာတာ ဖြစ်တယ်။<br><br>မကောင်းတဲ့အတွေးအခေါ်တွေကို အဟိတ လို့ခေါ်တယ်။ အဟိတတွေ လက်ခံလာပြီ ဆိုလို့ရှိရင်တော့ ဒုက္ခနဲ့တွေ့မှာပဲ။ ဟိတဆိုတဲ့ ကောင်းကျိုးချမ်းသာတွေ ရရှိနိုင်တဲ့ အခြေအနေကောင်းတွေကို လက်ခံထားမှ သုခလို့ဆိုတဲ့ ချမ်းသာကိုရမှာဖြစ်တယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၈</font></p> ဒါကြောင့်မို့ ဟိတနဲ့ သုခဆိုတဲ့ ဒီစကားလုံး နှစ်လုံးကို တွဲဖက်ပြီးသုံးထားတာ။ ဟိတဆိုတာ အခြေအနေကောင်းတာကိုခေါ်တာ၊ သုခဆိုတာ ကောင်းကျိုးချမ်းသာကိုပြောတာ။<br><br>ဆိုပါစို့- ပခုက္ကူမြို့ ကြည့်၊ တံတားကြီး ဆောက်လိုက်တဲ့အခါကျတော့ သွားရေး လာရေး အခြေအနေတွေ ကောင်းမသွားဘူးလား၊ ကောင်းသွားတယ်။ အဲဒီ အခြေအနေကောင်းကို အကြောင်းပြုပြီးတော့ သွားရေးလာရေး လွယ်ကူ၊ အရောင်းအဝယ်တွေ တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးလာတယ်။ ဒါက ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာသည့် အတွက်ကြောင့် သုခ- စီးပွားဥစ္စာတွေ တိုးတက်ပြီး ချမ်းသာ ကြွယ်ဝလာတယ်။ ဒါကိုဆိုလိုတာ။<br><br>ဟိတနဲ့ သုခဆိုတာ တွဲဖက်ထားတာ။ အခြေအနေကောင်းမှ သုခဆိုတာရတာ။ ဘယ်နေရာပဲဖြစ်ဖြစ် အခြေအနေ မကောင်းရင် သုခဆိုတာ မရနိုင်ဘူး။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၉</font></p> အခြေအနေကောင်းဆိုတာ စီးပွားရေး အခြေအနေကောင်းရှိတယ်၊ ပညာရေး အခြေအနေကောင်းရှိတယ်။ လူမှုရေး အခြေအနေကောင်း ရှိတယ်။ အဲဒီလိုပဲ ကျန်းမာရေး အခြေအနေကောင်းရှိတယ်၊ ဆေးရုံကြီးတွေ၊ ဆေးခန်းကြီးတွေရှိရင် ကျန်းမာရေး အခြေအနေ ကောင်းလို့ ပြောရမှာပဲ။<br><br>အရောင်းအဝယ်တွေ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လို့ ဒီမှာရောင်းရေးဝယ်တာတွေကောင်းတယ်။ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးတွေ ကောင်းတယ်ဆိုရင် စီးပွားရေး အခြေအနေကောင်းလို့ ပြောရမှာ။ တက္ကသိုလ်ကြီးတွေ ဖွင့်ထားတယ်၊ ကျောင်းကြီးတွေ ဖွင့်ထားတယ်၊ ဒါက ပညာရေး အခြေအနေကောင်းလို့ ခေါ်တယ်။ အဲဒီလို အခြေအနေကောင်းတွေ မရှိဘဲနဲ့ သုခဆိုတဲ့ချမ်းသာဟာ ဘယ်နည်းနဲ့မှ မဖြစ်နိုင်ဘူး။<br><br>အဲဒါလိုပဲ မိဘနဲ့သားသမီးအကြားမှာ မိဘဆိုတာ ရှိတယ်၊ အမေ အဖေဆိုတာရှိတယ်၊ အမေ အဖေအပေါ်မှာ ပြုစုလုပ်ကျွေးရင် ကောင်းကျိုးချမ်းသာ ရတယ်၊ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၀</font></p> အမေ အဖေကို စော်ကားရင် အပြစ်ရှိတယ် ဆိုတဲ့ဒီအမြင်ဟာ ဟိတလို့ခေါ်တဲ့ အခြေအနေကောင်း။ အဲဒီအမြင်ရှိနေသမျှ ကာလပတ်လုံး လူ့လောကကြီးဟာ သာယာချမ်းမြေ့ဖွယ် ဖြစ်လာတဲ့ သုခဆိုတာကို ရမှာပဲ။<br><br>အကယ်၍ ဒီအဆုံးအမ အယူအဆ ဒီအမြင် ပျောက်ကွယ်သွားပြီ ဆိုလို့ရှိရင် လူ့လောကကြီးဟာ ဟိတဆိုတာ ပျောက်ကွယ်သွားသည့် အတွက်ကြောင့် သုခ လည်းပဲ ပျောက်ကွယ်သွားမှာပဲလို့ ဒီလို ပြောတာနော်။ အကြောင်းအကျိုးဆိုတာ ဆက်ပြီးတော့ နေတာ။ ဒါကြောင့်မို့လို့ သာမန်လို့ မအောက်မေ့နဲ့။<br><br>မင်္ဂလသုတ်ထဲမှာ ပါနေတာပဲ၊ <b>မာတာပိတု ဥပဋ္ဌာနံ</b>- ဒါ မင်္ဂလာ တစ်ပါး၊ မင်္ဂလာတစ်ပါးအဖြစ် သိကြတယ်။ တကယ့်ကို မင်္ဂလာပဲ။ တကယ်လို့ ပျောက်ကွယ်သွားပြီ ဆိုလို့ရှိရင် သွားရော။ ပြဿနာတွေအများကြီး တက်လာလိမ့်မယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၁</font></p> လူ့လောကကြီးရဲ့ အခြေအနေတစ်ခုဟာ အများကြီး ဆုတ်ယုတ်သွားနိုင်တယ်ဆိုတာကို စဉ်းစားကြည့်။<br><br>ဒါကြောင့်မို့ <b>အတ္ထိမာတာ၊ အတ္ထိပိတာ</b>- မိဘဆိုတာ ရှိတယ်ဆိုတဲ့ အယူအဆဟာ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာလို ပညာရှိပုဂ္ဂိုလ်တွေ၊ သူတော်ကောင်း ပုဂ္ဂိုလ်တွေက ဟောပြောထားလို့ ဒီအမြင်ရရှိနေတယ်လို့ ဒီလိုမှတ်ရမယ်။ အဲဒီအမြင်ရှိနေမှ ကောင်းကျိုးချမ်းသာတွေ ရမယ်။ အဲဒီအမြင် မပျောက်ကွယ်အောင် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရမယ်။<br><br>“<b>သုဂတော ဝါ ဘိက္ခဝေ သုဂတဝိနယော ဝါ တိဋ္ဌမာနော ဗဟုဇနဟိတာယ ဗဟုဇနသုခါယ</b>” လို့ မြတ်စွာဘုရားက သုဂတဝိနယ သုတ္တန်မှာ ဟောထားတယ်။ “မြတ်စွာဘုရားဖြစ်စေ၊ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ အဆုံးအမဖြစ်စေ လောကမှာ ရှိနေသမျှ ကာလပတ်လုံး အများသတ္တဝါတွေ ချမ်းသာဖို့ ဖြစ်တယ်”လို့ ဒီလိုဆိုတာ။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၂</font></p> ကောင်းပြီ၊ “မိဘနှင့်သားသမီးအကြား မှန်ကန်သောအမြင်များ” လို့ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ အမြင်ကို ရှေးဦးစွာ ပြောကြရအောင်။ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာက ဗြဟ္မာကြီးကို ကိုးကွယ်တဲ့ လူ့အသိုင်းအဝိုင်း အိန္ဒိယနိုင်ငံမှာ Brahmanism ဆိုတာ ဗြဟ္မာကိုးကွယ်တဲ့ ဝါဒပဲ။ ဒါ နာမည်သာလွဲတာ ကောင်းကင်ဘုံက God ပဲ။ ထာဝရ ဘုရားကို ကိုးကွယ်တယ်ဆိုတာ ဗြဟ္မာကိုးကွယ်တာပဲ။ ဗုဒ္ဓဘာသာကလွဲရင် ကျန်တဲ့ဘာသာတွေ အားလုံးဟာ God ဆိုတဲ့ တန်ခိုးရှင်ကို ကိုးကွယ်ကြတာချည်းပဲ။<br><br>ပြောမယ်ဆိုရင် နတ်ကိုးကွယ်တဲ့ ဘာသာတွေချည်းပဲ။ ဗုဒ္ဓဘာသာကသာ နတ်ကိုးကွယ်တာ မဟုတ်တာ၊ နတ် ကိုးကွယ်တဲ့ ဘာသာတွေက ဘာဖြစ်လဲ၊ နတ်ရဲ့ မစမှု အမြဲတမ်း မျှော်လင့်နေကြတယ်၊ နတ်ကို ကျေးဇူးတင်တယ်၊ နတ်ကလွဲရင် တခြားကျေးဇူးတင်စရာ မရှိဘူး၊ ထမင်းကျွေးတာတောင် ဘုရားသခင်က ကျွေးတာလို့ ပြောတာနော်။ အဲဒီတော့ အမေ အဖေ ဘေးရောက်သွားရော့မယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၃</font></p> အမေ အဖေက ပြောမှာ “ငါချက်ကျွေးနေတာ စားပြီးတော့ ဘုရားသခင်က ကျွေးတယ်ဆိုရင်တော့ ငါ့စော်ကားရာရောက်တယ်”လို့ ဒီလိုတောင် ပြောရတော့မလို ဖြစ်နေတယ်။ တကယ့်လက်တွေ့ ကျွေးနေတာက အဖေ အမေက ကျွေးတာ။ အဲဒီတော့ ကျေးဇူးတင်မှုတွေက တလွဲရောက်သွားတယ်။<br><br>မြတ်စွာဘုရားသခင် ကိုယ်တော်မြတ်ကို ယုံကြည်တယ်ဆိုတာဟာ အဲဒီပုံစံမျိုး မဟုတ်ဘူး၊ “<b>သဒ္ဒဟတိ တထာဂတဿ ဗောဓိ</b>” မြတ်စွာဘုရားရဲ့ အသိဉာဏ်ကို ယုံကြည်တာ၊ တန်ခိုးကို ယုံကြည်တာ မဟုတ်ဘူး။ အသိဉာဏ်ကို ယုံကြည်သည့် အတွက်ကြောင့် အသိဉာဏ်ဖြင့် ဆုံးမချမှတ်ထားတဲ့ ဆုံးမစကား၊ ဟောပြောထားတဲ့ တရားဟာ အလွဲအမှား မရှိဘူး၊ လိုက်နာကျင့်သုံးလို့ရှိရင် ကောင်းကျိုးချမ်းသာတွေ ရမယ်။ ဒါကြောင့်မို့ လိုက်နာဖို့ပဲလိုတယ်။ လိုက်နာရမယ်ဆိုတာ လူတိုင်းလူတိုင်းဟာ ကိုယ့်အားကိုယ်ကိုးတတ်ရမယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၄</font></p> တဲ့စိတ်၊ အကယ်၍ မလိုက်နာဘူးဆိုရင် “ငါကိုက မိုက်တာ၊ ငါဘုရားစကား နားမထောင်ဘူး”၊ ဒီလို အပြစ်တင်စရာရှိတယ်။<br><br>ဒါကြောင့် မြတ်စွာဘုရားက ဗြဟ္မာကိုးကွယ်တဲ့ အသိုင်းအဝိုင်းမှာ မိဘနှစ်ပါးကို ဘာပြောလဲဆိုရင် မိဘကို တလေးတစား အိမ်ဦးမှာထားပြီး ပြုစုစောင့်ရှောက်ကြတဲ့ သားသမီးတွေဟာ “ဗြဟ္မာနဲ့ အတူနေတဲ့ သားသမီး”လို့ ဒီလိုကင်ပွန်းတပ်ပေးတာ။ မိဘကို လေးစားလို့ရှိရင် ဒါဟာ ဗြဟ္မာကိုလေးစားတယ်ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်။ ခုနကဟာနဲ့ ကွာသွားတယ်နော်။<br><br>ခုနက မိဘလုပ်ကျွေးတဲ့ ကျေးဇူးကို အသာဖယ်ထားပြီး ဘုရားသခင်က ကျွေးတယ်လို့တွေးတာ။ အခုဟာက မိဘဟာ ဘုရားသခင်ပဲလို့ ပြောတဲ့အဓိပ္ပာယ် ရောက်တယ်။ မြတ်စွာဘုရားက လက်တွေ့ကျတာကိုပဲ လက်ခံပြီးတော့ ဟောပြောတယ်။ သဘာဝကျတဲ့ တရားကို မှတ်သားကြရတယ်။ လောကလူတွေက လက်တွေ့ကို ကျော်ပြီးတော့ စိတ်ကူးယဉ်တဲ့ဘက် ရောက်သွားတတ်တယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၅</font></p> လက်တွေ့ကို ကျော်ပြီး စိတ်ကူးယဉ်ဘက် ရောက်သွားရင် လမ်းလွဲသွားနိုင်တယ်။<br><br>နောက်တစ်ခုကတော့ “မိဘကို <b>ပုဗ္ဗာစရိယ</b>”တဲ့။ “လက်ဦးဆရာ”လို့ မြတ်စွာဘုရားက ဒီလိုနာမည်ပေးတယ်။ သားသမီးတွေ ထွန်းကားလာတဲ့အခါ မိဘတွေက ငယ်ငယ်လေးကတည်းက သွန်သင်ဆုံးမကြရတယ်။ အခုကြည့်လေ- ဗုဒ္ဓဘာသာ မိဘတွေဆိုရင် ဘုရားရှေ့ ကလေးကို လက်အုပ်ချီခိုင်းတယ်၊ ဘုရား ရှိခိုးခိုင်းတယ်၊ သံဃာတွေနဲ့တွေ့ရင် လက်အုပ်ချီခိုင်းတယ်၊ ရှိခိုးခိုင်းတယ်။ ဒါလေးတွေက သင်ပေးနေတာ။ “ဣတိပိသော” သင်ပေးတယ်၊ “သမ္ဗုဒ္ဓေ” သင်ပေးတယ်၊ သင်ပေးနေတာပဲ။ “နမောတဿ” သင်ပေးတယ်။ အဲဒီလို ကျောင်းမနေခင်ကတည်းက မိဘတွေက သားသမီးကို သင်ပေးလာကြတာ။ ဒါကြောင့်မို့ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၆</font></p> “လက်ဦးဆရာ၊ မည်ထိုက်စွာ၊ မာတာပိတ မိနှင့်ဖ” ဆိုတာ မြတ်စွာဘုရား စကားဖြစ်တဲ့ <b>ပုဗ္ဗာစရိယ</b>ကို သရုပ်ဖော်ထားတဲ့စကားမျှသာဖြစ်တယ်၊ ဒါဟာ ဘုရားရဲ့ အဆုံးအမတစ်ခုပဲ။<br><br>ဒါကြောင့်မို့ မြတ်စွာဘုရားက မိဘဟာ “<b>ဗဟုပကာရာ ဘိက္ခဝေ မာတာပိတရော ပုတ္တာနံ</b>” သားသမီးတွေအပေါ်မှာ မိဘကျေးဇူးကြီးတယ်၊ ကျေးဇူးများတယ်။ ဘာဖြစ်လို့ ကျေးဇူးများသလဲ၊ မိဘရဲ့ ကျေးဇူးကို ပြောပြစမ်းပါ ဆိုတဲ့အခါမှာ တစ်ကမ္ဘာလုံးမှာရှိတဲ့ အခြေအနေတစ်ရပ်ကို ခြုံငုံပြီးတော့ ပြောမယ်ဆိုရင် မြတ်စွာဘုရားက စကားသုံးလုံးနဲ့ပဲ ပြောခဲ့တယ်။ တစ်ယောက်စီ ပြောခိုင်းမယ်ဆိုရင်တော့ အမျိုးမျိုး ပြောမှာပေါ့။<br><br>မိဘရဲ့ ကျေးဇူးတရားဆိုတာ ပြောပြပါ ဆိုရင် မိဘဟာ သားသမီးတွေကို “<b>အာပါဒကာ</b>” ဘေးရန်မကျရောက်အောင် စောင့်ရှောက်ခဲ့တယ်၊ ဒါက တစ်ခု။ “<b>ပေါသကာ</b>” ကျွေးမွေးခဲ့တယ်၊ နို့တိုက်တာကစပြီးတော့ သားသမီးကို ကျွေးခဲ့တယ်၊ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၇</font></p> မစားတတ်တဲ့ အရွယ်က စပြီးတော့ ကျွေးတာ။ နောက်တစ်ခုက ဘာတုန်းဆို “<b>ဣမဿ လောကဿ ဒဿတာရော</b>” ဒီလောကကြီးကိုပြတယ်။ ဒီလောကကြီးကို လာခွင့်ပေးတယ်။<br><br>အဲဒီ ကျေးဇူးတရားတွေကို သေချာအလေးအနက် စဉ်းစားကြည့်။ ဒါ ပုံမှန်အားဖြင့် မိဘတွေက သားသမီးတွေအပေါ်မှာ တင်ရှိတဲ့ ကျေးဇူးသုံးမျိုးလို့ ဒီလိုပြောရမယ်။ “စောင့်ရှောက်ခဲ့တယ်” ငယ်စဉ်တောင်ကျေး ကလေးဘဝ ပက်လက်လေးပဲ အိပ်တတ်သေးတာ၊ အဲဒီအချိန်မှာ မိဘက မစောင့်ရှောက်ဘူးဆိုရင် ဒီကလေး အသက်ရှင်ဖို့ မလွယ်ဘူး။<br><br>မစားတတ်သေးဘူး ဆိုတဲ့အချိန်မှာ “နို့တိုက်ပြီးတော့ ကျွေးခဲ့တယ်” မကျွေးဘူးဆိုရင် ဒီကလေးဟာ အသက်ရှင်ဖို့ မရှိဘူး။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၈</font></p> နောက်တစ်ခု မိဘတွေက ဒီလောကကြီးကို မပြဘူးဆိုရင် ဒီကလေးဟာ လူ့ဘဝကိုရောက်ဖို့ဆိုတာ မဖြစ်နိုင်ဘူး၊ ဒါ ဘုန်းကြီးတို့တတွေ မိဘမပါဘဲနဲ့ လောကကြီးမှာ မွေးဖွားလာတာလို့ ရှိမှမရှိတာ။ အဖေ အမေရဲ့ ကျေးဇူးတရားနဲ့ပဲ အသက်ရှင်ပြီး ကြီးထွားလာကြရတာလေ။ အဲဒီတော့ ဒီကိစ္စတွေကို ကြည့်မယ်ဆိုလို့ရှိရင် ဒီကျေးဇူးတရားတွေကို သားသမီးက မိဘအပေါ်မှာ တင်ရှိနေတယ်လို့ ဒီလိုပြောတာ။<br><br>အဲဒါကြောင့်မို့ “<b>မာတာပိတု ဥပဋ္ဌာနံ</b>” မိဘကို တုန့်ပြန်ပြီးတော့ ကျေးဇူးပြုထိုက်တယ်၊ ပြုစုလုပ်ကျွေးသင့်တယ်။ လောကကြီးဟာ လူရယ်လို့ ဖြစ်လာတာ တစ်ဦးတည်း ဖြစ်လာတာ၊ တချို့ကပြောလိမ့်ဦးမယ်၊ အမွှာပူးကျတော့ ဘယ်လိုလုပ်မလဲ၊ ဒါလည်း တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် သိတာမှ မဟုတ်တာ။ မတော်တဆ တွဲမိကြတာသာ ရှိတာ။ လာတုန်းက ကိုယ်တစ်ယောက်တည်း လာတယ်၊ အကုန်လုံး လောကကြီးထဲ ဝင်လာတယ်၊ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၉</font></p> ဝင်လာပြီးတဲ့အခါမှာ ဘယ်သူနဲ့ အရင်တွေ့ရတုန်းဆိုတော့ အဖေအမေနဲ့ပဲ အရင်တွေ့ရတာပဲ။<br><br>ပုံမှန်အနေအထားအားဖြင့် ပြောမယ်ဆိုရင် မိဘဘက်ကချည်းပဲ အသာစီးလို့ မြတ်စွာဘုရားက ဟောတာလား ဆိုတဲ့အခါမှာ ရှင်းလင်းနားလည်ဖို့တော့ လိုအပ်တယ်။ တချို့ သားသမီးတွေက ပြောမယ်၊ မိဘကပဲ ကျေးဇူးရှိတာလား၊ သားသမီးကရော မိဘအပေါ် ကျေးဇူးမရှိဘူးလားလို့ ဒီလိုလည်း ပြောကောင်း ပြောလာလိမ့်မယ်။<br><br>ကနေ့ခေတ်ကြီးကို နည်းနည်း စစ်ဆေးကြည့်။ ဒါက ပုံမှန်အနေအထားတစ်ခုအနေနဲ့ ပြောတာ၊ ကနေ့ခေတ်ကြီးမှာ “<b>အာပါဒကာ၊ ပေါသကာ</b>” ကျွေးမွေး စောင့်ရှောက်တာတို့ “<b>ဣမဿ လောကဿ ဒဿတာရော</b>” လို့ဆိုတဲ့ မိဘရဲ့ ကျေးဇူးတရားတွေကို မိဘတိုင်းက လုပ်ဆောင်ခဲ့သလားဆိုတာကို စဉ်းစားရမယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၀</font></p> ကနေ့ခေတ်မှာဆိုရင် တချို့မိဘတွေက သားသမီးကို လူ့လောက လာခွင့်မပြုတာ မရှိဘူးလား၊ (ရှိပါတယ်။) လာချင်တိုင်း လာလို့မရဘူး၊ ရောက်လာရင်တောင် ချုံကြားပစ်တာ ရှိသေးတယ်။ အဲဒါမျိုးကျတော့ ဘယ်သူကစပြီး ဝတ္တရားပျက်ကွက်သလဲဆို မိဘက စပြီး ဝတ္တရားပျက်ကွက်တာလဲ ရှိတယ်။ ဒီလိုရှိလာတယ်။<br><br>“<b>အာပါဒကာ၊ ပေါသကာ</b>” ကျွေးမွေးစောင့်ရှောက်ရမှာကို မိဘက မစောင့်ရှောက်ခဲ့ဘူး၊ လမ်းဘေးပစ်ခဲ့တယ်၊ ဆေးရုံတွေမှာဆိုရင် တော်တော်များများ ကြားနေရတယ်၊ ပစ်ထားခဲ့တယ်၊ မိဘက လစ်သွားတာတွေ ရှိတယ်နော်။<br><br>ဟုတ်ပြီ၊ ပုံမှန်အားဖြင့်ဆိုရင် မိဘက သားသမီးတွေကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်လို့ လူသားဖြစ်သွားတဲ့ လူတိုင်းလူတိုင်းဟာ မိဘကိုကျေးဇူးဆပ်ရမှာ သေချာတယ်။ ဘာဖြစ်လို့ ကျေးဇူးတင်ရတုန်းဆိုတော့ ကိုယ်က မိဘကို ပြန်ပြီးတော့ ပေးနိုင်တာရှိသလို မပေးနိုင်တာ တစ်ခုရှိတယ်၊ ဘယ်လိုမှ အတုန့်အလှည့် လုပ်လို့ မရတာ။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၁</font></p> ဆိုပါစို့- အတုန့်အလှည့် လုပ်လို့ရတာ ဘာတုန်းဆို “<b>အာပါဒကာ</b>- စောင့်ရှောက်မယ်၊ အမေ အဖေ အသက်ကြီးလာတဲ့အခါ ကိုယ်က ပြန်စောင့်ရှောက်တာ လုပ်လို့ရတယ်၊ အမေအဖေ အသက်အရွယ် ကြီးလို့ ကိုယ်ကလည်း အသက်အရွယ် ရလာလို့ သိတတ်လာလို့ မိဘကိုပြန်ကျွေးတယ်ဆိုတာ ဒါလည်း လုပ်လို့ရတယ်။ စောင့်ရှောက်တာလည်းလုပ်လို့ရတယ်၊ ကျွေးတာလည်း လုပ်လို့ရတယ်။<br><br>လုပ်လို့မရတဲ့၊ ပြန်ဆပ်လို့မရတဲ့ ကျေးဇူးက ဘာတုန်းဆို “ဒီလောကကြီးကို လာခွင့်ပြုတဲ့ ကျေးဇူး” က နည်းတာမှ မဟုတ်တာလေ။ ဒါကျတော့ အတုန့်အလှည့် လုပ်လို့ရပါ့မလား၊ မရဘူး။ အဖေအမေက ကိုယ့်ထက်အရင် မွေးတာလေ၊ ကိုယ်က လာခွင့်ပြုတာ မဟုတ်ဘူး၊ အမေအဖေက လာခွင့်ပြုတာ။ ဒီကျေးဇူးတရားကြောင့်မို့လို့ မြတ်စွာဘုရားက မိဘကို ကျေးဇူးဆပ်လို့ မကျေဘူးလို့ပြောတာ။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၂</font></p> သာမန်အားဖြင့် ကျေးဇူးဆပ်မယ်ဆိုရင် ဟောဒီ “<b>ဣမဿ လောကဿ ဒဿတာရော</b>” ဒီလောကကြီးကို လာခွင့်ပြုတယ်ဆိုတာကိုက တုန့်ပြန်ပြီးတော့ ပေးဆပ်လို့မရနိုင်တဲ့ ကျေးဇူးတစ်ခုပဲလို့ ဒီလိုဆိုလိုတာ။ အင်မတန်မှ ကျေးဇူးကြီးတယ်။<br><br>အခု ဒီလောကကြီးထဲ ကိုယ့်မိဘက လာခွင့်ပြုလိုက်လို့ လာရပြီ၊ လာရတဲ့အခါမှာ လောကမှာ မိမိအတွက် ကိုယ့်ကြီးပွားရာ ကြီးပွားကြောင်း ပညာတွေသင်ရတယ်၊ စီးပွားဥစ္စာတွေ တိုးတက်ခွင့်ရတယ်၊ အလုပ်အကိုင်တွေ လုပ်ကိုင်ခွင့်ရတယ်၊ တရားဓမ္မတွေ နာခွင့်ရတယ်၊ တရားဓမ္မတွေ ကျင့်သုံးခွင့်ရတယ်၊ ဒါတွေဟာ လိုက်ကြည့်လိုက်မယ်ဆိုရင် မိဘက လူ့လောကကြီးထဲ လာခွင့်ပြုလိုက်လို့ ဒီအခွင့်အရေးတွေ ရတယ်လို့ ပြောရမှာပဲ။ အဲဒီတော့ ဒီကျေးဇူးတရားတွေဟာ ဘယ်သူ့ရဲ့ ကျေးဇူးတရားလည်းလို့ဆိုရင် မိဘရဲ့ ကျေးဇူးတရားတွေ၊ ဆပ်လို့ မကုန်တဲ့ ကျေးဇူးတရားလို့ ဒီလိုပြောရမှာ။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၃</font></p> အဲဒီတော့ စဉ်းစားစရာတွေက အခုခေတ်မှာ အများကြီးဝင်လာတယ်။ စဉ်းစားစရာဆိုတာ သာမန်အားဖြင့်ကြည့်မယ်ဆိုရင် မိဘရဲ့ ကျေးဇူး၊ ဟုတ်တယ်၊ မှန်တယ်။ မိဘရဲ့ကျေးဇူးကြောင့် ကိုယ်ဟာ လူ့ဘဝရောက်လာတာ၊ ဆပ်လို့မကုန်ဘူး။ ဒါက ပုံမှန်အနေအထားတစ်ခု ပြောတာ။<br><br>ကဲ-ဟုတ်ပြီ၊ မိဘရဲ့ ကျေးဇူးရှိလို့၊ ဒါဟာ ဒီလောကကြီးကို လာခွင့်ပြုတဲ့ ကျေးဇူးတရား တစ်ခုတည်းနဲ့ပဲ ကိုယ်ကတစ်သက်လုံး မိဘရဲ့ကျေးဇူးတရားကို မမေ့ထိုက်တော့ဘူး။ ဒါသေချာပြီ၊ မမေ့ထိုက်လို့ တုန့်ဆပ်ရမယ်၊ မိဘရဲ့ ကျေးဇူးတွေကို ဆပ်ရမယ်။<br><br>ကဲ-ဒီနေရာမှာ လောကလူတွေတွေးထင်လာကြတာတွေရှိတယ်၊ အသက်အရွယ် ရောက်လာကြတော့ မိဘတိုင်း မိကောင်း ဖကောင်း ဖြစ်တာမှမဟုတ်တာ၊ မိကောင်း ဖကောင်း မဖြစ်ဘူးလေ။ တချို့မိဘက ဝတ္တရား မကျေရုံတင် မကဘူး၊ ကိုယ်ကျင့်တရား <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၄</font></p> မကောင်းတဲ့ မိဘရော ရှိနိုင်တာပဲလေ။ အဲဒီလို မိဘက ငါးပါးသီလ မလုံဘူး ဆိုပါစို့၊ ကိုယ်ကျင့်တရား မကောင်းဘူး၊ အဲဒီလို ကိုယ်ကျင့်တရား မကောင်းတဲ့ မိဘကို သားသမီးက စော်ကားရင်ရော အပြစ်ရှိသလားလို့ ဒီလိုမေးကြတယ်၊<br><br>ဒီနေရာမှာ ကျေးဇူးဆိုတာ ကျေးဇူးပဲလေ၊ မိဘနဲ့သားသမီး ဘယ်သူအရင် မွေးတာတုန်းဆို မိဘက အရင်မွေးတာ။ မိဘအရင်မွေးလိုက်လို့ မိဘက ကိုယ့်ကိုစောင့်ရှောက်ပြီးတော့ ဒီလောကကြီးထဲ လက်ခံလိုက်လို့ ကိုယ်က ဒီလောကကြီးထဲ ရောက်လာတာဆိုတော့ မိဘရဲ့ကျေးဇူးဟာ ကိုယ့်အပေါ်မှာ ရှိနေတာ၊ ဘယ်လိုနည်းနဲ့မှ မိဘကိုစော်ကားလို့မရဘူး။<br><br>မိဘကို စေတနာဆိုးနဲ့၊ သေစေလိုတဲ့စိတ်နဲ့ ဒေါသနဲ့ မိဘကိုသတ်မယ်ဆိုရင်တော့ မာတုဃာတက၊ ပိတုဃာတကကံ ထိုက်တာပဲ။ ဆိုးတဲ့ မိဘဖြစ်ဖြစ်၊ ကောင်းတဲ့ မိဘဖြစ်ဖြစ်၊ ဘယ်မိဘပဲ သတ်သတ်၊ မိဘက အကျင့်စာရိတ္တဘယ်လောက်ဆိုးနေနေ၊ အကျင့် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၅</font></p> စာရိတ္တဆိုးတဲ့ မိဘကို သားသမီးကနေ ပြီးတော့ စော်ကားမယ်၊ သတ်ဖြတ်မှု ကျူးလွန်မယ်ဆိုရင်တော့ မာတုဃာတက၊ ပိတုဃာတကကံ ထိုက်တာပဲ။ မထိုက်ဘူးလို့ မရှိဘူး။ ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆိုတော့ အဆင့်ကိုက မိဘအဆင့်၊ ကိုယ်က သားသမီးအဆင့်ပဲ၊ ဒီနှစ်ခုဟာ ပြောင်းလဲပစ်လို့မရဘူး၊ ကိုယ်က မိဘနေရာမှာ မဟုတ်ဘူး၊ သားသမီးနေရာမှာပဲ ရှိတယ်။<br><br>လောကကြီးထဲ လာခွင့်ပြုထားတဲ့ ကျေးဇူးက သူ့ကျေးဇူး၊ သူမကောင်းတာ ကိုယ်နဲ့မဆိုင်ဘူး၊ သူမကောင်းတဲ့အလုပ် လုပ်ရင် သူပဲခံရမှာ၊ ကိုယ်နဲ့မဆိုင်ဘူး။ ကိုယ်မကောင်းလို့ရှိရင် ကိုယ်ခံရမှာပဲ၊ ဒီလိုတွေးဖို့လိုအပ်တယ်။<br><br>မိဘဟာ မိဘပဲ၊ မိဘကိုစော်ကားလို့ရှိရင် မိဘ မကောင်းလို့ပဲ စော်ကားစော်ကား၊ စော်ကားတဲ့အပြစ်ဟာ ကိုယ့်အပြစ်ပဲ။ ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆို “<b>ဣမဿ လောကဿ ဒဿတာရော</b>” ကိုယ့်ကို ဒီလောကကြီးထဲ လာခွင့်ပြုထားတဲ့ ကျေးဇူးကြောင့်ပဲ။ လောက <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၆</font></p> လူတွေက တစ်ခုခု ကူညီလိုက်ရင်တော့ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်လို့ ပြောလေ့ရှိကြတယ်။ အကြီးအကျယ် ကူညီထားတဲ့ မိဘကျတော့ ကျေးဇူးတင်ရကောင်းမှန်း မသိဘူး၊ ကျေးဇူးတင်ရကောင်းမှန်း မသိဘဲနဲ့ ရန်စကားပြောတာ ရှိသေးတယ်။ “ခင်ဗျားကြီးတို့ ဟငှာ လုပ်လို့ ကျုပ်မွေးတာ” ဆိုပြီးတော့ အဲဒီလိုလည်းပြောတတ်ကြတယ်၊ မဟုတ်ဘူး၊ ဟငှာပြုတိုင်း မွေးမှာ မဟုတ်ဘူး။ အခုခေတ်မှာ Abortion ဆိုတာ ရှိတယ်လေ။ အဲဒါ ကိုယ့်ကိုလာခွင့်မပြုဘူး ဆိုလို့ရှိရင် လူဖြစ်မှာ မဟုတ်ဘူး ဒီကနေ့ခေတ်မှာ လာခွင့်မပြုတာတွေ အများကြီးပဲ။ family plan လုပ်ပြီးတော့ မိသားစုထဲမှာ တစ်ယောက်ပဲ လက်ခံမယ်၊ နှစ်ယောက်ပဲ လက်ခံမယ်၊ အခုခေတ်မှာ ကန့်သတ်ကုန်ပြီ။ လာချင်တိုင်း လာလို့ မရဘူး။<br><br>လာချင်တိုင်း လာလို့ရနေတာတော့ တောချုံပုတ်ထဲက တဲစုတ်နဲ့အိမ်တွေမှာတော့ လာချင်တိုင်း လာလို့ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၇</font></p> ရနေတယ်၊ ချမ်းသာတဲ့ လူကတော့ လာချင်တိုင်း လာလို့မရဘူး။ အခုခေတ်မှာ အကန့်အသတ်တွေ လုပ်လာကြတယ်၊ ကမ္ဘာနဲ့အဝှမ်း ကန့်သတ်မှုတွေ လုပ်လာကြပြီ၊ ဒါ ဆုတ်ယုတ်မှုတစ်ခုလို့ ပြောရမှာပဲ။<br><br>“မနုဿတ္တဘာဝေါ ဒုလ္လဘော” လူ့ဘဝရဖို့ ခဲယဉ်းတယ်ဆိုတာ ဒီကနေ့ သရုပ်ပိုပြီးတော့ ထင်ရှားလာတယ်။ တချို့နိုင်ငံတွေမှာ ဥပဒေနဲ့ သတ်မှတ်ပြီးတော့ Abortion မလုပ်ရဘူး၊ လုပ်ရင် အပြစ်ဒဏ်၊ ပြစ်မှု ကျူးလွန်တယ်။ တချို့နိုင်ငံတွေ ကျတော့ တရားဝင် လုပ်ခွင့်ပြုထားတယ်။ တရားဝင် လုပ်ခွင့်ပြုထားတဲ့ နိုင်ငံတွေဟာ တရားဝင်လူသတ်ခွင့် ပေးထားတာနဲ့ မတူဘူးလား။<br><br>လူ့ရဲ့ လူလို့သတ်မှတ်တဲ့ အချက်ချင်းလည်း မတူကြဘူး။ ဆေးပညာမှာ လူလို့ သတ်မှတ်တာက လှုပ်ရှားလာပြီးတော့ အသက်ရှူလာမှ၊ အဲဒီအဆင့် ရောက်မှ လူလို့သတ်မှတ်တယ်။ ဗုဒ္ဓကတော့ အဲဒီလို <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၈</font></p> မဟုတ်ဘူး။ မြတ်စွာဘုရားက လူလို့ သတ်မှတ်တာ ဘယ်အချိန်ကစ သတ်မှတ်တုန်း ဆိုလို့ရှိရင် ဟိုဘဝက စုတိစိတ်ကျပြီးတော့ မိခင်ရဲ့ ဝမ်းထဲမှာ ကလလရေကြည်လို့ဆိုတဲ့ အင်မတန်မှ သေးငယ်တဲ့ အစက်အပြောက်ကလေးထဲမှာ ရှိတဲ့ ပဋိသန္ဓေ ဝိညာဉ်စိတ်နဲ့ စေတသိက်၊ ကမ္မဇရုပ်(၃၀) အဲဒါနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ ရေပေါက်ကလေးလောက်ရှိတဲ့ အနေအထားလေးက စပြီးတော့ လူလို့သတ်မှတ်တယ်။<br><br>အဲဒီဟာကို အသက်ရှိတယ်၊ မရှိဘူး ဘယ်လိုလုပ် သိရမလဲဆိုရင် ဆေးပညာအဆိုအရတော့ သူက အသက်မရှူသေးဘူး၊ နှလုံးမခုန်သေးဘူး ဆိုရင် အသက်မရှိသေးဘူးလို့ ဒီလိုယူဆတယ်နဲ့ တူတယ်။ အသက်ဆိုသည်မှာ အသက်ရှူသည်ဖြစ်စေ၊ မရှူသည် ဖြစ်စေ၊ နှလုံးခုန်သည် ဖြစ်စေ၊ မခုန်သည် ဖြစ်စေ အသက်ဇီဝိတရဲ့ အဓိပ္ပာယ်က ဒီ ရေကြည်ပေါက်ကလေး တဖြည်းဖြည်း ကြီးထွားလာအောင် ထိန်းသိမ်း <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၉</font></p> စောင့်ရှောက်ထားတာ၊ ဒီ ရေကြည်ပေါက်ကလေး ပုပ်သိုးမသွားအောင် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်တာကို ဗုဒ္ဓရဲ့ အဆုံးအမက အသက်လို့ခေါ်တယ်။ ဒါကြောင့် အသက်ဆိုတာကို ရေနဲ့ကြာ ဥပမာပေးထားတယ်။ ရေဟာ ကြာကို လန်းဆန်းပွင့်လန်းနေအောင် စောင့်ရှောက်ထားသလို ဇီဝိတကလည်းပဲ လူရဲ့ ရုပ်ခန္ဓာ၊ နာမ်ခန္ဓာကို ဆက်လက်ရှင်သန်နေအောင် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ထားတယ်လို့ ဒီလိုပြောတာ။<br><br>အခု လူ့ဘဝရောက်လာပြီး၊ အသက်အရွယ်ရလာပြီးတော့ အသက်ချုပ်သွားပြီ ဆိုလို့ရှိရင် သုံးရက်လောက်နေလို့ရှိရင် ဘာဖြစ်လာလဲ၊ ပုပ်လာတယ်။ အဲဒါ အသက်မရှိတော့တာ သေချာတယ်။ အကယ်၍ အသက်ရှိနေသေးတယ် ဆိုရင် မေ့မျောနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ဟာ တစ်လမေ့နေနေ၊ တစ်နှစ်မေ့နေနေ၊ တစ်ခါတုန်းက နိုင်ငံခြားမှာဆို (၁၅)နှစ်၊ အနှစ်(၂၀) မေ့နေတာ ရှိတယ်လေ။ အသက်မရှူဘဲနဲ့ အသေလို <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၀</font></p> ဖြစ်နေတယ်၊ ဒါပေမယ့် မပုပ်ဘူး၊ မပုပ်တာ ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆို အသက်ရှိနေသေးလို့ အသက်ဆိုတဲ့ ဇီဝိတက protect လုပ်ထားတယ်၊ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်နေတယ် ဒါကြောင့်မပုပ်တာ၊ အကယ်၍ အသက်မရှိတော့ဘူးဆိုရင် ပုပ်သွားတယ်၊ ဒီလိုဆိုတာပေါ့။ ဒါကြောင့် မိခင်ရဲ့ ဝမ်းထဲမှာ အသက်က ဘယ်အချိန်က စတာတုန်းလို့မေးလို့ရှိရင် ကလလရေကြည်က စတယ်လို့ ဒီလိုပြောတာ။ အဲဒီအချိန်ကစပြီး abortion လုပ်လို့ မရဘူး၊ ပေးရင်လူသတ်မှုပဲ။ ရဟန်းတွေ ဆိုလို့ရှိရင် အဲဒီအချိန်မှာ ဆေးပေးလို့ရှိရင် ကိုယ်ဝန်ကျဆေး သွားပြီးတော့ သေစေလိုတဲ့ စိတ်နဲ့ပေးရင် ပါရာဇိကကျတယ်။<br><br>ကြက်ဥနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ စဉ်းစားကြည့်ကြပေါ့၊ တချို့က ကြက်ဥကို အသက်မရှိသေးဘူးလို့ ယူဆတယ်၊ ဗုဒ္ဓရဲ့ အဆိုအမိန့်အရ ဒီကြက်ဥလေး သဏ္ဌာန် ပေါ်လာပြီဆိုကတည်းက ဒီထဲမှာ ဝိညာဉ်ကလေး ရှိနေပြီ။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၁</font></p> ဒီကြက်ဥလေး ပုပ်မသွားအောင် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်တာက အသက်က ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်တာ၊ အကောင်မပေါ်သေးတာနဲ့ အသက်မရှိသေးဘူးလို့ ဒီလိုမဟုတ်ဘူး၊ ဒီကြက်ဥလေးဟာ မိခင်ကြက်မကလည်း ဝပ်ပေးတယ်၊ အဲဒီကြက်ဥ တဖြည်းဖြည်း ရင့်လာတဲ့အခါမှာ အကောင်ဖြစ်လာတယ်။ အဲဒီလို ဖြစ်လာဖို့ အခြေခံမျိုးစေ့လေး ရှိကတည်းက အသက်ရှိတယ်လို့ ပြောရမယ်။ ဒါကြောင့်မို့ ကြက်ဥစားရင် ပါဏာတိပါတကံ ထိုက်သလားလို့ ဆိုတော့ ကြက်ဥကို “သတ္တဝါလို့လည်း ယူဆမယ်၊ သတ္တဝါလည်းဟုတ်တယ်၊ သတ္တဝါကတော့ဟုတ်နေပြီ၊ အသက်ရှိတာ ဟုတ်နေပြီ၊ သေစေလိုတဲ့ စိတ်လည်း ရှိတယ်၊ သေအောင်လည်းလုပ်မယ်၊ သေလည်းသေမယ်” ဒီ(၅)ချက်နဲ့ ပြည့်စုံရင်တော့ ပါဏာတိပါတကံ ထိုက်တယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၂</font></p> အဲဒီတော့ သတ္တဝါလို့မယူဆဘူး၊ အသက်မရှိဘူး လို့ ယူဆပြီးစားရင်တော့လည်း သေမှုတော့ ဖြစ်မှာပဲ။ ပါဏာတိပါတ အင်္ဂါရပ်တော့ မပြည့်စုံဘူးလို့ ဒီလိုပြောရမှာပဲ။ ဒါကြောင့်မို့ ပါဏာတိပါတ ကင်းလွတ်ချင်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ၊ ငါးပါးသီလ လုံလုံခြုံခြုံ သန့်သန့်ရှင်းရှင်း နေချင်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေကျတော့ ကြက်ဥကို မစားကြဘူး။ အသက်လို့ သတ်မှတ်ပုံခြင်းက လောကသတ်မှတ်ချက်နဲ့ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ သတ်မှတ်ချက်ခြင်း မတူဘူးဆိုတာလေးကိုတော့ သတိထားပေါ့။<br><br>ကောင်းပြီ-လူ့ဘဝရလာကြတယ်၊ လူ့ဘဝ ရလာပြီ၊ အဲဒီလိုရလာတဲ့အချိန်မှာ မိဘနဲ့သားသမီး ဆက်ဆံမှုဆိုတာ နှစ်ခုဖြစ်လာတယ်။ အဲဒီနေရာမှာ ဒီလို သရုပ်ခွဲလို့ရတယ်။<br>(၁) မိဘက ကိုယ်ကျင့်သီလ မရှိဘူး၊ သားသမီးက ကိုယ်ကျင့်သီလ ရှိတယ်။<br>(၂) သားသမီးက ကိုယ်ကျင့်သီလ မရှိဘူး၊ မိဘက ကိုယ်ကျင့်သီလ ရှိတယ်။<br>(၃) သားသမီးရော မိဘရော ကိုယ်ကျင့်သီလ မရှိဘူး။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၃</font></p> (၄) နောက် သားသမီးရော မိဘရော ကိုယ်ကျင့်သီလနဲ့ ပြည့်စုံတယ်လို့ လေးမျိုး၊ မိသားစုကို ဒီလို လေးမျိုးခွဲလို့ရတယ်။<br><br>ဘယ်လို အနေအထားမှာပဲရှိရှိ သားသမီးသည် မိဘကိုစော်ကားရင် အပြစ်ရှိတယ်၊ ဘယ်လိုမိဘမျိုးပဲ ဖြစ်ဖြစ် စော်ကားရင် ကိုယ်က သားသမီးဖြစ်ခြင်းကြောင့် ကိုယ့်ရဲ့ရာထူးက နိမ့်ပြီးသားပဲလေ၊ နိမ့်ပြီးသား ဆိုတော့ အထက်လူကြီးကို ပြန်ပြောမှုနဲ့ အဲဒီမှာအပြစ်ရှိတယ်။ ဒါက “တစ်ဖက်သတ်”လို့ ပြောရမလားလို့ ဆိုရင် ဘယ်ဟုတ်မလဲ၊ ကျေးဇူးတရားဆိုတာဟာ ကိုယ့်ထက် အရင်ရောက်ကတည်းက ကိုယ်ကို လုပ်ပေးထားတဲ့ ကျေးဇူးတရားဆိုတာ ရှိတယ်။ တင်နေတာ ကိုယ်က ကျေးဇူးတင်တယ်။ ဒါကြောင့်မို့ ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းတဲ့ မိဘပဲဖြစ်စေ၊ မကောင်းတဲ့မိဘပဲ ဖြစ်စေ သားသမီးက စော်ကားလို့ရှိရင်တော့ အပြစ်ရှိတယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၄</font></p> တစ်ခါ ဒီလိုခွဲတာလည်း ရှိတယ်၊ အမေက သီလရှိတယ်၊ အဖေက သီလမရှိဘူး၊ မာတုဃာတက၊ ပိတုဃာတကကံ နှစ်ခုစလုံး ကျူးလွန်တယ်။ အမေရော အဖေရော သတ်တယ်ဆိုတဲ့ လူကျတော့ ဘယ်အကုသိုလ်က အကျိုးပေးတုန်းဆို သီလရှိတဲ့ဟာက ပိုပြီး အကျိုးပေးတယ်။ သီလရှိတဲ့ အမေအဖေကို သတ်ရင် ပိုပြီး အပြစ်ကြီးတယ်။ အဲဒီတော့ အမေနဲ့အဖေ နှစ်ယောက်စလုံး သတ်လို့ရှိရင်တော့ ဘယ်ဟာက ပိုပြီးတော့ အကုသိုလ်ကြီးတုန်းဆိုရင် အမေကိုသတ်တာ ပိုပြီးအကုသိုလ်ကြီးတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲ? အမေကို မျက်နှာလိုက်တာလား ဆိုတော့ မျက်နှာလိုက်တာ မဟုတ်ဘူး၊ အမေက ပိုပြီးတော့ လုပ်ရတယ်လေ၊ အဖေဆိုတဲ့လူက ခပ်ဝေးဝေး နေတဲ့လူကိုး။ အမေက အကုန်လုပ်ရတာလေ။ သားသမီးအပေါ်မှာ ပြုစုစောင့်ရှောက်တဲ့နေရာမှာ အမေက အဓိကဖြစ်နေတယ်။ ဒါကြောင့်မို့ အမေ့ကျေးဇူးက ပိုများတယ်လို့ ဒီလိုပြောတာ။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၅</font></p> ပိတုမာတာလို့ မခေါ်ဘဲနဲ့ မာတာပိတုလို့ ဒီလို သုံးတာလည်း အဓိပ္ပာယ်ရှိတယ်။ အမေအဖေ၊ သို့သော် စာပေစကားအရ မာတာနဲ့ပိတာဆိုတဲ့ စကားနှစ်ခုက မာတုပိတုမှာ၊ အ အာ အိ အီဆိုတဲ့ စကားလုံး အစဉ်အတိုင်း ပြောမယ်ဆိုရင် မာတာက ရှေ့ကနေရမှာပဲ။ တဘက်က ကြည့်မယ်ဆိုလို့ရှိရင်တော့ ပိုပြီးတော့ သားသမီးအပေါ်မှာ ကျေးဇူးရှိလို့ မာတာက ရှေ့ကနေ ရတယ်လို့ ဒီလိုဆိုတယ်။<br><br>အဲဒီတော့ အကျဉ်းချုပ် ကောက်နုတ်ချက် ပြောရမယ်ဆိုရင် ဘယ်လိုမိဘမျိုးပဲဖြစ်ဖြစ် သားသမီးက မိဘကို ပြစ်မှားရင်တော့ သားသမီးမှာ အပြစ်ရှိတယ်။ ဒါကတော့ တစ်ထစ်ချမှတ်ထားရမှာပဲ။ ဘယ်လိုမိဘမျိုးပဲဖြစ်ဖြစ် သားသမီးကပြုစုရင် အကျိုးရှိတယ်၊ ဒါလဲ တစ်ထစ်ချ မှတ်ထားရမယ့် မြတ်စွာဘုရားရဲ့ အဆုံးအမ စကားပဲ။ ကျေးဇူးရှိတာဟာ မိဘသာလျှင် ဖြစ်တယ်၊ အမေအဖေက ကိုယ့်အပေါ်မှာ အသာစီးရနေတယ်လို့ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၆</font></p> တော့ ဒီလို မအောက်မေ့လေနဲ့။ သူက အရင်မွေးတာကိုး၊ ရမှာပေါ့၊ နည်းနည်းတော့ အသာစီးရတယ်။<br><br>သို့သော် မိဘဝတ္တရား၊ သားသမီးအပေါ်မှာ ထားရမယ့် မိဘဝတ္တရားဆိုတာကိုလည်း မြတ်စွာဘုရားက ပုတ္တဒါရဿ သင်္ဂဟော လို့ ဟောတယ်။ ပုတ္တသင်္ဂဟ- သားသမီးကို ချီးမြှောက်စောင့်ရှောက်ရမယ်ဆိုတာ မိဘရဲ့ဝတ္တရား တစ်ခုဖြစ်သွားတယ်။ အဲဒီဝတ္တရား မကျေလို့ရှိရင် မိဘမှာလည်း အပြစ်တော့ ရှိတယ်။<br><br>ဒါဖြင့် မိဘက သားသမီး သတ်လို့ရှိရင် မာတုဃာတက၊ ပိတုဃာတကကံ ထိုက်သလို ပုတ္တဃာတကကံရော မထိုက်ဘူးလားလို့ မေးစရာ ရှိတယ်။ သတ်သည့်အတွက်ကြောင့် အကုသိုလ်တော့ ဖြစ်တယ်၊ သို့သော် အနန္တရိယကံလို့ ဒီလိုပြောလို့ မရဘူး။ ကံကြီးထိုက်တယ်လို့ ပြောလို့မရဘူး။ ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆိုတော့ ကိုယ်က သားသမီး၊ မိဘကခေါ်လို့ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၇</font></p> လူ့ဘဝရောက်လာတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုတော့ ကိုယ်ကတစ်ဆင့် နိမ့်နေတယ်ပေါ့။ အမြဲတမ်း တစ်ဆင့်နိမ့်နေတယ်။ ကိုယ့်သားသမီးကျတော့ ကိုယ်ကမြင့်မှာပေါ့။ လူတွေက သားဖြစ်လိုက်၊ အဖေဖြစ်လိုက်၊ ဒီလိုသွားမှာပေါ့။ အဲဒီတော့ ဒီတဆင့်မှာကျတော့ ကိုယ်ကဝါနိမ့်၊ ဝါငယ်နေတယ်။ ဝါငယ်နေတော့ ဝါကြီးဝါငယ်ဆိုတာ ဝါကြီးက ရှိခိုးရတယ်လို့ ရှိမှမရှိတာ။ ဝါငယ်ကပဲ ရှိခိုးရမှာပေါ့။ ဒါက လောကရဲ့ အစဉ်အလာတစ်ခုပဲလေ။ ဒီလိုဆိုတာပေါ့။<br><br>ဒီကနေ့ခေတ်မှာ (မြန်မာပြည်မှာသာ ပြောတာ မဟုတ်ဘူး၊ ကမ္ဘာမှာကို ခြုံပြီးတော့ကြည့်။) သားသမီးနဲ့ မိဘအကြား၊ မိဘနဲ့သားသမီးအကြား ဆက်ဆံရေးတွေဟာ လျော့ပါးလာတယ်၊ မှန်ကန်တဲ့အမြင်တွေ လျော့ကျလာတယ်ဆိုတာ ထင်ထင်ရှားရှား ရှိလာတယ်။ နိုင်ငံရပ်ခြားတွေမှာ ဆိုလို့ရှိရင် ဘာတွေဖြစ်လာတုန်းဆိုတော့ သားသမီးက (၁၈)နှစ်ဆိုရင် အရွယ် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၈</font></p> ရောက်ပြီတဲ့၊ အရွယ်ရောက်တဲ့အခါကျတော့ သူတို့ နေချင်တဲ့ဆီ နေမှာပဲ၊ သွားချင်တဲ့ဆီသွားတယ်။ မိဘရဲ့ အုပ်ထိန်းမှုက လွတ်တယ်လို့ သူတို့ ဒီလိုဆိုကြတယ်။ သည့်အတွက်ကြောင့် သားသမီးက မိဘအပေါ် သိပ်ပြီးတော့ ဂရုမစိုက်ကြတော့ဘူး။ (၁၈) နှစ်ဆိုရင် ဘာနဲ့ ဥပမာတူတုန်းဆိုတော့ အသိုက်ထဲက ငှက်ကလေးတွေ ကိုယ့်ဟာကိုယ် ပျံနိုင်ရင် ပျံသွားတော့တာပဲ။ ဒီအသိုက်ကို ပြန်မလာတော့သလိုပဲ အဲဒီလို သွားကြတာ။ နိုင်ငံခြားတွေမှာတော့ အဲဒီလိုဖြစ်ကုန်ပြီ။ မြန်မာပြည်မှာတော့ အဲဒီလိုမဟုတ်သေးဘူး။ မိဘနဲ့သားသမီးဟာ မေတ္တာနှောင်ကြိုးလေးတွေ ရှိနေသေးတယ်။ အဲဒီ မေတ္တာနှောင်ကြိုးလေးတွေ ရှိနေတာဟာ အလွန်ကောင်းတယ်လို့ ပြောရမှာပဲ။ ဝတ္တရားကျေပွန်မှုအတွက် မေတ္တာနှောင်ကြိုးလေးတွေ ရှိရတယ်။<br><br>နိုင်ငံခြားတိုင်းပြည်မှာကျတော့ မိဘနဲ့သားသမီး ဆုံတွေ့ဖို့ဆိုတာ အလွန်ခဲယဉ်းသွားတယ်။ သူတို့ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၉</font></p> ဘာသာရေးနေ့မှာတို့၊ New Year တို့ဘာတို့မှာ Greeting Card လေးပေးပြီးတော့၊ Greeting Card လေးနဲ့ နှုတ်ဆက်တာပဲ ရှိတော့တယ်။<br><br>မြန်မာပြည်က ဒကာကြီးတစ်ယောက်၊ ရန်ကုန်ကပါပဲ။ သူတို့ နိုင်ငံခြားသွားပြီး အလုပ်အကိုင်လေး အဆင်ပြေတဲ့အခါကျတော့ သားနှစ်ယောက်ကို ခေါ်လိုက်တယ်။ ခေါ်လိုက်တဲ့အခါကျတော့ ဒီကလေးတွေက ငယ်ငယ်နဲ့ ဟိုရောက်သွားတယ်၊ ဟိုမှာကျောင်းနေ၊ ကျောင်းကလူတွေ အပေါင်းအသင်းတွေနဲ့ ဆိုတော့ ကလေးတွေက မြန်မာအမူအယာ သိပ်မရှိတော့ဘူး၊ ဒါကို နိုင်ငံခြားအသက်ဝင်သွားတယ်လို့ ခေါ်ကြတယ်။ American ဘဝ၊ American Life ပုံစံမျိုးကို ပြောတာ။ အသက်ဝင်သွားတဲ့အခါကျတော့ အဖေကို လက်ပြ နှုတ်ဆက်သွားတဲ့အဆင့် ရောက်သွားတယ်။ မြန်မာပြည်တုန်းကတော့ အမေ အဖေကို ကန်တော့သွားတယ်။ ဟိုကျတော့ “တာ့တာ” လုပ်သွားတယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၀</font></p> တာ့တာလုပ်တာက အရေးမကြီးဘူး၊ အမေအဖေကို ဂရုမစိုက်ဘူး။ Girl friend တွေ ခေါ်လာပြီးတော့ မိဘရှေ့မှာ နေချင်သလိုနေတာ။ ဒါ သူများကတဆင့် ပြောတာမဟုတ်ဘူး၊ ဘုန်းကြီးတို့ America သွားတဲ့အခါမှာ အဲဒီဒကာကြီးက လျှောက်တာ။ “အရှင်ဘုရား၊ ဒီကောင်တွေ သင်္ကန်းဝတ်ပေးချင်တယ် ဘုရား၊ တပည့်တော် ခေါ်လာမိတာတော့ မှားပါပြီ၊ ခုချိန်မှာ သူဘာမှ မတတ်နိုင်ဘူး။ အခု သူ ဘာခေါင်းဆိုလား၊ ညာခေါင်းဆိုလား ဖြစ်နေပြီ”တဲ့။ မကျေမနပ်ပြောတာ။ အမေ အဖေကို တာ့တာလုပ်သွားတယ်၊ ဘာမှ ဂရုမစိုက်တော့ဘူး။ ဒါက သူတို့နိုင်ငံရဲ့ ဆက်ဆံရေးက ဒီလိုရှိတာကိုး။ အဲဒီပုံစံ ချိုးသွားတဲ့အခါမှာ နိုင်ငံခြားရောက်တဲ့ မိဘတွေ စိတ်နှလုံးချမ်းသာတယ်လို့ မထင်ကြလေနဲ့။ သားသမီးရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေဟာ စိတ်နှလုံး အေးချမ်းမှု မရကြဘူးတဲ့။ သို့သော် လိမ္မာတဲ့ သားသမီးတော့ ရှိမှာပေါ့၊ လိမ္မာမှုမရှိတဲ့ သားသမီးလည်း ရှိတာပဲ။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၁</font></p> ဘုန်းကြီးတို့ကြုံတွေ့ခဲ့ရတယ်။ အဲဒီမှာ တစ်နှစ်လောက် နေခဲ့တဲ့အခါကျတော့ သူတို့အကြောင်းတွေ တော်တော်လေး သိလာခဲ့ရတယ်။<br><br>အဲဒီလို ဘဝအခြေအနေ တစ်ခုတွေဟာ မိဘနဲ့ သားသမီးအကြားမှာ အမြင်တွေဟာ ပြောင်းလဲသွားတာလဲ အများကြီးရှိတယ်။ ပြောင်းလဲသွားပြီ။ မိဘကလည်း သားသမီးကို မစောင့်ရှောက်တော့ဘူး၊ သားသမီးကလည်း မိဘကို မစောင့်ရှောက်ကြတော့ဘူး။ သိပ်ပြီးတော့ အသိအမှတ်မပြုကြတဲ့ အနေအထားဟာ အတိုင်းအတာတစ်ခုထိ ရောက်လာပြီလို့ ဒီလိုပြောရမှာ။ ဒါက ကောင်းတဲ့လက္ခဏာ မဟုတ်ဘူးတဲ့။ ကမ္ဘာလောကကြီး ဆုတ်ယုတ်လာတဲ့ လက္ခဏာလို့ ဒီလိုပြောရမှာ။<br><br>နောက်တစ်ခါ သူတို့နိုင်ငံတွေမှာဘာဖြစ်လာတုန်းဆိုလို့ရှိရင် ကိုယ့်သားသမီး ဆိုပြီးတော့ ကလေးလေးကို ရိုက်တာနှက်တာ သွားမလုပ်လေနဲ့၊ မြန်မာပြည်မှာ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၂</font></p> တော့ ရိုက်လို့ရသေးတယ်၊ ဒါပေမယ့် အလွန်အကျွံ ရိုက်တာတော့ မကောင်းဘူး။ မရိုက်သင့်ဘူး၊ ဆုံးမရတယ်၊ ဆုံးမတာနဲ့ရိုက်တာ တခြားစီပဲ။ သို့သော် မြန်မာပြည်ကတော့ အရိုက်ခံရတာပဲ။ ဘုန်းကြီးတို့လည်း အရိုက်ခံခဲ့ရတာပဲ။ ဆရာနဲ့တပည့်ကြား အရိုက်ခံရတယ်။ ရိုက်တာ မကောင်းဘူးဆိုတာ ခုမှသိတယ်။ ဆုံးမဩဝါဒပေးရင် မရဘူး၊ ရိုက်မှ ကြောက်မယ်ဆိုတဲ့ အတွေးကြီးက မှားတဲ့အတွေးကြီးပဲ။ ဒီကောင် ရိုက်ကို ရိုက်မှဖြစ်မှာ၊ ရိုက်မှ ကြောက်တယ်လို့ ထင်တာ။ ရိုက်တိုင်းကြောက်တာ မဟုတ်ဘူး၊ သာသနာပိုင်ဆရာတော်ကြီးပြောတာလိုပဲ၊ သူ့တပည့်က သာသနာပိုင်ဖြစ်တော့ ဆွမ်းခံသွားတဲ့အခါတောင်မှပဲ ကျိုင်းနဲ့သိုင်းနဲ့ သွားတဲ့အခါကျတော့ “ဟေ့-ကျိုင်းတွေသိုင်းတွေနဲ့ သွားလို့၊ မင်းကို လူကကြောက်မှာ မဟုတ်ဘူး၊ ကြောက်အောင် အမြောက်ဆောင်”လို့ ပြောသတဲ့။ အဲဒါလို ဖြစ်နေပြီ၊ အမြောက်နဲ့မှရမှာ၊ ကျိုင်းနဲ့သိုင်းနဲ့တော့ ဘယ်သူမှ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၃</font></p> ကြောက်မှာ မဟုတ်ဘူး၊ ရိုက်ရုံနဲ့တော့ မကြောက်ဘူး၊ ဘယ်လောက်ရိုက်ရိုက် မကြောက်ဘူး၊ ရိုက်တုန်းလေးပဲ၊ တစ်ခါတစ်ခါ ကိုရင်တွေကိုရိုက်ပြီး ကြည့်လိုက်တယ်၊ ပွတ်ပြီးတော့ ဟိုဘက်ကျရင် ရယ်သွားတာပဲ။ ရိုက်တုန်းနာတယ်၊ မျက်ရည်တောင် မခြောက်ခင် ရယ်နေတာ။ နောက်မလုပ်ဘူးလား ဆိုတော့ လုပ်ပြန်တာပဲ၊ ဘာမှမထူးဘူး။<br><br>အဲဒီတော့ ရိုက်တာ နှက်တာဟာ နောက်ဘဝကျတော့ ဘာအကျိုးပေးတတ်တုန်း ဆိုတော့ ရသာကြောတွေ ပျက်စီးစေတတ်တဲ့ အကျိုးပေးတတ်တယ်။ စားလို့ သောက်လို့ ခံတွင်းမကောင်းဘူးဆိုတဲ့လူတွေ ကြပ်ကြပ်သတိထား။ ဟိုဘဝက ရိုက်လာတာ၊ ခံတွင်းပျက်တယ်၊ ခံတွင်းပျက်တယ်နဲ့ ခဏခဏပြောနေတယ်၊ ဟိုဘဝ သူများကို ရိုက်ခဲ့တာ ရိုက်ခဲ့လို့ရှိရင် ခံတွင်းပျက်သတဲ့။ အဲဒီတော့ မရိုက်ဘဲနဲ့ လိမ္မာယဉ်ကျေးအောင်၊ နားလည်အောင် ဆုံးမတာဟာ အကောင်းဆုံးပဲ။ အကျိုးသင့် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၄</font></p> အကြောင်းသင့်ပြောပြပြီး ဆုံးမတာ။<br><br>ဆုံးမတဲ့အခါမှာ လူဆိုတာ အမျိုးမျိုးရှိတယ်။ မြတ်စွာဘုရား ဥပမာပေးထားတာ ရှိတယ်။ ရောဂါသည်ဟာ သုံးမျိုးရှိတယ်တဲ့၊<br>(၁) ဆေးဝါးဓာတ်စာ ကုသမှုခံရမှ အသက်ရှည်မယ့် လူနာလည်းရှိတယ်၊<br>(၂) ဆေးဝါးဓာတ်စာ ကုသမှုရှိသည်ဖြစ်စေ၊ မရသည်ဖြစ်စေ သေမယ့်လူနာလည်းရှိတယ်၊<br>(၃) ဆေးဝါးကုသခံရသည်ဖြစ်စေ၊ မခံရသည်ဖြစ်စေ သူ့ဟာသူ အချိန်တန်တော့ ပျောက်မယ့်ရောဂါလည်းရှိတယ်။<br><br>အဲဒီမှာ ဆုံးမဩဝါဒပေးရတယ်ဆိုတာ ခုနကလို ပြုစုကုသမှုခံရမှ အသက်ရှည်မယ့် လူနာမျိုး၊ မခံရရင် အသက်မရှည်ဘူးဆိုတဲ့ လူနာမျိုးလိုပဲ ဆုံးမဩဝါဒရမှ ကြီးပွားမယ်ဆိုတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မျိုးသာ ဆုံးမရမှာ၊ ဆုံးမစရာ မလိုဘူး၊ သူ့ဟာသူ ခုနကလို ဆေးကုစရာမလိုဘူး။ သူ့ဟာသူ ပျောက်မယ့်ရောဂါမျိုးတို့၊ ကုကု မကုကု မရဘူး၊ သေမယ်ဆိုတာမျိုးတွေတို့ အဲဒီလို ပုဂ္ဂိုလ်မျိုး <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၅</font></p> တွေကတော့ အဓိကမဟုတ်ဘူးတဲ့၊ ဆုံးမဩဝါဒမှ မရရင် ဒီလူက ပျက်စီးသွားမယ်၊ အဲဒီ ပုဂ္ဂိုလ်မျိုးအတွက် ဆုံးမရတာတဲ့၊ လူသုံးယောက်ထဲမှာ တစ်ယောက်ပဲ ဆုံးမရမယ့်သူပါတယ်၊ အဲဒီ အမျိုးအစားထဲပါမှ ဆုံးမလို့ အကျိုးရှိတယ်။<br><br>လူ့လောကမှာ “မိဘနဲ့ သားသမီး အကြား မှန်ကန်သောအမြင်”ဆိုတာတွေက ကွဲပြားခြားနားလာပြီ။ မိဘက ဒို့အပေါ်ကျေးဇူးရှိတယ်ဆိုတာကို လက်မခံချင်ကြဘူး၊ ဒါ မှားယွင်းတဲ့အမြင်တစ်ခု ဖြစ်လာတယ်။ မိဘရှိတယ်ဆိုတာကိုတောင် အသိအမှတ် မပြုချင်ကြဘူး၊ အဲဒီလိုဖြစ်လာလို့ရှိရင်တော့ လူ့လောကကြီးဟာ ပျက်စီးဖို့ ဒီအမြင်တွေက မြင်လာခြင်း ဖြစ်တယ်။ သူတော်ကောင်းတွေရဲ့ အမြင်ကျတော့ ဘယ်လိုမြင်ရတုန်းဆိုတော့ မိဘဆိုတာကျေးဇူးရှိတယ်၊ သီလရှိသည်ဖြစ်စေ၊ မရှိသည်ဖြစ်စေ မိဘက ကျေးဇူးရှိတယ်၊ ကျေးဇူးသာ ကိုယ်နဲ့ဆိုင်တာ၊ သီလရှိတာ မရှိတာ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၆</font></p> ကိုယ်နဲ့မဆိုင်ဘူး၊ သီလရှိတာ မရှိတာ သူ့ရဲ့ကိုယ်ရေးကိုယ်တာလို့ ဒီလိုတွက်ရတယ်။ ကျေးဇူးရှိတာ မရှိတာက ကိုယ်နဲ့ပတ်သက်တယ်၊ ဒီလိုဆိုရမှာ။<br><br>သားသမီးကလည်း ထို့အတူပဲ၊ ဒို့ဟာ ကျေးဇူးရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မို့ ကျေးဇူးတင်ရမယ်၊ ကျေးဇူးပြုရမယ်၊ ဒီလိုဆိုရတယ်။ အဲဒီတော့ မိဘကလည်း သားသမီးကို ကျေးဇူးပြုတယ်၊ အဲဒီလို မှန်ကန်တဲ့အမြင်နဲ့ သွားရမယ်။<br><br>နိုင်ငံခြားတိုင်းပြည်တွေမှာ ကိုယ့်သားသမီးဆိုပြီးတော့ သွားရိုက်လို့မရဘူး၊ ရိုက်တာနဲ့ ဘာလုပ်လဲ၊ 911 နှိပ်ပြီးတော့ ပုလိပ်လှမ်းခေါ်တာ၊ အဲဒီမိဘက အဖမ်းခံရတယ်။ သူတို့ဆီမှာဥပဒေရှိတယ်၊ ကလေးတွေ ပြောမရလို့ရှိရင် ရိုက်မယ်လို့တော့ မအောက်မေ့လေနဲ့၊ နိုင်ငံခြားမှာ ရိုက်ပြီဆိုလို့ရှိရင် မိဘက ကိုယ့်သားသမီးတောင် ကိုယ်မပိုင်တော့တဲ့ အနေအထားမျိုး ရောက်သွားတယ်။ ရိုက်တာက အားပေးစရာတော့ မဟုတ်ဘူး_ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၇</font></p> ပေါ့၊ ခုနကပြောတဲ့အတိုင်း ဆုံးမဖို့ပဲ တာဝန်ရှိတယ်။ အဲဒီလို ခေတ်ရဲ့ အခြေအနေတွေဟာ ပြောင်းလဲနေတယ်။ တိုးတက်တယ်လို့ ပြောချင်ပြော၊ ဆုတ်ယုတ်တယ်လို့ ပြောချင်ပြော။ တကယ်တော့ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ အဆုံးအမတွေ လျော့ပါးသွားခြင်းပဲ။ အဆုံးအမတွေ လျော့ပါးသွားရင် ဆုတ်ယုတ်တယ်လို့ပဲ ပြောရမှာပဲ။ သူတော်ကောင်းတွေရဲ့ အတွေးအခေါ်၊ သူတော်ကောင်းတွေရဲ့ အဆုံးအမ လျော့ပါးသွားပြီ ဆိုလို့ရှိရင် ဆုတ်ယုတ်တယ်လို့ ပြောရမှာပဲ။ . .<br><br>လောကကြီးမှာ တိုးတက်တယ်ဆိုတာမှာ အရင်တုန်းက လှည်းစီးရတယ်၊ အခု ကားစီးရတယ်။ ဒါ တိုးတက်တယ်လို့ပြောရမှာပဲ။ သို့သော် ရှေးတုန်းက လူငယ်လူရွယ်တွေဟာ ဆရာမိဘကို ရိုသေလေးစားကြတယ်၊ ကနေ့ ရိုသေလေးစားမှု မရှိကြဘူး၊ ဒီအပိုင်းက ဆုတ်ယုတ်တယ်လို့ ပြောရမှာပဲ။ အဲဒီတော့ ဆုတ်ယုတ်မှု၊ တိုးတက်မှုဆိုတာ သူ့အပိုင်းနဲ့သူ ရှိတယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၈</font></p> တိုးတက်တယ်လို့လည်း မပြောနဲ့၊ ဆုတ်ယုတ်တယ်လို့လည်း မပြောနဲ့၊ တိုးတက်တယ်ဆိုရင် ဘယ်အပိုင်းက တိုးတက်တယ်၊ ဆုတ်ယုတ်တယ်ဆိုရင် ဘယ်အပိုင်းက ဆုတ်ယုတ်တယ် ဒီလိုပြောရမယ်။ သူ့ဟာနဲ့သူ ခွဲခွဲခြားခြား မြင်ဖို့လိုတယ်၊ ကောင်းတဲ့ အနေအထားတွေ ဆုတ်ယုတ်လာသလား၊ ကောင်းတဲ့ အနေအထားတွေ တိုးတက်လာသလား ဒီနှစ်ခုပဲ ကြည့်ရမယ်။ အဲဒီတော့ လောကကြီးကို ခြုံငုံပြီးတော့ ပြောမယ်ဆိုရင်တော့ ရုပ်ဝတ္ထုဘက်က တိုးတက်လာတာမှန်တယ်၊ စိတ်ဓာတ်ဆိုင်ရာ လူတွေရဲ့ အသိပညာဆိုင်ရာ စိတ်ဓာတ်ရေးရာတွေကတော့ ဆုတ်ယုတ်လာတယ်လို့ပဲ ဒီလိုပြောရမှာပဲ။<br><br>ဒါကြောင့်မို့ “မိဘနဲ့သားသမီးရဲ့ အကြားမှာ မှန်ကန်သောအမြင်”ဟာ အမြဲရှိနေဖို့လိုတယ်။ မိဘဆိုတဲ့ စိတ်ရှိပြီးတော့ မိဘကလည်းပဲ <b>ပုတ္တဒါရဿ သင်္ဂဟော</b> ဆိုတဲ့အတိုင်း ငါမွေးထားတဲ့ သားသမီးတွေ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၉</font></p> ကြီးပွားတိုးတက်ဖို့အတွက် ငါ့တာဝန်ရှိတယ်၊ ဆုံးမဩဝါဒပေးရမယ်၊ သားသမီးကလည်းပဲ ငါတို့ကို မွေးပြီး ကျွေးမွေးထားတဲ့ မိဘတွေ၊ ငါတို့ရဲ့ ကျေးဇူးရှင်တွေဖြစ်တယ်၊ ငါတို့ဟာ ရိုသေလေးစားရမယ်၊ ပြုစုစောင့်ရှောက်ရမယ်၊ မြတ်စွာဘုရားက ဘယ်လောက်ထိအောင် ဟောထားတုန်းဆိုရင် “<b>တာယနံ ပါရိစရိယာယ၊ မာတာပိတူသု ပဏ္ဍိတာ။ ဣဓေ၀ နံ ပသံသန္တိ၊ ပေစ္စ သဂ္ဂေ ပမောဒတိ။</b>” တဲ့။<br><br>“အသိပညာရှိတဲ့ သားသမီးတွေဟာ မိဘကိုပြုစုလုပ်ကျွေးကြတယ်၊ အဲဒီလို ပြုစုလုပ်ကျွေးသည့်အတွက်ကြောင့် ဒီဘဝမှာ ချီးမွမ်းခံရပြီး နောင်ဘဝကျတော့လည်း နတ်ပြည်ရောက်တယ်” လို့ ဒီလိုဟောထားတာ။ ဒီဘဝမှာ ချီးမွမ်းခံရခြင်း၊ နောင်ဘဝနတ်ပြည်ရောက်ခြင်းဆိုတာ မိဘကိုပြုစုခြင်းရဲ့ အကျိုးကျေးဇူးအနေနဲ့ မြတ်စွာဘုရား ဖော်ပြထားတာ။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၀</font></p> အဲဒီတော့ “စော်ကားမယ်ဆိုရင် ဒီဘဝမှာ ကဲ့ရဲ့ခံရပြီး နောင်ဘဝမှာ ငရဲကျမယ်”ဆိုတဲ့ အပြစ်ရမှာပဲ။ ဒေသနာတော်ဆိုတာ အပြန်အလှန် နှစ်ခုယူရတယ်။ အကောင်းလုပ်ရင် အကောင်းဖြစ်တယ်၊ အဆိုးလုပ်ရင် အဆိုးဖြစ်တယ်၊ ဒီလိုရှိတာကိုး။ ဒါကြောင့်မို့ မြန်မာလူမျိုး ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တွေရဲ့ အသိုင်းအဝိုင်းမှာ ဗုဒ္ဓရဲ့ အဆုံးအမတွေ ဘယ်လောက်ထိ တည်ရှိသလဲ၊ ဘယ်လောက်ထိ လိုက်နာနေကြသလဲ ဆိုတဲ့အပေါ်မှာ မူတည်ပြီးတော့ ဘုန်းကြီးတို့တတွေဟာ ဆုတ်ယုတ်တယ်၊ တိုးတက်တယ်ဆိုတာကို မှတ်သား နားလည်ကြရမှာ ဖြစ်တယ်။ ကိုယ်နဲ့ပတ်သက်ပြီးတော့ မဆုတ်ယုတ်ဖို့ ကြိုးစားအားထုတ်ကြရမယ်၊ ကိုယ့်အသိုင်းအဝိုင်းထဲမှာ မဆုတ်ယုတ်အောင် ကြိုးစားအားထုတ်ရမယ်။ အဲဒီလို မိဘနဲ့သားသမီးအကြားမှာ မြတ်စွာဘုရား ဟောကြားတဲ့ မှန်ကန်တဲ့အမြင်တွေဟာ ဒီကနေ့ ကမ္ဘာလောကကြီးမှာ ပျက်စီးဆုံးရှုံးလာပြီ။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၁</font></p> နောက်တစ်ခု ပြောရမယ်၊ မိဘစကားဆိုတာ သားသမီးကနားထောင်ရတယ်၊ ဒါက ယေဘုယျအားဖြင့်ပြောတဲ့စကား၊ ခုနက စကားကိုပြန်ကောက်ကြည့်၊ မိဘက အကျင့်သီလမရှိဘူး၊ ပညာမရှိဘူး၊ သားသမီးက အကျင့်သီလရှိတယ်၊ ပညာရှိတယ်။ မိဘက ကိုယ့်ကိုဆုံးမလို့ရှိရင် အရက်ပုလင်းယူခဲ့စမ်း၊ သွားဝယ်စမ်းဆိုရင် ဘယ်လိုလုပ်မလဲ။ အဲဒီလို မိဘမျိုးရော မရှိနိုင်ဘူးလား။ အဲဒီလိုရှိလာရင်ရော ဘယ်လိုလုပ်ရမလဲ။ လောကကြီးမှာ အခု မေးခွန်းတွေ တက်တက်လာတယ်လေ။<br><br>အဲဒီတော့ မြတ်စွာဘုရားက မိဘကို သားသမီးက ဘာလုပ်ပေးရမလဲလို့ ဆိုတဲ့အခါမှာ ဓမ္မနဲ့ကျေးဇူးဆပ်ရင် ကျေတယ်တဲ့။ “သဒ္ဓါမရှိတဲ့မိဘ သဒ္ဓါရှိလာအောင် သားသမီးက မိဘကို သဒ္ဓါတရားဖြစ်လာအောင် သွေးဆောင်ပေးရမယ်။ ကိုယ်ကျင့်သီလ မရှိတဲ့မိဘကို ကိုယ်ကျင့်သီလရှိလာအောင်၊ အသိပညာမရှိတဲ့ မိဘကို <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၂</font></p> အသိပညာရှိလာအောင် သားသမီးက လုပ်ဆောင်ပြီးတော့ ပေးနိုင်မယ်”ဆိုရင် ဒီသားသမီးဟာ မိဘကျေးဇူးကို ကျေလည်အောင်ဆပ်ရာ ရောက်တယ်။ ဓမ္မနဲ့ ကျေလည်အောင် ဆပ်ရာရောက်တယ်လို့ ဒီလိုသုတ္တန်တစ်ခုမှာ အဲဒီလိုဟောထားတာ။ ဟောထားသည့်အတွက်ကြောင့် မိဘရဲ့ ဒုစရိုက်လုပ်ငန်းကိုတော့ သားသမီးက အားမပေးထိုက်ဘူးပေါ့။ ကိုယ်ကိုယ်တိုင်က ပညာရှိလာပြီဆိုရင် ကိုယ့်မိဘကို ကောင်းတဲ့ဘက်ကိုသာ ရောက်အောင် ပို့ဆောင်ပြီးတော့ ပေးသင့်တယ်။<br><br>သီဟိုဠ်ကျွန်းမှာ သောဏဆိုတဲ့ မထေရ်ကြီး ရှိတယ်၊ သူက ငယ်စဉ်ကတည်းက ရဟန်းဝတ်သွားပြီးတော့ ရဟန္တာဖြစ်နေတယ်။ သို့သော် သူ့အဖေကတော့ မုဆိုးကြီး၊ ဟောလို့ပြောလို့မရဘူး။ အသက်အရွယ်ကြီးလာပြီး သားကောင်တွေကို မဖမ်းနိုင်တော့တဲ့အခါကျတော့မှ ချော့မော့ပြီး ကျောင်းခေါ်ပြီး ဦးဇင်းကြီး ဝတ်ပေးထားတယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၃</font></p> အဲဒီလိုပဲ လုပ်ရမှာပဲ။ အဖေက အရက်ဝယ်ခိုင်းရင်တော့ ဝယ်မပေးနဲ့ပေါ့။ ချော့မော့ပြီးတော့ အဲဒီမှာ ဖျော်ရည်လေး ဘာလေး ဝယ်ပေးပေါ့။ ဒီလိုပဲ လုပ်ရမှာပဲ။ . .<br><br>အဲဒီလို သင်္ကန်းဝတ်ပေးထားပြီး သေခါနီးကျတော့ ဘာဖြစ်တုန်းဆိုတော့ သူလုပ်ခဲ့တဲ့ အာရုံနိမိတ်တွေက အိပ်မက်လို ပေါ်လာတယ်။ သူက မုဆိုးလုပ်တယ်ဆိုတော့ ခွေးတွေမွေး၊ ဓားတွေလှံတွေ လေးတွေ မြားတွေနဲ့ တောလည်ထွက်တာကိုး။<br><br>အဲဒီတော့ သေခါနီး မိန်းမောလာတဲ့ အချိန်မှာ သူ့ကို ခွေးတွေက ဝိုင်းအုံပြီးတော့ ကိုက်တော့မယ် အနေအထားမျိုးကို အိပ်မက်ထဲမှာလို မြင်ရတဲ့အခါကျတော့ “လုပ်ကြပါဦး၊ လုပ်ကြပါဦး၊ ခွေးတွေလာကုန်ပြီ၊ ခွေးတွေကိုက်တော့မယ်”လို့ ရောင်အော်တယ်။ အဲဒီတော့ သူ့သားရဟန္တာက သဘောပေါက်တယ်၊ ဒါဟာ ငရဲနိမိတ်တွေထင်တာပဲ၊ ငရဲကျတော့မှာပဲ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၄</font></p> ဆိုပြီးတော့ စေတီရင်ပြင်ကို ပွေ့ချီသွားပြီး “ဦးဇင်းကြီး၊ ဦးဇင်းကြီး သတိထား ဟောဒီမှာ စေတီရင်ပြင်ရောက်နေပြီ၊ ဘုရားပန်းကိုလှူလိုက်၊ ဒါလေးကိုလှူလိုက်၊ ဘုရားကို အာရုံပြုလိုက်၊ ခွေးတွေ မလာတော့ဘူး၊ မကိုက်တော့ဘူးနဲ့” ပြောလိုက်တဲ့အခါမှာ သူအားရပြီးတော့ ဘုရားကို မျက်လုံးဖွင့်ကြည့်ပြီးတော့ စိတ်ထဲမှာ အကြောက်ကလေး ပြေသွားပြီး ဘုရားကို အာရုံပြုလိုက်တဲ့အခါကျတော့မှ “နတ်သမီးတွေ လာနေပြီ။ နတ်သမီးတွေ လာနေပြီ”ဆိုပြီး အာရုံက ပြောင်းသွားသတဲ့။ အဲဒီအချိန်လေးမှာ သေသွားတော့ နတ်ပြည်ရောက်သွားတယ်၊ သားက ကယ်တင်လိုက်တာ။<br><br>အဲဒီလို ကယ်တင်လို့ ရသလားလို့ ဆိုတော့ ရတယ်၊ သေခါနီးမှာ ဖြစ်လိုက်တဲ့ ကုသိုလ်ဟာ အကုသိုလ်ကို တစ်ခဏတာမျှ ဖယ်ရှားပြီး ကယ်တင်လို့ရတယ်၊ သေခါနီးမှာဖြစ်တဲ့ အကုသိုလ်ကလည်းပဲ ကုသိုလ်တွေ လုပ်ထားတာကို အခွင့်အရေးမရအောင် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၅</font></p> သူက လက်ဦးမှု ယူသွားတာမျိုးလည်း ရှိတတ်တယ်။ ဒါကြောင့်မို့ သေခါနီးမှာ အလွန်အရေးကြီးတယ်။<br><br>သေခါနီး အချိန်ရောက်နေပြီဆိုလို့ရှိရင် ဗမာတွေမှာ တော်တော်များများက လူမမာနားလာပြီး တောင်ပြောမြောက်ပြော “ဒီတောင်က ကျော်နိုင်မယ် မထင်ပါဘူး”၊ ဟိုကတော့ မေ့နေတာမှမဟုတ်တာ၊ ကြားနေတာ။ အဲဒီလိုတွေပြော၊ “ဘဏ်စာအုပ်တွေ မေးထားလိုက်ရဲ့လား” “လက်မှတ်ထိုး လိုက်ရဲ့လားလို့ မေးတဲ့လူကမေး၊” “စိန်နားကပ် ဘယ်နားထားတုန်း”တို့။<br><br>အဲဒါမျိုးတွေက မလုပ်ထိုက်ဘူး၊ မလုပ်ရဘူး။ အဲဒီလို လုပ်ရင်တော့သွားပြီ၊ ဟိုလူက ဒုက္ခရောက်ပြီ၊ အဲဒီလို ဖြစ်တတ်တယ်။<br><br>ဘုန်းကြီးတွေ ကျတော့လည်း “ကိုယ်တော်၊ ကျောင်း ဘယ်သူ့အပ်ခဲ့မှာတုန်း”တို့ ဘာတို့ လုပ်ကုန်တယ်။ အဲဒီမှာ ဒုက္ခရောက်ပြီ။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၆</font></p> အဲဒီအချိန်မှာ စိတ်ကလေး ဖြောင့်နေအောင် ငြိမ်ငြိမ်လေးထားပြီး တရားလေး ဖွင့်ပေးတာတို့၊ ကုသိုလ်ကောင်းမှုလေး လုပ်ပေးပြီးတော့ ငြိမ်းငြိမ်းအေးအေးချမ်းချမ်းနဲ့ နေအောင် တိတ်တိတ်ဆိတ်ဆိတ်ကလေး နေရတယ်။ စကားမပြောရဘူး၊ အမှန်က အဲဒီအချိန်မှာ ဆူညံဆူညံနဲ့ ဟိုလူလာ ဒီလူလာ လက်မခံတာကောင်းတယ်။ လာတဲ့လူက ဟိုပြောဒီပြော သိပ်ပြောတာ။ တိုးတိုးလည်း မပြောတတ်ဘူး မြန်မာတွေရဲ့ ထုံးစံ အသံက ကျယ်ကျယ်ပြောတတ်တယ်။ အဲဒါတွေက ဒုက္ခရောက်စေတတ်တဲ့အရာတွေ ဖြစ်တယ်။ ဒါကြောင့်မို့ အရာရာမှာ သတိထားရမယ့် ကိစ္စတွေ၊ ဆင်ခြင်ရမယ့်ကိစ္စတွေ လောကကြီးမှာရှိတယ်။<br><br>မိဘနဲ့သားသမီး ဆက်လက်ပြီးတော့ စဉ်းစားစရာ၊ သားသမီးက ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းပြီးတော့ မိဘက မကောင်းဘူးဆိုရင် သားသမီးက မိဘအရာလို နေပြီးတော့ ကိုယ့်မိဘကောင်းလာအောင် သွေးဆောင် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၇</font></p> ဖြားယောင်းပြီးတော့ တိုက်တွန်းနှိုးဆော်ပေးလို့ရှိရင်လည်း မိဘဟာ ကောင်းတဲ့အနေအထားမျိုး ရောက်လာနိုင်တယ်။ အဲဒီလိုလုပ်ရမှာပဲ။<br><br>နောက်တစ်ခုက ဆိုပါစို့- ကြံကြံဖန်ဖန် မေးတတ်ကြတယ်၊ မိဘစကားကို နေရာတကာတိုင်း နားထောင်ရမှာလားလို့ မေးတဲ့အခါမှာ ကျိုးကြောင်းဆီလျော်တဲ့ မိဘစကားကိုတော့ နားထောင်ရမယ်၊ ကုသိုလ်ကောင်းမှုနဲ့ ပတ်သက်လာတဲ့ဟာမျိုး၊ ကိုယ်က ဥပမာမယ် ဘုန်းကြီးဝတ်ချင်တယ်၊ မိဘက မဝတ်စေချင်ဘူး၊ သို့သော် မြတ်စွာဘုရားက အဲဒီနေရာမှာ မိဘရဲ့ သဘောတူညီချက်ကို ယူရမယ်လို့ ဟောထားတာ ရှိတယ်။ ဒါကဘာကြောင့် ယူခိုင်းတာတုန်းဆိုတော့ ခမည်းတော် သုဒ္ဓေါဒနမင်းကြီးက လျှောက်သွားတာ၊ အရှင်ဘုရား၊ တပည့်တော်ကို ဒါလေးတော့ ကတိပေးပါ ဆိုပြီးတော့ လျှောက်သွားတယ်။ “မိဘတွေရဲ့ စိတ်နှလုံးဆိုတာဟာ ကိုယ့်သားသမီးအပေါ်မှာ အင်မတန် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၈</font></p> မှ ချစ်တယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ မိဘခွင့်မပြုရင် သင်္ကန်းဝတ်မပေးပါနဲ့”ဆိုတာကြောင့် မြတ်စွာဘုရားက ဒါကို ကတိပေးလိုက်တာ။<br><br>သို့သော် ရှင်သာရိပုတ္တရာရဲ့ ညီအငယ်လေး ရေဝတဆိုတာကျတော့ ရှင်သာရိပုတ္တရာက ရဟန်းတော်တွေကို မှာထားတယ်၊ “ကိုယ်တော်တို့၊ တပည့်တော်ညီငယ်လေး ရောက်လာလို့ရှိရင် ဝတ်သာပေးလိုက်ပါ၊ တပည့်တော် အမေအဖေတွေက ဗုဒ္ဓဘာသာတွေ မဟုတ်ဘူးတဲ့၊ ဘာသာခြားတွေ ဖြစ်နေတယ်၊ သူတို့ဆီ ခွင့်တောင်းစရာမလိုဘူး၊ သူပဲမိဘပါပဲ” လို့ ပြောထားတာရှိတယ်။<br><br>အဲဒီတော့ ကောင်းတာလုပ်ပြီ ဆိုတဲ့အခါကျတော့ တစ်ခါတစ်ခါ မိဘသဘောတူသည်ဖြစ်စေ၊ မတူသည်ဖြစ်စေ လုပ်ရတာရှိတယ်။ ကောင်းတဲ့ အလုပ်လုပ်တာကိုး။ ကဲ- မြတ်စွာဘုရားအလောင်း သိဒ္ဓတ္ထမင်းသား တောထွက်တယ်၊ မိဘတွေက မထွက်စေချင်ဘူး၊ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၉</font></p> စာပေထဲမှာ ဘယ်လိုရေးထားတုန်းဆို “<b>အကာမကာနံ မာတာပိတူနံ ရုဒန္တာနံ</b>” တဲ့။ အမေအဖေတွေက မသွားစေချင်လို့ ငိုယိုနေတုန်း တောထွက်သွားတာ။ ကနေ့ခေတ်မှာဆိုရင် မိဘစကား နားမထောင်ဘူးလို့ ပြောရမှာပေါ့။<br><br>အဲဒီတော့ ဒီကိစ္စမှာ မိဘစကား နားထောင်နေလို့ရှိရင် ဘုရားဖြစ်ပါ့မလား၊ ကောင်းတဲ့ဘက် လုပ်ရမယ် ဆိုတဲ့နေရာကျတော့ မိဘစကားဟာ အဓိကမဟုတ်ပြန်တော့ဘူးပေါ့။ ဒီလိုဆိုလိုတာ။ နားထောင်ရမယ်ဆိုတာ ဆုံးမဩဝါဒအနေနဲ့ ကျတော့ နားထောင်ရမယ်၊ သို့သော် မိဘစကားက ကိုယ်ရည်မှန်းတဲ့ ကုသိုလ်ရဲ့ အောက်တန်းကျနေလို့ရှိရင်တော့ နားထောင်စရာ မလိုဘူးလို့ ပြောရမှာပဲ။<br><br>သာဓက ရှိလား၊ ရှိတယ်လေ။ ဘုရားအလောင်းတွေဟာ မိဘစကား နားမထောင်ဘဲ တောထွက်သွားတာ အများကြီးပဲ။ တောထွက်ပြီးတော့ တရားဓမ္မ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၆၀</font></p> ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် အားထုတ်တာပဲ။ အဲဒီတော့ မိဘရဲ့ ဆုံးမဩဝါဒက နိမ့်ကျနေပြီးတော့ ကိုယ်လုပ်တဲ့ အလုပ်က ပိုပြီးတော့ မြင့်မြတ်နေလို့ရှိရင်တော့ မိဘစကား နားထောင်စရာ မလိုဘူးပေါ့။ ဒီလိုဆိုမှာပေါ့။<br><br>နိုင်ငံခြားသားတွေက ကြံကြံဖန်ဖန် မေးတတ်တယ်၊ ဒါမျိုးတွေ ကြံကြံဖန်ဖန်မေးတာက ကြံကြံဖန်ဖန်တွေးလို့ကိုး၊ မတွေးရင်တော့ ဘာမှမေးစရာအကြောင်း ရှိမှာမဟုတ်ဘူး။ အဲဒီတော့ အမှတ်တမဲ့ မနေရဘူး၊ တွေးရတယ်။<br><br>ကဲ- နောက်တစ်ခု သူတို့ မေးတတ်တာလေး ရှိသေးတယ်။ မြတ်စွာဘုရား တောထွက်တဲ့အခါမှာ ယသော်ဓရာကို ကလေးတစ်ယောက်နဲ့ ပစ်ထားခဲ့တာ မဟုတ်လား၊ စဉ်းစားကြည့်စမ်း၊ ယသောဓရာရဲ့ အမေအဖေနေရာက စဉ်းစားကြည့်ရင် “ငါ့သမီးယူပြီးတော့ မလုပ်ကျွေးဘဲ ကလေးတစ်ယောက်နဲ့ ပစ်ထားခဲ့တယ်”လို့ မပြောပေဘူးလား၊ ပြောမှာပဲ။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၆၁</font></p> သူ့အဖေကြီးကလည်း ဒီအတိုင်းပဲ၊ သုပ္ပဗုဒ္ဓတဲ့၊ ယသောဓရာရဲ့ အဖေ၊ ဒေဝဒတ်ရဲ့အဖေ။ အဲဒါနဲ့ သူက မကျေနပ်တာ၊ ဘုရားရဲ့ ဦးလေးတော်တယ် သုပ္ပဗုဒ္ဓဆိုတာ။ မယ်တော် မာယာရဲ့ မောင်၊ သူက လုံးဝမကျေနပ်ဘူး၊ သူ့သမီးကို ကလေးတစ်ယောက်နဲ့ ပစ်ထားခဲ့တယ်ဆိုပြီးတော့ မကျေနပ်ဘူး၊ ဘုရားအလောင်းက တောထွက်သွားတာ၊ ဒါပေမယ့် သူ့အနေနဲ့ ကြည့်မယ်ဆိုရင် ကျေနပ်စရာရှိရဲ့လား၊ မရှိဘူး။ အဲဒါ မကျေနပ်လို့ တစ်ခါတုန်းက မြတ်စွာဘုရား ဒေဝဒဟမြို့ထဲ ဝင်လာတဲ့အခါမှာ သူက လမ်းပိတ်ပြီးတော့ အရက်သောက်နေတယ်၊ မြတ်စွာဘုရား ဆွမ်းခံတဲ့လမ်းကို ပိတ်ပြီး အရက်သောက်နေတယ်၊ ရှောင်မပေးဘူး၊ မြတ်စွာဘုရားက ဒီလမ်းက ဆွမ်းခံသွားမယ်ဆိုတာကို ပြောတယ်၊ အဲဒီတော့ ဘာပြောတုန်း “သိဒ္ဓတ္ထ ငါ့ထက် ငယ်တယ်၊ ငါဂရုစိုက်စရာမလိုဘူး” မကျေနပ်ချက်တွေနဲ့။ လမ်းပိတ်ပြီးတော့ အရက်သောက်နေတယ်၊ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၆၂</font></p> မြတ်စွာဘုရားက ဘာပြောတုန်း ဆိုတော့ “ဒီ ဘဒွေးတော် မင်းကြီးကတော့ (၇) ရက်လောက်နေရင် မြေမြိုတော့မှာပဲ၊ သူ့အကုသိုလ်တွေက အတော်များနေပြီ” မြတ်စွာဘုရားအပေါ်မှာ စော်ကားတဲ့စိတ်တွေက အလွန်များပြီး အထွတ်အထိပ် ရောက်သွားပြီ ဆိုတယ်။<br><br>နောက်ဆုံးကျတော့ အဲဒီစကားကိုကြားတော့ သူကြောက်တယ်၊ ကြောက်လို့ (၇)ထပ်ရှိတဲ့ တိုက်ပေါ်မှာ တက်နေတယ်။ တက်နေပြီး သူအောက်မဆင်းမိအောင်လို့ ဆိုပြီးတော့ အထပ်တိုင်း အထပ်တိုင်းမှာ လက်ဝှေ့သမားတစ်ယောက်စီ ချထားတယ်၊ အကယ်၍များ သူ မေ့ပြီး ဆင်းလာရင် အပေါ်ပြန်တွန်းတင်ရမယ်လို့ ပြောထားတာ။ လူ(၇)ယောက်၊ နောက်ဆုံး (၇)ရက်ပြည့်တဲ့ နေ့ကျတော့ သူစီးတဲ့မြင်းက ထိန်းမရအောင် ဟီနေတယ်ပေါ့လေ။ ခုန်ပေါက်ပြီး ဟီနေတယ်။ အဲဒီမှာ သူမေ့သွားတာ၊ မြင်းကိုထိန်းဖို့ဆိုပြီးတော့ သူဆင်းတာ၊ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၆၃</font></p> ဆင်းတော့ ဟိုကောင်တွေကလည်း တွန်းတင်ရမယ့်အစား အောက်ကိုပဲတွန်းချတယ်။ အဲဒါနဲ့ အောက်ရောက်သွားပြီး မြေကြီးပေါ်လည်း ရောက်ရော မြေမြိုသွားတယ်ဆိုတဲ့ ဇာတ်လမ်းရှိတယ်လေ။ အဲဒါဒေဝဒတ်တို့ ယသောဓရာတို့ရဲ့ အဖေပဲ။ မကျေမနပ်စိတ်တွေ ဖြစ်တတ်တယ်ဆိုတာ ဒါ လူ့သဘာဝပဲ၊ ပြောလို့ မရဘူး။<br><br>အဲဒီနေရာမှာ မြတ်စွာဘုရားဟာ ယသောဓရာနဲ့ သားတော်အပေါ်မှာ တာဝန်ဝတ္တရားမကျေဘဲနဲ့ ရက်စက်တာလားဆိုတော့ ဒါက သူ့ရဲ့ အလွန်မြင့်မြတ်တဲ့ ဆန္ဒအရ သူလုပ်တာ။ သူတို့ကို ပျက်စီးစေလိုတဲ့စိတ်ဓာတ်မပါဘူး။ ကလေးတစ်ယောက်နဲ့ ပစ်ထားခဲ့မယ်ဆိုတဲ့စိတ်ထားမျိုး မဟုတ်ဘူး၊ တရားကျင့်မှ သတ္တဝါတွေ အားလုံးကို ကယ်တင်နိုင်မယ်။ သတ္တဝါအားလုံးကို ကယ်တင်နိုင်တဲ့ တရားဓမ္မကို ငါသိအောင်လုပ်မယ်၊ သိအောင် တရားကျင့်ရမယ်ဆိုတဲ့စိတ်နဲ့ သွားတာ။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၆၄</font></p> “ဒင်းတို့ သားအမိနှစ်ယောက် ဒုက္ခရောက်စေ”ဆိုတဲ့ စိတ်မရှိဘူး။ လူဆိုတာ တမင်လုပ်တာနဲ့ မလုပ်တာဆိုတာ ရှိတယ်လေ၊ တမင်လုပ်တာမဟုတ်ဘဲနဲ့၊ တမင်မလုပ်ဘဲနဲ့ ထိခိုက်နေတာတွေ လောကမှာ အများကြီးရှိတယ်။<br><br>လမ်းပေါ်မှာ ကားမောင်းသွားတယ်၊ ကိုယ်မမြင်တဲ့ အကောင်လေးတွေ တက်ကြိတ်မသွားဘူးလား၊ ကြိတ်တယ်။ တမင်လုပ်တာ ဟုတ်ရဲ့လား၊ မဟုတ်ဘူး။ လမ်းလျှောက်သွားလို့ရှိရင်လည်း ပုရွက်ဆိတ်တို့ အကောင်တွေ တက်နင်းသွားတာပဲ၊ သေတာပဲ။ အဲဒီတော့ ဒါတွေက တမင်လုပ်တာ မဟုတ်သည့်အတွက် အကုသိုလ်ဖြစ်တယ်လို့ ပြောလို့မရဘူး၊ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်က “သားအမိနှစ်ယောက် ဒုက္ခရောက်စေလိုတဲ့စိတ် မရှိဘူး၊ သူတို့ နှစ်ယောက်အပါအဝင် သတ္တဝါတွေ ချမ်းသာမယ့် နည်းလမ်းကို ငါရှာရမယ်၊ ဘုရားဖြစ်လာတဲ့အခါ ထူးခြားတဲ့ အသိဉာဏ်ရပြီး ကယ်တင်မယ်။ ဒါကတစ်ခု။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၆၅</font></p> နောက်ထပ် သားသမီးနဲ့ မိဘဆိုတာ ဝေဿန္တရာဇာတ်ထဲမှာ ဖတ်ဖူးကြတယ် မဟုတ်လား။ သားလေးနဲ့ သမီးလေးကို ဇူဇကာပုဏ္ဏားက လာအလှူခံတဲ့အခါကျတော့ လှူလိုက်တယ် မဟုတ်လား။ ခုခေတ်အနေနဲ့ ကြည့်မယ်ဆိုလို့ရှိရင် ရက်စက်တယ်လို့ ပြောကြမှာပဲ။ ကိုယ့်သားသမီးကို ကိုယ်ဘုရားဖြစ်ချင်တာနဲ့ လှူတယ်လို့ နိုင်ငံခြားကလူတွေက အဲဒီလိုတွေးတယ်။ အဲဒီတော့ ဘယ်လို ရှင်းရတုန်းဆိုရင် အဲဒီခေတ်မှာ ခုခေတ်ပြောသလို human rights ခေါ်မလား၊ father's right ပေါ့။ အဖေ့ရဲ့ အခွင့်အရေးဟာ မိသားစုအပေါ်မှာ ရှိတယ်။ အဖေက ဆုံးဖြတ်ပိုင်ခွင့်ရှိတယ်၊ ဖခင်ဆုံးဖြတ်တဲ့အတိုင်း အဲဒီခေတ်မှာ သားသမီးက လိုက်နာကြရတယ်၊ သူ့ right ရှိတယ်ပေါ့။ သူ့အနေနဲ့ကလည်း သားသမီးတွေကို မုန်းလို့လုပ်တာ မဟုတ်ဘူး၊ သားသမီးတွေထက် မြတ်နိုးတာရှိတယ်၊ မြတ်စွာဘုရား အလောင်းတော် ကိုယ်တိုင်က ပြောတယ်၊ “ငါ့သား <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၆၆</font></p> သမီးတွေကို မမုန်းဘူး၊ ဒါပေမယ့် သားသမီးတွေထက် ပိုချစ်တဲ့ သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်ကြီးကို ရဖို့အတွက် ဒီအလုပ်လုပ်မှ ဖြစ်မယ်ဆိုရင် လုပ်ရမယ်”ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်မျိုးပြောတယ်။ ဆန္ဒကိုက အင်မတန်မှ ကြီးမားနေတယ်။ ကြီးမားနေသည့်အတွက်ကြောင့် သားသမီးတွေကို လှူလိုက်တာဟာ မင်းတို့ဒုက္ခရောက်ပေတော့ဆိုတဲ့ စိတ်ဓာတ်မျိုးနဲ့ လှူလိုက်တာ မဟုတ်ဘူး၊ သူအနေနဲ့ ဘာမဆိုလှူနိုင်တယ်။ မပေးနိုင်ဘူးဆိုတဲ့ မစ္ဆရိယစိတ်က ဘယ်နေရာမှာမှ မရှိတော့တာ။ သားသမီးမပြောနဲ့ သူ့ရဲ့ ရင်ထဲက နှလုံးသားကို ထုတ်ပြီးပေးဆိုလည်း လှူမှာပဲ။ မျက်လုံးတောင်းရင် မျက်လုံးထုတ်လှူမှာပဲ၊ သွေးတောင်းရင် သွေးကို ထုတ်လှူမှာပဲ။ အဲဒီလိုစိတ်ဓာတ်မျိုး ရှိနေတာဆိုတော့ အပြင်ဘက်က ပစ္စည်းမျိုးကို မပြောနဲ့၊ သူ့အတွင်းက ပစ္စည်းတောင် လှူမှာလို့ ဆိုသည့်အတွက်ကြောင့် ဒါက ဖခင်တစ်ယောက်ရဲ့ right အနေနဲ့ လုပ်တာလို့။ ဟို <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၆၇</font></p> သားသမီးကို ဒုက္ခရောက်အောင်လုပ်တာ မဟုတ်ဘူးလို့ ဒီလိုပြောရမှာပဲ၊ ကြံကြံဖန်ဖန် နိုင်ငံခြားသားတွေကလည်းမေးတယ်။ အိန္ဒိယမှာ သူ့ rightဆိုတာရှိတယ်။ အဲဒီခေတ်က အဲဒီအခွင့်အရေးအရ မြတ်စွာဘုရား အလောင်းတော်ဟာ ဒီလိုလုပ်ခဲ့ခြင်းသာဖြစ်တယ်။ နောက် မဒီဒေဝီကို လှူတယ်ဆိုတာလည်းပဲ ဒီအတိုင်းပဲ။ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှာ အခွင့်အရေးဆိုတာတွေက အမျိုးမျိုးရှိတယ်၊ ကြားဖူးကြပါလိမ့်မယ်၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှာ အိမ်ရှင်ယောက်ျားက သေသွားလို့ရှိရင် အမျိုးသမီးက မုဆိုးမ အဖြစ်မခံနိုင်ဘူး၊ မုဆိုးမ အဖြစ်မခံနိုင်တော့ ဘာလုပ်တုန်းဆို အိမ်ရှင်ယောက်ျားကို မီးသင်္ဂြိုဟ်တဲ့အထဲမှာ သူ့ကိုပါ ထည့်သဂြိုဟ်လိုက်တာ။ အဲဒါကို “စတီ”လို့ခေါ်တယ်။ အင်္ဂလိပ်လက်ထက် အဲဒီ စတီဆိုတဲ့ အစဉ်အလာကြီးကို ဥပဒေနဲ့တားပြီးတော့ အကြီးအကျယ် လုပ်ရတယ်။ ဒါတောင် ပျောက်သွားတာ မဟုတ်ဘူး၊ ကနေ့ခေတ်_ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၆၈</font></p> တောင်ချောင်ကြိုချောင်ကြား တောရွာတွေမှာ ကျန်နေသေးတယ်။<br><br>အိန္ဒိယ မဟာရာဇာတစ်ယောက်မှာ မိဖုရားငါးရာ ရှိတယ်တဲ့။ အဲဒီ မဟာရာဇာ သေသွားလို့ရှိရင် နောက်ကနေပြီးတော့ သူ့ကို မီးသဂြိုဟ်တဲ့အထဲမှာ အတူတူ သဂြိုဟ်ခံမယ့်အမျိုးသမီးက ၂၅၀ ရှိသတဲ့။ သူတို့စိတ်နဲ့ လိုက်ပြီး သေမယ့်ဟာတွေ အများကြီးပဲ ရှိတယ်။ ဒါ လူဆိုတာ ယုံကြည်မှုအပေါ်မှာ မူတည်ပြီးတော့ လုပ်ကြတာ။<br><br>ဒါကြောင့်မို့ “မိဘနဲ့သားသမီးကြားမှာ မှန်ကန်တဲ့အမြင်” ဆိုသည်မှာ မိဘဆိုတာရှိတယ်၊ မိဘရဲ့ ကျေးဇူးတရားဆိုတာရှိတယ်၊ မိဘကို ပြုစုလို့ရှိရင် ကုသိုလ်ရတယ်၊ မိဘကိုစော်ကားလို့ရှိရင် အကုသိုလ်ဖြစ်မယ်၊ မိဘကိုသတ်ဖြတ်မယ်ဆိုရင် မာတုဃာတကကံ၊ ပိတုဃာတကကံထိုက်တယ်။ မိဘကို ပြုစုလုပ်ကျွေးရင် ကြီးမားတဲ့ ကုသိုလ်တရားတွေ ဖြစ်တယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၆၉</font></p> မိဘရဲ့ကျေးဇူးကို ဓမ္မနဲ့ဆပ်လို့ရှိရင် ကျေအောင်ဆပ်နိုင်တယ်ဆိုတဲ့ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ အဆုံးအမတရားတွေကို မှတ်သားပြီးတော့ မိဘနဲ့ပတ်သက်လာလို့ရှိရင် လွဲမှားတဲ့ အတွေးတွေ မတွေးမိစေဖို့၊ မှန်ကန်တဲ့အတွေးတွေတွေးပြီးတော့ ကုသိုလ်တရား ဖြစ်ပွားအောင် ကြိုးစား အားထုတ် နိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။<br><br>သာဓု... သာဓု... သာဓု cks7glo1s02ko02uep47jw83xel6p7g ကမ္မဋ္ဌာန်းဆရာ 0 6353 22079 2026-06-13T23:14:26Z Tejinda 173 "{{header | title = ကမ္မဋ္ဌာန်းဆရာ | author = ဒေါက်တာနန္ဒမာလာဘိဝံသ | override_author = | editor = | translator = | contribuor = | override_contributor = | section = စာစစ်ရန်လိုအပ်သည် | previous = မိဘနှင့်သားသမီ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 22079 wikitext text/x-wiki {{header | title = ကမ္မဋ္ဌာန်းဆရာ | author = ဒေါက်တာနန္ဒမာလာဘိဝံသ | override_author = | editor = | translator = | contribuor = | override_contributor = | section = စာစစ်ရန်လိုအပ်သည် | previous = [[မိဘနှင့်သားသမီးအကြား မှန်ကန်သောအမြင်များ]] | previous2 = | next = [[ကမ္မဋ္ဌာန်းအလုပ်နှင့် အိပ်ငိုက်ခြင်း]] | next2 = | year = | notes = | edition = | categories = မြန်မာ တရားတော်များ | shortcut = | portal = }} <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁</font></p> <h3>ကမ္မဋ္ဌာန်းဆရာ</h3> <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂</font></p> သာသနာတော်နှစ် ၂၅၅۶ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၇၄ ခုနှစ်၊ သီတင်းကျွတ်လပြည့်ကျော် ၃ ရက်၊ ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၂ ရက်၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ အမရပူရမြို့၊ အိုးတော်ရပ်၊ မိုးကုတ်ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ခန္ဓာဝန်ချရာ ပင်မသံဝေဇနိယ မင်္ဂလာမဂ္ဂင်ရိပ်သာ ရွှေရတုမ္မာရုံကြီးအတွင်းဝယ် ဆင်ယင်ကျင်းပပြုလုပ်အပ်သည့် ကျေးဇူးတော်ရှင် မိုးကုတ်ဆရာတော်ဘုရားကြီး ခန္ဓာဝန်ချ နှစ် ၅ဝ ပြည့် ရွှေရတုအထိမ်းအမှတ် ပူဇော်ပွဲ၌ ဆရာကျေးဇူးဆပ် ရိပ်သာအတွင်း အထူးတရားပွဲဝယ် အမရပူရမြို့ ဒေါ်မြင့်မြင့်၊ သား ဦးကိုကိုကြီး + ဒေါ်ခင်အေးအေးမြင့် "အောင်ထင်မင်း အထည်ဆိုင်" မိသားစုတို့၏ အမတဒါန ဓမ္မဒါနအဖြစ်ဖြင့် ဟောကြားအပ်သော “ကမ္မဋ္ဌာန်းဆရာ” အကြောင်း တရားဒေသနာတော်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃</font></p> မြတ်စွာဘုရားသခင် ကိုယ်တော်မြတ်က —<br><b>“ယထာဘူတံ ဉာဏာယ သတ္တာ ပရိယေသိတဗ္ဗော”</b> — “အမှန်အကန်သိဖို့အတွက် နည်းလမ်းညွှန်ပြ သွန်သင်ဆုံးမမယ့်ဆရာဆိုတာ ရှာရမယ်” လို့ ဒီလိုဟောထားတယ်။ အဲဒီလို ဟောထားတဲ့ သုတ္တန်ပေါင်း ၂၀ နီးပါးခန့်ရှိတယ်။ အမှန်အကန်သိဖို့အတွက် ဆရာနဲ့ကင်းပြီး မဖြစ်နိုင်ဘူး၊ ဒါကြောင့်မို့ ဆရာကို ရှာရမယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄</font></p> ဟုတ်ပြီ၊ ဆရာရှာတယ်ဆိုတော့ ရှင်သာရိပုတ္တရာ မထေရ်မြတ်ကိုယ်တိုင်ပဲ အမှန်အကန်တရားကို ရှာဖွေတဲ့အခါမှာ မှန်မှန်ကန်ကန် ဟောပြနိုင်တဲ့ ဆရာကို မတွေ့သေးမီ တရားထူးတရားမြတ် မရဘူး။ သဉ္စယပရိဗိုဇ်လို့ခေါ်တဲ့ သိဉ္စည်းဆရာကြီးထံ တပည့်အဖြစ်ခံယူပြီး သူ့ရဲ့ဝါဒတွေကို သင်ကြားမှတ်ယူ လေ့လာကျင့်သုံးခဲ့တယ်။ သို့သော် ယထာဘူတကို ဟောပြနိုင်တဲ့ ဆရာမျိုးမဟုတ်သည့်အတွက် တရားထူးတရားမြတ်နဲ့ ဝေးခဲ့ရတယ်။ ပဉ္စဝဂ္ဂီ ၅ ပါးထဲမှာ အငယ်ဆုံးဖြစ်တဲ့ ရှင်အဿဇိနဲ့ တွေ့တဲ့အခါမှ အမှန်အကန် သိသွားတယ်။ ဆရာဟာ ဘယ်လောက်အရေးကြီးတယ်ဆိုတာ စဉ်းစားကြည့်ပေါ့။<br><br>လောကမှာ မြတ်စွာဘုရားပြီးရင် ပညာအရာ အထက်မြတ်ဆုံးပုဂ္ဂိုလ်ဟာ ရှင်သာရိပုတ္တရာပဲ။ အဲဒီလောက် ထက်မြတ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးသည်ပင်လျှင် ဆရာမပါဘဲနဲ့ လမ်းမှန်မရောက်နိုင်ဘူးတဲ့။ ဒါကြောင့်မို့ ဆရာဟာ အင်မတန်မှ အရေးကြီးလို့ မြတ်စွာဘုရားကိုယ်တိုင်က —<br><b>“ယထာဘူတံ ဉာဏာယ</b> = အမှန်အကန်သိဖို့အတွက်၊ <b>သတ္တာ</b> = သွန်သင်ပြသ ဆုံးမမယ့်ဆရာကို၊ <b>ပရိယေသိတဗ္ဗော</b> = ရအောင်ရှာပါ” လို့ ဒီလိုပြောတာနော်။<br><br>“ဆရာမပြ နည်းမကျ” လို့ ဆိုတဲ့အတိုင်း ဆရာက နည်းလမ်းဖော်ပြမှု မပြုဘူးဆိုရင် မှန်ကန်တဲ့ လမ်းကြောင်းပေါ်ရောက်ဖို့ အင်မတန်မှ ခဲယဉ်းတယ်။ ဒါကြောင့်မို့ ကမ္မဋ္ဌာန်းဆရာဆိုတာ နိဗ္ဗာန်သွားဖို့လမ်းကို ညွှန်ပြနိုင်တဲ့ ဆရာမျိုးကို ခေါ်တာ။ အခုခေတ်မှာတော့ “တရားပြဆရာ” လို့ ဒီလိုသုံးလေ့ရှိကြတယ်ပေါ့။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅</font></p> နိဗ္ဗာန်ရောက်ချင်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တိုင်း မှန်ကန်တဲ့ လမ်းကြောင်းပေါ်ကို လျှောက်နိုင်ဖို့အတွက် ဆရာရှာပါဆိုတော့ ဘယ်လိုဆရာမျိုး ရှာရမှာလဲ၊ ဘယ်လိုအရည်အချင်းရှိတဲ့ ဆရာမျိုးလဲဆိုတာ သိဖို့လိုတယ်ပေါ့နော်။ အဲဒီလိုမဟုတ်ရင် ဆရာဆိုတိုင်း တပည့်ခံလို့က ဖြစ်တာမှ မဟုတ်ဘဲနဲ့။ ဗမာပြည်မှာ ဆရာတွေ ပိုများသေးတယ်။ ဆိုက္ကားသမားလည်း ဆိုက္ကားဆရာ၊ မြင်းလှည်းမောင်းတဲ့သူလည်း မြင်းလှည်းဆရာဆိုတော့ ဆရာတွေက အများကြီးပဲ။<br><br>အဲဒီတော့ တရားပြဆရာဆိုတာ အများကြီးရှိတဲ့အထဲမယ် ဘယ်လိုအရည်အချင်းနဲ့ ပြည့်စုံတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မျိုးမှ တကယ့်ကမ္မဋ္ဌာန်းဆရာ ဖြစ်ရမှာလဲ။ ကမ္မဋ္ဌာန်းအားထုတ်ဖူးလို့ ကမ္မဋ္ဌာန်းအားထုတ်တဲ့ အတွေ့အကြုံရှိရုံနဲ့ ကမ္မဋ္ဌာန်းဆရာလုပ်ဖို့ လုံလောက်ရဲ့လား။ ကမ္မဋ္ဌာန်းဆရာရဲ့ အရည်အချင်းကို မြတ်စွာဘုရားကိုယ်တိုင် ဟောကြားထားတာတွေ စာပေကျမ်းဂန်မှာ မှတ်တမ်းတင်ထားတာ ရှိတယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၆</font></p> လောကမှာ အလုပ်တစ်ခုကို လျှောက်ထားကြတယ်။ ကုမ္ပဏီအလုပ်ပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ဘာအလုပ်ပဲဖြစ်ဖြစ် ပထမဆုံး ဘာမေးလဲဆိုတော့ အရည်အချင်းကို မေးတယ်မဟုတ်လား။ အရည်အချင်းရှိဖို့ အင်မတန်မှ အရေးကြီးတယ်။ အဲဒီတော့ ဆရာရှာတဲ့အခါမှာလည်းပဲ အရည်အချင်းပြည့်ဝတဲ့ ဆရာဟုတ်မဟုတ် စစ်ဆေးဖို့လိုတယ်။ ဆရာရဲ့ စံချိန်စံညွှန်းတွေကို မြတ်စွာဘုရားကိုယ်တိုင် သတ်မှတ်ပြထားတာ ရှိတယ်။ အဲဒါတွေကို သိရှိနားလည်ပြီးတဲ့အခါမှာ ဆရာရွေးရမယ်။<br><br>ဆရာရွေးမမှားဖို့ အင်မတန်မှ အရေးကြီးတာပေါ့။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုရင် သာမန်လမ်းကြောင်းပေါ် လျှောက်တာမျိုး မဟုတ်ဘူး၊ နိဗ္ဗာန်သွားတဲ့ လမ်းကြောင်းပေါ် လျှောက်ရတာမျိုးဆိုတော့ ဆရာရဲ့ သွန်သင်ဆုံးမမှုကို မရရင် လမ်းချော်သွားနိုင်တယ်။ နိဗ္ဗာန်လမ်းကြောင်းပေါ်ကို ရောက်ဖို့ အင်မတန်မှ ခဲယဉ်းသွားလိမ့်မယ်။ ခဲယဉ်းရုံတင်မကဘူး၊ နောက်ဆုံး မှားယွင်းတဲ့လမ်းကို လမ်းမှန်ထင်ပြီးတော့ လိုက်သွားလို့ လမ်းဆုံးတဲ့အခါမှာ ဒုက္ခတွေ ရောက်ကြရမှာဖြစ်တယ်။ ဒါကြောင့်မို့ “ဆရာမှားရင် တစ်သံသရာလုံး မှောက်တယ်” လို့တောင် ပြောကြတာပဲနော်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၇</font></p> အဲဒီတော့ မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတဲ့ ဒီဒေသနာတော်ဟာ အလွန်မှတ်သားစရာကောင်းတယ်၊ တကယ့်ကို အရေးကြီးတာ။ <b>ယထာဘူတံ ဉာဏာယ</b> - အမှန်အကန်သိဖို့၊ <b>သတ္တာ ပရိယေသိတဗ္ဗော</b> - သွန်သင်ပြသ ဆုံးမနိုင်တဲ့ ဆရာမျိုးကို ရှာပါတဲ့။ ရှာပြီးတဲ့အခါ အဲဒီဆရာရဲ့ အဆုံးအမ ဩဝါဒ ညွှန်ကြားချက်အတိုင်း လိုက်နာရမယ်လို့ ဒီလိုပြောတာ။<br><br>ဗမာပြည်မှာ ကမ္မဋ္ဌာန်းဆရာဆိုပြီး ကမ္မဋ္ဌာန်းပြတဲ့အထဲမယ် စာတတ်ဖို့ မလိုပါဘူး၊ အတွေ့အကြုံရှိရင် ပြီးတာပဲလို့ ပြောတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မျိုးတွေကလည်း နည်းတာမဟုတ်ဘူး။ တရားအားထုတ်တာတောင်မှပဲ စာခံနေလို့ တရားမတက်ဘူးလို့ ပြောတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေလည်း ရှိသေးတယ်။ အဲဒီလိုဆိုတော့ စာနဲ့တရားနဲ့က တစ်ခြားစီလို့ အဓိပ္ပာယ်ရောက်သွားတယ်ပေါ့။<br><br>စာဆိုတာ ဘာကိုပြောတာလဲဆိုတော့ ဘုရားဟောတဲ့ တရား။ အဲဒီဘုရားဟောတဲ့ တရားနဲ့မှ မညီညွတ်ရင် ဘယ်လိုလုပ်ပြီးတော့ မှန်ကန်တဲ့ လမ်းကြောင်းရောက်မလဲ။ အဲဒါကြောင့်မို့ “စာခံတယ်” ဆိုတာလည်း မပြောသင့်တဲ့ စကားတစ်ခုပဲ။ စာတတ်ဖို့မလိုဘူးဆိုတာလည်း မပြောသင့်တဲ့ စကားတစ်ခုပဲ။ တကယ်တော့ စာတတ်တာကို အကြောင်းပြုပြီး “မာနခံတယ်” လို့ပြောရင် မှန်တယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၈</font></p> ကမ္မဋ္ဌာန်းဆရာဆိုတာ အခု မိုးကုတ်ဆရာတော်ဘုရားကို ကြည့်ပေါ့။ အဘိဓမ္မာတရားတွေကို ကျေကျေညက်ညက် လေ့လာသင်ယူပြီး သင်ကြားပို့ချနေတဲ့ အရည်အချင်းရှိတဲ့ ဆရာတော်လေ။ အဲဒီလို စာပေတတ်ကျွမ်းလို့ မှန်မှန်ကန်ကန် ဟောနိုင်တာ။ စာတတ်ဖို့မလိုဘူးလို့ပြောရင် လက်ခံစရာအကြောင်း မရှိဘူး။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ စာထဲကအတိုင်းမှ မဟောရင် ကိုယ်သိတာမှ မဟုတ်တာ။<br><br>ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါး တစ်ခါ စာရေးတယ်။ ရေးတော့ တခြားဆရာတော်တစ်ပါးက ပြောတယ် “ဆရာတော်ရေးတဲ့ ဆရာတော်စာအုပ်က စာထဲအတိုင်း ရေးတာကိုး” တဲ့။ သူပြောချင်တာက လက်တွေ့နဲ့ ရေးစေချင်တယ်ပေါ့။ စာထဲအတိုင်း ရေးတာကိုးဆိုတော့ ဟိုဆရာတော်ကြီးက ဘာပြန်ပြောတုန်း “စာထဲအတိုင်း မရေးရင် မှားကုန်မှာပေါ့ဗျာ” လို့ ပြောတယ်။ ဒါလည်း အလွန်မှတ်သားစရာကောင်းတဲ့ အရာတစ်ခုပဲ။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၉</font></p> တရားဆိုတာက မြတ်စွာဘုရားဟောလို့ သိခဲ့ကြရတာ။ နိဗ္ဗာန်ဆိုတာလည်း မြတ်စွာဘုရားဟောလို့ သိရတာ။ နိဗ္ဗာန်ရောက်ကြောင်း မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး အကျင့်တရားဆိုတာလည်း ဘုရားဟောလို့သိတာ။ ပိဋကတ်သုံးသွယ်၊ နိကာယ်ငါးဖြာ၊ ဓမ္မက္ခန္ဓာပေါင်း ရှစ်သောင်းလေးထောင်ဆိုတာ သင်္ဂါယနာခြောက်တန် တင်ပြီး အတည်ပြုခဲ့တဲ့ စာတွေဖြစ်တယ်။ ဒီစာတွေက ခံနေတယ်ဆိုရင် ဘယ်ဟုတ်မလဲ။ စာနဲ့မညီတဲ့လမ်းဟာ တစ်ခြားလမ်းပဲဖြစ်မယ်၊ နိဗ္ဗာန်လမ်းတော့ မဟုတ်နိုင်ဘူး။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ ဘုရားဟောတဲ့ တရားတွေက နိဗ္ဗာန်လမ်းကို ဖော်ပြတဲ့ တရားတွေချည်းပဲလေ။ အဲဒီတော့ တစ်ခြားလမ်းကို ရွေးရင်တော့ဖြင့် စာခံတာ ဟုတ်ကောင်းဟုတ်လိမ့်မယ်နော်။ နိဗ္ဗာန်သွားမယ့်လမ်းကတော့ စာခံစရာ အကြောင်းမရှိဘူး၊ စာတတ်လေ ကောင်းလေပဲ။<br><br>ဒါကြောင့်မို့ မြတ်စွာဘုရားသခင် ကိုယ်တော်မြတ်ကိုယ်တိုင်က —<br><b>“ယထာဘူတံ ဉာဏာယ သတ္တာ ပရိယေသိတဗ္ဗော</b> - အမှန်အကန်သိဖို့အတွက် ဆရာကောင်းကိုရှာ” လို့ ပြောခဲ့တာ။ အဲဒါကို ရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသက ဝိသုဒ္ဓိမဂ်မှာ ရှင်းပြထားတယ်။ မြတ်စွာဘုရားဟောတဲ့ ဂါထာတစ်ပုဒ်မှာ —<br><b>“သီလေ ပတိဋ္ဌာယ နရော သပ္ပညော၊ စိတ္တံ ပညဉ္စ ဘာဝယံ”</b><br>အဲဒါစာပဲ။ ဘာကိုပြောတာတုန်းဆိုတော့ သီလအပေါ်မှာ အခိုင်အမာရပ်တည်၊ ရပ်တည်ပြီးတဲ့အခါမှာ <b>စိတ္တံ ပညဉ္စ ဘာဝယံ</b> <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၀</font></p> (စိတ္တဆိုတော့ ဒီနေရာမှာ တည်ငြိမ်တဲ့ သမာဓိကို ပြောတာ) သမာဓိနဲ့ပညာကို ဖြစ်ပွားစေပါတဲ့၊ ဒါ စာကပြောတဲ့အဓိပ္ပါယ်နော်။ အဲဒီမှာ သမာဓိစိတ်နဲ့ ပညာကို တိုးပွားအောင်လုပ်လို့ ဆိုတဲ့နေရာမှာ ရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသက “ကထံ ဘာဝေတဗ္ဗော = သမာဓိ ဘယ်လိုဖြစ်အောင်လုပ်မလဲ” ဆိုတဲ့ နေရာမှာ အဓိက ဘာပြောတုန်းဆိုတော့ —<br><b>“ကမ္မဋ္ဌာနဒါယကံ ကလျာဏမိတ္တံ ဥပသင်္ကမိတွာ”</b> တဲ့။ ကမ္မဋ္ဌာန်းပေးနိုင်တဲ့ ကောင်းမြတ်တဲ့ဂုဏ်ရည်တွေနဲ့ ပြည့်စုံတဲ့ မိတ်ကောင်းဆွေကောင်း ဆရာကောင်းကို ချဉ်းကပ်ပါလို့ ဒီလိုပြောတာနော်။<br><br>အဲဒီတော့ ဆရာမှားရင် အများကြီး ဒုက္ခရောက်နိုင်တယ်။ ဒါကြောင့်မို့ “ကမ္မဋ္ဌာန်းဆရာ” ဆိုတာ သာမန်နဲ့ ကမ္မဋ္ဌာန်းဆရာ ဖြစ်သင့်တာ မဟုတ်ဘူး။ ကမ္မဋ္ဌာန်းဆရာဆိုသည်မှာ ရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသက <b>“ကမ္မဋ္ဌာနဒါယကံ ကလျာဏမိတ္တံ”</b> <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၁</font></p> ဆိုတဲ့ ကမ္မဋ္ဌာန်းဆရာရဲ့ အရည်အချင်းတွေကို ထုတ်ဖော်ပြသထားတဲ့အထဲမယ် “အေး- ကမ္မဋ္ဌာန်းပေးနိုင်တဲ့ ကောင်းမြတ်တဲ့အရည်အချင်းတွေနဲ့ ပြည့်စုံတဲ့ မိတ်ကောင်းဆွေကောင်း ဆရာကောင်းဆိုတာ နံပါတ်(၁) ဘုရားကိုပဲ ပြောရမယ်”။ ဟော ဆရာဆိုတာ သူများကို ပြောတာမဟုတ်ဘူး ဘုရားကိုပြောတာတဲ့၊ ဒါ အမြင့်ဆုံးအဆင့်ကို ပြောတာ။<br><br>အေး-ဘုရားမရှိတော့ဘူးဆိုရင် တရားရှိတယ်လေ။ မြတ်စွာဘုရားကိုယ်တိုင်ကိုက ပရိနိဗ္ဗာန်စံကာနီးမှာ —<br><b>“ယော ဝေါ အာနန္ဒ မယာ ဓမ္မော စ ဝိနယော စ ဒေသိတော ပညတ္တော၊ သော ဝေါ မမစ္စယေန သတ္ထာ”</b> တဲ့။ “ငါမရှိတဲ့နောက် ငါဟောခဲ့တဲ့ဓမ္မ ငါပညတ်ခဲ့တဲ့ ဝိနယဟာ မင်းတို့ရဲ့ ဆရာပဲ” လို့ ဒီလိုပြောခဲ့တာ။<br><br>ဒါက အင်မတန်မှ ထူးခြားတယ်၊ သာမန်အဖွဲ့အစည်းတွေနဲ့ မတူဘူး။ ဗုဒ္ဓဘာသာသာသနာ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၂</font></p> တည်ထောင်မှုကို စဉ်းစားကြည့်၊ ဒီပြင်အဖွဲ့အစည်းတွေမှာဆိုရင် Successor လို့ ခေါ်တဲ့ ရာထူးဆက်ခံသူတွေ ရှိရတယ်။ ဥပမာမယ် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံမှာ ဆိုရင် အုပ်ချုပ်တဲ့ သမ္မတတစ်ဦး အနားယူသွားရင် သူ့ရာထူးကို ဆက်ခံသူဆိုတာ လာရတယ်၊ ပုဂ္ဂိုလ်တွေကပဲ ဆက်ခံသွားကြတယ်။ အဲဒါကို အင်္ဂလိပ်လို Successor လို့ ခေါ်တယ်။ အဲဒီ Successor ဟာ ပုဂ္ဂိုလ်ပဲ ရွေးလေ့ရှိတယ်။ ဥပမာ ဘုရင်အုပ်ချုပ်တဲ့ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဆိုလို့ရှိရင် ဘုရင်ကြီးမရှိရင် နောက်ထပ် မင်းတစ်ပါး တက်ရတယ်၊ Successor ဆက်ခံရတာ။<br><br>မြတ်စွာဘုရားရဲ့ သာသနာတော်ကျတော့ Successor ဆိုတာ ပုဂ္ဂိုလ်ကို ထားခဲ့တာ မဟုတ်ဘူး၊ ဓမ္မကို ထားခဲ့တာ၊ အင်မတန်မှထူးခြားတယ်လို့ ဒီလိုပြောရမယ်။ ဗုဒ္ဓသာသနာတော်မှာ ဗုဒ္ဓရဲ့ Successor လို့ခေါ်တဲ့ ဗုဒ္ဓရာထူးကို ဆက်ခံမယ့်ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုတာ မရှိဘူး၊ မြတ်စွာဘုရားက ဓမ္မကိုပဲ မိမိရဲ့ Successor အနေနဲ့ ထားခဲ့တာ။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၃</font></p> အဲဒီတော့ ဓမ္မဟာ အရေးကြီးဆုံးပေါ့။ အဲဒါကို သွားပြီး စာခံတယ်လို့ပြောမိရင် မှားလိမ့်မယ်။<br><br>မြတ်စွာဘုရားကိုယ်တိုင်က <b>“သော ဝေါ မမစ္စယေန သတ္ထာ</b> - အဲဒီဓမ္မဝိနယဟာ ငါမရှိတဲ့ နောက်မှာ မင်းတို့ရဲ့ဆရာပဲ” လို့ ပြောခဲ့တယ်နော်။ ဒါကို သတိမမေ့ဖို့ အင်မတန် အရေးကြီးတယ်။ ဒါဖြင့် “ငါဟောခဲ့တဲ့ဓမ္မ ငါပညတ်ခဲ့တဲ့ဝိနယ” ဆိုတာ ဘာတွေတုန်း။ အခု သင်္ဂါယနာခြောက်တန် တင်ထားတဲ့ ပိဋကတ်သုံးသွယ်၊ နိကာယ်ငါးဖြာပဲ၊ မြန်မာနိုင်ငံမှာ အပြည့်အဝရှိတယ်။ ဆရာတော်ကြီးတွေ အဆက်ဆက် ထိန်းသိမ်းသင်ကြားပို့ချပေးခဲ့တဲ့ စာပေတွေပဲ။ ဘယ်အရာပဲဖြစ်ဖြစ် စာပေနဲ့အညီပဲ ဖြစ်သင့်တယ်ပေါ့။ တစ်ဦးတစ်ယောက်ရဲ့ အတွေ့အကြုံဆိုတာမျိုးက ပြည့်စုံတာမဟုတ်ဘူး။ မပြည့်စုံဘူးဆိုတာ “ကိံသုကောပမ” သုတ်ကို ကြည့်ပေါ့။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၄</font></p> ကိံသုကောပမသုတ္တန်ဆိုတာ အားလုံး ကြားဖူးကြလိမ့်မယ်။ “ပေါက်ပင်ဥပမာ” နဲ့ မြတ်စွာဘုရားဟောထားတာ။ ရဟန်းတစ်ပါးကို သွားမေးတယ်၊ မေးတဲ့အခါကျတော့ တရားရှုတဲ့အခါမှာ ဘာရှုရမလဲ။ သူကလည်း သူရှုခဲ့တဲ့ လမ်းစဉ်ကို ပြောတာ — “အေး-ဓာတ်ကြီးလေးပါးရှု”။<br><br>နောက်တစ်ပါးသွားမေးတဲ့အခါကျတော့ သူကျင်ခဲ့တဲ့ လမ်းစဉ်ပဲ ပြောတာ — “ခန္ဓာငါးပါးရှု” ဒီလိုပြောပြန်တယ်။ နောက်တစ်ခါကျတော့ “အာယတန ခြောက်ပါးကိုရှု” လို့ပြောတယ်။ တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး ပြောတာမတူသည့်အတွက် ကြားရတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်မှာ သံသယတွေ ဖြစ်လာတယ်။<br><br>မြတ်စွာဘုရားက ရှင်းပြတယ် — ပေါက်ပင်ဆိုတာ ရာသီဥတုအလိုက် ပေါက်ပင်ရဲ့ ပုံပန်းသဏ္ဌာန် ပြောင်းလဲတယ်။ အရွက်ခြွေနေတဲ့အချိန်မှာ ပေါက်ပင်ကြီးကို သွားကြည့်ရင် သစ်ပင်ခြောက်ကြီးလိုပဲ ရိုးတံတွေချည်းပဲ၊ တစ်ရွက်မှ မရှိဘူး၊ အပွင့်ကလည်း <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၅</font></p> တစ်ပွင့်မှ မရှိဘူး။ ပေါက်ပင်ဆိုတာ ဘယ်လိုဟာလဲလို့ မေးတဲ့အခါ အဖြေအမျိုးမျိုးရှိတယ် — “ပေါက်ပင်ဆိုတာ အရွက်မရှိတဲ့ ရိုးတံတွေနဲ့အပင်” လို့ ပြောလိုက်တယ်။<br><br>နောက် ရာသီဥတုပြောင်းလာတဲ့အခါ ပေါက်ပင်က အပွင့်တွေနဲ့ ရဲလာတယ်။ အဲဒီအချိန်ကျတော့ “ပေါက်ပင်ဆိုတာ တစ်ပင်လုံးရဲရဲနီနေတဲ့ အပွင့်တွေနဲ့” လို့ ပြောပြန်တယ်။ သို့သော် ပေါက်ပင်ဆိုတာ ရိုးတံချည်းလို့ ပြောတဲ့အခါမှာ အရွက်ခြွေတဲ့ အချိန်မှာ မှန်တယ်။ အပွင့်ပွင့်နေတဲ့အချိန်မှာ သွားကြည့်ရင် အပွင့်နီတွေနဲ့ ဖုံးနေတယ်ဆိုတာ မှန်တယ်။ ဟော-အရွက်ထွက်တဲ့အခါ “ပေါက်ပင်ဆိုတာ အရွက်ဖားဖားနဲ့ စိမ်းစိမ်းနဲ့ အင်မတန်မှ ကျက်သရေရှိတယ်” လို့ ပြောရင်လည်း မှန်ပြန်တာပဲ။ အဲဒီလို ရာသီအလိုက် ခွဲခြားမမြင်နိုင်ဘူးဆိုလို့ရှိရင် သံသယပွားစရာ၊ အငြင်းပွားစရာ ဖြစ်တာပေါ့။<br><br>အဲဒါလို အတွေ့အကြုံ တစ်ခုထဲတင် ပြောမယ်ဆိုရင် သံသယဖြစ်စေနိုင်တယ်၊ တကယ် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၆</font></p> ပြောရမှာက ဓာတ်လည်းရှုနိုင်တယ်၊ ခန္ဓာလည်း ရှုနိုင်တယ်၊ အာယတနလည်း ရှုနိုင်တယ်ပေါ့။ စာတတ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကျတော့ ဘယ်ဟာပဲဖြစ်ဖြစ် ရှုလို့ရတယ်လို့ အကုန်လုံးကို ညွှန်နိုင်တယ်၊ ဒီလို ဆိုလိုတာ။<br><br>လောကမှာ အငြင်းပွားနေတဲ့လူတွေဟာ တစ်စိတ်တစ်ဒေသကိုသာ ကြည့်ပြီး အငြင်းပွားနေတာတဲ့။ အကုန်လုံးမြင်လို့ရှိရင် ငြင်းစရာ တစ်ခုမှ မရှိဘူး။ ဆင်ကောင်ကြီးကို သရုပ်ဖော်တဲ့ မျက်မမြင်ပုဏ္ဏားကိုးဦးလိုပေါ့၊ (ဖတ်စာထဲမှာတော့ မျက်မမြင်ပုဏ္ဏားခြောက်ယောက်လို့ အဲဒီလို ရေးထားတယ်)။ ဒီဥပမာက မြတ်စွာဘုရား ကိုယ်တိုင်ဟောတဲ့ “နာနာတိတ္ထိယသုတ်” ထဲမှာ ပါရှိတယ်။<br><br>“ဟတ္ထိဒဿက အန္ဓာဝိယ” မျက်မမြင်သူကန်းတွေက ဆင်ကို ညွှန်းကြသလိုပဲ။ သာဝတ္ထိမြို့က ဘုရင်ကြီးတစ်ပါးအကြောင်းပဲ။ ဘုရင်ဆိုတာ တိုင်းပြည်အုပ်ချုပ်ရတော့ တစ်ခါတစ်လေ ပျင်းတယ်နဲ့ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၇</font></p> တူတယ်၊ သူက အပျင်းဖြေချင်တဲ့အခါ ဘာလုပ်လဲဆိုတော့ သာဝတ္ထိမြို့မှာရှိတဲ့ မျက်မမြင်တွေအကုန်လုံး နန်းရင်ပြင်ကို စုလိုက်စမ်းလို့ အမိန့်ပေးလိုက်တယ်။ အဲဒီလိုစုပြီးတော့ မျက်မမြင်တွေ နန်းရင်ပြင် ရောက်လာတဲ့အခါ ကိုးစုခွဲ ထိုင်ခိုင်းတယ်။<br><br>ထိုင်ပြီးတဲ့အခါကျတော့မှ “ကဲ သူတို့ကို ဆင်ကို တစ်မျိုးစီ ပြလိုက်စမ်း” ဆိုတော့ တစ်ချို့အုပ်စုကိုတော့ ဆင်ခြေထောက်ကို ကိုင်စေပြီး ဆင်ကို ပြလိုက်တယ်။ တစ်ချို့အုပ်စုကျတော့ ဆင်ကိုယ်လုံးကို စမ်းခိုင်းပြီး ဆင်ဆိုတာ ဒါမျိုး၊ တစ်ချို့အုပ်စုကျတော့ အစွယ်စမ်းခိုင်းတယ်၊ တစ်ချို့အုပ်စုကျတော့ နှာမောင်းစမ်းခိုင်းတယ်၊ တစ်ချို့အုပ်စုကျတော့ နားရွက်၊ တစ်ချို့အုပ်စုကျတော့ အမြီးရိုး၊ တစ်ချို့အုပ်စုကျတော့ အမြီးဖျား၊ အဲဒီလိုမတူအောင် ကိုးစုခွဲပြီးတော့ ပြလိုက်တယ်။ ပြပြီးပြီဆိုတော့ ဘုရင်ကြီးက “ကဲ မောင်မင်းတို့ ဆင်ဆိုတာတွေ့ကြပြီလား”၊ “တွေ့ကြပါပြီ” တဲ့၊ “ကဲ ပြောကြစမ်း” လို့ ဘုရင်ကြီးက မေးလိုက်တယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၈</font></p> ခြေထောက်စမ်းထားတဲ့ အုပ်စုက ဆင်ဆိုတာ တိုင်ကြီးလိုပဲလို့ ပြောတယ်။ အစွယ်စမ်းထားတဲ့ အုပ်စုကျတော့ သံကောက်ကြီးလိုပဲလို့ ပြောတယ်။ အဖြေက မတူဘူးမဟုတ်လား။ အဖြေမတူတော့ ဘာဖြစ်လဲဆိုတော့ ပထမအုပ်စုကပြောတော့ တိုင်ကြီး၊ နောက်အုပ်စုမှာရှိတဲ့လူတွေက မျက်စိမမြင်ရပေမယ့် တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် လှမ်းကြည့်ကြတယ်ပေါ့နော် — “ဘယ်လိုလဲကွ၊ ငါတို့တွေ့တာက တိုင်လို မဟုတ်ပါဘူး၊ ဒီကောင် ဘယ်လိုပြောတာလဲ” ပေါ့။<br><br>နောက်တစ်အုပ်စုက နံရံကြီးလိုပဲလို့ ပြောတယ်။ အရင်လူတွေက “ဟ ဘယ်လိုလဲ၊ တိုင်ကြီးလို ငါတို့ကိုယ်တိုင် စမ်းကြည့်ထားတာ၊ ဘယ့်နဲ့ကြောင့် နံရံဖြစ်သွားတာလဲ”၊ ဟိုလူကလည်း “ဘယ့်နဲ့ကြောင့် သံကောက်ဖြစ်သွားတာလဲ”၊ နားရွက်စမ်းတဲ့လူကလည်း “ငါတို့စမ်းတုန်းက စကောကြီးလိုပဲ။ အခုမှ ဘာဖြစ်လို့ တိုင်ဖြစ်ရမှာလဲ”။<br><br>ဪ — တစ်အုပ်စုနဲ့တစ်အုပ်စုဟာ အခုလို ကိုယ်စမ်းတာကိုယ်ကြည့်ပြီး နောက်ဆုံးမှာ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၉</font></p> အငြင်းပွါးကြ လက်သီးနဲ့ထိုးကြနဲ့ ရန်တွေဖြစ်ကုန်ကြတယ်။ ဘုရင်ကြီးက အဲဒီလိုဖြစ်တာကိုကြည့်ပြီး ခွက်ထိုးခွက်လှန် ရယ်မောတာတဲ့၊ ဘုရင်ကြီးက ပျင်းလို့ တမင်သက်သက် အပျော်လုပ်တာပေါ့။<br><br>အဲဒါကို မြတ်စွာဘုရားက ဥပမာပေးပြီးတော့ ဟောတာ၊ ငြင်းတဲ့လူတွေဟာ အဲဒီလိုမျိုးတွေပဲတဲ့၊ ကိုယ်မြင်တာက ဆင်တစ်ကောင်လုံးကို မြင်တာ မဟုတ်ဘူး၊ ဆင်ရဲ့အစိတ်အပိုင်း တစ်ခုစီတစ်ခုစီ မြင်ပြီးတော့ တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး ခွင့်မလွှတ်နိုင်ဘဲ အဲဒီလို ရန်ဖြစ်ကြတာ၊ <b>ဇနာ ဧကင်္ဂ ဒဿိနော</b>- တစ်စိတ်တစ်ဒေသကိုမြင်တဲ့ လူတွေဟာ ငြင်းနေကြတယ်၊ အကုန်လုံးကို မြင်လို့ရှိရင် ငြင်းစရာအကြောင်း မရှိဘူး၊ ဒါကြောင့်မို့ စာတတ်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ် စာသင်ထားတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ဟာ အားလုံးခြုံငုံပြီးတော့ အကုန်လုံးပြောနိုင်တယ်။ ဘယ်ဟာပဲဖြစ်ဖြစ် ခွင့်လွှတ်နိုင်တယ်။<br><br>အဲဒါကြောင့် “ကမ္မဋ္ဌာန်းဆရာ”လို့ဆိုတဲ့ နေရာမှာ နံပါတ်(၁)က မြတ်စွာဘုရား၊ နံပါတ်(၂) <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၀</font></p> ကျတော့ မိမိကိုယ်တိုင် ပိဋကတ်သုံးပုံတတ်ပြီး တရားထူးတရားမြတ်ရထားတဲ့ ရှင်သာရိပုတ္တရာတို့လို ပညာဉာဏ်ကြီးတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မျိုး၊ နောက်ဆုံးကျ ဘာပြောတုန်းဆိုတော့ မြတ်စွာဘုရားဟောထားတဲ့ သုတ္တန်တွေကို အမိအရ နှုတ်ငုံဆောင်ထားတဲ့ ဗူးသုတရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကို ကမ္မဋ္ဌာန်းဆရာလို့ ဒီလိုပြောတာ။<br><br>အဲဒီတော့ တစ်ချို့ကလည်း စာတတ်တဲ့ လူကို အပုတ်ချချင်တော့ ဘယ်လိုပြောလဲဆိုရင် ပေါဋ္ဌိလရဟန်းကို မြတ်စွာဘုရားက “တုစ္ဆ”လို့ ခေါ်တယ်ဆိုတဲ့စကားကို သုံးပြီးတော့ စာတတ်ရုံနဲ့ မပြီးဘူး၊ မြတ်စွာဘုရားက မကြိုက်ဘူးလို့ ဒီလို အဓိပ္ပါယ်မျိုးနဲ့ ပြောကြတယ်၊ အမှန်တကယ် နားလည်ဖို့ရာက မြတ်စွာဘုရားက ပေါဋ္ဌိလရဟန်းကို တုစ္ဆလို့ ခေါ်တာဟာ စာတတ်တာကို ရှုတ်ချတာ မဟုတ်ဘူး၊ လုပ်သင့် လုပ်ထိုက်ရဲ့သားနဲ့ မလုပ်ပဲနေလို့ ကျင့်ရမယ့်တရားကို မကျင့်ပဲနေလို့ ကျင့်အောင်လို့ နာအောင်ပြောတဲ့စကား၊ အဲဒါကို သဘောပေါက်ဖို့ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၁</font></p> ကမ္မဋ္ဌာန်းဆရာ လိုတယ်ပေါ့၊ တစ်ချို့က သဘောမပေါက်တဲ့အခါ စာတတ်လို့ ဘုရားက ရှုတ်ချတာလို့ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပါယ် ယူတယ်၊ ယူတဲ့အခါ ပရိယတ်ကို ပယ်သလို ဖြစ်သွားပြန်တယ်၊ ဒီလို မဟုတ်ပါဘူးတဲ့။<br><br>မြတ်စွာဘုရားကိုယ်တိုင်ကိုက ရဟန်းတော်တွေရဲ့ အရည်အချင်းကို ဖေါ်ပြတဲ့အခါမှာ နံပါတ်(၁) သီလရှိရမယ်၊ နံပါတ်(၂) ဗဟုသုတရှိရမယ်၊ ဗဟုသုတဆိုတာ စာတတ်ရမယ်လို့ပြောတာ၊ တရားဓမ္မတွေကို များစွာကြားနာလို့ အနက်အဓိပ္ပါယ် ဆင်ခြင်စဉ်းစားလို့ အသိဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်းသိတဲ့ လူမျိုးမှ ဗဟုသုတရှိသူလို့ ဒီလိုခေါ်တာကိုး၊ ဆိုလိုတာက စာလည်းတတ်ရမယ်၊ တရားဓမ္မလည်း ကျင့်ကြံ ကြိုးကုတ် အားထုတ်ရမယ်၊ ဒီလိုပုဂ္ဂိုလ်မျိုးကို ဆိုလိုတာနော်။<br><br>အဲတော့ စာတတ်လို့ တရားအားထုတ်လို့ မရဘူး စာခံနေတယ်ဆိုတာမျိုးက မမှန်ကန်တဲ့ အဓိပ္ပါယ်နဲ့ ပြောကြတာပဲ ဖြစ်တယ်ပေါ့။ ဝက္ကလိကို <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၂</font></p> ပြောတာလိုပဲ၊ မြတ်စွာဘုရားက ဝက္ကလိကို “<b>ကိံ တေ ဝက္ကလိ ဣမိနာ ပူတိကာယေန ဒိဋ္ဌေန</b>” ဟောဒီ ခန္ဓာကိုယ် အပုတ်ကောင်ကို ကြည့်ခြင်းဖြင့် ဘာအကျိုးရှိမှာလဲလို့ ပြောတာ၊ တစ်ချို့ကလည်း အဲဒီစကားကို ယူပြီးတော့ မြတ်စွာဘုရားက ဘုရားဖူးစရာမလိုဘူးလို့ ပြောတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်က ရှိသေးတယ်၊ ဒီလိုဆိုလိုတာမဟုတ်ဘူး၊ ဝက္ကလိက မြတ်စွာဘုရားရဲ့ ရုပ်ဆင်းအင်္ဂါအပေါ်မှာတင် လမ်းဆုံးနေတယ်၊ တရားကျင့်ဖို့ သူစိတ်မဝင်စားဘူး၊ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ ချောမောသပ္ပါယ် လှမျိုးကြွယ်တဲ့ ရုပ်အဆင်းကိုသာ ကြည့်ပြီးတော့ သူ့စိတ်ထဲမှာ တဏှာရာဂတွေ ဖြစ်နေလို့ မြတ်စွာဘုရားက မှတ်လောက်သားလောက်အောင်ကို <b>ကိံ တေ ဝက္ကလိ ဣမိနာ ပူတိကာယေန ဒိဋ္ဌေန</b>- ဒီအပုတ်ကောင်ကြီးကြည့်လို့ ဘာအကျိုး ရှိမှာလဲ၊ <b>ယော ဓမ္မံ ပဿတိ၊ သော မံ ပဿတိ</b> “ဓမ္မကိုမြင်မှ ငါ့ကို မြင်တာပေါ့”လို့ ဒီလို ဆုံးမတာလေး၊ ဒါတွေက မြတ်စွာဘုရားမှာ သာဓုကာယဘာသိတ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၃</font></p> ကမ္မဋ္ဌာန်းဆရာ လို့ ခေါ်တဲ့ ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိနဲ့ ပြောတဲ့စကား၊ နေရာတကာ ယူပြီးတော့ ဘုရားက သူ့ဖူးတာမကြိုက်ဘူးဆိုပြီး ဘုရားဖူးစရာမလိုဘူးလို့ ယူဆရင်တော့ မှားပြီပေါ့။<br><br>အေး ဒါကြောင့်မို့ စာတတ်ဖို့ အင်မတန်မှ အရေးကြီးလို့ <b>ယထာဘူတံ ဉာဏာယ သတ္ထာ ပရိယေသိတဗ္ဗော</b> အမှန်သိဖို့အတွက် ဆုံးမနိုင်တဲ့ ဆရာမျိုးကို ရှာပါလို့၊ <b>ကမ္မဋ္ဌာနဒါယကံ ကလျာဏမိတ္တံ ဥပသင်္ကမိတွာ</b> ကမ္မဋ္ဌာန်းပေးနိုင်တဲ့ ကလျာဏမိတ္တ မိတ်ကောင်းဆွေကောင်းမျိုးကို ရအောင်ရှာဖွေပါလို့၊ ဒါမှ တရားထူးတရားမြတ် ရနိုင်မယ်လို့ဆိုတာ ဒါဖြင့် ကလျာဏမိတ္တဆိုတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေက ဘယ်လို ပုဂ္ဂိုလ်မျိုးတုန်းဆိုတာ အင်္ဂါရပ်တွေနဲ့ မှတ်သားဖို့ လိုအပ်တယ်ပေါ့။<br><br>အဲဒီတော့ မိတ်ကောင်းဆွေကောင်းဆိုတာ ဆရာကောင်းသမားကောင်း ကမ္မဋ္ဌာန်းဆရာကောင်းဆိုတာ ဘယ်လိုအရည်အချင်းတွေ ရှိရမလဲဆိုရင် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၄</font></p> အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် သတ္တကနိပါတ်မှာ မြတ်စွာဘုရားက အင်္ဂါ ၇-ပါး သတ်မှတ်ပြီး ဟောထားတဲ့သုတ္တန်ရှိတယ်၊ <b>သတ္တဟိ ဘိက္ခဝေ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု မိတ္တံ သေဝိတဗ္ဗံ ဘဇိတဗ္ဗံ ပယိရုပါသိတဗ္ဗံ</b>လို့ မြတ်စွာဘုရားက ဒီ ကလျာဏမိတ္တအနေနဲ့ ဆရာကောင်းအနေနဲ့ ရှာရမယ့် ပုဂ္ဂိုလ်ကို ဒီလိုအင်္ဂါရပ်တွေနဲ့ တိတိပပ ဟောပြောထားခဲ့တာ ရှိတယ်လေ၊ ဟောဒီအရည်အသွေး ၇-ရပ်ရှိတဲ့ ကမ္မဋ္ဌာန်းဆရာမျိုးကို ရှာဖွေဆည်းကပ်ပါတဲ့။<br><br>နံပါတ်(၁) <b>ပိယော စ ဟောတိ မနာပေါ</b>တဲ့ ပိယောဆိုတာ အင်မတန်မှ နှစ်သက်မြတ်နိုးဖွယ်ရာ အရည်အချင်းရှိတဲ့ပုဂ္ဂိုလ် ကိုယ်ကျင့်သီလကောင်းလို့ ပိယ-ချစ်ခင်စရာကောင်းတယ်၊ လောကမှာ လူတွေ ရှိတယ်လေ၊ သော်-ဒီလူကတော့တယ်ချစ်စရာကောင်းတယ်ဆိုတာ အရည်အချင်းရှိတယ်။ ဘယ်လိုက ချစ်စရာ ကောင်းတာတုန်း၊ စကားပြောတာလဲ ယဉ်ကျေးတယ်၊ နေတာထိုင်တာ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၅</font></p> သွားတာလာတာလည်း ယဉ်ကျေးတယ်၊ အဲဒီလိုလူကို အင်မတန်မှ ချစ်စရာကောင်းတယ်လို့ ပြောကြတယ် မဟုတ်လား၊ အဲဒီလို မဟုတ်ပဲနဲ့ ရိုင်းရိုင်းစိုင်းစိုင်း ပြောတတ်ဆိုတတ်တဲ့သူကို ချစ်ခင်စရာကောင်းတယ် လို့ လောကမှာ ပြောတာများရှိလား၊ မရှိဘူး။ ကိုယ်ကျင့်သီလနဲ့ ပြည့်စုံပြီးတော့ ချစ်ခင်မြတ်နိုးစရာ ရဟန်းသံဃာဆိုလို့ရှိရင်လည်း ရဟန်းပီပီသသ နေထိုင်တယ်၊ ကိုယ်ကျင့်တရားနဲ့ ပြည့်စုံတယ်၊ သိက္ခာရှိတယ်၊ ကြည်ညိုစရာ ကောင်းလိုက်တာ လို့ ဒီလိုပြောကြတာလေ။<br><br>ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်မဟုတ်သေးတဲ့ အသောကမင်းကြီးတောင်မှပဲ နိဂြောဓသာမဏေလေး ဆွမ်းခံသွားရင်း စက္ခုချလို့ တည်ငြိမ်အေးချမ်းတဲ့မျက်နှာနဲ့ ကလေးအရွယ်နဲ့မလိုက်အောင် ဣန္ဒြေရတဲ့ပုံကို ကြည့်ပြီးတော့ သူ့ရဲ့သန္တာန်မှာ ထူးခြားတဲ့ အရည်အသွေးတွေ ရှိမှာပဲဆိုပြီး နန်းတော်ကိုပင့်တယ်၊ ပင့်ပြီးတော့ တရားနာတဲ့အခါမှာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဖြစ်သွား <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၆</font></p> တာလေး။ အဲဒီ အသောကမင်းကြီးက စေတီပေါင်း ရှစ်သောင်းလေးထောင်၊ ရေတွင်းပေါင်း ရှစ်သောင်း လေးထောင်၊ ရေကန်ပေါင်း ရှစ်သောင်းလေးထောင်နဲ့ ဗုဒ္ဓရဲ့ ဓာတ်တော်မွေတော်တွေ ကမ္ဘာအနှံ့ဆိုပါစို့၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှာ အပြန့်အနှံ့ ရွှေမုဋ္ဌောစေတီတွေ တည်ပြီးတော့ ဖြန့်ဝေပေးသွားတာလေ။<br><br>ဗမာပြည်မှာလည်း “ရွှေမုဋ္ဌော”တွေ့ရင်တော့ အသောကမင်းတည်တာလို့ ပြောကြတယ်၊ ဟုတ်ချင်မှတော့ ဟုတ်မှာပေါ့။ လငပုတ်ဖမ်းပြီး လွတ်တဲ့အချိန်မှာအခါယူပြီး တစ်ပြိုင်နက်ထဲ တည်တာမို့ မုတ္တော-လွတ်သွားပြီဆိုတဲ့ အဓိပ္ပါယ် ယူပြီးတော့ မုတ္တောမုတ္တာ၊ မုက်ကနေပြီး မုဋ္ဌောခေါ်တယ်လို့ ဒီလို မှတ်သားဘူးတယ်ပေါ့။<br><br>အသောကမင်းကြီးက နယ်အရပ်ရပ် သူ့ရဲ့ လက်အောက်ခံ တိုင်းပြည်တိုင်းမှာ လိုက်ပြီးတော့ စေတီပေါင်း ရှစ်သောင်းလေးထောင် တည်ပေးတယ် (အဲဒီတုန်းက ဗမာပြည်ဟာ သူ့ရဲ့လက်အောက်ခံ မဟုတ်ပါဘူး။) ဒီလို သာသနာကိုဖြန့်ကျက်နိုင်တဲ့ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၇</font></p> ဘုရင်ကြီးတစ်ပါးဟာ အခုလို ကြည်ညိုစရာကောင်းတဲ့ ရှင်သာမဏေလေးတစ်ပါးကို အကြောင်းပြုပြီး ဗုဒ္ဓဘာသာ ဖြစ်သွားတာလေ။<br><br>ဒါကြောင့်မို့ ကမ္မဋ္ဌာန်းဆရာဆိုသည်မှာ <b>ပိယော စ ဟောတိ မနာပေါ</b>တဲ့၊ ကြည်ညိုစရာ သိပ်ကောင်းရမယ်၊ အပြစ်အနာအဆာ မရှိစေရဘူး၊ ကိုယ်ကျင့်သီလနဲ့လည်း ပြည့်စုံတယ်၊ အနေအထိုင် အပြောအဆို ရဟန်းပီသတယ် ဆရာပီသတယ်ဆိုတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မျိုးဖြစ်ရမယ်၊ ကမ္မဋ္ဌာန်းဆရာဆိုတာ အများရဲ့ ချစ်ကြည်လေးစားမှု ကြည်ညိုလေးစားမှုကို ခံထိုက်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မျိုး ဖြစ်ရမယ်၊ ဒါက General Pointကို ပေးထားတာ၊ ဆိုလိုတာက ကိုယ်ကျင့်သီလနဲ့ ပြည့်စုံဖို့ လိုအပ်တာပေါ့နော်၊ မြတ်စွာဘုရားလို ပုဂ္ဂိုလ်မျိုး ရှင်သာရိပုတ္တရာ ရှင်မဟာကဿပတို့လို ပုဂ္ဂိုလ်မျိုးတွေ လေးစားခြင်းခံရတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မျိုးတွေလို့ ဒီလိုဆိုတာပေါ့နော်။<br><br>နံပါတ်(၂)က ဘာတုန်းဆို <b>ဂရု</b>၊ ကြည်ညိုစရာ ကောင်းရုံတင် မကဘူး၊ <b>ဂရု</b> စ- လေးစား <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၈</font></p> လောက်တဲ့ ဂုဏ်အရည်အချင်းတွေ ရှိတယ်၊ သာမန် အရည်အသွေး မဟုတ်ဘူး၊ လေးစားလောက်တယ်၊ ဂရု-အလေးပြုထိုက်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်၊ တကယ့် စံထားပြီးတော့ လေးစားရမယ့် ပုဂ္ဂိုလ်မျိုး ဖြစ်ရမယ်၊ နံပါတ် (၃)က <b>ဘာဝနီယော</b>တဲ့၊ အများကလည်း တော်လိုက်တာလို့ ချီးမွမ်းခံထိုက်တဲ့ ဂုဏ်အရည်အချင်းတွေ ရှိရမယ့် ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ရမယ်၊ အဲဒီတော့ သာမန် မဟုတ်ဘူး၊ ကမ္မဋ္ဌာန်းဆရာဆိုတာ ဒီလိုအရည်အချင်းတွေနဲ့ ပြည့်စုံရမယ်။<br><br>နံပါတ်(၄)က <b>ဝတ္တာ</b>-မိမိနဲ့ ပတ်သက်လာတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကို ပြောသင့်ပြောထိုက်တဲ့ စကားဆိုရင် ပြောကိုပြောရမယ်၊ မြတ်စွာဘုရားကို ကြည့်လေ၊ ဝက္ကလိ လမ်းလွဲနေတဲ့အခါ <b>ကိံ တေ ဝက္ကလိ ဣမိနာ ပူတိကာယေန ဒိဋ္ဌေန</b>- မင်း ခန္ဓာကိုယ်အပုတ် ကြည့်နေလို့ ဘာလုပ်မှာလဲ၊ ဓမ္မမြင်မှ မြင်မယ်လို့ ပြောတာ၊ ဝတ္တာ- ဆုံးမစကားပြောတာ၊ စာမာန် တက်နေတဲ့ ပေါဋ္ဌိလ သူ့ကိုယ်သူ စာတွေသိပ်တတ်ပြီ။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၉</font></p> စာတတ်ရင်ပြီးရောဆိုတဲ့ အနေအထားမျိုးနဲ့ မာန်တက်နေတယ်။ မြတ်စွာဘုရားက တုစ္ဆ ပေါဋ္ဌိလလို့ ပြောတာဟာ မာနကို ချိုးနှိမ်တဲ့စကား၊ စာတတ်တာကို ရှုတ်ချတာ မဟုတ်ဘူး၊ အဓိပ္ပါယ်တွေ အလွဲကောက်သွားလို့ရှိရင် မှားယွင်းတတ်တယ်ပေါ့၊ အင်မတန်မာနကြီးတဲ့ ကိုယ်တော်ကြီး သူ့ကိုယ်သူ သတိရလာအောင် မြတ်စွာဘုရားက တုစ္ဆ ပေါဋ္ဌိလလို့ ပြောလိုက်တာနော်၊ အဲဒါမျိုးကို ဝတ္တာလို့ ခေါ်တယ်။<br><br>ကိုယ့်တပည့်သားအပေါ်မှာ ပြောနိုင်ဆိုနိုင်ရမယ်၊ ပြောတတ်ဆိုတတ်ရမယ်၊ ပြောတဲ့ဆိုတဲ့အခါမှာလည်းပဲ အင်မတန်မှ ကျွမ်းကျင်လိမ္မာတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မျိုး ဖြစ်ရမယ်၊ ဒီပုဂ္ဂိုလ်ကို ဒီလိုပြောရမယ်၊ ဟိုပုဂ္ဂိုလ်ကျတော့ ဟိုလိုပြောရမယ်လို့ ဆိုလိုတာ။ အင်မတန်မှ ကျွမ်းကျင်လိမ္မာဖို့ လိုတယ်ပေါ့၊ အဲဒါကို ဝတ္တာလို့ခေါ်တယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ ဝတ္တာဆိုတဲ့ စကားလုံးကို အဋ္ဌကထာက ရှင်းပြတဲ့အခါ <b>ဝစနကုသလော</b>တဲ့ ပြောရေးဆိုရေးမှာ အင်မတန်လိမ္မာတယ်၊ ဒီ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၀</font></p> ကိုယ်တော်တော့ ခပ်မာမာပြောမှ ဖြစ်မယ်ဆိုရင် ခပ်မာမာပြောတယ်၊ ချိုချိုသာသာပြောမှ ဖြစ်မယ်ဆိုတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကို ချိုချိုသာသာ ပြောတယ်။ မှတ်လောက်အောင် ပြောတယ်၊ အပြောအဆိုနဲ့ ပတ်သက်ပြီး လိမ္မာကျွမ်းကျင်မှု ရှိရမယ်တဲ့၊ ဒါက ကမ္မဋ္ဌာန်းဆရာရဲ့ အင်္ဂါရပ်တွေကို ပြောပြတာ၊<br><br>နံပါတ်(၅)က ဘာတုန်းဆိုရင် <b>ဝစနက္ခမော</b>၊ ဒါက ပိုပြီးအရေးကြီးတယ်၊ လောကလူတွေက ဆရာဖြစ်လာတဲ့အခါ တပည့်ကပြောလို့ရှိရင် လုံးဝ လက်မခံဘူးနော်၊ အနည်းဆုံးတော့ “မင်းကဆရာလား၊ ငါက ဆရာလား”နဲ့ ဒီလိုမေးတတ်တယ်၊ ကမ္မဋ္ဌာန်းဆရာလုပ်နေပေမယ့် သွားပြီးတော့ စောဒက တက်လို့ မရဘူးနော်၊ အဲတော့ ဝစနက္ခမတဲ့။ ဟိုဘက်ကနေ ထောက်ပြပြောဆိုလာလို့ရှိရင် လက်ခံနိုင်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်ရမယ်၊ သူ့ပြောရင်လည်း ခံတယ်နော်၊ အကျိုးအကြောင်း မှန်ကန်တာကို သူက လက်ခံနိုင်ရမယ်၊ ရှင်းပြနိုင်ရမယ်၊ ဒီလိုဆိုလိုတယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၁</font></p> <b>ဝစနက္ခမ</b> ပြောတဲ့ဆိုတဲ့အခါမှာလည်း သည်းခံနိုင်စွမ်း ရှိတယ်၊ ပြောလို့ဆိုလို့လည်းရတယ်။<br><br>ရှင်သာရိပုတ္တရာ မထေရ်မြတ်ဟာ မြတ်စွာဘုရားပြီးရင် လက်ယာတော်ရံ အဂ္ဂသာဝက နံပါတ်(၁) ပုဂ္ဂိုလ်ပဲ၊ တစ်ခါတုန်းက ရှင်သာရိပုတ္တရာ မထေရ်မြတ် အမှတ်တမဲ့ သင်္ကန်းမညီမညာလေး ဖြစ်နေတဲ့အခါ ၇-နှစ်အရွယ် ကိုရင်လေးက “အရှင်ဘုရား သင်္ကန်းကြီး အောက်တွဲကျနေတယ်” လို့ လျှောက်တယ်၊ (အခုခေတ် သွားပြောမိရင် “မင်းအရွယ်နဲ့ ငါ့လာပြောရမလား”ဆိုပြီး အနည်းဆုံးတော့ ခေါင်းခေါက်ခံရမှာနော်) ရှင်သာရိပုတ္တရာက “ဟုတ်ပါလား”ဆိုပြီးတော့ သင်္ကန်းကို သေသေချာချာ ညီညီညာညာဝတ်ပြီး လက်အုပ်ကလေး ချီလိုက်တယ်၊ ကိုရင်ကို ချီတာမဟုတ်ဘူးနော်၊ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ “သင်္ကန်းကို ညီညီညာညာ ဝတ်ရမယ်”ဆိုတဲ့ ဘုရားစကားတော်ကို ပူဇော်တဲ့ အနေနဲ့ လက်အုပ်ကလေးချီပြီး “အရှင်ဘုရား <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၂</font></p> ညီသွားပြီလားဘုရား”လို့ လိမ္မာယဉ်ကျေးစွာ တုံ့ပြန်တယ်နော်၊ အဲဒီလို တုံ့ပြန်နိုင်ရမယ်နော်။<br><br>ကမ္မဋ္ဌာန်းဆရာက အမေးအမြန်းမခံဘူး ငါခိုင်းထားတဲ့အတိုင်းလုပ် ပြန်ပြီးစောဒက မတက်နဲ့ ဆိုရင် ဒီကမ္မဋ္ဌာန်းဆရာ ဒီအရည်အချင်းမရှိဘူးဆိုတာ မှတ်ရမယ်ပေါ့။ ကမ္မဋ္ဌာန်းဆရာရဲ့ မှားကွက်ထောက်ပြလို့ ဒေါသထွက်လို့ရှိရင်လည်း ဒီအရည်အချင်း မရှိဘူးလို့ မှတ်ရမှာပဲ၊ “ဒီကမ္မဋ္ဌာန်း ဒီလိုမှတ်ရတယ်၊ စာထဲမှာ ဒီလိုပါတယ် ပြတာဒီလိုမဟုတ်ဘူး”လို့ သွားထောက်ပြမိလို့ ဒေါသဖြစ်တယ်ဆိုရင် ဒါ ကမ္မဋ္ဌာန်းဆရာ အရည်အချင်း ပျက်နေပြီလို့ မှတ်ရမယ်၊ အဲဒါကြောင့်မို့ ဒါကအင်မတန်မှ အရေးကြီးတဲ့ အချက်တစ်ခုပဲ။<br><br>လောကလူတွေက သူများကို ပြောလို့ လွယ်သလောက် ကိုယ့်ပြောရင် မခံနိုင်ကြဘူးတဲ့၊ အဲဒါကြောင့် ဘာပြောလဲ “လျှာမရှည်နဲ့”ဆိုတဲ့ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၃</font></p> စကားက လက်သုံး၊ “ငါ့ လာဆရာမလုပ်နဲ့”ဆိုတာလည်း လက်သုံးပဲနော်၊ ကိုယ်ကသာ ဆရာလုပ်မယ်။ သူများက ကိုယ့်ဆရာလာလုပ်ရင် မခံနိုင်ဘူး။<br><br>ရှင်သာရိပုတ္တရာ မထေရ်မြတ်ကျတော့ အဲဒီလိုမဟုတ်ဘူး၊ သူက ပညာဉာဏ်အင်မတန်မှ ကြီးမားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်၊ ဘယ်လောက်ထိအောင် မာနကိုချထားပြီးတော့ သူများရဲ့ ဆုံးမမှုကို ခံယူသလဲဆိုရင် -<br><br><b>တဒဟု ပဗ္ဗဇိတော သန္တော၊ ဇာတိယာ သတ္တဝဿိကော။</b><br>အရွယ်က ၇-နှစ်၊ ဒီကနေ့မှ သာသနာဘောင် ဝင်လာတဲ့ ရှင်သာမဏေ။<br><br><b>သော ပိ မံ အနုသာသေယျ၊ သမ္ပဋိစ္ဆာမိ မတ္ထကေ။</b><br>အဲဒီလို ကိုရင်ကလေးကတောင်မှ သူ့ကို ဆုံးမမယ်ဆိုရင် ဦးထိပ်ရွက်ပန်ဆင်ပါတယ်တဲ့၊ အကျိုးလိုလားလို့ ပြောတယ်လို့ လက်ခံပါတယ်တဲ့။ အဲဒါကို <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၄</font></p> <b>ဝစနက္ခမ</b>လို့ ခေါ်တယ်နော်၊ ပြောတာကို လက်ခံနိုင်ရမယ်။<br><br>အဲဒီလက်ခံနိုင်တဲ့ အရည်အသွေးဟာ အခက်ဆုံးလို့ ထင်တယ်။ ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆိုတော့ လူတွေက မာနကြီးကြတာကိုး၊ နည်းနည်းလေး မတတ်လိုက်နဲ့၊ တတ်လို့ရှိရင် မာနက အထက် ရောက်နေတယ်၊ တတ်တာထက်ပိုပြီးတော့ မာနက တက်သွားတယ်၊ အဲဒါကြောင့်မို့ အထိမခံဘူး၊ ဟော ရှင်သာရိပုတ္တရာလို ပညာဉာဏ်အကြီးမားဆုံး ပုဂ္ဂိုလ်ကတောင်မှ အဲဒီလောက်ထိအောင် မာနကိုချပြီး အပြောအဆိုလက်ခံတာ၊<br><br>ရှင်သာရိပုတ္တရာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး သီဟနာဒသုတ်ဆိုတာ ရှိတယ်၊ အဲဒီမှာ ရှင်သာရိပုတ္တရာ မထေရ်မြတ်ရဲ့ ရဲရဲရင့်ရင့် မိန့်ကြားထားတဲ့ စကားတွေ ပါရှိတယ်၊ သူ့ကိုယ်သူ ဘယ်လောက်ထိအောင် နှိမ့်ချထားတုန်းဆိုလို့ရှိရင် မြေကြီးလို စိတ်ထားတယ်တဲ့၊ မြေကြီးဆိုတာ အညစ်အကြေးစွန့်လည်း <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၅</font></p> မတုန်လှုပ်ဘူး၊ ပန်းနဲ့ပူဇော်လည်း မတုန်လှုပ်ဘူးနော်၊ မြေကြီးနဲ့ အလားသဏ္ဍာန်တူတဲ့ စိတ်ဓာတ်မျိုး မွေးတယ်၊ ခြေသုတ်ပုဆိုးနဲ့ အလားသဏ္ဍာန်တူတဲ့ စိတ်ဓာတ်မျိုးမွေးတယ်၊ ချိုကျိုးတဲ့နွားလိုဆိုတာမျိုး” ဥပမာတွေပေးပြီးတော့ ဟောထားတာတွေ ရှိတယ်လေ အင်မတန်မှ ပညာကြီးမားတဲ့ ရှင်သာရိပုတ္တရာ မထေရ်မြတ်ဟာ အလွန်ကို လေးစားထိုက်တဲ့ အရည်အချင်းတွေ ရှိပြီးတော့ အပြောအဆိုအလွန်ခံတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တဲ့၊ အဲဒီတော့ ကမ္မဋ္ဌာန်းဆရာဆိုတာ ဘယ် တပည့်က လာပြောပြော အပြောအဆို ခနိုင်ရမယ် ဒီလိုဆိုလိုတာနော်။<br><br>သူများကိုဆုံးမဖို့ကျတော့ လွယ်တယ်၊ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ဆုံးမရတာကျ ခက်တယ်လို့ ပြောတယ်၊ ဘုရားကိုယ်တိုင်က “<b>အတ္တာ ဟိ ကိရ ဒုဒ္ဒမော</b>တဲ့၊ သူများဆုံးမရတာလွယ်တယ်၊ ကိုယ်ကျဆုံးမဖို့ ခက်တယ်"၊ ဒါက နေရာတိုင်းယူမယ်ဆိုရင် မိဘနဲ့ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၆</font></p> သားသမီးလည်း ဒီအတိုင်းပဲ၊ လူကြီးနဲ့လူငယ်လည်း ဒီတိုင်းပဲ၊ ခက်တာက လူတွေက ကိုယ့်ကိုယ်ကိုကျ ခွင့်လွှတ်တယ်၊ သူများကျရင် ခွင့်မလွှတ်နိုင်တဲ့ဟာက တော်တော်ဆိုးတယ်၊ ကလေးတစ်ယောက် ပန်းကန်ကျကွဲလို့ရှိရင် “နမော်နမဲ့နိုင်လိုက်တာ ဂရုမစိုက်လို့ ဒီလိုဖြစ်တာ”၊ ကိုယ့်ကျတော့ “မတော်လို့”တဲ့။ သူများကိုလည်း မတော်လို့ဆိုပြီး စဉ်းစားလိုက်ရင် မကောင်းဘူးလား၊ အဲ သူများကျတော့ “ဒီလောက် နမော်နမဲ့နိုင်ရမလား”ဆိုပြီး ကျောပြင်ကို ဗျောတင်ပြီး ထုတတ်သေးတယ်၊ ကိုယ့်ဖြစ်တဲ့ခါကျ မတော်လို့တဲ့၊ ဆင်ခြေက တော်တော်ဟုတ်တာပဲနော်၊ အဲဒီတော့ ဘယ်သူပဲဖြစ်ဖြစ် မတော်လို့ပဲလို့ သဘောထားလိုက်ရင် ဒေါသဖြစ်စရာ အကြောင်း ရှိမှမရှိတာ၊ အဲဒီလို ဝစနက္ခမဆိုတဲ့ ဂုဏ်ရည်ဟာ လောကမှာ အလွန် ရှားပါးတဲ့ ဂုဏ်ရည်ဖြစ်လို့ ဝစနက္ခမဆိုတဲ့ ဂုဏ်ရည် ပြည့်ဖို့ အင်မတန်မှ အရေးကြီးတယ် ဒီလို ပြောတာနော်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၇</font></p> နောက်နံပါတ်(၆)က အင်မတန်မှ အရေးကြီးတယ်၊ <b>ဂမ္ဘီရံ ကထံ ကတ္တာ</b>၊ လေးနက်တဲ့ စကားကို ဟောကြားနိုင်ရမယ်၊ လေးနက်တယ်ဆိုတာ ဘယ်လိုတရားတုန်းဆိုတော့ ရုပ်နာမ်အကြောင်း မဂ်ဖိုလ်အကြောင်း ဈာန်အကြောင်း နိဗ္ဗာန်အကြောင်း ဟောတတ်တယ်၊ သမာဓိတို့ ပညာတို့နဲ့ ပတ်သက်လာလို့ရှိရင် နက်နက်နဲနဲ ဟောနိုင်ပြောနိုင်ရမယ်။ အဲဒါတွေဟာ စာမတတ်ပဲနဲ့ ဟောနိုင်ပါ့မလား၊ မဟောနိုင်ဘူး၊ စာတွေ့လက်တွေ့ဆိုတာ ၂-ခု ရှိတယ်လေ၊ ခုနက လက်တွေ့သမားသက်သက် ဆိုလို့ရှိရင်တော့ “ရိုးပင်ခြောက်ကြီးဟာ ပေါက်ပင်ပဲ” လို့ ပြောတာနဲ့ တူတူပဲ၊ စုံအောင်မပြောနိုင်ဘူး၊ စာတတ်ရင်တော့ “ဟေ့ ပေါက်ပင်ဆိုတာ အရွက်ကြွေနေလို့ရှိရင် အပင်ခြောက်ကြီးနဲ့ တူတယ်၊ အပွင့်တွေဝေလာလို့ရှိရင် တစ်ပင်လုံးကို ရဲနေတာပဲ၊ အရွက်တွေထွက်လာတဲ့အခါကျတော့ သစ်ရွက်ခပ်စိပ်စိပ်နဲ့ အလွန်လှတဲ့ စိမ်းရောင်ခြယ်ထားတဲ့ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၈</font></p> အပင်ကြီး၊ ပေါက်ပင်ဆိုတာ ရာသီအလိုက် ဒီလိုပြောင်းလဲမှုတွေရှိတယ်”ဆိုတာကို ပြောထားရင် သံသယဖြစ်စရာ ရှိပါဦးမလား၊ မရှိဘူးပေါ့။<br><br>ကမ္မဋ္ဌာန်း ရှုမှတ်စရာအာရုံဆိုရင် ဓာတ်ကြီးလေးပါးလည်း ရှုလို့ရတာပဲ၊ ခန္ဓာရှုလို့လည်း ရတာပဲ အာယတနရှုလို့လည်း ရတာပဲ၊ ဘယ်ဟာပဲဖြစ်ဖြစ် မိမိရဲ့သန္တာန်မှာ “<b>ယထာပါကဋံ ဝိပဿနာဘိနိဝေသော</b>”တဲ့၊ “မိမိခန္ဓာမှာ ပေါ်လာတဲ့အရာတွေကို ဝိပဿနာရှုရမယ်”လို့ဆိုတဲ့ မဟာဋီကာရဲ့ စကားအတိုင်းပဲ ရှုလို့ရတဲ့ တရားတွေအားလုံး ရှုပြီး ထူးခြားတဲ့ အသိဉာဏ်တစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာတာ ဖြစ်တယ်ပေါ့၊ အဲဒီလို စာတတ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကျတော့ စုံအောင် ခြုံမိအောင် ပြောနိုင်တယ်၊ ဘယ်ဟာကိုရှုရှု ရှုလို့ရတယ်ဆိုတာကို နားလည်သဘောပေါက်နိုင်တယ်လို့ ဆိုလိုတာပေါ့နော်။<br><br>အဲဒီမှာ <b>ဂမ္ဘီရံ ကထံ ကတ္တာ</b>-လေးနက်တဲ့ တရားစကား ဟောနိုင်ရမယ်၊ (ဂမ္ဘီရဆိုတာနဲ့ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၉</font></p> လျှို့ဝှက်တဲ့ ဝိဇ္ဇာပညာရပ်လို့ ထင်မှတ်မနေနဲ့၊ မဂ္ဂဇင်းတောင် ဂမ္ဘီရမဂ္ဂဇင်း ထွက်နေတယ်နော်) <b>ဂမ္ဘီရံ သုညတပဋိသံယုတ္တံ</b> ဆိုတဲ့အတိုင်း ခန္ဓာအာယတနဓာတ်ထဲမှာ အတ္တဆိုတာ မရှိဘူး ငါဆိုတာမရှိဘူး ငါ့ဟာဆိုတာမရှိဘူး၊ ငါ, ငါ့ဟာ ဆိတ်သုဉ်းနေတဲ့ သုညသဘော ရုပ်နာမ်သက်သက် မျှသာ ဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့ သဘာဝတရား ဆိုက်ထိအောင် ဟောတာကို ဂမ္ဘီရကထာလို့ ခေါ်တာ၊ ကမ္မဋ္ဌာန်းဆရာဆိုတာ <b>ဂမ္ဘီရံ ကထံ ကတ္တာ</b> အလွန်ကို လေးနက်တဲ့ တရားစကားမျိုးကိုလည်း ဟောနိုင်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မျိုး ဖြစ်ရမယ်၊ ဒီလိုဆိုလိုတာ၊ အဲဒီလို ပုဂ္ဂိုလ်မျိုးကို ဆည်းကပ်ပြီး ကမ္မဋ္ဌာန်းတောင်းပါတဲ့။<br><br>နောက်နံပါတ်(၇)က ဘာတုန်းဆိုရင် “<b>နော စ အဋ္ဌာနေ နိယောဇေတိ</b>-အရာမဟုတ်တဲ့ကိစ္စ မမှန်ကန်တဲ့ လမ်းကြောင်းပေါ် ဘယ်တော့မှ တွန်းမတင်ဘူး”၊ ဒါကလည်း အင်မတန်မှ အရေးကြီးတယ်၊ မမှန်ကန်တဲ့ အကြောင်းအရာပေါ်မှာ အား <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၀</font></p> မထုတ်စေရဘူးလို့ ဒီလိုပြောတာ၊ ကိုယ်ညွှန်ပြတဲ့ ကမ္မဋ္ဌာန်းဟာ မှန်ကန်တဲ့ ကမ္မဋ္ဌာန်းပဲ ဖြစ်ရမယ်၊ မမှန်မကန်ကိစ္စတွေပေါ်မှာ မလျှောက်လှမ်းစေရဘူးလို့ ဆိုတယ်၊ ဒီမှာ အဋ္ဌာနဆိုတာ အင်မတန်မှ ကျယ်ပြန့်သွားတဲ့ စကားတစ်ခုပဲနော်။<br><br>အဲဒီလို ကမ္မဋ္ဌာန်းဆရာရဲ့ အင်္ဂါရပ်တွေကို မြတ်စွာဘုရားက အင်္ဂုတ္တိုရ် ဒုတိယမိတ္တသုတ်မှာ တိတိလင်းလင်း ရှင်းပြီးတော့ ဟောကြားထားတာပါ။ သို့သော် သင်္ဂါယနာတင်တဲ့အချိန်မှာ ဟိုကျမ်းထဲပါလိုက် ဒီကျမ်းထဲပါလိုက်၊ ဟိုနားရောက်လိုက် ဒီနားရောက်လိုက်ဆိုတော့ တစ်နေရာထဲကို စုပုံမှတ်သားဖို့ရာ အခက်အခဲရှိတာပေါ့။ အဲဒါကြောင့် စာပေနှံ့စပ်အောင် ကြည့်ရမယ်။<br><br>မြတ်စွာဘုရားက အဲဒီလို ဆရာမျိုးကို မှီဝဲပါတဲ့၊ <b>အပိ ပနုဇ္ဇမာနေန</b>—"ငါ့ဆီမနေနဲ့ ငါ့နားမလာနဲ့” လို့ နှင်ထုတ်တောင်မှ မသွားပါနဲ့။ ပေကပ်ပြီးတော့နေပါတဲ့၊ အခုခေတ်မှာလည်း <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၁</font></p> ကမ္မဋ္ဌာန်းအမျိုးမျိုးရှိတယ်လေ၊ ကမ္မဋ္ဌာန်းနည်းပြနေတာတွေရှိတယ်၊ ကောင်းတဲ့စိတ်နဲ့ ပြတာတော့ ဟုတ်မှာပဲ၊ သို့သော် ဉာဏ်စွမ်းမမှီဘူး စာပေမတတ်ဘူးဆိုရင် မကောင်းတဲ့ လမ်းဘက်ကို ရောက်သွားနိုင်တယ်၊ မမှန်မကန်တွေ ဖြစ်သွားနိုင်တယ်၊ အဲဒါကြောင့် မှန်ကန်တဲ့ အရည်အချင်းရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဟာ အင်မတန်မှ အရေးကြီးပါတယ်လို့ မြတ်စွာဘုရားက ဟောတာနော်၊ ဒါက ကမ္မဋ္ဌာန်းဆရာ ရွေးတဲ့နည်းနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ မြတ်စွာဘုရားကိုယ်တိုင် အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်မှာ ဒုတိယမိတ္တသုတ္တန်ဆိုပြီး ဟောကြားခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။<br><br>အဲဒီမှာ <b>ပိယော၊ ဂရု၊ ဘာဝနီယော၊ ဝတ္တာ၊ ဝစနက္ခမော၊ ဂမ္ဘီရဉ္စ ကထံ ကတ္တာ၊ နော စ အဋ္ဌာနိ နိယောဇကော</b>လို့ အင်္ဂါ (၅) ချက်ကို ဂါထာသီကုန်းပြီးတော့လည်းပဲ မြတ်စွာဘုရားက ဟောထားတယ်။ <b>ယသ္မိံ ဧတာနိ ဌာနာနိ၊ သံဝိဇ္ဇန္တီဓ ပုဂ္ဂလေ</b>—အဲဒီအချက်တွေရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မျိုးကို၊ သော မိစ္ဆာ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၂</font></p> <b>မိတ္တကာမေန</b>—အဲဒီလို ကမ္မဋ္ဌာန်းဆရာကောင်းမျိုးကို ဆည်းကပ်လိုတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဟာ <b>အပိ နာသိယမာနေန</b>—မောင်းထုတ်ပေမယ့် မသွားပါနဲ့၊ <b>ဘဇိတဗ္ဗော တထာဝိဓော</b>—ဆည်းကပ်ပြီးတော့နေပါတဲ့ ကမ္မဋ္ဌာန်းဆရာ မှန်ကန်ဖို့ဆိုတာ အင်မတန်မှ အရေးကြီးတယ်ပေါ့။<br><br>နောက် ကလျာဏမိတ္တ—ကောင်းတဲ့ဂုဏ်တွေနဲ့ ပြည့်စုံတဲ့ မိတ်ကောင်းဆွေကောင်း ဆိုတဲ့နေရာမှာ မြတ်စွာဘုရားက ဆရာသမားကို ဘယ်လောက်တန်ဖိုးထားသလဲဆိုရင် တစ်ခါတုန်းက သက္ကတိုင်း နဂရကဆိုတဲ့ နိဂုံးရွာမှာ မြတ်စွာဘုရား သီတင်းသုံးတော်မူတယ်၊ ရှင်အာနန္ဒာက တစ်ပါးတည်း ကိန်းအောင်းရာက စိတ်ကူးရပြီး ဘုရားဆီ လာလျှောက်တယ် “အရှင်ဘုရား ဗြဟ္မစရိယဆိုတဲ့ မြတ်သောအကျင့် မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးအကျင့်တရားနဲ့ ပတ်သက်လာလို့ရှိရင် ဆရာက ထက်ဝက်အကျိုးပြုပါတယ်”၊ မြတ်စွာဘုရားက လက်မခံဘူး၊ “အာနန္ဒာ မင်းဒီလိုမပြောနဲ့၊ ဆရာဟာ အပြည့်အဝ ကျေးဇူးပြုတယ်” လို့ ပြန်ဟောလိုက်တယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၃</font></p> ရှင်အာနန္ဒာရဲ့ အတွေးက ဘယ်လိုတုန်းဆိုတော့ ဆရာလမ်းညွှန်တာက ၅၀ ရာခိုင်နှုန်း (Fifty)၊ တပည့်ကိုယ်တိုင် ကျင့်သုံးရတာက ၅၀ ရာခိုင်နှုန်း (Fifty)၊ တစ်ဝက်စီလို့ ဆိုချင်တယ်၊ အဲတော့ မြတ်စွာဘုရားက လက်မခံဘူး၊ တစ်ဝက်စီ မဟုတ်ဘူး၊ ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆိုတော့ သူကျင့်တာလည်းပဲ ဆရာလမ်းညွှန်လို့ ကျင့်တာဖြစ်သောကြောင့် ဆရာနဲ့ပဲ သက်ဆိုင်တယ်၊ ဒီလိုဆိုလိုတာနော်။<br><br>အဲဒါကို ကောသလမင်းကြီးကို ပြန်ပြီး ဟောပြတဲ့ သုတ္တန်တစ်ခု ရှိပါတယ်၊ ရှင်အာနန္ဒာကို မြတ်စွာဘုရားက ရှင်းပြတယ်၊ “သာဝကတွေဟာ ငါ့ကို အမှီပြုပြီး မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးအကျင့်တရားကို ကျင့်တတ်ကြတယ်”၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ သမ္မာသင်္ကပ္ပစတဲ့ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး အကျင့်တရားကို ဘယ်အတိုင်းအတာထိ ကျင့်တုန်းဆိုတော့ နိဗ္ဗာန်ရောက်သည်ထိအောင် ကျင့်နိုင်တယ်၊ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၄</font></p> အဲဒီလို မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး အကျင့်တရားတွေကို ဝိဝေကနိဿိတလို့ဆိုတာ၊ ဝိပဿနာအခိုက်မှာ တဒင်္ဂဝိဝေက၊ [မဂ်] ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့အခါမှာ ဆိုရင် သမုစ္ဆေဒဝိဝေက၊ နိဗ္ဗာန်ကို အာရုံပြုတဲ့အခါမှာ နိဿရဏဝိဝေကဆိုတဲ့ အဆင့်ထိရောက်အောင် သမ္မာဒိဋ္ဌိဟာ အဆင့်ဆင့် တက်သွားတယ်၊ နောက်ဆုံးမှာ နိဗ္ဗာန်နယ်ထဲ ရောက်သွားသည်ထိအောင် အဆင့်မြင့်တဲ့ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး အကျင့်တရားကို ကျင့်တာ၊ မြတ်စွာဘုရားကို အမှီပြုပြီး ကျင့်နိုင်ကြတာတဲ့၊ ဘုရားမပွင့်ခင်တုန်းက ဘယ်သူမှ သိမှ မသိတာ။<br><br>မြတ်စွာဘုရားက “ငါ့ကိုအကြောင်းပြုပြီးတော့ <b>ဇာတိဓမ္မ</b>—ပဋိသန္ဓေနေခြင်းရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေဟာ ပဋိသန္ဓေနေခြင်းသဘောက လွတ်မြောက်သွားကြတယ်၊ <b>ဇရာဓမ္မ</b>—အိုခြင်းသဘောရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေက အိုခြင်းသဘောမှ လွတ်မြောက်သွားကြတယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၅</font></p> <b>ဗျာဓိဓမ္မ</b>—နာခြင်းသဘောရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေကလည်း နာခြင်းသဘောမှ လွတ်မြောက်သွားကြတယ်၊ <b>မရဏဓမ္မ</b>—သေခြင်းသဘောရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေကလည်း သေဆုံးရခြင်းရဲ့သဘောမှ လွတ်မြောက်သွားကြတယ်။ <b>သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသဓမ္မ</b>—စိုးရိမ်တတ်တယ်၊ ငိုကျွေးတတ်တယ်၊ စိတ်ဆင်းရဲ ကိုယ်ဆင်းရဲနဲ့ ကြုံတတ်တယ်၊ စိတ်ပင်ပန်းမှုတွေလည်း ရှိတတ်တယ်ဆိုတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေဟာလည်း ဒီလိုအခြေအနေမျိုးတွေကို လွန်မြောက်သွားကြတယ်၊ ငါ့ကို အကြောင်းပြုပြီးတော့ လွန်မြောက်တာ ဖြစ်သောကြောင့် ဗြဟ္မစရိယ ကိုယ်ကျင့်တဲ့တရားမှာ ဆရာသမား ကလျာဏမိတ်ဆွေဟာ အပြည့်အဝ အကျိုးပြုတယ်” လို့ မြတ်စွာဘုရားက ဒီလို ဟောတာနော်၊ အဲတော့ ဆရာမပါပဲနဲ့ မဖြစ်ဘူးတဲ့။<br><br>ဒါကြောင့်မို့ အခု ဝိသုဒ္ဓိမဂ်က ပြောထားတဲ့ <b>ကမ္မဋ္ဌာနဒါယကံ ဥပသင်္ကမိတွာ</b>တဲ့၊ ကောင်းတဲ့ အရည်အချင်းတွေရှိတဲ့ ကမ္မဋ္ဌာန်းဆရာကို ဆည်းကပ်ပါလို့ ဆိုလိုတာ၊ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၆</font></p> ဒါဖြင့် ကောင်းတဲ့အရည်အချင်းတွေက ပိယ၊ ဂရု၊ ဘာဝနီယ၊ ဝတ္တာ၊ ဝစနက္ခမဆိုတဲ့ ဒီဂုဏ်ရည်တွေဟာ အင်မတန်မှ အရေးပါတဲ့ ဂုဏ်ရည်တွေပဲ၊ ဒါကို အနှစ်ချုပ်ပြီးတော့ ပြောရမယ်ဆိုရင် သဒ္ဓါရှိရမယ်၊ သီလရှိရမယ်၊ သုတရှိရမယ်—သုတဆိုတာ စာပေကျမ်းဂန် တတ်ကျွမ်းတာကို ပြောတာ၊ နောက် စာဂရှိရမယ်—စာဂဆိုတာ စွန့်လွှတ် အနစ်နာခံနိုင်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မျိုး ကိုယ်ကျိုးမရှာဘူး အများအကျိုးကို ကြည့်တယ်နော်၊ ဝီရိယ—ကြိုးစားအားထုတ်မှု ရှိရမယ်၊ သမာဓိ—စိတ်ဓာတ်တည်ငြိမ်မှု ရှိရမယ်၊ ပညာ—ထက်မြတ်တဲ့ အကောင်းအဆိုး အကြောင်းအကျိုး ခွဲခြားသိနိုင်တဲ့ ပညာမျိုးရှိရမယ်၊ ဒီလို အရည်အချင်းကောင်းတွေနဲ့ ပြည့်စုံတဲ့သူကို ကလျာဏမိတ္တ—ကောင်းသောမိတ်ဆွေ၊ ကောင်းသော ကမ္မဋ္ဌာန်းဆရာလို့ ခေါ်တယ်နော်၊ ကိုယ့်အပေါ်ကို ဂရုစိုက်လို့၊ ကိုယ့်ကို ကျွေးမွေးစောင့်ရှောက်လို့၊ ကိုယ်ကို ညင်ညင်သာသာဆက်ဆံလို့ ကောင်းတဲ့အကောင်းမျိုး မဟုတ်ဘူး၊ ဒီအရည်အချင်းကောင်းတွေကို ဆိုလိုတယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၇</font></p> သဒ္ဓါရှိဖို့လိုတယ်၊ သဒ္ဓါရှိမှ အသိဉာဏ်ရဖို့အတွက် ကြိုးစားအားထုတ်ရမယ်၊ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ အသိဉာဏ်ကို ယုံကြည်တယ်၊ ကံကံ၏အကျိုးကို ယုံကြည်တယ်၊ ယုံကြည်ခြင်းကြောင့် အသိဉာဏ်တွေ၊ ကောင်းကျိုးချမ်းသာတွေ ရဖို့အတွက် ဆောင်ရွက်လုပ်ကိုင်ဖို့ကို ဘယ်တော့မှ မစွန့်လွှတ်ဘူးတဲ့၊ သဒ္ဓါရှိသည့်အတွက် ကောင်းတဲ့အလုပ်တွေကို လုပ်လေ့ရှိတယ်ပေါ့။<br><br>သီလရှိသည့်အတွက်ကြောင့် အားလုံးက ချစ်ခင်မြတ်နိုးဖွယ်ရာဖြစ်တယ်ပေါ့၊ အဲဒီတော့ သီလရှိတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ဟာ မကောင်းတာကိုလည်း ကဲ့ရဲ့ရှုတ်ချတယ်၊ ပြောတတ်တယ်၊ ဆိုတတ်တယ်၊ ကိုယ်ပြောရင်လည်း ခံတယ်၊ အပြောခံတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မျိုးဖြစ်တယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၈</font></p> ဗဟုသုတ အကြားအမြင်ရှိသည့်အတွက်ကြောင့် လေးနက်တဲ့ တရားစကားတွေ ဟောပြောနိုင်တယ်၊ အကယ်၍ ဗဟုသုတမရှိဘူးဆိုရင် အပေါ်ယံလေးပဲ ပြောနိုင်တယ်၊ အခက်အခဲနဲ့ ကြုံလာတဲ့အခါမှာ အတွင်းကျကျ လေးလေးနက်နက် ရှင်းမပြနိုင်ဘူး၊ လောကမှာ တရားအတုအယောင်ကလည်း အင်မတန်မှ များတယ်၊ တရားအတုအယောင် ဆိုသည်မှာ ကိုယ်ဉာဏ်ထဲ ဖြစ်လာတာကိုက တစ်ခါတစ်ခါ အစစ်နဲ့အတု ကွဲချင်မှကွဲတာ၊ အစစ်အတုဆိုတာ နေရာတိုင်းမှာ ရှိတယ်လေ။<br><br>ရွှေဆိုင်သွားကြည့်၊ ဝင်းဝင်းပြောင်ပြောင် အရောင်လတ်လတ်လေး မြင်တာနဲ့ ရွှေအစစ်ဆိုပြီးတော့ လုပ်လို့ရမလား၊ စိန်လိုလတ်လတ်လေး မြင်တာနဲ့ ကြည့်—ဒါစိန်အစစ်လို့ ပြောလို့မရဘူးလေ၊ ကျွမ်းကျင်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ကသာ ဒါသိနိုင်တာကိုး။ အဲဒါကြောင့်မို့ အစစ်အတု ခွဲခြားနိုင်ဖို့ရာအတွက် အကြားအမြင် ဗဟုသုတဟာ အင်မတန်မှ အရေးကြီးတယ်၊ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၉</font></p> လောကီကိစ္စမှာတောင် အရေးကြီးတော့ ခုလို လေးနက်တဲ့ တရားဓမ္မတွေကို ရဖို့ဆိုတာ ပိုအရေးကြီးတာပေါ့။ ဒါကို ဆိုလိုတာနော်။<br><br>စာဂဆိုတဲ့ စွန့်လွှတ်အနစ်နာခံမှုရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ရမယ်၊ အဲဒီလို ပုဂ္ဂိုလ်မျိုးဟာ အပ္ပိစ္ဆ—ကိုယ့်အကြောင်း သူများကို မပြောဘူး၊ အလိုနည်းတယ်၊ အလိုနည်းတယ်ဆိုတာ ကိုယ်ဘယ်လို ဂုဏ်ရည်တွေ ရှိတယ်ဆိုတာ ဘယ်တော့မှ ထုတ်မပြောဘူး၊ ကိုယ့်အရည်အချင်းကို လျှို့ဝှက်ထားတယ်၊ ကြားဖူးတယ် မဟုတ်လား၊ စည်ကြီးဆိုတာ တီးမှမြည်တယ်၊ မတီးရင်မမြည်ဘူးလေ၊ ပညာရှိဆိုတာ စည်နဲ့တူတယ်တဲ့၊ တီးမှ အသံတုံ့ပြန်တာ၊ အဲဒီလို မဟုတ်ဘဲနဲ့ တပြပြနဲ့လုပ်နေရင်တော့ မဟုတ်လောက်ဘူး၊ ဆိုင်းဘုတ်ချိတ်ရင်တော့ သိပ်မဟုတ်ဘူးနော်၊ အဲတော့ စာဂဆိုတာ အပ္ပိစ္ဆ၊ သန္တုဋ္ဌ၊ ကိုယ့်ကိုယ်ကို စွန့်လွှတ်အနစ်နာခံတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ဟာ နာမည်ကြီးအောင်မလုပ်ဘူး၊ အဲဒါဟာ စာဂနဲ့ ပြည့်စုံလို့ မလုပ်တာ ဒီလိုဆိုလိုတာနော်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၀</font></p> နောက် ဝီရိယရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မှ ကောင်းကျိုးချမ်းသာရအောင် ဆောင်ရွက်နိုင်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်နိုင်တယ်၊ ကိုယ့်အကျိုး သူ့အကျိုးဆိုတာကို ကြိုးကြိုးစားစား အားထုတ်နိုင်မယ်၊ သတိရှိပြီဆိုတဲ့အခါမှာ အရာရာအမှတ်ထားပြီးတော့ သတိရှိတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ကမှ အသိဉာဏ်ဆိုတာ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်တယ်၊ နောက် သမာဓိရှိမှ စိတ်ဟာ တည်ငြိမ်တယ်၊ ပညာရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မှ အကောင်းနဲ့အဆိုး၊ အကြောင်းနဲ့အကျိုး၊ ဟိတ၊ အဟိတ ဒါတွေကိုခွဲခြားသိနိုင်တယ်လို့ ဆိုလိုတယ်။<br><br>ဒီလိုအရည်အချင်းတွေပြည့်မှ ကမ္မဋ္ဌာန်းဆရာကောင်းလို့ သတ်မှတ်ရတယ်၊ အခုပြောခဲ့တဲ့ ကမ္မဋ္ဌာန်းဆရာ ဆိုသည်မှာ ဝိသုဒ္ဓိမဂ်မှာလည်း ဖော်ပြထားတယ်၊ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာ ဟောကြားတော်မူခဲ့တဲ့ သုတ္တန်တွေမှာလည်းပဲ ဒီလို ကမ္မဋ္ဌာန်းဆရာမျိုးကို ရွေးချယ်ရမယ်၊ <b>ယထာဘူတံ ဉာဏာယ သတ္ထာ ပရိယေသိတဗ္ဗော</b>—အမှန်အကန် သိဖို့ရာအတွက် ဒီလိုဆရာမျိုးကို ချဉ်းကပ်ရမယ်လို့ မြတ်စွာဘုရားက ဒီလို ဟောခဲ့တာ။<br><br>ဒီလိုအရည်အချင်းတွေနဲ့ ပြည့်စုံတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်မျိုးမှ ကမ္မဋ္ဌာန်းဆရာဖြစ်တယ်ဆိုတာ အားလုံးမှတ်သားထားပြီးတော့ ဘုန်းကြီးတို့တတွေ ဘဝသံသရာက လွတ်မြောက်ဖို့ ကြိုးပမ်းအားထုတ်တဲ့အခါမှာ ဒီလို အရည်အချင်းကောင်းတဲ့ ဆရာသမားမျိုးနဲ့ ထိုဆရာသမားမျိုးရဲ့ လမ်းညွှန်ချက်အတိုင်း ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် အားထုတ်ကြရမှာဖြစ်တယ်လို့ ကိုယ်စီကိုယ်စီ သဘောကျပြီးတော့ အရည်အချင်းကောင်းတဲ့ ကမ္မဋ္ဌာန်းဆရာထံ ချဉ်းကပ်လို့ ထိုကမ္မဋ္ဌာန်းဆရာရဲ့ အဆုံးအမအတိုင်း၊ မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ရောက်အောင် မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး အကျင့်တရားကို ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် အားထုတ်တော်မူနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။<br><br>သာဓု——သာဓု——သာဓု။ jac2wyvg6r9vx56xjn8bw1bpnufs53w ကမ္မဋ္ဌာန်းအလုပ်နှင့် အိပ်ငိုက်ခြင်း 0 6354 22080 2026-06-13T23:16:30Z Tejinda 173 "{{header | title = ကမ္မဋ္ဌာန်းအလုပ်နှင့် အိပ်ငိုက်ခြင်း | author = ဒေါက်တာနန္ဒမာလာဘိဝံသ | override_author = | editor = | translator = | contribuor = | override_contributor = | section = စာစစ်ရန်လိုအပ်သ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 22080 wikitext text/x-wiki {{header | title = ကမ္မဋ္ဌာန်းအလုပ်နှင့် အိပ်ငိုက်ခြင်း | author = ဒေါက်တာနန္ဒမာလာဘိဝံသ | override_author = | editor = | translator = | contribuor = | override_contributor = | section = စာစစ်ရန်လိုအပ်သည် | previous = [[ကမ္မဋ္ဌာန်းဆရာ]] | previous2 = | next = [[ကုသိုလ်ဖြစ်အောင် သတိဆောင်]] | next2 = | year = | notes = | edition = | categories = မြန်မာ တရားတော်များ | shortcut = | portal = }} <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁</font></p> <h3>ကမ္မဋ္ဌာန်းအလုပ်နှင့် အိပ်ငိုက်ခြင်း</h3>မှတ်တမ်း သာသနာတော်နှစ် ၂၅၅၃ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃ miniature ခုနှစ်၊ တပေါင်းလဆန်း (၃) ရက်၊ ရန်ကုန်တိုင်း သာကေတမြို့နယ်၊ အမှတ် (၂) မြောက်ရပ်ကွက်၊ ထူပါရုံ (၂) လမ်း၊ အရှေ့ မိသားစုတို့၏ ဒုတိယအကြိမ်မြောက် ဆင်ယင် ကျင်းပ ပြုလုပ်အပ်သည့် ဆွမ်းအောင်ပွဲ ဓမ္မပူဇာသဘင် အခမ်းအနား၌ ဟောကြားတော်မူအပ်သော “ကမ္မဋ္ဌာန်းအလုပ် နှင့် အိပ်ငိုက်ခြင်း” တရားဒေသနာတော်။<br><br>အများအားဖြင့် ပျော်ရွှင်စရာ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား များကို ကြည့်နေတဲ့အချိန်မှာ အိပ်ငိုက်တယ်ဆိုတာ မရှိသလောက်ပဲ။ သို့သော် တိတ်ဆိတ်ငြိမ်သက်စွာ ကမ္မဋ္ဌာန်းအလုပ်အားထုတ်နေပြီဆိုရင် အိပ်ငိုက်ခြင်းဆိုတာ ဝင်လာတတ်တာ ဓမ္မတာပဲ ဖြစ်နေတယ်။ အိပ်ငိုက်တာဟာ ဘာကြောင့်လဲ? ဘယ်အရာပဲဖြစ်ဖြစ် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂</font></p> အကြောင်းတရားဆိုတာရှိတယ်။ ဘာကြောင့် အိပ်ငိုက်တာလဲ၊ အိပ်ငိုက်ခြင်းရဲ့ အကြောင်းတရား ရှာရမယ်။ အိပ်ငိုက်တာဟာ ကုသိုလ်လား၊ အကုသိုလ်လားဆိုတာလည်း ခွဲခြားသိဖို့ လိုအပ်တယ်။ ကောင်းတဲ့အလုပ်တွေကို ဒီအိပ်ငိုက်ခြင်းက ဘာဖြစ်လို့ နှောင့်ယှက်မှု ပေးရသလဲ၊ အိပ်ငိုက်တယ်ဆိုတဲ့ သဘာဝတရားဟာ ရုပ်ခန္ဓာကိုယ်ကြီးမှာ ဖြစ်တာလား၊ စိတ်ထဲမှာ ဖြစ်တာလား၊ ဒါတွေကို ဆန်းစစ်လေ့လာကြည့်ဖို့လိုတယ်။<br><br>အဲဒီတော့ ရုပ်ခန္ဓာကိုယ်ကြီးမှာ ဖြစ်လာတဲ့ ငိုက်မြည်းမှုဆိုတာဟာ ဘယ်ကစလာတာတုန်း၊ အကုသိုလ်ဖြစ်စေတတ်တဲ့ အိပ်ငိုက်တယ်ဆိုတဲ့အရာကတော့ ထိနမိဒ္ဓလို့ခေါ်တယ်။ အားလုံးကြားဖူးကြတယ်။ ငိုက်မြည်းတတ်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်၊ အအိပ်များတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ကို ထိနမိဒ္ဓအားကြီးတယ်လို့ ပြောကြတယ်။ ထိနမိဒ္ဓဆိုတဲ့ တရားကို ဗုဒ္ဓမြတ်စွာက နီဝရဏတရားလို့ ဒီလို ဟောတယ်၊ နီဝရဏဆိုတာ ပိတ်ဆို့တတ်တဲ့တရား၊ ဘာကို ပိတ်ဆို့တတ်တာလဲဆိုရင် ကုသိုလ်စိတ်တွေ ဖြစ်မလာအောင် ပိတ်ဆို့တတ်တယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃</font></p> ရေမြောင်းထဲ အမှိုက်သရိုက်တွေ ပိတ်ဆို့နေရင် ရေမစီးသလိုပဲ စိတ်ထဲမှာ ထိနမိဒ္ဓ ဝင်လာပြီဆိုရင် ကုသိုလ်ဖြစ်ဖို့ မရှိတော့ဘူး။ ထိနမိဒ္ဓသည် ကုသိုလ် ဖြစ်ဖို့ကို ဆို့ပိတ်တယ်လို့ ဒီလိုပြောတယ်။ အဲဒါကြောင့် နီဝရဏတဲ့၊ နီဝရဏဆိုတာ ကုသိုလ်ဖြစ်ဖို့ ဆို့ပိတ် တတ်ရုံမျှမကဘူး၊ စိတ်ရဲ့ အညစ်အကြေးတစ်မျိုးလည်း ဖြစ်တယ်။<br><br>မြတ်စွာဘုရားက နီဝရဏ တရားတွေဟာ <b>“စေတသော ဥပက္ကိလေသ”</b> စိတ်ကို ညစ်နွမ်းစေတတ်တဲ့ တရားတွေ။ ဖြူစင်နေတဲ့ သဘာဝတရားရှိတဲ့ စိတ်ကလေးဟာ ဒီ နီဝရဏတရားတွေ တစ်မျိုးမျိုး ပေါ်လာပြီဆိုလို့ရှိရင် ညစ်နွမ်းသွားတာပဲ၊ စိတ်ဖြူစင်မှု မရှိဘူး။ စိတ်ကြည်လင်မှု မရှိဘူး။ စိတ်ညစ်နွမ်းသွားပြီ ဆိုရင် ဘာဖြစ်မလဲ အသိပညာတွေလည်း အားပျော့သွားနိုင်တယ်။ <b>“ပညာယ ဒုဗ္ဗလီကရဏ”</b> အသိပညာတွေ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄</font></p> အားပျော့သွားအောင် လုပ်တယ်။ ပညာရဲ့စွမ်းအားတွေ လျော့ကျသွားပြီဆိုရင် သဘာဝ အစစ်အမှန်ကို သိနိုင်စွမ်းမရှိတော့ဘူးလို့ ဒီလိုပြောတယ်။ အဲဒီတော့ ထိနမိဒ္ဓဆိုတာ နီဝရဏ တရားဖြစ်သည့်အတွက် ပညာကိုအားပျော့ မှေးမှိန်စေတတ်တယ်၊ ကုသိုလ်စိတ် ဖြစ်မလာအောင် ပိတ်ဆို့တတ်တယ်၊ ဒါကြောင့် အကုသိုလ်တရားလို့ပဲ ခေါ်တယ်။ ဘယ်စိတ်တွေနဲ့ ယှဉ်တွဲပြီး ဖြစ်လဲဆိုရင် ထိနမိဒ္ဓဆိုတဲ့ သဘာဝတရားသည် လောဘစိတ်နဲ့လည်း ယှဉ်တွဲဖြစ်တယ်၊ ဒေါသစိတ်နဲ့လည်းယှဉ်တွဲဖြစ်တယ်။ လောဘအခြေခံတဲ့ စိတ်ကို လောဘမူလစိတ်၊ ဒေါသအခြေခံပြီးဖြစ်တဲ့စိတ်ကို ဒေါသမူလစိတ်၊ လောဘစိတ် ထက်သန်မှုမရှိတဲ့အခါမှာ ထိနမိဒ္ဓဖြစ်တယ်။ ဒေါသစိတ် လျော့ကျသွားတဲ့အခါမှာလည်း ထိနမိဒ္ဓဖြစ်တယ်။<br><br>ဒီ ထိနမိဒ္ဓသဘာဝတရားနှစ်ပါးကို ခွဲခြားပြီးတော့ ကြည့်ရမယ်။ ဓမ္မသင်္ဂဏီ ပါဠိတော်မှာ <b>“စိတ္တဿ အကမ္မညတာ ထိနံ”</b> စိတ်ရဲ့ လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းမရှိတဲ့ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅</font></p> သဘာဝဟာ “ထိန”တဲ့၊ ဆိုလိုတာက ထိနဆိုတဲ့ သဘာဝတရားပေါ်လာတဲ့အခါ စိတ်အားတွေ လျော့ကျသွားတယ်၊ စိတ်ဟာ ကုသိုလ်ကောင်းမှုဘက်မှာ အားတက်သရောမရှိဘူး၊ အလုပ်မလုပ်ချင်ဘူး၊ အလုပ် မလုပ်နိုင်တော့ဘူး ဒီလိုဆိုတယ်။ ထိနဝင်လာရင် စိတ်ဝင်စားမှုတွေ လျော့ကျလာတယ်၊ ဒါကိုဆိုတယ်။ မိဒ္ဓကျတော့ <b>“ကာယဿ အကမ္မညတာ မိဒ္ဓံ”</b> လို့ ဆိုတယ်။ ဒီနေရာမှာ စာပေက ကာယဆိုတာ စေတသိက်အပေါင်းကို ဆိုလိုတယ်၊ သို့သော် ကာယအရ ရူပကာယကိုယူလို့ရဖွယ်ရှိတယ်၊ စိတ်နဲ့ရုပ်ဆိုတာ တွဲဖက်ပြီးနေတာ ဖြစ်သောကြောင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အားပျော့သွားရင် ရုပ်တရားတွေဘက်ကလည်း အားပျော့သွားတယ်၊ လုပ်နိုင်စွမ်းမရှိဘူး။<br><br>ကြည့်လေ ဒီ ထိနမိဒ္ဓ ဝင်လာပြီဆိုလို့ရှိရင် ခန္ဓာကိုယ်ကြီး ထိန်းမထားနိုင်တော့ဘူး။ ငိုက်လာပြီဆိုရင် လူဟာ ခေါင်းတဆတ်ဆတ်ဖြစ်လာတယ်။ ငိုက်မှုတွေ အားကောင်းလာပြီဆိုရင် လဲကျသွားနိုင်တာပါ။ ခန္ဓာ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၆</font></p> ကိုယ်ကို ထိန်းထားနိုင်စွမ်းမရှိဘူး။ တောင့်ထားနိုင်စွမ်း မရှိဘူး။ အဲဒါကြောင့်မို့ ငိုက်တဲ့လူဟာ ယိမ်းနေတာ၊ တည့်တည့်မတ်မတ် မနေနိုင်တာပေါ့။ ဒီသဘာဝတရား ဝင်လာရင် စိတ်အားတွေ လျော့ကျသွားပြီး တွန့်ဆုတ်သွားတယ်။ ခန္ဓာကိုယ်ကြီးကလည်း ယိမ်းယိုင်လာတယ်။ ဒါကိုပဲ လူတွေက အိပ်ငိုက်တယ်လို့ ပြောကြတယ်။ တချို့ဆို ထိုင်ရင်းကနေပြီးတော့ ဗုန်းကနဲ လဲကျသွားတာတောင်ရှိတယ်။<br><br>သုတ္တန်ပါဠိတော်တွေမှာ မိဒ္ဓကို အမြဲတမ်း ရုပ်ကာယနဲ့တွဲပြီး ဟောလေ့ရှိတယ်။ ရုပ်ကာယနဲ့ တွဲဟော သည့်အတွက်ကြောင့် မိဒ္ဓဆိုတဲ့ သဘောတရားကို ရုပ်တရားလို့တောင်ပြောတဲ့ အယူဝါဒတွေ အဘိဓမ္မာ သမိုင်းမှာ ပေါ်လာခဲ့ဖူးတယ်။ အဋ္ဌသာလိနီ အဋ္ဌကထာမှာ အကျယ်ဆွေးနွေးထားတာရှိတယ်။ သို့သော် ထိနမိဒ္ဓလို့ အမြဲလိုလိုတွဲပြီးပြောတဲ့ ဒီသဘာဝတရား <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၇</font></p> နှစ်ခုဟာစိတ်ထဲမှာ ဖြစ်တဲ့အတွက် စိတ်ကိုမှီပြီးဖြစ်တဲ့ စေတသိက်တရားမျိုးဖြစ်တယ်။ နာမ်တရားလို့ပဲ ပြောရမယ်။<br><br>ဒီတရားနှစ်ပါးဟာ ဖယ်ရှားပစ်လို့ရတယ်။ ဘာနဲ့ ဖယ်ရှားရမလဲဆိုရင် အာရုံတစ်ခုတည်းပေါ်မှာ တည်တည်ငြိမ်ငြိမ် စွမ်းဆောင်မှု သမာဓိစွမ်းအား၊ စိတ်အား၊ တင်းထားတဲ့ဝီရိယစွမ်းအား ဒီနှစ်ခုရှိမယ် ဆိုရင် ထိနမိဒ္ဓကို ဖယ်ရှားနိုင်တယ်။ ဒါကြောင့် တရား အမှတ်ကောင်းနေတဲ့ ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်တွေဟာ မအိပ်ဘဲ နေနိုင်တယ်။ သမာဓိစွမ်းအားတွေ ဝီရိယစွမ်းအားတွေက ထက်မြက်ပြီဆိုရင် အိပ်ချင်စိတ် လုံးဝမရှိဘူး။ မိမိလုပ်တဲ့အလုပ်မှာ စိတ်ဓာတ်က ပျော်မွေ့ပြီးနေတယ်။<br><br>တစ်နည်းအားဖြင့် ကမ္မဋ္ဌာန်းအာရုံပေါ် ကြံတွေးနေတဲ့ ဝိတက်ရဲ့စွမ်းဆောင်မှုကြောင့် ထိနမိဒ္ဓဆိုတဲ့ အိပ်ချင်ငိုက်မြည်းမှုတွေ မလာဘူး။ ဒါကြောင့်မို့ ဈာန် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၈</font></p> ဝင်စားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေဟာ တစ်နေကုန် ဝင်စားလည်း အိပ်ချင်တာမရှိဘူး၊ နေနိုင်ကြတယ်။<br><br>ဘုန်းကြီးတို့ နောင်တော်တစ်ပါး ပြောဖူးတယ်။ တိပိဋကဓရ စာမေးပွဲမှာ ဝင်ပြီးပြန်နေတဲ့အချိန်မှာ ဖြစ်တယ်။ အဲဒီတုန်းက တိပိဋကဓရ ရွေးချယ်ရေး စာမေးပွဲက မဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာ ဖလ်ယဉ်ဓမ္မာရုံကြီးမှာ ကျင်းပတယ်။ ပြန်ဆိုပြီးတဲ့အခါ ရက်အားရသည့်အတွက်ကြောင့် မဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာမှာ တရားဝင်ပြီး အားထုတ်တယ်။ တရားဝင်တဲ့နေ့ကနေ စပြီးတော့ ခြောက်ရက်မြောက်ညအထိ ၂၄ နာရီ လုံးဝ မအိပ်ဘူး။ ညလုံးပေါက် တရားအားထုတ်တယ်။ သမာဓိစွမ်းအားတွေ၊ ဝီရိယစွမ်းအားတွေ တက်ပြီးတော့ အိပ်ချင်စိတ်လည်း မရှိဘူးတဲ့။ အဲဒီတော့ ခြောက်ရက်တိတိ သူ၊ မအိပ်ဘဲ နေခဲ့တယ်ဆိုတာ ပြောပြီး ခုနစ်ရက်မြောက်တဲ့နေ့မှာ ထိန်းလို့မရတော့ဘူးတဲ့။ လုံးဝအိပ်ချင်သွားပြီ၊ ခုနစ်ရက်မြောက်တဲ့နေ့မှာ လုံးဝမနေနိုင်လောက်အောင် အိပ်ချင်တယ်လို့ ပြောတယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၉</font></p> နောက် မဟာစည် သာသနာ့ရိပ်သာမှာလည်း ၂၄ နာရီ လုံးဝမအိပ်ဘဲနဲ့ တစ်ခါတည်း မထ၊ မပြောင်းတဲ့ ဣရိယာပုတ်နဲ့ တရားထိုင်သူ နိုင်ငံခြားယောဂီတစ်ဦး အကြောင်း မှတ်တမ်းတင်ထားတာရှိတယ်။ အဲဒါကြောင့် ထိနမိဒ္ဓဆိုတာ သမာဓိစွမ်းအား၊ ဝီရိယစွမ်းအားနဲ့ တွန်းဖယ်ထားလို့ရတယ်။<br><br>ငယ်ငယ်က စာတွေထဲမှာ ဖတ်ဖူးတယ်။ အရှင်သာရိပုတ္တရာ မထေရ်မြတ် ၄၅ နှစ် မအိပ်ဘူးတဲ့၊ ဘုန်းကြီးတို့တော့ ငယ်ငယ်က အလွန်အိပ်ချင်တာ။ ည စာပြန်ရပြီဆိုရင် အလွန်အိပ်ချင်တယ်၊ အရှင်သာရိပုတ္တရာ ၄၅ နှစ် မအိပ်ဘဲနေတယ်ဆိုတော့ ဘယ်လိုများ နေပါလိမ့်ဆိုပြီး နားမလည်နိုင်ဖြစ်တယ်။ နောက် စာပေတွေ လေ့လာကြည့်တဲ့အခါ မအိပ်ဘဲနေတယ်ဆိုတာ သမာဓိစွမ်းအားတွေ ဈာန်စွမ်းအားတွေနဲ့နေရင် အိပ်ရသလို လန်းဆန်းပြီးနေတယ်၊ ခုနက နောင်တော် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၀</font></p> ဘုန်းကြီးပြောတဲ့အတိုင်း ခြောက်ရက် မအိပ်ရပေမယ့် အိပ်ချင်စိတ်မရှိဘူး။ လူက ထိုင်းမှိုင်းတာလည်း မဖြစ်ဘူး၊ လန်းလန်းဆန်းဆန်းဖြစ်နိုင်တယ်ဆိုတာ သိရတယ်။ ဒါကြောင့် မအိပ်ဘဲနေလို့ရတာနေမှာပဲ။ သမာဓိ စွမ်းအား၊ ပညာစွမ်းအား၊ စိတ်စွမ်းအားတွေ ကောင်းနေပြီဆိုလို့ရှိရင် ขန္ဓာကိုယ်ကြီးက မအိပ်လည်း အပန်းပြေပြီး လန်းဆန်းနေမှာပဲ။<br><br>အရှင်သာရိပုတ္တရာမထေရ်မြတ်တို့ဟာ စိတ်ထဲမှာ အညစ်အကြေး ကိလေသာတွေ မရှိတဲ့အတွက်ကြောင့် သမာဓိစွမ်းအား၊ ဉာဏ်စွမ်းအားတွေနဲ့ ထိန်းထားတဲ့အခါ လုံးဝအိပ်စရာမလိုဘူး။ ဈာန်ဝင်စားရုံနဲ့ သမာပတ်တွေ ဝင်စားရုံနဲ့ စိတ်လည်းအပန်းပြေ၊ ကိုယ်လည်း အပန်းပြေ ဒီလိုနည်းနဲ့နေတယ်ဆိုတာ နောက်တော့ နားလည်လာတယ်။<br><br>အနောက်တိုင်းက လူတွေက ကျန်းမာရေးအတွက် လူတွေဟာ တစ်နေ့ကို ရှစ်နာရီအိပ်ဖို့လိုအပ်တယ်လို့ဆိုကြတယ်။ အဲဒီတော့ အရှင်သာရိပုတ္တရာ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၁</font></p> မထေရ်မြတ်ကြီး ၄၅ နှစ်လုံး မအိပ်ဘဲနေတယ်ဆိုရင် ဘယ်လိုများပြောကြမလဲ။<br><br>အိပ်စက်ပြီး အပန်းပြေတဲ့နည်းရှိသလို ဈာနသမာပတ် ဖလသမာပတ်ဆိုတဲ့ သမာဓိစွမ်းအားတွေနဲ့ စိတ်ကိုထိန်းထားပြီး စိတ်ကို အနားပေးပြီးနေတဲ့ နည်းစနစ်တွေကလည်း ရှိတယ်။ ဒါ အိပ်တဲ့သဘောပဲ။ ဒါကြောင့် ဈာနသမာပတ်တွေကို <b>“ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရ”</b> မျက်မှောက်ဘဝမှာ ချမ်းသာစွာနေကြောင်းတရား လို့ဆိုတာ။ ချမ်းသာစွာနေထိုင်ဖို့ရာအတွက် ဒီ ဈာန်တရားတွေကို ပွားများအားထုတ်ကြရတယ်။ သမထ ကျင့်စဉ်ကြီးတစ်ခုကျင့်ပြီး စိတ်စွမ်းအားတွေကို ဖြည့်ပေးထားတဲ့အတွက်ကြောင့် လူတွေဟာ ကျန်းကျန်းမာမာနဲ့ မအိပ်စက်ဘဲ နေနိုင်ကြတယ်။ ကျန်းမာရေး ထိခိုက်မှုမရှိဘူး၊ စိတ်ကျန်းမာရေးလည်း ထိခိုက်မှု မရှိဘူး၊ ကိုယ်ကျန်းမာရေးလည်း ထိခိုက်မှု မရှိဘူး၊ အိပ်ရာက အိပ်စက်ပြီးထလာတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်လို လန်းဆန်းပြီးတော့နေတယ်၊ တရားရဲ့ အစွမ်းပေါ့။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၂</font></p> သို့သော် သမာဓိစွမ်းအား၊ ဝီရိယစွမ်းအားတွေ မထက်မြက်သေးဘူးဆိုလို့ရှိရင် အိပ်ချင်မှုဆိုတဲ့ ထိနမိဒ္ဓတွေဟာဖြစ်လာကြမှာပဲ။ ဝီရိယ လျော့ကျလာတာနဲ့ တပြိုင်နက် စိတ်ကိုပိတ်ဆို့လာကြမှာဖြစ်တယ်။<br><br>ပုထုဇဉ်တွေ ငိုက်မြည်းတယ် ဆိုတဲ့နေရာမှာ ခန္ဓာကိုယ်ကြီး ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ရင်လည်း ငိုက်မြည်းတတ်တယ်။ အာရုံပေါ်မှာ ပြေးလွှားလှုပ်ရှားနေသည့်အတွက် စိတ်တွေ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်လာရင်လည်း ငိုက်မြည်းတတ်တယ်။ စဉ်းစားကြည့်ရမှာနော်၊ လူတွေဟာ လှုပ်လှုပ်ရှားရှားနဲ့ သွားလိုက်လာလိုက်၊ လုပ်လိုက်ကိုင်လိုက်နဲ့ အနားမယူဘဲနဲ့နေရင် ညောင်းညာပင်ပန်းလာတာပဲ။ ထို့အတူပဲ ဟိုအာရုံ၊ ဒီအာရုံ၊ အမြင်အာရုံ အကြားအာရုံ အာရုံတွေပေါ်မှာ ပြေးလွှားနေရတဲ့ စိတ်ကလေးဟာလည်း ကြာတော့ ညောင်းလာတာပဲ။<br><br>ညောင်းလာတဲ့အခါ အပန်းဖြေချင်လာတာ။ အဲဒါ ထိနမိဒ္ဓ ဝင်လာတယ်လို့ခေါ်တယ်။ အဲဒီလို ထိနမိဒ္ဓ ဝင်လာပြီဆိုလို့ရှိရင် အသိပညာတွေလည်း အားပျော့ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၃</font></p> သွားပြီး ကုသိုလ်စိတ်ဖြစ်ဖို့ အခွင့်အရေးတွေလည်း နည်းသွားတယ်။<br><br>ပုထုဇဉ်တွေအိပ်တဲ့အခါ ထိနမိဒ္ဓကြောင့် အိပ်တာများတယ်။ ဒါဖြင့် ထိနမိဒ္ဓ ပယ်ပြီးတဲ့ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တွေ ကျတော့ ဘာဖြစ်လို့ အိပ်တာလဲ၊ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တွေ ညကျိန်းစက်ကြတယ်။ မြတ်စွာဘုရားသခင် ကိုယ်တော်မြတ်သည်ပင်လျှင် ညအခါမှာ နှစ်နာရီလောက် ကျိန်းစက်မှုရှိတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲ၊ Physical Body လို့ခေါ်တဲ့ ရုပ်ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ ညောင်းညာမှုကြောင့် အိပ်ချင်မှုဖြစ်တာ။ ထိနမိဒ္ဓကြောင့်ဖြစ်တာ မဟုတ်ဘူးတဲ့၊ တချို့သစ်ပင်တွေတောင်မှ (ကုက္ကိုပင်တို့လို အပင်မျိုးတွေ) ညနေပိုင်းရောက်လာရင် အရွက်ကလေးတွေကုတ်ပြီး အိပ်သေးတာပဲ။ ရဟန္တာတွေ အိပ်ချင်တယ်ဆိုတဲ့သဘောဟာ Physical Body ညောင်းညာမှုကြောင့် အိပ်ချင်မှုဖြစ်တာ။ ပုထုဇဉ်တွေ အိပ်ချင်မှုဖြစ်တာကျတော့ ခုနက ထိနမိဒ္ဓကြောင့်လည်း ဖြစ်တယ်၊ Physical Body ညောင်းညာမှုကြောင့်လည်း <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၄</font></p> ဖြစ်တယ်။ ပုထုဇဉ်တွေမှာ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပါလာတာပေါ့။ အဲဒီလို နားလည်ရမယ်။<br><br>ကမ္မဋ္ဌာန်းအလုပ် အားထုတ်ပြီဆိုလို့ရှိရင် အဲဒီ ထိနမိဒ္ဓဆိုတဲ့ အကုသိုလ်စေတသိက်တွေ (စိတ်ရဲ့ အညစ်အကြေးတွေက) ဝင်ရောက်နှောင့်ယှက်လာတတ်တယ်။ အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တွေ၊ ရဟန္တာ မဖြစ်သေးတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေတောင်မှ ထိနမိဒ္ဓက နှောင့်ယှက်တယ်။ စာပေကျမ်းဂန်မှာ မှတ်တမ်းတင်ထားတာ တစ်ခုက အရှင်မောဂ္ဂလ္လာန် မထေရ်မြတ် တရားအားထုတ်ရင် အိပ်ငိုက်မှုတွေဖြစ်ပေါ်ခဲ့ဖူးတာ ထင်ထင်ရှားရှားပဲ။<br><br>သူငယ်ချင်း နှစ်ယောက် အားလုံးသိကြတဲ့အတိုင်း အရှင်သာရိပုတ္တရာတို့ အရှင်မောဂ္ဂလ္လာန်တို့ဆိုတာ အင်မတန်မှ ရင်းနှီးတဲ့ သူငယ်ချင်းတွေပဲ။ အရှင်သာရိပုတ္တရာရဲ့ နာမည်က ဥပတိဿ၊ အရှင်မောဂ္ဂလ္လာန်ရဲ့ နာမည်က ကောလိတတဲ့။ သူငယ်ချင်းနှစ်ယောက် တရားရှာရင်း ဘယ် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၅</font></p> ဂိုဏ်းထဲ ရောက်သွားသလဲဆိုတော့ ပရဗိုဇ်ဂိုဏ်းထဲ ရောက်သွားတယ်။ သူတို့ဆရာကြီးက သဉ္စယဗေလဋ္ဌပုတ္တ။ မြန်မာစာပေမှာ “သိဉ္စည်း ဆရာကြီး” လို့ ရေးတယ်။ သဉ္စယဆိုတဲ့ ဆရာကြီးက ဘာမှ ရေရေရာရာ ပြောနိုင်တာမဟုတ်ဘူး။ အားလုံးကို ငြင်းပယ်ထားတဲ့ဝါဒကို လက်ခံကျင့်သုံးတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်၊ အဲဒီ ဆရာကြီးရဲ့ တပည့်အဖြစ် ခံယူပြီး တရားဓမ္မတွေကို သင်ယူတဲ့အခါမှာ ဘာမှ အနှစ်သာရမရှိဘူးဆိုတာ သူတို့သိလာကြတယ်။<br><br>တရားဓမ္မဆက်လက်ရှာဖွေတဲ့အခါ ပဉ္စဝဂ္ဂီငါးပါးထဲ အပါအဝင်ဖြစ်တဲ့ အရှင်အဿဇိဟာ သာသနာပြု ခရီးက ရာဇဂြိုဟ်ပြည် ပြန်ရောက်လာတယ်။ ဥပတိဿ ပရဗိုဇ်လို့ခေါ်တဲ့ အရှင်သာရိပုတ္တရာလောင်းဟာ ရှင်အဿဇိကို မြင်လိုက်တာနဲ့ အကဲခတ်တယ်။ အကဲခတ်တဲ့ ပညာရပ်ဟာလည်းပဲ စဉ်းစားဉာဏ်ရှိသူတိုင်းမှာ ရှိတတ်တယ်။ ပုဂ္ဂိုလ် တစ်ဦးတစ်ယောက်ကို မြင်လိုက်တဲ့အခါမှာ သွားတာလာတာ နေတာထိုင်တာ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၆</font></p> စားတာသောက်တာ မျက်နှာအမူအရာကစပြီး ထိုပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ စိတ်နေသဘောထားကို အကဲခတ်လို့ရတယ်။<br><br>သာမန်အားဖြင့် အကဲခတ်လို့ရတာကတော့ ဒီလူဟာ စိတ်ဆိုးနေတာလား၊ စိတ်ကြည်နေတာလားတော့ အကဲခတ်လို့ရတာပေါ့။ စိတ်ဆိုးနေတယ်ဆိုရင် မျက်နှာကြော တင်းနေတယ်။ မျက်နှာကြီးစူအောင့်နေတယ်၊ စိတ်ဆိုးနေတယ်ဆိုတာ အကဲခတ်လို့ရတယ်။ အကဲခတ်ပညာတတ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေက ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးတစ်ယောက်ကိုကြည့်လိုက်တာနဲ့ သူ့ရဲ့ အတွင်းစရိုက်ကို မြင်ရတယ်။ အရှင်သာရိပုတ္တရာအလောင်း အရှင်ဥပတိဿပရဗိုဇ်က ရှင်အဿဇိကို မြင်လိုက်တာနဲ့ “ဪ ဒီပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ ဣနြေတွေဟာ အင်မတန်မှ ငြိမ်သက်တယ်။ တရားထူး တရားမြတ်ရပြီးဖြစ်လောက်တယ်။ သူ့ရဲ့ နှလုံးသားဟာ အေးချမ်းနေတဲ့ နှလုံးသားပဲ” လို့ အကဲခတ်တယ်။ ချဉ်းကပ်ပြီး မေးမြန်းစုံစမ်းတဲ့အခါမှာ ရှင်အဿဇိက သစ္စာလေးပါးကို အတိုချုပ် ပြောပြတယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၇</font></p> အတိုချုပ် ပြောပြလိုက်တာနဲ့ပဲ သာရိပုတ္တရာအလောင်း ဥပတိဿပရဗိုဇ်ဟာ သောတာပန်ဖြစ်သွားတယ်။ ဓမ္မစက္ခုလို့ခေါ်တဲ့ အသိဉာဏ်မျက်စိ ရရှိလာတယ်။ သူကနေတဆင့် ဖောက်သည်ချတာနဲ့ အရှင်မောဂ္ဂလ္လာန် အလောင်း ကောလိတ ပရဗိုဇ်ဟာလည်းပဲ ဓမ္မစက္ခုလို့ခေါ်တဲ့ သောတာပတ္တိမဂ်ဉာဏ်ကို ရသွားတယ်။ သူတို့နှစ်ဦး သောတာပန်ဖြစ်သွားကြတယ်။<br><br>မြတ်စွာဘုရားဆီကို ရောက်သွားကြတယ်။ ဘုရားဆီ ရောက်တဲ့အခါ ရဟန်းပြုတယ်ဆိုပါစို့၊ သောတာပန် ဖြစ်ပြီးမှ သူတို့ရဟန်းပြုကြတယ်၊ ရဟန်းပြုပြီးမှ မြတ်စွာဘုရားထံက ကမ္မဋ္ဌာန်းတွေယူပြီး တရားအားထုတ်ကြတယ်။ ကောလိတ ပရဗိုဇ်ကိုသာသနာဘောင် ရောက်လာတဲ့အခါ အနွယ်ရဲ့ နာမည်နဲ့ အရှင်မောဂ္ဂလ္လာန်လို့ခေါ်လာကြတယ်။ ဥပတိဿပရဗိုဇ်ကိုတော့ သူ့ရဲ့ မယ်တော်နာမည်ကို အစွဲပြုပြီး သာရိပုတ္တ လို့ခေါ်ကြတယ်။ လေးစားတဲ့ အနေနဲ့ခေါ်ကြတာ။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၈</font></p> ဒီနေရာမှာ သောတာပန်ဘဝ ရရှိထားတဲ့ အရှင်မောဂ္ဂလ္လာန်ဟာ မြတ်စွာဘုရားဆီက တရားဓမ္မကို ယူတယ်။ ဘယ်မှာအားထုတ်တုန်းဆိုတော့ မဂဓတိုင်းက ကလ္လဝါဠပုတ္တ လို့ခေါ်တဲ့ ရွာနားက တောကျောင်းမှာ တရားအားထုတ်တယ်။ တရားအားထုတ်တဲ့အခါ ဘာအခက်အခဲတွေ့တုန်းဆိုတော့ အိပ်ငိုက်တာ အခက်အခဲတွေ့တယ်။ အကြီးအကျယ်အိပ်ငိုက်တယ်၊ အရှင်မောဂ္ဂလ္လာန်ဟာ ဝိပဿနာ ကျင့်စဉ်တစ်ခုကို ကျင့်တဲ့အခါမှာ တရားထိုင်ရင်း အိပ်ငိုက်နေတာကို မြတ်စွာဘုရားသခင် ကိုယ်တော်မြတ်က ဘဂ္ဂတိုင်း သုသုမာရဂိရမြို့ ဘေသကဠာတောမှာ သီတင်းသုံး နေရင်းကနေ ဒိဗ္ဗစက္ခုနဲ့မြင်တယ်။ ချက်ချင်းပဲ အရှင်မဟာမောဂ္ဂလ္လာန်ဆီ ရောက်လာတယ်။<br><br>ရှေးတုန်းက ရဟန်းတွေက တရားအားထုတ်တဲ့အခါမှာ မိမိတို့ တရားအားထုတ်တဲ့ အနီးအပါးမှာ မြတ်စွာဘုရား ကြွလာရင် သီတင်းသုံးဖို့နေရာ အဆင်သင့်ပြင်ဆင်ပြီး ခင်းကျင်းထားလေ့ရှိကြတယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၉</font></p> အရှင်မောဂ္ဂလ္လာန်လည်း တရားအားထုတ်တဲ့အခါ ဘုရားထိုင်ဖို့ မြင့်မြတ်တဲ့နေရာလေးတစ်ခုမှာ ခင်းပြီးတော့ထားတယ်။<br><br>သူငိုက်နေတဲ့အချိန်မှာ မြတ်စွာဘုရား ရုတ်တရက် ဘွားကနဲ့ရောက်လာတယ်။ “ဟေ့ မောဂ္ဂလ္လာန်၊ ငိုက်နေတာလား” မြတ်စွာဘုရားကမေးတယ်။ မြတ်စွာဘုရားက ကမ္မဋ္ဌာန်းတရား အားထုတ်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ငိုက်ရင် ဘာလုပ်ရမလဲဆိုတဲ့ နည်းလမ်းကို အရှင်မောဂ္ဂလ္လာန်ကိုဟောတယ်။<h3>ပစလာယနသုတ်</h3>ငိုက်လို့ရှိရင် အငိုက်ဖျောက်ပုံနည်းလမ်း (၇) သွယ် ဒီသုတ္တန်မှာ မြတ်စွာဘုရားက ဟောတယ်။ ပစလာယနသုတ်လို့ခေါ်တယ်။ ပစလာယနဆိုတာ အိပ်ငိုက်ခြင်း ဆိုတဲ့အဓိပ္ပါယ်၊ ခေါင်းတဆက်ဆက်နဲ့ ငိုက်တယ်။ ကမ္မဋ္ဌာန်းအားထုတ်တဲ့အချိန်မှာ အိပ်ချင်လာတယ် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၀</font></p> ဆိုရင် အဲဒီ ကမ္မဋ္ဌာန်းကိုစွန့်၊ တခြားနည်း ပြောင်း အားထုတ်ရတယ် ဒီလိုပြောတယ်။ အိပ်ငိုက်တဲ့ အမှတ်သညာမျိုးကို ဖယ်ရှားပစ်ရမယ်တဲ့။<br><br>နံပါတ် (၁) က တရားကို နှလုံးသွင်းလို့ အိပ်ငိုက်တယ်ဆိုလို့ရှိရင် အဲဒီ အိပ်ငိုက်စေတတ်တဲ့ အမှတ်သညာ တရားမျိုးကို ရပ်ထားလိုက်ပါတဲ့၊ အာရုံတစ်မျိုးပြောင်းပြီး ရှုပါတဲ့။<br><br>နံပါတ် (၂) အဲဒီလိုရှုလို့မှ အိပ်ငိုက်မပြေသေးဘူးဆိုရင် နောက်ထပ်တစ်ခု ပြောင်းလုပ်ရမယ်။ ဘာလဲဆိုတော့ ကိုယ်အာဂုံဆောင်ထားတဲ့ တရားဓမ္မတွေ၊ သင်ထားတဲ့ တရားဓမ္မတွေကို စိတ်ထဲကနေတွေးပါတဲ့။ ဥပမာ- ပရိတ်ကြီးရရင် ပရိတ်ကြီးပေါ့၊ နှုတ်ကထုတ် ရွတ်ဆိုတာ မဟုတ်ဘူး။ စိတ်နဲ့ကြံတွေးပြီး ရွတ်ဆိုကြည့်တာ၊ အဲဒီလိုဆိုလို့ရှိရင် အိပ်ငိုက်မှုဟာ ပျောက်သွားနိုင်တယ်တဲ့။<br><br>နံပါတ် (၃) ရတဲ့စာတွေတွေးနေတာမှ အိပ်ငိုက်မှုက မပျောက်သေးဘူး၊ အိပ်ချင်တုန်းပဲဆိုရင် ကိုယ်နှုတ်တက်အာဂုံဆောင်ထားတဲ့စာတွေကို ရွတ်ဖတ် သရဇ္ဈာယ်လိုက်ပါတဲ့၊ “ဣတိပိသော” ပဲဖြစ်ဖြစ်၊ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၁</font></p> ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် ရွတ်ဖတ်သရဇ္ဈာယ်လိုက်၊ အသံထုတ်ပြီး အဲဒီလို ရွတ်ဖတ်သရဇ္ဈာယ်ပြီးလို့ရှိရင် အိပ်ငိုက်မှုဟာ ပျောက်သွားနိုင်တယ်တဲ့။<br><br>နံပါတ် (၄) မပျောက်ဘူးဆိုရင် ဘာဆက်လုပ်ဖို့ လိုတုန်းဆိုတော့ ကိုယ့်နားရွက်ကို ပူသွားအောင်ဆွဲတဲ့၊ ခန္ဓာကိုယ်ကို တစ်ကိုယ်လုံးပွတ်သပ်တဲ့၊ အညောင်းအညာတွေဖြေ၊ နားရွက်ဆွဲ တစ်ကိုယ်လုံးပွတ်သပ် အဲဒီလို လုပ်လိုက်လို့ရှိရင်လည်း လူဟာ လန်းဆန်းပြီးတော့ အိပ်ချင်ပြေသွားနိုင်တယ်ပေါ့။<br><br>နံပါတ် (၅) အဲဒီလိုလုပ်လို့မှ မပြေဘူးဆိုလို့ရှိရင် ဘာလုပ်ရမလဲ။ မျက်နှာသစ်၊ မျက်လုံးကိုရေဆွတ်တဲ့။ မျက်လုံးကို ရေဆွတ်ပြီး ကမ္မဋ္ဌာန်းကျောင်းထဲကထွက် ကောင်းကင်ကိုကြည့်၊ နက္ခတ်တွေရှိရင် နက္ခတ်ကြည့်၊ လရှိရင် လကြည့်ပေါ့။ ကောင်းကင်ကို မော့ကြည့် ဟိုကြည့် ဒီကြည့် အရပ်မျက်နှာတွေကိုကြည့်၊ လေကောင်းလေသန့်တွေကိုရှူ၊ အရပ်မျက်နှာတွေကို မော့ကြည့်လိုက်တဲ့အခါ အိပ်ချင်ပြေသွားနိုင်တယ်ပေါ့။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၂</font></p> နံပါတ် (၆) အဲဒီလိုမှမရဘူး။ ဆက်ပြီး အိပ်ချင်နေသေးတယ်ဆိုလို့ရှိရင် အာလောကသညာ အလင်းကို နှလုံးသွင်းရမယ်တဲ့၊ အမှောင်ထဲမှာ မနေနဲ့၊ အလင်းထဲမှာနေ၊ အာလောကသညာကို နှလုံးသွင်း။ ညကို နေ့လို့စိတ်ထဲမှာထား၊ အလင်းရောင်ကြီးထဲမှာနေ၊ မှောင်နေတယ်ဆိုတာကို မေ့ထားလိုက်၊ လင်းနေတယ်ဆိုတာကို နှလုံးသွင်း။ အဲဒီလို နှလုံးသွင်း အားထုတ်လိုက်မယ် ဆိုလို့ရှိရင် အိပ်ချင်တာတွေ၊ ငိုက်မြည်းတာတွေ ပျောက်သွားနိုင်ပါတယ်တဲ့။<br><br>နံပါတ် (၇) အဲဒီလိုမှ မပျောက်သေးဘူး ဆိုလို့ရှိရင် စင်္ကြန်လမ်းလေးကို သတ်မှတ်ပြီး သဒ္ဓါတို့၊ ဝီရိယတို့၊ သတိတို့၊ သမာဓိတို့၊ ပညာတို့ဆိုတဲ့ ဣန္ဒြေစွမ်းအားတွေကို ထိန်းချုပ်ထားပြီး စင်္ကြန်လျှောက်လိုက်ပါတဲ့။<br><br>အဲဒီလို စင်္ကြန်လျှောက်တာတောင် အိပ်ချင်တာက မပြေသေးဘူးဆိုရင်တော့ ဘာလုပ်ရမတုန်း၊ အိပ်လိုက်တော့တဲ့။ နောက်ဆုံးကျတော့ အိပ်ချင်မပြေရင် အိပ်ရ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၃</font></p> တယ်မြတ်စွာဘုရားက အငိုက်ဖျောက်ပုံ နည်းလမ်း ခုနစ်သွယ်ကို ပေးထားတာ။ မရဘူးဆိုရင် အိပ်တဲ့။ အိပ်ရင်လည်း စနစ်တကျ အိပ်ရမယ်။ ဘယ်လို စနစ်တကျ အိပ်ရမတုန်းဆိုရင် လက်ယာဘက်ကို စောင်းအိပ်၊ ခြေထောက်နှစ်ခု ခြေမျက်စိချင်းမထိစေနဲ့တဲ့၊ ထိရင် အရိုးချင်းထိသည့်အတွက်ကြောင့် နာကျင်မှု ဖြစ်လာတတ်တယ်။ ဒါကြောင့်မို့လို့ ခပ်လွှဲလွှဲလေး ထား။ ကြည့်နော် <b>“ပါဒေ ပါဒံ အစ္စာဓာယ”</b> အိပ်ပုံ အိပ်နည်းကို မြတ်စွာဘုရား လမ်းညွှန်ပေးတာ။<br><br>ပဲခူးရောက်လို့ရှိရင် ရွှေသာလျောင်းဘုရားကို သွားပြီးဖူးကြည့်။ ခြေဖဝါးနှစ်ခုဟာ တညီတည်းထားလို့ရှိရင် စာနဲ့မညီဘူး၊ ခြေဖဝါးနှစ်ခုက တစ်ဖက်ကအတို တစ်ဖက်ကအရှည်ထားပြီး ခြေမျက်စိချင်းမထိအောင် ထားရမှာ။ ရွှေသာလျောင်းဘုရားတွေမှာ စနစ်တကျ ထုရင် အောက်ခြေထောက်ပေါ် အထက်ခြေထောက်က ဒူးကွေးထား။ ခြေမျက်စိချင်း မထိဘူး၊ ဒါ စာနဲ့အညီ လက်ယာခြေပေါ်မှာ လက်ဝဲခြေထောက်ကလေး <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၄</font></p> တင်ပြီး “ဥဋ္ဌာနသညံ မနသိကရိတွာ”တဲ့၊ ဘယ်အချိန် ထမယ်ဆိုတာ အမှတ်သညာလေးထားပြီး အိပ်ပါတဲ့၊ မြတ်စွာဘုရားက စနစ်တကျ အိပ်ခိုင်းတယ်။<br><br>ဒီနေရာမှာ ဘာသွားသတိရတုန်းဆိုရင် America မှာနေတုန်းက Stop ဆိုတဲ့စာအုပ်ကို ကားမောင်း သင်တန်းတက်မယ့်ပုဂ္ဂိုလ်တိုင်း ကြေအောင် ဖတ်ရတယ်။ ဖတ်ပြီးရင် မေးခွန်းတွေ ဖြေရတယ်ပေါ့၊ အဲဒီထဲမှာ မေးခွန်းရဲ့ အဖြေတွေ ပေးထားတာရှိတယ်။ အဖြေအမျိုးမျိုး ပေးထားတယ်။<br><br>ကားမောင်းရင်း အိပ်ချင်ရင် ဘာလုပ်ရမလဲ? အဖြေတစ်ခုက ကားမောင်းရင်းအိပ်ချင်လာရင် ကော်ဖီသောက် ဆက်မောင်း၊ သီချင်း နားထောင်ပြီးတော့ ဆက်မောင်းတဲ့။ အဲဒီလို အဖြေမျိုး ပေးထားပြီး နောက်ဆုံးအဖြေက ဘာတုန်းဆိုရင် အိပ်စက် အပန်းဖြေပြီးမှ ဆက်မောင်းတဲ့။ အဲဒီ အဖြေတွေထဲက ကော်ဖီသောက်ပြီး ဆက်မောင်းဆိုတဲ့အဖြေက အမှန်မဟုတ်ဘူး၊ မှားတယ်။ သီချင်းဖွင့်ဆက်မောင်းဆိုတာကလည်း <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၅</font></p> မှားတယ်။ ဘာလုပ်ရမှာတုန်း၊ အိပ်ချင်လို့ရှိရင် အိပ်လိုက်တဲ့။ အိပ်ပြီးမှဆက်မောင်းတဲ့။ အဲဒီဟာကမှ အဖြေမှန်၊ ကားမောင်းတယ်ဆိုတာ အလွန်အန္တရာယ် များတာကို၊ အိပ်ချင်နေတဲ့အချိန်မှာ အိပ်ချင်စိတ် မပျောက်ဘဲနဲ့ ဆက်မောင်းရင် ဒုက္ခရောက်သွားနိုင်တယ်။ ဒါကြောင့်မို့ အိပ်ချင်လို့ရှိရင် အိပ်ပြီးမှမောင်းလို့ ပြောတာ။<br><br>မြတ်စွာဘုရားကလည်း တရားအားထုတ်လို့ ခုနကနည်းလမ်းတွေနဲ့ ဖြေပျောက်လို့မရဘူး၊ အိပ်ချင်ပြီဆိုလို့ရှိရင် အိပ်လိုက်ပါတဲ့၊ အိပ်တဲ့အခါမှာ လက်ယာစောင်းပြီးတော့အိပ်၊ လက်ယာခြေပေါ်မှာ လက်ဝဲခြေကလေးကို လွှဲပြီးတော့တင်ထား။ ဘယ်အချိန်ထမယ်ဆိုတဲ့ အမှတ်သညာလေး ထားပြီးတော့ အိပ်ပါတဲ့။<br><br>နိုးလာတာနဲ့တပြိုင်နက် ချက်ချင်းထတဲ့၊ ဇိမ်ခံမနေနဲ့။ လူတွေက အိပ်ပြီးလို့ရှိရင် နိုးလာပေမယ့် တော်ရုံနဲ့မထသေးဘူး၊ မှေးနေသေးတယ်၊ ဇိမ်ခံတာ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၆</font></p> ခေါ်တယ်၊ <b>“သေယျသုခံ”</b> အိပ်ခြင်းကြောင့်ဖြစ်တဲ့ ချမ်းသာ၊ <b>“ပဿသုခံ”</b> ဟိုဘက်စောင်းလိုက် ဒီဘက်စောင်းလိုက် (ကလေးတွေဆို နိုးလည်း တော်ရုံမထဘူး။ ဇိမ်ခံနေတာ)။ အဲဒီအိပ်ရတဲ့ ဇိမ်ကတစ်မျိုး၊ အိပ်ရာထဲ မှေးနေရတဲ့ဇိမ်က တစ်မျိုးနဲ့တူတယ်၊ အားလုံး ဒီဇိမ်တော့ရဖူးကြမှာပါ။ အဲဒါကို သေယျသုခ၊ ပဿသုခ၊ မိဒ္ဓသုခတဲ့။ အဲဒီလိုဇိမ်ခံမနေနဲ့တဲ့၊ ချက်ချင်းထတဲ့။ ဖျက်ကနဲနိုးလိုက်တာနဲ့ လူးလဲထ၊ ထပြီးတော့ တရားအားထုတ်ပါတဲ့။<br><br>အရှင်မောဂ္ဂလ္လာန်ကို မြတ်စွာဘုရားက နည်းလမ်းတွေပေးတာ၊ ဒါ ကမ္မဋ္ဌ加န်းအားထုတ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ အိပ်ချင်ပြီဆိုရင် ဒီနည်းစနစ်ကို လိုက်နာကျင့်သုံးရမှာပါ၊ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ပစလာယနသုတ္တန်ဆိုတာ ရှိတယ်၊ ခုနစ်ချက်ပေးထားတာ ဖြစ်သောကြောင့် (သတ္တကနိပါတ်) အချက် ခုနစ်မျိုးပါတဲ့ အပိုင်းကဏ္ဍမှာ ဒါကိုဖော်ပြထားတယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၇</font></p> <h3>ရှင်မောဂ္ဂလ္လာန်အားထုတ်တဲ့ဝိပဿနာ</h3>အဲဒီတော့ အရှင်မောဂ္ဂလ္လာန် မထေရ်မြတ်ဟာ သောတာပန်ဖြစ်ပြီးတဲ့နောက် သကဒါဂါမ်၊ အနာဂါမ်၊ ရဟန္တာဖြစ်ဖို့ ဝိပဿနာကျင့်စဉ်တွေကို ဆက်ပြီးကျင့်ရတယ်၊ သောတာပန်ဖြစ်ဖို့ ဝိပဿနာကျင့်စဉ်နဲ့ သကဒါဂါမ်ဖြစ်ဖို့ ဝိပဿနာကျင့်စဉ်က မတူဘူး၊ မတူဘူးဆိုတာ စွမ်းရည်ချင်း မတူတာကိုပြောတာ။ သကဒါဂါမ်ဖြစ်ဖို့ ဝိပဿနာက အဆင့်မြင့်ပါတယ်။ အနာဂါမ်ဖြစ်ဖို့ ဝိပဿနာကလည်း အဆင့်မြင့်ပါတယ်။ စွမ်းအားတွေမြင့်တယ်၊ ရဟန္တာဖြစ်ဖို့ ဝိပဿနာဆိုတာ ပိုပြီးတော့ အဆင့်မြင့်တယ်ပေါ့။<br><br>ဝိပဿနာဆိုတဲ့ နာမည်ချင်းတော့ တူတယ်။ သို့သော် ပိုပြီးတော့ အသိက ထင်ရှားလာတယ်။ ပိုပြီးတော့ ရှင်းလင်းလာတယ်။ စာဖတ်သလိုပေါ့၊ ပထမ တစ်ခေါက်ဖတ်သွား၊ သိပ်မရှင်းလိုက်ဘူး။ ဒုတိယ တစ်ခေါက်ဖတ်၊ တတိယတစ်ခေါက်ဖတ်၊ စတုတ္ထ တစ်ခေါက်ဖတ် ပိုပိုရှင်းရှင်းလာတယ်ပေါ့။ အဲဒီလိုပဲ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၈</font></p> သောတာပန်ရဲ့ ဝိပဿနာက ဒီလောက်မရှင်းဘူး။ သကဒါဂါမ်၊ အနာဂါမ်၊ ရဟန္တာဖြစ်ဖို့ ဝိပဿနာ ကျတော့ ပိုပြီးတော့ရှင်းတယ်။ ပိုပြီးတော့ ပြတ်ပြတ်သားသား မြင်လာတယ်ပေါ့။<br><br>အရှင်မောဂ္ဂလ္လာန်မထေရ်မြတ်ဟာ သောတာပန် ဖြစ်ပြီးတဲ့နောက် သကဒါဂါမ်၊ အနာဂါမ်၊ ရဟန္တာ ဖြစ်ဖို့အတွက် ဝိပဿနာအလုပ်အားထုတ်တာ ခုနစ်ရက် အားထုတ်ရတယ်တဲ့။ ခုနစ်ရက်အားထုတ်ရင်း ငိုက်နေတယ်။ အဲဒီလို ငိုက်နေလို့ မြတ်စွာဘုရားက သွားပြီး သတိပေးတယ်၊ အရှင်မောဂ္ဂလ္လာန်ကို ဩဝါဒ သုံးခွန်းပေးထားခဲ့တယ်။<br><br>မြတ်ဗုဒ္ဓ၏ဩဝါဒ ဘာပေးလဲလို့ဆိုရင် အကျဉ်းချုပ်အားဖြင့် “မောဂ္ဂလ္လာန်, မင်း ဒီအချက်တွေကို လိုက်နာကျင့်သုံး ရမယ်။ (၁) ဘယ်တော့ပဲဖြစ်ဖြစ် မြို့တွေ ရွာတွေထဲမှာ ဆွမ်းခံသွားလို့ရှိရင် မာန်မာနဆိုတဲ့ နှာမောင်းကြီးကို <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၉</font></p> ထောင်ပြီး မသွားနဲ့တဲ့။ ဆိုလိုတာက ဆင်ကြီးတွေဟာ နှာမောင်းကို ထောင်သွားသလို မာန်မာနကို ထောင်လွှားပြီးမသွားနဲ့တဲ့၊ ဆွမ်းခံသွားရင် မာန်မာနကို ချပြီးတော့သွား။<br><br>မာန်မာန ထောင်သွားလို့ရှိရင် ဘာဖြစ်တတ်တုန်း ဆိုတော့ ဒကာ၊ ဒကာမတွေအိမ်ရောက်တဲ့အခါ ဒကာ၊ ဒကာမတွေဆိုတာ တစ်ခါတစ်ခါ အလုပ်ကိစ္စတွေ အင်မတန်များကြတယ်ပေါ့။ ရဟန်းတော်တစ်ပါး ဆွမ်းရပ်လာတာကို မြင်ချင်မှမြင်မယ်။ တစ်ခါတစ်လေ သတိထားမိချင်မှ သတိထားမိမယ်။ အဲဒီအချိန်မှာ ရဟန်းတော်တစ်ပါးဟာ မာန်မာနတွေထောင်ပြီး မာနတရား ရှေ့ထားပြီးလာတဲ့အခါမှာ စိတ်အလိုမကျတာတွေ ဖြစ်တတ်တယ်။ အဲဒီအလိုမကျတာတွေ ဖြစ်လာလို့ရှိရင် ဘာဖြစ်လာလဲဆိုတော့ စိတ်ပျံ့လွင့်မှု ဥဒ္ဓစ္စဆိုတာ ဝင်လာတယ်။ စိတ်ပျံ့လွင့်မှုတွေ ဝင်လာပြီဆိုတာနဲ့ စောင့်စည်းမှုတွေ ကင်းလာတယ်။ စောင့်စည်းမှုတွေကင်းရင် သမာဓိလည်း ပျက်ပြားသွားနိုင်တယ်တဲ့။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၀</font></p> ဒါကြောင့်မို့ မာန်မာနဆိုတဲ့ နှာမောင်းကြီး ထောင်ပြီးတော့ မသွားနဲ့၊ မာနကို ချသွားရမယ်။<br><br>(၂) နောက်တစ်ခုက စကားပြောတဲ့အခါမှာ ဆန့်ကျင်တဲ့ စကားမျိုး ဘယ်တော့မှ မပြောနဲ့တဲ့။ တစ်ယောက်ယောက်နဲ့တွေ့တဲ့အခါမှာ စကားပြောပြီဆိုရင် ဆန့်ကျင်တဲ့စကား ဘယ်တော့မှ မပြောနဲ့တဲ့။ ဆန့်ကျင်ဘက်စကားပြောလို့ရှိရင် စကားများမယ်တဲ့။ စကားများလို့ရှိရင် စိတ်ဓာတ်တွေ ပျံ့လွင့်လာမယ်။ စိတ်ဓာတ် ပျံ့လွင့်လာလို့ရှိရင် စောင့်စည်းမှုတွေ ပျက်ပြားပြီး သမာဓိမဖြစ်ဘဲ ရှိတတ်တယ်။<br><br>(တရားစခန်းဝင်တဲ့အခါမှာ မာနထောင်ပြီးတော့ မဝင်သင့်ဘူးပေါ့။ ဆန့်ကျင်ဘက် စကားတွေလည်း မပြောသင့်ဘူးပေါ့။ ပြောပြီဆိုရင် ခုနကလို အခြေအနေဆိုးတွေ ဖြစ်လာတတ်တယ်။ ဒါကိုဆိုလိုတာ) ဥဒ္ဓစ္စဆိုတဲ့ ပျံ့လွင့်မှုဟာ သမာဓိကို ပျက်စေတယ်။ သမာဓိမရှိဘူးဆိုရင် စောင့်စည်းမှုတွေ အားနည်းလာတယ်။ စောင့်စည်းမှုဆိုတာ အကုသိုလ်တွေ မဖြစ် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၁</font></p> အောင် ပိတ်ဆို့မှု။ အဲဒီပိတ်ဆို့မှုမရှိရင် အကုသိုလ်တွေ ဝင်လာနိုင်တယ်လို့ ဒီလိုပြောတာ။<br><br>(၃) နောက်တစ်ခုဘာလဲဆိုရင် “မောဂ္ဂလ္လာန်တဲ့၊ တိတ်ဆိတ်ငြိမ်သက်တဲ့ တောရကျောင်းမှာနေပါတဲ့။ လူတွေ ရှင်တွေနဲ့ မရောနဲ့တဲ့။ တိတ်ဆိတ်ငြိမ်သက်တဲ့ တောရကျောင်းမှာ အမြဲနေပါ။”<h3>တဏှာသင်္ခယ ဝိမုတ္တ</h3>အဲဒီ ဩဝါဒ သုံးချက်ပေးတယ်။ အဲဒီအခါ ရှင်မောဂ္ဂလ္လာန်က မြတ်စွာဘုရားကို မေးခွန်းတစ်ခု မေးတယ်။ “အရှင်ဘုရားတဲ့ “တဏှာသင်္ခယ ဝိမုတ္တ” ဖြစ်အောင်ဘယ်လိုကျင့်ရပါမလဲ” တဏှာတွေ ကုန်သွားတဲ့ နိဗ္ဗာန်ကို အာရုံပြုလိုက်လို့ရှိရင် တွယ်တာမှုတွေ ကုန်ခမ်းသွားတယ်။ နိဗ္ဗာန်ကို မမြင်သေးသမျှ တွယ်တာမှုတွေက ရှိနေဦးမှာပဲ။ တွယ်တာမှုတွေ ရှိနေဦးမယ်။ နိဗ္ဗာန်ကိုမြင်လိုက်တာနဲ့ တပြိုင်နက် တွယ်တာမှုအားလုံးဟာ ကုန်ခမ်းသွားမယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၂</font></p> ဆိုလိုတာက တဏှာ လုံးဝကုန်သွားဖို့ဆိုတာ အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်နဲ့ နိဗ္ဗာန်ကို မြင်တဲ့အခါမှ ဖြစ်တာ။ အဲဒီတဏှာအားလုံးကုန်သွားတဲ့ နိဗ္ဗာန်၊ အတွယ်အတာ အားလုံးကုန်သွားတဲ့ နိဗ္ဗာန်ကို တဏှာသင်္ခယလို့ ခေါ်တယ်၊ အဲဒီ နိဗ္ဗာန်ကို အာရုံပြုလိုက်တဲ့အခါမှာ လူ့ရဲ့စိတ်ဟာ အနှောင်အဖွဲ့တွေအားလုံးက လွတ်သွားတယ်၊ အဲဒါကို တဏှာသင်္ခယ ဝိမုတ္တ လို့ခေါ်တယ်။ အဲဒီတဏှာကုန်ရာ နိဗ္ဗာန်၌ စိတ်ဟာလုံးဝလွတ်မြောက်သွားတဲ့အခြေအနေဆိုတာ ဘယ်အတိုင်းအတာနဲ့မှ ဖြစ်ပါသလဲ။<br><br>ဆိုလိုတာက ရဟန္တာဖြစ်သွားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ အခြေအနေကို မေးလျှောက်လိုခြင်းပဲပေါ့။ ရဟန္တာဖြစ်အောင် ဘယ်လိုလုပ်မလဲ၊ တဏှာတွေ လုံးဝ ကုန်ပြီးတော့ လွတ်မြောက်သွားအောင်ဘယ်လိုလုပ်ရမလဲ၊ ကမ္မဋ္ဌာန်းတရားကိုဟောဖို့ မြတ်စွာဘုရားကို လျှောက်တယ်။ “ဘယ်လိုအတိုင်းအတာနဲ့မှ တဏှာတွေ ကုန်ခမ်းပြီး <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၃</font></p> နိဗ္ဗာန်ကို အာရုံပြုလို့ လွတ်မြောက်တဲ့စိတ် ရရှိတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုတာ ဖြစ်နိုင်ပါလဲ” လို့မေးတယ်။<h3>တဏှာသင်္ခယ မုတ္တ အကျင့်</h3>မြတ်စွာဘုရားက ဝိပဿနာကျင့်စဉ် တစ်ခုကို ဖြေတယ်။ အဲဒီ ဝိပဿနာကျင့်စဉ်လေးက အင်မတန်မှ တိုတိုလေးပဲ။ မှတ်သားစရာ အလွန်ကောင်းတယ်။<br><br>ဝိပဿနာတရား အားထုတ်ထားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တိုင်း ပုဂ္ဂိုလ်တိုင်း ဒါကို ရှေးဦးစွာ သင်ထားကြရမှာ ဖြစ်တယ်ပေါ့။ ဘာလဲဆိုရင် မြတ်စွာဘုရားက <b>“သဗ္ဗေ ဓမ္မာ နာလံ အဘိနိဝေသာယ”</b> ခန္ဓာငါးပါးဆိုတဲ့ တရားအားလုံးဟာ ငါ၊ ငါ့ဥစ္စာလို့ စိတ်ထဲမှာမှတ်ထားဖို့ မတော်ဘူးတဲ့။ ဆိုလိုတာက ရုပ်ပဲဖြစ်ဖြစ် နာမ်ပဲဖြစ်ဖြစ် ခန္ဓာငါးပါး အာယတနာ(၁၂)ပါး၊ ဓာတ်(၁၈)ပါးဆိုတဲ့ ဒီသဘာဝတရားတွေဟာ ငါပဲ၊ ငါ့ဥစ္စာပဲလို့ စိတ်ထဲမှာ စွဲမှတ်ထားဖို့ မသင့်တဲ့တရားတွေပါ။ ဒါကို ရှေးဦးစွာ သင်ထားရမယ်တဲ့။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၄</font></p> ခန္ဓာငါးပါးကို သင်ထားတယ်ဆိုပါစို့၊ ရုပ်ခန္ဓာ၊ မျက်စိ၊ နား၊ လျှာ၊ ကိုယ်ဆိုတဲ့ ရုပ်ခန္ဓာကြီး။ ဝေဒနာလို့ဆိုတဲ့ ခံစားမှု၊ ချမ်းသာတာ ခံစားမှု၊ ဆင်းရဲတာ ခံစားမှု၊ ချမ်းသာ ဆင်းရဲမဟုတ်တဲ့ ခံစားမှု၊ သညာလို့ဆိုတဲ့ အာရုံကိုမှတ်သားမှု၊ သင်္ခါရလို့ဆိုတဲ့ စေ့ဆော်မှု ကြံစည်မှု ဝိညာဏလို့ဆိုတဲ့ အာရုံကိုရယူသိရှိမှု။ ဒီ ရုပ်၊ နာမ်သဘာဝတရားတွေဟာ ဘယ်ဟာမှ “ငါ၊ ငါ့ဟာ” လို့ စိတ်ထဲမှာ စွဲမှတ်ထားဖို့ မတော်ဘူးတဲ့။<br><br>ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆိုလို့ရှိရင် ကိုယ်စွဲမှတ်ထားတဲ့အတိုင်း မဖြစ်လို့ပါတဲ့။<br><br>ဟုတ်တယ်လေ၊ ရုပ်ကိုပဲဖြစ်ဖြစ် ငါလို့ ဆိုလိုက်လို့ရှိရင် သူက ငါမှမဟုတ်တာ၊ သူ့ဟာသူ သူ့သဘာဝအတိုင်း သူ့အကြောင်းနဲ့သူဖြစ်တာ အဲဒီလိုမဟုတ်ဘူး၊ ငါ့ဟာလို့သတ်မှတ်လိုက်လည်း သူက သူ့ဟန်အတိုင်း သွားနေတာ ဆိုပါစို့၊ မျက်စိကို ငါ့မျက်စိလို့ ကိုယ်သတ်မှတ်လိုက်တယ်၊ ငါ့မျက်စိလို့ သတ်မှတ်ထားတဲ့ မျက်လုံးဟာ တဖြည်းဖြည်းမှုန်မလာဘူးလား၊ မှုန်လာ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၅</font></p> တယ်၊ အသက်အရွယ်အရ အချိန်တန်တော့ နာချင်တဲ့အခါ သူနာတာပဲ၊ ကိုယ်က နာခိုင်းတာမဟုတ်ဘူး။ မျက်စိနာတယ်၊ မျက်စိအောင့်တယ်၊ ဘာဖြစ်တယ်၊ ညာဖြစ်တယ်။<br><br>နားလည်း ထို့အတူပဲ။ လျှာလည်း ထို့အတူပဲ။ နှာခေါင်းလည်း ထို့အတူပဲ ခန္ဓာကိုယ်ဟာ ငါ့ဟာဆိုတဲ့ အနေအထား တစ်ခုမှရောက်မလာဘူး။ ကိုယ်ထင်တဲ့အတိုင်း တစ်ခုမှမဖြစ်ဘူး၊ ကိုယ်ဖြစ်ချင်တာတွေနဲ့ တခြားပဲ ဖြစ်နေတယ်ဆိုတော့ ငါလို့လည်း သတ်မှတ်ဖို့ မသင့်တော်ဘူး၊ ငါ့ဟာလို့လည်း သတ်မှတ်ဖို့ မသင့်လျော်တဲ့ သဘာဝတရား၊ သူ့အကြောင်းနဲ့သူ ဖြစ်နေတာတွေတဲ့၊ လူတွေကသာ ငါလို့ထင်နေတာ၊ အထင်သက်သက်မျှသာ ဖြစ်တယ်ပေါ့။<br><br>ဒါကြောင့် ဝိပဿနာကျင့်ဖို့ရာအတွက် အတွေးကို အရင်သင်ယူရမယ်တဲ့ <b>“သဗ္ဗေ ဓမ္မာ နာလံ အဘိနိဝေသာယ”</b> တဲ့။ ရုပ်တရား၊ နာမ်တရားအားလုံးဟာ ငါလို့ စိတ်ထဲမှာ စွဲမှတ်ထားဖို့ မသင့်တဲ့၊ ငါ့ဟာလို့ စိတ်ထဲမှာ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၆</font></p> စွဲမှတ်ထားဖို့ မသင့်တဲ့ တရားတွေသာ ဖြစ်တယ်၊ သူဖြစ်ချင်သလိုဖြစ် ငါဖြစ်ချင်သလိုဖြစ်တဲ့အရာမဟုတ်ဘူး၊ အချိန်တန်တော့ သူပျက်ချင် ပျက်သွားတယ်၊ ကိုယ်နဲ့ ဘာမှမဆိုင်သလိုပဲ နေရတယ်၊ ကိုယ့်ဆန္ဒကို လုံးဝ ဆန့်ကျင်ပြီး ဖြစ်တယ်၊ ကောင်းပြီ သဘာဝတရားတွေကို ဒီအသိကို အခြေခံပြီး ကိုယ်သန္တာန်မှာရှိတဲ့ ဒီသဘာဝတရားတွေကိုတွေ့အောင်ရှာ၊ တွေ့အောင်ရှာတယ်ဆိုတဲ့နေရာမှာ ဒါက ရုပ်ပဲ၊ ဒါက နာမ်ပဲ ဒီလိုတွေ့အောင်ရှာလို့ပြောတာ။<br><br>ဆိုပါစို့၊ ထွက်လေ ဝင်လေလေးကိုကြည့်၊ ထွက်လေ ဝင်လေလေးဟာ စိတ်တည်းဟူသော အကြောင်းကြောင့် ရှုလိုက်ရှိုက်လိုက်နဲ့ ဖြစ်နေတာ၊ စိတ္တဇဝါယောလို့ခေါ်တယ်။ စိတ်ကြောင့်ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့အရာဖြစ်လို့ စိတ်မရှိတော့ဘူးဆိုရင် အသက်ရှူသေးရဲ့လား၊ မရှူတော့ဘူး၊ အဲဒါကြောင့် ဒီခန္ဓာကိုယ်ထဲ ရှူသွင်း ရှိုက်သွင်း ထုတ်လုပ်နေတဲ့လေဟာ စိတ်ကြောင့်ဖြစ်နေတာ။ အဲဒီတော့ စိတ်တည်းဟူသောအကြောင်းကြောင့် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၇</font></p> ဖြစ်လာတဲ့ ဒီလေကို ငါလို့သတ်မှတ်မလားဆိုတော့ သတ်မှတ်လို့မရဘူး။ စိတ်ရှိတုန်းသာဖြစ်တာ၊ စိတ်မရှိတော့ရင် မဖြစ်တော့ဘူး။ အဲဒီတော့ ငါလို့ စွဲလန်းလို့လည်း မရဘူး။ အဲဒီလေဟာ ဝါယောရုပ်ပဲ။<br><br>အဲဒီ ဝါယောရုပ် နှာသီးဖျားကိုလာထိတယ်ပေါ့။ နှာသီးဖျားက ငါလားဆိုတော့ မဟုတ်ဘူး၊ ကံ၊ စိတ်၊ ဥတု၊ အာဟာရ အကြောင်းတရားတွေ ပေါင်းစပ်ပြီး ထုတ်လုပ်လို့ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့အရာတွေသာဖြစ်တယ်။<br><br>ဝါယောရုပ်နဲ့ နှာသီးဖျားနဲ့ ကာယပသာဒနဲ့ ပေါင်းစုံလိုက်တဲ့အခါ ထိမှန်းသိလိုက်တဲ့ ထိသိစိတ်ဆိုတာလေး ပေါ်လာတယ်၊ အဲဒီ ထိသိစိတ်ကလေးကလည်း ငါလားဆိုတော့ ငါမဟုတ်ဘူး နာမ်တရား သက်သက်မျှသာဖြစ်တယ်၊ ရုပ်နှစ်ခုပေါင်းဆုံမှုကြောင့် ပေါ်လာတဲ့နာမ်တရားမျှသာဖြစ်တယ်။<br><br>အဲဒီလို ရှုမြင်မှုကို <b>“ဉာတပရိညာ”</b> လို့ခေါ်တယ်။ လေရယ်၊ နှာသီးဖျားကရှိတဲ့ ကာယပသာဒရယ်က <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၈</font></p> ရုပ်တရား၊ ထိလို့သိတဲ့ အသိတရားလေးက နာမ်တရားလို့ ကိုယ့်ဟာကိုယ် လေရှူရင်း စဉ်းစားကြည့်ပေါ့။<br><br>ထိုင်နေတဲ့အခါမှာလည်း စဉ်းစားလို့ရတာပဲ။ ကြမ်းပေါ်ထိုင်နေရင် ကြမ်းရဲ့ မာကျောမှု (သို့) Sofa ပေါ်ထိုင်နေရင် Sofa ရဲ့ အိညက်မှုရယ်၊ ထိတဲ့နေရာ ထိမှန်းသိတာရယ် ဒီသုံးမျိုးပဲ။ အသံက နားလာထိရင်လည်း အသံရယ်၊ နားရယ်၊ ကြားသိစိတ်ရယ်၊ အနံ့က နှာခေါင်းလာထိလို့ရှိရင်လည်း ထို့အတူပဲ၊ အနံ့ရယ်၊ နှာခေါင်းရယ်၊ နံသိစိတ်ရယ်၊ လျှာကနေ ထမင်းစားလို့ လာပြီးတော့ထိရင် လျှာရယ်၊ အရသာရယ် ဒီနှစ်ခု ထိလိုက်တဲ့အခါမှာ လျက်သိစိတ်ရယ်၊ အဲဒီတော့ ရုပ်ရယ်၊ နာမ်ရယ်လို့ ကွဲကွဲပြားခြားသိတယ်။<br><br>နှလုံးသွင်းဆင်ခြင်ပြီး ရုပ်နဲ့နာမ် ကွဲအောင်ကြည့်။ ကြည့်ပြီးတဲ့အခါ တစ်ဆင့်တက်ပြီး ဝင်လာတဲ့လေကလည်း ဝင်လာပြီး ပျောက်သွားတာပဲ။ ကာယပသာဒကို လာထိလိုက်တဲ့အချိန်မှာ သိတဲ့စိတ် ပေါ်လာပြီး ပျောက်သွားတာပဲ။ အဲဒီတော့ ထိတဲ့အခိုက်ကလေးမှာ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၉</font></p> သိတဲ့စိတ်ကလေး ပေါ်လာတယ်။ ပြီးတာနဲ့ ပျောက်သွားပြန်တယ်၊ အဲဒီမမြဲတဲ့သဘောတွေကို စဉ်းစားသိရှိလာတဲ့အခါ မမြဲပါလား လို့ဆိုတဲ့ ဆုံးဖြတ်တဲ့ အသိဉာဏ်တစ်ခု ပေါ်လာတယ်၊ အဲဒါကို <b>“တီရဏပရိညာ”</b> လို့ ခေါ်တာပဲ။<br><br><b>“ဉာတပရိညာ”</b> ဆိုတာ ဒါက ရုပ်၊ ဒါက နာမ် ဘာဖြစ်လို့ ရုပ်လို့၊ ဘာဖြစ်လို့နာမ်လို့ ပြောတာလည်း ဆိုတော့ နာမ်ဆိုတာ အာရုံကိုသိတဲ့သဘော၊ ခုနကလေကလေးကလည်း မသိဘူး။ ကာယပသာဒကလည်း မသိဘူး၊ သိတာက နာမ်တရားက သိတာ၊ မသိတဲ့သဘောက ရုပ်၊ သိတဲ့သဘောက နာမ်လို့ အကြမ်းဖျင်း ဒီလိုပြောလို့ရတယ်ပေါ့၊ အဲဒီတော့ သဘာဝခြင်း နှစ်ခု မတူဘူး၊ မတူတဲ့ သဘာဝနှစ်ခုကို ပိုင်းခြားပြီးတော့သိတာကိုခေါ်တာ။<br><br>အဲဒီ <b>ဉာတပရိညာ</b> ဆိုတဲ့အသိဉာဏ် ရပြီးတဲ့အခါမှာ မမြဲတဲ့သဘောတွေ၊ ထိုမမြဲမှုကြောင့် စိတ်ပျက်စရာ ကောင်းတဲ့သဘောတွေ၊ ကိုယ့်ဆန္ဒအတိုင်း မဖြစ်ဘူး <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၀</font></p> ဆိုတဲ့သဘောတွေကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ရင် <b>“တီရဏပရိညာ”</b> လို့ခေါ်တယ်။ အဲဒီလို ဝိပဿနာဉာဏ်နဲ့ အခုလို သိရမယ်လို့ ဟောတယ်။<h3>ဝေဒနာ ကမ္မဋ္ဌာန်း</h3>အဲဒီနောက် ရှင်မောဂ္ဂလ္လာန်ကို ဝေဒနာကမ္မဋ္ဌာန်းကိုဟောတယ်။ ဘာဖြစ်လို့ ဝေဒနာကမ္မဋ္ဌာန်း ဟောလဲ ဆိုတော့ စိတ်ထဲမှာ အာရုံတစ်ခုပေါ်လာရင် ခံစားမှုလေးတွေရှိတယ်။ ထွက်လေဝင်လေကို ရှူလိုက်တဲ့အခါ ရှုကောင်းလို့ရှိရင် သုခဝေဒနာ၊ ရှုရတာမကောင်းဘူး၊ အသက်ရှူရတာလည်း ခက်တယ်၊ လေကြီးကလည်း မကောင်းဘူးဆိုရင် ဒုက္ခဝေဒနာ၊ ထိုင်ရတာ ပင်ပန်းတယ်၊ အောက်က မာတယ်၊ စလုံးစခုကြီးဖြစ်နေတယ် ဆိုရင် ဒုက္ခဝေဒနာ၊ အဲဒီဝေဒနာတွေကို ရှုရမယ်တဲ့။ ဝေဒနာတွေ ဖြစ်ပေါ်လာတာကိုလည်း မြင်ရမယ်၊ ချုပ်ငြိမ်းသွားတာကိုလည်းမြင်ရမယ်။ ဝေဒနာကမ္မဋ္ဌာန်း သို့မဟုတ် ဝေဒနာနုပဿနာ ကမ္မဋ္ဌာန်းကို ဟောလိုက် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၁</font></p> တာ။ အဲဒီလိုဝေဒနာရဲ့ ဖြစ်မှု ပျက်မှု သဘာဝလေးတွေကို မြင်လာတဲ့အခါ ဝေဒနာအပေါ်မှာ ရှုမြင်သလို အားလုံးသဘာဝတရားတွေပေါ်မှာလည်းပဲ ဖြစ်ပျက်မှု မြင်အောင်ကြည့်ရမယ်။ ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆိုရင် ငါ့ဟာဆိုတဲ့ တဏှာစွဲလန်းမှု၊ ငါဆိုတဲ့ ဒိဋ္ဌိစွဲလန်းမှုဆိုတာတွေ ပျောက်ကင်းသွားနိုင်မယ်။ လောကမှာ စွဲလန်းစရာဆိုတာ ဘာတစ်ခုမှ မရှိတော့ဘူး။<br><br>တဏှာဒိဋ္ဌိနဲ့ကြည့်ပြီး စွဲမှတ်ထားစရာ တစ်ခုမှ မမြင်တော့ဘူး၊ မမြင်တဲ့အခါမှာ စွဲလန်းမှု မရှိသည့်အတွက်ကြောင့် တွယ်တာမှုတွေ ချုပ်ငြိမ်းသွားတယ်၊ တွယ်တာမှုတွေ ချုပ်ငြိမ်းသွားတာဟာ လွတ်မြောက်သွားခြင်းပါပဲလို့ မြတ်စွာဘုရားက ဝိပဿနာကျင့်စဉ်ကို ဝေဒနာကမ္မဋ္ဌာန်းနဲ့ ဟောကြားတော်မူတယ်။<br><br>အဲဒီလို တွယ်တာမှုတွေ ချုပ်ငြိမ်းသွားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဟာ “ငါ့မှာ ပြစ်မှုဇာတိတရားတွေကုန်သွားပြီ၊ ကျင့်စရာတရားတွေလည်း ငါအကုန်ကျင့်ပြီးသွားပြီ၊ နောက်ထပ် ကျင့်စရာမလိုတော့ဘူး၊ အားလုံးအဆုံးတိုင်ပြီးသွားပြီ” <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၂</font></p> လို့ ကိုယ့်ကိုကိုယ် သိနိုင်ပါတယ်တဲ့။ အဲဒီအတိုင်း ကျင့်လို့သိသွားပြီ ဆိုလို့ရှိရင် ဒါ <b>“တဏှာသင်္ခယ ဝိမုတ္တ”</b> ပဲတဲ့၊ တဏှာကုန်ရာ အတွယ်အတာ ချုပ်ငြိမ်းသွားတဲ့ နိဗ္ဗာန်မှာ လုံးဝ လွတ်မြောက်သွားခြင်းပဲတဲ့။ လွတ်မြောက်သွားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ပဲလို့ မြတ်စွာဘုရားက ဟောကြားတော်မူခဲ့ပါတယ်။<h3>အဂ္ဂသာဝကနှစ်ပါးရဲ့ ဝိပဿနာတရား</h3>ဝေဒနာကမ္မဋ္ဌာန်းကို ရှုမှတ်ပြီးတော့ ရှင်မဟာမောဂ္ဂလ္လာန်ဟာ ခုနစ်ရက်မြောက်တဲ့နေ့မှာ ရဟန္တာဖြစ်သွားတယ်။ ထူးဆန်းတာက ရှင်မောဂ္ဂလ္လာန်ဟာလည်း ဝေဒနာကမ္မဋ္ဌာန်းကို နားထောင်ပြီးတော့ ရဟန္တာဖြစ်သွားတာ။ ရှင်သာရိပုတ္တရာ မထေရ်မြတ်ကလည်း တူတော်တဲ့ ဒီဃနခပရဗိုဇ်ကို ဟောတဲ့ ဝေဒနာကမ္မဋ္ဌာန်း နာရင်း ရဟန္တာဖြစ်တယ်။ အဲဒီတော့ ဒီစာနှစ်ခုကို ပေါင်းစပ်ကြည့်လိုက်မယ် ဆိုလို့ရှိရင် ရှင်မဟာမောဂ္ဂလ္လာန်လည်း ဝေဒနာကမ္မဋ္ဌာန်းနဲ့ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၃</font></p> ရဟန္တာဖြစ်တယ်လို့ပြောရမယ်။ ရှင်သာရိပုတ္တရာလည်း ဝေဒနာကမ္မဋ္ဌာန်းနဲ့ပဲ ရဟန္တာဖြစ်သွားတယ်လို့ ပြောရမယ်။ သုတ္တန်ချင်းတော့ တခြားစီပဲ။<br><br>ဒီသူငယ်ချင်းနှစ်ပါးဟာ သောတာပန် တစ်နေ့ထဲ ဖြစ်ကြပေမယ့် ရဟန္တာဖြစ်တဲ့အခါကျတော့ ရှင်မောဂ္ဂလ္လာန်က ရှင်သာရိပုတ္တရာထက် တစ်ပတ်စောပြီး ရဟန္တာဖြစ်တယ်လို့ ပြောရမယ်၊ ရှင်သာရိပုတ္တရာ မထေရ်မြတ်က သူ့ထက် တစ်ပတ်ပိုကြာသွားတယ်။ နှစ်ပတ်လောက် တရားအားထုတ်ရတယ်ပေါ့။<br><br>ရှင်မောဂ္ဂလ္လာန်ကတော့ တစ်ပတ်တည်းနဲ့ အားထုတ်ရပေမယ့်လို့ သူ့ရဲ့ ဝိပဿနာက <b>“ဒုက္ခာ ပဋိပဒါ ခိပ္ပါဘိညာ”</b> ပင်ပင်ပန်းပန်း ကျင့်ရတယ်လို့ ပြောရမယ်။ ဘာဖြစ်လို့ ပင်ပန်းတယ်လို့ ပြောရလဲ ဆိုတော့ အိပ်ချင်မှုကို နှိပ်စက်လို့ ပင်ပန်းတယ်။ ခုနစ်ရက်အတွင်း ရဟန္တာဖြစ်သည့်အတွက်ကြောင့် <b>ခိပ္ပါဘိညာ</b> လျင်လျင်မြန်မြန် သိတယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၄</font></p> ရှင်သာရိပုတ္တရာမထေရ်မြတ်ကျတော့ <b>“သုခါ ပဋိပဒါ”</b> လွယ်လွယ်ကူကူ အားထုတ်ရတယ် <b>“ခိပ္ပါဘိညာ”</b> လျင်လျင်မြန်မြန်သိတယ်။ တရားအားထုတ်ရက်က ရှင်သာရိပုတ္တရာက နှစ်ပတ် (၁၄)ရက်၊ ရှင်မောဂ္ဂလ္လာန်က တစ်ပတ်နဲ့ ရဟန္တာဖြစ်တယ်။<br><br>အဲဒီနေရာမှာ ဘာကြောင့် ရှင်သာရိပုတ္တရာက နောက်ကျရသလဲဆိုတော့ ဉာဏ်ကြီးတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်များဟာ အသေးစိတ် လေ့လာပြီး ကြည့်တတ်တယ်၊ ရှင်မောဂ္ဂလ္လာန်က အသေးစိတ်ကိုမလေ့လာဘူး၊ သိတာကို ဖမ်းပြီးကိုင်လိုက်တဲ့အခါမှာ ကိလေသာ မြန်မြန်ကုန်သွားတယ်ပေါ့၊ ရှင်သာရိပုတ္တရာ မထေရ်မြတ်က မဟုတ်ဘူး၊ တရားဓမ္မတွေအားလုံးကို လိုက်ပြီးရှုတယ်။ ကုန်စင်အောင်ရှုတယ်။ ဒါကြောင့် ရှင်သာရိပုတ္တရာရဲ့ ဝိပဿနာကို <b>“အနုပဒဓမ္မဝိပဿနာ”</b> လို့ခေါ်တယ်။ (တရားတိုင်း ရှိသမျှတရားတွေကို ကုန်စင်ရှုတဲ့ ဝိပဿနာမျိုး ဖြစ်သည်) ဖြစ်တယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၅</font></p> ရှင်သာရိပုတ္တရာ ရဟန္တာဖြစ်တဲ့နေ့ဟာ တပို့တွဲ လပြည့်နေ့ဖြစ်တယ်၊ အဲဒီ တပို့တွဲလပြည့်နေ့မှာ မြတ်စွာဘုရားက သံဃသန္နိပါတ ပထမဆုံးသံဃာ့ အစည်းအဝေး ကျင်းပပြီး ဩဝါဒပါတိမောက်ကို ဟောကြားတယ်။ အဲဒီ ဩဝါဒပါတိမောက်ပြုပြီး သံဃာ့ အစည်းအဝေးမှာ ရှင်သာရိပုတ္တရာနဲ့ ရှင်မောဂ္ဂလ္လာန်ကို လက်ယာရံ လက်ဝဲရံ အဂ္ဂသာဝကအဖြစ် အသိအမှတ်ပြု ကြေညာတယ်တဲ့။<br><br>ဒီ အရှင်မြတ်နှစ်ပါးတွင် ရှင်သာရိပုတ္တရာ မထေရ်မြတ်က ပညာအရာမှာ သူမတူအောင် စံထားရတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်မျိုးဖြစ်ပြီး ရှင်မောဂ္ဂလ္လာန်က သမထ ကျင့်စဉ်အောင်မြင်လို့ သမာဓိ စွမ်းအားကို အသုံးချပြီး တန်ခိုးအရာမှာ သူမတူအောင် စံထားရတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်တယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၆</font></p> <h3>တန်ခိုးရှင် နှင့် ပညာရှင်</h3>ဒါကြောင့်မို့ မြတ်စွာဘုရားမှာ ပညာဘက်က တစ်ပါး၊ တန်ခိုးဘက်က တစ်ပါး၊ ဒီနှစ်ပါးဟာ အလွန် ထူးချွန်တဲ့ နှစ်ပါးဖြစ်တယ်ပေါ့၊ အဲဒီနှစ်ပါးထဲမှာ ပညာသမားနဲ့ တန်ခိုးသမား ဘယ်သူကပိုပြီး ထင်ရှားသလဲ ဆိုတော့ တန်ခိုးသမားက ပိုထင်ရှားတယ်။ ရှင်သာရိပုတ္တရာက ရှင်မဟာမောဂ္ဂလ္လာန်ကို တောင်ကြီးနဲ့ ဥပမာပေးတယ်၊ “ရှင်မောဂ္ဂလ္လာန်တို့များ အင်မတန်မှ ကျော်ကြားပါပေတယ်၊ တောင်ကြီးလိုပဲ၊ တပည့်တော်တို့က ရှင်မောဂ္ဂလ္လာန်ဘေးက ကျောက်တုံးလောက်ပါပဲ” လို့ပြောတယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ တောင်ကြီးက အဝေးက မြင်ရတယ်လေ၊ ကျောက်တုံးကလေး ဆိုတော့ အနီးလာမှ မြင်ရတာကို၊ ပညာသမားက အဲဒီလိုပဲ။<br><br>အဲဒီတော့ ရှင်မဟာမောဂ္ဂလ္လာန်က ဘာပြန်ပြီး လျှောက်တုန်းဆိုတော့ “ရှင်သာရိပုတ္တရာဟာ တကယ့်ကို ဆားခဲကြီးပါတဲ့၊ တပည့်တော်က ဆားခဲလေးနားက <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၇</font></p> တူ ဆားပွင့်လေး တစ်ပွင့်ပါတဲ့” ပညာသမားကိုတော့ ဆားနဲ့ ဥပမာပေးတယ်၊ ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆိုတော့ ဆားမပါ အရာရာပေါ့ရွှတ်ရွှတ် ဖြစ်တယ်၊ ပညာမပါလည်း အရာရာ ပေါ့ရွှတ်ရွှတ်ဖြစ်တယ်။<br><br>ဆားဟာ - တောင်ကြီးလိုတော့ လူမသိဘူး။ သို့သော်ဟင်းတိုင်းပါတယ်။ ဆားမပါလို့ရှိရင် အရာရာ ပေါ့ရွှတ်ရွှတ်ကြီး။ အဲဒီလိုပဲ ပညာမပါလို့ရှိရင် အရာရာ ပေါ့ရွှတ်ရွှတ်ဖြစ်တယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ ရှင်မဟာမောဂ္ဂလ္လာန်က ရှင်သာရိပုတ္တရာကို ဥပမာပေးတဲ့အခါ “အရှင်ဘုရားက ဆားခဲကြီးပါတဲ့၊ တပည့်တော်က ဆားမှုန်အပွင့်ကလေးလောက်ပါ” တဲ့၊ တစ်ပါးနဲ့တစ်ပါး ဂုဏ်တင်ပြီးပြောကြတဲ့ “ဃဋသုတ်” ဆိုတဲ့ သုတ္တန် တစ်ခု သံယုတ္တနိကာယ်မှာရှိတယ်။<br><br>တရားချစ်ခင် သူတော်စင် ပရိသတ်တို့သည် ရှင်မဟာမောဂ္ဂလ္လာန် မထေရ်မြတ်ကို မြတ်ဘုရား ဟောကြားချီးမြှင့်ခဲ့တဲ့ “ကမ္မဋ္ဌာန်းအလုပ်နှင့် အိပ်ငိုက်ခြင်း” ပြဿနာကို ဘယ်ပုံဘယ်နည်း ဖြေရှင်းရတယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၈</font></p> တရားဓမ္မကျင့်တဲ့အခါ ဘယ်ပုံ ဘယ်နည်းကျင့်ပြီး ဘယ်ပုံဘယ်နည်း တဏှာ အတွယ်အတာတွေကုန်ရာ နိဗ္ဗာန်မှာ ဘယ်လို လွတ်မြောက်သွားတယ်ဆိုတာ မြတ်စွာဘုရား ဟောထားတဲ့အတိုင်း လိုက်နာကျင့်သုံးခြင်းဖြင့် ထိုအရှင်မြတ်ကြီးတို့ မျက်မှောက်ပြုသွားတဲ့ တရားထူး တရားမြတ်ကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။<br><br>သာဓု၊ သာဓု ၊ သာဓု 0cgfqmjpiyxpjsdudyu9h5bmm10d7k4 ကုသိုလ်ဖြစ်အောင် သတိဆောင် 0 6355 22081 2026-06-13T23:18:05Z Tejinda 173 "{{header | title = ကုသိုလ်ဖြစ်အောင် သတိဆောင် | author = ဒေါက်တာနန္ဒမာလာဘိဝံသ | override_author = | editor = | translator = | contribuor = | override_contributor = | section = စာစစ်ရန်လိုအပ်သည် | previous = ကမ္မ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 22081 wikitext text/x-wiki {{header | title = ကုသိုလ်ဖြစ်အောင် သတိဆောင် | author = ဒေါက်တာနန္ဒမာလာဘိဝံသ | override_author = | editor = | translator = | contribuor = | override_contributor = | section = စာစစ်ရန်လိုအပ်သည် | previous = [[ကမ္မဋ္ဌာန်းအလုပ်နှင့် အိပ်ငိုက်ခြင်း]] | previous2 = | next = [[]] | next2 = | year = | notes = | edition = | categories = မြန်မာ တရားတော်များ | shortcut = | portal = }} <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁</font></p> <h3>ကုသိုလ်ဖြစ်အောင် သတိဆောင်</h3>သာသနာတော်နှစ် ၂၅၅၂ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၇၂ ခုနှစ်၊ ပထမဝါဆိုလဆန်း (၂)ရက်၊ ရန်ကုန်တိုင်း သုဝဏ္ဏမြို့နယ် ကမာကြည်လမ်း၊ ဘိုးဘွားမိဘများနှင့် ဒေါ်ခင်မာကြိုင်တို့အား ရည်စူး၍ ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီးအောင်ကြီး(ငြိမ်း) မိသားစုနှင့် ဒေါ်ခင်စန်းရီ၊ ဒေါ်ခင်စန်းမြင့်တို့က ပြင်ဦးလွင်ရိပ်သာအတွက် နဝကမ္မအလှူငွေ ကျပ်(၁၀)သိန်းလှူဒါန်းခြင်း၊ သံဃာတော်အရှင်မြတ်တို့အား ဆွမ်းခဲဖွယ်ဘောဇဉ် ချိုချဉ်ရသာအဖြာဖြာတို့ကို ဆက်ကပ်လှူဒါန်းခြင်း စသော ကုသိုလ်ကောင်းမှုတို့ကို ပြုလုပ်သည့် ကုသိုလ်မင်္ဂလာ အခမ်းအနား၌ ဟောကြားအပ်သော “ကုသိုလ်ဖြစ်အောင် သတိဆောင်” တရားတော်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂</font></p> ဗုဒ္ဓမြတ်စွာက လူ့လောကရောက်လာရင် လူ့ဘဝမှာ ကြီးပွားတိုးတက်ဖို့အတွက် ဘယ်အရာဟာ အရေးအကြီးဆုံးလဲဆိုပြီး သတ္တဝါတွေရဲ့ လိုအင်ဆန္ဒနဲ့ အကိုက်ညီဆုံးဖြစ်တဲ့ အရေးအကြီးဆုံးတရားကို မြတ်စွာဘုရား ဟောကြားထားတာ ရှိတယ်။<br><br>မြတ်စွာဘုရား ဟောကြားတဲ့ တရားတော်တွေဟာ သံသရာဝဋ်ကလွတ်ပြီး ဒုက္ခခပ်သိမ်း ချုပ်ငြိမ်းရာအမှန် နိဗ္ဗာန်ကို ဦးတည်ထားတာ မှန်သော်လည်း သံသရာထဲမှာ ကျင်လည်ရတဲ့အခါ ဒုက္ခဆင်းရဲတွေနည်းနိုင်သမျှနည်းပြီး ချမ်းသာသုခများစွာနဲ့ သံသရာထဲမှာ ကျင်လည်ရပြီး နောက်ဆုံးမှာ ချမ်းသာသုခတို့ရဲ့ အထွတ်အထိပ် ချမ်းသာဖြစ်တဲ့ နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာထိအောင် မြတ်စွာဘုရားက လမ်းညွှန်ပေးသွားတာ ဖြစ်တယ်။<br><br>ဘုရားဟောတဲ့တရားတော်တွေဟာ နိဗ္ဗာန်ကို ဦးတည်တယ်ဆိုပေမဲ့ လောကချမ်းသာရေးအတွက်လည်း အများကြီးပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဘုရားဟောတဲ့ တရားတော်တွေအတိုင်း လိုက်နာ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃</font></p> ကျင့်သုံးမယ်ဆိုရင် သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲဆိုတဲ့ ဆင်းရဲဒုက္ခတွေကို သက်တောင့်သက်သာနဲ့ တွေ့ကြုံရဖို့ နိဗ္ဗာန်မဂ်ဖိုလ်ကို မျက်မှောက်မပြုနိုင်သေးတဲ့ အချိန်ပိုင်းမှာလည်း ချမ်းချမ်းသာသာနဲ့ သတ္တဝါတွေ သံသရာကျင်လည်ရဖို့ လမ်းညွှန်မှု ပေးထားတာ ဖြစ်တယ်။<br><br>ဒေသနာတော်တစ်ပုဒ်မှာ <b>“အာယုံ အရောဂျံ ဝဏ္ဏံ၊ သဂ္ဂံ ဥစ္စာကုလီနတံ။ ရတိယော ပတ္ထယန္တေန၊ ဥဠာရာ အပရာပရာ။ အပ္ပမာဒံ ပသံသန္တိ၊ ပုညကြိယာသု ပဏ္ဍိတာ”</b> လို့ ပါတယ်။ ဒီဒေသနာတော်က မြတ်စွာဘုရား ကိုယ်တော်တိုင် ဟောတော်မူခဲ့ပြီး သံယုတ္တနိကာယ်မှာ မှတ်တမ်းတင်ထားပါတယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄</font></p> လောကလူတွေဟာ ဘဝတစ်ခုရလာပြီး ထိုဘဝမှာ နေလို့ထိုင်လို့ အဆင်ပြေပြီဆိုရင် အဲဒီဘဝမှာ အသက်ရှည်ချင်ကြတာ လူတွေရဲ့ ဆန္ဒတစ်ခုဖြစ်တယ်။ ဒီတော့ အသက်ရှည်ရှည်နေဖို့ ဘာတွေက အထောက်အကူပြုနေသလဲဆိုရင် အသက်ရှည်ဖို့ရာအတွက် ကောင်းမြတ်တဲ့ ရာသီဥတု၊ ကောင်းမြတ်တဲ့ အစာအာဟာရဆိုတဲ့ အရာတွေက အထောက်အကူပြုတာမှန်တယ်။<h3>အသက်ရှည်ခြင်းရဲ့ အဓိကအကြောင်း</h3>သို့သော် အသက်ရှည်ခြင်းရဲ့ အဓိကအကြောင်းတရားက ကုသိုလ်ကောင်းမှုပဲ ဖြစ်တယ်။ ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆိုရင် လူရဲ့အသက်ကို ဘယ်အရာက ထုတ်လုပ်ထားသလဲဆိုရင် ကုသိုလ်ကံက <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅</font></p> ထုတ်လုပ်ထားတာ ဖြစ်တယ်။ တကယ့်မူရင်းအကြောင်းက ကုသိုလ်တရားပဲ ဖြစ်တယ်။ အဲဒီကုသိုလ်တရားကို အားဖြည့်ပေးဖို့ရာ ပိုပြီးတော့ အဓိကကျတယ်။ အသက်ရှည်ဖို့ရာ လူတွေက ဆန္ဒပြုကြတာ မှန်တယ်။ တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး တွေ့တဲ့အခါမှာ “အသက်ရှည်ကြပါစေ၊ အသက်ရှည်ပါစေ” နဲ့ ဆုတောင်းဆုယူ ပြုကြတယ်။ မိမိကိုယ်တိုင်လည်း “အသက်ရှည်ရပါလို၏” လို့ ဆုတောင်းကြတယ်။ ဒီတော့ အသက်ရှည်ဖို့ရာ ဒီလိုဆန္ဒပြုရုံနဲ့ ဖြစ်နိုင်သလားလို့ဆိုတော့ ဆန္ဒပြုမှုဟာ အကြောင်းတစ်ခုမျှသာ ဖြစ်တယ်။ တကယ်အသက်ရှည်ဖို့ရာအတွက် ကုသိုလ်ကောင်းမှုပြုဖို့ လိုအပ်တယ်။<br><br>ဒါဖြင့် အသက်ရှည်ဖို့ရာအတွက် ကုသိုလ် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၆</font></p> ကောင်းမှုလုပ်ရုံနဲ့ ပြီးသလား၊ ဆေးဝါးဓာတ်စာတွေ မလိုအပ်ဘူးလားဆိုတော့ လိုအပ်တာပေါ့။ ဆေးဝါးဓာတ်စာ အစာအာဟာရဆိုတာ အသက်ရှည်ဖို့ရာအတွက် အထောက်အကူပြုတဲ့ အရာတွေပဲ ဖြစ်တယ်။<br><br>လောကမှာ အကြောင်းနှစ်မျိုးရှိတယ်။ ဖြစ်ပေါ်စေတတ်တဲ့ အကြောင်းကို “ဇနက” အကြောင်းလို့ ခေါ်တယ်။ ဒါက ထုတ်လုပ်တဲ့ အကြောင်းဖြစ်တယ်။ ထုတ်လုပ်ပြီးသားတစ်ခုကို ကြာရှည်ခိုင်ခန့်အောင် ထောက်ပံ့ကူညီတဲ့ အကြောင်းကို “ဥပတ္ထမ္ဘက” အကြောင်းလို့ ခေါ်တယ်။ ဒီတော့ အသက်ရှည်မှုကို အဓိကဖြစ်စေတာက ကုသိုလ်ကံ၊ အဲဒီကုသိုလ်ကံရဲ့ အကျိုး <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၇</font></p> တရားကိုမှ အခုပြောတဲ့ ဆေးဝါးဓာတ်စာ၊ ရာသီဥတု စသည်ဖြင့် မိမိတို့ရဲ့ ပြုမူနေထိုင်မှုကအစ၊ ကျန်းမာအောင် နေထိုင်မှုကအစ ထောက်ပံ့ကူညီတာ၊ ဒါတွေဟာ အသက်ရှည်ခြင်းအတွက် အထောက်အကူပဲ ဖြစ်တယ်တဲ့။<h3>လူတွေမသိ ပညာရှိများချီးမွမ်းတဲ့ အပ္ပမာဒ</h3>များသောအားဖြင့် လူတွေက အသက်ရှည်ဖို့အတွက် လိုအပ်တယ်ဆိုတာ သိကြတယ်၊ အထောက်အကူအကြောင်းတွေကို သိကြတယ်။ အသက်ရှည်ဖို့အတွက် ဆေးကောင်းဝါးကောင်း လိုအပ်တယ်၊ အစာအာဟာရကောင်းကောင်း စားရမယ်၊ ရာသီဥတုကောင်းတဲ့နေရာမှာ နေရမယ်ဆိုတာတွေက လူတိုင်းသိတဲ့ အရာပဲဖြစ်တယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၈</font></p> လူတွေ မသိတဲ့အရာကို မြတ်စွာဘုရားက ဟောတာ။ “အသက်ရှည်မှုကို လိုလားတောင့်တမယ်ဆိုရင် ကုသိုလ်ကောင်းမှု၌ မမေ့မလျော့ခြင်းဆိုတဲ့ “အပ္ပမာဒ” တရားကို ပညာရှိများက ချီးမွမ်းကြတယ်” တဲ့။ ကုသိုလ်ကောင်းမှုကို မမေ့ပါနဲ့၊ ကုသိုလ်ကောင်းမှုလုပ်ပါလို့ ဆိုလိုတာဖြစ်တယ်။ ဒါကြောင့် “အပ္ပမာဒ” ဆိုတာ မြန်မာလိုပြန်တော့ မမေ့မလျော့ခြင်းတဲ့။ ကုသိုလ်ကောင်းမှုပြုဖို့ အမှတ်ရတဲ့ သတိကို ပြောတာပေါ့။<h3>ယစ်မူးမေ့လျော့ခြင်း ပမာဒ</h3>ဒါဖြင့် အပ္ပမာဒရဲ့ ဆန့်ကျင်ဘက်က ဘာတုန်းဆိုရင် ပမာဒပဲ၊ “အ” ကို ဖြုတ်လိုက်တဲ့အခါ “ပမာဒ”၊ “ပမာဒ” ရဲ့ အဓိပ္ပာယ်က ယစ်မူးမေ့လျော့ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၉</font></p> ခြင်း။ လောကလူတွေဟာ ယစ်မူးတတ်ကြတယ်။ ယစ်မူးတယ်ဆိုတာ တချို့က အရက်သေစာတို့ ဆေးဝါးတို့သုံးမှ ယစ်မူးတယ်လို့ ထင်တာ။ လူတွေက စည်းစိမ်ဥစ္စာရှိရင်လည်း စည်းစိမ်ဥစ္စာဂုဏ်နဲ့ ယစ်မူးတာပဲ။ ရာထူးအာဏာရှိရင်လည်း ရာထူးအာဏာနဲ့ ယစ်မူးတာပဲ။ အလှအပရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကလည်း အလှအပဆိုတဲ့ မာန်မာနနဲ့ ယစ်မူးတာပဲ။ ကျန်းမာလို့ရှိရင်လည်း ကျန်းမာမှုကို အခြေခံပြီး ယစ်မူးတာပဲ။<br><br>ယစ်မူးတယ်ဆိုတာ ကိုယ့်ဟာကိုယ် အထင်ကြီးတဲ့ မာနရယ်၊ ငါလုပ်ရင် ဘာမဆိုဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့ မာနရယ်၊ ကုသိုလ်ကောင်းမှုအပေါ်မှာ လုံးဝသတိမရတာရယ်၊ ဒါတွေကို <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၀</font></p> ယစ်မူးတယ်လို့ ခေါ်တယ်၊ ယစ်မူးတယ်၊ မေ့လျော့တယ်ပေါ့။<br><br>လောကလူတွေကို သတိထားပြီး ကြည့်လေ၊ စီးပွားဥစ္စာ အဆင်ပြေနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကလည်း “ငါလုပ်ရင် ဘာမဆိုဖြစ်တယ်” ဆိုတဲ့အတွေး ရောက်တယ်ပေါ့။ ရာထူးအာဏာရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကလည်း “ငါလုပ်ရင် ဘာမဆိုဖြစ်တယ်” ဆိုတဲ့ အတွေးတွေ ရောက်လာတယ်။ ကျန်းမာတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဟာလည်း “ငါကျန်းမာတယ်၊ ဘာမဆို လုပ်နိုင်တယ်” ဆိုတဲ့ အတွေးရောက်လာတယ်။ အဲဒီအတွေးရောက်မှုတွေဟာ ယစ်မူးမှုတွေပဲ ဖြစ်တယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၁</font></p> <h3>ယစ်မူးမှု (၃) မျိုး</h3>မြတ်စွာဘုရားက ယစ်မူးမှု(၃)မျိုးကို ဖော်ပြထားတာ ရှိတယ်။ နံပါတ်(၁) ယစ်မူးမှုက <b>“ယောဗ္ဗနမဒ”</b> တဲ့၊ ငယ်ရွယ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေမှာ ဖြစ်တတ်တဲ့ မာန်မာန ယစ်မူးမှု။ လူငယ်လူရွယ်တွေဆိုတာ သူရဲ့ နုပျိုမှုနဲ့ အားခွန်ဗလတွေအပေါ်မှာ အထင်ကြီးပြီး ယစ်မူးနေတတ်တယ်။ ယစ်မူးနေပြီး ကုသိုလ်ကောင်းမှုလုပ်ရမှာကို မေ့လျော့နေတယ်၊ အဲဒါကို “ယောဗ္ဗနမဒ” လို့ ခေါ်တယ်၊ နုပျိုတဲ့အပေါ်မှာ ယစ်မူးမှုဖြစ်တယ်၊ “ငါလုပ်ရင် ဘာမဆိုဖြစ်တယ်၊ ငါဟာ ငယ်ရွယ်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်တယ်၊ သန်စွမ်းတယ်၊ ကျန်းမာတယ်၊ ငါ့မှာ မကျန်းမာခြင်းဆိုတာ ဖြစ်လာမှာမဟုတ်ဘူး၊ အိုမင်းရင့်ရော်မှု <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၂</font></p> ဆိုတာ ဖြစ်လာမှာမဟုတ်ဘူး” ဆိုပြီး နုပျိုမှုအပေါ်အခြေခံပြီး ယစ်မူးမှုဖြစ်တယ်၊ ကုသိုလ်ကောင်းမှုလုပ်ရမှာကို မေ့လျော့နေတယ်။ အကုသိုလ်အမှုတွေ ပြုမိတတ်တယ်။ အဲဒါကို “ပမာဒ” လို့ ခေါ်တယ်။<br><br>နံပါတ်(၂) ယစ်မူးမှုက <b>“အာရောဂျမဒ”</b>။ ကျန်းမာသန်စွမ်းတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကလည်း ယစ်မူးတာပဲ။ “ဒို့ကတော့ ဆေးရုံဆေးခန်း ဘယ်တော့မှ မသွားရဘူး”၊ တချို့ပြောတတ်ကြတယ်၊ “လျက်ဆားတောင်မှ မလျက်ဖူးဘူး။ ခေါင်းဆို တစ်ခါမှ မကိုက်ဖူးဘူး။ ကျန်းမာတယ်။ ဘာစားစား အစာကြေသွားတာပဲ။ ဘာနဲ့စားရစားရ ဘယ်လိုနေရနေရ ကျန်းမာတယ်” ဆိုပြီး ကိုယ့်ရဲ့ ကျန်းမာမှုအပေါ်မှာ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၃</font></p> ယစ်မူးပြီး “ငါလုပ်ရင် ဘာမဆိုဖြစ်တယ်” လို့ အတွေးရောက်ပြီး ကုသိုလ်ကောင်းမှု ပြုလုပ်ဖို့ မေ့နေတတ်ကြတယ်။ တရားနှလုံးသွင်းရမှာ သတိမရဘူး၊ အဲဒါကို “အာရောဂျမဒ” လို့ ခေါ်တယ်။ အဲဒီ “အာရောဂျမဒ” နဲ့ ယစ်မူးတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဟာ မကောင်းမှုကိုလည်း ပြုလုပ်မိတတ်တယ်။ အနည်းဆုံးတော့ ကုသိုလ်ကောင်းမှုအပေါ်မှာ မမေ့မလျော့ဘဲ နေဖို့ မေ့နေတတ်တယ်။<br><br>နံပါတ်(၃) ယစ်မူးမှုက <b>“ဇီဝိတမဒ”</b>။ အသက်ရှည်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ကလည်း အသက်ရှည်မှုအပေါ် ယစ်မူးတယ်။ “တချို့တလေဟာ လူ့ပြည်မရောက်သေးဘူး၊ သေသွားကြပြီ၊ တချို့ကျတော့ ငယ်ငယ်ရွယ်ရွယ်နဲ့ သေသွားကြပြီ၊ တို့မှာ အသက် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၄</font></p> (၇၀) (၈၀) (၉၀) ဘာမှမဖြစ်သေးဘူး” ဆိုပြီး အသက်ရှည်မှုအပေါ် ယစ်မူးနေတတ်ကြတယ်။ ကိုယ်ကျတော့ မသေဘူးလို့ အထင်ရောက်တတ်တယ်။ အဲဒီလို ဇီဝိတမဒရှိပြီးတော့ ကုသိုလ်ကောင်းမှု မေ့လျော့တတ်တယ်။ ဒီယစ်မူးမှု သုံးမျိုးလုံးဟာ ပမာဒပဲ။ အဲဒီလို မယစ်မူးဘဲနဲ့ ကုသိုလ်ကောင်းမှုလုပ်ဖို့ရန် သတိရနေတာကို အပ္ပမာဒ လို့ ခေါ်တယ်။<h3>အပ္ပမာဒ</h3>အပ္ပမာဒဆိုတာ ယစ်မူးပြီးတော့ မနေဘူး၊ ဘဝဆိုတာ ငယ်လည်းငယ်တဲ့အလျောက် ယခုသန်စွမ်းကျန်းမာနေပေမဲ့ တော်ကြာ သန်ချင်မှသန်မယ်၊ ကျန်းမာချင်မှ ကျန်းမာမယ်။ ယခုရောဂါ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၅</font></p> ကင်းနေပေမဲ့ တော်ကြာ ကင်းချင်မှကင်းမယ်။ ယခုအသက်ရှင်နေပေမယ့် တော်ကြာ အသက်ရှင်ချင်မှရှင်မယ် စသည်ဖြင့် တရားနှလုံးသွင်းရမယ်။ ကုသိုလ်ကောင်းမှုတွေလုပ်မှပဲလို့ ဆင်ခြင်စဉ်းစားပြီး ကုသိုလ်ကောင်းမှုတွေ လုပ်ဖြစ်တယ်။ လုပ်ဖြစ်အောင် ဘယ်သူက တိုက်တွန်းပေးတာလဲဆိုတော့ ခုနကပြောခဲ့တဲ့ သတိတရား အပ္ပမာဒတရားက တိုက်တွန်းပေးတာ ဖြစ်တယ်။<h3>ဗုဒ္ဓရဲ့နောက်ဆုံးစကား</h3>အဲဒီ အပ္ပမာဒတရားဟာ အလွန်အရေးကြီးလို့ မြတ်စွာဘုရားက နောက်ဆုံး ပရိနိဗ္ဗာန်စံခါနီးအချိန်မှာ <b>“အပ္ပမာဒေန သမ္ပာဒေထ”</b> အပ္ပမာဒနဲ့ မင်းတို့ရဲ့ သန္တာန်မှာ ကုသိုလ်တရားတွေ ပြည့်စုံ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၆</font></p> အောင်လုပ်ကြ၊ အပ္ပမာဒရှိပြီးတော့ ကိုယ်ကျင့်ရမယ့် သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာတွေ မမေ့ကြနဲ့၊ လုပ်ရမယ့် ကုသိုလ်တရားတွေ လုပ်ကြ၊ ယစ်မူးမေ့လျော့ပြီး မနေကြနဲ့လို့ မှာထားခဲ့တာပေါ့။<h3>လောကချမ်းသာရရေး</h3>အခုလည်းပဲ လောကလူတွေဟာ အသက်ရှည်ချင်ကြတယ်၊ “အသက်ရှည်ကြပါစေ” လို့ ဆုတောင်းဆုယူ လုပ်ကြတယ်။ သို့သော် အသက်ရှည်ခြင်းရဲ့ အကြောင်းရင်းဖြစ်တဲ့ ကုသိုလ်ကောင်းမှုကို မေ့လျော့နေရင်တော့ အသက်ရှည်ခြင်းဆိုတဲ့ အကျိုးတရားကို ရမှာမဟုတ်ဘူး။ ဒါကြောင့် မြတ်စွာဘုရားက <b>“အာယုံ</b> - အသက်ရှည်ခြင်းကို၊ <b>ပတ္ထယန္တေန</b> - လိုလားတောင့်တတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဟာ၊ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၇</font></p> <b>ပုညကြိယာသု</b> - ကုသိုလ်ကောင်းမှု ပြုလုပ်ခြင်းတို့၌၊ <b>အပ္ပမာဒံ</b> - မမေ့လျော့ခြင်းဆိုတဲ့ အပ္ပမာဒတရားကို၊ <b>ပသံသန္တိ</b> - ချီးမွမ်းကြတယ်” လို့ ဟောတော်မူတယ်။ ဆိုလိုတာဟာ အသက်ရှည်ဖို့ရာအတွက် ကုသိုလ်ကောင်းမှုကို မမေ့နဲ့လို့ ပြောတာဖြစ်တယ်။ ကုသိုလ်ကို မမေ့ရဘူး၊ ကုသိုလ်ကောင်းမှုကို အမြဲ ကြိုးစားအားထုတ်ရမယ်။<br><br>နောက်တစ်ခု လူတွေဟာ ကျန်းမာချင်ကြတယ်။ <b>အာရောဂျံ</b> - ရောဂါကင်းချင်တယ်။ ရောဂါကင်းချင်သည့်အတွက် “အနာရောဂါကင်းရပါလို၏။ အနာရောဂါ ကင်းကြပါစေ” လို့ ဆုတောင်းကြတယ်။ အနာရောဂါကင်းခြင်း၏ အကြောင်းတရားက ကုသိုလ်တရားပဲ။ ကုသိုလ်ကံ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၈</font></p> ကောင်းနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေဟာ အနာရောဂါ ကင်းနေတာပဲ။ ကံကြောင့်ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ ရောဂါဝေဒနာဟာ တခြားအရာနဲ့ ကုစားလို့မရဘူး။ အခြားအကြောင်းကြောင့် ဖြစ်တဲ့ ရောဂါဝေဒနာဟာ ကုစားလို့ ရတယ်။<br><br>ဒါကြောင့် ကံကောင်းနေအောင် ကုသိုလ်ကောင်းမှုပြုဖို့ အမြဲတမ်း သတိရနေတဲ့ အပ္ပမာဒတရားဟာ အရေးပါဆုံးပဲလို့ ပြောတာဖြစ်တယ်။<br><br>အပ္ပမာဒတရားသည် ဘာကြောင့် အရေးပါသလဲဆိုရင် ကုသိုလ်ကို ပြုမိအောင် တိုက်တွန်းနှိုးဆော်ပေးတတ်တဲ့ သဘာဝတရား ဖြစ်လို့ပါပဲ။ အပ္ပမာဒတရားရှိရင် ကုသိုလ်လုပ်မိတယ်။ ကုသိုလ်လုပ်မိသည့်အတွက်ကြောင့် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၉</font></p> ကုသိုလ်ကံကို အခြေခံပြီးတော့ ကျန်းမာမှုကို ရတယ်လို့ ဆိုလိုတယ်။ ဆေးဝါးဓာတ်စာ မှီဝဲလို့ ကျန်းမာတယ်၊ ရာသီဥတုကောင်းလို့ ကျန်းမာတယ်ဆိုတာတွေဟာ အထောက်အကူလောက်ပဲ ဖြစ်တယ်။ သဘာဝခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ ကံက ပေးလိုက်လို့ ရလာတဲ့ ရောဂါမျိုးစေ့ပါလာလို့ ဖြစ်လာတဲ့ ရောဂါကျတော့ ဘယ်လိုမှ ကာကွယ်မပေးနိုင်တော့ဘူး။ ရာသီဥတု၊ အစာအာဟာရက ပျောက်အောင် မတတ်နိုင်ဘူး။ ဒါကြောင့် တချို့က ပြောကြတယ်မဟုတ်လား၊ တရားအားထုတ်လိုက်တာ ရောဂါပျောက်သွားတယ်။ ကံကောင်းအောင် လုပ်ပေးလိုက်တာ ဖြစ်တယ်။ ရောဂါဝေဒနာကို ဖြစ်စေတတ်တဲ့ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၀</font></p> အကုသိုလ်ကံတွေကို ရှင်းသွားစေပြီးတော့ ကုသိုလ်ကံတွေ ဖြစ်လာတယ်။ ပစ္စုပ္ပန်မှာဖြစ်တဲ့ မိမိစိတ်မှာလည်းပဲ လောဘ၊ ဒေါသစတဲ့ အကုသိုလ်အညစ်အကြေးတွေ ကင်းစင်သွားပြီး အလောဘ၊ အဒေါသစတဲ့ ကုသိုလ်တရားတွေ တိုးပွားလာတယ်။ ထိုအလောဘ၊ အဒေါသစတဲ့ ငြိမ်းအေးတဲ့ ကုသိုလ်တရားတွေက ထုတ်လုပ်ပေးတဲ့ ရုပ်တရားဟာ သန့်စင်လာတယ်။ ကျန်းမာလာတယ်။ ကုသိုလ်တရားဟာ ကျန်းမာမှုကို ဖြစ်စေတယ်။ ဒါကြောင့် ကုသလရဲ့ အဓိပ္ပာယ်ကို “ကျန်းမာခြင်း” လို့လည်း ပြောတယ်။ ကုသလဆိုတာ ကျန်းမာခြင်း ဖြစ်တယ်။ ဒီသဘာဝတရားတွေ ရင်ထဲနှလုံးထဲမှာ ဖြစ်လို့ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၁</font></p> ရှိရင် ကျန်းမာတယ်တဲ့။ ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆိုတော့ အလောဘဆိုတာ Generosity ပဲ။ ပေးချင်တယ်၊ ကမ်းချင်တယ်၊ လှူချင်တယ်၊ တန်းချင်တယ်။ ပေးကမ်းဖို့ အဆင်သင့် ဖြစ်တယ်။ အိမ်မှာ နေရင်းကလည်း မျှဝေသုံးစွဲတယ်။ ကိုယ်စားတဲ့အစာအာဟာရကို သူများ မျှဝေပေးတယ်ဆိုတာ အင်မတန်မွန်မြတ်တဲ့ အလုပ် ဖြစ်တယ်။<br><br>အဒေါသဆိုရင်လည်း ရင်ထဲမှာ အမုန်းတရားမထားဘဲနဲ့ တစ်ဦးပေါ်တစ်ဦး အကျိုးလိုလားတဲ့ စိတ်တွေမွေးတယ်။ အဲဒါလည်း အင်မတန်မွန်မြတ်တဲ့ စိတ်ပဲ။ အမောဟဆိုတာလည်း လုပ်သင့်တာနဲ့ မလုပ်သင့်တာကို ခွဲခြားသိပြီး မလုပ်သင့်တာကို ရှောင်တယ်၊ လုပ်သင့်တာကို လုပ်တယ်။ ဒီတရား <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၂</font></p> တွေ ကိုယ့်သန္တာန်မှာ ရှိနေပြီဆိုရင် ကောင်းကျိုးချမ်းသာတွေ ရလာပြီပေါ့။<br><br>လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟတရားတွေ ဖြစ်လာပြီဆိုရင် အားလုံးဟာ အလွဲလွဲအချော်ချော်နဲ့ စိတ်ကို ပူလောင်စေတယ်။ ထိုစိတ်ပူလောင်မှုကြောင့် ကိုယ့်ရဲ့ရုပ်ကိုလည်း ပူလောင်စေတာပါပဲ၊ စိတ်ပူရင် ရုပ်ပူသွားတာပေါ့။<br><br>ဒါကြောင့် ကျန်းမာခြင်းရဲ့ အဓိကသည် ကုသိုလ်ကောင်းမှုပဲ ဖြစ်တယ်။ ကုသိုလ်စိတ်ဓာတ်တွေပဲပေါ့။ အခုလို ကုသိုလ်စိတ်ဓာတ်တွေ ဖြစ်လာပြီဆိုရင် စိတ်နှလုံး ဖြူစင်အေးချမ်းလာသည့်အတွက် ကျန်းမာမှုက ပိုကောင်းလာတာဖြစ်တယ်။ ဒါကြောင့် “ကုသိုလ်ကောင်းမှု မမေ့နဲ့” လို့ မြတ်စွာဘုရားက ဟောတာဖြစ်တယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၃</font></p> နောက်တစ်ခုကတော့ ဝဏ္ဏဆိုတဲ့ အသားအရေ စိုပြေမှုပဲ။ လူတွေဟာ ရလာတဲ့ဘဝလေးမှာ အသားအရေ ခြောက်ခြောက်ကပ်ကပ်နဲ့ မကျန်းမာတဲ့ ရုပ်မျိုးမဖြစ်ဘဲနဲ့ ကျန်းမာပြီး အသားအရေ စိုစိုပြေပြေ ဖြစ်နေအောင်လည်းပဲ ကုသိုလ်ကောင်းမှု လိုအပ်တယ်လို့ ပြောတာ။ အဲဒီလိုအပ်တဲ့ ကုသိုလ်ကောင်းမှုကို ပြုလုပ်ဆောင်ရွက်ပေးနိုင်တဲ့ အပ္ပမာဒဆိုတဲ့ သဘာဝတရားက ကုသိုလ်လုပ်မိအောင် တိုက်တွန်းနှိုးဆော်ပေးတာပေါ့။ ဒါကြောင့် အပ္ပမာဒတရား ရှိရမယ်လို့ ဟောတာ။<br><br>နောက်တစ်ခု သဂ္ဂဆိုတာ ဘယ်အရာပဲဖြစ်ဖြစ် အကောင်းနဲ့ချည်းပဲ ကြုံတာကိုခေါ်တယ်။ လူတွေဟာ ကောင်းတာချည်းနဲ့ပဲ ကြုံချင်ကြတယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၄</font></p> များသောအားဖြင့် (သို့) တစ်နည်းအားဖြင့် ပြောမယ်ဆိုရင် နောင်ဘဝကောင်းရာသုဂတိဘုံကို ရောက်ချင်ကြတယ်။ ဒီဘဝရော နောင်ဘဝပါ ကောင်းတာတွေနဲ့ပဲ တွေ့ချင်ကြတယ်။ ဒါကြောင့် “အကောင်းတွေနဲ့သာ ကြုံပါစေ၊ ကောင်းကျိုး ချမ်းသာ မင်္ဂလာတွေနဲ့ ပြည့်စုံပါစေ” လို့ ဆုတောင်း ဆုယူ ပြုကြတယ်။ သို့သော် အဲဒီကောင်းကျိုး ချမ်းသာ မင်္ဂလာတွေကို ပေးစွမ်းနိုင်တာကတော့ ကုသိုလ်ပါပဲ။ ကုသိုလ်မလုပ်ဘဲနဲ့ ဒါတွေ ဆုတောင်းနေမယ်ဆိုရင် မရနိုင်ဘူး။ ဒါကြောင့် မြတ်စွာဘုရားက ကုသိုလ်တရားကို မမေ့နဲ့လို့ ဟောတာဖြစ်တယ်။<br><br>နောက်တစ်ခုက ဥစ္စာကုလီနတံ၊ ဥစ္စာကုလီနဆိုတာ မြင့်မြတ်တဲ့ အမျိုးမှာ ဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၅</font></p> အဓိပ္ပါယ် ရတယ်။ နောက်တစ်ခုက လူထဲမှာ ဖြစ်ရင် အဆင့်မြင့်တယ်။ လူလောကရောက်လာလို့ အဆင့်မြင့်တယ်ဆိုတာ ဘာပေါ်မှာ မူတည်ပြီး ပြောတာလဲ ဆိုရင် စိတ်ထားကို မူတည်ပြီး ပြောတာ၊ စိတ်ထား မြင့်မြတ်ရင် အဆင့်မြင့်သွားတယ်။ ကုသိုလ်စိတ် ကိန်းအောင်းတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ စိတ်ထားဟာ မြင့်မြတ်တယ်။ စိတ်ထားမြင့်မြတ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဟာ အဆင့်မြင့်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်သွားတယ်။<br><br>အရပ်ထဲမှာ ဒီလူကတော့ စိတ်ပုပ်တယ် စိတ်ယုတ်တယ်ဆိုရင် သူဟာ အလိုလို အောက်တန်းကျသွားတယ်။ ပိုက်ဆံရှိရှိ မရှိရှိ ဒီလူက စိတ်ထား သိပ်ကောင်းတာပဲဆိုရင် လူတကာရဲ့ ချစ်ခင်မှုနဲ့ မြင့်မြတ်တဲ့ နေရာကို ရတယ်၊ ဒါကိုကြည့်ရင် ဥစ္စာ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၆</font></p> ကုလီနရဲ့ အကျိုးတရားဟာလည်း ကုသိုလ်ကပဲ ပေးနိုင်တာဖြစ်တယ်။ ဒါကြောင့် ကုသိုလ်ကို မမေ့နဲ့လို့ မြတ်စွာဘုရားက ဟောကြားတာ။ မြတ်စွာဘုရားက သံသရာအတွက် ဆုတောင်းဖို့ ကုသိုလ်လုပ်ခိုင်းတာ မဟုတ်ဘူး၊ ကုသိုလ်လုပ်ရင် ဒီအကျိုးတရားတွေ ရမယ်ဆိုတာကို ထောက်ပြတာသာ ဖြစ်တယ်။<br><br>မြတ်စွာဘုရားက သံသရာတွင်း အကျိုးတွေကို ဆုတောင်းခိုင်းတာ မဟုတ်ပါဘူး။ သို့သော် ဒါလုပ်ရင် ဒါရမယ်ဆိုတာကိုတော့ ဟောရတာ ဖြစ်တယ်။ ဒါကြောင့် အသက်ရှည်ဖို့၊ ကျန်းမာဖို့၊ အသားအရေ စိုပြေဖို့၊ ကောင်းတာတွေနဲ့ချည်း ကြုံဖို့၊ လူ့လောကမှာ အဆင့်အတန်းမြင့်ဖို့ဆိုတဲ့ နှစ်သက်ပျော်မွေ့စရာကောင်းတဲ့ လူတိုင်းကြိုက်တဲ့ ဒီအကျိုးတရားတွေ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၇</font></p> ကို ရချင်ပြီဆိုရင် ပညာရှိတွေက ကုသိုလ်ကောင်းမှု၌ မမေ့လျော့ခြင်းဆိုတဲ့ အပ္ပမာဒတရားကို ထောက်ပြကြတယ်။ အဲဒါကိုပဲ ချီးမွမ်းကြတယ်။ ချီးမွမ်းတယ်ဆိုတာ အပ္ပမာဒ ရှိအောင်လုပ်ရမယ်လို့ ပြောတာပဲ။<br><br>ဒီအကျိုးတရားတွေကို ရချင်လို့ရှိရင် ကုသိုလ်လုပ်၊ အဲဒီကုသိုလ်က ဘယ်သူကြောင့် လုပ်ဖြစ်တာလဲ ဆိုရင် အပ္ပမာဒဆိုတဲ့ ကုသိုလ်တရား၌ မမေ့မလျော့ခြင်း၊ ခုနကပြောတဲ့ ယစ်မူးမှုကင်းပြီးတော့ ကုသိုလ်ကောင်းမှုအပေါ်မှာ အမြဲတမ်း သတိရနေခြင်းဆိုတဲ့ (ကာရာပက အပ္ပမာဒ) ကုသိုလ်လုပ်စေတတ်တဲ့ အပ္ပမာဒတရားကြောင့် လုပ်ဖြစ်တာ ဖြစ်တယ်။ ဒီလိုလုပ်ရင် လူဟာ ဒီဘဝမှာလည်း ကောင်းကျိုးချမ်းသာတွေ ရနိုင်တယ်၊ နောင်ဘဝ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၈</font></p> မှာလည်း ကောင်းကျိုးချမ်းသာတွေ ရနိုင်တယ်လို့ ဟောတာပါ။ <b>“အာယုံ အရောယံ ဝဏ္ဏ၊ သဂ္ဂံ ဥစ္စာကုလီနတံ။ ရတိယော ပတ္တယန္တေန၊ ဥဠာရာ အပရာပရာ။ အပ္ပမာဒံ ပသံသန္တိ၊ ပုညကြိယာသုပဏ္ဍိတာ”</b>။<br><br>မြတ်စွာဘုရားကသာ ဒါတွေကို ချီးမွမ်းတာ မဟုတ်ဘူး။ တကယ့် ပညာရှိ သူတော်ကောင်းတွေကလည်း ဒီအတိုင်းပဲ လမ်းညွှန်ကြတယ်။ ဘုရားမပွင့်တဲ့အခါမှာ ပစ္စေကဗုဒ္ဓတွေက လမ်းညွှန်တယ်။ ဒါလုပ်ကြ၊ ဒီအကျိုးတွေ လိုချင်ရင် ဒါလုပ်ရမယ်၊ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၉</font></p> ဒီလိုလမ်းညွှန်တာ။<br><br>သို့သော် လူတွေက အသက်ရှည်ချင်ရင် အသက်ရှည်တဲ့ဆေးကို ဖော်စားဆိုတာတော့ သိတယ်။ ဘုရားလမ်းညွှန်တဲ့အထဲမှာ “အသက်ရှည်ချင်ရင် ရသာယနဆေးတို့၊ အသက်ရှည်ဆေးတို့၊ ဒီဃာယုစသည်ဖြင့်ပေါ့၊ ဒါတွေကို ဖော်စားကြ” လို့တော့ မပါဘူး။ ပြီးတော့ “ကျန်းမာချင်ရင် ဆေးကောင်း ဝါးကောင်းတွေစားပြီး ကျန်းမာအောင် နေကြ” လို့ မပါဘူး။ ကုသိုလ်ကောင်းမှုလုပ်ကြလို့ပဲ ပါတယ်။<br><br>ကုသိုလ်တာ အဓိကအကြောင်း ဘာကြောင့် ဒီလိုဟောရတာလဲ ဆိုတော့ ကုသိုလ်ဟာ အဓိကအကြောင်း ဖြစ်လို့ပဲ။ ဒီအဓိက <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၀</font></p> အကြောင်းကို အများကမသိဘူး။ စဉ်းစားကြည့်ပါ၊ ကုသိုလ်ကောင်းမှု ရှိလာပြီဆိုရင် အသက်ရှည်ရာ ရှည်ကြောင်း နေရာဌာနမှာလည်း နေထိုင်ခွင့်ရတယ်။ ကုသိုလ်ကံက ပေးတာကိုး။ အသက်ရှည်စေတတ်တဲ့ ရာသီဥတု၊ အသက်ရှည်စေတတ်တဲ့ အစာအာဟာရ သူ့မှာ ပြည့်စုံလာမယ်။ ကုသိုလ်ကံက ပေးသည့်အတွက်ကြောင့် ကျန်းမာဖို့ရာ အလိုအလျောက် ပြည့်စုံလာမှာပဲ။ ဒါကြောင့် အဓိကအကြောင်းက ကုသိုလ်ကောင်းမှုပဲ ဖြစ်တယ်။ အဲဒီကုသိုလ်ကောင်းမှုကို မမေ့ဘဲ မပြုမိပြုမိအောင် အဓိကအကြောင်းကတော့ အပ္ပမာဒပဲ။ ကုသိုလ်ကောင်းမှုအပေါ်မှာ သတိရခြင်း၊ ကုသိုလ်ကောင်းမှု မပြတ်ပြုမိစေခြင်းဆိုတဲ့ သတိ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၁</font></p> တရားဟာ အင်မတန်မှ အရေးကြီးတယ်။<br><br>ဘုရားမပွင့်တဲ့အချိန်မှာ ပစ္စေကဗုဒ္ဓတွေက ဒီစကားနဲ့ တိုက်တွန်းကြတယ်။ ပစ္စေကဗုဒ္ဓတွေ မရှိတဲ့အချိန်မှာဆိုရင် ဘုရားအလောင်းတို့၊ ပညာရှိ သူတော်ကောင်းတို့က ဒီအကျိုးတွေ လိုချင်ရင် ဒီဟာကို လုပ်ကြလို့ တိုက်တွန်းကြတယ်။ ဒါကြောင့် <b>“အပ္ပမာဒံ ပသံသန္တိ ပုညကြိယာသု ပဏ္ဍိတာ”</b> ပညာရှိပုဂ္ဂိုလ်တွေက ချီးမွမ်းတယ်လို့ ဟောထားတာ။<br><br>အခြေခံပိုင်းမှာ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ ပညာရှိတို့တူတယ်<br><br>အခြေခံအကြောင်းတရားတွေ ဟောလို့ရှိရင် အကုန်လုံး အတူတူချည်းပဲ။ မြတ်စွာဘုရားက <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၂</font></p> ပညာရှိတွေနဲ့ တစ်ညီတည်း ဟောတာပဲ။ သုတ္တန်တစ်ခုမှာ ဘုရားက “နာဟံ လောကေန ဝိဝါဒ” တဲ့။ ငါဟာ လောကနဲ့ မငြင်းခုံပါဘူး၊ “လောကောဝ မယာ ဝိဝဒတိ” လောကကသာ ငါနဲ့ ငြင်းခုံနေတာတဲ့။ ပညာရှိတွေက ရှိတယ်ပြောရင် ငါလည်း ရှိတယ်လို့ပြောတာ၊ မရှိတဲ့အရာကို ငါလည်း မရှိဘူးလို့ပြောတယ်။ ပညာရှိတွေ ပြောတာနဲ့ ငါဟောတာ တစ်ထပ်တည်းပဲ။ လောကရေးရာ အခြေခံတရားတွေဟာ တကယ်တော့ ဘုရားဟောတဲ့ တရားတွေနဲ့ တစ်ထပ်တည်းပဲ။<br><br>တကယ်တော့ မြတ်စွာဘုရား ဟောတဲ့တရားတွေနဲ့ လောကပညာရှိတွေ ပြောတာ အခြေခံပိုင်းမှာ တစ်ထပ်တည်း ဖြစ်တယ်ဆိုတာ ဘာကြောင့်လဲ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၃</font></p> ဆိုရင် ပညာရှိ သူတော်ကောင်းတွေကလည်း ကုသိုလ်ကောင်းမှုလုပ်ရင် ကုသိုလ်ကောင်းမှုကြောင့် ဒီအကျိုးတွေ ရတယ်ဆိုတာ သူတို့သိတယ်။ သူတို့မှာ ဒိဗ္ဗစက္ခုဆိုတဲ့ အဘိညာဉ်တွေရှိတယ်။ အဲဒီ ဒိဗ္ဗစက္ခုဆိုတဲ့ အဘိညာဉ်နဲ့ ကြည့်လိုက်တဲ့အခါမှာ ဒီသတ္တဝါတစ်ဦးဟာ အခုဒါတွေ လုပ်နေတယ်။ သေသွားတဲ့နောက် ဘယ်ရောက်သွားလဲဆိုတာ ကြည့်လိုက်ရင် တွေ့ရတယ်။ ဒါတွေလုပ်လို့ ဒါတွေရတယ်ဆိုတာ ဒိဗ္ဗစက္ခုဉာဏ်မှာပါတဲ့ ယထာကမ္မူပဂဉာဏ်နဲ့ သိတယ်။ ကိုယ်လုပ်တဲ့ကံကြောင့် ကိုယ်အကျိုးခံစားရတယ်ဆိုတာ အဘိညာဉ်တန်ခိုးနဲ့ ကြည့်ပြီး ကိုယ်တိုင်မြင်လို့ ဟောကြတာ ဖြစ်တယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၄</font></p> နောက်တဖန် ပြန်ပြီး ကြည့်တဲ့အခါမှာ လူ့ဘဝမှာ အသက်ရှည်ပြီး စည်းစိမ်ဥစ္စာတွေ ချမ်းချမ်းသာသာနဲ့ နေသွားကြတယ်။ တချို့ပုဂ္ဂိုလ်တွေက နတ်ဘုံမှာ နတ်ဗိမာန်ကြီးတွေနဲ့ စံစားပြီး နေကြတယ်။ ဒီလူတွေ ဒီနတ်တွေဟာ ဘာလုပ်ခဲ့ကြတာတုန်းလို့ သူတို့ရဲ့ အတိတ်ဘဝကို ဆင်ခြင်ကြည့်လိုက်တဲ့အခါ ဒီကုသိုလ်ကောင်းမှု လုပ်ခဲ့တာ တွေ့ရတာ ဖြစ်တယ်။ အဲဒီလို တကယ်တွေ့ပြီးတော့မှ ဟောတဲ့တရားတွေ ဖြစ်တယ်။<br><br>ဒါကြောင့် မြတ်စွာဘုရားက “သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ပဝေဒေ” ကိုယ်တိုင်လည်း သိတယ်၊ ကိုယ်တိုင်လည်း လက်တွေ့အသုံးချပြီးမှ ဟောတာပါ။ စာအုပ်ထဲပါလို့ ဟောတာမျိုးလည်း မဟုတ်ဘူး၊ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၅</font></p> အစဉ်အလာ စကားအရလည်း ဟောတာ မဟုတ်ဘူး။ ကိုယ်တိုင်သိပြီးတော့ ဟောတာလို့ ပြောတာ။ ဒါကြောင့် အခြေခံပိုင်းမှာ ပညာရှိတွေ ဟောတာနဲ့ မြတ်စွာဘုရားဟောတာ တစ်ထပ်တည်းပဲ တူကြတယ်။<br><br>နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာရရေးမှာတော့ မတူဘူး<br><br>မတူတာကတော့ မြတ်စွာဘုရားက မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး အကျင့်တရားဖြင့် နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာကို လမ်းညွှန်မှု ပြုတာ ဖြစ်တယ်။ အဲဒါကျတော့ ဘုရားပဲ ဟောနိုင်တယ်။ ကျန်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေ မဟောနိုင်ဘူး။ ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆိုရင် သံသရာထဲမှာ ကောင်းကျိုးချမ်းသာတွေ ရဖို့ရာအတွက် အခြေခံအကြောင်းတရားနဲ့ အကျိုးတရားတွေကို ပညာရှိ သူတော်ကောင်းတွေ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၆</font></p> ဟောနိုင်ကြတယ်။ ဒီထက်ချမ်းသာတဲ့ နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာကို ရဖို့ရာကျတော့ ဤမျှသော ကုသိုလ်ကောင်းမှုလေးနဲ့ မရဘူးတဲ့။ ဒီထက် အဆင့်မြင့်ပြီးတော့ ကျင့်ကြရဦးမယ်တဲ့။ အဲဒီအကျင့်တရား အမှန်က မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး အကျင့်တရားပဲ ဖြစ်တယ်။ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး အကျင့်တရားကို အကျဉ်းချုပ် ပြောရရင် သမ္မာဝါစာ စကားအပြောကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရမယ်၊ စကားပြောဆိုတဲ့အခါ အပြစ်ကင်းတဲ့ စကားမျိုးကိုပဲ ပြောရမယ်။ သမ္မာကမ္မန္တ အပြစ်ရှိတဲ့ အလုပ်ကနေ ရှောင်ကြဉ်ပြီးတော့ အပြစ်ကင်းတဲ့ အလုပ်မျိုးကို လုပ်ရမယ်။ သမ္မာအာဇီဝ အပြစ်ရှိတဲ့ အသက်မွေးမှုမျိုး မမွေးဘဲနဲ့ အပြစ်ကင်းတဲ့ အသက်မွေးမှုမျိုးကို မွေးရမယ်။ ဒါဟာ အခြေခံ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၇</font></p> သီလပိုင်းဆိုပြီး မြတ်စွာဘုရား ဟောတာ ဖြစ်တယ်။<br><br>ဘာဖြစ်လို့ သီလကို လိုအပ်တာတုန်းဆိုတော့ ကိုယ့်ကျင့်တရား ပျက်ပြားထားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ဟာ အာရုံတစ်ခုအပေါ်မှာ စိတ်စိုက်ဖို့ မလွယ်ဘူး။ သမာဓိကျင့်စဉ် ကျင့်တဲ့အခါမှာ ကိုယ်ကျင့်သီလမပါရင် စိတ်ထဲမှာ အနှောက်အယှက်တွေ အများကြီး ဖြစ်တယ်။ သမာဓိ တည်ဆောက်ဖို့ရန် အင်မတန်မှ ခဲယဉ်းတယ်။ ဒါကြောင့် သီလကို အခြေခံထားရမယ်လို့ ပြောတာ ဖြစ်တယ်။<br><br>သီလရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်က ငါလုပ်ထားတာတွေဟာ အကုန် အကောင်းတွေချည်းပဲ ဆိုပြီး တွေးလိုက်ရင် ဝမ်းသာရတယ်။ ဝမ်းသာတယ်ဆိုတာ ပါမောဇ္ဇပဲ။ ဝမ်းသာတော့ ကြည်နူးမှု ပီတိ ဖြစ်လာ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၈</font></p> တယ်၊ ကြည်နူးမှု ပီတိဖြစ်လာရင် ပဿဒ္ဓိ ငြိမ်းချမ်းလာတယ်။ ငြိမ်းချမ်းရင် ဘာဖြစ်တုန်း၊ သုခ စိတ်ကလေးအေးပြီး ချမ်းသာတယ်။ စိတ်အေးပြီး ငြိမ်းချမ်းနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်မှာ သမာဓိဆိုတာ ဖြစ်လာတာပဲ။ ဘာကိုပဲ အာရုံစိုက်လိုက်စိုက်လိုက် သမာဓိဆိုတာ ဖြစ်လာတယ်။ သမာဓိဖြစ်လာပြီဆိုရင် ယထာဘူတဉာဏဒဿန မှန်မှန်ကန်ကန် သိမြင်လာတဲ့ အသိဉာဏ်ဆိုတာ ရလာတာပဲ။ ဒါဟာ အကြောင်းအကျိုး ဆက်သွယ်နေတာ။ ဒါကြောင့်မို့ ကိုယ်ကျင့်တရားကို အခြေခံထားပြီးတော့ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးကို အားထုတ်ဖို့ မြတ်စွာဘုရားက ဟောတာ။ သီလ ဆောက်တည်ပြီးတဲ့အခါ သီလလုံပြီ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၉</font></p> ဆိုရင် သမာဓိကျင့်စဉ်ကို ကျင့်ရမယ်။ သမာဓိကျင့်စဉ်ကို ကျင့်တဲ့အခါမှာ စိတ်ကို အာရုံတစ်ခုပေါ်မှာ ထားဖို့ဆိုတာ လုံ့လဝီရိယမပါဘဲ မရဘူး။ စေတသိက ဝီရိယ ခေါ်တယ်။ စိတ်အားကုန်စိုက်ပြီး လုပ်ဖို့လိုတယ်ပေါ့။ ဒါကြောင့် သမ္မာဝါယာမ ရှိရမယ်။ မိမိစိတ်ထဲ မဖြစ်သေးတဲ့ အကုသိုလ်တွေ ဝင်မလာအောင်၊ ဖြစ်ပြီးသား အကုသိုလ်တွေ ဖယ်ရှားနိုင်အောင်၊ ကုသိုလ်မဖြစ်သေးရင် ဖြစ်အောင်၊ ဖြစ်ပြီးသား ကုသိုလ်တွေ ထပ်တိုးအောင် လုပ်ခြင်းဆိုတဲ့ မှန်ကန်တဲ့ လုံ့လဝီရိယနဲ့ လေးဘက်လေးတန် ကြိုးစားအားထုတ်ဖို့ လိုတယ်။ အဲဒီ သမ္မာဝါယာမ ကြိုးစားအားထုတ်ပြီဆိုရင် သမ္မာသတိ သတိထားဖို့ လိုအပ်တယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၀</font></p> သတိ ဘယ်မှာ ထားရမလဲဆိုရင် အာရုံပေါ်မှာ စိတ်စိုက်ထားရမယ်။ ကာယ ဝေဒနာ စိတ္တ ဓမ္မ လို့ဆိုတဲ့ ကိုယ့်သန္တာန်မှာရှိတဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ရယ်၊ ခံစားချက်ရယ်၊ အသိစိတ်လေးရယ်၊ ကျန်တဲ့ သဘာဝတရားလေးတွေရယ်၊ အဲဒါတွေအပေါ်မှာ စိတ်စိုက်ထားရမယ်။ ဒါကို သတိပဋ္ဌာန်လို့ ခေါ်တယ်။<br><br>အဲဒီအပေါ်မှာ စိတ်စိုက်ထားပြီး စိတ်ကို ငြိမ်အောင်လုပ်ရမယ်။ ငြိမ်အောင်ဆိုတာ စိတ်ကို စုစည်းတာပဲ။ စိတ်ဟာ စုမိသွားရင် ပါဝါ (power) ဖြစ်လာတယ်။ ဘယ်အရာပဲဖြစ်ဖြစ် စုမိသွားရင် ပါဝါ (အစွမ်းသတ္တိ) ဖြစ်တာပဲ။ မစုမိဘဲ တကွဲတပြား ဖြစ်နေရင် ပါဝါမဖြစ်ဘူး။ အစွမ်းသတ္တိဆိုတာ စုမိသွားတဲ့နေရာမှာ ဖြစ်တာ။ နေရောင်ခြည်ကို <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၁</font></p> မှန်ဘီလူးနဲ့ စုယူလိုက်ရင် စက္ကူတို့ ဘာတို့ကို မီးရှို့လို့ ရတယ်။ နေရောင်ခြည်ကို စုယူပြီး မီးလောင်စေတတ်တဲ့အထိ ပါဝါ ဖြစ်သွားစေတယ်ပေါ့။ ဒါကြောင့် ပါဝါဆိုတာ စုပေးလိုက်ရင် စွမ်းရည်သတ္တိ တက်လာတာကို ပြောတာ။ စိတ်ကို စုစည်းပေးလိုက်ရင် စွမ်းရည်တက်လာတာကို သမာဓိလို့ ခေါ်တယ်။ သမာဓိရလာရင် မှန်မှန်ကန်ကန် စဉ်းစားပြီး မှန်မှန်ကန်ကန် မြင်လာဖို့ အင်မတန်မှ လွယ်ကူသွားတယ်။ သမ္မာသမာဓိ ဖြစ်တယ်ပေါ့။ သီလကို အခြေခံပြီး သမ္မာဝါယာမ၊ သမ္မာသတိ၊ သမ္မာသမာဓိနဲ့ သမ္မာသင်္ကပ္ပဆိုတဲ့ မှန်ကန်တဲ့အတွေးပါတဲ့ မှန်ကန်တဲ့အလုပ်လုပ်လိုက်ရင် ကိုယ့်သန္တာန်မှာ သမ္မာဒိဋ္ဌိဆိုတဲ့ အသိဉာဏ် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၂</font></p> ပေါ်လာတယ်။ အဲဒီ သမ္မာဒိဋ္ဌိဆိုတဲ့ အသိဉာဏ်က ဝိပဿနာအနေနဲ့ ပေါ်ရင် ဝိပဿနာဉာဏ်ပဲ။ ဝိပဿနာ ရင့်သန်သွားရင် မဂ်ဉာဏ်၊ မဂ်ဉာဏ်ပြီးရင် ဖိုလ်ဉာဏ်ဖြစ်တယ်။ အဲဒီ မဂ်အနေနဲ့ပေါ်လာတဲ့ သမ္မာဒိဋ္ဌိက နိဗ္ဗာန်ကို မြင်နိုင်သွားပြီ။ ဖိုလ်အနေနဲ့ ပေါ်လာတဲ့ သမ္မာဒိဋ္ဌိကျတော့ နိဗ္ဗာန်ရဲ့ အရသာကို ခံစားနိုင်သွားပြီ။<br><br>ဒါကြောင့် တရားချစ်ခင် သူတော်စင်ပရိသတ်အပေါင်းတို့ ကုသိုလ်ကောင်းမှု၌ မမေ့လျော့ခြင်းဆိုတဲ့ အပ္ပမာဒတရားသည် လူ့လောကမှာ လူတွေ လိုချင်ကြတဲ့ ဆန္ဒပြုကြတဲ့ အသက်ရှည်ခြင်း၊ ကျန်းမာခြင်း စတဲ့ ချမ်းသာသုခတွေကို ပေးစွမ်းနိုင်တယ်လို့ ယုံကြည်ရမယ်။ ပြီးတော့ အဲဒီ အပ္ပမာဒတရားနဲ့ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၃</font></p> မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးဆိုတဲ့ ဝိပဿနာ ကျင့်စဉ်ကို ကျင့်ဖို့ ဦးလှည့်ပေးလိုက်မယ်ဆိုရင် နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာ ရတဲ့အထိ ကောင်းသောအကျိုး ပေးနိုင်တယ်လို့ သဘောကျပြီး ကိုယ်စီကိုယ်ငှ အပ္ပမာဒတရားကို လက်ကိုင်ထားကာ ကြိုးစားအားထုတ်နိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။ ။ bqh0488s48db61ukylp8ivgb5cmuoe5 22082 22081 2026-06-14T00:24:37Z Tejinda 173 22082 wikitext text/x-wiki {{header | title = ကုသိုလ်ဖြစ်အောင် သတိဆောင် | author = ဒေါက်တာနန္ဒမာလာဘိဝံသ | override_author = | editor = | translator = | contribuor = | override_contributor = | section = စာစစ်ရန်လိုအပ်သည် | previous = [[ကမ္မဋ္ဌာန်းအလုပ်နှင့် အိပ်ငိုက်ခြင်း]] | previous2 = | next = [[ချမ်းသာစွာအိပ်စက်ရခြင်း]] | next2 = | year = | notes = | edition = | categories = မြန်မာ တရားတော်များ | shortcut = | portal = }} <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁</font></p> <h3>ကုသိုလ်ဖြစ်အောင် သတိဆောင်</h3>သာသနာတော်နှစ် ၂၅၅၂ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၇၂ ခုနှစ်၊ ပထမဝါဆိုလဆန်း (၂)ရက်၊ ရန်ကုန်တိုင်း သုဝဏ္ဏမြို့နယ် ကမာကြည်လမ်း၊ ဘိုးဘွားမိဘများနှင့် ဒေါ်ခင်မာကြိုင်တို့အား ရည်စူး၍ ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီးအောင်ကြီး(ငြိမ်း) မိသားစုနှင့် ဒေါ်ခင်စန်းရီ၊ ဒေါ်ခင်စန်းမြင့်တို့က ပြင်ဦးလွင်ရိပ်သာအတွက် နဝကမ္မအလှူငွေ ကျပ်(၁၀)သိန်းလှူဒါန်းခြင်း၊ သံဃာတော်အရှင်မြတ်တို့အား ဆွမ်းခဲဖွယ်ဘောဇဉ် ချိုချဉ်ရသာအဖြာဖြာတို့ကို ဆက်ကပ်လှူဒါန်းခြင်း စသော ကုသိုလ်ကောင်းမှုတို့ကို ပြုလုပ်သည့် ကုသိုလ်မင်္ဂလာ အခမ်းအနား၌ ဟောကြားအပ်သော “ကုသိုလ်ဖြစ်အောင် သတိဆောင်” တရားတော်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂</font></p> ဗုဒ္ဓမြတ်စွာက လူ့လောကရောက်လာရင် လူ့ဘဝမှာ ကြီးပွားတိုးတက်ဖို့အတွက် ဘယ်အရာဟာ အရေးအကြီးဆုံးလဲဆိုပြီး သတ္တဝါတွေရဲ့ လိုအင်ဆန္ဒနဲ့ အကိုက်ညီဆုံးဖြစ်တဲ့ အရေးအကြီးဆုံးတရားကို မြတ်စွာဘုရား ဟောကြားထားတာ ရှိတယ်။<br><br>မြတ်စွာဘုရား ဟောကြားတဲ့ တရားတော်တွေဟာ သံသရာဝဋ်ကလွတ်ပြီး ဒုက္ခခပ်သိမ်း ချုပ်ငြိမ်းရာအမှန် နိဗ္ဗာန်ကို ဦးတည်ထားတာ မှန်သော်လည်း သံသရာထဲမှာ ကျင်လည်ရတဲ့အခါ ဒုက္ခဆင်းရဲတွေနည်းနိုင်သမျှနည်းပြီး ချမ်းသာသုခများစွာနဲ့ သံသရာထဲမှာ ကျင်လည်ရပြီး နောက်ဆုံးမှာ ချမ်းသာသုခတို့ရဲ့ အထွတ်အထိပ် ချမ်းသာဖြစ်တဲ့ နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာထိအောင် မြတ်စွာဘုရားက လမ်းညွှန်ပေးသွားတာ ဖြစ်တယ်။<br><br>ဘုရားဟောတဲ့တရားတော်တွေဟာ နိဗ္ဗာန်ကို ဦးတည်တယ်ဆိုပေမဲ့ လောကချမ်းသာရေးအတွက်လည်း အများကြီးပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဘုရားဟောတဲ့ တရားတော်တွေအတိုင်း လိုက်နာ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃</font></p> ကျင့်သုံးမယ်ဆိုရင် သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲဆိုတဲ့ ဆင်းရဲဒုက္ခတွေကို သက်တောင့်သက်သာနဲ့ တွေ့ကြုံရဖို့ နိဗ္ဗာန်မဂ်ဖိုလ်ကို မျက်မှောက်မပြုနိုင်သေးတဲ့ အချိန်ပိုင်းမှာလည်း ချမ်းချမ်းသာသာနဲ့ သတ္တဝါတွေ သံသရာကျင်လည်ရဖို့ လမ်းညွှန်မှု ပေးထားတာ ဖြစ်တယ်။<br><br>ဒေသနာတော်တစ်ပုဒ်မှာ <b>“အာယုံ အရောဂျံ ဝဏ္ဏံ၊ သဂ္ဂံ ဥစ္စာကုလီနတံ။ ရတိယော ပတ္ထယန္တေန၊ ဥဠာရာ အပရာပရာ။ အပ္ပမာဒံ ပသံသန္တိ၊ ပုညကြိယာသု ပဏ္ဍိတာ”</b> လို့ ပါတယ်။ ဒီဒေသနာတော်က မြတ်စွာဘုရား ကိုယ်တော်တိုင် ဟောတော်မူခဲ့ပြီး သံယုတ္တနိကာယ်မှာ မှတ်တမ်းတင်ထားပါတယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄</font></p> လောကလူတွေဟာ ဘဝတစ်ခုရလာပြီး ထိုဘဝမှာ နေလို့ထိုင်လို့ အဆင်ပြေပြီဆိုရင် အဲဒီဘဝမှာ အသက်ရှည်ချင်ကြတာ လူတွေရဲ့ ဆန္ဒတစ်ခုဖြစ်တယ်။ ဒီတော့ အသက်ရှည်ရှည်နေဖို့ ဘာတွေက အထောက်အကူပြုနေသလဲဆိုရင် အသက်ရှည်ဖို့ရာအတွက် ကောင်းမြတ်တဲ့ ရာသီဥတု၊ ကောင်းမြတ်တဲ့ အစာအာဟာရဆိုတဲ့ အရာတွေက အထောက်အကူပြုတာမှန်တယ်။<h3>အသက်ရှည်ခြင်းရဲ့ အဓိကအကြောင်း</h3>သို့သော် အသက်ရှည်ခြင်းရဲ့ အဓိကအကြောင်းတရားက ကုသိုလ်ကောင်းမှုပဲ ဖြစ်တယ်။ ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆိုရင် လူရဲ့အသက်ကို ဘယ်အရာက ထုတ်လုပ်ထားသလဲဆိုရင် ကုသိုလ်ကံက <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅</font></p> ထုတ်လုပ်ထားတာ ဖြစ်တယ်။ တကယ့်မူရင်းအကြောင်းက ကုသိုလ်တရားပဲ ဖြစ်တယ်။ အဲဒီကုသိုလ်တရားကို အားဖြည့်ပေးဖို့ရာ ပိုပြီးတော့ အဓိကကျတယ်။ အသက်ရှည်ဖို့ရာ လူတွေက ဆန္ဒပြုကြတာ မှန်တယ်။ တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး တွေ့တဲ့အခါမှာ “အသက်ရှည်ကြပါစေ၊ အသက်ရှည်ပါစေ” နဲ့ ဆုတောင်းဆုယူ ပြုကြတယ်။ မိမိကိုယ်တိုင်လည်း “အသက်ရှည်ရပါလို၏” လို့ ဆုတောင်းကြတယ်။ ဒီတော့ အသက်ရှည်ဖို့ရာ ဒီလိုဆန္ဒပြုရုံနဲ့ ဖြစ်နိုင်သလားလို့ဆိုတော့ ဆန္ဒပြုမှုဟာ အကြောင်းတစ်ခုမျှသာ ဖြစ်တယ်။ တကယ်အသက်ရှည်ဖို့ရာအတွက် ကုသိုလ်ကောင်းမှုပြုဖို့ လိုအပ်တယ်။<br><br>ဒါဖြင့် အသက်ရှည်ဖို့ရာအတွက် ကုသိုလ် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၆</font></p> ကောင်းမှုလုပ်ရုံနဲ့ ပြီးသလား၊ ဆေးဝါးဓာတ်စာတွေ မလိုအပ်ဘူးလားဆိုတော့ လိုအပ်တာပေါ့။ ဆေးဝါးဓာတ်စာ အစာအာဟာရဆိုတာ အသက်ရှည်ဖို့ရာအတွက် အထောက်အကူပြုတဲ့ အရာတွေပဲ ဖြစ်တယ်။<br><br>လောကမှာ အကြောင်းနှစ်မျိုးရှိတယ်။ ဖြစ်ပေါ်စေတတ်တဲ့ အကြောင်းကို “ဇနက” အကြောင်းလို့ ခေါ်တယ်။ ဒါက ထုတ်လုပ်တဲ့ အကြောင်းဖြစ်တယ်။ ထုတ်လုပ်ပြီးသားတစ်ခုကို ကြာရှည်ခိုင်ခန့်အောင် ထောက်ပံ့ကူညီတဲ့ အကြောင်းကို “ဥပတ္ထမ္ဘက” အကြောင်းလို့ ခေါ်တယ်။ ဒီတော့ အသက်ရှည်မှုကို အဓိကဖြစ်စေတာက ကုသိုလ်ကံ၊ အဲဒီကုသိုလ်ကံရဲ့ အကျိုး <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၇</font></p> တရားကိုမှ အခုပြောတဲ့ ဆေးဝါးဓာတ်စာ၊ ရာသီဥတု စသည်ဖြင့် မိမိတို့ရဲ့ ပြုမူနေထိုင်မှုကအစ၊ ကျန်းမာအောင် နေထိုင်မှုကအစ ထောက်ပံ့ကူညီတာ၊ ဒါတွေဟာ အသက်ရှည်ခြင်းအတွက် အထောက်အကူပဲ ဖြစ်တယ်တဲ့။<h3>လူတွေမသိ ပညာရှိများချီးမွမ်းတဲ့ အပ္ပမာဒ</h3>များသောအားဖြင့် လူတွေက အသက်ရှည်ဖို့အတွက် လိုအပ်တယ်ဆိုတာ သိကြတယ်၊ အထောက်အကူအကြောင်းတွေကို သိကြတယ်။ အသက်ရှည်ဖို့အတွက် ဆေးကောင်းဝါးကောင်း လိုအပ်တယ်၊ အစာအာဟာရကောင်းကောင်း စားရမယ်၊ ရာသီဥတုကောင်းတဲ့နေရာမှာ နေရမယ်ဆိုတာတွေက လူတိုင်းသိတဲ့ အရာပဲဖြစ်တယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၈</font></p> လူတွေ မသိတဲ့အရာကို မြတ်စွာဘုရားက ဟောတာ။ “အသက်ရှည်မှုကို လိုလားတောင့်တမယ်ဆိုရင် ကုသိုလ်ကောင်းမှု၌ မမေ့မလျော့ခြင်းဆိုတဲ့ “အပ္ပမာဒ” တရားကို ပညာရှိများက ချီးမွမ်းကြတယ်” တဲ့။ ကုသိုလ်ကောင်းမှုကို မမေ့ပါနဲ့၊ ကုသိုလ်ကောင်းမှုလုပ်ပါလို့ ဆိုလိုတာဖြစ်တယ်။ ဒါကြောင့် “အပ္ပမာဒ” ဆိုတာ မြန်မာလိုပြန်တော့ မမေ့မလျော့ခြင်းတဲ့။ ကုသိုလ်ကောင်းမှုပြုဖို့ အမှတ်ရတဲ့ သတိကို ပြောတာပေါ့။<h3>ယစ်မူးမေ့လျော့ခြင်း ပမာဒ</h3>ဒါဖြင့် အပ္ပမာဒရဲ့ ဆန့်ကျင်ဘက်က ဘာတုန်းဆိုရင် ပမာဒပဲ၊ “အ” ကို ဖြုတ်လိုက်တဲ့အခါ “ပမာဒ”၊ “ပမာဒ” ရဲ့ အဓိပ္ပာယ်က ယစ်မူးမေ့လျော့ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၉</font></p> ခြင်း။ လောကလူတွေဟာ ယစ်မူးတတ်ကြတယ်။ ယစ်မူးတယ်ဆိုတာ တချို့က အရက်သေစာတို့ ဆေးဝါးတို့သုံးမှ ယစ်မူးတယ်လို့ ထင်တာ။ လူတွေက စည်းစိမ်ဥစ္စာရှိရင်လည်း စည်းစိမ်ဥစ္စာဂုဏ်နဲ့ ယစ်မူးတာပဲ။ ရာထူးအာဏာရှိရင်လည်း ရာထူးအာဏာနဲ့ ယစ်မူးတာပဲ။ အလှအပရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကလည်း အလှအပဆိုတဲ့ မာန်မာနနဲ့ ယစ်မူးတာပဲ။ ကျန်းမာလို့ရှိရင်လည်း ကျန်းမာမှုကို အခြေခံပြီး ယစ်မူးတာပဲ။<br><br>ယစ်မူးတယ်ဆိုတာ ကိုယ့်ဟာကိုယ် အထင်ကြီးတဲ့ မာနရယ်၊ ငါလုပ်ရင် ဘာမဆိုဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့ မာနရယ်၊ ကုသိုလ်ကောင်းမှုအပေါ်မှာ လုံးဝသတိမရတာရယ်၊ ဒါတွေကို <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၀</font></p> ယစ်မူးတယ်လို့ ခေါ်တယ်၊ ယစ်မူးတယ်၊ မေ့လျော့တယ်ပေါ့။<br><br>လောကလူတွေကို သတိထားပြီး ကြည့်လေ၊ စီးပွားဥစ္စာ အဆင်ပြေနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကလည်း “ငါလုပ်ရင် ဘာမဆိုဖြစ်တယ်” ဆိုတဲ့အတွေး ရောက်တယ်ပေါ့။ ရာထူးအာဏာရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကလည်း “ငါလုပ်ရင် ဘာမဆိုဖြစ်တယ်” ဆိုတဲ့ အတွေးတွေ ရောက်လာတယ်။ ကျန်းမာတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဟာလည်း “ငါကျန်းမာတယ်၊ ဘာမဆို လုပ်နိုင်တယ်” ဆိုတဲ့ အတွေးရောက်လာတယ်။ အဲဒီအတွေးရောက်မှုတွေဟာ ယစ်မူးမှုတွေပဲ ဖြစ်တယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၁</font></p> <h3>ယစ်မူးမှု (၃) မျိုး</h3>မြတ်စွာဘုရားက ယစ်မူးမှု(၃)မျိုးကို ဖော်ပြထားတာ ရှိတယ်။ နံပါတ်(၁) ယစ်မူးမှုက <b>“ယောဗ္ဗနမဒ”</b> တဲ့၊ ငယ်ရွယ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေမှာ ဖြစ်တတ်တဲ့ မာန်မာန ယစ်မူးမှု။ လူငယ်လူရွယ်တွေဆိုတာ သူရဲ့ နုပျိုမှုနဲ့ အားခွန်ဗလတွေအပေါ်မှာ အထင်ကြီးပြီး ယစ်မူးနေတတ်တယ်။ ယစ်မူးနေပြီး ကုသိုလ်ကောင်းမှုလုပ်ရမှာကို မေ့လျော့နေတယ်၊ အဲဒါကို “ယောဗ္ဗနမဒ” လို့ ခေါ်တယ်၊ နုပျိုတဲ့အပေါ်မှာ ယစ်မူးမှုဖြစ်တယ်၊ “ငါလုပ်ရင် ဘာမဆိုဖြစ်တယ်၊ ငါဟာ ငယ်ရွယ်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်တယ်၊ သန်စွမ်းတယ်၊ ကျန်းမာတယ်၊ ငါ့မှာ မကျန်းမာခြင်းဆိုတာ ဖြစ်လာမှာမဟုတ်ဘူး၊ အိုမင်းရင့်ရော်မှု <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၂</font></p> ဆိုတာ ဖြစ်လာမှာမဟုတ်ဘူး” ဆိုပြီး နုပျိုမှုအပေါ်အခြေခံပြီး ယစ်မူးမှုဖြစ်တယ်၊ ကုသိုလ်ကောင်းမှုလုပ်ရမှာကို မေ့လျော့နေတယ်။ အကုသိုလ်အမှုတွေ ပြုမိတတ်တယ်။ အဲဒါကို “ပမာဒ” လို့ ခေါ်တယ်။<br><br>နံပါတ်(၂) ယစ်မူးမှုက <b>“အာရောဂျမဒ”</b>။ ကျန်းမာသန်စွမ်းတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကလည်း ယစ်မူးတာပဲ။ “ဒို့ကတော့ ဆေးရုံဆေးခန်း ဘယ်တော့မှ မသွားရဘူး”၊ တချို့ပြောတတ်ကြတယ်၊ “လျက်ဆားတောင်မှ မလျက်ဖူးဘူး။ ခေါင်းဆို တစ်ခါမှ မကိုက်ဖူးဘူး။ ကျန်းမာတယ်။ ဘာစားစား အစာကြေသွားတာပဲ။ ဘာနဲ့စားရစားရ ဘယ်လိုနေရနေရ ကျန်းမာတယ်” ဆိုပြီး ကိုယ့်ရဲ့ ကျန်းမာမှုအပေါ်မှာ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၃</font></p> ယစ်မူးပြီး “ငါလုပ်ရင် ဘာမဆိုဖြစ်တယ်” လို့ အတွေးရောက်ပြီး ကုသိုလ်ကောင်းမှု ပြုလုပ်ဖို့ မေ့နေတတ်ကြတယ်။ တရားနှလုံးသွင်းရမှာ သတိမရဘူး၊ အဲဒါကို “အာရောဂျမဒ” လို့ ခေါ်တယ်။ အဲဒီ “အာရောဂျမဒ” နဲ့ ယစ်မူးတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဟာ မကောင်းမှုကိုလည်း ပြုလုပ်မိတတ်တယ်။ အနည်းဆုံးတော့ ကုသိုလ်ကောင်းမှုအပေါ်မှာ မမေ့မလျော့ဘဲ နေဖို့ မေ့နေတတ်တယ်။<br><br>နံပါတ်(၃) ယစ်မူးမှုက <b>“ဇီဝိတမဒ”</b>။ အသက်ရှည်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ကလည်း အသက်ရှည်မှုအပေါ် ယစ်မူးတယ်။ “တချို့တလေဟာ လူ့ပြည်မရောက်သေးဘူး၊ သေသွားကြပြီ၊ တချို့ကျတော့ ငယ်ငယ်ရွယ်ရွယ်နဲ့ သေသွားကြပြီ၊ တို့မှာ အသက် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၄</font></p> (၇၀) (၈၀) (၉၀) ဘာမှမဖြစ်သေးဘူး” ဆိုပြီး အသက်ရှည်မှုအပေါ် ယစ်မူးနေတတ်ကြတယ်။ ကိုယ်ကျတော့ မသေဘူးလို့ အထင်ရောက်တတ်တယ်။ အဲဒီလို ဇီဝိတမဒရှိပြီးတော့ ကုသိုလ်ကောင်းမှု မေ့လျော့တတ်တယ်။ ဒီယစ်မူးမှု သုံးမျိုးလုံးဟာ ပမာဒပဲ။ အဲဒီလို မယစ်မူးဘဲနဲ့ ကုသိုလ်ကောင်းမှုလုပ်ဖို့ရန် သတိရနေတာကို အပ္ပမာဒ လို့ ခေါ်တယ်။<h3>အပ္ပမာဒ</h3>အပ္ပမာဒဆိုတာ ယစ်မူးပြီးတော့ မနေဘူး၊ ဘဝဆိုတာ ငယ်လည်းငယ်တဲ့အလျောက် ယခုသန်စွမ်းကျန်းမာနေပေမဲ့ တော်ကြာ သန်ချင်မှသန်မယ်၊ ကျန်းမာချင်မှ ကျန်းမာမယ်။ ယခုရောဂါ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၅</font></p> ကင်းနေပေမဲ့ တော်ကြာ ကင်းချင်မှကင်းမယ်။ ယခုအသက်ရှင်နေပေမယ့် တော်ကြာ အသက်ရှင်ချင်မှရှင်မယ် စသည်ဖြင့် တရားနှလုံးသွင်းရမယ်။ ကုသိုလ်ကောင်းမှုတွေလုပ်မှပဲလို့ ဆင်ခြင်စဉ်းစားပြီး ကုသိုလ်ကောင်းမှုတွေ လုပ်ဖြစ်တယ်။ လုပ်ဖြစ်အောင် ဘယ်သူက တိုက်တွန်းပေးတာလဲဆိုတော့ ခုနကပြောခဲ့တဲ့ သတိတရား အပ္ပမာဒတရားက တိုက်တွန်းပေးတာ ဖြစ်တယ်။<h3>ဗုဒ္ဓရဲ့နောက်ဆုံးစကား</h3>အဲဒီ အပ္ပမာဒတရားဟာ အလွန်အရေးကြီးလို့ မြတ်စွာဘုရားက နောက်ဆုံး ပရိနိဗ္ဗာန်စံခါနီးအချိန်မှာ <b>“အပ္ပမာဒေန သမ္ပာဒေထ”</b> အပ္ပမာဒနဲ့ မင်းတို့ရဲ့ သန္တာန်မှာ ကုသိုလ်တရားတွေ ပြည့်စုံ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၆</font></p> အောင်လုပ်ကြ၊ အပ္ပမာဒရှိပြီးတော့ ကိုယ်ကျင့်ရမယ့် သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာတွေ မမေ့ကြနဲ့၊ လုပ်ရမယ့် ကုသိုလ်တရားတွေ လုပ်ကြ၊ ယစ်မူးမေ့လျော့ပြီး မနေကြနဲ့လို့ မှာထားခဲ့တာပေါ့။<h3>လောကချမ်းသာရရေး</h3>အခုလည်းပဲ လောကလူတွေဟာ အသက်ရှည်ချင်ကြတယ်၊ “အသက်ရှည်ကြပါစေ” လို့ ဆုတောင်းဆုယူ လုပ်ကြတယ်။ သို့သော် အသက်ရှည်ခြင်းရဲ့ အကြောင်းရင်းဖြစ်တဲ့ ကုသိုလ်ကောင်းမှုကို မေ့လျော့နေရင်တော့ အသက်ရှည်ခြင်းဆိုတဲ့ အကျိုးတရားကို ရမှာမဟုတ်ဘူး။ ဒါကြောင့် မြတ်စွာဘုရားက <b>“အာယုံ</b> - အသက်ရှည်ခြင်းကို၊ <b>ပတ္ထယန္တေန</b> - လိုလားတောင့်တတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဟာ၊ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၇</font></p> <b>ပုညကြိယာသု</b> - ကုသိုလ်ကောင်းမှု ပြုလုပ်ခြင်းတို့၌၊ <b>အပ္ပမာဒံ</b> - မမေ့လျော့ခြင်းဆိုတဲ့ အပ္ပမာဒတရားကို၊ <b>ပသံသန္တိ</b> - ချီးမွမ်းကြတယ်” လို့ ဟောတော်မူတယ်။ ဆိုလိုတာဟာ အသက်ရှည်ဖို့ရာအတွက် ကုသိုလ်ကောင်းမှုကို မမေ့နဲ့လို့ ပြောတာဖြစ်တယ်။ ကုသိုလ်ကို မမေ့ရဘူး၊ ကုသိုလ်ကောင်းမှုကို အမြဲ ကြိုးစားအားထုတ်ရမယ်။<br><br>နောက်တစ်ခု လူတွေဟာ ကျန်းမာချင်ကြတယ်။ <b>အာရောဂျံ</b> - ရောဂါကင်းချင်တယ်။ ရောဂါကင်းချင်သည့်အတွက် “အနာရောဂါကင်းရပါလို၏။ အနာရောဂါ ကင်းကြပါစေ” လို့ ဆုတောင်းကြတယ်။ အနာရောဂါကင်းခြင်း၏ အကြောင်းတရားက ကုသိုလ်တရားပဲ။ ကုသိုလ်ကံ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၈</font></p> ကောင်းနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေဟာ အနာရောဂါ ကင်းနေတာပဲ။ ကံကြောင့်ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ ရောဂါဝေဒနာဟာ တခြားအရာနဲ့ ကုစားလို့မရဘူး။ အခြားအကြောင်းကြောင့် ဖြစ်တဲ့ ရောဂါဝေဒနာဟာ ကုစားလို့ ရတယ်။<br><br>ဒါကြောင့် ကံကောင်းနေအောင် ကုသိုလ်ကောင်းမှုပြုဖို့ အမြဲတမ်း သတိရနေတဲ့ အပ္ပမာဒတရားဟာ အရေးပါဆုံးပဲလို့ ပြောတာဖြစ်တယ်။<br><br>အပ္ပမာဒတရားသည် ဘာကြောင့် အရေးပါသလဲဆိုရင် ကုသိုလ်ကို ပြုမိအောင် တိုက်တွန်းနှိုးဆော်ပေးတတ်တဲ့ သဘာဝတရား ဖြစ်လို့ပါပဲ။ အပ္ပမာဒတရားရှိရင် ကုသိုလ်လုပ်မိတယ်။ ကုသိုလ်လုပ်မိသည့်အတွက်ကြောင့် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၉</font></p> ကုသိုလ်ကံကို အခြေခံပြီးတော့ ကျန်းမာမှုကို ရတယ်လို့ ဆိုလိုတယ်။ ဆေးဝါးဓာတ်စာ မှီဝဲလို့ ကျန်းမာတယ်၊ ရာသီဥတုကောင်းလို့ ကျန်းမာတယ်ဆိုတာတွေဟာ အထောက်အကူလောက်ပဲ ဖြစ်တယ်။ သဘာဝခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ ကံက ပေးလိုက်လို့ ရလာတဲ့ ရောဂါမျိုးစေ့ပါလာလို့ ဖြစ်လာတဲ့ ရောဂါကျတော့ ဘယ်လိုမှ ကာကွယ်မပေးနိုင်တော့ဘူး။ ရာသီဥတု၊ အစာအာဟာရက ပျောက်အောင် မတတ်နိုင်ဘူး။ ဒါကြောင့် တချို့က ပြောကြတယ်မဟုတ်လား၊ တရားအားထုတ်လိုက်တာ ရောဂါပျောက်သွားတယ်။ ကံကောင်းအောင် လုပ်ပေးလိုက်တာ ဖြစ်တယ်။ ရောဂါဝေဒနာကို ဖြစ်စေတတ်တဲ့ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၀</font></p> အကုသိုလ်ကံတွေကို ရှင်းသွားစေပြီးတော့ ကုသိုလ်ကံတွေ ဖြစ်လာတယ်။ ပစ္စုပ္ပန်မှာဖြစ်တဲ့ မိမိစိတ်မှာလည်းပဲ လောဘ၊ ဒေါသစတဲ့ အကုသိုလ်အညစ်အကြေးတွေ ကင်းစင်သွားပြီး အလောဘ၊ အဒေါသစတဲ့ ကုသိုလ်တရားတွေ တိုးပွားလာတယ်။ ထိုအလောဘ၊ အဒေါသစတဲ့ ငြိမ်းအေးတဲ့ ကုသိုလ်တရားတွေက ထုတ်လုပ်ပေးတဲ့ ရုပ်တရားဟာ သန့်စင်လာတယ်။ ကျန်းမာလာတယ်။ ကုသိုလ်တရားဟာ ကျန်းမာမှုကို ဖြစ်စေတယ်။ ဒါကြောင့် ကုသလရဲ့ အဓိပ္ပာယ်ကို “ကျန်းမာခြင်း” လို့လည်း ပြောတယ်။ ကုသလဆိုတာ ကျန်းမာခြင်း ဖြစ်တယ်။ ဒီသဘာဝတရားတွေ ရင်ထဲနှလုံးထဲမှာ ဖြစ်လို့ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၁</font></p> ရှိရင် ကျန်းမာတယ်တဲ့။ ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆိုတော့ အလောဘဆိုတာ Generosity ပဲ။ ပေးချင်တယ်၊ ကမ်းချင်တယ်၊ လှူချင်တယ်၊ တန်းချင်တယ်။ ပေးကမ်းဖို့ အဆင်သင့် ဖြစ်တယ်။ အိမ်မှာ နေရင်းကလည်း မျှဝေသုံးစွဲတယ်။ ကိုယ်စားတဲ့အစာအာဟာရကို သူများ မျှဝေပေးတယ်ဆိုတာ အင်မတန်မွန်မြတ်တဲ့ အလုပ် ဖြစ်တယ်။<br><br>အဒေါသဆိုရင်လည်း ရင်ထဲမှာ အမုန်းတရားမထားဘဲနဲ့ တစ်ဦးပေါ်တစ်ဦး အကျိုးလိုလားတဲ့ စိတ်တွေမွေးတယ်။ အဲဒါလည်း အင်မတန်မွန်မြတ်တဲ့ စိတ်ပဲ။ အမောဟဆိုတာလည်း လုပ်သင့်တာနဲ့ မလုပ်သင့်တာကို ခွဲခြားသိပြီး မလုပ်သင့်တာကို ရှောင်တယ်၊ လုပ်သင့်တာကို လုပ်တယ်။ ဒီတရား <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၂</font></p> တွေ ကိုယ့်သန္တာန်မှာ ရှိနေပြီဆိုရင် ကောင်းကျိုးချမ်းသာတွေ ရလာပြီပေါ့။<br><br>လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟတရားတွေ ဖြစ်လာပြီဆိုရင် အားလုံးဟာ အလွဲလွဲအချော်ချော်နဲ့ စိတ်ကို ပူလောင်စေတယ်။ ထိုစိတ်ပူလောင်မှုကြောင့် ကိုယ့်ရဲ့ရုပ်ကိုလည်း ပူလောင်စေတာပါပဲ၊ စိတ်ပူရင် ရုပ်ပူသွားတာပေါ့။<br><br>ဒါကြောင့် ကျန်းမာခြင်းရဲ့ အဓိကသည် ကုသိုလ်ကောင်းမှုပဲ ဖြစ်တယ်။ ကုသိုလ်စိတ်ဓာတ်တွေပဲပေါ့။ အခုလို ကုသိုလ်စိတ်ဓာတ်တွေ ဖြစ်လာပြီဆိုရင် စိတ်နှလုံး ဖြူစင်အေးချမ်းလာသည့်အတွက် ကျန်းမာမှုက ပိုကောင်းလာတာဖြစ်တယ်။ ဒါကြောင့် “ကုသိုလ်ကောင်းမှု မမေ့နဲ့” လို့ မြတ်စွာဘုရားက ဟောတာဖြစ်တယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၃</font></p> နောက်တစ်ခုကတော့ ဝဏ္ဏဆိုတဲ့ အသားအရေ စိုပြေမှုပဲ။ လူတွေဟာ ရလာတဲ့ဘဝလေးမှာ အသားအရေ ခြောက်ခြောက်ကပ်ကပ်နဲ့ မကျန်းမာတဲ့ ရုပ်မျိုးမဖြစ်ဘဲနဲ့ ကျန်းမာပြီး အသားအရေ စိုစိုပြေပြေ ဖြစ်နေအောင်လည်းပဲ ကုသိုလ်ကောင်းမှု လိုအပ်တယ်လို့ ပြောတာ။ အဲဒီလိုအပ်တဲ့ ကုသိုလ်ကောင်းမှုကို ပြုလုပ်ဆောင်ရွက်ပေးနိုင်တဲ့ အပ္ပမာဒဆိုတဲ့ သဘာဝတရားက ကုသိုလ်လုပ်မိအောင် တိုက်တွန်းနှိုးဆော်ပေးတာပေါ့။ ဒါကြောင့် အပ္ပမာဒတရား ရှိရမယ်လို့ ဟောတာ။<br><br>နောက်တစ်ခု သဂ္ဂဆိုတာ ဘယ်အရာပဲဖြစ်ဖြစ် အကောင်းနဲ့ချည်းပဲ ကြုံတာကိုခေါ်တယ်။ လူတွေဟာ ကောင်းတာချည်းနဲ့ပဲ ကြုံချင်ကြတယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၄</font></p> များသောအားဖြင့် (သို့) တစ်နည်းအားဖြင့် ပြောမယ်ဆိုရင် နောင်ဘဝကောင်းရာသုဂတိဘုံကို ရောက်ချင်ကြတယ်။ ဒီဘဝရော နောင်ဘဝပါ ကောင်းတာတွေနဲ့ပဲ တွေ့ချင်ကြတယ်။ ဒါကြောင့် “အကောင်းတွေနဲ့သာ ကြုံပါစေ၊ ကောင်းကျိုး ချမ်းသာ မင်္ဂလာတွေနဲ့ ပြည့်စုံပါစေ” လို့ ဆုတောင်း ဆုယူ ပြုကြတယ်။ သို့သော် အဲဒီကောင်းကျိုး ချမ်းသာ မင်္ဂလာတွေကို ပေးစွမ်းနိုင်တာကတော့ ကုသိုလ်ပါပဲ။ ကုသိုလ်မလုပ်ဘဲနဲ့ ဒါတွေ ဆုတောင်းနေမယ်ဆိုရင် မရနိုင်ဘူး။ ဒါကြောင့် မြတ်စွာဘုရားက ကုသိုလ်တရားကို မမေ့နဲ့လို့ ဟောတာဖြစ်တယ်။<br><br>နောက်တစ်ခုက ဥစ္စာကုလီနတံ၊ ဥစ္စာကုလီနဆိုတာ မြင့်မြတ်တဲ့ အမျိုးမှာ ဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၅</font></p> အဓိပ္ပါယ် ရတယ်။ နောက်တစ်ခုက လူထဲမှာ ဖြစ်ရင် အဆင့်မြင့်တယ်။ လူလောကရောက်လာလို့ အဆင့်မြင့်တယ်ဆိုတာ ဘာပေါ်မှာ မူတည်ပြီး ပြောတာလဲ ဆိုရင် စိတ်ထားကို မူတည်ပြီး ပြောတာ၊ စိတ်ထား မြင့်မြတ်ရင် အဆင့်မြင့်သွားတယ်။ ကုသိုလ်စိတ် ကိန်းအောင်းတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ စိတ်ထားဟာ မြင့်မြတ်တယ်။ စိတ်ထားမြင့်မြတ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဟာ အဆင့်မြင့်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်သွားတယ်။<br><br>အရပ်ထဲမှာ ဒီလူကတော့ စိတ်ပုပ်တယ် စိတ်ယုတ်တယ်ဆိုရင် သူဟာ အလိုလို အောက်တန်းကျသွားတယ်။ ပိုက်ဆံရှိရှိ မရှိရှိ ဒီလူက စိတ်ထား သိပ်ကောင်းတာပဲဆိုရင် လူတကာရဲ့ ချစ်ခင်မှုနဲ့ မြင့်မြတ်တဲ့ နေရာကို ရတယ်၊ ဒါကိုကြည့်ရင် ဥစ္စာ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၆</font></p> ကုလီနရဲ့ အကျိုးတရားဟာလည်း ကုသိုလ်ကပဲ ပေးနိုင်တာဖြစ်တယ်။ ဒါကြောင့် ကုသိုလ်ကို မမေ့နဲ့လို့ မြတ်စွာဘုရားက ဟောကြားတာ။ မြတ်စွာဘုရားက သံသရာအတွက် ဆုတောင်းဖို့ ကုသိုလ်လုပ်ခိုင်းတာ မဟုတ်ဘူး၊ ကုသိုလ်လုပ်ရင် ဒီအကျိုးတရားတွေ ရမယ်ဆိုတာကို ထောက်ပြတာသာ ဖြစ်တယ်။<br><br>မြတ်စွာဘုရားက သံသရာတွင်း အကျိုးတွေကို ဆုတောင်းခိုင်းတာ မဟုတ်ပါဘူး။ သို့သော် ဒါလုပ်ရင် ဒါရမယ်ဆိုတာကိုတော့ ဟောရတာ ဖြစ်တယ်။ ဒါကြောင့် အသက်ရှည်ဖို့၊ ကျန်းမာဖို့၊ အသားအရေ စိုပြေဖို့၊ ကောင်းတာတွေနဲ့ချည်း ကြုံဖို့၊ လူ့လောကမှာ အဆင့်အတန်းမြင့်ဖို့ဆိုတဲ့ နှစ်သက်ပျော်မွေ့စရာကောင်းတဲ့ လူတိုင်းကြိုက်တဲ့ ဒီအကျိုးတရားတွေ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၇</font></p> ကို ရချင်ပြီဆိုရင် ပညာရှိတွေက ကုသိုလ်ကောင်းမှု၌ မမေ့လျော့ခြင်းဆိုတဲ့ အပ္ပမာဒတရားကို ထောက်ပြကြတယ်။ အဲဒါကိုပဲ ချီးမွမ်းကြတယ်။ ချီးမွမ်းတယ်ဆိုတာ အပ္ပမာဒ ရှိအောင်လုပ်ရမယ်လို့ ပြောတာပဲ။<br><br>ဒီအကျိုးတရားတွေကို ရချင်လို့ရှိရင် ကုသိုလ်လုပ်၊ အဲဒီကုသိုလ်က ဘယ်သူကြောင့် လုပ်ဖြစ်တာလဲ ဆိုရင် အပ္ပမာဒဆိုတဲ့ ကုသိုလ်တရား၌ မမေ့မလျော့ခြင်း၊ ခုနကပြောတဲ့ ယစ်မူးမှုကင်းပြီးတော့ ကုသိုလ်ကောင်းမှုအပေါ်မှာ အမြဲတမ်း သတိရနေခြင်းဆိုတဲ့ (ကာရာပက အပ္ပမာဒ) ကုသိုလ်လုပ်စေတတ်တဲ့ အပ္ပမာဒတရားကြောင့် လုပ်ဖြစ်တာ ဖြစ်တယ်။ ဒီလိုလုပ်ရင် လူဟာ ဒီဘဝမှာလည်း ကောင်းကျိုးချမ်းသာတွေ ရနိုင်တယ်၊ နောင်ဘဝ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၈</font></p> မှာလည်း ကောင်းကျိုးချမ်းသာတွေ ရနိုင်တယ်လို့ ဟောတာပါ။ <b>“အာယုံ အရောယံ ဝဏ္ဏ၊ သဂ္ဂံ ဥစ္စာကုလီနတံ။ ရတိယော ပတ္တယန္တေန၊ ဥဠာရာ အပရာပရာ။ အပ္ပမာဒံ ပသံသန္တိ၊ ပုညကြိယာသုပဏ္ဍိတာ”</b>။<br><br>မြတ်စွာဘုရားကသာ ဒါတွေကို ချီးမွမ်းတာ မဟုတ်ဘူး။ တကယ့် ပညာရှိ သူတော်ကောင်းတွေကလည်း ဒီအတိုင်းပဲ လမ်းညွှန်ကြတယ်။ ဘုရားမပွင့်တဲ့အခါမှာ ပစ္စေကဗုဒ္ဓတွေက လမ်းညွှန်တယ်။ ဒါလုပ်ကြ၊ ဒီအကျိုးတွေ လိုချင်ရင် ဒါလုပ်ရမယ်၊ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၉</font></p> ဒီလိုလမ်းညွှန်တာ။<br><br>သို့သော် လူတွေက အသက်ရှည်ချင်ရင် အသက်ရှည်တဲ့ဆေးကို ဖော်စားဆိုတာတော့ သိတယ်။ ဘုရားလမ်းညွှန်တဲ့အထဲမှာ “အသက်ရှည်ချင်ရင် ရသာယနဆေးတို့၊ အသက်ရှည်ဆေးတို့၊ ဒီဃာယုစသည်ဖြင့်ပေါ့၊ ဒါတွေကို ဖော်စားကြ” လို့တော့ မပါဘူး။ ပြီးတော့ “ကျန်းမာချင်ရင် ဆေးကောင်း ဝါးကောင်းတွေစားပြီး ကျန်းမာအောင် နေကြ” လို့ မပါဘူး။ ကုသိုလ်ကောင်းမှုလုပ်ကြလို့ပဲ ပါတယ်။<br><br>ကုသိုလ်တာ အဓိကအကြောင်း ဘာကြောင့် ဒီလိုဟောရတာလဲ ဆိုတော့ ကုသိုလ်ဟာ အဓိကအကြောင်း ဖြစ်လို့ပဲ။ ဒီအဓိက <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၀</font></p> အကြောင်းကို အများကမသိဘူး။ စဉ်းစားကြည့်ပါ၊ ကုသိုလ်ကောင်းမှု ရှိလာပြီဆိုရင် အသက်ရှည်ရာ ရှည်ကြောင်း နေရာဌာနမှာလည်း နေထိုင်ခွင့်ရတယ်။ ကုသိုလ်ကံက ပေးတာကိုး။ အသက်ရှည်စေတတ်တဲ့ ရာသီဥတု၊ အသက်ရှည်စေတတ်တဲ့ အစာအာဟာရ သူ့မှာ ပြည့်စုံလာမယ်။ ကုသိုလ်ကံက ပေးသည့်အတွက်ကြောင့် ကျန်းမာဖို့ရာ အလိုအလျောက် ပြည့်စုံလာမှာပဲ။ ဒါကြောင့် အဓိကအကြောင်းက ကုသိုလ်ကောင်းမှုပဲ ဖြစ်တယ်။ အဲဒီကုသိုလ်ကောင်းမှုကို မမေ့ဘဲ မပြုမိပြုမိအောင် အဓိကအကြောင်းကတော့ အပ္ပမာဒပဲ။ ကုသိုလ်ကောင်းမှုအပေါ်မှာ သတိရခြင်း၊ ကုသိုလ်ကောင်းမှု မပြတ်ပြုမိစေခြင်းဆိုတဲ့ သတိ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၁</font></p> တရားဟာ အင်မတန်မှ အရေးကြီးတယ်။<br><br>ဘုရားမပွင့်တဲ့အချိန်မှာ ပစ္စေကဗုဒ္ဓတွေက ဒီစကားနဲ့ တိုက်တွန်းကြတယ်။ ပစ္စေကဗုဒ္ဓတွေ မရှိတဲ့အချိန်မှာဆိုရင် ဘုရားအလောင်းတို့၊ ပညာရှိ သူတော်ကောင်းတို့က ဒီအကျိုးတွေ လိုချင်ရင် ဒီဟာကို လုပ်ကြလို့ တိုက်တွန်းကြတယ်။ ဒါကြောင့် <b>“အပ္ပမာဒံ ပသံသန္တိ ပုညကြိယာသု ပဏ္ဍိတာ”</b> ပညာရှိပုဂ္ဂိုလ်တွေက ချီးမွမ်းတယ်လို့ ဟောထားတာ။<br><br>အခြေခံပိုင်းမှာ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ ပညာရှိတို့တူတယ်<br><br>အခြေခံအကြောင်းတရားတွေ ဟောလို့ရှိရင် အကုန်လုံး အတူတူချည်းပဲ။ မြတ်စွာဘုရားက <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၂</font></p> ပညာရှိတွေနဲ့ တစ်ညီတည်း ဟောတာပဲ။ သုတ္တန်တစ်ခုမှာ ဘုရားက “နာဟံ လောကေန ဝိဝါဒ” တဲ့။ ငါဟာ လောကနဲ့ မငြင်းခုံပါဘူး၊ “လောကောဝ မယာ ဝိဝဒတိ” လောကကသာ ငါနဲ့ ငြင်းခုံနေတာတဲ့။ ပညာရှိတွေက ရှိတယ်ပြောရင် ငါလည်း ရှိတယ်လို့ပြောတာ၊ မရှိတဲ့အရာကို ငါလည်း မရှိဘူးလို့ပြောတယ်။ ပညာရှိတွေ ပြောတာနဲ့ ငါဟောတာ တစ်ထပ်တည်းပဲ။ လောကရေးရာ အခြေခံတရားတွေဟာ တကယ်တော့ ဘုရားဟောတဲ့ တရားတွေနဲ့ တစ်ထပ်တည်းပဲ။<br><br>တကယ်တော့ မြတ်စွာဘုရား ဟောတဲ့တရားတွေနဲ့ လောကပညာရှိတွေ ပြောတာ အခြေခံပိုင်းမှာ တစ်ထပ်တည်း ဖြစ်တယ်ဆိုတာ ဘာကြောင့်လဲ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၃</font></p> ဆိုရင် ပညာရှိ သူတော်ကောင်းတွေကလည်း ကုသိုလ်ကောင်းမှုလုပ်ရင် ကုသိုလ်ကောင်းမှုကြောင့် ဒီအကျိုးတွေ ရတယ်ဆိုတာ သူတို့သိတယ်။ သူတို့မှာ ဒိဗ္ဗစက္ခုဆိုတဲ့ အဘိညာဉ်တွေရှိတယ်။ အဲဒီ ဒိဗ္ဗစက္ခုဆိုတဲ့ အဘိညာဉ်နဲ့ ကြည့်လိုက်တဲ့အခါမှာ ဒီသတ္တဝါတစ်ဦးဟာ အခုဒါတွေ လုပ်နေတယ်။ သေသွားတဲ့နောက် ဘယ်ရောက်သွားလဲဆိုတာ ကြည့်လိုက်ရင် တွေ့ရတယ်။ ဒါတွေလုပ်လို့ ဒါတွေရတယ်ဆိုတာ ဒိဗ္ဗစက္ခုဉာဏ်မှာပါတဲ့ ယထာကမ္မူပဂဉာဏ်နဲ့ သိတယ်။ ကိုယ်လုပ်တဲ့ကံကြောင့် ကိုယ်အကျိုးခံစားရတယ်ဆိုတာ အဘိညာဉ်တန်ခိုးနဲ့ ကြည့်ပြီး ကိုယ်တိုင်မြင်လို့ ဟောကြတာ ဖြစ်တယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၄</font></p> နောက်တဖန် ပြန်ပြီး ကြည့်တဲ့အခါမှာ လူ့ဘဝမှာ အသက်ရှည်ပြီး စည်းစိမ်ဥစ္စာတွေ ချမ်းချမ်းသာသာနဲ့ နေသွားကြတယ်။ တချို့ပုဂ္ဂိုလ်တွေက နတ်ဘုံမှာ နတ်ဗိမာန်ကြီးတွေနဲ့ စံစားပြီး နေကြတယ်။ ဒီလူတွေ ဒီနတ်တွေဟာ ဘာလုပ်ခဲ့ကြတာတုန်းလို့ သူတို့ရဲ့ အတိတ်ဘဝကို ဆင်ခြင်ကြည့်လိုက်တဲ့အခါ ဒီကုသိုလ်ကောင်းမှု လုပ်ခဲ့တာ တွေ့ရတာ ဖြစ်တယ်။ အဲဒီလို တကယ်တွေ့ပြီးတော့မှ ဟောတဲ့တရားတွေ ဖြစ်တယ်။<br><br>ဒါကြောင့် မြတ်စွာဘုရားက “သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ပဝေဒေ” ကိုယ်တိုင်လည်း သိတယ်၊ ကိုယ်တိုင်လည်း လက်တွေ့အသုံးချပြီးမှ ဟောတာပါ။ စာအုပ်ထဲပါလို့ ဟောတာမျိုးလည်း မဟုတ်ဘူး၊ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၅</font></p> အစဉ်အလာ စကားအရလည်း ဟောတာ မဟုတ်ဘူး။ ကိုယ်တိုင်သိပြီးတော့ ဟောတာလို့ ပြောတာ။ ဒါကြောင့် အခြေခံပိုင်းမှာ ပညာရှိတွေ ဟောတာနဲ့ မြတ်စွာဘုရားဟောတာ တစ်ထပ်တည်းပဲ တူကြတယ်။<br><br>နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာရရေးမှာတော့ မတူဘူး<br><br>မတူတာကတော့ မြတ်စွာဘုရားက မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး အကျင့်တရားဖြင့် နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာကို လမ်းညွှန်မှု ပြုတာ ဖြစ်တယ်။ အဲဒါကျတော့ ဘုရားပဲ ဟောနိုင်တယ်။ ကျန်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေ မဟောနိုင်ဘူး။ ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆိုရင် သံသရာထဲမှာ ကောင်းကျိုးချမ်းသာတွေ ရဖို့ရာအတွက် အခြေခံအကြောင်းတရားနဲ့ အကျိုးတရားတွေကို ပညာရှိ သူတော်ကောင်းတွေ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၆</font></p> ဟောနိုင်ကြတယ်။ ဒီထက်ချမ်းသာတဲ့ နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာကို ရဖို့ရာကျတော့ ဤမျှသော ကုသိုလ်ကောင်းမှုလေးနဲ့ မရဘူးတဲ့။ ဒီထက် အဆင့်မြင့်ပြီးတော့ ကျင့်ကြရဦးမယ်တဲ့။ အဲဒီအကျင့်တရား အမှန်က မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး အကျင့်တရားပဲ ဖြစ်တယ်။ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး အကျင့်တရားကို အကျဉ်းချုပ် ပြောရရင် သမ္မာဝါစာ စကားအပြောကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရမယ်၊ စကားပြောဆိုတဲ့အခါ အပြစ်ကင်းတဲ့ စကားမျိုးကိုပဲ ပြောရမယ်။ သမ္မာကမ္မန္တ အပြစ်ရှိတဲ့ အလုပ်ကနေ ရှောင်ကြဉ်ပြီးတော့ အပြစ်ကင်းတဲ့ အလုပ်မျိုးကို လုပ်ရမယ်။ သမ္မာအာဇီဝ အပြစ်ရှိတဲ့ အသက်မွေးမှုမျိုး မမွေးဘဲနဲ့ အပြစ်ကင်းတဲ့ အသက်မွေးမှုမျိုးကို မွေးရမယ်။ ဒါဟာ အခြေခံ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၇</font></p> သီလပိုင်းဆိုပြီး မြတ်စွာဘုရား ဟောတာ ဖြစ်တယ်။<br><br>ဘာဖြစ်လို့ သီလကို လိုအပ်တာတုန်းဆိုတော့ ကိုယ့်ကျင့်တရား ပျက်ပြားထားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ဟာ အာရုံတစ်ခုအပေါ်မှာ စိတ်စိုက်ဖို့ မလွယ်ဘူး။ သမာဓိကျင့်စဉ် ကျင့်တဲ့အခါမှာ ကိုယ်ကျင့်သီလမပါရင် စိတ်ထဲမှာ အနှောက်အယှက်တွေ အများကြီး ဖြစ်တယ်။ သမာဓိ တည်ဆောက်ဖို့ရန် အင်မတန်မှ ခဲယဉ်းတယ်။ ဒါကြောင့် သီလကို အခြေခံထားရမယ်လို့ ပြောတာ ဖြစ်တယ်။<br><br>သီလရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်က ငါလုပ်ထားတာတွေဟာ အကုန် အကောင်းတွေချည်းပဲ ဆိုပြီး တွေးလိုက်ရင် ဝမ်းသာရတယ်။ ဝမ်းသာတယ်ဆိုတာ ပါမောဇ္ဇပဲ။ ဝမ်းသာတော့ ကြည်နူးမှု ပီတိ ဖြစ်လာ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၈</font></p> တယ်၊ ကြည်နူးမှု ပီတိဖြစ်လာရင် ပဿဒ္ဓိ ငြိမ်းချမ်းလာတယ်။ ငြိမ်းချမ်းရင် ဘာဖြစ်တုန်း၊ သုခ စိတ်ကလေးအေးပြီး ချမ်းသာတယ်။ စိတ်အေးပြီး ငြိမ်းချမ်းနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်မှာ သမာဓိဆိုတာ ဖြစ်လာတာပဲ။ ဘာကိုပဲ အာရုံစိုက်လိုက်စိုက်လိုက် သမာဓိဆိုတာ ဖြစ်လာတယ်။ သမာဓိဖြစ်လာပြီဆိုရင် ယထာဘူတဉာဏဒဿန မှန်မှန်ကန်ကန် သိမြင်လာတဲ့ အသိဉာဏ်ဆိုတာ ရလာတာပဲ။ ဒါဟာ အကြောင်းအကျိုး ဆက်သွယ်နေတာ။ ဒါကြောင့်မို့ ကိုယ်ကျင့်တရားကို အခြေခံထားပြီးတော့ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးကို အားထုတ်ဖို့ မြတ်စွာဘုရားက ဟောတာ။ သီလ ဆောက်တည်ပြီးတဲ့အခါ သီလလုံပြီ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၉</font></p> ဆိုရင် သမာဓိကျင့်စဉ်ကို ကျင့်ရမယ်။ သမာဓိကျင့်စဉ်ကို ကျင့်တဲ့အခါမှာ စိတ်ကို အာရုံတစ်ခုပေါ်မှာ ထားဖို့ဆိုတာ လုံ့လဝီရိယမပါဘဲ မရဘူး။ စေတသိက ဝီရိယ ခေါ်တယ်။ စိတ်အားကုန်စိုက်ပြီး လုပ်ဖို့လိုတယ်ပေါ့။ ဒါကြောင့် သမ္မာဝါယာမ ရှိရမယ်။ မိမိစိတ်ထဲ မဖြစ်သေးတဲ့ အကုသိုလ်တွေ ဝင်မလာအောင်၊ ဖြစ်ပြီးသား အကုသိုလ်တွေ ဖယ်ရှားနိုင်အောင်၊ ကုသိုလ်မဖြစ်သေးရင် ဖြစ်အောင်၊ ဖြစ်ပြီးသား ကုသိုလ်တွေ ထပ်တိုးအောင် လုပ်ခြင်းဆိုတဲ့ မှန်ကန်တဲ့ လုံ့လဝီရိယနဲ့ လေးဘက်လေးတန် ကြိုးစားအားထုတ်ဖို့ လိုတယ်။ အဲဒီ သမ္မာဝါယာမ ကြိုးစားအားထုတ်ပြီဆိုရင် သမ္မာသတိ သတိထားဖို့ လိုအပ်တယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၀</font></p> သတိ ဘယ်မှာ ထားရမလဲဆိုရင် အာရုံပေါ်မှာ စိတ်စိုက်ထားရမယ်။ ကာယ ဝေဒနာ စိတ္တ ဓမ္မ လို့ဆိုတဲ့ ကိုယ့်သန္တာန်မှာရှိတဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ရယ်၊ ခံစားချက်ရယ်၊ အသိစိတ်လေးရယ်၊ ကျန်တဲ့ သဘာဝတရားလေးတွေရယ်၊ အဲဒါတွေအပေါ်မှာ စိတ်စိုက်ထားရမယ်။ ဒါကို သတိပဋ္ဌာန်လို့ ခေါ်တယ်။<br><br>အဲဒီအပေါ်မှာ စိတ်စိုက်ထားပြီး စိတ်ကို ငြိမ်အောင်လုပ်ရမယ်။ ငြိမ်အောင်ဆိုတာ စိတ်ကို စုစည်းတာပဲ။ စိတ်ဟာ စုမိသွားရင် ပါဝါ (power) ဖြစ်လာတယ်။ ဘယ်အရာပဲဖြစ်ဖြစ် စုမိသွားရင် ပါဝါ (အစွမ်းသတ္တိ) ဖြစ်တာပဲ။ မစုမိဘဲ တကွဲတပြား ဖြစ်နေရင် ပါဝါမဖြစ်ဘူး။ အစွမ်းသတ္တိဆိုတာ စုမိသွားတဲ့နေရာမှာ ဖြစ်တာ။ နေရောင်ခြည်ကို <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၁</font></p> မှန်ဘီလူးနဲ့ စုယူလိုက်ရင် စက္ကူတို့ ဘာတို့ကို မီးရှို့လို့ ရတယ်။ နေရောင်ခြည်ကို စုယူပြီး မီးလောင်စေတတ်တဲ့အထိ ပါဝါ ဖြစ်သွားစေတယ်ပေါ့။ ဒါကြောင့် ပါဝါဆိုတာ စုပေးလိုက်ရင် စွမ်းရည်သတ္တိ တက်လာတာကို ပြောတာ။ စိတ်ကို စုစည်းပေးလိုက်ရင် စွမ်းရည်တက်လာတာကို သမာဓိလို့ ခေါ်တယ်။ သမာဓိရလာရင် မှန်မှန်ကန်ကန် စဉ်းစားပြီး မှန်မှန်ကန်ကန် မြင်လာဖို့ အင်မတန်မှ လွယ်ကူသွားတယ်။ သမ္မာသမာဓိ ဖြစ်တယ်ပေါ့။ သီလကို အခြေခံပြီး သမ္မာဝါယာမ၊ သမ္မာသတိ၊ သမ္မာသမာဓိနဲ့ သမ္မာသင်္ကပ္ပဆိုတဲ့ မှန်ကန်တဲ့အတွေးပါတဲ့ မှန်ကန်တဲ့အလုပ်လုပ်လိုက်ရင် ကိုယ့်သန္တာန်မှာ သမ္မာဒိဋ္ဌိဆိုတဲ့ အသိဉာဏ် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၂</font></p> ပေါ်လာတယ်။ အဲဒီ သမ္မာဒိဋ္ဌိဆိုတဲ့ အသိဉာဏ်က ဝိပဿနာအနေနဲ့ ပေါ်ရင် ဝိပဿနာဉာဏ်ပဲ။ ဝိပဿနာ ရင့်သန်သွားရင် မဂ်ဉာဏ်၊ မဂ်ဉာဏ်ပြီးရင် ဖိုလ်ဉာဏ်ဖြစ်တယ်။ အဲဒီ မဂ်အနေနဲ့ပေါ်လာတဲ့ သမ္မာဒိဋ္ဌိက နိဗ္ဗာန်ကို မြင်နိုင်သွားပြီ။ ဖိုလ်အနေနဲ့ ပေါ်လာတဲ့ သမ္မာဒိဋ္ဌိကျတော့ နိဗ္ဗာန်ရဲ့ အရသာကို ခံစားနိုင်သွားပြီ။<br><br>ဒါကြောင့် တရားချစ်ခင် သူတော်စင်ပရိသတ်အပေါင်းတို့ ကုသိုလ်ကောင်းမှု၌ မမေ့လျော့ခြင်းဆိုတဲ့ အပ္ပမာဒတရားသည် လူ့လောကမှာ လူတွေ လိုချင်ကြတဲ့ ဆန္ဒပြုကြတဲ့ အသက်ရှည်ခြင်း၊ ကျန်းမာခြင်း စတဲ့ ချမ်းသာသုခတွေကို ပေးစွမ်းနိုင်တယ်လို့ ယုံကြည်ရမယ်။ ပြီးတော့ အဲဒီ အပ္ပမာဒတရားနဲ့ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၃</font></p> မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးဆိုတဲ့ ဝိပဿနာ ကျင့်စဉ်ကို ကျင့်ဖို့ ဦးလှည့်ပေးလိုက်မယ်ဆိုရင် နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာ ရတဲ့အထိ ကောင်းသောအကျိုး ပေးနိုင်တယ်လို့ သဘောကျပြီး ကိုယ်စီကိုယ်ငှ အပ္ပမာဒတရားကို လက်ကိုင်ထားကာ ကြိုးစားအားထုတ်နိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။ ။ qfawx20k0c4ajbklyyxsbsm6d0265oi ချမ်းသာစွာအိပ်စက်ရခြင်း 0 6356 22083 2026-06-14T00:25:45Z Tejinda 173 "{{header | title = ချမ်းသာစွာအိပ်စက်ရခြင်း | author = ဒေါက်တာနန္ဒမာလာဘိဝံသ | override_author = | editor = | translator = | contribuor = | override_contributor = | section = စာစစ်ရန်လိုအပ်သည် | previous = ကုသို..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 22083 wikitext text/x-wiki {{header | title = ချမ်းသာစွာအိပ်စက်ရခြင်း | author = ဒေါက်တာနန္ဒမာလာဘိဝံသ | override_author = | editor = | translator = | contribuor = | override_contributor = | section = စာစစ်ရန်လိုအပ်သည် | previous = [[ကုသိုလ်ဖြစ်အောင် သတိဆောင်]] | previous2 = | next = [[ခန္ဓသုတ် အနှစ်ချုပ်]] | next2 = | year = | notes = | edition = | categories = မြန်မာ တရားတော်များ | shortcut = | portal = }} <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁</font></p> ချမ်းသာစွာအိပ်စက်ရခြင်း<br><br>မှတ်တမ်း သာသနာတော်နှစ် ၂၅၅၃ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၇၁ ခုနှစ်၊ တန်ခူးလဆန်း(၆)ရက်၊ ရန်ကုန်တိုင်း ရွှေပြည်သာမြို့နယ် အမှတ်(၈)ရပ်ကွက်လုံးဆိုင်ရာ မလွန် ဆန်လှူအသင်း အမှတ်(၃)၊ မလွန်ဆွမ်းဆန်တော်နှင့် ရွှေပြည်သာ ဆွမ်းဆန်တော် ရေစက်ချလှူဒါန်းသည့် ဓမ္မပူဇာ သဘင် အခမ်းအနားဝယ် ဟောကြားအပ်သော “ချမ်းသာစွာ အိပ်စက်ရခြင်း” တရားဒေသနာတော်။<br><br>“ချမ်းသာစွာ အိပ်စက်ရခြင်း”တဲ့။ လူတွေပြောနေ ကြတဲ့ ချမ်းသာစွာ အိပ်စက်ရခြင်းဆိုတာနဲ့ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာ ဟောကြားတော်မူခဲ့တဲ့ ချမ်းသာစွာ အိပ်စက်ရခြင်း ဒီ (၂)မျိုးမှာ ခြားနားသော ရှုထောင့်အမြင်များ ရှိကြတယ်။ ခြားနားသော ရည်ရွယ်ချက်များ ရှိကြတယ်။ လောက<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂</font></p> လူတွေ ပြောနေတဲ့ ချမ်းသာစွာ အိပ်စက်ရခြင်းဟာ ဘယ်လိုအဓိပ္ပာယ်ရှိတယ်၊ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာ ဆိုလိုတဲ့ ချမ်းသာ စွာ အိပ်စက်ရခြင်းဆိုတာ ဘယ်လိုအဓိပ္ပာယ်ရှိတယ်ဆိုတာ ဒီကနေ့ည ရှင်းလင်းပြီးတော့ ဟောပြောကြရ အောင်။<br><br>လောကလူတွေဟာ နေရေးထိုင်ရေးနှင့် ပတ်သက် ပြီး ချမ်းသာသုခကို လိုလားကြတယ်။ စားရေး သောက်တာနှင့် ပတ်သက်ပြီးတော့လည်း ချမ်းသာသုခကို လိုလားကြတယ်။ အလိုလားဆုံးကတော့ ချမ်းချမ်း သာသာ အိပ်စက်ရမှုဖြစ်တယ်။ ငြိမ်းငြိမ်းချမ်းချမ်းနဲ့ ချမ်းချမ်းသာသာ အိပ်စက်ရမှုဟာ အင်မတန်မှ တန်ဖိုး ရှိတယ်လို့ ပြောရမှာပါ။ ဒါနဲ့ပတ်သက်ပြီး မြတ်စွာဘုရား ဟောကြားတဲ့ ချမ်းသာစွာ အိပ်စက်ရခြင်းရဲ့ အဓိပ္ပာယ်က အလွန်လေးနက်မှုရှိတယ်ဆိုတာကို ဟတ္ထကသုတ္တန်ကို လေ့လာကြည့်ခြင်းဖြင့် သိရှိနိုင်ကြပါတယ်။ ချမ်းသာစွာ အိပ်စက်ရခြင်းရဲ့ အဓိပ္ပာယ်ကို <b>ဟတ္ထက သုတ္တန်</b> မှာ မြတ်စွာဘုရားက ရှင်းလင်းဟောကြားထား<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃</font></p> တာ ဖြစ်ပါတယ်။ <b>အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်</b> မှာ <b>ဟတ္ထကသုတ်</b> ပါရှိတယ်။<br><br>တစ်ခုတုန်းက မြတ်စွာဘုရားသခင် ကိုယ်တော် မြတ် အာဠဝီပြည် အနီးနားက နွားအုပ်ကြီး ဖြတ်သန်း သွားလာတဲ့ တောတန်းတစ်နေရာ သိသပါဝန လို့ခေါ်တဲ့ ရင်းတိုက်တောထဲမှာ အရွက်ကျဲကျဲရှိတဲ့ ရင်းတိုက် ပင်ကြီး တစ်ပင်ရဲ့အောက်မှာ နားနေခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီအချိန်က ရာသီဥတုကလည်း အင်မတန်အေးမြတဲ့ ဆောင်းရာသီ ဖြစ်ပါတယ်။ ဆောင်းရာသီဖြစ်တော့ ရင်းတိုက်ပင်က အရွက်တွေကလည်း ကြွေတဲ့အရွက်က ကြွေလာတော့ အပေါ်မှာကြည့်လိုက်ရင် ကျိုးတိုးကျဲတဲ အနေအထားမျိုးရှိတယ်။<br><br>မြတ်စွာဘုရား သီတင်းသုံးတဲ့ သစ်ပင်ပတ်ဝန်းကျင် မှာလည်း ဖြတ်သန်းသွားလာထားတဲ့ နွားအုပ်ခြေရာတွေဟာ ဆူးသဖွယ်မာကြောပြီး မို့မို့ချွန်ချွန်တွေဖြစ်နေတယ်။ ရင်းတိုက်ပင်အောက် လမ်းလျှောက်ဖို့ဆိုတာ ခဲယဉ်းတဲ့အနေအထားမှာ ရှိတယ်ပေါ့။ နွားခွာရာကြား<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄</font></p> က ထွက်တဲ့ မာနေတဲ့မြေကို “နွားခွာရာဆူး” လို့ ခေါ်တယ်။ ဆူးကဲ့သို့ ချွန်ပြီးတော့နေတယ်၊ အဲဒီပေါ်မှာ ဖိနပ်မပါဘဲ လမ်းလျှောက်မယ်ဆိုရင် အင်မတန် လျှောက်ရခက်မယ့် အနေအထားပေါ့။<br><br>မြတ်စွာဘုရားသခင် ကိုယ်တော်မြတ်ကလည်း အရွက်ကျိုးတို့ကျဲတဲရှိတဲ့ ရင်းတိုက်ပင်ကြီးအောက်မှာ မြက်တွေခင်းပြီးတော့ ထိုင်နေတယ်။ တစ်ပါးတည်း အာဠဝီပြည်နားမှာ အဲဒီလို သီတင်းသုံးနေတဲ့အချိန် နံနက်စောစော အာဠဝီမြို့ထဲကထွက်ပြီးတော့ ရင်းတိုက်တောဘက်ကို ကျန်းမာရေးအတွက် လမ်းလျှောက်ကြတယ်။ တောတန်းကိုဖြတ်ပြီးတော့ လမ်းလျှောက်လာတဲ့ အထဲမယ် ဟတ္ထက အာဠာဝကဆိုတဲ့ မင်းသားလဲ ပါလာတယ်။ အေး၊ ဟတ္ထက အာဠာဝက မင်းသားဆိုတာ ဘယ်သူလဲလို့ဆိုရင် အားလုံးကြားဖူးကြတဲ့ ဇာတ်လမ်းတစ်ခုကိုပါ ပြောကြရအောင်။<br><br>အာဠဝီပြည်ကြီးရဲ့ အနီးအနားမှာ တောတန်း တစ်နေရာက ညောင်ပင်ကြီးတစ်ပင် အုပ်အုပ်<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅</font></p> ဆိုင်းဆိုင်း ရှိတယ်၊ အဲဒီညောင်ပင်ကြီး အနီးအပါးမှာ အာဠာဝကဘီလူးကြီးရဲ့ ဗိမာန်ရှိတယ်လို့ပြောတယ်။ သို့သော် လူတွေမြင်ရတာကတော့ ညောင်ပင်ကြီးပဲ မြင်ရတယ်။ အာဠာဝကဘီလူးကြီးရဲ့ ဗိမာန်ကို မမြင်ရဘူး။ အာဠာဝကဘီလူးကြီးက ညောင်ပင်အောက် ဝင်ရောက်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တိုင်းကို သူက အပိုင်စားရထားတယ်။ ဒါကြောင့်မို့ ညောင်ပင်အောက် ဝင်လာရင် တော့ သူ့အစာဖြစ်ကြရတာ များတယ်ပေါ့။<br><br>ဖြစ်ပုံကတော့ တစ်နေ့မှာ အာဠဝီဘုရင်ကြီးက အခြံအရံတွေနဲ့ တောကစားထွက်တာ၊ တောကစား ထွက်တဲ့အခါမှာ သမင်တစ်ကောင်တွေ့တော့ ကိုယ်စီ ကိုယ့်စည်းနဲ့ကိုယ် တာဝန်ပေးထားပြီး ထိုသမင်ကို အမိ ဖမ်းဖို့အတွက် ဝိုင်းရံထားကြတယ်။ အဲဒီလို ဝိုင်းရံထား ပြီး သမင်ကိုခြောက်တဲ့အခါမှာ အင်မတန်အကင်းပါးတဲ့ သမင်က ဘယ်ဘက်ကထွက်ရမယ်ဆိုတာ ကြည့် လိုက်တဲ့အခါ ဘုရင်ကြီးဘက်က လူအုပ်နည်းနေတာ မြင်တော့ ဘုရင်ကြီးဘက်ကထွက်ဖို့ ကြိုးစားတယ်။<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၆</font></p> အဲဒီလို ကြိုးစားပြီးတော့ သမင်က ထွက်ပြေးတယ်ပေါ့။ ဘုရင်ကြီးတာဝန်ကျတဲ့အပိုင်းကနေပြီး သမင်က လွတ် သွားတယ်။ ဒါပဲ မြန်မာတွေပြောနေကြတာ “ရွှေသမင် ဘယ်ကထွက်၊ မင်းကြီးတာကထွက်”တဲ့။<br><br>အဲဒီလိုလွတ်သွားတဲ့အခါ ဘုရင်ကြီးက မာနတွေ တက်လာပြီး မခံနိုင်ဘူးပေါ့။ အများက သရော်မှာကို မခံနိုင်သည့်အတွက်ကြောင့်၊ ကြိတ်ပြီးပြုံးကြမှာကို မခံ နိုင်သည့်အတွက်ကြောင့် သူ့ရဲ့ ရဲစွမ်းသတ္တိဗလအစွမ်း ပြုပြီးတော့ သမင်ပြေးတဲ့နောက်က လိုက်တယ်။ နောက်ဆုံးတော့ သမင်ဟာ ပြေးနိုင်သမျှပြေးပြီး မပြေး နိုင်တဲ့အချိန်ကျတော့ လည်စင်းပြီးခံတာပေါ့။ အဲဒီ အချိန်မှာ ဘုရင်ကြီးက သမင်ကို အရဖမ်း သတ်ဖြတ် ယူခဲ့တယ်။ တစ်ကယ်တော့ သမင်သားစားချင်လို့ မဟုတ်ဘူး၊ အပျော်အပါး လုပ်ကြတာ။ အဲဒီ သမင် ကောင်ကို ပိုင်းပြီးတော့ ထမ်းလာခဲ့တယ်။<br><br>ဒီသမင် သူရအောင် ဖမ်းနိုင်တယ်ဆိုတဲ့ စွမ်းရည် သတ္တိကို ပြချင်လို့ သမင်ကို ထမ်းယူခဲ့ပြီး မောမော<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၇</font></p> ပမ်းပမ်းနဲ့ ခုနက ညောင်ပင်ကြီးအောက်မှာချပြီး ခဏ နားနေတာ။ ဒီအခါမှာ ဘုရင်ကြီး အန္တရာယ်ကြုံလာတယ်ပေါ့။ အာဠာဝကဘီလူးကြီးရဲ့ ပိုင်နက်ထဲ ရောက် သွားတော့ အာဠာဝကဘီလူးကြီးက ဘုရင်ကြီးကို ဖမ်း လိုက်တယ်ပေါ့။ ဖမ်းလိုက်တော့ ဘုရင်ကြီးက ကြောက် လန့်ပြီး “သူ့ကိုမစားပါနဲ့၊ သမင်သားပဲစားပါ” လို့ပြော တော့ အာဠာဝကဘီလူးကြီးက ရယ်တယ်တဲ့။ “ဘုရင် ကြီး ကိုယ်တိုင်ကလည်း သူ့ပစ္စည်းပဲတဲ့၊ သမင်ကြီးလည်း သူ့ပစ္စည်းပဲ၊ ငါ့ပစ္စည်းနဲ့ငါ့ကို အရောင်းအဝယ် မလုပ်နဲ့”တဲ့။<br><br>သမင်လည်း ငါပိုင်တာပဲ၊ မင်းလည်း ငါပိုင်တာပဲ ဆိုတော့ ဘုရင်ကြီးက အခက်ကြုံတယ်။ သူကပြောတယ် “ငါက သာမန်ပုဂ္ဂိုလ်မဟုတ်ဘူး၊ ဟောဒီ အာဠဝီ ပြည်ကြီးကိုပိုင်တဲ့ ဘုရင်၊ ငါ့ကိုစားရင် မင်း ဒီတစ်နေ့ပဲ စားရမယ်၊ ငါ့ကို လွှတ်လိုက်မယ် ဆိုရင်တော့ ငါ နေ့စဉ်နဲ့အမျှ တစ်နေ့ကို လူတစ်ယောက် လူ တစ်ယောက် ထမင်းအုပ်နဲ့ပို့ပေးမယ်” လို့ဆိုတော့<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၈</font></p> အာဠာဝကဘီလူးကြီးက စဉ်းစားပြီး လက်ခံတယ်။ အင်း၊ သူပြောတာဟုတ်တယ်၊ နေ့စဉ်နဲ့အမျှ ပင်ပင် ပမ်းပမ်း မခံရဘဲနဲ့ လူသားစားနေရမယ်ဆိုရင် ပိုအဆင် ပြေတယ်။<br><br>သို့သော် သစ္စာတည်ရမယ်၊ သစ္စာဆိုခိုင်းတယ်။ “မင်းမှာသစ္စာ လူမှာကတိ” မင်းဆိုတာ သစ္စာရှိရတယ်၊ ပြောရင် ပြောတဲ့အတိုင်း လုပ်ရတယ်ပေါ့။ ဘုရင်ကြီးက သစ္စာဆိုတယ်၊ နေ့စဉ်နဲ့အမျှ သူ့နန်းတော်ကနေ ပြီးတော့ သူ စီမံခန့်ခွဲပေးတဲ့ ထမင်းအုပ်ရွက်လာတဲ့ သူကို စားပိုင်ခွင့်ပေးလိုက်တယ်။ အဲဒီလို စားပိုင်ခွင့် တစ်နေ့ကိုတစ်ယောက် တစ်ယောက် မှန်မှန်ပို့ဆက်ပြီး ပေးမယ်လို့ သူက အာမခံလိုက်တယ်။ အကယ်၍ မပေး နိုင်တဲ့နေ့ ဆိုလို့ရှိရင် သူကိုယ်တိုင် ဘီလူးရဲ့အစာ ဖြစ်ရမယ်။ အဲဒီလို သစ္စာပြုတော့ အာဠာဝကဘီလူးကြီးက လွှတ်လိုက်တယ်။<br><br>အာဠာဝကဘီလူးဆိုတာ အဲဒီအချိန်တုန်းက ဘုရား၊ တရား၊ သံဃာကို မကြည်ညိုသေးတဲ့ မိစ္ဆာ<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၉</font></p> ဘီလူးကြီးပေါ့။ အင်မတန်မှ ကြမ်းကြုတ်တယ်။ အဲဒီလို ဘုရင်ကြီးဆီက အခွင့်အရေးရလိုက်တဲ့အခါ ဘုရင်ကြီးကို လွှတ်လိုက်တယ်။ နန်းတော်ပြန်ရောက်တဲ့အခါ အမတ်ကြီးတွေနဲ့ အစည်းအဝေးခေါ်ပြီး ဘုရင်ကြီးက သူလုပ်ခဲ့တဲ့ ကိစ္စတစ်ခုကို ပြောပြတယ်။ ပညာရှိ အမတ်ကြီးတွေက စဉ်းစားကြတယ်။ “အရှင်မင်းကြီး၊ တစ်နေ့တစ်ယောက်ပို့မယ်ဆိုတာ ရက်အကန့်အသတ် ရှိရဲ့လား” ဘုရင်ကြီးကပြောတယ် “ငါ ရက်အကန့် အသတ် မပြောမိခဲ့ဘူး” ဒါ ဘုရင်ကြီးရဲ့ မေ့လျော့ ချွတ်ချော်မှုတစ်ခုပဲ။ ရက်ကန့်သတ်ချက် မပေးသည့် အတွက်ကြောင့် သူက တစ်သက်လုံး ပေးနေရမယ့် အဓိပ္ပာယ်ဖြစ်သွားတယ်။<br><br>အဲဒါနဲ့ ထောင်ထဲကလူတွေ ထုတ်ထုတ်ပြီးတော့ တစ်နေ့တစ်ယောက် အာဠာဝကဘီလူးကြီးဆီ ပို့ပေး နေတယ်။ ထောင်ထဲကလူတွေလည်းကုန်ရော ကုန်တဲ့အခါ တိုင်းပြည်မှာရှိတဲ့လူတွေ တိတ်တဆိတ် လမ်းမှာ ညထွက်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေဖမ်း၊ ဘီလူးကြီးဆီသွားခိုင်း၊ အဲဒီ<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၀</font></p> လိုနဲ့ လုပ်လာလိုက်တာ နောက်ဆုံး ဘုရင်ကြီးက ဖမ်းပြီးတော့ ဘီလူးစာကျွေးတယ်ဆိုတဲ့သတင်း ထွက် လာတယ်။ လူတွေဟာ အိမ်ပြင် မထွက်ရဲအောင် ကြောက်လန့်နေကြတယ်။<br><br>နောက်ဆုံး လူရှာမရတဲ့အခါ ဘယ်လိုလုပ်ရတုန်း ဆိုတော့ ဘုရင့်နန်းတော်မှာ အဲဒီနေ့မှာ မွေးဖွားလာတဲ့ ဘုရင့်သားတော်လေးကိုပဲ ပေးရတော့မယ်။ လောက လူတွေဟာ ကိုယ်ကိုယ်ကို အချစ်ဆုံးပဲ။ သားတွေ သမီးတွေကို မိဘတွေကချစ်တယ်ဆိုတာ သားသမီးလေးကို မြင်နေရရင် ကြည်နူးနေလို့ချစ်တာ။ တကယ်တော့ လူတွေဟာ ကိုယ့်ကိုယ်ကို အချစ်ဆုံးပဲ။ အဲဒါကြောင့် မို့လို့ မိမိကိုယ်ကို ကာကွယ်တဲ့အနေနဲ့ သားတော်လေး ကိုပဲ ဘီလူးစာအဖြစ်ကျွေးဖို့ ပို့ခိုင်းလိုက်တယ်။<br><br>ဒီ အာဠဝီဘုရင်ကြီးရဲ့ သားတော်လေးဟာ တကယ့်ပါရမီရှင်ကလေးပဲ၊ သာမန်ပုဂ္ဂိုလ်မဟုတ်ဘူး၊ ပါရမီကုသိုလ်တွေ ဆည်းပူးခဲ့လို့ ထူးခြားတဲ့ မင်းသား လေးဖြစ်တော့ မြတ်စွာဘုရားသခင် ကိုယ်တော်မြတ်<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၁</font></p> က အဲဒီနေ့ တစ်ရက်ကြိုပြီးတော့ အာဠာဝကဘီလူးကြီး ရဲ့ ဘုံဗိမာန်ကို ရောက်ရှိနေတယ်။ အဲဒီအချိန်မှာ အာဠာဝကဘီလူးကြီးက သူ့ရဲ့ဘုံဗိမာန်မှာ မရှိဘူး၊ အစည်းအဝေးသွားနေတယ်။ ပြန်လာတဲ့အခါ မြတ်စွာ ဘုရား သူ့ဘုံဗိမာန်ထဲရောက်နေတာဖြစ်လို့ စိတ်တွေ တအားဆိုးတယ်။<br><br>တစ်ညလုံး ဘုရားကို လက်နက်အမျိုးမျိုးနဲ့ ထွက် သွားအောင်၊ ဒုက္ခရောက်အောင် တိုက်ခိုက်မောင်းထုတ် ပေမယ့် မြတ်စွာဘုရားကို လုံးဝအန္တရာယ်မပြုနိုင်ဘူး၊ အဲဒီလို မြတ်စွာဘုရားကိုတောင် မောင်းထုတ်ရ လောက်အောင် သူ့စိတ်က အင်မတန်မှ ကြမ်းတမ်းတယ်။ အဲဒီလောက် ကြမ်းတမ်းတဲ့ အာဠာဝကဘီလူး ကြီးကို မြတ်စွာဘုရားသခင် ကိုယ်တော်မြတ်က လိမ္မာ ယဉ်ကျေးအောင် ဆုံးမတော်မူခဲ့တယ်။<br><br>နောက်ဆုံးမှာ အာဠာဝကဘီလူးကြီးက သူ့ရှိသမျှ လက်နက်တွေ အသုံးချလို့မရတဲ့အခါ ဘာလုပ်သလဲ ဆိုရင် “အရှင်ဂေါတမ၊ သူများခွင့်မပြုတဲ့အိမ်ထဲ<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၂</font></p> ကျူးကျူးကျော်ကျော် ဝင်ရောက်နေတာ အခုပဲ ထွက်သွားလိုက်ပါ” ဆိုတော့ မြတ်စွာဘုရားက ဒီလို ကြမ်းတမ်းတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက် စိတ်ဓာတ်နူးညံ့သွား အောင် နည်းစနစ်ကို အသုံးပြုတဲ့အနေနဲ့ သူ့စကားကို နားထောင်တယ်။ သူ့ကို ဆန့်ကျင်ဘက် မလုပ်ဘူး။ “အေး၊ မင်းက မနေစေချင်ဘူးဆိုရင် သွားတာပေါ့”ဆိုပြီး ဘုရားက ထသွားတယ်။ “ဪ၊ တစ်ညလုံး ငါ ထွက်သွားအောင် ကြိုးစားလိုက်ရတာ အမျိုးမျိုးကြိုးစားတာ မရဘူး၊ အခုကျတော့လည်း ပြောလို့ဆိုလို့ လွယ် သားပဲ၊ မနေနဲ့သွား ဆို ထသွားတာပဲ၊ အဲဒီတော့ ငါ ပြောတဲ့အတိုင်းလုပ်တာ ဟုတ်မဟုတ် သိရအောင်လို့ အရှင်ဂေါတမ၊ ပြန်ဝင်ခဲ့ပါဦး” ဆိုတော့ “မင်းက ဝင်စေ ချင်ရင် ဝင်ခဲ့တာပေါ့” ဆို မြတ်စွာဘုရားက ပြန်ဝင် လာတယ်။<br><br>နောက်တစ်ခါ “ထွက်သွားပါဦး” ဆို ထွက်သွား လိုက်တယ်၊ “ဝင်လာခဲ့ပါဦး” ဆို ဝင်လာတယ်။ ဘာဖြစ် လို့ မြတ်စွာဘုရားက ဘီလူးခိုင်းတာတွေ လုပ်နေရ<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၃</font></p> သလဲလို့ဆိုတော့ အင်မတန်ကြမ်းတမ်းတဲ့ ဘီလူးကြီးဟာ စိတ်ဓာတ်ကလေး နူးညံ့သွားအောင် လိုက်လျော တာဖြစ်တယ်။ ဒီနည်းစနစ်လေးတွေက တကယ် မှန်ကန်တဲ့ နည်းစနစ်လေးတွေပဲ။ သိပ်ကြမ်းတမ်းတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ စိတ်ဓာတ်နူးညံ့သွားအောင် လုပ်တဲ့နေရာ မှာ သူတို့နဲ့ ဆန့်ကျင်ဘက်မလုပ်ဘဲ လိုက်လျောညီထွေ နေတာထိုင်တာဟာ ကြမ်းတမ်းတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ကို နူးညံ့သွားစေတယ်တဲ့။<br><br>အေး၊ နောက်ကျတော့ ကြမ်းတမ်းတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုတာ ကြမ်းတမ်းတဲ့စိတ်ကို သိပ်ပြီးတော့ မစွန့်နိုင်ဘူး။ အတော်အသင့် နူးညံ့သွားတဲ့အခါ နောက်တစ်ကြိမ် ကျတော့ သူ့အတွေးက ဘယ်လိုတွေးတုန်း၊ “ဒီတစ်ခါ ရဟန်းဂေါတမ ထွက်သွားရင် ခြေထောက်နှစ်ချောင်း ကိုကိုင်ပြီး ဂင်္ဂါမြစ်ဟိုဘက်ကမ်းရောက်အောင် ပစ် လိုက်မယ်” လို့ စိတ်ကူးတယ်။ အဲဒီလို စိတ်ကူးပြီးတော့ “ရဟန်းဂေါတမ၊ ငါ့ဗိမာန်ထဲက ထွက်သွားလိုက်ပါ” လို့ဆိုတော့ မြတ်စွာဘုရား “ငါမထွက်နိုင်ဘူး၊ ဘာဖြစ်<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၄</font></p> လို့တုန်းဆိုတော့ မင်းက ငါ့ကို ထွက်သွားလို့ရှိရင် ခြေ နှစ်ချောင်းကို ကိုင်ပြီးတော့ ဟိုဘက်ပစ်မယ်လို့ မင်း စိတ်ကူးနေတယ်” ဆိုတော့ သူအံ့သြသွားတယ်။<br><br>“ဪ၊ ငါတွေးတာတောင် သိပါလား၊ အင်မတန် တန်ခိုးကြီးတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ပါလား” လို့ စိတ်ဝင်စားလာတာ ပေါ့။ အဲဒီအချိန်မှာ မြတ်စွာဘုရားက “ငါ့ကို ခြေ နှစ်ချောင်း ကိုင်ပြီးတော့ ဟိုဘက်ပစ်နိုင်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုတာ လောကမှာမရှိဘူး” လို့ပြောတယ်။<br><br>ဒါဖြင့်ရင် “အရှင်ဂေါတမကို ပုစ္ဆာမေးမယ်၊ ပုစ္ဆာ မဖြေနိုင်လို့ရှိရင် အရှင်ဂေါတမ နှလုံးသားကို ခွဲပစ်မယ်” လို့ ကြမ်းတမ်းတဲ့စကား ဆိုပြန်တယ်။ မြတ်စွာ ဘုရားက “ငါ့ရဲ့နှလုံးသားကို ခွဲနိုင်လောက်အောင် မင်းမှာ အစွမ်းသတ္တိမရှိဘူး၊ အေး မင်းမေးချင်တယ် ဆိုရင်မေး၊ မင်းမေးတာတွေ ငါအကုန်ဖြေမယ်” လို့ အဲဒီလို ခွင့်ပြုတဲ့အခါမှာ မေးခွန်းတွေမေးတာ။<br><br>သူမေးတဲ့ မေးခွန်းတွေဟာ ကဿပဘုရား လက်ထက်တုန်းက မေးခွန်းတွေဖြစ်တယ်။ ကဿပ<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၅</font></p> မြတ်စွာဘုရား လက်ထက်တုန်းက အမေးနဲ့အဖြေ အပြည့်အစုံရှိခဲ့တာ။ အဲဒီအထဲမယ် မေးခွန်းတွေရဲ့ အဖြေက ပျောက်သွားတယ်။ မေးခွန်းတွေပဲကျန်တယ်၊ သူက မေးခွန်းတွေရဲ့အဖြေက ဘာတွေလဲဆိုတာ သိပ်သိချင်နေတယ်။ အဲဒါကြောင့်မို့ အဲဒီမှာမေးလိုက်တာ၊ မေးခွန်းနဲ့အဖြေကိုတော့ ဘုန်းကြီးတို့ မပြောတော့ပါဘူးနော်၊ “ဘဝအရေး စိတ်အေးရလေအောင်”ဆိုတဲ့ တရားထဲမှာ ဘုန်းကြီးတို့ဟောထားတာ ရှိပါတယ်။<br><br>ဒီနေရာမှာ ပြောချင်တာကတော့ ဘုရားဆုံးမလို့ ယဉ်ကျေးပြီး အာဠာဝကကြီး ဗုဒ္ဓဘာသာဖြစ်သွားတယ် လို့ ပြောရမယ်။ ဘယ်နေရာသွားသွား ဘုရား၊ တရား၊ သံဃာ ဦးထိပ်ထား ရှိခိုးလျက် သွားပါမယ်ဆိုတဲ့ ပဋိညာဉ်ပေးတယ်။<br><br>နံနက်မိုးသောက် အလင်းရောက်တာနဲ့ အာဠာဝီ ဘုရင်ကြီးက သားတော်လေးနဲ့ ထမင်းအုပ်ကိုပို့လိုက်တယ်။ ဘုရားရောက်ရှိနေတဲ့အချိန်ဖြစ်လို့ အင်မတန်မှ ကံကောင်းတယ်။ အကယ်၍သာ မြတ်စွာဘုရား<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၆</font></p> ရောက်ရှိမနေဘူးဆိုရင် ဘီလူးစားခံရမယ့်အချိန် ဖြစ်တယ်ပေါ့။ အေး၊ ဒီ မင်းသားလေး ပို့လိုက်တဲ့အခါ ဘီလူးကြီးက သောတာပန်ဖြစ်သွားပြီ၊ စိတ်ဓာတ်တွေက မကြမ်းတော့ဘူး၊ သတ္တဝါတွေအပေါ်မှာ ကြင်နာ တတ်တဲ့စိတ်တွေ။ သနားတဲ့စိတ်တွေ၊ မေတ္တာထားနိုင်တဲ့စိတ်တွေ ဝင်လာတယ်။ သောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ် သည့်အတွက်ကြောင့် ဘုရား၊ တရား၊ သံဃာကို ရိုသေ လေးစားမှုကလည်း ရှိလာပြီ၊ မိမိအသက်ပင်သေပါစေ သူတစ်ပါးရဲ့ အသက်ကို သတ်ဖြတ်မှု လုံးဝမပြုတော့ဘူးဆိုတဲ့ အနေအထားရောက်နေတယ်။<br><br>အဲဒီတော့ သူ့အတွက် အစာအဖြစ် လာပို့တဲ့ မင်းသားလေးကို သတ်ဖို့နေနေသာသာ ရှေ့ကလူတွေ ရဲ့အသက်ကို သတ်ဖြတ်ပြီးတော့ စားသောက်နေတယ်ဆိုတာကို သိသွားမှာတောင် အလွန်ရှက်နေတယ်။ ဒါသိမှာ သိပ်စိုးတယ်။ သို့သော် မြတ်စွာဘုရားနဲ့ အတူ တူ ထိုင်နေစဉ် လိမ္မာယဉ်ကျေးတဲ့အချိန်မှာ မင်းသား လေးနဲ့ ထမင်းအုပ် ဆက်သတဲ့အခါမှာ ဘီလူးကြီးက<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၇</font></p> မင်းသားလေးကို လှမ်းယူပြီးတော့ မြတ်စွာဘုရားကို လှူဒါန်းလိုက်တယ်တဲ့။<br><br>မင်းသားလေးဟာ မင်းချင်းယောက်ျားတွေလက်က ဘီလူးကြီးလက်ထဲ ရောက်သွားတယ်။ ဘီလူးကြီးလက်ကနေပြီးတော့ မြတ်စွာဘုရားလက်ထဲ ရောက်သွားတယ်။ ဘုရားကိုလှူလိုက်တာ၊ ဘုရားကိုလှူထားတဲ့ မင်းသားလေး ဖြစ်သွားတယ်။ ဒါကြောင့်မို့ “လက်ဆင့်ကမ်း မင်းသားလေး”ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်နဲ့ “ဟတ္ထက” လို့ ဒီလိုခေါ်တာ။ ဟတ္ထဆိုတာက လက်၊ ကဆိုတာ ဂငယ်ကနေ ပြောင်းလာတာ၊ တစ်လက်မှ တစ်လက် ပြောင်းရွှေ့ပြီး အသက်ရှင်လာတဲ့ မင်းသားလေးလို့ ဒီလိုအဓိပ္ပာယ်ရတယ်။<br><br>မင်းချင်းတွေရဲ့လက်က ဘီလူးကြီးလက်၊ ဘီလူးကြီးလက်က ဘုရားလက်ထဲ ရောက်လာတယ်။ ဘုရားလက်ကမှ တစ်ခါ မင်းချင်းယောက်ျားတွေလက်ကို ပြန်ပြီးတော့ အပ်နှံပေးလိုက်တယ်။ ဒါကြောင့်မို့ ဒီမင်းသားလေး နန်းတော်ထဲ ပြန်ရောက်သွားတယ်ပေါ့။<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၈</font></p> သို့သော်လည်း ဘုရားကိုလှူထားတာ ဖြစ်သောကြောင့် ခုခေတ်စကားနဲ့ ပြောမယ်ဆိုရင် “မြတ်စွာဘုရားရဲ့ မွေးစားသား” ဖြစ်သွားပြီပေါ့။ အဲဒီလို ဘုရားရဲ့ မွေးစားသားဖြစ်တဲ့ “ဟတ္ထက”ဆိုတဲ့ ဒီမင်းသားလေးဟာ သာသနာတော်မှာ အလွန်ထင်ရှားလာတဲ့ မင်းသားတစ်ဦး ဖြစ်လာတယ်။<br><br>အရွယ်ရောက်လာတဲ့အခါမှာ သူ့ရဲ့နောက်က ဥပါသကာတွေ (၅၀၀)ရှိတယ်။ အင်မတန်မှ စည်းစည်းလုံးလုံးရှိတယ်။ “ဟတ္ထက”ဟာ သူ့နောက်လိုက်နောက်ပါ ဥပါသကာတွေ(၅၀၀)ကို သူက စည်းရုံးတဲ့နေရာမှာ အလွန်ထက်မြက်တယ်။ အခြား ပရိသတ်တွေထက် သူက စည်းလုံးညီညာမှုရှိတယ်။ ဒါကြောင့်မို့ မြတ်စွာဘုရားက ဥပါသကာ ဒါယကာတွေကို သာသနိကဘွဲ့ထူးတွေ ပေးတဲ့အခါမှာ <b>“ဟတ္ထက အာဠာဝက”</b> ကိုလည်း ဘွဲ့ထူးတစ်ခုပေးတယ်။ အဲဒီဘွဲ့ထူးကတော့ ဘာလဲဆိုရင် “သင်္ဂဟဝတ္ထုလေးပါးဖြင့်<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၉</font></p> နောက်လိုက်နောက်ပါတို့ကို စည်းရုံးတဲ့နေရာမှာ အထူးချွန်ဆုံး”ဆိုတဲ့ ဘွဲ့ကိုပေးတယ်။<br><br>စည်းရုံးမှု ထူးချွန်သူပေါ့။ စည်းရုံးတဲ့နေရာမှာ အလွန်ထူးချွန်တယ်လို့ “ဟတ္ထကအာဠာဝက”ကို ဒီလိုဘွဲ့ပေးထားတယ်။ သူဟာ သာမန်ပုဂ္ဂိုလ် မဟုတ်ဘူး၊ သောတာပန်၊ သကဒါဂါမ်၊ နောက်ဆုံး အနာဂါမ်အဆင့်ထိအောင် ရောက်သွားပြီးတော့ သာသနာတော်မှာ ထင်ရှားတဲ့ မင်းသားလေးတစ်ပါး ဖြစ်လာတယ်ပေါ့။<h3>အံ့ဖွယ်ဂုဏ်ရည်များ</h3>သူ့မှာ အံ့သြဖွယ်ကောင်းတဲ့ အရည်အသွေးတွေက ဘာတွေတုန်းဆိုရင် သူက သဒ္ဓါတရားသိပ်ကောင်းတယ်တဲ့။ သဒ္ဓါတရားကောင်းတဲ့နေရာမှာ အလွန်ထင်ရှားတယ်။ နောက် ကိုယ်ကျင့်သီလနဲ့ ပြည့်စုံတယ်၊ ကိုယ်ကျင့်သီလနဲ့ ပြည့်စုံတဲ့နေရာမှာ အလွန်ထင်ရှားတယ်။ နောက်တစ်ခုက မကောင်းတာလုပ်ရမှာ၊ မဟုတ်တာပြောရမှာ၊ မဟုတ်တာကြံစည်ရမှာ အလွန်<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၀</font></p> ရှက်တတ်တယ်။ အလွန်စက်ဆုပ်တတ်တယ်တဲ့။ မကောင်းတာလုပ်ရမှာ၊ မကောင်းတာပြောရမှာ၊ မကောင်းတာကြံစည်ရမှာကို အလွန်ကြောက်တတ်တယ်၊ ဟိရီဩတ္တပ္ပနဲ့ ပြည့်စုံတယ်လို့ ဒီလိုပြောတယ်။<br><br>အေး၊ ဒါတင်မကသေးဘူး၊ ဟတ္ထကမင်းသားလေးဟာ မြတ်စွာဘုရားထံက တရားဓမ္မတွေနာယူပြီး ရဟန်းတော်အရှင်မြတ်တွေဆီက၊ ရဟန္တာအရှင်မြတ်တွေဆီက တရားဓမ္မကို နာယူထားလို့ တရားဓမ္မနဲ့ ပတ်သက်လာလို့ရှိရင် ဗဟုသုတတွေအများကြီးရှိတယ်တဲ့။ နောက်တစ်ခုကတော့ သဒ္ဓါတရားကောင်းတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်သည့်အားလျော်စွာ အမြဲတမ်း စွန့်လွှတ်လှူဒါန်းမှု၊ ရက်ရောမှုဆိုတဲ့ စာဂဂုဏ်နဲ့လည်း ပြည့်စုံတယ်၊ နှမြောတွန့်တိုခြင်းမရှိဘူး၊ ဟတ္ထကမင်းသားလေးဟာ စွန့်ကြဲပေးကမ်းတဲ့နေရာမှာလည်းပဲ အင်မတန်မှရက်ရောတယ်၊ နောက်ဂုဏ်တစ်ခုကတော့ သူဟာ ပညာထက်မြက်တယ်လို့ ဒီလိုဆိုတယ်။<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၁</font></p> ထက်မြက်တဲ့ပညာဆိုတာ သာမန်အခြေခံပညာမျှသာ မကဘူး၊ သင်္ခါရတရားတွေကို အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တလို့ ဖြစ်မှုပျက်မှုတွေကို ရှုမြင်တဲ့နေရာမှာလည်းပဲ သူ့ပညာဟာ အလွန်အဆင့်အတန်းမြင့်တယ်၊ သောတာပန်ကနေ သကဒါဂါမ်၊ သကဒါဂါမ်ကနေ အနာဂါမ်ဆိုတော့ ဝိပဿနာဉာဏ်ဟာ အလွန်ရင့်သန်တယ်ပေါ့။ ရဟန္တာအဆင့်ဖြစ်ဖို့ရာ ဝိပဿနာဉာဏ်မျိုးသာ သူ့မှာလိုနေသေးတာကိုး။ အဲတော့ ရဟန္တာဖြစ်ဖို့ ဝိပဿနာကျတော့ အနာဂါမ်ဖြစ်တဲ့ ဝိပဿနာထက် ပိုတယ်၊ အဆင့်မြင့်တယ်လို့ ပြောရမှာပေါ့။ အေး၊ အဲဒီလို ထူးချွန်တဲ့ ဟတ္ထကမင်းသားလေး အံ့ဩဖွယ် သူ့ရဲ့ဂုဏ်ရည်ဂုဏ်သွေးတွေ အမျိုးမျိုးနဲ့ ပြည့်စုံတဲ့နေရာမှာ သူဟာ ဒီလိုထူးခြားပေမယ့်လို့ ထူးခြားမှုကို ထုတ်ဖော်ပြောဆိုဖို့ အလွန်ဝန်လေးတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးတဲ့။ အဲဒါကို အပ္ပိစ္ဆ လို့ခေါ်တယ်။<br><br>လောကမှာ လူတွေက ကိုယ့်ရှိလို့ရှိရင် ရှိတာထက်ပိုပြီးတော့ ကြွားချင်ကြတယ်ပေါ့။ အေး၊ ဟောဒီက<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၂</font></p> ဟတ္ထကမင်းသားလေးကတော့ ဘယ်တော့မှ သူ့ရဲ့ဂုဏ်ရည်ဂုဏ်သွေးကို ထုတ်ဖော်မပြောဆိုဘူး။ သူ့ရဲ့ဂုဏ်ရည်ဂုဏ်သွေးကို သူများသိမှာစိုးတယ်။ ခပ်ကုပ်ကုပ် ရိုးရိုးလေးပဲနေတယ်။ သူ့ရဲ့ဂုဏ်ရည်ဂုဏ်သွေးကို ဘယ်တော့မှ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုလေ့မရှိဘူး။ ဒါကြောင့်မို့ အပ္ပိစ္ဆ လို့ဆိုတဲ့၊ အလိုနည်းခြင်းလို့ဆိုတဲ့ ဂုဏ်အင်္ဂါနဲ့လည်း ပြည့်စုံတယ်လို့။ ဒါက ဒီပုဂ္ဂိုလ်နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ အရည်အသွေးတွေ။ ဟောဒီ ဟတ္ထကမင်းသားလေးဟာ သင်္ဂဟဝတ္ထုတရားလေးပါးနဲ့ ပရိသတ်ကို စည်းရုံးတဲ့နေရာမှာ အင်မတန်မှထူးချွန်တယ်။<br><br>တစ်ခါတုန်းက သူ့နောက်လိုက်နောက်ပါ ပရိသတ်တွေဟာ စည်းစည်းလုံးလုံး ညီညီညွတ်ညွတ်နဲ့ မြတ်စွာဘုရားဆီလာတော့ မြတ်စွာဘုရားက အင်မတန်ညီညွတ်တဲ့ သူ့ရဲ့နောက်လိုက်နောက်ပါတွေကိုကြည့်ပြီး ဘုရားက “ဟတ္ထကတဲ့၊ ဒီပရိသတ်တွေကို ဘယ်လိုလုပ်ပြီးတော့ စည်းရုံးထားတာတုန်း” လို့ မြတ်စွာဘုရား<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၃</font></p> ကမေးတယ်။ မေးတဲ့အခါကျတော့ “အရှင်ဘုရားတဲ့။ မြတ်စွာဘုရားဟောထားတဲ့ သင်္ဂဟဝတ္ထုတရားလေးပါးရဲ့ နည်းစနစ်အတိုင်း တပည့်တော် စည်းရုံးထားတာ”တဲ့။<br><br>အသင်းအဖွဲ့လုပ်ပြီးတော့ ဆောင်ရွက်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တိုင်း ပုဂ္ဂိုလ်တိုင်း သင်္ဂဟဝတ္ထုတရားလေးပါးဆိုတာ မှတ်သားပြီးတော့ စည်းရုံးတဲ့နေရာမှာ အင်မတန်မှအရေးကြီးပါတယ်နော်။ အေး၊ အစည်းအရုံးလုပ်ရုံတင်မကဘူး၊ မိသားစုထဲမှာလည်းပဲ စည်းရုံးဖို့ အင်မတန်မှအရေးကြီးတယ်ပေါ့။ မိသားစုဟာ အသေးငယ်ဆုံးသော society လို့ ပြောရမှာပါ။ ။<br><br>လူတွေရဲ့ society ထဲမှာ မိသားစုတစ်စုဟာ society လေးတစ်ခုပဲ။ ကိုယ့်မိသားစုအတွင်းတောင် တချို့ဟာ မစည်းရုံးနိုင်သည့်အတွက်ကြောင့် တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် မတည့်ကြဘူးလေ။ ညီအစ်ကိုမောင်နှမတွေ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် မတည့်ဘူးတဲ့နော်။ အမေနဲ့သားသမီးတွေနဲ့ မတည့်ဘူးတဲ့၊ အဖေ<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၄</font></p> နဲ့သားသမီးတွေနဲ့ မတည့်ဘူးတဲ့၊ မစည်းရုံးနိုင်ကြဘူးပေါ့။ အဲဒီမစည်းရုံးနိုင်တာ ဘာကြောင့်လဲလို့ဆိုလို့ရှိရင် သင်္ဂဟဝတ္ထုတရားလေးပါး အသုံးမချလို့သာ ဖြစ်တယ်။<br><br>(Four conditions of unity) unity ဖြစ်ဖို့ရာအတွက် ဒီအကြောင်းလေးမျိုးဟာ အင်မတန်မှအရေးကြီးတယ်။ ဒါကြောင့်မို့ အသင်းအဖွဲ့ပဲဖြစ်စေ၊ မိသားစုပဲဖြစ်စေ တစ်စုတစ်ဝေးတည်းနေတဲ့ အချိန်ကာလမှာ ဟောဒီစည်းရုံးရေးတရားလေးမျိုး (သင်္ဂဟဝတ္ထုတရားလေးမျိုး)ဟာ အင်မတန်မှအရေးကြီးတယ်၊ သင်္ဂဟဆိုတာ စုစည်းပေးတာတဲ့၊ လူတွေစည်းလုံးညီညွတ်နေအောင် စုစည်းပေးနိုင်တဲ့ စွမ်းအားရှိတယ်။ အဲဒီလေးမျိုးက ဘာလဲလို့ဆိုရင် <b>ဒါန</b>-ပေးတာကမ်းတာ ရှိရမယ်၊ စည်းလုံးညီညွတ်မှုအတွက် ပေးမှုကမ်းမှုဟာ အင်မတန်မှအကောင်းဆုံးသော စည်းလုံးမှု ဒါကြောင့်မို့ ပေးကမ်းခြင်းသည် အောင်မြင်ရာ၏လို့ ပြောတာနော်။ အခုခေတ်လူတွေ ပိုပြီးတော့ သဘော<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၅</font></p> ပေါက်တာပေါ့။ ဘာဖြစ်ဖြစ် ပေးလိုက်လို့ရှိရင် အဆင်ချောတယ်ပေါ့။ မပေးရင် မချောဘူး မဟုတ်လား။ အရာရာဟာ ပေးလိုက်လို့ရှိရင် လုပ်ငန်းကိုင်တာချောမွေ့အောင်မြင်သွားနိုင်တယ်ပေါ့။ ဒါလည်း စည်းရုံးရေးတစ်ခုပဲ။ <b>ဒါန</b>ဆိုတာ ပေးကမ်းရတယ်၊ မိသားစုအတွင်းမှာပဲဖြစ်စေ ပေးရကမ်းရတယ်နော်။ အမေအဖေလုပ်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်က ခရီးသွားတယ်၊ ပြန်လာတဲ့အခါ သားလေးအတွက်၊ သမီးလေးအတွက် ဝယ်လာတယ်၊ ပေးတယ်။ မွေးနေ့ဆိုရင် မွေးနေ့လက်ဆောင်ပေးတယ်။<br><br>သားသမီးတွေမွေးနေ့ဆိုရင် မွေးနေ့လက်ဆောင်ပေးတယ်၊ လိုချင်တာလေးတွေဝယ်ပေးတယ်၊ ဝယ်ပေးရင် ဪ၊ သားသမီးတွေကလည်း အမေကို ပိုချစ်လာတယ်၊ အဖေကို ပိုချစ်လာတယ်၊ သားသမီးဘက်က ကြည့်လို့ရှိရင်လည်း အမေအဖေကို ဘယ်တော့မှပစ်မထားဘူး၊ ဟင်းကောင်းလေးတစ်ခွက်ချက်ရင် အမေအိမ် ပို့ပေးတယ်၊ အဖေအိမ်ပို့ပေးတယ်၊ ဟော<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၆</font></p> အမေကြိုက်တတ်တဲ့အစာလေး၊ အဖေကြိုက်တတ်တဲ့အစာလေး ဟော ဒီလိုပေးတယ်။ ဒီအဝတ်လေးကတော့ အမေနဲ့တော်တယ်၊ ဒီအဝတ်ကလေးကတော့ အဖေနဲ့တော်တယ်၊ မိဘဆိုတာ သားသမီးကပေးပြီဆိုလို့ရှိရင် ဂုဏ်ယူပြီးတော့ တပြပြ၊ ဒါသားလေးက ပို့လိုက်တာ၊ ဒါကသမီးလေးက ပို့လိုက်တာနဲ့ဆိုပြီးတော့၊ ပေးလိုက်တာနဲ့ဆိုပြီးတော့ ဂုဏ်ယူလို့မဆုံးဘူး။ အေး၊ ဒါကြောင့်မို့လို့ ဒါဟာ စည်းရုံးရေးတစ်ခုပဲ။<br><br>စည်းရုံးတယ်ဆိုတာ မေတ္တာနှောင်ကြိုးတည်းပေးတာပဲ။ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် မေတ္တာချင်း စည်းရုံးမိသွားတာ၊ ဒီအဓိပ္ပာယ်ကိုပြောတာ။ လူတွေဟာ တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး မေတ္တာနှောင်ကြိုးဖြင့် ထိန်းထားနိုင်မှသာလျှင် စည်းရုံးမှုဆိုတာ မပြိုကွဲနိုင်ဘူးတဲ့။ မိသားစုအတွင်းမှာလည်းပဲ ဒီမေတ္တာနှောင်ကြိုး မေတ္တာကြီးထွားလာအောင်လုပ်တဲ့ နည်းစနစ်ဟာ အခုလိုတန်ဖိုးတွေ မကြီးလှပေမယ့်လို့ ပေးမှုကမ်းမှုတွေကို မပြတ်လုပ်ပေးရတယ်တဲ့။<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၇</font></p> ဇနီးမောင်နှံနှစ်ဦးဆိုရင်လည်းနော်၊ အေး၊ ယောက်ျားလုပ်တဲ့လူက ဇနီးကို လက်ဆောင်ပဏ္ဍာလေးပေးတာ၊ သူကြိုက်တတ်တဲ့အစာလေး ပေးတာ၊ ဝယ်လာတာ၊ တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး မေတ္တာနှောင်ကြိုးဟာ ပိုပြီးတော့မြဲလာတယ်။ အဲဒီလို တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး ကြင်နာမှုတွေနဲ့ ပေးကမ်းကြပြီဆိုလို့ရှိရင် ဟောဒီ <b>ဒါန</b>ဟာ “ပေးကမ်းခြင်းသည် အောင်မြင်ရာ၏” ဆိုတဲ့အတိုင်း အရေးအကြီးဆုံးသော စည်းရုံးရေးတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ အပေါင်းအသင်းထဲမှာ၊ အသင်းအဖွဲ့ထဲမှာ တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦးဟာ ပေးရတယ်၊ ကမ်းရတယ်။ အဖွဲ့တစ်ခုလုပ်ထားလို့ရှိရင် ကိုယ့်အိမ်မှာစားစရာရှိရင် “ဟေ့၊ လာကြဟေ့” အဖွဲ့ဝင်တွေခေါ်ပြီးကျွေးတယ်။ မျှမျှတတ Share လုပ်ကြတယ်။ အဲဒီလိုလုပ်ခြင်းဖြင့် ပိုပြီးစည်းလုံးမှုတွေ ရလာနိုင်တယ်ပေါ့။<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၈</font></p> <h3>ပေယျဝဇ္ဇ</h3>အေး၊ <b>ဒါန</b>ဆိုတာရှိတယ်၊ တစ်ခါတစ်ရံ ဒါနလေးနဲ့ လုံလောက်ပြီလားဆိုတော့ မလုံလောက်သေးဘူး။ ပေးရုံကမ်းရုံလေးနဲ့ မလုံလောက်သေးဘူး။ ဒါကြောင့်မို့ ဒုတိယတစ်ခု မြတ်စွာဘုရားက ထပ်ဖြည့်ဟောတယ်။ ဒါကဘာလဲလို့ဆို <b>ပေယျဝဇ္ဇ</b>-ကြင်နာတဲ့စကားပြောဖို့၊ ယဉ်ကျေးတဲ့စကားပြောဖို့၊ ချစ်ခင်ဖွယ်ရာစကားပြောဖို့ လိုအပ်သေးတယ်။ အေး၊ တချို့က ပေးတာထက် ကြင်ကြင်နာနာ ယဉ်ယဉ်ကျေးကျေးပြောတာကို ပိုသဘောကျတယ်။ အဲဒီလို ယဉ်ယဉ်ကျေးကျေးပြောတာ သဘောကျသည့်အတွက်ကြောင့် မြတ်စွာဘုရားက ပေးမှုကမ်းမှုအပြင် ပြောဆိုဆက်ဆံတဲ့အခါ အစ်ကိုအရွယ်ဆိုရင် “အစ်ကို”လို့ခေါ်ရမယ်၊ ညီလေးအရွယ်ဆိုရင် “ညီလေး” လို့ခေါ်ရမယ်၊ အစ်မအရွယ်ဆိုရင် “အစ်မ”၊<br><br>တချို့ကျတော့ မတန်တဲ့အရွယ်ကြီးခေါ်တာရှိသေးတယ်။ ကိုယ့်ထက်ငယ်လျက်သားနဲ့ “အန်တီ”လို့<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၉</font></p> သွားခေါ်ရင် ရန်ဖြစ်ခံရမှာပဲ။ ကိုယ်နဲ့ရွယ်တူကို သွားပြီး “ဦးလေး” လို့ခေါ်လို့ရှိရင်လဲ ဒုက္ခပေးမှာပဲ။ အဲဒါမျိုးသော်၊ သူ့တန်ရာတန်ရာလေး ခေါ်ပြီးတော့ ယဉ်ယဉ်ကျေးကျေး ပြောဆိုဆက်ဆံမယ်ဆိုလို့ရှိရင် စည်းလုံးမှုဟာ ပိုပြီးအောင်မြင်လာနိုင်တယ်။ ဒါကြောင့်မို့ မြတ်စွာဘုရားက ဒုတိယလုပ်ရမှာက <b>ပေယျဝဇ္ဇ</b>-စည်းရုံးရေးအတွက်နော်။ ချစ်ခင်ဖွယ်ရာ ယဉ်ကျေးတဲ့စကားမျိုးနဲ့ ပြောဆိုဆက်ဆံရမယ်။<h3>အတ္ထစရိယာ</h3>ဪ၊ နောက်တစ်ခု အသုံးပြုရမည့် စည်းရုံးရေးတစ်ခုက ဘာတုန်းဆို <b>အတ္ထစရိယာ</b>။ အတ္ထဆိုတာ အကျိုး(သို့မဟုတ်) ကိစ္စ၊ စရိယာဆိုတာ ပြုလုပ်ပေးတာ။ တစ်ဖက်သားမှာ ကိစ္စရှိရင် ကြည့်မနေဘူး။ “အေး တို့တော့ မအားသေးဘူး၊ မသွားနိုင်ဘူး”ဆိုတာ မလုပ်ဘူး။ ကိုယ့်အလုပ်ကို အသာဖယ်ထားပြီးတော့ သူ့တာဝန် သူ့အလုပ်၊ သူ့မှာ အရေးကြီးတဲ့ကိစ္စရှိရင်<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၀</font></p> ဝိုင်းဝန်းကူညီဆောင်ရွက်ပေးကြတယ်။ အေး၊ တစ်ဖက်သားရဲ့ကိစ္စကို မနေတတ်ဘူး၊ ဝိုင်းပြီးဆောင်ရွက်ပေးတယ်ဆိုရင် ဟိုလူက ကျေးဇူးတွေတင်လို့ မေတ္တာတွေသက်ဝင်လာတယ်ပေါ့။ <b>အတ္ထစရိယာ</b>ဆိုတာလည်း အင်မတန်အရေးကြီးတယ်ပေါ့။ ။<br><br>တချို့က ချိုသာတဲ့စကားကိုပြောပေမယ့်လို့ လက်မပါတာရှိသေးတယ်လေ။ အလုပ်လုပ်စရာရှိတဲ့အခါကျတော့ ရှောင်ဖယ်ရှောင်ဖယ်နေလို့ရှိရင် “အေး၊ ဒီလူက သူ့ကိစ္စရှိရင်သာ၊ သူများကိစ္စရှိရင် ဘယ်တော့မဆို မလုပ်ဘူး၊ ခေါင်းတိမ်းနေတတ်တယ်”ဆိုပြီး စည်းရုံးရေးဟာ ပျက်ပြားသွားနိုင်တယ်။ ဒါကြောင့် သူများကိစ္စရှိရင် ဝိုင်းဝန်းကူညီဆောင်ရွက်ပေးမှု <b>အတ္ထစရိယာ</b>ဆိုတာလည်းပဲ စည်းရုံးရေးအတွက် အရေးကြီးတဲ့ အရာတစ်ခုဖြစ်တယ်ပေါ့။<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၁</font></p> <h3>သမာနတ္တတာ</h3>နောက်ဆုံးတစ်ခုက ဘာလဲဆိုရင် <b>သမာနတ္တတာ</b>၊ လူတွေဟာ တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦးဆက်ဆံတဲ့အခါမှာ တန်းတူဆက်ဆံဖို့ လိုအပ်တယ်တဲ့။ တချို့ကျတော့ မတူမတန်လုပ်တတ်တယ်။ မတူမတန်လုပ်ပြီး အထင်သေးပြီဆိုလို့ရှိရင် မေတ္တာတွေခန်းသွားနိုင်တယ်ပေါ့။ ကိုယ့်ထက်ဘယ်လောက်ပဲငယ်ငယ် မတူမတန်သဘောမထားရဘူး၊ အလေးထားတယ်၊ တန်ဖိုးထားတယ်။ တန်ဖိုးထားပြီးတော့ ဆက်ဆံတယ်။ မိမိနဲ့ကိုယ်တူထားတယ်။ ကြော်၊ အဲဒီလို မိမိနဲ့ကိုယ်တူထားပြီးတော့ ဆက်ဆံတတ်ပြီဆိုလို့ရှိရင် စည်းရုံးမှုဟာ အောင်မြင်တယ်တဲ့။<br><br>ဒါကြောင့်မို့ မြတ်စွာဘုရားက <b>ဒါန၊ ပေယျဝဇ္ဇ၊ အတ္ထစရိယာ၊ သမာနတ္တတာ</b>တဲ့။ အဲဒီလေးမျိုးဟာ တကယ့်စည်းရုံးရေးကောင်းတဲ့ လေးမျိုးဖြစ်တယ်ပေါ့။<br><br>ဟောဒီစည်းရုံးရေးလေးမျိုးကို အသုံးမပြုဘူးဆိုလို့ရှိရင်တဲ့၊ မိသားစုအတွင်းတောင်မှ မိဘဟာ သားသမီး<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၂</font></p> ရဲ့အကျိုးမခံစားရတတ်ဘူး။ မိဘပင်ဖြစ်လင့်ကစား သားသမီးက မိဘကို ပစ်ထားတတ်တယ်။ သားသမီးက မိဘကို ပစ်ထားသလို မိဘကလည်း သားသမီးကို ပစ်ထားတယ်။ အချင်းချင်း အစီးမကူးကြဘူးနော်။ ဒီလိုဖြစ်တတ်တယ်တဲ့။ မြတ်စွာဘုရားက အဲဒီစည်းရုံးရေးလေးမျိုးဟာ ဘယ်လောက်အထိ အရေးပါသလဲဆိုလို့ရှိရင် မြင်းလှည်းတို့၊ လှည်းဘီးတို့ ဘီးကျွတ်မသွားအောင် ဘေးကနေပြီးတော့ ကလန့်ကလေးတပ်ထားတာ “နားပန်စောင့်” လို့ခေါ်တယ်။ အဲဒီနားပန်စောင့်လိုပဲ အင်မတန်မှအရေးကြီးတယ်တဲ့။ အခုခေတ်ကားဆိုရင်တော့ ဒါဟာ “နတ်” ပေါ့နော်။ ဘီးကျွတ်သွားပြီဆိုလို့ရှိရင် ဒီကားဟာ ဆက်သွားလို့မရတော့ဘူးပေါ့။<br><br>လောကကြီးမှာ စဉ်ဆက်မပြတ် စည်းရုံးရေးအောင်မြင်နိုင်ဖို့ရာအတွက် ဟောဒီလေးမျိုးဟာ အင်မတန်မှအရေးပါတဲ့ အခန်းကဏ္ဍမှာ ရှိတယ်လို့ ဒီလိုဟောလိုတာ။<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၃</font></p> ဟတ္ထကမင်းသားလေးကို မြတ်စွာဘုရားက “ဒီလောက်များတဲ့ ပရိသတ်ကို ဘယ်လိုစုစည်းထားတာတုန်း၊ ဘယ်လိုစည်းရုံးထားတာတုန်း” မေးတော့ “အရှင်ဘုရားဟောထားတဲ့ ဒီသင်္ဂဟဝတ္ထုတရားလေးပါးအတိုင်း တပည့်တော် စည်းရုံးပါတယ်ဘုရား”တဲ့။ ။ သူစည်းရုံးပုံလေးက တစ်မျိုး။ လူတွေကို လေးမျိုးခွဲလိုက်တယ်။ တချို့က ပေးတာကမ်းတာကြိုက်တဲ့လူရှိတယ်၊ အဲဒီလို ပေးတာကမ်းတာကြိုက်တဲ့လူကို ဦးစားပေးပြီး ပေးကမ်းတယ်ပေါ့။ အဲဒီနည်းနဲ့ စည်းရုံးတယ်။ တချို့လူတွေက ပေးတာကမ်းတာကို သိပ်ပြီးတော့ တန်ဖိုးမထားဘူး၊ စကားပြောရင် မာမာပြောရင် မကြိုက်ဘူး၊ ချိုချိုသာသာပြောမှ ကြိုက်တဲ့လူမျိုးကျတော့ ချိုချိုသာသာပြောပြီးတော့ စည်းရုံးတယ်ပေါ့။ အေး၊ တချို့က ပေးတာကမ်းတာလည်း အဓိကမထားဘူး၊ ချိုချိုသာသာပြောတာလည်း အဓိကမထားဘူး၊ ကိစ္စဝိစ္စရှိလို့ရှိရင် ဝိုင်းကူလုပ်လို့ရှိရင် ကျေးဇူးတင်တတ်<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၄</font></p> တယ်။ အဲဒါကို တန်ဖိုးထားတဲ့လူဆိုလို့ရှိရင်လည်း သူ့ကိစ္စကို ဂရုတစိုက် ဝိုင်းဝန်းဆောင်ရွက်ပေးတယ်။ အဲဒီနည်းဖြင့် စည်းရုံးတယ်။ အေး၊ တချို့ကျတော့ ပေးတာကမ်းတာလည်း အဓိကမထားဘူး၊ ချိုချိုသာသာပြောတာလည်း အဓိကမထားဘူး၊ ကိစ္စဝိစ္စဆောင်ရွက်ပေးတာလည်း အဓိကမထားဘူး။ သူအဓိကထားတာ ဘာတုန်းဆိုရင် ကိုယ့်ကို အထင်သေး၊ အမြင်သေးနဲ့ ဆက်ဆံလာလို့ရှိရင် မခံနိုင်ဘူးတဲ့။ တန်းတူထားပြီး ဆက်ဆံတာကို သဘောကျတယ်ဆိုတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေကို တန်းတူထားပြီးတော့ ဆက်ဆံပါတယ်တဲ့။<br><br>ဟောဒါ ဟတ္ထက အာဠဝကမင်းသားလေးက ပရိသတ်ကို စုစည်းနည်း၊ စည်းရုံးနည်းပဲ၊ သူကအဲဒီလို လေးမျိုးခွဲပြီးတော့ လူတွေရဲ့အကြိုက်အတိုင်း စုစည်းလိုက်တာ၊ နောက်တစ်ခု သူဖြည့်စွက်ပြီးတော့ လျှောက်ထားတာလေးတစ်ခုရှိတယ်။ “အရှင်ဘုရားတဲ့ လောကလူတွေဟာ ဒီလိုစည်းရုံးရေးမျိုးတင်မကဘူးတဲ့၊ လူတွေဟာ တပည့်တော်စကားနားထောင်ဖို့ရန် နောက်တစ်ခု<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၅</font></p> အကြောင်းကတော့ တပည့်တော်ဟာ ပစ္စည်းဥစ္စာချမ်းသာတဲ့ မင်းသားတစ်ပါး”တဲ့။ ။<br><br>ဟုတ်တယ်၊ လောကလူတွေဟာ “ရွှေရှိမှအမျိုးတော်တာ”လေ။ ဆင်းရဲတဲ့လူရဲ့စကားဆိုရင် နားထောင်မှာမဟုတ်ဘူးတဲ့၊ တပည့်တော်က ချမ်းသာတဲ့မင်းသား၊ ဂုဏ်ရှိတဲ့မင်းသားဆိုတော့ တပည့်တော်ဘာပြောပြောရတယ်။ ဆင်းရဲပြီး ဘာမှစားစရာမရှိဘူး၊ ဆင်းရဲမွဲတေတဲ့လူတစ်ယောက်က ဦးဆောင်မယ်ဆိုရင် ဘယ်သူမှလိုက်မှာမဟုတ်ဘူး။ အဲဒီတော့ ချမ်းသာဖို့ဆိုတာလည်းပဲ လိုအပ်သေးတယ်တဲ့။ ဆိုလိုတာက ဓနဂုဏ်လေးကလည်းပဲ ရှိရဦးမယ်။<br><br>ဒါကြောင့်မို့လို့ လူတိုင်းလူတိုင်းဟာ ချမ်းသာအောင်လို့ ကြိုးစားကြရမယ်။ ပစ္စည်းဥစ္စာနဲ့ ပြည့်စုံအောင်လို့ ကြိုးစားကြရမယ်။ ပစ္စည်းဥစ္စာနဲ့ ပြည့်စုံပြီဆိုလို့ရှိရင် လူရာဝင်လာတယ်။ လူရာဝင်တယ်။ လူ့လောကကိုက ရွှေရှိမှအမျိုးတော်တယ်၊ “ဘူးသီးသီးမှအမျိုးတော်တယ်”ဆိုတာ ဒါတကယ်ပဲ။ စားစရာမရှိ<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၆</font></p> ဘူးဆိုရင် အမျိုးတောင်မှမတော်ပါဘူးလုပ်ချင်တယ်နော်။ အေး၊ စားစရာရှိပြီ၊ သိပ်ပြီးတော့အောင်မြင်လာပြီ၊ ကြီးပွားလာပြီ၊ ရာထူးကြီးလာပြီဆိုရင် ကြံဖန်ပြီးတော့ အမျိုးစပ်တယ်။ အဲဒီလို ရာထူးလည်းမရှိဘူး။ စည်းစိမ်ဥစ္စာလည်းမရှိဘူးဆိုတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကျတော့ ကြံဖန်ပြီးတော့ အမျိုးထဲကနေ ပယ်ထုတ်တယ်။ ဒါလူတွေရဲ့သဘာဝကို ပြောပြတာနော်။<br><br>ဒါကြောင့်မို့လို့ ဟတ္ထကမင်းသားက လျှောက်တယ်၊ “အရှင်ဘုရားတဲ့၊ တပည့်တော်စကား လူတွေက နားထောင်မှာပေါ့တဲ့၊ တပည့်တော်က ချမ်းသာကြွယ်ဝတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ပါ၊ ပေးနိုင်ကမ်းနိုင်တဲ့လူတစ်ယောက်ပါ”တဲ့။ အဲဒါလည်းပဲ သူစည်းရုံးဖို့ အောင်မြင်ခြင်းရဲ့ အကြောင်းတစ်ခုပဲ။<br><br>ဒီတော့ အဲဒီမင်းသားဟာ တစ်ရက်ကျတော့ မြတ်စွာဘုရား ခုနက သီတင်းသုံးတဲ့နေရာ မနက်စောစော သူက အညောင်းပြေ အညာပြေ လမ်းလျှောက်နေရင်းကနေ ဘုရားသီတင်းသုံးတဲ့ သစ်ပင်အနီးကနေ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၇</font></p> ဖြတ်သွားရင်း ဘုရားကိုမြင်တာပေါ့။ မြင်တဲ့အခါ “အရှင်ဘုရားတဲ့၊ ချမ်းချမ်းသာသာ အိပ်စက်ရပါရဲ့လား” လို့ မေးတာ။ အဲဒီနေ့ညက မြတ်စွာဘုရားက အဲဒီသစ်ပင်အောက်မှာပဲ သီတင်းသုံးတဲ့ အနေအထားရှိတယ်ပေါ့။ ဒါကြောင့်မို့ မနက်စောစော သူရောက်လာတဲ့အခါ တရားထိုင်နေတာတွေ့တော့ “အရှင်ဘုရား၊ ညက ချမ်းချမ်းသာသာ ကျိန်းရပါရဲ့လား” လို့ မေးလိုက်တာ နော်။<br><br>ကျိန်းတယ်၊ ကိန်းစက်တယ်ဆိုတဲ့ ဗမာစကားဟာ ကိန်းအောင်းတယ်ဆိုတာက လာတာ။ ကိန်းအောင်းတယ်ဆိုတာ ဘယ်လိုလုပ် “ကျိန်းတယ်”ကို ပြောင်းသွားသလဲ မသိဘူးနော်။ <b>ကိန်းအောင်းမွေ့လျော်</b>ဆိုတာက အာရုံအမျိုးမျိုးနောက် စိတ်တွေမလွင့်ပါးစေဘဲနဲ့ တစ်ဦးတည်းထိုင်နေတာကို ကိန်းအောင်းတယ်လို့ ဒီလိုအဓိပ္ပာယ်ရတယ်။ အဲဒီကနေဆက်ပြီးတော့ ဒီကိန်းတယ်၊ ကျိန်းတယ်ဆိုတဲ့ စကားလုံးကို ကြည့်ပြီးတော့ ဘုန်းကြီးတွေလည်း ဘယ်အချိန်ဖြစ်ဖြစ် ဒကာ<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၈</font></p> တွေက လာလို့ရှိရင် အရှင်ဘုရား၊ ကျိန်းနေသလား ချည်းမေးတာ။ ဒါပေမယ့် အဓိပ္ပာယ်က ကျိန်းနေသလားဆိုတော့ ဘုန်းကြီးတွေ တစ်နေကုန် အိပ်နေတယ်ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်ရောက်နေတယ်။<br><br>ဘယ်အချိန်လာလာ အဲဒါ တစ်ပါးတည်းနေရင်တော့ အရှင်ဘုရား၊ ကျိန်းနေသလားနဲ့ မေးကြတယ်နော်။ အဲဒီကျိန်းနေတယ်ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်က အိပ်နေတယ်ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်မဟုတ်ဘူး။ တစ်ပါးတည်း ကိန်းအောင်းနေတယ်လို့ ဒီလိုပြောတာနော်။ <b>ပဋိသလ္လာန</b>ဆိုတဲ့ စကားလုံးကလာတာ။ တစ်ပါးတည်း ကိန်းအောင်းတယ်ဆိုတာ အာရုံတစ်ပါး စိတ်တွေမလွင့်ပါးရအောင် ထိန်းသိမ်းပြီးတော့ ကမ္မဋ္ဌာန်းဘာဝနာနဲ့ နေမယ်၊ စိတ်ကို အာရုံတွေထဲမှာ ထွေပြားပြီးတော့ မသွားအောင် ကမ္မဋ္ဌာန်းအာရုံတစ်ခုတည်းနဲ့ သမာဓိလုပ်ငန်းတစ်ခု လုပ်ပြီးတော့နေတာမျိုးကို ကိန်းအောင်းတယ်လို့ ဒီလိုပြောတာနော်။ အဲ အခုလူတွေက ဒီအဓိပ္ပာယ်မဟုတ်တော့ဘူး၊ ဘုန်းကြီးတွေ ကျိန်းနေ<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၉</font></p> တယ်ဆိုတာ အိပ်နေတာလို့ အဓိပ္ပာယ်ယူတယ်၊ အဲဒီအဓိပ္ပာယ်ကတော့ မမှန်ဘူးနော်။<br><br>အေး၊ ကောင်းပြီ၊ ဒီမင်းသားလေးက မေးတယ်။ မြတ်စွာဘုရားကိုတွေ့တဲ့အခါ ရှိခိုးဦးချပြီး “အရှင်ဘုရား၊ ချမ်းချမ်းသာသာ အိပ်စက်ရပါရဲ့လား” မြတ်စွာဘုရားကဖြေတယ် “အေး၊ ငါ ချမ်းချမ်းသာသာ အိပ်ရပါတယ်”တဲ့။ “လောကမှာ ချမ်းချမ်းသာသာ အိပ်ရတဲ့အထဲမှာ ငါဟာ တစ်ယောက်အပါအဝင် ဖြစ်ပါတယ်” အဲဒီတော့ သူကဖြေစေချင်တာဟာ အိပ်လို့မရဘူး၊ ညက အေးလိုက်တာ၊ နေရာကလည်း မကောင်းဘူး၊ လေလေးကလည်း တဟူးဟူးတိုက်တဲ့ ဆောင်းရာသီကြီးလည်း ဖြစ်တယ်။ သူဖြေစေချင်တာကတော့ ချမ်းချမ်းသာသာ မအိပ်ရဘူးလို့ထင်ပြီး မေးတဲ့အမေးကိုး၊ ဘုရားကဖြေလိုက်တာက “အေး၊ ချမ်းချမ်းသာသာ အိပ်ရတယ်”တဲ့။ “ချမ်းချမ်းသာသာ အိပ်ရတဲ့အထဲမယ် ငါလည်းတစ်ယောက်အပါအဝင် ဖြစ်တယ်”တဲ့။<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၀</font></p> ဒီလိုဖြေလိုက်တော့ မင်းသားလေးက ဒီအဖြေကို မကျေနပ်လို့ ဆက်ပြီးတော့မေးတယ်။ “အရှင်ဘုရားတဲ့၊ ရာသီဥတုကြီးကလည်း ဆောင်းရာသီကြီး”တဲ့။<br><br>ဆောင်းရာသီမှာ အအေးဆုံးရက်ဟာ (၈)ရက်ရှိတယ်လို့ ဆိုတယ်ပေါ့။ အဲဒီခေတ်ကပေါ့။ ဒီခေတ်တော့ ဒါတွေက မှန်ချင်မှမှန်တော့မှာပေါ့။ <b>အန္တရဋ္ဌက</b> လို့ခေါ်တယ်။ အန္တရဋ္ဌကက ကြား(၈)ရက်တဲ့။ ကြား(၈)ရက်ဆိုတာ တပို့တွဲ၊ တပေါင်း နှစ်လအကြား (၈)ရက်ဟာ အအေးဆုံးပဲလို့ဆိုတာ၊ ဒီနေရာမှာ တပို့တွဲ၊ တပေါင်းဆိုတဲ့နေရာမှာ ဒီဗမာတွေရဲ့ “လ” ရေတွက်ပုံနဲ့ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာလက်ထက်က “လ” ရေတွက်ပုံဟာ မတူဘူးဆိုတာကို သတိထားဖို့လိုတယ်ပေါ့။ အအေးဆုံး(၈)ရက်ဟာ ဘယ်ဟာလဲလို့ဆိုရင် တပို့တွဲလမပြည့်မီ(၄)ရက်နေ့နဲ့ တပို့တွဲလပြည့်အပါအဝင် နောက်က(၄)ရက်၊ အဲဒီ(၈)ရက်ဟာ အအေးဆုံးလို့ ဒီလိုပြောတာနော်။<br><br>တပို့တွဲလပြည့်နေ့ဆိုရင် မီးပုံပွဲကျင်းပပြီးတော့ မြတ်စွာဘုရားကို လှူကြတယ်၊ ပူဇော်ကြတယ်။ ဒီအချိန်<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၁</font></p> မှာ ကျွဲချိုဖျားတောင်အေးလို့ ဘုရားလည်းအေးမှာပဲလို့ ဆိုပြီးတော့နော် နံ့သာထင်းတွေနဲ့ မီးကင်ဖို့ရာအတွက် ရည်မှန်းပြီးတော့ လှူဒါန်းလေ့ရှိကြတယ်ပေါ့။ မြန်မာပြည်မှာတော့ အခုပွဲတစ်ခုတိုးတာကတော့ ထမနဲပွဲပေါ့။ အဲဒီတော့ မီးပုံပွဲဆိုတာ ဒီနံ့သာထင်းတွေနဲ့ ဘုရားကို မီးပူဇော်တဲ့ဟာ၊ အင်မတန်မှအေးတဲ့ရက်ကို အသိအမှတ်ပြုတဲ့အနေနဲ့ မြတ်စွာဘုရားကို မီးအိုးကင်းတွေနဲ့ မီးဖိုပြီးတော့ လှူတဲ့သဘောပေါ့။<br><br>တပို့တွဲလပြည့်ဆိုတာ မြန်မာပြည်က တပို့တွဲလပြည့်လို့သုံးတာဟာ ကောင်းကင်က 'လ'ကြီးကတော့ ပြည့်တယ်၊ ဒါပေမယ့်လို့ ရက်(၃၀)ဖြစ်တဲ့ 'လ'က မပြည့်သေးဘူး။ လပြည့်ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်ဟာ ကောင်းကင်က “လ”ပြည့်တာကို ပြောတာ။ မြတ်စွာဘုရားလက်ထက်တုန်းက 'လ'ပြည့်ဆိုတဲ့နေရာမှာ ကောင်းကင်က “လ”လည်း ပြည့်တယ်၊ ရက်(၃၀) 'လ'လည်းပြည့်တယ်၊ ဒီလိုယူရမယ်။ ကောင်းကင်က “လ”ပြည့်သလို ရက်(၃၀) 'လ'လည်း ပြည့်တယ်လို့ဆိုတော့ ဒီတပို့တွဲ၊ တပေါင်း<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၂</font></p> နှစ်လအကြား (၈)ရက်ကို ပြောတာ။ အဲဒီ(၈)ရက်ဟာ စံချိန်တင်လောက်အောင် အေးတဲ့ရာသီလို့၊ “အရဋ္ဌက” ဆောင်းရာသီမှာ အအေးဆုံးအချိန်လို့ ဒီလိုသတ်မှတ်တယ်။<br><br>သို့သော် ရာသီဥတုတွေဟာ ခေတ်ပြောင်းလာသည့်အတွက်ကြောင့် (ပြောင်းလာတာကိုတော့ သတိထားရမှာပေါ့) အဲဒီအချိန်တုန်းက အေးပေမယ့်လို့ အခုအချိန်ကျတော့ အေးချင်မှအေးမှာပေါ့။ အဲဒါတော့ ထည့်စဉ်းစားရမှာ။ ဟိုအချိန်တုန်းက ဒီရာသီဟာ အအေးဆုံးပဲလို့ဆိုတယ်။ အဲဒီတော့ မြတ်စွာဘုရား သီတင်းသုံးနေတဲ့အချိန်ကလည်းပဲ အဲဒီ(၈)ရက်ထဲက တစ်ရက်ရက်မှာသီတင်းသုံးနေတဲ့အချိန်ဖြစ်လို့ ဟတ္ထကမင်းသားကလျှောက်တယ်။<br><br>“အရှင်ဘုရားတဲ့၊ ရာသီကလည်း ဆောင်းရာသီကြီးတဲ့၊ အအေးဆုံးဖြစ်တဲ့ (၈)ရက်ထဲမှာလည်း ရောက်နေတယ်တဲ့။ ပြီးတော့ လေလေးကလည်း တဟူးဟူးတိုက်နေတယ်တဲ့၊ ပတ်ဝန်းကျင်ကလည်းပဲ နွားတွေက<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၃</font></p> ဖြတ်သန်းသွားလာထားလို့ မြေတွေကလည်း မညီမညာ နွားခွာဆူးတွေနဲ့ ချွန်တက်ပြီးတော့နေတယ်၊ အရှင်ဘုရား သီတင်းသုံးတဲ့ ရင်းတိုက်ပင်ရဲ့ အရွက်တွေကလည်း အင်မတန်ကျိုးတိုးကျဲတဲနဲ့ အုပ်အုပ်ဆိုင်းဆိုင်း မရှိဘူးတဲ့။ အောက်ကခင်းထားတဲ့ မြက်ခင်းလေးကလည်း ပါးပါးလေးရယ်၊ ဒီလိုနေရာမျိုးမှာ နေထိုင်တာဖြစ်ပါလျက်သားနဲ့ ချမ်းချမ်းသာသာ အိပ်ရရဲ့လား” ဆိုတော့ “အေး၊ ငါ ချမ်းချမ်းသာသာ အိပ်ရတယ်” လို့ဆိုတာ ဘယ်လိုအဓိပ္ပာယ်ပါလဲဘုရား။<br><br>သော်၊ သူ့အနေနဲ့ကတော့ မြတ်စွာဘုရားဟာ ချမ်းချမ်းသာသာအိပ်ရတယ်လို့ သူမထင်ဘူး၊ ဟုတ်တာပေါ့၊ ဆောင်းရာသီကြီးမှာ လေတဟူးဟူးတိုက်နေတဲ့ ဒေသ၊ အင်မတန်အေးတဲ့နေရာ၊ သင်္ကန်းကပါးတယ်၊ သင်္ကန်းကအင်မတန်အေးတယ်၊ မြောက်လေလေးကလည်း တိုက်နေတယ်။ အဲဒီအချိန်မှာ ဘယ်လိုလုပ် ချမ်းချမ်းသာသာ အိပ်မလဲ။ ဘုန်းကြီးတို့တစ်တွေ စဉ်းစားသာကြည့်တော့၊ ဆောင်းရာသီမှာ အိမ်အပြင်<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၄</font></p> ထွက်ပြီးတော့ အဝတ်ပါးလေးနဲ့ နေကြည့်ပါလား၊ ဘယ်လိုလုပ် ချမ်းသာမှာတုန်းနော်၊ ချမ်းလွန်းလို့ အိပ်လို့တောင်ရမှာမဟုတ်ဘူး။<br><br>သို့သော် မြတ်စွာဘုရားက “အေး၊ ငါ ချမ်းချမ်းသာသာ အိပ်ရတယ်၊ လောကမှာ ချမ်းချမ်းသာသာ အိပ်ရတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေထဲမှာ ငါတစ်ယောက်အပါအဝင်ပဲ” လို့ပြောလိုက်တာ အံ့ဩဖွယ်ရာဖြစ်လို့ ဒီမင်းသားလေးကမေးတယ်၊ အဲဒီတော့ မြတ်စွာဘုရားက “အေး၊ မင်းကမေးတော့ ငါဖြေရမယ်တဲ့၊ ငါပြောမယ်”တဲ့။<br><br>“အင်မတန် ချမ်းသာကြွယ်ဝတဲ့ သူဌေးသား (သို့မဟုတ်) သူဌေးတစ်ဦးဟာ လှပဆန်းကြယ်တဲ့ တိုက်ကြီးတစ်တိုက်ကို တည်ထားတယ်၊ တံခါးတွေလည်း တပ်ဆင်ထားတယ်။ လေသာပြတင်းတွေလည်း တပ်ဆင်ထားတယ်။ အဲဒီတိုက်အိမ်ထဲမှာ မွေးရှည်ကော်ဇောကြီးတွေ ခင်းထားပြီးတော့ အိပ်စက်ရာ သလွန်ညောင်စောင်းကလည်း အင်မတန်မှ ခမ်းနားတယ်။ ခုခေတ်လို ဆိုဖာကြီးတွေနဲ့ အင်မတန်မှ အိစက်<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၅</font></p> ညက်ညောတဲ့ အိပ်ရာပေါ်မှာ အခန်းက လေလုံမိုးလုံ၊ အိစက်ညက်ညောတဲ့ အဆင့်အတန်းမြင့်တဲ့ အိပ်ရာကြီးပေါ်မှာအိပ်၊ ဘေးကလည်း ဇနီးလေးယောက်က ခြံရံပြီးတော့ ပြုစုနေတယ်၊ တစ်ညလုံးလည်း ဆီမီးကလေးထွန်းထားတယ်၊ အဲဒီလိုအိပ်ယာမျိုးမှာ အိပ်စက်နေရတဲ့ သူဌေးသားကို မင်းဘယ်လိုထင်လဲတဲ့၊ အဲဒီလူဟာ သိပ်ချမ်းချမ်းသာသာ အိပ်ရမယ်လို့ မင်းထင်သလား” လို့ဆိုတော့ “အရှင်ဘုရားတဲ့၊ အဲဒီလိုစည်းစိမ်မျိုးနဲ့ သူဌေးဟာ ဒီလိုအခြေအနေမျိုးမှာ အိပ်ရမယ်ဆိုရင်တော့ အလွန်ချမ်းချမ်းသာသာ အိပ်ရမှာဖြစ်ပါတယ်” လို့ မင်းသားက လျှောက်တာပေါ့။ လောကလူတွေဟာ ဒါဟာ ဇိမ်ကျတယ်လို့ ယူဆမှာပေါ့။ အဲဒီလိုအိပ်ယာမျိုးမှာ အိပ်လိုက်ရလို့ရှိရင်တော့ ဇိမ်ကျတယ်လို့ပဲ ပြောကြမယ်။ ချမ်းချမ်းသာသာ အိပ်ရတယ်လို့ပဲ ပြောကြမှာပဲ။ သူလည်း အဲဒီအတိုင်းပဲပြောလိုက်တယ်။<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၆</font></p> အဲဒီတော့ မြတ်စွာဘုရားက “ချမ်းချမ်းသာသာ အိပ်စက်ရခြင်းရဲ့ အဓိပ္ပာယ်”ကို မင်းသားနားလည်အောင် ထပ်ပြီးတော့ ရှင်းပြတယ်။ ကျိုးတို့ကျဲတဲ သစ်ပင်အောက်မှာ ကျိန်းစက်ရတာနဲ့ ခုနက လေလုံမိုးလုံ တိုက်ကြီးထဲမှာ ခမ်းခမ်းနားနား အိပ်ယာကြီးတွေနဲ့ အိပ်စက်ရတာ ကြည့်မယ်ဆိုလို့ရှိရင် သစ်ပင်အောက် အိပ်စက်ရတာ ဆင်းရဲတယ်၊ ခုနက သူဌေးသား အိပ်စက်ရတဲ့နေရာက အင်မတန်မှ ချမ်းသာတယ်၊ ဒါ လောကလူတွေရဲ့ အမြင်။<br><br>မြတ်စွာဘုရားက ရှင်းပြတယ်။ “ကြည့်လေ၊ အဲဒီသူဌေးသားမှာတဲ့ ရာဂစိတ်တွေ ဖြစ်ပွားလာလို့ရှိရင် စိတ်နှလုံးဟာ ပူပန်လာလိမ့်မယ်၊ ရာဂဆိုတာ ဘယ်တော့မှ အလိုမကျဘူး၊ တဏှာရာဂဆိုတာ အလိုမကျဘူး၊ စိတ်နှလုံးကို ပူပန်စေတတ်တယ်၊ ကိုယ်ဆင်းရဲမှုကို ဖြစ်စေတတ်တယ်။ စိတ်ဆင်းရဲမှုကို ဖြစ်စေတတ်တယ်။ အဲဒီကိုယ်၊ နှုတ်၊ နှလုံးကို ပူပန်စေတတ်တဲ့ ရာဂကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့အပူတွေ၊ အဲဒီအပူတွေ<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၇</font></p> ရှိနေမယ်ဆိုလို့ရှိရင် ဘယ်လောက်ကောင်းတဲ့ အိပ်ယာပေါ်အိပ်အိပ် ချမ်းချမ်းသာသာ အိပ်စက်တယ်ဆိုတာ ဖြစ်နိုင်ပါ့မလား”တဲ့။<br><br>“အဲဒီလို ရာဂဆိုတဲ့ အတွင်းအပူတွေ၊ စိတ်နှလုံးထဲမှာ ပူလောင်နေတဲ့ အပူတွေနဲ့ အိပ်စက်လို့ရှိရင် သူဟာ ဆင်းဆင်းရဲရဲ အိပ်စက်ရတာပဲ။ အဲဒီလို ဆင်းဆင်းရဲရဲ အိပ်စက်ရခြင်းအကြောင်းဖြစ်တဲ့ ရာဂဆိုတဲ့တရားကို ငါဟာ အလျဉ်းပယ်ထားပြီးသား ဖြစ်တယ်။ ငါ့မှာ စိတ်နှလုံးကို ပူပန်စေတတ်တဲ့ ရာဂဆိုတာ မရှိဘူး”တဲ့။<br><br>ဆိုလိုတာက မြတ်စွာဘုရားမှာ အတွင်းအပူမရှိဘူးပေါ့။ ခုနက အပြင်က ဘယ်လောက်ဇိမ်ကျကျ အတွင်းက အပူနဲ့ဆိုရင် ဘယ်တော့မှ ချမ်းသာမှာမဟုတ်ဘူးပေါ့။ စိတ်နှလုံးအေးချမ်းမှုဆိုတာ အပြင်နဲ့ သိပ်ပြီးမဆိုင်ဘူး။ အတွင်းနဲ့ပိုပြီးတော့ ဆိုင်တယ်ပေါ့။ အပြင်အနေအထားက ဘယ်လောက်ကောင်းနေနေ အတွင်းသားက ပူပန်မှုတွေရှိနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၈</font></p> ဟာ ဘယ်တော့မှ ချမ်းသာဖို့ရာဆိုတာ မရှိနိုင်ဘူးပေါ့။ အပေါ်ယံရွှေမှုန်ကြဲ အထဲက နွားချေးခံဆိုတာ အတွင်းထဲက အပူတွေစုနေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ရဲ့ နှလုံးသားဟာ ဘယ်တော့မှအေးချမ်းမှာမဟုတ်ဘူး။<br><br>မြတ်စွာဘုရားက “ငါ့ရဲ့နှလုံးသားဟာ ရာဂဆိုတဲ့ ပူပန်စေတတ်တဲ့တရားတွေ လုံးဝကင်းရှင်းပြီးပြီ၊ လုံးဝအကြွင်းအကျန်မရှိအောင် ပယ်ထားပြီးဖြစ်သည့်အတွက်ကြောင့် ငါဟာ ချမ်းချမ်းသာသာ အိပ်စက်ရတာဖြစ်တယ်”။<br><br>ရာဂဆိုတဲ့အပူမရှိလို့ ချမ်းချမ်းသာသာ အိပ်စက်ရတယ်။ ထို့အတူပဲ ဒေါသကြောင့်ဖြစ်ခဲ့တဲ့ ပူပန်ဆင်းရဲမှုတွေဆိုတာ ရှိတယ်၊ ကြည့်လေ၊ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် မတည့်လို့ စိတ်ကောက်နေမယ်ဆိုလို့ရှိရင် အိပ်ပျော်မှာမဟုတ်ဘူးလေ။ အဲဒီနေ့ဟာ အိပ်မပျော်ဘူး၊ စိတ်ထဲမှာ အလိုမကျဖြစ်နေပြီ။ ဒေါသထွက်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ဟာ အိပ်လို့မရဘူး။ ဘယ်လောက်ကောင်းတဲ့ အိပ်ရာကြီးပေါ်တင်ပေး<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၉</font></p> တင်ပေး ဒီပုဂ္ဂိုလ် တအုံနွေးနွေးနဲ့ စိတ်ဆိုးပြီးတော့ စိတ်ထဲမှာ ဘယ်တော့မှ ချမ်းသာမှာမဟုတ်ဘူး။<br><br>အေး၊ မြတ်စွာဘုရားက “ငါ့မှာ ဒီလိုတအုံနွေးနွေး ရင်ကိုပူနွေးစေတတ်တဲ့၊ ပူလောင်စေတတ်တဲ့ ဒေါသဆိုတာ ငါ့မှာမရှိတော့ဘူးတဲ့။ လုံးဝဖယ်ရှားထားပြီးသားဖြစ်တယ်၊ ဒါကြောင့်မို့လို့ ငါ့ရဲ့ရင်ဟာ အေးနေတယ်ပေါ့။ အေးနေသည့်အတွက်ကြောင့် ငါဟာ ချမ်းချမ်းသာသာ အိပ်ရတယ်”တဲ့။<br><br>ထို့အတူပဲ မောဟ၊ အမှန်မသိတဲ့ မောဟကလည်းပဲ ပြဿနာတွေကို တက်စေတတ်တယ်။ ပြဿနာကို တက်စေတတ်သည့်အတွက်ကြောင့် မောဟကလည်း ပူလောင်မှုကို ဖြစ်ပေါ်စေတတ်တဲ့ သဘာဝတရားတစ်ခုပဲ။ အဲဒီပူလောင်မှုကို ဖြစ်စေတတ်တဲ့ မောဟရှိနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ဟာ ဘယ်တော့မှ ချမ်းချမ်းသာသာ အိပ်စက်ရတယ်ဆိုတာ မဖြစ်နိုင်ဘူးတဲ့။ အဲဒီမောဟဆိုတဲ့တရားကို ငါ့သန္တာန်မှာ အကြွင်းအကျန်မရှိအောင် ငါဖယ်ရှားထားပြီးသားဖြစ်တယ်။ ငါ့ရဲ့<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၀</font></p> သန္တာန်မှာ နှလုံးသားကို ပူလောင်စေတတ်တဲ့ ရာဂဆိုတာလည်း မရှိဘူး။ ဒေါသဆိုတာလည်း မရှိဘူး။ မောဟဆိုတာလည်း မရှိဘူး။ တခြားအကုသိုလ်တွေလည်း မရှိဘူး။ ဒါကြောင့်မို့လို့ နှလုံးသားဟာ ကြည်လင်အေးမြပြီးတော့ ငြိမ်းချမ်းနေတာ။<br><br>“ငါ့ရဲ့ အိပ်စက်နားနေမှုဟာ ဘယ်နေရာဖြစ်ဖြစ် အတွင်းက နှလုံးသား အေးချမ်းနေသည့်အတွက်ကြောင့် ဘယ်တော့ပဲဖြစ်ဖြစ် ချမ်းသာနေတာပဲ” လို့ ဒီလိုဟောတာ။<br><br>အဲဒီတော့ ဘုန်းကြီးတို့တစ်တွေက အပြင်ကိုကြည့်ပြီးတော့ ချမ်းသာတယ်လို့ ပြောနေကြတာ။ အတွင်းက ပူလောင်နေတာကို လူတွေက မသိကြဘူး၊ အတွင်းပူနဲ့ အပြင်ပူဆိုတဲ့နေရာမှာ အပြင်ပူကို ခံနိုင်တယ်။ အတွင်းပူက မခံနိုင်ဘူး။ လောကလူတွေ ဒုက္ခရောက်နေတာဟာ အတွင်းအပူကြောင့် ဒုက္ခရောက်နေတာ၊ အတွင်းပူရှိလာလို့ရှိရင် အပြင်ပူထက် ဆိုးတယ်ပေါ့။ အပြင်ပူပူတာက တစ်ခဏမျှသာပူတာ၊<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၁</font></p> အတွင်းပူ ပူပြီဆိုလို့ရှိရင် တစ်သံသရာလုံး ဒုက္ခရောက်သွားနိုင်တယ်ပေါ့။<br><br>အေး၊ အဲဒီအခြေအနေကို ရည်ညွှန်းပြီးတော့ မြတ်စွာဘုရားသခင် ကိုယ်တော်မြတ်က လောကမှာတဲ့၊ တွယ်တာမှုတွေ မရှိဘူး၊ မုန်းတီးမှုတွေ မရှိဘူး၊ တွေဝေမှုကြောင့် မှားမှားယွင်းယွင်း ချွတ်ချော်မှုတွေ မရှိဘူးဆိုတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ဟာ အမြဲတမ်း ချမ်းချမ်းသာသာ အိပ်စက်ရတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ပဲဖြစ်တယ်တဲ့။ နှလုံးသားကို ပူလောင်စေတတ်တဲ့၊ ကိလေသာတွေ မကင်းသေးတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဟာ ကိလေသာတွေ နှလုံးသားထဲမှာ မငြိမ်းသေးဘူးဆိုလို့ရှိရင် ထိုပုဂ္ဂိုလ်ဟာ ဘယ်တော့မှ ချမ်းချမ်းသာသာ အိပ်စက်ရတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုတာ မဖြစ်နိုင်ဘူးလို့ ဟတ္ထကမင်းသားကို ရှင်းလင်းပြီး မြတ်စွာဘုရားက ဟောတာ။<br><br>အဲဒီတော့ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ အဓိပ္ပာယ်က ချမ်းချမ်းသာသာ အိပ်စက်ရခြင်းဆိုသည်မှာ နှလုံးသားအပူငြိမ်းပြီးတော့ ကိလေသာခပ်သိမ်း ငြိမ်းနေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၂</font></p> ရဲ့ အိပ်စက်မှုသာလျှင် ချမ်းချမ်းသာသာ အိပ်စက်ရခြင်းလို့ ဆိုနိုင်တယ်။ ကိလေသာအပူတွေရှိနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ အဆင့်အတန်းမြင့်တဲ့ အိပ်ရာကြီးတွေပေါ်မှာ အိပ်ခြင်းဟာ အပြင်ပန်းအားဖြင့် ဇိမ်ကျတယ်၊ ချမ်းသာတယ်လို့ ဒီလိုထင်ရသော်လည်း အတွင်းအပူတွေ နှိပ်စက်နေသည့်အတွက်ကြောင့် ပူလောင်မှုတွေနဲ့ လုံးပမ်းနေရလို့ သူ့ရဲ့စိတ်နှလုံးဟာ အေးချမ်းမှုမရှိဘူး၊ စိတ်နှလုံးအေးချမ်းမှုမရှိသည့်အတွက်ကြောင့် အဲဒီပုဂ္ဂိုလ်ဟာ ချမ်းချမ်းသာသာ အိပ်စက်ရတယ်ဆိုတဲ့အဓိပ္ပာယ် မရပါဘူးတဲ့၊ ဆင်းဆင်းရဲရဲပဲ အိပ်စက်ရပါတယ်။<br><br>တကယ်လည်းပဲ လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟဆိုတာတွေရဲ့ အနှောင့်အယှက်ကြောင့် ထိုပုဂ္ဂိုလ်ဟာ ဘယ်တော့မှ ချမ်းချမ်းသာသာ အိပ်စက်ရမှာမဟုတ်ဘူး။ စိတ်ထဲမှာ အလိုမကျမှုတွေနဲ့ လုံးထွေးပြီးတော့ စိတ်နှလုံးဟာ ပူပန်နေသည့်အတွက်ကြောင့် စိတ်ငြိမ်းချမ်းမှုဆိုတာ လုံးဝမရနိုင်ဘူးတဲ့။<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၃</font></p> အေး၊ ဒါကြောင့်မို့ မြတ်စွာဘုရားသခင် ကိုယ်တော်မြတ်က ချမ်းသာစွာ အိပ်စက်ရတယ်ဆိုတဲ့ တကယ့်အဓိပ္ပာယ်ဟာ နှလုံးသားအေးချမ်းမှုရှိမှ ချမ်းသာစွာ အိပ်စက်ရတယ်။ ရာဂ၊ ဒေါသ၊ မောဟ စတဲ့ ကိလေသာတွေ ချုပ်ငြိမ်းမှသာလျှင် တကယ့်ကို အေးချမ်းတယ်ဆိုတာကို ပြောလို့ရမယ်။ ချမ်းသာစွာ အိပ်စက်ရတယ်ဆိုတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဟာ တကယ့်ကို ရာဂ၊ ဒေါသ၊ မောဟ ငြိမ်းချမ်းတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်မှသာ ဖြစ်နိုင်တယ်ပေါ့။<br><br>အေး၊ လောကမှာ အိပ်မရလို့ အိပ်ဆေးသောက် အိပ်ရတဲ့ လူတွေကော မရှိဘူးလား။ အေး၊ သောကတွေ ဖြစ်နေလို့ တစ်ညလုံးအိပ်မပျော်ဘူးတဲ့။ အဲဒီအပူတွေကြောင့် အိပ်မရလို့ အိပ်ဆေးသောက်ပြီးတော့ အိပ်နေကြရတယ်။ အိပ်ဆေးဟာ တကယ့်အဖြေမဟုတ်ဘူး၊ တကယ့်အိပ်ဆေးကတော့ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ တရားတော်သာဖြစ်တယ်ပေါ့။ ဘယ်အချိန်ပဲဖြစ်ဖြစ် ဒီတရားကို လိုက်နာကျင့်ကြံကြိုးကုတ် အားထုတ်မယ်<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၄</font></p> ဆိုလို့ရှိရင် လောဘတွေလျော့ချနိုင်မယ်၊ ဒေါသတွေလျော့ချနိုင်မယ်၊ မောဟတွေလျော့ချနိုင်မယ်။ နောက်ဆုံး လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟတွေကင်းပြီးတော့ နှလုံးသားရဲ့ ပူလောင်မှုတွေ အကုန်ကင်းသွားရင် ဘယ်နေရာနေနေ စိတ်နှလုံးဟာ အေးချမ်းမှာပဲဖြစ်တယ်။ ဒါကြောင့်မို့ တရားချစ်ခင် သူတော်စင် ပရိသတ်အပေါင်းတို့၊ တို့တစ်တွေဟာ စိတ်နှလုံးအေးချမ်းသာယာမှုရှိမှသာလျှင် ချမ်းသာစွာအိပ်စက်ရတယ်ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်ကို အပြည့်အဝရကြရမှာဖြစ်တယ်။ သာမန်အားဖြင့် ကြည့်ပြီးတော့ တို့တစ်တွေဟာ ချမ်းသာစွာအိပ်စက်ရတယ်လို့ ဖြေလို့ရှိရင် မပြည့်စုံတဲ့ စကားမျိုးသာဖြစ်တယ်ပေါ့။ အေး၊ အဲဒီလိုသဘောကျပြီးတော့ တို့တစ်တွေ ချမ်းချမ်းသာသာ အိပ်စက်ရခြင်းရဲ့ အဓိပ္ပာယ်ပြည့်စုံအောင် ဘာလုပ်ရမလဲ။ နှလုံးသားကို ပူလောင်စေတတ်တဲ့ ရာဂတွေ ဖယ်ရှားဖို့ ကြိုးစား<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၅</font></p> ရမယ်၊ ဒေါသတွေဖယ်ရှားဖို့ ကြိုးစားရမယ်၊ မောဟတွေဖယ်ရှားဖို့ ကြိုးစားရမယ်။<br><br>ကဲ၊ ကြိုးစားပြီဆိုတဲ့အခါမှာ ရာဂကို ဘာနဲ့ဖယ်ရှားမလဲ၊ ရာဂကို ဖယ်ရှားဖို့ရာအတွက် နံပါတ်(၁)က ဘုန်းကြီးတို့တစ်တွေ ရာဂဟာ ဘာကြောင့်ဖြစ်နေသလဲလို့ဆိုရင် တင့်တယ်မှုလို့ စိတ်ကအာရုံပြုနေသည့်အတွက်ကြောင့် “သုဘနိမိတ်”ကို အာရုံပြုထားသည့်အတွက်ကြောင့် ရာဂဟာ တိုးသည်ထက်တိုးလာတာဖြစ်တယ်။ ဒါကြောင့်မို့လို့ မတင့်တယ်ဘူးလို့ဆိုတဲ့ အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်း (အေး၊ ဗမာစကားထဲမှာ အသုဘဆိုလို့ရှိရင် မသာသွားသွားပြီး သတိရနေတာမျိုး ဖြစ်တတ်တယ်နော်။ အဲဒါကိုပြောတာမဟုတ်ဘူး)ကို မိမိတို့အသက်ရှင်လျက်ဖြစ်သော်လည်း ခန္ဓာကိုယ်မှာ တင့်တယ်မှုမရှိတာတွေကို ဆင်ခြင်စဉ်းစားရမယ်တဲ့။<br><br>ရွံရှာဖွယ်သဘောတွေကို ဆင်ခြင်စဉ်းစားတတ်ရမယ်။ ဘယ်လိုဆင်ခြင်စဉ်းစားတတ်ရမလဲဆိုရင် ကြည့်လေ၊ ကိုယ့်ခန္ဓာကိုယ်ဟာ မတင့်တယ်ဘူး၊ ရွံစဖွယ် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၆</font></p> ဆိုတာဟာ အလွယ်လေးနဲ့ စဉ်းစားလို့ရတယ်။ ကိုယ့်ကိုယ်ကို တစ်လ နှစ်လ ရေမချိုး မျက်နှာမသစ်ဘဲနဲ့ နေကြည့်ပေါ့၊ မွှေးကြိုင်တဲ့အနံ့ ထွက်မလား၊ နံစော်တဲ့အနံ့ ထွက်လာမလား စဉ်းစားကြည့်ပေါ့။ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ သဘာဝဟာ တကယ်တော့ လှပတင့်တယ်တာမဟုတ်ဘူး၊ အပြင်က ဝတ်စားဆင်ယင်တာတို့၊ ဖီးလိမ်းတာတို့ ဒါတွေကြောင့်မို့လို့ လူတွေဟာ လူကြားထဲမှာ ဝင်လို့ရတာနော်။<br><br>အေး၊ အဲဒီလို မတင့်မတယ် ရွံစဖွယ်သဘောတွေကို ဆင်ခြင်စဉ်းစားရင်းဖြင့်၊ အသုဘသညာကို နှလုံးသွင်းခြင်းဖြင့် ရာဂကို ဖယ်ရှားနိုင်တယ်တဲ့။ ရာဂကို လျှော့ချနိုင်တယ်။ ရာဂ လျော့ကျသွားတာနဲ့တစ်ပြိုင်နက် နှလုံးသားရဲ့ ပူလောင်မှုတွေဟာ လျော့ကျသွားမယ်။ လျော့ကျသွားတာနဲ့တစ်ပြိုင်နက် ချမ်းချမ်းသာသာ အိပ်စက်ရဖို့ ဖြစ်ပေါ်လာလိမ့်မယ်။<br><br>ထို့အတူပဲ ဘုန်းကြီးတို့တစ်တွေရဲ့ နှလုံးသားထဲမှာ မုန်းတီးမှုတွေကို သိမ်းထားမယ်ဆိုလို့ရှိရင် နှလုံးသား<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၇</font></p> အမုန်းတရားတွေ လွှမ်းမိုးနေသည့်အတွက်ကြောင့် ဘယ်တော့မှချမ်းသာမှာ မဟုတ်ဘူးတဲ့။ အဲဒီအမုန်းတရားတွေကို ဖယ်ရှားနိုင်ဖို့အတွက် မေတ္တာသက်ဝင် ချစ်ခင်စေတတ်တဲ့ မေတ္တာတရားကို ပွားများအားထုတ်ကြရမယ်။ မေတ္တာနှလုံးသားနဲ့ အစားထိုးပြီး နေနိုင်မှသာလျှင် အမုန်းတရားတွေ ကင်းစင်သွားလိမ့်မယ်။ မေတ္တာသက်ဝင် ချစ်ခင်တဲ့၊ ကြည်လင်အေးမြတဲ့ စိတ်ဓာတ်ကို ရရှိလာတဲ့အခါမှာ ချမ်းချမ်းသာသာ အိပ်စက်ရမှုဆိုတာ ဖြစ်ပေါ်လာမှာပါ။ အဲဒီလိုမဟုတ်ဘဲနဲ့ အမုန်းတရားတွေ နှလုံးသားထဲမှာထားမယ်ဆိုလို့ရှိရင် ချမ်းချမ်းသာသာ အိပ်စက်ရမှုဆိုတာ ဘယ်တော့မှရမှာမဟုတ်ဘူးတဲ့။<br><br>ထို့အတူပဲ အသိဉာဏ်ကင်းမဲ့နေကြမယ်ဆိုလို့ရှိရင် လုပ်သင့်တာနဲ့ မလုပ်သင့်တာ ခွဲခြားမသိဘူး။ မသိသည့်အတွက်ကြောင့် မလုပ်သင့်တာတွေ လုပ်လိမ့်မယ်။ လုပ်သင့်တာတွေကို မလုပ်ဘူးလို့ဆိုလို့ရှိရင် ပြဿနာတွေတက်မယ်။ ပြဿနာတွေတက်ရင် ထို<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၈</font></p> ပြဿနာကြောင့် စိတ်တွေက တည်ငြိမ်မှုမရဘူးတဲ့။<br><br>မောဟကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ ရင်ထဲမှာ ပူနွေးစေတဲ့ အခြေအနေမျိုးတွေ ရောက်လာတယ်။ ဒါကြောင့်မို့ အဲဒီမောဟကို ပယ်ဖျောက်ဖို့ရာအတွက် အသိပညာရအောင် ကြိုးစားကြရမယ်။ အသိပညာရဖို့ရာအတွက် တရားနာရမယ်၊ တရားစာအုပ်တွေ ဖတ်ရမယ်။ သုတမယဉာဏ်ရမယ်၊ ကမ္မဋ္ဌာန်းတရား အားထုတ်ရမယ်၊ အားထုတ်လို့ရှိရင် ဘာဝနာမယဉာဏ်တွေ ရလာမယ်။ သုတမယပညာ၊ ဘာဝနာမယပညာ ဒီပညာနှစ်ခုနဲ့ မောဟကို လျော့ချနိုင်တာပေါ့။ ။<br><br>နောက်ဆုံးမှာ သဘာဝတရားတွေရဲ့ အစစ်အမှန်ကို သိမြင်ခြင်းဖြင့် မှန်မှန်ကန်ကန် စဉ်းစားတွေးခေါ်နိုင်တဲ့ အသိဉာဏ်ကို ရရှိခြင်းဖြင့်၊ သင်္ခါရတရားတွေရဲ့ မမြဲတဲ့ သဘောတွေကို ဆင်ခြင်စဉ်းစားခြင်းဖြင့် ဘုန်းကြီးတို့တစ်တွေဟာ ပူလောင်မှုတွေရော၊ တပ်မက်မှုတွေရော အားလုံးကို လျော့ချသွားနိုင်ပါလိမ့်မယ်တဲ့။ အဲဒီလို ပူလောင်မှုတွေ၊ တပ်မက်မှုတွေ လျော့ချသွား<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၉</font></p> နိုင်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ချမ်းသာစွာအိပ်စက်ရမှုဆိုတာ ရရှိလာမှာဖြစ်ပါတယ်။<br><br>ရာဂ၊ ဒေါသ၊ မောဟဆိုတဲ့ အခြေခံ အကုသိုလ်တရား (၃)ပါးကို ဖယ်ရှားပစ်ခြင်းဖြင့် အခြားအကုသိုလ် သဘာဝတရားတွေကိုလည်း ဖယ်ရှားနိုင်မှာဖြစ်တယ်။<br><br>တရားချစ်ခင် သူတော်စင် ပရိသတ်တို့၊ တို့တစ်တွေ ချမ်းချမ်းသာသာ အိပ်စက်ရဖို့အတွက် ဘာလုပ်ရမလဲဆိုရင် ရာဂ၊ ဒေါသ၊ မောဟဆိုတဲ့ ဒီတရားတွေကို ဖယ်ရှားဖို့ရာ အဓိကဖြစ်တယ်ဆိုတာ ကိုယ်စီကိုယ်ငှ သဘောကျပြီးတော့ ဟောဒီ <b>ဟတ္ထကသုတ်</b>မှာလာတဲ့ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ အဖြေအတိုင်း ချမ်းသာစွာအိပ်စက်ရခြင်းရဲ့ အဓိပ္ပာယ်ကို အလေးအနက် စဉ်းစားပြီး လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟစတဲ့ ကိလေသာအပူတရားတွေကို ဖယ်ရှားနိုင်အောင် ကျင့်ကြံကြိုးကုတ်အားထုတ်နိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။ kek1kusljro0noczvckga0ydp3532q9 22084 22083 2026-06-14T00:26:31Z Tejinda 173 22084 wikitext text/x-wiki {{header | title = ချမ်းသာစွာအိပ်စက်ရခြင်း | author = ဒေါက်တာနန္ဒမာလာဘိဝံသ | override_author = | editor = | translator = | contribuor = | override_contributor = | section = စာစစ်ရန်လိုအပ်သည် | previous = [[ကုသိုလ်ဖြစ်အောင် သတိဆောင်]] | previous2 = | next = [[ခန္ဓသုတ် အနှစ်ချုပ်]] | next2 = | year = | notes = | edition = | categories = မြန်မာ တရားတော်များ | shortcut = | portal = }} <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁</font></p> ချမ်းသာစွာအိပ်စက်ရခြင်း<br><br>မှတ်တမ်း သာသနာတော်နှစ် ၂၅၅၃ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၇၁ ခုနှစ်၊ တန်ခူးလဆန်း(၆)ရက်၊ ရန်ကုန်တိုင်း ရွှေပြည်သာမြို့နယ် အမှတ်(၈)ရပ်ကွက်လုံးဆိုင်ရာ မလွန် ဆန်လှူအသင်း အမှတ်(၃)၊ မလွန်ဆွမ်းဆန်တော်နှင့် ရွှေပြည်သာ ဆွမ်းဆန်တော် ရေစက်ချလှူဒါန်းသည့် ဓမ္မပူဇာ သဘင် အခမ်းအနားဝယ် ဟောကြားအပ်သော “ချမ်းသာစွာ အိပ်စက်ရခြင်း” တရားဒေသနာတော်။<br><br>“ချမ်းသာစွာ အိပ်စက်ရခြင်း”တဲ့။ လူတွေပြောနေ ကြတဲ့ ချမ်းသာစွာ အိပ်စက်ရခြင်းဆိုတာနဲ့ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာ ဟောကြားတော်မူခဲ့တဲ့ ချမ်းသာစွာ အိပ်စက်ရခြင်း ဒီ (၂)မျိုးမှာ ခြားနားသော ရှုထောင့်အမြင်များ ရှိကြတယ်။ ခြားနားသော ရည်ရွယ်ချက်များ ရှိကြတယ်။ လောက <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂</font></p> လူတွေ ပြောနေတဲ့ ချမ်းသာစွာ အိပ်စက်ရခြင်းဟာ ဘယ်လိုအဓိပ္ပာယ်ရှိတယ်၊ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာ ဆိုလိုတဲ့ ချမ်းသာ စွာ အိပ်စက်ရခြင်းဆိုတာ ဘယ်လိုအဓိပ္ပာယ်ရှိတယ်ဆိုတာ ဒီကနေ့ည ရှင်းလင်းပြီးတော့ ဟောပြောကြရ အောင်။<br><br>လောကလူတွေဟာ နေရေးထိုင်ရေးနှင့် ပတ်သက် ပြီး ချမ်းသာသုခကို လိုလားကြတယ်။ စားရေး သောက်တာနှင့် ပတ်သက်ပြီးတော့လည်း ချမ်းသာသုခကို လိုလားကြတယ်။ အလိုလားဆုံးကတော့ ချမ်းချမ်း သာသာ အိပ်စက်ရမှုဖြစ်တယ်။ ငြိမ်းငြိမ်းချမ်းချမ်းနဲ့ ချမ်းချမ်းသာသာ အိပ်စက်ရမှုဟာ အင်မတန်မှ တန်ဖိုး ရှိတယ်လို့ ပြောရမှာပါ။ ဒါနဲ့ပတ်သက်ပြီး မြတ်စွာဘုရား ဟောကြားတဲ့ ချမ်းသာစွာ အိပ်စက်ရခြင်းရဲ့ အဓိပ္ပာယ်က အလွန်လေးနက်မှုရှိတယ်ဆိုတာကို ဟတ္ထကသုတ္တန်ကို လေ့လာကြည့်ခြင်းဖြင့် သိရှိနိုင်ကြပါတယ်။ ချမ်းသာစွာ အိပ်စက်ရခြင်းရဲ့ အဓိပ္ပာယ်ကို <b>ဟတ္ထက သုတ္တန်</b> မှာ မြတ်စွာဘုရားက ရှင်းလင်းဟောကြားထား <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃</font></p> တာ ဖြစ်ပါတယ်။ <b>အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်</b> မှာ <b>ဟတ္ထကသုတ်</b> ပါရှိတယ်။<br><br>တစ်ခုတုန်းက မြတ်စွာဘုရားသခင် ကိုယ်တော် မြတ် အာဠဝီပြည် အနီးနားက နွားအုပ်ကြီး ဖြတ်သန်း သွားလာတဲ့ တောတန်းတစ်နေရာ သိသပါဝန လို့ခေါ်တဲ့ ရင်းတိုက်တောထဲမှာ အရွက်ကျဲကျဲရှိတဲ့ ရင်းတိုက် ပင်ကြီး တစ်ပင်ရဲ့အောက်မှာ နားနေခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီအချိန်က ရာသီဥတုကလည်း အင်မတန်အေးမြတဲ့ ဆောင်းရာသီ ဖြစ်ပါတယ်။ ဆောင်းရာသီဖြစ်တော့ ရင်းတိုက်ပင်က အရွက်တွေကလည်း ကြွေတဲ့အရွက်က ကြွေလာတော့ အပေါ်မှာကြည့်လိုက်ရင် ကျိုးတိုးကျဲတဲ အနေအထားမျိုးရှိတယ်။<br><br>မြတ်စွာဘုရား သီတင်းသုံးတဲ့ သစ်ပင်ပတ်ဝန်းကျင် မှာလည်း ဖြတ်သန်းသွားလာထားတဲ့ နွားအုပ်ခြေရာတွေဟာ ဆူးသဖွယ်မာကြောပြီး မို့မို့ချွန်ချွန်တွေဖြစ်နေတယ်။ ရင်းတိုက်ပင်အောက် လမ်းလျှောက်ဖို့ဆိုတာ ခဲယဉ်းတဲ့အနေအထားမှာ ရှိတယ်ပေါ့။ နွားခွာရာကြား <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄</font></p> က ထွက်တဲ့ မာနေတဲ့မြေကို “နွားခွာရာဆူး” လို့ ခေါ်တယ်။ ဆူးကဲ့သို့ ချွန်ပြီးတော့နေတယ်၊ အဲဒီပေါ်မှာ ဖိနပ်မပါဘဲ လမ်းလျှောက်မယ်ဆိုရင် အင်မတန် လျှောက်ရခက်မယ့် အနေအထားပေါ့။<br><br>မြတ်စွာဘုရားသခင် ကိုယ်တော်မြတ်ကလည်း အရွက်ကျိုးတို့ကျဲတဲရှိတဲ့ ရင်းတိုက်ပင်ကြီးအောက်မှာ မြက်တွေခင်းပြီးတော့ ထိုင်နေတယ်။ တစ်ပါးတည်း အာဠဝီပြည်နားမှာ အဲဒီလို သီတင်းသုံးနေတဲ့အချိန် နံနက်စောစော အာဠဝီမြို့ထဲကထွက်ပြီးတော့ ရင်းတိုက်တောဘက်ကို ကျန်းမာရေးအတွက် လမ်းလျှောက်ကြတယ်။ တောတန်းကိုဖြတ်ပြီးတော့ လမ်းလျှောက်လာတဲ့ အထဲမယ် ဟတ္ထက အာဠာဝကဆိုတဲ့ မင်းသားလဲ ပါလာတယ်။ အေး၊ ဟတ္ထက အာဠာဝက မင်းသားဆိုတာ ဘယ်သူလဲလို့ဆိုရင် အားလုံးကြားဖူးကြတဲ့ ဇာတ်လမ်းတစ်ခုကိုပါ ပြောကြရအောင်။<br><br>အာဠဝီပြည်ကြီးရဲ့ အနီးအနားမှာ တောတန်း တစ်နေရာက ညောင်ပင်ကြီးတစ်ပင် အုပ်အုပ် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅</font></p> ဆိုင်းဆိုင်း ရှိတယ်၊ အဲဒီညောင်ပင်ကြီး အနီးအပါးမှာ အာဠာဝကဘီလူးကြီးရဲ့ ဗိမာန်ရှိတယ်လို့ပြောတယ်။ သို့သော် လူတွေမြင်ရတာကတော့ ညောင်ပင်ကြီးပဲ မြင်ရတယ်။ အာဠာဝကဘီလူးကြီးရဲ့ ဗိမာန်ကို မမြင်ရဘူး။ အာဠာဝကဘီလူးကြီးက ညောင်ပင်အောက် ဝင်ရောက်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တိုင်းကို သူက အပိုင်စားရထားတယ်။ ဒါကြောင့်မို့ ညောင်ပင်အောက် ဝင်လာရင် တော့ သူ့အစာဖြစ်ကြရတာ များတယ်ပေါ့။<br><br>ဖြစ်ပုံကတော့ တစ်နေ့မှာ အာဠဝီဘုရင်ကြီးက အခြံအရံတွေနဲ့ တောကစားထွက်တာ၊ တောကစား ထွက်တဲ့အခါမှာ သမင်တစ်ကောင်တွေ့တော့ ကိုယ်စီ ကိုယ့်စည်းနဲ့ကိုယ် တာဝန်ပေးထားပြီး ထိုသမင်ကို အမိ ဖမ်းဖို့အတွက် ဝိုင်းရံထားကြတယ်။ အဲဒီလို ဝိုင်းရံထား ပြီး သမင်ကိုခြောက်တဲ့အခါမှာ အင်မတန်အကင်းပါးတဲ့ သမင်က ဘယ်ဘက်ကထွက်ရမယ်ဆိုတာ ကြည့် လိုက်တဲ့အခါ ဘုရင်ကြီးဘက်က လူအုပ်နည်းနေတာ မြင်တော့ ဘုရင်ကြီးဘက်ကထွက်ဖို့ ကြိုးစားတယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၆</font></p> အဲဒီလို ကြိုးစားပြီးတော့ သမင်က ထွက်ပြေးတယ်ပေါ့။ ဘုရင်ကြီးတာဝန်ကျတဲ့အပိုင်းကနေပြီး သမင်က လွတ် သွားတယ်။ ဒါပဲ မြန်မာတွေပြောနေကြတာ “ရွှေသမင် ဘယ်ကထွက်၊ မင်းကြီးတာကထွက်”တဲ့။<br><br>အဲဒီလိုလွတ်သွားတဲ့အခါ ဘုရင်ကြီးက မာနတွေ တက်လာပြီး မခံနိုင်ဘူးပေါ့။ အများက သရော်မှာကို မခံနိုင်သည့်အတွက်ကြောင့်၊ ကြိတ်ပြီးပြုံးကြမှာကို မခံ နိုင်သည့်အတွက်ကြောင့် သူ့ရဲ့ ရဲစွမ်းသတ္တိဗလအစွမ်း ပြုပြီးတော့ သမင်ပြေးတဲ့နောက်က လိုက်တယ်။ နောက်ဆုံးတော့ သမင်ဟာ ပြေးနိုင်သမျှပြေးပြီး မပြေး နိုင်တဲ့အချိန်ကျတော့ လည်စင်းပြီးခံတာပေါ့။ အဲဒီ အချိန်မှာ ဘုရင်ကြီးက သမင်ကို အရဖမ်း သတ်ဖြတ် ယူခဲ့တယ်။ တစ်ကယ်တော့ သမင်သားစားချင်လို့ မဟုတ်ဘူး၊ အပျော်အပါး လုပ်ကြတာ။ အဲဒီ သမင် ကောင်ကို ပိုင်းပြီးတော့ ထမ်းလာခဲ့တယ်။<br><br>ဒီသမင် သူရအောင် ဖမ်းနိုင်တယ်ဆိုတဲ့ စွမ်းရည် သတ္တိကို ပြချင်လို့ သမင်ကို ထမ်းယူခဲ့ပြီး မောမော <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၇</font></p> ပမ်းပမ်းနဲ့ ခုနက ညောင်ပင်ကြီးအောက်မှာချပြီး ခဏ နားနေတာ။ ဒီအခါမှာ ဘုရင်ကြီး အန္တရာယ်ကြုံလာတယ်ပေါ့။ အာဠာဝကဘီလူးကြီးရဲ့ ပိုင်နက်ထဲ ရောက် သွားတော့ အာဠာဝကဘီလူးကြီးက ဘုရင်ကြီးကို ဖမ်း လိုက်တယ်ပေါ့။ ဖမ်းလိုက်တော့ ဘုရင်ကြီးက ကြောက် လန့်ပြီး “သူ့ကိုမစားပါနဲ့၊ သမင်သားပဲစားပါ” လို့ပြော တော့ အာဠာဝကဘီလူးကြီးက ရယ်တယ်တဲ့။ “ဘုရင် ကြီး ကိုယ်တိုင်ကလည်း သူ့ပစ္စည်းပဲတဲ့၊ သမင်ကြီးလည်း သူ့ပစ္စည်းပဲ၊ ငါ့ပစ္စည်းနဲ့ငါ့ကို အရောင်းအဝယ် မလုပ်နဲ့”တဲ့။<br><br>သမင်လည်း ငါပိုင်တာပဲ၊ မင်းလည်း ငါပိုင်တာပဲ ဆိုတော့ ဘုရင်ကြီးက အခက်ကြုံတယ်။ သူကပြောတယ် “ငါက သာမန်ပုဂ္ဂိုလ်မဟုတ်ဘူး၊ ဟောဒီ အာဠဝီ ပြည်ကြီးကိုပိုင်တဲ့ ဘုရင်၊ ငါ့ကိုစားရင် မင်း ဒီတစ်နေ့ပဲ စားရမယ်၊ ငါ့ကို လွှတ်လိုက်မယ် ဆိုရင်တော့ ငါ နေ့စဉ်နဲ့အမျှ တစ်နေ့ကို လူတစ်ယောက် လူ တစ်ယောက် ထမင်းအုပ်နဲ့ပို့ပေးမယ်” လို့ဆိုတော့ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၈</font></p> အာဠာဝကဘီလူးကြီးက စဉ်းစားပြီး လက်ခံတယ်။ အင်း၊ သူပြောတာဟုတ်တယ်၊ နေ့စဉ်နဲ့အမျှ ပင်ပင် ပမ်းပမ်း မခံရဘဲနဲ့ လူသားစားနေရမယ်ဆိုရင် ပိုအဆင် ပြေတယ်။<br><br>သို့သော် သစ္စာတည်ရမယ်၊ သစ္စာဆိုခိုင်းတယ်။ “မင်းမှာသစ္စာ လူမှာကတိ” မင်းဆိုတာ သစ္စာရှိရတယ်၊ ပြောရင် ပြောတဲ့အတိုင်း လုပ်ရတယ်ပေါ့။ ဘုရင်ကြီးက သစ္စာဆိုတယ်၊ နေ့စဉ်နဲ့အမျှ သူ့နန်းတော်ကနေ ပြီးတော့ သူ စီမံခန့်ခွဲပေးတဲ့ ထမင်းအုပ်ရွက်လာတဲ့ သူကို စားပိုင်ခွင့်ပေးလိုက်တယ်။ အဲဒီလို စားပိုင်ခွင့် တစ်နေ့ကိုတစ်ယောက် တစ်ယောက် မှန်မှန်ပို့ဆက်ပြီး ပေးမယ်လို့ သူက အာမခံလိုက်တယ်။ အကယ်၍ မပေး နိုင်တဲ့နေ့ ဆိုလို့ရှိရင် သူကိုယ်တိုင် ဘီလူးရဲ့အစာ ဖြစ်ရမယ်။ အဲဒီလို သစ္စာပြုတော့ အာဠာဝကဘီလူးကြီးက လွှတ်လိုက်တယ်။<br><br>အာဠာဝကဘီလူးဆိုတာ အဲဒီအချိန်တုန်းက ဘုရား၊ တရား၊ သံဃာကို မကြည်ညိုသေးတဲ့ မိစ္ဆာ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၉</font></p> ဘီလူးကြီးပေါ့။ အင်မတန်မှ ကြမ်းကြုတ်တယ်။ အဲဒီလို ဘုရင်ကြီးဆီက အခွင့်အရေးရလိုက်တဲ့အခါ ဘုရင်ကြီးကို လွှတ်လိုက်တယ်။ နန်းတော်ပြန်ရောက်တဲ့အခါ အမတ်ကြီးတွေနဲ့ အစည်းအဝေးခေါ်ပြီး ဘုရင်ကြီးက သူလုပ်ခဲ့တဲ့ ကိစ္စတစ်ခုကို ပြောပြတယ်။ ပညာရှိ အမတ်ကြီးတွေက စဉ်းစားကြတယ်။ “အရှင်မင်းကြီး၊ တစ်နေ့တစ်ယောက်ပို့မယ်ဆိုတာ ရက်အကန့်အသတ် ရှိရဲ့လား” ဘုရင်ကြီးကပြောတယ် “ငါ ရက်အကန့် အသတ် မပြောမိခဲ့ဘူး” ဒါ ဘုရင်ကြီးရဲ့ မေ့လျော့ ချွတ်ချော်မှုတစ်ခုပဲ။ ရက်ကန့်သတ်ချက် မပေးသည့် အတွက်ကြောင့် သူက တစ်သက်လုံး ပေးနေရမယ့် အဓိပ္ပာယ်ဖြစ်သွားတယ်။<br><br>အဲဒါနဲ့ ထောင်ထဲကလူတွေ ထုတ်ထုတ်ပြီးတော့ တစ်နေ့တစ်ယောက် အာဠာဝကဘီလူးကြီးဆီ ပို့ပေး နေတယ်။ ထောင်ထဲကလူတွေလည်းကုန်ရော ကုန်တဲ့အခါ တိုင်းပြည်မှာရှိတဲ့လူတွေ တိတ်တဆိတ် လမ်းမှာ ညထွက်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေဖမ်း၊ ဘီလူးကြီးဆီသွားခိုင်း၊ အဲဒီ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၀</font></p> လိုနဲ့ လုပ်လာလိုက်တာ နောက်ဆုံး ဘုရင်ကြီးက ဖမ်းပြီးတော့ ဘီလူးစာကျွေးတယ်ဆိုတဲ့သတင်း ထွက် လာတယ်။ လူတွေဟာ အိမ်ပြင် မထွက်ရဲအောင် ကြောက်လန့်နေကြတယ်။<br><br>နောက်ဆုံး လူရှာမရတဲ့အခါ ဘယ်လိုလုပ်ရတုန်း ဆိုတော့ ဘုရင့်နန်းတော်မှာ အဲဒီနေ့မှာ မွေးဖွားလာတဲ့ ဘုရင့်သားတော်လေးကိုပဲ ပေးရတော့မယ်။ လောက လူတွေဟာ ကိုယ်ကိုယ်ကို အချစ်ဆုံးပဲ။ သားတွေ သမီးတွေကို မိဘတွေကချစ်တယ်ဆိုတာ သားသမီးလေးကို မြင်နေရရင် ကြည်နူးနေလို့ချစ်တာ။ တကယ်တော့ လူတွေဟာ ကိုယ့်ကိုယ်ကို အချစ်ဆုံးပဲ။ အဲဒါကြောင့် မို့လို့ မိမိကိုယ်ကို ကာကွယ်တဲ့အနေနဲ့ သားတော်လေး ကိုပဲ ဘီလူးစာအဖြစ်ကျွေးဖို့ ပို့ခိုင်းလိုက်တယ်။<br><br>ဒီ အာဠဝီဘုရင်ကြီးရဲ့ သားတော်လေးဟာ တကယ့်ပါရမီရှင်ကလေးပဲ၊ သာမန်ပုဂ္ဂိုလ်မဟုတ်ဘူး၊ ပါရမီကုသိုလ်တွေ ဆည်းပူးခဲ့လို့ ထူးခြားတဲ့ မင်းသား လေးဖြစ်တော့ မြတ်စွာဘုရားသခင် ကိုယ်တော်မြတ် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၁</font></p> က အဲဒီနေ့ တစ်ရက်ကြိုပြီးတော့ အာဠာဝကဘီလူးကြီး ရဲ့ ဘုံဗိမာန်ကို ရောက်ရှိနေတယ်။ အဲဒီအချိန်မှာ အာဠာဝကဘီလူးကြီးက သူ့ရဲ့ဘုံဗိမာန်မှာ မရှိဘူး၊ အစည်းအဝေးသွားနေတယ်။ ပြန်လာတဲ့အခါ မြတ်စွာ ဘုရား သူ့ဘုံဗိမာန်ထဲရောက်နေတာဖြစ်လို့ စိတ်တွေ တအားဆိုးတယ်။<br><br>တစ်ညလုံး ဘုရားကို လက်နက်အမျိုးမျိုးနဲ့ ထွက် သွားအောင်၊ ဒုက္ခရောက်အောင် တိုက်ခိုက်မောင်းထုတ် ပေမယ့် မြတ်စွာဘုရားကို လုံးဝအန္တရာယ်မပြုနိုင်ဘူး၊ အဲဒီလို မြတ်စွာဘုရားကိုတောင် မောင်းထုတ်ရ လောက်အောင် သူ့စိတ်က အင်မတန်မှ ကြမ်းတမ်းတယ်။ အဲဒီလောက် ကြမ်းတမ်းတဲ့ အာဠာဝကဘီလူး ကြီးကို မြတ်စွာဘုရားသခင် ကိုယ်တော်မြတ်က လိမ္မာ ယဉ်ကျေးအောင် ဆုံးမတော်မူခဲ့တယ်။<br><br>နောက်ဆုံးမှာ အာဠာဝကဘီလူးကြီးက သူ့ရှိသမျှ လက်နက်တွေ အသုံးချလို့မရတဲ့အခါ ဘာလုပ်သလဲ ဆိုရင် “အရှင်ဂေါတမ၊ သူများခွင့်မပြုတဲ့အိမ်ထဲ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၂</font></p> ကျူးကျူးကျော်ကျော် ဝင်ရောက်နေတာ အခုပဲ ထွက်သွားလိုက်ပါ” ဆိုတော့ မြတ်စွာဘုရားက ဒီလို ကြမ်းတမ်းတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက် စိတ်ဓာတ်နူးညံ့သွား အောင် နည်းစနစ်ကို အသုံးပြုတဲ့အနေနဲ့ သူ့စကားကို နားထောင်တယ်။ သူ့ကို ဆန့်ကျင်ဘက် မလုပ်ဘူး။ “အေး၊ မင်းက မနေစေချင်ဘူးဆိုရင် သွားတာပေါ့”ဆိုပြီး ဘုရားက ထသွားတယ်။ “ဪ၊ တစ်ညလုံး ငါ ထွက်သွားအောင် ကြိုးစားလိုက်ရတာ အမျိုးမျိုးကြိုးစားတာ မရဘူး၊ အခုကျတော့လည်း ပြောလို့ဆိုလို့ လွယ် သားပဲ၊ မနေနဲ့သွား ဆို ထသွားတာပဲ၊ အဲဒီတော့ ငါ ပြောတဲ့အတိုင်းလုပ်တာ ဟုတ်မဟုတ် သိရအောင်လို့ အရှင်ဂေါတမ၊ ပြန်ဝင်ခဲ့ပါဦး” ဆိုတော့ “မင်းက ဝင်စေ ချင်ရင် ဝင်ခဲ့တာပေါ့” ဆို မြတ်စွာဘုရားက ပြန်ဝင် လာတယ်။<br><br>နောက်တစ်ခါ “ထွက်သွားပါဦး” ဆို ထွက်သွား လိုက်တယ်၊ “ဝင်လာခဲ့ပါဦး” ဆို ဝင်လာတယ်။ ဘာဖြစ် လို့ မြတ်စွာဘုရားက ဘီလူးခိုင်းတာတွေ လုပ်နေရ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၃</font></p> သလဲလို့ဆိုတော့ အင်မတန်ကြမ်းတမ်းတဲ့ ဘီလူးကြီးဟာ စိတ်ဓာတ်ကလေး နူးညံ့သွားအောင် လိုက်လျော တာဖြစ်တယ်။ ဒီနည်းစနစ်လေးတွေက တကယ် မှန်ကန်တဲ့ နည်းစနစ်လေးတွေပဲ။ သိပ်ကြမ်းတမ်းတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ စိတ်ဓာတ်နူးညံ့သွားအောင် လုပ်တဲ့နေရာ မှာ သူတို့နဲ့ ဆန့်ကျင်ဘက်မလုပ်ဘဲ လိုက်လျောညီထွေ နေတာထိုင်တာဟာ ကြမ်းတမ်းတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ကို နူးညံ့သွားစေတယ်တဲ့။<br><br>အေး၊ နောက်ကျတော့ ကြမ်းတမ်းတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုတာ ကြမ်းတမ်းတဲ့စိတ်ကို သိပ်ပြီးတော့ မစွန့်နိုင်ဘူး။ အတော်အသင့် နူးညံ့သွားတဲ့အခါ နောက်တစ်ကြိမ် ကျတော့ သူ့အတွေးက ဘယ်လိုတွေးတုန်း၊ “ဒီတစ်ခါ ရဟန်းဂေါတမ ထွက်သွားရင် ခြေထောက်နှစ်ချောင်း ကိုကိုင်ပြီး ဂင်္ဂါမြစ်ဟိုဘက်ကမ်းရောက်အောင် ပစ် လိုက်မယ်” လို့ စိတ်ကူးတယ်။ အဲဒီလို စိတ်ကူးပြီးတော့ “ရဟန်းဂေါတမ၊ ငါ့ဗိမာန်ထဲက ထွက်သွားလိုက်ပါ” လို့ဆိုတော့ မြတ်စွာဘုရား “ငါမထွက်နိုင်ဘူး၊ ဘာဖြစ် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၄</font></p> လို့တုန်းဆိုတော့ မင်းက ငါ့ကို ထွက်သွားလို့ရှိရင် ခြေ နှစ်ချောင်းကို ကိုင်ပြီးတော့ ဟိုဘက်ပစ်မယ်လို့ မင်း စိတ်ကူးနေတယ်” ဆိုတော့ သူအံ့သြသွားတယ်။<br><br>“ဪ၊ ငါတွေးတာတောင် သိပါလား၊ အင်မတန် တန်ခိုးကြီးတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ပါလား” လို့ စိတ်ဝင်စားလာတာ ပေါ့။ အဲဒီအချိန်မှာ မြတ်စွာဘုရားက “ငါ့ကို ခြေ နှစ်ချောင်း ကိုင်ပြီးတော့ ဟိုဘက်ပစ်နိုင်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုတာ လောကမှာမရှိဘူး” လို့ပြောတယ်။<br><br>ဒါဖြင့်ရင် “အရှင်ဂေါတမကို ပုစ္ဆာမေးမယ်၊ ပုစ္ဆာ မဖြေနိုင်လို့ရှိရင် အရှင်ဂေါတမ နှလုံးသားကို ခွဲပစ်မယ်” လို့ ကြမ်းတမ်းတဲ့စကား ဆိုပြန်တယ်။ မြတ်စွာ ဘုရားက “ငါ့ရဲ့နှလုံးသားကို ခွဲနိုင်လောက်အောင် မင်းမှာ အစွမ်းသတ္တိမရှိဘူး၊ အေး မင်းမေးချင်တယ် ဆိုရင်မေး၊ မင်းမေးတာတွေ ငါအကုန်ဖြေမယ်” လို့ အဲဒီလို ခွင့်ပြုတဲ့အခါမှာ မေးခွန်းတွေမေးတာ။<br><br>သူမေးတဲ့ မေးခွန်းတွေဟာ ကဿပဘုရား လက်ထက်တုန်းက မေးခွန်းတွေဖြစ်တယ်။ ကဿပ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၅</font></p> မြတ်စွာဘုရား လက်ထက်တုန်းက အမေးနဲ့အဖြေ အပြည့်အစုံရှိခဲ့တာ။ အဲဒီအထဲမယ် မေးခွန်းတွေရဲ့ အဖြေက ပျောက်သွားတယ်။ မေးခွန်းတွေပဲကျန်တယ်၊ သူက မေးခွန်းတွေရဲ့အဖြေက ဘာတွေလဲဆိုတာ သိပ်သိချင်နေတယ်။ အဲဒါကြောင့်မို့ အဲဒီမှာမေးလိုက်တာ၊ မေးခွန်းနဲ့အဖြေကိုတော့ ဘုန်းကြီးတို့ မပြောတော့ပါဘူးနော်၊ “ဘဝအရေး စိတ်အေးရလေအောင်”ဆိုတဲ့ တရားထဲမှာ ဘုန်းကြီးတို့ဟောထားတာ ရှိပါတယ်။<br><br>ဒီနေရာမှာ ပြောချင်တာကတော့ ဘုရားဆုံးမလို့ ယဉ်ကျေးပြီး အာဠာဝကကြီး ဗုဒ္ဓဘာသာဖြစ်သွားတယ် လို့ ပြောရမယ်။ ဘယ်နေရာသွားသွား ဘုရား၊ တရား၊ သံဃာ ဦးထိပ်ထား ရှိခိုးလျက် သွားပါမယ်ဆိုတဲ့ ပဋိညာဉ်ပေးတယ်။<br><br>နံနက်မိုးသောက် အလင်းရောက်တာနဲ့ အာဠာဝီ ဘုရင်ကြီးက သားတော်လေးနဲ့ ထမင်းအုပ်ကိုပို့လိုက်တယ်။ ဘုရားရောက်ရှိနေတဲ့အချိန်ဖြစ်လို့ အင်မတန်မှ ကံကောင်းတယ်။ အကယ်၍သာ မြတ်စွာဘုရား <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၆</font></p> ရောက်ရှိမနေဘူးဆိုရင် ဘီလူးစားခံရမယ့်အချိန် ဖြစ်တယ်ပေါ့။ အေး၊ ဒီ မင်းသားလေး ပို့လိုက်တဲ့အခါ ဘီလူးကြီးက သောတာပန်ဖြစ်သွားပြီ၊ စိတ်ဓာတ်တွေက မကြမ်းတော့ဘူး၊ သတ္တဝါတွေအပေါ်မှာ ကြင်နာ တတ်တဲ့စိတ်တွေ။ သနားတဲ့စိတ်တွေ၊ မေတ္တာထားနိုင်တဲ့စိတ်တွေ ဝင်လာတယ်။ သောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ် သည့်အတွက်ကြောင့် ဘုရား၊ တရား၊ သံဃာကို ရိုသေ လေးစားမှုကလည်း ရှိလာပြီ၊ မိမိအသက်ပင်သေပါစေ သူတစ်ပါးရဲ့ အသက်ကို သတ်ဖြတ်မှု လုံးဝမပြုတော့ဘူးဆိုတဲ့ အနေအထားရောက်နေတယ်။<br><br>အဲဒီတော့ သူ့အတွက် အစာအဖြစ် လာပို့တဲ့ မင်းသားလေးကို သတ်ဖို့နေနေသာသာ ရှေ့ကလူတွေ ရဲ့အသက်ကို သတ်ဖြတ်ပြီးတော့ စားသောက်နေတယ်ဆိုတာကို သိသွားမှာတောင် အလွန်ရှက်နေတယ်။ ဒါသိမှာ သိပ်စိုးတယ်။ သို့သော် မြတ်စွာဘုရားနဲ့ အတူ တူ ထိုင်နေစဉ် လိမ္မာယဉ်ကျေးတဲ့အချိန်မှာ မင်းသား လေးနဲ့ ထမင်းအုပ် ဆက်သတဲ့အခါမှာ ဘီလူးကြီးက <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၇</font></p> မင်းသားလေးကို လှမ်းယူပြီးတော့ မြတ်စွာဘုရားကို လှူဒါန်းလိုက်တယ်တဲ့။<br><br>မင်းသားလေးဟာ မင်းချင်းယောက်ျားတွေလက်က ဘီလူးကြီးလက်ထဲ ရောက်သွားတယ်။ ဘီလူးကြီးလက်ကနေပြီးတော့ မြတ်စွာဘုရားလက်ထဲ ရောက်သွားတယ်။ ဘုရားကိုလှူလိုက်တာ၊ ဘုရားကိုလှူထားတဲ့ မင်းသားလေး ဖြစ်သွားတယ်။ ဒါကြောင့်မို့ “လက်ဆင့်ကမ်း မင်းသားလေး”ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်နဲ့ “ဟတ္ထက” လို့ ဒီလိုခေါ်တာ။ ဟတ္ထဆိုတာက လက်၊ ကဆိုတာ ဂငယ်ကနေ ပြောင်းလာတာ၊ တစ်လက်မှ တစ်လက် ပြောင်းရွှေ့ပြီး အသက်ရှင်လာတဲ့ မင်းသားလေးလို့ ဒီလိုအဓိပ္ပာယ်ရတယ်။<br><br>မင်းချင်းတွေရဲ့လက်က ဘီလူးကြီးလက်၊ ဘီလူးကြီးလက်က ဘုရားလက်ထဲ ရောက်လာတယ်။ ဘုရားလက်ကမှ တစ်ခါ မင်းချင်းယောက်ျားတွေလက်ကို ပြန်ပြီးတော့ အပ်နှံပေးလိုက်တယ်။ ဒါကြောင့်မို့ ဒီမင်းသားလေး နန်းတော်ထဲ ပြန်ရောက်သွားတယ်ပေါ့။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၈</font></p> သို့သော်လည်း ဘုရားကိုလှူထားတာ ဖြစ်သောကြောင့် ခုခေတ်စကားနဲ့ ပြောမယ်ဆိုရင် “မြတ်စွာဘုရားရဲ့ မွေးစားသား” ဖြစ်သွားပြီပေါ့။ အဲဒီလို ဘုရားရဲ့ မွေးစားသားဖြစ်တဲ့ “ဟတ္ထက”ဆိုတဲ့ ဒီမင်းသားလေးဟာ သာသနာတော်မှာ အလွန်ထင်ရှားလာတဲ့ မင်းသားတစ်ဦး ဖြစ်လာတယ်။<br><br>အရွယ်ရောက်လာတဲ့အခါမှာ သူ့ရဲ့နောက်က ဥပါသကာတွေ (၅၀၀)ရှိတယ်။ အင်မတန်မှ စည်းစည်းလုံးလုံးရှိတယ်။ “ဟတ္ထက”ဟာ သူ့နောက်လိုက်နောက်ပါ ဥပါသကာတွေ(၅၀၀)ကို သူက စည်းရုံးတဲ့နေရာမှာ အလွန်ထက်မြက်တယ်။ အခြား ပရိသတ်တွေထက် သူက စည်းလုံးညီညာမှုရှိတယ်။ ဒါကြောင့်မို့ မြတ်စွာဘုရားက ဥပါသကာ ဒါယကာတွေကို သာသနိကဘွဲ့ထူးတွေ ပေးတဲ့အခါမှာ <b>“ဟတ္ထက အာဠာဝက”</b> ကိုလည်း ဘွဲ့ထူးတစ်ခုပေးတယ်။ အဲဒီဘွဲ့ထူးကတော့ ဘာလဲဆိုရင် “သင်္ဂဟဝတ္ထုလေးပါးဖြင့် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၉</font></p> နောက်လိုက်နောက်ပါတို့ကို စည်းရုံးတဲ့နေရာမှာ အထူးချွန်ဆုံး”ဆိုတဲ့ ဘွဲ့ကိုပေးတယ်။<br><br>စည်းရုံးမှု ထူးချွန်သူပေါ့။ စည်းရုံးတဲ့နေရာမှာ အလွန်ထူးချွန်တယ်လို့ “ဟတ္ထကအာဠာဝက”ကို ဒီလိုဘွဲ့ပေးထားတယ်။ သူဟာ သာမန်ပုဂ္ဂိုလ် မဟုတ်ဘူး၊ သောတာပန်၊ သကဒါဂါမ်၊ နောက်ဆုံး အနာဂါမ်အဆင့်ထိအောင် ရောက်သွားပြီးတော့ သာသနာတော်မှာ ထင်ရှားတဲ့ မင်းသားလေးတစ်ပါး ဖြစ်လာတယ်ပေါ့။<h3>အံ့ဖွယ်ဂုဏ်ရည်များ</h3>သူ့မှာ အံ့သြဖွယ်ကောင်းတဲ့ အရည်အသွေးတွေက ဘာတွေတုန်းဆိုရင် သူက သဒ္ဓါတရားသိပ်ကောင်းတယ်တဲ့။ သဒ္ဓါတရားကောင်းတဲ့နေရာမှာ အလွန်ထင်ရှားတယ်။ နောက် ကိုယ်ကျင့်သီလနဲ့ ပြည့်စုံတယ်၊ ကိုယ်ကျင့်သီလနဲ့ ပြည့်စုံတဲ့နေရာမှာ အလွန်ထင်ရှားတယ်။ နောက်တစ်ခုက မကောင်းတာလုပ်ရမှာ၊ မဟုတ်တာပြောရမှာ၊ မဟုတ်တာကြံစည်ရမှာ အလွန် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၀</font></p> ရှက်တတ်တယ်။ အလွန်စက်ဆုပ်တတ်တယ်တဲ့။ မကောင်းတာလုပ်ရမှာ၊ မကောင်းတာပြောရမှာ၊ မကောင်းတာကြံစည်ရမှာကို အလွန်ကြောက်တတ်တယ်၊ ဟိရီဩတ္တပ္ပနဲ့ ပြည့်စုံတယ်လို့ ဒီလိုပြောတယ်။<br><br>အေး၊ ဒါတင်မကသေးဘူး၊ ဟတ္ထကမင်းသားလေးဟာ မြတ်စွာဘုရားထံက တရားဓမ္မတွေနာယူပြီး ရဟန်းတော်အရှင်မြတ်တွေဆီက၊ ရဟန္တာအရှင်မြတ်တွေဆီက တရားဓမ္မကို နာယူထားလို့ တရားဓမ္မနဲ့ ပတ်သက်လာလို့ရှိရင် ဗဟုသုတတွေအများကြီးရှိတယ်တဲ့။ နောက်တစ်ခုကတော့ သဒ္ဓါတရားကောင်းတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်သည့်အားလျော်စွာ အမြဲတမ်း စွန့်လွှတ်လှူဒါန်းမှု၊ ရက်ရောမှုဆိုတဲ့ စာဂဂုဏ်နဲ့လည်း ပြည့်စုံတယ်၊ နှမြောတွန့်တိုခြင်းမရှိဘူး၊ ဟတ္ထကမင်းသားလေးဟာ စွန့်ကြဲပေးကမ်းတဲ့နေရာမှာလည်းပဲ အင်မတန်မှရက်ရောတယ်၊ နောက်ဂုဏ်တစ်ခုကတော့ သူဟာ ပညာထက်မြက်တယ်လို့ ဒီလိုဆိုတယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၁</font></p> ထက်မြက်တဲ့ပညာဆိုတာ သာမန်အခြေခံပညာမျှသာ မကဘူး၊ သင်္ခါရတရားတွေကို အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တလို့ ဖြစ်မှုပျက်မှုတွေကို ရှုမြင်တဲ့နေရာမှာလည်းပဲ သူ့ပညာဟာ အလွန်အဆင့်အတန်းမြင့်တယ်၊ သောတာပန်ကနေ သကဒါဂါမ်၊ သကဒါဂါမ်ကနေ အနာဂါမ်ဆိုတော့ ဝိပဿနာဉာဏ်ဟာ အလွန်ရင့်သန်တယ်ပေါ့။ ရဟန္တာအဆင့်ဖြစ်ဖို့ရာ ဝိပဿနာဉာဏ်မျိုးသာ သူ့မှာလိုနေသေးတာကိုး။ အဲတော့ ရဟန္တာဖြစ်ဖို့ ဝိပဿနာကျတော့ အနာဂါမ်ဖြစ်တဲ့ ဝိပဿနာထက် ပိုတယ်၊ အဆင့်မြင့်တယ်လို့ ပြောရမှာပေါ့။ အေး၊ အဲဒီလို ထူးချွန်တဲ့ ဟတ္ထကမင်းသားလေး အံ့ဩဖွယ် သူ့ရဲ့ဂုဏ်ရည်ဂုဏ်သွေးတွေ အမျိုးမျိုးနဲ့ ပြည့်စုံတဲ့နေရာမှာ သူဟာ ဒီလိုထူးခြားပေမယ့်လို့ ထူးခြားမှုကို ထုတ်ဖော်ပြောဆိုဖို့ အလွန်ဝန်လေးတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးတဲ့။ အဲဒါကို အပ္ပိစ္ဆ လို့ခေါ်တယ်။<br><br>လောကမှာ လူတွေက ကိုယ့်ရှိလို့ရှိရင် ရှိတာထက်ပိုပြီးတော့ ကြွားချင်ကြတယ်ပေါ့။ အေး၊ ဟောဒီက <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၂</font></p> ဟတ္ထကမင်းသားလေးကတော့ ဘယ်တော့မှ သူ့ရဲ့ဂုဏ်ရည်ဂုဏ်သွေးကို ထုတ်ဖော်မပြောဆိုဘူး။ သူ့ရဲ့ဂုဏ်ရည်ဂုဏ်သွေးကို သူများသိမှာစိုးတယ်။ ခပ်ကုပ်ကုပ် ရိုးရိုးလေးပဲနေတယ်။ သူ့ရဲ့ဂုဏ်ရည်ဂုဏ်သွေးကို ဘယ်တော့မှ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုလေ့မရှိဘူး။ ဒါကြောင့်မို့ အပ္ပိစ္ဆ လို့ဆိုတဲ့၊ အလိုနည်းခြင်းလို့ဆိုတဲ့ ဂုဏ်အင်္ဂါနဲ့လည်း ပြည့်စုံတယ်လို့။ ဒါက ဒီပုဂ္ဂိုလ်နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ အရည်အသွေးတွေ။ ဟောဒီ ဟတ္ထကမင်းသားလေးဟာ သင်္ဂဟဝတ္ထုတရားလေးပါးနဲ့ ပရိသတ်ကို စည်းရုံးတဲ့နေရာမှာ အင်မတန်မှထူးချွန်တယ်။<br><br>တစ်ခါတုန်းက သူ့နောက်လိုက်နောက်ပါ ပရိသတ်တွေဟာ စည်းစည်းလုံးလုံး ညီညီညွတ်ညွတ်နဲ့ မြတ်စွာဘုရားဆီလာတော့ မြတ်စွာဘုရားက အင်မတန်ညီညွတ်တဲ့ သူ့ရဲ့နောက်လိုက်နောက်ပါတွေကိုကြည့်ပြီး ဘုရားက “ဟတ္ထကတဲ့၊ ဒီပရိသတ်တွေကို ဘယ်လိုလုပ်ပြီးတော့ စည်းရုံးထားတာတုန်း” လို့ မြတ်စွာဘုရား <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၃</font></p> ကမေးတယ်။ မေးတဲ့အခါကျတော့ “အရှင်ဘုရားတဲ့။ မြတ်စွာဘုရားဟောထားတဲ့ သင်္ဂဟဝတ္ထုတရားလေးပါးရဲ့ နည်းစနစ်အတိုင်း တပည့်တော် စည်းရုံးထားတာ”တဲ့။<br><br>အသင်းအဖွဲ့လုပ်ပြီးတော့ ဆောင်ရွက်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တိုင်း ပုဂ္ဂိုလ်တိုင်း သင်္ဂဟဝတ္ထုတရားလေးပါးဆိုတာ မှတ်သားပြီးတော့ စည်းရုံးတဲ့နေရာမှာ အင်မတန်မှအရေးကြီးပါတယ်နော်။ အေး၊ အစည်းအရုံးလုပ်ရုံတင်မကဘူး၊ မိသားစုထဲမှာလည်းပဲ စည်းရုံးဖို့ အင်မတန်မှအရေးကြီးတယ်ပေါ့။ မိသားစုဟာ အသေးငယ်ဆုံးသော society လို့ ပြောရမှာပါ။ ။<br><br>လူတွေရဲ့ society ထဲမှာ မိသားစုတစ်စုဟာ society လေးတစ်ခုပဲ။ ကိုယ့်မိသားစုအတွင်းတောင် တချို့ဟာ မစည်းရုံးနိုင်သည့်အတွက်ကြောင့် တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် မတည့်ကြဘူးလေ။ ညီအစ်ကိုမောင်နှမတွေ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် မတည့်ဘူးတဲ့နော်။ အမေနဲ့သားသမီးတွေနဲ့ မတည့်ဘူးတဲ့၊ အဖေ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၄</font></p> နဲ့သားသမီးတွေနဲ့ မတည့်ဘူးတဲ့၊ မစည်းရုံးနိုင်ကြဘူးပေါ့။ အဲဒီမစည်းရုံးနိုင်တာ ဘာကြောင့်လဲလို့ဆိုလို့ရှိရင် သင်္ဂဟဝတ္ထုတရားလေးပါး အသုံးမချလို့သာ ဖြစ်တယ်။<br><br>(Four conditions of unity) unity ဖြစ်ဖို့ရာအတွက် ဒီအကြောင်းလေးမျိုးဟာ အင်မတန်မှအရေးကြီးတယ်။ ဒါကြောင့်မို့ အသင်းအဖွဲ့ပဲဖြစ်စေ၊ မိသားစုပဲဖြစ်စေ တစ်စုတစ်ဝေးတည်းနေတဲ့ အချိန်ကာလမှာ ဟောဒီစည်းရုံးရေးတရားလေးမျိုး (သင်္ဂဟဝတ္ထုတရားလေးမျိုး)ဟာ အင်မတန်မှအရေးကြီးတယ်၊ သင်္ဂဟဆိုတာ စုစည်းပေးတာတဲ့၊ လူတွေစည်းလုံးညီညွတ်နေအောင် စုစည်းပေးနိုင်တဲ့ စွမ်းအားရှိတယ်။ အဲဒီလေးမျိုးက ဘာလဲလို့ဆိုရင် <b>ဒါန</b>-ပေးတာကမ်းတာ ရှိရမယ်၊ စည်းလုံးညီညွတ်မှုအတွက် ပေးမှုကမ်းမှုဟာ အင်မတန်မှအကောင်းဆုံးသော စည်းလုံးမှု ဒါကြောင့်မို့ ပေးကမ်းခြင်းသည် အောင်မြင်ရာ၏လို့ ပြောတာနော်။ အခုခေတ်လူတွေ ပိုပြီးတော့ သဘော <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၅</font></p> ပေါက်တာပေါ့။ ဘာဖြစ်ဖြစ် ပေးလိုက်လို့ရှိရင် အဆင်ချောတယ်ပေါ့။ မပေးရင် မချောဘူး မဟုတ်လား။ အရာရာဟာ ပေးလိုက်လို့ရှိရင် လုပ်ငန်းကိုင်တာချောမွေ့အောင်မြင်သွားနိုင်တယ်ပေါ့။ ဒါလည်း စည်းရုံးရေးတစ်ခုပဲ။ <b>ဒါန</b>ဆိုတာ ပေးကမ်းရတယ်၊ မိသားစုအတွင်းမှာပဲဖြစ်စေ ပေးရကမ်းရတယ်နော်။ အမေအဖေလုပ်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်က ခရီးသွားတယ်၊ ပြန်လာတဲ့အခါ သားလေးအတွက်၊ သမီးလေးအတွက် ဝယ်လာတယ်၊ ပေးတယ်။ မွေးနေ့ဆိုရင် မွေးနေ့လက်ဆောင်ပေးတယ်။<br><br>သားသမီးတွေမွေးနေ့ဆိုရင် မွေးနေ့လက်ဆောင်ပေးတယ်၊ လိုချင်တာလေးတွေဝယ်ပေးတယ်၊ ဝယ်ပေးရင် ဪ၊ သားသမီးတွေကလည်း အမေကို ပိုချစ်လာတယ်၊ အဖေကို ပိုချစ်လာတယ်၊ သားသမီးဘက်က ကြည့်လို့ရှိရင်လည်း အမေအဖေကို ဘယ်တော့မှပစ်မထားဘူး၊ ဟင်းကောင်းလေးတစ်ခွက်ချက်ရင် အမေအိမ် ပို့ပေးတယ်၊ အဖေအိမ်ပို့ပေးတယ်၊ ဟော <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၆</font></p> အမေကြိုက်တတ်တဲ့အစာလေး၊ အဖေကြိုက်တတ်တဲ့အစာလေး ဟော ဒီလိုပေးတယ်။ ဒီအဝတ်လေးကတော့ အမေနဲ့တော်တယ်၊ ဒီအဝတ်ကလေးကတော့ အဖေနဲ့တော်တယ်၊ မိဘဆိုတာ သားသမီးကပေးပြီဆိုလို့ရှိရင် ဂုဏ်ယူပြီးတော့ တပြပြ၊ ဒါသားလေးက ပို့လိုက်တာ၊ ဒါကသမီးလေးက ပို့လိုက်တာနဲ့ဆိုပြီးတော့၊ ပေးလိုက်တာနဲ့ဆိုပြီးတော့ ဂုဏ်ယူလို့မဆုံးဘူး။ အေး၊ ဒါကြောင့်မို့လို့ ဒါဟာ စည်းရုံးရေးတစ်ခုပဲ။<br><br>စည်းရုံးတယ်ဆိုတာ မေတ္တာနှောင်ကြိုးတည်းပေးတာပဲ။ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် မေတ္တာချင်း စည်းရုံးမိသွားတာ၊ ဒီအဓိပ္ပာယ်ကိုပြောတာ။ လူတွေဟာ တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး မေတ္တာနှောင်ကြိုးဖြင့် ထိန်းထားနိုင်မှသာလျှင် စည်းရုံးမှုဆိုတာ မပြိုကွဲနိုင်ဘူးတဲ့။ မိသားစုအတွင်းမှာလည်းပဲ ဒီမေတ္တာနှောင်ကြိုး မေတ္တာကြီးထွားလာအောင်လုပ်တဲ့ နည်းစနစ်ဟာ အခုလိုတန်ဖိုးတွေ မကြီးလှပေမယ့်လို့ ပေးမှုကမ်းမှုတွေကို မပြတ်လုပ်ပေးရတယ်တဲ့။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၇</font></p> ဇနီးမောင်နှံနှစ်ဦးဆိုရင်လည်းနော်၊ အေး၊ ယောက်ျားလုပ်တဲ့လူက ဇနီးကို လက်ဆောင်ပဏ္ဍာလေးပေးတာ၊ သူကြိုက်တတ်တဲ့အစာလေး ပေးတာ၊ ဝယ်လာတာ၊ တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး မေတ္တာနှောင်ကြိုးဟာ ပိုပြီးတော့မြဲလာတယ်။ အဲဒီလို တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး ကြင်နာမှုတွေနဲ့ ပေးကမ်းကြပြီဆိုလို့ရှိရင် ဟောဒီ <b>ဒါန</b>ဟာ “ပေးကမ်းခြင်းသည် အောင်မြင်ရာ၏” ဆိုတဲ့အတိုင်း အရေးအကြီးဆုံးသော စည်းရုံးရေးတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ အပေါင်းအသင်းထဲမှာ၊ အသင်းအဖွဲ့ထဲမှာ တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦးဟာ ပေးရတယ်၊ ကမ်းရတယ်။ အဖွဲ့တစ်ခုလုပ်ထားလို့ရှိရင် ကိုယ့်အိမ်မှာစားစရာရှိရင် “ဟေ့၊ လာကြဟေ့” အဖွဲ့ဝင်တွေခေါ်ပြီးကျွေးတယ်။ မျှမျှတတ Share လုပ်ကြတယ်။ အဲဒီလိုလုပ်ခြင်းဖြင့် ပိုပြီးစည်းလုံးမှုတွေ ရလာနိုင်တယ်ပေါ့။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၈</font></p> <h3>ပေယျဝဇ္ဇ</h3>အေး၊ <b>ဒါန</b>ဆိုတာရှိတယ်၊ တစ်ခါတစ်ရံ ဒါနလေးနဲ့ လုံလောက်ပြီလားဆိုတော့ မလုံလောက်သေးဘူး။ ပေးရုံကမ်းရုံလေးနဲ့ မလုံလောက်သေးဘူး။ ဒါကြောင့်မို့ ဒုတိယတစ်ခု မြတ်စွာဘုရားက ထပ်ဖြည့်ဟောတယ်။ ဒါကဘာလဲလို့ဆို <b>ပေယျဝဇ္ဇ</b>-ကြင်နာတဲ့စကားပြောဖို့၊ ယဉ်ကျေးတဲ့စကားပြောဖို့၊ ချစ်ခင်ဖွယ်ရာစကားပြောဖို့ လိုအပ်သေးတယ်။ အေး၊ တချို့က ပေးတာထက် ကြင်ကြင်နာနာ ယဉ်ယဉ်ကျေးကျေးပြောတာကို ပိုသဘောကျတယ်။ အဲဒီလို ယဉ်ယဉ်ကျေးကျေးပြောတာ သဘောကျသည့်အတွက်ကြောင့် မြတ်စွာဘုရားက ပေးမှုကမ်းမှုအပြင် ပြောဆိုဆက်ဆံတဲ့အခါ အစ်ကိုအရွယ်ဆိုရင် “အစ်ကို”လို့ခေါ်ရမယ်၊ ညီလေးအရွယ်ဆိုရင် “ညီလေး” လို့ခေါ်ရမယ်၊ အစ်မအရွယ်ဆိုရင် “အစ်မ”၊<br><br>တချို့ကျတော့ မတန်တဲ့အရွယ်ကြီးခေါ်တာရှိသေးတယ်။ ကိုယ့်ထက်ငယ်လျက်သားနဲ့ “အန်တီ”လို့ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၉</font></p> သွားခေါ်ရင် ရန်ဖြစ်ခံရမှာပဲ။ ကိုယ်နဲ့ရွယ်တူကို သွားပြီး “ဦးလေး” လို့ခေါ်လို့ရှိရင်လဲ ဒုက္ခပေးမှာပဲ။ အဲဒါမျိုးသော်၊ သူ့တန်ရာတန်ရာလေး ခေါ်ပြီးတော့ ယဉ်ယဉ်ကျေးကျေး ပြောဆိုဆက်ဆံမယ်ဆိုလို့ရှိရင် စည်းလုံးမှုဟာ ပိုပြီးအောင်မြင်လာနိုင်တယ်။ ဒါကြောင့်မို့ မြတ်စွာဘုရားက ဒုတိယလုပ်ရမှာက <b>ပေယျဝဇ္ဇ</b>-စည်းရုံးရေးအတွက်နော်။ ချစ်ခင်ဖွယ်ရာ ယဉ်ကျေးတဲ့စကားမျိုးနဲ့ ပြောဆိုဆက်ဆံရမယ်။<h3>အတ္ထစရိယာ</h3>ဪ၊ နောက်တစ်ခု အသုံးပြုရမည့် စည်းရုံးရေးတစ်ခုက ဘာတုန်းဆို <b>အတ္ထစရိယာ</b>။ အတ္ထဆိုတာ အကျိုး(သို့မဟုတ်) ကိစ္စ၊ စရိယာဆိုတာ ပြုလုပ်ပေးတာ။ တစ်ဖက်သားမှာ ကိစ္စရှိရင် ကြည့်မနေဘူး။ “အေး တို့တော့ မအားသေးဘူး၊ မသွားနိုင်ဘူး”ဆိုတာ မလုပ်ဘူး။ ကိုယ့်အလုပ်ကို အသာဖယ်ထားပြီးတော့ သူ့တာဝန် သူ့အလုပ်၊ သူ့မှာ အရေးကြီးတဲ့ကိစ္စရှိရင် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၀</font></p> ဝိုင်းဝန်းကူညီဆောင်ရွက်ပေးကြတယ်။ အေး၊ တစ်ဖက်သားရဲ့ကိစ္စကို မနေတတ်ဘူး၊ ဝိုင်းပြီးဆောင်ရွက်ပေးတယ်ဆိုရင် ဟိုလူက ကျေးဇူးတွေတင်လို့ မေတ္တာတွေသက်ဝင်လာတယ်ပေါ့။ <b>အတ္ထစရိယာ</b>ဆိုတာလည်း အင်မတန်အရေးကြီးတယ်ပေါ့။ ။<br><br>တချို့က ချိုသာတဲ့စကားကိုပြောပေမယ့်လို့ လက်မပါတာရှိသေးတယ်လေ။ အလုပ်လုပ်စရာရှိတဲ့အခါကျတော့ ရှောင်ဖယ်ရှောင်ဖယ်နေလို့ရှိရင် “အေး၊ ဒီလူက သူ့ကိစ္စရှိရင်သာ၊ သူများကိစ္စရှိရင် ဘယ်တော့မဆို မလုပ်ဘူး၊ ခေါင်းတိမ်းနေတတ်တယ်”ဆိုပြီး စည်းရုံးရေးဟာ ပျက်ပြားသွားနိုင်တယ်။ ဒါကြောင့် သူများကိစ္စရှိရင် ဝိုင်းဝန်းကူညီဆောင်ရွက်ပေးမှု <b>အတ္ထစရိယာ</b>ဆိုတာလည်းပဲ စည်းရုံးရေးအတွက် အရေးကြီးတဲ့ အရာတစ်ခုဖြစ်တယ်ပေါ့။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၁</font></p> <h3>သမာနတ္တတာ</h3>နောက်ဆုံးတစ်ခုက ဘာလဲဆိုရင် <b>သမာနတ္တတာ</b>၊ လူတွေဟာ တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦးဆက်ဆံတဲ့အခါမှာ တန်းတူဆက်ဆံဖို့ လိုအပ်တယ်တဲ့။ တချို့ကျတော့ မတူမတန်လုပ်တတ်တယ်။ မတူမတန်လုပ်ပြီး အထင်သေးပြီဆိုလို့ရှိရင် မေတ္တာတွေခန်းသွားနိုင်တယ်ပေါ့။ ကိုယ့်ထက်ဘယ်လောက်ပဲငယ်ငယ် မတူမတန်သဘောမထားရဘူး၊ အလေးထားတယ်၊ တန်ဖိုးထားတယ်။ တန်ဖိုးထားပြီးတော့ ဆက်ဆံတယ်။ မိမိနဲ့ကိုယ်တူထားတယ်။ ကြော်၊ အဲဒီလို မိမိနဲ့ကိုယ်တူထားပြီးတော့ ဆက်ဆံတတ်ပြီဆိုလို့ရှိရင် စည်းရုံးမှုဟာ အောင်မြင်တယ်တဲ့။<br><br>ဒါကြောင့်မို့ မြတ်စွာဘုရားက <b>ဒါန၊ ပေယျဝဇ္ဇ၊ အတ္ထစရိယာ၊ သမာနတ္တတာ</b>တဲ့။ အဲဒီလေးမျိုးဟာ တကယ့်စည်းရုံးရေးကောင်းတဲ့ လေးမျိုးဖြစ်တယ်ပေါ့။<br><br>ဟောဒီစည်းရုံးရေးလေးမျိုးကို အသုံးမပြုဘူးဆိုလို့ရှိရင်တဲ့၊ မိသားစုအတွင်းတောင်မှ မိဘဟာ သားသမီး <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၂</font></p> ရဲ့အကျိုးမခံစားရတတ်ဘူး။ မိဘပင်ဖြစ်လင့်ကစား သားသမီးက မိဘကို ပစ်ထားတတ်တယ်။ သားသမီးက မိဘကို ပစ်ထားသလို မိဘကလည်း သားသမီးကို ပစ်ထားတယ်။ အချင်းချင်း အစီးမကူးကြဘူးနော်။ ဒီလိုဖြစ်တတ်တယ်တဲ့။ မြတ်စွာဘုရားက အဲဒီစည်းရုံးရေးလေးမျိုးဟာ ဘယ်လောက်အထိ အရေးပါသလဲဆိုလို့ရှိရင် မြင်းလှည်းတို့၊ လှည်းဘီးတို့ ဘီးကျွတ်မသွားအောင် ဘေးကနေပြီးတော့ ကလန့်ကလေးတပ်ထားတာ “နားပန်စောင့်” လို့ခေါ်တယ်။ အဲဒီနားပန်စောင့်လိုပဲ အင်မတန်မှအရေးကြီးတယ်တဲ့။ အခုခေတ်ကားဆိုရင်တော့ ဒါဟာ “နတ်” ပေါ့နော်။ ဘီးကျွတ်သွားပြီဆိုလို့ရှိရင် ဒီကားဟာ ဆက်သွားလို့မရတော့ဘူးပေါ့။<br><br>လောကကြီးမှာ စဉ်ဆက်မပြတ် စည်းရုံးရေးအောင်မြင်နိုင်ဖို့ရာအတွက် ဟောဒီလေးမျိုးဟာ အင်မတန်မှအရေးပါတဲ့ အခန်းကဏ္ဍမှာ ရှိတယ်လို့ ဒီလိုဟောလိုတာ။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၃</font></p> ဟတ္ထကမင်းသားလေးကို မြတ်စွာဘုရားက “ဒီလောက်များတဲ့ ပရိသတ်ကို ဘယ်လိုစုစည်းထားတာတုန်း၊ ဘယ်လိုစည်းရုံးထားတာတုန်း” မေးတော့ “အရှင်ဘုရားဟောထားတဲ့ ဒီသင်္ဂဟဝတ္ထုတရားလေးပါးအတိုင်း တပည့်တော် စည်းရုံးပါတယ်ဘုရား”တဲ့။ ။ သူစည်းရုံးပုံလေးက တစ်မျိုး။ လူတွေကို လေးမျိုးခွဲလိုက်တယ်။ တချို့က ပေးတာကမ်းတာကြိုက်တဲ့လူရှိတယ်၊ အဲဒီလို ပေးတာကမ်းတာကြိုက်တဲ့လူကို ဦးစားပေးပြီး ပေးကမ်းတယ်ပေါ့။ အဲဒီနည်းနဲ့ စည်းရုံးတယ်။ တချို့လူတွေက ပေးတာကမ်းတာကို သိပ်ပြီးတော့ တန်ဖိုးမထားဘူး၊ စကားပြောရင် မာမာပြောရင် မကြိုက်ဘူး၊ ချိုချိုသာသာပြောမှ ကြိုက်တဲ့လူမျိုးကျတော့ ချိုချိုသာသာပြောပြီးတော့ စည်းရုံးတယ်ပေါ့။ အေး၊ တချို့က ပေးတာကမ်းတာလည်း အဓိကမထားဘူး၊ ချိုချိုသာသာပြောတာလည်း အဓိကမထားဘူး၊ ကိစ္စဝိစ္စရှိလို့ရှိရင် ဝိုင်းကူလုပ်လို့ရှိရင် ကျေးဇူးတင်တတ် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၄</font></p> တယ်။ အဲဒါကို တန်ဖိုးထားတဲ့လူဆိုလို့ရှိရင်လည်း သူ့ကိစ္စကို ဂရုတစိုက် ဝိုင်းဝန်းဆောင်ရွက်ပေးတယ်။ အဲဒီနည်းဖြင့် စည်းရုံးတယ်။ အေး၊ တချို့ကျတော့ ပေးတာကမ်းတာလည်း အဓိကမထားဘူး၊ ချိုချိုသာသာပြောတာလည်း အဓိကမထားဘူး၊ ကိစ္စဝိစ္စဆောင်ရွက်ပေးတာလည်း အဓိကမထားဘူး။ သူအဓိကထားတာ ဘာတုန်းဆိုရင် ကိုယ့်ကို အထင်သေး၊ အမြင်သေးနဲ့ ဆက်ဆံလာလို့ရှိရင် မခံနိုင်ဘူးတဲ့။ တန်းတူထားပြီး ဆက်ဆံတာကို သဘောကျတယ်ဆိုတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေကို တန်းတူထားပြီးတော့ ဆက်ဆံပါတယ်တဲ့။<br><br>ဟောဒါ ဟတ္ထက အာဠဝကမင်းသားလေးက ပရိသတ်ကို စုစည်းနည်း၊ စည်းရုံးနည်းပဲ၊ သူကအဲဒီလို လေးမျိုးခွဲပြီးတော့ လူတွေရဲ့အကြိုက်အတိုင်း စုစည်းလိုက်တာ၊ နောက်တစ်ခု သူဖြည့်စွက်ပြီးတော့ လျှောက်ထားတာလေးတစ်ခုရှိတယ်။ “အရှင်ဘုရားတဲ့ လောကလူတွေဟာ ဒီလိုစည်းရုံးရေးမျိုးတင်မကဘူးတဲ့၊ လူတွေဟာ တပည့်တော်စကားနားထောင်ဖို့ရန် နောက်တစ်ခု <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၅</font></p> အကြောင်းကတော့ တပည့်တော်ဟာ ပစ္စည်းဥစ္စာချမ်းသာတဲ့ မင်းသားတစ်ပါး”တဲ့။ ။<br><br>ဟုတ်တယ်၊ လောကလူတွေဟာ “ရွှေရှိမှအမျိုးတော်တာ”လေ။ ဆင်းရဲတဲ့လူရဲ့စကားဆိုရင် နားထောင်မှာမဟုတ်ဘူးတဲ့၊ တပည့်တော်က ချမ်းသာတဲ့မင်းသား၊ ဂုဏ်ရှိတဲ့မင်းသားဆိုတော့ တပည့်တော်ဘာပြောပြောရတယ်။ ဆင်းရဲပြီး ဘာမှစားစရာမရှိဘူး၊ ဆင်းရဲမွဲတေတဲ့လူတစ်ယောက်က ဦးဆောင်မယ်ဆိုရင် ဘယ်သူမှလိုက်မှာမဟုတ်ဘူး။ အဲဒီတော့ ချမ်းသာဖို့ဆိုတာလည်းပဲ လိုအပ်သေးတယ်တဲ့။ ဆိုလိုတာက ဓနဂုဏ်လေးကလည်းပဲ ရှိရဦးမယ်။<br><br>ဒါကြောင့်မို့လို့ လူတိုင်းလူတိုင်းဟာ ချမ်းသာအောင်လို့ ကြိုးစားကြရမယ်။ ပစ္စည်းဥစ္စာနဲ့ ပြည့်စုံအောင်လို့ ကြိုးစားကြရမယ်။ ပစ္စည်းဥစ္စာနဲ့ ပြည့်စုံပြီဆိုလို့ရှိရင် လူရာဝင်လာတယ်။ လူရာဝင်တယ်။ လူ့လောကကိုက ရွှေရှိမှအမျိုးတော်တယ်၊ “ဘူးသီးသီးမှအမျိုးတော်တယ်”ဆိုတာ ဒါတကယ်ပဲ။ စားစရာမရှိ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၆</font></p> ဘူးဆိုရင် အမျိုးတောင်မှမတော်ပါဘူးလုပ်ချင်တယ်နော်။ အေး၊ စားစရာရှိပြီ၊ သိပ်ပြီးတော့အောင်မြင်လာပြီ၊ ကြီးပွားလာပြီ၊ ရာထူးကြီးလာပြီဆိုရင် ကြံဖန်ပြီးတော့ အမျိုးစပ်တယ်။ အဲဒီလို ရာထူးလည်းမရှိဘူး။ စည်းစိမ်ဥစ္စာလည်းမရှိဘူးဆိုတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကျတော့ ကြံဖန်ပြီးတော့ အမျိုးထဲကနေ ပယ်ထုတ်တယ်။ ဒါလူတွေရဲ့သဘာဝကို ပြောပြတာနော်။<br><br>ဒါကြောင့်မို့လို့ ဟတ္ထကမင်းသားက လျှောက်တယ်၊ “အရှင်ဘုရားတဲ့၊ တပည့်တော်စကား လူတွေက နားထောင်မှာပေါ့တဲ့၊ တပည့်တော်က ချမ်းသာကြွယ်ဝတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ပါ၊ ပေးနိုင်ကမ်းနိုင်တဲ့လူတစ်ယောက်ပါ”တဲ့။ အဲဒါလည်းပဲ သူစည်းရုံးဖို့ အောင်မြင်ခြင်းရဲ့ အကြောင်းတစ်ခုပဲ။<br><br>ဒီတော့ အဲဒီမင်းသားဟာ တစ်ရက်ကျတော့ မြတ်စွာဘုရား ခုနက သီတင်းသုံးတဲ့နေရာ မနက်စောစော သူက အညောင်းပြေ အညာပြေ လမ်းလျှောက်နေရင်းကနေ ဘုရားသီတင်းသုံးတဲ့ သစ်ပင်အနီးကနေ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၇</font></p> ဖြတ်သွားရင်း ဘုရားကိုမြင်တာပေါ့။ မြင်တဲ့အခါ “အရှင်ဘုရားတဲ့၊ ချမ်းချမ်းသာသာ အိပ်စက်ရပါရဲ့လား” လို့ မေးတာ။ အဲဒီနေ့ညက မြတ်စွာဘုရားက အဲဒီသစ်ပင်အောက်မှာပဲ သီတင်းသုံးတဲ့ အနေအထားရှိတယ်ပေါ့။ ဒါကြောင့်မို့ မနက်စောစော သူရောက်လာတဲ့အခါ တရားထိုင်နေတာတွေ့တော့ “အရှင်ဘုရား၊ ညက ချမ်းချမ်းသာသာ ကျိန်းရပါရဲ့လား” လို့ မေးလိုက်တာ နော်။<br><br>ကျိန်းတယ်၊ ကိန်းစက်တယ်ဆိုတဲ့ ဗမာစကားဟာ ကိန်းအောင်းတယ်ဆိုတာက လာတာ။ ကိန်းအောင်းတယ်ဆိုတာ ဘယ်လိုလုပ် “ကျိန်းတယ်”ကို ပြောင်းသွားသလဲ မသိဘူးနော်။ <b>ကိန်းအောင်းမွေ့လျော်</b>ဆိုတာက အာရုံအမျိုးမျိုးနောက် စိတ်တွေမလွင့်ပါးစေဘဲနဲ့ တစ်ဦးတည်းထိုင်နေတာကို ကိန်းအောင်းတယ်လို့ ဒီလိုအဓိပ္ပာယ်ရတယ်။ အဲဒီကနေဆက်ပြီးတော့ ဒီကိန်းတယ်၊ ကျိန်းတယ်ဆိုတဲ့ စကားလုံးကို ကြည့်ပြီးတော့ ဘုန်းကြီးတွေလည်း ဘယ်အချိန်ဖြစ်ဖြစ် ဒကာ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၈</font></p> တွေက လာလို့ရှိရင် အရှင်ဘုရား၊ ကျိန်းနေသလား ချည်းမေးတာ။ ဒါပေမယ့် အဓိပ္ပာယ်က ကျိန်းနေသလားဆိုတော့ ဘုန်းကြီးတွေ တစ်နေကုန် အိပ်နေတယ်ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်ရောက်နေတယ်။<br><br>ဘယ်အချိန်လာလာ အဲဒါ တစ်ပါးတည်းနေရင်တော့ အရှင်ဘုရား၊ ကျိန်းနေသလားနဲ့ မေးကြတယ်နော်။ အဲဒီကျိန်းနေတယ်ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်က အိပ်နေတယ်ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်မဟုတ်ဘူး။ တစ်ပါးတည်း ကိန်းအောင်းနေတယ်လို့ ဒီလိုပြောတာနော်။ <b>ပဋိသလ္လာန</b>ဆိုတဲ့ စကားလုံးကလာတာ။ တစ်ပါးတည်း ကိန်းအောင်းတယ်ဆိုတာ အာရုံတစ်ပါး စိတ်တွေမလွင့်ပါးရအောင် ထိန်းသိမ်းပြီးတော့ ကမ္မဋ္ဌာန်းဘာဝနာနဲ့ နေမယ်၊ စိတ်ကို အာရုံတွေထဲမှာ ထွေပြားပြီးတော့ မသွားအောင် ကမ္မဋ္ဌာန်းအာရုံတစ်ခုတည်းနဲ့ သမာဓိလုပ်ငန်းတစ်ခု လုပ်ပြီးတော့နေတာမျိုးကို ကိန်းအောင်းတယ်လို့ ဒီလိုပြောတာနော်။ အဲ အခုလူတွေက ဒီအဓိပ္ပာယ်မဟုတ်တော့ဘူး၊ ဘုန်းကြီးတွေ ကျိန်းနေ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၉</font></p> တယ်ဆိုတာ အိပ်နေတာလို့ အဓိပ္ပာယ်ယူတယ်၊ အဲဒီအဓိပ္ပာယ်ကတော့ မမှန်ဘူးနော်။<br><br>အေး၊ ကောင်းပြီ၊ ဒီမင်းသားလေးက မေးတယ်။ မြတ်စွာဘုရားကိုတွေ့တဲ့အခါ ရှိခိုးဦးချပြီး “အရှင်ဘုရား၊ ချမ်းချမ်းသာသာ အိပ်စက်ရပါရဲ့လား” မြတ်စွာဘုရားကဖြေတယ် “အေး၊ ငါ ချမ်းချမ်းသာသာ အိပ်ရပါတယ်”တဲ့။ “လောကမှာ ချမ်းချမ်းသာသာ အိပ်ရတဲ့အထဲမှာ ငါဟာ တစ်ယောက်အပါအဝင် ဖြစ်ပါတယ်” အဲဒီတော့ သူကဖြေစေချင်တာဟာ အိပ်လို့မရဘူး၊ ညက အေးလိုက်တာ၊ နေရာကလည်း မကောင်းဘူး၊ လေလေးကလည်း တဟူးဟူးတိုက်တဲ့ ဆောင်းရာသီကြီးလည်း ဖြစ်တယ်။ သူဖြေစေချင်တာကတော့ ချမ်းချမ်းသာသာ မအိပ်ရဘူးလို့ထင်ပြီး မေးတဲ့အမေးကိုး၊ ဘုရားကဖြေလိုက်တာက “အေး၊ ချမ်းချမ်းသာသာ အိပ်ရတယ်”တဲ့။ “ချမ်းချမ်းသာသာ အိပ်ရတဲ့အထဲမယ် ငါလည်းတစ်ယောက်အပါအဝင် ဖြစ်တယ်”တဲ့။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၀</font></p> ဒီလိုဖြေလိုက်တော့ မင်းသားလေးက ဒီအဖြေကို မကျေနပ်လို့ ဆက်ပြီးတော့မေးတယ်။ “အရှင်ဘုရားတဲ့၊ ရာသီဥတုကြီးကလည်း ဆောင်းရာသီကြီး”တဲ့။<br><br>ဆောင်းရာသီမှာ အအေးဆုံးရက်ဟာ (၈)ရက်ရှိတယ်လို့ ဆိုတယ်ပေါ့။ အဲဒီခေတ်ကပေါ့။ ဒီခေတ်တော့ ဒါတွေက မှန်ချင်မှမှန်တော့မှာပေါ့။ <b>အန္တရဋ္ဌက</b> လို့ခေါ်တယ်။ အန္တရဋ္ဌကက ကြား(၈)ရက်တဲ့။ ကြား(၈)ရက်ဆိုတာ တပို့တွဲ၊ တပေါင်း နှစ်လအကြား (၈)ရက်ဟာ အအေးဆုံးပဲလို့ဆိုတာ၊ ဒီနေရာမှာ တပို့တွဲ၊ တပေါင်းဆိုတဲ့နေရာမှာ ဒီဗမာတွေရဲ့ “လ” ရေတွက်ပုံနဲ့ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာလက်ထက်က “လ” ရေတွက်ပုံဟာ မတူဘူးဆိုတာကို သတိထားဖို့လိုတယ်ပေါ့။ အအေးဆုံး(၈)ရက်ဟာ ဘယ်ဟာလဲလို့ဆိုရင် တပို့တွဲလမပြည့်မီ(၄)ရက်နေ့နဲ့ တပို့တွဲလပြည့်အပါအဝင် နောက်က(၄)ရက်၊ အဲဒီ(၈)ရက်ဟာ အအေးဆုံးလို့ ဒီလိုပြောတာနော်။<br><br>တပို့တွဲလပြည့်နေ့ဆိုရင် မီးပုံပွဲကျင်းပပြီးတော့ မြတ်စွာဘုရားကို လှူကြတယ်၊ ပူဇော်ကြတယ်။ ဒီအချိန် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၁</font></p> မှာ ကျွဲချိုဖျားတောင်အေးလို့ ဘုရားလည်းအေးမှာပဲလို့ ဆိုပြီးတော့နော် နံ့သာထင်းတွေနဲ့ မီးကင်ဖို့ရာအတွက် ရည်မှန်းပြီးတော့ လှူဒါန်းလေ့ရှိကြတယ်ပေါ့။ မြန်မာပြည်မှာတော့ အခုပွဲတစ်ခုတိုးတာကတော့ ထမနဲပွဲပေါ့။ အဲဒီတော့ မီးပုံပွဲဆိုတာ ဒီနံ့သာထင်းတွေနဲ့ ဘုရားကို မီးပူဇော်တဲ့ဟာ၊ အင်မတန်မှအေးတဲ့ရက်ကို အသိအမှတ်ပြုတဲ့အနေနဲ့ မြတ်စွာဘုရားကို မီးအိုးကင်းတွေနဲ့ မီးဖိုပြီးတော့ လှူတဲ့သဘောပေါ့။<br><br>တပို့တွဲလပြည့်ဆိုတာ မြန်မာပြည်က တပို့တွဲလပြည့်လို့သုံးတာဟာ ကောင်းကင်က 'လ'ကြီးကတော့ ပြည့်တယ်၊ ဒါပေမယ့်လို့ ရက်(၃၀)ဖြစ်တဲ့ 'လ'က မပြည့်သေးဘူး။ လပြည့်ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်ဟာ ကောင်းကင်က “လ”ပြည့်တာကို ပြောတာ။ မြတ်စွာဘုရားလက်ထက်တုန်းက 'လ'ပြည့်ဆိုတဲ့နေရာမှာ ကောင်းကင်က “လ”လည်း ပြည့်တယ်၊ ရက်(၃၀) 'လ'လည်းပြည့်တယ်၊ ဒီလိုယူရမယ်။ ကောင်းကင်က “လ”ပြည့်သလို ရက်(၃၀) 'လ'လည်း ပြည့်တယ်လို့ဆိုတော့ ဒီတပို့တွဲ၊ တပေါင်း <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၂</font></p> နှစ်လအကြား (၈)ရက်ကို ပြောတာ။ အဲဒီ(၈)ရက်ဟာ စံချိန်တင်လောက်အောင် အေးတဲ့ရာသီလို့၊ “အရဋ္ဌက” ဆောင်းရာသီမှာ အအေးဆုံးအချိန်လို့ ဒီလိုသတ်မှတ်တယ်။<br><br>သို့သော် ရာသီဥတုတွေဟာ ခေတ်ပြောင်းလာသည့်အတွက်ကြောင့် (ပြောင်းလာတာကိုတော့ သတိထားရမှာပေါ့) အဲဒီအချိန်တုန်းက အေးပေမယ့်လို့ အခုအချိန်ကျတော့ အေးချင်မှအေးမှာပေါ့။ အဲဒါတော့ ထည့်စဉ်းစားရမှာ။ ဟိုအချိန်တုန်းက ဒီရာသီဟာ အအေးဆုံးပဲလို့ဆိုတယ်။ အဲဒီတော့ မြတ်စွာဘုရား သီတင်းသုံးနေတဲ့အချိန်ကလည်းပဲ အဲဒီ(၈)ရက်ထဲက တစ်ရက်ရက်မှာသီတင်းသုံးနေတဲ့အချိန်ဖြစ်လို့ ဟတ္ထကမင်းသားကလျှောက်တယ်။<br><br>“အရှင်ဘုရားတဲ့၊ ရာသီကလည်း ဆောင်းရာသီကြီးတဲ့၊ အအေးဆုံးဖြစ်တဲ့ (၈)ရက်ထဲမှာလည်း ရောက်နေတယ်တဲ့။ ပြီးတော့ လေလေးကလည်း တဟူးဟူးတိုက်နေတယ်တဲ့၊ ပတ်ဝန်းကျင်ကလည်းပဲ နွားတွေက <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၃</font></p> ဖြတ်သန်းသွားလာထားလို့ မြေတွေကလည်း မညီမညာ နွားခွာဆူးတွေနဲ့ ချွန်တက်ပြီးတော့နေတယ်၊ အရှင်ဘုရား သီတင်းသုံးတဲ့ ရင်းတိုက်ပင်ရဲ့ အရွက်တွေကလည်း အင်မတန်ကျိုးတိုးကျဲတဲနဲ့ အုပ်အုပ်ဆိုင်းဆိုင်း မရှိဘူးတဲ့။ အောက်ကခင်းထားတဲ့ မြက်ခင်းလေးကလည်း ပါးပါးလေးရယ်၊ ဒီလိုနေရာမျိုးမှာ နေထိုင်တာဖြစ်ပါလျက်သားနဲ့ ချမ်းချမ်းသာသာ အိပ်ရရဲ့လား” ဆိုတော့ “အေး၊ ငါ ချမ်းချမ်းသာသာ အိပ်ရတယ်” လို့ဆိုတာ ဘယ်လိုအဓိပ္ပာယ်ပါလဲဘုရား။<br><br>သော်၊ သူ့အနေနဲ့ကတော့ မြတ်စွာဘုရားဟာ ချမ်းချမ်းသာသာအိပ်ရတယ်လို့ သူမထင်ဘူး၊ ဟုတ်တာပေါ့၊ ဆောင်းရာသီကြီးမှာ လေတဟူးဟူးတိုက်နေတဲ့ ဒေသ၊ အင်မတန်အေးတဲ့နေရာ၊ သင်္ကန်းကပါးတယ်၊ သင်္ကန်းကအင်မတန်အေးတယ်၊ မြောက်လေလေးကလည်း တိုက်နေတယ်။ အဲဒီအချိန်မှာ ဘယ်လိုလုပ် ချမ်းချမ်းသာသာ အိပ်မလဲ။ ဘုန်းကြီးတို့တစ်တွေ စဉ်းစားသာကြည့်တော့၊ ဆောင်းရာသီမှာ အိမ်အပြင် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၄</font></p> ထွက်ပြီးတော့ အဝတ်ပါးလေးနဲ့ နေကြည့်ပါလား၊ ဘယ်လိုလုပ် ချမ်းသာမှာတုန်းနော်၊ ချမ်းလွန်းလို့ အိပ်လို့တောင်ရမှာမဟုတ်ဘူး။<br><br>သို့သော် မြတ်စွာဘုရားက “အေး၊ ငါ ချမ်းချမ်းသာသာ အိပ်ရတယ်၊ လောကမှာ ချမ်းချမ်းသာသာ အိပ်ရတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေထဲမှာ ငါတစ်ယောက်အပါအဝင်ပဲ” လို့ပြောလိုက်တာ အံ့ဩဖွယ်ရာဖြစ်လို့ ဒီမင်းသားလေးကမေးတယ်၊ အဲဒီတော့ မြတ်စွာဘုရားက “အေး၊ မင်းကမေးတော့ ငါဖြေရမယ်တဲ့၊ ငါပြောမယ်”တဲ့။<br><br>“အင်မတန် ချမ်းသာကြွယ်ဝတဲ့ သူဌေးသား (သို့မဟုတ်) သူဌေးတစ်ဦးဟာ လှပဆန်းကြယ်တဲ့ တိုက်ကြီးတစ်တိုက်ကို တည်ထားတယ်၊ တံခါးတွေလည်း တပ်ဆင်ထားတယ်။ လေသာပြတင်းတွေလည်း တပ်ဆင်ထားတယ်။ အဲဒီတိုက်အိမ်ထဲမှာ မွေးရှည်ကော်ဇောကြီးတွေ ခင်းထားပြီးတော့ အိပ်စက်ရာ သလွန်ညောင်စောင်းကလည်း အင်မတန်မှ ခမ်းနားတယ်။ ခုခေတ်လို ဆိုဖာကြီးတွေနဲ့ အင်မတန်မှ အိစက် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၅</font></p> ညက်ညောတဲ့ အိပ်ရာပေါ်မှာ အခန်းက လေလုံမိုးလုံ၊ အိစက်ညက်ညောတဲ့ အဆင့်အတန်းမြင့်တဲ့ အိပ်ရာကြီးပေါ်မှာအိပ်၊ ဘေးကလည်း ဇနီးလေးယောက်က ခြံရံပြီးတော့ ပြုစုနေတယ်၊ တစ်ညလုံးလည်း ဆီမီးကလေးထွန်းထားတယ်၊ အဲဒီလိုအိပ်ယာမျိုးမှာ အိပ်စက်နေရတဲ့ သူဌေးသားကို မင်းဘယ်လိုထင်လဲတဲ့၊ အဲဒီလူဟာ သိပ်ချမ်းချမ်းသာသာ အိပ်ရမယ်လို့ မင်းထင်သလား” လို့ဆိုတော့ “အရှင်ဘုရားတဲ့၊ အဲဒီလိုစည်းစိမ်မျိုးနဲ့ သူဌေးဟာ ဒီလိုအခြေအနေမျိုးမှာ အိပ်ရမယ်ဆိုရင်တော့ အလွန်ချမ်းချမ်းသာသာ အိပ်ရမှာဖြစ်ပါတယ်” လို့ မင်းသားက လျှောက်တာပေါ့။ လောကလူတွေဟာ ဒါဟာ ဇိမ်ကျတယ်လို့ ယူဆမှာပေါ့။ အဲဒီလိုအိပ်ယာမျိုးမှာ အိပ်လိုက်ရလို့ရှိရင်တော့ ဇိမ်ကျတယ်လို့ပဲ ပြောကြမယ်။ ချမ်းချမ်းသာသာ အိပ်ရတယ်လို့ပဲ ပြောကြမှာပဲ။ သူလည်း အဲဒီအတိုင်းပဲပြောလိုက်တယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၆</font></p> အဲဒီတော့ မြတ်စွာဘုရားက “ချမ်းချမ်းသာသာ အိပ်စက်ရခြင်းရဲ့ အဓိပ္ပာယ်”ကို မင်းသားနားလည်အောင် ထပ်ပြီးတော့ ရှင်းပြတယ်။ ကျိုးတို့ကျဲတဲ သစ်ပင်အောက်မှာ ကျိန်းစက်ရတာနဲ့ ခုနက လေလုံမိုးလုံ တိုက်ကြီးထဲမှာ ခမ်းခမ်းနားနား အိပ်ယာကြီးတွေနဲ့ အိပ်စက်ရတာ ကြည့်မယ်ဆိုလို့ရှိရင် သစ်ပင်အောက် အိပ်စက်ရတာ ဆင်းရဲတယ်၊ ခုနက သူဌေးသား အိပ်စက်ရတဲ့နေရာက အင်မတန်မှ ချမ်းသာတယ်၊ ဒါ လောကလူတွေရဲ့ အမြင်။<br><br>မြတ်စွာဘုရားက ရှင်းပြတယ်။ “ကြည့်လေ၊ အဲဒီသူဌေးသားမှာတဲ့ ရာဂစိတ်တွေ ဖြစ်ပွားလာလို့ရှိရင် စိတ်နှလုံးဟာ ပူပန်လာလိမ့်မယ်၊ ရာဂဆိုတာ ဘယ်တော့မှ အလိုမကျဘူး၊ တဏှာရာဂဆိုတာ အလိုမကျဘူး၊ စိတ်နှလုံးကို ပူပန်စေတတ်တယ်၊ ကိုယ်ဆင်းရဲမှုကို ဖြစ်စေတတ်တယ်။ စိတ်ဆင်းရဲမှုကို ဖြစ်စေတတ်တယ်။ အဲဒီကိုယ်၊ နှုတ်၊ နှလုံးကို ပူပန်စေတတ်တဲ့ ရာဂကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့အပူတွေ၊ အဲဒီအပူတွေ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၇</font></p> ရှိနေမယ်ဆိုလို့ရှိရင် ဘယ်လောက်ကောင်းတဲ့ အိပ်ယာပေါ်အိပ်အိပ် ချမ်းချမ်းသာသာ အိပ်စက်တယ်ဆိုတာ ဖြစ်နိုင်ပါ့မလား”တဲ့။<br><br>“အဲဒီလို ရာဂဆိုတဲ့ အတွင်းအပူတွေ၊ စိတ်နှလုံးထဲမှာ ပူလောင်နေတဲ့ အပူတွေနဲ့ အိပ်စက်လို့ရှိရင် သူဟာ ဆင်းဆင်းရဲရဲ အိပ်စက်ရတာပဲ။ အဲဒီလို ဆင်းဆင်းရဲရဲ အိပ်စက်ရခြင်းအကြောင်းဖြစ်တဲ့ ရာဂဆိုတဲ့တရားကို ငါဟာ အလျဉ်းပယ်ထားပြီးသား ဖြစ်တယ်။ ငါ့မှာ စိတ်နှလုံးကို ပူပန်စေတတ်တဲ့ ရာဂဆိုတာ မရှိဘူး”တဲ့။<br><br>ဆိုလိုတာက မြတ်စွာဘုရားမှာ အတွင်းအပူမရှိဘူးပေါ့။ ခုနက အပြင်က ဘယ်လောက်ဇိမ်ကျကျ အတွင်းက အပူနဲ့ဆိုရင် ဘယ်တော့မှ ချမ်းသာမှာမဟုတ်ဘူးပေါ့။ စိတ်နှလုံးအေးချမ်းမှုဆိုတာ အပြင်နဲ့ သိပ်ပြီးမဆိုင်ဘူး။ အတွင်းနဲ့ပိုပြီးတော့ ဆိုင်တယ်ပေါ့။ အပြင်အနေအထားက ဘယ်လောက်ကောင်းနေနေ အတွင်းသားက ပူပန်မှုတွေရှိနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၈</font></p> ဟာ ဘယ်တော့မှ ချမ်းသာဖို့ရာဆိုတာ မရှိနိုင်ဘူးပေါ့။ အပေါ်ယံရွှေမှုန်ကြဲ အထဲက နွားချေးခံဆိုတာ အတွင်းထဲက အပူတွေစုနေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ရဲ့ နှလုံးသားဟာ ဘယ်တော့မှအေးချမ်းမှာမဟုတ်ဘူး။<br><br>မြတ်စွာဘုရားက “ငါ့ရဲ့နှလုံးသားဟာ ရာဂဆိုတဲ့ ပူပန်စေတတ်တဲ့တရားတွေ လုံးဝကင်းရှင်းပြီးပြီ၊ လုံးဝအကြွင်းအကျန်မရှိအောင် ပယ်ထားပြီးဖြစ်သည့်အတွက်ကြောင့် ငါဟာ ချမ်းချမ်းသာသာ အိပ်စက်ရတာဖြစ်တယ်”။<br><br>ရာဂဆိုတဲ့အပူမရှိလို့ ချမ်းချမ်းသာသာ အိပ်စက်ရတယ်။ ထို့အတူပဲ ဒေါသကြောင့်ဖြစ်ခဲ့တဲ့ ပူပန်ဆင်းရဲမှုတွေဆိုတာ ရှိတယ်၊ ကြည့်လေ၊ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် မတည့်လို့ စိတ်ကောက်နေမယ်ဆိုလို့ရှိရင် အိပ်ပျော်မှာမဟုတ်ဘူးလေ။ အဲဒီနေ့ဟာ အိပ်မပျော်ဘူး၊ စိတ်ထဲမှာ အလိုမကျဖြစ်နေပြီ။ ဒေါသထွက်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ဟာ အိပ်လို့မရဘူး။ ဘယ်လောက်ကောင်းတဲ့ အိပ်ရာကြီးပေါ်တင်ပေး <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၉</font></p> တင်ပေး ဒီပုဂ္ဂိုလ် တအုံနွေးနွေးနဲ့ စိတ်ဆိုးပြီးတော့ စိတ်ထဲမှာ ဘယ်တော့မှ ချမ်းသာမှာမဟုတ်ဘူး။<br><br>အေး၊ မြတ်စွာဘုရားက “ငါ့မှာ ဒီလိုတအုံနွေးနွေး ရင်ကိုပူနွေးစေတတ်တဲ့၊ ပူလောင်စေတတ်တဲ့ ဒေါသဆိုတာ ငါ့မှာမရှိတော့ဘူးတဲ့။ လုံးဝဖယ်ရှားထားပြီးသားဖြစ်တယ်၊ ဒါကြောင့်မို့လို့ ငါ့ရဲ့ရင်ဟာ အေးနေတယ်ပေါ့။ အေးနေသည့်အတွက်ကြောင့် ငါဟာ ချမ်းချမ်းသာသာ အိပ်ရတယ်”တဲ့။<br><br>ထို့အတူပဲ မောဟ၊ အမှန်မသိတဲ့ မောဟကလည်းပဲ ပြဿနာတွေကို တက်စေတတ်တယ်။ ပြဿနာကို တက်စေတတ်သည့်အတွက်ကြောင့် မောဟကလည်း ပူလောင်မှုကို ဖြစ်ပေါ်စေတတ်တဲ့ သဘာဝတရားတစ်ခုပဲ။ အဲဒီပူလောင်မှုကို ဖြစ်စေတတ်တဲ့ မောဟရှိနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ဟာ ဘယ်တော့မှ ချမ်းချမ်းသာသာ အိပ်စက်ရတယ်ဆိုတာ မဖြစ်နိုင်ဘူးတဲ့။ အဲဒီမောဟဆိုတဲ့တရားကို ငါ့သန္တာန်မှာ အကြွင်းအကျန်မရှိအောင် ငါဖယ်ရှားထားပြီးသားဖြစ်တယ်။ ငါ့ရဲ့ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၀</font></p> သန္တာန်မှာ နှလုံးသားကို ပူလောင်စေတတ်တဲ့ ရာဂဆိုတာလည်း မရှိဘူး။ ဒေါသဆိုတာလည်း မရှိဘူး။ မောဟဆိုတာလည်း မရှိဘူး။ တခြားအကုသိုလ်တွေလည်း မရှိဘူး။ ဒါကြောင့်မို့လို့ နှလုံးသားဟာ ကြည်လင်အေးမြပြီးတော့ ငြိမ်းချမ်းနေတာ။<br><br>“ငါ့ရဲ့ အိပ်စက်နားနေမှုဟာ ဘယ်နေရာဖြစ်ဖြစ် အတွင်းက နှလုံးသား အေးချမ်းနေသည့်အတွက်ကြောင့် ဘယ်တော့ပဲဖြစ်ဖြစ် ချမ်းသာနေတာပဲ” လို့ ဒီလိုဟောတာ။<br><br>အဲဒီတော့ ဘုန်းကြီးတို့တစ်တွေက အပြင်ကိုကြည့်ပြီးတော့ ချမ်းသာတယ်လို့ ပြောနေကြတာ။ အတွင်းက ပူလောင်နေတာကို လူတွေက မသိကြဘူး၊ အတွင်းပူနဲ့ အပြင်ပူဆိုတဲ့နေရာမှာ အပြင်ပူကို ခံနိုင်တယ်။ အတွင်းပူက မခံနိုင်ဘူး။ လောကလူတွေ ဒုက္ခရောက်နေတာဟာ အတွင်းအပူကြောင့် ဒုက္ခရောက်နေတာ၊ အတွင်းပူရှိလာလို့ရှိရင် အပြင်ပူထက် ဆိုးတယ်ပေါ့။ အပြင်ပူပူတာက တစ်ခဏမျှသာပူတာ၊ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၁</font></p> အတွင်းပူ ပူပြီဆိုလို့ရှိရင် တစ်သံသရာလုံး ဒုက္ခရောက်သွားနိုင်တယ်ပေါ့။<br><br>အေး၊ အဲဒီအခြေအနေကို ရည်ညွှန်းပြီးတော့ မြတ်စွာဘုရားသခင် ကိုယ်တော်မြတ်က လောကမှာတဲ့၊ တွယ်တာမှုတွေ မရှိဘူး၊ မုန်းတီးမှုတွေ မရှိဘူး၊ တွေဝေမှုကြောင့် မှားမှားယွင်းယွင်း ချွတ်ချော်မှုတွေ မရှိဘူးဆိုတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ဟာ အမြဲတမ်း ချမ်းချမ်းသာသာ အိပ်စက်ရတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ပဲဖြစ်တယ်တဲ့။ နှလုံးသားကို ပူလောင်စေတတ်တဲ့၊ ကိလေသာတွေ မကင်းသေးတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဟာ ကိလေသာတွေ နှလုံးသားထဲမှာ မငြိမ်းသေးဘူးဆိုလို့ရှိရင် ထိုပုဂ္ဂိုလ်ဟာ ဘယ်တော့မှ ချမ်းချမ်းသာသာ အိပ်စက်ရတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုတာ မဖြစ်နိုင်ဘူးလို့ ဟတ္ထကမင်းသားကို ရှင်းလင်းပြီး မြတ်စွာဘုရားက ဟောတာ။<br><br>အဲဒီတော့ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ အဓိပ္ပာယ်က ချမ်းချမ်းသာသာ အိပ်စက်ရခြင်းဆိုသည်မှာ နှလုံးသားအပူငြိမ်းပြီးတော့ ကိလေသာခပ်သိမ်း ငြိမ်းနေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၂</font></p> ရဲ့ အိပ်စက်မှုသာလျှင် ချမ်းချမ်းသာသာ အိပ်စက်ရခြင်းလို့ ဆိုနိုင်တယ်။ ကိလေသာအပူတွေရှိနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ အဆင့်အတန်းမြင့်တဲ့ အိပ်ရာကြီးတွေပေါ်မှာ အိပ်ခြင်းဟာ အပြင်ပန်းအားဖြင့် ဇိမ်ကျတယ်၊ ချမ်းသာတယ်လို့ ဒီလိုထင်ရသော်လည်း အတွင်းအပူတွေ နှိပ်စက်နေသည့်အတွက်ကြောင့် ပူလောင်မှုတွေနဲ့ လုံးပမ်းနေရလို့ သူ့ရဲ့စိတ်နှလုံးဟာ အေးချမ်းမှုမရှိဘူး၊ စိတ်နှလုံးအေးချမ်းမှုမရှိသည့်အတွက်ကြောင့် အဲဒီပုဂ္ဂိုလ်ဟာ ချမ်းချမ်းသာသာ အိပ်စက်ရတယ်ဆိုတဲ့အဓိပ္ပာယ် မရပါဘူးတဲ့၊ ဆင်းဆင်းရဲရဲပဲ အိပ်စက်ရပါတယ်။<br><br>တကယ်လည်းပဲ လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟဆိုတာတွေရဲ့ အနှောင့်အယှက်ကြောင့် ထိုပုဂ္ဂိုလ်ဟာ ဘယ်တော့မှ ချမ်းချမ်းသာသာ အိပ်စက်ရမှာမဟုတ်ဘူး။ စိတ်ထဲမှာ အလိုမကျမှုတွေနဲ့ လုံးထွေးပြီးတော့ စိတ်နှလုံးဟာ ပူပန်နေသည့်အတွက်ကြောင့် စိတ်ငြိမ်းချမ်းမှုဆိုတာ လုံးဝမရနိုင်ဘူးတဲ့။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၃</font></p> အေး၊ ဒါကြောင့်မို့ မြတ်စွာဘုရားသခင် ကိုယ်တော်မြတ်က ချမ်းသာစွာ အိပ်စက်ရတယ်ဆိုတဲ့ တကယ့်အဓိပ္ပာယ်ဟာ နှလုံးသားအေးချမ်းမှုရှိမှ ချမ်းသာစွာ အိပ်စက်ရတယ်။ ရာဂ၊ ဒေါသ၊ မောဟ စတဲ့ ကိလေသာတွေ ချုပ်ငြိမ်းမှသာလျှင် တကယ့်ကို အေးချမ်းတယ်ဆိုတာကို ပြောလို့ရမယ်။ ချမ်းသာစွာ အိပ်စက်ရတယ်ဆိုတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဟာ တကယ့်ကို ရာဂ၊ ဒေါသ၊ မောဟ ငြိမ်းချမ်းတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်မှသာ ဖြစ်နိုင်တယ်ပေါ့။<br><br>အေး၊ လောကမှာ အိပ်မရလို့ အိပ်ဆေးသောက် အိပ်ရတဲ့ လူတွေကော မရှိဘူးလား။ အေး၊ သောကတွေ ဖြစ်နေလို့ တစ်ညလုံးအိပ်မပျော်ဘူးတဲ့။ အဲဒီအပူတွေကြောင့် အိပ်မရလို့ အိပ်ဆေးသောက်ပြီးတော့ အိပ်နေကြရတယ်။ အိပ်ဆေးဟာ တကယ့်အဖြေမဟုတ်ဘူး၊ တကယ့်အိပ်ဆေးကတော့ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ တရားတော်သာဖြစ်တယ်ပေါ့။ ဘယ်အချိန်ပဲဖြစ်ဖြစ် ဒီတရားကို လိုက်နာကျင့်ကြံကြိုးကုတ် အားထုတ်မယ် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၄</font></p> ဆိုလို့ရှိရင် လောဘတွေလျော့ချနိုင်မယ်၊ ဒေါသတွေလျော့ချနိုင်မယ်၊ မောဟတွေလျော့ချနိုင်မယ်။ နောက်ဆုံး လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟတွေကင်းပြီးတော့ နှလုံးသားရဲ့ ပူလောင်မှုတွေ အကုန်ကင်းသွားရင် ဘယ်နေရာနေနေ စိတ်နှလုံးဟာ အေးချမ်းမှာပဲဖြစ်တယ်။ ဒါကြောင့်မို့ တရားချစ်ခင် သူတော်စင် ပရိသတ်အပေါင်းတို့၊ တို့တစ်တွေဟာ စိတ်နှလုံးအေးချမ်းသာယာမှုရှိမှသာလျှင် ချမ်းသာစွာအိပ်စက်ရတယ်ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်ကို အပြည့်အဝရကြရမှာဖြစ်တယ်။ သာမန်အားဖြင့် ကြည့်ပြီးတော့ တို့တစ်တွေဟာ ချမ်းသာစွာအိပ်စက်ရတယ်လို့ ဖြေလို့ရှိရင် မပြည့်စုံတဲ့ စကားမျိုးသာဖြစ်တယ်ပေါ့။ အေး၊ အဲဒီလိုသဘောကျပြီးတော့ တို့တစ်တွေ ချမ်းချမ်းသာသာ အိပ်စက်ရခြင်းရဲ့ အဓိပ္ပာယ်ပြည့်စုံအောင် ဘာလုပ်ရမလဲ။ နှလုံးသားကို ပူလောင်စေတတ်တဲ့ ရာဂတွေ ဖယ်ရှားဖို့ ကြိုးစား <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၅</font></p> ရမယ်၊ ဒေါသတွေဖယ်ရှားဖို့ ကြိုးစားရမယ်၊ မောဟတွေဖယ်ရှားဖို့ ကြိုးစားရမယ်။<br><br>ကဲ၊ ကြိုးစားပြီဆိုတဲ့အခါမှာ ရာဂကို ဘာနဲ့ဖယ်ရှားမလဲ၊ ရာဂကို ဖယ်ရှားဖို့ရာအတွက် နံပါတ်(၁)က ဘုန်းကြီးတို့တစ်တွေ ရာဂဟာ ဘာကြောင့်ဖြစ်နေသလဲလို့ဆိုရင် တင့်တယ်မှုလို့ စိတ်ကအာရုံပြုနေသည့်အတွက်ကြောင့် “သုဘနိမိတ်”ကို အာရုံပြုထားသည့်အတွက်ကြောင့် ရာဂဟာ တိုးသည်ထက်တိုးလာတာဖြစ်တယ်။ ဒါကြောင့်မို့လို့ မတင့်တယ်ဘူးလို့ဆိုတဲ့ အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်း (အေး၊ ဗမာစကားထဲမှာ အသုဘဆိုလို့ရှိရင် မသာသွားသွားပြီး သတိရနေတာမျိုး ဖြစ်တတ်တယ်နော်။ အဲဒါကိုပြောတာမဟုတ်ဘူး)ကို မိမိတို့အသက်ရှင်လျက်ဖြစ်သော်လည်း ခန္ဓာကိုယ်မှာ တင့်တယ်မှုမရှိတာတွေကို ဆင်ခြင်စဉ်းစားရမယ်တဲ့။<br><br>ရွံရှာဖွယ်သဘောတွေကို ဆင်ခြင်စဉ်းစားတတ်ရမယ်။ ဘယ်လိုဆင်ခြင်စဉ်းစားတတ်ရမလဲဆိုရင် ကြည့်လေ၊ ကိုယ့်ခန္ဓာကိုယ်ဟာ မတင့်တယ်ဘူး၊ ရွံစဖွယ် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၆</font></p> ဆိုတာဟာ အလွယ်လေးနဲ့ စဉ်းစားလို့ရတယ်။ ကိုယ့်ကိုယ်ကို တစ်လ နှစ်လ ရေမချိုး မျက်နှာမသစ်ဘဲနဲ့ နေကြည့်ပေါ့၊ မွှေးကြိုင်တဲ့အနံ့ ထွက်မလား၊ နံစော်တဲ့အနံ့ ထွက်လာမလား စဉ်းစားကြည့်ပေါ့။ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ သဘာဝဟာ တကယ်တော့ လှပတင့်တယ်တာမဟုတ်ဘူး၊ အပြင်က ဝတ်စားဆင်ယင်တာတို့၊ ဖီးလိမ်းတာတို့ ဒါတွေကြောင့်မို့လို့ လူတွေဟာ လူကြားထဲမှာ ဝင်လို့ရတာနော်။<br><br>အေး၊ အဲဒီလို မတင့်မတယ် ရွံစဖွယ်သဘောတွေကို ဆင်ခြင်စဉ်းစားရင်းဖြင့်၊ အသုဘသညာကို နှလုံးသွင်းခြင်းဖြင့် ရာဂကို ဖယ်ရှားနိုင်တယ်တဲ့။ ရာဂကို လျှော့ချနိုင်တယ်။ ရာဂ လျော့ကျသွားတာနဲ့တစ်ပြိုင်နက် နှလုံးသားရဲ့ ပူလောင်မှုတွေဟာ လျော့ကျသွားမယ်။ လျော့ကျသွားတာနဲ့တစ်ပြိုင်နက် ချမ်းချမ်းသာသာ အိပ်စက်ရဖို့ ဖြစ်ပေါ်လာလိမ့်မယ်။<br><br>ထို့အတူပဲ ဘုန်းကြီးတို့တစ်တွေရဲ့ နှလုံးသားထဲမှာ မုန်းတီးမှုတွေကို သိမ်းထားမယ်ဆိုလို့ရှိရင် နှလုံးသား <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၇</font></p> အမုန်းတရားတွေ လွှမ်းမိုးနေသည့်အတွက်ကြောင့် ဘယ်တော့မှချမ်းသာမှာ မဟုတ်ဘူးတဲ့။ အဲဒီအမုန်းတရားတွေကို ဖယ်ရှားနိုင်ဖို့အတွက် မေတ္တာသက်ဝင် ချစ်ခင်စေတတ်တဲ့ မေတ္တာတရားကို ပွားများအားထုတ်ကြရမယ်။ မေတ္တာနှလုံးသားနဲ့ အစားထိုးပြီး နေနိုင်မှသာလျှင် အမုန်းတရားတွေ ကင်းစင်သွားလိမ့်မယ်။ မေတ္တာသက်ဝင် ချစ်ခင်တဲ့၊ ကြည်လင်အေးမြတဲ့ စိတ်ဓာတ်ကို ရရှိလာတဲ့အခါမှာ ချမ်းချမ်းသာသာ အိပ်စက်ရမှုဆိုတာ ဖြစ်ပေါ်လာမှာပါ။ အဲဒီလိုမဟုတ်ဘဲနဲ့ အမုန်းတရားတွေ နှလုံးသားထဲမှာထားမယ်ဆိုလို့ရှိရင် ချမ်းချမ်းသာသာ အိပ်စက်ရမှုဆိုတာ ဘယ်တော့မှရမှာမဟုတ်ဘူးတဲ့။<br><br>ထို့အတူပဲ အသိဉာဏ်ကင်းမဲ့နေကြမယ်ဆိုလို့ရှိရင် လုပ်သင့်တာနဲ့ မလုပ်သင့်တာ ခွဲခြားမသိဘူး။ မသိသည့်အတွက်ကြောင့် မလုပ်သင့်တာတွေ လုပ်လိမ့်မယ်။ လုပ်သင့်တာတွေကို မလုပ်ဘူးလို့ဆိုလို့ရှိရင် ပြဿနာတွေတက်မယ်။ ပြဿနာတွေတက်ရင် ထို <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၈</font></p> ပြဿနာကြောင့် စိတ်တွေက တည်ငြိမ်မှုမရဘူးတဲ့။<br><br>မောဟကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ ရင်ထဲမှာ ပူနွေးစေတဲ့ အခြေအနေမျိုးတွေ ရောက်လာတယ်။ ဒါကြောင့်မို့ အဲဒီမောဟကို ပယ်ဖျောက်ဖို့ရာအတွက် အသိပညာရအောင် ကြိုးစားကြရမယ်။ အသိပညာရဖို့ရာအတွက် တရားနာရမယ်၊ တရားစာအုပ်တွေ ဖတ်ရမယ်။ သုတမယဉာဏ်ရမယ်၊ ကမ္မဋ္ဌာန်းတရား အားထုတ်ရမယ်၊ အားထုတ်လို့ရှိရင် ဘာဝနာမယဉာဏ်တွေ ရလာမယ်။ သုတမယပညာ၊ ဘာဝနာမယပညာ ဒီပညာနှစ်ခုနဲ့ မောဟကို လျော့ချနိုင်တာပေါ့။ ။<br><br>နောက်ဆုံးမှာ သဘာဝတရားတွေရဲ့ အစစ်အမှန်ကို သိမြင်ခြင်းဖြင့် မှန်မှန်ကန်ကန် စဉ်းစားတွေးခေါ်နိုင်တဲ့ အသိဉာဏ်ကို ရရှိခြင်းဖြင့်၊ သင်္ခါရတရားတွေရဲ့ မမြဲတဲ့ သဘောတွေကို ဆင်ခြင်စဉ်းစားခြင်းဖြင့် ဘုန်းကြီးတို့တစ်တွေဟာ ပူလောင်မှုတွေရော၊ တပ်မက်မှုတွေရော အားလုံးကို လျော့ချသွားနိုင်ပါလိမ့်မယ်တဲ့။ အဲဒီလို ပူလောင်မှုတွေ၊ တပ်မက်မှုတွေ လျော့ချသွား <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၉</font></p> နိုင်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ချမ်းသာစွာအိပ်စက်ရမှုဆိုတာ ရရှိလာမှာဖြစ်ပါတယ်။<br><br>ရာဂ၊ ဒေါသ၊ မောဟဆိုတဲ့ အခြေခံ အကုသိုလ်တရား (၃)ပါးကို ဖယ်ရှားပစ်ခြင်းဖြင့် အခြားအကုသိုလ် သဘာဝတရားတွေကိုလည်း ဖယ်ရှားနိုင်မှာဖြစ်တယ်။<br><br>တရားချစ်ခင် သူတော်စင် ပရိသတ်တို့၊ တို့တစ်တွေ ချမ်းချမ်းသာသာ အိပ်စက်ရဖို့အတွက် ဘာလုပ်ရမလဲဆိုရင် ရာဂ၊ ဒေါသ၊ မောဟဆိုတဲ့ ဒီတရားတွေကို ဖယ်ရှားဖို့ရာ အဓိကဖြစ်တယ်ဆိုတာ ကိုယ်စီကိုယ်ငှ သဘောကျပြီးတော့ ဟောဒီ <b>ဟတ္ထကသုတ်</b>မှာလာတဲ့ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ အဖြေအတိုင်း ချမ်းသာစွာအိပ်စက်ရခြင်းရဲ့ အဓိပ္ပာယ်ကို အလေးအနက် စဉ်းစားပြီး လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟစတဲ့ ကိလေသာအပူတရားတွေကို ဖယ်ရှားနိုင်အောင် ကျင့်ကြံကြိုးကုတ်အားထုတ်နိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။ o5sanbqqn0r39pqfmvmv29wm9lbih6x ခန္ဓသုတ် အနှစ်ချုပ် 0 6357 22085 2026-06-14T00:27:48Z Tejinda 173 "{{header | title = ခန္ဓသုတ် အနှစ်ချုပ် | author = ဒေါက်တာနန္ဒမာလာဘိဝံသ | override_author = | editor = | translator = | contribuor = | override_contributor = | section = စာစစ်ရန်လိုအပ်သည် | previous = ချမ်းသာစွာ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 22085 wikitext text/x-wiki {{header | title = ခန္ဓသုတ် အနှစ်ချုပ် | author = ဒေါက်တာနန္ဒမာလာဘိဝံသ | override_author = | editor = | translator = | contribuor = | override_contributor = | section = စာစစ်ရန်လိုအပ်သည် | previous = [[ချမ်းသာစွာအိပ်စက်ရခြင်း]] | previous2 = | next = [[စံထားရမည့် ကိုယ်ကျင့်တရားရှိသူများ]] | next2 = | year = | notes = | edition = | categories = မြန်မာ တရားတော်များ | shortcut = | portal = }} <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁</font></p> <h3>ခန္ဓသုတ် အနှစ်ချုပ် (အန္တရာယ် ကာကွယ်ခြင်း)</h3>မှတ်တမ်း သာသနာတော်နှစ် ၂၅၅၃ ခုနှစ်၊ ကောဇာ သက္ကရာဇ် ၁၃၇၁ ခုနှစ်၊ တန်ခူးလဆန်း(၄)ရက်၊ ရန်ကုန်တိုင်း၊ ကြည့်မြင်တိုင်မြို့နယ်၊ ဝါးရုံဆိပ်ရပ်ကွက်လုံးဆိုင်ရာ (၇၄)ကြိမ်မြောက် နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူ ဗုဒ္ဓပူဇနိယပွဲတော်နှင့် စပ်လျဉ်း၍ ဒုတိယအကြိမ်မြောက် ဆင်ယင်ကျင်းပ ပြုလုပ်အပ်သည့် ဓမ္မပူဇာ ဓမ္မသဘင်ပွဲဝယ် ဟောကြားအပ်သော ခန္ဓသုတ် အနှစ်ချုပ် (အန္တရာယ် ကာကွယ်ခြင်း) တရားဒေသနာတော်။<br><br>ခန္ဓသုတ် အနှစ်ချုပ် (အန္တရာယ်ကာကွယ်ခြင်း) အန္တရာယ်ဆိုတာ ကောင်းကျိုးချမ်းသာတွေ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့အချိန်မှာ ဝင်ရောက်နှောင့်ယှက်ပြီး ဆင်းရဲဒုက္ခတွေ ပေးတတ်တဲ့ အကြောင်းတရားမျိုးကို ခေါ်တယ်။ လူ့လောက လူ့ဘဝ ရောက်လာတဲ့အခါမှာ အန္တရာယ်ဆိုတာ ရှိတယ်ပေါ့။ ပါဠိစကား “အန္တရာယ” ကြားဖြတ်ဝင်လာတဲ့ မမျှော်လင့်တဲ့ မလိုလားအပ်တဲ့ အဖျက်အဆီးလို့ ဒီလို အဓိပ္ပါယ်ရတယ်။ ဒီကြားဖြတ်ဝင်လာတဲ့ အဖျက်အဆီး ကြုံနေလို့ရှိရင် အန္တရာယ်ကြုံတယ်လို့ လောကလူတွေ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂</font></p> က ပြောကြတယ်။ အဲဒီ အန္တရာယ်ကို ဘယ်လိုကာကွယ်မလဲဆိုတဲ့ ကာကွယ်တဲ့ နည်းစနစ်တွေကို မြတ်စွာဘုရားက ဟောကြားထားတယ်။<br><br>ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် သူတော်စင်အပေါင်းတို့ဟာ ငယ်စဉ်တောင်ကျေး ကလေးဘဝကစပြီး ပရိတ်ကြီး (၁၁)သုတ်ဆိုတာ လေ့လာကျက်မှတ်ကြရတယ်။ အန္တရာယ်ကာကွယ်ဖို့အတွက် အဓိက ရည်ရွယ်ပြီး ဟောထားတဲ့သုတ္တန်တွေစုပေါင်းပြီး ပရိတ်ကြီး(၁၁)သုတ်ကို မြန်မာနိုင်ငံမှာ သင်ရိုးပြုကြတယ်။ ပရိတ် ဆိုတဲ့စကားက “ပရိတ္တ” ဆိုတဲ့ပါဠိကလာတဲ့စကား ဖြစ်တယ်။ “ကာကွယ်ခြင်း”လို့ ဒီလိုအဓိပ္ပါယ်ရတယ်။ ဘာကို ကာကွယ်တာတုန်းဆိုတော့ အန္တရာယ်ကို ကာကွယ်တယ်။ လောကလူတွေဟာ နေ့စဉ်နှင့်အမျှ လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်နေကြတဲ့အခါမှာ ကြားဖြတ်ပြီးတော့ နှောင့်ယှက်ဝင်ရောက်လာတဲ့ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃</font></p> အန္တရာယ်တွေကို မကာကွယ်နိုင်ဘူးဆိုရင် ဘဝအောင်မြင်မှုဆိုတာကို ကြိုးပမ်းအားထုတ်နိုင်ကြမှာ မဟုတ်ဘူး။ ဒါကြောင့်မို့ အန္တရာယ်ကင်းအောင် ကြိုးစားကြရတယ်။ ။<br><br>အန္တရာယ်ဆိုတာ မြင်ရတဲ့အန္တရာယ် ရှိသလို မမြင်ရတဲ့ အန္တရာယ်လည်းရှိတယ်။ မြင်ရတဲ့ အန္တရာယ်ကျတော့ ကြည့်ပြီးရှောင်လို့ရတယ်၊ မမြင်ရတဲ့ အန္တရာယ်တော့ မိမိမမြင်နိုင်သည့်အတွက် ကြုံလာတဲ့အခါမှာ ရုတ်တရက် ဆုံတွေ့ရတာ ဖြစ်သောကြောင့် မရှောင်လွဲနိုင်ကြဘူးတဲ့။ အန္တရာယ်နဲ့ ကြုံကြရတယ်။ အဲဒါတွေကို ကာကွယ်ဖို့နည်းစနစ်တွေ မြတ်စွာဘုရားက ဟောထားတယ်။<br><br>ဒီကနေ့ မြတ်စွာဘုရားဟောထားတဲ့ ပရိတ်တရားတော်တွေထဲမှာ အားလုံးကြားဖူးပြီးသားဖြစ်တဲ့ “ခန္ဓပရိတ္တ”၊ “ခန္ဓသုတ်”ဆိုတာ ရှိတယ်။ လယ်ယာ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄</font></p> ကိုင်းကျွန်း လုပ်ငန်းတွေနဲ့ အသက်မွေးနေကြတဲ့ တောင်သူလယ်သမား ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် သူတော်စင်တွေဟာ မြွေဆိုးတွေရဲ့ အန္တရာယ်ကို မကြာခဏ ကြုံတွေ့ကြရလို့ မြန်မာနိုင်ငံအနှံ့အပြားမှာ နှစ်စဉ်နဲ့အမျှ မြွေကိုက်ခံကြရတယ်၊ အသက်ဆုံးသွားရတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေ နည်းတာမဟုတ်ဘူး။ အဲဒီလိုမြွေအန္တရာယ်နဲ့ ကြုံပြီး အသက်ဆုံးကြရတာမျိုးတွေ မဖြစ်အောင် ဗုဒ္ဓမြတ်စွာရဲ့ တရားဓမ္မထဲမှာ ကာကွယ်တဲ့ နည်းစနစ်တွေ ရှိတယ်။<br><br>ပရိတ်ကြီး(၁၁)သုတ်ထဲမှာ ပါတဲ့ “ခန္ဓသုတ်”ဆိုတာ ဒီကနေ့ မှတ်သားနာယူပြီး မြွေဆိုးတွေရဲ့ အန္တရာယ်၊ အခြားအဆိပ်အတောက်ရှိတဲ့ သတ္တဝါတွေရဲ့ အန္တရာယ်၊ ဒါတင်မကဘူး လောကမှာ ကြုံတွေ့ရတဲ့အန္တရာယ်မျိုးစုံက ဟောဒီပရိတ်တရားတွေ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅</font></p> ကို ရွတ်ဖတ်သရဇ္ဈာယ်ပြီး ထိုပရိတ်တရားတော်အတိုင်း လိုက်နာကျင့်သုံးမယ်ဆိုရင် အန္တရာယ်ကင်းရှင်းနိုင်တယ်တဲ့။ အဲဒါကြောင့်မို့ ယုံယုံကြည်ကြည်နဲ့ ဒီပရိတ်တရားတော်လာ ကျင့်စဉ်များကို ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် အားထုတ်ခြင်းဖြင့် အဆိပ်အတောက်ရှိတဲ့ သတ္တဝါတွေရဲ့ အန္တရာယ်ဟာ ကာကွယ်ပြီးသားဖြစ်တယ်။ အန္တရာယ်ကင်းပြီးတော့ မိမိတို့လုပ်ငန်းဆောင်တာတွေ ဖြောင့်ဖြောင့်ဖြူးဖြူး ဒီလိုဖြစ်နိုင်တယ်ပေါ့။<br><br>“ခန္ဓသုတ်”လို့ ပရိတ်ကြီး(၁၁)သုတ်မှာ ပါရှိသော်လည်း အင်္ဂုတ္တရနိကယ်မှာတော့ “အဟိရာဇကုလသုတ်” လို့ခေါ်တယ်။ “အဟိရာဇကုလ”ဆိုတာ “အဟိ”ဆိုတာ မြွေ၊ “ရာဇကုလ”မှာ မင်းမျိုး၊ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၆</font></p> မြွေမင်းမျိုးနဲ့ ပတ်သက်တဲ့သုတ်လို့ ဒီလိုဟောတယ်။ ၅၅၀-ဇာတ်ထဲမှာ ဒီသုတ္တန်ကို ခန္ဓဇာတ်ဆိုပြီး မြတ်စွာဘုရား ဟောထားတာရှိတယ်။ ကျင့်စဉ်ကတော့ အတူတူပါပဲ။ အဆိပ်အတောက်ရှိတဲ့မြွေတွေ ကိုက်လို့ရှိရင် သို့မဟုတ် မြွေတွေအကိုက်မခံရအောင်၊ မြွေကိုက်သော်လည်းပဲ အဆိပ်မတက်ရလေအောင် ဟောဒီ ခန္ဓသုတ်ကို ရွတ်ဖတ်သရဇ္ဈာယ်ခြင်း၊ လိုက်နာကျင့်သုံးခြင်းဖြင့် မြွေအန္တရာယ်တွေ ကာကွယ်နိုင်မယ်၊ တခြားအန္တရာယ်တွေကိုလည်း ကာကွယ်နိုင်တယ်၊ အလွန်အစွမ်းထက်တယ်လို့ မြတ်စွာဘုရားက ဒီလိုဟောထားတာရှိတယ်။<br><br>ဒါကြောင့်မို့ ဒီသုတ်နဲ့ပတ်သက်ပြီးတော့ အားလုံးသိကြတဲ့အတိုင်း<br><b>သဗ္ဗာသီဝိသ ဇာတီနံ၊ ဒိဗ္ဗမန္တာဂဒံ ဝိယ။</b> <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၇</font></p> <b>ယံ နာသေတိ ဝိသံ ဃောရံ၊</b><br><b>သေသဉ္စာပိ ပရိဿယံ၊</b><br><br>အာသီဝိသ၊ “အာသီ”ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပါယ်က “အာသု”ဆိုတဲ့ စကားလုံးက လာတာ။ “အာသု”ဆိုတာ လျှင်လျှင်မြန်မြန် တက်လာတတ်တဲ့၊ “ဝိသ” အဆိပ်တဲ့။ အဆိပ်တက်တာ အလွန်မြန်လို့ “အာသီဝိသ”။ မြွေများ လူကိုကိုက်လိုက်ပြီဆိုလို့ရှိရင် အဆိပ်က လူတွေရဲ့ သွေးကြောထဲရောက်ပြီးတော့ အဆိပ်တက်တာ အလွန်မြန်တယ်။ အဲဒီ အဆိပ်လျှင်မြန်တဲ့ မြွေဆိုးတွေကို “အာသီဝိသ”လို့ ခေါ်တယ်။<br><br>နောက်အဓိပ္ပါယ်တစ်နည်းက “အာသီ” ဆိုတာ မြွေစွယ်ကိုပြောတာ။ အဲဒီမြွေစွယ်ထဲမှာ အဆိပ်တွေ ရှိတယ်။ မြွေရဲ့ အစွယ်မှာ အခေါင်း <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၈</font></p> ကလေးတွေပါတယ်။ အဲဒီ အခေါင်းကလေးထဲမှာ အဆိပ်တွေပါတယ်။ မြွေက ကိုက်လိုက်ပြီဆိုလို့ရှိရင် လူရဲ့သွေးထဲ အဲဒီအဆိပ်တွေ ကျန်ရစ်တယ်။ အဲဒီအဆိပ်ဟာ လျှင်လျှင်မြန်မြန်နဲ့ အထက်ကိုတက်လာတတ်လို့ “အာသီဝိသ” လျှင်သော အဆိပ်ရှိတယ်။ အဆိပ်တက်လာပြီဆိုလို့ရှိရင် လူတွေဟာ အသက်ရှင်ဖို့ ခက်ခဲသွားတာပေါ့။ ဒါဖြင့် အဲဒီမြွေတွေ အကိုက်မခံရအောင် ဘာလုပ်ရမလဲ။ ဒီသုတ္တန်မှာ ကျင့်စဉ်တစ်ခုကို ပေးထားတယ်။<br><br>ဒီသုတ္တန်ကို ရွတ်ဖတ်သရဇ္ဈာယ်ပြီး လိုက်နာကျင့်သုံးမယ်ဆိုရင် “သဗ္ဗာသီဝိသဇာတီနံ” အဆိပ်ပြင်းထန်တဲ့ မြွေတွေအားလုံးရဲ့ ပြင်းထန်တဲ့ အဆိပ်တွေကို “ဒိဗ္ဗမန္တာဂဒံ ဝိယ” နတ်တွေ အသုံး <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၉</font></p> ပြုတဲ့ နတ်မန္တာန်လိုပဲ အလွန်အစွမ်းထက်တယ်တဲ့။ “အဂဒ”ဆိုတာ ဆေး၊ နတ်ဆေးကို အသုံးပြုမယ်ဆိုလို့ရှိရင်လည်း အဆိပ်တွေက ချက်ခြင်းပြေပျောက်သွားတယ်။ မန္တာန်ရွတ်ဖတ်လိုက်လို့ရှိရင်လည်း အဆိပ်တွေက ကျသွားတယ်။ ဒါကြောင့်မို့ နတ်မန္တာန်၊ နတ်ဆေးဝါးနဲ့ အလားတူတယ်လို့ ဒီလိုပြောတာ။ ပြင်းထန်တဲ့ အဆိပ်ကို ချက်ခြင်းဖယ်ရှားပစ်နိုင်တယ်။ အဲဒီလိုဖယ်ရှားပစ်နိုင်တာ ဘယ်နေရာမှာ ဖယ်ရှားပစ်နိုင်တာလဲဆိုတော့ ဒီသုတ္တန်မှာ<br><br><b>အာဏာက္ခေတ္တမှိ သဗ္ဗတ္ထ၊ သဗ္ဗဒါ သဗ္ဗပါဏိနံ။</b><br><br>အာဏာခေတ်ဆိုတာ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ ပရိတ်တန်ခိုးတော်တွေလွှမ်းမိုးတည်တဲ့အရာ၊ အစွမ်းတန်ခိုးပျံ့နှံ့ရာနယ်ဟာ ဘယ်လောက်ကျယ်သလဲ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၀</font></p> ဆိုရင် စကြာဝဠာ ကုဋေတစ်သိန်းကျယ်တယ်။ အဲဒီ စကြာဝဠာ ကုဋေတစ်သိန်းဟာ ဘယ်နေရာမှာပဲ ဖြစ်ဖြစ်၊ ဘယ်မြို့မှာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ဘယ်ရွာမှာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ဘယ်ဒေသမှာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ဘယ်နိုင်ငံမှာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ဟောဒီပရိတ်တရားတော်ရဲ့ အစွမ်းတန်ခိုးဟာ ရှိတယ်လို့ ဒီလိုပြောတာ။<br><br>အာဏာခေတ်အတွင်းမှာ စကြဝဠာကုဋေတစ်သိန်းမှာရှိတဲ့ တိုင်းပြည်တွေ၊ မြို့ရွာတွေ၊ ဒေသတွေ မည်သည့်နေရာမှာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ မည်သည့်အခါမှာပဲဖြစ်ဖြစ် ဟောဒီပရိတ်တရားရဲ့ အစွမ်းတန်ခိုးကြောင့် မြွေဆိုးတွေ မကိုက်နိုင်ဘူး။ မတော်တဆ ကိုက်မိသွားလို့ရှိရင်လည်း မြွေဆိပ်မတက်ဘူးလို့ မြတ်စွာဘုရားက ဟောထားတာနော်။ ဒီသုတ္တန်စကားကို ရွတ်ဖတ်ချင်အောင်လို့ ရှေ့ပိုင်းက အကျိုးကျေးဇူးကို ပြထားတယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၁</font></p> <b>သဗ္ဗာသီဝိသ ဇာတီနံ၊ ဒိဗ္ဗမန္တာဂဒံ ဝိယ။</b><br><b>ယံ နာသေတိ ဝိသံ ဃာရံ၊ သေသဉ္စာပိ ပရိဿယံ။</b><br><b>အာဏာက္ခေတ္တမှိ သဗ္ဗတ္ထ၊ သဗ္ဗဒါ သဗ္ဗပါဏိနံ။</b><br><b>သဗ္ဗသောပိ နိဝါရေတိ၊</b><br><br>ဒါပရိတ်တရားရဲ့ အကျိုးတွေကို ပြောထားတာနော်။ မြွေဆိုးရဲ့ အန္တရာယ်၊ မြွေအဆိပ်ကိုသာ ပယ်နိုင်တာလားဆိုတော့ မဟုတ်ဘူးတဲ့။ “သေသဉ္စာပိ ပရိဿယံ” အခြားသောဘေးရန်တွေကိုလည်းပဲ ကာကွယ်ပေးတယ်လို့ဆိုတော့ ဒီပရိတ်ဟာ ပရိတ်တရားတော်တွေထဲမှာ အစွမ်းထက်ဆုံးလို့တောင် ဆိုနိုင်တယ်။ အဲဒီတော့ ဟောဒီ ခန္ဓသုတ်ဆိုတဲ့ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၂</font></p> ပရိတ်တရားဟာ လူတိုင်းကျက်မှတ်ပြီးတော့ လိုက်နာကျင့်သုံးသင့်တယ်၊ မေတ္တာပွားသင့်တယ်။ ပရိတ်တရားတော် ညွှန်ကြားတဲ့အတိုင်း လိုက်နာဆောင်ရွက်ရမှာ ဖြစ်တယ်။<br><br>“သဗ္ဗသောပိ နိဝါရေတိ” ဘက်စုံ အန္တရာယ်တွေကို အကာအကွယ်ပေးတယ်လို့ဆိုတာ။ အဲဒါကြောင့်မို့ ဒီပရိတ်တရားကို သင်ယူပြီးတော့ ဘုန်းကြီးတို့တစ်တွေ အန္တရာယ်ကင်းဝေးမှုကို အကာအကွယ်ပြုကြရမှာ ဖြစ်တယ်တဲ့။ မိမိတို့ရဲ့ နေ့စဉ်ဘဝမှာ အန္တရာယ်ကင်းချင်တယ်၊ အန္တရာယ်ခပ်သိမ်း၊ ဘေးရန်ခပ်သိမ်း ကင်းငြိမ်းဖို့ ဆုတောင်းနေရုံနဲ့ မရဘူး။ လုပ်ဆောင်ရမယ့်ကိစ္စတစ်ခုကို လုပ်ဆောင်ဖို့လိုအပ်တယ်။ ဒါကြောင့်မို့လို့ မြတ်စွာဘုရားက ဒီ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၃</font></p> ပရိတ်တရားကို ဟောတာ။<br><br>ကဲ ဒါဖြင့် အန္တရာယ်ကင်းဖို့အတွက် ဘာလုပ်ရမလဲဆိုတော့ ရှင်းရှင်းလေးပဲ။ ကိုယ့်ကို အန္တရာယ်ပေးတယ်ဆိုတဲ့ အရာတွေဟာ ကိုယ်နဲ့မတည့်ဘူး ရန်သူဖြစ်နေရင် ကိုယ့်ကို အန္တရာယ်ပေးတတ်တာ ဒါသဘာဝပဲ။ အဲဒီတော့ အန္တရာယ်ပေးမယ့်ပုဂ္ဂိုလ်ပဲဟာ ကိုယ်နဲ့မိတ်ဆွေဖြစ်သွားလို့ရှိရင် ကိုယ့်အတွက် အန္တရာယ်မရှိဘူးပေါ့။ အဆိပ်ပြင်းထန်တဲ့ သတ္တဝါတွေနဲ့ မိတ်ဆွေဖွဲ့ဖို့လိုအပ်တယ်တဲ့။<br><br>လောကမှာ အဆိပ်ပြင်းထန်တဲ့ မြွေမျိုး၊ နဂါးမျိုးဟာ လေးမျိုးရှိတယ်ဆိုပြီးတော့ မြတ်စွာဘုရားက ပထမစပြီးတော့ ဟောတယ်။<br><br><b>ဝိရူပက္ခေဟိ မေ မေတ္တံ၊</b> <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၄</font></p> <b>မေတ္တံ ဧရာပထေဟိ မေ။</b><br><b>ဆဗျာပုတ္တေဟိ မေ မေတ္တံ၊ မေတ္တီ ကဏှာဂေါတမကေဟိ စ။</b><br><br>ကြည့် ပထမအမျိုးအစားဖြစ်တဲ့ မြွေမျိုး၊ နဂါးမျိုးက “ဝိရူပက္ခ”တဲ့။ နောက် ဒုတိယအမျိုးအစားက “ဧရာပထ”တဲ့၊ ဧရာပထမြွေမျိုး။ တတိယအမျိုးအစားက “ဆဗျာပုတ္တ”တဲ့။ စတုတ္ထအမျိုးအစားက “ကဏှာဂေါတမ”တဲ့။ အဲဒီလို မြွေလေးမျိုးရှိတယ်။ “ဝိရူပက္ခ”ဆိုတဲ့ မြွေမျိုး၊ “ဧရာပထ”ဆိုတဲ့မြွေမျိုး၊ “ဆဗျာပုတ္တ”ဆိုတဲ့မြွေမျိုး၊ “ကဏှာဂေါတမ”ဆိုတဲ့မြွေမျိုး၊ ဒီမြွေမျိုးတွေဟာ အလွန်အဆိပ်ပြင်းထန်တဲ့ မြွေမျိုးတွေတဲ့။ မြန်မာပြည်မှာဆိုလို့ရှိရင် မြွေပွေး မြွေဟောက်လိုပေါ့။ အလွန်အဆိပ်ပြင်းတဲ့ မြွေ။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၅</font></p> လူတွေက မြွေပွေးဆိုရင် မြွေပွေးလို့တောင် မပြောရဲဘူး။ ပိုးထိတယ်လို့ ပြောကြတယ်နော်။ မြွေပွေးတို့၊ မြွေဟောက်တို့ဆိုတာ အလွန်အဆိပ်ပြင်းတယ်တဲ့။ လောကမှာ မြွေကလည်း အမျိုးအစား အင်မတန်များတယ်။ တစ်ချို့မြွေက <b>“ဒဋ္ဌဝိသ”</b> တဲ့၊ ကိုက်လိုက်တဲ့အခါမှာ အဆိပ်တက်တဲ့ မြွေကတစ်မျိုး။ <b>“ဒိဋ္ဌဝိသ”</b> တဲ့၊ မြင်လိုက်တာနဲ့ အဆိပ်တက်တဲ့ မြွေမျိုး။ မကိုက်ရဘူး၊ မြင်လိုက်တာနဲ့ အဆိပ်တက်တယ်။ အဲဒီမြွေက အလွန်ကြောက်စရာကောင်းတယ်။ အဲဒီမြွေကို သွားကြည့်လိုက်တာနဲ့ လူမှာ အဆိပ်တက်သွားတယ်။ နောက်တစ်ခုက <b>“ဖုဋ္ဌဝိသ”</b> တဲ့၊ မြွေက ကိုက်တာမဟုတ်ဘူး၊ မြွေကိုယ်နဲ့ ထိလိုက်တာနဲ့ အဆိပ်တက်တယ်။ အဲဒီမြွေကလည်း အလွန်ကြောက်စရာကောင်းတဲ့မြွေ။ အဲဒီမြွေတွေထဲမှာ <b>“ဒဋ္ဌဝိသ”</b> ဆိုတဲ့ မြွေကတော့ မြန်မာပြည်မှာ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၆</font></p> မကြာခဏ တွေ့ကြုံနေကြတာ။ <b>“ဒိဋ္ဌဝိသ”</b> မြွေဆိုတာတော့ မတွေ့ကြုံဖူးကြဘူး။ <b>“ဖုဋ္ဌဝိသ”</b> မြွေဆိုတာလည်း မတွေ့ကြုံဖူးကြဘူး။<br><br>သို့သော် ပါဠိစာပေမှာ မှတ်တမ်းတစ်ခုရှိတယ်။ ရှင်သာရိပုတ္တရာရဲ့ ညီတော် ရှင်ဥပသေနဆိုတာ ရှိတယ်။ ရှင်ဥပသေနက တောင်စောင်းလှိုဏ်ဂူတစ်ခုထဲမှာ ထိုင်ပြီးတော့ သင်္ကန်းချုပ်နေတာ၊ အဲဒီလိုချုပ်နေတဲ့အချိန်မှာ လှိုဏ်ဂူနံရံမျက်နှာကျက်က မြွေကလေးနှစ်ကောင်က တစ်ကောင်နဲ့တစ်ကောင် ဆော့ကစားနေရာက မြွေလေးတစ်ကောင်က ရှင်ဥပသေနရဲ့ ပုခုံးပေါ် ပြုတ်ကျလိုက်တာနဲ့ တပြိုင်နက် တစ်ကိုယ်လုံး အဆိပ်တက်သွားတယ်။ အဲဒီရှင်ဥပသေနဟာ ရဟန္တာကြီးပဲ။ မြွေကကိုက်တာမဟုတ်ဘူး၊ ပုခုံးပေါ် ဖျတ်ကနဲကျလာပြီး အသားနဲ့ မြွေရဲ့ခန္ဓာကိုယ်နဲ့ ထိလိုက်တာနဲ့ အဆိပ် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၇</font></p> တက်ပြီး ပရိနိဗ္ဗာန်စံသွားရတယ်ဆိုတာ မှတ်တမ်းရှိတယ်။ ဒီမြွေမျိုးကတော့ မြန်မာပြည်မှာ မကြားဖူးဘူးပေါ့။ တစ်ချိန်တုန်းက အိန္ဒိယနိုင်ငံမှာ ရှိခဲ့တယ်လို့ ဒီလိုပြောတယ်။ အဲဒီမြွေတွေက အလွန်ကြောက်စရာကောင်းတဲ့ မြွေတွေပေါ့။<br><br>အဲဒီမြွေတွေ အမျိုးမျိုးရှိတဲ့အထဲက ဘယ်မြွေမျိုးပဲဖြစ်ဖြစ် အဓိကမြွေမျိုးကြီး (၄)မျိုးထဲက မြွေတွေကို အာရုံပြုပြီးတော့ မေတ္တာပွားဖို့လိုတယ်တဲ့။ မေတ္တာပွားတယ်ဆိုတာ မိတ်ဖွဲ့တာပဲ။ ဒါကြောင့် <b>“ဝိရူပက္ခေဟိ မေ မေတ္တံ”</b> ဆိုတာ ‘ဝိရူပက္ခမြွေတွေနဲ့လည်း မိတ်ဆွေဖွဲ့ပါတယ်။ မေတ္တာသက်ဝင်ပြီးတော့ ကျွန်ုပ်နဲ့အပြန်အလှန် မေတ္တာထားပြီးတော့ မိတ်ဆွေဖွဲ့ပါတယ်’ လို့ ဒီလိုမေတ္တာပို့ဖို့ လိုအပ်တယ်။ ထို့အတူပဲ <b>“ဧရာပထေဟိ”</b> ဆိုတဲ့မြွေမျိုးတွေ၊ <b>“ဆဗျာပုတ္တေဟိ”</b> ဆိုတဲ့မြွေမျိုးတွေ၊ <b>“ကဏှာဂေါတမကေဟိ”</b> ဆိုတဲ့မြွေမျိုး <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၈</font></p> တွေနဲ့လည်း မေတ္တာသက်ဝင် ချစ်ခင်ခြင်းဖြင့် မိတ်ဆွေဖွဲ့ပါတယ်လို့ မေတ္တာပို့ မိတ်ဆွေဖွဲ့ဖို့ လိုအပ်တယ်။<br><br>မေတ္တာရဲ့ အစွမ်းတန်ခိုးဟာ အလွန်မှထက်တယ်ပေါ့။ ထိုမြွေတွေ မိမိမြင်သည်ဖြစ်စေ၊ မမြင်သည်ဖြစ်စေ လောကမှာရှိကြတဲ့ အဆိပ်ပြင်းထန်တဲ့ မြွေတွေနဲ့ မေတ္တာသက်ဝင် ချစ်ခင်ခြင်းဖြင့် ထိုမြွေတွေနဲ့ မိတ်ဆွေဖြစ်ပါစေ၊ မိတ်ဆွေဖြစ်ပါတယ်။ မြွေတွေအပေါ်မှာ မေတ္တာထားပါတယ်လို့ စိတ်ထဲက အာရုံပြုပြီးတော့ မေတ္တာပို့တယ်၊ နှုတ်ကလည်းပဲ ရွတ်ဆိုရတယ်။ ထိုပုဂ္ဂိုလ်ဟာ နှုတ်ကလည်း ရွတ်နေမယ်၊ စိတ်ကလည်း တကယ်မေတ္တာပို့နေမယ်ဆိုလို့ရှိရင် အဲဒီမြွေတွေဟာ မိမိကို အန္တရာယ်မပေးတော့ဘူးတဲ့။ ဘယ်သတ္တဝါပဲဖြစ်ဖြစ် ကိုယ့်ကိုအန္တရာယ်ပေးတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်မှ ပြန်ပြီးအန္တရာယ်ပေးတတ်တယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၉</font></p> ကိုယ်က သူတို့အပေါ်မှာ မေတ္တာထားလို့ရှိရင် သတ္တဝါတွေကလည်း ကိုယ့်အပေါ်မှာ ပြန်ပြီးမေတ္တာထားလေ့ရှိတာ၊ ဒါ သဘာဝပါပဲပေါ့။<br><br>တစ်ခါတုန်းက သတင်းစာထဲမှာ ဖတ်လိုက်ရတဲ့ အကြောင်းအရာလေးတစ်ခုရှိတယ်။ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံမှာ ဖြစ်ပျက်ခဲ့တာပေါ့။ အိမ်တစ်အိမ်ပေါ်မှာ မြွေဟောက်တစ်ကောင်တွေ့တယ်၊ မြွေဟောက်ကို သူတို့နိုင်ငံက ဘာသာစကားနဲ့ဆိုရင် “နာဂ” လို့ခေါ်တယ်၊ နဂါးပေါ့။ မြွေဟောက်တစ်ကောင်တွေ့တော့ အိမ်ရှင်လုပ်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်က အဲဒီမြွေဟောက်ကို ခြောက်တဲ့အနေနဲ့ ကြောက်အားလန့်အားနဲ့ ဒုတ်နဲ့ရိုက်လိုက်တယ်။ အဲဒီမြွေဟာ သူမျက်စေ့အောက်ကနေ ပျောက်ပြီးသွားတယ်။ မြွေက ဒဏ်ရာရသွားတယ်ပေါ့။ ဒဏ်ရာရပြီးတော့ လွတ်သွားတယ်။ အဲဒီလိုဒဏ်ရာရသွားတဲ့မြွေဟာ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၀</font></p> ဘယ်ရောက်သွားမှန်းမသိဘူး။ နောက်တစ်ရက်ကျတော့ မြွေဟောက်တွေ လေးငါးဆယ်ကောင် တန်းစီပြီးတော့ သူ့အိမ်ပေါ်တက်လာကြသတဲ့။ အဲဒါနဲ့ အိမ်ကလူတွေ ထွက်ပြေးကြတယ်။ မနေရဲကြတော့ဘူး။ သဘောကတော့ မြွေတစ်ကောင်ကို သူတို့ရိုက်လိုက်လို့ ဒီမြွေရဲ့ ဆွေမျိုးသားချင်းတွေက ဒီပုဂ္ဂိုလ်ကို အန္တရာယ်ပြုဖို့ ရောက်လာကြတဲ့ သဘောပဲ။ အဲဒါနဲ့ ထွက်ပြေးကြရတယ်။ ဒီလိုသတင်းစာထဲ ပါခဲ့ဖူးတယ်။ အဲဒီနိုင်ငံတွေမှာ မြွေဟောက်ကို “နာဂ” လို့ခေါ်တယ်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှာလည်း မြွေဟောက်ကို “နာဂ” လို့ပဲခေါ်တယ်။ မြန်မာပြည်မှာကတော့ “နဂါး” ဆိုလို့ရှိရင် ပန်းချီဆရာတွေ ရေးချယ်ထားတဲ့အတိုင်း အမောက်ပါမှ “နဂါး” လို့ထင်တယ်။ အမှန်ကတော့ မြွေတွေဟာ “နဂါး” ပဲ။ အဲဒီမြွေမျိုးတွေဟာ မိမိကိုအန္တရာယ်ပြုပြီဆိုရင် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၁</font></p> လူကိုပြန်ပြီးတော့ အန္တရာယ်ပြုတတ်တယ်။ ဒါကြောင့်မို့ မြန်မာပြည်မှာလည်း အတွေ့အကြုံရှိကြတယ်။ မြွေဥတွေ ဘာတွေများ ယူလာမိလို့ရှိရင် အနံ့ခံပြီး မြွေတွေက လိုက်လာတတ်တယ်တဲ့။<br><br>ရဟန်းတော်တွေကို မြတ်စွာဘုရားက ဝိနည်းမှာ မြွေသားမစားရဘူးလို့ ပညတ်ထားတာရှိတယ်။ ဘာဖြစ်လို့ မြွေသားမစားရသလဲဆိုရင် မြွေသားအနံ့ကို မြွေတွေကသိတယ်။ မြွေသားစားထားတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုရင် မြွေကအနံ့ရသည့်အတွက်ကြောင့် အဲဒီပုဂ္ဂိုလ်ကို အန္တရာယ်ပြုတယ်။ မည်သည့်သတ္တဝါပဲဖြစ်ဖြစ် သူတို့ရဲ့အန္တရာယ်ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုရင် သူတို့ရဲ့ရန်သူလို့ သတ်မှတ်ပြီးတော့ ဒုက္ခပေးတတ်တယ်တဲ့။ အဲဒါကြောင့်မို့ မြတ်စွာဘုရားက မိမိကိုယ်တိုင် မေတ္တာထားကြဖို့၊ မြွေတွေတွေ့ရင် မသတ်ဘဲနဲ့ မေတ္တာထားဖို့၊ အဲဒီလို မေတ္တာထားခြင်းဖြင့် မြွေတွေရဲ့ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၂</font></p> မေတ္တာကိုလည်း မိမိတို့က ပြန်ရရှိမှာဖြစ်တယ်လို့ ဒီလိုဟောတာ။<br><br><b>“ဝိရူပက္ခေဟိ မေ မေတ္တံ”</b> ဒါ ပထမမေတ္တာပွားရတာ။ <b>“ဝိရူပက္ခ”</b> ဆိုတဲ့ မြွေမျိုးတွေနဲ့ ကျွန်ုပ်ရဲ့မေတ္တာဖြစ်ပါစေ။ ကျွန်ုပ်ရဲ့မေတ္တာ <b>“ဝိရူပက္ခ”</b> မြွေမျိုးထံ ရောက်ရှိပါစေလို့ မေတ္တာပို့တာ။ ထို့အတူပဲ <b>“မေတ္တံ ဧရာပထေဟိ မေ”</b>၊ <b>“ဧရာပထ”</b> မြွေမျိုးတွေနဲ့လည်း ကျွန်ုပ်မေတ္တာဖွဲ့ပါတယ်။ ကျွန်ုပ်မေတ္တာဟာ <b>“ဧရာပထ”</b> မြွေမျိုးတွေထံ ရောက်ရှိပါစေ။ <b>“ဆဗျာပုတ္တေဟိ မေ မေတ္တံ”</b>၊ <b>“ဆဗျာပုတ္တ”</b> မြွေနဲ့လည်း မေတ္တာနှောင်ကြိုးဖွဲ့ပါတယ်။ ကျွန်ုပ်မေတ္တာ <b>“ဆဗျာပုတ္တ”</b> မြွေမျိုးတွေထံ ရောက်ရှိပါစေ။ <b>“မေတ္တံ ကဏှာဂေါတမကေဟိ စ”</b>၊ <b>“ကဏှာဂေါတမက”</b> မြွေမျိုးတွေနဲ့လည်း မေတ္တာဖွဲ့ပါတယ်။ မိတ်ဆွေဖွဲ့ပါတယ်။ ကျွန်ုပ်မေတ္တာ သက်ရောက်ပါစေလို့ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၃</font></p> မေတ္တာပွားပါတယ်တဲ့။ အဲဒီလို မေတ္တာပွားခြင်းဖြင့် မြွေတွေရဲ့ အန္တရာယ် ကာကွယ်ပြီးသားဖြစ်ပါတယ်တဲ့။<br><br>နေ့စဉ်နဲ့အမျှ ဒီပါဠိလေးကို ရွတ်ဖတ်ခြင်း၊ ဒီအတိုင်း စိတ်ကအာရုံစိုက်ပြီး မြွေမှန်သမျှကို မေတ္တာပို့ခြင်းဖြင့် မြွေဆိုးတွေရဲ့ အန္တရာယ်ကင်းရှင်းနိုင်တယ်။ သို့မဟုတ်ရင် နှစ်စဉ်နဲ့အမျှ မြန်မာနိုင်ငံမှာ လယ်ယာလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်နေကြတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေ မြွေဆိုးအန္တရာယ်နဲ့ အသက်ဆုံးရှုံးရတာ အများကြီးပဲ။ ဒါကြောင့် အကာအကွယ်တစ်ခုဆိုတာ လူတိုင်းလူတိုင်းမှာ ရှိသင့်တယ်ပေါ့။ ဒါ မြွေတွေကို အဓိကထားပြီး ဟောတာ။<br><br>နောက်တစ်ခုက လောကမှာ မည်သည့်သတ္တဝါပဲဖြစ်ဖြစ် မိမိနဲ့ မေတ္တာသက်ဝင် ချစ်ခင်နေဖို့ လိုအပ်တယ်။ မေတ္တာခမ်းခြောက်သွားပြီဆိုရင် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၄</font></p> တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး အန္တရာယ်ပြုနိုင်တယ်ပေါ့။ အန္တရာယ်ပြုတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် အန္တရာယ်မကင်းဘူးဆိုတာ ဖြစ်လာနိုင်တယ်။ ဒါကြောင့်မို့ သတ္တဝါအမျိုးအစားလိုက် မေတ္တာပွားဖို့ကို မြတ်စွာဘုရားက ဆက်ပြီးဟောထားတာရှိတယ်။<br><br><b>“အပါဒကေဟိ မေ မေတ္တံ”</b>၊ ခြေမရှိတဲ့သတ္တဝါ၊ ခြေထောက်မပါတဲ့ သတ္တဝါဆိုတာ မြွေကိုပြောတာပဲ။ ခြေထောက်မပါတဲ့ သတ္တဝါတွေမှန်သမျှ တခြားသတ္တဝါတွေလည်း အတူတူပေါ့။ ရင်နဲ့တွားသွားရတဲ့ သတ္တဝါတွေ ခြေထောက်မပါဘူး။ ခရုတို့၊ ပက်ကျိတို့လည်း ခြေထောက်မပါဘူး။ အဲဒီလို ခြေထောက်မပါတဲ့ သတ္တဝါတွေနဲ့လည်း ကျွန်ုပ်ရဲ့မေတ္တာ အတူတကွရှိပါစေ၊ သူတို့ပေါ်မှာလည်း မေတ္တာထားရတယ်။<br><br><b>“မေတ္တံ ဒွိပါဒကေဟိ မေ”</b>၊ ခြေထောက်နဲ့ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၅</font></p> သတ္တဝါတွေကို ခွဲလိုက်တာ။ ခြေထောက် (၂)ချောင်းရှိတဲ့ သတ္တဝါတွေနဲ့လည်းပဲ မေတ္တာသက်ဝင်ချစ်ခင်မှုရှိပါစေ။ လူတွေဟာ ခြေနှစ်ချောင်းရှိတာပေါ့။ အဲဒါ ခြေနှစ်ချောင်းရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေကိုလည်းပဲ မေတ္တာပို့ပါတဲ့။ နောက်တစ်ခုက <b>“စတုပ္ပဒေဟိ မေ မေတ္တံ”</b> ခြေလေးချောင်းရှိတဲ့ သတ္တဝါတွေနဲ့လည်းပဲ မေတ္တာသက်ဝင်ချစ်ခင်မှုရှိပါစေ။ ကျွဲတို့၊ နွားတို့၊ ခွေးတို့ ခြေလေးချောင်းရှိတဲ့ သတ္တဝါတွေ၊ ခြေနှစ်ချောင်းရှိတာတွေဆိုတာ ကြက်တွေ၊ လူတွေ၊ ငှက်တွေ။<br><br>နောက်တစ်ခုက <b>“မေတ္တံ ဗဟုပ္ပဒေဟိ မေ”</b>၊ ခြေတွေများစွာရှိတဲ့ သတ္တဝါတွေနဲ့လည်းပဲ မေတ္တာသက်ဝင် ချစ်ခင်ပါစေလို့။ အခြေအများကြီးရှိတဲ့ သတ္တဝါဆိုတာ ခြေလေးချောင်းထက် ပိုတာကို အများလို့ သတ်မှတ်ရတယ်။ အဲဒါကြောင့်မို့ ပိတုန်း <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၆</font></p> ကောင်တို့၊ ဘာတို့ကျတော့ ခြေလေးချောင်းထက်ပိုတယ်ပေါ့။ ခြေခြောက်ချောင်းရှိတာတို့၊ ခြင်တွေမှာ ခြေဘယ်နှစ်ချောင်းရှိလဲ။ ခြင်တွေကလည်း ခြေထောက်လေးချောင်း ရှိတာပဲနော်။ အဲတော့ အခြေလေးချောင်းရှိတဲ့သတ္တဝါ၊ အခြေနှစ်ချောင်းရှိတဲ့ သတ္တဝါ၊ ခြေထောက်များစွာရှိတဲ့ သတ္တဝါ၊ ကင်းခြေများတို့ဆိုလို့ရှိရင် ခြေထောက်တွေ များစွာရှိတယ်။ အဲဒီလို သတ္တဝါတွေကို ခွဲလိုက်တဲ့အခါမှာ ခြေထောက်မပါတဲ့သတ္တဝါ၊ ခြေထောက်နှစ်ချောင်းပါတဲ့ သတ္တဝါ၊ ခြေထောက်လေးချောင်းပါတဲ့ သတ္တဝါ၊ ခြေထောက်များစွာပါတဲ့ သတ္တဝါလို့ ဒီလိုခွဲတယ်။<br><br>အဲဒီတော့ မြန်မာစကားပုံထဲမှာ “ငေါင်း ခြေထောက်တစ်ချောင်း မစားကောင်း” ဆိုရင် ခြေထောက်တစ်ချောင်းနဲ့ ‘ငေါင်း’ ဆိုတဲ့သတ္တဝါ ရှိတယ်လို့ ပြောတာ။ ဒီသုတ္တန်အရဆိုရင် ခြေထောက် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၇</font></p> တစ်ချောင်းရှိတဲ့ သတ္တဝါလို့ ဖော်မပြသည့်အတွက် ခြေထောက်တစ်ချောင်းတည်းနဲ့ သတ္တဝါတော့ ရှိပုံမရဘူးပေါ့။ ခြေထောက်သုံးချောင်းနဲ့ သတ္တဝါလည်း ရှိပုံမရဘူး။ အဲတော့ ရှိနိုင်တာက ခြေထောက်မရှိတဲ့သတ္တဝါရယ်၊ ခြေထောက်နှစ်ချောင်းရှိတဲ့ သတ္တဝါရယ်၊ ခြေထောက်လေးချောင်းရှိတဲ့ သတ္တဝါရယ်၊ ခြေထောက်များစွာရှိတဲ့ သတ္တဝါရယ်၊ အဲဒီသတ္တဝါတွေနဲ့ မေတ္တာသက်ဝင် ချစ်ခင်မှုရှိပါစေလို့ မေတ္တာဘာဝနာပွားဖို့ မြတ်စွာဘုရားက ဒီပရိတ်တရားတော်ကို ဟောထားတယ်။<br><br>အဲဒီလို မေတ္တာပွားပြီဆိုရင် ကိုယ့်ကိုယ်ကို အန္တရာယ်ဟာ ကာကွယ်ပြီးသားဖြစ်သွားတယ်။ အဲဒီလို မေတ္တာပို့ပြီးတဲ့နောက်မှာ ကိုယ့်ရဲ့ဆန္ဒကို ဖော်ထုတ်ပြီးပြတယ်။ <b>“မာ မံ အပါဒကော ဟိသိ”</b> ခြေထောက်မရှိတဲ့ သတ္တဝါကလည်း ငါ့ကိုမညှင်းဆဲ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၈</font></p> ပါနဲ့။ ကိုယ်ကလည်း သူ့ကိုမညှင်းဆဲဘူး။ ကိုယ်က သူ့ကိုမညှင်းဆဲသည့်အတွက်ကြောင့် သူကလည်း ကိုယ့်ကိုမညှင်းဆဲပါနဲ့လို့ ရွတ်ဆိုလို့ရတယ်ပေါ့။ ကိုယ်က ညှင်းဆဲနေမှတော့ ဒီလိုပြောလို့မရဘူး။ ဒါကြောင့်မို့ မေတ္တာပို့ဖို့သဘောတစ်ခုပဲ။<br><br><b>“မာ မံ ဟိသိ ဒွိပါဒကော”</b> ခြေနှစ်ချောင်းရှိတဲ့ သတ္တဝါကလည်း ကျွန်ုပ်ကိုမညှင်းဆဲပါစေနဲ့။ <b>“မာ မံ စတုပ္ပဒေါ ဟိသိ”</b> ခြေလေးချောင်းရှိတဲ့ သတ္တဝါကလည်း ကျွန်ုပ်ကိုမညှင်းဆဲပါစေနဲ့။ <b>“မာ မံ ဟိသိ ဗဟုပ္ပဒါ”</b> ခြေထောက်တွေများစွာရှိတဲ့ သတ္တဝါကလည်း ကျွန်ုပ်ကိုမညှင်းဆဲပါစေနဲ့လို့ သတ္တဝါတွေကို အာရုံပြုပြီးတော့ မေတ္တာဘာဝနာပွားပုံကို မြတ်စွာဘုရားဟောတာ။<br><br>အဲဒါကြောင့်မို့ ယုံယုံကြည်ကြည်နဲ့ အခုလို အာရုံစိုက်ပြီးတော့ မေတ္တာပွားမယ်၊ ဒီပရိတ်တရား <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၉</font></p> တော်ကို ရွတ်ဖတ်သရဇ္ဈာယ်ပြီး မေတ္တာပွားမယ်ဆိုရင် မြွေဆိုးတွေရဲ့ အန္တရာယ်ဟာ ကင်းသွားမှာသေချာတယ်ပေါ့။ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ဟောဒီခန္ဓသုတ်ကို ရွတ်ဖတ်ပြီး မြွေဆိပ်ကိုချပြီး ကုသပေးနေတဲ့ ဆရာတွေရှိတယ်။ အဲတော့ ကိုယ်တိုင်က နေ့စဉ်နဲ့မပျက် ပါဠိကိုမှန်မှန်ကန်ကန် သင်ကြားပြီး၊ အနက်အဓိပ္ပာယ်သိပြီး ရွတ်ဆိုပွားများ အားထုတ်မယ်ဆိုရင် မိမိကိုယ်တိုင်လည်း အန္တရာယ်ကင်းမှာပဲ။ မြွေဆိပ်တက်လို့၊ မြွေထိလို့ အန္တရာယ်ကြုံလာတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မျိုးကိုလည်းပဲ အကူအညီပေးနိုင်မှာပဲပေါ့။<br><br>အဲတော့ လူတိုင်းလူတိုင်းဟာ မေတ္တာဘာဝနာပွားပြီး ဟောဒီပရိတ်တရားတော်ကို ရွတ်ဖတ်သရဇ္ဈာယ်နေမယ်ဆိုရင် အန္တရာယ်တွေ ကင်းလာကြမှာပေါ့။ ဒါကြောင့်မို့ လေ့ကျင့်အားထုတ်သင့်တဲ့အရာတစ်ခုဖြစ်တယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၀</font></p> နောက် သတ္တဝါအားလုံးကို မေတ္တာပို့ဖို့ရာ <b>“သဗ္ဗေ သတ္တာ သဗ္ဗေ ပါဏာ၊ သဗ္ဗေ ဘူတာ စ ကေဝလာ”</b> တဲ့။ <b>“သဗ္ဗေ သတ္တာ”</b> သတ္တဝါမှန်သမျှ၊ <b>“သဗ္ဗေ ပါဏာ”</b> အသက်ရှူတဲ့သတ္တဝါမှန်သမျှ၊ <b>“သဗ္ဗေ ဘူတာ စ ကေဝလာ”</b> ကိုယ်ထင်ရှားရှိတဲ့ သတ္တဝါတွေမှန်သမျှ၊ <b>“သဗ္ဗေ ဘဒ္ဒါနိ ပဿန္တု”</b> တဲ့။ မေတ္တာပို့ပုံလေးတစ်ခု၊ သတ္တဝါတွေအားလုံးဟာ အကောင်းတွေနဲ့ပဲ တွေ့ဆုံကြပါစေလို့ ဒီလိုမေတ္တာပို့ပါ။ ကောင်းတာတွေကိုသာ မြင်တွေ့ကြပါစေ။ <b>“မာ ကဉ္စိ ပါပမာဂမာ”</b> ဘယ်ပုဂ္ဂိုလ်မှ၊ ဘယ်သတ္တဝါမှ ဆင်းရဲဒုက္ခအဆိုးတွေနဲ့ မကြုံတွေ့ကြပါစေနဲ့လို့ ဒီလိုမေတ္တာပို့ပါလို့ မေတ္တာပို့ပုံလေး ဒီသုတ္တန်မှာ နှစ်မျိုးဟောတယ်။ အားလုံး ကောင်းတာတွေနဲ့သာ တွေ့ကြုံကြပါစေ၊ မကောင်းတာတွေနဲ့ မဆုံဆည်းကြပါစေနဲ့လို့ အဲဒီလို မေတ္တာဘာဝနာပွားပါတဲ့။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၁</font></p> မေတ္တာဆိုတာ ကိုယ်တိုင်သွားရမယ့်အရာဖြစ်တယ်။ တစ်ချို့က “တပည့်တော်ကို မေတ္တာပို့ပေးပါဘုရား” လို့ဆိုပြီးတော့ သူများမေတ္တာကို ခံယူချင်ပါတယ်လို့ လျှောက်ကြတယ်။ တကယ်တော့ မေတ္တာဆိုတာ ကိုယ်တိုင်ပွားရမယ့်အရာသာဖြစ်တယ်။ ကိုယ်က သူများရဲ့မေတ္တာကို ခံယူချင်တယ်ဆိုတာဟာ ကိုယ်တိုင်လုပ်ရမှာ ပျင်းသလိုဖြစ်နေတယ်ပေါ့။ မေတ္တာအကျိုး (၁၁)မျိုးဆိုတာ ကိုယ်တိုင်မေတ္တာပို့တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်မှရတာ။ သူများမေတ္တာခံယူရုံနဲ့ မေတ္တာအကျိုး (၁၁)မျိုး ရမှာမဟုတ်ဘူး။ ဒါကြောင့်မို့ မေတ္တာဆိုတာ ကိုယ်တိုင်သွားရတာသာဖြစ်တယ်။<br><br>သို့သော် ဒကာ၊ ဒကာမတွေက ဆရာတော်တွေနဲ့တွေ့တဲ့အခါ လျှောက်လေ့ရှိတယ်။ “တပည့်တော်ကို မေတ္တာပို့ပေးပါဘုရား” တို့၊ “အရှင်ဘုရား မေတ္တာခံယူပါတယ်” တို့၊ အဲဒါ ကိုယ်တိုင်ပို့ရမှာကို <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၂</font></p> မေ့လျော့ပြီး ပြောတဲ့စကားမျိုးဖြစ်နေတယ်။ မေတ္တာဆိုတာ ကိုယ်တိုင်ပွားရမယ်လို့ မှတ်ထားပြီး ကိုယ်ကိုယ်တိုင်က မေတ္တာပွားဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ကိုယ်ကိုယ်တိုင် မေတ္တာပွားမှ အန္တရာယ်ဟာ အပြည့်အဝကင်းမှာဖြစ်ပါတယ်။<br><br>နောက် မေတ္တာပွားပြီးတော့ ဘုရားဂုဏ်၊ တရားဂုဏ်၊ သံဃာဂုဏ်ကို အာရုံပြုပုံလေးတစ်ခု နောက်ဆက်တွဲက ဆက်ဟောထားတယ်။ <b>“အပ္ပမာဏော ဗုဒ္ဓေါ”</b> မြတ်စွာဘုရားဟာ အတိုင်းအတာ အကန့်အသတ်မရှိအောင် ကြီးမားသောဂုဏ်တော်၊ ကျေးဇူးတော်တွေနဲ့ ပြည့်စုံပါတယ်။ ဘုရားဆိုတာ ဂုဏ်အရည်အချင်းအားဖြင့် တိုင်းတာကန့်သတ်လို့ရတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မျိုးမဟုတ်ဘူး။ အတိုင်းအတာကင်းမဲ့တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မျိုးဖြစ်တယ်။ ဒါကြောင့် <b>“အပ္ပမာဏာ”</b> ဘုရားဂုဏ်တော်တွေဟာ အတိုင်းအဆမရှိအောင်ကြီး <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၃</font></p> ကျယ်များပြားလှတယ်လို့ ဘုရားကို ချီးမွမ်းတာ၊ ဘုရားဂုဏ်တော်ကို အာရုံပြုတာ။ ထို့အတူပဲ <b>“အပ္ပမာဏော ဓမ္မော”</b> ဓမ္မရဲ့ဂုဏ်တွေဟာလည်းပဲ အတိုင်းအတာ အကန့်အသတ်မရှိလောက်အောင် ကြီးကျယ်မြင့်မြတ်လှပါတယ်။ <b>“အပ္ပမာဏော သံဃော”</b> အရိယာသံဃာတော် အရှင်မြတ်တို့ရဲ့ ဂုဏ်ကျေးဇူးတွေဟာလည်း အတိုင်းအတာ အကန့်အသတ်မရှိအောင် ကြီးမြတ်လှပါတယ်လို့ ဘုရားဂုဏ်၊ တရားဂုဏ်၊ သံဃာဂုဏ်ကို အာရုံပြုတာ။ အဲဒီဘုရားဂုဏ်၊ တရားဂုဏ်၊ သံဃာဂုဏ်ကို အာရုံပြုတာလည်း အန္တရာယ်ကင်းခြင်းရဲ့ အကြောင်းတစ်ခုပဲ။ အန္တရာယ်ကင်းစေနိုင်တယ်ပေါ့။ ဘုရား၊ တရား၊ သံဃာ ရတနာသုံးပါးနဲ့ ကျန်တဲ့သတ္တဝါတွေဟာ ဘယ်လောက်ကွာခြားတယ်ဆိုတာ နှိုင်းယှဉ်ပြီးတော့ပြတာ။ <b>“ပမာဏဝန္တာနိ သရီသပါနိ”</b> တွား <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၄</font></p> သွားတတ်တဲ့ သတ္တဝါတွေဟာ အတိုင်းအတာ အကန့်အသတ်ရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေပါတဲ့။ ဘုရား၊ တရား၊ သံဃာတွေလို အတိုင်းအတာ အကန့်အသတ်မရှိတာမဟုတ်ဘူး။<br><br>ဆိုလိုတာက လူတစ်ယောက်ဟာ အဆင့်အတန်းမြင့်တယ်၊ အဆင့်အတန်းနိမ့်တယ်ဆိုတာ ဘယ်အရာက ကန့်သတ်နေတာတုန်းဆိုရင် သူ့သန္တာန်မှာဖြစ်တဲ့ ကုသိုလ်စိတ်၊ အကုသိုလ်စိတ်တွေက ကန့်သတ်ပေးနေတာ။ ဥပမာ လောဘကြီးတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်၊ ဒေါသကြီးတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်၊ မောဟကြီးတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်၊ အဲဒီ လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟက သူ့ရဲ့အဆင့်အတန်းကို နှိမ့်ချကန့်သတ်ပေးတာပဲ။ လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟမရှိဘူးဆိုရင် သူ့ရဲ့အဆင့်အတန်းဟာ မြင့်လာတယ်။ ဒါကြောင့်မို့ <b>“ပမာဏဝန္တာနိ သရီသပါနိ”</b> သတ္တဝါတွေဟာ အတိုင်းအတာ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၅</font></p> အကန့်အသတ်ရှိတဲ့ သတ္တဝါတွေသာဖြစ်တယ်။<br><br>အဲဒီသတ္တဝါတွေဟာ ဘာတွေလည်းဆိုလို့ရှိရင် အဆိပ်ရှိတဲ့သတ္တဝါတွေကို ထုတ်ပြတယ်။ <b>“အဟိ”</b> မြွေတဲ့၊ <b>“ဝိစ္ဆိကာ”</b> ကင်းမြီးကောက်၊ လူတွေနဲ့နီးတဲ့ သတ္တဝါတွေကိုပြောတာ။ <b>“သတပဒီ”</b> ကင်းခြေများ၊ <b>“ဥဏ္ဏနာဘီ”</b> ပင့်ကူ။ ပင့်ကူဆိုတဲ့အကောင်တွေကလည်း တစ်ခါတစ်ရံ သိပ်ပြီးအဆိပ်ပြင်းတဲ့ပင့်ကူတွေရှိတယ်။ တစ်ခါတုန်းက နိုင်ငံခြားဇာတ်ကားတစ်ခုရိုက်ထားတဲ့ထဲမယ် ပင့်ကူတစ်ကောင်ပါလာတာ၊ အဲဒီတောထဲက ပင့်ကူတစ်ကောင် လေယာဉ်ပျံနဲ့ပါလာပြီးတော့ မြို့ရောက်တော့ ဂိုဒေါင်တစ်ခုထဲရောက်၊ အိမ်တစ်အိမ်ရောက်၊ အဲဒီကနေ အဲဒီပင့်ကူကိုက်လိုက်လို့ သေတဲ့လူတွေ နည်းတာမဟုတ်ဘူး။ အကောင်လည်း ရှာမရဘူး။ ပင့်ကူအဆိပ်တက်ပြီးတော့ သေသေ... <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၆</font></p> သွားကြတာ။ လူတွေဘာလို့ သေမှန်းမသိဘူး။ တော်တော်နဲ့ ရှာလို့မရဘူး။ အဲဒီပင့်ကူကနေ တစ်ခါ အကောင်တွေပွားလာတော့ အများကြီး ဖြစ်လာတယ်။ အတော့်ကိုအန္တရာယ်တွေများလို့နောက်ဆုံး ကျတော့ အဲဒီ ဂိုဒေါင်တစ်ခုလုံးကို မီးရှို့ပစ်လိုက်မှ ဒီပင့်ကူဇာတ်လမ်းက ရပ်သွားတော့တယ်။ တောထဲက ပင့်ကူအနီကြီးတွေက အင်မတန်မှ အဆိပ် ပြင်းထန်တယ်တဲ့။ ညအခါကျတော့ ရွရွ ရွရွနဲ့လာပြီးတော့ လူပေါ်ကနေ ဖြတ်သွားပြီး ကိုက်သွားလို့ရှိရင် အဲဒီလူဟာ သေတော့တာပဲ။ အဲဒါကြောင့်မို့ပင့်ကူကောင်ဟာ အဆိပ်ရှိတဲ့ သတ္တဝါမို့ မေတ္တာပို့ရတာ။<br><br>နောက် သရဖူ တက်တူဆိုတဲ့ အကောင်ကလည်း အဆိပ်ရှိတဲ့ တက်တူမျိုးကို ဆိုလိုတယ်။ “မူသိကာ” ကြွက်ကလည်း အဆိပ်အလွန်ပြင်းတယ်လို့ ပြောတယ်။ မြန်မာပြည်မှာ ကြွက်ကိုက်လို့ သေ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၇</font></p> တာတော့ မကြားဖူးဘူး။ သီရိလင်္ကာနိုင်ငံမှာတော့ အဆိပ်ရှိတဲ့ကြွက် ရှိတယ်၊ နှုတ်သီး ချွန်ချွန်လေး။ အဲဒီကြွက် ကိုက်ထားလို့ရှိရင် သုံးနှစ်လောက်တော့ အဆိပ်ကမတက်သေးဘူး၊ သုံးနှစ်ကျော်လာလို့ရှိရင် အဆိပ်တက်တယ်။ အလွန်ကြောက်စရာကောင်းတဲ့ အဆိပ်။ လူတွေကတော့ မသိဘူးပေါ့။ ကြွက်က ကိုက်တုန်းကလွန်ခဲ့တဲ့ သုံးနှစ်လောက်တုန်းက ကိုက်ထားတာ၊ သေတဲ့အခါကျတော့ ကြွက်ကိုက်ပြီး နောက်သုံးနှစ်ကြာမှ သေတာဆိုတော့ ကြွက်ကိုက်လို့ သေတယ်လို့မထင်ကြဘူး။ အဲဒီလိုအဆိပ်ရှိတဲ့ ကြွက်မျိုးတွေဟာလည်း လူ့လောကမှာ ရှိတယ်တဲ့။ ဒါကြောင့်မို့ ကြွက်ကလည်း အန္တရာယ်ရှိတာပဲပေါ့။ ဒါကြောင့်မို့ ဒီထဲမှာ ထည့်ထားတာ။<br><br>“ကတာ မေ ရက္ခာ၊ ကတံ မေ ပရိတ္တံ” “ကတာ မေ ရက္ခာ” ဆိုတာ အဲဒီ တိရစ္ဆာန်တွေ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၈</font></p> ဝင်ရောက်ပြီးတော့ မိမိကို မနှောင့်ယှက်အောင် အကာအကွယ် လုပ်ထားပါတယ်၊ အစောင့်အရှောက်လုပ်ထားပါတယ်။ “ကတံ မေ ပရိတ္တံ” အရံ အတား လုပ်ထားပါတယ်။<br><br>“ပဋိက္ကမန္တု ဘူတာနိ”၊ အန္တရာယ်ပေးတဲ့ သတ္တဝါတွေ ဝေးဝေးရှောင်ကြပါလို့ ဆန္ဒပြုတာ။ ကိုယ့်ကို အန္တရာယ်ပေးမယ်ဆိုရင် ကိုယ့်အနား မရောက်လာပါစေနဲ့၊ ဝေးဝေး ရှောင်နိုင်ကြပါစေလို့ ဒီလိုဆန္ဒပြုတာ။ လူရဲ့ စိတ်ဆန္ဒကလည်း အလွန် စွမ်းအားရှိတယ်။ ဒါကြောင့်မို့ အဲဒီလို ဆန္ဒပြုရမယ်။<br><br>နောက်ဆုံးကတော့ ဘုရားရှိခိုးလေးနဲ့နိဂုံးချုပ်တယ်။ “သော ဟံ နမော ဘဂဝတော” ဘုရား အဆူဆူကို ရှိခိုးပါတယ်။ ဘုရားကို ရှိခိုးခြင်းနဲ့ ဒီသုတ္တန်ကို အဆုံးသတ်ပြီးတော့ “နမော သတ္တန္နံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓါနံ” ဘုရားခုနှစ်ဆူတို့အား ရှိခိုးပါတယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၉</font></p> ဘုရားခုနှစ်ဆူဆိုတာ ဘယ်ဘုရားတွေကို ပြောတာတုန်းဆိုတော့ “<b>ဝိပဿီ</b> မြတ်စွာဘုရား၊ <b>သိခီ</b> မြတ်စွာဘုရား၊ <b>ဝေဿဘူ</b> မြတ်စွာဘုရား”၊ အဲဒီဘုရားသုံးဆူရယ်၊ ဘဒ္ဒကမ္ဘာမှာပွင့်တဲ့ဘုရားလေးဆူ၊ <b>ကကုသန္ဓ</b> မြတ်စွာဘုရား၊ <b>ကောဏာဂမန</b> မြတ်စွာဘုရား၊ <b>ကဿပ</b> မြတ်စွာဘုရား၊ <b>ဂေါတမ</b> မြတ်စွာဘုရားလို့ ဒီကမ္ဘာမှာ ပွင့်တာ လေးဆူရယ်၊ ဒီအရင်ကပွင့်တဲ့ ဘုရားသုံးဆူရယ် ပေါင်းလိုက်တော့ ခုနှစ်ဆူ အဲဒီ ဘုရားခုနှစ်ဆူကို ရှိခိုးတယ်တဲ့။<br><br>စာထဲမှာပါရင် အမြဲတမ်း ဟောဒီဘုရားခုနှစ် ဆူပဲ ရှိခိုးတယ်။ နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူဆိုတာကျတော့ ဂေါတမဘုရား ဗျာဒိတ်ခံခဲ့တာက (၂၄)ဆူ၊ အဲဒီ ဗျာဒိတ်ခံခဲ့တဲ့ (၂၄)ဆူထဲမှာ ဂေါတမဘုရားကို ထည့်လိုက်တဲ့အခါ (၂၅)ဆူ၊ အဲဒီ (၂၅) ဆူထဲမှာ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၀</font></p> ဒီပင်္ကရာမြတ်စွာဘုရားနဲ့ တစ်ကမ္ဘာတည်းပွင့်တဲ့ ဒီပင်္ကရာမြတ်စွာဘုရားထက် အရင်ပွင့်သွားတဲ့ ဘုရားသုံးဆူကိုထည့်ပေါင်းလိုက်တယ်။ သရဏင်္ကရာ၊ တဏှင်္ကရာ၊ မေဓင်္ကရာဆိုတဲ့ ဘုရားသုံးဆူကို ထည့်ပေါင်းလိုက်တဲ့အခါ နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူဆိုပြီး ဒီကနေ့ခေတ် ကိုးကွယ်မှု ပြုနေကြတယ်။ အဓိက ကတော့ ဂေါတမဘုရားဗျာဒိတ်ခံခဲ့တဲ့ဘုရားတွေက နှစ်ကျိပ်လေးဆူပေါ့၊ အဲဒီနှစ်ကျိပ်လေးဆူထဲမှာ ဂေါတမဘုရားထည့်တော့ နှစ်ကျိပ်ငါးဆူ၊ ဒီပင်္ကရာ မြတ်စွာဘုရားနဲ့ တစ်ကမ္ဘာတည်းပွင့်တဲ့ဘုရား သုံးဆူ ထပ်ပေါင်းတော့ နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူ။ အဲဒါကို ကိုးကွယ်မှုပြုနေတာ။<br><br>သို့သော် ဒီသုတ္တန်မှာ နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူသော ဘုရားများကို ရှိခိုးမှုမပြုဘဲနဲ့ ဘုရား(၇)ဆူကိုသာ ဘာဖြစ်လို့ ရှိခိုးသလဲ။ အားလုံးသိကြလိမ့်မယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၁</font></p> အာဋာနာဋိယပရိတ်ထဲမှာလည်းပဲ ဒီဘုရား(၇)ဆူကိုပဲ ရှိခိုးတာပဲ မဟုတ်လား။ “ဝိပဿိဿ စ နမတ္ထု၊ စက္ခုမန္တဿ သိရီမတော” ကစပြီး <b>ဝိပဿီ</b> မြတ်စွာဘုရား၊ <b>သိခီ</b> မြတ်စွာဘုရား၊ <b>ဝေဿဘူ</b> မြတ်စွာဘုရား၊ <b>ကကုသန္ဓ</b>၊ <b>ကောဏာဂမန</b>၊ <b>ကဿပ</b>၊ <b>ဂေါတမ</b> ဆိုတဲ့ ဘုရား(၇)ဆူကိုပဲ ရှိခိုးတာ။ ဘာဖြစ်လို့တုန်းလို့အကြောင်းရှာလို့ရှိရင် ဒီဘုရား(၇)ဆူရဲ့ သာသနာဟာ ဟောဒီစကြာဝဠာ ကမ္ဘာကြီးထဲမှာ ရှိနေသေးတယ်တဲ့။ တစ်ခြားဘုရားတွေရဲ့ သာသနာ မရှိတော့ဘူး။ ဘယ်လိုရှိတာတုန်းလို့ဆိုရင် ဝိပဿီ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ တပည့်ဖြစ်တဲ့ ဗြဟ္မာတွေဟာ ဗြဟ္မာပြည်မှာ ရှိနေသေးတယ်။ ဗြဟ္မာပြည်မှာ ဝိပဿီမြတ်စွာဘုရားရဲ့ တပည့်တွေရှိနေသည့်အတွက်ကြောင့် သူ့သာသနာ ရှိနေသေးတယ်လို့ ဒီလိုပြောတာ။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၂</font></p> အဲဒါကြောင့်မို့ (၃၁)ဘုံထဲက ဗြဟ္မာပြည်မှာ ထိုဘုရားတွေရဲ့ သာသနာရှိနေသေးသည့်အတွက်ကြောင့် ဒီဘုရား(၇)ဆူကိုပဲ ရှိခိုးတယ်။ ကျန်တဲ့ဘုရားတွေရဲ့ တပည့်ပရိသတ်အဆက်ဆိုတာ မရှိတော့ဘူးတဲ့။ ဒီတပည့် အကြွင်းအကျန် ရှိသေးတဲ့ ဘုရား(၇)ဆူကိုသာ အာရုံပြုပြီးတော့ ရှိခိုးတာပါလို့။<br><br>ဒီခန္ဓသုတ် ပရိတ်တရားတော်ဟာ မြွေဆိုးရဲ့ အန္တရာယ်မျှသာမက ကြုံတွေ့နိုင်တဲ့ အန္တရာယ်တွေမှန်သမျှ အကုန်လုံး ပျောက်ကင်းစေနိုင်တယ်။ ဒါကြောင့် ဒီပရိတ်တရားတော်မှာ လာတဲ့အတိုင်း ပရိတ်တရားတော်ကို ရွတ်ဖတ်သရဇ္ဈာယ်ခြင်း၊ ဒီလို ရွတ်ဖတ်သရဇ္ဈာယ်တဲ့အခါမှာ အဓိပ္ပါယ်ကို နားလည်အောင် ရွတ်ဖတ်သရဇ္ဈာယ်ပြီး၊ မေတ္တာဘာဝနာကို ကြိုးစားပွားများ အားထုတ်မယ်ဆိုရင် မြွေဆိုးအန္တရာယ်သာမက အန္တရာယ်ခပ်သိမ်း ကင်းငြိမ်းနိုင် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၃</font></p> တယ်ဆိုတာ ယုံယုံကြည်ကြည်နဲ့လုပ်ဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။<br><br>အဲဒီမှာ ပြင်ပအန္တရာယ်တွေ ကာကွယ်တာထက် အတွင်းအန္တရာယ်ကိုလည်း သတိထားကြရမှာဖြစ်တယ်။ ပြင်ပအန္တရာယ်ကင်းပြီးတဲ့အခါမှာ အတွင်းအန္တရာယ်ဆိုတာ ဘာလဲဆိုရင် မိမိသန္တာန်မှာ ဖြစ်တတ်တဲ့ လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟ၊ မာန၊ ဣဿာ၊ မစ္ဆရိယဆိုတဲ့ ဒီအကုသိုလ် အန္တရာယ်တွေကလည်းပဲ အင်မတန်မှကြောက်စရာကောင်းတယ်။ ပြင်ပကလာတဲ့ အဆိပ်ရှိတဲ့သတ္တဝါ ကိုက်လို့သေရရင် တစ်ဘဝပဲသေရမယ်။ လောဘဆိုတဲ့ အဆိပ်၊ ဒေါသဆိုတဲ့ အဆိပ်၊ မောဟဆိုတဲ့ အဆိပ်၊ မာန်မာန၊ ဣဿာ၊ မစ္ဆရိယ စတဲ့အကုသိုလ် အဆိပ်တွေ တက်ပြီဆိုရင် တစ်ဘဝတင်မကဘူး တစ်သံသရာလုံး ဒုက္ခရောက်နိုင်တယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၄</font></p> ဒေါသအဆိပ်တက်လို့ ဒီဘဝက အဆုံးသတ်သွားတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေဟာ ဘယ်သွားပြီး ဒုက္ခခံကြသလဲဆိုရင် ငရဲသွားပြီးတော့ ဒုက္ခခံကြရတယ်။ လောဘအဆိပ်မိလို့ ဒီဘဝက သေဆုံးသွားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေဟာ ယေဘူယျ ဘယ်သွားပြီး ဒုက္ခခံကြရသလဲဆိုရင် ပြိတ္တာဘဝ သွားပြီးဒုက္ခခံကြရတယ်။ မောဟအဆိပ်တက်ပြီးတော့ သေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေဆိုရင် ဒီဘဝက သေသွားရင် တိရစ္ဆာန်ဘဝ ရောက်ပြီးတော့ ဒုက္ခခံကြရတယ်။<br><br>ဒါကြောင့်လောဘနဲ့သေရင် ပြိတ္တာဖြစ်တယ်။ ဒေါသနဲ့သေရင် ငရဲကျတယ်။ မောဟနဲ့သေရင် တိရစ္ဆာန်ဖြစ်တယ်။ အဲဒီ လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟ ဆိုတဲ့အဆိပ်ကမှ ပိုပြီးတော့ဆိုးရွားတယ်။ ကြောက်စရာ ပိုကောင်းတယ်လို့ ဒီလို နှလုံးသွင်းဖို့ လိုအပ်တယ်ပေါ့။ အပြင်အန္တရာယ်တွေ ကင်းဖို့ကျတော့ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၅</font></p> မြတ်စွာဘုရားက မေတ္တာဘာဝနာပွားဖို့နည်းလမ်း ညွှန်ပြတယ်။ အတွင်းအန္တရာယ်တွေကင်းဖို့ကျတော့ ဘာလုပ်ရမလဲ။ မိမိသန္တာန်မှာရှိတဲ့ လောဘတွေကင်းသွားအောင်၊ ဒေါသတွေကင်းသွားအောင်၊ မောဟတွေကင်းသွားအောင် ဘာလုပ်ရမလဲဆိုရင် မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးအကျင့်တရားကို ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် အားထုတ်ရကြမှာ ဖြစ်တယ်။ အဲဒီ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး အကျင့်တရားကို ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် အားထုတ်ခြင်းဖြင့် မိမိတို့သန္တာန်မှာရှိတဲ့ အတွင်းအန္တရာယ်တွေကင်းအောင် ဆောင်ရွက်နိုင်ပါတယ်တဲ့။ ။<br><br>ကောင်းပြီ အဲဒီမဂ္ဂင်ရှစ်ပါး အကျင့်တရားကို ဘယ်ပုံဘယ်နည်း အားထုတ်မလဲလို့ဆိုရင် ကမ္မဋ္ဌာန်းအားထုတ်တဲ့အခါ ပထမဆုံး ဘာလုပ်ဖို့ လိုအပ်သလဲဆိုရင် မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးထဲမှာ ပါတဲ့အတိုင်း နေ့စဉ်ဘဝမှာ သမ္မာဝါစာ၊ သမ္မာကမ္မန္တ၊ သမ္မာ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၆</font></p> အာဇီဝ မှန်တာကိုသာပြောမယ်၊ မှန်တာကိုသာ လုပ်မယ်၊ အသက်မွေးမှန်ကန်မှုနဲ့ နေ့စဉ် အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းပြုမယ်။ ဒါ ကိုယ်ကျင့်သီလ ပြည့်စုံတယ်လို့ပြောတာ။ “သမ္မာဝါစာ” ဆိုတာ လိမ်မပြောဘူး၊ မှန်တာကိုပဲပြောတယ်။ ဂုံးမတိုက်ဘူး၊ ညီညွတ်အောင်သာ လုပ်ပေးတယ်၊ မဆဲဘူး၊ ကြင်နာတဲ့ စကား၊ ချိုသာတဲ့ စကားကိုသာ ပြောတယ်၊ အကျိုးမဲ့တဲ့ စကားကို မပြောဘူး၊ အကျိုးရှိတဲ့ စကားကိုပြောတယ်ဆိုရင် ဟောဒါ သမ္မာဝါစာ ဖြစ်တယ်။ ကိုယ်ကျင့်တရားဘက်က လုံလောက်တယ်။<br><br>“သမ္မာကမ္မန္တ” ဆိုတာ သူများအသက်ကို မသတ်ဘူး၊ သူများဥစ္စာကို မခိုးဘူး၊ သူတစ်ပါးသားမယားကို မစော်ကားဘူး၊ ရှောင်ကြဉ်တယ်။ အဲဒီ ဝစီဒုစရိုက်လေးမျိုး၊ ကာယဒုစရိုက်သုံးမျိုးနဲ့ အသက်မွေးမှု မပြုဘူးဆိုရင် “သမ္မာအာဇီဝ” လို့ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၇</font></p> ခေါ်တယ်။ ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းအောင်ရှေးဦးစွာ ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် အားထုတ်ရမယ်။ ဒါတွေ အရင်ပြည့်စုံပြီဆိုတဲ့အခါ ဘာလုပ်ရမလဲ။ တရားအားထုတ်တဲ့အခါ “တရားရှာ ကိုယ်မှာတွေ့” ဆိုတဲ့အတိုင်း မိမိရဲ့သန္တာန်မှာပဲ အာရုံစိုက်ဖို့လိုအပ်တယ်။<br><br>လွယ်တာတစ်ခုကို ပြောမယ်ဆိုလို့ရှိရင် လူတွေဟာ နေ့စဉ်နဲ့အမျှ (၂၄)နာရီ အသက်ရှူနေကြတယ်။ အဲဒီ နေ့စဉ်နဲ့အမျှ အသက်ရှူသွင်း၊ ရှူထုတ်နေတဲ့ ဒီလေလေးကိုပဲ အာရုံစိုက်ပြီးတော့ နှာသီးဖျားမှာ စိတ်ကလေးကိုထား၊ ရှူသွင်းလိုက်တဲ့အချိန်မှာလည်း ထိမှန်းသိရင်၊ သိတယ်ဆိုတာလေး မှတ်ဖို့၊ ရှူထုတ်လိုက်တဲ့အခါမှာလည်း နှာသီးဖျားမှာ လေလေးက ထိသွားတယ်၊ ထိသွားတာကိုလည်း ထိမှန်းသိဖို့ အဲဒီနေရာလေးကို အာရုံစိုက်ပြီးတော့ သိနေအောင် ကြိုးစားတာ၊ ဒါကမ္မဋ္ဌာန်းအားထုတ် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၈</font></p> တာပဲ။<br><br>စိတ်ကလေး တည်ငြိမ်အောင် ပထမကြိုးစားတယ်။ အဲဒီလို ကြိုးစားနေတဲ့အခါမှာ ဘာတွေဖြစ်တုန်းလို့ဆိုတော့ ထိုထိမှန်းသိအောင် ကြိုးစားနေခြင်းဟာ “သမ္မာဝါယာမ” လို့ခေါ်တယ်။ အဲဒီထိတဲ့လေလေးကို စဉ်ဆက်မပြတ် အာရုံစိုက်ပြီးထားတာက “သမ္မာသတိ”၊ အဲဒီအာရုံလေးကိုသာ စိတ်ကလေးငြိမ်နေတာက “သမ္မာသမာဓိ” တဲ့။ အဲဒီလိုငြိမ်နေတာကို စဉ်ဆက်မပြတ်ဖြစ်နေအောင် ဒီအာရုံလေးပေါ်မှာသာ တွေးကြံနေတာ “သမ္မာသင်္ကပ္ပ”၊ အာရုံရဲ့ သဘာဝလေးကို အမှန်သိသွားတာက “သမ္မာဒိဋ္ဌိ” လို့ဆိုတော့ ဟောဒီ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး အကျင့်တရားကို ကျင့်ခြင်းဖြင့် မိမိတို့သန္တာန်မှာဖြစ်တဲ့ လောဘကိုလည်း ဖယ်ရှားနိုင်တယ်၊ ဒေါသကို ဖယ်ရှားနိုင်တယ်၊ မောဟကို ဖယ်ရှားနိုင်တယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၉</font></p> စဉ်းစားကြည့်လေ အသက်ရှူရှိုက်မှုလေးကို အာရုံပြုပြီး လေ့ကျင့်နေတဲ့အချိန်လေးမှာ လောဘဆိုတာလည်း ဖြစ်မလာဘူး၊ ဒေါသဆိုတာလည်း ဖြစ်မလာဘူး။ အသက်ရှူရှိုက်မှု မှန်မှန်ကန်ကန် သိနေတဲ့အတွက်ကြောင့် မောဟဆိုတာလည်း ဖြစ်မလာဘူးတဲ့၊ ဪ လောဘလည်း မဖြစ်ဘူး၊ ဒေါသလည်း မဖြစ်ဘူး၊ မောဟလည်း မဖြစ်ဘူးဆိုရင် လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟဆိုတဲ့ အတွင်းအန္တရာယ်တွေဟာ ကင်းနေတာပေါ့။ နောက်ဆုံးမှာ မိမိရဲ့စွမ်းဆောင်မှုတွေ သမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ သမ္မာသင်္ကပ္ပ၊ သမ္မာဝါယာမ၊ သမ္မာသတိ၊ သမ္မာသမာဓိဆိုတဲ့ ဒီသဘာဝတရားတွေရဲ့ စွမ်းဆောင်မှုက အလွန်ကြီးမားလာပြီဆိုရင် ဝိပဿနာဉာဏ်အဆင့်ဆင့်တက်လို့ နောက်ဆုံး မဂ်စိတ်တွေပေါ်မယ်၊ ဖိုလ်စိတ်တွေပေါ်လာမယ်ဆိုရင် နိဗ္ဗာန်ကိုမျက်မှောက်ပြုနိုင်တဲ့ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၀</font></p> အဆင့်ထိအောင် ရောက်သွားတယ်၊ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲထဲမှာ ကြုံတွေ့ရမယ့် အန္တရာယ်တွေဟာ အားလုံးကင်းငြိမ်းသွားနိုင်ပါတယ်တဲ့။ ။<br><br>ဒါကြောင့်တရားချစ်ခင်သူတော်စင်ပရိသတ်အပေါင်းတို့ ပြင်ပကအန္တရာယ်ကင်းဖို့ရာအတွက် မေတ္တာဘာဝနာပွားခြင်း၊ ဘုရားဂုဏ်၊ တရားဂုဏ်တို့ကို အာရုံပြုခြင်း၊ ခန္ဓသုတ်လာ ကျင့်စဉ်ကိုကျင့်ခြင်းဖြင့် အန္တရာယ်ကို ကာကွယ်နိုင်တယ်။ အတွင်းအန္တရာယ်ကင်းဖို့ရာအတွက်ကျတော့ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးအကျင့်တရားကို ကျင့်ခြင်းဖြင့် အတွင်းအန္တရာယ်တွေကို ကာကွယ်နိုင်တယ်။<br><br>အန္တရာယ်ကို ကာကွယ်ခြင်းဆိုတဲ့နေရာမှာ အပြင်အန္တရာယ်ကာကွယ်တဲ့နည်းကိုလည်း သိဖို့လိုတယ်၊ အတွင်းအန္တရာယ်ကာကွယ်ဖို့ဆိုတဲ့နည်းကိုလည်း သိဖို့လိုတယ်။ အဲဒီလိုသိရှိပြီးတော့ ဗုဒ္ဓ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၁</font></p> မြတ်စွာ ဟောကြားတော်မူခဲ့တဲ့ ဒေသနာတော်အတိုင်း ပြင်ပကအန္တရာယ်တွေကင်းအောင်လည်းပဲ ဆောင်ရွက်ဖို့လိုအပ်တယ်။ ပြင်ပအန္တရာယ်ကင်းရုံနဲ့ မပြီးသေးဘူး၊ အတွင်းမှာရှိတဲ့ လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟဆိုတဲ့ အန္တရာယ်တွေလည်းကင်းအောင် တို့တစ်တွေ ကြိုးစားအားထုတ်ကြရမှာဖြစ်တယ်လို့ ကိုယ်စီကိုယ်စီ သဘောကျပြီး မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့တဲ့ တရားဓမ္မအတိုင်း ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် အားထုတ်တော်မူနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။<br>XXXXXXXXXXXXXX tgfb9o7xhpapbpwh75xkyz9bs3q5ald စံထားရမည့် ကိုယ်ကျင့်တရားရှိသူများ 0 6358 22086 2026-06-14T00:29:33Z Tejinda 173 "{{header | title = စံထားရမည့် ကိုယ်ကျင့်တရားရှိသူများ | author = ဒေါက်တာနန္ဒမာလာဘိဝံသ | override_author = | editor = | translator = | contribuor = | override_contributor = | section = စာစစ်ရန်လိုအပ်သည်..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 22086 wikitext text/x-wiki {{header | title = စံထားရမည့် ကိုယ်ကျင့်တရားရှိသူများ | author = ဒေါက်တာနန္ဒမာလာဘိဝံသ | override_author = | editor = | translator = | contribuor = | override_contributor = | section = စာစစ်ရန်လိုအပ်သည် | previous = [[ခန္ဓသုတ် အနှစ်ချုပ်]] | previous2 = | next = [[စရိုက်နှင့် ဝါသနာ]] | next2 = | year = | notes = | edition = | categories = မြန်မာ တရားတော်များ | shortcut = | portal = }} <h3>စံထားရမည့် ကိုယ်ကျင့်တရားရှိသူများ</h3> <p><strong>မှတ်တမ်း သာသနာတော်နှစ် ၂၅၅၃ ခုနှစ်၊ ကောဇာသကရာဇ် ၁၃၇၁-ခုနှစ်၊ ဝါခေါင်လဆန်း ၁၃ ရက်၊ စစ်ကိုင်းမြို့ ကျောက်တာရွာ၊ ရွာလယ်ကျောင်း ကျောင်းတိုက်အတွင်း ဆင်ယင်ကျင်းပ ပြုလုပ်အပ်သည့် ဝါတွင်း ဓမ္မသဘင် (၁၂)ကြိမ်မြောက် ဓမ္မပူဇာပွဲဝယ် ဟောကြားအပ်သော “စံထားရမည့်ကိုယ်ကျင့်တရားရှိသူများ” တရားဒေသနာတော်။</strong></p> <p>လောကမှာကိုယ်ကျင့်တရားဆိုတာ အင်မတန်မှ အရေးကြီးတယ်။ ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုတာ ဘယ်ခေတ် ဘယ်အခါ ဘယ်ဒေသ ဘယ်ကာလမှာပဲဖြစ်ဖြစ် လူသားတွေရှိနေသမျှ လိုက်နာကျင့်သုံးရမယ့် လူတို့ရဲ့ ကိုယ်ကျင့်တရားပေါ့။</p> <p>တစ်ချိန်တစ်ခါတုန်းက လူ့လောကကြီးဟာ အင်မတန်မှငြိမ်းချမ်း သာယာပြီးတော့ လူတွေဟာ သက်တမ်း အလွန်ရှည်ကြာတဲ့ ခေတ်တစ်ခေတ်ကို ကြုံခဲ့ဖူးတယ်။</p> <p>ခု ဒီကနေ့ခေတ်ကျတော့ လူတွေရဲ့ သက်တမ်းဟာ တိုလာတယ်။ အင်မတန်မှ တိုတောင်းတယ်လို့ ပြောရမယ်။ အသက် ငါးဆယ်ကျော် ခြောက်ဆယ် ဆိုရင် အဘိုးကြီး အမယ်ကြီး ဖြစ်ကုန်ကြပြီ။ ခုနစ်ဆယ် ရှစ်ဆယ်ဆိုလို့ရှိရင် ဘဝတစ်ခု ပြောင်းကြ ရတော့တဲ့ အနေအထားမျိုးကို ရောက်သွားပြီ။ လူ့ရဲ့ သက်တမ်းဟာ ရာဂဏန်းကို မရောက်နိုင်ကြဘူး။ ရာဂဏန်းရောက်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုတာ အလွန်ရှားတယ်။ မြတ်စွာဘုရားသည် ပင်လျှင် သက်တော်ရှစ်ဆယ်မှာ ပရိနိဗ္ဗာန်စံရတယ်။ ကိန်းဂဏန်းအားဖြင့် တွက်ကြည့်မယ်ဆိုရင် ဒီကနေ့ ခေတ် လူ့လောကကြီးမှာ လူဦးရေသန်းပေါင်း ငါးထောင်ကျော် ရှိတယ်လို့ပြောတယ်။ အဲဒီသန်းပေါင်း ငါးထောင် ကျော်သော လူဦးရေတွေရဲ့ ပျမ်းမျှခြင်း သက်တမ်းဟာ ဘယ်မှာပဲဖြစ်ဖြစ် တစ်ရာအောက် လျော့နဲပြီးတော့ ရှိတယ်။ အဲတော့ လူ့သက်တမ်းဟာ အလွန်တိုတယ်။</p> <p>တစ်ကြိမ်တစ်ခါတုန်းကတော့ လူ့သက်တမ်း အလွန်ရှည်ခဲ့တယ်တဲ့။ ဘယ်လောက် ရှည်တုန်းဆိုလို့ရှိရင် တစ်ခေတ်တုန်းက ဆိုလို့ရှိရင် မန္ဓာတု စကြာမင်းကြီး လူ့ပြည်မှာ နှစ်ပေါင်းများစွာ စိုးစံပြီး မင်းလုပ်တယ်။ ဒါနဲ့ တင်းတိမ်အားရမှုမရှိတဲ့အခါ တာဝတိံသာ နတ်ပြည်တက်ပြီး သိကြားနဲ့ အာဏာ ခွဲဝေယူပြီး သိကြားနဲ့ ယှဉ်ပြိုင်ပြီး နတ်ပြည်ကို အုပ်ချုပ်ခဲ့တယ်။ သိကြားနတ်မင်း သုံးဆယ့်နဲ့ခြောက်ယောက် ပြောင်းသွားတောင်မှ သူက မသေသေးဘူးတဲ့။ သက်တမ်း အလွန်ရှည်တယ်ပေါ့။ အဲတော့ နတ်ထက် အသက် ရှည်တဲ့ခေတ်ဆိုတာ တစ်ခေတ် ကြုံခဲ့ဖူးတယ်။</p> <p>အေး- လူ့လောကဟာ ရာဇဝတ်မှုတွေ ထူပြော ပြီးတော့ ဒုစရိုက်တွေ များလာသည့်အတွက်ကြောင့် သက်တမ်းတွေဟာ တဖြည်းဖြည်း ကျလာတယ်။ မထိန်းနိုင် မသိမ်းနိုင်လောက်အောင် ကျလာပြီး နောင်လည်းပဲ ဆက်ပြီးတော့ သက်တမ်းဟာ ကျဖို့ရှိသေးတယ်။</p> <p>သို့သော် ထိုသက်တမ်းတွေကို ကျမသွားအောင် ထိန်းသိမ်းနိုင်တဲ့ နည်းလမ်းကတော့ ကိုယ်ကျင့်တရား ပဲတဲ့။ ကိုယ်ကျင့်တရားဟာ ရှေးခေတ်ကလည်း ဒီကိုယ်ကျင့်တရားပဲ၊ ကနေ့ခေတ်မှာလည်းပဲ ဒီကိုယ်ကျင့်တရားပဲ။ သို့သော် သက်တမ်းရှည်တဲ့ ခေတ်မှာ ဟောဒီကိုယ်ကျင့်တရားကို အလေးအနက်ထားပြီး စောင့်ရှောက်ကြတယ်။ သက်တမ်းတိုတဲ့ ခေတ်မှာဆိုရင် ဟောဒီကိုယ်ကျင့်တရားကို အလေးမထားကြဘူးတဲ့။ အလေးမထားသည့်အတွက်ကြောင့် လူ့လောကကြီးဟာ ဆင်းရဲဒုက္ခတွေနဲ့ ကြုံတွေ့ပြီးတော့ နေကြရတယ်။</p> <p>မြန်မာလူမျိုးတွေ ပြောလေ့ရှိကြတယ် “ဘယ်သူ မပြု မိမိမှု”တဲ့ ဟုတ်လား? ကိုယ်လုပ်ခဲ့တာတွေ၊ ကိုယ်လုပ်တာတွေကို ကိုယ်ခံနေကြရတယ်။ ဤကနေ့ ခေတ်ကြီးမှာ ပြောကြတယ်၊ Ozone လွှာကြီးပါးလို့ ရာသီဥတုတွေ ပူပြင်းလာတယ်လို့ ဒီလိုပြောကြတယ်။</p> <p>ဘာဖြစ်လို့ Ozone လွှာ ပါးသလဲဆိုလို့ရှိရင် လူတွေကြောင့်ဖြစ်တယ်၊ အေး သူတို့ကတော့တွေးလို့ကြည့်လို့ မြင်တဲ့ အကြောင်းအရာတွေပဲ လိုက်ပြီးရှာတယ်။</p> <p>တကယ် လူ့လောကကြီး ပူနွေးလာတာဟာ ဘာကြောင့်တုန်းဆိုရင် လူတွေရဲ့ သန္တာန် အတွင်း အဇ္ဈတ္ထမှာ လောဘမီးတွေကလည်းတောက်၊ ဒေါသ မီးတွေကလည်းတောက်၊ မောဟမီးတွေကလည်းတောက် ဟောဒီမီးတွေ တောက်နေလို့ လူ့ခန္ဓာကိုယ်ကထွက်တဲ့ အပူငွေ့တွေကလည်း အင်မတန်မှ ကြီးမားလာတယ်၊ လောကကြီး မပူဘဲနေမလား။ ပူမှာပဲနော်။</p> <p>အေး လူသတ္တဝါတွေက ရာခိုင်နှုန်းနဲ့ ပြောရရင် ဘုန်းကြီးတို့ ကျောက်တာရွာမှာ ကိုယ့်ဟာကိုယ်ပဲ စဉ်းစားကြည့်၊ ရာခိုင်းနှုန်းနဲ့ တွက်ကြည့်ရအောင်။ ဒီရွာမှာ ကိုယ်ကျင့်တရားပျက်ပြားတဲ့လူကများသလား? ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းတဲ့လူကများသလား?ဆိုတာ ရာခိုင်နှုန်းနဲ့တွက်၊ တစ်ကမ္ဘာလုံးမှာလည်းပဲ ရာခိုင်နှုန်းနဲ့ တွက်။ ကိုယ်ကျင့်တရား ပျက်ပြားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေဟာ နေရာအနှံ့အပြားမှာ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်လာတယ်တဲ့၊ ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းတဲ့လူ ရာခိုင်နှုန်း လျော့နဲလာတယ် ဒါကပြဿနာပဲ။</p> <p>ဘုန်းကြီးတို့ တစ်တွေ ငယ်စဉ်ကာလတုန်းက အကြမ်းဖက်သမားဆိုတာ မကြားဖူးဘူးနော်၊ အပြစ် မရှိတဲ့လူတွေသေအောင် ဗုံးခွဲတိုက်ခိုက်တဲ့ အကြမ်းဖက် သမားဆိုတာ လုံးဝမကြားဖူးဘူး။ ဒီလူမုန်းရင် ဒီလူ သတ်တာတော့ရှိတယ်။ ဒီကနေ့ခေတ် သတင်းစာထဲတို့ Radio ထဲတို့ နားထောင်မယ်ဆိုရင် အကြမ်းဖက်သမားဆိုတာတွေရယ် ဟိုနိုင်ငံ ဒီနိုင်ငံမှာ ဗုံးခွဲတိုက်ခိုက် လူတွေမြောက်မြားစွာ သေတယ်ဆိုတာရော မကြားဘူးလား? ရှေးတုန်းက မကြားဖူးတာတွေကြားတယ်။</p> <p>အဲတော့ မြတ်စွာဘုရားက သုတ္တန်တစ်ခုမှာ ဟောထားတယ်၊ အလွန့်အလွန်ပြင်းထန်တဲ့ ဒေါသ၊ အာဃာတတွေဟာ လူတွေရဲ့ ရင်ထဲနှလုံးထဲမှာ ရောက်လာပြီတဲ့။ အမှုမဲ့ အမှတ်မဲ့ မနေကြနဲ့ဟုတ်ကဲ့လား?</p> <p>လူတွေရဲ့ ရင်ထဲနှလုံးသားထဲမှာ မေတ္တာအအေးဓာတ်တွေက တဖြည်းဖြည်း လျော့နဲလာပြီးတော့ ဒေါသဆိုတဲ့ အပူဓာတ်တွေ ကမ္ဘာကြီးတောင် ပူနွေးလာတဲ့အချိန် ရောက်လာပြီ၊ တော်တော်နဲ့ မအေးနိုင်တော့ဘူး ဟုတ်ကဲ့လား?</p> <p>အေး ဒါကြောင့်မို့လို့ တစ်နေရာတစ်ဒေသ ဆိုလို့ရှိရင် “ဘယ်သူတွေ တရားပျက်ပျက် ကိုယ်မပျက်စေရဘူး”ဆိုတာမျိုးကို ကိုယ့်ရဲ့ ရင်ထဲ နှလုံးထဲမှာ ခေါင်းထဲမှာ စွဲထားဖို့တော့ လိုအပ်တယ်တဲ့။ လောကကြီးမှာ ဘယ်သူတွေတရားပျက်ပျက် ကိုယ်မပျက်စေရဘူး ဆိုတဲ့ဟာ ရှိကိုရှိရမယ်။</p> <p>အေး- ခေတ်ကောင်းတဲ့ အချိန်အခါကာလတုန်းက တိုင်းပြည်အုပ်ချုပ် မင်းလုပ်တဲ့ စကြဝတေးမင်းကြီးဆိုတာ ရှိတယ်။ တစ်ခေတ်တုန်းက စကြဝတေးမင်းတွေ ပေါ်ထွန်းခဲ့ဖူးတယ်။ အဲဒီစကြဝတေးမင်းက တိုင်းသူပြည်သားတွေကို အုပ်ချုပ်တဲ့အခါမှာ ဆုံးမဩဝါဒပေးတာ ငါးချက်ထဲပဲ။ လူတွေလိုက်နာရမှာက အများကြီးမဟုတ်ဘူး။ ငါးခုထဲပဲ။ အဲဒီငါးခုက ဘာတုန်းဆိုရင် သူတို့ပြောတဲ့စကားနဲ့ ပြောမယ်ဆိုရင် <strong>ပါဏာ န ဟန္တဗ္ဗာ</strong> = သက်ရှိသတ္တဝါတွေကို မသတ်ကြနဲ့တဲ့၊ ဟုတ်တဲ့လား။ သက်ရှိသတ္တဝါတွေကို မသတ်ထိုက်ဘူး၊ မင်းတို့ မသတ်ကြနဲ့တဲ့။ ဒါက လူတွေလိုက်နာရမယ့် အချက်တစ်ခုနော်။</p> <p><strong>အဒိန္နံ န အာဒါယိတဗ္ဗံ</strong> = သူတစ်ပါးမပေးတဲ့ ပစ္စည်းကို မင်းတို့ မရိုးမသားမယူချင်ကြနဲ့။<br> <strong>ကာမေသု မိစ္ဆာ န စရိတဗ္ဗာ</strong> = သူတစ်ပါး သားမယားတွေ မပစ်မှားကြနဲ့ မကျူးလွန်ကြနဲ့။<br> <strong>မုသာ န ဘဏိတဗ္ဗာ</strong> = လိမ်မပြောကြနဲ့၊ မှန်တာပဲ ပြောကြ။<br> <strong>မဇ္ဇပါနံ န ပါတဗ္ဗံ</strong> = မူးယစ်ဆေးဝါး သေရည်သေရက်၊ အရက် ဘီယာ မူးယစ်စေတတ်တဲ့ အရာတွေကို မသောက်ကြနဲ့၊ ဟုတ်တဲ့လား? ထန်းရည်ကစ မူးယစ်စေတတ်တဲ့ အရာတွေကို မသောက်ရဘူး။</p> <p>စကြာမင်းကြီးက တိုင်းခန်းလှည့်လည်ပြီးတော့ တိုင်းသူပြည်သားတွေကို ဆုံးမ ဩဝါဒပေးတာ ဒီငါးခုထဲပဲ။ ဒီငါးခုလုံပြီးတော့ နေမယ်ဆိုလို့ရှိရင် လူ့လောကကြီးက တကယ့်ရွှေခေတ်ပဲ၊ ငြိမ်းချမ်းနေမှာပဲ၊ သာယာနေမှာပါ။</p> <p>ကဲ-စဉ်းစားကြည့်၊ ဒီပြောတဲ့ စည်းကမ်းငါးချက် လိုက်နာတဲ့လူဟာ ဘယ်လောက်ရှိမလဲ၊ လူတိုင်း လိုက်နာကြရဲ့လား? သူများအသက် မသတ်နဲ့ ဒီစကားကို လူတိုင်းလိုက်နာရဲ့လား? မနာဘူးနော်၊ သူများ လိုက်နာတာ မလိုက်နာတာ မသိဘူး၊ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ်လည်း ဆန်းစစ်ပြီးတော့ကြည့်၊ ငါရောလိုက်နာရဲ့လား ဒီအချက်လေးကို ဟုတ်ကဲ့လား? သူများအသက်လို့ဆိုတဲ့ နေရာမှာ ခြ၊ ပုန်း၊ ပုရွက်၊ ခြင်ကောင်ကစ ကြမ်းပိုးကအစ သူများအသက်ပဲ၊ ဟုတ်ကဲ့လား? ချွင်းချက် မရှိဘူး၊ သူများအသက် မသတ်ရဘူးဆိုတာ ဘာမှကို မသတ်ရတာနော်၊ လောကလူတွေဟာ ပါဏာတိပါတ အမှုရှောင်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်နဲ့ မရှောင်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ် ဘယ်ကများမယ်ထင်တုန်း? မရှောင်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်က များတယ်။ ရှောင်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်က အလွန်နဲတယ်တဲ့။ ရာခိုင်နှုန်းနည်းလာတော့ လူတွေရဲ့ ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုတာ တဖြည်းဖြည်း ရှိပါဦးမလား? ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုတာ ကိုယ်ကိုယ်တိုင် လိုက်နာကျင့်သုံးရမယ့်တရား။ ကိုယ့်လက်နဲ့ ဘယ်သူမှ အသက် မထွက်စေရဘူး၊ ဘယ်သတ္တဝါမှ ကိုယ့်လက်နဲ့ မသေဆုံးစေရဘူး။ အေး ကျောက်တာရွာက ဒကာဒကာမတွေ ဒီကနေ့ကစပြီး ပါဏာတိပါတ မကျူးလွန်ဘူးလို့ စိတ်ဆုံးဖြတ်ကြရမယ်။</p> <p>ဘယ်သူတွေ တရားပျက်ပျက် တို့ကိုယ်ကျင့်တရား မပျက်စေရဘူးလို့ အဓိဋ္ဌာန် မသင့်ဘူးလား? အဓိဋ္ဌာန်သင့်တယ်နော်။</p> <p>ဟော နောက်တစ်ခုကကြည့် <strong>အဒိန္နဒါနာ</strong> သူများမပေးတဲ့ပစ္စည်းကို မယူရဘူးလို့ ဆိုတဲ့နေရာမှာ ခိုးတာတစ်ခုတည်းမဟုတ်ဘူး။ လိမ်ပြီးတော့ယူတာ၊ ညာပြီးတော့ယူတာ၊ ဈေးရောင်းတဲ့အခါမှာ မကောင်းတာနဲ့ကောင်းတာ လဲထည့်တာတို့ အလေးခိုးတာတို့ ကစ ခိုးတာပဲ ဟုတ်ကဲ့လား? သူများမပေးတဲ့ပစ္စည်း မယူရဘူးဆိုတဲ့ ဒီကိုယ်ကျင့်တရားဟာလည်းပဲ ဒီကနေ့ ပျက်ပြားနေတာတွေက များလာတယ်။ ကိုယ်ကျင့်တရားကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်တဲ့ တစ်ခေတ်တစ်ခါတုန်းက မိမိတို့ နေအိမ်တွေဆိုတာ တံခါးပိတ်တာတို့ သော့ခတ်တာတို့ မရှိဘူး။ ဒီကနေ့ခေတ် တံခါးပိတ်ကြသလား? သော့ခတ်ကြသလား? ပိတ်တယ်နော် ဘာဖြစ်လို့ ပိတ်ရတာတုန်းလို့ အဖြေကိုကြည့်မယ်ဆိုရင် ဒီကိုယ်ကျင့်တရား ပျက်နေလို့တဲ့။ အေး ဒါကြောင့်မို့လို့ ဒီကိုယ်ကျင့်တရားရှိရင် ဒီကိုယ်ကျင့်တရားနဲ့ ပြည့်စုံလုံလောက်မယ်ဆိုလို့ရှိရင် ဘယ်လောက် ငြိမ်းချမ်းမလဲ စဉ်းစားကြည့်ပေါ့နော်။</p> <p>နောက်တစ်ခု <strong>ကာမေသု မိစ္ဆာ န စရိတဗ္ဗာ</strong> ကာမဂုဏ်အာရုံတွေနဲ့ ကာမကိစ္စတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ မှားမှားယွင်းယွင်း မဖြစ်စေကြနဲ့။ လူ့လောက လူတွေ လိုက်နာရမယ့်ကျင့်ဝတ်ဆိုတာ ရှိတယ်။ ကိုယ့်သား ကိုယ့်သမီး ကိုယ့်ဇနီး ဒီလိုရှိကြတယ် ဟုတ်ကဲ့လား? အဲဒါမဟုတ်ဘဲနဲ့ စည်းကမ်းကလနားတွေ ဖောက်ဖျက်ပြီးတော့ ဖောက်ဖောက်ပြန်ပြန်တွေ ဖြစ်နေမယ်ဆိုလို့ရှိရင် ဖောက်ဖောက်ပြန်ပြန်ဖြစ်တဲ့ မိသားစုဟာ စိတ်ချမ်းသာမှု ရဦးမလား? မရတဲ့အခါကျလို့ရှိရင် ဘာဖြစ်မလဲ ဒေါသတွေ အာဃာတတွေ ဖြစ်လာမယ်။ အဲဒီကနေဆက်နွယ်ပြီးတော့ လူသတ်မှုတွေ ဖြစ်လာနိုင်တယ် ဟုတ်ကဲ့လား? အေး ဒါကြောင့်မို့လို့ ကာမကိစ္စတွေမှာလည်းပဲ မှားမှားယွင်းယွင်းဆိုတာ မဖြစ်စေကြနဲ့။</p> <p>အကယ်၍သာ ဒီကျင့်ဝတ် လုံလုံလောက်လောက် ကိုယ်ကျင့်တရားနဲ့ ပြည့်စုံပြီဆိုရင် အဲဒီပြည့်စုံတဲ့ရွာ ပြည့်စုံတဲ့မြို့ ပြည့်စုံတဲ့နိုင်ငံဟာ ချမ်းသာနေမှာပဲ။ အဲဒီလိုမပြည့်စုံဘူးဆိုလို့ရှိရင် လူ့လောကရဲ့ လူ့အသိုင်းအဝိုင်း သူ့ရဲ့ အဖွဲ့အစည်းကြီးဟာ ဘယ်တော့မှ ငြိမ်းချမ်းမှာ မဟုတ်ဘူး။ စိတ်မချရတဲ့ အဖွဲ့အစည်းကြီး ဖြစ်မနေဘူးလား? အေး ဒါကြောင့်မို့လို့ ဒီကိုယ်ကျင့်တရားဟာလည်း အင်မတန်မှ အရေးကြီးတယ်။</p> <p>နောက်တစ်ခုက <strong>မုသာ န ဘဏိတဗ္ဗာ</strong> လိမ်လည်လှည့်စားမပြောနဲ့တဲ့၊ မှန်တာကိုပြော၊ ခုခေတ်ကျတော့ လူတွေကဘာပြော၊ မုသားမပါ လင်္ကာမချောဘူးတဲ့ ဟုတ်ကဲ့လား? လင်္ကာလေးချောချင်လို့ မုသားလေး နဲနဲ ထည့်လိုက်ဦးမယ်၊ နဲနဲတင်မကပါဘူး အတုံးလိုက်အတစ်လိုက် ဟုတ်လား? မုသားမပါလင်္ကာမချောဆိုတော့ အကုန်လုံးကို စင်းလုံးချော မုသားစကား ဖြစ်သွားတယ်။ အဲဒီကနေ ရှေ့ဆက်တဲ့အခါ ဘာတဲ့ “မိုးလုံးပြည့် မုသာဝါဒ”ဆိုတာ ဟုတ်လား? တစ်မိုးလုံးတောင် ပြည့်သွားတယ် မုသာဝါဒ ဖြစ်သွားတယ်။ အေး မမှန်မကန် ပြောတာလည်းပဲ လူတွေရဲ့ တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး လူ့လောက အဖွဲ့အစည်းကြီးဟာ စိတ်ဝမ်းကွဲစရာမဖြစ်ဘူးလား? လူတစ်ယောက်က ကိုယ့်ကိုလိမ်သွားတယ်ဆိုရင် ဘယ်လို ဘယ်လောက် ခံပြင်းကြမလဲ? ဟုတ်ကဲ့လား? “ငါ့ကို မဟုတ်ဘဲနဲ့ လိမ်ပြောရပါ့မလားဆိုပြီးတော့ စိတ်ဆိုးကြတယ် မဟုတ်လား? စိတ်ဆိုးတယ်ဆိုကတည်းက ညီညွတ်ရေးတွေ ပျက်ပြားသွားပြီတဲ့။ ဒါ့ကြောင့်မို့လို့ ဒီကိုယ်ကျင့်တရားကိုလည်း လုံဖို့ အင်မတန် အရေးကြီးတယ်နော်။</p> <p>ဟော နောက်ဆုံးတစ်ခုက ဘာတုန်းဆိုရင် <strong>မဇ္ဇပါနံ</strong> မူးယစ်တဲ့ အရက်သေစာ ဘိန်းတို့ ကစော်တို့ ထန်းရည်တို့ Beer တို့ ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် မူးယစ်စေတတ်တဲ့ အရာတွေကို မသောက်ရဘူးတဲ့။ အဲဒါတွေသောက်ပြီဆိုရင် ဘာဖြစ်ကြလဲ၊ လူ့လောကထဲမှာဟာ ဒီကောင်က အရက်သမား အပေါင်းအသင်းမလုပ်ကြနဲ့၊ ဒီကောင်က အသောက်အစားတွေ များတယ် မပြောကြဘူးလား? အိမ်ထောင်စုတစ်ခုမှာတောင်မှပဲ အရက်သမား တစ်ယောက်ပါလာပြီဆိုလို့ရှိရင် တော်တော်ဒုက္ခရောက်ကြတယ်နော်။ သူများတွေကလည်းပဲ သောက်တတ်စားတတ်တဲ့လူကို ကိုယ့်သားသမီးနဲ့ ထိမ်းမြားလက်ထပ်ပေးချင်တဲ့စိတ် ဘယ်သူမှ ရှိမှာမဟုတ်ဘူးနော်။ အေး ဒါ့ကြောင့်မို့လို့ မဇ္ဇပါနံဆိုတဲ့ ကိုယ်ကျင့်တရားဟာလည်း အင်မတန်မှ အရေးကြီးတယ်။</p> <p>ဘာဖြစ်လို့ အရေးကြီးတာတုန်းလို့ ကြည့်လိုက်မယ်ဆိုရင် မူးယစ်တဲ့ လူတစ်ယောက်ဟာ အတွေးအခေါ်တွေ မှန်ပါဦးမလား? အတွေးအခေါ် မမှန်ဘူး ဆိုကတည်းက သူ့အတွက် ပညာရေး သူ့ပတ်ဝန်းကျင်ရဲ့ ကောင်းစားရေး စီးပွားရေး ပညာရေးဆိုတာမျိုးတွေကို သူဖြောင့်ဖြောင့်မတ်မတ် ဆောင်ရွက်နိုင်ပါ့မလား? မဆောင်ရွက်နိုင်သည့်အတွက်ကြောင့် သူ့ကိုယ်ကျိုးလည်း ပျက်ပြားတယ်၊ သူ့မိသားစု သူ့ပတ်ဝန်းကျင်ရဲ့ အကျိုးတရားတွေလည်း ပျက်စီးတယ်။ သော် ဒါကြောင့်မို့လို့ ဒီကိုယ်ကျင့်တရား ပျက်ပြားသွားပြီဆိုလို့ရှိရင် လူ့လောက လူ့အဖွဲ့အစည်းကြီးက ဆုတ်ယုတ်ဖို့ပဲနော်။</p> <p>အရက်သေစာသောက်စားလို့ မူးယစ်နေသည့် ပုဂ္ဂိုလ်သည် ပါဏာတိပါတ အမှု ကျူးလွန်ဖို့လည်း လွယ်တယ်၊ သူများပစ္စည်း မတော်မတရားယူဖို့လည်း လွယ်တယ်။ ကြားဖူးတယ်မဟုတ်လား၊ ရှေးတုန်းက ဓားပြတိုက်တဲ့လူတွေ အရက်သောက်ပြီးမှ ဓားပြတိုက်ကြတာ၊ အရက်ကလေးဝင်လာမှ သူတို့ကလည်း ဟေးလားဝါးလား ဆဲဆိုပြီးတော့ ကြိမ်းမောင်း လူတွေဆီက လုယက်ကြတာ ဟုတ်ကဲ့လား? သူတစ်ပါးသားမယား စော်ကားမယ်ဆိုလို့ရှိရင်လည်း ရဲဆေးတင်တယ်တဲ့။ ရဲဆေးတင်မှ အကုသိုလ်အလုပ်လုပ်နိုင်တယ်၊ လိမ်ပြောတာလဲ ရဲဆေးတင်ပြီးတော့ပြောတာ ဖြစ်လောက်တယ်။ အေး- အားလုံးသည် သေရည်သေရက် မူးယစ်ဆေးဝါး မသောက်စားရဘူးဆိုတဲ့ ကိုယ်ကျင့်တရားပျက်ပြားသွားတာနဲ့ တပြိုင်နက် ကျန်တာတွေလည်း မလုံတော့ဘူးတဲ့၊ အဲလိုဆိုလိုတာ။</p> <p>အဲတော့ စကြဝတေးမင်းကြီးတွေက တိုင်းပြည်အုပ်ချုပ်တဲ့အခါမှာ လူတွေကို ဆုံးမတာ ဟောဒီ(၅)ချက်တည်းပဲ၊ တခြားဟာမပါဘူး၊ စည်းမျဉ်းတွေ အများကြီးထုတ်စရာမလိုဘူး။ ဟောဒီကိုယ်ကျင့်တရားတွေ မပျက်ပြားစေနဲ့တဲ့။ အဲဒီ(၅)ချက်နဲ့ လူ့လောကကြီးဟာ ကြီးပွားတိုးတက်လာခဲ့ကြတယ်။ အဲဒီ(၅)ချက် ပျက်ပြားသွားပြီဆိုရင် လူ့လောကကြီးဟာ ဆုတ်ယုတ်ဖို့ပဲ ဒုက္ခသုက္ခတွေနဲ့ ကြုံကြရတယ်။ ဒီလိုကြုံတာလည်း ခုခေတ်မှ မဟုတ်ဘူး၊ ခေတ်အဆက်ဆက်ဟာ ဒီလိုကြုံခဲ့တယ်။</p> <p>ဟောဒီကိုယ်ကျင့်တရားနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ စံထားရမယ့် ပုဂ္ဂိုလ်တွေ တစ်ခေတ်တစ်ခါတုန်းက ပေါ်ခဲ့တယ်။ မြန်မာပြည်မှာတော့ မဟုတ်ဘူး၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှာ ပေါ်ခဲ့တယ်၊ မြန်မာပြည်မှာလည်း ရှိကောင်းရှိမယ်။</p> <p>အဲဒီမှာ စံထားရမယ့်ပုဂ္ဂိုလ်တွေ မြတ်စွာဘုရား မပွင့်ခင် အချိန်တုန်းက အလွန်ရှေးကျတဲ့ ခေတ်ကာလတုန်းက ကုရုတိုင်းဆိုတာရှိတယ်။ ဒီကနေ့ခေတ်နဲ့ ပြောမယ်ဆိုရင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းမှာ ကုရုတိုင်းလို့ခေါ်ရတဲ့ ဒေသတစ်ခုရှိတယ်ပေါ့။ ရှေးအခေါ်နဲ့။ အဲဒီမှာ ဣန္ဒပတ္ထဆိုတဲ့ မြို့မှာ နေယဆိုတဲ့ မင်းကြီး မင်းပြုခဲ့တယ်တဲ့။ အဲဒီမင်းကြီးမှာ သားတော် မွေးဖွားလာတဲ့အခါ အဲဒီသားတော်ဟာ ကိုယ်ကျင့်တရား အင်မတန်ကောင်းတဲ့ သားတစ်ပါး။ ဘုရားအလောင်း မွေးဖွားပြီးတော့ လာတယ်၊ အင်မတန် ကိုယ်ကျင့်ကောင်းတဲ့ သားတော်တစ်ပါး မွေးဖွားလာလို့ ဖခင်ဘုရင်ကြီး နတ်ရွာစံသွားတဲ့အခါ အဲဒီမင်းက တိုင်းပြည်အုပ်ချုပ် မင်းလုပ်တယ်။ တိုင်းပြည်က အင်မတန်မှ သာယာဝပြောတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲ ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းတဲ့ပုဂ္ဂိုလ် ဟုတ်ကဲ့လား? အင်မတန် သာယာဝပြောတယ်။</p> <p>အဲဒီဘုရင်ကြီးစီးတဲ့ ဆင်ဟာလည်းပဲ အညိုရောင် အဆင်းရှိတယ်၊ အနုဝဏ္ဏလို့ ခေါ်တယ်၊ ဆင်ညိုကြီးပေါ့။ ဘုရင်ကြီးက ဘယ်လောက်စေတနာကောင်းလဲဆိုလို့ရှိရင် မြို့တံခါးလေးပေါက်မှာ မဏ္ဍပ်ကြီး(၄)ခု၊ မြို့လယ်ခေါင်မှာ မဏ္ဍပ်တစ်ခု၊ သူနေတဲ့ နန်းတော်တံခါးဝမှာ မဏ္ဍပ်တစ်ခုဆိုပြီး အားလုံး မဏ္ဍပ်(၆)ခု ရှိတယ်။ အဲဒီမဏ္ဍပ်ကြီး(၆)ခုနဲ့ နေ့စဉ်နဲ့အမျှ အလှူအတန်း ပေးတယ်။ အလှူအတန်းပေးလို့ ဒီကနေ့လိုမျိုး မအောက်မေ့နဲ့၊ အဲဒီခေတ်က ဘုန်းကြီး မရှိဘူးနော်။ လာသမျှလူတွေကိုကျွေးတာ၊ အရပ်လေးမျက်နှာက ရောက်လာတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ၊ အေး- တောင်ဘက်က ဝင်လာရင် တောင်ဘက်မဏ္ဍပ်က ကျွေးလွှတ်လိုက်တယ်၊ အနောက်ဘက်ကဝင်လာရင် အနောက်မုခ်မှာရှိတဲ့ အနောက်တံခါးမဏ္ဍပ်က ကျွေးလိုက်တယ်၊ မြောက်ဘက်ကလာတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေကို မြောက်တံခါးမဏ္ဍပ်က ကျွေးတယ်၊ အရှေ့ဘက်ကလာတဲ့လူတွေကို အရှေ့တံခါးက၊ မြို့ထဲရောက်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေကို အလယ်မြို့လယ်ခေါင်မှာရှိတဲ့ မဏ္ဍပ်က ကျွေးတယ်။ အဲဒီနားနေပြီးတော့ ဘုရင့်နန်းတော်ဘက် ရောက်လာပြီဆိုရင် နန်းတော်ရဲ့ တံခါးဝက မုခ်တံခါးကနေပြီးတော့ မဏ္ဍပ်ကနေ ကျွေးတယ်၊ အေး ဟုတ်ကဲ့လား? အဲဒီလို ကုသိုလ်ကောင်းမှုနေ့စဉ်နဲ့အမျှ စွန့်ကြပေးကမ်းလှူဒါန်းပြီးတော့နေတာ၊ အဲဒီလို ဣန္ဒပတ္ထဆိုတဲ့ ကုရုတိုင်းကမြို့ကြီးက အင်မတန်မှ သာတောင့်သာယာဖြစ်ပြီးတော့ ကိုယ်ကျင့်တရားလည်း အင်မတန်မှ ကောင်းကြတယ်။ ဘုရင်ကြီးကလည်း ကိုယ်ကျင့်တရား ကောင်းတယ်၊ ဘုရင့်မယ်တော်ကြီးကလည်း ကောင်းတယ်၊ မိဖုရားကြီးကလည်း ကိုယ်ကျင့်တရား ကောင်းတယ်၊ အိမ်ရှေ့မင်းကလည်း ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းတယ်၊ ဒါတင်မကဘူး ပုရောဟိတ်ပုဏ္ဏားကြီးကလည်း ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းတယ်တဲ့။ တိုင်းပြည်မှာ တာဝန်ထမ်းနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ၊ ဘုရင်နဲ့နီးစပ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ အားလုံးဟာ ကိုယ်ကျင့်တရားပြည့်စုံကြတယ်တဲ့နော်။ အဲဒါကြောင့်မို့လို့ မိုးလေဝသ မှန်ကန်ပြီးတော့ အင်မတန်မှ သာယာဖွံ့ဖြိုးနေတဲ့ သူတို့နိုင်ငံမှာ ချမ်းချမ်းသာသာ အဲလိုနေရတယ်။</p> <p>တစ်ဖက်ကနေ ကြည့်လိုက်တဲ့အခါ အိန္ဒိယတောင်ပိုင်း ကနေ့ခေတ်မှာ ကာလိင်္ဂတိုင်းလို့ ခေါ်တယ်။ ကနေ့ခေတ်ကျတော့ ဩရိသပြည်နယ်လို့ ခေါ်တယ်ပေါ့။ ကလကတ္တားမြို့ကနေပြီးတော့ တောင်ဘက်ကို ထွက်သွားတဲ့အခါ မိုင်တော်တော်များများ ဝေးတဲ့နေရာမှာ ဩရိသဆိုတဲ့ ပြည်နယ်ရှိတယ်။ အဲဒီဩရိသပြည်နယ်ထဲမှာ ကာလိင်္ဂတိုင်းဆိုတာရှိတယ်။ အဲဒီကာလိင်္ဂတိုင်းက ဒန္တပူရမြို့မှာတော့ လူတွေမှာ အခက်အခဲတွေကြုံတွေ့နေကြတယ်၊ ဘာဖြစ်လို့လဲ၊ မိုးတွေတအားခေါင်နေတယ်။ မိုးတွေတအားခေါင်လာတဲ့အခါ စိုက်လို့ပျိုးလို့ ရပါ့မလား? စိုက်ပျိုးထားတဲ့ ဆန်ရေစပါးတွေ ကောက်ပင်တွေလည်း ညှိုးခြောက်၊ သီးနှံပင်တွေလည်း အကုန်လုံး ညှိုးခြောက်၊ မိုးတွေခေါင်ပြီးတော့ ဆင်းရဲဒုက္ခရောက်နေတယ်။</p> <p>အဲဒီလို မိုးတွေခေါင်ပြီးတော့ ဆင်းရဲဒုက္ခရောက်တော့ ဘာဖြစ်တုန်းဆိုရင် မိုးခေါင်တာက ကပ်ဆိုးကြီးတစ်ခုပေါ့နော်၊ မိုးခေါင်လာတဲ့အခါ၊ စပါးတွေဘာတွေ စိုက်လို့ပျိုးလို့ မအောင်တဲ့အခါကျတော့ အစာရေစာ ရှားပါးပြီးတော့ မသွားဘူးလား? အေး- စားစရာ ရှားပါးလာတာ အခက်အခဲကြီးတစ်ခု၊ ဘေးရန်ကြီးတစ်ခု။ အစာအာဟာရ မပြည့်စုံကြတဲ့အခါကျတော့ လူ့လောက လူတွေမှာ ရောဂါဝေဒနာတွေ ထူပြောလာတယ်တဲ့။ အဲဒါက ရောဂါကပ်ဆိုးကြီး ဆိုက်တာကတစ်ခု ဆိုတော့ ကပ်သုံးပါးလို့ ပြောရမှာပေါ့။ မိုးခေါင်တာက အခက်အခဲတစ်ခု၊ မိုးခေါင်လို့ အစာရေစာ ရှားပါးတာ ပြဿနာတစ်ခု၊ ရောဂါတွေ ဖြစ်ကြတာက ပြဿနာတစ်ခု သူတို့နိုင်ငံမှာ အင်မတန်မှ ဆင်းရဲဒုက္ခရောက်ကြတယ်။</p> <p>မိုးခေါင်ပြီဆိုလို့ရှိရင် ဘယ်နည်းနဲ့ ဖြေရှင်းကြမလဲ၊ အခုမြန်မာပြည်မှာတော့ မိုးခေါင်ပြီဆိုရင် ဘာလုပ်ကြလဲ? လွန်ဆွဲကြတယ်၊ လွန်ဆွဲတာနဲ့လည်း မိုးရွာတယ်လို့ လူတွေကထင်နေကြတာ၊ လွန်ဆွဲတာနဲ့တော့ မိုးကရွာမယ် မထင်ပါဘူး။ ဒါပေမယ့် ဒီကနေ့ထိ လွန်ဆွဲတာ မိုးရွာတယ်လို့ပဲ လူတွေက ယူဆနေတယ်။ အဲဒီခေတ်တုန်းကတော့ မိုးခေါင်ပြီဆိုရင် ဘာလုပ်ကြတုန်းဆိုတော့ တိုင်းပြည်အုပ်ချုပ်တဲ့မင်းရဲ့ နန်းတော်ကို ပြည်သူပြည်သားတွေကသွားပြီး “အရှင်မင်းကြီး၊ မိုးတွေခေါင်နေတယ်၊ မိုးတွေခေါင်လို့ စိုက်လို့ပျိုးလို့ စပါးပင်တွေစိုက်လို့မရဘူး၊ လူတွေလည်း ဒုက္ခရောက်တယ်၊ ရောဂါတွေလည်း ဖြစ်တယ် မိုးရွာအောင်လုပ်ပါ”တဲ့။ ဘယ်လိုလုပ်ရတုန်းဆို ကြည့်- မိုးရွာအောင်လုပ်တဲ့နည်း၊ လွန်ထဆွဲတာ မဟုတ်ဘူး အဲဒီမှာနော်။ ဘာလုပ်တုန်းလို့ဆိုတော့ ဘုရင်ကြီးက ဒါနကောင်းမှုလုပ်ပြီးတော့ ဥပုသ်သီလ ဆောက်တည်တယ်။ ဆောက်တည် ပြီးတော့ နန်းတော်ထဲမှာ သမန်းမြက်ခင်းပြီးတော့ (၇)ရက်တိတိ အဓိဌာန်ပြီးတော့ အိပ်ရတယ်တဲ့။</p> <p>ကြည့်နော်- ရှေ့ပိုင်းမှာ အလှူအတန်း လှူဒါန်း ပေးကမ်းခြင်းဆိုတဲ့ ဒါနကိုလုပ်ရတယ်၊ ဥပုသ်သီလကို ဆောက်တည်ရတယ်။ ပြီးတော့မှ မိုးရွာဖို့ရန် အဓိဋ္ဌာန် ပြီးတော့ သမန်းမြက်ခင်းပြီးတော့ အိပ်တယ်တဲ့။ ဒါ အဲဒီခေတ်တုန်းက မိုးရွာအောင်လုပ်တဲ့ နည်းတစ်နည်းပေါ့နော်၊ လွန်ဆွဲတာမဟုတ်ဘူးနော်။ ။ “အဲလိုလုပ်တော့ မိုးကရွာလားလို့ဆို မရွာဘူးတဲ့။ အဲဒါလည်း မရွာတော့ တစ်ချို့ကအကြံပေးတယ်၊ ဟိုး မြောက်ပိုင်းက ကုရုတိုင်းဆို မိုးတွေ တအားကောင်းတယ်၊ သီးနှံတွေဖွံ့ဖြိုးလို့ မိုးရေတွေနဲ့ စပါးတွေ တစ်သီးမကဘူး နှစ်သီးသုံးသီး စိုက်လို့ရတယ်။</p> <p>သူတို့နိုင်ငံမှာတော့ မိုးခေါင်နေလို့ ဘာမှစိုက်လို့မရဘူး၊ အဲတော့ ဟိုမှာ ဘာဖြစ်လို့ မိုးရွာတာတုန်း ဆိုတော့ လူဆိုတာ တစ်ယောက်တစ်ပေါက် ထင်ရာမြင်ရာ ပြောတတ်တဲ့ အကျင့်ကရှိတယ်။ ဒီကနေ့ခေတ်ရော မရှိဘူးလား? ထင်ရာမြင်ရာတွေလျှောက်ပြောတာ၊ အဲဒါကို ကောလဟလလို့ ခေါ်ကြတယ်နော်။</p> <p>အဲ- ထင်ရာမြင်ရာတွေ ဘာပြောတုန်းဆိုတော့ “အဲဒီကုရုတိုင်းက မိုးကောင်းမှာပေါ့၊ ဟုတ်တယ်၊ ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆိုရင် ဘုရင်မှာ ဆင်ဖြူး၊ အဉ္ဇနဝဏ္ဏဆိုတဲ့ မင်္ဂလာဆင်တော်ကြီးရှိတယ်၊ အဲဒီဆင်ကြီးရဲ့ အစွမ်းကြောင့် ကိုယ်က မိုးတိမ်လိုပဲ ညိုနေတာ၊ ဆင်ကြီးရှိလို့ မိုးရွာတယ်” လို့ အကြံပြုတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကလည်းရှိတယ်။ ဖြစ်နိုင်ပါ့မလား၊ ဆင်ရှိတာနဲ့ မိုးရွာရမယ်ဆိုတာ၊ အကယ်၍ စစ်ကိုင်းမိုးခေါင်နေရင် ရှိသမျှဆင်တွေ စုခေါ်ထားရင် ဘယ့်နှယ့်နေမလဲ။ အဲ သူတို့က အဲသလို အကြံပေးတဲ့အခါကျတော့ ဘုရင်ကြီးကလည်း “ကဲ၊ မိုးရွာပြီးရော၊ မင်းတို့ အကြံဉာဏ်အတိုင်းလုပ်” ဆင်ဘယ်ကရမတုန်း၊ ကုရုတိုင်း ဘုရင်ကြီးဆီက ဆင်သွားတောင်းတဲ့။</p> <p>“ဟ- ကုရုတိုင်းကဘုရင်ကြီးဆိုတော့ ဒို့ထက်လဲ စစ်အင်အားကောင်းတယ်၊ သူက လွယ်လွယ်နဲ့ပေးမှာမဟုတ်ဘူး” လို့ဆိုတော့ မဟုတ်ဘူးတဲ့၊ အဲဒီဘုရင်ကြီးက အင်မတန် သဒ္ဓါတရားကောင်းတယ်၊ ပေးလိမ့်မယ်။ သဒ္ဓါတရား အလွန်ကောင်းတယ်၊ သူ့ဆီသွားတောင်းပေါ့၊ အလှူခံရင်ရတယ်ပေါ့။</p> <p>အေး ဒါဖြင့်ကောင်းပြီ ဆိုပြီးတော့ အဲဒီခေတ်က အလှူခံဆိုတာ ဘုန်းကြီးတွေမရှိဘူး၊ ပုဏ္ဏားတွေပဲရှိတယ်။ ဗြာဟ္မဏလို့ခေါ်တဲ့ ပုဏ္ဏားတွေကို ရွေးကောက်ပြီးတော့ ဘုရင်ကြီးက လွှတ်လိုက်တယ်။ ပုဏ္ဏားတော်တွေ အဝတ်အစားလဲပြီး ဆင်အလှူခံဖို့ဆိုပြီးတော့ ထွက်သွားကြလေရဲ့နော်။</p> <p>ကာလိင်္ဂတိုင်းပြည်ကနေပြီးတော့ ကုရုတိုင်းဘက် သွားကြတယ်၊ အမြန်သွားတယ်။ သူတို့လမ်းမှာ တစ်ညပဲနားနားပြီးတော့ သွားလိုက်တာ နောက်ဆုံးကျတော့ ကုရုတိုင်းရောက်ပြီး ဘုရင်ကြီးနဲ့တွေ့ဖို့ကြိုးစားတယ်၊ အရှေ့မုခ်တံခါးမှာ ဘုရင်ကြီးက သူ့ရဲ့အလှူမဏ္ဍပ်တွေကို လှည့်လည်ပြီးတော့ ကြည့်တဲ့အခါ ဘုရင်ကြီးကိုယ်တိုင် လှူဒါန်းနေတဲ့အခါမှာ ဒီဘုရင်ကြီးနဲ့တွေ့ဖို့ သူတို့ကြိုးစားကြတယ်။ ဒါပေမယ့် မတွေ့ရဘူး၊ ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆိုရင် အစောင့်တွေက အထပ်ထပ် ချထားတာဆိုတော့ ဘုရင်နဲ့တွေ့ဖို့ ခက်တယ်မဟုတ်လား? အစောင့်တွေက အထပ်ထပ်ချထားလို့ ထူထပ်လို့ သူတို့ဘုရင်နဲ့ စကားပြောခွင့်မရဘူး။ (ဒါနဲ့ တောင်ဘက်မုခ်ကို သွားစောင့်ကြတယ်၊ တောင်ဘက်မုခ် သွားစောင့်တဲ့အခါကျတော့ တောင်ဘက်က ကုန်းမြင့်မြင့်လေးပေါ်မှာ တက်ပြီးတော့ သူတို့က စောင့်နေကြတယ်။</p> <p>ဘုရင်ကြီး မဏ္ဍပ်နဲ့လည်းနီးနီး အဲဒီမှာ ထပ်စောင့်ရင်း ဘုရင်ကြီးလည်းလာရော အော်ကြတယ် “ဇေယျတု မဟာရာဇ် မင်းကြီး အောင်ပါစေ အောင်ပါစေ” အော်ကြတဲ့အခါ ဘုရင်ဆိုတာက မင်္ဂလာသတင်းတယ်ကြိုက်တာကိုး။</p> <p>“အောင်ပါစေ”ဆိုတဲ့ အသံလည်းကြားရော အော်နေတဲ့ဆီကို “ဟေ့ ပုဏ္ဏားတွေ ဘာအော်နေတာလဲ” ဘုရင်ကြီးက တစ်ခါတည်း ပုဏ္ဏားတွေဆီ ဆင်ကြီးကို ချွန်းဖွင့်ပြီးတော့ ပုဏ္ဏားတွေနေတဲ့ ကုန်းဘက်ကို ကိုယ်တိုင်ထွက်လာတယ်။ ထွက်လာပြီး အနားရောက်တဲ့အခါ “မင်းတို့ ဘာလိုချင်တာတုန်း” လို့မေးတော့ ပုဏ္ဏားတွေက လျှောက်တာပေါ့။</p> <p>“ကျွန်တော်မျိုးတို့ဟာ နှုတ်လွန်လာခဲ့ပါတယ်တဲ့၊ ဘုရင်မင်းကြီးရဲ့ ဆင်ကြီးနဲ့ ရွှေတွေငွေတွေပေးပြီးတော့ ထိုရွှေတွေငွေတွေကို ဘုရင်ကြီးရဲ့ ဆင်ရအောင် ယူခဲ့မယ် ဆိုပြီးတော့ ကာလိင်္ဂတိုင်းက ဘုရင်ကြီးကို ဟောဒီဆင်ရဖို့ရာအတွက် ရွှေတွေငွေတွေ ကျွန်တော်မျိုးတို့က ယူပြီးတော့သုံးခဲ့ပါတယ်။ ရှင်ဘုရင်ကြီးဆီက ဆင်ရမှဖြစ်မှာပါ၊ ဆင်မရရင် ကြွေးတွေတင်နေတော့မှာပဲ ဟုတ်ကဲ့လား? ဆင်ကြီးကို တောင်းကြတယ်။</p> <p>တောင်းတော့ ဘုရင်က အင်မတန်မှ သူငယ်ငယ်လေးက သူ့မိဘက ဘယ်လိုသင်ထားတုန်းဆိုလို့ရှိရင် ဘယ်လိုလူကဖြစ်ဖြစ် မင်းကို လာတောင်းလို့ရှိရင် မင်း မငြင်းနဲ့တဲ့။ ခုခေတ် အဲလိုသင်ထား မကောင်းဘူးလား။</p> <p>လာပြီးတော့အလှူခံရင် မငြင်းနဲ့တဲ့၊ အခုခေတ်တော့ အိမ်ပေါက်တွေမှာ ရေးထားတာတွေ့တယ် “အလှူခံခြင်းသည်းခံပါ” ဟုတ်လား၊ သင်တာခြင်းက မတူတော့ဘူးနော်၊ အလှူခံခြင်းသည်းခံပါဆိုပြီး တစ်ချို့ကျတော့လည်း အဲဒီစကားလုံးမရေးချင်လို့နဲ့ တူပါတယ်၊ “ခွေးကိုက်တတ်သည်” လို့တောင် ရေးထားတယ်၊ တကယ်ကတော့ ခွေးရှိချင်မှရှိမယ် ဟုတ်လား? ခွေးကလည်း ပါးစပ်ထဲသွားထည့်တောင် မကိုက်တဲ့ခွေး၊ ပျင်းတဲ့ကောင်။ အဲတော့ ခွေးကိုက်တတ်သည်လို့ ရေးထားတဲ့အိမ်လည်း ရှိတာပဲ၊ “အလှူခံမလာရ”ဆိုတဲ့ အိမ်တွေလည်း ရှိတာပဲနော်။</p> <p>အဲဒီဘုရင်ကြီးကို သူ့အမေ အဖေက ဘယ်လိုသင်ထားတုန်းဆိုရင် “ငါ့သားတဲ့ မင်း ဘယ်လိုပုဂ္ဂိုလ်က လာတောင်းတောင်း မပေးနိုင်ဘူးလို့ မင်း ဘယ်တော့မှ မပြောနဲ့” ဒါ သူ့အမေ အဖေက သင်ထားတဲ့စကား။</p> <p>မပေးနိုင်ဘူးလို့ မင်းဘယ်တော့မှ မပြောနဲ့၊ ဒါသူ့အမေ အဖေက သင်ထားတဲ့စကား။ မပေးနိုင်ဘူးလို့ မင်း ဘယ်တော့မှ မပြောရဘူးလို့ဆိုတော့ ခေါင်းထဲမှာ စွဲနေတယ်။</p> <p>ဒါကြောင့်မို့လို့ ဆင်ကြီးလိုချင်တယ်ဆို “အေးရတယ်” ဆိုပြီးတော့ ဆင်ပေါ်ကဆင်းပြီးတော့ ဆင်မှာ တန်ဆာဆင်ထားတဲ့ ရတနာတွေများ လိုနေသေးလားလို့ စစ်ဆေးကြည့်တယ်။</p> <p>အဲဒီနေရာမှာ ဆင်ကိုတင်လှူတာမဟုတ်ဘူး။ ဆင်ကိုမှီပြီးတော့ ဆင်ကိုအမှီပြုပြီးတော့နေကြတဲ့ ဆင်ဆေးဆရာတို့ ဆင်စောင့်တို့ ဆင်ထိန်းတို့ ဆင်ဦးစီးကြီးတို့ဆိုတာတွေ မိသားစုတွေပါ အကုန်လှူလိုက်တာ။ လူတစ်ရာလောက်ရှိတယ်၊ ဆင်နဲ့ပတ်သက်ပြီးတော့ လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးတဲ့ ဆရာတွေရော အကုန်လုံး ဆင်ထိန်းတွေရော အားလုံးကို ပေါင်းပြီးတော့ ဆင်ကြီးရော တစ်ခါတည်း လှူလိုက်တယ်။</p> <p>ပုဏ္ဏားတွေက ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာပေါ့၊ ဆင်ကြီးစီးပြီးတော့ ပြန်ကြတာ၊ ဟိုလည်းရောက်ရော ဆင်ကြီးရောက်လာတဲ့အခါကျတော့ တို့နိုင်ငံတော့ မိုးရွာတော့မှာပဲ။ မိုးက တစ်စက်မှမကျဘူး၊ ဆင်ရောက်သွားပြန်တော့လည်း မိုးကတစ်စက်မှမကျဘူး။ လွန်ဆွဲလည်း တစ်စက်မှမကျဘူးဆိုတာလို ဖြစ်နေတယ်။</p> <p>ကဲ- အဲဒီတော့ ဘယ်လိုလုပ်ရင်ကောင်းမလဲ။ အစည်းအဝေးခေါ် အကြံဉာဏ်ထုတ်ကြပြန်တယ်။ အကြံဉာဏ်ထုတ်တော့ အဲဒီ ကုရုတိုင်းက မိုးသိပ်ကောင်းတယ်ကွ၊ ဘာဖြစ်လို့ကောင်းတာလဲဟ၊ “ကောင်းမှာပေါ့၊ ဘုရင်ကြီးကလည်း ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းတယ်၊ အဲဒီနိုင်ငံမှာရှိတဲ့ လူတွေလည်း ကိုယ်ကျင့်တရား အင်မတန်ကောင်းကြတယ်”</p> <p>သူတို့ ဘာတွေကျင့်တာတုန်းဆိုတာ သူတို့ရဲ့ ကိုယ်ကျင့်တရားတွေကို သွားပြီးတော့ ရေးမှတ်ပြီး တို့လည်းကျင့်မယ်ဆိုရင် တို့နိုင်ငံမိုးရွာမှာပေါ့တဲ့၊ ဟုတ်ကဲ့လား? ဒါ ရှေးတုန်းက စာထဲပါတဲ့အတိုင်းပြောတာနော်။ အဲဒီကိုယ်ကျင့်တရား သွားပြီးတော့တောင်းကြရအောင်၊ ဆင်ကြီးတော့ ပြန်ပို့လိုက် အလကားပဲ။ ဒီမှာမြက်ကောင်းကောင်းတောင် ပေါက်တာမဟုတ်ဘူး၊ ဆင်စာလည်း မတတ်နိုင်တော့ဘူးဆိုပြီး ဆင်ကြီးကို ပြန်စီးသွားပြီး ဘုရင်ကြီးကို ပြန်အပ်တယ်။</p> <p>ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံမှာ မိုးခေါင်နေလို့ အရှင်မင်းကြီးရဲ့ ကိုယ်ကျင့်တရားကို ရေးမှတ်ပါရစေ ဆိုတော့ ဘုရင်ကြီးက ဘာပြောတုန်းဆို “အေး- ရေးတာပေါ့။ ရွှေပေလွှာကြီးနဲ့ ရွှေကညစ်နဲ့ ဘုရင်ကြီး ပြောတာကို ရေးတယ်။</p> <p>ဘုရင်ကြီး - ဘုရင်ကြီးက ဘာပြောတုန်း “ငါ့ကိုယ်ကျင့်တရားကတော့ တစ်ခြားမဟုတ်ဘူးကွာတဲ့၊ ငါတို့နိုင်ငံမှာ ကျင့်သုံးတာ ဘာတုန်းဆိုရင် <strong>ပါဏာတိပါတာ</strong> - သူများအသက် မသတ်ရဘူး၊ ဒါမသတ်တာ ငါ့ရဲ့ကိုယ်ကျင့်တရားတစ်ခုပဲ။ <strong>အဒိန္နာဒါနာ</strong> - သူများဥစ္စာ မယူရဘူး။ <strong>ကာမေသု မိစ္ဆာစာရာ</strong> - သူတစ်ပါး သားမယား မပစ်မှားရဘူး။ <strong>မုသာဝါဒါ</strong> - လိမ်မပြောရဘူး။ <strong>မဇ္ဇပါန</strong> - မူးယစ်ဆေးဝါး မသောက်စားရဘူး၊ ငါ့ကိုယ်ကျင့်တရားကတော့ ဒါပဲ။</p> <p>လိုက်ရေးတယ် ရေးပြီးတဲ့အခါ ဘုရင်ကြီးက “အေး ငါကျင့်တော့ ကျင့်တာပဲတဲ့၊ ဒါပေမယ့်လို့ ငါမကျေနပ်တာလေး၊ သံသယဖြစ်တာလေးတစ်ခုရှိတယ်။ အဲဒါကြောင့်မို့ ငါ့ရဲ့ကိုယ်ကျင့်တရားပေါ်မှာ သိပ်စိတ်မချရဘူး”တဲ့။ ကြည့်နော် ကိုယ်ကျင့်တရားကို ဘယ်လောက် အလေးအနက်ထားလဲဆိုရင်။ ငါကျင့်တော့ကျင့်တယ်တဲ့၊ ဒါပေမယ့်လို့ ငါ့ကိုယ်ကျင့်တရားကို လုံးဝဖြူစင်တယ်လို့ ငါမပြောနိုင်ဘူးတဲ့။ ။</p> <p>ဒါဖြင့် ဘယ်လိုဖြစ်တာတုန်း အရှင်မင်းကြီးလို့ဆိုတော့ “အေး- တန်ဆောင်မုန်းလမှာ တို့နိုင်ငံမှာ ပွဲရှိတယ်၊ အဲဒီပွဲရှိတဲ့အခါ လပြည့်နေ့ ပွဲသဘင်မှာ ဘာလုပ်ကြတုန်းဆို သူတို့နိုင်ငံက ထုံးတမ်းစဉ်လာအတိုင်း စိတ္တရာဇဆိုတဲ့ ဘီလူးရဲ့ ဟိုနတ်ကွန်းကပေါ့လေ၊</p> <p>စိတ္တရာဇ နတ်ကွန်းကနေပြီး အင်မတန်ဆန်းကြယ်တဲ့ ပန်းတွေနဲ့ တန်ဆာဆင်ထားတဲ့ မြားတွေနဲ့ပစ်ပြီး ကစားကြတယ်”တဲ့။</p> <p>လူတွေက နတ်လိုအဝတ်အစားတွေဝတ်ပြီးတော့ ကစားတယ်။ အဲဒီပွဲသဘင်မှာ ထူးထူးခြားခြား အဲဒီလိုကစားတယ်၊ နတ်ကွန်းကနေပြီးတော့ မြားပစ်ပြီးတော့ကစားတဲ့ ကစားနည်းကိုး။ ။</p> <p>“အေး- တန်ဆောင်မုန်းလမှာ မြားပစ်လိုက်တာ ငါပစ်လိုက်တဲ့မြားလေးစင်း၊ သုံးစင်းတော့ ရှာရတယ်၊ တစ်စင်းတော့ ရေထဲကျသွားတယ်” ကျန်တဲ့အစင်းတွေတော့ ငါပြန်ရတယ်၊ တစ်စင်းက ရေထဲကျသွားတော့ ငါသံသယဖြစ်တယ်ကွာ။ ရေထဲမှာ ငါးတွေရှိတယ်၊ ငါ့ကများ ဘယ်ငါးရဲ့ကျော သွားဖောက်လိမ့်မလဲဆိုတာ ငါမသိဘူးပေါ့”</p> <p>ခုခေတ်ဆိုရင်တော့ ကင်တောင်စားရသေး အောက်မေ့မှာပေါ့ ဟုတ်လား။ “ငါပစ်လိုက်တဲ့မြားက ဘယ်ငါးရဲ့ကျော သွားစူးမှန်းမသိဘူးတဲ့၊ အဲဒါအတွက် ငါသံသယရှိနေတယ်၊ ဒါကြောင့်မို့လို့ ငါ့သီလငါစိတ်မချပါဘူးကွာ” ဘုရင်ကြီးကပြောတာနော်။</p> <p>ဘယ်လောက် ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းသလဲဆိုတာ စဉ်းစားကြည့်၊ သူတို့ အဲဒါလေးကိုပဲ သံသယဖြစ်တာ။ “ကဲ- ငါကတော့ သံသယရှိတယ်တဲ့၊ ငါ့ရဲ့မယ်တော်ကြီးရှိတယ်၊ မင်းတို့ ငါ့ရဲ့မယ်တော်ကြီး ဖြူစင်လောက်တယ် မင်းတို့ သူ့ဆီသွားတောင်းကြဦး”</p> <p>မယ်တော်ကြီးဆီ သွားတောင်းတော့လည်း မယ်တော်ကြီးက သူ့ရဲ့ခုနတုန်းက ကိုယ်ကျင့်တရား ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုတာ တစ်ခြားဟာမဟုတ်ဘူး။ ခုနက ငါးပါးသီလနော်။ မယ်တော်ကြီးက ပေးပြီးတော့လည်းပဲ “အေး- ငါပေးတော့ပေးတာပဲတဲ့၊ ငါ့သီလနဲ့ပတ်သက်ပြီး သံသယရှိတယ်”တဲ့၊ သိပ်ပြီးတော့ စိတ်တိုင်းမကျဘူး။</p> <p>ဘာဖြစ်လို့ စိတ်တိုင်းမကျတာတုန်းဆိုတော့ “ငါ့ရဲ့သားတော်ဘုရင်ထံ ပြည်ပမင်းတစ်ဦးကနေပြီးတော့ စန္ဒကူးတုံး လက်ဆောင်ပေးလိုက်တယ်၊ စန္ဒကူးတုံးက တစ်သိန်းတန်တယ်၊ ရွှေပန်းကြီးကလည်း တစ်ထောင်တန်တယ်၊ တစ်ထောင်တန်တဲ့ ရွှေပန်းရယ်၊ တစ်သိန်းတန်တဲ့ စန္ဒကူးနှစ်ရယ် အဲဒီလက်ဆောင်နှစ်ခုရတော့ ငါ့သားတော်ဘုရင်က ကဲ-မယ်တော်ကြီးသုံးဖို့ဆိုပြီးတော့ ငါ့ကိုပေးတယ်”။</p> <p>“ပေးတဲ့အခါ ငါက ပန်းလည်းမပန်ဘူး၊ စန္ဒကူးနံ့သာလည်း မလိမ်းဘူး။ ငါ့ရဲ့ချွေးမနှစ်ယောက်ကို ငါပေးမှပဲ” ဘာဖြစ်လို့တုန်းလို့ ဘုရင်လုပ်တဲ့လူကလည်း သူ့သားတော်ပဲ၊ အိမ်ရှေ့မင်းလုပ်တာကလည်း သားတော်ဆိုတော့ ချွေးမနှစ်ယောက်ရှိတယ်ပေါ့။</p> <p>မယ်တော်ကြီးက စဉ်းစားလိုက်တယ်၊ ချွေးမအကြီးကတော့ မိဖုရားရာထူးနဲ့ ရာထူးမြင့်တယ်၊ ရာထူးမြင့်တော့ သူလိုချင်ဟာ အကုန်ရတယ်၊ ငါ့ရဲ့ချွေးမငယ်လေးကတော့ အိမ်ရှေ့ကတော်ဆိုတော့ နဲနဲဆင်းရဲမယ်ပေါ့၊ သူ့ကိုတစ်သိန်းတန် စန္ဒကူးပေးပြီးတော့ ချွေးမအကြီးကို တစ်ထောင်တန် ရွှေပန်းပေးလိုက်တယ်။ ကဲ-တစ်သိန်းနဲ့ တစ်ထောင်ဆိုတော့ ဘယ်လောက် ကွာနေမယ်နော်၊ ချွေးမတစ်ယောက်ပေးတာ။</p> <p>အဲလိုပေးပြီး သူပြန်စဉ်းစားမိတယ်၊ “သော်လောကရဲ့ထုံးစံက ကြီးတဲ့ပုဂ္ဂိုလ် ဦးစားပေးရတယ်”တဲ့။ အဲဒါလည်း မှတ်ထားဦးနော်၊ ခုခေတ်က အငယ်ကို ဦးစားပေးတယ်၊ ပြောင်းပြန်ကြီးဖြစ်သွားတယ်၊ တကယ် လူလောကမှာ အစဉ်အလာဟာ ကြီးတဲ့သူကို ဦးစားပေးရတာ၊ အဲ-အခုခေတ်ကတော့ “အငယ်လေး ဦးစားပေးလိုက်၊ အငယ်လေး ဦးစားပေးလိုက်နဲ့” ဟုတ်လား၊ လူတွေက အငယ်ကို သဘောကျနေတယ်။</p> <p>အဲတော့ မယ်တော်ကြီးလည်း အငယ်သွားဦးစားပေးမိပြီးတော့ သူ့စိတ်ထဲမှာ ဘယ်လိုဖြစ်နေလဲ “သော်လောကရဲ့ ကျင့်ဝတ် ကြီးသူကိုလေးစားတယ်ဆိုတဲ့ ကိုယ်ကျင့်တရား ငါပျက်သွားတယ် လိုက်နာရမှာ၊ ငါမလိုက်နာမိဘူး သူ့ဟာသူဆင်းရဲတာ ငါနဲ့ဘာမှမဆိုင်ဘူး၊ ငါက ကိုယ်ကျင့်တရား မပျက်ထိုက်ဘူး” စဉ်းစားမိတယ် ဟုတ်လား။</p> <p>သူ့ဟာသူ ရာထူးငယ်လို့ ဆင်းရဲချင် ဆင်းရဲပေ့စေ သူ့ဟာသူ ရာထူးမြင့်လို့ ရှိချင်ရှိပါစေ၊ ငါဦးစားပေးရမှာကတော့ ချွေးမကြီးကို ဦးစားပေးရမယ်၊ ငါက ချွေးမငယ်ကို ဦးစားမပေးရဘူး။ ဒါလောကရဲ့ ကျင့်ဝတ်အရနော်၊ အဲဒီလို အတွေးချော်ပြီးတော့ အငယ်ကို ဦးစားပေးမိတာလေးကြောင့်မို့လို့ သူ့ထဲမှာ သံသယဖြစ်နေတယ်တဲ့၊ ငါ့ကိုယ်ကျင့်တရား သိပ်မစင်ကြယ် မသန့်ရှင်းပါဘူး။</p> <p>ဒါလေးနဲ့တင် သံသယဖြစ်နေတယ်ကြည့်နော်၊ ခုခေတ်တော့ ခြင်ကလေး ကြမ်းပိုးကလေးသတ်တောင် သံသယမဖြစ်ဘူးနော်၊ ခြင်ဘယ်နှစ်ကောင်သတ်သတ် သံသယမဖြစ်ဘူး၊ ကြမ်းပိုးဘယ်နှစ်ကောင်သတ်သတ် သံသယမဖြစ်ဘူး၊ <strong>ပါဏာတိပါတ</strong>လို့တောင် မထင်ဘူး၊ ဟုတ်လား။ ။</p> <p>ကြည့်- သူများ အဲဒီလို သံသယလေးတွေဖြစ်လာတော့ ပေးတော့ပေးတာပဲ ဒါပေမယ့် သူ့ရဲ့ကိုယ်ကျင့်တရားပေါ်မှာ သံသယရှိတယ်။ ငါ့ချွေးမဖြစ်တဲ့ မိဖုရားအကြီးက ငါ့ထက်ပိုပြီး ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းမှာပဲ။ သူ့ဆီသွားကြဦး။</p> <p>မိဖုရား ခုနကကိုယ်ကျင့်တရားရေးမှတ်တဲ့ ကိုယ်စားလှယ်တွေက အဲဒီချွေးမဖြစ်တဲ့ မိဖုရားဆီ သွားကြပြန်ရော။ မိဖုရားဆီသွားတဲ့အခါကျတော့ မိဖုရားကလည်း “ကဲ လိုချင်တယ်ဆိုတော့ ပေးရတာပေါ့၊ ဒါပေမယ့်လို့ သူ့ရဲ့ကိုယ်ကျင့်တရားပေါ်မှာလည်း သူသိပ်ပြီးတော့ မကျေနပ်ဘူးတဲ့။ ဘာဖြစ်လို့ မကျေနပ်တာတုန်းဆိုတော့ တစ်ခါတုန်းက ဘုရင့်ရဲ့ညီတော် အိမ်ရှေ့မင်းသားက ဘုရင့်ရဲ့နောက်ကနေပြီးတော့ ဆင်ပေါ်မှာ တူတူထိုင်ပြီးတော့ လိုက်သွားတယ် တိုင်းပြည်လှည့်လည်တာပေါ့။ လေသာပြတင်းက လှမ်းကြည့်လိုက်တဲ့အခါကျတော့ မိဖုရားစိတ်ထဲမှာ ဘယ်လိုသွားပြီးထင်သတုန်းဆိုတော့ သော်-ဘုရင်ရဲ့ညီတော်ကလည်း တော်တော်ချောတာပဲ။ သူနဲ့ငါနဲ့ အဆက်အသွယ်ရလို့ရှိရင် အကယ်၍ သူဘုရင်ဖြစ်ရင်လည်း ငါ့ကိုမိဖုရားဆက်မြောက်မှာပဲ” လို့ အဲလိုတွေးကြည့်တယ်နော်။</p> <p>သူလည်း အငယ်အနှောင်းကြိုက်တဲ့သဘောရှိတယ်၊ အဲဒီအတွေးလေးဝင်ပြီးတော့ သူ့စိတ်ထဲမှာ ကြော် ငါမတော်မတရားတွေးမိပြီ၊ ငါ့မှာ ကြင်ယာသက်ထား ဘုရင်မင်းတရားကြီးရှိရဲ့သားနဲ့ သွားပြီးတော့ ဒီလိုစဉ်းစားမိတာ အတော်မကောင်းတာပဲ၊ ကိုယ်ကျင့်တရားပေါ်မှာ သံသယရှိတယ်၊ အဲဒါကို သူဖွင့်ပြောတယ်၊ ဟုတ်ကဲ့လား? ဒါကြောင့်မို့လို့ သူ့ကိုယ်ကျင့်တရားပေါ်မှာ သိပ်ပြီးတော့ စိတ်မချဘူးတဲ့။ ဘယ်သူ့ဆီလွှတ်တုန်းဆိုတော့ အိမ်ရှေ့မင်းသားဆီ သွားလိုက်ပါ။ အိမ်ရှေ့မင်းသားက ကိုယ်ကျင့်တရား ပိုကောင်းပါလိမ့်မယ်၊ အိမ်ရှေ့မင်းသားဆီသွားတယ်။</p> <p>အိမ်ရှေ့မင်းသား အိမ်ရှေ့မင်းသားဆီသွားတော့ အိမ်ရှေ့မင်းသားကလည်းပဲ သူ့ကိုယ်ကျင့်တရားနဲ့ပတ်သက်ပြီး ပြောတယ်။ “သူ တစ်ခါတုန်းက သူများကို ဆင်းရဲအောင် လုပ်ဖူးတယ်တဲ့၊ ဒါကြောင့်မို့လို့ သူ့ရဲ့ကိုယ်ကျင့်တရား သူအားမရဘူးပေါ့။ ဘယ်လိုဆင်းရဲအောင်လုပ်တုန်း ဆိုလို့ရှိရင် သူက သူ့နောင်တော် ဘုရင်ကြီးဆီ အခစားသွားလေ့ရှိတယ်၊ အခစားသွားတဲ့အခါကျတော့ သူ့နောက်ကလူတွေကို ပါးစပ်နဲ့မပြောဘူး။ တစ်ခါတစ်ရံကျတော့ သူ့နောင်တော်နဲ့အတူ ညအတူတူအိပ်တယ်၊ မနက်ကျမှ သူ့နန်းတော်သူ ပြန်တယ်။ တစ်ခါတစ်ခါကျတော့ သူ့နောင်တော်နဲ့စကားပြောပြီး ချက်ချင်းပြန်ထွက်တဲ့အခါလည်းရှိတယ်။ အဲဒါကို ပါးစပ်ကနေပြီးတော့ ငါချက်ချင်းပြန်လာခဲ့မယ်လို့ မပြောဘူး၊ ငါဒီမှာ ညအိပ်မယ်လို့မပြောဘူး။ ။</p> <p>ဒါပေမယ့် သူလုပ်နေကျ သင်္ကေတလေးရှိတယ်။ မြင်းမောင်းတဲ့ကြိမ်လုံးလေးကို ရထားထဲမှာထည့်ထားလိုက်ပြီဆိုရင်တော့ သူချက်ချင်းပြန်လာမယ်လို့ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်တဲ့၊ အဲလိုမဟုတ်ဘဲနဲ့ ရထားဦး ကန့်လန့်တင်ထားတယ်ဆိုရင် သူ ညအိပ်မယ်ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်တဲ့။</p> <p>တစ်ရက်ကျတော့ သူပြန်လာမယ်လို့ရည်ရွယ်ပြီး ရထားထဲမှာထည့်ထားတယ်, အပေါ်လည်းရောက်ရော မိုးတွေကရွာ, မိုးတွေကရွာတော့ နောင်တော်ဖြစ်တဲ့ဘုရင်က “မင်းဒီနေ့ မပြန်နဲ့တော့ကွာ ဒီမှာပဲအိပ်တော့”</p> <p>သူ့နောက်ကလိုက်လာတဲ့ အခြံအရံတွေက မပြန်ရဲဘူး, တစ်ညဉ့်လုံး မိုးစိုထဲမှာ ဒီအတိုင်းရပ်စောင့်နေကြတယ်, လာနိုးလာနိုးနဲ့ အဲဒါ မနက်မိုးလင်းသည်အထိ ရပ်စောင့်နေကြရတယ်။ ။</p> <p>အဲဒီလို မိုးလင်းသည်အထိအောင် စောင့်နေကြရတာကို သူကတွေ့တဲ့အခါကျတော့မှ သူ့ရဲ့ကိုယ်ရံတော်တွေဟာ သူ့ရဲ့လုပ်ရပ်ကြောင့် ဒုက္ခရောက်ရှာကြတယ်, ငါ့ရဲ့ကိုယ်ကျင့်တရားဟာ မစင်ကြယ်ဘူးလို့ ဒီလိုယူဆတယ် ဟုတ်ကဲ့လား? သူများကို ဒုက္ခပေးမိတယ်ပေါ့။</p> <p>အဲဒါကြောင့်မို့လို့ သူက ညွှန်းလိုက်တယ်, ငါ့ရဲ့သီလ ငါအားမရဘူး, ကိုယ်ကျင့်တရားကို အားမရဘူး, ပုရောဟိတ် ပုဏ္ဏားကြီးဆီသွားလိုက်ပါ, သူက ပိုပြီး ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းလောက်တယ်” ပုရောဟိတ် ပုဏ္ဏားကြီးဆီ သွားကြတယ်။</p> <p>ပုရောဟိတ်ပုဏ္ဏား ပုရောဟိတ်ပုဏ္ဏားကြီးက သူတို့လိုချင်တာပေးပြီး ပြောတယ် “ငါလည်း ငါ့ကိုယ်ကျင့်တရားနဲ့ပတ်သက်ပြီး အားမရဘူးကွာ” ဒါဖြင့် ဘာလုပ်ဖူးလို့တုန်းလိုဆိုတော့ ဘုရင်ကြီးကို နိုင်ငံရပ်ခြားကနေပြီးတော့ အင်မတန်လှပသစ်လွင်တဲ့ ရထားလေးတစ်စီး ဆက်လိုက်တယ်။ ခုခေတ်လိုဆိုရင် ကားတစ်စီး လက်ဆောင်ရတယ်ပေါ့ နော်။</p> <p>အဲဒီ ရထားတစ်စီး လက်ဆောင်ရလိုက်တဲ့အခါ ပုဏ္ဏားကြီးက ဘယ်လိုစဉ်းစားတုန်းဆို “ဟာ-ရထားလေးက လှလိုက်တာ, ငါက အသက်ကြီးပြီ, ဘုရင်က အဲဒီရထား ပေးရင်ကောင်းမှာပဲ” ဒီလိုသွားတွေးတယ်။</p> <p>အတွေးအတွေး သူများပစ္စည်းကို ရချင်တဲ့အတွေးလေးတွေးလိုက်တယ်။ အဲလိုတွေးပြီးတော့သွားတော့ ဘုရင့်ဆီလည်းရောက်ရော ဘုရင်က “ဆရာပုဏ္ဏားကြီး အသက်ကြီးပါပြီ သူ့ပေးလိုက်ပါ”တဲ့။ အဲဒီကျတော့ မယူဘူး ရှက်တယ်နော်။</p> <p>သူများပစ္စည်းကို မတော်လောဘနဲ့တွေးမိခဲ့တယ် မယူဘူး၊ အဲဒီမှာ သူ့ကိုယ်ကျင့်တရားနဲ့ပတ်သက်ပြီး “ငါ့စိတ်ကို မထိန်းနိုင်ဘူး၊ သူများပစ္စည်းကို မတော်လောဘတက်မိတယ်၊ ကိုယ်ကျင့်တရားနဲ့ပတ်သက်ပြီး အားမရဘူး” လို့ ပြောလိုက်တယ်နော်။</p> <p>အေး- အဲဒီလို ကိုယ်ကျင့်တရားနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ အလွန့်ကို စင်ကြယ်ခဲ့ကြတဲ့ခေတ်ပေါ့။ ဒီကနေ့ခေတ်ဆို နည်းတောင်နည်းသေးတယ် ပြောမယ် ဟုတ်လား? ကဲ-ကောင်းပြီ။</p> <p>ပုရောဟိတ် ပုဏ္ဏားကြီးကလည်း ပြောတယ်၊ “ငါ့ကိုယ်ကျင့်တရားနဲ့ပတ်သက်ပြီး ငါစိတ်မချဘူးကွာ၊ မင်းတို့ လယ်မြေတွေကို တိုင်းတာတဲ့ ခုခေတ်ဆိုရင်တော့ မြေတိုင်းအရာရှိဆီ သွားကွာ၊ မြေတိုင်းအရာရှိကတော့ ပိုပြီးတော့ ကိုယ်ကျင့်တရား ကောင်းလောက်တယ်။”</p> <p>မြေတိုင်းအရာရှိ ကောင်းပြီဆိုပြီး မြေတိုင်းအရာရှိဆီ သွားတဲ့အခါကျတော့ မြေတိုင်းအရာရှိကလည်း ပြောတယ်၊ သူ့ကိုယ်သူ အားမရဘူးတဲ့။ တစ်ခါတုန်းက သူကြုံခဲ့တာလေးကို ပြောပြတယ်။ ဘုရင်ကြီးက လယ်ယာမြေတစ်ခုကို ယူတဲ့အခါ တိုင်းတာမှုတစ်ခု လုပ်ကြတယ်၊ အဲဒီတိုင်းတာမှု လုပ်တဲ့အခါမှာ သူက သူကြိုးဆွဲတဲ့ဘက်မှာ ဘာတွေ့တုန်းဆိုရင် ပုစွန်တွင်းလေး သွားတွေ့တယ်၊ အဲဒီနေရာ ငုတ်စိုက်ရတယ်။ အကယ်၍ နေရာပြောင်း ငုတ်စိုက်လို့ရှိရင် ဘုရင့်ရဲ့မြေ တစ်လက်မလောက် နစ်နာသွားမယ် ဟုတ်ကဲ့လား? ပုစွန်တွင်းရဲ့ အပြင်ဘက် ဟိုဘက်ကို စိုက်မယ်ဆိုရင် လယ်မြေပိုင်ရှင်ရဲ့မြေ နစ်နာသွားမယ်။</p> <p>အဲတော့ မတတ်နိုင်ဘူး၊ ပုစွန်တွင်းနေရာပဲ စိုက်မယ်ဆိုပြီးတော့ စိုက်လိုက်တဲ့အခါကျတော့ တွင်းထဲက ပုစွန်ကောင်က အော်လိုက်တာ။ ငုတ်စိုက်တော့ သူ့ကျောဖောက်မိထင်ပါရဲ့၊ အဲဒီမှာ သူစိတ်မကောင်း ဖြစ်သွားတယ်၊ “ဪ-ငါလုပ်မိလို့ ပုစွန်တစ်ကောင် ဒုက္ခရောက်သွားပြီ၊ ငါ့ကိုယ်ကျင့်တရား မသန့်ရှင်းဘူး” လို့ဆိုပြီး သူ့စိတ်ထဲမှာ အဲလိုဖြစ်တယ်နော်။ ခုခေတ်လိုဆိုရင်တော့ တူးပြီးတော့တောင် ထုတ်ပြီးဖုတ်စားမလားတောင် မသိဘူးနော်။</p> <p>အဲဒါနဲ့ သူ့ကိုယ်ကျင့်တရားကို သူသိပ်ပြီးတော့ စိတ်မချဘူးတဲ့၊ ပိုပြီးတော့ကောင်းတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကတော့ ဘုရင့်ရဲ့ ရထားထိန်းကြီးဆီ သွားပါလား၊ အဲဒီရထားထိန်းရဲ့ ကိုယ်ကျင့်တရားက ပိုပြီးတော့ စင်ကြယ်လောက်တယ်ဆိုတော့ ရထားထိန်းကြီးဆီ သွားပြန်ရော။</p> <p>ရထားထိန်းဆီ သွားလိုက်တဲ့အခါကျတော့ ရထားထိန်းက ပြောတယ်၊ သူ့မှာလည်း မကျေနပ်စရာလေးတစ်ခုရှိတယ်တဲ့။ ကိုယ်ကျင့်တရားနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ ဘာတုန်းလို့ဆိုတော့ ဘုရင်ကြီးဟာ ဥယျာဉ်ကိုထွက်တယ်၊ ဥယျာဉ်ထွက်ပြီးတော့ ညနေချိန်ကျတော့ ဥယျာဉ်ကနေ ပြန်လာတယ်၊ ပြန်လာတဲ့အချိန်မှာ မိုးတွေတက်လာတယ်၊ ရထားထိန်းက အေး မိုးတွေတက်လာရင် ဘုရင်ကို မိုးစိုမှာ ကြောက်လို့ မြင်းတွေကို ကြိမ်တို့ပြီးတော့ မောင်းလိုက်တာ အဲဒီနေ့က။</p> <p>မြင်းတွေက ပြေးကြတာပေါ့၊ ဘုရင်ကြီးတော့ မိုးလွတ်သွားတယ်၊ မြင်းတွေက သင်ထားတဲ့မြင်းတွေဆိုတော့ ကြိမ်တို့တဲ့နေရာကို သူတို့ကမှတ်ထားတယ်၊ အဲဒီနေရာရောက်ရင် ဘယ်အချိန်ပဲဖြစ်ဖြစ် ပြေးကြတာပဲတဲ့၊ ဒီကောင်တွေကလည်း အမှတ်အသားက ကြိမ်တစ်ခါတို့ထားတာနဲ့ နောက်အဲဒီနားရောက်ရင် မြင်းတွေက ပြေးတော့တာပဲတဲ့။</p> <p>အဲတော့ သူက စဉ်းစားတယ်၊ “ဪ-စနစ်တကျ သင်ထားတဲ့မြင်းတွေ မလိုအပ်ပဲနဲ့ ငါကြိမ်သွားတို့တယ်၊ သူတို့ပင်ပန်းရှာကြတယ်ပေါ့။ ဘုရင်ကြီး မိုးစိုစို မစိုစို ငါနဲ့ဘာမှမဆိုင်ဘူးပေါ့၊ မြင်းတွေ ငါ့ကြောင့် ပင်ပန်းဆင်းရဲရောက်ကြတယ်” ဆိုပြီးတော့ ငါ့ရဲ့ကိုယ်ကျင့်တရား မစင်ကြယ်ဘူးလို့ သူ့စိတ်ထဲမှာ ဒီလိုယူဆတယ်နော်။</p> <p>အဲဒါနဲ့ “မင်းတို့ ငါ့သီလတော့ သိပ်ပြီးတော့ မကျေနပ်နိုင်ဘူးတဲ့၊ တို့နိုင်ငံက သူဌေးကြီးကတော့ ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းတယ်၊ အဲဒီသူဌေးကြီးဆီ သွားကြဦး” လို့ဆိုတော့ သူဌေးကြီးဆီ သွားကြပြန်တယ်။</p> <p>သူဌေးကြီးဆီ ရောက်တဲ့အခါ သီလတောင်းတော့ သူဌေးကြီးကလည်း သူ့မှာ ကိုယ်ကျင့်တရားနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အားမလိုအားမရတစ်ခု ဖြစ်ဖူးတယ်တဲ့။ ဘာဖြစ်ဖူးတာတုန်း ပြောပါဦးဆိုတော့ သူ့ရဲ့စိုက်ခင်း သလေးစပါးခင်းကြီးဟာ အောင်မြင်ဖြစ်ထွန်းလာတဲ့အခါ သလေးသီးနှံတွေဟာ ရင့်ကာနီးမှာ ငိုက်ကျလာတယ်၊ အဲဒီအချိန်လေးမှာ သလေးအနှံတွေကို ခူးပြီးတော့ တိုင်တစ်တိုင်မှာ သူက အလှဆင်ချင်တာ။ အဲဒါနဲ့ သလေးစပါးခိုင်ကြီးကို ခူးပြီးတော့ တိုင်တစ်တိုင်မှာ ချည်ခိုင်းလိုက်တယ်၊ ချည်ခိုင်းပြီးတော့မှ သူက ပြန်စဉ်းစားတယ်။ “ဪ-ဒီသလေးခင်းကရတာ ဘုရင်ကြီးကို ငါပထမအခွန်ဆက်ရမယ်၊ အခွန်ဆက်ပြီးမှ ငါကျန်တာလုပ်ချင်တာလုပ်ရမယ်။ အခု ဘုရင်ကို အခွန်မဆက်ဘဲနဲ့ ငါကအရင်သုံးတယ်ဆို ငါ့ကိုယ်ကျင့်တရားပျက်တယ်” ပေါ့။ ဘုရင့်အခွန်တော်ကို အရင်ပေးသင့်တယ်ဆိုပြီး သူ့ရဲ့ကိုယ်ကျင့်တရားပေါ်မှာ အားမလိုအားမရတွေ ဖြစ်တယ်တဲ့။ ဒါကြောင့်မို့လို့ အားမရလို့ သူကနေတစ်ဆင့် တစ်ခါလွှတ်လိုက်ပြန်တယ် မြို့တံခါးစောင့်ကြီးဆီ လွှတ်လိုက်တယ်။</p> <p>မြို့တံခါးမှူးကြီးကလည်း ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းတယ်၊ သူ့ဆီသွားလိုက်ပါဦးဆိုတော့ မြို့တံခါးမှူးဆီ ရောက်လာတဲ့အခါ သူပြောတယ်၊ “ကျုပ်လဲဗျာတဲ့ တစ်ခါတုန်းက နှုတ်မစောင့်စည်းမိလို့ ကျုပ်လဲ ကိုယ့်ကိုယ်ကျင့်တရားကိုယ် အားမလိုအားမရဖြစ်တယ်” တဲ့။</p> <p>ပြောပါဦးလို့ဆိုတော့ “အေး- ညနေကျတော့ မြို့တံခါးပိတ်တော့မယ့်အချိန်ရောက်ပြီဆိုလို့ရှိရင် ကြော်ငြာရတယ်၊ လူတွေကြားအောင် မြို့ပြင်ထွက်နေတဲ့လူတွေ အကုန်လုံးကြားအောင် ကြော်ငြာရတယ်၊ အဲဒီကြော်ငြာတာ သုံးခါဟစ်အော်ပြီးတဲ့နောက်မှာ နောက်ကျရင်တော့ တံခါးပိတ်တာပဲ။”</p> <p>အဲဒီလို တံခါးပိတ်ကာနီး ကြော်ငြာနေတဲ့အချိန်မှာ လူတစ်ယောက် သူ့ရဲ့နှမလေးကို လက်ဆွဲပြီးတော့ အပြေးလာတယ်၊ တံခါးမပိတ်ခင် မီအောင်လို့ဆိုပြီး ဟောဟဲတိုက်ပြီး အပြေးလာတယ်။ တံခါးက ပိတ်ကာနီးနေပြီ၊ အပြေးရောက်လာတဲ့အခါကျတော့ သူကဆဲပြီးငေါက်တယ်၊ ဒရဝမ်ဆိုတာ ဒေါက်တတ်တယ်နော်။ ဆေးရုံတွေဘာတွေ သွားရင် တံခါးစောင့် ဒေါက်တာတွေဘာတွေ ကြုံဖူးလိမ့်မယ်။</p> <p>အဲဒီမှာ သူက ဘယ်လိုငေါက်တုန်းဆိုတော့ “မင်းက အမျိုးသမီးတစ်ယောက်ခေါ်ပြီး တစ်နေကုန် ပျော်ချင်ပါးချင်ရာသွားပြီးတော့ အချိန်မသိဘူးလားကွ၊ တိုင်းပြည်မှာ ဘုရင်ရှိနေတယ်ဆိုတာတောင် မင်းမသိဘူးလား” ဆိုပြီးတော့ အမျိုးသမီးနဲ့ အပြင်ဘက်မှာ ပျော်ပါးတယ်လို့ထင်ပြီး သူကပြောတယ်။ ဟိုလူက မျက်နှာငယ်လေးနဲ့ “မဟုတ်ပါဘူး ခင်ဗျာ၊ ဒါ ကျွန်တော့်နှမပါ”။</p> <p>အား- ငါပြောမိတာမှားသွားပြီပေါ့လေ မောင်နှမကို သွားပြီးတော့ ပြောမိတယ်ဆိုပြီး သူ့ကိုယ်ကျင့်တရားနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အားမလိုအားမရဖြစ်တယ်၊ ဒါနဲ့ သူက ဘယ်သူ့ညွှန်းလိုက်တုန်းဆိုတော့ သူ့ကိုယ်ကျင့်တရားလည်း အားမလိုအားမရ ဖြစ်သည့်အတွက်ကြောင့် ပြည့်တန်ဆာမထံ လွှတ်လိုက်တယ်။</p> <p>တိုင်းပြည်ဘုရင်တွေက ခန့်ထားတဲ့ အဲဒီမြို့မှာ အချောဆုံးအမျိုးသမီးဆိုလို့ရှိရင် သူတို့က ပြည့်တန်ဆာမ ခန့်ထားလေ့ရှိတယ်။ အဲဒီပြည့်တန်ဆာမကလည်းပဲ သူလိုက်နာရတဲ့ စည်းကမ်းရှိတယ်။ ဒီတစ်ယောက်ဆီက အခကြေးငွေယူထားလို့ရှိရင် နောက်တစ်ယောက်ကို လက်မခံရဘူး၊ အဲဒီလိုရှိတယ်။ အဲဒီပြည့်တန်ဆာမကလည်း အလွန်ကို ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းတယ်တဲ့။</p> <p>တစ်ရက်ကျတော့ လူတစ်ယောက်က ဗြုန်းခနဲ ပေါ်လာပြီး သူ့ကို ငွေတစ်ထောင်ပေးသွားတယ်။ ပေးသွားပြီး “သူပြန်လာမယ်” ဆိုပြီး ပြောသွားတယ်၊ အဲဒီလူက ပေါ်မလာဘူး၊ တစ်ရက်လည်း ပေါ်မလာ၊ နှစ်ရက်လည်း ပေါ်မလာ၊ တစ်လလည်း ပေါ်မလာဘူး၊ တစ်နှစ်လည်း ပေါ်မလာဘူး။</p> <p>သူ့ရဲ့ကိုယ်ကျင့်တရားက တစ်ယောက်ရဲ့ငွေ လက်ခံထားလို့ရှိရင် နောက်တစ်ယောက် လက်မခံရဘူး။ လက်မခံရတော့ ငွေလေးတစ်ထောင်နဲ့ အဲဒီယောက်ျားက ဘယ်လောက်ထိအောင် ကြာတုန်းဆို သုံးနှစ်တဲ့။ သုံးနှစ်ဆိုတော့ သူ့ဝင်ငွေတွေ ဘယ်လောက်လျော့သွားတုန်း၊ ကဲ ဟုတ်လား? ဝင်ငွေတွေလျော့တော့ စားစရာ သောက်စရာ ဆင်းရဲဒုက္ခရောက်လာတယ်။</p> <p>ရောက်လာတဲ့အခါကျတော့ တရားသူကြီးဆီ သွားတိုင်ပင်တယ်၊ “ဒီလိုပဲ ကျွန်မလက်ခံထားတာ အဲဒါ အဲဒီလူက ခုချိန်အထိ မလာဘူး၊ သုံးနှစ်ပြည့်ပြီး ကျွန်မလည်း စားဝတ်နေရေးဒုက္ခရောက်နေပြီ” ဆိုတော့ တရားသူကြီးက ဆုံးဖြတ်ပေးတယ်။ “သုံးနှစ်မှဆိုရင်တော့ ကဲ မင်းစောင့်နေတာ ကျေပြီ၊ မလာတော့ဘူး လက်ခံလိုက်တော့၊ နောက်လာတဲ့လူ လက်ခံလိုက်တော့” ဆိုတော့ လူတစ်ယောက်က ပိုက်ဆံလာပေးတယ်၊ ပေးလိုက်တဲ့အခါမှာ လက်လှမ်းလိုက်တာ ရှိသေးတယ် ခုနက ကိုယ်တော်ချောက ဘွားကနဲ ရောက်လာတယ်။</p> <p>အဲဒီမှာ ဒီအမျိုးသမီးက “ဪ-ငါစည်းကမ်းပျက်တာပဲပေါ့၊ ဒီလူတစ်ယောက်ကို သုံးနှစ်စောင့်ရဲ့သားနဲ့ မလာလို့ ငါလက်ခံမိတာ၊ ငါကိုယ်ကျင့်တရားပျက်တာပဲ”။ ခုနက ဘွားကနဲ ပေါ်လာတဲ့လူက လူသားမဟုတ်ဘူးတဲ့၊ သိကြားမင်း ဖြစ်နေတယ်။ ဘာဖြစ်လို့ သူက ဒီလိုလုပ်တာတုန်းဆိုတော့ ဒီပြည့်တန်ဆာမရဲ့ ကိုယ်ကျင့်တရား ဘယ်လောက်ကောင်းသလဲဆိုတာကို သိစေလို၍ သူက လုပ်ပေးသွားတာ။ သိကြားရဲ့အသွင်သဏ္ဌာန် ပျောက်ပြီးတော့ သူ့အိမ်ကို ရတနာခုနစ်ပါးနဲ့ပြည့်အောင် ဖြည့်တင်းပေးပြီးတော့ ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းအောင် ကျင့်ကြဖို့ သိကြားမင်းက တရားဟောပြီးတော့ ပြန်သွားတယ်တဲ့။</p> <p>ဒါက ငါးရာ့ငါးဆယ်မှာပါတဲ့ ဇာတ်လမ်းလေးတစ်ပုဒ်ကို ပြောပြတာ ဟုတ်ကဲ့လား? အဓိကပြောချင်တာကတော့ ဒီဇာတ်လမ်းထဲမှာပါတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေဟာ ကိုယ်ကျင့်တရား ချိုးဖောက်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ် တစ်ယောက်မှမပါဘူး၊ လွန်လွန်ကျူးကျူး ချိုးဖောက်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ် တစ်ယောက်မှမရှိဘူး။ မရှိပေမယ့်လို့ သူတို့စိတ်ထဲမှာ သူတို့ကိုယ်ကျင့်တရားကို အားမရကြဘူးတဲ့။ ဒီထက်ကောင်းအောင် သူတို့ကျင့်ချင်ကြတယ်၊ ဒါ အနှစ်သာရ ဟုတ်ကဲ့လား?</p> <p>အေး အဲဒါကြောင့်မို့လို့ ကိုယ်ကျင့်သီလကောင်းဖို့ ငါးပါးသီလကို ဒီထက်ပိုပြီးတော့ ပြည့်ပြည့်စုံစုံ စင်ကြယ်အောင် ဆောက်တည်ဖို့ အင်မတန်မှ အရေးကြီးပါတယ်တဲ့။ ခုနက ရွှေပေလွှာနဲ့ ကုရုတိုင်းသူတိုင်းသားတွေ ကျင့်တဲ့ ငါးပါးသီလ- <strong>ပါဏာတိပါတာ</strong> = သူများအသက် မသတ်ရဘူးဆိုတဲ့ စည်းကမ်း၊ <strong>အဒိန္နာဒါနာ</strong> = သူများမပေးတာ မယူရဘူးဆိုတဲ့ စည်းကမ်း၊</p> <p><strong>ကာမေသု မိစ္ဆာစာရာ</strong> = သူတစ်ပါး သားမယား မှောက်မှားမှု မလုပ်ရဘူးဆိုတဲ့ စည်းကမ်း၊ <strong>မုသာဝါဒါ</strong> = လိမ်မပြောရဘူးဆိုတဲ့ စည်းကမ်းရယ်၊ <strong>သုရာမေရယ</strong> = သေရည်သေရက် မသောက်စားရဘူးဆိုတဲ့ ဒီစည်းကမ်းတွေကို အားလုံးရေးယူသွားကြတယ်။</p> <p>သူတို့နိုင်ငံ ရောက်တဲ့အခါကျတော့ ရွှေပေလွှာနဲ့ ရေးလာတဲ့ ဒီစည်းကမ်းချက်တွေအတိုင်း ဘုရင်ကြီးက စပြီးတော့ ကျင့်သုံးလိုက်တဲ့အခါကျတော့မှ မိုးလေဝသတွေကောင်းပြီးတော့ ရောဂါဝေဒနာတွေ ပျောက်ကင်းကုန်သတဲ့။ ကဲ-လွန်မဆွဲနဲ့၊ ငါးပါးသီလ လုံအောင်ထိန်းတဲ့ ဟုတ်ကဲ့လား? ဒီဇာတ်လမ်းအရဆိုရင် မိုးခေါင်တာ ငါးပါးသီလ မလုံကြလို့။ ဒါက ငါးရာ့ငါးဆယ် ဇာတ်နိပါတ်ထဲက နှစ်ရာခုနှစ်ဆယ်နဲ့ခြောက်ခုမြောက်ဖြစ်တဲ့ ဇာတ်ကို <strong>ကုရုဓမ္မဇာတ်</strong> လို့ခေါ်တယ်။</p> <p>အဲဒီ ကုရုဓမ္မဇာတ်ကို မြတ်စွာဘုရားသခင် ကိုယ်တော်မြတ်က အတိတ်က တကယ်ဖြစ်ခဲ့တဲ့ အကြောင်းတွေကို ပြန်လှန်ပြီးတော့ ဟောတာ။ အဲဒီဟောထားတဲ့အတိုင်း နောက်ဆုံးကျတော့ မြတ်စွာဘုရားက အေး- လောကကြီးမှာ ဘယ်အရာမှ မတည်မြဲဘူး၊ အားလုံးဟာ ကျေနပ်စရာ မကောင်းလို့ <strong>ဒုက္ခသစ္စာ</strong> ချည်းပဲတဲ့၊ ဟုတ်ကဲ့လား?</p> <p>အဲဒီဒုက္ခဆိုတဲ့ သဘာဝတရား ဘာ့ကြောင့်ရနေတာတုန်းဆိုရင် ရချင်တဲ့ တွယ်တာတဲ့ ခင်မင်တဲ့ လိုချင် <strong>လောဘ တဏှာ</strong> ကြောင့် ရနေတာ ဒါက <strong>ဒုက္ခသမုဒယ</strong> တဲ့၊ ဟုတ်ကဲ့လား? အဲဒီနှစ်ခု ရှိနေသေးလို့ရှိရင် သံသရာထဲမှာ ဒီလိုဒုက္ခတွေ အဆိုးနဲ့ကြုံလိုက်၊ အကောင်းနဲ့ကြုံလိုက်၊ အဆိုးနဲ့ကြုံလိုက်၊ အကောင်းနဲ့ကြုံလိုက် သံသရာထဲမှာ ဒီဒုက္ခနဲ့ သမုဒယ တဝဲလည်လည် ဒီလိုရှိနေကြဦးမှာတဲ့။</p> <p>အဲဒီဒုက္ခတွေအားလုံး ငြိမ်းသွားတာက <strong>ဒုက္ခနိရောဓ</strong> လို့ခေါ်တဲ့ နိဗ္ဗာန်ပဲဖြစ်တယ်။ နိဗ္ဗာန်ရောက်သွားပြီဆိုရင် မိုးခေါင်တာလည်း မရှိတော့ဘူး၊ မိုးကောင်းတာလည်း မရှိတော့ဘူး၊ ဟုတ်ကဲ့လား? ရောဂါဖြစ်တာလည်း မရှိတော့ဘူးတဲ့။ အဲဒါဟာ ဒုက္ခနိရောဓ ဒုက္ခတွေအားလုံး ငြိမ်းသွားမှ၊ အဲဒီဒုက္ခတွေအားလုံး ငြိမ်းသွားဖို့ကတော့ ဘာတုန်းဆိုရင် နံပါတ်(၁) အမှန်မြင်ဖို့လိုတယ်၊ အမှန်မြင်တာကို <strong>သမ္မာဒိဋ္ဌိ</strong> လို့ခေါ်တယ်။ အမှန်မြင်ဖို့အတွက် ဘာလုပ်ဖို့လိုလဲဆိုရင် မှန်မှန်ကန်ကန် တွေးတတ်ဖို့လိုတယ်။</p> <p>ကဲ-အမှန်မြင်ပြီ၊ အမှန်တွေးတတ်ပြီဆိုလို့ရှိရင် ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းဖို့ လိုတယ်တဲ့။ မှန်ကန်တဲ့စကားကိုပြောတယ်ဆိုတာ <strong>ဝစီဒုစရိုက်</strong> လေးပါးကို ရှောင်ရမယ်လို့ ပြောတာ၊ ဝစီဒုစရိုက်ဆိုတာ လိမ်ပြောတာကို ဝစီဒုစရိုက်၊ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် မတည့်အောင် ကုန်းတိုက်တာ ဝစီဒုစရိုက်၊ အရပ်ထဲမှာ ဆဲတာဆိုတာ ဝစီဒုစရိုက်၊ ဟုတ်ကဲ့လား? တရားလက်လွတ်စကားတွေ လျှောက်ပြောတာ ဝစီဒုစရိုက်တဲ့။</p> <p>အဲဒီ ဝစီဒုစရိုက်တွေ ကင်းပြီဆိုရင် <strong>သမ္မာဝါစာ</strong> ဖြစ်တယ်၊ မှန်ကန်သောစကားကိုပြောတာ။ မှန်ကန်သောအလုပ်ကိုလုပ်တယ်ဆိုတာ သူများအသတ်သတ်ရင်၊ သူများဥစ္စာခိုးရင်၊ သူတစ်ပါး သားမယား ပြစ်မှားတယ်ဆိုရင် မှားယွင်းတဲ့လုပ်ရပ်။ အဲဒီမှားယွင်းတဲ့ လုပ်ရပ်တွေကို ရှောင်လိုက်ပြီဆိုရင် <strong>သမ္မာကမ္မန္တ</strong> မှန်ကန်တဲ့ လုပ်ရပ်ဖြစ်တယ်။ အဲဒီမှန်ကန်တဲ့စကားကိုပြောပြီးတော့ မှန်ကန်တဲ့လုပ်ရပ်နဲ့ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပြုမယ်ဆိုရင် <strong>သမ္မာအာဇီဝ</strong> ဖြစ်တယ်။</p> <p>သူများအသက် သတ်ပြီးတော့ အသက်မမွေးနဲ့၊ သူများဥစ္စာခိုးပြီးတော့ အသက်မမွေးနဲ့၊ သူတပါးသားမယား စော်ကားပြီး အသက်မမွေးနဲ့၊ လိမ်ပြောပြီးတော့ အသက်မမွေးနဲ့၊ ကုန်းတိုက်ပြီးတော့ အသက်မမွေးနဲ့၊ ဆဲရေးပြီးတော့ အသက်မမွေးနဲ့၊ မဟုတ်မတရား လျှောက်ပြောပြီးတော့ အသက်မမွေးနဲ့လို့ ဆိုလိုတယ်၊ ဟုတ်ကဲ့လား?</p> <p>ဟော ကိုယ်ကျင့်သီလ ပြည့်စုံပြီ ဘာလုပ်ရမတုန်းဆို <strong>သမ္မာဝါယာမ</strong> = မှန်ကန်တဲ့ ကြိုးစားမှုရှိဖို့လိုတယ်တဲ့။ မှန်ကန်တဲ့ ကြိုးစားမှုဆိုတာဘာတုန်း။ ကိုယ့်သန္တာန်မှာ အကုသိုလ်မဖြစ်သေးရင် မဖြစ်ရအောင်၊ ဖြစ်လာတဲ့ အကုသိုလ်တွေကို ဖယ်ရှားနိုင်အောင်၊ ကုသိုလ်မဖြစ်သေးဘူးဆိုရင်ဖြစ်အောင်၊ ဖြစ်လာတဲ့ကုသိုလ် ကိုယ့်သန္တာန်မှာ တိုးပွားလာအောင် လေးဖက်လေးတန်က ကြိုးစားတာကို သမ္မာဝါယာမလို့ခေါ်တယ် ဟုတ်ကဲ့လား?</p> <p>အကုသိုလ်မဝင်အောင် ဆို့ပိတ်ရမယ်၊ ဥပမာမယ် ဒေါသမထွက်သေးဘူးဆို မထွက်အောင်တား၊ ထွက်ပြီဆိုလို့ရှိရင်လည်း မြန်မြန်ဖယ်ရှားပစ်ရမယ်၊ ဒီလိုဆိုလိုတယ်။ မေတ္တာမပွားရသေးဘူးဆိုရင် မေတ္တာပွားဖို့ ကြိုးစားရမယ်၊ မေတ္တာပွားမိပြီဆိုရင် ပိုပြီးတော့ ပွားမိအောင် ကြိုးစားရမယ်။ ဒါကို သမ္မာဝါယာမ = မှန်ကန်တဲ့ အားထုတ်မှုလို့ ပြောတာနော်။</p> <p>အဲ- မှန်ကန်တဲ့ အားထုတ်မှုလုပ်ပြီ ဆိုလို့ရှိရင် <strong>သမ္မာသတိ</strong> = မှန်ကန်တဲ့ သတိထားမှု လိုအပ်တယ်။ မှန်ကန်တဲ့ သတိထားမှုဆိုတာ ကိုယ့်ရဲ့ထွက်လေဝင်လေလေးကို အာရုံစိုက်နေတာ ဟုတ်ကဲ့လား? ကိုယ့်ရဲ့ခံစားချက်လေးကို အာရုံစိုက်နေတာ၊ ကိုယ့်ရဲ့အသိစိတ်လေးကို အာရုံစိုက်နေတာ၊ ကိုယ့်ရဲ့ကြံတွေးတာကို အာရုံစိုက်တယ်။ စာလိုပြောရင် ကာယ၊ ဝေဒနာ၊ စိတ္တ၊ ဓမ္မ လို့ဆိုတဲ့ <strong>သတိပဋ္ဌာန်တရားလေးပါး</strong> ပွားတာလို့ ပြောတယ်နော်။</p> <p>နောက် <strong>သမ္မာသမာဓိ</strong> ဆိုတာကျတော့ သမာဓိရအောင် သမထကျင့်စဉ်တစ်ခုကို ကျင့်ပြီးတော့ သမာဓိထူထောင်ပြီးတော့ ပေးတာ သမ္မာသမာဓိတဲ့။ အားလုံးပေါင်းလိုက်တဲ့အခါကျတော့ <strong>မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး</strong> အကျင့်တရား။ အဲဒီမဂ္ဂင်ရှစ်ပါး အကျင့်တရားသည် ဒုက္ခနိရောဓ လို့ဆိုတဲ့ ဒုက္ခချုပ်ရာကို ရောက်စေတတ်တဲ့ အကျင့်ပဲတဲ့၊ အဲဒါကို ကျင့်ပါလို့ ဒီလိုပြောတာနော်။</p> <p>မြတ်စွာဘုရားက ဟောဒီဇာတ်လမ်းကို ဟောပြီးတဲ့အခါကျတော့ သစ္စာလေးပါးမှာလာတဲ့ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး အကျင့်တရားကို ကျင့်မှ ဒုက္ခနိရောဓဆိုတဲ့ နိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်ပြုရမှာ။ ဒုက္ခနိရောဓဆိုတဲ့ နိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်ပြုမှသာ မိုးခေါင်ခြင်း၊ ရေရှားခြင်း၊ ရောဂါဖြစ်ခြင်း၊ ဆင်းရဲခြင်း၊ ရောဂါများခြင်းဆိုတဲ့ အပြစ်အနာအဆာတွေက လုံးဝလွတ်မှာဖြစ်ပါတယ်တဲ့။</p> <p>ဒါကြောင့် ဟောဒီဇာတ်လမ်းအတိုင်း “စံထားရမည့် ကိုယ်ကျင့်တရားရှိသူများ”ကို စံပြုပြီးတော့ မိမိတို့ဘဝမှာ ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းအောင် ကြိုးစားခြင်းဖြင့် နောက်ဆုံးမှာ နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာထိ ကိုယ်စီကိုယ်ငှ မျက်မှောက်ပြုနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။</p> <p>သာဓု ... သာဓု ... သာဓု</p> 086ftgzu72j26hdvnwrwdj5a50mvrmt 22087 22086 2026-06-14T01:04:12Z Tejinda 173 22087 wikitext text/x-wiki {{header | title = စံထားရမည့် ကိုယ်ကျင့်တရားရှိသူများ | author = ဒေါက်တာနန္ဒမာလာဘိဝံသ | override_author = | editor = | translator = | contribuor = | override_contributor = | section = စာစစ်ရန်လိုအပ်သည် | previous = [[ခန္ဓသုတ် အနှစ်ချုပ်]] | previous2 = | next = [[စရိုက်နှင့် ဝါသနာ]] | next2 = | year = | notes = | edition = | categories = မြန်မာ တရားတော်များ | shortcut = | portal = }} <h3>စံထားရမည့် ကိုယ်ကျင့်တရားရှိသူများ</h3> <p>မှတ်တမ်း သာသနာတော်နှစ် ၂၅၅၃ ခုနှစ်၊ ကောဇာသကရာဇ် ၁၃၇၁-ခုနှစ်၊ ဝါခေါင်လဆန်း ၁၃ ရက်၊ စစ်ကိုင်းမြို့ ကျောက်တာရွာ၊ ရွာလယ်ကျောင်း ကျောင်းတိုက်အတွင်း ဆင်ယင်ကျင်းပ ပြုလုပ်အပ်သည့် ဝါတွင်း ဓမ္မသဘင် (၁၂)ကြိမ်မြောက် ဓမ္မပူဇာပွဲဝယ် ဟောကြားအပ်သော “စံထားရမည့်ကိုယ်ကျင့်တရားရှိသူများ” တရားဒေသနာတော်။</p> <p>လောကမှာကိုယ်ကျင့်တရားဆိုတာ အင်မတန်မှ အရေးကြီးတယ်။ ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုတာ ဘယ်ခေတ် ဘယ်အခါ ဘယ်ဒေသ ဘယ်ကာလမှာပဲဖြစ်ဖြစ် လူသားတွေရှိနေသမျှ လိုက်နာကျင့်သုံးရမယ့် လူတို့ရဲ့ ကိုယ်ကျင့်တရားပေါ့။</p> <p>တစ်ချိန်တစ်ခါတုန်းက လူ့လောကကြီးဟာ အင်မတန်မှငြိမ်းချမ်း သာယာပြီးတော့ လူတွေဟာ သက်တမ်း အလွန်ရှည်ကြာတဲ့ ခေတ်တစ်ခေတ်ကို ကြုံခဲ့ဖူးတယ်။</p> <p>ခု ဒီကနေ့ခေတ်ကျတော့ လူတွေရဲ့ သက်တမ်းဟာ တိုလာတယ်။ အင်မတန်မှ တိုတောင်းတယ်လို့ ပြောရမယ်။ အသက် ငါးဆယ်ကျော် ခြောက်ဆယ် ဆိုရင် အဘိုးကြီး အမယ်ကြီး ဖြစ်ကုန်ကြပြီ။ ခုနစ်ဆယ် ရှစ်ဆယ်ဆိုလို့ရှိရင် ဘဝတစ်ခု ပြောင်းကြ ရတော့တဲ့ အနေအထားမျိုးကို ရောက်သွားပြီ။ လူ့ရဲ့ သက်တမ်းဟာ ရာဂဏန်းကို မရောက်နိုင်ကြဘူး။ ရာဂဏန်းရောက်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုတာ အလွန်ရှားတယ်။ မြတ်စွာဘုရားသည် ပင်လျှင် သက်တော်ရှစ်ဆယ်မှာ ပရိနိဗ္ဗာန်စံရတယ်။ ကိန်းဂဏန်းအားဖြင့် တွက်ကြည့်မယ်ဆိုရင် ဒီကနေ့ ခေတ် လူ့လောကကြီးမှာ လူဦးရေသန်းပေါင်း ငါးထောင်ကျော် ရှိတယ်လို့ပြောတယ်။ အဲဒီသန်းပေါင်း ငါးထောင် ကျော်သော လူဦးရေတွေရဲ့ ပျမ်းမျှခြင်း သက်တမ်းဟာ ဘယ်မှာပဲဖြစ်ဖြစ် တစ်ရာအောက် လျော့နဲပြီးတော့ ရှိတယ်။ အဲတော့ လူ့သက်တမ်းဟာ အလွန်တိုတယ်။</p> <p>တစ်ကြိမ်တစ်ခါတုန်းကတော့ လူ့သက်တမ်း အလွန်ရှည်ခဲ့တယ်တဲ့။ ဘယ်လောက် ရှည်တုန်းဆိုလို့ရှိရင် တစ်ခေတ်တုန်းက ဆိုလို့ရှိရင် မန္ဓာတု စကြာမင်းကြီး လူ့ပြည်မှာ နှစ်ပေါင်းများစွာ စိုးစံပြီး မင်းလုပ်တယ်။ ဒါနဲ့ တင်းတိမ်အားရမှုမရှိတဲ့အခါ တာဝတိံသာ နတ်ပြည်တက်ပြီး သိကြားနဲ့ အာဏာ ခွဲဝေယူပြီး သိကြားနဲ့ ယှဉ်ပြိုင်ပြီး နတ်ပြည်ကို အုပ်ချုပ်ခဲ့တယ်။ သိကြားနတ်မင်း သုံးဆယ့်နဲ့ခြောက်ယောက် ပြောင်းသွားတောင်မှ သူက မသေသေးဘူးတဲ့။ သက်တမ်း အလွန်ရှည်တယ်ပေါ့။ အဲတော့ နတ်ထက် အသက် ရှည်တဲ့ခေတ်ဆိုတာ တစ်ခေတ် ကြုံခဲ့ဖူးတယ်။</p> <p>အေး- လူ့လောကဟာ ရာဇဝတ်မှုတွေ ထူပြော ပြီးတော့ ဒုစရိုက်တွေ များလာသည့်အတွက်ကြောင့် သက်တမ်းတွေဟာ တဖြည်းဖြည်း ကျလာတယ်။ မထိန်းနိုင် မသိမ်းနိုင်လောက်အောင် ကျလာပြီး နောင်လည်းပဲ ဆက်ပြီးတော့ သက်တမ်းဟာ ကျဖို့ရှိသေးတယ်။</p> <p>သို့သော် ထိုသက်တမ်းတွေကို ကျမသွားအောင် ထိန်းသိမ်းနိုင်တဲ့ နည်းလမ်းကတော့ ကိုယ်ကျင့်တရား ပဲတဲ့။ ကိုယ်ကျင့်တရားဟာ ရှေးခေတ်ကလည်း ဒီကိုယ်ကျင့်တရားပဲ၊ ကနေ့ခေတ်မှာလည်းပဲ ဒီကိုယ်ကျင့်တရားပဲ။ သို့သော် သက်တမ်းရှည်တဲ့ ခေတ်မှာ ဟောဒီကိုယ်ကျင့်တရားကို အလေးအနက်ထားပြီး စောင့်ရှောက်ကြတယ်။ သက်တမ်းတိုတဲ့ ခေတ်မှာဆိုရင် ဟောဒီကိုယ်ကျင့်တရားကို အလေးမထားကြဘူးတဲ့။ အလေးမထားသည့်အတွက်ကြောင့် လူ့လောကကြီးဟာ ဆင်းရဲဒုက္ခတွေနဲ့ ကြုံတွေ့ပြီးတော့ နေကြရတယ်။</p> <p>မြန်မာလူမျိုးတွေ ပြောလေ့ရှိကြတယ် “ဘယ်သူ မပြု မိမိမှု”တဲ့ ဟုတ်လား? ကိုယ်လုပ်ခဲ့တာတွေ၊ ကိုယ်လုပ်တာတွေကို ကိုယ်ခံနေကြရတယ်။ ဤကနေ့ ခေတ်ကြီးမှာ ပြောကြတယ်၊ Ozone လွှာကြီးပါးလို့ ရာသီဥတုတွေ ပူပြင်းလာတယ်လို့ ဒီလိုပြောကြတယ်။</p> <p>ဘာဖြစ်လို့ Ozone လွှာ ပါးသလဲဆိုလို့ရှိရင် လူတွေကြောင့်ဖြစ်တယ်၊ အေး သူတို့ကတော့တွေးလို့ကြည့်လို့ မြင်တဲ့ အကြောင်းအရာတွေပဲ လိုက်ပြီးရှာတယ်။</p> <p>တကယ် လူ့လောကကြီး ပူနွေးလာတာဟာ ဘာကြောင့်တုန်းဆိုရင် လူတွေရဲ့ သန္တာန် အတွင်း အဇ္ဈတ္ထမှာ လောဘမီးတွေကလည်းတောက်၊ ဒေါသ မီးတွေကလည်းတောက်၊ မောဟမီးတွေကလည်းတောက် ဟောဒီမီးတွေ တောက်နေလို့ လူ့ခန္ဓာကိုယ်ကထွက်တဲ့ အပူငွေ့တွေကလည်း အင်မတန်မှ ကြီးမားလာတယ်၊ လောကကြီး မပူဘဲနေမလား။ ပူမှာပဲနော်။</p> <p>အေး လူသတ္တဝါတွေက ရာခိုင်နှုန်းနဲ့ ပြောရရင် ဘုန်းကြီးတို့ ကျောက်တာရွာမှာ ကိုယ့်ဟာကိုယ်ပဲ စဉ်းစားကြည့်၊ ရာခိုင်းနှုန်းနဲ့ တွက်ကြည့်ရအောင်။ ဒီရွာမှာ ကိုယ်ကျင့်တရားပျက်ပြားတဲ့လူကများသလား? ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းတဲ့လူကများသလား?ဆိုတာ ရာခိုင်နှုန်းနဲ့တွက်၊ တစ်ကမ္ဘာလုံးမှာလည်းပဲ ရာခိုင်နှုန်းနဲ့ တွက်။ ကိုယ်ကျင့်တရား ပျက်ပြားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေဟာ နေရာအနှံ့အပြားမှာ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်လာတယ်တဲ့၊ ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းတဲ့လူ ရာခိုင်နှုန်း လျော့နဲလာတယ် ဒါကပြဿနာပဲ။</p> <p>ဘုန်းကြီးတို့ တစ်တွေ ငယ်စဉ်ကာလတုန်းက အကြမ်းဖက်သမားဆိုတာ မကြားဖူးဘူးနော်၊ အပြစ် မရှိတဲ့လူတွေသေအောင် ဗုံးခွဲတိုက်ခိုက်တဲ့ အကြမ်းဖက် သမားဆိုတာ လုံးဝမကြားဖူးဘူး။ ဒီလူမုန်းရင် ဒီလူ သတ်တာတော့ရှိတယ်။ ဒီကနေ့ခေတ် သတင်းစာထဲတို့ Radio ထဲတို့ နားထောင်မယ်ဆိုရင် အကြမ်းဖက်သမားဆိုတာတွေရယ် ဟိုနိုင်ငံ ဒီနိုင်ငံမှာ ဗုံးခွဲတိုက်ခိုက် လူတွေမြောက်မြားစွာ သေတယ်ဆိုတာရော မကြားဘူးလား? ရှေးတုန်းက မကြားဖူးတာတွေကြားတယ်။</p> <p>အဲတော့ မြတ်စွာဘုရားက သုတ္တန်တစ်ခုမှာ ဟောထားတယ်၊ အလွန့်အလွန်ပြင်းထန်တဲ့ ဒေါသ၊ အာဃာတတွေဟာ လူတွေရဲ့ ရင်ထဲနှလုံးထဲမှာ ရောက်လာပြီတဲ့။ အမှုမဲ့ အမှတ်မဲ့ မနေကြနဲ့ဟုတ်ကဲ့လား?</p> <p>လူတွေရဲ့ ရင်ထဲနှလုံးသားထဲမှာ မေတ္တာအအေးဓာတ်တွေက တဖြည်းဖြည်း လျော့နဲလာပြီးတော့ ဒေါသဆိုတဲ့ အပူဓာတ်တွေ ကမ္ဘာကြီးတောင် ပူနွေးလာတဲ့အချိန် ရောက်လာပြီ၊ တော်တော်နဲ့ မအေးနိုင်တော့ဘူး ဟုတ်ကဲ့လား?</p> <p>အေး ဒါကြောင့်မို့လို့ တစ်နေရာတစ်ဒေသ ဆိုလို့ရှိရင် “ဘယ်သူတွေ တရားပျက်ပျက် ကိုယ်မပျက်စေရဘူး”ဆိုတာမျိုးကို ကိုယ့်ရဲ့ ရင်ထဲ နှလုံးထဲမှာ ခေါင်းထဲမှာ စွဲထားဖို့တော့ လိုအပ်တယ်တဲ့။ လောကကြီးမှာ ဘယ်သူတွေတရားပျက်ပျက် ကိုယ်မပျက်စေရဘူး ဆိုတဲ့ဟာ ရှိကိုရှိရမယ်။</p> <p>အေး- ခေတ်ကောင်းတဲ့ အချိန်အခါကာလတုန်းက တိုင်းပြည်အုပ်ချုပ် မင်းလုပ်တဲ့ စကြဝတေးမင်းကြီးဆိုတာ ရှိတယ်။ တစ်ခေတ်တုန်းက စကြဝတေးမင်းတွေ ပေါ်ထွန်းခဲ့ဖူးတယ်။ အဲဒီစကြဝတေးမင်းက တိုင်းသူပြည်သားတွေကို အုပ်ချုပ်တဲ့အခါမှာ ဆုံးမဩဝါဒပေးတာ ငါးချက်ထဲပဲ။ လူတွေလိုက်နာရမှာက အများကြီးမဟုတ်ဘူး။ ငါးခုထဲပဲ။ အဲဒီငါးခုက ဘာတုန်းဆိုရင် သူတို့ပြောတဲ့စကားနဲ့ ပြောမယ်ဆိုရင် <strong>ပါဏာ န ဟန္တဗ္ဗာ</strong> = သက်ရှိသတ္တဝါတွေကို မသတ်ကြနဲ့တဲ့၊ ဟုတ်တဲ့လား။ သက်ရှိသတ္တဝါတွေကို မသတ်ထိုက်ဘူး၊ မင်းတို့ မသတ်ကြနဲ့တဲ့။ ဒါက လူတွေလိုက်နာရမယ့် အချက်တစ်ခုနော်။</p> <p><strong>အဒိန္နံ န အာဒါယိတဗ္ဗံ</strong> = သူတစ်ပါးမပေးတဲ့ ပစ္စည်းကို မင်းတို့ မရိုးမသားမယူချင်ကြနဲ့။<br> <strong>ကာမေသု မိစ္ဆာ န စရိတဗ္ဗာ</strong> = သူတစ်ပါး သားမယားတွေ မပစ်မှားကြနဲ့ မကျူးလွန်ကြနဲ့။<br> <strong>မုသာ န ဘဏိတဗ္ဗာ</strong> = လိမ်မပြောကြနဲ့၊ မှန်တာပဲ ပြောကြ။<br> <strong>မဇ္ဇပါနံ န ပါတဗ္ဗံ</strong> = မူးယစ်ဆေးဝါး သေရည်သေရက်၊ အရက် ဘီယာ မူးယစ်စေတတ်တဲ့ အရာတွေကို မသောက်ကြနဲ့၊ ဟုတ်တဲ့လား? ထန်းရည်ကစ မူးယစ်စေတတ်တဲ့ အရာတွေကို မသောက်ရဘူး။</p> <p>စကြာမင်းကြီးက တိုင်းခန်းလှည့်လည်ပြီးတော့ တိုင်းသူပြည်သားတွေကို ဆုံးမ ဩဝါဒပေးတာ ဒီငါးခုထဲပဲ။ ဒီငါးခုလုံပြီးတော့ နေမယ်ဆိုလို့ရှိရင် လူ့လောကကြီးက တကယ့်ရွှေခေတ်ပဲ၊ ငြိမ်းချမ်းနေမှာပဲ၊ သာယာနေမှာပါ။</p> <p>ကဲ-စဉ်းစားကြည့်၊ ဒီပြောတဲ့ စည်းကမ်းငါးချက် လိုက်နာတဲ့လူဟာ ဘယ်လောက်ရှိမလဲ၊ လူတိုင်း လိုက်နာကြရဲ့လား? သူများအသက် မသတ်နဲ့ ဒီစကားကို လူတိုင်းလိုက်နာရဲ့လား? မနာဘူးနော်၊ သူများ လိုက်နာတာ မလိုက်နာတာ မသိဘူး၊ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ်လည်း ဆန်းစစ်ပြီးတော့ကြည့်၊ ငါရောလိုက်နာရဲ့လား ဒီအချက်လေးကို ဟုတ်ကဲ့လား? သူများအသက်လို့ဆိုတဲ့ နေရာမှာ ခြ၊ ပုန်း၊ ပုရွက်၊ ခြင်ကောင်ကစ ကြမ်းပိုးကအစ သူများအသက်ပဲ၊ ဟုတ်ကဲ့လား? ချွင်းချက် မရှိဘူး၊ သူများအသက် မသတ်ရဘူးဆိုတာ ဘာမှကို မသတ်ရတာနော်၊ လောကလူတွေဟာ ပါဏာတိပါတ အမှုရှောင်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်နဲ့ မရှောင်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ် ဘယ်ကများမယ်ထင်တုန်း? မရှောင်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်က များတယ်။ ရှောင်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်က အလွန်နဲတယ်တဲ့။ ရာခိုင်နှုန်းနည်းလာတော့ လူတွေရဲ့ ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုတာ တဖြည်းဖြည်း ရှိပါဦးမလား? ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုတာ ကိုယ်ကိုယ်တိုင် လိုက်နာကျင့်သုံးရမယ့်တရား။ ကိုယ့်လက်နဲ့ ဘယ်သူမှ အသက် မထွက်စေရဘူး၊ ဘယ်သတ္တဝါမှ ကိုယ့်လက်နဲ့ မသေဆုံးစေရဘူး။ အေး ကျောက်တာရွာက ဒကာဒကာမတွေ ဒီကနေ့ကစပြီး ပါဏာတိပါတ မကျူးလွန်ဘူးလို့ စိတ်ဆုံးဖြတ်ကြရမယ်။</p> <p>ဘယ်သူတွေ တရားပျက်ပျက် တို့ကိုယ်ကျင့်တရား မပျက်စေရဘူးလို့ အဓိဋ္ဌာန် မသင့်ဘူးလား? အဓိဋ္ဌာန်သင့်တယ်နော်။</p> <p>ဟော နောက်တစ်ခုကကြည့် <strong>အဒိန္နဒါနာ</strong> သူများမပေးတဲ့ပစ္စည်းကို မယူရဘူးလို့ ဆိုတဲ့နေရာမှာ ခိုးတာတစ်ခုတည်းမဟုတ်ဘူး။ လိမ်ပြီးတော့ယူတာ၊ ညာပြီးတော့ယူတာ၊ ဈေးရောင်းတဲ့အခါမှာ မကောင်းတာနဲ့ကောင်းတာ လဲထည့်တာတို့ အလေးခိုးတာတို့ ကစ ခိုးတာပဲ ဟုတ်ကဲ့လား? သူများမပေးတဲ့ပစ္စည်း မယူရဘူးဆိုတဲ့ ဒီကိုယ်ကျင့်တရားဟာလည်းပဲ ဒီကနေ့ ပျက်ပြားနေတာတွေက များလာတယ်။ ကိုယ်ကျင့်တရားကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်တဲ့ တစ်ခေတ်တစ်ခါတုန်းက မိမိတို့ နေအိမ်တွေဆိုတာ တံခါးပိတ်တာတို့ သော့ခတ်တာတို့ မရှိဘူး။ ဒီကနေ့ခေတ် တံခါးပိတ်ကြသလား? သော့ခတ်ကြသလား? ပိတ်တယ်နော် ဘာဖြစ်လို့ ပိတ်ရတာတုန်းလို့ အဖြေကိုကြည့်မယ်ဆိုရင် ဒီကိုယ်ကျင့်တရား ပျက်နေလို့တဲ့။ အေး ဒါကြောင့်မို့လို့ ဒီကိုယ်ကျင့်တရားရှိရင် ဒီကိုယ်ကျင့်တရားနဲ့ ပြည့်စုံလုံလောက်မယ်ဆိုလို့ရှိရင် ဘယ်လောက် ငြိမ်းချမ်းမလဲ စဉ်းစားကြည့်ပေါ့နော်။</p> <p>နောက်တစ်ခု <strong>ကာမေသု မိစ္ဆာ န စရိတဗ္ဗာ</strong> ကာမဂုဏ်အာရုံတွေနဲ့ ကာမကိစ္စတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ မှားမှားယွင်းယွင်း မဖြစ်စေကြနဲ့။ လူ့လောက လူတွေ လိုက်နာရမယ့်ကျင့်ဝတ်ဆိုတာ ရှိတယ်။ ကိုယ့်သား ကိုယ့်သမီး ကိုယ့်ဇနီး ဒီလိုရှိကြတယ် ဟုတ်ကဲ့လား? အဲဒါမဟုတ်ဘဲနဲ့ စည်းကမ်းကလနားတွေ ဖောက်ဖျက်ပြီးတော့ ဖောက်ဖောက်ပြန်ပြန်တွေ ဖြစ်နေမယ်ဆိုလို့ရှိရင် ဖောက်ဖောက်ပြန်ပြန်ဖြစ်တဲ့ မိသားစုဟာ စိတ်ချမ်းသာမှု ရဦးမလား? မရတဲ့အခါကျလို့ရှိရင် ဘာဖြစ်မလဲ ဒေါသတွေ အာဃာတတွေ ဖြစ်လာမယ်။ အဲဒီကနေဆက်နွယ်ပြီးတော့ လူသတ်မှုတွေ ဖြစ်လာနိုင်တယ် ဟုတ်ကဲ့လား? အေး ဒါကြောင့်မို့လို့ ကာမကိစ္စတွေမှာလည်းပဲ မှားမှားယွင်းယွင်းဆိုတာ မဖြစ်စေကြနဲ့။</p> <p>အကယ်၍သာ ဒီကျင့်ဝတ် လုံလုံလောက်လောက် ကိုယ်ကျင့်တရားနဲ့ ပြည့်စုံပြီဆိုရင် အဲဒီပြည့်စုံတဲ့ရွာ ပြည့်စုံတဲ့မြို့ ပြည့်စုံတဲ့နိုင်ငံဟာ ချမ်းသာနေမှာပဲ။ အဲဒီလိုမပြည့်စုံဘူးဆိုလို့ရှိရင် လူ့လောကရဲ့ လူ့အသိုင်းအဝိုင်း သူ့ရဲ့ အဖွဲ့အစည်းကြီးဟာ ဘယ်တော့မှ ငြိမ်းချမ်းမှာ မဟုတ်ဘူး။ စိတ်မချရတဲ့ အဖွဲ့အစည်းကြီး ဖြစ်မနေဘူးလား? အေး ဒါကြောင့်မို့လို့ ဒီကိုယ်ကျင့်တရားဟာလည်း အင်မတန်မှ အရေးကြီးတယ်။</p> <p>နောက်တစ်ခုက <strong>မုသာ န ဘဏိတဗ္ဗာ</strong> လိမ်လည်လှည့်စားမပြောနဲ့တဲ့၊ မှန်တာကိုပြော၊ ခုခေတ်ကျတော့ လူတွေကဘာပြော၊ မုသားမပါ လင်္ကာမချောဘူးတဲ့ ဟုတ်ကဲ့လား? လင်္ကာလေးချောချင်လို့ မုသားလေး နဲနဲ ထည့်လိုက်ဦးမယ်၊ နဲနဲတင်မကပါဘူး အတုံးလိုက်အတစ်လိုက် ဟုတ်လား? မုသားမပါလင်္ကာမချောဆိုတော့ အကုန်လုံးကို စင်းလုံးချော မုသားစကား ဖြစ်သွားတယ်။ အဲဒီကနေ ရှေ့ဆက်တဲ့အခါ ဘာတဲ့ “မိုးလုံးပြည့် မုသာဝါဒ”ဆိုတာ ဟုတ်လား? တစ်မိုးလုံးတောင် ပြည့်သွားတယ် မုသာဝါဒ ဖြစ်သွားတယ်။ အေး မမှန်မကန် ပြောတာလည်းပဲ လူတွေရဲ့ တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး လူ့လောက အဖွဲ့အစည်းကြီးဟာ စိတ်ဝမ်းကွဲစရာမဖြစ်ဘူးလား? လူတစ်ယောက်က ကိုယ့်ကိုလိမ်သွားတယ်ဆိုရင် ဘယ်လို ဘယ်လောက် ခံပြင်းကြမလဲ? ဟုတ်ကဲ့လား? “ငါ့ကို မဟုတ်ဘဲနဲ့ လိမ်ပြောရပါ့မလားဆိုပြီးတော့ စိတ်ဆိုးကြတယ် မဟုတ်လား? စိတ်ဆိုးတယ်ဆိုကတည်းက ညီညွတ်ရေးတွေ ပျက်ပြားသွားပြီတဲ့။ ဒါ့ကြောင့်မို့လို့ ဒီကိုယ်ကျင့်တရားကိုလည်း လုံဖို့ အင်မတန် အရေးကြီးတယ်နော်။</p> <p>ဟော နောက်ဆုံးတစ်ခုက ဘာတုန်းဆိုရင် <strong>မဇ္ဇပါနံ</strong> မူးယစ်တဲ့ အရက်သေစာ ဘိန်းတို့ ကစော်တို့ ထန်းရည်တို့ Beer တို့ ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် မူးယစ်စေတတ်တဲ့ အရာတွေကို မသောက်ရဘူးတဲ့။ အဲဒါတွေသောက်ပြီဆိုရင် ဘာဖြစ်ကြလဲ၊ လူ့လောကထဲမှာဟာ ဒီကောင်က အရက်သမား အပေါင်းအသင်းမလုပ်ကြနဲ့၊ ဒီကောင်က အသောက်အစားတွေ များတယ် မပြောကြဘူးလား? အိမ်ထောင်စုတစ်ခုမှာတောင်မှပဲ အရက်သမား တစ်ယောက်ပါလာပြီဆိုလို့ရှိရင် တော်တော်ဒုက္ခရောက်ကြတယ်နော်။ သူများတွေကလည်းပဲ သောက်တတ်စားတတ်တဲ့လူကို ကိုယ့်သားသမီးနဲ့ ထိမ်းမြားလက်ထပ်ပေးချင်တဲ့စိတ် ဘယ်သူမှ ရှိမှာမဟုတ်ဘူးနော်။ အေး ဒါ့ကြောင့်မို့လို့ မဇ္ဇပါနံဆိုတဲ့ ကိုယ်ကျင့်တရားဟာလည်း အင်မတန်မှ အရေးကြီးတယ်။</p> <p>ဘာဖြစ်လို့ အရေးကြီးတာတုန်းလို့ ကြည့်လိုက်မယ်ဆိုရင် မူးယစ်တဲ့ လူတစ်ယောက်ဟာ အတွေးအခေါ်တွေ မှန်ပါဦးမလား? အတွေးအခေါ် မမှန်ဘူး ဆိုကတည်းက သူ့အတွက် ပညာရေး သူ့ပတ်ဝန်းကျင်ရဲ့ ကောင်းစားရေး စီးပွားရေး ပညာရေးဆိုတာမျိုးတွေကို သူဖြောင့်ဖြောင့်မတ်မတ် ဆောင်ရွက်နိုင်ပါ့မလား? မဆောင်ရွက်နိုင်သည့်အတွက်ကြောင့် သူ့ကိုယ်ကျိုးလည်း ပျက်ပြားတယ်၊ သူ့မိသားစု သူ့ပတ်ဝန်းကျင်ရဲ့ အကျိုးတရားတွေလည်း ပျက်စီးတယ်။ သော် ဒါကြောင့်မို့လို့ ဒီကိုယ်ကျင့်တရား ပျက်ပြားသွားပြီဆိုလို့ရှိရင် လူ့လောက လူ့အဖွဲ့အစည်းကြီးက ဆုတ်ယုတ်ဖို့ပဲနော်။</p> <p>အရက်သေစာသောက်စားလို့ မူးယစ်နေသည့် ပုဂ္ဂိုလ်သည် ပါဏာတိပါတ အမှု ကျူးလွန်ဖို့လည်း လွယ်တယ်၊ သူများပစ္စည်း မတော်မတရားယူဖို့လည်း လွယ်တယ်။ ကြားဖူးတယ်မဟုတ်လား၊ ရှေးတုန်းက ဓားပြတိုက်တဲ့လူတွေ အရက်သောက်ပြီးမှ ဓားပြတိုက်ကြတာ၊ အရက်ကလေးဝင်လာမှ သူတို့ကလည်း ဟေးလားဝါးလား ဆဲဆိုပြီးတော့ ကြိမ်းမောင်း လူတွေဆီက လုယက်ကြတာ ဟုတ်ကဲ့လား? သူတစ်ပါးသားမယား စော်ကားမယ်ဆိုလို့ရှိရင်လည်း ရဲဆေးတင်တယ်တဲ့။ ရဲဆေးတင်မှ အကုသိုလ်အလုပ်လုပ်နိုင်တယ်၊ လိမ်ပြောတာလဲ ရဲဆေးတင်ပြီးတော့ပြောတာ ဖြစ်လောက်တယ်။ အေး- အားလုံးသည် သေရည်သေရက် မူးယစ်ဆေးဝါး မသောက်စားရဘူးဆိုတဲ့ ကိုယ်ကျင့်တရားပျက်ပြားသွားတာနဲ့ တပြိုင်နက် ကျန်တာတွေလည်း မလုံတော့ဘူးတဲ့၊ အဲလိုဆိုလိုတာ။</p> <p>အဲတော့ စကြဝတေးမင်းကြီးတွေက တိုင်းပြည်အုပ်ချုပ်တဲ့အခါမှာ လူတွေကို ဆုံးမတာ ဟောဒီ(၅)ချက်တည်းပဲ၊ တခြားဟာမပါဘူး၊ စည်းမျဉ်းတွေ အများကြီးထုတ်စရာမလိုဘူး။ ဟောဒီကိုယ်ကျင့်တရားတွေ မပျက်ပြားစေနဲ့တဲ့။ အဲဒီ(၅)ချက်နဲ့ လူ့လောကကြီးဟာ ကြီးပွားတိုးတက်လာခဲ့ကြတယ်။ အဲဒီ(၅)ချက် ပျက်ပြားသွားပြီဆိုရင် လူ့လောကကြီးဟာ ဆုတ်ယုတ်ဖို့ပဲ ဒုက္ခသုက္ခတွေနဲ့ ကြုံကြရတယ်။ ဒီလိုကြုံတာလည်း ခုခေတ်မှ မဟုတ်ဘူး၊ ခေတ်အဆက်ဆက်ဟာ ဒီလိုကြုံခဲ့တယ်။</p> <p>ဟောဒီကိုယ်ကျင့်တရားနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ စံထားရမယ့် ပုဂ္ဂိုလ်တွေ တစ်ခေတ်တစ်ခါတုန်းက ပေါ်ခဲ့တယ်။ မြန်မာပြည်မှာတော့ မဟုတ်ဘူး၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှာ ပေါ်ခဲ့တယ်၊ မြန်မာပြည်မှာလည်း ရှိကောင်းရှိမယ်။</p> <p>အဲဒီမှာ စံထားရမယ့်ပုဂ္ဂိုလ်တွေ မြတ်စွာဘုရား မပွင့်ခင် အချိန်တုန်းက အလွန်ရှေးကျတဲ့ ခေတ်ကာလတုန်းက ကုရုတိုင်းဆိုတာရှိတယ်။ ဒီကနေ့ခေတ်နဲ့ ပြောမယ်ဆိုရင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းမှာ ကုရုတိုင်းလို့ခေါ်ရတဲ့ ဒေသတစ်ခုရှိတယ်ပေါ့။ ရှေးအခေါ်နဲ့။ အဲဒီမှာ ဣန္ဒပတ္ထဆိုတဲ့ မြို့မှာ နေယဆိုတဲ့ မင်းကြီး မင်းပြုခဲ့တယ်တဲ့။ အဲဒီမင်းကြီးမှာ သားတော် မွေးဖွားလာတဲ့အခါ အဲဒီသားတော်ဟာ ကိုယ်ကျင့်တရား အင်မတန်ကောင်းတဲ့ သားတစ်ပါး။ ဘုရားအလောင်း မွေးဖွားပြီးတော့ လာတယ်၊ အင်မတန် ကိုယ်ကျင့်ကောင်းတဲ့ သားတော်တစ်ပါး မွေးဖွားလာလို့ ဖခင်ဘုရင်ကြီး နတ်ရွာစံသွားတဲ့အခါ အဲဒီမင်းက တိုင်းပြည်အုပ်ချုပ် မင်းလုပ်တယ်။ တိုင်းပြည်က အင်မတန်မှ သာယာဝပြောတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲ ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းတဲ့ပုဂ္ဂိုလ် ဟုတ်ကဲ့လား? အင်မတန် သာယာဝပြောတယ်။</p> <p>အဲဒီဘုရင်ကြီးစီးတဲ့ ဆင်ဟာလည်းပဲ အညိုရောင် အဆင်းရှိတယ်၊ အနုဝဏ္ဏလို့ ခေါ်တယ်၊ ဆင်ညိုကြီးပေါ့။ ဘုရင်ကြီးက ဘယ်လောက်စေတနာကောင်းလဲဆိုလို့ရှိရင် မြို့တံခါးလေးပေါက်မှာ မဏ္ဍပ်ကြီး(၄)ခု၊ မြို့လယ်ခေါင်မှာ မဏ္ဍပ်တစ်ခု၊ သူနေတဲ့ နန်းတော်တံခါးဝမှာ မဏ္ဍပ်တစ်ခုဆိုပြီး အားလုံး မဏ္ဍပ်(၆)ခု ရှိတယ်။ အဲဒီမဏ္ဍပ်ကြီး(၆)ခုနဲ့ နေ့စဉ်နဲ့အမျှ အလှူအတန်း ပေးတယ်။ အလှူအတန်းပေးလို့ ဒီကနေ့လိုမျိုး မအောက်မေ့နဲ့၊ အဲဒီခေတ်က ဘုန်းကြီး မရှိဘူးနော်။ လာသမျှလူတွေကိုကျွေးတာ၊ အရပ်လေးမျက်နှာက ရောက်လာတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ၊ အေး- တောင်ဘက်က ဝင်လာရင် တောင်ဘက်မဏ္ဍပ်က ကျွေးလွှတ်လိုက်တယ်၊ အနောက်ဘက်ကဝင်လာရင် အနောက်မုခ်မှာရှိတဲ့ အနောက်တံခါးမဏ္ဍပ်က ကျွေးလိုက်တယ်၊ မြောက်ဘက်ကလာတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေကို မြောက်တံခါးမဏ္ဍပ်က ကျွေးတယ်၊ အရှေ့ဘက်ကလာတဲ့လူတွေကို အရှေ့တံခါးက၊ မြို့ထဲရောက်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေကို အလယ်မြို့လယ်ခေါင်မှာရှိတဲ့ မဏ္ဍပ်က ကျွေးတယ်။ အဲဒီနားနေပြီးတော့ ဘုရင့်နန်းတော်ဘက် ရောက်လာပြီဆိုရင် နန်းတော်ရဲ့ တံခါးဝက မုခ်တံခါးကနေပြီးတော့ မဏ္ဍပ်ကနေ ကျွေးတယ်၊ အေး ဟုတ်ကဲ့လား? အဲဒီလို ကုသိုလ်ကောင်းမှုနေ့စဉ်နဲ့အမျှ စွန့်ကြပေးကမ်းလှူဒါန်းပြီးတော့နေတာ၊ အဲဒီလို ဣန္ဒပတ္ထဆိုတဲ့ ကုရုတိုင်းကမြို့ကြီးက အင်မတန်မှ သာတောင့်သာယာဖြစ်ပြီးတော့ ကိုယ်ကျင့်တရားလည်း အင်မတန်မှ ကောင်းကြတယ်။ ဘုရင်ကြီးကလည်း ကိုယ်ကျင့်တရား ကောင်းတယ်၊ ဘုရင့်မယ်တော်ကြီးကလည်း ကောင်းတယ်၊ မိဖုရားကြီးကလည်း ကိုယ်ကျင့်တရား ကောင်းတယ်၊ အိမ်ရှေ့မင်းကလည်း ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းတယ်၊ ဒါတင်မကဘူး ပုရောဟိတ်ပုဏ္ဏားကြီးကလည်း ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းတယ်တဲ့။ တိုင်းပြည်မှာ တာဝန်ထမ်းနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ၊ ဘုရင်နဲ့နီးစပ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ အားလုံးဟာ ကိုယ်ကျင့်တရားပြည့်စုံကြတယ်တဲ့နော်။ အဲဒါကြောင့်မို့လို့ မိုးလေဝသ မှန်ကန်ပြီးတော့ အင်မတန်မှ သာယာဖွံ့ဖြိုးနေတဲ့ သူတို့နိုင်ငံမှာ ချမ်းချမ်းသာသာ အဲလိုနေရတယ်။</p> <p>တစ်ဖက်ကနေ ကြည့်လိုက်တဲ့အခါ အိန္ဒိယတောင်ပိုင်း ကနေ့ခေတ်မှာ ကာလိင်္ဂတိုင်းလို့ ခေါ်တယ်။ ကနေ့ခေတ်ကျတော့ ဩရိသပြည်နယ်လို့ ခေါ်တယ်ပေါ့။ ကလကတ္တားမြို့ကနေပြီးတော့ တောင်ဘက်ကို ထွက်သွားတဲ့အခါ မိုင်တော်တော်များများ ဝေးတဲ့နေရာမှာ ဩရိသဆိုတဲ့ ပြည်နယ်ရှိတယ်။ အဲဒီဩရိသပြည်နယ်ထဲမှာ ကာလိင်္ဂတိုင်းဆိုတာရှိတယ်။ အဲဒီကာလိင်္ဂတိုင်းက ဒန္တပူရမြို့မှာတော့ လူတွေမှာ အခက်အခဲတွေကြုံတွေ့နေကြတယ်၊ ဘာဖြစ်လို့လဲ၊ မိုးတွေတအားခေါင်နေတယ်။ မိုးတွေတအားခေါင်လာတဲ့အခါ စိုက်လို့ပျိုးလို့ ရပါ့မလား? စိုက်ပျိုးထားတဲ့ ဆန်ရေစပါးတွေ ကောက်ပင်တွေလည်း ညှိုးခြောက်၊ သီးနှံပင်တွေလည်း အကုန်လုံး ညှိုးခြောက်၊ မိုးတွေခေါင်ပြီးတော့ ဆင်းရဲဒုက္ခရောက်နေတယ်။</p> <p>အဲဒီလို မိုးတွေခေါင်ပြီးတော့ ဆင်းရဲဒုက္ခရောက်တော့ ဘာဖြစ်တုန်းဆိုရင် မိုးခေါင်တာက ကပ်ဆိုးကြီးတစ်ခုပေါ့နော်၊ မိုးခေါင်လာတဲ့အခါ၊ စပါးတွေဘာတွေ စိုက်လို့ပျိုးလို့ မအောင်တဲ့အခါကျတော့ အစာရေစာ ရှားပါးပြီးတော့ မသွားဘူးလား? အေး- စားစရာ ရှားပါးလာတာ အခက်အခဲကြီးတစ်ခု၊ ဘေးရန်ကြီးတစ်ခု။ အစာအာဟာရ မပြည့်စုံကြတဲ့အခါကျတော့ လူ့လောက လူတွေမှာ ရောဂါဝေဒနာတွေ ထူပြောလာတယ်တဲ့။ အဲဒါက ရောဂါကပ်ဆိုးကြီး ဆိုက်တာကတစ်ခု ဆိုတော့ ကပ်သုံးပါးလို့ ပြောရမှာပေါ့။ မိုးခေါင်တာက အခက်အခဲတစ်ခု၊ မိုးခေါင်လို့ အစာရေစာ ရှားပါးတာ ပြဿနာတစ်ခု၊ ရောဂါတွေ ဖြစ်ကြတာက ပြဿနာတစ်ခု သူတို့နိုင်ငံမှာ အင်မတန်မှ ဆင်းရဲဒုက္ခရောက်ကြတယ်။</p> <p>မိုးခေါင်ပြီဆိုလို့ရှိရင် ဘယ်နည်းနဲ့ ဖြေရှင်းကြမလဲ၊ အခုမြန်မာပြည်မှာတော့ မိုးခေါင်ပြီဆိုရင် ဘာလုပ်ကြလဲ? လွန်ဆွဲကြတယ်၊ လွန်ဆွဲတာနဲ့လည်း မိုးရွာတယ်လို့ လူတွေကထင်နေကြတာ၊ လွန်ဆွဲတာနဲ့တော့ မိုးကရွာမယ် မထင်ပါဘူး။ ဒါပေမယ့် ဒီကနေ့ထိ လွန်ဆွဲတာ မိုးရွာတယ်လို့ပဲ လူတွေက ယူဆနေတယ်။ အဲဒီခေတ်တုန်းကတော့ မိုးခေါင်ပြီဆိုရင် ဘာလုပ်ကြတုန်းဆိုတော့ တိုင်းပြည်အုပ်ချုပ်တဲ့မင်းရဲ့ နန်းတော်ကို ပြည်သူပြည်သားတွေကသွားပြီး “အရှင်မင်းကြီး၊ မိုးတွေခေါင်နေတယ်၊ မိုးတွေခေါင်လို့ စိုက်လို့ပျိုးလို့ စပါးပင်တွေစိုက်လို့မရဘူး၊ လူတွေလည်း ဒုက္ခရောက်တယ်၊ ရောဂါတွေလည်း ဖြစ်တယ် မိုးရွာအောင်လုပ်ပါ”တဲ့။ ဘယ်လိုလုပ်ရတုန်းဆို ကြည့်- မိုးရွာအောင်လုပ်တဲ့နည်း၊ လွန်ထဆွဲတာ မဟုတ်ဘူး အဲဒီမှာနော်။ ဘာလုပ်တုန်းလို့ဆိုတော့ ဘုရင်ကြီးက ဒါနကောင်းမှုလုပ်ပြီးတော့ ဥပုသ်သီလ ဆောက်တည်တယ်။ ဆောက်တည် ပြီးတော့ နန်းတော်ထဲမှာ သမန်းမြက်ခင်းပြီးတော့ (၇)ရက်တိတိ အဓိဌာန်ပြီးတော့ အိပ်ရတယ်တဲ့။</p> <p>ကြည့်နော်- ရှေ့ပိုင်းမှာ အလှူအတန်း လှူဒါန်း ပေးကမ်းခြင်းဆိုတဲ့ ဒါနကိုလုပ်ရတယ်၊ ဥပုသ်သီလကို ဆောက်တည်ရတယ်။ ပြီးတော့မှ မိုးရွာဖို့ရန် အဓိဋ္ဌာန် ပြီးတော့ သမန်းမြက်ခင်းပြီးတော့ အိပ်တယ်တဲ့။ ဒါ အဲဒီခေတ်တုန်းက မိုးရွာအောင်လုပ်တဲ့ နည်းတစ်နည်းပေါ့နော်၊ လွန်ဆွဲတာမဟုတ်ဘူးနော်။ ။ “အဲလိုလုပ်တော့ မိုးကရွာလားလို့ဆို မရွာဘူးတဲ့။ အဲဒါလည်း မရွာတော့ တစ်ချို့ကအကြံပေးတယ်၊ ဟိုး မြောက်ပိုင်းက ကုရုတိုင်းဆို မိုးတွေ တအားကောင်းတယ်၊ သီးနှံတွေဖွံ့ဖြိုးလို့ မိုးရေတွေနဲ့ စပါးတွေ တစ်သီးမကဘူး နှစ်သီးသုံးသီး စိုက်လို့ရတယ်။</p> <p>သူတို့နိုင်ငံမှာတော့ မိုးခေါင်နေလို့ ဘာမှစိုက်လို့မရဘူး၊ အဲတော့ ဟိုမှာ ဘာဖြစ်လို့ မိုးရွာတာတုန်း ဆိုတော့ လူဆိုတာ တစ်ယောက်တစ်ပေါက် ထင်ရာမြင်ရာ ပြောတတ်တဲ့ အကျင့်ကရှိတယ်။ ဒီကနေ့ခေတ်ရော မရှိဘူးလား? ထင်ရာမြင်ရာတွေလျှောက်ပြောတာ၊ အဲဒါကို ကောလဟလလို့ ခေါ်ကြတယ်နော်။</p> <p>အဲ- ထင်ရာမြင်ရာတွေ ဘာပြောတုန်းဆိုတော့ “အဲဒီကုရုတိုင်းက မိုးကောင်းမှာပေါ့၊ ဟုတ်တယ်၊ ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆိုရင် ဘုရင်မှာ ဆင်ဖြူး၊ အဉ္ဇနဝဏ္ဏဆိုတဲ့ မင်္ဂလာဆင်တော်ကြီးရှိတယ်၊ အဲဒီဆင်ကြီးရဲ့ အစွမ်းကြောင့် ကိုယ်က မိုးတိမ်လိုပဲ ညိုနေတာ၊ ဆင်ကြီးရှိလို့ မိုးရွာတယ်” လို့ အကြံပြုတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကလည်းရှိတယ်။ ဖြစ်နိုင်ပါ့မလား၊ ဆင်ရှိတာနဲ့ မိုးရွာရမယ်ဆိုတာ၊ အကယ်၍ စစ်ကိုင်းမိုးခေါင်နေရင် ရှိသမျှဆင်တွေ စုခေါ်ထားရင် ဘယ့်နှယ့်နေမလဲ။ အဲ သူတို့က အဲသလို အကြံပေးတဲ့အခါကျတော့ ဘုရင်ကြီးကလည်း “ကဲ၊ မိုးရွာပြီးရော၊ မင်းတို့ အကြံဉာဏ်အတိုင်းလုပ်” ဆင်ဘယ်ကရမတုန်း၊ ကုရုတိုင်း ဘုရင်ကြီးဆီက ဆင်သွားတောင်းတဲ့။</p> <p>“ဟ- ကုရုတိုင်းကဘုရင်ကြီးဆိုတော့ ဒို့ထက်လဲ စစ်အင်အားကောင်းတယ်၊ သူက လွယ်လွယ်နဲ့ပေးမှာမဟုတ်ဘူး” လို့ဆိုတော့ မဟုတ်ဘူးတဲ့၊ အဲဒီဘုရင်ကြီးက အင်မတန် သဒ္ဓါတရားကောင်းတယ်၊ ပေးလိမ့်မယ်။ သဒ္ဓါတရား အလွန်ကောင်းတယ်၊ သူ့ဆီသွားတောင်းပေါ့၊ အလှူခံရင်ရတယ်ပေါ့။</p> <p>အေး ဒါဖြင့်ကောင်းပြီ ဆိုပြီးတော့ အဲဒီခေတ်က အလှူခံဆိုတာ ဘုန်းကြီးတွေမရှိဘူး၊ ပုဏ္ဏားတွေပဲရှိတယ်။ ဗြာဟ္မဏလို့ခေါ်တဲ့ ပုဏ္ဏားတွေကို ရွေးကောက်ပြီးတော့ ဘုရင်ကြီးက လွှတ်လိုက်တယ်။ ပုဏ္ဏားတော်တွေ အဝတ်အစားလဲပြီး ဆင်အလှူခံဖို့ဆိုပြီးတော့ ထွက်သွားကြလေရဲ့နော်။</p> <p>ကာလိင်္ဂတိုင်းပြည်ကနေပြီးတော့ ကုရုတိုင်းဘက် သွားကြတယ်၊ အမြန်သွားတယ်။ သူတို့လမ်းမှာ တစ်ညပဲနားနားပြီးတော့ သွားလိုက်တာ နောက်ဆုံးကျတော့ ကုရုတိုင်းရောက်ပြီး ဘုရင်ကြီးနဲ့တွေ့ဖို့ကြိုးစားတယ်၊ အရှေ့မုခ်တံခါးမှာ ဘုရင်ကြီးက သူ့ရဲ့အလှူမဏ္ဍပ်တွေကို လှည့်လည်ပြီးတော့ ကြည့်တဲ့အခါ ဘုရင်ကြီးကိုယ်တိုင် လှူဒါန်းနေတဲ့အခါမှာ ဒီဘုရင်ကြီးနဲ့တွေ့ဖို့ သူတို့ကြိုးစားကြတယ်။ ဒါပေမယ့် မတွေ့ရဘူး၊ ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆိုရင် အစောင့်တွေက အထပ်ထပ် ချထားတာဆိုတော့ ဘုရင်နဲ့တွေ့ဖို့ ခက်တယ်မဟုတ်လား? အစောင့်တွေက အထပ်ထပ်ချထားလို့ ထူထပ်လို့ သူတို့ဘုရင်နဲ့ စကားပြောခွင့်မရဘူး။ (ဒါနဲ့ တောင်ဘက်မုခ်ကို သွားစောင့်ကြတယ်၊ တောင်ဘက်မုခ် သွားစောင့်တဲ့အခါကျတော့ တောင်ဘက်က ကုန်းမြင့်မြင့်လေးပေါ်မှာ တက်ပြီးတော့ သူတို့က စောင့်နေကြတယ်။</p> <p>ဘုရင်ကြီး မဏ္ဍပ်နဲ့လည်းနီးနီး အဲဒီမှာ ထပ်စောင့်ရင်း ဘုရင်ကြီးလည်းလာရော အော်ကြတယ် “ဇေယျတု မဟာရာဇ် မင်းကြီး အောင်ပါစေ အောင်ပါစေ” အော်ကြတဲ့အခါ ဘုရင်ဆိုတာက မင်္ဂလာသတင်းတယ်ကြိုက်တာကိုး။</p> <p>“အောင်ပါစေ”ဆိုတဲ့ အသံလည်းကြားရော အော်နေတဲ့ဆီကို “ဟေ့ ပုဏ္ဏားတွေ ဘာအော်နေတာလဲ” ဘုရင်ကြီးက တစ်ခါတည်း ပုဏ္ဏားတွေဆီ ဆင်ကြီးကို ချွန်းဖွင့်ပြီးတော့ ပုဏ္ဏားတွေနေတဲ့ ကုန်းဘက်ကို ကိုယ်တိုင်ထွက်လာတယ်။ ထွက်လာပြီး အနားရောက်တဲ့အခါ “မင်းတို့ ဘာလိုချင်တာတုန်း” လို့မေးတော့ ပုဏ္ဏားတွေက လျှောက်တာပေါ့။</p> <p>“ကျွန်တော်မျိုးတို့ဟာ နှုတ်လွန်လာခဲ့ပါတယ်တဲ့၊ ဘုရင်မင်းကြီးရဲ့ ဆင်ကြီးနဲ့ ရွှေတွေငွေတွေပေးပြီးတော့ ထိုရွှေတွေငွေတွေကို ဘုရင်ကြီးရဲ့ ဆင်ရအောင် ယူခဲ့မယ် ဆိုပြီးတော့ ကာလိင်္ဂတိုင်းက ဘုရင်ကြီးကို ဟောဒီဆင်ရဖို့ရာအတွက် ရွှေတွေငွေတွေ ကျွန်တော်မျိုးတို့က ယူပြီးတော့သုံးခဲ့ပါတယ်။ ရှင်ဘုရင်ကြီးဆီက ဆင်ရမှဖြစ်မှာပါ၊ ဆင်မရရင် ကြွေးတွေတင်နေတော့မှာပဲ ဟုတ်ကဲ့လား? ဆင်ကြီးကို တောင်းကြတယ်။</p> <p>တောင်းတော့ ဘုရင်က အင်မတန်မှ သူငယ်ငယ်လေးက သူ့မိဘက ဘယ်လိုသင်ထားတုန်းဆိုလို့ရှိရင် ဘယ်လိုလူကဖြစ်ဖြစ် မင်းကို လာတောင်းလို့ရှိရင် မင်း မငြင်းနဲ့တဲ့။ ခုခေတ် အဲလိုသင်ထား မကောင်းဘူးလား။</p> <p>လာပြီးတော့အလှူခံရင် မငြင်းနဲ့တဲ့၊ အခုခေတ်တော့ အိမ်ပေါက်တွေမှာ ရေးထားတာတွေ့တယ် “အလှူခံခြင်းသည်းခံပါ” ဟုတ်လား၊ သင်တာခြင်းက မတူတော့ဘူးနော်၊ အလှူခံခြင်းသည်းခံပါဆိုပြီး တစ်ချို့ကျတော့လည်း အဲဒီစကားလုံးမရေးချင်လို့နဲ့ တူပါတယ်၊ “ခွေးကိုက်တတ်သည်” လို့တောင် ရေးထားတယ်၊ တကယ်ကတော့ ခွေးရှိချင်မှရှိမယ် ဟုတ်လား? ခွေးကလည်း ပါးစပ်ထဲသွားထည့်တောင် မကိုက်တဲ့ခွေး၊ ပျင်းတဲ့ကောင်။ အဲတော့ ခွေးကိုက်တတ်သည်လို့ ရေးထားတဲ့အိမ်လည်း ရှိတာပဲ၊ “အလှူခံမလာရ”ဆိုတဲ့ အိမ်တွေလည်း ရှိတာပဲနော်။</p> <p>အဲဒီဘုရင်ကြီးကို သူ့အမေ အဖေက ဘယ်လိုသင်ထားတုန်းဆိုရင် “ငါ့သားတဲ့ မင်း ဘယ်လိုပုဂ္ဂိုလ်က လာတောင်းတောင်း မပေးနိုင်ဘူးလို့ မင်း ဘယ်တော့မှ မပြောနဲ့” ဒါ သူ့အမေ အဖေက သင်ထားတဲ့စကား။</p> <p>မပေးနိုင်ဘူးလို့ မင်းဘယ်တော့မှ မပြောနဲ့၊ ဒါသူ့အမေ အဖေက သင်ထားတဲ့စကား။ မပေးနိုင်ဘူးလို့ မင်း ဘယ်တော့မှ မပြောရဘူးလို့ဆိုတော့ ခေါင်းထဲမှာ စွဲနေတယ်။</p> <p>ဒါကြောင့်မို့လို့ ဆင်ကြီးလိုချင်တယ်ဆို “အေးရတယ်” ဆိုပြီးတော့ ဆင်ပေါ်ကဆင်းပြီးတော့ ဆင်မှာ တန်ဆာဆင်ထားတဲ့ ရတနာတွေများ လိုနေသေးလားလို့ စစ်ဆေးကြည့်တယ်။</p> <p>အဲဒီနေရာမှာ ဆင်ကိုတင်လှူတာမဟုတ်ဘူး။ ဆင်ကိုမှီပြီးတော့ ဆင်ကိုအမှီပြုပြီးတော့နေကြတဲ့ ဆင်ဆေးဆရာတို့ ဆင်စောင့်တို့ ဆင်ထိန်းတို့ ဆင်ဦးစီးကြီးတို့ဆိုတာတွေ မိသားစုတွေပါ အကုန်လှူလိုက်တာ။ လူတစ်ရာလောက်ရှိတယ်၊ ဆင်နဲ့ပတ်သက်ပြီးတော့ လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးတဲ့ ဆရာတွေရော အကုန်လုံး ဆင်ထိန်းတွေရော အားလုံးကို ပေါင်းပြီးတော့ ဆင်ကြီးရော တစ်ခါတည်း လှူလိုက်တယ်။</p> <p>ပုဏ္ဏားတွေက ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာပေါ့၊ ဆင်ကြီးစီးပြီးတော့ ပြန်ကြတာ၊ ဟိုလည်းရောက်ရော ဆင်ကြီးရောက်လာတဲ့အခါကျတော့ တို့နိုင်ငံတော့ မိုးရွာတော့မှာပဲ။ မိုးက တစ်စက်မှမကျဘူး၊ ဆင်ရောက်သွားပြန်တော့လည်း မိုးကတစ်စက်မှမကျဘူး။ လွန်ဆွဲလည်း တစ်စက်မှမကျဘူးဆိုတာလို ဖြစ်နေတယ်။</p> <p>ကဲ- အဲဒီတော့ ဘယ်လိုလုပ်ရင်ကောင်းမလဲ။ အစည်းအဝေးခေါ် အကြံဉာဏ်ထုတ်ကြပြန်တယ်။ အကြံဉာဏ်ထုတ်တော့ အဲဒီ ကုရုတိုင်းက မိုးသိပ်ကောင်းတယ်ကွ၊ ဘာဖြစ်လို့ကောင်းတာလဲဟ၊ “ကောင်းမှာပေါ့၊ ဘုရင်ကြီးကလည်း ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းတယ်၊ အဲဒီနိုင်ငံမှာရှိတဲ့ လူတွေလည်း ကိုယ်ကျင့်တရား အင်မတန်ကောင်းကြတယ်”</p> <p>သူတို့ ဘာတွေကျင့်တာတုန်းဆိုတာ သူတို့ရဲ့ ကိုယ်ကျင့်တရားတွေကို သွားပြီးတော့ ရေးမှတ်ပြီး တို့လည်းကျင့်မယ်ဆိုရင် တို့နိုင်ငံမိုးရွာမှာပေါ့တဲ့၊ ဟုတ်ကဲ့လား? ဒါ ရှေးတုန်းက စာထဲပါတဲ့အတိုင်းပြောတာနော်။ အဲဒီကိုယ်ကျင့်တရား သွားပြီးတော့တောင်းကြရအောင်၊ ဆင်ကြီးတော့ ပြန်ပို့လိုက် အလကားပဲ။ ဒီမှာမြက်ကောင်းကောင်းတောင် ပေါက်တာမဟုတ်ဘူး၊ ဆင်စာလည်း မတတ်နိုင်တော့ဘူးဆိုပြီး ဆင်ကြီးကို ပြန်စီးသွားပြီး ဘုရင်ကြီးကို ပြန်အပ်တယ်။</p> <p>ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံမှာ မိုးခေါင်နေလို့ အရှင်မင်းကြီးရဲ့ ကိုယ်ကျင့်တရားကို ရေးမှတ်ပါရစေ ဆိုတော့ ဘုရင်ကြီးက ဘာပြောတုန်းဆို “အေး- ရေးတာပေါ့။ ရွှေပေလွှာကြီးနဲ့ ရွှေကညစ်နဲ့ ဘုရင်ကြီး ပြောတာကို ရေးတယ်။</p> <p>ဘုရင်ကြီး - ဘုရင်ကြီးက ဘာပြောတုန်း “ငါ့ကိုယ်ကျင့်တရားကတော့ တစ်ခြားမဟုတ်ဘူးကွာတဲ့၊ ငါတို့နိုင်ငံမှာ ကျင့်သုံးတာ ဘာတုန်းဆိုရင် <strong>ပါဏာတိပါတာ</strong> - သူများအသက် မသတ်ရဘူး၊ ဒါမသတ်တာ ငါ့ရဲ့ကိုယ်ကျင့်တရားတစ်ခုပဲ။ <strong>အဒိန္နာဒါနာ</strong> - သူများဥစ္စာ မယူရဘူး။ <strong>ကာမေသု မိစ္ဆာစာရာ</strong> - သူတစ်ပါး သားမယား မပစ်မှားရဘူး။ <strong>မုသာဝါဒါ</strong> - လိမ်မပြောရဘူး။ <strong>မဇ္ဇပါန</strong> - မူးယစ်ဆေးဝါး မသောက်စားရဘူး၊ ငါ့ကိုယ်ကျင့်တရားကတော့ ဒါပဲ။</p> <p>လိုက်ရေးတယ် ရေးပြီးတဲ့အခါ ဘုရင်ကြီးက “အေး ငါကျင့်တော့ ကျင့်တာပဲတဲ့၊ ဒါပေမယ့်လို့ ငါမကျေနပ်တာလေး၊ သံသယဖြစ်တာလေးတစ်ခုရှိတယ်။ အဲဒါကြောင့်မို့ ငါ့ရဲ့ကိုယ်ကျင့်တရားပေါ်မှာ သိပ်စိတ်မချရဘူး”တဲ့။ ကြည့်နော် ကိုယ်ကျင့်တရားကို ဘယ်လောက် အလေးအနက်ထားလဲဆိုရင်။ ငါကျင့်တော့ကျင့်တယ်တဲ့၊ ဒါပေမယ့်လို့ ငါ့ကိုယ်ကျင့်တရားကို လုံးဝဖြူစင်တယ်လို့ ငါမပြောနိုင်ဘူးတဲ့။ ။</p> <p>ဒါဖြင့် ဘယ်လိုဖြစ်တာတုန်း အရှင်မင်းကြီးလို့ဆိုတော့ “အေး- တန်ဆောင်မုန်းလမှာ တို့နိုင်ငံမှာ ပွဲရှိတယ်၊ အဲဒီပွဲရှိတဲ့အခါ လပြည့်နေ့ ပွဲသဘင်မှာ ဘာလုပ်ကြတုန်းဆို သူတို့နိုင်ငံက ထုံးတမ်းစဉ်လာအတိုင်း စိတ္တရာဇဆိုတဲ့ ဘီလူးရဲ့ ဟိုနတ်ကွန်းကပေါ့လေ၊</p> <p>စိတ္တရာဇ နတ်ကွန်းကနေပြီး အင်မတန်ဆန်းကြယ်တဲ့ ပန်းတွေနဲ့ တန်ဆာဆင်ထားတဲ့ မြားတွေနဲ့ပစ်ပြီး ကစားကြတယ်”တဲ့။</p> <p>လူတွေက နတ်လိုအဝတ်အစားတွေဝတ်ပြီးတော့ ကစားတယ်။ အဲဒီပွဲသဘင်မှာ ထူးထူးခြားခြား အဲဒီလိုကစားတယ်၊ နတ်ကွန်းကနေပြီးတော့ မြားပစ်ပြီးတော့ကစားတဲ့ ကစားနည်းကိုး။ ။</p> <p>“အေး- တန်ဆောင်မုန်းလမှာ မြားပစ်လိုက်တာ ငါပစ်လိုက်တဲ့မြားလေးစင်း၊ သုံးစင်းတော့ ရှာရတယ်၊ တစ်စင်းတော့ ရေထဲကျသွားတယ်” ကျန်တဲ့အစင်းတွေတော့ ငါပြန်ရတယ်၊ တစ်စင်းက ရေထဲကျသွားတော့ ငါသံသယဖြစ်တယ်ကွာ။ ရေထဲမှာ ငါးတွေရှိတယ်၊ ငါ့ကများ ဘယ်ငါးရဲ့ကျော သွားဖောက်လိမ့်မလဲဆိုတာ ငါမသိဘူးပေါ့”</p> <p>ခုခေတ်ဆိုရင်တော့ ကင်တောင်စားရသေး အောက်မေ့မှာပေါ့ ဟုတ်လား။ “ငါပစ်လိုက်တဲ့မြားက ဘယ်ငါးရဲ့ကျော သွားစူးမှန်းမသိဘူးတဲ့၊ အဲဒါအတွက် ငါသံသယရှိနေတယ်၊ ဒါကြောင့်မို့လို့ ငါ့သီလငါစိတ်မချပါဘူးကွာ” ဘုရင်ကြီးကပြောတာနော်။</p> <p>ဘယ်လောက် ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းသလဲဆိုတာ စဉ်းစားကြည့်၊ သူတို့ အဲဒါလေးကိုပဲ သံသယဖြစ်တာ။ “ကဲ- ငါကတော့ သံသယရှိတယ်တဲ့၊ ငါ့ရဲ့မယ်တော်ကြီးရှိတယ်၊ မင်းတို့ ငါ့ရဲ့မယ်တော်ကြီး ဖြူစင်လောက်တယ် မင်းတို့ သူ့ဆီသွားတောင်းကြဦး”</p> <p>မယ်တော်ကြီးဆီ သွားတောင်းတော့လည်း မယ်တော်ကြီးက သူ့ရဲ့ခုနတုန်းက ကိုယ်ကျင့်တရား ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုတာ တစ်ခြားဟာမဟုတ်ဘူး။ ခုနက ငါးပါးသီလနော်။ မယ်တော်ကြီးက ပေးပြီးတော့လည်းပဲ “အေး- ငါပေးတော့ပေးတာပဲတဲ့၊ ငါ့သီလနဲ့ပတ်သက်ပြီး သံသယရှိတယ်”တဲ့၊ သိပ်ပြီးတော့ စိတ်တိုင်းမကျဘူး။</p> <p>ဘာဖြစ်လို့ စိတ်တိုင်းမကျတာတုန်းဆိုတော့ “ငါ့ရဲ့သားတော်ဘုရင်ထံ ပြည်ပမင်းတစ်ဦးကနေပြီးတော့ စန္ဒကူးတုံး လက်ဆောင်ပေးလိုက်တယ်၊ စန္ဒကူးတုံးက တစ်သိန်းတန်တယ်၊ ရွှေပန်းကြီးကလည်း တစ်ထောင်တန်တယ်၊ တစ်ထောင်တန်တဲ့ ရွှေပန်းရယ်၊ တစ်သိန်းတန်တဲ့ စန္ဒကူးနှစ်ရယ် အဲဒီလက်ဆောင်နှစ်ခုရတော့ ငါ့သားတော်ဘုရင်က ကဲ-မယ်တော်ကြီးသုံးဖို့ဆိုပြီးတော့ ငါ့ကိုပေးတယ်”။</p> <p>“ပေးတဲ့အခါ ငါက ပန်းလည်းမပန်ဘူး၊ စန္ဒကူးနံ့သာလည်း မလိမ်းဘူး။ ငါ့ရဲ့ချွေးမနှစ်ယောက်ကို ငါပေးမှပဲ” ဘာဖြစ်လို့တုန်းလို့ ဘုရင်လုပ်တဲ့လူကလည်း သူ့သားတော်ပဲ၊ အိမ်ရှေ့မင်းလုပ်တာကလည်း သားတော်ဆိုတော့ ချွေးမနှစ်ယောက်ရှိတယ်ပေါ့။</p> <p>မယ်တော်ကြီးက စဉ်းစားလိုက်တယ်၊ ချွေးမအကြီးကတော့ မိဖုရားရာထူးနဲ့ ရာထူးမြင့်တယ်၊ ရာထူးမြင့်တော့ သူလိုချင်ဟာ အကုန်ရတယ်၊ ငါ့ရဲ့ချွေးမငယ်လေးကတော့ အိမ်ရှေ့ကတော်ဆိုတော့ နဲနဲဆင်းရဲမယ်ပေါ့၊ သူ့ကိုတစ်သိန်းတန် စန္ဒကူးပေးပြီးတော့ ချွေးမအကြီးကို တစ်ထောင်တန် ရွှေပန်းပေးလိုက်တယ်။ ကဲ-တစ်သိန်းနဲ့ တစ်ထောင်ဆိုတော့ ဘယ်လောက် ကွာနေမယ်နော်၊ ချွေးမတစ်ယောက်ပေးတာ။</p> <p>အဲလိုပေးပြီး သူပြန်စဉ်းစားမိတယ်၊ “သော်လောကရဲ့ထုံးစံက ကြီးတဲ့ပုဂ္ဂိုလ် ဦးစားပေးရတယ်”တဲ့။ အဲဒါလည်း မှတ်ထားဦးနော်၊ ခုခေတ်က အငယ်ကို ဦးစားပေးတယ်၊ ပြောင်းပြန်ကြီးဖြစ်သွားတယ်၊ တကယ် လူလောကမှာ အစဉ်အလာဟာ ကြီးတဲ့သူကို ဦးစားပေးရတာ၊ အဲ-အခုခေတ်ကတော့ “အငယ်လေး ဦးစားပေးလိုက်၊ အငယ်လေး ဦးစားပေးလိုက်နဲ့” ဟုတ်လား၊ လူတွေက အငယ်ကို သဘောကျနေတယ်။</p> <p>အဲတော့ မယ်တော်ကြီးလည်း အငယ်သွားဦးစားပေးမိပြီးတော့ သူ့စိတ်ထဲမှာ ဘယ်လိုဖြစ်နေလဲ “သော်လောကရဲ့ ကျင့်ဝတ် ကြီးသူကိုလေးစားတယ်ဆိုတဲ့ ကိုယ်ကျင့်တရား ငါပျက်သွားတယ် လိုက်နာရမှာ၊ ငါမလိုက်နာမိဘူး သူ့ဟာသူဆင်းရဲတာ ငါနဲ့ဘာမှမဆိုင်ဘူး၊ ငါက ကိုယ်ကျင့်တရား မပျက်ထိုက်ဘူး” စဉ်းစားမိတယ် ဟုတ်လား။</p> <p>သူ့ဟာသူ ရာထူးငယ်လို့ ဆင်းရဲချင် ဆင်းရဲပေ့စေ သူ့ဟာသူ ရာထူးမြင့်လို့ ရှိချင်ရှိပါစေ၊ ငါဦးစားပေးရမှာကတော့ ချွေးမကြီးကို ဦးစားပေးရမယ်၊ ငါက ချွေးမငယ်ကို ဦးစားမပေးရဘူး။ ဒါလောကရဲ့ ကျင့်ဝတ်အရနော်၊ အဲဒီလို အတွေးချော်ပြီးတော့ အငယ်ကို ဦးစားပေးမိတာလေးကြောင့်မို့လို့ သူ့ထဲမှာ သံသယဖြစ်နေတယ်တဲ့၊ ငါ့ကိုယ်ကျင့်တရား သိပ်မစင်ကြယ် မသန့်ရှင်းပါဘူး။</p> <p>ဒါလေးနဲ့တင် သံသယဖြစ်နေတယ်ကြည့်နော်၊ ခုခေတ်တော့ ခြင်ကလေး ကြမ်းပိုးကလေးသတ်တောင် သံသယမဖြစ်ဘူးနော်၊ ခြင်ဘယ်နှစ်ကောင်သတ်သတ် သံသယမဖြစ်ဘူး၊ ကြမ်းပိုးဘယ်နှစ်ကောင်သတ်သတ် သံသယမဖြစ်ဘူး၊ <strong>ပါဏာတိပါတ</strong>လို့တောင် မထင်ဘူး၊ ဟုတ်လား။ ။</p> <p>ကြည့်- သူများ အဲဒီလို သံသယလေးတွေဖြစ်လာတော့ ပေးတော့ပေးတာပဲ ဒါပေမယ့် သူ့ရဲ့ကိုယ်ကျင့်တရားပေါ်မှာ သံသယရှိတယ်။ ငါ့ချွေးမဖြစ်တဲ့ မိဖုရားအကြီးက ငါ့ထက်ပိုပြီး ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းမှာပဲ။ သူ့ဆီသွားကြဦး။</p> <p>မိဖုရား ခုနကကိုယ်ကျင့်တရားရေးမှတ်တဲ့ ကိုယ်စားလှယ်တွေက အဲဒီချွေးမဖြစ်တဲ့ မိဖုရားဆီ သွားကြပြန်ရော။ မိဖုရားဆီသွားတဲ့အခါကျတော့ မိဖုရားကလည်း “ကဲ လိုချင်တယ်ဆိုတော့ ပေးရတာပေါ့၊ ဒါပေမယ့်လို့ သူ့ရဲ့ကိုယ်ကျင့်တရားပေါ်မှာလည်း သူသိပ်ပြီးတော့ မကျေနပ်ဘူးတဲ့။ ဘာဖြစ်လို့ မကျေနပ်တာတုန်းဆိုတော့ တစ်ခါတုန်းက ဘုရင့်ရဲ့ညီတော် အိမ်ရှေ့မင်းသားက ဘုရင့်ရဲ့နောက်ကနေပြီးတော့ ဆင်ပေါ်မှာ တူတူထိုင်ပြီးတော့ လိုက်သွားတယ် တိုင်းပြည်လှည့်လည်တာပေါ့။ လေသာပြတင်းက လှမ်းကြည့်လိုက်တဲ့အခါကျတော့ မိဖုရားစိတ်ထဲမှာ ဘယ်လိုသွားပြီးထင်သတုန်းဆိုတော့ သော်-ဘုရင်ရဲ့ညီတော်ကလည်း တော်တော်ချောတာပဲ။ သူနဲ့ငါနဲ့ အဆက်အသွယ်ရလို့ရှိရင် အကယ်၍ သူဘုရင်ဖြစ်ရင်လည်း ငါ့ကိုမိဖုရားဆက်မြောက်မှာပဲ” လို့ အဲလိုတွေးကြည့်တယ်နော်။</p> <p>သူလည်း အငယ်အနှောင်းကြိုက်တဲ့သဘောရှိတယ်၊ အဲဒီအတွေးလေးဝင်ပြီးတော့ သူ့စိတ်ထဲမှာ ကြော် ငါမတော်မတရားတွေးမိပြီ၊ ငါ့မှာ ကြင်ယာသက်ထား ဘုရင်မင်းတရားကြီးရှိရဲ့သားနဲ့ သွားပြီးတော့ ဒီလိုစဉ်းစားမိတာ အတော်မကောင်းတာပဲ၊ ကိုယ်ကျင့်တရားပေါ်မှာ သံသယရှိတယ်၊ အဲဒါကို သူဖွင့်ပြောတယ်၊ ဟုတ်ကဲ့လား? ဒါကြောင့်မို့လို့ သူ့ကိုယ်ကျင့်တရားပေါ်မှာ သိပ်ပြီးတော့ စိတ်မချဘူးတဲ့။ ဘယ်သူ့ဆီလွှတ်တုန်းဆိုတော့ အိမ်ရှေ့မင်းသားဆီ သွားလိုက်ပါ။ အိမ်ရှေ့မင်းသားက ကိုယ်ကျင့်တရား ပိုကောင်းပါလိမ့်မယ်၊ အိမ်ရှေ့မင်းသားဆီသွားတယ်။</p> <p>အိမ်ရှေ့မင်းသား အိမ်ရှေ့မင်းသားဆီသွားတော့ အိမ်ရှေ့မင်းသားကလည်းပဲ သူ့ကိုယ်ကျင့်တရားနဲ့ပတ်သက်ပြီး ပြောတယ်။ “သူ တစ်ခါတုန်းက သူများကို ဆင်းရဲအောင် လုပ်ဖူးတယ်တဲ့၊ ဒါကြောင့်မို့လို့ သူ့ရဲ့ကိုယ်ကျင့်တရား သူအားမရဘူးပေါ့။ ဘယ်လိုဆင်းရဲအောင်လုပ်တုန်း ဆိုလို့ရှိရင် သူက သူ့နောင်တော် ဘုရင်ကြီးဆီ အခစားသွားလေ့ရှိတယ်၊ အခစားသွားတဲ့အခါကျတော့ သူ့နောက်ကလူတွေကို ပါးစပ်နဲ့မပြောဘူး။ တစ်ခါတစ်ရံကျတော့ သူ့နောင်တော်နဲ့အတူ ညအတူတူအိပ်တယ်၊ မနက်ကျမှ သူ့နန်းတော်သူ ပြန်တယ်။ တစ်ခါတစ်ခါကျတော့ သူ့နောင်တော်နဲ့စကားပြောပြီး ချက်ချင်းပြန်ထွက်တဲ့အခါလည်းရှိတယ်။ အဲဒါကို ပါးစပ်ကနေပြီးတော့ ငါချက်ချင်းပြန်လာခဲ့မယ်လို့ မပြောဘူး၊ ငါဒီမှာ ညအိပ်မယ်လို့မပြောဘူး။ ။</p> <p>ဒါပေမယ့် သူလုပ်နေကျ သင်္ကေတလေးရှိတယ်။ မြင်းမောင်းတဲ့ကြိမ်လုံးလေးကို ရထားထဲမှာထည့်ထားလိုက်ပြီဆိုရင်တော့ သူချက်ချင်းပြန်လာမယ်လို့ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်တဲ့၊ အဲလိုမဟုတ်ဘဲနဲ့ ရထားဦး ကန့်လန့်တင်ထားတယ်ဆိုရင် သူ ညအိပ်မယ်ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်တဲ့။</p> <p>တစ်ရက်ကျတော့ သူပြန်လာမယ်လို့ရည်ရွယ်ပြီး ရထားထဲမှာထည့်ထားတယ်, အပေါ်လည်းရောက်ရော မိုးတွေကရွာ, မိုးတွေကရွာတော့ နောင်တော်ဖြစ်တဲ့ဘုရင်က “မင်းဒီနေ့ မပြန်နဲ့တော့ကွာ ဒီမှာပဲအိပ်တော့”</p> <p>သူ့နောက်ကလိုက်လာတဲ့ အခြံအရံတွေက မပြန်ရဲဘူး, တစ်ညဉ့်လုံး မိုးစိုထဲမှာ ဒီအတိုင်းရပ်စောင့်နေကြတယ်, လာနိုးလာနိုးနဲ့ အဲဒါ မနက်မိုးလင်းသည်အထိ ရပ်စောင့်နေကြရတယ်။ ။</p> <p>အဲဒီလို မိုးလင်းသည်အထိအောင် စောင့်နေကြရတာကို သူကတွေ့တဲ့အခါကျတော့မှ သူ့ရဲ့ကိုယ်ရံတော်တွေဟာ သူ့ရဲ့လုပ်ရပ်ကြောင့် ဒုက္ခရောက်ရှာကြတယ်, ငါ့ရဲ့ကိုယ်ကျင့်တရားဟာ မစင်ကြယ်ဘူးလို့ ဒီလိုယူဆတယ် ဟုတ်ကဲ့လား? သူများကို ဒုက္ခပေးမိတယ်ပေါ့။</p> <p>အဲဒါကြောင့်မို့လို့ သူက ညွှန်းလိုက်တယ်, ငါ့ရဲ့သီလ ငါအားမရဘူး, ကိုယ်ကျင့်တရားကို အားမရဘူး, ပုရောဟိတ် ပုဏ္ဏားကြီးဆီသွားလိုက်ပါ, သူက ပိုပြီး ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းလောက်တယ်” ပုရောဟိတ် ပုဏ္ဏားကြီးဆီ သွားကြတယ်။</p> <p>ပုရောဟိတ်ပုဏ္ဏား ပုရောဟိတ်ပုဏ္ဏားကြီးက သူတို့လိုချင်တာပေးပြီး ပြောတယ် “ငါလည်း ငါ့ကိုယ်ကျင့်တရားနဲ့ပတ်သက်ပြီး အားမရဘူးကွာ” ဒါဖြင့် ဘာလုပ်ဖူးလို့တုန်းလိုဆိုတော့ ဘုရင်ကြီးကို နိုင်ငံရပ်ခြားကနေပြီးတော့ အင်မတန်လှပသစ်လွင်တဲ့ ရထားလေးတစ်စီး ဆက်လိုက်တယ်။ ခုခေတ်လိုဆိုရင် ကားတစ်စီး လက်ဆောင်ရတယ်ပေါ့ နော်။</p> <p>အဲဒီ ရထားတစ်စီး လက်ဆောင်ရလိုက်တဲ့အခါ ပုဏ္ဏားကြီးက ဘယ်လိုစဉ်းစားတုန်းဆို “ဟာ-ရထားလေးက လှလိုက်တာ, ငါက အသက်ကြီးပြီ, ဘုရင်က အဲဒီရထား ပေးရင်ကောင်းမှာပဲ” ဒီလိုသွားတွေးတယ်။</p> <p>အတွေးအတွေး သူများပစ္စည်းကို ရချင်တဲ့အတွေးလေးတွေးလိုက်တယ်။ အဲလိုတွေးပြီးတော့သွားတော့ ဘုရင့်ဆီလည်းရောက်ရော ဘုရင်က “ဆရာပုဏ္ဏားကြီး အသက်ကြီးပါပြီ သူ့ပေးလိုက်ပါ”တဲ့။ အဲဒီကျတော့ မယူဘူး ရှက်တယ်နော်။</p> <p>သူများပစ္စည်းကို မတော်လောဘနဲ့တွေးမိခဲ့တယ် မယူဘူး၊ အဲဒီမှာ သူ့ကိုယ်ကျင့်တရားနဲ့ပတ်သက်ပြီး “ငါ့စိတ်ကို မထိန်းနိုင်ဘူး၊ သူများပစ္စည်းကို မတော်လောဘတက်မိတယ်၊ ကိုယ်ကျင့်တရားနဲ့ပတ်သက်ပြီး အားမရဘူး” လို့ ပြောလိုက်တယ်နော်။</p> <p>အေး- အဲဒီလို ကိုယ်ကျင့်တရားနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ အလွန့်ကို စင်ကြယ်ခဲ့ကြတဲ့ခေတ်ပေါ့။ ဒီကနေ့ခေတ်ဆို နည်းတောင်နည်းသေးတယ် ပြောမယ် ဟုတ်လား? ကဲ-ကောင်းပြီ။</p> <p>ပုရောဟိတ် ပုဏ္ဏားကြီးကလည်း ပြောတယ်၊ “ငါ့ကိုယ်ကျင့်တရားနဲ့ပတ်သက်ပြီး ငါစိတ်မချဘူးကွာ၊ မင်းတို့ လယ်မြေတွေကို တိုင်းတာတဲ့ ခုခေတ်ဆိုရင်တော့ မြေတိုင်းအရာရှိဆီ သွားကွာ၊ မြေတိုင်းအရာရှိကတော့ ပိုပြီးတော့ ကိုယ်ကျင့်တရား ကောင်းလောက်တယ်။”</p> <p>မြေတိုင်းအရာရှိ ကောင်းပြီဆိုပြီး မြေတိုင်းအရာရှိဆီ သွားတဲ့အခါကျတော့ မြေတိုင်းအရာရှိကလည်း ပြောတယ်၊ သူ့ကိုယ်သူ အားမရဘူးတဲ့။ တစ်ခါတုန်းက သူကြုံခဲ့တာလေးကို ပြောပြတယ်။ ဘုရင်ကြီးက လယ်ယာမြေတစ်ခုကို ယူတဲ့အခါ တိုင်းတာမှုတစ်ခု လုပ်ကြတယ်၊ အဲဒီတိုင်းတာမှု လုပ်တဲ့အခါမှာ သူက သူကြိုးဆွဲတဲ့ဘက်မှာ ဘာတွေ့တုန်းဆိုရင် ပုစွန်တွင်းလေး သွားတွေ့တယ်၊ အဲဒီနေရာ ငုတ်စိုက်ရတယ်။ အကယ်၍ နေရာပြောင်း ငုတ်စိုက်လို့ရှိရင် ဘုရင့်ရဲ့မြေ တစ်လက်မလောက် နစ်နာသွားမယ် ဟုတ်ကဲ့လား? ပုစွန်တွင်းရဲ့ အပြင်ဘက် ဟိုဘက်ကို စိုက်မယ်ဆိုရင် လယ်မြေပိုင်ရှင်ရဲ့မြေ နစ်နာသွားမယ်။</p> <p>အဲတော့ မတတ်နိုင်ဘူး၊ ပုစွန်တွင်းနေရာပဲ စိုက်မယ်ဆိုပြီးတော့ စိုက်လိုက်တဲ့အခါကျတော့ တွင်းထဲက ပုစွန်ကောင်က အော်လိုက်တာ။ ငုတ်စိုက်တော့ သူ့ကျောဖောက်မိထင်ပါရဲ့၊ အဲဒီမှာ သူစိတ်မကောင်း ဖြစ်သွားတယ်၊ “ဪ-ငါလုပ်မိလို့ ပုစွန်တစ်ကောင် ဒုက္ခရောက်သွားပြီ၊ ငါ့ကိုယ်ကျင့်တရား မသန့်ရှင်းဘူး” လို့ဆိုပြီး သူ့စိတ်ထဲမှာ အဲလိုဖြစ်တယ်နော်။ ခုခေတ်လိုဆိုရင်တော့ တူးပြီးတော့တောင် ထုတ်ပြီးဖုတ်စားမလားတောင် မသိဘူးနော်။</p> <p>အဲဒါနဲ့ သူ့ကိုယ်ကျင့်တရားကို သူသိပ်ပြီးတော့ စိတ်မချဘူးတဲ့၊ ပိုပြီးတော့ကောင်းတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကတော့ ဘုရင့်ရဲ့ ရထားထိန်းကြီးဆီ သွားပါလား၊ အဲဒီရထားထိန်းရဲ့ ကိုယ်ကျင့်တရားက ပိုပြီးတော့ စင်ကြယ်လောက်တယ်ဆိုတော့ ရထားထိန်းကြီးဆီ သွားပြန်ရော။</p> <p>ရထားထိန်းဆီ သွားလိုက်တဲ့အခါကျတော့ ရထားထိန်းက ပြောတယ်၊ သူ့မှာလည်း မကျေနပ်စရာလေးတစ်ခုရှိတယ်တဲ့။ ကိုယ်ကျင့်တရားနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ ဘာတုန်းလို့ဆိုတော့ ဘုရင်ကြီးဟာ ဥယျာဉ်ကိုထွက်တယ်၊ ဥယျာဉ်ထွက်ပြီးတော့ ညနေချိန်ကျတော့ ဥယျာဉ်ကနေ ပြန်လာတယ်၊ ပြန်လာတဲ့အချိန်မှာ မိုးတွေတက်လာတယ်၊ ရထားထိန်းက အေး မိုးတွေတက်လာရင် ဘုရင်ကို မိုးစိုမှာ ကြောက်လို့ မြင်းတွေကို ကြိမ်တို့ပြီးတော့ မောင်းလိုက်တာ အဲဒီနေ့က။</p> <p>မြင်းတွေက ပြေးကြတာပေါ့၊ ဘုရင်ကြီးတော့ မိုးလွတ်သွားတယ်၊ မြင်းတွေက သင်ထားတဲ့မြင်းတွေဆိုတော့ ကြိမ်တို့တဲ့နေရာကို သူတို့ကမှတ်ထားတယ်၊ အဲဒီနေရာရောက်ရင် ဘယ်အချိန်ပဲဖြစ်ဖြစ် ပြေးကြတာပဲတဲ့၊ ဒီကောင်တွေကလည်း အမှတ်အသားက ကြိမ်တစ်ခါတို့ထားတာနဲ့ နောက်အဲဒီနားရောက်ရင် မြင်းတွေက ပြေးတော့တာပဲတဲ့။</p> <p>အဲတော့ သူက စဉ်းစားတယ်၊ “ဪ-စနစ်တကျ သင်ထားတဲ့မြင်းတွေ မလိုအပ်ပဲနဲ့ ငါကြိမ်သွားတို့တယ်၊ သူတို့ပင်ပန်းရှာကြတယ်ပေါ့။ ဘုရင်ကြီး မိုးစိုစို မစိုစို ငါနဲ့ဘာမှမဆိုင်ဘူးပေါ့၊ မြင်းတွေ ငါ့ကြောင့် ပင်ပန်းဆင်းရဲရောက်ကြတယ်” ဆိုပြီးတော့ ငါ့ရဲ့ကိုယ်ကျင့်တရား မစင်ကြယ်ဘူးလို့ သူ့စိတ်ထဲမှာ ဒီလိုယူဆတယ်နော်။</p> <p>အဲဒါနဲ့ “မင်းတို့ ငါ့သီလတော့ သိပ်ပြီးတော့ မကျေနပ်နိုင်ဘူးတဲ့၊ တို့နိုင်ငံက သူဌေးကြီးကတော့ ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းတယ်၊ အဲဒီသူဌေးကြီးဆီ သွားကြဦး” လို့ဆိုတော့ သူဌေးကြီးဆီ သွားကြပြန်တယ်။</p> <p>သူဌေးကြီးဆီ ရောက်တဲ့အခါ သီလတောင်းတော့ သူဌေးကြီးကလည်း သူ့မှာ ကိုယ်ကျင့်တရားနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အားမလိုအားမရတစ်ခု ဖြစ်ဖူးတယ်တဲ့။ ဘာဖြစ်ဖူးတာတုန်း ပြောပါဦးဆိုတော့ သူ့ရဲ့စိုက်ခင်း သလေးစပါးခင်းကြီးဟာ အောင်မြင်ဖြစ်ထွန်းလာတဲ့အခါ သလေးသီးနှံတွေဟာ ရင့်ကာနီးမှာ ငိုက်ကျလာတယ်၊ အဲဒီအချိန်လေးမှာ သလေးအနှံတွေကို ခူးပြီးတော့ တိုင်တစ်တိုင်မှာ သူက အလှဆင်ချင်တာ။ အဲဒါနဲ့ သလေးစပါးခိုင်ကြီးကို ခူးပြီးတော့ တိုင်တစ်တိုင်မှာ ချည်ခိုင်းလိုက်တယ်၊ ချည်ခိုင်းပြီးတော့မှ သူက ပြန်စဉ်းစားတယ်။ “ဪ-ဒီသလေးခင်းကရတာ ဘုရင်ကြီးကို ငါပထမအခွန်ဆက်ရမယ်၊ အခွန်ဆက်ပြီးမှ ငါကျန်တာလုပ်ချင်တာလုပ်ရမယ်။ အခု ဘုရင်ကို အခွန်မဆက်ဘဲနဲ့ ငါကအရင်သုံးတယ်ဆို ငါ့ကိုယ်ကျင့်တရားပျက်တယ်” ပေါ့။ ဘုရင့်အခွန်တော်ကို အရင်ပေးသင့်တယ်ဆိုပြီး သူ့ရဲ့ကိုယ်ကျင့်တရားပေါ်မှာ အားမလိုအားမရတွေ ဖြစ်တယ်တဲ့။ ဒါကြောင့်မို့လို့ အားမရလို့ သူကနေတစ်ဆင့် တစ်ခါလွှတ်လိုက်ပြန်တယ် မြို့တံခါးစောင့်ကြီးဆီ လွှတ်လိုက်တယ်။</p> <p>မြို့တံခါးမှူးကြီးကလည်း ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းတယ်၊ သူ့ဆီသွားလိုက်ပါဦးဆိုတော့ မြို့တံခါးမှူးဆီ ရောက်လာတဲ့အခါ သူပြောတယ်၊ “ကျုပ်လဲဗျာတဲ့ တစ်ခါတုန်းက နှုတ်မစောင့်စည်းမိလို့ ကျုပ်လဲ ကိုယ့်ကိုယ်ကျင့်တရားကိုယ် အားမလိုအားမရဖြစ်တယ်” တဲ့။</p> <p>ပြောပါဦးလို့ဆိုတော့ “အေး- ညနေကျတော့ မြို့တံခါးပိတ်တော့မယ့်အချိန်ရောက်ပြီဆိုလို့ရှိရင် ကြော်ငြာရတယ်၊ လူတွေကြားအောင် မြို့ပြင်ထွက်နေတဲ့လူတွေ အကုန်လုံးကြားအောင် ကြော်ငြာရတယ်၊ အဲဒီကြော်ငြာတာ သုံးခါဟစ်အော်ပြီးတဲ့နောက်မှာ နောက်ကျရင်တော့ တံခါးပိတ်တာပဲ။”</p> <p>အဲဒီလို တံခါးပိတ်ကာနီး ကြော်ငြာနေတဲ့အချိန်မှာ လူတစ်ယောက် သူ့ရဲ့နှမလေးကို လက်ဆွဲပြီးတော့ အပြေးလာတယ်၊ တံခါးမပိတ်ခင် မီအောင်လို့ဆိုပြီး ဟောဟဲတိုက်ပြီး အပြေးလာတယ်။ တံခါးက ပိတ်ကာနီးနေပြီ၊ အပြေးရောက်လာတဲ့အခါကျတော့ သူကဆဲပြီးငေါက်တယ်၊ ဒရဝမ်ဆိုတာ ဒေါက်တတ်တယ်နော်။ ဆေးရုံတွေဘာတွေ သွားရင် တံခါးစောင့် ဒေါက်တာတွေဘာတွေ ကြုံဖူးလိမ့်မယ်။</p> <p>အဲဒီမှာ သူက ဘယ်လိုငေါက်တုန်းဆိုတော့ “မင်းက အမျိုးသမီးတစ်ယောက်ခေါ်ပြီး တစ်နေကုန် ပျော်ချင်ပါးချင်ရာသွားပြီးတော့ အချိန်မသိဘူးလားကွ၊ တိုင်းပြည်မှာ ဘုရင်ရှိနေတယ်ဆိုတာတောင် မင်းမသိဘူးလား” ဆိုပြီးတော့ အမျိုးသမီးနဲ့ အပြင်ဘက်မှာ ပျော်ပါးတယ်လို့ထင်ပြီး သူကပြောတယ်။ ဟိုလူက မျက်နှာငယ်လေးနဲ့ “မဟုတ်ပါဘူး ခင်ဗျာ၊ ဒါ ကျွန်တော့်နှမပါ”။</p> <p>အား- ငါပြောမိတာမှားသွားပြီပေါ့လေ မောင်နှမကို သွားပြီးတော့ ပြောမိတယ်ဆိုပြီး သူ့ကိုယ်ကျင့်တရားနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အားမလိုအားမရဖြစ်တယ်၊ ဒါနဲ့ သူက ဘယ်သူ့ညွှန်းလိုက်တုန်းဆိုတော့ သူ့ကိုယ်ကျင့်တရားလည်း အားမလိုအားမရ ဖြစ်သည့်အတွက်ကြောင့် ပြည့်တန်ဆာမထံ လွှတ်လိုက်တယ်။</p> <p>တိုင်းပြည်ဘုရင်တွေက ခန့်ထားတဲ့ အဲဒီမြို့မှာ အချောဆုံးအမျိုးသမီးဆိုလို့ရှိရင် သူတို့က ပြည့်တန်ဆာမ ခန့်ထားလေ့ရှိတယ်။ အဲဒီပြည့်တန်ဆာမကလည်းပဲ သူလိုက်နာရတဲ့ စည်းကမ်းရှိတယ်။ ဒီတစ်ယောက်ဆီက အခကြေးငွေယူထားလို့ရှိရင် နောက်တစ်ယောက်ကို လက်မခံရဘူး၊ အဲဒီလိုရှိတယ်။ အဲဒီပြည့်တန်ဆာမကလည်း အလွန်ကို ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းတယ်တဲ့။</p> <p>တစ်ရက်ကျတော့ လူတစ်ယောက်က ဗြုန်းခနဲ ပေါ်လာပြီး သူ့ကို ငွေတစ်ထောင်ပေးသွားတယ်။ ပေးသွားပြီး “သူပြန်လာမယ်” ဆိုပြီး ပြောသွားတယ်၊ အဲဒီလူက ပေါ်မလာဘူး၊ တစ်ရက်လည်း ပေါ်မလာ၊ နှစ်ရက်လည်း ပေါ်မလာ၊ တစ်လလည်း ပေါ်မလာဘူး၊ တစ်နှစ်လည်း ပေါ်မလာဘူး။</p> <p>သူ့ရဲ့ကိုယ်ကျင့်တရားက တစ်ယောက်ရဲ့ငွေ လက်ခံထားလို့ရှိရင် နောက်တစ်ယောက် လက်မခံရဘူး။ လက်မခံရတော့ ငွေလေးတစ်ထောင်နဲ့ အဲဒီယောက်ျားက ဘယ်လောက်ထိအောင် ကြာတုန်းဆို သုံးနှစ်တဲ့။ သုံးနှစ်ဆိုတော့ သူ့ဝင်ငွေတွေ ဘယ်လောက်လျော့သွားတုန်း၊ ကဲ ဟုတ်လား? ဝင်ငွေတွေလျော့တော့ စားစရာ သောက်စရာ ဆင်းရဲဒုက္ခရောက်လာတယ်။</p> <p>ရောက်လာတဲ့အခါကျတော့ တရားသူကြီးဆီ သွားတိုင်ပင်တယ်၊ “ဒီလိုပဲ ကျွန်မလက်ခံထားတာ အဲဒါ အဲဒီလူက ခုချိန်အထိ မလာဘူး၊ သုံးနှစ်ပြည့်ပြီး ကျွန်မလည်း စားဝတ်နေရေးဒုက္ခရောက်နေပြီ” ဆိုတော့ တရားသူကြီးက ဆုံးဖြတ်ပေးတယ်။ “သုံးနှစ်မှဆိုရင်တော့ ကဲ မင်းစောင့်နေတာ ကျေပြီ၊ မလာတော့ဘူး လက်ခံလိုက်တော့၊ နောက်လာတဲ့လူ လက်ခံလိုက်တော့” ဆိုတော့ လူတစ်ယောက်က ပိုက်ဆံလာပေးတယ်၊ ပေးလိုက်တဲ့အခါမှာ လက်လှမ်းလိုက်တာ ရှိသေးတယ် ခုနက ကိုယ်တော်ချောက ဘွားကနဲ ရောက်လာတယ်။</p> <p>အဲဒီမှာ ဒီအမျိုးသမီးက “ဪ-ငါစည်းကမ်းပျက်တာပဲပေါ့၊ ဒီလူတစ်ယောက်ကို သုံးနှစ်စောင့်ရဲ့သားနဲ့ မလာလို့ ငါလက်ခံမိတာ၊ ငါကိုယ်ကျင့်တရားပျက်တာပဲ”။ ခုနက ဘွားကနဲ ပေါ်လာတဲ့လူက လူသားမဟုတ်ဘူးတဲ့၊ သိကြားမင်း ဖြစ်နေတယ်။ ဘာဖြစ်လို့ သူက ဒီလိုလုပ်တာတုန်းဆိုတော့ ဒီပြည့်တန်ဆာမရဲ့ ကိုယ်ကျင့်တရား ဘယ်လောက်ကောင်းသလဲဆိုတာကို သိစေလို၍ သူက လုပ်ပေးသွားတာ။ သိကြားရဲ့အသွင်သဏ္ဌာန် ပျောက်ပြီးတော့ သူ့အိမ်ကို ရတနာခုနစ်ပါးနဲ့ပြည့်အောင် ဖြည့်တင်းပေးပြီးတော့ ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းအောင် ကျင့်ကြဖို့ သိကြားမင်းက တရားဟောပြီးတော့ ပြန်သွားတယ်တဲ့။</p> <p>ဒါက ငါးရာ့ငါးဆယ်မှာပါတဲ့ ဇာတ်လမ်းလေးတစ်ပုဒ်ကို ပြောပြတာ ဟုတ်ကဲ့လား? အဓိကပြောချင်တာကတော့ ဒီဇာတ်လမ်းထဲမှာပါတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေဟာ ကိုယ်ကျင့်တရား ချိုးဖောက်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ် တစ်ယောက်မှမပါဘူး၊ လွန်လွန်ကျူးကျူး ချိုးဖောက်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ် တစ်ယောက်မှမရှိဘူး။ မရှိပေမယ့်လို့ သူတို့စိတ်ထဲမှာ သူတို့ကိုယ်ကျင့်တရားကို အားမရကြဘူးတဲ့။ ဒီထက်ကောင်းအောင် သူတို့ကျင့်ချင်ကြတယ်၊ ဒါ အနှစ်သာရ ဟုတ်ကဲ့လား?</p> <p>အေး အဲဒါကြောင့်မို့လို့ ကိုယ်ကျင့်သီလကောင်းဖို့ ငါးပါးသီလကို ဒီထက်ပိုပြီးတော့ ပြည့်ပြည့်စုံစုံ စင်ကြယ်အောင် ဆောက်တည်ဖို့ အင်မတန်မှ အရေးကြီးပါတယ်တဲ့။ ခုနက ရွှေပေလွှာနဲ့ ကုရုတိုင်းသူတိုင်းသားတွေ ကျင့်တဲ့ ငါးပါးသီလ- <strong>ပါဏာတိပါတာ</strong> = သူများအသက် မသတ်ရဘူးဆိုတဲ့ စည်းကမ်း၊ <strong>အဒိန္နာဒါနာ</strong> = သူများမပေးတာ မယူရဘူးဆိုတဲ့ စည်းကမ်း၊</p> <p><strong>ကာမေသု မိစ္ဆာစာရာ</strong> = သူတစ်ပါး သားမယား မှောက်မှားမှု မလုပ်ရဘူးဆိုတဲ့ စည်းကမ်း၊ <strong>မုသာဝါဒါ</strong> = လိမ်မပြောရဘူးဆိုတဲ့ စည်းကမ်းရယ်၊ <strong>သုရာမေရယ</strong> = သေရည်သေရက် မသောက်စားရဘူးဆိုတဲ့ ဒီစည်းကမ်းတွေကို အားလုံးရေးယူသွားကြတယ်။</p> <p>သူတို့နိုင်ငံ ရောက်တဲ့အခါကျတော့ ရွှေပေလွှာနဲ့ ရေးလာတဲ့ ဒီစည်းကမ်းချက်တွေအတိုင်း ဘုရင်ကြီးက စပြီးတော့ ကျင့်သုံးလိုက်တဲ့အခါကျတော့မှ မိုးလေဝသတွေကောင်းပြီးတော့ ရောဂါဝေဒနာတွေ ပျောက်ကင်းကုန်သတဲ့။ ကဲ-လွန်မဆွဲနဲ့၊ ငါးပါးသီလ လုံအောင်ထိန်းတဲ့ ဟုတ်ကဲ့လား? ဒီဇာတ်လမ်းအရဆိုရင် မိုးခေါင်တာ ငါးပါးသီလ မလုံကြလို့။ ဒါက ငါးရာ့ငါးဆယ် ဇာတ်နိပါတ်ထဲက နှစ်ရာခုနှစ်ဆယ်နဲ့ခြောက်ခုမြောက်ဖြစ်တဲ့ ဇာတ်ကို <strong>ကုရုဓမ္မဇာတ်</strong> လို့ခေါ်တယ်။</p> <p>အဲဒီ ကုရုဓမ္မဇာတ်ကို မြတ်စွာဘုရားသခင် ကိုယ်တော်မြတ်က အတိတ်က တကယ်ဖြစ်ခဲ့တဲ့ အကြောင်းတွေကို ပြန်လှန်ပြီးတော့ ဟောတာ။ အဲဒီဟောထားတဲ့အတိုင်း နောက်ဆုံးကျတော့ မြတ်စွာဘုရားက အေး- လောကကြီးမှာ ဘယ်အရာမှ မတည်မြဲဘူး၊ အားလုံးဟာ ကျေနပ်စရာ မကောင်းလို့ <strong>ဒုက္ခသစ္စာ</strong> ချည်းပဲတဲ့၊ ဟုတ်ကဲ့လား?</p> <p>အဲဒီဒုက္ခဆိုတဲ့ သဘာဝတရား ဘာ့ကြောင့်ရနေတာတုန်းဆိုရင် ရချင်တဲ့ တွယ်တာတဲ့ ခင်မင်တဲ့ လိုချင် <strong>လောဘ တဏှာ</strong> ကြောင့် ရနေတာ ဒါက <strong>ဒုက္ခသမုဒယ</strong> တဲ့၊ ဟုတ်ကဲ့လား? အဲဒီနှစ်ခု ရှိနေသေးလို့ရှိရင် သံသရာထဲမှာ ဒီလိုဒုက္ခတွေ အဆိုးနဲ့ကြုံလိုက်၊ အကောင်းနဲ့ကြုံလိုက်၊ အဆိုးနဲ့ကြုံလိုက်၊ အကောင်းနဲ့ကြုံလိုက် သံသရာထဲမှာ ဒီဒုက္ခနဲ့ သမုဒယ တဝဲလည်လည် ဒီလိုရှိနေကြဦးမှာတဲ့။</p> <p>အဲဒီဒုက္ခတွေအားလုံး ငြိမ်းသွားတာက <strong>ဒုက္ခနိရောဓ</strong> လို့ခေါ်တဲ့ နိဗ္ဗာန်ပဲဖြစ်တယ်။ နိဗ္ဗာန်ရောက်သွားပြီဆိုရင် မိုးခေါင်တာလည်း မရှိတော့ဘူး၊ မိုးကောင်းတာလည်း မရှိတော့ဘူး၊ ဟုတ်ကဲ့လား? ရောဂါဖြစ်တာလည်း မရှိတော့ဘူးတဲ့။ အဲဒါဟာ ဒုက္ခနိရောဓ ဒုက္ခတွေအားလုံး ငြိမ်းသွားမှ၊ အဲဒီဒုက္ခတွေအားလုံး ငြိမ်းသွားဖို့ကတော့ ဘာတုန်းဆိုရင် နံပါတ်(၁) အမှန်မြင်ဖို့လိုတယ်၊ အမှန်မြင်တာကို <strong>သမ္မာဒိဋ္ဌိ</strong> လို့ခေါ်တယ်။ အမှန်မြင်ဖို့အတွက် ဘာလုပ်ဖို့လိုလဲဆိုရင် မှန်မှန်ကန်ကန် တွေးတတ်ဖို့လိုတယ်။</p> <p>ကဲ-အမှန်မြင်ပြီ၊ အမှန်တွေးတတ်ပြီဆိုလို့ရှိရင် ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းဖို့ လိုတယ်တဲ့။ မှန်ကန်တဲ့စကားကိုပြောတယ်ဆိုတာ <strong>ဝစီဒုစရိုက်</strong> လေးပါးကို ရှောင်ရမယ်လို့ ပြောတာ၊ ဝစီဒုစရိုက်ဆိုတာ လိမ်ပြောတာကို ဝစီဒုစရိုက်၊ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် မတည့်အောင် ကုန်းတိုက်တာ ဝစီဒုစရိုက်၊ အရပ်ထဲမှာ ဆဲတာဆိုတာ ဝစီဒုစရိုက်၊ ဟုတ်ကဲ့လား? တရားလက်လွတ်စကားတွေ လျှောက်ပြောတာ ဝစီဒုစရိုက်တဲ့။</p> <p>အဲဒီ ဝစီဒုစရိုက်တွေ ကင်းပြီဆိုရင် <strong>သမ္မာဝါစာ</strong> ဖြစ်တယ်၊ မှန်ကန်သောစကားကိုပြောတာ။ မှန်ကန်သောအလုပ်ကိုလုပ်တယ်ဆိုတာ သူများအသတ်သတ်ရင်၊ သူများဥစ္စာခိုးရင်၊ သူတစ်ပါး သားမယား ပြစ်မှားတယ်ဆိုရင် မှားယွင်းတဲ့လုပ်ရပ်။ အဲဒီမှားယွင်းတဲ့ လုပ်ရပ်တွေကို ရှောင်လိုက်ပြီဆိုရင် <strong>သမ္မာကမ္မန္တ</strong> မှန်ကန်တဲ့ လုပ်ရပ်ဖြစ်တယ်။ အဲဒီမှန်ကန်တဲ့စကားကိုပြောပြီးတော့ မှန်ကန်တဲ့လုပ်ရပ်နဲ့ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပြုမယ်ဆိုရင် <strong>သမ္မာအာဇီဝ</strong> ဖြစ်တယ်။</p> <p>သူများအသက် သတ်ပြီးတော့ အသက်မမွေးနဲ့၊ သူများဥစ္စာခိုးပြီးတော့ အသက်မမွေးနဲ့၊ သူတပါးသားမယား စော်ကားပြီး အသက်မမွေးနဲ့၊ လိမ်ပြောပြီးတော့ အသက်မမွေးနဲ့၊ ကုန်းတိုက်ပြီးတော့ အသက်မမွေးနဲ့၊ ဆဲရေးပြီးတော့ အသက်မမွေးနဲ့၊ မဟုတ်မတရား လျှောက်ပြောပြီးတော့ အသက်မမွေးနဲ့လို့ ဆိုလိုတယ်၊ ဟုတ်ကဲ့လား?</p> <p>ဟော ကိုယ်ကျင့်သီလ ပြည့်စုံပြီ ဘာလုပ်ရမတုန်းဆို <strong>သမ္မာဝါယာမ</strong> = မှန်ကန်တဲ့ ကြိုးစားမှုရှိဖို့လိုတယ်တဲ့။ မှန်ကန်တဲ့ ကြိုးစားမှုဆိုတာဘာတုန်း။ ကိုယ့်သန္တာန်မှာ အကုသိုလ်မဖြစ်သေးရင် မဖြစ်ရအောင်၊ ဖြစ်လာတဲ့ အကုသိုလ်တွေကို ဖယ်ရှားနိုင်အောင်၊ ကုသိုလ်မဖြစ်သေးဘူးဆိုရင်ဖြစ်အောင်၊ ဖြစ်လာတဲ့ကုသိုလ် ကိုယ့်သန္တာန်မှာ တိုးပွားလာအောင် လေးဖက်လေးတန်က ကြိုးစားတာကို သမ္မာဝါယာမလို့ခေါ်တယ် ဟုတ်ကဲ့လား?</p> <p>အကုသိုလ်မဝင်အောင် ဆို့ပိတ်ရမယ်၊ ဥပမာမယ် ဒေါသမထွက်သေးဘူးဆို မထွက်အောင်တား၊ ထွက်ပြီဆိုလို့ရှိရင်လည်း မြန်မြန်ဖယ်ရှားပစ်ရမယ်၊ ဒီလိုဆိုလိုတယ်။ မေတ္တာမပွားရသေးဘူးဆိုရင် မေတ္တာပွားဖို့ ကြိုးစားရမယ်၊ မေတ္တာပွားမိပြီဆိုရင် ပိုပြီးတော့ ပွားမိအောင် ကြိုးစားရမယ်။ ဒါကို သမ္မာဝါယာမ = မှန်ကန်တဲ့ အားထုတ်မှုလို့ ပြောတာနော်။</p> <p>အဲ- မှန်ကန်တဲ့ အားထုတ်မှုလုပ်ပြီ ဆိုလို့ရှိရင် <strong>သမ္မာသတိ</strong> = မှန်ကန်တဲ့ သတိထားမှု လိုအပ်တယ်။ မှန်ကန်တဲ့ သတိထားမှုဆိုတာ ကိုယ့်ရဲ့ထွက်လေဝင်လေလေးကို အာရုံစိုက်နေတာ ဟုတ်ကဲ့လား? ကိုယ့်ရဲ့ခံစားချက်လေးကို အာရုံစိုက်နေတာ၊ ကိုယ့်ရဲ့အသိစိတ်လေးကို အာရုံစိုက်နေတာ၊ ကိုယ့်ရဲ့ကြံတွေးတာကို အာရုံစိုက်တယ်။ စာလိုပြောရင် ကာယ၊ ဝေဒနာ၊ စိတ္တ၊ ဓမ္မ လို့ဆိုတဲ့ <strong>သတိပဋ္ဌာန်တရားလေးပါး</strong> ပွားတာလို့ ပြောတယ်နော်။</p> <p>နောက် <strong>သမ္မာသမာဓိ</strong> ဆိုတာကျတော့ သမာဓိရအောင် သမထကျင့်စဉ်တစ်ခုကို ကျင့်ပြီးတော့ သမာဓိထူထောင်ပြီးတော့ ပေးတာ သမ္မာသမာဓိတဲ့။ အားလုံးပေါင်းလိုက်တဲ့အခါကျတော့ <strong>မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး</strong> အကျင့်တရား။ အဲဒီမဂ္ဂင်ရှစ်ပါး အကျင့်တရားသည် ဒုက္ခနိရောဓ လို့ဆိုတဲ့ ဒုက္ခချုပ်ရာကို ရောက်စေတတ်တဲ့ အကျင့်ပဲတဲ့၊ အဲဒါကို ကျင့်ပါလို့ ဒီလိုပြောတာနော်။</p> <p>မြတ်စွာဘုရားက ဟောဒီဇာတ်လမ်းကို ဟောပြီးတဲ့အခါကျတော့ သစ္စာလေးပါးမှာလာတဲ့ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး အကျင့်တရားကို ကျင့်မှ ဒုက္ခနိရောဓဆိုတဲ့ နိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်ပြုရမှာ။ ဒုက္ခနိရောဓဆိုတဲ့ နိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်ပြုမှသာ မိုးခေါင်ခြင်း၊ ရေရှားခြင်း၊ ရောဂါဖြစ်ခြင်း၊ ဆင်းရဲခြင်း၊ ရောဂါများခြင်းဆိုတဲ့ အပြစ်အနာအဆာတွေက လုံးဝလွတ်မှာဖြစ်ပါတယ်တဲ့။</p> <p>ဒါကြောင့် ဟောဒီဇာတ်လမ်းအတိုင်း “စံထားရမည့် ကိုယ်ကျင့်တရားရှိသူများ”ကို စံပြုပြီးတော့ မိမိတို့ဘဝမှာ ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းအောင် ကြိုးစားခြင်းဖြင့် နောက်ဆုံးမှာ နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာထိ ကိုယ်စီကိုယ်ငှ မျက်မှောက်ပြုနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။</p> <p>သာဓု ... သာဓု ... သာဓု</p> 2trmpspbulpy0i1hqbhebd9sboj749p စရိုက်နှင့် ဝါသနာ 0 6359 22088 2026-06-14T01:04:56Z Tejinda 173 "{{header | title = စရိုက်နှင့် ဝါသနာ | author = ဒေါက်တာနန္ဒမာလာဘိဝံသ | override_author = | editor = | translator = | contribuor = | override_contributor = | section = စာစစ်ရန်လိုအပ်သည် | previous = စံထားရမည့် က..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 22088 wikitext text/x-wiki {{header | title = စရိုက်နှင့် ဝါသနာ | author = ဒေါက်တာနန္ဒမာလာဘိဝံသ | override_author = | editor = | translator = | contribuor = | override_contributor = | section = စာစစ်ရန်လိုအပ်သည် | previous = [[စံထားရမည့် ကိုယ်ကျင့်တရားရှိသူများ]] | previous2 = | next = [[]] | next2 = | year = | notes = | edition = | categories = မြန်မာ တရားတော်များ | shortcut = | portal = }} <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁</font></p> <h3>စရိုက်နှင့် ဝါသနာ</h3><b>မှတ်တမ်း</b><br><br>သာသနာတော်နှစ် ၂၅၅၄ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၇၂ ခုနှစ်၊ တပေါင်းလပြည့်ကျော်(၅)ရက်၊ ၂ဝ၁၁ ခုနှစ်၊ မတ်လ(၂၄)ရက်၊ အင်းစိန်မြို့နယ်၊ စော်ဘွားကြီးကုန်းရပ်ကွက်၊ ထန်းပင်ကုန်း၊ ပိတောက်မြိုင် အနန္တဂုဏ်ရည် ကျောင်းတိုက် အတွင်း ဒုတိယအကြိမ်မြောက် ဆင်ယင်ကျင်းပ ပြုလုပ်အပ် သည့် ဓမ္မပူဇာ ဓမ္မသဘင်အခမ်းအနား၌ ဟောကြားအပ်သော “စရိုက်နှင့်ဝါသနာ” အကြောင်း တရားဒေသနာတော် သည်<br><br>အားလုံး ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တွေ သိတဲ့အတိုင်း စရိုက်ဆိုတာ တစ်ယောက်နှင့်တစ်ယောက်မတူညီတဲ့ စိတ်နေ သဘောထားတွေ၊ အပြုအမူတွေ၊ ပုဂ္ဂိုလ် တစ်ဦး တစ်ယောက်ရဲ့ သန္တာန်မှာ အဖြစ်များတဲ့ အခြေအနေတွေကိုခေါ်တာ။ ပါဠိစာပေက စရိုက်ကို “စရိယာ”<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂</font></p> လို့သုံးတယ်။ “စရိယာ”ဆိုတဲ့ စကားလုံးက ပြုကျင့်ခြင်း၊ ပြုလုပ်ခြင်းဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်ပဲ။ ဒီနေရာမှာ “စရိုက်”ဆိုတာ လူတစ်ဦးတစ်ယောက်ရဲ့ စိတ်နေသဘောထားနဲ့ အပြုအမူဖြစ်တယ်။ စိတ်သဘောထားဟာ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် တူညီမှုမရှိကြဘူး။ စိတ် သဘောထားအခြေခံပြီး ပြောဆိုခြင်း၊ လုပ်ဆောင်ခြင်းဆိုတဲ့ အပြုအမူကိစ္စတွေ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် တူညီမှု မရှိကြဘူး။ အဓိကကတော့ “စရိုက်ဆိုတာ လူတွေရဲ့ စိတ်သဘောထားတွေကို ဆိုလိုတာပေါ့။ စိတ်ထဲမှာ အဖြစ်များနေတဲ့ အရာတစ်ခုကို “စရိုက်”လို့ ပြောလိုက်တာ။ ဒါကြောင့်မို့ “စရိုက်” အဓိပ္ပာယ်ကို ဖွင့်ဆိုတဲ့အခါမှာ “ပကတိ”တဲ့။ လူတွေရဲ့ စိတ်နေ သဘောထား၊ ပကတိအနေအထား ဥဿတာ အဖြစ် များတဲ့ စိတ်အခြေအနေ။ အဲဒါကို “စရိုက်” လို့ ခေါ်တယ်။<br><br>ကိုယ့်ကိုယ်ကိုပြန်ပြီး စစ်ဆေးကြည့်။ တို့စိတ်က ဘာတွေ အတွေးများသလဲ၊ တို့ရဲ့ စိတ်တွေထဲမှာ<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃</font></p> ဘာတွေ အဖြစ်များသလဲ။ တစ်နေ့မှာ (၂၄)နာရီ ရှိတဲ့အထဲ အိပ်ချိန်ကိုဖယ်ထား၊ တခြားအချိန်တွေမှာ ကိုယ့်ကိုယ်ကို မည်သည့်စရိုက်ရှိသလဲဆိုတာ သိချင်ရင် ဒီတရားနာပြီးတဲ့အခါမှာ ကိုယ့်ကိုယ်ကို လေ့လာ အကဲခတ်ဖို့ပဲ။ ကိုယ့်အကြောင်းမှ ကိုယ်မသိဘူးဆိုရင် ကိုယ်ညံ့ရာ ရောက်မှာပေါ့။ လောကလူတွေက ကိုယ့် အကြောင်း ကိုယ်သိတယ်လို့ ထင်ကြတယ်၊ သို့သော် ကိုယ့်အကြောင်း ကိုယ်မသိတဲ့သူကများတယ်။ ကိုယ့် အကြောင်း ကိုယ်သိအောင် ကြိုးစားဖို့ဆိုတာ ဘာရှိမှ ကိုယ့်အကြောင်း ကိုယ်သိနိုင်သလဲလို့ဆိုရင် “သတိ”နဲ့ “သမ္ပဇည” ရှိမှ သိနိုင်တာ။ ဒါကြောင့်မို့ မြတ်စွာဘုရားက မဟာသတိပဋ္ဌာနသုတ်မှာ “သတိ” “သမ္ပဇည”နဲ့ လေ့ကျင့်နည်းစနစ်တွေကို ဖော်ပြထားတယ်။<br><br>ဘုရားဟောထားတဲ့ လေ့ကျင့်နည်းစနစ်တွေဟာ ကိုယ်အမူအရာ အားလုံးပေါ်မှာ “သတိ” ထားတတ်ဖို့၊ အသိဉာဏ်ရှိဖို့ဖြစ်တယ်။ အသိဉာဏ်ဆိုတာ “သတိ” မပါဘဲ ဘယ်တော့မှမဖြစ်ဘူး။ သတိရှိမှ အသိဉာဏ်<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄</font></p> ဆိုတာ ဖြစ်တယ်။ ဒါကို စာပေကျမ်းဂန်မှာ ဆိုတယ်။ “န ဟိ သတိဝိရဟိတာ ပညာ နာမ အတ္ထိ”တဲ့။ သတိကင်းတဲ့ ပညာဆိုတာ မရှိဘူး။ သတိဟာ အရေးကြီးတယ်။ “သတိထားမှ အသိပညာဆိုတာ ပေါ်လာတယ်။ ဒါကြောင့်မို့ မြတ်စွာဘုရားက “သတိ”နဲ့ ‘သမ္ပဇည”ကို တွဲဖက်ပြီးတော့ဟောတာ။”<br><br>သတိမပါဘဲနဲ့ သမ္ပဇညဆိုတဲ့ အခြေအနေကို သိနိုင်တဲ့ပညာ မဖြစ်ဘူးတဲ့။ ဒါကြောင့်မို့ “သတိ” “သမ္ပဇည”နဲ့ ကိုယ့်ကိုယ်ကို မည်သည့်စိတ် အခြေ အနေတွေရှိတယ်၊ ကိုယ့်ရဲ့ စိတ်အခြေအနေတွေထဲမှာ မည်သည့်တရားတွေ အဖြစ်များတယ်ဆိုတာ လေ့လာ ဖို့၊ အကဲခတ်ဖို့ လိုအပ်တယ်။<br><br>မဟာသတိပဋ္ဌာနသုတ်မှာ မြတ်စွာဘုရားက ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ လှုပ်ရှားမှုတွေနဲ့ ပတ်သက်လာလို့ရှိရင် သတိထားရမယ်၊ ဆင်ခြင်တုံ အသိဉာဏ်ထားရမယ်။ မျက်စိနှစ်လုံး အသုံးပြုပြီး ကြည့်တဲ့အခါမှာလည်း သတိ သမ္ပဇညဆိုတာ ရှိရမယ်။ ကိုယ်ဝတ်တဲ့ အဝတ်အစား<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅</font></p> တွေကို ဝတ်ဆင်တဲ့အခါမှာလည်း သတိ သမ္ပဇည ရှိရမယ်။ နောက်ဆုံးမှာ ကိုယ့်ရဲ့ လက်ကလေး ကွေးတာ ဆန့်တာ၊ ခြေထောက်ကလေး ကွေးတာ ဆန့်တာက စပြီး သတိရှိဖို့၊ ဆင်ခြင်တုံတရားရှိဖို့ ဟောတာ။<br><br>အေး၊ စားတဲ့သောက်တဲ့အခါမှာလည်း ထို့အတူ ပဲ။ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုမှာ ခန္ဓာကိုယ်မှာ သတိကပ်နေဖို့လိုတယ်။ လောကလူတွေက ထမင်းစားနေပေမယ့်တွေး ချင်ရာတွေးနေတာကိုး။ ထိုင်နေပေမယ့်လည်းတွေး ချင်ရာတွေးနေတာ။ လူနဲ့အသိစိတ်ဟာ ကပ်နေတာ အင်မတန်မှရှားတယ်။ တရားပွဲထဲရောက်လို့ တရားနာ နေတဲ့အချိန်တောင် လူက တရားပွဲထဲ ငုတ်တုတ်ထိုင် နေပေမယ့်လို့ စိတ်က အိမ်ရောက်ချင်ရောက်သွားတာ။ စိတ်နဲ့လူနဲ့ ကပ်နေဖို့ဆိုတာ ဒီ သတိရှိမှဖြစ်တယ်။ အရာရာမှာ မြတ်စွာဘုရားက ဘယ်လောက်ထိအောင် ဟောသလဲဆိုရင် စားတာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ သောက်တာပဲ ဖြစ်ဖြစ်၊ နောက်ဆုံးမှာ အိပ်နေတဲ့အခါပဲဖြစ်ဖြစ်၊ နိုးတဲ့အခါပဲဖြစ်ဖြစ်၊ Toiletထဲ ဝင်တာပဲဖြစ်ဖြစ် သတိရှိဖို့<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၆</font></p> မြတ်စွာဘုရား ဟောကြားတယ်။ ဒါက ဘာလုပ်တာ တုန်းဆိုရင် သတိနဲ့ သမ္ပဇညကို လေ့ကျင့်မွေးမြူပေး တာ။ အဲဒီ သတိနဲ့ သမ္ပဇညကို လေ့ကျင့်မွေးမြူပေးမှ ကိုယ့်ရဲ့ စိတ်နေသဘောထားတွေကိုလည်း အကဲခတ် နိုင်မှာ၊ သိရှိနိုင်မှာဖြစ်တယ်။ အဲ၊ နို့မဟုတ်ဆိုလို့ရှိရင် ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် တစ် ယောက်ယောက်က လာမေးကြည့်ရင် မင်းရဲ့ စိတ် သဘောထား၊ စိတ်အခြေအနေ၊ စိတ်ထဲမှာ ဘာတွေ အဖြစ်များသလဲလို့မေးရင် ရုတ်တရက် ဖြေနိုင်ဖို့ ခက်ခဲတယ်နော်။<br><br>“လောဘ”တွေ အဖြစ်များသလား၊ “ဒေါသတွေ အဖြစ်များသလား၊ “မောဟတွေ အဖြစ်များသလား၊ “သဒ္ဓါ”တွေ အဖြစ်များသလား၊ “စဉ်းစားဉာဏ်”တွေ အဖြစ်များသလား၊ “အတွေး”တွေ အဖြစ်များသလား ဆိုတာ သိရမယ်။<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၇</font></p> <h3>စရိုက်(၆)ပါး</h3>ဒီနေရာမှာ စရိုက်လို့ပြောတာဟာ စာပေကျမ်းဂန် အရ စရိုက် (၆)မျိုးဖော်ပြတယ်။ မကောင်းတဲ့စရိုက် (၃)မျိုးနဲ့ ကောင်းတဲ့စရိုက် (၃)မျိုးလို့။ ဒါက ကမ္မဋ္ဌာန်း အလုပ် အားထုတ်တဲ့အခါမှာ အရေးကြီးတာမို့ ပြောတာ၊ တခြားဟာတွေကိုလည်း စရိုက်လို့ခေါ်မယ် ဆိုရင် ခေါ်နိုင်တာပဲ။ စိတ်ထဲမှာ အဖြစ်များတာ မှန်သမျှ စရိုက်ပဲ။<br><br>အဲဒီတော့ အကုသိုလ်နဲ့ပတ်သက်ပြီး ပြောမယ် ဆိုရင် ရာဂစရိယာတဲ့။ စရိုက်ဆိုတဲ့ စကားလုံးကို သုံးလို့ရှိရင် “စရိယာ”ဆိုတာကို သုံးရမယ်။ ဒါက အမူ အကျင့်ကို ရည်ညွှန်းပြီးပြောတဲ့အခါမှာ “စရိယ” လို့ပဲ ပြောတယ်။ ရာဂစရိယာ၊ ဒေါသစရိယာ၊ မောဟ စရိယာ။ အာရုံနဲ့တွေ့လာလို့ရှိရင် တပ်မက်တတ်တဲ့၊ နှစ်သက်စရာအာရုံ မြင်လိုက်ရင် တွယ်တာတယ်၊ နှစ်သက်တယ်ဆိုတဲ့ အကောင်းကြိုက်တယ်၊ အလှအပ မက်မောတယ်၊ ဒါက ရာဂစရိယာ။ စိတ်တိုတယ်။<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၈</font></p> ထစ်ခနဲရှိရင် ဒေါသထွက်တယ်၊ ဒေါသစရိယာ-ဒေါသ စရိုက်။ ပြောလိုက်ရင် ကိုးရိုးကားယား၊ လုပ်လိုက်ရင်လည်း ကိုးရိုးကားရား၊ ကြောင်းကျိုး ဆီလျော်မှုမရှိဘူး၊တွေးလိုက်ရင်လည်းပဲ ကိုးရိုးကားယား ဆိုလို့ရှိရင် ဒါ မောဟစရိယာ-မောဟစရိုက်။ ဒါ မကောင်းတဲ့ စရိုက်ရဲ့ အခြေခံ(၃)မျိုးအနေနဲ့ ကမ္မဋ္ဌာန်းတရား အားထုတ်ဖို့ အတွက် လူတစ်ယောက်ရဲ့ စိတ်နေသဘောထားကို ဖော်ပြတာ။<br><br>ကောင်းတဲ့ဘက်ကပြောမယ်ဆိုလို့ရှိရင် သဒ္ဓါ စရိုက်တဲ့။ သဒ္ဓါစရိယာ၊ ကုသိုလ်ရေး စိတ်ဝင်စားတယ်၊ ကုသိုလ်လုပ်ချင်တယ်၊ အလှူအတန်း လုပ်ချင်တယ်၊ သီလစောင့်ချင်တယ်၊ တရားပွဲသွား တရားနာ ချင်တယ်၊ ကမ္မဌာန်းဘာဝနာ အားထုတ်ချင်တယ်၊ စိတ်ဝင်စားဆုံးက ကုသိုလ်ကိစ္စပဲ။ အဲဒီ သဒ္ဓါတရား အဖြစ်များလာတဲ့ပုဂ္ဂိုလ် သဒ္ဓါစရိုက်ရှိသူလို့ ခေါ်တယ်။ သဒ္ဓါစရိုက် ဖြစ်ပေါ်မှု အကြိမ်များသူ။<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၉</font></p> ဗုဒ္ဓါစရိုက်ဆိုတာ ဘယ်ကိစ္စပဲဖြစ်ဖြစ် အလေး အနက်ထားတယ်၊ စဉ်းစားတယ်၊ မဆင်မခြင်မလုပ်ဘူး။ ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် သာမန်လိုမစဉ်းစားဘူး၊ အလေးအနက် ထား စဉ်းစားတယ်။ ဗုဒ္ဓါစရိုက်။ အေး- ဝိတက္ကစရိုက်ဆိုတာ ဘာဖြစ်ဖြစ်တွေးနေတာ၊ အတွေးတွေလွန်လို့ ညအိပ်မပျော်ဘူးဆိုတာ ဝိတက်စရိုက်ရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ပဲ။တွေးတောမှုတွေက အလွန်များတယ်။ အကြောင်း အရာလေးတစ်ခု မျက်စိကမမြင်လိုက်နဲ့တွေးပြီ၊ နားက မကြားလိုက်နဲ့တွေးတယ်။ အဲဒီလို အတွေးတွေဟာ သူများထက်ပိုပြီးတော့များလာတယ်။ ဒါဝိတက္ကစရိုက် လို့၊ ဟော- မကောင်းတဲ့စရိုက်(၃)မျိုး။ ကောင်းတဲ့ စရိုက်(၃)မျိုး၊ စရိုက်(၆)မျိုးလို့ စာပေကျမ်းဂန်တွေမှာ ဆိုတယ်။<br><br>ပုဂ္ဂိုလ်ကိုရည်ညွှန်းတဲ့အခါကျတော့ “စရိတ”ဆိုတဲ့ စကားလုံးကိုသုံးတယ်။ “စရိတ”ဆိုတာ အမူအကျင့် ရှိသူ၊ စရိုက်ရှိတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ကို 'စရိတ'။ ဆိုပါစို့၊ ရာဂစရိုက် ရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကို ရာဂစရိတ၊ ဒေါသစရိုက်ရှိတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ကို<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၀</font></p> ဒေါသစရိတ၊ မောဟစရိုက်ရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကို မောဟ စရိတ၊ သဒ္ဓါတရားအဖြစ်များတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကို သဒ္ဒါစရိတ၊တွေးတော ဆင်ခြင်မှုများတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်၊ အလေးအနက် ထားပြီး ဆင်ခြင်တတ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကို ဗုဒ္ဓါစရိတ။ အတွေး တွေ, အကြံတွေများနေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ကို ဝိတက္ကစရိတ။ ပုဂ္ဂိုလ်ကိုရည်ညွှန်းတဲ့အခါမှာ 'စရိတ'ဆိုတဲ့ စကားလုံး ကိုသုံးတယ်။<br><br>သို့သော် အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟကျမ်းထဲမှာ စရိုက် ကိုလည်းပဲ “စရိတ” လို့ ဒီလိုသုံးထားတယ်။ တကယ် တော့ ဖြစ်သင့်တာက တရားကိုပြောလို့ရှိရင် “စရိတ”ဆိုတဲ့ စကားလုံးမသုံးဘဲနဲ့ “စရိယာ” ဆိုတဲ့စကားလုံးနဲ့ သုံးမှ ဒီစကားလုံးဟာ စာပေကျမ်းဂန်အရ မှန်ကန် ဖြစ်နိုင်တာမဟုတ်ဘူး၊ အသုံးများတာကြည့်မယ် ဆိုလို့ရှိရင် “စရိယာ”ဆိုတာက အမူအကျင့်စရိုက်ကို ပြောတာ၊ “စရိတ” ဆိုလို့ရှိရင် အမူအကျင့်စရိုက်ရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကိုပြောတာ။<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၁</font></p> (အဲဒီတော့ စာပေကျမ်းဂန်မှာ ဖော်ပြထားတဲ့ စရိုက်တွေထဲက တစ်ခုခုနဲ့ ကင်းတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုတာ တစ်ယောက်မှမရှိဘူး၊ ကိုယ့်ကိုယ်ကို သတိ သမ္ပဇည ထားပြီး ဆင်ခြင် စဉ်းစားကြည့်မယ်ဆိုရင် ငါ့မှာ ဘာ စရိုက်ရှိတယ်ဆိုတာ ထင်ရှားသိလာမှာပဲ။<h3>ဝါသနာ</h3>နောက်တစ်ခုက “ဝါသနာ”တဲ့။ “ဝါသနာ”ဆိုတဲ့ စကားလုံးကတော့ ပါဠိစကားလုံးပဲ။ ဒါပေမယ့် မြန်မာ လူမျိုးတွေ အသုံးပြု နေတာကြာလို့ မြန်မာစကားလုံးလို ဖြစ်နေတယ်။ အဓိပ္ပာယ်ကတော့ အထုံရနေတယ်၊ အကျင့်ပါနေတယ်၊ ဝါသနာ ထုံမွှမ်းခြင်းလို့ အဓိပ္ပာယ် ရတယ်။ “ဝါသနာ'ဆိုတာ ထုံမွှမ်းနေတယ်၊ အထုံရနေတယ်။ အဲတော့ “စရိုက်နဲ့ဝါသနာ” မှာ စရိုက်ဆိုတာ အဖြစ်များတဲ့အရာ။ အဲဒီ အဖြစ်များတဲ့အရာတွေက ဖြစ်ပါများလွန်းအားကြီးလာတဲ့အခါမှာ မပျောက်နိုင် လောက်အောင် စွဲသွားပြီ ဆိုလို့ရှိရင် ဒါ ဝါသနာ။<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၂</font></p> ဝါသနာကို အင်္ဂလိပ်လိုပြန်ရင်တော့ Habbitual practice of Geonsulu Habbit ဆိုတာမျိုး ကြီး ပါနေတယ်နော်။ မြန်မာစကား မြန်မာလူမျိုးတွေ ပြောကြတယ်၊ “သူက ဘာဝါသနာပါတယ်၊ ငါက ဘာ ဝါသနာပါတယ်”။ သီချင်းဆိုဝါသနာပါတဲ့သူက သီချင်း ဆိုတယ်၊ အက ဝါသနာပါတဲ့သူက ကတယ်နော်။ ကိုယ်ဝါသနာပါရာ လုပ်ကြတယ်။ ဒါကို ဝါသနာလို့ ပြောနေကြတယ်။ စိတ်ထဲမှာ လွှမ်းမိုးထားတဲ့အရာ တစ်ခုကို ဝါသနာလို့ ပြောရမယ်။<br><br>နောက် တစ်နည်းအားဖြင့်ပြောမယ် ဆိုလို့ရှိရင် ဝါသနာဆိုတာ ဘာလဲလို့ဆိုရင် ကိုယ့်စိတ်ထဲမှာ အဖြစ်များလာသည့်အတွက်ကြောင့် ခုနပြောတဲ့ ရာဂ တို့၊ ဒေါသတို့၊ မောဟတို့။ အကောင်းဘက်ကဆိုရင် သဒ္ဓါတို့၊ ဗုဒ္ဓတို့၊ ဝိတက်ကတို့။ မကောင်းတဲ့ဘက်က ရာဂ၊ ဒေါသ၊ မောဟ၊ ဒါတွေ အဖြစ်များလာတယ်။ အဖြစ်များလာတဲ့အခါမှာ စိတ်ထဲမှာ အထုံကြီး ရလာပြီ၊<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၃</font></p> အကျင့်ကြီးပါလာပြီ ဆိုလို့ရှိရင်တော့ ဒါ ဝါသနာ၊ ကိလေသာရဲ့ သတ္တိကို ဝါသနာလို့ခေါ်တာ။<br><br>ထင်ရှားအောင်ပြောရလို့ရှိရင် ထုံတယ်ဆိုတာ ဘီယာပုလင်းလေးမှာ ဘီယာထည့်တဲ့ ပုလင်းလေးကို ကြည့်။ ဘီယာထည့်တဲ့ ပုလင်းလေးမှာ ဘီယာတွေ ကုန်သွားတဲ့အခါ ပုလင်းကိုနမ်းကြည့်လို့ရှိရင် ဘီယာ အနံ့ကလေး ကျန်နေတယ်။ အဲဒီလိုပဲ လူရဲ့စိတ်ထဲမှာ လည်းပဲ ခုနက ကိလေသာလေးတွေ ကုန်သွားသော်လည်း ရဟန္တာဖြစ်လို့ အရဟတ္တမဂ်၊ အရဟတ္တဖိုလ်နဲ့ ပယ်ဖျက်လို့ ကိလေသာတွေ ကုန်သွားသော်လည်း အဲဒီ ကိလေသာရဲ့ သတ္တိတွေက ကျန်နေသေးတယ်တဲ့။ အထုံလေး ကျန်နေသေးတယ်၊ ဒါကို ဝါသနာလို့ ခေါ်တယ်။<br><br>အဲ- ပုထုဇဉ်တွေကျတော့ အထုံတင်မကဘူး၊ အတုံးလိုက် အတစ်လိုက် ကျန်နေသေးတယ်လို့ ပြောရ မှာပဲနော်။ အထုံရော၊ အတုံးရော၊ အတစ်ရော အကုန် ကျန်နေတယ်။ ကိလေသာကို ဖယ်ရှားတဲ့အခါမှာ<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၄</font></p> မြတ်စွာဘုရားတစ်ပါးသာလျှင် ကိလေသာကို ဖယ်ရှားရင် ဝါသနာပါ ဖယ်ရှားလို့ရတယ်။<br><br>ဆိုပါစို့၊ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တွေလည်း “ရာဂ”ကို ပယ် တာပဲ၊ မြတ်စွာဘုရားလည်း “ရာဂ”ကို ပယ်တာပဲ။ ပယ်တဲ့အခါမှာ အရဟတ္တမဂ်နဲ့ ပယ်ကြတာပဲ။ သို့သော် ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တွေရဲ့ အရဟတ္တမဂ်က ကိလေသာတွေကို ပယ်နိုင်သော်လည်း ကိလေသာရဲ့ သတ္တိဆိုတဲ့ ဝါသနာကိုတော့ ပျောက်အောင်မလုပ်နိုင်ဘူး၊ ကျန်နေ သေးတယ်တဲ့။ မြတ်စွာဘုရားကျတော့ အဲဒီလို မဟုတ်ဘူး၊ ကိလေသာ ပယ်လိုက်လို့ရှိရင် အနံ့အသက် ဝါသနာပါ မကျန်အောင်၊ သဲလွန်စရှာမရအောင် ဝါသနာနဲ့တကွ ကိလေသာတွေကို ပယ်တယ်။<br><br>အဲဒီတော့ မြတ်စွာဘုရားသခင် ကိုယ်တော်မြတ် ရဲ့ အရဟတ္တမဂ်က ကိလေသာကို ပယ်တဲ့နေရာမှာ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တွေရဲ့ အရဟတ္တမဂ်ထက် အစွမ်းထက်တယ်လို့ပြောတာ။ အဲဒီလို အစွမ်းထက်လို့ အရဟတ္တ မဂ် ဖြစ်ပေါ်လာပြီးတဲ့နောက်မှာ ကိလေသာရဲ့ သတ္တိ<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၅</font></p> တွေဆိုတာ မြတ်စွာဘုရားရဲ့သန္တာန်မှာ သဲလွန်စ ရှာမရ လောက်အောင်၊ အနံ့အသက်ပါမကျန်အောင် ပျောက် ကင်းသွားတယ်။ အဲ- ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တွေကျတော့ ကိလေသာ အနံ့အသက်လေးတွေ ကျန်နေတော့ ပုထုဇဉ်ဘဝတုန်းက အမူအကျင့်လေးတွေပါတွေ့နေ ကြရတယ်တဲ့။<br><br>အဲဒီတော့ ဝါသနာဆိုတာ ကောင်းတာရှိသလို ဆိုးတာလည်းရှိတာပဲ။ စရိုက်နဲ့ဝါသနာ၊ မှတ်သားထားဖို့ လိုအပ်တဲ့အရာပဲ။ ငါ့မှာဘာစရိုက်ရှိလဲ၊ ငါ့မှာ ဘာ ဝါသနာတွေ ရှိနေသလဲ။ ကောင်းတဲ့ စရိုက်လား၊ ကောင်းတဲ့ဝါသနာလား သိဖို့လိုတယ်။ ပြုလုပ်ပါ များလာလို့ရှိရင် ဝါသနာအဆင့် ရောက်လာတယ်။ ဖယ်ရှားဖို့ ခက်ခဲလာတယ်ပေါ့။<br><br>စရိုက် (၆)မျိုးရှိကြတယ်။ အာရုံနဲ့တွေ့တဲ့အခါမှာ နှစ်သက်တဲ့၊ တပ်မက်တဲ့ ရာဂစရိုက်။ အာရုံနဲ့တွေ့တဲ့အခါမှာ မုန်းတီးတဲ့ ဒေါသစရိုက်၊ အာရုံနဲ့တွေ့တဲ့အခါမှာ မဆုံးဖြတ်နိုင်လို့တွေဝေတဲ့ မောဟစရိုက်၊<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၆</font></p> တစ်ခုမဟုတ်တစ်ခု (သို့မဟုတ်) နှစ်ခု လုံးလည်း ရှိချင်ရှိမယ်၊ သုံးခုလုံးလည်း ရှိချင်ရှိမယ်။ စရိုက်ဆိုတာ ရှိနိုင်တယ်။<br><br>ကောင်းတဲ့ဘက်ကကြည့်မယ်ဆိုလို့ရှိရင် ကုသိုလ် ပြုဖို့ စိတ်အားထက်သန်နေတဲ့၊ စိတ်ဝင်စားတဲ့ သဒ္ဓါ စရိုက်။ ကုသိုလ်ကောင်းမှုလုပ်ပြီဆိုရင် စိတ်ထဲမှာ အမြဲ တမ်း ကြည်နူးတယ်၊ လုပ်ချင်နေတယ်။ သဒ္ဓါစရိုက်ရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဟာ တရားနာချင်တယ်၊ သူတော်ကောင်းတွေကို တွေ့ချင်တယ်၊ လှူချင်တယ်၊ တန်းချင်တယ်၊ ဒါ သဒ္ဓါ စရိုက်ရှိတာရဲ့ သွင်ပြင်လက္ခဏာတွေပဲ။ဘယ်ကိစ္စပဲ ဖြစ်ဖြစ် သွားတယ်၊ အလေးအနက်ထားတယ်၊ ပေါ့ပေါ့ မတွေးဘူး၊ သူက စဉ်းစားတယ်၊ ဗုဒ္ဓါစရိုက်။<br><br>ရှင်မောဂ္ဂလာန်နဲ့ ရှင်သာရိပုတ္တရာပဲ ကြည့်ဦး။ သောတာပန် ဖြစ်သွားပြီးတဲ့နောက်မှာ သကဒါဂါမ် ဖြစ်ဖို့၊ အနာဂါမ်ဖြစ်ဖို့၊ ရဟန္တာဖြစ်ဖို့ ဝိပဿနာကျင့်ရတယ်။ ရှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်ကတော့ အသေးစိတ်တွေ မလိုက်ဘူး၊ ဝိပဿနာရှုတဲ့အခါမှာ သိသာထင်ရှားတာ<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၇</font></p> တစ်ခုတည်းကို အသေးစိတ်မလိုက်ဘဲနဲ့ တောင်ဝှေးနဲ့ ထောက်ပြီးသွားသလို ကိုယ့်မှာ ထင်ရှားပေါ်လာတာ၊ ကိုယ့်ဉာဏ်ထဲမှာသိတဲ့ အရာတစ်ခုကိုပဲ ဦးတည်ချက် ထားပြီး ကိလေသာ ကုန်အောင်လုပ်လို့ (၇)ရက်နဲ့ ရဟန္တာဖြစ်သွားတယ်၊ သောတာပန်ဖြစ်ပြီးတဲ့နောက်မှာ (၇)ရက်နဲ့ ရဟန္တာဖြစ်သွားတယ်။<br><br>ရှင်သာရိပုတ္တရာကျတော့ အဲလိုနဲ့ မကျေနပ်ဘူး၊ အသေးစိတ်လိုက်တယ်၊ တစ်ခုစီ တစ်ခုစီ တစ်ခုစီနော်၊ အသေးစိတ်တွေလိုက်ပြီးတော့ စူးစမ်းဆင်ခြင်နေတဲ့အခါကျတော့ ရဟန္တာဖြစ်ဖို့ (၂)ပတ် ကြာသွားတယ်။ ဘာဖြစ်လို့ (၂)ပတ် ကြာသွားတာတုန်းဆိုတော့ အသေးစိတ်တွေလိုက်နေလို့။ ဒီတစ်ခုသိရုံနဲ့ အားမရ သေးဘူး၊ နောက်တစ်ခု သိချင်တယ်။<br><br>ဆိုပါစို့၊ ဓာတ်ကြီးလေးပါးဆိုရင် ပထဝီဓာတ်သိရုံနဲ့ ရှင်မောဂ္ဂလာန်ကပြီးတယ်၊ ပထဝီဓာတ် မမြဲဘူးဆိုတာသိရင် ကျန်တာတွေလည်း မမြဲဘူးလို့သိတယ်။ ပစ္စက္ခနဲ့ အနုမာန တွဲသွားတယ်။ ရှင်သာရိပုတ္တရာ<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၈</font></p> ကတော့ အဲဒီလိုမဟုတ်ဘူး၊ ပထဝီဓာတ် မမြဲတာ သိပြီးရင် အာပေါဓာတ် မမြဲတတ်တာကိုလည်းကြည့်ဦး၊ သေချာအောင် ပစ္စက္ခဉာဏ်နဲ့ကြည့်တယ်။ တေဇော ဓာတ်မမြဲတာ၊ ဝါယောဓာတ် မမြဲတာ၊ အသေးစိတ် ကြည့်တယ်။ ထို ပထဝီ၊ တေဇော၊ အာပေါ၊ ဝါယောဆိုတဲ့ မဟာဘုတ်ကြီးလေးပါးကို မှီပြီးတော့ဖြစ်တဲ့ ဥပါဒါရုပ်တွေကို အသေးစိတ်လိုက်တယ်။ နာမ်တရား ကိုလည်း အသေးစိတ်လိုက်ပြီး ရှုတယ်။ သည့်အတွက် ကြောင့် ရှင်သာရိပုတ္တရာဟာ ရဟန္တာဖြစ်ဖို့ (၂)ပတ် လောက် ကြာသွားတယ်။ အဲဒီ ရှင်သာရိပုတ္တရာ၏ ဝိပဿနာကို အနုပဒဓမ္မ ဝိပဿနာ လို့ခေါ်တယ်။ အနုပဒဆိုတာ တရားတိုင်း တရားတိုင်း သဘာဝတရားတိုင်း တရားစဉ်အတိုင်း လိုက်ပြီးတော့ အသေးစိတ်ရှုတာ။ နောက်ဆုံးမှာ သူနဲ့တူအရီးတော်တဲ့ ဒီဃနခ'ဆိုတဲ့ ပရဗိုဇ်ကို မြတ်စွာ ဘုရားက ဝေဒနာပရိဂ္ဂဟ ကမ္မဋ္ဌာန်းကို ဟောတဲ့အချိန် မှာ ရှင်သာရိပုတ္တရာက ဘုရားကို ယပ်လေးခတ်ပေး<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၉</font></p> နေရင်း တရားထဲအာရုံစိုက်နေတယ်။ ဝေဒနာပရိဂ္ဂဟ ကမ္မဋ္ဌာန်းကို ဆင်ခြင်စဉ်းစားရင်းနဲ့ပဲ သူများအတွက် ခူးထားတဲ့ထမင်းကို ဝင်ပြီးစားလိုက်ရသလို ဒီဃနခါ ပရဗိုဇ်ကို ဟောတဲ့တရား နာရင်းနဲ့ပဲ ရဟန္တာဖြစ်သွားတယ်။ အသေးစိတ်သိချင်လို့၊ ဒါ ဗုဒ္ဓါစရိုက်လို့ ပြောလို့ ရတာပေါ့။<br><br>အေး၊ ဝိတက္ကစရိုက်ဆိုတာတော့ အတွေးတွေ များတာ၊ ဘယ်အရာပဲဖြစ်ဖြစ် လွယ်လွယ်နဲ့မဆုံးဖြတ် လိုက်ဘဲနဲ့တွေးတောမှုတွေ များလာတယ်။ အဲဒီ စရိုက်တွေက နောက်ဆုံးကျတော့ ဝါသနာအဆင့် ရောက်လာကြတယ်လို့ ဒီလိုပြောရမှာပေါ့။<h3>စရိုက်ဖြစ်ကြောင်း</h3>ဒါဖြင့် ကောင်းပြီ၊ ဘုန်းကြီးတို့တတွေ လူ့ဘဝ ရနေကြတာ ဒီစရိုက်တို့ ဝါသနာတို့ဆိုတာ တစ်ဘဝက လာတာမဟုတ်ဘူး၊ ဘဝပေါင်းများစွာက လာတာ။ ဒီစရိုက်တွေဟာ(ဆိုပါစို့)ရာဂစရိုက်ရှိရတာ ဘာကြောင့်<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၀</font></p> ရှိရတာလဲ၊ ဒေါသစရိုက်က ဘာကြောင့် ရှိရတာလဲ၊ ဘာကြောင့် ရှိရသလဲဆိုတဲ့ အကြောင်းကို ပြောတဲ့အခါ မှာ တရားဓမ္မကို ရှုမြင်သုံးသပ်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်၊ အဌကထာ ကျမ်းပြုပုဂ္ဂိုလ်တွေတို့၊ မြတ်စွာဘုရားတရားလေ့လာတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ အဖြေထုတ်တာချင်း မတူကြဘူး။<br><br>တချို့က ဘယ်လိုအဖြေထုတ်တုန်းဆိုရင် စရိယာ ပုဗ္ဗာစိဏ္ဏ။ အဲဒီစရိုက်တွေဆိုတာဟာ အတိတ်ဘဝက လေ့ကျင့်ခဲ့တာနဲ့ သက်ဆိုင်တယ်လို့။ အတိတ်ဘဝက အဖြစ်များခဲ့တာတွေနဲ့ သက်ဆိုင်တယ်။ ဆိုလိုတာက လွန်ခဲ့တဲ့ဘဝတွေက ရာဂ အဖြစ်များခဲ့လို့ ဒီဘဝမှာ ရာဂစရိုက်ရှိတာ ဒေါသ အဖြစ်များခဲ့လို့ ဒေါသစရိုက် ရှိတာ၊ မောဟအဖြစ်များခဲ့လို့ မောဟစရိုက်ရှိတာလို့ ပုဗ္ဗာစိဏ္ဏဆိုတဲ့ အတိတ်ဘဝက အလေ့အကျင့်ရလာတဲ့ အပေါ်မှာမူတည်ပြီးတော့ စရိုက်ဆိုတာ ဖြစ်လာတာလို့ ဒီလိုပြောတယ်။<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၁</font></p> အဲဒီအဖြေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသက “ဒါ မသေချာဘူးတဲ့၊ မဖြစ်နိုင်တာတော့ ပြောတာ မဟုတ်ဘူးနော်၊ ယေဘူယျစကားပဲ”တဲ့၊ မဖြစ်နိုင်တာ တော့ မဟုတ်ဘူး၊ ယေဘူယျစကား၊ ဘယ်အရာပဲ ဖြစ်ဖြစ် အတိတ်ဘဝက လေ့ကျင့်ခဲ့လို့လို့ဆိုတဲ့ ဖြေဆို ချက်က ပြည့်စုံတဲ့ ဖြေဆိုချက်တော့ မဟုတ်ဘူးလို့ဆိုပြီး တော့ အဋ္ဌကထာဆရာကြီးတွေ အကြောင်းပြခဲ့တဲ့ အကြောင်းတစ်ခုကို ထုတ်ဖော်ပြီး ရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသက ပြောတာနော်။<br><br>ပဋိသန္ဓေကို ဖြစ်စေတတ်တဲ့ ကံတရားဟာ စရိုက်တွေ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းရဲ့ အဓိကအကြောင်းပါတဲ့။ ဆိုလို တာက အတိတ်ဘဝတုန်းက ကောင်းမှုတစ်ခုခုကို လုပ်တယ်၊ အဲဒီလုပ်နေတဲ့အချိန်ရဲ့ စိတ်နေသဘောထားကို ကြည့်ရမယ်။<br><br>ဆိုပါစို့၊ ဒါနပြုတဲ့အခါမှာ လိုချင်တောင့်တမှုဆိုတဲ့ တဏှာလွှမ်းနေသလား၊ သို့မဟုတ် ဒါနပြုတဲ့အချိန်မှာ ဒီလူတွေဟာ စိတ်တိုနေသလား၊ သို့မဟုတ် ဒါနပြုနေတဲ့အချိန်မှာ စိတ်တွေက ဇဝေဇဝါနဲ့ ဘာမှန်းမသိ၊ ညာမှန်းမသိ သူများလုပ်လို့ လုပ်တာလား။ ဟော-အဲဒီ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၂</font></p> အခြေအနေတွေ မဖြစ်နိုင်ဘူးလား။ လှူဖို့တန်းဖို့ လုပ်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ရဲ့ စိတ်အခြေအနေ၊ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ်လည်း စိတ်အခြေအနေ သုံးသပ်ကြည့်လေ။ တချို့ပုဂ္ဂိုလ်က လှူတန်းနေတဲ့အချိန်မှာ ဒါနရဲ့ အကျိုးတရားကို ခံစားဖို့ မျှော်လင့်ပြီးတော့ “ရာဂ” လွှမ်းမိုးနေတဲ့၊ တဏှာလွှမ်းမိုးနေတဲ့စိတ် အခြေခံထားပြီး ကုသိုလ်ကောင်းမှုလုပ်တယ်။ အေး ဒါနကို တချို့က စိတ်တိုပြီးတော့ လှူတာလည်း ရှိသေးတယ်လေ။<br><br>သော်၊ တချို့ကျတော့ အသိဉာဏ်ကင်းမဲ့ပြီး သူများလုပ်လို့ ယောင်တောင်ယောင်ဝါး လိုက်လုပ်တာမျိုးလည်း ရှိသေးတယ်ပေါ့။ အဲဒီလို ကုသိုလ်လုပ်တဲ့အချိန်မှာ အနီးကပ်ဆုံး “ရာဂ” လွှမ်းမိုးတာရှိတယ်။ “ဒေါသ” လွှမ်းမိုးထားတာရှိတယ်၊ “မောဟ” လွှမ်းမိုးထားတာရှိတယ်။ အဲဒီလွှမ်းမိုးထားတဲ့ကံကနေ အကျိုးပေးတဲ့ စိတ်သဘောထားတွေဟာ “ရာဂ” လွှမ်းမိုးပြီး လုပ်ရင် ရာဂစရိုက်ရှိသူဆိုတာ ဖြစ်လာတယ်။<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၃</font></p> “ဒေါသ” စရိုက် နှင့် ဝါသနာ လွှမ်းမိုးပြီး လုပ်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုရင် ဒေါသစရိုက်ရှိသူ ဖြစ်တယ်။ “မောဟ” လွှမ်းမိုးပြီး လုပ်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်က မောဟစရိုက်ရှိသူဖြစ်တယ်။ ကံပေါ်မှာ အဓိကထားပြီးတော့ ကံပြုတဲ့အချိန်မှာ ပါလာတဲ့ စိတ်အနေအထားတွေကို ရည်ညွှန်းပြီး ဒီလိုအဖြေထုတ်တယ်။ အနှစ်ချုပ်ပြီး ပြောမယ်ဆိုလို့ရှိရင် ကံတရားတွေဟာ လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟတွေ ခြံရံပြီးတော့ လုပ်တဲ့ကံသည် ပဋိသန္ဓေအကျိုးကို ဖြစ်စေပြီး စရိုက်ကို ဖော်ဆောင်တယ်။<br><br>“ကံ”ဆိုတာလည်း အခုဒီဘဝ ဘုန်းကြီးတို့တတွေ လူ့ဘဝရလာအောင် ပို့လိုက်တဲ့ “ကံ” နော်။ တခြား “ကံ”ကို ပြောတာမဟုတ်ဘူး။ ဘုန်းကြီးတို့တတွေ အခု လူ့ဘဝကိုရလာတယ်၊ ဘယ်ကုသိုလ်ကံနဲ့ ရတာလဲ။ အဲဒီကံလုပ်စဉ်တုန်းက “လောဘ” လွှမ်းနေသလား၊ “ဒေါသ” လွှမ်းနေသလား၊ “မောဟ” လွှမ်းနေသလား။ အဲဒီပေါ်မှာ ကြည့်ပြီးတော့ ဒီဘဝမှာ စရိုက်ကို အကဲခတ်လို့ရတယ်တဲ့။ ဒါက ဒီလိုအဖြေထုတ်ထားတာနော်။ ဒါက စရိုက်ဖြစ်ပေါ်လာရခြင်းရဲ့ အကြောင်းတရားတွေရဲ့ တစ်ခုကိုပြောတာ။<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၄</font></p> နောက်တစ်ခုက ပုဗ္ဗာစိဏ္ဏ ခပ်ဆန်ဆန်ပေါ့။ ရာဂစရိုက်ရှိတယ်ဆိုတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မျိုးက ဘယ်လိုပုဂ္ဂိုလ်မျိုးလဲလို့။ ဘယ်သူက နတ်ဘဝကနေလာပြီးတော့ ချမ်းသာသုခ ကြီးမားတဲ့ နတ်ဘုံနတ်ဘဝက ရောက်လာလို့ရှိရင် ရာဂစရိုက်ပေါ်တတ်တယ်တဲ့၊ ရှိတတ်တယ်။ ယေဘူယျစကားနဲ့ ပြောမယ်ဆိုရင် ဆိုပါစို့၊ ချမ်းသာသုခ အလွန်များပြီးတော့ ချမ်းသာသုခကို မက်မောတဲ့၊ တဏှာရာဂ များတဲ့ ဘဝကနေ လာလို့ရှိရင် အဲဒီပုဂ္ဂိုလ်ဟာ သူ့ရဲ့အတိတ်ဘဝကိုကြည့်ပြီးတော့ ဒီပုဂ္ဂိုလ်ဟာ ရာဂစရိုက်ရှိတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်လို့ ဒီလိုပြောလို့ရမယ်တဲ့။ ဒါက ဘဝနဲ့ ဆက်စပ်ပြီးတော့ပြောတဲ့ စကားပဲ။ ။<br><br>ဟော၊ နောက်တစ်ခုကျတော့ ဘာတုန်းဆိုရင် ငရဲကလာတဲ့သူရှိတယ်။ အဲဒီငရဲဘဝကလာတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေကျတော့ အမြဲတမ်း သူက စိတ်တိုနေရတယ်၊ ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆိုရင် ဒုက္ခရောက်ခဲ့တယ်၊ အကျင့်ကြီးပါလာလို့။ ငရဲကလာတဲ့သူက ဒေါသကြီးတယ်တဲ့။ ဒါလည်း ယုတ္တိရှိတာပဲနော်။ တိရစ္ဆာန်ဘဝက လာတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေကျတော့ မောဟစရိုက်တဲ့။ ဒါ ယေဘူယျအားဖြင့် သတ်မှတ်ချက်လို့ ဒီလိုပြောလို့ရမှာပေါ့နော်၊ ယေဘူယျအားဖြင့် သတ်မှတ်ချက်လို့ ဒီလိုပြောလို့ လူတိုင်းအတွက်တော့ ဟုတ်ချင်မှဟုတ်မှာပေါ့။ ။<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၅</font></p> အဲဒီစရိုက်တို့ ဝါသနာတို့နဲ့ ပတ်သက်လာလို့ရှိရင် ကိုယ့်ကိုယ်ကို သတိထားဖို့ လိုအပ်တယ်။ ဒီဘဝမှာ အလေ့အကျင့် အထုံအမွှမ်းတွေ များနေလို့ရှိရင် ဒီစရိုက်ကို ပြင်ရင်ပြင်၊ မပြင်လို့ရှိရင် နောက်ဘဝမှာလည်းပဲ ဆက်လက်ပြီးတော့ ပါသွားနိုင်တယ်ပေါ့။ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ဆင်ခြင်သုံးသပ်မှုရှိဖို့ အင်မတန်မှလိုအပ်တယ်။<br><br>လောကလူရယ်လို့ ဖြစ်လာတဲ့အခါမှာ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် စိတ်နေသဘောထားချင်း အလွန်ကွာတယ်။ အလှအပကြိုက်တယ်၊ နေတာထိုင်တာ သပ်သပ်ရပ်ရပ်နေတယ်၊ တင့်တောင့်တင့်တယ်နေတယ်၊ သပ်သပ်ရပ်ရပ်ဝတ်စားတယ်၊ ဖီးလို့လိမ်းလို့ အမွှေးနံ့သာတွေကြိုက်တယ်နော်၊ အဆင်အပြင် အလှအပကြိုက်တယ်ဆိုတာ “ရာဂ” စရိုက်ရဲ့ အမူအကျင့်တွေပဲပေါ့။ ရာဂစရိုက်ရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ အမူအကျင့်။<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၆</font></p> ဒေါသစရိုက်ရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကတော့ စိတ်တိုတယ်၊ ကိုးလို့ကန့်လန့်နေတယ်၊ ပစ်စလက်ခတ်ထားတယ်။ လမ်းလျှောက်ရင်လည်း ဆောင့်ကြီးအောင့်ကြီးလျှောက်တယ်၊ ဖနောင့်သံပြင်းတယ်။ ဟော ဒေါသစရိုက်ရှိတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်က ဒီလိုပုံစံရှိတယ်။ ။<br><br>မောဟစရိုက်ရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကတော့ ဘာလုပ်လုပ် သေသေသပ်သပ်မရှိဘူး၊ ကိုးရိုးကားယားတွေ များတယ်။ အဲဒီတော့ ဒီဘဝမှာ စရိုက်ကလေးတွေကို ကိုယ်က ပြင်ဖို့တော့လိုအပ်တယ်။ မပြင်လို့ရှိရင် ဘဝမှာ ဒီစရိုက်က လူဖြစ်ရင်လည်း ပုံပေါ်နေတယ်၊ တိရစ္ဆာန်ဖြစ်ရင်လည်း ပုံပေါ်နေတယ်။ ။<br><br>စစ်ကိုင်းက ဘုန်းကြီးတို့ကျောင်းမှာ ခွေးလေခွေးလွင့်တွေရှိတယ်။ ကျောင်းကမွေးထားတဲ့ခွေးမဟုတ်ဘူး၊ အကောင် (၃ဝ)ကျော်လောက်ရှိတယ်။ ဟိုကလာလွှတ်၊ ဒီကလာလွှတ်နဲ့။ ကျောင်းဆိုတော့ ထမင်းကျန်ဟင်းကျန်ပေါတာကိုး။ အဲလို လာကပ်စားပြီးတော့ နောက်ကျောင်းထဲမှာမွေးတဲ့ ဇာတိသားတွေလည်း ရှိတာပေါ့နော်။<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၇</font></p> အဲဒီခွေးတွေကို နည်းနည်းအကဲခတ်ကြည့်မိတယ်။ ခွေးတွေကို အကဲခတ်ကြည့်တဲ့အခါ တချို့ခွေးက နေတာထိုင်တာ သပ်သပ်ရပ်ရပ်ရှိတယ်၊ အညစ်အကြေးတွေဆိုရင် ပြောင်နေတဲ့လမ်းပေါ်မှာမစွန့်ဘူး၊ အမှိုက်ပုံတို့ တောထဲတို့ သွားစွန့်တယ်။ ဘယ်တော့မှ ပြောင်တလင်းနေတဲ့နေရာမှာ မစွန့်ဘူး၊ အဲဒီခွေးမျိုးကိုလည်းတွေ့ရတယ်။<br><br>အဲ၊ တချို့ခွေးကတော့ အဲဒီလိုမဟုတ်ဘူး၊ လမ်းဆိုလို့ရှိရင် အလယ်ခေါင်မှာ လာပုံတယ်၊ တစ်ခါတစ်လေကျတော့ လှေခါးအထက် ခြေသုတ်ခုံပေါ်မှာ လာပြီး မစင်စွန့်သွားတယ်။ တစ်ခါတစ်လေကျတော့ ဘုရားရင်ပြင်မှာလာပြီး မစင်စွန့်တယ်။ ကောင်းပေ့ဆိုတဲ့နေရာမှာ မစင်စွန့်တဲ့ခွေးမျိုးကလည်း ရှိတယ်၊ ဒါလည်း စရိုက်ပဲပေါ့နော်။<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၈</font></p> ကိုရင်တွေ ဆွမ်းခံသွားတဲ့အခါ နောက်ကပါလာတဲ့ ခွေးမလေးတစ်ကောင် ကျောင်းကိုလိုက်လာတယ်၊ အဲဒီခွေးမလေးကလှတယ်။ ခွေးပေမယ့်လို့ ရုပ်ချောတဲ့ခွေးရှိတယ်၊ ရုပ်ဆိုးတဲ့ခွေးရှိတယ်။ အဲဒီခွေးမလေးက ဝဝတုတ်တုတ် ဖြူနက်ကျားလေးဆိုတော့ သူ့ကို မိချောလို့ နာမည်ပေးထားကြတယ်။ အဲ-အဲဒီခွေးမလေးက သဘောအတော်ကောင်းတယ်။ ဘယ်သူ့တွေ့တွေ့ အမြီးပြုတ်ကျမတတ် ယမ်းရှာတယ်။ နားရွက်ကလေးစွင့်ပြီး အမြီးယမ်းပြီးတော့ လူတွေကို နှုတ်ဆက်တာ၊ မေတ္တာရှိကြောင်းပြတာ။ တစ်ရက်တော့ သူ့ကို ခွေးကြီးတွေကိုက်မှာစိုးလို့ သူထွက်လို့မရတဲ့၊ ဘေးကခွေးတွေလဲ ဝင်လို့မရတဲ့အထဲမှာ တံခါးပိတ်ပြီးတော့ထားတာ၊ အော်နေတယ်၊ တံခါးလည်း ဖွင့်ထုတ်လိုက်ရော ဘယ်ပြေးတုန်းဆိုတော့ တောထဲပြေးတာ။ နောက်ဖေးသွားချင်လို့။ ဪ-တချို့ခွေးဆိုလို့ရှိရင် အဲဒီထဲမှာပဲ စွန့်ပစ်လိုက်မှာပေါ့။ မစွန့်ဘူး၊ ဒါ ခွေးပေမယ့်လို့ စရိုက်မတူဘူးနော်။ ညစ်ပတ်တဲ့ခွေးရှိတယ်၊ မညစ်ပတ်တဲ့ခွေးရှိတယ်။ သဘောကောင်းတယ်၊ သန့်ရှင်းတယ်၊ နေတာထိုင်တာ လူတကာကို မျက်နှာချိုသွေးတယ်။<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၉</font></p> ကျောင်းတည်ကာစတုန်းက ခွေးနှစ်ကောင် ရောက်လာဖူးတယ်၊ တစ်ကောင်ကို မော်စီလို့ နာမည်ပေးပြီး တစ်ကောင်ကိုတော့ ဂျော်ကီလို့ နာမည်ပေးထားတယ်။ အဲဒီခွေးနှစ်ကောင်ဟာလည်းပဲ တစ်ကောင်နဲ့တစ်ကောင် စရိုက်ချင်းမတူဘူး။ မော်စီဆိုတဲ့ခွေးက ထမင်းဟင်းတွေ ချက်ထားပြီဆိုလို့ရှိရင် သူက အဲဒီထမင်းအိုးတွေနားမှာ အိပ်ပြီးတော့ စောင့်တာပဲ၊ ဒါ သူ့ဂျူတီပဲ။ ကျီးကန်းတွေ ဘာတွေငှက်တွေ မလာနဲ့၊ လူတွေမလာနဲ့၊ မဆိုင်တဲ့လူတွေ အနားကပ်ရင် သူက ဟိန်းတာ။ သူ့ကို ဘယ်သူမှတာဝန်ပေးတာမဟုတ်ဘူး၊ သူ့ဂျူတီ။ ဒါ ခွေးတွေရဲ့ အမူအကျင့်ကို အကဲခတ်ကြည့်တာနော်။ သင်ပေးထားတဲ့ခွေးမဟုတ်ဘူး။<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၀</font></p> နောက်ကျောင်းကို ဧည့်သည်တွေဘာတွေလာရင် သူက သိပ်ခင်တတ်တယ်။ ဧည့်သည်လာတဲ့အခါ ဧည့်သည်အပြန်ကို လိုက်ပို့ရမှ သူကကျေနပ်တာ။ ဒါလည်း သူ့စရိုက်ပဲ၊ သူ့ဝါသနာတစ်ခုပဲ။<br><br>တစ်ခုတုန်းကတော့ အဲဒီခွေးကို ဧည့်သည်တွေလာရင် လိုက်လိုက်ပို့လွန်းလို့ဆိုပြီးတော့ ဧည့်သည်ပြန်ခါနီးမှာ ကြိုးနဲ့ချည်ထားတယ်။ ဧည့်သည်ပြန်တဲ့အခါ လိုက်မပို့ရလို့ သူခုန်ပေါက်နေတာ။ ကြိုးလဲဖြုတ်လွှတ်လိုက်ရော ကျောင်းပေါက်ထိအောင် ပြေးသွားတယ်၊ ဧည့်သည်နောက် လိုက်သွားလိုက်သေးတယ်။ ဒါလည်း သူ့ရဲ့ဝါသနာစရိုက်လို့ပဲ ပြောရမှာပဲ။<br><br>နောက် ဂျော်ကီဆိုတဲ့ခွေးကတော့ ဘာလုပ်တုန်းဆိုတော့ အစာအာဟာရလေးစားလို့ သူစားနေတဲ့အခါမှာ တခြားခွေးလာစားရင် မကိုက်ဘူး၊ ဖယ်ပေးတယ်၊ သဘောကောင်းပုံက။ အဲ-သူဝနေတယ်ဆိုရင် ဘာလုပ်တတ်တုန်းဆိုရင် ထမင်းခဲလေးချီချီပြီးတော့ မြေကြီးကိုယက်ပြီး အဲဒီထမင်းခဲကို မြေကြီးထဲမြှုပ်ပစ်တယ်၊<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၁</font></p> သိမ်းတတ်တဲ့ အလေ့အကျင့်ရှိတယ်။ သူဆာရင် ဖော်စားဖို့ဆိုပြီး။ မတူညီတဲ့သဘောလေးတွေကို ပြောပြတာပါ။ ဒါ တိရစ္ဆာန်တောင်မှပဲ ဒီအမူအကျင့်လေးတွေရှိတယ်၊ ဒါ သတိထားမိတဲ့အချက်ပါ။<br><br>နောက်ကျောင်းမှာ ခွေးတစ်ကောင်ရှိသေးတယ်၊ ရုပ်တော်တော်ဆိုးတယ်။ ဘယ်အခါဖြစ်ဖြစ် သူကမြင်လို့ရှိရင် ကျောင်းကဘုန်းကြီးတွေလည်း ဟောင်တာပဲ၊ ဟိန်းတာပဲ။ ကျောင်းကမှန်းလည်းမသိ၊ အဝေးကလာမှန်းလည်းမသိ။ လူမြင်တာနဲ့သူက ဟောင်တယ်၊ ဟိန်းတယ်။ ကျောင်းမှာနေပြီး ကျောင်းဘုန်းကြီးကို ဟောင်တယ်ဆိုတဲ့ခွေးဟာ ဘယ်ဟုတ်တော့မလဲနော်။ အဲဒီခွေးကလည်း ရှိသေးတယ်။ အဲဒီတော့ သူက လူမြင်တိုင်း မျက်စောင်းထိုး၊ ဘယ်သူ့မြင်မြင် မြင်လိုက်တာနဲ့ မျက်စောင်းထိုးတယ်၊ ဟိန်းတယ်။ အဲဒီတော့ ခဲနဲ့ပဲအထုခံနေရတယ်။ အဲဒီခွေးက ဒေါသစရိုက်ရှိတဲ့ ခွေးတစ်ကောင်ပဲ။<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၂</font></p> အဲဒီတော့ ခွေးတွေကို အကဲခတ်ကြည့်မယ်ဆိုလို့ရှိရင် ဒါဟာ ဘဝါဘဝက အကျင့်ကြီးတစ်ခုတွေ ပါလာတဲ့သဘောရှိတယ်လို့ ဒီလိုယူဆရတယ်။ လူတွေလည်း တူတူပဲလေ၊ လူတွေလည်းကြည့်။ ခပ်တည်တည်နေတတ်တဲ့သူရှိသလို ပြောင်ချော်ချော်လုပ်တတ်တဲ့သူလည်း ရှိတာပဲနော်။ ပညာကြိုးစားတဲ့သူရှိသလို ပညာကို တန်ဖိုးမထားဘဲနဲ့နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်လည်းရှိတယ်။ ကြိုးစားတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ရှိသလို ပျင်းတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်လည်းရှိတယ်နော်။ လူမှာလည်းပဲ အမူအကျင့်တွေဟာ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် မတူဘူးတဲ့။ စိတ်တိုတဲ့သူရှိတယ်၊ စိတ်ရှည်တဲ့သူရှိတယ်နော်။ တချို့ကျတော့ ထစ်ခနဲဆို စိတ်ကတိုပြီ၊ ထစ်ခနဲရှိ စိတ်ကတိုပြီ၊ စိတ်မတိုသင့်တဲ့နေရာတောင် စိတ်ကတိုသေးတယ်။ လူတွေမှာလည်းပဲ ဒေါသစရိုက်ရှိတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ဟာ အရာရာမှာ အင်မတန်မှ စိတ်တိုတယ်။<br><br>စစ်ကိုင်းမှာ ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါးရှိတယ်၊ အဲဒီဆရာတော်ကြီးက စိတ်အင်မတန်တိုတယ်၊ သူစိတ်တိုတာက<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၃</font></p> ထိန်းလို့မရလောက်အောင်တိုတယ်၊ အိမ်တစ်အိမ်ကို ဆွမ်းစားကြွသွားတဲ့အခါကျတော့ အိမ်ကိုသူက အရင်ရောက်နေတယ်၊ ရောက်နေတော့ အချိန်တန်တဲ့အခါ ဒီပြင်ဘုန်းကြီးတွေက နောက်ကျနေတယ်၊ မရောက်နိုင်ဘူး။ မရောက်နိုင်တဲ့အခါကျတော့ မင်းတို့ဆွမ်းစားရမှလားဆို ထပြန်သွားတယ်နော်။ စောင့်ရလို့ စိတ်တိုတယ်၊ အဲဒါ တကယ်ရှိတာနော်။ တကယ်ရှိတာ။ ထစ်ခနဲ့ဆိုရင် စိတ်တိုပြီးသားပဲ။ ။<br><br>အဲဒီတော့ ဆိုလိုတာက ကိုယ့်ဘဝမှာ ကိုယ်ကိုယ်ကို စိတ်တိုတတ်သလား၊ စိတ်ရှည်တတ်သလား၊ လောဘတွေများသလား၊ လောဘတွေနည်းသလား၊ သို့မဟုတ် ကိုးရိုးကားယား စိတ်ရဲ့အတွေးတွေဟာ မသေမချာတွေဖြစ်သလားဆိုတာ ကိုယ့်ကိုယ်ကို အကဲခတ်ရတယ်။ အကဲခတ်ပြီးတော့ ဒီဘဝမှာ ဒေါသတွေများနေလို့ရှိရင် မေတ္တာပွားပြီးတော့ လျော့ချရတယ်၊ ကိုယ့်စရိုက်ကို ကိုယ်ပြင်မှပဲဖြစ်တယ်တဲ့။ ကိုယ့်စရိုက်ကို<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၄</font></p> ကိုယ်မပြင်ဘူးဆိုရင် ဘဝရောက်တိုင်း အကျင့်ပါသွားမှာပဲ။<br><br>တိရစ္ဆာန်တွေမှာလဲကြည့်လေ၊ တိရစ္ဆာန်ထဲမှာ သဘောကောင်းတဲ့အကောင်ရှိတယ်၊ နွားပဲကြည့်လိုက်ဦး၊ နွားတိုင်းသဘောကောင်းတယ်လို့ မအောက်မေ့လိုက်နဲ့၊ တချို့နွားက သဘောကောင်းတာရှိတယ်၊ တချို့နွားက တရှူးရှူးနဲ့ ဟိုတွေ့ချင် ဒီခွေ့ချင် တအားရှိတာ။ အနိုင်ကျင့်ချင်တဲ့နွားလည်း ရှိတာပဲ၊ ခွေးလည်းထို့အတူပဲ၊ သဘောကောင်းတဲ့ခွေးရှိတယ်၊ သဘောဆိုးတဲ့ခွေးရှိတယ်။ ဒါ အကျင့်တွေပါသွားတာ။<br><br>သို့သော် ကျားတွေ ခြင်္သေ့တွေကျတော့ သဘောကောင်းတဲ့ကောင် သိပ်ရှိပုံမပေါ်ဘူး။ နဂါးတွေကလည်း သဘောကောင်းတဲ့ကောင် သိပ်ရှိပုံမပေါ်ဘူး။ ဒေါသကြီးတဲ့သူတွေက သေလို့ရှိရင် နဂါးဖြစ်မယ်။ ကျားဖြစ်မယ်၊ ခြင်္သေ့ဖြစ်မယ်၊ မြွေဖြစ်မယ်နော်။ အမြဲတမ်း တရှူးရှူးနဲ့နေတဲ့ အကောင်တွေ။ ထစ်ခနဲရှိ ဒေါသ။<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၅</font></p> အဲသလိုဘဝမှာ အဖြစ်များတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေလည်း လူဖြစ်လာလို့ရှိရင် အဲဒီအတိုင်းပဲနေမှာပဲ၊ ဒေါသစိတ်တွေများပြီးတော့ တရှူးရှူးနဲ့ဖြစ်တာ။ အဲဒါကြောင့်မို့လို့ အဋ္ဌကထာထဲမှာ နဂါးဘဝကလာတဲ့သူ၊ မြွေဘဝကလာတဲ့သူ၊ ခြင်္သေ့ဘဝကလာတဲ့သူ၊ ကျားဘဝကလာတဲ့သူ၊ ကျားသစ်ဘဝကလာတဲ့သူ။ သတ္တဝါတွေကို ကိုက်စားတတ်တဲ့ဘဝကလာတဲ့သူတွေဟာ ဒေါသစရိုက်ရှိတယ်လို့ ဒီလိုပြောတာ။ ဒါလည်း အလေ့အကျင့်ကြီးတစ်ခုရသွားတာ ဖြစ်နိုင်တယ်။<br><br>ဒီစရိုက်ဆိုတာ ကိုယ်သိတတ်တဲ့ဘဝမှာ ကိုယ့်စရိုက်ကို လျော့ချရတယ်။ မလျော့ချဘူး၊ မပြင်ဆင်ဘူးဆိုလို့ရှိရင် ဒီစရိုက်ကြီးဟာ သံသရာကြီးမှာ ပါသွားမှာပဲ။ ပါသွားလို့ရှိရင် ရုပ်ပျက်ဆင်းပျက်နဲ့ ဘဝမှာ ဒီစရိုက်ဆိုးကြီးနဲ့ပဲ ဒုက္ခတွေအမျိုးမျိုးတွေ့ကြရမှာဖြစ်တယ်။ ဒါကြောင့်မို့လို့ အခုလို သိတတ်တဲ့ဘဝလေးမှာ စရိုက်တွေကို ပြင်ဖို့လိုအပ်တယ်လို့ “စရိုက်နဲ့ ဝါသနာ”။<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၆</font></p> <h3>ဝါသနာအား ပယ်ဖို့ခက်</h3>ဝါသနာဆိုတာကျတော့ စရိုက်ကပြင်လို့ရပေမယ့် ဝါသနာဆိုတဲ့ ကိလေသာရဲ့သတ္တိကတော့ ဘုရားဖြစ်မှသာလျှင် အကြွင်းမဲ့ဖယ်ရှားပစ်လို့ရတယ်။ ရဟန္တာတောင်မှ ဝါသနာကို အကုန်ဖယ်ရှားလို့မရဘူးတဲ့။ ဝါသနာဟာ ရဟန္တာတွေ ဖယ်လို့မရဘူးဆိုတာနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ ဝတ္ထုဇာတ်လမ်းလေးတစ်ခုကို မှတ်သားဖို့လိုအပ်တယ်။<br><br>မြတ်စွာဘုရားလက်ထက်တုန်းက “ဒေဝတာပိယ” နတ်တွေက ချစ်ခင်ကြည်ညိုတဲ့နေရာမှာ အင်မတန်မှ ထူးချွန်တဲ့ ရဟန္တာကြီးတစ်ပါးရှိတယ်။ သူ့ရဲ့ဘွဲ့က “ပိလိန္ဒဝစ္ဆ” လို့ခေါ်တယ်။ အဲဒီကိုယ်တော်ကြီးဟာ ဗုဒ္ဓဘာသာမဖြစ်ခင် သို့မဟုတ် သာသနာ့ဘောင်မဝင်ခင်တုန်းက သူက ဝိဇ္ဇာဓိုရ်ကြီး။ ခုခေတ်စကားနဲ့ပြောရင် ဘိုးတော်ပေါ့နော်။ ဒါပေမယ့် အဲဒီဘိုးတော် ဝိဇ္ဇာဓိုရ်က တကယ်အစွမ်းသတ္တိရှိတယ်နော်။ မန္တန်အတတ်တွေကို သူကတတ်လို့ သူတစ်ပါးရဲ့စိတ်ကို<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၇</font></p> သိတယ်။ အကြံကိုသိတယ်။ သူတစ်ပါးရဲ့အကြံ၊ သူတစ်ပါးရဲ့စိတ်ကို အတတ်ဟောနိုင်တယ်။ အတတ်ဟောရုံတင်မကဘူး၊ သူက ကောင်းကင်ပျံနိုင်တယ်။ အဲဒီစွမ်းအား (၂)ခုရှိတယ်။ မြန်မာပြည်မှာလည်း ယုံချင်ယုံ မယုံချင်နေ သူများစိတ်သိတယ်ဆိုတာ တချို့ရှိတယ်နော်။<br><br>ဘုန်းကြီးတို့ စစ်ကိုင်းမှာ ဘိုးတော်တစ်ယောက်က သူတတ်တဲ့အတတ်က ဘာတုန်းဆိုတော့ လူတစ်ယောက် သူ့ဆီကိုလာပြီဆိုရင် အိမ်ရောက်တာနဲ့ သူက ဘာတန်းပြောလဲဆိုရင် “ဘယ်ခုနှစ်၊ ဘယ်နေ့ ဘယ်ရက် ဘယ်လမှာမွေးတာမဟုတ်လား”ဆိုတာ ပြောနိုင်တယ်နော်။ အဲဒါတော့ သူ့အတတ်ပဲလို့ ပြောရမယ်။ သူ့ကို ဘယ်သူကပြောပေးတယ်လို့ထင်လဲ။ များသောအားဖြင့် အဲဒါမျိုးတွေက မွေးထားတဲ့ အကောင်တွေရှိတတ်တယ်။ မွေးထားတဲ့အကောင်တွေက ကြိုတင်ပြီးတော့ သူ့ကို ဘယ်သူလာလိမ့်မယ်။ အဲဒီလူက ဘယ်ခုနှစ် ဘယ်လ ဘယ်နေ့ ဘယ်ရက်မှာ<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၈</font></p> မွေးတယ်ဆိုတော့ သူက အဲဒါလေးကို စာလေးနဲ့ရေးပြီးတော့ ဒါ ခင်ဗျားမွေးတဲ့နေ့မဟုတ်လားတဲ့။ ဟော ဟိုလူက အံ့ဩပြီး အထင်ကြီးကြီးသွားတယ်။ အဲဒီလိုဟာမျိုးလည်းရှိတယ်။ ဒီလိုထူးထူးခြားခြားတွေတော့ ရှိကြမှာပေါ့။ ဒီထက်တော့ ပိုပြီးထူးခြားမှာမဟုတ်ဘူး။ အံ့ဩဖွယ်ရာ လောကဟာ ထူးဆန်းတာတွေတော့ ရှိတာပဲ။ တချို့က ယုံစရာကောင်းတယ်၊ တချို့က ယုံစရာမကောင်းဘူး။<br><br>သို့သော် လောကလူတွေကတော့ သူပြောလူပြောကို ယုံကြတာ။ ကိုယ်တွေ့ကိုယုံတဲ့သူ အင်မတန်နည်းတယ်။ အများပြောလို့ရှိရင် ယုံလိုက်ကြတယ်၊ ဟုတ်တယ်လေ၊ ယုန်လေးတစ်ကောင်က မြေပြိုလို့ သူပြေးလာပါတယ်ဆိုရင် ကျန်တဲ့သူတွေကလည်း ဟာ-ဟုတ်တယ်၊ မြေပြိုတာပဲလို့ ယုံကြတယ်။ တကယ်ပြိုတာ ဟုတ်မဟုတ် လေ့လာဆန်းစစ်ဖို့ မလုပ်ကြဘူး။ မြေပြိုပြီဆိုတာနဲ့ မြေပြိုသတဲ့၊ မြေပြိုသတဲ့နဲ့ ပြေးကြတာပဲ။ ပြောရုံနဲ့ယုံကြတယ်။ ဒါ လူ့ရဲ့သဘာဝပဲ။ အများစုက<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၉</font></p> ပြောတာနဲ့ပဲယုံလေ့ရှိတယ်။ ဝေဖန်ဆန်းစစ်ပြီးတော့ အမှန်ကိုတွေ့အောင်ရှာနိုင်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုတာ အင်မတန်မှနည်းတယ်တဲ့။ ။<br><br>အဲဒီ “ပိလိန္ဒဝစ္ဆ”ဟာ ဂန္ဓာရီဝိဇ္ဇာအတတ်တတ်တယ်။ ဒီအတတ်ပညာတွေက အိန္ဒိယနိုင်ငံမှာ တစ်ချိန်တုန်းက ထွန်းကားခဲ့တယ်။ ဝိဇ္ဇာမယိဒ္ဓိဆိုတာ တကယ်ရှိခဲ့တာပေါ့နော်။ အဲဒီအတတ်ပညာတွေနဲ့ သူတစ်ပါးစိတ်ကို သိတယ်။ ကောင်းကင်ကိုပျံနိုင်တယ်။ အဲဒီအချိန်မှာ သူက ဘုန်းတန်ခိုးတွေကြီးပြီးတော့ သူ့ကိုကိုးကွယ်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေ အင်မတန်မှများတယ်။ အဲဒီအချိန်မှာ မြတ်စွာဘုရားရောက်သွားတယ်။ ဘုရားလည်း ကြွလာရော သူကောင်းကင်ပျံလို့လည်းမရဘူး။ သူများစိတ်ကိုလည်း မသိတော့ဘူး။ အဲဒီမှာ သူစဉ်းစားတယ်၊ ရဟန်းဂေါတမ ရောက်လာကတည်းက ငါကောင်းကင်ပျံတက်လို့လည်း မရဘူး၊ လူတွေရဲ့စိတ်ကိုလည်း ငါမသိနိုင်တော့ဘူး။ ငါကြားဖူးတယ်၊ စူဠဂန္ဓာရီဝိဇ္ဇာအတတ်ရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဟာ မဟာဂန္ဓာရီ<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၀</font></p> ဝိဇ္ဇာကြီးတွေ ရောက်လာလို့ရှိရင် သူတို့က သူတို့အတတ်ပညာတွေဟာ အကုန်လုံး သိမ်းချုပ်ခြင်းခံလိုက်ရတယ်၊ သိမ်းယူခြင်းခံလိုက်ရလို့ အတတ်ပညာတွေဟာ သုံးလို့မရတော့ဘူး၊ ဆိုလိုတာကတော့ သူတို့ထက်စွမ်းတဲ့ပုဂ္ဂိုလ် ရောက်လာလို့ပေါ့။ ။<br><br>ရဟန်းဂေါတမဟာ မဟာဂန္ဓာရီဝိဇ္ဇာအတတ်တတ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးဖြစ်လိမ့်မယ်။ သူ့ဆီမှာ ငါက မဟာဂန္ဓာရီဝိဇ္ဇာအတတ် သွားသင်မယ်ဆိုပြီး သွားတာလေ။ ဘုရားဆီရောက်တဲ့အခါကျတော့ အေး-တို့လို သင်္ကန်းဝတ်ရင်တော့ ပေးမယ်လို့ပြောတော့ သူသင်္ကန်းဝတ်တာပေါ့။ မြတ်စွာဘုရားက ကမ္မဋ္ဌာန်းတရားဟောတော့ အဲဒီကမ္မဋ္ဌာန်းကို မန္တန်ရဲ့ ကျင့်စဉ်တစ်ခုအနေနဲ့ သူကျင့်တာ ရဟန္တာဖြစ်သွားတယ်။ အဲဒီကိုယ်တော်ကို “ပိလိန္ဒဝစ္ဆ” လို့ခေါ်တယ်။<br><br>သူ့မှာ ဝါသနာအကျင့်ဆိုးကြီးတစ်ခုက ဘာတုန်းဆိုရင် လူမြင်လို့ရှိရင် <b>ဝသလ</b> လို့ခေါ်တဲ့ စကားလုံး၊ သူသုံးတဲ့စကားလုံးက အင်မတန်မှရိုင်းတယ်၊<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၁</font></p> <b>ဝသလ</b> ဆိုတာ သူယုတ်မာ၊ ငယုတ်မာလို့ပြောတာ၊ လူမြင်ရင် ဟေ့-လူယုတ်မာလို့ခေါ်တာ။ ကဲ-ကိုယ့်ကို လူယုတ်မာလို့လာခေါ်ရင် ဘယ့်နှယ်နေပါမလဲနော်။ လောကလူတွေဟာ အကျင့်ကြီးတွေပါနေတတ်တယ်၊ သတိထားစရာနော်။ ရဟန္တာဖြစ်ပေမယ့်လို့ သူဟာ နှုတ်ကျိုးနေတာ၊ လူမြင်လိုက်တာနဲ့တစ်ပြိုင်နက် ဟေ့-ငယုတ်မာလို့ ဒီလိုခေါ်တာ၊ ဘယ်သူ့ဖြစ်ဖြစ် နှုတ်ဆက်လို့ရှိရင် လူယုတ်မာလို့ခေါ်ပြီး နှုတ်ဆက်တယ်။ ။<br><br>အဲဒီလိုမဖြစ်နိုင်ဘူး မထင်နဲ့၊ ဘုန်းကြီးတို့ကိုယ်တိုင် စစ်ကိုင်းမှာ ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါးတွေ့တယ်၊ တောအရပ်ကဆရာတော်ကြီးပေါ့။ အဲဒီဆရာတော်ကြီးလည်းပဲ ဒီလိုအကျင့်ရှိတယ်။ လူမြင်လိုက်တာနဲ့ သူက ဘာလုပ်လဲဆိုရင် ဆဲပြီးတော့ နှုတ်ဆက်တာ။ “ဟကောင်ကြီး၊ မသေသေးဘူးလား”တဲ့။ ဘယ်သူ့ဖြစ်ဖြစ် “ငါမသား” မသေသေးဘူးလားနဲ့ နှုတ်ဆက်တာ။ သူနှုတ်ဆက်တာက မသက်သာဘူးလေ။ ဘယ်သူ့ဖြစ်ဖြစ် သူနှုတ်ဆက်ရင် ဘယ်တော့မှ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၂</font></p> ချိုချိုသာသာနှုတ်ဆက်တာ မမြင်ဘူး၊ ဆဲပြီးတော့ နှုတ်ဆက်တာ။ အဲဒီကိုယ်တော်ကြီးကိုတွေ့ဖူးတယ်။ ဆဲနှုတ်ဆက်တာ။<br><br>အဲဒီတော့ အဲဒီလို ဒီ <b>ရှင်ပိလိန္ဒဝစ္ဆ</b> ကလည်းပဲ လူမြင်လိုက်တာနဲ့ လူယုတ်မာလို့ သူကပြောတယ်။ တစ်ခါတုန်းက အဖြစ်အပျက်တစ်ခုရှိတယ်၊ လှည်းသမားတစ်ယောက် ဈေးသွားရောင်းမလို့ ပိတ်ချင်းသီးတွေကို လှည်းနဲ့တင်လာတယ်။ ရှင်ပိလိန္ဒဝစ္ဆနဲ့ တိုးတဲ့အခါကျတော့ ရဟန္တာပေမယ့်လို့ သူက အငြိမ်မနေဘူး၊ ဝါသနာ။ “ဟဲ-ငယုတ်မာ၊ လှည်းနဲ့ ဘာတွေတိုက်လာတုန်း”။ ဟိုလူကလည်း အချောင် “ယုတ်မာ” လို့ ခေါ်ခံလိုက်ရတော့ ဘယ်ကြိုက်မလဲ။ အဲဒါနဲ့ ဘုပြောတဲ့အနေနဲ့ သူက ပြောလိုက်တာ၊ “ကြွက်ချေးတွေ ကိုယ်တော်” လို့ ပြောလိုက်တယ်။ အဲဒီတော့ “ကြွက်ချေးဆိုလည်း ကြွက်ချေးပေါ့ဟယ်” တဲ့။ ဈေးရောက်တော့ အဲဒီပိတ်ချင်းသီးတွေက အကုန် ကြွက်ချေးတွေဖြစ်နေတယ်။ အဲဒီကျတော့မှ ငိုချင်းချပြီး “ဟာ-ငါသယ်လာ...<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၃</font></p> တုန်းက ပိတ်ချင်းသီးတွေပါ၊ အခု ဈေးရောက်တော့ ဘယ့်နှယ်ကြောင့် ကြွက်ချေးတွေ ဖြစ်ကုန်တာလဲ” ဆိုတော့ အကြောင်းသိတဲ့ ဒကာတစ်ယောက်နဲ့တွေ့တဲ့အခါမေးတယ်၊ “မင်း လမ်းမှာ ဘယ်သူနဲ့တွေ့ခဲ့တုန်း” ဆိုတော့ “ဟာ-ဟိုအပြောဆိုတဲ့ ကိုယ်တော်ကြီးတစ်ပါးနဲ့တွေ့ခဲ့တယ်၊ အဲဒီအပြောဆိုတဲ့ ကိုယ်တော်ကြီးက ဟဲ-ငယုတ်မာ၊ နင့်ပေါ် ဘာတွေတုန်းလို့ မေးတော့ ကျုပ်ကလည်း စိတ်တိုတာနဲ့ ကြွက်ချေးတွေလို့ ပြောလိုက်မိတယ်”။ “ဒါဆို ရှင်ပိလိန္ဒဝစ္ဆ နေမှာ၊ မင်း ဒီတစ်ခါမေးရင် ရိုရိုသေသေပြော၊ အဲဒီလမ်းအတိုင်း မှန်မှန်ကန်ကန် ပြန်မောင်းသွား”။ ရှင်ပိလိန္ဒဝစ္ဆနဲ့ ပြန်တိုးပြန်တယ်။ ပြန်တိုးတဲ့အခါမေးပြန်တယ်။ “ငယုတ်မာ၊ ဘာတွေသယ်လာတာလဲ” “မှန်ပါ့ဘုရား၊ ပိတ်ချင်းသီးတွေပါဘုရား” ဆိုတော့ “အေး-ပိတ်ချင်းသီးဆိုလည်း ပိတ်ချင်းသီးပေါ့” တဲ့။ အဲဒီတော့မှ ပိတ်ချင်းသီး ပြန်ဖြစ်သတဲ့။<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၄</font></p> ရဟန္တာတောင်မှပဲ ဝါသနာမစွန့်ဘူး။ ဒါက စာထဲမှာပါတာ။ စာထဲမှာ မပါဘဲနဲ့ လူပြောသူပြော ပြောနေကြတာလေးတစ်ခုရှိသေးတယ်၊ ရှင်သာရိပုတ္တရာနဲ့ ပတ်သက်တာ။ ဒါက စာထဲမှာပါတဲ့ဟာလည်း မဟုတ်ဘဲ ဘယ်သူက ကြံဖန်ပြီးတော့ ပြောသလဲမသိဘူး။<br><br>ဆွမ်းစားပင့်တာ၊ လမ်းမှာ ရေအိုင်လေးတွေ၊ ရေပွက်လေးတွေတွေ့တော့ ရှင်သာရိပုတ္တရာက “ခုန်-ခုန်” ပြီးတော့ သွားတယ်ဆိုလား။ ပထမရေတစ်ကွက် ခုန်သွားတယ်၊ နောက်ကလိုက်လာတဲ့ဒကာက “ဟင်၊ ရဟန္တာဆိုပြီး ဣန္ဒြေမရပါလား”။ နောက်တစ်ကွက်ထပ် ခုန်ပြန်တယ်၊ “ဟ-ရဟန္တာက ဣန္ဒြေမရပါလား၊ ဒီတစ်ခါ ခုန်ရင်တော့ ဆွမ်းစားမပင့်တော့ဘူး”၊ အဲဒီလိုစိတ်ပေါ်သွားတဲ့အခါကျတော့ နောက်တစ်ကွက်ကျတော့ မခုန်တော့ဘူးတဲ့။ ဒါကတော့ စာထဲပါတာမဟုတ်ပါဘူး၊ ဘယ်သူကနေ လျှောက်ပြောသလဲတော့မသိဘူး။ သို့သော် ရဟန္တာမပယ်ဘူးဆိုတာတော့ မှန်တယ်ပေါ့။<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၅</font></p> ရှင်သာရိပုတ္တရာနဲ့ပတ်သက်တဲ့ စာထဲမှာပါတဲ့ မှတ်တမ်းတွေက အင်မတန်ကောင်းပါတယ်။<br><br>ရှင်သာရိပုတ္တရာဟာ အများပေါ်မှာ အင်မတန်မှ ကြင်နာတယ်။ ရှင်သာရိပုတ္တရာဟာ ထိပ်တန်းသာဝကကြီးတစ်ပါးပဲ။ သို့သော် ရဟန်းတော်တွေပေါ်မှာ အလွန်ကြင်နာတယ်၊ နံနက်ဆွမ်းခံဝင်ပြီဆိုရင် တခြားပုဂ္ဂိုလ်တွေက ကိုယ့်ဘာသာကိုယ် ဆွမ်းခံဝင်သွားကြသော်လည်း ရှင်သာရိပုတ္တရာမထေရ်မြတ်က အဲဒီလိုမလုပ်ဘူး၊ တစ်ကျောင်းလုံး လှည့်ပတ်ကြည့်တယ်၊ လှည့်ပတ်ကြည့်ပြီး တံမြက်စည်းလှဲရသေးဘူးဆိုရင် လှဲထားခဲ့တယ်၊ သင်္ကန်းတွေ မခေါက်ဘဲနဲ့ ကိုးရိုးကားယား လုပ်ထားခဲ့တယ်ဆိုရင် ခေါက်ပေးထားခဲ့တယ်။ အဲ-နေမကောင်းထိုင်မသာတဲ့ ကိုယ်တော်တွေတွေ့လို့ရှိရင် ဝင်ပြီး နဖူးလေးစမ်းမေးလို့ ဘာစားချင်တုန်းမေးပြီး ဟော-ကျွေးမွေးစောင့်ရှောက်တယ်၊ ဒါ ရှင်သာရိပုတ္တရာ လုပ်ရိုးလုပ်စဉ်တစ်ခုပဲ။ အင်မတန်မှ စိတ်နေသဘောထား နူးညံ့တယ်။<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၆</font></p> ရှင်မောဂ္ဂလာန်ကျတော့ အဲဒီလိုမဟုတ်ဘူး၊ ဝါသနာပါတာကိုပဲကြည့်ဦး၊ ရှင်သာရိပုတ္တရာက ပညာမှာ ဝါသနာပါတယ်၊ ဘယ်အရာပဲဖြစ်ဖြစ် စူးစမ်းဆင်ခြင်စဉ်းစားတတ်တယ်။ ရှင်မောဂ္ဂလာန်ကျတော့ အဲဒီလိုမဟုတ်ဘူး၊ သမာပတ်တွေဝင်စားပြီး၊ သမာဓိစွမ်းအားတွေလုပ်ပြီး တန်ခိုးပဲ ဖန်ဆင်းနေတာ သူ့ဝါသနာ။ အဲဒီတော့ တန်ခိုးဖန်ဆင်းတယ်ဆိုတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်က အမျိုးမျိုးလုပ်ကြည့်နေတာပဲလေ။ ရှင်မောဂ္ဂလာန်ကတော့ နည်းနည်းစိတ်တိုတဲ့သဘောရှိတယ်ပေါ့။<br><br>ဒေါသနဲ့စိတ်တိုတာတော့မဟုတ်ဘူး၊ ဝါသနာအရ သူက စိတ်ဆတ်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်လို့ထင်ရတယ်။ တစ်ခါတုန်းက မြတ်စွာဘုရား ဩဝါဒပါတိမောက်ဂါထာတွေကို ရွတ်ဆိုပြီး ဩဝါဒပေးတယ်။ သံဃာတွေအားလုံး စုဝေးရောက်ရှိနေတယ်။ မြတ်စွာဘုရားက တရားပလ္လင်ပေါ်မှာထိုင်ရင်း ဩဝါဒမပေးဘဲနဲ့ ငြိမ်နေလိုက်တာ ပထမယာမ်ကုန်သွားတယ်၊ ရှင်အာနန္ဒာက “အရှင်ဘုရား၊ ထိုင်နေတာကြာပါပြီ၊ သံဃာတွေ ဩဝါဒ...<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၇</font></p> ထု ပေးတော်မူပါ” ဆိုတော့ ဘာမှမပြောဘူး၊ ငြိမ်နေတယ်။ သန်းခေါင်ကျော်သွားတယ်။<br><br>အဲဒီတော့ ရှင်အာနန္ဒာက တစ်ခါထပ်လျှောက်တယ်။ နောက်ဆုံး ပစ္ဆိမယာမ် မိုးလင်းခါနီးရောက်တဲ့အခါ ရှင်အာနန္ဒာက “အရှင်ဘုရား၊ မိုးလင်းတော့မှာပါဘုရား၊ သံဃာတွေ တစ်ညလုံးထိုင်နေရတာ ဩဝါဒပေးပါ” ဆိုတော့ တစ်ခွန်းတည်းပဲပြောတယ်။ “အာနန္ဒာ၊ ပရိသတ် မစင်ကြယ်ဘူး”။<br><br>အဲဒီတော့ ကျန်တဲ့ကိုယ်တော်တွေကတော့ ဒီအတိုင်း ငုတ်တုတ်ထိုင်နေကြတာ၊ ရှင်မောဂ္ဂလာန်က ထသွားလိုက်တယ်။ ပရိသတ်မစင်ကြယ်ဘူးလို့ ဆိုလိုက်တာနဲ့ သူက စေတောပရိယအဘိညာဉ်နဲ့ ကိုယ်တော်တွေရဲ့ စိတ်ကို လိုက်လံစူးစမ်းတယ်။ မဟုတ်တာ လုပ်ထားတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်က “ဟာ-ငါ့ပြောနေပြီ” ဆိုပြီးတော့ ရင်ထဲမှာ ဒိတ်ခနဲဆိုတာလေးတော့ ရှိမှာပဲပေါ့။ ပရိသတ်မစင်ကြယ်ဘူးလို့ ဆိုလိုက်ကတည်းက သူ့စိတ်ထဲမှာတော့ ဟုတ်လား၊ ငါ့ကို ဘုရားသိသွားပြီလို့ဆိုပြီး ရင်ထဲမှာ...<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၈</font></p> ဖုတ်လှိုက်ဖုတ်လှိုက်တော့ ဖြစ်နေမှာပဲ။ အဲဒါ ရှင်မောဂ္ဂလာန်တွေ့သွားတယ်။ တွေ့သွားတော့ သူ့နားသွားပြီးတော့ ပခုံးကို လက်ကလေးနဲ့တို့ပြီးတော့ “ငါ့ရှင်၊ ဘုရားကမြင်နေပြီ၊ ဒီထဲမှာမနေနဲ့၊ ထွက်”။ ဟိုကိုယ်တော်က ငုတ်တုတ်ထိုင်နေတယ်၊ ဘာမှမပြောဘူး၊ မသိချင်ယောင်ဆောင်နေတယ်။ အဲဒီကျတော့ တံခါးပေါက်ထိအောင် ဆွဲခေါ်သွားတာ။ ဆွဲခေါ်သွားပြီးတော့ အပြင်ဘက်ကို တွန်းထုတ်ပြီး အထဲက ဂျက်ထိုးထားလိုက်တယ်။ ဂျက်ထိုးထားပြီးတော့မှ မြတ်စွာဘုရားကို “အရှင်ဘုရား၊ ပရိသတ် စင်ကြယ်ပါပြီဘုရား” တဲ့။ ဩဝါဒကထာ မိန့်ကြားတော်မူပါလို့။ ဒါလည်း မှတ်တမ်းထဲမှာရှိတာပဲ။ အဲဒီတော့ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တွေကိုလဲ သူတို့ရဲ့ဝါသနာ စရိုက်ကလေးတွေနဲ့ အကဲခတ်လို့ရတယ်လို့ ပြောလို့ရတယ်ပေါ့နော်။<br><br>တစ်ပါးနဲ့တစ်ပါး ဝါသနာလေးတွေ မတူကြဘူး။ အဲဒီတော့ ကောင်းတဲ့ဝါသနာပါရင်တော့ ကောင်းတာပေါ့။ မကောင်းတဲ့ဝါသနာ၊ မကောင်းတဲ့စရိုက်ကြီးတွေ...<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၉</font></p> အကျင့်ပါလာရင် ရဟန္တာတောင် ရုပ်ပျက်ဆင်းပျက်ဖြစ်တတ်သေးတယ်နော်။ အဲဒါကြောင့်မို့ ကောင်းတဲ့စရိုက်ကလေးတွေကိုသာ မွေးမြူပြီးတော့ မကောင်းတဲ့စရိုက်တွေကို ဆက်လက်ပြီးတော့ ထိန်းသိမ်းမထားဘဲနဲ့ ဖယ်ရှားဖို့ အင်မတန်မှ အရေးကြီးပါတယ်တဲ့။ ဒါ ရဟန္တာတောင် ဝါသနာမစွန့်နိုင်ဘူးဆိုတာနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ သာဓကတွေပေါ့။<br><br>စရိုက်ပြင်နည်း<br>ကဲ၊ ကောင်းပြီ၊ စရိုက်ကိုပြင်ချင်တယ်၊ ဘာနဲ့ပြင်မလဲ။ “ရာဂစရိုက်” အလှအပတွေ သိပ်ကြိုက်တယ်နော်၊ မက်မောတယ်။ အဆင်းလှတာသဘောကျတယ်၊ အသံကောင်းတာ သဘောကျတယ်၊ အနံ့မွှေးတာ သဘောကျတယ်။ ဟင်းကောင်းကြိုက်တယ်၊ တွယ်တာမှုတွေအားကြီးတယ်၊ လောဘတွေအားကြီးတယ်၊ ဒီစရိုက်တွေ များလာပြီဆိုလို့ရှိရင် ဘာနဲ့ဖျောက်ဖို့ကြိုးစားမလဲ။ အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟကျမ်းမှာ ကမ္မဌာန်း(၄၀)လို့ဆိုပြီး...<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၀</font></p> ထိုထိုကျမ်းဂန်တွေကနေထုတ်ပြီးတော့ မှတ်တမ်းတင်ထားတယ်။ အဲဒီထဲမယ် ရာဂစရိုက်ရှိတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်အတွက် <b>အသုဘဘာဝနာ</b>-မတင့်တယ်မှုကို ဆင်ခြင်စဉ်းစားမှု အရေးကြီးဆုံးပဲ။ သူက ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆိုတော့ အမြဲတမ်း လှတယ်ချည့်ပဲတွေးနေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ကိုး။ အဲဒီတော့ မလှဘူး၊ မစင်ကြယ်ဘူးဆိုတာကို မြင်အောင်ကြည့်ဖို့ပေါ့။ အဲဒါမှ သူ့ရဲ့တွယ်တာမှုတွေကို လျှော့ချနိုင်မှာ။ <b>အသုဘာ ဘာဝေတဗ္ဗာ ရာဂဿ ပဟာနာယ</b>-ရာဂစရိုက်ကို ဖယ်ရှားနိုင်ဖို့အတွက် အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်းကို ပွားပါတဲ့။<br><br>အေး၊ လူတွေက အသုဘလို့ဆိုလိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ဟို-မသာအိမ်သွား အောက်မေ့နေတယ်နော်။ အသုဘဆိုတာ အသက်ရှင်နေတုန်းလည်းပဲ “အသုဘ”၊ “အသုဘ” ဆိုတဲ့ စကားလုံးက မတင့်တယ်ဘူး၊ ရွံစရာကောင်းတယ်။ ကဲ-ကိုယ့်ကိုယ်ကို ရွံစရာကောင်းမကောင်း ကိုးပေါက်ဒွါရကနေ ထွက်နေတာ...<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၁</font></p> တွေကို နမ်းကြည့်ပေါ့၊ အတွင်းထဲမှာ မွှေးကြိုင်နေတယ်ဆိုတာ တစ်ခုမှမရှိဘူးနော်။<br><br>မျက်စိကထွက်ရင် မျက်ချေး၊ နှာခေါင်းကထွက်ရင် နှပ်ချေး။ (အမယ် နန်းတော်သူတွေကတော့ မျက်ချေးကို “မျက်ဝတ်” လို့ ခေါ်လိုက်သေးတာနော်။ နာမည်လေးကို လှလှပပထားပြီးတော့ ရွံစရာမကောင်းအောင်လို့။) နှာခေါင်းကထွက်တော့ နှပ်ချေး၊ နားကထွက်တော့ နားဖာချေးပေါ့။ အဲဒီလို ခန္ဓာကိုယ်က ထွက်သမျှအရာတွေဟာ သိမ်းထားလို့ရတဲ့ဟာ တစ်ခုမှမရှိဘူး၊ မွှေးကြိုင်တယ်ဆိုတာလည်း တစ်ခုမှမရှိဘူး။ လူတွေမွှေးကြိုင်တယ်ဆိုတာ ပြင်ပက ခေတ္တခဏ လိမ်းကျံထားတဲ့အနံ့ကမွှေးတာ၊ လူကမွှေးတာမဟုတ်ဘူး။ စနိုးလိမ်းထားရင် စနိုးက၊ ပေါင်ဒါလိမ်းထားရင် ပေါင်ဒါက မွှေးတာနော်။ ရေမွှေးဆွတ်ထားရင် ရေမွှေးကမွှေးတာ။ အဲဒါကို လူကမွှေးတယ်ထင်နေကြတာ။ အဲဒီတော့ လူ့ရဲ့ခန္ဓာကိုယ်ဟာ မွှေးတယ်၊ ကြိုင်တယ်ဆိုတာ တစ်ခုမှမရှိဘူး။ ဒါစဉ်းစားဖို့ပြောတာနော်။<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၂</font></p> အဲဒီလို စဉ်းစားဆင်ခြင်တတ်လာမယ်ဆိုရင် လှပတယ်၊ တင့်တယ်တယ်ဆိုတာ မရှိဘူးတဲ့။ ရွံစရာကောင်းတယ်ဆိုတာတွေ တွေ့လာမှာပဲ။ အဲဒီလို ရွံစရာကောင်းတာတွေကိုတွေးကြည့်ပြီးတော့ ရာဂစိတ်ကို ပယ်ဖျောက်ရမယ်တဲ့၊ တွယ်တာမှုတွေကို လျှော့ချရမယ်။ ဒါက ရာဂစရိုက်ကို ပြုပြင်တဲ့နည်းတစ်နည်းပေါ့နော်။<br><br>ကေသာ၊ လောမာ၊ နခါ၊ ဒန္တာ၊ တစော၊ ဆံပင်၊ မွေးညင်း၊ ခြေသည်း၊ လက်သည်း၊ သွား၊ အရေ၊ ခန္ဓာကိုယ်ကြီးကို တစ်ခုစီ တစ်ခုစီ ဖျက်ချကြည့်လိုက်။ ဆံပင်ကလည်း ခေါင်းပေါ်နေတော့တယ်လေ၊ အဲဒီခေါင်းပေါ်က ဆံပင်လေးတစ်ခုဟာ ထမင်းပန်းကန်ထဲ ရောက်သွားရင် ရွံစရာကောင်းတယ်၊ လူက အဲဒီကျမှ ရွံရကောင်းမှန်းသိတာ၊ ခေါင်းပေါ်နေတုန်းကတော့ အရောင်အမျိုးမျိုးဆိုးပြီး အလှအပတွေလုပ်၊ အမွှေးအကြိုင်တွေလိမ်း၊ ဒီလိုလုပ်ကြတယ်။ အဲဒီတော့ ခေါင်းပေါ်မှာရှိတဲ့ ဆံပင်နဲ့ ကျွတ်လာတဲ့ဆံပင်ဟာ အတူတူပါပဲ၊ အတူတူပဲ။ အဲဒီလို ဆံပင်၊ မွေးညင်း၊<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၃</font></p> ခြေသည်းလက်သည်း၊ သွား၊ အရေ၊ ခန္ဓာကိုယ်မှာရှိတာတွေ သဘာဝရဲ့ မလှပ၊ မတင့်တယ်မှုတွေကို ဆင်ခြင်စဉ်းစားပေးခြင်းဖြင့် ရာဂစရိုက်ကို လျှော့ချပေးလို့ရပါတယ်တဲ့။<br><br>ဒါဖြင့် ဒေါသစရိုက်ကိုတော့ ဘာနဲ့လျှော့ချရမလဲ ဆိုလို့ရှိရင် ဒေါသဆိုတာ ဘယ်အာရုံပေါ်မှာမှ သူက ကြည်လင်တာမဟုတ်ဘူး၊ အမြဲတမ်း မုန်းတီးမှုနဲ့ ဆက်ဆံနေတယ်။ ဒါကြောင့်မို့ ဒေါသစရိုက်ကို ဖယ်ရှားဖို့ရာကျတော့ ကိုယ့်ရဲ့ရင်ထဲနှလုံးထဲမှာ <b>မေတ္တာတရား</b>ကို ဖြစ်ပွားအောင် ကြိုးစားရမယ်၊ <b>မေတ္တာ ဘာဝေတဗ္ဗာ ဒေါသဿ ပဟာနာယ</b> တဲ့။ အမုန်းတရားလို့ဆိုတဲ့ ဒေါသစရိုက်ပျောက်သွားအောင် မေတ္တာတရားကို မိမိရဲ့ရင်ထဲမှာ ဖြစ်ပွားအောင် ကြိုးစားပါတဲ့။ အများအကျိုးကို လိုလားခြင်းဆိုတဲ့ မေတ္တာကို တည်ဆောက်တဲ့အခါမှာ <b>ခန္တီ</b>ဟာ များစွာအကူအညီပေးတယ်။ ဒါကြောင့်မို့ သည်းခံခြင်း၊ ခွင့်လွှတ်ခြင်းဖြင့် မေတ္တာ...<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၄</font></p> တရားကို ထိန်းသိမ်းထားပြီး ဒေါသတရားကို ဖယ်ရှားနိုင်အောင် ကြိုးစားရမယ်။<br><br>အဲဒီလို မကြိုးစားနိုင်လို့ အကျင့်ကြီးပါသွားပြီဆိုရင် လူဖြစ်ရင်လဲ လူစိတ်တိုကြီးဖြစ်တယ်၊ တိရစ္ဆာန်ဖြစ်ရင်လည်း ကျားတို့၊ ခြင်္သေ့တို့ ဒေါသကြီးတဲ့ အကောင်မျိုးတွေ သွားဖြစ်တယ်။ အဲဒီလို မဖြစ်ရအောင် သိတတ်တဲ့ဘဝမှာ မေတ္တာတရား များများပွားပြီးတော့ အဲဒီစရိုက်ပျောက်ဖို့ရာအတွက် ကိုယ့်ရဲ့နှလုံးသားကို မေတ္တာတရားတွေနဲ့ ဆွတ်ဖြန်းပေးဖို့ လိုအပ်တယ်တဲ့။<br><br>မောဟစရိုက်ပျောက်ဖို့ရာအတွက် ဘာလုပ်ရမလဲ၊ တရားနာရမယ်။ မောဟစရိုက်ပျောက်အောင် တရားနာတယ်၊ နှလုံးသွင်းတယ်၊ မြတ်စွာဘုရားဟောကြားထားတဲ့ တရားရေးသားထားတဲ့ စာအုပ်တွေ ဖတ်ရှုတယ်၊ လေ့လာတယ်၊ မေးမြန်းတယ်၊ ဆရာသမားတွေထံ ချဉ်းကပ်တယ်။ မသိတာတွေကို မေးတယ်။<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၅</font></p> အဲဒီလို မေးမြန်းစုံစမ်းခြင်း၊ သင်ယူခြင်း၊ မှတ်သားခြင်းဖြင့် မောဟစရိုက်ကို ပျောက်ကင်းစေနိုင်ပါတယ်။<br><br>အဲဒီလို ပညာရလာအောင် လုပ်တဲ့အခါမှာ အရေးကြီးတာက ဘာလဲလို့ဆိုရင် စိတ်ကလေးငြိမ်အောင်နဲ့ မိမိရဲ့သန္တာန်မှာ သတိတရားတွေ ခိုင်မာလာအောင် လေ့ကျင့်ရမယ်၊ သတိသမ္ပဇည ထားရမယ်၊ သတိရှိလာလို့ရှိရင် ပညာဟာ ရှိလာမှာဖြစ်တယ်။ ဒါကြောင့်မို့လို့ သတိကို ထူထောင်ပေးရမယ်။ <b>အာနာပါန မောဟစရိတဿ</b>- မောဟစရိုက်ရှိတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ဟာ သတိလေးထားပြီး ထွက်လေဝင်လေလေးကို ရှုမှတ်ပွားများနေရမယ်၊ ဒီလိုနေမယ်ဆိုရင် မောဟစရိုက်နည်းပါးသွားမယ်၊ သတိရှိလာတာနဲ့တစ်ပြိုင်နက် အသိပညာလည်းရတယ်၊ အသိပညာရအောင်လည်း ရရာရကြောင်းတွေကို ဆည်းပူးရတယ်၊ လေ့လာရတယ်၊ နာယူရတယ်၊ မှတ်သားရတယ်။ ဟော-ဒီလိုနည်းနဲ့ မောဟစရိုက်တွေ ပျောက်ကွယ်ပြီးတော့ သွားနိုင်တယ်။<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၆</font></p> စရိုက်ဆိုးတွေကို ဒီဘဝမှာပြင်ရင်ပြင်၊ မပြင်လို့ရှိရင် သံသရာထဲမှာ စရိုက်ဆိုးတွေနဲ့ပဲ ကျင်လည်ကြရမှာဖြစ်တယ်။ လူ့ဘဝရောက်ရင်ပဲ စရိုက်ဆိုးတဲ့လူ၊ လောကလူတွေကြည့်လေ၊ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် စရိုက်မှမတူတာ။ စရိုက်ဆိုးတဲ့လူတွေရှိတာပဲ၊ စရိုက်ကောင်းတဲ့လူတွေရှိသလို စရိုက်ဆိုးတဲ့သူတွေရှိတာပဲ။ ဒီဘဝမှာ မပြင်ဘူးဆိုလို့ရှိရင် နောင်ဘဝမှာလည်းပဲ အကျင့်ကြီးတွေပါသွားမှာပဲ။<br><br>အဲဒီမကောင်းတဲ့အကျင့်ကြီးတွေ ပါသွားပြီဆိုလို့ရှိရင် ဒီစရိုက်ဟာ နောက်ဆုံးမှာ ဖျောက်လို့မရနိုင်တဲ့ အဆင့်ထိအောင်ရောက်သွားပြီးတော့၊ အထုံဝါသနာကြီးပါပြီးတော့ ဘုရားတောင်မှ ချွတ်ဖို့ရာခက်သွားတယ်။ ဥပမာမယ် ဖွတ်ဖို့လျှော်ဖို့ မလွယ်ကူတဲ့ လက်နှီးစုတ်လို ဖြစ်သွားမှာပေါ့နော်။<br><br>မကောင်းတဲ့စရိုက်တွေ ကိုယ့်စိတ်ထဲမှာ လွှမ်းမိုးသွားပြီဆိုလို့ရှိရင် သံသရာထဲမှာ နစ်မွန်းသွားနိုင်တယ်တဲ့။ ဒါကြောင့်မို့လို့ ခုလို ဗုဒ္ဓမြတ်စွာရဲ့...<br><br>## <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၇</font></p> သာသနာတော်နဲ့ ကြုံတဲ့အခါမှာ ရာဂစရိုက်ကိုလဲ လျော့ချဖို့ ကြိုးစားရမယ်၊ ဒေါသစရိုက်ကိုလဲ လျော့ချဖို့ ကြိုးစားရမယ်၊ မကောင်းတဲ့ မောဟစရိုက်ကိုလဲ လျော့ချဖို့ ကြိုးစားရမယ်၊ ကောင်းတဲ့စရိုက်တွေကိုတော့ ကြီးထွားလာအောင် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ပြီးတော့ ပေးရမယ်လို့ ဒီလို မြတ်စွာဘုရား ဟောကြားတော်မူခဲ့တယ်။ အခုလို တရားဓမ္မတွေကို နာယူမှတ်သားပြီးတဲ့အခါ မိမိတို့ရဲ့ဘဝမှာ ကောင်းမြတ်တဲ့စရိုက်တွေ မွေးမြူခြင်းဖြင့် ကောင်းမြတ်တဲ့ဝါသနာတွေနဲ့ နောက်ဆုံးမှာ ထာဝရချမ်းသာတဲ့ အငြိမ်းဓာတ်နိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်မှာဖြစ်တယ်လို့ အားလုံးသဘောကျပြီး ဝါသနာတို့ စရိုက်တို့ကို ဖယ်ရှားနိုင်ကြောင်း အကျင့်ကောင်းကို ကျင့်ကြံကြိုးကုတ်အားထုတ်ကာ နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။<br><br>သာဓု သာဓု သာဓု ta5q8q28aacua9q2xc8r1dlh2f57vld 22089 22088 2026-06-14T01:06:09Z Tejinda 173 22089 wikitext text/x-wiki {{header | title = စရိုက်နှင့် ဝါသနာ | author = ဒေါက်တာနန္ဒမာလာဘိဝံသ | override_author = | editor = | translator = | contribuor = | override_contributor = | section = စာစစ်ရန်လိုအပ်သည် | previous = [[စံထားရမည့် ကိုယ်ကျင့်တရားရှိသူများ]] | previous2 = | next = [[]] | next2 = | year = | notes = | edition = | categories = မြန်မာ တရားတော်များ | shortcut = | portal = }} <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁</font></p> <h3>စရိုက်နှင့် ဝါသနာ</h3><b>မှတ်တမ်း</b><br><br>သာသနာတော်နှစ် ၂၅၅၄ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၇၂ ခုနှစ်၊ တပေါင်းလပြည့်ကျော်(၅)ရက်၊ ၂ဝ၁၁ ခုနှစ်၊ မတ်လ(၂၄)ရက်၊ အင်းစိန်မြို့နယ်၊ စော်ဘွားကြီးကုန်းရပ်ကွက်၊ ထန်းပင်ကုန်း၊ ပိတောက်မြိုင် အနန္တဂုဏ်ရည် ကျောင်းတိုက် အတွင်း ဒုတိယအကြိမ်မြောက် ဆင်ယင်ကျင်းပ ပြုလုပ်အပ် သည့် ဓမ္မပူဇာ ဓမ္မသဘင်အခမ်းအနား၌ ဟောကြားအပ်သော “စရိုက်နှင့်ဝါသနာ” အကြောင်း တရားဒေသနာတော် သည်<br><br>အားလုံး ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တွေ သိတဲ့အတိုင်း စရိုက်ဆိုတာ တစ်ယောက်နှင့်တစ်ယောက်မတူညီတဲ့ စိတ်နေ သဘောထားတွေ၊ အပြုအမူတွေ၊ ပုဂ္ဂိုလ် တစ်ဦး တစ်ယောက်ရဲ့ သန္တာန်မှာ အဖြစ်များတဲ့ အခြေအနေတွေကိုခေါ်တာ။ ပါဠိစာပေက စရိုက်ကို “စရိယာ” <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂</font></p> လို့သုံးတယ်။ “စရိယာ”ဆိုတဲ့ စကားလုံးက ပြုကျင့်ခြင်း၊ ပြုလုပ်ခြင်းဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်ပဲ။ ဒီနေရာမှာ “စရိုက်”ဆိုတာ လူတစ်ဦးတစ်ယောက်ရဲ့ စိတ်နေသဘောထားနဲ့ အပြုအမူဖြစ်တယ်။ စိတ်သဘောထားဟာ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် တူညီမှုမရှိကြဘူး။ စိတ် သဘောထားအခြေခံပြီး ပြောဆိုခြင်း၊ လုပ်ဆောင်ခြင်းဆိုတဲ့ အပြုအမူကိစ္စတွေ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် တူညီမှု မရှိကြဘူး။ အဓိကကတော့ “စရိုက်ဆိုတာ လူတွေရဲ့ စိတ်သဘောထားတွေကို ဆိုလိုတာပေါ့။ စိတ်ထဲမှာ အဖြစ်များနေတဲ့ အရာတစ်ခုကို “စရိုက်”လို့ ပြောလိုက်တာ။ ဒါကြောင့်မို့ “စရိုက်” အဓိပ္ပာယ်ကို ဖွင့်ဆိုတဲ့အခါမှာ “ပကတိ”တဲ့။ လူတွေရဲ့ စိတ်နေ သဘောထား၊ ပကတိအနေအထား ဥဿတာ အဖြစ် များတဲ့ စိတ်အခြေအနေ။ အဲဒါကို “စရိုက်” လို့ ခေါ်တယ်။<br><br>ကိုယ့်ကိုယ်ကိုပြန်ပြီး စစ်ဆေးကြည့်။ တို့စိတ်က ဘာတွေ အတွေးများသလဲ၊ တို့ရဲ့ စိတ်တွေထဲမှာ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃</font></p> ဘာတွေ အဖြစ်များသလဲ။ တစ်နေ့မှာ (၂၄)နာရီ ရှိတဲ့အထဲ အိပ်ချိန်ကိုဖယ်ထား၊ တခြားအချိန်တွေမှာ ကိုယ့်ကိုယ်ကို မည်သည့်စရိုက်ရှိသလဲဆိုတာ သိချင်ရင် ဒီတရားနာပြီးတဲ့အခါမှာ ကိုယ့်ကိုယ်ကို လေ့လာ အကဲခတ်ဖို့ပဲ။ ကိုယ့်အကြောင်းမှ ကိုယ်မသိဘူးဆိုရင် ကိုယ်ညံ့ရာ ရောက်မှာပေါ့။ လောကလူတွေက ကိုယ့် အကြောင်း ကိုယ်သိတယ်လို့ ထင်ကြတယ်၊ သို့သော် ကိုယ့်အကြောင်း ကိုယ်မသိတဲ့သူကများတယ်။ ကိုယ့် အကြောင်း ကိုယ်သိအောင် ကြိုးစားဖို့ဆိုတာ ဘာရှိမှ ကိုယ့်အကြောင်း ကိုယ်သိနိုင်သလဲလို့ဆိုရင် “သတိ”နဲ့ “သမ္ပဇည” ရှိမှ သိနိုင်တာ။ ဒါကြောင့်မို့ မြတ်စွာဘုရားက မဟာသတိပဋ္ဌာနသုတ်မှာ “သတိ” “သမ္ပဇည”နဲ့ လေ့ကျင့်နည်းစနစ်တွေကို ဖော်ပြထားတယ်။<br><br>ဘုရားဟောထားတဲ့ လေ့ကျင့်နည်းစနစ်တွေဟာ ကိုယ်အမူအရာ အားလုံးပေါ်မှာ “သတိ” ထားတတ်ဖို့၊ အသိဉာဏ်ရှိဖို့ဖြစ်တယ်။ အသိဉာဏ်ဆိုတာ “သတိ” မပါဘဲ ဘယ်တော့မှမဖြစ်ဘူး။ သတိရှိမှ အသိဉာဏ် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄</font></p> ဆိုတာ ဖြစ်တယ်။ ဒါကို စာပေကျမ်းဂန်မှာ ဆိုတယ်။ “န ဟိ သတိဝိရဟိတာ ပညာ နာမ အတ္ထိ”တဲ့။ သတိကင်းတဲ့ ပညာဆိုတာ မရှိဘူး။ သတိဟာ အရေးကြီးတယ်။ “သတိထားမှ အသိပညာဆိုတာ ပေါ်လာတယ်။ ဒါကြောင့်မို့ မြတ်စွာဘုရားက “သတိ”နဲ့ ‘သမ္ပဇည”ကို တွဲဖက်ပြီးတော့ဟောတာ။”<br><br>သတိမပါဘဲနဲ့ သမ္ပဇညဆိုတဲ့ အခြေအနေကို သိနိုင်တဲ့ပညာ မဖြစ်ဘူးတဲ့။ ဒါကြောင့်မို့ “သတိ” “သမ္ပဇည”နဲ့ ကိုယ့်ကိုယ်ကို မည်သည့်စိတ် အခြေ အနေတွေရှိတယ်၊ ကိုယ့်ရဲ့ စိတ်အခြေအနေတွေထဲမှာ မည်သည့်တရားတွေ အဖြစ်များတယ်ဆိုတာ လေ့လာ ဖို့၊ အကဲခတ်ဖို့ လိုအပ်တယ်။<br><br>မဟာသတိပဋ္ဌာနသုတ်မှာ မြတ်စွာဘုရားက ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ လှုပ်ရှားမှုတွေနဲ့ ပတ်သက်လာလို့ရှိရင် သတိထားရမယ်၊ ဆင်ခြင်တုံ အသိဉာဏ်ထားရမယ်။ မျက်စိနှစ်လုံး အသုံးပြုပြီး ကြည့်တဲ့အခါမှာလည်း သတိ သမ္ပဇညဆိုတာ ရှိရမယ်။ ကိုယ်ဝတ်တဲ့ အဝတ်အစား <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅</font></p> တွေကို ဝတ်ဆင်တဲ့အခါမှာလည်း သတိ သမ္ပဇည ရှိရမယ်။ နောက်ဆုံးမှာ ကိုယ့်ရဲ့ လက်ကလေး ကွေးတာ ဆန့်တာ၊ ခြေထောက်ကလေး ကွေးတာ ဆန့်တာက စပြီး သတိရှိဖို့၊ ဆင်ခြင်တုံတရားရှိဖို့ ဟောတာ။<br><br>အေး၊ စားတဲ့သောက်တဲ့အခါမှာလည်း ထို့အတူ ပဲ။ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုမှာ ခန္ဓာကိုယ်မှာ သတိကပ်နေဖို့လိုတယ်။ လောကလူတွေက ထမင်းစားနေပေမယ့်တွေး ချင်ရာတွေးနေတာကိုး။ ထိုင်နေပေမယ့်လည်းတွေး ချင်ရာတွေးနေတာ။ လူနဲ့အသိစိတ်ဟာ ကပ်နေတာ အင်မတန်မှရှားတယ်။ တရားပွဲထဲရောက်လို့ တရားနာ နေတဲ့အချိန်တောင် လူက တရားပွဲထဲ ငုတ်တုတ်ထိုင် နေပေမယ့်လို့ စိတ်က အိမ်ရောက်ချင်ရောက်သွားတာ။ စိတ်နဲ့လူနဲ့ ကပ်နေဖို့ဆိုတာ ဒီ သတိရှိမှဖြစ်တယ်။ အရာရာမှာ မြတ်စွာဘုရားက ဘယ်လောက်ထိအောင် ဟောသလဲဆိုရင် စားတာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ သောက်တာပဲ ဖြစ်ဖြစ်၊ နောက်ဆုံးမှာ အိပ်နေတဲ့အခါပဲဖြစ်ဖြစ်၊ နိုးတဲ့အခါပဲဖြစ်ဖြစ်၊ Toiletထဲ ဝင်တာပဲဖြစ်ဖြစ် သတိရှိဖို့ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၆</font></p> မြတ်စွာဘုရား ဟောကြားတယ်။ ဒါက ဘာလုပ်တာ တုန်းဆိုရင် သတိနဲ့ သမ္ပဇညကို လေ့ကျင့်မွေးမြူပေး တာ။ အဲဒီ သတိနဲ့ သမ္ပဇညကို လေ့ကျင့်မွေးမြူပေးမှ ကိုယ့်ရဲ့ စိတ်နေသဘောထားတွေကိုလည်း အကဲခတ် နိုင်မှာ၊ သိရှိနိုင်မှာဖြစ်တယ်။ အဲ၊ နို့မဟုတ်ဆိုလို့ရှိရင် ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် တစ် ယောက်ယောက်က လာမေးကြည့်ရင် မင်းရဲ့ စိတ် သဘောထား၊ စိတ်အခြေအနေ၊ စိတ်ထဲမှာ ဘာတွေ အဖြစ်များသလဲလို့မေးရင် ရုတ်တရက် ဖြေနိုင်ဖို့ ခက်ခဲတယ်နော်။<br><br>“လောဘ”တွေ အဖြစ်များသလား၊ “ဒေါသတွေ အဖြစ်များသလား၊ “မောဟတွေ အဖြစ်များသလား၊ “သဒ္ဓါ”တွေ အဖြစ်များသလား၊ “စဉ်းစားဉာဏ်”တွေ အဖြစ်များသလား၊ “အတွေး”တွေ အဖြစ်များသလား ဆိုတာ သိရမယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၇</font></p> <h3>စရိုက်(၆)ပါး</h3>ဒီနေရာမှာ စရိုက်လို့ပြောတာဟာ စာပေကျမ်းဂန် အရ စရိုက် (၆)မျိုးဖော်ပြတယ်။ မကောင်းတဲ့စရိုက် (၃)မျိုးနဲ့ ကောင်းတဲ့စရိုက် (၃)မျိုးလို့။ ဒါက ကမ္မဋ္ဌာန်း အလုပ် အားထုတ်တဲ့အခါမှာ အရေးကြီးတာမို့ ပြောတာ၊ တခြားဟာတွေကိုလည်း စရိုက်လို့ခေါ်မယ် ဆိုရင် ခေါ်နိုင်တာပဲ။ စိတ်ထဲမှာ အဖြစ်များတာ မှန်သမျှ စရိုက်ပဲ။<br><br>အဲဒီတော့ အကုသိုလ်နဲ့ပတ်သက်ပြီး ပြောမယ် ဆိုရင် ရာဂစရိယာတဲ့။ စရိုက်ဆိုတဲ့ စကားလုံးကို သုံးလို့ရှိရင် “စရိယာ”ဆိုတာကို သုံးရမယ်။ ဒါက အမူ အကျင့်ကို ရည်ညွှန်းပြီးပြောတဲ့အခါမှာ “စရိယ” လို့ပဲ ပြောတယ်။ ရာဂစရိယာ၊ ဒေါသစရိယာ၊ မောဟ စရိယာ။ အာရုံနဲ့တွေ့လာလို့ရှိရင် တပ်မက်တတ်တဲ့၊ နှစ်သက်စရာအာရုံ မြင်လိုက်ရင် တွယ်တာတယ်၊ နှစ်သက်တယ်ဆိုတဲ့ အကောင်းကြိုက်တယ်၊ အလှအပ မက်မောတယ်၊ ဒါက ရာဂစရိယာ။ စိတ်တိုတယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၈</font></p> ထစ်ခနဲရှိရင် ဒေါသထွက်တယ်၊ ဒေါသစရိယာ-ဒေါသ စရိုက်။ ပြောလိုက်ရင် ကိုးရိုးကားယား၊ လုပ်လိုက်ရင်လည်း ကိုးရိုးကားရား၊ ကြောင်းကျိုး ဆီလျော်မှုမရှိဘူး၊တွေးလိုက်ရင်လည်းပဲ ကိုးရိုးကားယား ဆိုလို့ရှိရင် ဒါ မောဟစရိယာ-မောဟစရိုက်။ ဒါ မကောင်းတဲ့ စရိုက်ရဲ့ အခြေခံ(၃)မျိုးအနေနဲ့ ကမ္မဋ္ဌာန်းတရား အားထုတ်ဖို့ အတွက် လူတစ်ယောက်ရဲ့ စိတ်နေသဘောထားကို ဖော်ပြတာ။<br><br>ကောင်းတဲ့ဘက်ကပြောမယ်ဆိုလို့ရှိရင် သဒ္ဓါ စရိုက်တဲ့။ သဒ္ဓါစရိယာ၊ ကုသိုလ်ရေး စိတ်ဝင်စားတယ်၊ ကုသိုလ်လုပ်ချင်တယ်၊ အလှူအတန်း လုပ်ချင်တယ်၊ သီလစောင့်ချင်တယ်၊ တရားပွဲသွား တရားနာ ချင်တယ်၊ ကမ္မဌာန်းဘာဝနာ အားထုတ်ချင်တယ်၊ စိတ်ဝင်စားဆုံးက ကုသိုလ်ကိစ္စပဲ။ အဲဒီ သဒ္ဓါတရား အဖြစ်များလာတဲ့ပုဂ္ဂိုလ် သဒ္ဓါစရိုက်ရှိသူလို့ ခေါ်တယ်။ သဒ္ဓါစရိုက် ဖြစ်ပေါ်မှု အကြိမ်များသူ။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၉</font></p> ဗုဒ္ဓါစရိုက်ဆိုတာ ဘယ်ကိစ္စပဲဖြစ်ဖြစ် အလေး အနက်ထားတယ်၊ စဉ်းစားတယ်၊ မဆင်မခြင်မလုပ်ဘူး။ ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် သာမန်လိုမစဉ်းစားဘူး၊ အလေးအနက် ထား စဉ်းစားတယ်။ ဗုဒ္ဓါစရိုက်။ အေး- ဝိတက္ကစရိုက်ဆိုတာ ဘာဖြစ်ဖြစ်တွေးနေတာ၊ အတွေးတွေလွန်လို့ ညအိပ်မပျော်ဘူးဆိုတာ ဝိတက်စရိုက်ရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ပဲ။တွေးတောမှုတွေက အလွန်များတယ်။ အကြောင်း အရာလေးတစ်ခု မျက်စိကမမြင်လိုက်နဲ့တွေးပြီ၊ နားက မကြားလိုက်နဲ့တွေးတယ်။ အဲဒီလို အတွေးတွေဟာ သူများထက်ပိုပြီးတော့များလာတယ်။ ဒါဝိတက္ကစရိုက် လို့၊ ဟော- မကောင်းတဲ့စရိုက်(၃)မျိုး။ ကောင်းတဲ့ စရိုက်(၃)မျိုး၊ စရိုက်(၆)မျိုးလို့ စာပေကျမ်းဂန်တွေမှာ ဆိုတယ်။<br><br>ပုဂ္ဂိုလ်ကိုရည်ညွှန်းတဲ့အခါကျတော့ “စရိတ”ဆိုတဲ့ စကားလုံးကိုသုံးတယ်။ “စရိတ”ဆိုတာ အမူအကျင့် ရှိသူ၊ စရိုက်ရှိတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ကို 'စရိတ'။ ဆိုပါစို့၊ ရာဂစရိုက် ရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကို ရာဂစရိတ၊ ဒေါသစရိုက်ရှိတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ကို <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၀</font></p> ဒေါသစရိတ၊ မောဟစရိုက်ရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကို မောဟ စရိတ၊ သဒ္ဓါတရားအဖြစ်များတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကို သဒ္ဒါစရိတ၊တွေးတော ဆင်ခြင်မှုများတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်၊ အလေးအနက် ထားပြီး ဆင်ခြင်တတ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကို ဗုဒ္ဓါစရိတ။ အတွေး တွေ, အကြံတွေများနေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ကို ဝိတက္ကစရိတ။ ပုဂ္ဂိုလ်ကိုရည်ညွှန်းတဲ့အခါမှာ 'စရိတ'ဆိုတဲ့ စကားလုံး ကိုသုံးတယ်။<br><br>သို့သော် အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟကျမ်းထဲမှာ စရိုက် ကိုလည်းပဲ “စရိတ” လို့ ဒီလိုသုံးထားတယ်။ တကယ် တော့ ဖြစ်သင့်တာက တရားကိုပြောလို့ရှိရင် “စရိတ”ဆိုတဲ့ စကားလုံးမသုံးဘဲနဲ့ “စရိယာ” ဆိုတဲ့စကားလုံးနဲ့ သုံးမှ ဒီစကားလုံးဟာ စာပေကျမ်းဂန်အရ မှန်ကန် ဖြစ်နိုင်တာမဟုတ်ဘူး၊ အသုံးများတာကြည့်မယ် ဆိုလို့ရှိရင် “စရိယာ”ဆိုတာက အမူအကျင့်စရိုက်ကို ပြောတာ၊ “စရိတ” ဆိုလို့ရှိရင် အမူအကျင့်စရိုက်ရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကိုပြောတာ။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၁</font></p> (အဲဒီတော့ စာပေကျမ်းဂန်မှာ ဖော်ပြထားတဲ့ စရိုက်တွေထဲက တစ်ခုခုနဲ့ ကင်းတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုတာ တစ်ယောက်မှမရှိဘူး၊ ကိုယ့်ကိုယ်ကို သတိ သမ္ပဇည ထားပြီး ဆင်ခြင် စဉ်းစားကြည့်မယ်ဆိုရင် ငါ့မှာ ဘာ စရိုက်ရှိတယ်ဆိုတာ ထင်ရှားသိလာမှာပဲ။<h3>ဝါသနာ</h3>နောက်တစ်ခုက “ဝါသနာ”တဲ့။ “ဝါသနာ”ဆိုတဲ့ စကားလုံးကတော့ ပါဠိစကားလုံးပဲ။ ဒါပေမယ့် မြန်မာ လူမျိုးတွေ အသုံးပြု နေတာကြာလို့ မြန်မာစကားလုံးလို ဖြစ်နေတယ်။ အဓိပ္ပာယ်ကတော့ အထုံရနေတယ်၊ အကျင့်ပါနေတယ်၊ ဝါသနာ ထုံမွှမ်းခြင်းလို့ အဓိပ္ပာယ် ရတယ်။ “ဝါသနာ'ဆိုတာ ထုံမွှမ်းနေတယ်၊ အထုံရနေတယ်။ အဲတော့ “စရိုက်နဲ့ဝါသနာ” မှာ စရိုက်ဆိုတာ အဖြစ်များတဲ့အရာ။ အဲဒီ အဖြစ်များတဲ့အရာတွေက ဖြစ်ပါများလွန်းအားကြီးလာတဲ့အခါမှာ မပျောက်နိုင် လောက်အောင် စွဲသွားပြီ ဆိုလို့ရှိရင် ဒါ ဝါသနာ။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၂</font></p> ဝါသနာကို အင်္ဂလိပ်လိုပြန်ရင်တော့ Habbitual practice of Geonsulu Habbit ဆိုတာမျိုး ကြီး ပါနေတယ်နော်။ မြန်မာစကား မြန်မာလူမျိုးတွေ ပြောကြတယ်၊ “သူက ဘာဝါသနာပါတယ်၊ ငါက ဘာ ဝါသနာပါတယ်”။ သီချင်းဆိုဝါသနာပါတဲ့သူက သီချင်း ဆိုတယ်၊ အက ဝါသနာပါတဲ့သူက ကတယ်နော်။ ကိုယ်ဝါသနာပါရာ လုပ်ကြတယ်။ ဒါကို ဝါသနာလို့ ပြောနေကြတယ်။ စိတ်ထဲမှာ လွှမ်းမိုးထားတဲ့အရာ တစ်ခုကို ဝါသနာလို့ ပြောရမယ်။<br><br>နောက် တစ်နည်းအားဖြင့်ပြောမယ် ဆိုလို့ရှိရင် ဝါသနာဆိုတာ ဘာလဲလို့ဆိုရင် ကိုယ့်စိတ်ထဲမှာ အဖြစ်များလာသည့်အတွက်ကြောင့် ခုနပြောတဲ့ ရာဂ တို့၊ ဒေါသတို့၊ မောဟတို့။ အကောင်းဘက်ကဆိုရင် သဒ္ဓါတို့၊ ဗုဒ္ဓတို့၊ ဝိတက်ကတို့။ မကောင်းတဲ့ဘက်က ရာဂ၊ ဒေါသ၊ မောဟ၊ ဒါတွေ အဖြစ်များလာတယ်။ အဖြစ်များလာတဲ့အခါမှာ စိတ်ထဲမှာ အထုံကြီး ရလာပြီ၊ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၃</font></p> အကျင့်ကြီးပါလာပြီ ဆိုလို့ရှိရင်တော့ ဒါ ဝါသနာ၊ ကိလေသာရဲ့ သတ္တိကို ဝါသနာလို့ခေါ်တာ။<br><br>ထင်ရှားအောင်ပြောရလို့ရှိရင် ထုံတယ်ဆိုတာ ဘီယာပုလင်းလေးမှာ ဘီယာထည့်တဲ့ ပုလင်းလေးကို ကြည့်။ ဘီယာထည့်တဲ့ ပုလင်းလေးမှာ ဘီယာတွေ ကုန်သွားတဲ့အခါ ပုလင်းကိုနမ်းကြည့်လို့ရှိရင် ဘီယာ အနံ့ကလေး ကျန်နေတယ်။ အဲဒီလိုပဲ လူရဲ့စိတ်ထဲမှာ လည်းပဲ ခုနက ကိလေသာလေးတွေ ကုန်သွားသော်လည်း ရဟန္တာဖြစ်လို့ အရဟတ္တမဂ်၊ အရဟတ္တဖိုလ်နဲ့ ပယ်ဖျက်လို့ ကိလေသာတွေ ကုန်သွားသော်လည်း အဲဒီ ကိလေသာရဲ့ သတ္တိတွေက ကျန်နေသေးတယ်တဲ့။ အထုံလေး ကျန်နေသေးတယ်၊ ဒါကို ဝါသနာလို့ ခေါ်တယ်။<br><br>အဲ- ပုထုဇဉ်တွေကျတော့ အထုံတင်မကဘူး၊ အတုံးလိုက် အတစ်လိုက် ကျန်နေသေးတယ်လို့ ပြောရ မှာပဲနော်။ အထုံရော၊ အတုံးရော၊ အတစ်ရော အကုန် ကျန်နေတယ်။ ကိလေသာကို ဖယ်ရှားတဲ့အခါမှာ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၄</font></p> မြတ်စွာဘုရားတစ်ပါးသာလျှင် ကိလေသာကို ဖယ်ရှားရင် ဝါသနာပါ ဖယ်ရှားလို့ရတယ်။<br><br>ဆိုပါစို့၊ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တွေလည်း “ရာဂ”ကို ပယ် တာပဲ၊ မြတ်စွာဘုရားလည်း “ရာဂ”ကို ပယ်တာပဲ။ ပယ်တဲ့အခါမှာ အရဟတ္တမဂ်နဲ့ ပယ်ကြတာပဲ။ သို့သော် ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တွေရဲ့ အရဟတ္တမဂ်က ကိလေသာတွေကို ပယ်နိုင်သော်လည်း ကိလေသာရဲ့ သတ္တိဆိုတဲ့ ဝါသနာကိုတော့ ပျောက်အောင်မလုပ်နိုင်ဘူး၊ ကျန်နေ သေးတယ်တဲ့။ မြတ်စွာဘုရားကျတော့ အဲဒီလို မဟုတ်ဘူး၊ ကိလေသာ ပယ်လိုက်လို့ရှိရင် အနံ့အသက် ဝါသနာပါ မကျန်အောင်၊ သဲလွန်စရှာမရအောင် ဝါသနာနဲ့တကွ ကိလေသာတွေကို ပယ်တယ်။<br><br>အဲဒီတော့ မြတ်စွာဘုရားသခင် ကိုယ်တော်မြတ် ရဲ့ အရဟတ္တမဂ်က ကိလေသာကို ပယ်တဲ့နေရာမှာ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တွေရဲ့ အရဟတ္တမဂ်ထက် အစွမ်းထက်တယ်လို့ပြောတာ။ အဲဒီလို အစွမ်းထက်လို့ အရဟတ္တ မဂ် ဖြစ်ပေါ်လာပြီးတဲ့နောက်မှာ ကိလေသာရဲ့ သတ္တိ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၅</font></p> တွေဆိုတာ မြတ်စွာဘုရားရဲ့သန္တာန်မှာ သဲလွန်စ ရှာမရ လောက်အောင်၊ အနံ့အသက်ပါမကျန်အောင် ပျောက် ကင်းသွားတယ်။ အဲ- ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တွေကျတော့ ကိလေသာ အနံ့အသက်လေးတွေ ကျန်နေတော့ ပုထုဇဉ်ဘဝတုန်းက အမူအကျင့်လေးတွေပါတွေ့နေ ကြရတယ်တဲ့။<br><br>အဲဒီတော့ ဝါသနာဆိုတာ ကောင်းတာရှိသလို ဆိုးတာလည်းရှိတာပဲ။ စရိုက်နဲ့ဝါသနာ၊ မှတ်သားထားဖို့ လိုအပ်တဲ့အရာပဲ။ ငါ့မှာဘာစရိုက်ရှိလဲ၊ ငါ့မှာ ဘာ ဝါသနာတွေ ရှိနေသလဲ။ ကောင်းတဲ့ စရိုက်လား၊ ကောင်းတဲ့ဝါသနာလား သိဖို့လိုတယ်။ ပြုလုပ်ပါ များလာလို့ရှိရင် ဝါသနာအဆင့် ရောက်လာတယ်။ ဖယ်ရှားဖို့ ခက်ခဲလာတယ်ပေါ့။<br><br>စရိုက် (၆)မျိုးရှိကြတယ်။ အာရုံနဲ့တွေ့တဲ့အခါမှာ နှစ်သက်တဲ့၊ တပ်မက်တဲ့ ရာဂစရိုက်။ အာရုံနဲ့တွေ့တဲ့အခါမှာ မုန်းတီးတဲ့ ဒေါသစရိုက်၊ အာရုံနဲ့တွေ့တဲ့အခါမှာ မဆုံးဖြတ်နိုင်လို့တွေဝေတဲ့ မောဟစရိုက်၊ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၆</font></p> တစ်ခုမဟုတ်တစ်ခု (သို့မဟုတ်) နှစ်ခု လုံးလည်း ရှိချင်ရှိမယ်၊ သုံးခုလုံးလည်း ရှိချင်ရှိမယ်။ စရိုက်ဆိုတာ ရှိနိုင်တယ်။<br><br>ကောင်းတဲ့ဘက်ကကြည့်မယ်ဆိုလို့ရှိရင် ကုသိုလ် ပြုဖို့ စိတ်အားထက်သန်နေတဲ့၊ စိတ်ဝင်စားတဲ့ သဒ္ဓါ စရိုက်။ ကုသိုလ်ကောင်းမှုလုပ်ပြီဆိုရင် စိတ်ထဲမှာ အမြဲ တမ်း ကြည်နူးတယ်၊ လုပ်ချင်နေတယ်။ သဒ္ဓါစရိုက်ရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဟာ တရားနာချင်တယ်၊ သူတော်ကောင်းတွေကို တွေ့ချင်တယ်၊ လှူချင်တယ်၊ တန်းချင်တယ်၊ ဒါ သဒ္ဓါ စရိုက်ရှိတာရဲ့ သွင်ပြင်လက္ခဏာတွေပဲ။ဘယ်ကိစ္စပဲ ဖြစ်ဖြစ် သွားတယ်၊ အလေးအနက်ထားတယ်၊ ပေါ့ပေါ့ မတွေးဘူး၊ သူက စဉ်းစားတယ်၊ ဗုဒ္ဓါစရိုက်။<br><br>ရှင်မောဂ္ဂလာန်နဲ့ ရှင်သာရိပုတ္တရာပဲ ကြည့်ဦး။ သောတာပန် ဖြစ်သွားပြီးတဲ့နောက်မှာ သကဒါဂါမ် ဖြစ်ဖို့၊ အနာဂါမ်ဖြစ်ဖို့၊ ရဟန္တာဖြစ်ဖို့ ဝိပဿနာကျင့်ရတယ်။ ရှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်ကတော့ အသေးစိတ်တွေ မလိုက်ဘူး၊ ဝိပဿနာရှုတဲ့အခါမှာ သိသာထင်ရှားတာ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၇</font></p> တစ်ခုတည်းကို အသေးစိတ်မလိုက်ဘဲနဲ့ တောင်ဝှေးနဲ့ ထောက်ပြီးသွားသလို ကိုယ့်မှာ ထင်ရှားပေါ်လာတာ၊ ကိုယ့်ဉာဏ်ထဲမှာသိတဲ့ အရာတစ်ခုကိုပဲ ဦးတည်ချက် ထားပြီး ကိလေသာ ကုန်အောင်လုပ်လို့ (၇)ရက်နဲ့ ရဟန္တာဖြစ်သွားတယ်၊ သောတာပန်ဖြစ်ပြီးတဲ့နောက်မှာ (၇)ရက်နဲ့ ရဟန္တာဖြစ်သွားတယ်။<br><br>ရှင်သာရိပုတ္တရာကျတော့ အဲလိုနဲ့ မကျေနပ်ဘူး၊ အသေးစိတ်လိုက်တယ်၊ တစ်ခုစီ တစ်ခုစီ တစ်ခုစီနော်၊ အသေးစိတ်တွေလိုက်ပြီးတော့ စူးစမ်းဆင်ခြင်နေတဲ့အခါကျတော့ ရဟန္တာဖြစ်ဖို့ (၂)ပတ် ကြာသွားတယ်။ ဘာဖြစ်လို့ (၂)ပတ် ကြာသွားတာတုန်းဆိုတော့ အသေးစိတ်တွေလိုက်နေလို့။ ဒီတစ်ခုသိရုံနဲ့ အားမရ သေးဘူး၊ နောက်တစ်ခု သိချင်တယ်။<br><br>ဆိုပါစို့၊ ဓာတ်ကြီးလေးပါးဆိုရင် ပထဝီဓာတ်သိရုံနဲ့ ရှင်မောဂ္ဂလာန်ကပြီးတယ်၊ ပထဝီဓာတ် မမြဲဘူးဆိုတာသိရင် ကျန်တာတွေလည်း မမြဲဘူးလို့သိတယ်။ ပစ္စက္ခနဲ့ အနုမာန တွဲသွားတယ်။ ရှင်သာရိပုတ္တရာ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၈</font></p> ကတော့ အဲဒီလိုမဟုတ်ဘူး၊ ပထဝီဓာတ် မမြဲတာ သိပြီးရင် အာပေါဓာတ် မမြဲတတ်တာကိုလည်းကြည့်ဦး၊ သေချာအောင် ပစ္စက္ခဉာဏ်နဲ့ကြည့်တယ်။ တေဇော ဓာတ်မမြဲတာ၊ ဝါယောဓာတ် မမြဲတာ၊ အသေးစိတ် ကြည့်တယ်။ ထို ပထဝီ၊ တေဇော၊ အာပေါ၊ ဝါယောဆိုတဲ့ မဟာဘုတ်ကြီးလေးပါးကို မှီပြီးတော့ဖြစ်တဲ့ ဥပါဒါရုပ်တွေကို အသေးစိတ်လိုက်တယ်။ နာမ်တရား ကိုလည်း အသေးစိတ်လိုက်ပြီး ရှုတယ်။ သည့်အတွက် ကြောင့် ရှင်သာရိပုတ္တရာဟာ ရဟန္တာဖြစ်ဖို့ (၂)ပတ် လောက် ကြာသွားတယ်။ အဲဒီ ရှင်သာရိပုတ္တရာ၏ ဝိပဿနာကို အနုပဒဓမ္မ ဝိပဿနာ လို့ခေါ်တယ်။ အနုပဒဆိုတာ တရားတိုင်း တရားတိုင်း သဘာဝတရားတိုင်း တရားစဉ်အတိုင်း လိုက်ပြီးတော့ အသေးစိတ်ရှုတာ။ နောက်ဆုံးမှာ သူနဲ့တူအရီးတော်တဲ့ ဒီဃနခ'ဆိုတဲ့ ပရဗိုဇ်ကို မြတ်စွာ ဘုရားက ဝေဒနာပရိဂ္ဂဟ ကမ္မဋ္ဌာန်းကို ဟောတဲ့အချိန် မှာ ရှင်သာရိပုတ္တရာက ဘုရားကို ယပ်လေးခတ်ပေး <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၉</font></p> နေရင်း တရားထဲအာရုံစိုက်နေတယ်။ ဝေဒနာပရိဂ္ဂဟ ကမ္မဋ္ဌာန်းကို ဆင်ခြင်စဉ်းစားရင်းနဲ့ပဲ သူများအတွက် ခူးထားတဲ့ထမင်းကို ဝင်ပြီးစားလိုက်ရသလို ဒီဃနခါ ပရဗိုဇ်ကို ဟောတဲ့တရား နာရင်းနဲ့ပဲ ရဟန္တာဖြစ်သွားတယ်။ အသေးစိတ်သိချင်လို့၊ ဒါ ဗုဒ္ဓါစရိုက်လို့ ပြောလို့ ရတာပေါ့။<br><br>အေး၊ ဝိတက္ကစရိုက်ဆိုတာတော့ အတွေးတွေ များတာ၊ ဘယ်အရာပဲဖြစ်ဖြစ် လွယ်လွယ်နဲ့မဆုံးဖြတ် လိုက်ဘဲနဲ့တွေးတောမှုတွေ များလာတယ်။ အဲဒီ စရိုက်တွေက နောက်ဆုံးကျတော့ ဝါသနာအဆင့် ရောက်လာကြတယ်လို့ ဒီလိုပြောရမှာပေါ့။<h3>စရိုက်ဖြစ်ကြောင်း</h3>ဒါဖြင့် ကောင်းပြီ၊ ဘုန်းကြီးတို့တတွေ လူ့ဘဝ ရနေကြတာ ဒီစရိုက်တို့ ဝါသနာတို့ဆိုတာ တစ်ဘဝက လာတာမဟုတ်ဘူး၊ ဘဝပေါင်းများစွာက လာတာ။ ဒီစရိုက်တွေဟာ(ဆိုပါစို့)ရာဂစရိုက်ရှိရတာ ဘာကြောင့် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၀</font></p> ရှိရတာလဲ၊ ဒေါသစရိုက်က ဘာကြောင့် ရှိရတာလဲ၊ ဘာကြောင့် ရှိရသလဲဆိုတဲ့ အကြောင်းကို ပြောတဲ့အခါ မှာ တရားဓမ္မကို ရှုမြင်သုံးသပ်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်၊ အဌကထာ ကျမ်းပြုပုဂ္ဂိုလ်တွေတို့၊ မြတ်စွာဘုရားတရားလေ့လာတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ အဖြေထုတ်တာချင်း မတူကြဘူး။<br><br>တချို့က ဘယ်လိုအဖြေထုတ်တုန်းဆိုရင် စရိယာ ပုဗ္ဗာစိဏ္ဏ။ အဲဒီစရိုက်တွေဆိုတာဟာ အတိတ်ဘဝက လေ့ကျင့်ခဲ့တာနဲ့ သက်ဆိုင်တယ်လို့။ အတိတ်ဘဝက အဖြစ်များခဲ့တာတွေနဲ့ သက်ဆိုင်တယ်။ ဆိုလိုတာက လွန်ခဲ့တဲ့ဘဝတွေက ရာဂ အဖြစ်များခဲ့လို့ ဒီဘဝမှာ ရာဂစရိုက်ရှိတာ ဒေါသ အဖြစ်များခဲ့လို့ ဒေါသစရိုက် ရှိတာ၊ မောဟအဖြစ်များခဲ့လို့ မောဟစရိုက်ရှိတာလို့ ပုဗ္ဗာစိဏ္ဏဆိုတဲ့ အတိတ်ဘဝက အလေ့အကျင့်ရလာတဲ့ အပေါ်မှာမူတည်ပြီးတော့ စရိုက်ဆိုတာ ဖြစ်လာတာလို့ ဒီလိုပြောတယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၁</font></p> အဲဒီအဖြေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသက “ဒါ မသေချာဘူးတဲ့၊ မဖြစ်နိုင်တာတော့ ပြောတာ မဟုတ်ဘူးနော်၊ ယေဘူယျစကားပဲ”တဲ့၊ မဖြစ်နိုင်တာ တော့ မဟုတ်ဘူး၊ ယေဘူယျစကား၊ ဘယ်အရာပဲ ဖြစ်ဖြစ် အတိတ်ဘဝက လေ့ကျင့်ခဲ့လို့လို့ဆိုတဲ့ ဖြေဆို ချက်က ပြည့်စုံတဲ့ ဖြေဆိုချက်တော့ မဟုတ်ဘူးလို့ဆိုပြီး တော့ အဋ္ဌကထာဆရာကြီးတွေ အကြောင်းပြခဲ့တဲ့ အကြောင်းတစ်ခုကို ထုတ်ဖော်ပြီး ရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသက ပြောတာနော်။<br><br>ပဋိသန္ဓေကို ဖြစ်စေတတ်တဲ့ ကံတရားဟာ စရိုက်တွေ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းရဲ့ အဓိကအကြောင်းပါတဲ့။ ဆိုလို တာက အတိတ်ဘဝတုန်းက ကောင်းမှုတစ်ခုခုကို လုပ်တယ်၊ အဲဒီလုပ်နေတဲ့အချိန်ရဲ့ စိတ်နေသဘောထားကို ကြည့်ရမယ်။<br><br>ဆိုပါစို့၊ ဒါနပြုတဲ့အခါမှာ လိုချင်တောင့်တမှုဆိုတဲ့ တဏှာလွှမ်းနေသလား၊ သို့မဟုတ် ဒါနပြုတဲ့အချိန်မှာ ဒီလူတွေဟာ စိတ်တိုနေသလား၊ သို့မဟုတ် ဒါနပြုနေတဲ့အချိန်မှာ စိတ်တွေက ဇဝေဇဝါနဲ့ ဘာမှန်းမသိ၊ ညာမှန်းမသိ သူများလုပ်လို့ လုပ်တာလား။ ဟော-အဲဒီ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၂</font></p> အခြေအနေတွေ မဖြစ်နိုင်ဘူးလား။ လှူဖို့တန်းဖို့ လုပ်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ရဲ့ စိတ်အခြေအနေ၊ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ်လည်း စိတ်အခြေအနေ သုံးသပ်ကြည့်လေ။ တချို့ပုဂ္ဂိုလ်က လှူတန်းနေတဲ့အချိန်မှာ ဒါနရဲ့ အကျိုးတရားကို ခံစားဖို့ မျှော်လင့်ပြီးတော့ “ရာဂ” လွှမ်းမိုးနေတဲ့၊ တဏှာလွှမ်းမိုးနေတဲ့စိတ် အခြေခံထားပြီး ကုသိုလ်ကောင်းမှုလုပ်တယ်။ အေး ဒါနကို တချို့က စိတ်တိုပြီးတော့ လှူတာလည်း ရှိသေးတယ်လေ။<br><br>သော်၊ တချို့ကျတော့ အသိဉာဏ်ကင်းမဲ့ပြီး သူများလုပ်လို့ ယောင်တောင်ယောင်ဝါး လိုက်လုပ်တာမျိုးလည်း ရှိသေးတယ်ပေါ့။ အဲဒီလို ကုသိုလ်လုပ်တဲ့အချိန်မှာ အနီးကပ်ဆုံး “ရာဂ” လွှမ်းမိုးတာရှိတယ်။ “ဒေါသ” လွှမ်းမိုးထားတာရှိတယ်၊ “မောဟ” လွှမ်းမိုးထားတာရှိတယ်။ အဲဒီလွှမ်းမိုးထားတဲ့ကံကနေ အကျိုးပေးတဲ့ စိတ်သဘောထားတွေဟာ “ရာဂ” လွှမ်းမိုးပြီး လုပ်ရင် ရာဂစရိုက်ရှိသူဆိုတာ ဖြစ်လာတယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၃</font></p> “ဒေါသ” စရိုက် နှင့် ဝါသနာ လွှမ်းမိုးပြီး လုပ်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုရင် ဒေါသစရိုက်ရှိသူ ဖြစ်တယ်။ “မောဟ” လွှမ်းမိုးပြီး လုပ်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်က မောဟစရိုက်ရှိသူဖြစ်တယ်။ ကံပေါ်မှာ အဓိကထားပြီးတော့ ကံပြုတဲ့အချိန်မှာ ပါလာတဲ့ စိတ်အနေအထားတွေကို ရည်ညွှန်းပြီး ဒီလိုအဖြေထုတ်တယ်။ အနှစ်ချုပ်ပြီး ပြောမယ်ဆိုလို့ရှိရင် ကံတရားတွေဟာ လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟတွေ ခြံရံပြီးတော့ လုပ်တဲ့ကံသည် ပဋိသန္ဓေအကျိုးကို ဖြစ်စေပြီး စရိုက်ကို ဖော်ဆောင်တယ်။<br><br>“ကံ”ဆိုတာလည်း အခုဒီဘဝ ဘုန်းကြီးတို့တတွေ လူ့ဘဝရလာအောင် ပို့လိုက်တဲ့ “ကံ” နော်။ တခြား “ကံ”ကို ပြောတာမဟုတ်ဘူး။ ဘုန်းကြီးတို့တတွေ အခု လူ့ဘဝကိုရလာတယ်၊ ဘယ်ကုသိုလ်ကံနဲ့ ရတာလဲ။ အဲဒီကံလုပ်စဉ်တုန်းက “လောဘ” လွှမ်းနေသလား၊ “ဒေါသ” လွှမ်းနေသလား၊ “မောဟ” လွှမ်းနေသလား။ အဲဒီပေါ်မှာ ကြည့်ပြီးတော့ ဒီဘဝမှာ စရိုက်ကို အကဲခတ်လို့ရတယ်တဲ့။ ဒါက ဒီလိုအဖြေထုတ်ထားတာနော်။ ဒါက စရိုက်ဖြစ်ပေါ်လာရခြင်းရဲ့ အကြောင်းတရားတွေရဲ့ တစ်ခုကိုပြောတာ။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၄</font></p> နောက်တစ်ခုက ပုဗ္ဗာစိဏ္ဏ ခပ်ဆန်ဆန်ပေါ့။ ရာဂစရိုက်ရှိတယ်ဆိုတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မျိုးက ဘယ်လိုပုဂ္ဂိုလ်မျိုးလဲလို့။ ဘယ်သူက နတ်ဘဝကနေလာပြီးတော့ ချမ်းသာသုခ ကြီးမားတဲ့ နတ်ဘုံနတ်ဘဝက ရောက်လာလို့ရှိရင် ရာဂစရိုက်ပေါ်တတ်တယ်တဲ့၊ ရှိတတ်တယ်။ ယေဘူယျစကားနဲ့ ပြောမယ်ဆိုရင် ဆိုပါစို့၊ ချမ်းသာသုခ အလွန်များပြီးတော့ ချမ်းသာသုခကို မက်မောတဲ့၊ တဏှာရာဂ များတဲ့ ဘဝကနေ လာလို့ရှိရင် အဲဒီပုဂ္ဂိုလ်ဟာ သူ့ရဲ့အတိတ်ဘဝကိုကြည့်ပြီးတော့ ဒီပုဂ္ဂိုလ်ဟာ ရာဂစရိုက်ရှိတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်လို့ ဒီလိုပြောလို့ရမယ်တဲ့။ ဒါက ဘဝနဲ့ ဆက်စပ်ပြီးတော့ပြောတဲ့ စကားပဲ။ ။<br><br>ဟော၊ နောက်တစ်ခုကျတော့ ဘာတုန်းဆိုရင် ငရဲကလာတဲ့သူရှိတယ်။ အဲဒီငရဲဘဝကလာတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေကျတော့ အမြဲတမ်း သူက စိတ်တိုနေရတယ်၊ ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆိုရင် ဒုက္ခရောက်ခဲ့တယ်၊ အကျင့်ကြီးပါလာလို့။ ငရဲကလာတဲ့သူက ဒေါသကြီးတယ်တဲ့။ ဒါလည်း ယုတ္တိရှိတာပဲနော်။ တိရစ္ဆာန်ဘဝက လာတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေကျတော့ မောဟစရိုက်တဲ့။ ဒါ ယေဘူယျအားဖြင့် သတ်မှတ်ချက်လို့ ဒီလိုပြောလို့ရမှာပေါ့နော်၊ ယေဘူယျအားဖြင့် သတ်မှတ်ချက်လို့ ဒီလိုပြောလို့ လူတိုင်းအတွက်တော့ ဟုတ်ချင်မှဟုတ်မှာပေါ့။ ။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၅</font></p> အဲဒီစရိုက်တို့ ဝါသနာတို့နဲ့ ပတ်သက်လာလို့ရှိရင် ကိုယ့်ကိုယ်ကို သတိထားဖို့ လိုအပ်တယ်။ ဒီဘဝမှာ အလေ့အကျင့် အထုံအမွှမ်းတွေ များနေလို့ရှိရင် ဒီစရိုက်ကို ပြင်ရင်ပြင်၊ မပြင်လို့ရှိရင် နောက်ဘဝမှာလည်းပဲ ဆက်လက်ပြီးတော့ ပါသွားနိုင်တယ်ပေါ့။ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ဆင်ခြင်သုံးသပ်မှုရှိဖို့ အင်မတန်မှလိုအပ်တယ်။<br><br>လောကလူရယ်လို့ ဖြစ်လာတဲ့အခါမှာ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် စိတ်နေသဘောထားချင်း အလွန်ကွာတယ်။ အလှအပကြိုက်တယ်၊ နေတာထိုင်တာ သပ်သပ်ရပ်ရပ်နေတယ်၊ တင့်တောင့်တင့်တယ်နေတယ်၊ သပ်သပ်ရပ်ရပ်ဝတ်စားတယ်၊ ဖီးလို့လိမ်းလို့ အမွှေးနံ့သာတွေကြိုက်တယ်နော်၊ အဆင်အပြင် အလှအပကြိုက်တယ်ဆိုတာ “ရာဂ” စရိုက်ရဲ့ အမူအကျင့်တွေပဲပေါ့။ ရာဂစရိုက်ရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ အမူအကျင့်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၆</font></p> ဒေါသစရိုက်ရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကတော့ စိတ်တိုတယ်၊ ကိုးလို့ကန့်လန့်နေတယ်၊ ပစ်စလက်ခတ်ထားတယ်။ လမ်းလျှောက်ရင်လည်း ဆောင့်ကြီးအောင့်ကြီးလျှောက်တယ်၊ ဖနောင့်သံပြင်းတယ်။ ဟော ဒေါသစရိုက်ရှိတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်က ဒီလိုပုံစံရှိတယ်။ ။<br><br>မောဟစရိုက်ရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကတော့ ဘာလုပ်လုပ် သေသေသပ်သပ်မရှိဘူး၊ ကိုးရိုးကားယားတွေ များတယ်။ အဲဒီတော့ ဒီဘဝမှာ စရိုက်ကလေးတွေကို ကိုယ်က ပြင်ဖို့တော့လိုအပ်တယ်။ မပြင်လို့ရှိရင် ဘဝမှာ ဒီစရိုက်က လူဖြစ်ရင်လည်း ပုံပေါ်နေတယ်၊ တိရစ္ဆာန်ဖြစ်ရင်လည်း ပုံပေါ်နေတယ်။ ။<br><br>စစ်ကိုင်းက ဘုန်းကြီးတို့ကျောင်းမှာ ခွေးလေခွေးလွင့်တွေရှိတယ်။ ကျောင်းကမွေးထားတဲ့ခွေးမဟုတ်ဘူး၊ အကောင် (၃ဝ)ကျော်လောက်ရှိတယ်။ ဟိုကလာလွှတ်၊ ဒီကလာလွှတ်နဲ့။ ကျောင်းဆိုတော့ ထမင်းကျန်ဟင်းကျန်ပေါတာကိုး။ အဲလို လာကပ်စားပြီးတော့ နောက်ကျောင်းထဲမှာမွေးတဲ့ ဇာတိသားတွေလည်း ရှိတာပေါ့နော်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၇</font></p> အဲဒီခွေးတွေကို နည်းနည်းအကဲခတ်ကြည့်မိတယ်။ ခွေးတွေကို အကဲခတ်ကြည့်တဲ့အခါ တချို့ခွေးက နေတာထိုင်တာ သပ်သပ်ရပ်ရပ်ရှိတယ်၊ အညစ်အကြေးတွေဆိုရင် ပြောင်နေတဲ့လမ်းပေါ်မှာမစွန့်ဘူး၊ အမှိုက်ပုံတို့ တောထဲတို့ သွားစွန့်တယ်။ ဘယ်တော့မှ ပြောင်တလင်းနေတဲ့နေရာမှာ မစွန့်ဘူး၊ အဲဒီခွေးမျိုးကိုလည်းတွေ့ရတယ်။<br><br>အဲ၊ တချို့ခွေးကတော့ အဲဒီလိုမဟုတ်ဘူး၊ လမ်းဆိုလို့ရှိရင် အလယ်ခေါင်မှာ လာပုံတယ်၊ တစ်ခါတစ်လေကျတော့ လှေခါးအထက် ခြေသုတ်ခုံပေါ်မှာ လာပြီး မစင်စွန့်သွားတယ်။ တစ်ခါတစ်လေကျတော့ ဘုရားရင်ပြင်မှာလာပြီး မစင်စွန့်တယ်။ ကောင်းပေ့ဆိုတဲ့နေရာမှာ မစင်စွန့်တဲ့ခွေးမျိုးကလည်း ရှိတယ်၊ ဒါလည်း စရိုက်ပဲပေါ့နော်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၈</font></p> ကိုရင်တွေ ဆွမ်းခံသွားတဲ့အခါ နောက်ကပါလာတဲ့ ခွေးမလေးတစ်ကောင် ကျောင်းကိုလိုက်လာတယ်၊ အဲဒီခွေးမလေးကလှတယ်။ ခွေးပေမယ့်လို့ ရုပ်ချောတဲ့ခွေးရှိတယ်၊ ရုပ်ဆိုးတဲ့ခွေးရှိတယ်။ အဲဒီခွေးမလေးက ဝဝတုတ်တုတ် ဖြူနက်ကျားလေးဆိုတော့ သူ့ကို မိချောလို့ နာမည်ပေးထားကြတယ်။ အဲ-အဲဒီခွေးမလေးက သဘောအတော်ကောင်းတယ်။ ဘယ်သူ့တွေ့တွေ့ အမြီးပြုတ်ကျမတတ် ယမ်းရှာတယ်။ နားရွက်ကလေးစွင့်ပြီး အမြီးယမ်းပြီးတော့ လူတွေကို နှုတ်ဆက်တာ၊ မေတ္တာရှိကြောင်းပြတာ။ တစ်ရက်တော့ သူ့ကို ခွေးကြီးတွေကိုက်မှာစိုးလို့ သူထွက်လို့မရတဲ့၊ ဘေးကခွေးတွေလဲ ဝင်လို့မရတဲ့အထဲမှာ တံခါးပိတ်ပြီးတော့ထားတာ၊ အော်နေတယ်၊ တံခါးလည်း ဖွင့်ထုတ်လိုက်ရော ဘယ်ပြေးတုန်းဆိုတော့ တောထဲပြေးတာ။ နောက်ဖေးသွားချင်လို့။ ဪ-တချို့ခွေးဆိုလို့ရှိရင် အဲဒီထဲမှာပဲ စွန့်ပစ်လိုက်မှာပေါ့။ မစွန့်ဘူး၊ ဒါ ခွေးပေမယ့်လို့ စရိုက်မတူဘူးနော်။ ညစ်ပတ်တဲ့ခွေးရှိတယ်၊ မညစ်ပတ်တဲ့ခွေးရှိတယ်။ သဘောကောင်းတယ်၊ သန့်ရှင်းတယ်၊ နေတာထိုင်တာ လူတကာကို မျက်နှာချိုသွေးတယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၉</font></p> ကျောင်းတည်ကာစတုန်းက ခွေးနှစ်ကောင် ရောက်လာဖူးတယ်၊ တစ်ကောင်ကို မော်စီလို့ နာမည်ပေးပြီး တစ်ကောင်ကိုတော့ ဂျော်ကီလို့ နာမည်ပေးထားတယ်။ အဲဒီခွေးနှစ်ကောင်ဟာလည်းပဲ တစ်ကောင်နဲ့တစ်ကောင် စရိုက်ချင်းမတူဘူး။ မော်စီဆိုတဲ့ခွေးက ထမင်းဟင်းတွေ ချက်ထားပြီဆိုလို့ရှိရင် သူက အဲဒီထမင်းအိုးတွေနားမှာ အိပ်ပြီးတော့ စောင့်တာပဲ၊ ဒါ သူ့ဂျူတီပဲ။ ကျီးကန်းတွေ ဘာတွေငှက်တွေ မလာနဲ့၊ လူတွေမလာနဲ့၊ မဆိုင်တဲ့လူတွေ အနားကပ်ရင် သူက ဟိန်းတာ။ သူ့ကို ဘယ်သူမှတာဝန်ပေးတာမဟုတ်ဘူး၊ သူ့ဂျူတီ။ ဒါ ခွေးတွေရဲ့ အမူအကျင့်ကို အကဲခတ်ကြည့်တာနော်။ သင်ပေးထားတဲ့ခွေးမဟုတ်ဘူး။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၀</font></p> နောက်ကျောင်းကို ဧည့်သည်တွေဘာတွေလာရင် သူက သိပ်ခင်တတ်တယ်။ ဧည့်သည်လာတဲ့အခါ ဧည့်သည်အပြန်ကို လိုက်ပို့ရမှ သူကကျေနပ်တာ။ ဒါလည်း သူ့စရိုက်ပဲ၊ သူ့ဝါသနာတစ်ခုပဲ။<br><br>တစ်ခုတုန်းကတော့ အဲဒီခွေးကို ဧည့်သည်တွေလာရင် လိုက်လိုက်ပို့လွန်းလို့ဆိုပြီးတော့ ဧည့်သည်ပြန်ခါနီးမှာ ကြိုးနဲ့ချည်ထားတယ်။ ဧည့်သည်ပြန်တဲ့အခါ လိုက်မပို့ရလို့ သူခုန်ပေါက်နေတာ။ ကြိုးလဲဖြုတ်လွှတ်လိုက်ရော ကျောင်းပေါက်ထိအောင် ပြေးသွားတယ်၊ ဧည့်သည်နောက် လိုက်သွားလိုက်သေးတယ်။ ဒါလည်း သူ့ရဲ့ဝါသနာစရိုက်လို့ပဲ ပြောရမှာပဲ။<br><br>နောက် ဂျော်ကီဆိုတဲ့ခွေးကတော့ ဘာလုပ်တုန်းဆိုတော့ အစာအာဟာရလေးစားလို့ သူစားနေတဲ့အခါမှာ တခြားခွေးလာစားရင် မကိုက်ဘူး၊ ဖယ်ပေးတယ်၊ သဘောကောင်းပုံက။ အဲ-သူဝနေတယ်ဆိုရင် ဘာလုပ်တတ်တုန်းဆိုရင် ထမင်းခဲလေးချီချီပြီးတော့ မြေကြီးကိုယက်ပြီး အဲဒီထမင်းခဲကို မြေကြီးထဲမြှုပ်ပစ်တယ်၊ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၁</font></p> သိမ်းတတ်တဲ့ အလေ့အကျင့်ရှိတယ်။ သူဆာရင် ဖော်စားဖို့ဆိုပြီး။ မတူညီတဲ့သဘောလေးတွေကို ပြောပြတာပါ။ ဒါ တိရစ္ဆာန်တောင်မှပဲ ဒီအမူအကျင့်လေးတွေရှိတယ်၊ ဒါ သတိထားမိတဲ့အချက်ပါ။<br><br>နောက်ကျောင်းမှာ ခွေးတစ်ကောင်ရှိသေးတယ်၊ ရုပ်တော်တော်ဆိုးတယ်။ ဘယ်အခါဖြစ်ဖြစ် သူကမြင်လို့ရှိရင် ကျောင်းကဘုန်းကြီးတွေလည်း ဟောင်တာပဲ၊ ဟိန်းတာပဲ။ ကျောင်းကမှန်းလည်းမသိ၊ အဝေးကလာမှန်းလည်းမသိ။ လူမြင်တာနဲ့သူက ဟောင်တယ်၊ ဟိန်းတယ်။ ကျောင်းမှာနေပြီး ကျောင်းဘုန်းကြီးကို ဟောင်တယ်ဆိုတဲ့ခွေးဟာ ဘယ်ဟုတ်တော့မလဲနော်။ အဲဒီခွေးကလည်း ရှိသေးတယ်။ အဲဒီတော့ သူက လူမြင်တိုင်း မျက်စောင်းထိုး၊ ဘယ်သူ့မြင်မြင် မြင်လိုက်တာနဲ့ မျက်စောင်းထိုးတယ်၊ ဟိန်းတယ်။ အဲဒီတော့ ခဲနဲ့ပဲအထုခံနေရတယ်။ အဲဒီခွေးက ဒေါသစရိုက်ရှိတဲ့ ခွေးတစ်ကောင်ပဲ။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၂</font></p> အဲဒီတော့ ခွေးတွေကို အကဲခတ်ကြည့်မယ်ဆိုလို့ရှိရင် ဒါဟာ ဘဝါဘဝက အကျင့်ကြီးတစ်ခုတွေ ပါလာတဲ့သဘောရှိတယ်လို့ ဒီလိုယူဆရတယ်။ လူတွေလည်း တူတူပဲလေ၊ လူတွေလည်းကြည့်။ ခပ်တည်တည်နေတတ်တဲ့သူရှိသလို ပြောင်ချော်ချော်လုပ်တတ်တဲ့သူလည်း ရှိတာပဲနော်။ ပညာကြိုးစားတဲ့သူရှိသလို ပညာကို တန်ဖိုးမထားဘဲနဲ့နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်လည်းရှိတယ်။ ကြိုးစားတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ရှိသလို ပျင်းတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်လည်းရှိတယ်နော်။ လူမှာလည်းပဲ အမူအကျင့်တွေဟာ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် မတူဘူးတဲ့။ စိတ်တိုတဲ့သူရှိတယ်၊ စိတ်ရှည်တဲ့သူရှိတယ်နော်။ တချို့ကျတော့ ထစ်ခနဲဆို စိတ်ကတိုပြီ၊ ထစ်ခနဲရှိ စိတ်ကတိုပြီ၊ စိတ်မတိုသင့်တဲ့နေရာတောင် စိတ်ကတိုသေးတယ်။ လူတွေမှာလည်းပဲ ဒေါသစရိုက်ရှိတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ဟာ အရာရာမှာ အင်မတန်မှ စိတ်တိုတယ်။<br><br>စစ်ကိုင်းမှာ ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါးရှိတယ်၊ အဲဒီဆရာတော်ကြီးက စိတ်အင်မတန်တိုတယ်၊ သူစိတ်တိုတာက <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၃</font></p> ထိန်းလို့မရလောက်အောင်တိုတယ်၊ အိမ်တစ်အိမ်ကို ဆွမ်းစားကြွသွားတဲ့အခါကျတော့ အိမ်ကိုသူက အရင်ရောက်နေတယ်၊ ရောက်နေတော့ အချိန်တန်တဲ့အခါ ဒီပြင်ဘုန်းကြီးတွေက နောက်ကျနေတယ်၊ မရောက်နိုင်ဘူး။ မရောက်နိုင်တဲ့အခါကျတော့ မင်းတို့ဆွမ်းစားရမှလားဆို ထပြန်သွားတယ်နော်။ စောင့်ရလို့ စိတ်တိုတယ်၊ အဲဒါ တကယ်ရှိတာနော်။ တကယ်ရှိတာ။ ထစ်ခနဲ့ဆိုရင် စိတ်တိုပြီးသားပဲ။ ။<br><br>အဲဒီတော့ ဆိုလိုတာက ကိုယ့်ဘဝမှာ ကိုယ်ကိုယ်ကို စိတ်တိုတတ်သလား၊ စိတ်ရှည်တတ်သလား၊ လောဘတွေများသလား၊ လောဘတွေနည်းသလား၊ သို့မဟုတ် ကိုးရိုးကားယား စိတ်ရဲ့အတွေးတွေဟာ မသေမချာတွေဖြစ်သလားဆိုတာ ကိုယ့်ကိုယ်ကို အကဲခတ်ရတယ်။ အကဲခတ်ပြီးတော့ ဒီဘဝမှာ ဒေါသတွေများနေလို့ရှိရင် မေတ္တာပွားပြီးတော့ လျော့ချရတယ်၊ ကိုယ့်စရိုက်ကို ကိုယ်ပြင်မှပဲဖြစ်တယ်တဲ့။ ကိုယ့်စရိုက်ကို <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၄</font></p> ကိုယ်မပြင်ဘူးဆိုရင် ဘဝရောက်တိုင်း အကျင့်ပါသွားမှာပဲ။<br><br>တိရစ္ဆာန်တွေမှာလဲကြည့်လေ၊ တိရစ္ဆာန်ထဲမှာ သဘောကောင်းတဲ့အကောင်ရှိတယ်၊ နွားပဲကြည့်လိုက်ဦး၊ နွားတိုင်းသဘောကောင်းတယ်လို့ မအောက်မေ့လိုက်နဲ့၊ တချို့နွားက သဘောကောင်းတာရှိတယ်၊ တချို့နွားက တရှူးရှူးနဲ့ ဟိုတွေ့ချင် ဒီခွေ့ချင် တအားရှိတာ။ အနိုင်ကျင့်ချင်တဲ့နွားလည်း ရှိတာပဲ၊ ခွေးလည်းထို့အတူပဲ၊ သဘောကောင်းတဲ့ခွေးရှိတယ်၊ သဘောဆိုးတဲ့ခွေးရှိတယ်။ ဒါ အကျင့်တွေပါသွားတာ။<br><br>သို့သော် ကျားတွေ ခြင်္သေ့တွေကျတော့ သဘောကောင်းတဲ့ကောင် သိပ်ရှိပုံမပေါ်ဘူး။ နဂါးတွေကလည်း သဘောကောင်းတဲ့ကောင် သိပ်ရှိပုံမပေါ်ဘူး။ ဒေါသကြီးတဲ့သူတွေက သေလို့ရှိရင် နဂါးဖြစ်မယ်။ ကျားဖြစ်မယ်၊ ခြင်္သေ့ဖြစ်မယ်၊ မြွေဖြစ်မယ်နော်။ အမြဲတမ်း တရှူးရှူးနဲ့နေတဲ့ အကောင်တွေ။ ထစ်ခနဲရှိ ဒေါသ။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၅</font></p> အဲသလိုဘဝမှာ အဖြစ်များတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေလည်း လူဖြစ်လာလို့ရှိရင် အဲဒီအတိုင်းပဲနေမှာပဲ၊ ဒေါသစိတ်တွေများပြီးတော့ တရှူးရှူးနဲ့ဖြစ်တာ။ အဲဒါကြောင့်မို့လို့ အဋ္ဌကထာထဲမှာ နဂါးဘဝကလာတဲ့သူ၊ မြွေဘဝကလာတဲ့သူ၊ ခြင်္သေ့ဘဝကလာတဲ့သူ၊ ကျားဘဝကလာတဲ့သူ၊ ကျားသစ်ဘဝကလာတဲ့သူ။ သတ္တဝါတွေကို ကိုက်စားတတ်တဲ့ဘဝကလာတဲ့သူတွေဟာ ဒေါသစရိုက်ရှိတယ်လို့ ဒီလိုပြောတာ။ ဒါလည်း အလေ့အကျင့်ကြီးတစ်ခုရသွားတာ ဖြစ်နိုင်တယ်။<br><br>ဒီစရိုက်ဆိုတာ ကိုယ်သိတတ်တဲ့ဘဝမှာ ကိုယ့်စရိုက်ကို လျော့ချရတယ်။ မလျော့ချဘူး၊ မပြင်ဆင်ဘူးဆိုလို့ရှိရင် ဒီစရိုက်ကြီးဟာ သံသရာကြီးမှာ ပါသွားမှာပဲ။ ပါသွားလို့ရှိရင် ရုပ်ပျက်ဆင်းပျက်နဲ့ ဘဝမှာ ဒီစရိုက်ဆိုးကြီးနဲ့ပဲ ဒုက္ခတွေအမျိုးမျိုးတွေ့ကြရမှာဖြစ်တယ်။ ဒါကြောင့်မို့လို့ အခုလို သိတတ်တဲ့ဘဝလေးမှာ စရိုက်တွေကို ပြင်ဖို့လိုအပ်တယ်လို့ “စရိုက်နဲ့ ဝါသနာ”။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၆</font></p> <h3>ဝါသနာအား ပယ်ဖို့ခက်</h3>ဝါသနာဆိုတာကျတော့ စရိုက်ကပြင်လို့ရပေမယ့် ဝါသနာဆိုတဲ့ ကိလေသာရဲ့သတ္တိကတော့ ဘုရားဖြစ်မှသာလျှင် အကြွင်းမဲ့ဖယ်ရှားပစ်လို့ရတယ်။ ရဟန္တာတောင်မှ ဝါသနာကို အကုန်ဖယ်ရှားလို့မရဘူးတဲ့။ ဝါသနာဟာ ရဟန္တာတွေ ဖယ်လို့မရဘူးဆိုတာနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ ဝတ္ထုဇာတ်လမ်းလေးတစ်ခုကို မှတ်သားဖို့လိုအပ်တယ်။<br><br>မြတ်စွာဘုရားလက်ထက်တုန်းက “ဒေဝတာပိယ” နတ်တွေက ချစ်ခင်ကြည်ညိုတဲ့နေရာမှာ အင်မတန်မှ ထူးချွန်တဲ့ ရဟန္တာကြီးတစ်ပါးရှိတယ်။ သူ့ရဲ့ဘွဲ့က “ပိလိန္ဒဝစ္ဆ” လို့ခေါ်တယ်။ အဲဒီကိုယ်တော်ကြီးဟာ ဗုဒ္ဓဘာသာမဖြစ်ခင် သို့မဟုတ် သာသနာ့ဘောင်မဝင်ခင်တုန်းက သူက ဝိဇ္ဇာဓိုရ်ကြီး။ ခုခေတ်စကားနဲ့ပြောရင် ဘိုးတော်ပေါ့နော်။ ဒါပေမယ့် အဲဒီဘိုးတော် ဝိဇ္ဇာဓိုရ်က တကယ်အစွမ်းသတ္တိရှိတယ်နော်။ မန္တန်အတတ်တွေကို သူကတတ်လို့ သူတစ်ပါးရဲ့စိတ်ကို <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၇</font></p> သိတယ်။ အကြံကိုသိတယ်။ သူတစ်ပါးရဲ့အကြံ၊ သူတစ်ပါးရဲ့စိတ်ကို အတတ်ဟောနိုင်တယ်။ အတတ်ဟောရုံတင်မကဘူး၊ သူက ကောင်းကင်ပျံနိုင်တယ်။ အဲဒီစွမ်းအား (၂)ခုရှိတယ်။ မြန်မာပြည်မှာလည်း ယုံချင်ယုံ မယုံချင်နေ သူများစိတ်သိတယ်ဆိုတာ တချို့ရှိတယ်နော်။<br><br>ဘုန်းကြီးတို့ စစ်ကိုင်းမှာ ဘိုးတော်တစ်ယောက်က သူတတ်တဲ့အတတ်က ဘာတုန်းဆိုတော့ လူတစ်ယောက် သူ့ဆီကိုလာပြီဆိုရင် အိမ်ရောက်တာနဲ့ သူက ဘာတန်းပြောလဲဆိုရင် “ဘယ်ခုနှစ်၊ ဘယ်နေ့ ဘယ်ရက် ဘယ်လမှာမွေးတာမဟုတ်လား”ဆိုတာ ပြောနိုင်တယ်နော်။ အဲဒါတော့ သူ့အတတ်ပဲလို့ ပြောရမယ်။ သူ့ကို ဘယ်သူကပြောပေးတယ်လို့ထင်လဲ။ များသောအားဖြင့် အဲဒါမျိုးတွေက မွေးထားတဲ့ အကောင်တွေရှိတတ်တယ်။ မွေးထားတဲ့အကောင်တွေက ကြိုတင်ပြီးတော့ သူ့ကို ဘယ်သူလာလိမ့်မယ်။ အဲဒီလူက ဘယ်ခုနှစ် ဘယ်လ ဘယ်နေ့ ဘယ်ရက်မှာ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၈</font></p> မွေးတယ်ဆိုတော့ သူက အဲဒါလေးကို စာလေးနဲ့ရေးပြီးတော့ ဒါ ခင်ဗျားမွေးတဲ့နေ့မဟုတ်လားတဲ့။ ဟော ဟိုလူက အံ့ဩပြီး အထင်ကြီးကြီးသွားတယ်။ အဲဒီလိုဟာမျိုးလည်းရှိတယ်။ ဒီလိုထူးထူးခြားခြားတွေတော့ ရှိကြမှာပေါ့။ ဒီထက်တော့ ပိုပြီးထူးခြားမှာမဟုတ်ဘူး။ အံ့ဩဖွယ်ရာ လောကဟာ ထူးဆန်းတာတွေတော့ ရှိတာပဲ။ တချို့က ယုံစရာကောင်းတယ်၊ တချို့က ယုံစရာမကောင်းဘူး။<br><br>သို့သော် လောကလူတွေကတော့ သူပြောလူပြောကို ယုံကြတာ။ ကိုယ်တွေ့ကိုယုံတဲ့သူ အင်မတန်နည်းတယ်။ အများပြောလို့ရှိရင် ယုံလိုက်ကြတယ်၊ ဟုတ်တယ်လေ၊ ယုန်လေးတစ်ကောင်က မြေပြိုလို့ သူပြေးလာပါတယ်ဆိုရင် ကျန်တဲ့သူတွေကလည်း ဟာ-ဟုတ်တယ်၊ မြေပြိုတာပဲလို့ ယုံကြတယ်။ တကယ်ပြိုတာ ဟုတ်မဟုတ် လေ့လာဆန်းစစ်ဖို့ မလုပ်ကြဘူး။ မြေပြိုပြီဆိုတာနဲ့ မြေပြိုသတဲ့၊ မြေပြိုသတဲ့နဲ့ ပြေးကြတာပဲ။ ပြောရုံနဲ့ယုံကြတယ်။ ဒါ လူ့ရဲ့သဘာဝပဲ။ အများစုက <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၉</font></p> ပြောတာနဲ့ပဲယုံလေ့ရှိတယ်။ ဝေဖန်ဆန်းစစ်ပြီးတော့ အမှန်ကိုတွေ့အောင်ရှာနိုင်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုတာ အင်မတန်မှနည်းတယ်တဲ့။ ။<br><br>အဲဒီ “ပိလိန္ဒဝစ္ဆ”ဟာ ဂန္ဓာရီဝိဇ္ဇာအတတ်တတ်တယ်။ ဒီအတတ်ပညာတွေက အိန္ဒိယနိုင်ငံမှာ တစ်ချိန်တုန်းက ထွန်းကားခဲ့တယ်။ ဝိဇ္ဇာမယိဒ္ဓိဆိုတာ တကယ်ရှိခဲ့တာပေါ့နော်။ အဲဒီအတတ်ပညာတွေနဲ့ သူတစ်ပါးစိတ်ကို သိတယ်။ ကောင်းကင်ကိုပျံနိုင်တယ်။ အဲဒီအချိန်မှာ သူက ဘုန်းတန်ခိုးတွေကြီးပြီးတော့ သူ့ကိုကိုးကွယ်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေ အင်မတန်မှများတယ်။ အဲဒီအချိန်မှာ မြတ်စွာဘုရားရောက်သွားတယ်။ ဘုရားလည်း ကြွလာရော သူကောင်းကင်ပျံလို့လည်းမရဘူး။ သူများစိတ်ကိုလည်း မသိတော့ဘူး။ အဲဒီမှာ သူစဉ်းစားတယ်၊ ရဟန်းဂေါတမ ရောက်လာကတည်းက ငါကောင်းကင်ပျံတက်လို့လည်း မရဘူး၊ လူတွေရဲ့စိတ်ကိုလည်း ငါမသိနိုင်တော့ဘူး။ ငါကြားဖူးတယ်၊ စူဠဂန္ဓာရီဝိဇ္ဇာအတတ်ရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဟာ မဟာဂန္ဓာရီ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၀</font></p> ဝိဇ္ဇာကြီးတွေ ရောက်လာလို့ရှိရင် သူတို့က သူတို့အတတ်ပညာတွေဟာ အကုန်လုံး သိမ်းချုပ်ခြင်းခံလိုက်ရတယ်၊ သိမ်းယူခြင်းခံလိုက်ရလို့ အတတ်ပညာတွေဟာ သုံးလို့မရတော့ဘူး၊ ဆိုလိုတာကတော့ သူတို့ထက်စွမ်းတဲ့ပုဂ္ဂိုလ် ရောက်လာလို့ပေါ့။ ။<br><br>ရဟန်းဂေါတမဟာ မဟာဂန္ဓာရီဝိဇ္ဇာအတတ်တတ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးဖြစ်လိမ့်မယ်။ သူ့ဆီမှာ ငါက မဟာဂန္ဓာရီဝိဇ္ဇာအတတ် သွားသင်မယ်ဆိုပြီး သွားတာလေ။ ဘုရားဆီရောက်တဲ့အခါကျတော့ အေး-တို့လို သင်္ကန်းဝတ်ရင်တော့ ပေးမယ်လို့ပြောတော့ သူသင်္ကန်းဝတ်တာပေါ့။ မြတ်စွာဘုရားက ကမ္မဋ္ဌာန်းတရားဟောတော့ အဲဒီကမ္မဋ္ဌာန်းကို မန္တန်ရဲ့ ကျင့်စဉ်တစ်ခုအနေနဲ့ သူကျင့်တာ ရဟန္တာဖြစ်သွားတယ်။ အဲဒီကိုယ်တော်ကို “ပိလိန္ဒဝစ္ဆ” လို့ခေါ်တယ်။<br><br>သူ့မှာ ဝါသနာအကျင့်ဆိုးကြီးတစ်ခုက ဘာတုန်းဆိုရင် လူမြင်လို့ရှိရင် <b>ဝသလ</b> လို့ခေါ်တဲ့ စကားလုံး၊ သူသုံးတဲ့စကားလုံးက အင်မတန်မှရိုင်းတယ်၊ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၁</font></p> <b>ဝသလ</b> ဆိုတာ သူယုတ်မာ၊ ငယုတ်မာလို့ပြောတာ၊ လူမြင်ရင် ဟေ့-လူယုတ်မာလို့ခေါ်တာ။ ကဲ-ကိုယ့်ကို လူယုတ်မာလို့လာခေါ်ရင် ဘယ့်နှယ်နေပါမလဲနော်။ လောကလူတွေဟာ အကျင့်ကြီးတွေပါနေတတ်တယ်၊ သတိထားစရာနော်။ ရဟန္တာဖြစ်ပေမယ့်လို့ သူဟာ နှုတ်ကျိုးနေတာ၊ လူမြင်လိုက်တာနဲ့တစ်ပြိုင်နက် ဟေ့-ငယုတ်မာလို့ ဒီလိုခေါ်တာ၊ ဘယ်သူ့ဖြစ်ဖြစ် နှုတ်ဆက်လို့ရှိရင် လူယုတ်မာလို့ခေါ်ပြီး နှုတ်ဆက်တယ်။ ။<br><br>အဲဒီလိုမဖြစ်နိုင်ဘူး မထင်နဲ့၊ ဘုန်းကြီးတို့ကိုယ်တိုင် စစ်ကိုင်းမှာ ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါးတွေ့တယ်၊ တောအရပ်ကဆရာတော်ကြီးပေါ့။ အဲဒီဆရာတော်ကြီးလည်းပဲ ဒီလိုအကျင့်ရှိတယ်။ လူမြင်လိုက်တာနဲ့ သူက ဘာလုပ်လဲဆိုရင် ဆဲပြီးတော့ နှုတ်ဆက်တာ။ “ဟကောင်ကြီး၊ မသေသေးဘူးလား”တဲ့။ ဘယ်သူ့ဖြစ်ဖြစ် “ငါမသား” မသေသေးဘူးလားနဲ့ နှုတ်ဆက်တာ။ သူနှုတ်ဆက်တာက မသက်သာဘူးလေ။ ဘယ်သူ့ဖြစ်ဖြစ် သူနှုတ်ဆက်ရင် ဘယ်တော့မှ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၂</font></p> ချိုချိုသာသာနှုတ်ဆက်တာ မမြင်ဘူး၊ ဆဲပြီးတော့ နှုတ်ဆက်တာ။ အဲဒီကိုယ်တော်ကြီးကိုတွေ့ဖူးတယ်။ ဆဲနှုတ်ဆက်တာ။<br><br>အဲဒီတော့ အဲဒီလို ဒီ <b>ရှင်ပိလိန္ဒဝစ္ဆ</b> ကလည်းပဲ လူမြင်လိုက်တာနဲ့ လူယုတ်မာလို့ သူကပြောတယ်။ တစ်ခါတုန်းက အဖြစ်အပျက်တစ်ခုရှိတယ်၊ လှည်းသမားတစ်ယောက် ဈေးသွားရောင်းမလို့ ပိတ်ချင်းသီးတွေကို လှည်းနဲ့တင်လာတယ်။ ရှင်ပိလိန္ဒဝစ္ဆနဲ့ တိုးတဲ့အခါကျတော့ ရဟန္တာပေမယ့်လို့ သူက အငြိမ်မနေဘူး၊ ဝါသနာ။ “ဟဲ-ငယုတ်မာ၊ လှည်းနဲ့ ဘာတွေတိုက်လာတုန်း”။ ဟိုလူကလည်း အချောင် “ယုတ်မာ” လို့ ခေါ်ခံလိုက်ရတော့ ဘယ်ကြိုက်မလဲ။ အဲဒါနဲ့ ဘုပြောတဲ့အနေနဲ့ သူက ပြောလိုက်တာ၊ “ကြွက်ချေးတွေ ကိုယ်တော်” လို့ ပြောလိုက်တယ်။ အဲဒီတော့ “ကြွက်ချေးဆိုလည်း ကြွက်ချေးပေါ့ဟယ်” တဲ့။ ဈေးရောက်တော့ အဲဒီပိတ်ချင်းသီးတွေက အကုန် ကြွက်ချေးတွေဖြစ်နေတယ်။ အဲဒီကျတော့မှ ငိုချင်းချပြီး “ဟာ-ငါသယ်လာ... <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၃</font></p> တုန်းက ပိတ်ချင်းသီးတွေပါ၊ အခု ဈေးရောက်တော့ ဘယ့်နှယ်ကြောင့် ကြွက်ချေးတွေ ဖြစ်ကုန်တာလဲ” ဆိုတော့ အကြောင်းသိတဲ့ ဒကာတစ်ယောက်နဲ့တွေ့တဲ့အခါမေးတယ်၊ “မင်း လမ်းမှာ ဘယ်သူနဲ့တွေ့ခဲ့တုန်း” ဆိုတော့ “ဟာ-ဟိုအပြောဆိုတဲ့ ကိုယ်တော်ကြီးတစ်ပါးနဲ့တွေ့ခဲ့တယ်၊ အဲဒီအပြောဆိုတဲ့ ကိုယ်တော်ကြီးက ဟဲ-ငယုတ်မာ၊ နင့်ပေါ် ဘာတွေတုန်းလို့ မေးတော့ ကျုပ်ကလည်း စိတ်တိုတာနဲ့ ကြွက်ချေးတွေလို့ ပြောလိုက်မိတယ်”။ “ဒါဆို ရှင်ပိလိန္ဒဝစ္ဆ နေမှာ၊ မင်း ဒီတစ်ခါမေးရင် ရိုရိုသေသေပြော၊ အဲဒီလမ်းအတိုင်း မှန်မှန်ကန်ကန် ပြန်မောင်းသွား”။ ရှင်ပိလိန္ဒဝစ္ဆနဲ့ ပြန်တိုးပြန်တယ်။ ပြန်တိုးတဲ့အခါမေးပြန်တယ်။ “ငယုတ်မာ၊ ဘာတွေသယ်လာတာလဲ” “မှန်ပါ့ဘုရား၊ ပိတ်ချင်းသီးတွေပါဘုရား” ဆိုတော့ “အေး-ပိတ်ချင်းသီးဆိုလည်း ပိတ်ချင်းသီးပေါ့” တဲ့။ အဲဒီတော့မှ ပိတ်ချင်းသီး ပြန်ဖြစ်သတဲ့။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၄</font></p> ရဟန္တာတောင်မှပဲ ဝါသနာမစွန့်ဘူး။ ဒါက စာထဲမှာပါတာ။ စာထဲမှာ မပါဘဲနဲ့ လူပြောသူပြော ပြောနေကြတာလေးတစ်ခုရှိသေးတယ်၊ ရှင်သာရိပုတ္တရာနဲ့ ပတ်သက်တာ။ ဒါက စာထဲမှာပါတဲ့ဟာလည်း မဟုတ်ဘဲ ဘယ်သူက ကြံဖန်ပြီးတော့ ပြောသလဲမသိဘူး။<br><br>ဆွမ်းစားပင့်တာ၊ လမ်းမှာ ရေအိုင်လေးတွေ၊ ရေပွက်လေးတွေတွေ့တော့ ရှင်သာရိပုတ္တရာက “ခုန်-ခုန်” ပြီးတော့ သွားတယ်ဆိုလား။ ပထမရေတစ်ကွက် ခုန်သွားတယ်၊ နောက်ကလိုက်လာတဲ့ဒကာက “ဟင်၊ ရဟန္တာဆိုပြီး ဣန္ဒြေမရပါလား”။ နောက်တစ်ကွက်ထပ် ခုန်ပြန်တယ်၊ “ဟ-ရဟန္တာက ဣန္ဒြေမရပါလား၊ ဒီတစ်ခါ ခုန်ရင်တော့ ဆွမ်းစားမပင့်တော့ဘူး”၊ အဲဒီလိုစိတ်ပေါ်သွားတဲ့အခါကျတော့ နောက်တစ်ကွက်ကျတော့ မခုန်တော့ဘူးတဲ့။ ဒါကတော့ စာထဲပါတာမဟုတ်ပါဘူး၊ ဘယ်သူကနေ လျှောက်ပြောသလဲတော့မသိဘူး။ သို့သော် ရဟန္တာမပယ်ဘူးဆိုတာတော့ မှန်တယ်ပေါ့။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၅</font></p> ရှင်သာရိပုတ္တရာနဲ့ပတ်သက်တဲ့ စာထဲမှာပါတဲ့ မှတ်တမ်းတွေက အင်မတန်ကောင်းပါတယ်။<br><br>ရှင်သာရိပုတ္တရာဟာ အများပေါ်မှာ အင်မတန်မှ ကြင်နာတယ်။ ရှင်သာရိပုတ္တရာဟာ ထိပ်တန်းသာဝကကြီးတစ်ပါးပဲ။ သို့သော် ရဟန်းတော်တွေပေါ်မှာ အလွန်ကြင်နာတယ်၊ နံနက်ဆွမ်းခံဝင်ပြီဆိုရင် တခြားပုဂ္ဂိုလ်တွေက ကိုယ့်ဘာသာကိုယ် ဆွမ်းခံဝင်သွားကြသော်လည်း ရှင်သာရိပုတ္တရာမထေရ်မြတ်က အဲဒီလိုမလုပ်ဘူး၊ တစ်ကျောင်းလုံး လှည့်ပတ်ကြည့်တယ်၊ လှည့်ပတ်ကြည့်ပြီး တံမြက်စည်းလှဲရသေးဘူးဆိုရင် လှဲထားခဲ့တယ်၊ သင်္ကန်းတွေ မခေါက်ဘဲနဲ့ ကိုးရိုးကားယား လုပ်ထားခဲ့တယ်ဆိုရင် ခေါက်ပေးထားခဲ့တယ်။ အဲ-နေမကောင်းထိုင်မသာတဲ့ ကိုယ်တော်တွေတွေ့လို့ရှိရင် ဝင်ပြီး နဖူးလေးစမ်းမေးလို့ ဘာစားချင်တုန်းမေးပြီး ဟော-ကျွေးမွေးစောင့်ရှောက်တယ်၊ ဒါ ရှင်သာရိပုတ္တရာ လုပ်ရိုးလုပ်စဉ်တစ်ခုပဲ။ အင်မတန်မှ စိတ်နေသဘောထား နူးညံ့တယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၆</font></p> ရှင်မောဂ္ဂလာန်ကျတော့ အဲဒီလိုမဟုတ်ဘူး၊ ဝါသနာပါတာကိုပဲကြည့်ဦး၊ ရှင်သာရိပုတ္တရာက ပညာမှာ ဝါသနာပါတယ်၊ ဘယ်အရာပဲဖြစ်ဖြစ် စူးစမ်းဆင်ခြင်စဉ်းစားတတ်တယ်။ ရှင်မောဂ္ဂလာန်ကျတော့ အဲဒီလိုမဟုတ်ဘူး၊ သမာပတ်တွေဝင်စားပြီး၊ သမာဓိစွမ်းအားတွေလုပ်ပြီး တန်ခိုးပဲ ဖန်ဆင်းနေတာ သူ့ဝါသနာ။ အဲဒီတော့ တန်ခိုးဖန်ဆင်းတယ်ဆိုတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်က အမျိုးမျိုးလုပ်ကြည့်နေတာပဲလေ။ ရှင်မောဂ္ဂလာန်ကတော့ နည်းနည်းစိတ်တိုတဲ့သဘောရှိတယ်ပေါ့။<br><br>ဒေါသနဲ့စိတ်တိုတာတော့မဟုတ်ဘူး၊ ဝါသနာအရ သူက စိတ်ဆတ်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်လို့ထင်ရတယ်။ တစ်ခါတုန်းက မြတ်စွာဘုရား ဩဝါဒပါတိမောက်ဂါထာတွေကို ရွတ်ဆိုပြီး ဩဝါဒပေးတယ်။ သံဃာတွေအားလုံး စုဝေးရောက်ရှိနေတယ်။ မြတ်စွာဘုရားက တရားပလ္လင်ပေါ်မှာထိုင်ရင်း ဩဝါဒမပေးဘဲနဲ့ ငြိမ်နေလိုက်တာ ပထမယာမ်ကုန်သွားတယ်၊ ရှင်အာနန္ဒာက “အရှင်ဘုရား၊ ထိုင်နေတာကြာပါပြီ၊ သံဃာတွေ ဩဝါဒ... <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၇</font></p> ထု ပေးတော်မူပါ” ဆိုတော့ ဘာမှမပြောဘူး၊ ငြိမ်နေတယ်။ သန်းခေါင်ကျော်သွားတယ်။<br><br>အဲဒီတော့ ရှင်အာနန္ဒာက တစ်ခါထပ်လျှောက်တယ်။ နောက်ဆုံး ပစ္ဆိမယာမ် မိုးလင်းခါနီးရောက်တဲ့အခါ ရှင်အာနန္ဒာက “အရှင်ဘုရား၊ မိုးလင်းတော့မှာပါဘုရား၊ သံဃာတွေ တစ်ညလုံးထိုင်နေရတာ ဩဝါဒပေးပါ” ဆိုတော့ တစ်ခွန်းတည်းပဲပြောတယ်။ “အာနန္ဒာ၊ ပရိသတ် မစင်ကြယ်ဘူး”။<br><br>အဲဒီတော့ ကျန်တဲ့ကိုယ်တော်တွေကတော့ ဒီအတိုင်း ငုတ်တုတ်ထိုင်နေကြတာ၊ ရှင်မောဂ္ဂလာန်က ထသွားလိုက်တယ်။ ပရိသတ်မစင်ကြယ်ဘူးလို့ ဆိုလိုက်တာနဲ့ သူက စေတောပရိယအဘိညာဉ်နဲ့ ကိုယ်တော်တွေရဲ့ စိတ်ကို လိုက်လံစူးစမ်းတယ်။ မဟုတ်တာ လုပ်ထားတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်က “ဟာ-ငါ့ပြောနေပြီ” ဆိုပြီးတော့ ရင်ထဲမှာ ဒိတ်ခနဲဆိုတာလေးတော့ ရှိမှာပဲပေါ့။ ပရိသတ်မစင်ကြယ်ဘူးလို့ ဆိုလိုက်ကတည်းက သူ့စိတ်ထဲမှာတော့ ဟုတ်လား၊ ငါ့ကို ဘုရားသိသွားပြီလို့ဆိုပြီး ရင်ထဲမှာ... <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၈</font></p> ဖုတ်လှိုက်ဖုတ်လှိုက်တော့ ဖြစ်နေမှာပဲ။ အဲဒါ ရှင်မောဂ္ဂလာန်တွေ့သွားတယ်။ တွေ့သွားတော့ သူ့နားသွားပြီးတော့ ပခုံးကို လက်ကလေးနဲ့တို့ပြီးတော့ “ငါ့ရှင်၊ ဘုရားကမြင်နေပြီ၊ ဒီထဲမှာမနေနဲ့၊ ထွက်”။ ဟိုကိုယ်တော်က ငုတ်တုတ်ထိုင်နေတယ်၊ ဘာမှမပြောဘူး၊ မသိချင်ယောင်ဆောင်နေတယ်။ အဲဒီကျတော့ တံခါးပေါက်ထိအောင် ဆွဲခေါ်သွားတာ။ ဆွဲခေါ်သွားပြီးတော့ အပြင်ဘက်ကို တွန်းထုတ်ပြီး အထဲက ဂျက်ထိုးထားလိုက်တယ်။ ဂျက်ထိုးထားပြီးတော့မှ မြတ်စွာဘုရားကို “အရှင်ဘုရား၊ ပရိသတ် စင်ကြယ်ပါပြီဘုရား” တဲ့။ ဩဝါဒကထာ မိန့်ကြားတော်မူပါလို့။ ဒါလည်း မှတ်တမ်းထဲမှာရှိတာပဲ။ အဲဒီတော့ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တွေကိုလဲ သူတို့ရဲ့ဝါသနာ စရိုက်ကလေးတွေနဲ့ အကဲခတ်လို့ရတယ်လို့ ပြောလို့ရတယ်ပေါ့နော်။<br><br>တစ်ပါးနဲ့တစ်ပါး ဝါသနာလေးတွေ မတူကြဘူး။ အဲဒီတော့ ကောင်းတဲ့ဝါသနာပါရင်တော့ ကောင်းတာပေါ့။ မကောင်းတဲ့ဝါသနာ၊ မကောင်းတဲ့စရိုက်ကြီးတွေ... <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၉</font></p> အကျင့်ပါလာရင် ရဟန္တာတောင် ရုပ်ပျက်ဆင်းပျက်ဖြစ်တတ်သေးတယ်နော်။ အဲဒါကြောင့်မို့ ကောင်းတဲ့စရိုက်ကလေးတွေကိုသာ မွေးမြူပြီးတော့ မကောင်းတဲ့စရိုက်တွေကို ဆက်လက်ပြီးတော့ ထိန်းသိမ်းမထားဘဲနဲ့ ဖယ်ရှားဖို့ အင်မတန်မှ အရေးကြီးပါတယ်တဲ့။ ဒါ ရဟန္တာတောင် ဝါသနာမစွန့်နိုင်ဘူးဆိုတာနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ သာဓကတွေပေါ့။<br><br>စရိုက်ပြင်နည်း<br>ကဲ၊ ကောင်းပြီ၊ စရိုက်ကိုပြင်ချင်တယ်၊ ဘာနဲ့ပြင်မလဲ။ “ရာဂစရိုက်” အလှအပတွေ သိပ်ကြိုက်တယ်နော်၊ မက်မောတယ်။ အဆင်းလှတာသဘောကျတယ်၊ အသံကောင်းတာ သဘောကျတယ်၊ အနံ့မွှေးတာ သဘောကျတယ်။ ဟင်းကောင်းကြိုက်တယ်၊ တွယ်တာမှုတွေအားကြီးတယ်၊ လောဘတွေအားကြီးတယ်၊ ဒီစရိုက်တွေ များလာပြီဆိုလို့ရှိရင် ဘာနဲ့ဖျောက်ဖို့ကြိုးစားမလဲ။ အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟကျမ်းမှာ ကမ္မဌာန်း(၄၀)လို့ဆိုပြီး... <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၀</font></p> ထိုထိုကျမ်းဂန်တွေကနေထုတ်ပြီးတော့ မှတ်တမ်းတင်ထားတယ်။ အဲဒီထဲမယ် ရာဂစရိုက်ရှိတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်အတွက် <b>အသုဘဘာဝနာ</b>-မတင့်တယ်မှုကို ဆင်ခြင်စဉ်းစားမှု အရေးကြီးဆုံးပဲ။ သူက ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆိုတော့ အမြဲတမ်း လှတယ်ချည့်ပဲတွေးနေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ကိုး။ အဲဒီတော့ မလှဘူး၊ မစင်ကြယ်ဘူးဆိုတာကို မြင်အောင်ကြည့်ဖို့ပေါ့။ အဲဒါမှ သူ့ရဲ့တွယ်တာမှုတွေကို လျှော့ချနိုင်မှာ။ <b>အသုဘာ ဘာဝေတဗ္ဗာ ရာဂဿ ပဟာနာယ</b>-ရာဂစရိုက်ကို ဖယ်ရှားနိုင်ဖို့အတွက် အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်းကို ပွားပါတဲ့။<br><br>အေး၊ လူတွေက အသုဘလို့ဆိုလိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ဟို-မသာအိမ်သွား အောက်မေ့နေတယ်နော်။ အသုဘဆိုတာ အသက်ရှင်နေတုန်းလည်းပဲ “အသုဘ”၊ “အသုဘ” ဆိုတဲ့ စကားလုံးက မတင့်တယ်ဘူး၊ ရွံစရာကောင်းတယ်။ ကဲ-ကိုယ့်ကိုယ်ကို ရွံစရာကောင်းမကောင်း ကိုးပေါက်ဒွါရကနေ ထွက်နေတာ... <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၁</font></p> တွေကို နမ်းကြည့်ပေါ့၊ အတွင်းထဲမှာ မွှေးကြိုင်နေတယ်ဆိုတာ တစ်ခုမှမရှိဘူးနော်။<br><br>မျက်စိကထွက်ရင် မျက်ချေး၊ နှာခေါင်းကထွက်ရင် နှပ်ချေး။ (အမယ် နန်းတော်သူတွေကတော့ မျက်ချေးကို “မျက်ဝတ်” လို့ ခေါ်လိုက်သေးတာနော်။ နာမည်လေးကို လှလှပပထားပြီးတော့ ရွံစရာမကောင်းအောင်လို့။) နှာခေါင်းကထွက်တော့ နှပ်ချေး၊ နားကထွက်တော့ နားဖာချေးပေါ့။ အဲဒီလို ခန္ဓာကိုယ်က ထွက်သမျှအရာတွေဟာ သိမ်းထားလို့ရတဲ့ဟာ တစ်ခုမှမရှိဘူး၊ မွှေးကြိုင်တယ်ဆိုတာလည်း တစ်ခုမှမရှိဘူး။ လူတွေမွှေးကြိုင်တယ်ဆိုတာ ပြင်ပက ခေတ္တခဏ လိမ်းကျံထားတဲ့အနံ့ကမွှေးတာ၊ လူကမွှေးတာမဟုတ်ဘူး။ စနိုးလိမ်းထားရင် စနိုးက၊ ပေါင်ဒါလိမ်းထားရင် ပေါင်ဒါက မွှေးတာနော်။ ရေမွှေးဆွတ်ထားရင် ရေမွှေးကမွှေးတာ။ အဲဒါကို လူကမွှေးတယ်ထင်နေကြတာ။ အဲဒီတော့ လူ့ရဲ့ခန္ဓာကိုယ်ဟာ မွှေးတယ်၊ ကြိုင်တယ်ဆိုတာ တစ်ခုမှမရှိဘူး။ ဒါစဉ်းစားဖို့ပြောတာနော်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၂</font></p> အဲဒီလို စဉ်းစားဆင်ခြင်တတ်လာမယ်ဆိုရင် လှပတယ်၊ တင့်တယ်တယ်ဆိုတာ မရှိဘူးတဲ့။ ရွံစရာကောင်းတယ်ဆိုတာတွေ တွေ့လာမှာပဲ။ အဲဒီလို ရွံစရာကောင်းတာတွေကိုတွေးကြည့်ပြီးတော့ ရာဂစိတ်ကို ပယ်ဖျောက်ရမယ်တဲ့၊ တွယ်တာမှုတွေကို လျှော့ချရမယ်။ ဒါက ရာဂစရိုက်ကို ပြုပြင်တဲ့နည်းတစ်နည်းပေါ့နော်။<br><br>ကေသာ၊ လောမာ၊ နခါ၊ ဒန္တာ၊ တစော၊ ဆံပင်၊ မွေးညင်း၊ ခြေသည်း၊ လက်သည်း၊ သွား၊ အရေ၊ ခန္ဓာကိုယ်ကြီးကို တစ်ခုစီ တစ်ခုစီ ဖျက်ချကြည့်လိုက်။ ဆံပင်ကလည်း ခေါင်းပေါ်နေတော့တယ်လေ၊ အဲဒီခေါင်းပေါ်က ဆံပင်လေးတစ်ခုဟာ ထမင်းပန်းကန်ထဲ ရောက်သွားရင် ရွံစရာကောင်းတယ်၊ လူက အဲဒီကျမှ ရွံရကောင်းမှန်းသိတာ၊ ခေါင်းပေါ်နေတုန်းကတော့ အရောင်အမျိုးမျိုးဆိုးပြီး အလှအပတွေလုပ်၊ အမွှေးအကြိုင်တွေလိမ်း၊ ဒီလိုလုပ်ကြတယ်။ အဲဒီတော့ ခေါင်းပေါ်မှာရှိတဲ့ ဆံပင်နဲ့ ကျွတ်လာတဲ့ဆံပင်ဟာ အတူတူပါပဲ၊ အတူတူပဲ။ အဲဒီလို ဆံပင်၊ မွေးညင်း၊ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၃</font></p> ခြေသည်းလက်သည်း၊ သွား၊ အရေ၊ ခန္ဓာကိုယ်မှာရှိတာတွေ သဘာဝရဲ့ မလှပ၊ မတင့်တယ်မှုတွေကို ဆင်ခြင်စဉ်းစားပေးခြင်းဖြင့် ရာဂစရိုက်ကို လျှော့ချပေးလို့ရပါတယ်တဲ့။<br><br>ဒါဖြင့် ဒေါသစရိုက်ကိုတော့ ဘာနဲ့လျှော့ချရမလဲ ဆိုလို့ရှိရင် ဒေါသဆိုတာ ဘယ်အာရုံပေါ်မှာမှ သူက ကြည်လင်တာမဟုတ်ဘူး၊ အမြဲတမ်း မုန်းတီးမှုနဲ့ ဆက်ဆံနေတယ်။ ဒါကြောင့်မို့ ဒေါသစရိုက်ကို ဖယ်ရှားဖို့ရာကျတော့ ကိုယ့်ရဲ့ရင်ထဲနှလုံးထဲမှာ <b>မေတ္တာတရား</b>ကို ဖြစ်ပွားအောင် ကြိုးစားရမယ်၊ <b>မေတ္တာ ဘာဝေတဗ္ဗာ ဒေါသဿ ပဟာနာယ</b> တဲ့။ အမုန်းတရားလို့ဆိုတဲ့ ဒေါသစရိုက်ပျောက်သွားအောင် မေတ္တာတရားကို မိမိရဲ့ရင်ထဲမှာ ဖြစ်ပွားအောင် ကြိုးစားပါတဲ့။ အများအကျိုးကို လိုလားခြင်းဆိုတဲ့ မေတ္တာကို တည်ဆောက်တဲ့အခါမှာ <b>ခန္တီ</b>ဟာ များစွာအကူအညီပေးတယ်။ ဒါကြောင့်မို့ သည်းခံခြင်း၊ ခွင့်လွှတ်ခြင်းဖြင့် မေတ္တာ... <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၄</font></p> တရားကို ထိန်းသိမ်းထားပြီး ဒေါသတရားကို ဖယ်ရှားနိုင်အောင် ကြိုးစားရမယ်။<br><br>အဲဒီလို မကြိုးစားနိုင်လို့ အကျင့်ကြီးပါသွားပြီဆိုရင် လူဖြစ်ရင်လဲ လူစိတ်တိုကြီးဖြစ်တယ်၊ တိရစ္ဆာန်ဖြစ်ရင်လည်း ကျားတို့၊ ခြင်္သေ့တို့ ဒေါသကြီးတဲ့ အကောင်မျိုးတွေ သွားဖြစ်တယ်။ အဲဒီလို မဖြစ်ရအောင် သိတတ်တဲ့ဘဝမှာ မေတ္တာတရား များများပွားပြီးတော့ အဲဒီစရိုက်ပျောက်ဖို့ရာအတွက် ကိုယ့်ရဲ့နှလုံးသားကို မေတ္တာတရားတွေနဲ့ ဆွတ်ဖြန်းပေးဖို့ လိုအပ်တယ်တဲ့။<br><br>မောဟစရိုက်ပျောက်ဖို့ရာအတွက် ဘာလုပ်ရမလဲ၊ တရားနာရမယ်။ မောဟစရိုက်ပျောက်အောင် တရားနာတယ်၊ နှလုံးသွင်းတယ်၊ မြတ်စွာဘုရားဟောကြားထားတဲ့ တရားရေးသားထားတဲ့ စာအုပ်တွေ ဖတ်ရှုတယ်၊ လေ့လာတယ်၊ မေးမြန်းတယ်၊ ဆရာသမားတွေထံ ချဉ်းကပ်တယ်။ မသိတာတွေကို မေးတယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၅</font></p> အဲဒီလို မေးမြန်းစုံစမ်းခြင်း၊ သင်ယူခြင်း၊ မှတ်သားခြင်းဖြင့် မောဟစရိုက်ကို ပျောက်ကင်းစေနိုင်ပါတယ်။<br><br>အဲဒီလို ပညာရလာအောင် လုပ်တဲ့အခါမှာ အရေးကြီးတာက ဘာလဲလို့ဆိုရင် စိတ်ကလေးငြိမ်အောင်နဲ့ မိမိရဲ့သန္တာန်မှာ သတိတရားတွေ ခိုင်မာလာအောင် လေ့ကျင့်ရမယ်၊ သတိသမ္ပဇည ထားရမယ်၊ သတိရှိလာလို့ရှိရင် ပညာဟာ ရှိလာမှာဖြစ်တယ်။ ဒါကြောင့်မို့လို့ သတိကို ထူထောင်ပေးရမယ်။ <b>အာနာပါန မောဟစရိတဿ</b>- မောဟစရိုက်ရှိတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ဟာ သတိလေးထားပြီး ထွက်လေဝင်လေလေးကို ရှုမှတ်ပွားများနေရမယ်၊ ဒီလိုနေမယ်ဆိုရင် မောဟစရိုက်နည်းပါးသွားမယ်၊ သတိရှိလာတာနဲ့တစ်ပြိုင်နက် အသိပညာလည်းရတယ်၊ အသိပညာရအောင်လည်း ရရာရကြောင်းတွေကို ဆည်းပူးရတယ်၊ လေ့လာရတယ်၊ နာယူရတယ်၊ မှတ်သားရတယ်။ ဟော-ဒီလိုနည်းနဲ့ မောဟစရိုက်တွေ ပျောက်ကွယ်ပြီးတော့ သွားနိုင်တယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၆</font></p> စရိုက်ဆိုးတွေကို ဒီဘဝမှာပြင်ရင်ပြင်၊ မပြင်လို့ရှိရင် သံသရာထဲမှာ စရိုက်ဆိုးတွေနဲ့ပဲ ကျင်လည်ကြရမှာဖြစ်တယ်။ လူ့ဘဝရောက်ရင်ပဲ စရိုက်ဆိုးတဲ့လူ၊ လောကလူတွေကြည့်လေ၊ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် စရိုက်မှမတူတာ။ စရိုက်ဆိုးတဲ့လူတွေရှိတာပဲ၊ စရိုက်ကောင်းတဲ့လူတွေရှိသလို စရိုက်ဆိုးတဲ့သူတွေရှိတာပဲ။ ဒီဘဝမှာ မပြင်ဘူးဆိုလို့ရှိရင် နောင်ဘဝမှာလည်းပဲ အကျင့်ကြီးတွေပါသွားမှာပဲ။<br><br>အဲဒီမကောင်းတဲ့အကျင့်ကြီးတွေ ပါသွားပြီဆိုလို့ရှိရင် ဒီစရိုက်ဟာ နောက်ဆုံးမှာ ဖျောက်လို့မရနိုင်တဲ့ အဆင့်ထိအောင်ရောက်သွားပြီးတော့၊ အထုံဝါသနာကြီးပါပြီးတော့ ဘုရားတောင်မှ ချွတ်ဖို့ရာခက်သွားတယ်။ ဥပမာမယ် ဖွတ်ဖို့လျှော်ဖို့ မလွယ်ကူတဲ့ လက်နှီးစုတ်လို ဖြစ်သွားမှာပေါ့နော်။<br><br>မကောင်းတဲ့စရိုက်တွေ ကိုယ့်စိတ်ထဲမှာ လွှမ်းမိုးသွားပြီဆိုလို့ရှိရင် သံသရာထဲမှာ နစ်မွန်းသွားနိုင်တယ်တဲ့။ ဒါကြောင့်မို့လို့ ခုလို ဗုဒ္ဓမြတ်စွာရဲ့... <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၇</font></p> သာသနာတော်နဲ့ ကြုံတဲ့အခါမှာ ရာဂစရိုက်ကိုလဲ လျော့ချဖို့ ကြိုးစားရမယ်၊ ဒေါသစရိုက်ကိုလဲ လျော့ချဖို့ ကြိုးစားရမယ်၊ မကောင်းတဲ့ မောဟစရိုက်ကိုလဲ လျော့ချဖို့ ကြိုးစားရမယ်၊ ကောင်းတဲ့စရိုက်တွေကိုတော့ ကြီးထွားလာအောင် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ပြီးတော့ ပေးရမယ်လို့ ဒီလို မြတ်စွာဘုရား ဟောကြားတော်မူခဲ့တယ်။ အခုလို တရားဓမ္မတွေကို နာယူမှတ်သားပြီးတဲ့အခါ မိမိတို့ရဲ့ဘဝမှာ ကောင်းမြတ်တဲ့စရိုက်တွေ မွေးမြူခြင်းဖြင့် ကောင်းမြတ်တဲ့ဝါသနာတွေနဲ့ နောက်ဆုံးမှာ ထာဝရချမ်းသာတဲ့ အငြိမ်းဓာတ်နိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်မှာဖြစ်တယ်လို့ အားလုံးသဘောကျပြီး ဝါသနာတို့ စရိုက်တို့ကို ဖယ်ရှားနိုင်ကြောင်း အကျင့်ကောင်းကို ကျင့်ကြံကြိုးကုတ်အားထုတ်ကာ နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။<br><br>သာဓု သာဓု သာဓု 04gu64aq58k68m8sdbcnyw13b3g9kr1 22090 22089 2026-06-14T01:06:37Z Tejinda 173 22090 wikitext text/x-wiki {{header | title = စရိုက်နှင့် ဝါသနာ | author = ဒေါက်တာနန္ဒမာလာဘိဝံသ | override_author = | editor = | translator = | contribuor = | override_contributor = | section = စာစစ်ရန်လိုအပ်သည် | previous = [[စံထားရမည့် ကိုယ်ကျင့်တရားရှိသူများ]] | previous2 = | next = [[စိတ်၏ အတွေးများ]] | next2 = | year = | notes = | edition = | categories = မြန်မာ တရားတော်များ | shortcut = | portal = }} <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁</font></p> <h3>စရိုက်နှင့် ဝါသနာ</h3><b>မှတ်တမ်း</b><br><br>သာသနာတော်နှစ် ၂၅၅၄ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၇၂ ခုနှစ်၊ တပေါင်းလပြည့်ကျော်(၅)ရက်၊ ၂ဝ၁၁ ခုနှစ်၊ မတ်လ(၂၄)ရက်၊ အင်းစိန်မြို့နယ်၊ စော်ဘွားကြီးကုန်းရပ်ကွက်၊ ထန်းပင်ကုန်း၊ ပိတောက်မြိုင် အနန္တဂုဏ်ရည် ကျောင်းတိုက် အတွင်း ဒုတိယအကြိမ်မြောက် ဆင်ယင်ကျင်းပ ပြုလုပ်အပ် သည့် ဓမ္မပူဇာ ဓမ္မသဘင်အခမ်းအနား၌ ဟောကြားအပ်သော “စရိုက်နှင့်ဝါသနာ” အကြောင်း တရားဒေသနာတော် သည်<br><br>အားလုံး ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တွေ သိတဲ့အတိုင်း စရိုက်ဆိုတာ တစ်ယောက်နှင့်တစ်ယောက်မတူညီတဲ့ စိတ်နေ သဘောထားတွေ၊ အပြုအမူတွေ၊ ပုဂ္ဂိုလ် တစ်ဦး တစ်ယောက်ရဲ့ သန္တာန်မှာ အဖြစ်များတဲ့ အခြေအနေတွေကိုခေါ်တာ။ ပါဠိစာပေက စရိုက်ကို “စရိယာ” <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂</font></p> လို့သုံးတယ်။ “စရိယာ”ဆိုတဲ့ စကားလုံးက ပြုကျင့်ခြင်း၊ ပြုလုပ်ခြင်းဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်ပဲ။ ဒီနေရာမှာ “စရိုက်”ဆိုတာ လူတစ်ဦးတစ်ယောက်ရဲ့ စိတ်နေသဘောထားနဲ့ အပြုအမူဖြစ်တယ်။ စိတ်သဘောထားဟာ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် တူညီမှုမရှိကြဘူး။ စိတ် သဘောထားအခြေခံပြီး ပြောဆိုခြင်း၊ လုပ်ဆောင်ခြင်းဆိုတဲ့ အပြုအမူကိစ္စတွေ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် တူညီမှု မရှိကြဘူး။ အဓိကကတော့ “စရိုက်ဆိုတာ လူတွေရဲ့ စိတ်သဘောထားတွေကို ဆိုလိုတာပေါ့။ စိတ်ထဲမှာ အဖြစ်များနေတဲ့ အရာတစ်ခုကို “စရိုက်”လို့ ပြောလိုက်တာ။ ဒါကြောင့်မို့ “စရိုက်” အဓိပ္ပာယ်ကို ဖွင့်ဆိုတဲ့အခါမှာ “ပကတိ”တဲ့။ လူတွေရဲ့ စိတ်နေ သဘောထား၊ ပကတိအနေအထား ဥဿတာ အဖြစ် များတဲ့ စိတ်အခြေအနေ။ အဲဒါကို “စရိုက်” လို့ ခေါ်တယ်။<br><br>ကိုယ့်ကိုယ်ကိုပြန်ပြီး စစ်ဆေးကြည့်။ တို့စိတ်က ဘာတွေ အတွေးများသလဲ၊ တို့ရဲ့ စိတ်တွေထဲမှာ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃</font></p> ဘာတွေ အဖြစ်များသလဲ။ တစ်နေ့မှာ (၂၄)နာရီ ရှိတဲ့အထဲ အိပ်ချိန်ကိုဖယ်ထား၊ တခြားအချိန်တွေမှာ ကိုယ့်ကိုယ်ကို မည်သည့်စရိုက်ရှိသလဲဆိုတာ သိချင်ရင် ဒီတရားနာပြီးတဲ့အခါမှာ ကိုယ့်ကိုယ်ကို လေ့လာ အကဲခတ်ဖို့ပဲ။ ကိုယ့်အကြောင်းမှ ကိုယ်မသိဘူးဆိုရင် ကိုယ်ညံ့ရာ ရောက်မှာပေါ့။ လောကလူတွေက ကိုယ့် အကြောင်း ကိုယ်သိတယ်လို့ ထင်ကြတယ်၊ သို့သော် ကိုယ့်အကြောင်း ကိုယ်မသိတဲ့သူကများတယ်။ ကိုယ့် အကြောင်း ကိုယ်သိအောင် ကြိုးစားဖို့ဆိုတာ ဘာရှိမှ ကိုယ့်အကြောင်း ကိုယ်သိနိုင်သလဲလို့ဆိုရင် “သတိ”နဲ့ “သမ္ပဇည” ရှိမှ သိနိုင်တာ။ ဒါကြောင့်မို့ မြတ်စွာဘုရားက မဟာသတိပဋ္ဌာနသုတ်မှာ “သတိ” “သမ္ပဇည”နဲ့ လေ့ကျင့်နည်းစနစ်တွေကို ဖော်ပြထားတယ်။<br><br>ဘုရားဟောထားတဲ့ လေ့ကျင့်နည်းစနစ်တွေဟာ ကိုယ်အမူအရာ အားလုံးပေါ်မှာ “သတိ” ထားတတ်ဖို့၊ အသိဉာဏ်ရှိဖို့ဖြစ်တယ်။ အသိဉာဏ်ဆိုတာ “သတိ” မပါဘဲ ဘယ်တော့မှမဖြစ်ဘူး။ သတိရှိမှ အသိဉာဏ် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄</font></p> ဆိုတာ ဖြစ်တယ်။ ဒါကို စာပေကျမ်းဂန်မှာ ဆိုတယ်။ “န ဟိ သတိဝိရဟိတာ ပညာ နာမ အတ္ထိ”တဲ့။ သတိကင်းတဲ့ ပညာဆိုတာ မရှိဘူး။ သတိဟာ အရေးကြီးတယ်။ “သတိထားမှ အသိပညာဆိုတာ ပေါ်လာတယ်။ ဒါကြောင့်မို့ မြတ်စွာဘုရားက “သတိ”နဲ့ ‘သမ္ပဇည”ကို တွဲဖက်ပြီးတော့ဟောတာ။”<br><br>သတိမပါဘဲနဲ့ သမ္ပဇညဆိုတဲ့ အခြေအနေကို သိနိုင်တဲ့ပညာ မဖြစ်ဘူးတဲ့။ ဒါကြောင့်မို့ “သတိ” “သမ္ပဇည”နဲ့ ကိုယ့်ကိုယ်ကို မည်သည့်စိတ် အခြေ အနေတွေရှိတယ်၊ ကိုယ့်ရဲ့ စိတ်အခြေအနေတွေထဲမှာ မည်သည့်တရားတွေ အဖြစ်များတယ်ဆိုတာ လေ့လာ ဖို့၊ အကဲခတ်ဖို့ လိုအပ်တယ်။<br><br>မဟာသတိပဋ္ဌာနသုတ်မှာ မြတ်စွာဘုရားက ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ လှုပ်ရှားမှုတွေနဲ့ ပတ်သက်လာလို့ရှိရင် သတိထားရမယ်၊ ဆင်ခြင်တုံ အသိဉာဏ်ထားရမယ်။ မျက်စိနှစ်လုံး အသုံးပြုပြီး ကြည့်တဲ့အခါမှာလည်း သတိ သမ္ပဇညဆိုတာ ရှိရမယ်။ ကိုယ်ဝတ်တဲ့ အဝတ်အစား <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅</font></p> တွေကို ဝတ်ဆင်တဲ့အခါမှာလည်း သတိ သမ္ပဇည ရှိရမယ်။ နောက်ဆုံးမှာ ကိုယ့်ရဲ့ လက်ကလေး ကွေးတာ ဆန့်တာ၊ ခြေထောက်ကလေး ကွေးတာ ဆန့်တာက စပြီး သတိရှိဖို့၊ ဆင်ခြင်တုံတရားရှိဖို့ ဟောတာ။<br><br>အေး၊ စားတဲ့သောက်တဲ့အခါမှာလည်း ထို့အတူ ပဲ။ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုမှာ ခန္ဓာကိုယ်မှာ သတိကပ်နေဖို့လိုတယ်။ လောကလူတွေက ထမင်းစားနေပေမယ့်တွေး ချင်ရာတွေးနေတာကိုး။ ထိုင်နေပေမယ့်လည်းတွေး ချင်ရာတွေးနေတာ။ လူနဲ့အသိစိတ်ဟာ ကပ်နေတာ အင်မတန်မှရှားတယ်။ တရားပွဲထဲရောက်လို့ တရားနာ နေတဲ့အချိန်တောင် လူက တရားပွဲထဲ ငုတ်တုတ်ထိုင် နေပေမယ့်လို့ စိတ်က အိမ်ရောက်ချင်ရောက်သွားတာ။ စိတ်နဲ့လူနဲ့ ကပ်နေဖို့ဆိုတာ ဒီ သတိရှိမှဖြစ်တယ်။ အရာရာမှာ မြတ်စွာဘုရားက ဘယ်လောက်ထိအောင် ဟောသလဲဆိုရင် စားတာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ သောက်တာပဲ ဖြစ်ဖြစ်၊ နောက်ဆုံးမှာ အိပ်နေတဲ့အခါပဲဖြစ်ဖြစ်၊ နိုးတဲ့အခါပဲဖြစ်ဖြစ်၊ Toiletထဲ ဝင်တာပဲဖြစ်ဖြစ် သတိရှိဖို့ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၆</font></p> မြတ်စွာဘုရား ဟောကြားတယ်။ ဒါက ဘာလုပ်တာ တုန်းဆိုရင် သတိနဲ့ သမ္ပဇညကို လေ့ကျင့်မွေးမြူပေး တာ။ အဲဒီ သတိနဲ့ သမ္ပဇညကို လေ့ကျင့်မွေးမြူပေးမှ ကိုယ့်ရဲ့ စိတ်နေသဘောထားတွေကိုလည်း အကဲခတ် နိုင်မှာ၊ သိရှိနိုင်မှာဖြစ်တယ်။ အဲ၊ နို့မဟုတ်ဆိုလို့ရှိရင် ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် တစ် ယောက်ယောက်က လာမေးကြည့်ရင် မင်းရဲ့ စိတ် သဘောထား၊ စိတ်အခြေအနေ၊ စိတ်ထဲမှာ ဘာတွေ အဖြစ်များသလဲလို့မေးရင် ရုတ်တရက် ဖြေနိုင်ဖို့ ခက်ခဲတယ်နော်။<br><br>“လောဘ”တွေ အဖြစ်များသလား၊ “ဒေါသတွေ အဖြစ်များသလား၊ “မောဟတွေ အဖြစ်များသလား၊ “သဒ္ဓါ”တွေ အဖြစ်များသလား၊ “စဉ်းစားဉာဏ်”တွေ အဖြစ်များသလား၊ “အတွေး”တွေ အဖြစ်များသလား ဆိုတာ သိရမယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၇</font></p> <h3>စရိုက်(၆)ပါး</h3>ဒီနေရာမှာ စရိုက်လို့ပြောတာဟာ စာပေကျမ်းဂန် အရ စရိုက် (၆)မျိုးဖော်ပြတယ်။ မကောင်းတဲ့စရိုက် (၃)မျိုးနဲ့ ကောင်းတဲ့စရိုက် (၃)မျိုးလို့။ ဒါက ကမ္မဋ္ဌာန်း အလုပ် အားထုတ်တဲ့အခါမှာ အရေးကြီးတာမို့ ပြောတာ၊ တခြားဟာတွေကိုလည်း စရိုက်လို့ခေါ်မယ် ဆိုရင် ခေါ်နိုင်တာပဲ။ စိတ်ထဲမှာ အဖြစ်များတာ မှန်သမျှ စရိုက်ပဲ။<br><br>အဲဒီတော့ အကုသိုလ်နဲ့ပတ်သက်ပြီး ပြောမယ် ဆိုရင် ရာဂစရိယာတဲ့။ စရိုက်ဆိုတဲ့ စကားလုံးကို သုံးလို့ရှိရင် “စရိယာ”ဆိုတာကို သုံးရမယ်။ ဒါက အမူ အကျင့်ကို ရည်ညွှန်းပြီးပြောတဲ့အခါမှာ “စရိယ” လို့ပဲ ပြောတယ်။ ရာဂစရိယာ၊ ဒေါသစရိယာ၊ မောဟ စရိယာ။ အာရုံနဲ့တွေ့လာလို့ရှိရင် တပ်မက်တတ်တဲ့၊ နှစ်သက်စရာအာရုံ မြင်လိုက်ရင် တွယ်တာတယ်၊ နှစ်သက်တယ်ဆိုတဲ့ အကောင်းကြိုက်တယ်၊ အလှအပ မက်မောတယ်၊ ဒါက ရာဂစရိယာ။ စိတ်တိုတယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၈</font></p> ထစ်ခနဲရှိရင် ဒေါသထွက်တယ်၊ ဒေါသစရိယာ-ဒေါသ စရိုက်။ ပြောလိုက်ရင် ကိုးရိုးကားယား၊ လုပ်လိုက်ရင်လည်း ကိုးရိုးကားရား၊ ကြောင်းကျိုး ဆီလျော်မှုမရှိဘူး၊တွေးလိုက်ရင်လည်းပဲ ကိုးရိုးကားယား ဆိုလို့ရှိရင် ဒါ မောဟစရိယာ-မောဟစရိုက်။ ဒါ မကောင်းတဲ့ စရိုက်ရဲ့ အခြေခံ(၃)မျိုးအနေနဲ့ ကမ္မဋ္ဌာန်းတရား အားထုတ်ဖို့ အတွက် လူတစ်ယောက်ရဲ့ စိတ်နေသဘောထားကို ဖော်ပြတာ။<br><br>ကောင်းတဲ့ဘက်ကပြောမယ်ဆိုလို့ရှိရင် သဒ္ဓါ စရိုက်တဲ့။ သဒ္ဓါစရိယာ၊ ကုသိုလ်ရေး စိတ်ဝင်စားတယ်၊ ကုသိုလ်လုပ်ချင်တယ်၊ အလှူအတန်း လုပ်ချင်တယ်၊ သီလစောင့်ချင်တယ်၊ တရားပွဲသွား တရားနာ ချင်တယ်၊ ကမ္မဌာန်းဘာဝနာ အားထုတ်ချင်တယ်၊ စိတ်ဝင်စားဆုံးက ကုသိုလ်ကိစ္စပဲ။ အဲဒီ သဒ္ဓါတရား အဖြစ်များလာတဲ့ပုဂ္ဂိုလ် သဒ္ဓါစရိုက်ရှိသူလို့ ခေါ်တယ်။ သဒ္ဓါစရိုက် ဖြစ်ပေါ်မှု အကြိမ်များသူ။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၉</font></p> ဗုဒ္ဓါစရိုက်ဆိုတာ ဘယ်ကိစ္စပဲဖြစ်ဖြစ် အလေး အနက်ထားတယ်၊ စဉ်းစားတယ်၊ မဆင်မခြင်မလုပ်ဘူး။ ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် သာမန်လိုမစဉ်းစားဘူး၊ အလေးအနက် ထား စဉ်းစားတယ်။ ဗုဒ္ဓါစရိုက်။ အေး- ဝိတက္ကစရိုက်ဆိုတာ ဘာဖြစ်ဖြစ်တွေးနေတာ၊ အတွေးတွေလွန်လို့ ညအိပ်မပျော်ဘူးဆိုတာ ဝိတက်စရိုက်ရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ပဲ။တွေးတောမှုတွေက အလွန်များတယ်။ အကြောင်း အရာလေးတစ်ခု မျက်စိကမမြင်လိုက်နဲ့တွေးပြီ၊ နားက မကြားလိုက်နဲ့တွေးတယ်။ အဲဒီလို အတွေးတွေဟာ သူများထက်ပိုပြီးတော့များလာတယ်။ ဒါဝိတက္ကစရိုက် လို့၊ ဟော- မကောင်းတဲ့စရိုက်(၃)မျိုး။ ကောင်းတဲ့ စရိုက်(၃)မျိုး၊ စရိုက်(၆)မျိုးလို့ စာပေကျမ်းဂန်တွေမှာ ဆိုတယ်။<br><br>ပုဂ္ဂိုလ်ကိုရည်ညွှန်းတဲ့အခါကျတော့ “စရိတ”ဆိုတဲ့ စကားလုံးကိုသုံးတယ်။ “စရိတ”ဆိုတာ အမူအကျင့် ရှိသူ၊ စရိုက်ရှိတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ကို 'စရိတ'။ ဆိုပါစို့၊ ရာဂစရိုက် ရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကို ရာဂစရိတ၊ ဒေါသစရိုက်ရှိတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ကို <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၀</font></p> ဒေါသစရိတ၊ မောဟစရိုက်ရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကို မောဟ စရိတ၊ သဒ္ဓါတရားအဖြစ်များတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကို သဒ္ဒါစရိတ၊တွေးတော ဆင်ခြင်မှုများတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်၊ အလေးအနက် ထားပြီး ဆင်ခြင်တတ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကို ဗုဒ္ဓါစရိတ။ အတွေး တွေ, အကြံတွေများနေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ကို ဝိတက္ကစရိတ။ ပုဂ္ဂိုလ်ကိုရည်ညွှန်းတဲ့အခါမှာ 'စရိတ'ဆိုတဲ့ စကားလုံး ကိုသုံးတယ်။<br><br>သို့သော် အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟကျမ်းထဲမှာ စရိုက် ကိုလည်းပဲ “စရိတ” လို့ ဒီလိုသုံးထားတယ်။ တကယ် တော့ ဖြစ်သင့်တာက တရားကိုပြောလို့ရှိရင် “စရိတ”ဆိုတဲ့ စကားလုံးမသုံးဘဲနဲ့ “စရိယာ” ဆိုတဲ့စကားလုံးနဲ့ သုံးမှ ဒီစကားလုံးဟာ စာပေကျမ်းဂန်အရ မှန်ကန် ဖြစ်နိုင်တာမဟုတ်ဘူး၊ အသုံးများတာကြည့်မယ် ဆိုလို့ရှိရင် “စရိယာ”ဆိုတာက အမူအကျင့်စရိုက်ကို ပြောတာ၊ “စရိတ” ဆိုလို့ရှိရင် အမူအကျင့်စရိုက်ရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကိုပြောတာ။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၁</font></p> (အဲဒီတော့ စာပေကျမ်းဂန်မှာ ဖော်ပြထားတဲ့ စရိုက်တွေထဲက တစ်ခုခုနဲ့ ကင်းတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုတာ တစ်ယောက်မှမရှိဘူး၊ ကိုယ့်ကိုယ်ကို သတိ သမ္ပဇည ထားပြီး ဆင်ခြင် စဉ်းစားကြည့်မယ်ဆိုရင် ငါ့မှာ ဘာ စရိုက်ရှိတယ်ဆိုတာ ထင်ရှားသိလာမှာပဲ။<h3>ဝါသနာ</h3>နောက်တစ်ခုက “ဝါသနာ”တဲ့။ “ဝါသနာ”ဆိုတဲ့ စကားလုံးကတော့ ပါဠိစကားလုံးပဲ။ ဒါပေမယ့် မြန်မာ လူမျိုးတွေ အသုံးပြု နေတာကြာလို့ မြန်မာစကားလုံးလို ဖြစ်နေတယ်။ အဓိပ္ပာယ်ကတော့ အထုံရနေတယ်၊ အကျင့်ပါနေတယ်၊ ဝါသနာ ထုံမွှမ်းခြင်းလို့ အဓိပ္ပာယ် ရတယ်။ “ဝါသနာ'ဆိုတာ ထုံမွှမ်းနေတယ်၊ အထုံရနေတယ်။ အဲတော့ “စရိုက်နဲ့ဝါသနာ” မှာ စရိုက်ဆိုတာ အဖြစ်များတဲ့အရာ။ အဲဒီ အဖြစ်များတဲ့အရာတွေက ဖြစ်ပါများလွန်းအားကြီးလာတဲ့အခါမှာ မပျောက်နိုင် လောက်အောင် စွဲသွားပြီ ဆိုလို့ရှိရင် ဒါ ဝါသနာ။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၂</font></p> ဝါသနာကို အင်္ဂလိပ်လိုပြန်ရင်တော့ Habbitual practice of Geonsulu Habbit ဆိုတာမျိုး ကြီး ပါနေတယ်နော်။ မြန်မာစကား မြန်မာလူမျိုးတွေ ပြောကြတယ်၊ “သူက ဘာဝါသနာပါတယ်၊ ငါက ဘာ ဝါသနာပါတယ်”။ သီချင်းဆိုဝါသနာပါတဲ့သူက သီချင်း ဆိုတယ်၊ အက ဝါသနာပါတဲ့သူက ကတယ်နော်။ ကိုယ်ဝါသနာပါရာ လုပ်ကြတယ်။ ဒါကို ဝါသနာလို့ ပြောနေကြတယ်။ စိတ်ထဲမှာ လွှမ်းမိုးထားတဲ့အရာ တစ်ခုကို ဝါသနာလို့ ပြောရမယ်။<br><br>နောက် တစ်နည်းအားဖြင့်ပြောမယ် ဆိုလို့ရှိရင် ဝါသနာဆိုတာ ဘာလဲလို့ဆိုရင် ကိုယ့်စိတ်ထဲမှာ အဖြစ်များလာသည့်အတွက်ကြောင့် ခုနပြောတဲ့ ရာဂ တို့၊ ဒေါသတို့၊ မောဟတို့။ အကောင်းဘက်ကဆိုရင် သဒ္ဓါတို့၊ ဗုဒ္ဓတို့၊ ဝိတက်ကတို့။ မကောင်းတဲ့ဘက်က ရာဂ၊ ဒေါသ၊ မောဟ၊ ဒါတွေ အဖြစ်များလာတယ်။ အဖြစ်များလာတဲ့အခါမှာ စိတ်ထဲမှာ အထုံကြီး ရလာပြီ၊ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၃</font></p> အကျင့်ကြီးပါလာပြီ ဆိုလို့ရှိရင်တော့ ဒါ ဝါသနာ၊ ကိလေသာရဲ့ သတ္တိကို ဝါသနာလို့ခေါ်တာ။<br><br>ထင်ရှားအောင်ပြောရလို့ရှိရင် ထုံတယ်ဆိုတာ ဘီယာပုလင်းလေးမှာ ဘီယာထည့်တဲ့ ပုလင်းလေးကို ကြည့်။ ဘီယာထည့်တဲ့ ပုလင်းလေးမှာ ဘီယာတွေ ကုန်သွားတဲ့အခါ ပုလင်းကိုနမ်းကြည့်လို့ရှိရင် ဘီယာ အနံ့ကလေး ကျန်နေတယ်။ အဲဒီလိုပဲ လူရဲ့စိတ်ထဲမှာ လည်းပဲ ခုနက ကိလေသာလေးတွေ ကုန်သွားသော်လည်း ရဟန္တာဖြစ်လို့ အရဟတ္တမဂ်၊ အရဟတ္တဖိုလ်နဲ့ ပယ်ဖျက်လို့ ကိလေသာတွေ ကုန်သွားသော်လည်း အဲဒီ ကိလေသာရဲ့ သတ္တိတွေက ကျန်နေသေးတယ်တဲ့။ အထုံလေး ကျန်နေသေးတယ်၊ ဒါကို ဝါသနာလို့ ခေါ်တယ်။<br><br>အဲ- ပုထုဇဉ်တွေကျတော့ အထုံတင်မကဘူး၊ အတုံးလိုက် အတစ်လိုက် ကျန်နေသေးတယ်လို့ ပြောရ မှာပဲနော်။ အထုံရော၊ အတုံးရော၊ အတစ်ရော အကုန် ကျန်နေတယ်။ ကိလေသာကို ဖယ်ရှားတဲ့အခါမှာ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၄</font></p> မြတ်စွာဘုရားတစ်ပါးသာလျှင် ကိလေသာကို ဖယ်ရှားရင် ဝါသနာပါ ဖယ်ရှားလို့ရတယ်။<br><br>ဆိုပါစို့၊ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တွေလည်း “ရာဂ”ကို ပယ် တာပဲ၊ မြတ်စွာဘုရားလည်း “ရာဂ”ကို ပယ်တာပဲ။ ပယ်တဲ့အခါမှာ အရဟတ္တမဂ်နဲ့ ပယ်ကြတာပဲ။ သို့သော် ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တွေရဲ့ အရဟတ္တမဂ်က ကိလေသာတွေကို ပယ်နိုင်သော်လည်း ကိလေသာရဲ့ သတ္တိဆိုတဲ့ ဝါသနာကိုတော့ ပျောက်အောင်မလုပ်နိုင်ဘူး၊ ကျန်နေ သေးတယ်တဲ့။ မြတ်စွာဘုရားကျတော့ အဲဒီလို မဟုတ်ဘူး၊ ကိလေသာ ပယ်လိုက်လို့ရှိရင် အနံ့အသက် ဝါသနာပါ မကျန်အောင်၊ သဲလွန်စရှာမရအောင် ဝါသနာနဲ့တကွ ကိလေသာတွေကို ပယ်တယ်။<br><br>အဲဒီတော့ မြတ်စွာဘုရားသခင် ကိုယ်တော်မြတ် ရဲ့ အရဟတ္တမဂ်က ကိလေသာကို ပယ်တဲ့နေရာမှာ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တွေရဲ့ အရဟတ္တမဂ်ထက် အစွမ်းထက်တယ်လို့ပြောတာ။ အဲဒီလို အစွမ်းထက်လို့ အရဟတ္တ မဂ် ဖြစ်ပေါ်လာပြီးတဲ့နောက်မှာ ကိလေသာရဲ့ သတ္တိ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၅</font></p> တွေဆိုတာ မြတ်စွာဘုရားရဲ့သန္တာန်မှာ သဲလွန်စ ရှာမရ လောက်အောင်၊ အနံ့အသက်ပါမကျန်အောင် ပျောက် ကင်းသွားတယ်။ အဲ- ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တွေကျတော့ ကိလေသာ အနံ့အသက်လေးတွေ ကျန်နေတော့ ပုထုဇဉ်ဘဝတုန်းက အမူအကျင့်လေးတွေပါတွေ့နေ ကြရတယ်တဲ့။<br><br>အဲဒီတော့ ဝါသနာဆိုတာ ကောင်းတာရှိသလို ဆိုးတာလည်းရှိတာပဲ။ စရိုက်နဲ့ဝါသနာ၊ မှတ်သားထားဖို့ လိုအပ်တဲ့အရာပဲ။ ငါ့မှာဘာစရိုက်ရှိလဲ၊ ငါ့မှာ ဘာ ဝါသနာတွေ ရှိနေသလဲ။ ကောင်းတဲ့ စရိုက်လား၊ ကောင်းတဲ့ဝါသနာလား သိဖို့လိုတယ်။ ပြုလုပ်ပါ များလာလို့ရှိရင် ဝါသနာအဆင့် ရောက်လာတယ်။ ဖယ်ရှားဖို့ ခက်ခဲလာတယ်ပေါ့။<br><br>စရိုက် (၆)မျိုးရှိကြတယ်။ အာရုံနဲ့တွေ့တဲ့အခါမှာ နှစ်သက်တဲ့၊ တပ်မက်တဲ့ ရာဂစရိုက်။ အာရုံနဲ့တွေ့တဲ့အခါမှာ မုန်းတီးတဲ့ ဒေါသစရိုက်၊ အာရုံနဲ့တွေ့တဲ့အခါမှာ မဆုံးဖြတ်နိုင်လို့တွေဝေတဲ့ မောဟစရိုက်၊ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၆</font></p> တစ်ခုမဟုတ်တစ်ခု (သို့မဟုတ်) နှစ်ခု လုံးလည်း ရှိချင်ရှိမယ်၊ သုံးခုလုံးလည်း ရှိချင်ရှိမယ်။ စရိုက်ဆိုတာ ရှိနိုင်တယ်။<br><br>ကောင်းတဲ့ဘက်ကကြည့်မယ်ဆိုလို့ရှိရင် ကုသိုလ် ပြုဖို့ စိတ်အားထက်သန်နေတဲ့၊ စိတ်ဝင်စားတဲ့ သဒ္ဓါ စရိုက်။ ကုသိုလ်ကောင်းမှုလုပ်ပြီဆိုရင် စိတ်ထဲမှာ အမြဲ တမ်း ကြည်နူးတယ်၊ လုပ်ချင်နေတယ်။ သဒ္ဓါစရိုက်ရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဟာ တရားနာချင်တယ်၊ သူတော်ကောင်းတွေကို တွေ့ချင်တယ်၊ လှူချင်တယ်၊ တန်းချင်တယ်၊ ဒါ သဒ္ဓါ စရိုက်ရှိတာရဲ့ သွင်ပြင်လက္ခဏာတွေပဲ။ဘယ်ကိစ္စပဲ ဖြစ်ဖြစ် သွားတယ်၊ အလေးအနက်ထားတယ်၊ ပေါ့ပေါ့ မတွေးဘူး၊ သူက စဉ်းစားတယ်၊ ဗုဒ္ဓါစရိုက်။<br><br>ရှင်မောဂ္ဂလာန်နဲ့ ရှင်သာရိပုတ္တရာပဲ ကြည့်ဦး။ သောတာပန် ဖြစ်သွားပြီးတဲ့နောက်မှာ သကဒါဂါမ် ဖြစ်ဖို့၊ အနာဂါမ်ဖြစ်ဖို့၊ ရဟန္တာဖြစ်ဖို့ ဝိပဿနာကျင့်ရတယ်။ ရှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်ကတော့ အသေးစိတ်တွေ မလိုက်ဘူး၊ ဝိပဿနာရှုတဲ့အခါမှာ သိသာထင်ရှားတာ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၇</font></p> တစ်ခုတည်းကို အသေးစိတ်မလိုက်ဘဲနဲ့ တောင်ဝှေးနဲ့ ထောက်ပြီးသွားသလို ကိုယ့်မှာ ထင်ရှားပေါ်လာတာ၊ ကိုယ့်ဉာဏ်ထဲမှာသိတဲ့ အရာတစ်ခုကိုပဲ ဦးတည်ချက် ထားပြီး ကိလေသာ ကုန်အောင်လုပ်လို့ (၇)ရက်နဲ့ ရဟန္တာဖြစ်သွားတယ်၊ သောတာပန်ဖြစ်ပြီးတဲ့နောက်မှာ (၇)ရက်နဲ့ ရဟန္တာဖြစ်သွားတယ်။<br><br>ရှင်သာရိပုတ္တရာကျတော့ အဲလိုနဲ့ မကျေနပ်ဘူး၊ အသေးစိတ်လိုက်တယ်၊ တစ်ခုစီ တစ်ခုစီ တစ်ခုစီနော်၊ အသေးစိတ်တွေလိုက်ပြီးတော့ စူးစမ်းဆင်ခြင်နေတဲ့အခါကျတော့ ရဟန္တာဖြစ်ဖို့ (၂)ပတ် ကြာသွားတယ်။ ဘာဖြစ်လို့ (၂)ပတ် ကြာသွားတာတုန်းဆိုတော့ အသေးစိတ်တွေလိုက်နေလို့။ ဒီတစ်ခုသိရုံနဲ့ အားမရ သေးဘူး၊ နောက်တစ်ခု သိချင်တယ်။<br><br>ဆိုပါစို့၊ ဓာတ်ကြီးလေးပါးဆိုရင် ပထဝီဓာတ်သိရုံနဲ့ ရှင်မောဂ္ဂလာန်ကပြီးတယ်၊ ပထဝီဓာတ် မမြဲဘူးဆိုတာသိရင် ကျန်တာတွေလည်း မမြဲဘူးလို့သိတယ်။ ပစ္စက္ခနဲ့ အနုမာန တွဲသွားတယ်။ ရှင်သာရိပုတ္တရာ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၈</font></p> ကတော့ အဲဒီလိုမဟုတ်ဘူး၊ ပထဝီဓာတ် မမြဲတာ သိပြီးရင် အာပေါဓာတ် မမြဲတတ်တာကိုလည်းကြည့်ဦး၊ သေချာအောင် ပစ္စက္ခဉာဏ်နဲ့ကြည့်တယ်။ တေဇော ဓာတ်မမြဲတာ၊ ဝါယောဓာတ် မမြဲတာ၊ အသေးစိတ် ကြည့်တယ်။ ထို ပထဝီ၊ တေဇော၊ အာပေါ၊ ဝါယောဆိုတဲ့ မဟာဘုတ်ကြီးလေးပါးကို မှီပြီးတော့ဖြစ်တဲ့ ဥပါဒါရုပ်တွေကို အသေးစိတ်လိုက်တယ်။ နာမ်တရား ကိုလည်း အသေးစိတ်လိုက်ပြီး ရှုတယ်။ သည့်အတွက် ကြောင့် ရှင်သာရိပုတ္တရာဟာ ရဟန္တာဖြစ်ဖို့ (၂)ပတ် လောက် ကြာသွားတယ်။ အဲဒီ ရှင်သာရိပုတ္တရာ၏ ဝိပဿနာကို အနုပဒဓမ္မ ဝိပဿနာ လို့ခေါ်တယ်။ အနုပဒဆိုတာ တရားတိုင်း တရားတိုင်း သဘာဝတရားတိုင်း တရားစဉ်အတိုင်း လိုက်ပြီးတော့ အသေးစိတ်ရှုတာ။ နောက်ဆုံးမှာ သူနဲ့တူအရီးတော်တဲ့ ဒီဃနခ'ဆိုတဲ့ ပရဗိုဇ်ကို မြတ်စွာ ဘုရားက ဝေဒနာပရိဂ္ဂဟ ကမ္မဋ္ဌာန်းကို ဟောတဲ့အချိန် မှာ ရှင်သာရိပုတ္တရာက ဘုရားကို ယပ်လေးခတ်ပေး <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၉</font></p> နေရင်း တရားထဲအာရုံစိုက်နေတယ်။ ဝေဒနာပရိဂ္ဂဟ ကမ္မဋ္ဌာန်းကို ဆင်ခြင်စဉ်းစားရင်းနဲ့ပဲ သူများအတွက် ခူးထားတဲ့ထမင်းကို ဝင်ပြီးစားလိုက်ရသလို ဒီဃနခါ ပရဗိုဇ်ကို ဟောတဲ့တရား နာရင်းနဲ့ပဲ ရဟန္တာဖြစ်သွားတယ်။ အသေးစိတ်သိချင်လို့၊ ဒါ ဗုဒ္ဓါစရိုက်လို့ ပြောလို့ ရတာပေါ့။<br><br>အေး၊ ဝိတက္ကစရိုက်ဆိုတာတော့ အတွေးတွေ များတာ၊ ဘယ်အရာပဲဖြစ်ဖြစ် လွယ်လွယ်နဲ့မဆုံးဖြတ် လိုက်ဘဲနဲ့တွေးတောမှုတွေ များလာတယ်။ အဲဒီ စရိုက်တွေက နောက်ဆုံးကျတော့ ဝါသနာအဆင့် ရောက်လာကြတယ်လို့ ဒီလိုပြောရမှာပေါ့။<h3>စရိုက်ဖြစ်ကြောင်း</h3>ဒါဖြင့် ကောင်းပြီ၊ ဘုန်းကြီးတို့တတွေ လူ့ဘဝ ရနေကြတာ ဒီစရိုက်တို့ ဝါသနာတို့ဆိုတာ တစ်ဘဝက လာတာမဟုတ်ဘူး၊ ဘဝပေါင်းများစွာက လာတာ။ ဒီစရိုက်တွေဟာ(ဆိုပါစို့)ရာဂစရိုက်ရှိရတာ ဘာကြောင့် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၀</font></p> ရှိရတာလဲ၊ ဒေါသစရိုက်က ဘာကြောင့် ရှိရတာလဲ၊ ဘာကြောင့် ရှိရသလဲဆိုတဲ့ အကြောင်းကို ပြောတဲ့အခါ မှာ တရားဓမ္မကို ရှုမြင်သုံးသပ်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်၊ အဌကထာ ကျမ်းပြုပုဂ္ဂိုလ်တွေတို့၊ မြတ်စွာဘုရားတရားလေ့လာတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ အဖြေထုတ်တာချင်း မတူကြဘူး။<br><br>တချို့က ဘယ်လိုအဖြေထုတ်တုန်းဆိုရင် စရိယာ ပုဗ္ဗာစိဏ္ဏ။ အဲဒီစရိုက်တွေဆိုတာဟာ အတိတ်ဘဝက လေ့ကျင့်ခဲ့တာနဲ့ သက်ဆိုင်တယ်လို့။ အတိတ်ဘဝက အဖြစ်များခဲ့တာတွေနဲ့ သက်ဆိုင်တယ်။ ဆိုလိုတာက လွန်ခဲ့တဲ့ဘဝတွေက ရာဂ အဖြစ်များခဲ့လို့ ဒီဘဝမှာ ရာဂစရိုက်ရှိတာ ဒေါသ အဖြစ်များခဲ့လို့ ဒေါသစရိုက် ရှိတာ၊ မောဟအဖြစ်များခဲ့လို့ မောဟစရိုက်ရှိတာလို့ ပုဗ္ဗာစိဏ္ဏဆိုတဲ့ အတိတ်ဘဝက အလေ့အကျင့်ရလာတဲ့ အပေါ်မှာမူတည်ပြီးတော့ စရိုက်ဆိုတာ ဖြစ်လာတာလို့ ဒီလိုပြောတယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၁</font></p> အဲဒီအဖြေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသက “ဒါ မသေချာဘူးတဲ့၊ မဖြစ်နိုင်တာတော့ ပြောတာ မဟုတ်ဘူးနော်၊ ယေဘူယျစကားပဲ”တဲ့၊ မဖြစ်နိုင်တာ တော့ မဟုတ်ဘူး၊ ယေဘူယျစကား၊ ဘယ်အရာပဲ ဖြစ်ဖြစ် အတိတ်ဘဝက လေ့ကျင့်ခဲ့လို့လို့ဆိုတဲ့ ဖြေဆို ချက်က ပြည့်စုံတဲ့ ဖြေဆိုချက်တော့ မဟုတ်ဘူးလို့ဆိုပြီး တော့ အဋ္ဌကထာဆရာကြီးတွေ အကြောင်းပြခဲ့တဲ့ အကြောင်းတစ်ခုကို ထုတ်ဖော်ပြီး ရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသက ပြောတာနော်။<br><br>ပဋိသန္ဓေကို ဖြစ်စေတတ်တဲ့ ကံတရားဟာ စရိုက်တွေ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းရဲ့ အဓိကအကြောင်းပါတဲ့။ ဆိုလို တာက အတိတ်ဘဝတုန်းက ကောင်းမှုတစ်ခုခုကို လုပ်တယ်၊ အဲဒီလုပ်နေတဲ့အချိန်ရဲ့ စိတ်နေသဘောထားကို ကြည့်ရမယ်။<br><br>ဆိုပါစို့၊ ဒါနပြုတဲ့အခါမှာ လိုချင်တောင့်တမှုဆိုတဲ့ တဏှာလွှမ်းနေသလား၊ သို့မဟုတ် ဒါနပြုတဲ့အချိန်မှာ ဒီလူတွေဟာ စိတ်တိုနေသလား၊ သို့မဟုတ် ဒါနပြုနေတဲ့အချိန်မှာ စိတ်တွေက ဇဝေဇဝါနဲ့ ဘာမှန်းမသိ၊ ညာမှန်းမသိ သူများလုပ်လို့ လုပ်တာလား။ ဟော-အဲဒီ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၂</font></p> အခြေအနေတွေ မဖြစ်နိုင်ဘူးလား။ လှူဖို့တန်းဖို့ လုပ်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ရဲ့ စိတ်အခြေအနေ၊ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ်လည်း စိတ်အခြေအနေ သုံးသပ်ကြည့်လေ။ တချို့ပုဂ္ဂိုလ်က လှူတန်းနေတဲ့အချိန်မှာ ဒါနရဲ့ အကျိုးတရားကို ခံစားဖို့ မျှော်လင့်ပြီးတော့ “ရာဂ” လွှမ်းမိုးနေတဲ့၊ တဏှာလွှမ်းမိုးနေတဲ့စိတ် အခြေခံထားပြီး ကုသိုလ်ကောင်းမှုလုပ်တယ်။ အေး ဒါနကို တချို့က စိတ်တိုပြီးတော့ လှူတာလည်း ရှိသေးတယ်လေ။<br><br>သော်၊ တချို့ကျတော့ အသိဉာဏ်ကင်းမဲ့ပြီး သူများလုပ်လို့ ယောင်တောင်ယောင်ဝါး လိုက်လုပ်တာမျိုးလည်း ရှိသေးတယ်ပေါ့။ အဲဒီလို ကုသိုလ်လုပ်တဲ့အချိန်မှာ အနီးကပ်ဆုံး “ရာဂ” လွှမ်းမိုးတာရှိတယ်။ “ဒေါသ” လွှမ်းမိုးထားတာရှိတယ်၊ “မောဟ” လွှမ်းမိုးထားတာရှိတယ်။ အဲဒီလွှမ်းမိုးထားတဲ့ကံကနေ အကျိုးပေးတဲ့ စိတ်သဘောထားတွေဟာ “ရာဂ” လွှမ်းမိုးပြီး လုပ်ရင် ရာဂစရိုက်ရှိသူဆိုတာ ဖြစ်လာတယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၃</font></p> “ဒေါသ” စရိုက် နှင့် ဝါသနာ လွှမ်းမိုးပြီး လုပ်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုရင် ဒေါသစရိုက်ရှိသူ ဖြစ်တယ်။ “မောဟ” လွှမ်းမိုးပြီး လုပ်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်က မောဟစရိုက်ရှိသူဖြစ်တယ်။ ကံပေါ်မှာ အဓိကထားပြီးတော့ ကံပြုတဲ့အချိန်မှာ ပါလာတဲ့ စိတ်အနေအထားတွေကို ရည်ညွှန်းပြီး ဒီလိုအဖြေထုတ်တယ်။ အနှစ်ချုပ်ပြီး ပြောမယ်ဆိုလို့ရှိရင် ကံတရားတွေဟာ လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟတွေ ခြံရံပြီးတော့ လုပ်တဲ့ကံသည် ပဋိသန္ဓေအကျိုးကို ဖြစ်စေပြီး စရိုက်ကို ဖော်ဆောင်တယ်။<br><br>“ကံ”ဆိုတာလည်း အခုဒီဘဝ ဘုန်းကြီးတို့တတွေ လူ့ဘဝရလာအောင် ပို့လိုက်တဲ့ “ကံ” နော်။ တခြား “ကံ”ကို ပြောတာမဟုတ်ဘူး။ ဘုန်းကြီးတို့တတွေ အခု လူ့ဘဝကိုရလာတယ်၊ ဘယ်ကုသိုလ်ကံနဲ့ ရတာလဲ။ အဲဒီကံလုပ်စဉ်တုန်းက “လောဘ” လွှမ်းနေသလား၊ “ဒေါသ” လွှမ်းနေသလား၊ “မောဟ” လွှမ်းနေသလား။ အဲဒီပေါ်မှာ ကြည့်ပြီးတော့ ဒီဘဝမှာ စရိုက်ကို အကဲခတ်လို့ရတယ်တဲ့။ ဒါက ဒီလိုအဖြေထုတ်ထားတာနော်။ ဒါက စရိုက်ဖြစ်ပေါ်လာရခြင်းရဲ့ အကြောင်းတရားတွေရဲ့ တစ်ခုကိုပြောတာ။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၄</font></p> နောက်တစ်ခုက ပုဗ္ဗာစိဏ္ဏ ခပ်ဆန်ဆန်ပေါ့။ ရာဂစရိုက်ရှိတယ်ဆိုတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မျိုးက ဘယ်လိုပုဂ္ဂိုလ်မျိုးလဲလို့။ ဘယ်သူက နတ်ဘဝကနေလာပြီးတော့ ချမ်းသာသုခ ကြီးမားတဲ့ နတ်ဘုံနတ်ဘဝက ရောက်လာလို့ရှိရင် ရာဂစရိုက်ပေါ်တတ်တယ်တဲ့၊ ရှိတတ်တယ်။ ယေဘူယျစကားနဲ့ ပြောမယ်ဆိုရင် ဆိုပါစို့၊ ချမ်းသာသုခ အလွန်များပြီးတော့ ချမ်းသာသုခကို မက်မောတဲ့၊ တဏှာရာဂ များတဲ့ ဘဝကနေ လာလို့ရှိရင် အဲဒီပုဂ္ဂိုလ်ဟာ သူ့ရဲ့အတိတ်ဘဝကိုကြည့်ပြီးတော့ ဒီပုဂ္ဂိုလ်ဟာ ရာဂစရိုက်ရှိတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်လို့ ဒီလိုပြောလို့ရမယ်တဲ့။ ဒါက ဘဝနဲ့ ဆက်စပ်ပြီးတော့ပြောတဲ့ စကားပဲ။ ။<br><br>ဟော၊ နောက်တစ်ခုကျတော့ ဘာတုန်းဆိုရင် ငရဲကလာတဲ့သူရှိတယ်။ အဲဒီငရဲဘဝကလာတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေကျတော့ အမြဲတမ်း သူက စိတ်တိုနေရတယ်၊ ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆိုရင် ဒုက္ခရောက်ခဲ့တယ်၊ အကျင့်ကြီးပါလာလို့။ ငရဲကလာတဲ့သူက ဒေါသကြီးတယ်တဲ့။ ဒါလည်း ယုတ္တိရှိတာပဲနော်။ တိရစ္ဆာန်ဘဝက လာတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေကျတော့ မောဟစရိုက်တဲ့။ ဒါ ယေဘူယျအားဖြင့် သတ်မှတ်ချက်လို့ ဒီလိုပြောလို့ရမှာပေါ့နော်၊ ယေဘူယျအားဖြင့် သတ်မှတ်ချက်လို့ ဒီလိုပြောလို့ လူတိုင်းအတွက်တော့ ဟုတ်ချင်မှဟုတ်မှာပေါ့။ ။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၅</font></p> အဲဒီစရိုက်တို့ ဝါသနာတို့နဲ့ ပတ်သက်လာလို့ရှိရင် ကိုယ့်ကိုယ်ကို သတိထားဖို့ လိုအပ်တယ်။ ဒီဘဝမှာ အလေ့အကျင့် အထုံအမွှမ်းတွေ များနေလို့ရှိရင် ဒီစရိုက်ကို ပြင်ရင်ပြင်၊ မပြင်လို့ရှိရင် နောက်ဘဝမှာလည်းပဲ ဆက်လက်ပြီးတော့ ပါသွားနိုင်တယ်ပေါ့။ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ဆင်ခြင်သုံးသပ်မှုရှိဖို့ အင်မတန်မှလိုအပ်တယ်။<br><br>လောကလူရယ်လို့ ဖြစ်လာတဲ့အခါမှာ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် စိတ်နေသဘောထားချင်း အလွန်ကွာတယ်။ အလှအပကြိုက်တယ်၊ နေတာထိုင်တာ သပ်သပ်ရပ်ရပ်နေတယ်၊ တင့်တောင့်တင့်တယ်နေတယ်၊ သပ်သပ်ရပ်ရပ်ဝတ်စားတယ်၊ ဖီးလို့လိမ်းလို့ အမွှေးနံ့သာတွေကြိုက်တယ်နော်၊ အဆင်အပြင် အလှအပကြိုက်တယ်ဆိုတာ “ရာဂ” စရိုက်ရဲ့ အမူအကျင့်တွေပဲပေါ့။ ရာဂစရိုက်ရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ အမူအကျင့်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၆</font></p> ဒေါသစရိုက်ရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကတော့ စိတ်တိုတယ်၊ ကိုးလို့ကန့်လန့်နေတယ်၊ ပစ်စလက်ခတ်ထားတယ်။ လမ်းလျှောက်ရင်လည်း ဆောင့်ကြီးအောင့်ကြီးလျှောက်တယ်၊ ဖနောင့်သံပြင်းတယ်။ ဟော ဒေါသစရိုက်ရှိတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်က ဒီလိုပုံစံရှိတယ်။ ။<br><br>မောဟစရိုက်ရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကတော့ ဘာလုပ်လုပ် သေသေသပ်သပ်မရှိဘူး၊ ကိုးရိုးကားယားတွေ များတယ်။ အဲဒီတော့ ဒီဘဝမှာ စရိုက်ကလေးတွေကို ကိုယ်က ပြင်ဖို့တော့လိုအပ်တယ်။ မပြင်လို့ရှိရင် ဘဝမှာ ဒီစရိုက်က လူဖြစ်ရင်လည်း ပုံပေါ်နေတယ်၊ တိရစ္ဆာန်ဖြစ်ရင်လည်း ပုံပေါ်နေတယ်။ ။<br><br>စစ်ကိုင်းက ဘုန်းကြီးတို့ကျောင်းမှာ ခွေးလေခွေးလွင့်တွေရှိတယ်။ ကျောင်းကမွေးထားတဲ့ခွေးမဟုတ်ဘူး၊ အကောင် (၃ဝ)ကျော်လောက်ရှိတယ်။ ဟိုကလာလွှတ်၊ ဒီကလာလွှတ်နဲ့။ ကျောင်းဆိုတော့ ထမင်းကျန်ဟင်းကျန်ပေါတာကိုး။ အဲလို လာကပ်စားပြီးတော့ နောက်ကျောင်းထဲမှာမွေးတဲ့ ဇာတိသားတွေလည်း ရှိတာပေါ့နော်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၇</font></p> အဲဒီခွေးတွေကို နည်းနည်းအကဲခတ်ကြည့်မိတယ်။ ခွေးတွေကို အကဲခတ်ကြည့်တဲ့အခါ တချို့ခွေးက နေတာထိုင်တာ သပ်သပ်ရပ်ရပ်ရှိတယ်၊ အညစ်အကြေးတွေဆိုရင် ပြောင်နေတဲ့လမ်းပေါ်မှာမစွန့်ဘူး၊ အမှိုက်ပုံတို့ တောထဲတို့ သွားစွန့်တယ်။ ဘယ်တော့မှ ပြောင်တလင်းနေတဲ့နေရာမှာ မစွန့်ဘူး၊ အဲဒီခွေးမျိုးကိုလည်းတွေ့ရတယ်။<br><br>အဲ၊ တချို့ခွေးကတော့ အဲဒီလိုမဟုတ်ဘူး၊ လမ်းဆိုလို့ရှိရင် အလယ်ခေါင်မှာ လာပုံတယ်၊ တစ်ခါတစ်လေကျတော့ လှေခါးအထက် ခြေသုတ်ခုံပေါ်မှာ လာပြီး မစင်စွန့်သွားတယ်။ တစ်ခါတစ်လေကျတော့ ဘုရားရင်ပြင်မှာလာပြီး မစင်စွန့်တယ်။ ကောင်းပေ့ဆိုတဲ့နေရာမှာ မစင်စွန့်တဲ့ခွေးမျိုးကလည်း ရှိတယ်၊ ဒါလည်း စရိုက်ပဲပေါ့နော်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၈</font></p> ကိုရင်တွေ ဆွမ်းခံသွားတဲ့အခါ နောက်ကပါလာတဲ့ ခွေးမလေးတစ်ကောင် ကျောင်းကိုလိုက်လာတယ်၊ အဲဒီခွေးမလေးကလှတယ်။ ခွေးပေမယ့်လို့ ရုပ်ချောတဲ့ခွေးရှိတယ်၊ ရုပ်ဆိုးတဲ့ခွေးရှိတယ်။ အဲဒီခွေးမလေးက ဝဝတုတ်တုတ် ဖြူနက်ကျားလေးဆိုတော့ သူ့ကို မိချောလို့ နာမည်ပေးထားကြတယ်။ အဲ-အဲဒီခွေးမလေးက သဘောအတော်ကောင်းတယ်။ ဘယ်သူ့တွေ့တွေ့ အမြီးပြုတ်ကျမတတ် ယမ်းရှာတယ်။ နားရွက်ကလေးစွင့်ပြီး အမြီးယမ်းပြီးတော့ လူတွေကို နှုတ်ဆက်တာ၊ မေတ္တာရှိကြောင်းပြတာ။ တစ်ရက်တော့ သူ့ကို ခွေးကြီးတွေကိုက်မှာစိုးလို့ သူထွက်လို့မရတဲ့၊ ဘေးကခွေးတွေလဲ ဝင်လို့မရတဲ့အထဲမှာ တံခါးပိတ်ပြီးတော့ထားတာ၊ အော်နေတယ်၊ တံခါးလည်း ဖွင့်ထုတ်လိုက်ရော ဘယ်ပြေးတုန်းဆိုတော့ တောထဲပြေးတာ။ နောက်ဖေးသွားချင်လို့။ ဪ-တချို့ခွေးဆိုလို့ရှိရင် အဲဒီထဲမှာပဲ စွန့်ပစ်လိုက်မှာပေါ့။ မစွန့်ဘူး၊ ဒါ ခွေးပေမယ့်လို့ စရိုက်မတူဘူးနော်။ ညစ်ပတ်တဲ့ခွေးရှိတယ်၊ မညစ်ပတ်တဲ့ခွေးရှိတယ်။ သဘောကောင်းတယ်၊ သန့်ရှင်းတယ်၊ နေတာထိုင်တာ လူတကာကို မျက်နှာချိုသွေးတယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၉</font></p> ကျောင်းတည်ကာစတုန်းက ခွေးနှစ်ကောင် ရောက်လာဖူးတယ်၊ တစ်ကောင်ကို မော်စီလို့ နာမည်ပေးပြီး တစ်ကောင်ကိုတော့ ဂျော်ကီလို့ နာမည်ပေးထားတယ်။ အဲဒီခွေးနှစ်ကောင်ဟာလည်းပဲ တစ်ကောင်နဲ့တစ်ကောင် စရိုက်ချင်းမတူဘူး။ မော်စီဆိုတဲ့ခွေးက ထမင်းဟင်းတွေ ချက်ထားပြီဆိုလို့ရှိရင် သူက အဲဒီထမင်းအိုးတွေနားမှာ အိပ်ပြီးတော့ စောင့်တာပဲ၊ ဒါ သူ့ဂျူတီပဲ။ ကျီးကန်းတွေ ဘာတွေငှက်တွေ မလာနဲ့၊ လူတွေမလာနဲ့၊ မဆိုင်တဲ့လူတွေ အနားကပ်ရင် သူက ဟိန်းတာ။ သူ့ကို ဘယ်သူမှတာဝန်ပေးတာမဟုတ်ဘူး၊ သူ့ဂျူတီ။ ဒါ ခွေးတွေရဲ့ အမူအကျင့်ကို အကဲခတ်ကြည့်တာနော်။ သင်ပေးထားတဲ့ခွေးမဟုတ်ဘူး။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၀</font></p> နောက်ကျောင်းကို ဧည့်သည်တွေဘာတွေလာရင် သူက သိပ်ခင်တတ်တယ်။ ဧည့်သည်လာတဲ့အခါ ဧည့်သည်အပြန်ကို လိုက်ပို့ရမှ သူကကျေနပ်တာ။ ဒါလည်း သူ့စရိုက်ပဲ၊ သူ့ဝါသနာတစ်ခုပဲ။<br><br>တစ်ခုတုန်းကတော့ အဲဒီခွေးကို ဧည့်သည်တွေလာရင် လိုက်လိုက်ပို့လွန်းလို့ဆိုပြီးတော့ ဧည့်သည်ပြန်ခါနီးမှာ ကြိုးနဲ့ချည်ထားတယ်။ ဧည့်သည်ပြန်တဲ့အခါ လိုက်မပို့ရလို့ သူခုန်ပေါက်နေတာ။ ကြိုးလဲဖြုတ်လွှတ်လိုက်ရော ကျောင်းပေါက်ထိအောင် ပြေးသွားတယ်၊ ဧည့်သည်နောက် လိုက်သွားလိုက်သေးတယ်။ ဒါလည်း သူ့ရဲ့ဝါသနာစရိုက်လို့ပဲ ပြောရမှာပဲ။<br><br>နောက် ဂျော်ကီဆိုတဲ့ခွေးကတော့ ဘာလုပ်တုန်းဆိုတော့ အစာအာဟာရလေးစားလို့ သူစားနေတဲ့အခါမှာ တခြားခွေးလာစားရင် မကိုက်ဘူး၊ ဖယ်ပေးတယ်၊ သဘောကောင်းပုံက။ အဲ-သူဝနေတယ်ဆိုရင် ဘာလုပ်တတ်တုန်းဆိုရင် ထမင်းခဲလေးချီချီပြီးတော့ မြေကြီးကိုယက်ပြီး အဲဒီထမင်းခဲကို မြေကြီးထဲမြှုပ်ပစ်တယ်၊ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၁</font></p> သိမ်းတတ်တဲ့ အလေ့အကျင့်ရှိတယ်။ သူဆာရင် ဖော်စားဖို့ဆိုပြီး။ မတူညီတဲ့သဘောလေးတွေကို ပြောပြတာပါ။ ဒါ တိရစ္ဆာန်တောင်မှပဲ ဒီအမူအကျင့်လေးတွေရှိတယ်၊ ဒါ သတိထားမိတဲ့အချက်ပါ။<br><br>နောက်ကျောင်းမှာ ခွေးတစ်ကောင်ရှိသေးတယ်၊ ရုပ်တော်တော်ဆိုးတယ်။ ဘယ်အခါဖြစ်ဖြစ် သူကမြင်လို့ရှိရင် ကျောင်းကဘုန်းကြီးတွေလည်း ဟောင်တာပဲ၊ ဟိန်းတာပဲ။ ကျောင်းကမှန်းလည်းမသိ၊ အဝေးကလာမှန်းလည်းမသိ။ လူမြင်တာနဲ့သူက ဟောင်တယ်၊ ဟိန်းတယ်။ ကျောင်းမှာနေပြီး ကျောင်းဘုန်းကြီးကို ဟောင်တယ်ဆိုတဲ့ခွေးဟာ ဘယ်ဟုတ်တော့မလဲနော်။ အဲဒီခွေးကလည်း ရှိသေးတယ်။ အဲဒီတော့ သူက လူမြင်တိုင်း မျက်စောင်းထိုး၊ ဘယ်သူ့မြင်မြင် မြင်လိုက်တာနဲ့ မျက်စောင်းထိုးတယ်၊ ဟိန်းတယ်။ အဲဒီတော့ ခဲနဲ့ပဲအထုခံနေရတယ်။ အဲဒီခွေးက ဒေါသစရိုက်ရှိတဲ့ ခွေးတစ်ကောင်ပဲ။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၂</font></p> အဲဒီတော့ ခွေးတွေကို အကဲခတ်ကြည့်မယ်ဆိုလို့ရှိရင် ဒါဟာ ဘဝါဘဝက အကျင့်ကြီးတစ်ခုတွေ ပါလာတဲ့သဘောရှိတယ်လို့ ဒီလိုယူဆရတယ်။ လူတွေလည်း တူတူပဲလေ၊ လူတွေလည်းကြည့်။ ခပ်တည်တည်နေတတ်တဲ့သူရှိသလို ပြောင်ချော်ချော်လုပ်တတ်တဲ့သူလည်း ရှိတာပဲနော်။ ပညာကြိုးစားတဲ့သူရှိသလို ပညာကို တန်ဖိုးမထားဘဲနဲ့နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်လည်းရှိတယ်။ ကြိုးစားတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ရှိသလို ပျင်းတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်လည်းရှိတယ်နော်။ လူမှာလည်းပဲ အမူအကျင့်တွေဟာ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် မတူဘူးတဲ့။ စိတ်တိုတဲ့သူရှိတယ်၊ စိတ်ရှည်တဲ့သူရှိတယ်နော်။ တချို့ကျတော့ ထစ်ခနဲဆို စိတ်ကတိုပြီ၊ ထစ်ခနဲရှိ စိတ်ကတိုပြီ၊ စိတ်မတိုသင့်တဲ့နေရာတောင် စိတ်ကတိုသေးတယ်။ လူတွေမှာလည်းပဲ ဒေါသစရိုက်ရှိတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ဟာ အရာရာမှာ အင်မတန်မှ စိတ်တိုတယ်။<br><br>စစ်ကိုင်းမှာ ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါးရှိတယ်၊ အဲဒီဆရာတော်ကြီးက စိတ်အင်မတန်တိုတယ်၊ သူစိတ်တိုတာက <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၃</font></p> ထိန်းလို့မရလောက်အောင်တိုတယ်၊ အိမ်တစ်အိမ်ကို ဆွမ်းစားကြွသွားတဲ့အခါကျတော့ အိမ်ကိုသူက အရင်ရောက်နေတယ်၊ ရောက်နေတော့ အချိန်တန်တဲ့အခါ ဒီပြင်ဘုန်းကြီးတွေက နောက်ကျနေတယ်၊ မရောက်နိုင်ဘူး။ မရောက်နိုင်တဲ့အခါကျတော့ မင်းတို့ဆွမ်းစားရမှလားဆို ထပြန်သွားတယ်နော်။ စောင့်ရလို့ စိတ်တိုတယ်၊ အဲဒါ တကယ်ရှိတာနော်။ တကယ်ရှိတာ။ ထစ်ခနဲ့ဆိုရင် စိတ်တိုပြီးသားပဲ။ ။<br><br>အဲဒီတော့ ဆိုလိုတာက ကိုယ့်ဘဝမှာ ကိုယ်ကိုယ်ကို စိတ်တိုတတ်သလား၊ စိတ်ရှည်တတ်သလား၊ လောဘတွေများသလား၊ လောဘတွေနည်းသလား၊ သို့မဟုတ် ကိုးရိုးကားယား စိတ်ရဲ့အတွေးတွေဟာ မသေမချာတွေဖြစ်သလားဆိုတာ ကိုယ့်ကိုယ်ကို အကဲခတ်ရတယ်။ အကဲခတ်ပြီးတော့ ဒီဘဝမှာ ဒေါသတွေများနေလို့ရှိရင် မေတ္တာပွားပြီးတော့ လျော့ချရတယ်၊ ကိုယ့်စရိုက်ကို ကိုယ်ပြင်မှပဲဖြစ်တယ်တဲ့။ ကိုယ့်စရိုက်ကို <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၄</font></p> ကိုယ်မပြင်ဘူးဆိုရင် ဘဝရောက်တိုင်း အကျင့်ပါသွားမှာပဲ။<br><br>တိရစ္ဆာန်တွေမှာလဲကြည့်လေ၊ တိရစ္ဆာန်ထဲမှာ သဘောကောင်းတဲ့အကောင်ရှိတယ်၊ နွားပဲကြည့်လိုက်ဦး၊ နွားတိုင်းသဘောကောင်းတယ်လို့ မအောက်မေ့လိုက်နဲ့၊ တချို့နွားက သဘောကောင်းတာရှိတယ်၊ တချို့နွားက တရှူးရှူးနဲ့ ဟိုတွေ့ချင် ဒီခွေ့ချင် တအားရှိတာ။ အနိုင်ကျင့်ချင်တဲ့နွားလည်း ရှိတာပဲ၊ ခွေးလည်းထို့အတူပဲ၊ သဘောကောင်းတဲ့ခွေးရှိတယ်၊ သဘောဆိုးတဲ့ခွေးရှိတယ်။ ဒါ အကျင့်တွေပါသွားတာ။<br><br>သို့သော် ကျားတွေ ခြင်္သေ့တွေကျတော့ သဘောကောင်းတဲ့ကောင် သိပ်ရှိပုံမပေါ်ဘူး။ နဂါးတွေကလည်း သဘောကောင်းတဲ့ကောင် သိပ်ရှိပုံမပေါ်ဘူး။ ဒေါသကြီးတဲ့သူတွေက သေလို့ရှိရင် နဂါးဖြစ်မယ်။ ကျားဖြစ်မယ်၊ ခြင်္သေ့ဖြစ်မယ်၊ မြွေဖြစ်မယ်နော်။ အမြဲတမ်း တရှူးရှူးနဲ့နေတဲ့ အကောင်တွေ။ ထစ်ခနဲရှိ ဒေါသ။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၅</font></p> အဲသလိုဘဝမှာ အဖြစ်များတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေလည်း လူဖြစ်လာလို့ရှိရင် အဲဒီအတိုင်းပဲနေမှာပဲ၊ ဒေါသစိတ်တွေများပြီးတော့ တရှူးရှူးနဲ့ဖြစ်တာ။ အဲဒါကြောင့်မို့လို့ အဋ္ဌကထာထဲမှာ နဂါးဘဝကလာတဲ့သူ၊ မြွေဘဝကလာတဲ့သူ၊ ခြင်္သေ့ဘဝကလာတဲ့သူ၊ ကျားဘဝကလာတဲ့သူ၊ ကျားသစ်ဘဝကလာတဲ့သူ။ သတ္တဝါတွေကို ကိုက်စားတတ်တဲ့ဘဝကလာတဲ့သူတွေဟာ ဒေါသစရိုက်ရှိတယ်လို့ ဒီလိုပြောတာ။ ဒါလည်း အလေ့အကျင့်ကြီးတစ်ခုရသွားတာ ဖြစ်နိုင်တယ်။<br><br>ဒီစရိုက်ဆိုတာ ကိုယ်သိတတ်တဲ့ဘဝမှာ ကိုယ့်စရိုက်ကို လျော့ချရတယ်။ မလျော့ချဘူး၊ မပြင်ဆင်ဘူးဆိုလို့ရှိရင် ဒီစရိုက်ကြီးဟာ သံသရာကြီးမှာ ပါသွားမှာပဲ။ ပါသွားလို့ရှိရင် ရုပ်ပျက်ဆင်းပျက်နဲ့ ဘဝမှာ ဒီစရိုက်ဆိုးကြီးနဲ့ပဲ ဒုက္ခတွေအမျိုးမျိုးတွေ့ကြရမှာဖြစ်တယ်။ ဒါကြောင့်မို့လို့ အခုလို သိတတ်တဲ့ဘဝလေးမှာ စရိုက်တွေကို ပြင်ဖို့လိုအပ်တယ်လို့ “စရိုက်နဲ့ ဝါသနာ”။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၆</font></p> <h3>ဝါသနာအား ပယ်ဖို့ခက်</h3>ဝါသနာဆိုတာကျတော့ စရိုက်ကပြင်လို့ရပေမယ့် ဝါသနာဆိုတဲ့ ကိလေသာရဲ့သတ္တိကတော့ ဘုရားဖြစ်မှသာလျှင် အကြွင်းမဲ့ဖယ်ရှားပစ်လို့ရတယ်။ ရဟန္တာတောင်မှ ဝါသနာကို အကုန်ဖယ်ရှားလို့မရဘူးတဲ့။ ဝါသနာဟာ ရဟန္တာတွေ ဖယ်လို့မရဘူးဆိုတာနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ ဝတ္ထုဇာတ်လမ်းလေးတစ်ခုကို မှတ်သားဖို့လိုအပ်တယ်။<br><br>မြတ်စွာဘုရားလက်ထက်တုန်းက “ဒေဝတာပိယ” နတ်တွေက ချစ်ခင်ကြည်ညိုတဲ့နေရာမှာ အင်မတန်မှ ထူးချွန်တဲ့ ရဟန္တာကြီးတစ်ပါးရှိတယ်။ သူ့ရဲ့ဘွဲ့က “ပိလိန္ဒဝစ္ဆ” လို့ခေါ်တယ်။ အဲဒီကိုယ်တော်ကြီးဟာ ဗုဒ္ဓဘာသာမဖြစ်ခင် သို့မဟုတ် သာသနာ့ဘောင်မဝင်ခင်တုန်းက သူက ဝိဇ္ဇာဓိုရ်ကြီး။ ခုခေတ်စကားနဲ့ပြောရင် ဘိုးတော်ပေါ့နော်။ ဒါပေမယ့် အဲဒီဘိုးတော် ဝိဇ္ဇာဓိုရ်က တကယ်အစွမ်းသတ္တိရှိတယ်နော်။ မန္တန်အတတ်တွေကို သူကတတ်လို့ သူတစ်ပါးရဲ့စိတ်ကို <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၇</font></p> သိတယ်။ အကြံကိုသိတယ်။ သူတစ်ပါးရဲ့အကြံ၊ သူတစ်ပါးရဲ့စိတ်ကို အတတ်ဟောနိုင်တယ်။ အတတ်ဟောရုံတင်မကဘူး၊ သူက ကောင်းကင်ပျံနိုင်တယ်။ အဲဒီစွမ်းအား (၂)ခုရှိတယ်။ မြန်မာပြည်မှာလည်း ယုံချင်ယုံ မယုံချင်နေ သူများစိတ်သိတယ်ဆိုတာ တချို့ရှိတယ်နော်။<br><br>ဘုန်းကြီးတို့ စစ်ကိုင်းမှာ ဘိုးတော်တစ်ယောက်က သူတတ်တဲ့အတတ်က ဘာတုန်းဆိုတော့ လူတစ်ယောက် သူ့ဆီကိုလာပြီဆိုရင် အိမ်ရောက်တာနဲ့ သူက ဘာတန်းပြောလဲဆိုရင် “ဘယ်ခုနှစ်၊ ဘယ်နေ့ ဘယ်ရက် ဘယ်လမှာမွေးတာမဟုတ်လား”ဆိုတာ ပြောနိုင်တယ်နော်။ အဲဒါတော့ သူ့အတတ်ပဲလို့ ပြောရမယ်။ သူ့ကို ဘယ်သူကပြောပေးတယ်လို့ထင်လဲ။ များသောအားဖြင့် အဲဒါမျိုးတွေက မွေးထားတဲ့ အကောင်တွေရှိတတ်တယ်။ မွေးထားတဲ့အကောင်တွေက ကြိုတင်ပြီးတော့ သူ့ကို ဘယ်သူလာလိမ့်မယ်။ အဲဒီလူက ဘယ်ခုနှစ် ဘယ်လ ဘယ်နေ့ ဘယ်ရက်မှာ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၈</font></p> မွေးတယ်ဆိုတော့ သူက အဲဒါလေးကို စာလေးနဲ့ရေးပြီးတော့ ဒါ ခင်ဗျားမွေးတဲ့နေ့မဟုတ်လားတဲ့။ ဟော ဟိုလူက အံ့ဩပြီး အထင်ကြီးကြီးသွားတယ်။ အဲဒီလိုဟာမျိုးလည်းရှိတယ်။ ဒီလိုထူးထူးခြားခြားတွေတော့ ရှိကြမှာပေါ့။ ဒီထက်တော့ ပိုပြီးထူးခြားမှာမဟုတ်ဘူး။ အံ့ဩဖွယ်ရာ လောကဟာ ထူးဆန်းတာတွေတော့ ရှိတာပဲ။ တချို့က ယုံစရာကောင်းတယ်၊ တချို့က ယုံစရာမကောင်းဘူး။<br><br>သို့သော် လောကလူတွေကတော့ သူပြောလူပြောကို ယုံကြတာ။ ကိုယ်တွေ့ကိုယုံတဲ့သူ အင်မတန်နည်းတယ်။ အများပြောလို့ရှိရင် ယုံလိုက်ကြတယ်၊ ဟုတ်တယ်လေ၊ ယုန်လေးတစ်ကောင်က မြေပြိုလို့ သူပြေးလာပါတယ်ဆိုရင် ကျန်တဲ့သူတွေကလည်း ဟာ-ဟုတ်တယ်၊ မြေပြိုတာပဲလို့ ယုံကြတယ်။ တကယ်ပြိုတာ ဟုတ်မဟုတ် လေ့လာဆန်းစစ်ဖို့ မလုပ်ကြဘူး။ မြေပြိုပြီဆိုတာနဲ့ မြေပြိုသတဲ့၊ မြေပြိုသတဲ့နဲ့ ပြေးကြတာပဲ။ ပြောရုံနဲ့ယုံကြတယ်။ ဒါ လူ့ရဲ့သဘာဝပဲ။ အများစုက <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၉</font></p> ပြောတာနဲ့ပဲယုံလေ့ရှိတယ်။ ဝေဖန်ဆန်းစစ်ပြီးတော့ အမှန်ကိုတွေ့အောင်ရှာနိုင်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုတာ အင်မတန်မှနည်းတယ်တဲ့။ ။<br><br>အဲဒီ “ပိလိန္ဒဝစ္ဆ”ဟာ ဂန္ဓာရီဝိဇ္ဇာအတတ်တတ်တယ်။ ဒီအတတ်ပညာတွေက အိန္ဒိယနိုင်ငံမှာ တစ်ချိန်တုန်းက ထွန်းကားခဲ့တယ်။ ဝိဇ္ဇာမယိဒ္ဓိဆိုတာ တကယ်ရှိခဲ့တာပေါ့နော်။ အဲဒီအတတ်ပညာတွေနဲ့ သူတစ်ပါးစိတ်ကို သိတယ်။ ကောင်းကင်ကိုပျံနိုင်တယ်။ အဲဒီအချိန်မှာ သူက ဘုန်းတန်ခိုးတွေကြီးပြီးတော့ သူ့ကိုကိုးကွယ်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေ အင်မတန်မှများတယ်။ အဲဒီအချိန်မှာ မြတ်စွာဘုရားရောက်သွားတယ်။ ဘုရားလည်း ကြွလာရော သူကောင်းကင်ပျံလို့လည်းမရဘူး။ သူများစိတ်ကိုလည်း မသိတော့ဘူး။ အဲဒီမှာ သူစဉ်းစားတယ်၊ ရဟန်းဂေါတမ ရောက်လာကတည်းက ငါကောင်းကင်ပျံတက်လို့လည်း မရဘူး၊ လူတွေရဲ့စိတ်ကိုလည်း ငါမသိနိုင်တော့ဘူး။ ငါကြားဖူးတယ်၊ စူဠဂန္ဓာရီဝိဇ္ဇာအတတ်ရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဟာ မဟာဂန္ဓာရီ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၀</font></p> ဝိဇ္ဇာကြီးတွေ ရောက်လာလို့ရှိရင် သူတို့က သူတို့အတတ်ပညာတွေဟာ အကုန်လုံး သိမ်းချုပ်ခြင်းခံလိုက်ရတယ်၊ သိမ်းယူခြင်းခံလိုက်ရလို့ အတတ်ပညာတွေဟာ သုံးလို့မရတော့ဘူး၊ ဆိုလိုတာကတော့ သူတို့ထက်စွမ်းတဲ့ပုဂ္ဂိုလ် ရောက်လာလို့ပေါ့။ ။<br><br>ရဟန်းဂေါတမဟာ မဟာဂန္ဓာရီဝိဇ္ဇာအတတ်တတ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးဖြစ်လိမ့်မယ်။ သူ့ဆီမှာ ငါက မဟာဂန္ဓာရီဝိဇ္ဇာအတတ် သွားသင်မယ်ဆိုပြီး သွားတာလေ။ ဘုရားဆီရောက်တဲ့အခါကျတော့ အေး-တို့လို သင်္ကန်းဝတ်ရင်တော့ ပေးမယ်လို့ပြောတော့ သူသင်္ကန်းဝတ်တာပေါ့။ မြတ်စွာဘုရားက ကမ္မဋ္ဌာန်းတရားဟောတော့ အဲဒီကမ္မဋ္ဌာန်းကို မန္တန်ရဲ့ ကျင့်စဉ်တစ်ခုအနေနဲ့ သူကျင့်တာ ရဟန္တာဖြစ်သွားတယ်။ အဲဒီကိုယ်တော်ကို “ပိလိန္ဒဝစ္ဆ” လို့ခေါ်တယ်။<br><br>သူ့မှာ ဝါသနာအကျင့်ဆိုးကြီးတစ်ခုက ဘာတုန်းဆိုရင် လူမြင်လို့ရှိရင် <b>ဝသလ</b> လို့ခေါ်တဲ့ စကားလုံး၊ သူသုံးတဲ့စကားလုံးက အင်မတန်မှရိုင်းတယ်၊ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၁</font></p> <b>ဝသလ</b> ဆိုတာ သူယုတ်မာ၊ ငယုတ်မာလို့ပြောတာ၊ လူမြင်ရင် ဟေ့-လူယုတ်မာလို့ခေါ်တာ။ ကဲ-ကိုယ့်ကို လူယုတ်မာလို့လာခေါ်ရင် ဘယ့်နှယ်နေပါမလဲနော်။ လောကလူတွေဟာ အကျင့်ကြီးတွေပါနေတတ်တယ်၊ သတိထားစရာနော်။ ရဟန္တာဖြစ်ပေမယ့်လို့ သူဟာ နှုတ်ကျိုးနေတာ၊ လူမြင်လိုက်တာနဲ့တစ်ပြိုင်နက် ဟေ့-ငယုတ်မာလို့ ဒီလိုခေါ်တာ၊ ဘယ်သူ့ဖြစ်ဖြစ် နှုတ်ဆက်လို့ရှိရင် လူယုတ်မာလို့ခေါ်ပြီး နှုတ်ဆက်တယ်။ ။<br><br>အဲဒီလိုမဖြစ်နိုင်ဘူး မထင်နဲ့၊ ဘုန်းကြီးတို့ကိုယ်တိုင် စစ်ကိုင်းမှာ ဆရာတော်ကြီးတစ်ပါးတွေ့တယ်၊ တောအရပ်ကဆရာတော်ကြီးပေါ့။ အဲဒီဆရာတော်ကြီးလည်းပဲ ဒီလိုအကျင့်ရှိတယ်။ လူမြင်လိုက်တာနဲ့ သူက ဘာလုပ်လဲဆိုရင် ဆဲပြီးတော့ နှုတ်ဆက်တာ။ “ဟကောင်ကြီး၊ မသေသေးဘူးလား”တဲ့။ ဘယ်သူ့ဖြစ်ဖြစ် “ငါမသား” မသေသေးဘူးလားနဲ့ နှုတ်ဆက်တာ။ သူနှုတ်ဆက်တာက မသက်သာဘူးလေ။ ဘယ်သူ့ဖြစ်ဖြစ် သူနှုတ်ဆက်ရင် ဘယ်တော့မှ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၂</font></p> ချိုချိုသာသာနှုတ်ဆက်တာ မမြင်ဘူး၊ ဆဲပြီးတော့ နှုတ်ဆက်တာ။ အဲဒီကိုယ်တော်ကြီးကိုတွေ့ဖူးတယ်။ ဆဲနှုတ်ဆက်တာ။<br><br>အဲဒီတော့ အဲဒီလို ဒီ <b>ရှင်ပိလိန္ဒဝစ္ဆ</b> ကလည်းပဲ လူမြင်လိုက်တာနဲ့ လူယုတ်မာလို့ သူကပြောတယ်။ တစ်ခါတုန်းက အဖြစ်အပျက်တစ်ခုရှိတယ်၊ လှည်းသမားတစ်ယောက် ဈေးသွားရောင်းမလို့ ပိတ်ချင်းသီးတွေကို လှည်းနဲ့တင်လာတယ်။ ရှင်ပိလိန္ဒဝစ္ဆနဲ့ တိုးတဲ့အခါကျတော့ ရဟန္တာပေမယ့်လို့ သူက အငြိမ်မနေဘူး၊ ဝါသနာ။ “ဟဲ-ငယုတ်မာ၊ လှည်းနဲ့ ဘာတွေတိုက်လာတုန်း”။ ဟိုလူကလည်း အချောင် “ယုတ်မာ” လို့ ခေါ်ခံလိုက်ရတော့ ဘယ်ကြိုက်မလဲ။ အဲဒါနဲ့ ဘုပြောတဲ့အနေနဲ့ သူက ပြောလိုက်တာ၊ “ကြွက်ချေးတွေ ကိုယ်တော်” လို့ ပြောလိုက်တယ်။ အဲဒီတော့ “ကြွက်ချေးဆိုလည်း ကြွက်ချေးပေါ့ဟယ်” တဲ့။ ဈေးရောက်တော့ အဲဒီပိတ်ချင်းသီးတွေက အကုန် ကြွက်ချေးတွေဖြစ်နေတယ်။ အဲဒီကျတော့မှ ငိုချင်းချပြီး “ဟာ-ငါသယ်လာ... <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၃</font></p> တုန်းက ပိတ်ချင်းသီးတွေပါ၊ အခု ဈေးရောက်တော့ ဘယ့်နှယ်ကြောင့် ကြွက်ချေးတွေ ဖြစ်ကုန်တာလဲ” ဆိုတော့ အကြောင်းသိတဲ့ ဒကာတစ်ယောက်နဲ့တွေ့တဲ့အခါမေးတယ်၊ “မင်း လမ်းမှာ ဘယ်သူနဲ့တွေ့ခဲ့တုန်း” ဆိုတော့ “ဟာ-ဟိုအပြောဆိုတဲ့ ကိုယ်တော်ကြီးတစ်ပါးနဲ့တွေ့ခဲ့တယ်၊ အဲဒီအပြောဆိုတဲ့ ကိုယ်တော်ကြီးက ဟဲ-ငယုတ်မာ၊ နင့်ပေါ် ဘာတွေတုန်းလို့ မေးတော့ ကျုပ်ကလည်း စိတ်တိုတာနဲ့ ကြွက်ချေးတွေလို့ ပြောလိုက်မိတယ်”။ “ဒါဆို ရှင်ပိလိန္ဒဝစ္ဆ နေမှာ၊ မင်း ဒီတစ်ခါမေးရင် ရိုရိုသေသေပြော၊ အဲဒီလမ်းအတိုင်း မှန်မှန်ကန်ကန် ပြန်မောင်းသွား”။ ရှင်ပိလိန္ဒဝစ္ဆနဲ့ ပြန်တိုးပြန်တယ်။ ပြန်တိုးတဲ့အခါမေးပြန်တယ်။ “ငယုတ်မာ၊ ဘာတွေသယ်လာတာလဲ” “မှန်ပါ့ဘုရား၊ ပိတ်ချင်းသီးတွေပါဘုရား” ဆိုတော့ “အေး-ပိတ်ချင်းသီးဆိုလည်း ပိတ်ချင်းသီးပေါ့” တဲ့။ အဲဒီတော့မှ ပိတ်ချင်းသီး ပြန်ဖြစ်သတဲ့။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၄</font></p> ရဟန္တာတောင်မှပဲ ဝါသနာမစွန့်ဘူး။ ဒါက စာထဲမှာပါတာ။ စာထဲမှာ မပါဘဲနဲ့ လူပြောသူပြော ပြောနေကြတာလေးတစ်ခုရှိသေးတယ်၊ ရှင်သာရိပုတ္တရာနဲ့ ပတ်သက်တာ။ ဒါက စာထဲမှာပါတဲ့ဟာလည်း မဟုတ်ဘဲ ဘယ်သူက ကြံဖန်ပြီးတော့ ပြောသလဲမသိဘူး။<br><br>ဆွမ်းစားပင့်တာ၊ လမ်းမှာ ရေအိုင်လေးတွေ၊ ရေပွက်လေးတွေတွေ့တော့ ရှင်သာရိပုတ္တရာက “ခုန်-ခုန်” ပြီးတော့ သွားတယ်ဆိုလား။ ပထမရေတစ်ကွက် ခုန်သွားတယ်၊ နောက်ကလိုက်လာတဲ့ဒကာက “ဟင်၊ ရဟန္တာဆိုပြီး ဣန္ဒြေမရပါလား”။ နောက်တစ်ကွက်ထပ် ခုန်ပြန်တယ်၊ “ဟ-ရဟန္တာက ဣန္ဒြေမရပါလား၊ ဒီတစ်ခါ ခုန်ရင်တော့ ဆွမ်းစားမပင့်တော့ဘူး”၊ အဲဒီလိုစိတ်ပေါ်သွားတဲ့အခါကျတော့ နောက်တစ်ကွက်ကျတော့ မခုန်တော့ဘူးတဲ့။ ဒါကတော့ စာထဲပါတာမဟုတ်ပါဘူး၊ ဘယ်သူကနေ လျှောက်ပြောသလဲတော့မသိဘူး။ သို့သော် ရဟန္တာမပယ်ဘူးဆိုတာတော့ မှန်တယ်ပေါ့။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၅</font></p> ရှင်သာရိပုတ္တရာနဲ့ပတ်သက်တဲ့ စာထဲမှာပါတဲ့ မှတ်တမ်းတွေက အင်မတန်ကောင်းပါတယ်။<br><br>ရှင်သာရိပုတ္တရာဟာ အများပေါ်မှာ အင်မတန်မှ ကြင်နာတယ်။ ရှင်သာရိပုတ္တရာဟာ ထိပ်တန်းသာဝကကြီးတစ်ပါးပဲ။ သို့သော် ရဟန်းတော်တွေပေါ်မှာ အလွန်ကြင်နာတယ်၊ နံနက်ဆွမ်းခံဝင်ပြီဆိုရင် တခြားပုဂ္ဂိုလ်တွေက ကိုယ့်ဘာသာကိုယ် ဆွမ်းခံဝင်သွားကြသော်လည်း ရှင်သာရိပုတ္တရာမထေရ်မြတ်က အဲဒီလိုမလုပ်ဘူး၊ တစ်ကျောင်းလုံး လှည့်ပတ်ကြည့်တယ်၊ လှည့်ပတ်ကြည့်ပြီး တံမြက်စည်းလှဲရသေးဘူးဆိုရင် လှဲထားခဲ့တယ်၊ သင်္ကန်းတွေ မခေါက်ဘဲနဲ့ ကိုးရိုးကားယား လုပ်ထားခဲ့တယ်ဆိုရင် ခေါက်ပေးထားခဲ့တယ်။ အဲ-နေမကောင်းထိုင်မသာတဲ့ ကိုယ်တော်တွေတွေ့လို့ရှိရင် ဝင်ပြီး နဖူးလေးစမ်းမေးလို့ ဘာစားချင်တုန်းမေးပြီး ဟော-ကျွေးမွေးစောင့်ရှောက်တယ်၊ ဒါ ရှင်သာရိပုတ္တရာ လုပ်ရိုးလုပ်စဉ်တစ်ခုပဲ။ အင်မတန်မှ စိတ်နေသဘောထား နူးညံ့တယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၆</font></p> ရှင်မောဂ္ဂလာန်ကျတော့ အဲဒီလိုမဟုတ်ဘူး၊ ဝါသနာပါတာကိုပဲကြည့်ဦး၊ ရှင်သာရိပုတ္တရာက ပညာမှာ ဝါသနာပါတယ်၊ ဘယ်အရာပဲဖြစ်ဖြစ် စူးစမ်းဆင်ခြင်စဉ်းစားတတ်တယ်။ ရှင်မောဂ္ဂလာန်ကျတော့ အဲဒီလိုမဟုတ်ဘူး၊ သမာပတ်တွေဝင်စားပြီး၊ သမာဓိစွမ်းအားတွေလုပ်ပြီး တန်ခိုးပဲ ဖန်ဆင်းနေတာ သူ့ဝါသနာ။ အဲဒီတော့ တန်ခိုးဖန်ဆင်းတယ်ဆိုတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်က အမျိုးမျိုးလုပ်ကြည့်နေတာပဲလေ။ ရှင်မောဂ္ဂလာန်ကတော့ နည်းနည်းစိတ်တိုတဲ့သဘောရှိတယ်ပေါ့။<br><br>ဒေါသနဲ့စိတ်တိုတာတော့မဟုတ်ဘူး၊ ဝါသနာအရ သူက စိတ်ဆတ်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်လို့ထင်ရတယ်။ တစ်ခါတုန်းက မြတ်စွာဘုရား ဩဝါဒပါတိမောက်ဂါထာတွေကို ရွတ်ဆိုပြီး ဩဝါဒပေးတယ်။ သံဃာတွေအားလုံး စုဝေးရောက်ရှိနေတယ်။ မြတ်စွာဘုရားက တရားပလ္လင်ပေါ်မှာထိုင်ရင်း ဩဝါဒမပေးဘဲနဲ့ ငြိမ်နေလိုက်တာ ပထမယာမ်ကုန်သွားတယ်၊ ရှင်အာနန္ဒာက “အရှင်ဘုရား၊ ထိုင်နေတာကြာပါပြီ၊ သံဃာတွေ ဩဝါဒ... <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၇</font></p> ထု ပေးတော်မူပါ” ဆိုတော့ ဘာမှမပြောဘူး၊ ငြိမ်နေတယ်။ သန်းခေါင်ကျော်သွားတယ်။<br><br>အဲဒီတော့ ရှင်အာနန္ဒာက တစ်ခါထပ်လျှောက်တယ်။ နောက်ဆုံး ပစ္ဆိမယာမ် မိုးလင်းခါနီးရောက်တဲ့အခါ ရှင်အာနန္ဒာက “အရှင်ဘုရား၊ မိုးလင်းတော့မှာပါဘုရား၊ သံဃာတွေ တစ်ညလုံးထိုင်နေရတာ ဩဝါဒပေးပါ” ဆိုတော့ တစ်ခွန်းတည်းပဲပြောတယ်။ “အာနန္ဒာ၊ ပရိသတ် မစင်ကြယ်ဘူး”။<br><br>အဲဒီတော့ ကျန်တဲ့ကိုယ်တော်တွေကတော့ ဒီအတိုင်း ငုတ်တုတ်ထိုင်နေကြတာ၊ ရှင်မောဂ္ဂလာန်က ထသွားလိုက်တယ်။ ပရိသတ်မစင်ကြယ်ဘူးလို့ ဆိုလိုက်တာနဲ့ သူက စေတောပရိယအဘိညာဉ်နဲ့ ကိုယ်တော်တွေရဲ့ စိတ်ကို လိုက်လံစူးစမ်းတယ်။ မဟုတ်တာ လုပ်ထားတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်က “ဟာ-ငါ့ပြောနေပြီ” ဆိုပြီးတော့ ရင်ထဲမှာ ဒိတ်ခနဲဆိုတာလေးတော့ ရှိမှာပဲပေါ့။ ပရိသတ်မစင်ကြယ်ဘူးလို့ ဆိုလိုက်ကတည်းက သူ့စိတ်ထဲမှာတော့ ဟုတ်လား၊ ငါ့ကို ဘုရားသိသွားပြီလို့ဆိုပြီး ရင်ထဲမှာ... <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၈</font></p> ဖုတ်လှိုက်ဖုတ်လှိုက်တော့ ဖြစ်နေမှာပဲ။ အဲဒါ ရှင်မောဂ္ဂလာန်တွေ့သွားတယ်။ တွေ့သွားတော့ သူ့နားသွားပြီးတော့ ပခုံးကို လက်ကလေးနဲ့တို့ပြီးတော့ “ငါ့ရှင်၊ ဘုရားကမြင်နေပြီ၊ ဒီထဲမှာမနေနဲ့၊ ထွက်”။ ဟိုကိုယ်တော်က ငုတ်တုတ်ထိုင်နေတယ်၊ ဘာမှမပြောဘူး၊ မသိချင်ယောင်ဆောင်နေတယ်။ အဲဒီကျတော့ တံခါးပေါက်ထိအောင် ဆွဲခေါ်သွားတာ။ ဆွဲခေါ်သွားပြီးတော့ အပြင်ဘက်ကို တွန်းထုတ်ပြီး အထဲက ဂျက်ထိုးထားလိုက်တယ်။ ဂျက်ထိုးထားပြီးတော့မှ မြတ်စွာဘုရားကို “အရှင်ဘုရား၊ ပရိသတ် စင်ကြယ်ပါပြီဘုရား” တဲ့။ ဩဝါဒကထာ မိန့်ကြားတော်မူပါလို့။ ဒါလည်း မှတ်တမ်းထဲမှာရှိတာပဲ။ အဲဒီတော့ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တွေကိုလဲ သူတို့ရဲ့ဝါသနာ စရိုက်ကလေးတွေနဲ့ အကဲခတ်လို့ရတယ်လို့ ပြောလို့ရတယ်ပေါ့နော်။<br><br>တစ်ပါးနဲ့တစ်ပါး ဝါသနာလေးတွေ မတူကြဘူး။ အဲဒီတော့ ကောင်းတဲ့ဝါသနာပါရင်တော့ ကောင်းတာပေါ့။ မကောင်းတဲ့ဝါသနာ၊ မကောင်းတဲ့စရိုက်ကြီးတွေ... <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၉</font></p> အကျင့်ပါလာရင် ရဟန္တာတောင် ရုပ်ပျက်ဆင်းပျက်ဖြစ်တတ်သေးတယ်နော်။ အဲဒါကြောင့်မို့ ကောင်းတဲ့စရိုက်ကလေးတွေကိုသာ မွေးမြူပြီးတော့ မကောင်းတဲ့စရိုက်တွေကို ဆက်လက်ပြီးတော့ ထိန်းသိမ်းမထားဘဲနဲ့ ဖယ်ရှားဖို့ အင်မတန်မှ အရေးကြီးပါတယ်တဲ့။ ဒါ ရဟန္တာတောင် ဝါသနာမစွန့်နိုင်ဘူးဆိုတာနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ သာဓကတွေပေါ့။<br><br>စရိုက်ပြင်နည်း<br>ကဲ၊ ကောင်းပြီ၊ စရိုက်ကိုပြင်ချင်တယ်၊ ဘာနဲ့ပြင်မလဲ။ “ရာဂစရိုက်” အလှအပတွေ သိပ်ကြိုက်တယ်နော်၊ မက်မောတယ်။ အဆင်းလှတာသဘောကျတယ်၊ အသံကောင်းတာ သဘောကျတယ်၊ အနံ့မွှေးတာ သဘောကျတယ်။ ဟင်းကောင်းကြိုက်တယ်၊ တွယ်တာမှုတွေအားကြီးတယ်၊ လောဘတွေအားကြီးတယ်၊ ဒီစရိုက်တွေ များလာပြီဆိုလို့ရှိရင် ဘာနဲ့ဖျောက်ဖို့ကြိုးစားမလဲ။ အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟကျမ်းမှာ ကမ္မဌာန်း(၄၀)လို့ဆိုပြီး... <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၀</font></p> ထိုထိုကျမ်းဂန်တွေကနေထုတ်ပြီးတော့ မှတ်တမ်းတင်ထားတယ်။ အဲဒီထဲမယ် ရာဂစရိုက်ရှိတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်အတွက် <b>အသုဘဘာဝနာ</b>-မတင့်တယ်မှုကို ဆင်ခြင်စဉ်းစားမှု အရေးကြီးဆုံးပဲ။ သူက ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆိုတော့ အမြဲတမ်း လှတယ်ချည့်ပဲတွေးနေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ကိုး။ အဲဒီတော့ မလှဘူး၊ မစင်ကြယ်ဘူးဆိုတာကို မြင်အောင်ကြည့်ဖို့ပေါ့။ အဲဒါမှ သူ့ရဲ့တွယ်တာမှုတွေကို လျှော့ချနိုင်မှာ။ <b>အသုဘာ ဘာဝေတဗ္ဗာ ရာဂဿ ပဟာနာယ</b>-ရာဂစရိုက်ကို ဖယ်ရှားနိုင်ဖို့အတွက် အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်းကို ပွားပါတဲ့။<br><br>အေး၊ လူတွေက အသုဘလို့ဆိုလိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ဟို-မသာအိမ်သွား အောက်မေ့နေတယ်နော်။ အသုဘဆိုတာ အသက်ရှင်နေတုန်းလည်းပဲ “အသုဘ”၊ “အသုဘ” ဆိုတဲ့ စကားလုံးက မတင့်တယ်ဘူး၊ ရွံစရာကောင်းတယ်။ ကဲ-ကိုယ့်ကိုယ်ကို ရွံစရာကောင်းမကောင်း ကိုးပေါက်ဒွါရကနေ ထွက်နေတာ... <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၁</font></p> တွေကို နမ်းကြည့်ပေါ့၊ အတွင်းထဲမှာ မွှေးကြိုင်နေတယ်ဆိုတာ တစ်ခုမှမရှိဘူးနော်။<br><br>မျက်စိကထွက်ရင် မျက်ချေး၊ နှာခေါင်းကထွက်ရင် နှပ်ချေး။ (အမယ် နန်းတော်သူတွေကတော့ မျက်ချေးကို “မျက်ဝတ်” လို့ ခေါ်လိုက်သေးတာနော်။ နာမည်လေးကို လှလှပပထားပြီးတော့ ရွံစရာမကောင်းအောင်လို့။) နှာခေါင်းကထွက်တော့ နှပ်ချေး၊ နားကထွက်တော့ နားဖာချေးပေါ့။ အဲဒီလို ခန္ဓာကိုယ်က ထွက်သမျှအရာတွေဟာ သိမ်းထားလို့ရတဲ့ဟာ တစ်ခုမှမရှိဘူး၊ မွှေးကြိုင်တယ်ဆိုတာလည်း တစ်ခုမှမရှိဘူး။ လူတွေမွှေးကြိုင်တယ်ဆိုတာ ပြင်ပက ခေတ္တခဏ လိမ်းကျံထားတဲ့အနံ့ကမွှေးတာ၊ လူကမွှေးတာမဟုတ်ဘူး။ စနိုးလိမ်းထားရင် စနိုးက၊ ပေါင်ဒါလိမ်းထားရင် ပေါင်ဒါက မွှေးတာနော်။ ရေမွှေးဆွတ်ထားရင် ရေမွှေးကမွှေးတာ။ အဲဒါကို လူကမွှေးတယ်ထင်နေကြတာ။ အဲဒီတော့ လူ့ရဲ့ခန္ဓာကိုယ်ဟာ မွှေးတယ်၊ ကြိုင်တယ်ဆိုတာ တစ်ခုမှမရှိဘူး။ ဒါစဉ်းစားဖို့ပြောတာနော်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၂</font></p> အဲဒီလို စဉ်းစားဆင်ခြင်တတ်လာမယ်ဆိုရင် လှပတယ်၊ တင့်တယ်တယ်ဆိုတာ မရှိဘူးတဲ့။ ရွံစရာကောင်းတယ်ဆိုတာတွေ တွေ့လာမှာပဲ။ အဲဒီလို ရွံစရာကောင်းတာတွေကိုတွေးကြည့်ပြီးတော့ ရာဂစိတ်ကို ပယ်ဖျောက်ရမယ်တဲ့၊ တွယ်တာမှုတွေကို လျှော့ချရမယ်။ ဒါက ရာဂစရိုက်ကို ပြုပြင်တဲ့နည်းတစ်နည်းပေါ့နော်။<br><br>ကေသာ၊ လောမာ၊ နခါ၊ ဒန္တာ၊ တစော၊ ဆံပင်၊ မွေးညင်း၊ ခြေသည်း၊ လက်သည်း၊ သွား၊ အရေ၊ ခန္ဓာကိုယ်ကြီးကို တစ်ခုစီ တစ်ခုစီ ဖျက်ချကြည့်လိုက်။ ဆံပင်ကလည်း ခေါင်းပေါ်နေတော့တယ်လေ၊ အဲဒီခေါင်းပေါ်က ဆံပင်လေးတစ်ခုဟာ ထမင်းပန်းကန်ထဲ ရောက်သွားရင် ရွံစရာကောင်းတယ်၊ လူက အဲဒီကျမှ ရွံရကောင်းမှန်းသိတာ၊ ခေါင်းပေါ်နေတုန်းကတော့ အရောင်အမျိုးမျိုးဆိုးပြီး အလှအပတွေလုပ်၊ အမွှေးအကြိုင်တွေလိမ်း၊ ဒီလိုလုပ်ကြတယ်။ အဲဒီတော့ ခေါင်းပေါ်မှာရှိတဲ့ ဆံပင်နဲ့ ကျွတ်လာတဲ့ဆံပင်ဟာ အတူတူပါပဲ၊ အတူတူပဲ။ အဲဒီလို ဆံပင်၊ မွေးညင်း၊ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၃</font></p> ခြေသည်းလက်သည်း၊ သွား၊ အရေ၊ ခန္ဓာကိုယ်မှာရှိတာတွေ သဘာဝရဲ့ မလှပ၊ မတင့်တယ်မှုတွေကို ဆင်ခြင်စဉ်းစားပေးခြင်းဖြင့် ရာဂစရိုက်ကို လျှော့ချပေးလို့ရပါတယ်တဲ့။<br><br>ဒါဖြင့် ဒေါသစရိုက်ကိုတော့ ဘာနဲ့လျှော့ချရမလဲ ဆိုလို့ရှိရင် ဒေါသဆိုတာ ဘယ်အာရုံပေါ်မှာမှ သူက ကြည်လင်တာမဟုတ်ဘူး၊ အမြဲတမ်း မုန်းတီးမှုနဲ့ ဆက်ဆံနေတယ်။ ဒါကြောင့်မို့ ဒေါသစရိုက်ကို ဖယ်ရှားဖို့ရာကျတော့ ကိုယ့်ရဲ့ရင်ထဲနှလုံးထဲမှာ <b>မေတ္တာတရား</b>ကို ဖြစ်ပွားအောင် ကြိုးစားရမယ်၊ <b>မေတ္တာ ဘာဝေတဗ္ဗာ ဒေါသဿ ပဟာနာယ</b> တဲ့။ အမုန်းတရားလို့ဆိုတဲ့ ဒေါသစရိုက်ပျောက်သွားအောင် မေတ္တာတရားကို မိမိရဲ့ရင်ထဲမှာ ဖြစ်ပွားအောင် ကြိုးစားပါတဲ့။ အများအကျိုးကို လိုလားခြင်းဆိုတဲ့ မေတ္တာကို တည်ဆောက်တဲ့အခါမှာ <b>ခန္တီ</b>ဟာ များစွာအကူအညီပေးတယ်။ ဒါကြောင့်မို့ သည်းခံခြင်း၊ ခွင့်လွှတ်ခြင်းဖြင့် မေတ္တာ... <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၄</font></p> တရားကို ထိန်းသိမ်းထားပြီး ဒေါသတရားကို ဖယ်ရှားနိုင်အောင် ကြိုးစားရမယ်။<br><br>အဲဒီလို မကြိုးစားနိုင်လို့ အကျင့်ကြီးပါသွားပြီဆိုရင် လူဖြစ်ရင်လဲ လူစိတ်တိုကြီးဖြစ်တယ်၊ တိရစ္ဆာန်ဖြစ်ရင်လည်း ကျားတို့၊ ခြင်္သေ့တို့ ဒေါသကြီးတဲ့ အကောင်မျိုးတွေ သွားဖြစ်တယ်။ အဲဒီလို မဖြစ်ရအောင် သိတတ်တဲ့ဘဝမှာ မေတ္တာတရား များများပွားပြီးတော့ အဲဒီစရိုက်ပျောက်ဖို့ရာအတွက် ကိုယ့်ရဲ့နှလုံးသားကို မေတ္တာတရားတွေနဲ့ ဆွတ်ဖြန်းပေးဖို့ လိုအပ်တယ်တဲ့။<br><br>မောဟစရိုက်ပျောက်ဖို့ရာအတွက် ဘာလုပ်ရမလဲ၊ တရားနာရမယ်။ မောဟစရိုက်ပျောက်အောင် တရားနာတယ်၊ နှလုံးသွင်းတယ်၊ မြတ်စွာဘုရားဟောကြားထားတဲ့ တရားရေးသားထားတဲ့ စာအုပ်တွေ ဖတ်ရှုတယ်၊ လေ့လာတယ်၊ မေးမြန်းတယ်၊ ဆရာသမားတွေထံ ချဉ်းကပ်တယ်။ မသိတာတွေကို မေးတယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၅</font></p> အဲဒီလို မေးမြန်းစုံစမ်းခြင်း၊ သင်ယူခြင်း၊ မှတ်သားခြင်းဖြင့် မောဟစရိုက်ကို ပျောက်ကင်းစေနိုင်ပါတယ်။<br><br>အဲဒီလို ပညာရလာအောင် လုပ်တဲ့အခါမှာ အရေးကြီးတာက ဘာလဲလို့ဆိုရင် စိတ်ကလေးငြိမ်အောင်နဲ့ မိမိရဲ့သန္တာန်မှာ သတိတရားတွေ ခိုင်မာလာအောင် လေ့ကျင့်ရမယ်၊ သတိသမ္ပဇည ထားရမယ်၊ သတိရှိလာလို့ရှိရင် ပညာဟာ ရှိလာမှာဖြစ်တယ်။ ဒါကြောင့်မို့လို့ သတိကို ထူထောင်ပေးရမယ်။ <b>အာနာပါန မောဟစရိတဿ</b>- မောဟစရိုက်ရှိတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ဟာ သတိလေးထားပြီး ထွက်လေဝင်လေလေးကို ရှုမှတ်ပွားများနေရမယ်၊ ဒီလိုနေမယ်ဆိုရင် မောဟစရိုက်နည်းပါးသွားမယ်၊ သတိရှိလာတာနဲ့တစ်ပြိုင်နက် အသိပညာလည်းရတယ်၊ အသိပညာရအောင်လည်း ရရာရကြောင်းတွေကို ဆည်းပူးရတယ်၊ လေ့လာရတယ်၊ နာယူရတယ်၊ မှတ်သားရတယ်။ ဟော-ဒီလိုနည်းနဲ့ မောဟစရိုက်တွေ ပျောက်ကွယ်ပြီးတော့ သွားနိုင်တယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၆</font></p> စရိုက်ဆိုးတွေကို ဒီဘဝမှာပြင်ရင်ပြင်၊ မပြင်လို့ရှိရင် သံသရာထဲမှာ စရိုက်ဆိုးတွေနဲ့ပဲ ကျင်လည်ကြရမှာဖြစ်တယ်။ လူ့ဘဝရောက်ရင်ပဲ စရိုက်ဆိုးတဲ့လူ၊ လောကလူတွေကြည့်လေ၊ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် စရိုက်မှမတူတာ။ စရိုက်ဆိုးတဲ့လူတွေရှိတာပဲ၊ စရိုက်ကောင်းတဲ့လူတွေရှိသလို စရိုက်ဆိုးတဲ့သူတွေရှိတာပဲ။ ဒီဘဝမှာ မပြင်ဘူးဆိုလို့ရှိရင် နောင်ဘဝမှာလည်းပဲ အကျင့်ကြီးတွေပါသွားမှာပဲ။<br><br>အဲဒီမကောင်းတဲ့အကျင့်ကြီးတွေ ပါသွားပြီဆိုလို့ရှိရင် ဒီစရိုက်ဟာ နောက်ဆုံးမှာ ဖျောက်လို့မရနိုင်တဲ့ အဆင့်ထိအောင်ရောက်သွားပြီးတော့၊ အထုံဝါသနာကြီးပါပြီးတော့ ဘုရားတောင်မှ ချွတ်ဖို့ရာခက်သွားတယ်။ ဥပမာမယ် ဖွတ်ဖို့လျှော်ဖို့ မလွယ်ကူတဲ့ လက်နှီးစုတ်လို ဖြစ်သွားမှာပေါ့နော်။<br><br>မကောင်းတဲ့စရိုက်တွေ ကိုယ့်စိတ်ထဲမှာ လွှမ်းမိုးသွားပြီဆိုလို့ရှိရင် သံသရာထဲမှာ နစ်မွန်းသွားနိုင်တယ်တဲ့။ ဒါကြောင့်မို့လို့ ခုလို ဗုဒ္ဓမြတ်စွာရဲ့... <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၇</font></p> သာသနာတော်နဲ့ ကြုံတဲ့အခါမှာ ရာဂစရိုက်ကိုလဲ လျော့ချဖို့ ကြိုးစားရမယ်၊ ဒေါသစရိုက်ကိုလဲ လျော့ချဖို့ ကြိုးစားရမယ်၊ မကောင်းတဲ့ မောဟစရိုက်ကိုလဲ လျော့ချဖို့ ကြိုးစားရမယ်၊ ကောင်းတဲ့စရိုက်တွေကိုတော့ ကြီးထွားလာအောင် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ပြီးတော့ ပေးရမယ်လို့ ဒီလို မြတ်စွာဘုရား ဟောကြားတော်မူခဲ့တယ်။ အခုလို တရားဓမ္မတွေကို နာယူမှတ်သားပြီးတဲ့အခါ မိမိတို့ရဲ့ဘဝမှာ ကောင်းမြတ်တဲ့စရိုက်တွေ မွေးမြူခြင်းဖြင့် ကောင်းမြတ်တဲ့ဝါသနာတွေနဲ့ နောက်ဆုံးမှာ ထာဝရချမ်းသာတဲ့ အငြိမ်းဓာတ်နိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်မှာဖြစ်တယ်လို့ အားလုံးသဘောကျပြီး ဝါသနာတို့ စရိုက်တို့ကို ဖယ်ရှားနိုင်ကြောင်း အကျင့်ကောင်းကို ကျင့်ကြံကြိုးကုတ်အားထုတ်ကာ နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။<br><br>သာဓု သာဓု သာဓု 6meects1n7gu1up60923u4sz7j7ecqj စိတ်၏ အတွေးများ 0 6360 22091 2026-06-14T01:07:40Z Tejinda 173 "{{header | title = စိတ်၏ အတွေးများ | author = ဒေါက်တာနန္ဒမာလာဘိဝံသ | override_author = | editor = | translator = | contribuor = | override_contributor = | section = စာစစ်ရန်လိုအပ်သည် | previous = စရိုက်နှင့် ဝါ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 22091 wikitext text/x-wiki {{header | title = စိတ်၏ အတွေးများ | author = ဒေါက်တာနန္ဒမာလာဘိဝံသ | override_author = | editor = | translator = | contribuor = | override_contributor = | section = စာစစ်ရန်လိုအပ်သည် | previous = [[စရိုက်နှင့် ဝါသနာ]] | previous2 = | next = [[ဆင်းရဲမွဲတေမှု လျှော့ချရေး]] | next2 = | year = | notes = | edition = | categories = မြန်မာ တရားတော်များ | shortcut = | portal = }} <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁</font></p> <h3>“စိတ်၏ အတွေးများ ”</h3>မှတ်တမ်း သာသနာတော် ၂၅၅၂ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၇ဝ ပြည့်နှစ်၊ တပို့တွဲလဆန်း (၁၀)ရက်နေ့ မန္တလေး မဟာအောင်မြေမြို့နယ်၊ ရတနာဈေး ကျောက်ဝိုင်း ရတနာလူငယ် မြတ်ဗုဒ္ဓဒေသနာတော်ပြန့်ပွားရေးအဖွဲ့ (၂) နှစ်ပြည့် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ပြုလုပ်အပ်သော ဓမ္မပူဇာ ဓမ္မသဘင်အခမ်းအနားဝယ် ဟောကြားအပ်သော<br><br>--- <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂</font></p> “စိတ်၏အတွေးများ”ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်ကို ကြည့်ရင် စိတ်နဲ့အတွေးဆိုတာ ဆောင်ရွက်မှုချင်း မတူဘူး။ စိတ်က တခြား၊ အတွေးက တခြားဆိုတာ ထင်ရှားတယ်။ လူအများက စိတ်နဲ့တွေးတာဟာ အတူတူပဲလို့ မှတ်ထင်ကြတယ်။ သို့သော် အဘိဓမ္မာ သဘောကို သေချာကြည့်မယ်ဆိုရင် အာရုံကို သိတတ်တဲ့စိတ်က တစ်မျိုး၊ ထိုစိတ်ကို မှီတွယ်ပြီး ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ စေတသိက်ဆိုတဲ့ သဘာဝတရားက တစ်မျိုးလို့ စိတ်နဲ့ စေတသိက် နှစ်မျိုး ခွဲခြားပြီး သိနိုင်တယ်။ စိတ်၏ အတွေးဆိုတဲ့ စကားလုံးထဲမှာ အတွေးဆိုတာ စေတသိက်တစ်ခုရဲ့ နာမည်ပဲလို့ မှတ်ရမယ် နော်။<br><br>အတွေးကို စိတ်က ဆောင်ရွက်တာ မဟုတ်ဘူး။ အတွေးဆိုတဲ့ စကားလုံးကို ပါဠိဘာသာဖြင့် အနီးစပ်ဆုံး ပြောရင် “ဝိတက္က”လို့ ပြောရတယ်။ ညက ဝိတက်တွေ များနေလို့ အိပ်မပျော်ဘူးလို့ လူကြီးတွေပြောတာ ကြားဖူးကြလိမ့်မယ်။ ဝိတက်ဆိုတာ အတွေးကို ပြောတာ၊ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးထဲမှာ <b>သမ္မာသင်္ကပ္ပ</b>လို့ ပါတယ်။ <b>သင်္ကပ္ပ</b>ဆိုတာ အတွေးပဲ ဖြစ်တယ်။ မှန်ကန်စွာတွေးတောခြင်းကို <b>သမ္မာသင်္ကပ္ပ</b>လို့ဆိုတာ ဖြစ်တယ်။<br><br>သင်္ကပ္ပနဲ့ ဝိတက္ကဆိုတာ စကားလုံးချင်း မတူပေမယ့် သဘာဝတရား တစ်ခုတည်းကိုသာ ဖော်ပြတာ ဖြစ်တယ်။ ဝိတက် (အတွေး) ကိုပဲ ပြောတာ။ ဘုန်းကြီးတို့တစ်တွေရဲ့ စိတ်မှာ အတွေးတွေ ရှိတယ်။ စိတ်က တခြား၊ အတွေးက တခြား ဒီလို ခွဲခြားပြီး သိဖို့လိုတယ်နော်။<br>စိတ်ကို ဖြူစင်အောင် လုပ်တဲ့အခါမှာ တချို့<br><br>--- <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃</font></p> အတွေးတွေကို ထိန်းချုပ်ဖို့ လိုအပ်တယ်။ တချို့ အတွေးတွေကို အားကောင်းလာအောင် လုပ်ပေးဖို့ လိုအပ်တယ်။ သို့သော် စိတ်တိုင်းမှာ အတွေးရှိတာ မဟုတ်ဘူး။ “အတွေးမဲ့စိတ်”လို့ ပြောရင် လူတွေဟာ ရုတ်တရက် လက်ခံချင်မှ လက်ခံမယ်။ စိတ်ဆိုတာတွေးတတ်တာပေါ့။ မတွေးတဲ့ စိတ် မရှိဘူးလို့ ထင်ကောင်း ထင်လိမ့်မယ်။<h3>အတွေးစိတ်</h3>သို့သော် “အတွေးမဲ့စိတ်”ဆိုတာ အဘိဓမ္မာ မှာ ရှိတယ်။ စာပေလိုပြောရင် <b>အဝိတက္ကစိတ်</b>။ <b>အဝိတက္ကစိတ်</b>ဆိုတာ အတွေးမပါတဲ့ စိတ်။ အဲဒီ အတွေးမပါတဲ့ စိတ်ကို ထပ်ပြီး ခွဲတဲ့အခါမှာ “သဘာဝ အဝိတက္က” ပင်ကိုက အတွေးမပါတဲ့ စိတ်နဲ့ “ဘာဝနာဗလ အဝိတက္က” ကျင့်ဆောင်တဲ့ ဘာဝနာ စွမ်းအားကြောင့် အတွေးမဲ့သွားတဲ့ စိတ်လို့ နှစ်မျိုး<br><br>--- <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄</font></p> ခွဲရတယ်။ အတွေးမဲ့စိတ် နှစ်မျိုးပေါ့။ စိတ်တိုင်း အတွေးရှိတယ်လို့ မထင်နဲ့။ မတွေးဘဲနဲ့ ငြိမ်နေတဲ့ စိတ်မျိုးကလည်း ရှိသေးတယ်။<br><br>အဘိဓမ္မာသဘောအရ ပြောမယ်ဆိုရင် တွေးတဲ့စိတ်၊ တွေးတောမှုနဲ့ ယှဉ်တွဲပြီး ဖြစ်တဲ့စိတ်ဟာ (၅၅)မျိုး ရှိတယ်။ အတွေးမဲ့စိတ်က (၆၆)မျိုး ရှိတယ်။ ဒီနှစ်ခု ပေါင်းလိုက်ရင် စိတ် (၁၂၁)ဆိုတဲ့ ဂဏန်းကို ရမယ်။<br><br>အတွေးမဲ့စိတ်ဆိုတာကို ဘာသာတိုင်းက လက်မခံဘူး။ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာ လက်ထက်တော်အခါက ဗုဒ္ဓမြတ်စွာနဲ့ တစ်ခေတ်တည်းပေါ်တဲ့ နိဂဏ္ဌ နာဋပုတ္တဆိုတဲ့ ဆရာကြီး ရှိတယ်။ ဒီကနေ့ခေတ်မှာ သူ့ရဲ့ဝါဒကို ဂျိန်းဝါဒလို့ ခေါ်တယ်။ အိန္ဒိယမှာ ထွန်းကားနေဆဲ ဘာသာတရားတစ်ခုပဲ။ နာဋပုတ္တကို သူတို့ စာပေအရ “ဗမာန မဟာဝီရ” လို့ ခေါ်တယ်။ ပါဠိစာပေအရ နိဂဏ္ဌနာဋပုတ္တ လို့ ခေါ်တယ်။<br><br>--- <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅</font></p> နိဂဏ္ဌနာဋပုတ္တက “အတွေးမဲ့စိတ်”ဆိုတာကို လက်မခံဘူး။ စိတ်မှန်ရင် အတွေးရှိတယ်လို့ ယူဆတယ်။<br><br>တစ်ခါတုန်းက ဗုဒ္ဓမြတ်စွာရဲ့ ဥပါသကာ တစ်ဦးဖြစ်တဲ့ စိတ္တသူကြွယ်နဲ့ ဆုံတယ်။ စိတ္တသူကြွယ်ဟာ တရားဓမ္မနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အဟောအပြော ကောင်းတယ်။ ပဋိဘာန်ဉာဏ်ရှိတယ်။ အဲဒီ စိတ္တ သူကြွယ်နဲ့ နိဂဏ္ဌနာဋပုတ္တတို့တွေ့တဲ့အခါ နိဂဏ္ဌနာဋပုတ္တက ပြောတယ်။ “ဂေါတမဘုရားက <b>အဝိတက္က အဝိစာရ သမာဓိ</b> အတွေးမပါတဲ့ သမာဓိ ရှိတယ်လို့ ဟောတယ်။ အတွေးမဲ့စိတ်ဆိုတာ မရှိနိုင်ဘူး။ စိတ်ဆိုတာ အတွေးနဲ့သာ ဖြစ်တယ်။ ဘယ်နဲ့လဲ စိတ္တသူကြွယ်၊ ဒကာကော အတွေးမဲ့စိတ်၊ အတွေးမဲ့သမာဓိဆိုတာကို ယုံသလား”လို့ မေးတယ်။ သူ မေးလိုက်တဲ့ စကားကိုသေချာကြည့်။ ယုံရဲ့လားလို့ မေးတာနော်။<br><br>အဲဒီအခါ စိတ္တသူကြွယ်က “အတွေးမဲ့စိတ်<br><br>--- <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၆</font></p> ရှိတယ်ဆိုတာ သူ မယုံပါဘူး”လို့ ဖြေတယ်။ နိဂဏ္ဌနာဋပုတ္တက ခေါင်းလေးမော့ ခါးလေး ကော့ပြီး “ဂေါတမရဲ့ တပည့်ဖြစ်တဲ့ ဟောဒီ စိတ္တ သူကြွယ်တောင်မှ အတွေးမဲ့စိတ်ဆိုတာ လက်မခံဘူး။ သူ မယုံဘူးလို့ ပြောနေတယ်”လို့ ပရိသတ် ကြား အောင် အသံမြှင့်ပြောလိုက်တယ်။<br><br>အဲဒီအခါမှာ စိတ္တသူကြွယ်က ဘာရှင်းပြတုံး ဆိုရင် သူကိုယ်တိုင် သမထကျင့်စဉ်တွေကို ကျင့်ပြီး ဒုတိယဈာန် တတိယဈာန် စတုတ္ထဈာန် ဆိုတဲ့ ဒီဈာန်တွေကို ရရှိထားလို့ ဒီသမာဓိမျိုးတွေ သူကိုယ်တိုင် အကြိမ်ကြိမ် ရရှိ ခံစားဖူးတာ ဖြစ်တယ်။ ဒါကြောင့် အတွေးမဲ့သမာဓိ အတွေးမဲ့ စိတ်ဆိုတာ သူကိုယ်တိုင် သိတာ၊ ယုံလို့ပြောတာ မဟုတ်ဘူးလို့ ပြောတယ်။ သူ မယုံဘူးဆိုတာက သူကိုယ်တိုင် သိတယ်လို့ပြောတာ။<br><br>ကဲ လောကမှာ လူတွေက ကိုယ်ကိုယ်တိုင်<br><br>--- <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၇</font></p> မသိရင် သူများပြောတာ လက်မခံရပေဘူးလား။ ကိုယ်သိတာ မဟုတ်ဘူး ဆိုရင် စာထဲမှာ ပါတယ်၊ ဘယ်သူက ပြောတာ၊ ဒါနဲ့ပဲ လက်ခံရတယ်လေ။ ဒီတော့ စိတ္တသူကြွယ်က အတွေးမဲ့စိတ်၊ အတွေးမဲ့ သမာဓိကို သူကိုယ်တိုင် အကြိမ်ကြိမ် ရရှိဖူးလို့ ကိုယ်တိုင်သိတာ။ ဒါကြောင့် မယုံဘူးလို့ ပြောတာ ပါ ဆိုတယ်။<br><br>အဲဒီတော့ နိဂဏ္ဌနာဋပုတ္တက “ကြည့်စမ်းပါ။ စိတ္တသူကြွယ်ဟာ အလွန်ကောက်ကျစ်တယ်။ နဂိုတုန်းက မယုံဘူးပြောပြီး အခုကျတော့ သူ ကိုယ်တိုင် သိတယ်လို့ ပြောပြန်တယ်”လို့ ပြောလိုက်တယ်။ စိတ္တသူကြွယ်က သူ့ကို စိန်ခေါ်တယ်။ အခုခေတ် ဆိုရင် Challenge လုပ်တယ်ပေါ့။ ယုံတာနဲ့ သိတာ တူ မတူ စိတ္တသူကြွယ်က မေးတယ်။ အစက နိဂဏ္ဌနာဋပုတ္တဟာ သူ့စကားကိုစိတ္တသူကြွယ် လက်ခံတယ် လို့ ထင်သွားတာကိုး။ သူ မျက်စိလည်သွားတာ။<br><br>--- <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၈</font></p> ကဲ ယုံတာနဲ့ သိတာ တူသလား၊ မတူဘူးလား။ မတူဘူး။ ယုံတာဆိုတာ ကိုယ်တိုင်မသိဘဲ သူများ ပြောတာ လက်ခံရတာ။ ကိုယ်ကိုယ်တိုင် သိတာ ကျတော့ ယုံတာ မဟုတ်တော့ဘူးလေ။ ယုံတဲ့ အဆင့်ကို လွန်သွားပြီး ကိုယ်တိုင်သိတာ။<br><br>နိဂဏ္ဌနာဋပုတ္တ ဘာမှမဖြေရှင်းနိုင်ဘဲ နောက်ဆုံး အရှုံးပေးလိုက်ရတဲ့အကြောင်း သံယုတ်ပါဠိတော်ထဲ မှာ ရေးထားတာ ရှိတယ်။ ဒါကြောင့် အတွေးနဲ့စိတ် ရှိသလို အတွေးမဲ့စိတ်လည်း ရှိတယ်ဆိုတာကို မှတ်ထားရမယ်။<h3>တွေးသင့်တာနဲ့ မတွေးသင့်တာ</h3>ဘုန်းကြီးတို့တွေးသင့်တာရှိသလို မတွေးသင့် တာလည်း ရှိတယ်တဲ့။ ဒါကြောင့် စိတ်၏ အတွေးများဆိုတာကို လေ့လာဖို့လိုတယ်။ လူတိုင်း လူတိုင်းဟာတွေးဖူးကြတာချည်းပဲ။ မတွေးဖူးတဲ့ လူရယ်လို့<br><br>--- <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၉</font></p> တစ်ယောက်မှမရှိဘူး။<br><br>ပင်ကိုယ် အတွေးမျိုးစိတ် (<b>သဘာဝ အဝိတက္က</b>)ဟာ ၁ဝ-ခုပဲ ရှိတယ်။ အဲဒီ ၁ဝ-ခုက ဘာတုံး ဆိုရင် မျက်စိကမြင်ပြီး သိတဲ့ စိတ်က ၂-မျိုး၊ နားက ကြားပြီး သိတဲ့စိတ်က ၂-မျိုး၊ နှာခေါင်းက အနံ့ရပြီး သိတဲ့ စိတ်က ၂-မျိုး၊ လျှာက အရသာတွေ့ပြီး သိတဲ့စိတ်က ၂-မျိုး၊ ခန္ဓာကိုယ်က ထိပြီး သိတဲ့စိတ်က ၂-မျိုး၊ ၂မျိုးစီ ဆိုတော့ ၅-နှစ်လီ ၁၀-ခု။ အဲဒါ အတွေးမဲ့ စိတ်တွေပဲ။ အတွေး မပါဘူး။ ကျန်တဲ့ စိတ်တွေကတော့ သဘာဝအားဖြင့် အတွေးနဲ့ စိတ်တွေချည်းပဲ။ ကဲတွေးတိုင်း ကောင်းသလား။<br><br>ဒီတရား နာပြီးတဲ့အခါ မကောင်းတဲ့ အတွေးတွေကိုဘယ်လိုဖျောက်ရမယ်ဆိုတာ မြတ်စွာဘုရားက “ဝိတက္ကသဏ္ဌာနသုတ်”မှာ ဟောထားတယ်။ အလွန် မှတ်သားစရာ ကောင်းပါတယ်။ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာ ကိုယ်တော် တိုင်က လူ့ စိတ်ရဲ့ အတွေးများကို အလေးထားပြီး<br><br>--- <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၀</font></p> ဟောကြားခဲ့တယ်။ အတွေးဆိုတာဟာ မှန်ကန်စွာတွေးတတ်ရင် မဂ္ဂင် ၈-ပါး အဝင် <b>သမ္မာသင်္ကပ္ပ</b>(မှန်ကန်သော အတွေး)ဖြစ်လို့ နိဗ္ဗာန်ရကြောင်း တစ်ခုပဲ။ အဲဒါနဲ့ ဆန့်ကျင်ဘက် မှားမှားယွင်းယွင်း သွားတဲ့ အတွေး ကျတော့ အပါယ်ငရဲ ကျစေတတ်တဲ့ အတွေးမျိုး ဖြစ်တယ်။ ဒါကြောင့်မို့ ဘုန်းကြီးတို့တစ်တွေ မှန်ကန်တဲ့ အတွေးနဲ့ မှားယွင်းတဲ့အတွေး ဒီနှစ်ခုကို ခွဲခြားသိဖို့ လိုတယ်။<h3>မှန်ကန်တဲ့အတွေးနဲ့ မှားယွင်းတဲ့အတွေး</h3>မှန်ကန်တဲ့ အတွေးကို မိမိရဲ့ စိတ်ထဲမှာ ထူ ထောင်ပေးပြီး မှားယွင်းတဲ့အတွေးကို ဖယ်ရှားပစ်ဖို့ လိုတယ်ပေါ့။ အဲဒီတော့ မှားယွင်းတဲ့ အတွေးဆိုတာ ဘာလဲ။ မှားယွင်းတဲ့ အတွေးဆိုတာ အပြစ်ရှိတဲ့ အတွေး။ ဆင်းရဲတဲ့အကျိုးကို ထုတ်လုပ်တတ်တဲ့ အတွေး။ ဟောဒီ မှားယွင်းတဲ့ အတွေးတွေဟာ အပြစ်<br><br>--- <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၁</font></p> ရှိတယ်။ ဆင်းရဲတဲ့အကျိုးကို ပေးတတ်တယ်။ အဲဒီအတွေးမျိုးကို ဖယ်ရှားရမယ်။ မှန်ကန်တဲ့ အတွေးဆိုတာ အပြစ်ကင်းတယ်။ ကောင်းကျိုး ချမ်းသာကို ပေးတတ်တယ်။<br><br>လူ့စိတ်ထဲမှာ အတွေး (၂)မျိုး ကွဲပြားခြားနားမှု ရှိတယ်။ ဘုန်းကြီးတို့ တရားချစ်ခင် သူတော်စင် ပရိသတ်တို့ ဒါကို သိထားလို့ရှိရင် မှားယွင်းတဲ့ အတွေးတွေးမှာလား၊ မှန်ကန်တဲ့ အတွေးတွေးမှာလား။ မှန်ကန်တဲ့အတွေးကိုတွေးရလိမ့်မယ်။<br><br>မှန်ကန်တဲ့အတွေးကို မပြောမီ မှားယွင်းတဲ့ အတွေးကို အရင်ပြောရမယ်။ မမှားဖို့က အမှန်လုပ်ဖို့ထက် ပိုအရေးကြီးလို့ ဖြစ်တယ်။ မြတ်စွာဘုရားက လမ်းညွှန်တဲ့အခါမှာ မလိုက်ရမယ့်လမ်းကို အရင် ညွှန်တယ်။ လိုက်ရမယ့်လမ်းကို နောက်မှ ညွှန်တယ်။ ဒါဟာ reasonable ဖြစ်တယ်။ သဘာဝကျတယ်။ မလိုက်ရမယ့်လမ်းကို အရင်ညွှန်ဖို့ ပိုပြီး အရေးကြီး<br><br>--- <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၂</font></p> တယ်။ မလိုက်ရမယ့် လမ်းကိုလိုက်ရင် ဒုက္ခအကြီး အကျယ် ရောက်သွားတတ်တယ်။ လိုက်ရမယ့်လမ်းကို မလိုက်ရင် အဆင်မပြေရုံပဲ ရှိမယ်၊ ခုနလောက် ဒုက္ခ မရောက်နိုင်ဘူး။<br><br>ဒါကြောင့်မို့ မင်္ဂလသုတ်မှာ ကြည့်လေ။ အသေဝနာ စ ဗာလာနံ - မပေါင်းရဘူးဆိုတာကို အရင်ပြောတယ်။ ပြီးတော့မှ ပေါင်းရမယ်ဆိုတာကို နောက်မှ ပြောတယ်။ မပေါင်းဖို့ရာက ပိုအရေးကြီးတယ်။ ဆိုပါစို့ အစာတစ်ခုက အဆိပ် ရှိနေတယ်။ အစာတစ်ခုက အဆိပ်မရှိဘူး။ သို့သော် ခန္ဓာကိုယ်ကို အကျိုးမပြုဘူး။ အဲဒီ နှစ်ခုကို မသိလို့ စားမယ့် ပုဂ္ဂိုလ် အတွက် ဘယ်ဟာကို အရင်တားဖို့ လိုအပ်သလဲ။ အဆိပ်ရှိတဲ့အစာကို မစားမိဖို့ ပို အရေးကြီးတယ်။ ခုနက အဆိပ်မရှိတဲ့ အစာက အကျိုးမပြုရုံ မပြုမှား၊ ဒုက္ခ ရောက်မသွားစေနိုင်ဘူး။ အဆိပ်ရှိတဲ့ အစာကို စားမိရင် ချက်ချင်းဒုက္ခရောက်သွား နိုင်တယ်။ ဒါကြောင့်<br><br>--- <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၃</font></p> မလုပ်ရမယ့်ဟာကို အရင် ပြောရတယ်။<h3>လောဘနဲ့တွေးတဲ့အတွေး</h3>မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မူတဲ့ နည်းလမ်း အတိုင်း မတွေးရမယ့် အတွေးတွေက ဘာတွေပါလိမ့်ဆိုတာ စဉ်းစားကြည့်ရအောင်။ “ဆန္ဒူပသံဟိတ” - လောဘနဲ့တွေးတဲ့ အတွေးတွေ၊ လောဘနဲ့တွေးတဲ့ အတွေးတွေ မှန်သမျှဟာ ကောင်းတဲ့အတွေး မဖြစ်ဘူး။ လူတွေကတော့ ထင်ကောင်း ထင်မယ်။ လူဆိုတာ လောဘတော့ ရှိတာပေါ့။ လောဘနဲ့တွေးရင်လည်း ကောင်းကျိုးချမ်းသာတွေရနေတယ်လို့ ဒီလို ထင်ကောင်း ထင်လိမ့်မယ်။ သို့သော် လောဘနဲ့တွေးတဲ့ အတွေးဟာ ကောင်းကျိုးချမ်းသာ ပေးတာထက် ဆိုးကျိုးပေးတာက ပိုများတယ်။ အဲဒီ လောဘနဲ့တွေးတဲ့အတွေးကို စာပေလို ပြောရင် <b>“ကာမဝိတက်”</b> လို့ ခေါ်တယ်။<br><br>--- <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၄</font></p> “ကာမဝိတက်”မှာ လိုချင်စရာအာရုံတွေက ကာမ၊ ထိုလိုချင်စရာအာရုံတွေကို လိုချင်တဲ့လောဘဆိုတာနဲ့ ယှဉ်တွဲလာတဲ့ အတွေးက <b>“ဝိတက္က”</b>၊ လောက လူတွေမှာတော့ ဒါတွေးနေကျအတွေး ဖြစ်တယ်။ ကာမဂုဏ် အာရုံနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ အတွေးဆိုတာ လူ့ လောကမှာ ရိုးနေတဲ့ အတွေးတစ်ခု၊ မျက်စိက လှတာ ကြည့်ချင်တယ်။ နားက သာယာတဲ့အသံလေးကို နားထောင်ချင်တယ်။ နှာခေါင်းက မွှေးကြိုင်တဲ့ အနံ့လေးကို နမ်းချင်တယ်။ လျှာက အရသာရှိတာလေးကို စားချင်တယ်။ ခန္ဓာကိုယ်က အထိအတွေ့ သာယာတဲ့ အရာလေးကို ထိတွေ့ချင်တယ်။ ဟောဒီ အတွေးလေးတွေကို ကာမဝိတက်၊ ကာမဂုဏ် အာရုံနဲ့ ပတ်သက်တဲ့အတွေးတွေတဲ့။ ဒီအတွေးမျိုးကို အပြစ်ရှိတယ်လို့ ပြောတယ်။ ဘာဖြစ်လို့ အပြစ်ရှိတယ်လို့ ပြောတုန်းဆိုရင် ဟောဒီ အတွေးမျိုးတွေးနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မှာ အနည်းဆုံး အသိဉာဏ်မဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ဘူး။<br><br>--- <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၅</font></p> ဒါ အနည်းဆုံးအပြစ်၊ အရပ်ပြော ပြောမယ်ဆိုရင် ဦးနှောက်မှာ ဆို့ပိတ်မှု (Block) ဖြစ်သွားတယ်။ အသိဉာဏ်ဖြစ်မလာနိုင်ဘူး။ ဒီအတွေးမျိုးတွေ ရှိနေရင် မှန်ကန်တဲ့ အသိဉာဏ်တစ်ခုမှ မရနိုင်ဘူး။ <b>“ကာမစ္ဆန္ဒ နီဝရဏ”</b> လို့ ခေါ်တယ်။ လောဘနဲ့ ယှဉ်တွဲနေသည့်အတွေးဖြစ်သည့်အတွက်ကြောင့် ကောင်းတဲ့ တရားတွေကို မဖြစ်ပေါ်နိုင်အောင် ဆို့ပိတ်ပြီး ထားတတ်တယ်။<br><br>ဒါတင်မကဘူး။ <b>“ပညာယ ဒုဗ္ဗလီကရဏာ”</b> အသိပညာတွေကို အားနည်းသွားစေတတ်တယ်။ ဒီ အတွေးတွေက ဉာဏ်ပညာကို အားပျော့သွားစေတယ်၊ ဒါ အနည်းဆုံး အပြစ်ပဲ။<br><br>အသိပညာရဖို့ရာက အင်မတန်မှ အရေးကြီးတယ်တဲ့၊ အသိပညာမရနိုင်အောင်ဟောဒီလောဘက ပိတ်ဆို့တတ်တာမို့ သူ့ကို <b>“နီဝရဏ”</b>။ အဲဒီလောဘနဲ့တွေးတဲ့အတွေးဟာ အသိဉာဏ်ကို အားပျော့စေတာပဲ။<br><br>--- <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၆</font></p> ဒါကြောင့်မို့ <b>ကာမဝိတက်</b> လို့ဆိုတဲ့ လောဘနဲ့ ယှဉ်တွဲ လာတဲ့ အတွေးသည် မတွေးရမယ့် အတွေးမျိုး ဖြစ်တယ်။<br><br>ဒီအတွေးကို မထိန်းချုပ်နိုင်ဘူးဆိုရင် လောဘ ကြီးထွားလာတဲ့အခါ နောက်ဆုံးမှာ ရာဇဝတ်မှုတွေ ကျူးလွန်လာသည်အထိ ဖြစ်စေတတ်တယ်။ ကိုယ့်ပစ္စည်းတင်မက သူများပစ္စည်းပါ လိုချင်တယ်ဆိုတာ ထိအောင် ဖြစ်လာနိုင်တယ်။ လောကမှာ ဒီလိုချင်တဲ့ လောဘဟာ အတွေးကြောင့် ရှင်သန်ထွားကြိုင်းလာတာ ဖြစ်တယ်။ တွေးလေလေ ပိုလိုချင်လာလေလေပဲ။ စဉ်းစားလေလေ လောဘက အရှိန်တက်လေလေ။<br><br>ဒါကြောင့်မို့ ဒီလိုအတွေးမျိုးသည် <b>“သာဝဇ္ဇ”</b> အပြစ်ရှိတယ်။ <b>“ဒုက္ခ ဝိပါက”</b> ဆင်းရဲတဲ့ အကျိုးတွေကို ပေးနိုင်တယ်။ ဒုက္ခလို့ဆိုတဲ့နေရာမှာ ပြဿနာတွေ၊ အခက်အခဲတွေ ကြုံရတာ။ ဒါကို ဆိုလိုတာနော်။ အဲဒါတွေကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်တယ်။<br><br>--- <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၇</font></p> လောဘနဲ့ ယှဉ်တွဲလာတဲ့ အတွေးမျိုးဟာ မတွေးထိုက်တဲ့ အတွေးလို့ မှတ်ထားပါ။ ပစ္စည်းလိုချင်မှု၊ ပုဂ္ဂိုလ်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး ခင်မင်မှု စသည်ဖြင့် လောဘနဲ့ ယှဉ်တွဲလာတဲ့ အတွေးမှန်သမျှသည် ကောင်းကျိုးချမ်းသာထက် ဆင်းရဲဒုက္ခ အကျိုးကို ပေးတယ်။<h3>ဒေါသနဲ့တွေးတဲ့အတွေး</h3>နောက် မတွေးသင့်တဲ့ အတွေးတစ်ခုက <b>“ဒေါသူပသံဟိတ”</b> ဒေါသနဲ့ယှဉ်တွဲလာတဲ့ အတွေးတဲ့။ ကိုယ့်ဟာကို စဉ်းစားကြည့်။ စိတ်ဆိုးတဲ့အခါတွေးတဲ့ အတွေးနဲ့ စိတ်ကြည်နေတဲ့အခါတွေးတဲ့ အတွေး တူရဲ့လား။ အေး-ဒေါသနဲ့တွေးနေတဲ့ အတွေးသည် လူ့ရဲ့ စိတ်ငြိမ်းချမ်းမှုကို မပေးနိုင်တဲ့အပြင် ကိုယ်မကျေနပ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ကို အမြဲတမ်း ရန်လုပ်ဖို့ပဲတွေးတယ်။ အဲဒီအတွေးမျိုးဟာ ကောင်းတဲ့<br><br>--- <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၈</font></p> အတွေး ဘယ်လိုမှ မဖြစ်နိုင်ဘူး။ အဲဒီအတွေးကို “ဗျာပါဒဝိတက်”လို့ ခေါ်ပါတယ်။<br><br>အာရုံတစ်ခုခုကိုတွေးမိတဲ့အခါ မကျေမနပ်ဖြစ်တာ၊ မကျေမနပ်ဆိုတဲ့ နေရာမှာ ပုဂ္ဂိုလ်ကို မကျေနပ်တာက တစ်မျိုး၊ သက်မဲ့ကို မကျေနပ်တာက တစ်မျိုးလို့ နှစ်မျိုးရှိတယ်။ လူတွေရဲ့ စိတ်ဟာ အလွန်ဆန်းကြယ်တယ်။ သက်ရှိကိုမကျေနပ်တာ ဖြစ်သလိုပဲ၊ သက်မဲ့အပေါ်မှာလည်း မကျေမနပ် ဖြစ်တတ်သေးတယ်နော်။ ဒါကြောင့် အာဃာတဝတ္ထု (၉) မျိုးထဲ သက်မဲ့ ထည့်လိုက်ရင် ၁၀-မျိုး ဖြစ်သွားတယ်။<br><br>လူတွေရဲ့ စိတ်ထဲမှာ မကျေမနပ်ဖြစ်တဲ့ အတွေးတွေ၊ ဒေါသနဲ့ စိတ်ထဲမှာစွဲပြီး တေးထားတဲ့ အတွေးတွေကဘယ်နှစ်မျိုး ရှိတုံးဆိုရင် သက်ရှိနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ၉-မျိုး ရှိတယ်။ ၉-မျိုးကို အလွယ်မှတ်ဖို့ရာပြောမယ်။<br><br>ဒီပုဂ္ဂိုလ်ဟာ ငါ့ရဲ့ အကျိုးမဲ့ကို အရင်ကလည်း လုပ်ခဲ့တယ်။ အခုလည်း လုပ်နေတယ်။ နောင်လည်း<br><br>--- <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၉</font></p> လုပ်ဦးမှာပဲ။ မကျေနပ်မှု သုံးမျိုး ဖြစ်သွားတယ်။<br><br>ငါနဲ့ ခင်မင်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ ပျက်စီးနစ်နာဆုံးရှုံးမှုကို အရင်ကလည်း လုပ်ခဲ့တယ်။ အခုလည်း လုပ်နေတယ်။ နောင်လည်း လုပ်ဦးမှာပဲ။ ဒါက သုံးမျိုး။<br><br>ငါနဲ့ မတည့်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကို မြှောက်ပင့်ပေးပြီး ကောင်းကျိုးချမ်းသာတွေရအောင် ဒီလူက အရင်ကလည်း ကူညီခဲ့တယ်။ အခုလည်း ကူညီနေတုန်းပဲ။ နောက်လည်း ကူညီဦးမှာပဲ။ ဒါက သုံးမျိုး။ ဟော အားလုံးပေါင်းလိုက်တော့ (၉) မျိုး ဖြစ်သွားတယ်။<br><br>ဒေါသနဲ့တွေးတဲ့ အတွေးသည် ရန်ညှိုးထားမှုကို အခြေပြုသွားနိုင်တယ်။ အခြေတည်သွားနိုင်တယ်။ လူ့လောကမှာ တော်တော်များများ ပုထုဇဉ်တွေမှာ အတွေ့အကြုံ ရှိကြပြီးသားပဲ။ အဲဒီအတွေးတွေဟာ ဒေါသနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ အတွေးတွေ၊ ဒါကို အာဃာတ ဝတ္ထု (၉) မျိုးလို့ ခေါ်တယ်။ (သက်မဲ့နဲ့ ပတ်သက်တာကျတော့ “အဌာန<br><br>--- <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၀</font></p> ကောပါ” လို့ ခေါ်တယ်။ တချို့လူတွေက ခလုတ်တိုက်လို့ရှိရင် အဲဒီခလုတ်ကို စိတ်ဆိုးတယ်။ နေပူလို့ရှိရင်လည်း နေပူရမလား စိတ်ဆိုးတယ်။ လေတိုက်ရင်လည်း တိုက်ရမလား စိတ်ဆိုးတယ်။ မီးပူရင်လည်း ပူရမလား စိတ်ဆိုးတယ်။ စိတ်တိုတဲ့လူဟာ မြင်မြင်သမျှ စိတ်တိုနေတာပဲ။ ဒေါသနဲ့ ပတ်သက်လာတဲ့ အတွေးဟာ သက်မဲ့ပါ ထည့်ရင် (၁၀)မျိုး ရှိတယ်။<br><br>ဒကာကြီးတစ်ယောက် စိတ်တိုပုံလေးကို ပြောပြမယ်။ ရွက်လှေလေးတစ်စင်းနဲ့ ဧရာဝတီမြစ်ရိုး ဆန်တက်လျှင် လေလာမှ ရွက်လွှင့်လို့ရတာ။ လေငြိမ်နေတဲ့အခါ ရေစီးကသန်တော့ လှေကိုလှော်ပြီး မသွားနိုင်ဘူး။ မသွားနိုင်တော့ ဘာလုပ်ရတုံးဆိုရင် ကုန်းပေါ်တက်ပြီး လှေကို ကြိုးနဲ့ချီ၊ တစ်ဖက်က လူရဲ့ ခါးကို ကြိုးနဲ့ချီ၊ လမ်းလျှောက်လှေကိုဆွဲပြီး ဆန်တက်ရတယ်။ အဲဒီလို ပင်ပင်ပန်းပန်းနဲ့ ဧရာဝတီမြစ် ကောက်ကောက်ကွေ့ကွေ့ကို ဆန်တက်လာလိုက်တာ<br><br>--- <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၁</font></p> တစ်လမ်းလုံး လေမတိုက်ဘဲ ရွာနား ရောက်မှ လေက တဖြူးဖြူးနဲ့ တိုက်လာသတဲ့။ မျှော်လိုက်ရတဲ့ လေ၊ တစ်လမ်းလုံး ပင်ပင်ပန်းပန်း ကြိုးနဲ့ဆွဲပြီး တက်လာခဲ့ရတာ၊ ရွာနားရောက်တဲ့အခါမှ လေလာတော့ ခုမှ တိုက်ရကောင်းလားဆိုပြီး ရွက်ထူကာ ရွာကျော်ပြီး ရွက်လွှင့်သွားသတဲ့၊ “ရွာကျော် ရွက်လွှင့်”ဆိုတာ အဲဒါပေါ့နော်။ သူ စိတ်တိုပုံက ကြည့်၊ ရွာရောက်နေပြီပဲ မနေနိုင်ဘူး။ လေကို စိတ်ဆိုးလို့တဲ့။ ရွက်လွှင့်ပြီး ရွာကျော်တက်သွားတယ်။<br><br>ဒါတင်မကဘူး။ ဒကာကြီးတစ်ယောက်က မဏ္ဍပ်ဆင်တယ်။ မဏ္ဍပ်ဆင်တဲ့အခါမှာ တပေါင်း တန်ခူးဆိုတော့ လေက မြူးတတ်တာကို။ အေးမဏ္ဍပ်ဆိုတာ အရင်တုန်းက စက္ကူလေးတွေနဲ့ ကပ်ပြီး လုပ်ရတာ။ လေတိုက်ရင် စက္ကူကလည်း လွယ်လွယ်နဲ့ လွင့်တတ်တာမို့ မဏ္ဍပ်ဆင်နေတဲ့အချိန် ဖိထားလိုက်၊ လေတိုက်တော့ လွင့်သွားလိုက်၊ ဖိထားလိုက် လေ<br><br>--- <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၂</font></p> တိုက်လိုက် လွင့်သွားလိုက်နဲ့။ ကြာတော့ စိတ်တိုလာပြီး အနီးအနား ရှိတဲ့ ဓားမနဲ့ ထပြီး လေကို ခုတ်သတဲ့၊ စိတ်တိုပုံကို ပြောတာ။ အဲဒါကို “အဌာနကောပါ” လို့ ခေါ်တယ်။ အကြောင်းမဟုတ်တဲ့နေရာ စိတ်တိုတာ။ “ဗျာပါဒ ဝိတက်”ဆိုတာ အဲဒါမျိုးတွေကို ဖြစ်စေတတ်တာနော်။ အဲဒီအတွေးမျိုးဟာလည်း မတွေးသင့်တဲ့ အတွေးပဲ။<br><br>နောက်တစ်ခုက <b>“ဝိဟံသာဝိတက်”</b>။ ဝိဟံသာ ဝိတက်ဆိုတာ သူတစ်ပါးတွေကို ညှဉ်းဆဲဖို့၊ သတ်ဖြတ်ဖို့ အကျိုးမဲ့ဖြစ်အောင်လုပ်ဖို့၊ သူတစ်ပါး ဒုက္ခရောက်အောင် လုပ်ဖို့ဆိုတဲ့ အတွေးမျိုးတွေးတာ။ ခုခေတ်စကားနဲ့ ပြောမယ်ဆိုရင် အချွန်နဲ့ မဖို့တွေးတာမျိုးပေါ့နော်။ အေး သူများ ဒုက္ခရောက်အောင်တွေးတဲ့ အတွေးမျိုးတွေကို “ဝိဟံသာဝိတက်”လို့ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၃</font></p> ခေါ်တယ်။<br>ဒီအတွေးမျိုးဟာလည်း မတွေးသင့်တဲ့ အတွေးတွေပဲတဲ့။ ကဲ စိတ်ရဲ့ အတွေးမှာ ဒီလိုအတွေးမျိုးတွေ မရှိဘူးလား။ အေး ဒါက မတွေးသင့်၊ မတွေးထိုက်တဲ့ အပြစ်ရှိတဲ့အတွေးတဲ့။ ဆင်းရဲဒုက္ခကို ပေးတတ်တဲ့ အတွေး၊ ဒီအတွေးမျိုးတွေးလို့ရှိရင် တွေးသူကိုယ်တိုင်လည်း ဒုက္ခရောက်တယ်။ သူနဲ့ပတ်သက်လာတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်လည်း ဒုက္ခရောက်တယ်။ ကောင်းကျိုးချမ်းသာ ရဖို့ အကြောင်းမရှိဘူး။ ဒါကြောင့်မို့ ဒီအတွေးမျိုးကို <b>“မိစ္ဆာဝိတက်”</b> လို့ ခေါ်တာပေါ့။<br><br>ဒါဖြင့်ရင် အဲဒီအတွေးမျိုးကို ဖယ်ရှားဖို့ရာအတွက် တွေးသင့်တဲ့အတွေးနဲ့ အစားထိုးပေးရမယ်။ မှောင်နေရင် ဘာနဲ့ အစားထိုးတုံး။ အလင်းရောင်နဲ့ အစားထိုးရမယ်။ ဟော-အမှောင်ပျောက်ချင်ရင် အလင်းနဲ့ အစားထိုး။ အဲဒီလိုပဲ မှားယွင်းတဲ့ အတွေးတွေကို မှန်ကန်တဲ့အတွေးနဲ့ အစားထိုးပေးရမယ်။<br><br>--- <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၄</font></p> ကာမဝိတက်ရဲ့ ဆန့်ကျင်ဘက်က ဘာတုံးဆိုရင် <b>“နေက္ခမ္မဝိတက်”</b>။ နေက္ခမ္မဝိတက်ဆိုတာ ကာမဂုဏ် အာရုံတွေ၊ မျက်စိက လှတာပတာတွေကို ကြည့်ဖို့ဆိုတဲ့ အတွေးတွေ၊ နားက သာယာတဲ့အသံကို နားထောင်ဖို့ဆိုတဲ့ အတွေးတွေ၊ နှာခေါင်းက မွှေးကြိုင်တာကိုပဲ နမ်းရှူလိုတဲ့ အတွေးတွေ၊ လျှာကလည်းပဲ အရသာခံစားလိုတဲ့ အတွေးတွေ၊ ခန္ဓာကိုယ်က ထိတွေ့လိုတဲ့ အတွေးတွေ၊ ဒီအတွေးမျိုးတွေ ဖယ်ရှားပြီး တရားနာသွားမယ်ဆိုတဲ့ အတွေးမျိုးကို ပြောတာ၊ ဒါနကောင်းမှုပြုမယ်ဆိုတဲ့ အတွေး၊ သီလစောင့်မယ်ဆိုတဲ့ အတွေး၊ ကမ္မဋ္ဌာန်းတရား အားထုတ်မယ်ဆိုတဲ့ အတွေးမျိုးရော မရှိဘူးလား။<br><br>လူမှာ အတွေးချင်း မတူဘူးနော်။ ဒီနေ့တော့ ဇာတ်လမ်းကောင်းလို့ ဇာတ်လမ်းပဲကြည့်မယ်၊ တရားပွဲ မသွားသေးဘူးဆိုတဲ့ အတွေးမျိုးတွေးတဲ့ လူလည်း ရှိ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၅</font></p> မယ်။ အေး-ဇာတ်လမ်း ဘယ်လောက်ကောင်းကောင်း မကြည့်တော့ဘူး၊ ဒီနေ့ တရားပွဲ သွားနာမယ်ဆိုတဲ့ အတွေးမျိုးရှိတဲ့လူရော မရှိဘူးလား။ ဟော အတွေးချင်း မတူဘူးနော်။ အဲဒီတော့ တရားသွားနာပြီး တရားနာတဲ့လူက အသိဉာဏ်တွေ ချက်ချင်း ရသွားနိုင်တယ်ပေါ့။<br><br>ကောင်းပြီ။ မှန်ကန်တဲ့အတွေးဟာ အဲဒီလို အကျိုးပြုတယ်။ ဒါကြောင့် မှန်ကန်တဲ့အတွေးဟာ ကာမဂုဏ် အာရုံတွေထဲမှာ ပျော်လိုတဲ့အတွေး မဟုတ်ဘူး။ ကာမဂုဏ်အာရုံတွေကို မျက်နှာလွှဲပြီးတော့ ကောင်းတဲ့အလုပ်တွေ လုပ်မယ်ဆိုတဲ့ အတွေးမျိုးတွေ ဖြစ်တယ်။ ဒီအတွေးမျိုးတွေးလာရင် <b>“အနဝဇ္ဇ”</b> အပြစ်ကင်းရုံမက <b>“သုခဝိပါက”</b> ချမ်းသာတဲ့အကျိုးတွေကို ဟောဒီအတွေးက ထုတ်လုပ်ပေးလိမ့်မယ်တဲ့။ ဒါကြောင့် နေက္ခမ္မဝိတက်ဟာ ကောင်းတဲ့အတွေးတစ်ခုပဲတဲ့နော်။<br><br>--- <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၆</font></p> သူက ဘာနဲ့ယှဉ်တွဲလာတုံးဆို <b>“အလောဘ”</b> ဆိုတဲ့ သဘာဝတရားနဲ့ ယှဉ်တွဲလာတယ်။ အလောဘဆိုတာ လောဘရဲ့ဆန့်ကျင်ဘက်၊ လောဘကို ဖယ်ရှားပစ်နိုင်တဲ့ သဘာဝတရားတစ်ခု။ အဲဒီသဘာဝတရားတစ်ခု မိမိစိတ်ထဲ ဝင်လာမယ်ဆိုရင် ဘာတွေစဉ်းစားတုံး။ လှူဖို့ တန်းဖို့တွေ စိတ်ကူးလာတယ်။ ကူညီချင်တဲ့ စိတ်တွေ ဝင်လာတယ်။ မိမိပစ္စည်းကို စွန့်လွှတ်ချင်တယ်။ အများနဲ့ ရှယ်ယာလုပ်ချင်တယ်ဆိုတဲ့ ကုသိုလ်စိတ်တွေ ဝင်လာတယ်။ Generosity လို့ ခေါ်တယ်။ အဲဒါက <b>“နေက္ခမ္မဝိတက်”</b>။<br><br><b>မေတ္တာနဲ့တွေးတဲ့အတွေး</b><br>နောက်ထပ်တွေးရမယ့် မှန်ကန်တဲ့အတွေးတစ်ခုက <b>“အဗျာပါဒဝိတက်”</b>၊ မေတ္တာနဲ့ယှဉ်တဲ့ အတွေးတဲ့။ မုန်းတီးတဲ့အတွေးမျိုးတွေးလာရင် လူကိုလည်း မုန်းတီးတာပဲ၊ သဘာဝသက်မဲ့တွေအပေါ်မှာလည်း <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၇</font></p> မုန်းတီးတာပဲ။ မုန်းတီးတဲ့အတွေးက <b>“ဗျာပါဒဝိတက်”</b>၊ အဲဒီအမုန်းကင်းတဲ့ နှလုံးသားပိုင်ရှင်ရဲ့ အတွေးကတော့ အများသတ္တဝါတွေ ချမ်းသာကြပါစေလို့ တွေးတယ်။ ဒုက္ခရောက်နေတဲ့သူတွေ ကူညီချင်တယ်၊ ကောင်းကျိုးချမ်းသာတွေ လိုလားတယ်ဆိုတဲ့ အတွေးမျိုးပေါ့။ ဒီလိုတွေးလိုက်တာဟာ မအေးချမ်းဘူးလား။ အေးချမ်းတယ်။<br><br>မေတ္တာနဲ့တွေးတဲ့ အတွေးကို <b>“အဗျာပါဒဝိတက်”</b> လို့ ခေါ်တယ်။ အများသတ္တဝါတွေရဲ့ ကောင်းကျိုးချမ်းသာကို မျှော်ကိုးပြီး သွားတဲ့အတွေး၊ သတ္တဝါအားလုံး ချမ်းသာကြပါစေ။ စိတ်ကလည်း တွေးတယ်။ နှုတ်ကလည်း ပြောတယ်။ လက်ကလည်း လုပ်ကိုင်ပေးတယ်။ ကောင်းကျိုးချမ်းသာတွေကို ရစေတယ်။ မိမိက ကောင်းတဲ့အတွေးကို တွေးသည့်အတွက် ကောင်းတဲ့စကား ပြောလာတယ်။ ကောင်းတဲ့အလုပ်တွေ လုပ်လာတယ်။ ဒါကြောင့် မိမိကိုယ်တိုင်ကလည်း<br><br>--- <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၈</font></p> အပြစ်ကင်းတယ်။ ကောင်းကျိုးချမ်းသာတွေ ရတယ်။ သူတစ်ပါးလည်း ကောင်းကျိုးချမ်းသာတွေ ရသွားနိုင်တယ်။ ဒါက တွေးသင့်တဲ့အတွေးပဲ။<br><br><b>ကရုဏာနဲ့တွေးတဲ့အတွေး</b><br>နောက်တစ်ခုက <b>“အဝိဟံသာဝိတက်”</b>၊ ကရုဏာနဲ့တွေးတဲ့အတွေး၊ ကြင်နာစိတ်နဲ့တွေးတယ်။ သူတစ်ပါးကို ရက်ရက်စက်စက်လုပ်ဖို့၊ သူတစ်ပါး ဒုက္ခရောက်တာကို ကြည့်ချင်တဲ့ အတွေးမျိုး မဟုတ်ဘူး။ သူတစ်ပါးကို မညှဉ်းဆဲဘူး။ အားလုံး ဆင်းရဲဒုက္ခက လွတ်မြောက်ကြပါစေလို့ တွေးတယ်။ ဒုက္ခရောက်နေတဲ့လူကို ဘယ်လို ကယ်ရမလဲ၊ ဘယ်လို အားပေးရမလဲ၊ မဖြစ်သင့်တာ ဖြစ်နေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ကို ဘယ်လို ကူညီရမလဲ၊ စိတ်ဓာတ်ကျနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကို ဘယ်လို အားပေးရမလဲ၊ စားသောက်စရာ ချို့တဲ့နေတဲ့၊ လိုအပ်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေကို ဘယ်လိုမျှဝေပြီး<br><br>--- <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၉</font></p> ခံစားရမလဲဆိုတဲ့ ကောင်းတဲ့ အတွေးမျိုးတွေ တွေးတယ်။ ဒါ ကရုဏာနဲ့တွေးတဲ့အတွေးပဲ။<br><br>အဲဒီအတွေးရှိနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ဟာ ဒုက္ခရောက်နေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်၊ လိုအပ်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေကို ကူညီဖို့ရာ ဝန်လေးပါ့မလား။ အေး-လောကမှာ ကူညီတယ်ဆိုတာ အဲဒီအဝိဟံသာဝိတက်ကြောင့် ကူညီတာ၊ တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး ကူညီတာ။ ဆိုကြပါစို့၊ မီးလောင်မှုနဲ့ ကြုံလို့ မီးဘေးဒုက္ခသည်တွေကို ကူညီကြတယ်။ ရေမျောလို့ ရေဘေးဒုက္ခသည်တွေကို ကူညီကြတယ်။ လေတိုက်လို့ လေဘေးဒုက္ခသည်တွေကို ကူညီကြတယ်။ ဟော-ဒီ အတွေးလေးတွေကြောင့် ကူညီတာနော်။ အေး-အဲဒါ အဝိဟံသာဝိတက်။ တွေးသင့်တဲ့အတွေး။<br><br>စိတ်ရဲ့ အတွေးတွေကို ပြန်ပြောလိုက်မယ်ဆိုရင် စိတ်ရဲ့ အတွေးများသည် မကောင်းတဲ့အတွေး သို့မဟုတ် မတွေးသင့်တဲ့အတွေးက (၃)မျိုး၊ ကောင်း<br><br>--- <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၀</font></p> တဲ့အတွေး သို့မဟုတ် တွေးသင့်တဲ့အတွေးက (၃)မျိုး ရှိတယ်။<br><br>တရားချစ်ခင် သူတော်စင် ပရိသတ်တို့၊ ဒီမကောင်းတဲ့အတွေးတွေ မိမိသန္တာန်မှာ ဖြစ်ပေါ်လာလို့ရှိရင် ဖယ်ရှားပစ်ဖို့ မလိုဘူးလား။ ဆက်တွေးနေရင် သာဝဇ္ဇအပြစ်ရှိပြီး <b>“ဒုက္ခဝိပါက”</b> ဆင်းရဲတဲ့အကျိုးတွေ ပေါ်လာလိမ့်မယ်။ အေး ဒါကြောင့် မကောင်းတဲ့အတွေးတွေကို ဆက်မတွေးဖို့ လိုတယ်။<br><br>ကောင်းတဲ့အတွေးမျိုးနဲ့ အစားထိုးရမယ်။<br><br><b>ဝိတက္ကသဏ္ဌာနသုတ်</b><br>“ဝိတက္ကသဏ္ဌာန”သုတ်မှာ မြတ်စွာဘုရားက ဟောထားတာ ရှိတယ်။ “ဝိတက္ကသဏ္ဌာန”သုတ်မှာ အတွေးကို ထိန်းချုပ်တဲ့နည်းစနစ်ကို ပေးထားတယ်။ လွယ်လွယ်နဲ့တော့ ထိန်းချုပ်လို့ မရဘူးနော်။ စိတ်ထဲမှာ တွေးခဲ့တဲ့အတွေးတွေမှာ ဘယ်ဘက်က အလေ့အကျင့်<br><br>--- <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၁</font></p> များနေတုံးဆို မကောင်းတဲ့ဘက်က များနေတယ်။ မကောင်းတဲ့ဘက်က အလေ့အကျင့်တွေ များနေတဲ့အတွက်ကြောင့် မကောင်းတဲ့အတွေးတွေကနေ လွယ်လွယ်ကူကူနဲ့ ရုန်းထွက်ဖို့ဆိုတာ လွယ်တဲ့ကိစ္စတော့ မဟုတ်ဘူး။ ဒါကြောင့် မြတ်စွာဘုရားက ဤသုတ္တန်မှာ မကောင်းတဲ့အတွေးတွေကနေပြီး ရုန်းထွက်ဖို့ရန်အတွက် နည်းစနစ်(၅)မျိုး ပေးထားတယ်။<br><br>မြတ်စွာဘုရား ဟောတုန်းကတော့ သမထကျင့်စဉ်တစ်ခုကို ကျင့်နေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ကို ဦးတည်ပြီး ဟောထားတာ ဖြစ်လင့်ကစား ဘယ်ပုဂ္ဂိုလ်ပဲဖြစ်စေ မကောင်းတဲ့အတွေးတွေကို ထိန်းချုပ်ဖို့ရန်အတွက် ဒီလမ်းစဉ်အတိုင်း သွားရမယ်။ ကိုယ့်ရဲ့ မကောင်းတဲ့အတွေးတွေကို ထိန်းချုပ်နိုင်ဖို့ ဟောဒီလမ်းကြောင်းက လျှောက်ရမယ်။<br><br>ကဲ ကောင်းပြီ၊ အကြမ်းဖျင်း ပြန်ပြောမယ်...<br><br>--- <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၂</font></p> ဆိုရင် စိတ်ရဲ့အတွေးတွေဟာ လောဘနဲ့တွေးလာတာ ရှိတယ်။ ဒေါသနဲ့တွေးလာတာ ရှိတယ်။ မောဟနဲ့တွေးလာတာ ရှိတယ်။ လောဘနဲ့တွေးတာ ထင်ရှားပါတယ်။ ဒေါသနဲ့တွေးတာလည်း ထင်ရှားတယ်။<br><br>မောဟနဲ့တွေးတာကျတော့ မလုပ်သင့်တာကို လုပ်သင့်တယ်လို့ ထင်တယ်။ လုပ်သင့်တာကို မလုပ်သင့်ဘူးလို့ ထင်တယ်။ အဲဒါ မောဟနဲ့တွေးတဲ့အတွေးပဲ။ သူက ပိုအန္တရာယ်မကြီးပေဘူးလား၊ အေး-မလုပ်သင့်တာကို လုပ်သင့်တယ်လို့ ထင်တယ်။ လုပ်သင့်တာကျတော့ မလုပ်သင့်ဘူး ထင်တယ်။ အဲဒီလို လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟဆိုတဲ့ ဒီတရားတွေ ဦးဆောင်လာတဲ့ အတွေးမျိုးတွေဟာ အန္တရာယ်ရှိတဲ့အတွေးတွေတဲ့။<br><br>ကောင်းပြီ၊ ဘုန်းကြီးတို့တတွေမှာ လောဘနဲ့ အတွေးတစ်ခု ပေါ်လာတယ်ဆိုပါစို့။ အဲဒီလောဘနဲ့တွေးတဲ့အတွေးကို ဘယ်လိုထိန်းချုပ်မလဲ။ ဒေါသနဲ့<br><br>--- <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၃</font></p> ယှဉ်တွဲလာတဲ့ အတွေးပေါ်လာရင် ဘယ်လိုထိန်းချုပ်မလဲ။ မောဟလို့ဆိုတဲ့ တွေဝေမှုနဲ့ ယှဉ်တွဲလာတဲ့ အတွေးပေါ်လာရင် ဘယ်လိုထိန်းချုပ်မလဲ။ မြတ်စွာဘုရားက ထိန်းချုပ်ပုံထိန်းချုပ်နည်း(၅)မျိုး ဟောထားတယ်။<br><br><b>အာရုံပြောင်းရှင်းနည်း</b><br>ပဌမနည်းက မကောင်းတဲ့အတွေးပေါ်လာပြီဆိုရင် အာရုံပြောင်းလိုက်ပါတဲ့။ ဒါတစ်ခုနော်။ ဆက်မတွေးနဲ့။ ပြောင်းလိုက်။ ဒါက အာရုံပြောင်းဖြေရှင်းနည်းလို့ ခေါ်တယ်။ ကဲ ဘယ်လိုပြောင်းရမလဲ။ ဥပမာ-လူတစ်ယောက်အပေါ်မှာ သံယောဇဉ်ဖြစ်ပြီး ခင်တွယ်လာတယ်ဆိုပါစို့။ လောဘနဲ့တွေးတဲ့ အတွေးပဲ။ မိခင်က သားသမီးအပေါ်မှာ ချစ်ခင်တယ်၊ တွယ်တာတယ်၊ တစ်ဦးတစ်ဦး ချစ်ကြတယ်၊ ခင်ကြတယ်။ ကိုယ်မွေးတဲ့ ခွေးလေးတစ်ကောင်၊ ကြောင်လေးတစ်ကောင်<br><br>--- <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၄</font></p> အပေါ်မှာ ခင်တွယ်တာကအစ သံယောဇဉ်နဲ့ လောဘ ဖြစ်လာပြီး၊ သက်ရှိသတ္တဝါအပေါ်မှာ သံယောဇဉ်ဖြစ်လာပြီး လောဘနဲ့တွေးတဲ့ အတွေးတွေ ဝင်လာရင် ဘယ်လို ရုန်းထွက်မလဲ။<br><br>နောက်တစ်ခုက ပစ္စည်းပေါ်မှာရော မခင်တွယ်ဘူးလား။ ဒီဇိုင်းလှလှလေးနဲ့ လက်ဝတ်တန်ဆာလေးဆိုရင် မကိုင်ရက်၊ မဝတ်ရက် ဖြစ်လာတယ်မဟုတ်လား။ အဝတ်အစားဆိုရင် ဖက်ရှင်အသစ်ထွင်ထားတာလေးဆိုရင် မဝတ်ရက်၊ မသုံးရက် ဖြစ်လာတယ်။ ပစ္စည်းမှာ လောဘဖြစ်လာတယ်၊ တချို့က ပစ္စည်းဥစ္စာပေါ်မှာ သိပ်ပြီး တွယ်တာတယ်။ သူများကိုင်ကြည့်တာတောင် မကြိုက်ဘူး။ ကိုယ့်ပစ္စည်းကို သိပ်နှမြောတဲ့လူတွေ ရှိတယ်။ ကိုင်ကြည့်ရုံနဲ့တင် မကြိုက်တာမျိုးတွေ ရှိသေးတယ်နော်။ အဲဒါက သင်္ခါရအပေါ်မှာ တွယ်တာတယ်လို့ ခေါ်တယ်။<br><br>ဒီတော့ ပိုပြီးရှင်းအောင် ပြောမယ်ဆိုရင်<br><br>--- <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၅</font></p> သက်ရှိအပေါ်မှာ တွယ်တာတာနဲ့ သက်မဲ့အပေါ်မှာ တွယ်တာတဲ့ အတွေး။ အဲဒီ အတွေး(၂)မျိုး ဖြစ်လာနိုင်တယ်။<br><br><b>သက်ရှိအပေါ် တွယ်တာမှု</b><br>သက်ရှိအပေါ်မှာ တွယ်တာတဲ့ အတွေးကို ဘာနဲ့ဖျောက်မလဲ။ မြတ်စွာဘုရားက အာရုံပြောင်းပြီးတော့ ဖျောက်။ ကဲ-အာရုံပြောင်းဆိုတော့ ဘယ်လိုပြောင်းရမလဲ။ ဆိုပါစို့ တစ်ဦးတစ်ယောက်အပေါ်မှာ ချစ်ခင်တွယ်တာတဲ့စိတ်တွေ ပေါ်လာပြီဆိုရင် အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်းအာရုံနဲ့ ဖျောက်ရမယ်၊ ဟုတ်လား။ မြန်မာပြည်မှာ အများစုက အသုဘဆိုတာ မသာချတာလို့ အောက်မေ့နေတာ။ အဲဒီလို ပြောတာမဟုတ်ဘူးနော်။<br><br>အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်းနဲ့ ပျောက်တယ်ဆိုတာ - ဥပမာ လူတစ်ယောက်အပေါ် လှတယ်၊ ချောတယ်လို့<br><br>--- <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၆</font></p> တွယ်တာလာပြီဆိုရင် မလှဘူး၊ မချောဘူး၊ ရွံစရာကောင်းတာတွေကို တွေးပါတဲ့။ ဒီအတွေးက တွယ်တာမှုကို နိုင်သွားပြီ။ ဆိုပါစို့ လူတစ်ယောက်အပေါ်မှာ သံယောဇဉ်ရှိရင် နေစမ်းပါဦး၊ မင်းတွယ်တာနေတာဟာ ဆံပင်ကို တွယ်တာတာလား၊ မွေးညှင်းကို တွယ်တာတာလား၊ ခြေသည်း လက်သည်းကို တွယ်တာတာလား၊ (၃၂)ကောဋ္ဌာသနဲ့ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာကြည့်လိုက်၊ လူပုံသဏ္ဌာန် ပျောက်သွားမယ်။ ဆံပင်၊ မွေးညှင်း၊ ခြေသည်းလက်သည်း၊ သွား၊ အရေအသား၊ အကြော၊ အရိုး၊ ခြင်ဆီ တစ်ခုစီတစ်ခုစီ အသိဉာဏ်နဲ့ ကြည့်လိုက်မယ်ဆိုရင် တွယ်တာစရာ ရှာတွေ့မှာ မဟုတ်ဘူး။ လူတစ်ယောက်အပေါ်မှာ သံယောဇဉ်ဖြစ်ပြီး၊ တွယ်တာလာပြီဆိုရင် အဲဒီနည်းနဲ့ ဖျောက်ရမယ်။<br><br>အဲဒါနဲ့ မဖျောက်နိုင်ရင် သံယောဇဉ်မီးက ပူသထက် ပူလာတတ်တယ်။ လောကမှာ ကာမတဏှာဆိုတဲ့ မီးကို အပူဆုံးလို့ ပြောတာပေါ့။ အဲဒီမီးက<br><br>--- <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၇</font></p> ဘယ်ကိုလောင်တုံးဆိုတော့ ကိုယ့်ရဲ့နှလုံးသားကို လောင်တာ။ မီးလောင်တာက အပြင်မှာ လောင်တာက တစ်ခုနော်။ အတွင်းမီးက မီးသတ်တွေမသိတဲ့ မီး။ ရင်ထဲမှာလောင်တဲ့မီး၊ ဒီမီးက နောက်ဆုံးဘယ်လောက်ထိအောင် အန္တရာယ်ပေးတုံးဆိုရင် ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် သတ်သေတဲ့အထိ ဖြစ်စေတယ်။ ဘဝပျက်အောင် လောင်ကျွမ်းသွားနိုင်တယ်။ ဒါကြောင့် ဒီမီးက မပေါ့ဆနဲ့။ မြတ်စွာဘုရားက မီးငြိမ်းနည်းတွေ ပေးထားတယ်။<br><br>ဗုဒ္ဓမြတ်စွာလက်ထက်တော်အခါကာလတုန်းက ရှင်ဂီသဆိုတဲ့ ရဟန်းတော်လေးတစ်ပါး၊ ငယ်ငယ်ရွယ်ရွယ် သာသနာ့ဘောင်ဝင်လာခါစ မြို့ထဲရွာထဲ ဆွမ်းခံသွား။ ဆွမ်းခံသွားရင်း စက္ခုန္ဒြေဖျက်ပြီး ကြည့်လိုက်မိတဲ့အခါ အမျိုးသမီးကို မြင်တော့ စိတ်ထဲမှာ တွယ်တာစိတ်တွေ ပေါ်လာတယ်။ လိုချင်တဲ့ လောဘအတွေးတွေနဲ့ တွေးလာမိတယ်။<br><br>--- <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၈</font></p> တွေးလာကတည်းက သူက သတိထားလိုက်တယ်။ ဪ ဒီအတွေးက ငါ့ကို ဒုက္ခပေးတော့မှာပဲ၊ ဒုက္ခပေးတော့မှာပဲဆိုပြီး သူ့ရဲ့ဆရာ အရှင်အာနန္ဒာဆီ သွားပြီး “အရှင်ဘုရား၊ တပည့်တော်ရဲ့ ရင်ထဲမှာ ရာဂမီးတွေ လောင်နေပါပြီ။ ဘာနဲ့လုပ်ရမတုံး၊ ဘာနဲ့ငြိမ်းရမတုံး” လို့ မေးလျှောက်တယ်။ အဲဒီလို မီးလောင်တာကို မီးလောင်မှန်းမသိရင် ဒုက္ခရောက်မှာနော်။ ရင်ထဲမှာ မီးလောင်နေပြီတဲ့။ အဲဒါကို ဘာနဲ့ငြိမ်းရမှာတုံး ဆိုတော့ -<br><br>အရှင်အာနန္ဒာက ပြောတယ်။ “နေပါဦး မင်းအမှတ်မှားနေလို့ ဒီလိုဖြစ်တာပါ။ <b>“သညာယ ဝိပရိယေသာ စိတ္တံ တေ ပရိဒယှတိ”</b> မင်းစိတ်ဟာ မီးလောင်ခံနေရတာ မင်းအတွေးမှားနေလို့ ဖြစ်တာ”တဲ့။<br><br>အတွေးမှားတယ်ဆိုတာ မလှတာကို လှတယ်ထင်တာ။ ဒါ အတွေးမှားတာပေါ့။ မလှဘူး ရွံစရာကောင်းတယ်။ လူရဲ့ခန္ဓာကိုယ်ဟာ ဘယ်လောက်<br><br>--- <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၉</font></p> ရွံစရာကောင်းသလဲဆိုတာ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် မညှာမတာ ကြည့်။ မနက်မိုးလင်းလို့ရှိရင် ဘယ်သွားတုံး။ Toilet သွားရတယ်၊ မျက်နှာသစ်ရတယ်။ သွားတိုက်ရတယ်။ အညစ်အကြေးတွေ စွန့်ရတယ်။ သိမ်းထားရတာများ ရှိသေးလား။ ကဲ ကောင်းတာဆိုလို့ ခန္ဓာကိုယ်က ထွက်လာပြီး သိမ်းထားစရာ တစ်ခုမှ မရှိဘူး။ သို့သော်လည်း တွယ်တာနေတာပဲ။ ဒီခန္ဓာကိုယ်ကြီး သေချာစဉ်းစားကြည့်လိုက်ရင် ခန္ဓာကိုယ်က ထွက်လာလို့ မွှေးလို့ ကြိုင်လို့။ ဒါလေးကတော့ ပုလင်းလေးနဲ့ ထည့်ပြီးထားဦးမှပဲ မူးလို့ရှူရအောင်ဆိုတာ တစ်ခုမှ မရှိဘူး။ တိတ်တိတ်ပုံး စွန့်ပစ်ရတာတွေချည်းပဲ။ အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်းဆိုတာ မတင့်တယ်တာကို စဉ်းစားတာကို ပြောတာ။<br><br>ကြည့်လေ လူတွေဟာ ထမင်းစားတဲ့အခါ မိသားစု၊ မိတ်ဆွေ သူငယ်ချင်းတွေနဲ့ ပျော်ပျော်ပါးပါး စားကြသောက်ကြ လူလယ်ခေါင်မှာ အလှအပပြင်ဆင်ပြီး<br><br>--- <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၀</font></p> စားကြတယ် မဟုတ်လား။ စားပြီးလို့ ဗိုက်ထဲရောက်တဲ့အခါ နောက်ဆုံးကျတော့ ဘာဖြစ်လို့ (၂)ယောက်၊ (၃)ယောက် မသွားတာလဲ။ တင့်တယ်လို့လား။ မတင့်တယ်လို့လား။ ဘယ်လောက် ထင်ရှားတုံး၊ ကြည့် အဲဒါဟာ နောက်ဆုံးအဆင့်ကို ပြောလိုက်တာ။<br><br>အစားလေးတစ်ခုကို ပါးစပ်ထဲ မထည့်ခင် အချိန်လေးလောက်သာ သန့်ရှင်းတယ်လို့ သတ်မှတ်တာ။ ပါးစပ်ထဲ ထည့်ပြီးရင် “ရော့ အင့် စားမလား” ဆိုရင် ဘယ်သူစားမတုံး။ အေး မသိတဲ့ကလေးလေးတွေပဲ စားမယ်။ သိရင် ဘယ်သူမှ ထမင်းခွံ့ကျွေးလို့ စားမှာ မဟုတ်ဘူးနော်။ ဘာဖြစ်လို့တုံး။ ရွံလို့လား၊ မကြိုက်လို့လား။ ရွံစရာကောင်းတယ်ဆိုတာ မထင်ရှားဘူးလား၊ <b>“ပဋိကူလသညာ”</b> ဆိုတာ အဲဒါတွေကို ကြည့်ခိုင်းတာ၊ တွေးခိုင်းတာ။<br><br>ကဲ ဒီထက် ထင်ရှားတာ ကြည့်ပါဦး။ လူတွေရဲ့ ပါးစပ်ထဲမှာ တံတွေးတွေ ရှိတယ်။ ပါးစပ်ထဲမှာ ရှိတာ<br><br>--- <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၁</font></p> ဘယ်သူမှ မရွံဘူး၊ မျိုချနေကြတာပဲ။ ကိုယ့်တံတွေးကိုယ် ထွေးခံထဲ ထွေးကြည့်ပြီး ပြန်သောက်မလားဆိုရင် သောက်ပါ့မလား။ ခန္ဓာကိုယ်က လွတ်သွားတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် အသုဘဖြစ်သွားတယ်။ ခေါင်းပေါ်က ဆံပင်လေးပဲ ကြည့်လိုက်ပါဦး။ ခေါင်းပေါ်မှာ ရှိတုန်း အရောင်အမျိုးမျိုး ဆိုးတယ်နော်။ အနက်ကနေပြီးတော့ ရွှေရောင်လိုချင်တာနဲ့၊ အနက်က အဖြူရောင်လိုချင်တာနဲ့ အရောင်အမျိုးမျိုး ဆိုးတယ်။<br><br>အဲဒီအရောင်အမျိုးမျိုး ဆိုးပြီးတော့ တသသလုပ်နေတဲ့ အဲဒီဆံပင်မွေးလေးတစ်ပင် ထမင်းပန်းကန်ထဲမှာ တွေ့ကြည့်။ ဘယ်လိုနေမတုံး၊ စားမလား၊ ပစ်မလား။ ဆံပင်ကလည်း သူ့နေရာသူနေရင်တော့ လှသယောင်တော့ ရှိတယ်၊ တခြားနေရာရောက်သွားရင် စွန့်ပစ်ပစ္စည်းထဲ ပါမသွားဘူးလား၊ ကဲ အဲဒီတော့ မတင့်တယ်ဘူးဆိုတာ မထင်ရှားပေဘူးလား။<br><br>လက်သည်းလေးကလည်း လက်ပေါ်မှာရှိ<br><br>--- <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၂</font></p> နေတဲ့အချိန်မှာ အနီဆိုး၊ အညိုဆိုး၊ အမည်းဆိုး၊ အပြာဆိုး အရောင်မျိုးစုံ ဆိုးကြတယ်။ လက်ကနေပြီးတော့ ညှပ်ပစ်လိုက်တဲ့ လက်သည်းလေးတွေ ကျတော့ သိမ်းထားသေးလား။ လူ့ခန္ဓာကိုယ်က လွတ်သွားတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ရွံစရာဖြစ်သွားတယ်။ တကယ်တော့ ညှပ်ပစ်လိုက်တဲ့ လက်သည်းနဲ့ လက်မှာရှိတဲ့ လက်သည်းဟာ အတူတူပါပဲ။ သို့သော် လူတွေရဲ့ စိတ်မှာကျတော့ ကွာခြားသွားပြီ။ အဲဒီသဘောတွေကို ဆင်ခြင်စဉ်းစားပေးတာဟာ အာရုံပြောင်းတယ်လို့ ခေါ်တယ်။<br><br>လူတစ်ယောက်အပေါ်မှာ သံယောဇဉ်ဖြစ်လာပြီဆိုရင် အဲဒီအာရုံပြောင်းတဲ့နည်းသည် ထွက်ပေါက်ပဲ။ အတွေးကို ဖယ်ရှားပစ်တဲ့နည်းပဲ မြတ်စွာဘုရားက ဒီနည်းကို ဟောတာ။ <b>“အညီ နိမိတ္တံ မနသိကာတဗ္ဗ”</b> တဲ့။ အာရုံပြောင်းပြီး ကြည့်လိုက်ပါတဲ့၊ လှတယ်လို့ ထင်နေတဲ့ အတွေးကို မလှဘူးလို့<br><br>--- <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၃</font></p> အာရုံပြောင်းပြီး ကြည့်လိုက်ပါတဲ့၊ လှတယ်လို့ ထင်နေတဲ့ အတွေးကို မလှဘူးဆိုတဲ့ အတွေးနဲ့ အစားထိုးလိုက်ရင် ခုနက လောဘသည် လုံးဝ နောက်ဆုတ်သွားပါလိမ့်မယ်။ ရင်ထဲကို ပူအောင်လုပ်နေတဲ့ လောဘဟာ ငြိမ်းသွားလိမ့်မယ်။ ဒါဆေးနော်။<br><br>လောကလူတွေဟာ နေမကောင်းရင်တော့ ဆေးသောက်တယ်။ အခု စိတ်နေမကောင်းတာလည်း ဆေးသောက်ဖို့လိုတယ်။ နိုင်ငံခြားတွေမှာ ဒီလိုဆေးမရှိဘူး။ သူတို့ဆီမှာ ဘာလုပ်တုံးဆို Psychotherapist & Psychiatrist စိတ်အထူးကု ဆရာဝန်တွေပေါ့။ စိတ်ကို ဆေးမကျွေးဘဲနဲ့ ဟိုလိုပြော ဒီလိုပြောနဲ့ ပြေလည်အောင် ပြောတာ Psychotherapy။<br><br>မြတ်စွာဘုရား တရားတော်က အဲဒီလို ပြောရုံတင်မဟုတ်ဘူး။ လုံးဝကောင်းသွားအောင် ကုစားပေးနိုင်တယ်။ ဒါလဲ Psychotherapy တစ်မျိုးပဲပေါ့။ ဒီ<br><br>--- <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၄</font></p> Psychotherapy မျိုး သူတို့မသိဘူး။ သိလို့ရှိရင် သူတို့ <b>Buddhist Psychotherapy</b> လို့ ခေါ်ဆိုသုံးစွဲမှာ။<br><br>မကောင်းတဲ့အတွေးကို ကောင်းတဲ့အတွေးနဲ့ အစားထိုးလိုက်တယ်။ အာရုံပြောင်းပြီး အစားထိုးတယ်။ လောဘဖြစ်နေပြီဆိုရင် အဲဒီလောဘဖယ်ရှားဖို့အတွက် မိမိလောဘဖြစ်နေတဲ့ အာရုံအစား အခြားအာရုံတစ်ခုခုကို အစားထိုးပြီး စဉ်းစားလိုက်တယ်။<br><br>ခုနက ရှင်ဂီသကို ရှင်အာနန္ဒာက ပြောတယ်။ မင်းအတွေးမှားနေတာ။ ဒါ့ကြောင့် အတွေးကို ပြင်ပြီးတွေးလိုက်ပါတဲ့။ <b>“အသုဘာယ စိတ္တံ ဘာဝေဟိ၊ မာနာနုသယမုဇ္ဈဟ”</b> မတင့်တယ်ဘူးဆိုတာတွေကို မင်းသေချာစဉ်းစားကြည့်ပါ။ ကြည့်လိုက်ရင် ခုနက ရင်ထဲမှာ လောင်နေတဲ့ ကာမရာဂမီးလေးငြိမ်းသွားမယ်။ ဆက်လောင်လို့မရတော့ဘူး။ အဲလိုမဟုတ်ရင် ဆက်လောင်နေမှာပဲ။<br><br>--- <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၅</font></p> ဒါက သက်ရှိသတ္တဝါအပေါ်မှာ သံယောဇဉ်နဲ့ အတွေးတွေတွေးပြီး လောဘတွေဖြစ်လာရင် ဒီလိုဖြေရှင်းပါတဲ့။<br><br><b>သက်မဲ့အပေါ် တွယ်တာမှု</b><br>ဒါဖြင့် သက်မဲ့သင်္ခါရတွေကော၊ ဥပမာဖြင့် လက်ဝတ်လက်စားတို့၊ အဝတ်အစားတို့၊ အိုးအိမ်တို့ စသည်ဖြင့် ကိုယ့်ရဲ့အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းတွေအပေါ်မှာ သံယောဇဉ်တွေ သိပ်ကြီးနေတယ်။ လောဘတွေ သိပ်ဖြစ်လာပြီဆိုရင် ဘာနဲ့တားမလဲဆိုတော့ မြတ်စွာဘုရားက မမြဲဘူး၊ တခဏလေးပဲ သုံးရတာဆိုတဲ့ အတွေးလေးနဲ့ ဖယ်ရှားပစ်ပါတဲ့။<br><br>ကြည့်လေ ဘယ်လောက်ကောင်းတဲ့ အဝတ်အစားပဲဖြစ်ဖြစ် ဝတ်ထားရင် ဘယ်နှနှစ်ဝတ်ရမှာတုံး၊ ဟောင်းမသွားဘူးလား။ အင်မတန်လှပတဲ့ ပန်းကလေးတွေ တယုတယနဲ့ ပန်းအိုးထဲ ထိုးစိုက်ထား၊ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၆</font></p> ခေါင်းပေါ် ပန်ထား၊ ဘယ်လောက်ကြာမှာတုံး။ မကြာဘူး။ အဲဒါကိုတွေးလိုက်ပါတဲ့။ တွေးလိုက်ရင် ခုနက သူ့ပေါ်မှာ တွယ်တာနေတဲ့ သံယောဇဉ်ကြိုးဟာ လျော့ကျသွားမှာ သေချာတယ်။ သူများ အကိုင်မခံတာ တို့ ဘာတို့ ဒီစိတ်တွေ မရှိတော့ဘူး။ မကြာခင် ပျက်သွားမှာပဲဆိုတာ သိနေပြီ။ “တာဝကာလိက” အခိုက်အတန့်ကလေးပဲ ရှိတယ်။ အနိစ္စ မမြဲဘူး ဆိုတဲ့သဘောလေးကိုတွေးကြည့်ပါတဲ့။ ဒီပန်းလေးဟာ ထာဝရလှနေမှာ မဟုတ်ဘူး၊ မကြာခင် နွမ်းသွားမယ်။ မနွမ်းခင် ငါအသုံးချမှပဲဆိုတဲ့အတွေးပဲရှိမယ်။ အဲတော့ မကိုင်ရက်၊ မထိရက်၊ မစားရက်၊ မဝတ်ရက် မရှိတော့ဘူး။ သင်္ခါရအပေါ်မှာ ဖြစ်လို့ရှိရင် ဒီနည်းနဲ့ဖယ်ရှားပစ်ပါတဲ့။ ဒါက လောဘနဲ့တွေးတဲ့ အတွေးကို ဖယ်ရှားနည်း။ ။<br><br>သက်ရှိအပေါ် မုန်းတီးမှု တစ်ခါတလေ ဒေါသနဲ့ မုန်းတီးတဲ့အတွေးတွေ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၇</font></p> တွေးတတ်သေးတယ်။ ဒေါသနဲ့တွေးတဲ့အခါမှာလည်း မုန်းတာက သက်ရှိအပေါ်မှာ မုန်းတာဖြစ်သလို သက်မဲ့အပေါ်မှာလည်း မုန်းတတ်တယ်တဲ့။ ကဲ ဒါဖြင့် သက်ရှိပေါ်မှာ မုန်းတဲ့စိတ် ပေါ်လာရင် ဘာနဲ့ ဖြေရှင်းမလဲ။<br><br>မြတ်စွာဘုရားက မေတ္တာပွားလိုက်ပါတဲ့။ သူ့အကျိုးလိုလားတဲ့ စိတ်ကို ထားနိုင်အောင် ကြိုးစားပါတဲ့။ သည်းခံခြင်း၊ ခွင့်လွှတ်ခြင်း၊ မေတ္တာထားခြင်းဖြင့် ကိုယ့်ရဲ့ ရင်ထဲနှလုံးထဲမှာ ပူလောင်နေတဲ့ ဗျာပါဒမီးကို ငြိမ်းပါလို့ ပြောတာ၊ ဒါက သက်ရှိမှာ မေတ္တာထားနိုင်အောင် ကြိုးစားတာ။<br><br>မေတ္တာထားဖို့ဆိုတာကလည်း လွယ်တာတော့ မဟုတ်ဘူးနော်။ အမုန်းစိတ်ဆိုတာ ဖျောက်ဖို့ တော်တော်ခက်တယ်၊ အမုန်းစိတ်ပြင်းထန်လာပြီဆိုရင် မြတ်စွာဘုရားက သုတ္တန်တစ်ခုမှာ နည်းပေးထားတယ်။ မေတ္တာပွားတဲ့။ မေတ္တာပွားလို့မရရင် ကရုဏာ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၈</font></p> ထား။ မရရင် ကံကံ၏အကျိုးကိုတွေးလိုက်။ သူလည်း သူ့ကံနဲ့သူလာတာ ငါလည်း ငါ့ကံနဲ့ ငါလာတာ မုန်းနေရော ဘာဖြစ်မှာတုံး။ သူကံကောင်းရင် အကျိုးကြီးပွားမှာပဲ။ သူ့ကံနဲ့သူ၊ ငါလည်း ငါ့ကံနဲ့လို့ ကံကိုတွေးလိုက်တဲ့။ အဲဒီလိုမှ မရရင် ဘာလုပ်ရမတုံးဆိုတော့ မေ့ပစ်လိုက်တဲ့။ နောက်ဆုံးက မေ့ပစ်လိုက်တဲ့။ ဘယ်နည်းပဲဖြစ်ဖြစ် ပျောက်ဖို့ရာ အဓိက မဟုတ်လား။ ရင်ထဲနှလုံးထဲမှာ ပူလောင်စေတတ်တဲ့ ဒေါသရဲ့ အတွေးတွေကိုလည်း အဲဒီနည်းနဲ့ ဖြေဖျောက်ရမယ်။<br><br>သက်မဲ့အပေါ် မုန်းတီးမှု။ ဒါဖြင့် သက်မဲ့ဥစ္စာတွေပေါ်မှာ မုန်းတီးမှုဆိုတာ လူ့ရဲ့စိတ်ထဲမှာ တစ်ခါတစ်ရံ ပေါ်လာတတ်သေးတယ်။ ဥပမာ သစ်ပင်ကြီးက ဒီနားလေးမှာ ရှုပ်နေတယ်။ အရွက်တွေ ခဏခဏကြွေကျလို့ တံမျက်စည်း ခဏခဏလှည်းရလို့ အဲဒီသစ်ပင်ကြီးကို မုန်း <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၉</font></p> တယ်။ အဲဒီအခါ မြတ်စွာဘုရားက “ဓာတုမနသိကာရ” တဲ့ ဓာတ်သဘောတွေကိုတွေးကြည့်လိုက်ပါတဲ့။<br><br>မင်းမုန်းတာဟာ ပထဝီဓာတ်ကို မုန်းတာလား။ အာပေါဓာတ်ကို မုန်းတာလား၊ တေဇောဓာတ်ကို မုန်းတာလား စသဖြင့် ကိုယ့်ရဲ့အမုန်းရဲ့ တည်ရာကို သေသေချာချာ ရှာလိုက်တဲ့အခါကျတော့ အမုန်းတရားသည် တည်ရာမရှိဘဲနဲ့ ပျောက်လွင့်သွားနိုင်ပါတယ်။ လက်တွေ့စမ်းကြည့်ပေါ့နော်။ သက်မဲ့တွေအပေါ်မှာ အမုန်းစိတ်လေးတွေနဲ့ အတွေးဝင်လာလို့ရှိရင် အဲဒီနည်းနဲ့ ဖြေရှင်းပါတဲ့။<br><br>မောဟနဲ့တွေ့တဲ့ အတွေး။ ဒါဖြင့် မောဟနဲ့ပတ်သက်လာတဲ့ အတွေးတွေကျတော့ အဋ္ဌကထာဆရာကြီးက နည်းလမ်း ငါးသွယ်ပေးထားတယ်။ ။<br><br>နံပါတ် (၁) က ဆရာကောင်းသမားကောင်း <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၀</font></p> ထံ ဆည်းကပ်ပြီးတော့ ဗဟုသုတဆည်းပူးပါ။ တရားနာပါ။ မောဟကြီးနေတဲ့လူဟာ လုပ်သင့်တာကို မလုပ်သင့်၊ မလုပ်သင့်တာကို လုပ်သင့်တယ် ထင်နေတယ်။ တွေဝေမှုရှိတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်သည် ထိုကဲ့သို့ မတွေဝေရအောင် ဆရာကောင်းသမားကောင်းထံ ချဉ်းကပ်ပါ။ ဒါနံပါတ် (၁)။<br><br>ဆရာကောင်းသမားကောင်းထံ ချဉ်းကပ်ပြီးတော့ အဲဒီဆရာကောင်းသမားကောင်းထံက ပညာသင်ပါတဲ့။ ဒါနံပါတ် (၂)။<br><br>နံပါတ် (၃) က ကိုယ်သင်ထားတဲ့ ပညာတွေကို ဖြေရှင်းဆုံးဖြတ်ဖို့ရာအတွက် ရှင်းလင်းအောင် အဓိပ္ပါယ်ရှင်းပြဖို့ မေးတဲ့မေးခွန်းထုတ်။<br><br>နံပါတ် (၄) က သင့်လျော်တဲ့အခါ တရားနာပါ။<br><br>နံပါတ် (၅) အကြောင်းဟုတ်မဟုတ် သိအောင် ဆုံးဖြတ်နိုင်အောင် လုပ်ပါ။<br><br>ဒါကတော့ ပညာတိုးတက်ခြင်း အကြောင်းတွေ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၁</font></p> ပဲ။ ပညာတိုးတက်လာမှ မောဟပျောက်မှာ။ မောဟကို ဖယ်ရှားပစ်ချင်ရင် အသိပညာတွေ တိုးတက်တဲ့နည်းကို လုပ်ရမယ်တဲ့။ အဲဒီနည်းတွေနဲ့ ဖြေရှင်းရမယ်လို့ ဆိုလိုတယ်။ ကဲ-ကောင်းပြီ။ ဒါက အတွေးမှားနေတာတွေကို အာရုံပြောင်းပြီးတော့ ထွက်ပေါက်ရှာတဲ့နည်း။ ။<br><br>ဒုတိယနည်းက လောဘနဲ့တွေးနေမယ်၊ ဒေါသနဲ့တွေးနေမယ်၊ မောဟနဲ့တွေးနေမယ်ဆိုရင် ကိုယ်တွေးနေတဲ့အရာရဲ့ အပြစ်ကို ဆင်ခြင်ပါ။ သို့မဟုတ် တွေးနေတဲ့စိတ်ရဲ့ အပြစ်ကို ဆင်ခြင်ပါ။<br><br>ဥပမာအားဖြင့် လိုချင်တဲ့ကာမနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ အတွေးတွေတွေးနေမယ်၊ မုန်းတီးတဲ့အတွေးတွေတွေးနေမယ်၊ လူတစ်ဖက်သားကို ရန်ရှာဖို့ အတွေးတွေတွေးနေမယ်ဆိုရင် - ဒီအတွေးတွေဟာ အပါယ်ငရဲကျနိုင်တဲ့ အတွေးတွေပါလား။ ငါဒုက္ခရောက်မယ့် အတွေးတွေပါလား။ ဟိုတစ်ဖက်သား <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၂</font></p> လည်း အကျိုးပျက်စီးသွားနိုင်တဲ့ အတွေးတွေပါလား။ အင်မတန်မှ ကြောက်စရာကောင်းတဲ့အတွေးတွေ၊ ဒီအတွေးတွေ ငါထပ်တွေးနေရင် ငါဒုက္ခရောက်လိမ့်မယ်။ ဒီလို ဆင်ခြင်လိုက်လို့ရှိရင် ခုနက အတွေးဟာ ထွက်ပေါက်ရသွားလိမ့်မယ်၊ မကောင်းတဲ့ အတွေးတွေကို ဖျောက်နိုင်ပါလိမ့်မယ်။ ဒါလက်တွေ့ကျင့်သုံးကြည့်ရမှာ၊ ဒါက ဒုတိယနည်း။ ။<br><br>ပထမနည်းက အာရုံပြောင်းတာ။ ဒုတိယနည်းက အပြစ်ကိုတွေးတာ၊ ထပ်ပြီးတော့ ကိုယ်တွေးတဲ့အတွေးရဲ့ အပြစ်ကို ဆင်ခြင်သုံးသပ်တာ။<br><br>တတိယနည်းကို မြတ်စွာဘုရားက ပေးတယ်။ တတိယနည်းက မေ့ပစ်ရမယ်၊ စိတ်ထဲမှာ မထားနဲ့၊ ဆက်မတွေးနဲ့လို့ ဆိုလိုတာ။ ကိုယ်တွေးတဲ့ အတွေးတစ်ခုဟာ ဖျောက်လို့မရဘူးဆိုရင် ဆက်မတွေးဘဲ စိတ်ထဲမှာကို ပေါ်မလာအောင် မေ့ထား။ အဲဒါက တတိယနည်း။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၃</font></p> စတုတ္ထနည်းက ဒီအတွေး ဘယ်ကစသလဲ ဆိုတဲ့ အတွေးရဲ့ အခြေအမြစ်ကို လိုက်ရှာတဲ့နည်းပဲ။ ဥပမာ လောဘနဲ့တွေးတဲ့အတွေးတွေ၊ ဒေါသ၊ မောဟ အတွေးတွေ ရန်လိုချင်တဲ့အတွေးတွေ ဘယ်ကစနေတာတုံးဆိုတဲ့ အတွေးရဲ့ အခြေအမြစ်ကို သိအောင် လိုက်ရမယ်။ ရှာရင်းရှာရင်းနဲ့ ထွက်ပေါက်တွေ့သွားလိမ့်မယ်။ အတွေးဟာ ပျောက်ပြီးသား ဖြစ်သွားမယ်။ အကြောင်းရှာရင်းနဲ့ပဲ ထိုအတွေးရဲ့ ထွက်ပေါက်ကို ရသွားနိုင်တယ်။<br><br>နောက်ဆုံး ပဉ္စမနည်းကျတော့ မြတ်စွာဘုရားက မကောင်းတဲ့အတွေးတွေဟာ သာမန်နဲ့ ဖျောက်လို့မရဘူး။ (၁) အာရုံပြောင်းတဲ့ စနစ်နဲ့လည်း မအောင်မြင်ဘူး၊ (၂) အပြစ်ကို ဆင်ခြင်တွေးတောတဲ့နည်းနဲ့လည်း မအောင်မြင်ဘူး။ (၃) မေ့လို့လည်း မရဘူး။ (၄) အရင်းအမြစ်ကို ရှာလို့လည်း မရဘူးဆိုရင် စိတ်ကို စိတ်နဲ့ ဖိနှိပ်ပြီး မရရအောင် ကြိုးစားပါတဲ့။ နောက်ဆုံး <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၄</font></p> ကတော့ ဒါပဲ။ လက်လျှော့မပေးနဲ့တဲ့။ နောက်ဆုံးကျရင် မရရအောင် လုပ်ပါ။ မြတ်စွာဘုရား ဘယ်လောက်ထိအောင် ဟောထားတုန်းဆိုရင် “ဒန္တေ ဒန္တမာဓာယ၊ ဇိဝှါယ တာလုံ အာဟစ္စ” တဲ့၊ အံကြိတ်ပြီးတော့ လုပ်ရမယ်တဲ့။<br><br>မကောင်းတဲ့ အတွေးတွေးနေရင် အဲဒီအတွေးကို အံကြိတ်ပြီး ဖြေရှင်းရမယ်။ လောကလူတွေက အံတော့ ကြိတ်ပါတယ်။ ဘာနဲ့ ကြိတ်တာတုံး။ မခံချင်တဲ့ စိတ်နဲ့ ကြိတ်တာ။ လူတစ်ယောက်ကို မခံချင်ဘူးဆိုရင် အဲဒီမခံချင်တဲ့ စိတ်နဲ့ အံကြိတ်တာနော်။<br><br>“ဇိဝှါယ တာလုံ အာဟစ္စ” ဆိုတာ လျှာနဲ့ အာခေါင်ကို ထောက်၊ တက်ခေါက်ပြီးတော့ ဒါမျိုး ငါ့ဖြစ်ကို မဖြစ်စေရဘူးဆိုပြီး စိတ်ကို စိတ်နဲ့ဖိညှစ်ကာ မကောင်းတဲ့အတွေးတွေကို ဖယ်ရှားပစ်ပါတဲ့။ ဒါက “ဝိတက္ကသဏ္ဌာန” သုတ်မှာ မြတ်စွာဘုရားက ဟောတာနော်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၅</font></p> အဲတော့ စိတ်ရဲ့အတွေးတွေထဲက မကောင်းတဲ့အတွေးတွေကို ဟောဒီနည်းစနစ်ငါးမျိုး ပြန်ပြီးတော့ ပြောရအောင်။ နံပါတ် (၁) အာရုံပြောင်းပြီးတော့ ဖြေရှင်းတဲ့နည်းစနစ်။ နံပါတ် (၂) က အပြစ်ကို ဆင်ခြင်သုံးသပ်ပြီး ဖြေရှင်းတဲ့နည်း။ နံပါတ် (၃) က မေ့ပစ်တဲ့နည်း။ နံပါတ် (၄) က အရင်းအမြစ် ရှာဖွေပြီးတော့ ဖြေဖျောက်တဲ့နည်း၊ နံပါတ် (၅) က စိတ်နဲ့ ဖိညှစ်ပြီး မရရအောင် ကြိုးစားတဲ့နည်းတဲ့။ ဟောဒီ (၅) မျိုးပဲ။ ။<br><br>အဲဒီ (၅) မျိုးနဲ့ လုပ်ရင် စိတ်ရဲ့ အတွေးတွေ၊ မကောင်းတဲ့အတွေးတွေဟာ လုံးဝကင်းသွားပြီးတော့ အတွေးပေါ်မှာ ပိုင်နိုင်မှုဆိုတဲ့ စွမ်းရည်တစ်ခု ရလာနိုင်တယ်။ အဲဒီစွမ်းရည်က ကိုယ်တွေးချင်တဲ့ အတွေးကိုတွေးနိုင်တယ်။ ကိုယ်မတွေးချင်တဲ့ အတွေးကို ထိန်းချုပ်နိုင်တယ်။ ဘယ်လောက်ကောင်းလဲ၊ သာမန်အခြေအနေမှာ မတွေးချင်တဲ့အတွေးလည်း <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၆</font></p> တွေးနေရတယ် မဟုတ်လား။ ဒီအတွေး မကောင်းမှန်း သိပေမယ့် တွေးနေမိတယ်။<br><br>ဥပမာ သရဲကြောက်တတ်တဲ့လူက ညအခါ သရဲကြီးလာတယ် တွေးနေမိတာပဲ။ ကြောက်စရာ အတွေးတွေလည်း တွေးနေတာပဲ။ ဘာဖြစ်မှာ ညာဖြစ်မှာတွေးပြီးတော့ တွေးနေတဲ့အတွေးတွေက ကိုယ့်ကိုကိုယ် ပြန်ခြောက်နေတာ။ ကိုယ်မတွေးချင်တာလည်း တွေးနေရတာပဲ။ အချို့များ ကြောက်လွန်းအားကြီးတော့ စောင်ခေါင်းမြီးခြုံအိပ် ချွေးပြန်ရင်း မတွေးချင်တဲ့အတွေးတွေ တွေးမိပြီး အတွေးရဲ့နှိပ်စက်မှုကို ခံနေရတယ်။<br><br>အတွေးကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခြင်း၊ အကျိုးမတွေးချင်တဲ့ အတွေးတွေတွေးနေမိတဲ့အခါ ဒီနည်းစနစ်တွေ ကျင့်သုံးပြီး အတွေးကို ပယ်ဖျောက်နိုင်မယ်ဆိုရင် အဲဒီပုဂ္ဂိုလ်ဟာ အတွေးပေါ်မှာ စွမ်း <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၇</font></p> ရည်သတ္တိတွေ ရသွားပြီး ကိုယ်တွေးချင်တဲ့အတွေးကို တွေးနိုင်မယ်။ ကိုယ်မတွေးချင်တဲ့အတွေးကို မတွေးဘဲနေလို့ ရသွားလိမ့်မယ်တဲ့။ လေ့ကျင့်ပြီး ယူကြည့်ကြ။<br><br>အဲဒီလို ရသွားပြီဆိုရင် တဏှာကို တွယ်တာမှုတွေအားလုံး ဖယ်ရှားနိုင်လိမ့်မယ်။ သံယောဇဉ်တွေလည်း ကင်းသွားလိမ့်မယ်။ အထင်အမြင်ဆိုတဲ့ မာန်မာနတွေလည်း အားလုံးကျသွားပြီး နောက်ဆုံးမှာ ဒုက္ခဟူသမျှ လုံးဝကင်းလွတ်သွားလိမ့်မယ်။ ဒါ မြတ်စွာဘုရားဟောထားတာ၊ နောက်ဆုံး ဒုက္ခအားလုံးက လွတ်သွားလိမ့်မယ်တဲ့။<br><br>ဒုက္ခတွေ ဘယ်ကရနေတာတုံးဆိုရင် ဟောဒီအတွေးတွေက ရနေတာ။ နေ့စဉ်နဲ့အမျှ လူတွေက တွေးနေကြတာ မဟုတ်လား။ အဲဒီအတွေးတွေကြောင့် ဒုက္ခရောက်နေတာ။ အဲဒီမကောင်းတဲ့ အတွေးတွေကို ဖယ်ရှားပစ်လိုက်နိုင်တာနဲ့ တစ်ပြိုင် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၈</font></p> နက် တဏှာကိုလည်း ပယ်ရှားနိုင်မယ်။ သံယောဇဉ်တွေကိုလည်း ကင်းအောင်လုပ်နိုင်သွားမယ်။ မာနတွေကိုလည်း ဖယ်ရှားပစ်နိုင်မယ်တဲ့။ အဲဒီတဏှာတွေ၊ မာနတွေ၊ သံယောဇဉ်တွေ ကင်းသွားပြီဆိုရင် လူ့လောကမှာ ကြုံရတဲ့ ဒုက္ခမှန်သမျှ၊ သံသရာထဲမှာ ကြုံရတဲ့ ဒုက္ခမှန်သမျှ လုံးဝအဆုံးသတ်သွားပါလိမ့်မယ်။ ဒါဟာ စိတ်၏အတွေးများနဲ့ ပတ်သက်လို့ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာ ဟောကြားတဲ့ “ဝိတက္ကသဏ္ဌာနသုတ်” လာ တရားဒေသနာဖြစ်ပါတယ်။<br><br>ဒါကြောင့် တရားချစ်ခင် သူတော်စင်ပရိသတ်တို့သည် နေ့စဉ်နှင့်အမျှ မိမိတို့သန္တာန်မှာ ဖြစ်လေ့ဖြစ်ထရှိတဲ့ စိတ်ရဲ့အတွေးများ၊ အတွေးမဲ့စိတ်၊ အတွေးနဲ့စိတ် နှစ်ခုအနက် အတွေးနဲ့စိတ်တွေထဲက ထိုအတွေးတွေကို မှန်ကန်စွာတွေးခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း၊ မှားယွင်းတဲ့ အတွေးတွေကို နည်းလမ်း (၅) သွယ်ဖြင့် ဖြေရှင်းခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း ထိန်းချုပ် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၉</font></p> နိုင်ပြီး ဆင်းရဲဒုက္ခတွေ ကိုယ်စီကိုယ်ငှ အဆုံးသတ်အောင် ကြိုးစားအားထုတ်နိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။<br><br>သာဓု • • • သာဓု • • • သာဓု kugoit2v6dt8k1evsmzt9abolzl21kj 22092 22091 2026-06-14T01:08:32Z Tejinda 173 22092 wikitext text/x-wiki {{header | title = စိတ်၏ အတွေးများ | author = ဒေါက်တာနန္ဒမာလာဘိဝံသ | override_author = | editor = | translator = | contribuor = | override_contributor = | section = စာစစ်ရန်လိုအပ်သည် | previous = [[စရိုက်နှင့် ဝါသနာ]] | previous2 = | next = [[ဆင်းရဲမွဲတေမှု လျှော့ချရေး]] | next2 = | year = | notes = | edition = | categories = မြန်မာ တရားတော်များ | shortcut = | portal = }} <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁</font></p> <h3>“စိတ်၏ အတွေးများ ”</h3>မှတ်တမ်း သာသနာတော် ၂၅၅၂ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၇ဝ ပြည့်နှစ်၊ တပို့တွဲလဆန်း (၁၀)ရက်နေ့ မန္တလေး မဟာအောင်မြေမြို့နယ်၊ ရတနာဈေး ကျောက်ဝိုင်း ရတနာလူငယ် မြတ်ဗုဒ္ဓဒေသနာတော်ပြန့်ပွားရေးအဖွဲ့ (၂) နှစ်ပြည့် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ပြုလုပ်အပ်သော ဓမ္မပူဇာ ဓမ္မသဘင်အခမ်းအနားဝယ် ဟောကြားအပ်သော <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂</font></p> “စိတ်၏အတွေးများ”ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်ကို ကြည့်ရင် စိတ်နဲ့အတွေးဆိုတာ ဆောင်ရွက်မှုချင်း မတူဘူး။ စိတ်က တခြား၊ အတွေးက တခြားဆိုတာ ထင်ရှားတယ်။ လူအများက စိတ်နဲ့တွေးတာဟာ အတူတူပဲလို့ မှတ်ထင်ကြတယ်။ သို့သော် အဘိဓမ္မာ သဘောကို သေချာကြည့်မယ်ဆိုရင် အာရုံကို သိတတ်တဲ့စိတ်က တစ်မျိုး၊ ထိုစိတ်ကို မှီတွယ်ပြီး ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ စေတသိက်ဆိုတဲ့ သဘာဝတရားက တစ်မျိုးလို့ စိတ်နဲ့ စေတသိက် နှစ်မျိုး ခွဲခြားပြီး သိနိုင်တယ်။ စိတ်၏ အတွေးဆိုတဲ့ စကားလုံးထဲမှာ အတွေးဆိုတာ စေတသိက်တစ်ခုရဲ့ နာမည်ပဲလို့ မှတ်ရမယ် နော်။<br><br>အတွေးကို စိတ်က ဆောင်ရွက်တာ မဟုတ်ဘူး။ အတွေးဆိုတဲ့ စကားလုံးကို ပါဠိဘာသာဖြင့် အနီးစပ်ဆုံး ပြောရင် “ဝိတက္က”လို့ ပြောရတယ်။ ညက ဝိတက်တွေ များနေလို့ အိပ်မပျော်ဘူးလို့ လူကြီးတွေပြောတာ ကြားဖူးကြလိမ့်မယ်။ ဝိတက်ဆိုတာ အတွေးကို ပြောတာ၊ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးထဲမှာ <b>သမ္မာသင်္ကပ္ပ</b>လို့ ပါတယ်။ <b>သင်္ကပ္ပ</b>ဆိုတာ အတွေးပဲ ဖြစ်တယ်။ မှန်ကန်စွာတွေးတောခြင်းကို <b>သမ္မာသင်္ကပ္ပ</b>လို့ဆိုတာ ဖြစ်တယ်။<br><br>သင်္ကပ္ပနဲ့ ဝိတက္ကဆိုတာ စကားလုံးချင်း မတူပေမယ့် သဘာဝတရား တစ်ခုတည်းကိုသာ ဖော်ပြတာ ဖြစ်တယ်။ ဝိတက် (အတွေး) ကိုပဲ ပြောတာ။ ဘုန်းကြီးတို့တစ်တွေရဲ့ စိတ်မှာ အတွေးတွေ ရှိတယ်။ စိတ်က တခြား၊ အတွေးက တခြား ဒီလို ခွဲခြားပြီး သိဖို့လိုတယ်နော်။<br>စိတ်ကို ဖြူစင်အောင် လုပ်တဲ့အခါမှာ တချို့ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃</font></p> အတွေးတွေကို ထိန်းချုပ်ဖို့ လိုအပ်တယ်။ တချို့ အတွေးတွေကို အားကောင်းလာအောင် လုပ်ပေးဖို့ လိုအပ်တယ်။ သို့သော် စိတ်တိုင်းမှာ အတွေးရှိတာ မဟုတ်ဘူး။ “အတွေးမဲ့စိတ်”လို့ ပြောရင် လူတွေဟာ ရုတ်တရက် လက်ခံချင်မှ လက်ခံမယ်။ စိတ်ဆိုတာတွေးတတ်တာပေါ့။ မတွေးတဲ့ စိတ် မရှိဘူးလို့ ထင်ကောင်း ထင်လိမ့်မယ်။<h3>အတွေးစိတ်</h3>သို့သော် “အတွေးမဲ့စိတ်”ဆိုတာ အဘိဓမ္မာ မှာ ရှိတယ်။ စာပေလိုပြောရင် <b>အဝိတက္ကစိတ်</b>။ <b>အဝိတက္ကစိတ်</b>ဆိုတာ အတွေးမပါတဲ့ စိတ်။ အဲဒီ အတွေးမပါတဲ့ စိတ်ကို ထပ်ပြီး ခွဲတဲ့အခါမှာ “သဘာဝ အဝိတက္က” ပင်ကိုက အတွေးမပါတဲ့ စိတ်နဲ့ “ဘာဝနာဗလ အဝိတက္က” ကျင့်ဆောင်တဲ့ ဘာဝနာ စွမ်းအားကြောင့် အတွေးမဲ့သွားတဲ့ စိတ်လို့ နှစ်မျိုး <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄</font></p> ခွဲရတယ်။ အတွေးမဲ့စိတ် နှစ်မျိုးပေါ့။ စိတ်တိုင်း အတွေးရှိတယ်လို့ မထင်နဲ့။ မတွေးဘဲနဲ့ ငြိမ်နေတဲ့ စိတ်မျိုးကလည်း ရှိသေးတယ်။<br><br>အဘိဓမ္မာသဘောအရ ပြောမယ်ဆိုရင် တွေးတဲ့စိတ်၊ တွေးတောမှုနဲ့ ယှဉ်တွဲပြီး ဖြစ်တဲ့စိတ်ဟာ (၅၅)မျိုး ရှိတယ်။ အတွေးမဲ့စိတ်က (၆၆)မျိုး ရှိတယ်။ ဒီနှစ်ခု ပေါင်းလိုက်ရင် စိတ် (၁၂၁)ဆိုတဲ့ ဂဏန်းကို ရမယ်။<br><br>အတွေးမဲ့စိတ်ဆိုတာကို ဘာသာတိုင်းက လက်မခံဘူး။ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာ လက်ထက်တော်အခါက ဗုဒ္ဓမြတ်စွာနဲ့ တစ်ခေတ်တည်းပေါ်တဲ့ နိဂဏ္ဌ နာဋပုတ္တဆိုတဲ့ ဆရာကြီး ရှိတယ်။ ဒီကနေ့ခေတ်မှာ သူ့ရဲ့ဝါဒကို ဂျိန်းဝါဒလို့ ခေါ်တယ်။ အိန္ဒိယမှာ ထွန်းကားနေဆဲ ဘာသာတရားတစ်ခုပဲ။ နာဋပုတ္တကို သူတို့ စာပေအရ “ဗမာန မဟာဝီရ” လို့ ခေါ်တယ်။ ပါဠိစာပေအရ နိဂဏ္ဌနာဋပုတ္တ လို့ ခေါ်တယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅</font></p> နိဂဏ္ဌနာဋပုတ္တက “အတွေးမဲ့စိတ်”ဆိုတာကို လက်မခံဘူး။ စိတ်မှန်ရင် အတွေးရှိတယ်လို့ ယူဆတယ်။<br><br>တစ်ခါတုန်းက ဗုဒ္ဓမြတ်စွာရဲ့ ဥပါသကာ တစ်ဦးဖြစ်တဲ့ စိတ္တသူကြွယ်နဲ့ ဆုံတယ်။ စိတ္တသူကြွယ်ဟာ တရားဓမ္မနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အဟောအပြော ကောင်းတယ်။ ပဋိဘာန်ဉာဏ်ရှိတယ်။ အဲဒီ စိတ္တ သူကြွယ်နဲ့ နိဂဏ္ဌနာဋပုတ္တတို့တွေ့တဲ့အခါ နိဂဏ္ဌနာဋပုတ္တက ပြောတယ်။ “ဂေါတမဘုရားက <b>အဝိတက္က အဝိစာရ သမာဓိ</b> အတွေးမပါတဲ့ သမာဓိ ရှိတယ်လို့ ဟောတယ်။ အတွေးမဲ့စိတ်ဆိုတာ မရှိနိုင်ဘူး။ စိတ်ဆိုတာ အတွေးနဲ့သာ ဖြစ်တယ်။ ဘယ်နဲ့လဲ စိတ္တသူကြွယ်၊ ဒကာကော အတွေးမဲ့စိတ်၊ အတွေးမဲ့သမာဓိဆိုတာကို ယုံသလား”လို့ မေးတယ်။ သူ မေးလိုက်တဲ့ စကားကိုသေချာကြည့်။ ယုံရဲ့လားလို့ မေးတာနော်။<br><br>အဲဒီအခါ စိတ္တသူကြွယ်က “အတွေးမဲ့စိတ် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၆</font></p> ရှိတယ်ဆိုတာ သူ မယုံပါဘူး”လို့ ဖြေတယ်။ နိဂဏ္ဌနာဋပုတ္တက ခေါင်းလေးမော့ ခါးလေး ကော့ပြီး “ဂေါတမရဲ့ တပည့်ဖြစ်တဲ့ ဟောဒီ စိတ္တ သူကြွယ်တောင်မှ အတွေးမဲ့စိတ်ဆိုတာ လက်မခံဘူး။ သူ မယုံဘူးလို့ ပြောနေတယ်”လို့ ပရိသတ် ကြား အောင် အသံမြှင့်ပြောလိုက်တယ်။<br><br>အဲဒီအခါမှာ စိတ္တသူကြွယ်က ဘာရှင်းပြတုံး ဆိုရင် သူကိုယ်တိုင် သမထကျင့်စဉ်တွေကို ကျင့်ပြီး ဒုတိယဈာန် တတိယဈာန် စတုတ္ထဈာန် ဆိုတဲ့ ဒီဈာန်တွေကို ရရှိထားလို့ ဒီသမာဓိမျိုးတွေ သူကိုယ်တိုင် အကြိမ်ကြိမ် ရရှိ ခံစားဖူးတာ ဖြစ်တယ်။ ဒါကြောင့် အတွေးမဲ့သမာဓိ အတွေးမဲ့ စိတ်ဆိုတာ သူကိုယ်တိုင် သိတာ၊ ယုံလို့ပြောတာ မဟုတ်ဘူးလို့ ပြောတယ်။ သူ မယုံဘူးဆိုတာက သူကိုယ်တိုင် သိတယ်လို့ပြောတာ။<br><br>ကဲ လောကမှာ လူတွေက ကိုယ်ကိုယ်တိုင် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၇</font></p> မသိရင် သူများပြောတာ လက်မခံရပေဘူးလား။ ကိုယ်သိတာ မဟုတ်ဘူး ဆိုရင် စာထဲမှာ ပါတယ်၊ ဘယ်သူက ပြောတာ၊ ဒါနဲ့ပဲ လက်ခံရတယ်လေ။ ဒီတော့ စိတ္တသူကြွယ်က အတွေးမဲ့စိတ်၊ အတွေးမဲ့ သမာဓိကို သူကိုယ်တိုင် အကြိမ်ကြိမ် ရရှိဖူးလို့ ကိုယ်တိုင်သိတာ။ ဒါကြောင့် မယုံဘူးလို့ ပြောတာ ပါ ဆိုတယ်။<br><br>အဲဒီတော့ နိဂဏ္ဌနာဋပုတ္တက “ကြည့်စမ်းပါ။ စိတ္တသူကြွယ်ဟာ အလွန်ကောက်ကျစ်တယ်။ နဂိုတုန်းက မယုံဘူးပြောပြီး အခုကျတော့ သူ ကိုယ်တိုင် သိတယ်လို့ ပြောပြန်တယ်”လို့ ပြောလိုက်တယ်။ စိတ္တသူကြွယ်က သူ့ကို စိန်ခေါ်တယ်။ အခုခေတ် ဆိုရင် Challenge လုပ်တယ်ပေါ့။ ယုံတာနဲ့ သိတာ တူ မတူ စိတ္တသူကြွယ်က မေးတယ်။ အစက နိဂဏ္ဌနာဋပုတ္တဟာ သူ့စကားကိုစိတ္တသူကြွယ် လက်ခံတယ် လို့ ထင်သွားတာကိုး။ သူ မျက်စိလည်သွားတာ။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၈</font></p> ကဲ ယုံတာနဲ့ သိတာ တူသလား၊ မတူဘူးလား။ မတူဘူး။ ယုံတာဆိုတာ ကိုယ်တိုင်မသိဘဲ သူများ ပြောတာ လက်ခံရတာ။ ကိုယ်ကိုယ်တိုင် သိတာ ကျတော့ ယုံတာ မဟုတ်တော့ဘူးလေ။ ယုံတဲ့ အဆင့်ကို လွန်သွားပြီး ကိုယ်တိုင်သိတာ။<br><br>နိဂဏ္ဌနာဋပုတ္တ ဘာမှမဖြေရှင်းနိုင်ဘဲ နောက်ဆုံး အရှုံးပေးလိုက်ရတဲ့အကြောင်း သံယုတ်ပါဠိတော်ထဲ မှာ ရေးထားတာ ရှိတယ်။ ဒါကြောင့် အတွေးနဲ့စိတ် ရှိသလို အတွေးမဲ့စိတ်လည်း ရှိတယ်ဆိုတာကို မှတ်ထားရမယ်။<h3>တွေးသင့်တာနဲ့ မတွေးသင့်တာ</h3>ဘုန်းကြီးတို့တွေးသင့်တာရှိသလို မတွေးသင့် တာလည်း ရှိတယ်တဲ့။ ဒါကြောင့် စိတ်၏ အတွေးများဆိုတာကို လေ့လာဖို့လိုတယ်။ လူတိုင်း လူတိုင်းဟာတွေးဖူးကြတာချည်းပဲ။ မတွေးဖူးတဲ့ လူရယ်လို့ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၉</font></p> တစ်ယောက်မှမရှိဘူး။<br><br>ပင်ကိုယ် အတွေးမျိုးစိတ် (<b>သဘာဝ အဝိတက္က</b>)ဟာ ၁ဝ-ခုပဲ ရှိတယ်။ အဲဒီ ၁ဝ-ခုက ဘာတုံး ဆိုရင် မျက်စိကမြင်ပြီး သိတဲ့ စိတ်က ၂-မျိုး၊ နားက ကြားပြီး သိတဲ့စိတ်က ၂-မျိုး၊ နှာခေါင်းက အနံ့ရပြီး သိတဲ့ စိတ်က ၂-မျိုး၊ လျှာက အရသာတွေ့ပြီး သိတဲ့စိတ်က ၂-မျိုး၊ ခန္ဓာကိုယ်က ထိပြီး သိတဲ့စိတ်က ၂-မျိုး၊ ၂မျိုးစီ ဆိုတော့ ၅-နှစ်လီ ၁၀-ခု။ အဲဒါ အတွေးမဲ့ စိတ်တွေပဲ။ အတွေး မပါဘူး။ ကျန်တဲ့ စိတ်တွေကတော့ သဘာဝအားဖြင့် အတွေးနဲ့ စိတ်တွေချည်းပဲ။ ကဲတွေးတိုင်း ကောင်းသလား။<br><br>ဒီတရား နာပြီးတဲ့အခါ မကောင်းတဲ့ အတွေးတွေကိုဘယ်လိုဖျောက်ရမယ်ဆိုတာ မြတ်စွာဘုရားက “ဝိတက္ကသဏ္ဌာနသုတ်”မှာ ဟောထားတယ်။ အလွန် မှတ်သားစရာ ကောင်းပါတယ်။ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာ ကိုယ်တော် တိုင်က လူ့ စိတ်ရဲ့ အတွေးများကို အလေးထားပြီး <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၀</font></p> ဟောကြားခဲ့တယ်။ အတွေးဆိုတာဟာ မှန်ကန်စွာတွေးတတ်ရင် မဂ္ဂင် ၈-ပါး အဝင် <b>သမ္မာသင်္ကပ္ပ</b>(မှန်ကန်သော အတွေး)ဖြစ်လို့ နိဗ္ဗာန်ရကြောင်း တစ်ခုပဲ။ အဲဒါနဲ့ ဆန့်ကျင်ဘက် မှားမှားယွင်းယွင်း သွားတဲ့ အတွေး ကျတော့ အပါယ်ငရဲ ကျစေတတ်တဲ့ အတွေးမျိုး ဖြစ်တယ်။ ဒါကြောင့်မို့ ဘုန်းကြီးတို့တစ်တွေ မှန်ကန်တဲ့ အတွေးနဲ့ မှားယွင်းတဲ့အတွေး ဒီနှစ်ခုကို ခွဲခြားသိဖို့ လိုတယ်။<h3>မှန်ကန်တဲ့အတွေးနဲ့ မှားယွင်းတဲ့အတွေး</h3>မှန်ကန်တဲ့ အတွေးကို မိမိရဲ့ စိတ်ထဲမှာ ထူ ထောင်ပေးပြီး မှားယွင်းတဲ့အတွေးကို ဖယ်ရှားပစ်ဖို့ လိုတယ်ပေါ့။ အဲဒီတော့ မှားယွင်းတဲ့ အတွေးဆိုတာ ဘာလဲ။ မှားယွင်းတဲ့ အတွေးဆိုတာ အပြစ်ရှိတဲ့ အတွေး။ ဆင်းရဲတဲ့အကျိုးကို ထုတ်လုပ်တတ်တဲ့ အတွေး။ ဟောဒီ မှားယွင်းတဲ့ အတွေးတွေဟာ အပြစ် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၁</font></p> ရှိတယ်။ ဆင်းရဲတဲ့အကျိုးကို ပေးတတ်တယ်။ အဲဒီအတွေးမျိုးကို ဖယ်ရှားရမယ်။ မှန်ကန်တဲ့ အတွေးဆိုတာ အပြစ်ကင်းတယ်။ ကောင်းကျိုး ချမ်းသာကို ပေးတတ်တယ်။<br><br>လူ့စိတ်ထဲမှာ အတွေး (၂)မျိုး ကွဲပြားခြားနားမှု ရှိတယ်။ ဘုန်းကြီးတို့ တရားချစ်ခင် သူတော်စင် ပရိသတ်တို့ ဒါကို သိထားလို့ရှိရင် မှားယွင်းတဲ့ အတွေးတွေးမှာလား၊ မှန်ကန်တဲ့ အတွေးတွေးမှာလား။ မှန်ကန်တဲ့အတွေးကိုတွေးရလိမ့်မယ်။<br><br>မှန်ကန်တဲ့အတွေးကို မပြောမီ မှားယွင်းတဲ့ အတွေးကို အရင်ပြောရမယ်။ မမှားဖို့က အမှန်လုပ်ဖို့ထက် ပိုအရေးကြီးလို့ ဖြစ်တယ်။ မြတ်စွာဘုရားက လမ်းညွှန်တဲ့အခါမှာ မလိုက်ရမယ့်လမ်းကို အရင် ညွှန်တယ်။ လိုက်ရမယ့်လမ်းကို နောက်မှ ညွှန်တယ်။ ဒါဟာ reasonable ဖြစ်တယ်။ သဘာဝကျတယ်။ မလိုက်ရမယ့်လမ်းကို အရင်ညွှန်ဖို့ ပိုပြီး အရေးကြီး <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၂</font></p> တယ်။ မလိုက်ရမယ့် လမ်းကိုလိုက်ရင် ဒုက္ခအကြီး အကျယ် ရောက်သွားတတ်တယ်။ လိုက်ရမယ့်လမ်းကို မလိုက်ရင် အဆင်မပြေရုံပဲ ရှိမယ်၊ ခုနလောက် ဒုက္ခ မရောက်နိုင်ဘူး။<br><br>ဒါကြောင့်မို့ မင်္ဂလသုတ်မှာ ကြည့်လေ။ အသေဝနာ စ ဗာလာနံ - မပေါင်းရဘူးဆိုတာကို အရင်ပြောတယ်။ ပြီးတော့မှ ပေါင်းရမယ်ဆိုတာကို နောက်မှ ပြောတယ်။ မပေါင်းဖို့ရာက ပိုအရေးကြီးတယ်။ ဆိုပါစို့ အစာတစ်ခုက အဆိပ် ရှိနေတယ်။ အစာတစ်ခုက အဆိပ်မရှိဘူး။ သို့သော် ခန္ဓာကိုယ်ကို အကျိုးမပြုဘူး။ အဲဒီ နှစ်ခုကို မသိလို့ စားမယ့် ပုဂ္ဂိုလ် အတွက် ဘယ်ဟာကို အရင်တားဖို့ လိုအပ်သလဲ။ အဆိပ်ရှိတဲ့အစာကို မစားမိဖို့ ပို အရေးကြီးတယ်။ ခုနက အဆိပ်မရှိတဲ့ အစာက အကျိုးမပြုရုံ မပြုမှား၊ ဒုက္ခ ရောက်မသွားစေနိုင်ဘူး။ အဆိပ်ရှိတဲ့ အစာကို စားမိရင် ချက်ချင်းဒုက္ခရောက်သွား နိုင်တယ်။ ဒါကြောင့် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၃</font></p> မလုပ်ရမယ့်ဟာကို အရင် ပြောရတယ်။<h3>လောဘနဲ့တွေးတဲ့အတွေး</h3>မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မူတဲ့ နည်းလမ်း အတိုင်း မတွေးရမယ့် အတွေးတွေက ဘာတွေပါလိမ့်ဆိုတာ စဉ်းစားကြည့်ရအောင်။ “ဆန္ဒူပသံဟိတ” - လောဘနဲ့တွေးတဲ့ အတွေးတွေ၊ လောဘနဲ့တွေးတဲ့ အတွေးတွေ မှန်သမျှဟာ ကောင်းတဲ့အတွေး မဖြစ်ဘူး။ လူတွေကတော့ ထင်ကောင်း ထင်မယ်။ လူဆိုတာ လောဘတော့ ရှိတာပေါ့။ လောဘနဲ့တွေးရင်လည်း ကောင်းကျိုးချမ်းသာတွေရနေတယ်လို့ ဒီလို ထင်ကောင်း ထင်လိမ့်မယ်။ သို့သော် လောဘနဲ့တွေးတဲ့ အတွေးဟာ ကောင်းကျိုးချမ်းသာ ပေးတာထက် ဆိုးကျိုးပေးတာက ပိုများတယ်။ အဲဒီ လောဘနဲ့တွေးတဲ့အတွေးကို စာပေလို ပြောရင် <b>“ကာမဝိတက်”</b> လို့ ခေါ်တယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၄</font></p> “ကာမဝိတက်”မှာ လိုချင်စရာအာရုံတွေက ကာမ၊ ထိုလိုချင်စရာအာရုံတွေကို လိုချင်တဲ့လောဘဆိုတာနဲ့ ယှဉ်တွဲလာတဲ့ အတွေးက <b>“ဝိတက္က”</b>၊ လောက လူတွေမှာတော့ ဒါတွေးနေကျအတွေး ဖြစ်တယ်။ ကာမဂုဏ် အာရုံနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ အတွေးဆိုတာ လူ့ လောကမှာ ရိုးနေတဲ့ အတွေးတစ်ခု၊ မျက်စိက လှတာ ကြည့်ချင်တယ်။ နားက သာယာတဲ့အသံလေးကို နားထောင်ချင်တယ်။ နှာခေါင်းက မွှေးကြိုင်တဲ့ အနံ့လေးကို နမ်းချင်တယ်။ လျှာက အရသာရှိတာလေးကို စားချင်တယ်။ ခန္ဓာကိုယ်က အထိအတွေ့ သာယာတဲ့ အရာလေးကို ထိတွေ့ချင်တယ်။ ဟောဒီ အတွေးလေးတွေကို ကာမဝိတက်၊ ကာမဂုဏ် အာရုံနဲ့ ပတ်သက်တဲ့အတွေးတွေတဲ့။ ဒီအတွေးမျိုးကို အပြစ်ရှိတယ်လို့ ပြောတယ်။ ဘာဖြစ်လို့ အပြစ်ရှိတယ်လို့ ပြောတုန်းဆိုရင် ဟောဒီ အတွေးမျိုးတွေးနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်မှာ အနည်းဆုံး အသိဉာဏ်မဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ဘူး။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၅</font></p> ဒါ အနည်းဆုံးအပြစ်၊ အရပ်ပြော ပြောမယ်ဆိုရင် ဦးနှောက်မှာ ဆို့ပိတ်မှု (Block) ဖြစ်သွားတယ်။ အသိဉာဏ်ဖြစ်မလာနိုင်ဘူး။ ဒီအတွေးမျိုးတွေ ရှိနေရင် မှန်ကန်တဲ့ အသိဉာဏ်တစ်ခုမှ မရနိုင်ဘူး။ <b>“ကာမစ္ဆန္ဒ နီဝရဏ”</b> လို့ ခေါ်တယ်။ လောဘနဲ့ ယှဉ်တွဲနေသည့်အတွေးဖြစ်သည့်အတွက်ကြောင့် ကောင်းတဲ့ တရားတွေကို မဖြစ်ပေါ်နိုင်အောင် ဆို့ပိတ်ပြီး ထားတတ်တယ်။<br><br>ဒါတင်မကဘူး။ <b>“ပညာယ ဒုဗ္ဗလီကရဏာ”</b> အသိပညာတွေကို အားနည်းသွားစေတတ်တယ်။ ဒီ အတွေးတွေက ဉာဏ်ပညာကို အားပျော့သွားစေတယ်၊ ဒါ အနည်းဆုံး အပြစ်ပဲ။<br><br>အသိပညာရဖို့ရာက အင်မတန်မှ အရေးကြီးတယ်တဲ့၊ အသိပညာမရနိုင်အောင်ဟောဒီလောဘက ပိတ်ဆို့တတ်တာမို့ သူ့ကို <b>“နီဝရဏ”</b>။ အဲဒီလောဘနဲ့တွေးတဲ့အတွေးဟာ အသိဉာဏ်ကို အားပျော့စေတာပဲ။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၆</font></p> ဒါကြောင့်မို့ <b>ကာမဝိတက်</b> လို့ဆိုတဲ့ လောဘနဲ့ ယှဉ်တွဲ လာတဲ့ အတွေးသည် မတွေးရမယ့် အတွေးမျိုး ဖြစ်တယ်။<br><br>ဒီအတွေးကို မထိန်းချုပ်နိုင်ဘူးဆိုရင် လောဘ ကြီးထွားလာတဲ့အခါ နောက်ဆုံးမှာ ရာဇဝတ်မှုတွေ ကျူးလွန်လာသည်အထိ ဖြစ်စေတတ်တယ်။ ကိုယ့်ပစ္စည်းတင်မက သူများပစ္စည်းပါ လိုချင်တယ်ဆိုတာ ထိအောင် ဖြစ်လာနိုင်တယ်။ လောကမှာ ဒီလိုချင်တဲ့ လောဘဟာ အတွေးကြောင့် ရှင်သန်ထွားကြိုင်းလာတာ ဖြစ်တယ်။ တွေးလေလေ ပိုလိုချင်လာလေလေပဲ။ စဉ်းစားလေလေ လောဘက အရှိန်တက်လေလေ။<br><br>ဒါကြောင့်မို့ ဒီလိုအတွေးမျိုးသည် <b>“သာဝဇ္ဇ”</b> အပြစ်ရှိတယ်။ <b>“ဒုက္ခ ဝိပါက”</b> ဆင်းရဲတဲ့ အကျိုးတွေကို ပေးနိုင်တယ်။ ဒုက္ခလို့ဆိုတဲ့နေရာမှာ ပြဿနာတွေ၊ အခက်အခဲတွေ ကြုံရတာ။ ဒါကို ဆိုလိုတာနော်။ အဲဒါတွေကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်တယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၇</font></p> လောဘနဲ့ ယှဉ်တွဲလာတဲ့ အတွေးမျိုးဟာ မတွေးထိုက်တဲ့ အတွေးလို့ မှတ်ထားပါ။ ပစ္စည်းလိုချင်မှု၊ ပုဂ္ဂိုလ်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး ခင်မင်မှု စသည်ဖြင့် လောဘနဲ့ ယှဉ်တွဲလာတဲ့ အတွေးမှန်သမျှသည် ကောင်းကျိုးချမ်းသာထက် ဆင်းရဲဒုက္ခ အကျိုးကို ပေးတယ်။<h3>ဒေါသနဲ့တွေးတဲ့အတွေး</h3>နောက် မတွေးသင့်တဲ့ အတွေးတစ်ခုက <b>“ဒေါသူပသံဟိတ”</b> ဒေါသနဲ့ယှဉ်တွဲလာတဲ့ အတွေးတဲ့။ ကိုယ့်ဟာကို စဉ်းစားကြည့်။ စိတ်ဆိုးတဲ့အခါတွေးတဲ့ အတွေးနဲ့ စိတ်ကြည်နေတဲ့အခါတွေးတဲ့ အတွေး တူရဲ့လား။ အေး-ဒေါသနဲ့တွေးနေတဲ့ အတွေးသည် လူ့ရဲ့ စိတ်ငြိမ်းချမ်းမှုကို မပေးနိုင်တဲ့အပြင် ကိုယ်မကျေနပ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ကို အမြဲတမ်း ရန်လုပ်ဖို့ပဲတွေးတယ်။ အဲဒီအတွေးမျိုးဟာ ကောင်းတဲ့ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၈</font></p> အတွေး ဘယ်လိုမှ မဖြစ်နိုင်ဘူး။ အဲဒီအတွေးကို “ဗျာပါဒဝိတက်”လို့ ခေါ်ပါတယ်။<br><br>အာရုံတစ်ခုခုကိုတွေးမိတဲ့အခါ မကျေမနပ်ဖြစ်တာ၊ မကျေမနပ်ဆိုတဲ့ နေရာမှာ ပုဂ္ဂိုလ်ကို မကျေနပ်တာက တစ်မျိုး၊ သက်မဲ့ကို မကျေနပ်တာက တစ်မျိုးလို့ နှစ်မျိုးရှိတယ်။ လူတွေရဲ့ စိတ်ဟာ အလွန်ဆန်းကြယ်တယ်။ သက်ရှိကိုမကျေနပ်တာ ဖြစ်သလိုပဲ၊ သက်မဲ့အပေါ်မှာလည်း မကျေမနပ် ဖြစ်တတ်သေးတယ်နော်။ ဒါကြောင့် အာဃာတဝတ္ထု (၉) မျိုးထဲ သက်မဲ့ ထည့်လိုက်ရင် ၁၀-မျိုး ဖြစ်သွားတယ်။<br><br>လူတွေရဲ့ စိတ်ထဲမှာ မကျေမနပ်ဖြစ်တဲ့ အတွေးတွေ၊ ဒေါသနဲ့ စိတ်ထဲမှာစွဲပြီး တေးထားတဲ့ အတွေးတွေကဘယ်နှစ်မျိုး ရှိတုံးဆိုရင် သက်ရှိနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ၉-မျိုး ရှိတယ်။ ၉-မျိုးကို အလွယ်မှတ်ဖို့ရာပြောမယ်။<br><br>ဒီပုဂ္ဂိုလ်ဟာ ငါ့ရဲ့ အကျိုးမဲ့ကို အရင်ကလည်း လုပ်ခဲ့တယ်။ အခုလည်း လုပ်နေတယ်။ နောင်လည်း <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၁၉</font></p> လုပ်ဦးမှာပဲ။ မကျေနပ်မှု သုံးမျိုး ဖြစ်သွားတယ်။<br><br>ငါနဲ့ ခင်မင်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ ပျက်စီးနစ်နာဆုံးရှုံးမှုကို အရင်ကလည်း လုပ်ခဲ့တယ်။ အခုလည်း လုပ်နေတယ်။ နောင်လည်း လုပ်ဦးမှာပဲ။ ဒါက သုံးမျိုး။<br><br>ငါနဲ့ မတည့်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကို မြှောက်ပင့်ပေးပြီး ကောင်းကျိုးချမ်းသာတွေရအောင် ဒီလူက အရင်ကလည်း ကူညီခဲ့တယ်။ အခုလည်း ကူညီနေတုန်းပဲ။ နောက်လည်း ကူညီဦးမှာပဲ။ ဒါက သုံးမျိုး။ ဟော အားလုံးပေါင်းလိုက်တော့ (၉) မျိုး ဖြစ်သွားတယ်။<br><br>ဒေါသနဲ့တွေးတဲ့ အတွေးသည် ရန်ညှိုးထားမှုကို အခြေပြုသွားနိုင်တယ်။ အခြေတည်သွားနိုင်တယ်။ လူ့လောကမှာ တော်တော်များများ ပုထုဇဉ်တွေမှာ အတွေ့အကြုံ ရှိကြပြီးသားပဲ။ အဲဒီအတွေးတွေဟာ ဒေါသနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ အတွေးတွေ၊ ဒါကို အာဃာတ ဝတ္ထု (၉) မျိုးလို့ ခေါ်တယ်။ (သက်မဲ့နဲ့ ပတ်သက်တာကျတော့ “အဌာန <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၀</font></p> ကောပါ” လို့ ခေါ်တယ်။ တချို့လူတွေက ခလုတ်တိုက်လို့ရှိရင် အဲဒီခလုတ်ကို စိတ်ဆိုးတယ်။ နေပူလို့ရှိရင်လည်း နေပူရမလား စိတ်ဆိုးတယ်။ လေတိုက်ရင်လည်း တိုက်ရမလား စိတ်ဆိုးတယ်။ မီးပူရင်လည်း ပူရမလား စိတ်ဆိုးတယ်။ စိတ်တိုတဲ့လူဟာ မြင်မြင်သမျှ စိတ်တိုနေတာပဲ။ ဒေါသနဲ့ ပတ်သက်လာတဲ့ အတွေးဟာ သက်မဲ့ပါ ထည့်ရင် (၁၀)မျိုး ရှိတယ်။<br><br>ဒကာကြီးတစ်ယောက် စိတ်တိုပုံလေးကို ပြောပြမယ်။ ရွက်လှေလေးတစ်စင်းနဲ့ ဧရာဝတီမြစ်ရိုး ဆန်တက်လျှင် လေလာမှ ရွက်လွှင့်လို့ရတာ။ လေငြိမ်နေတဲ့အခါ ရေစီးကသန်တော့ လှေကိုလှော်ပြီး မသွားနိုင်ဘူး။ မသွားနိုင်တော့ ဘာလုပ်ရတုံးဆိုရင် ကုန်းပေါ်တက်ပြီး လှေကို ကြိုးနဲ့ချီ၊ တစ်ဖက်က လူရဲ့ ခါးကို ကြိုးနဲ့ချီ၊ လမ်းလျှောက်လှေကိုဆွဲပြီး ဆန်တက်ရတယ်။ အဲဒီလို ပင်ပင်ပန်းပန်းနဲ့ ဧရာဝတီမြစ် ကောက်ကောက်ကွေ့ကွေ့ကို ဆန်တက်လာလိုက်တာ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၁</font></p> တစ်လမ်းလုံး လေမတိုက်ဘဲ ရွာနား ရောက်မှ လေက တဖြူးဖြူးနဲ့ တိုက်လာသတဲ့။ မျှော်လိုက်ရတဲ့ လေ၊ တစ်လမ်းလုံး ပင်ပင်ပန်းပန်း ကြိုးနဲ့ဆွဲပြီး တက်လာခဲ့ရတာ၊ ရွာနားရောက်တဲ့အခါမှ လေလာတော့ ခုမှ တိုက်ရကောင်းလားဆိုပြီး ရွက်ထူကာ ရွာကျော်ပြီး ရွက်လွှင့်သွားသတဲ့၊ “ရွာကျော် ရွက်လွှင့်”ဆိုတာ အဲဒါပေါ့နော်။ သူ စိတ်တိုပုံက ကြည့်၊ ရွာရောက်နေပြီပဲ မနေနိုင်ဘူး။ လေကို စိတ်ဆိုးလို့တဲ့။ ရွက်လွှင့်ပြီး ရွာကျော်တက်သွားတယ်။<br><br>ဒါတင်မကဘူး။ ဒကာကြီးတစ်ယောက်က မဏ္ဍပ်ဆင်တယ်။ မဏ္ဍပ်ဆင်တဲ့အခါမှာ တပေါင်း တန်ခူးဆိုတော့ လေက မြူးတတ်တာကို။ အေးမဏ္ဍပ်ဆိုတာ အရင်တုန်းက စက္ကူလေးတွေနဲ့ ကပ်ပြီး လုပ်ရတာ။ လေတိုက်ရင် စက္ကူကလည်း လွယ်လွယ်နဲ့ လွင့်တတ်တာမို့ မဏ္ဍပ်ဆင်နေတဲ့အချိန် ဖိထားလိုက်၊ လေတိုက်တော့ လွင့်သွားလိုက်၊ ဖိထားလိုက် လေ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၂</font></p> တိုက်လိုက် လွင့်သွားလိုက်နဲ့။ ကြာတော့ စိတ်တိုလာပြီး အနီးအနား ရှိတဲ့ ဓားမနဲ့ ထပြီး လေကို ခုတ်သတဲ့၊ စိတ်တိုပုံကို ပြောတာ။ အဲဒါကို “အဌာနကောပါ” လို့ ခေါ်တယ်။ အကြောင်းမဟုတ်တဲ့နေရာ စိတ်တိုတာ။ “ဗျာပါဒ ဝိတက်”ဆိုတာ အဲဒါမျိုးတွေကို ဖြစ်စေတတ်တာနော်။ အဲဒီအတွေးမျိုးဟာလည်း မတွေးသင့်တဲ့ အတွေးပဲ။<br><br>နောက်တစ်ခုက <b>“ဝိဟံသာဝိတက်”</b>။ ဝိဟံသာ ဝိတက်ဆိုတာ သူတစ်ပါးတွေကို ညှဉ်းဆဲဖို့၊ သတ်ဖြတ်ဖို့ အကျိုးမဲ့ဖြစ်အောင်လုပ်ဖို့၊ သူတစ်ပါး ဒုက္ခရောက်အောင် လုပ်ဖို့ဆိုတဲ့ အတွေးမျိုးတွေးတာ။ ခုခေတ်စကားနဲ့ ပြောမယ်ဆိုရင် အချွန်နဲ့ မဖို့တွေးတာမျိုးပေါ့နော်။ အေး သူများ ဒုက္ခရောက်အောင်တွေးတဲ့ အတွေးမျိုးတွေကို “ဝိဟံသာဝိတက်”လို့ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၃</font></p> ခေါ်တယ်။<br>ဒီအတွေးမျိုးဟာလည်း မတွေးသင့်တဲ့ အတွေးတွေပဲတဲ့။ ကဲ စိတ်ရဲ့ အတွေးမှာ ဒီလိုအတွေးမျိုးတွေ မရှိဘူးလား။ အေး ဒါက မတွေးသင့်၊ မတွေးထိုက်တဲ့ အပြစ်ရှိတဲ့အတွေးတဲ့။ ဆင်းရဲဒုက္ခကို ပေးတတ်တဲ့ အတွေး၊ ဒီအတွေးမျိုးတွေးလို့ရှိရင် တွေးသူကိုယ်တိုင်လည်း ဒုက္ခရောက်တယ်။ သူနဲ့ပတ်သက်လာတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်လည်း ဒုက္ခရောက်တယ်။ ကောင်းကျိုးချမ်းသာ ရဖို့ အကြောင်းမရှိဘူး။ ဒါကြောင့်မို့ ဒီအတွေးမျိုးကို <b>“မိစ္ဆာဝိတက်”</b> လို့ ခေါ်တာပေါ့။<br><br>ဒါဖြင့်ရင် အဲဒီအတွေးမျိုးကို ဖယ်ရှားဖို့ရာအတွက် တွေးသင့်တဲ့အတွေးနဲ့ အစားထိုးပေးရမယ်။ မှောင်နေရင် ဘာနဲ့ အစားထိုးတုံး။ အလင်းရောင်နဲ့ အစားထိုးရမယ်။ ဟော-အမှောင်ပျောက်ချင်ရင် အလင်းနဲ့ အစားထိုး။ အဲဒီလိုပဲ မှားယွင်းတဲ့ အတွေးတွေကို မှန်ကန်တဲ့အတွေးနဲ့ အစားထိုးပေးရမယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၄</font></p> ကာမဝိတက်ရဲ့ ဆန့်ကျင်ဘက်က ဘာတုံးဆိုရင် <b>“နေက္ခမ္မဝိတက်”</b>။ နေက္ခမ္မဝိတက်ဆိုတာ ကာမဂုဏ် အာရုံတွေ၊ မျက်စိက လှတာပတာတွေကို ကြည့်ဖို့ဆိုတဲ့ အတွေးတွေ၊ နားက သာယာတဲ့အသံကို နားထောင်ဖို့ဆိုတဲ့ အတွေးတွေ၊ နှာခေါင်းက မွှေးကြိုင်တာကိုပဲ နမ်းရှူလိုတဲ့ အတွေးတွေ၊ လျှာကလည်းပဲ အရသာခံစားလိုတဲ့ အတွေးတွေ၊ ခန္ဓာကိုယ်က ထိတွေ့လိုတဲ့ အတွေးတွေ၊ ဒီအတွေးမျိုးတွေ ဖယ်ရှားပြီး တရားနာသွားမယ်ဆိုတဲ့ အတွေးမျိုးကို ပြောတာ၊ ဒါနကောင်းမှုပြုမယ်ဆိုတဲ့ အတွေး၊ သီလစောင့်မယ်ဆိုတဲ့ အတွေး၊ ကမ္မဋ္ဌာန်းတရား အားထုတ်မယ်ဆိုတဲ့ အတွေးမျိုးရော မရှိဘူးလား။<br><br>လူမှာ အတွေးချင်း မတူဘူးနော်။ ဒီနေ့တော့ ဇာတ်လမ်းကောင်းလို့ ဇာတ်လမ်းပဲကြည့်မယ်၊ တရားပွဲ မသွားသေးဘူးဆိုတဲ့ အတွေးမျိုးတွေးတဲ့ လူလည်း ရှိ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၅</font></p> မယ်။ အေး-ဇာတ်လမ်း ဘယ်လောက်ကောင်းကောင်း မကြည့်တော့ဘူး၊ ဒီနေ့ တရားပွဲ သွားနာမယ်ဆိုတဲ့ အတွေးမျိုးရှိတဲ့လူရော မရှိဘူးလား။ ဟော အတွေးချင်း မတူဘူးနော်။ အဲဒီတော့ တရားသွားနာပြီး တရားနာတဲ့လူက အသိဉာဏ်တွေ ချက်ချင်း ရသွားနိုင်တယ်ပေါ့။<br><br>ကောင်းပြီ။ မှန်ကန်တဲ့အတွေးဟာ အဲဒီလို အကျိုးပြုတယ်။ ဒါကြောင့် မှန်ကန်တဲ့အတွေးဟာ ကာမဂုဏ် အာရုံတွေထဲမှာ ပျော်လိုတဲ့အတွေး မဟုတ်ဘူး။ ကာမဂုဏ်အာရုံတွေကို မျက်နှာလွှဲပြီးတော့ ကောင်းတဲ့အလုပ်တွေ လုပ်မယ်ဆိုတဲ့ အတွေးမျိုးတွေ ဖြစ်တယ်။ ဒီအတွေးမျိုးတွေးလာရင် <b>“အနဝဇ္ဇ”</b> အပြစ်ကင်းရုံမက <b>“သုခဝိပါက”</b> ချမ်းသာတဲ့အကျိုးတွေကို ဟောဒီအတွေးက ထုတ်လုပ်ပေးလိမ့်မယ်တဲ့။ ဒါကြောင့် နေက္ခမ္မဝိတက်ဟာ ကောင်းတဲ့အတွေးတစ်ခုပဲတဲ့နော်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၆</font></p> သူက ဘာနဲ့ယှဉ်တွဲလာတုံးဆို <b>“အလောဘ”</b> ဆိုတဲ့ သဘာဝတရားနဲ့ ယှဉ်တွဲလာတယ်။ အလောဘဆိုတာ လောဘရဲ့ဆန့်ကျင်ဘက်၊ လောဘကို ဖယ်ရှားပစ်နိုင်တဲ့ သဘာဝတရားတစ်ခု။ အဲဒီသဘာဝတရားတစ်ခု မိမိစိတ်ထဲ ဝင်လာမယ်ဆိုရင် ဘာတွေစဉ်းစားတုံး။ လှူဖို့ တန်းဖို့တွေ စိတ်ကူးလာတယ်။ ကူညီချင်တဲ့ စိတ်တွေ ဝင်လာတယ်။ မိမိပစ္စည်းကို စွန့်လွှတ်ချင်တယ်။ အများနဲ့ ရှယ်ယာလုပ်ချင်တယ်ဆိုတဲ့ ကုသိုလ်စိတ်တွေ ဝင်လာတယ်။ Generosity လို့ ခေါ်တယ်။ အဲဒါက <b>“နေက္ခမ္မဝိတက်”</b>။<br><br><b>မေတ္တာနဲ့တွေးတဲ့အတွေး</b><br>နောက်ထပ်တွေးရမယ့် မှန်ကန်တဲ့အတွေးတစ်ခုက <b>“အဗျာပါဒဝိတက်”</b>၊ မေတ္တာနဲ့ယှဉ်တဲ့ အတွေးတဲ့။ မုန်းတီးတဲ့အတွေးမျိုးတွေးလာရင် လူကိုလည်း မုန်းတီးတာပဲ၊ သဘာဝသက်မဲ့တွေအပေါ်မှာလည်း <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၇</font></p> မုန်းတီးတာပဲ။ မုန်းတီးတဲ့အတွေးက <b>“ဗျာပါဒဝိတက်”</b>၊ အဲဒီအမုန်းကင်းတဲ့ နှလုံးသားပိုင်ရှင်ရဲ့ အတွေးကတော့ အများသတ္တဝါတွေ ချမ်းသာကြပါစေလို့ တွေးတယ်။ ဒုက္ခရောက်နေတဲ့သူတွေ ကူညီချင်တယ်၊ ကောင်းကျိုးချမ်းသာတွေ လိုလားတယ်ဆိုတဲ့ အတွေးမျိုးပေါ့။ ဒီလိုတွေးလိုက်တာဟာ မအေးချမ်းဘူးလား။ အေးချမ်းတယ်။<br><br>မေတ္တာနဲ့တွေးတဲ့ အတွေးကို <b>“အဗျာပါဒဝိတက်”</b> လို့ ခေါ်တယ်။ အများသတ္တဝါတွေရဲ့ ကောင်းကျိုးချမ်းသာကို မျှော်ကိုးပြီး သွားတဲ့အတွေး၊ သတ္တဝါအားလုံး ချမ်းသာကြပါစေ။ စိတ်ကလည်း တွေးတယ်။ နှုတ်ကလည်း ပြောတယ်။ လက်ကလည်း လုပ်ကိုင်ပေးတယ်။ ကောင်းကျိုးချမ်းသာတွေကို ရစေတယ်။ မိမိက ကောင်းတဲ့အတွေးကို တွေးသည့်အတွက် ကောင်းတဲ့စကား ပြောလာတယ်။ ကောင်းတဲ့အလုပ်တွေ လုပ်လာတယ်။ ဒါကြောင့် မိမိကိုယ်တိုင်ကလည်း <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၈</font></p> အပြစ်ကင်းတယ်။ ကောင်းကျိုးချမ်းသာတွေ ရတယ်။ သူတစ်ပါးလည်း ကောင်းကျိုးချမ်းသာတွေ ရသွားနိုင်တယ်။ ဒါက တွေးသင့်တဲ့အတွေးပဲ။<br><br><b>ကရုဏာနဲ့တွေးတဲ့အတွေး</b><br>နောက်တစ်ခုက <b>“အဝိဟံသာဝိတက်”</b>၊ ကရုဏာနဲ့တွေးတဲ့အတွေး၊ ကြင်နာစိတ်နဲ့တွေးတယ်။ သူတစ်ပါးကို ရက်ရက်စက်စက်လုပ်ဖို့၊ သူတစ်ပါး ဒုက္ခရောက်တာကို ကြည့်ချင်တဲ့ အတွေးမျိုး မဟုတ်ဘူး။ သူတစ်ပါးကို မညှဉ်းဆဲဘူး။ အားလုံး ဆင်းရဲဒုက္ခက လွတ်မြောက်ကြပါစေလို့ တွေးတယ်။ ဒုက္ခရောက်နေတဲ့လူကို ဘယ်လို ကယ်ရမလဲ၊ ဘယ်လို အားပေးရမလဲ၊ မဖြစ်သင့်တာ ဖြစ်နေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ကို ဘယ်လို ကူညီရမလဲ၊ စိတ်ဓာတ်ကျနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကို ဘယ်လို အားပေးရမလဲ၊ စားသောက်စရာ ချို့တဲ့နေတဲ့၊ လိုအပ်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေကို ဘယ်လိုမျှဝေပြီး <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၂၉</font></p> ခံစားရမလဲဆိုတဲ့ ကောင်းတဲ့ အတွေးမျိုးတွေ တွေးတယ်။ ဒါ ကရုဏာနဲ့တွေးတဲ့အတွေးပဲ။<br><br>အဲဒီအတွေးရှိနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ဟာ ဒုက္ခရောက်နေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်၊ လိုအပ်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေကို ကူညီဖို့ရာ ဝန်လေးပါ့မလား။ အေး-လောကမှာ ကူညီတယ်ဆိုတာ အဲဒီအဝိဟံသာဝိတက်ကြောင့် ကူညီတာ၊ တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး ကူညီတာ။ ဆိုကြပါစို့၊ မီးလောင်မှုနဲ့ ကြုံလို့ မီးဘေးဒုက္ခသည်တွေကို ကူညီကြတယ်။ ရေမျောလို့ ရေဘေးဒုက္ခသည်တွေကို ကူညီကြတယ်။ လေတိုက်လို့ လေဘေးဒုက္ခသည်တွေကို ကူညီကြတယ်။ ဟော-ဒီ အတွေးလေးတွေကြောင့် ကူညီတာနော်။ အေး-အဲဒါ အဝိဟံသာဝိတက်။ တွေးသင့်တဲ့အတွေး။<br><br>စိတ်ရဲ့ အတွေးတွေကို ပြန်ပြောလိုက်မယ်ဆိုရင် စိတ်ရဲ့ အတွေးများသည် မကောင်းတဲ့အတွေး သို့မဟုတ် မတွေးသင့်တဲ့အတွေးက (၃)မျိုး၊ ကောင်း <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၀</font></p> တဲ့အတွေး သို့မဟုတ် တွေးသင့်တဲ့အတွေးက (၃)မျိုး ရှိတယ်။<br><br>တရားချစ်ခင် သူတော်စင် ပရိသတ်တို့၊ ဒီမကောင်းတဲ့အတွေးတွေ မိမိသန္တာန်မှာ ဖြစ်ပေါ်လာလို့ရှိရင် ဖယ်ရှားပစ်ဖို့ မလိုဘူးလား။ ဆက်တွေးနေရင် သာဝဇ္ဇအပြစ်ရှိပြီး <b>“ဒုက္ခဝိပါက”</b> ဆင်းရဲတဲ့အကျိုးတွေ ပေါ်လာလိမ့်မယ်။ အေး ဒါကြောင့် မကောင်းတဲ့အတွေးတွေကို ဆက်မတွေးဖို့ လိုတယ်။<br><br>ကောင်းတဲ့အတွေးမျိုးနဲ့ အစားထိုးရမယ်။<br><br><b>ဝိတက္ကသဏ္ဌာနသုတ်</b><br>“ဝိတက္ကသဏ္ဌာန”သုတ်မှာ မြတ်စွာဘုရားက ဟောထားတာ ရှိတယ်။ “ဝိတက္ကသဏ္ဌာန”သုတ်မှာ အတွေးကို ထိန်းချုပ်တဲ့နည်းစနစ်ကို ပေးထားတယ်။ လွယ်လွယ်နဲ့တော့ ထိန်းချုပ်လို့ မရဘူးနော်။ စိတ်ထဲမှာ တွေးခဲ့တဲ့အတွေးတွေမှာ ဘယ်ဘက်က အလေ့အကျင့် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၁</font></p> များနေတုံးဆို မကောင်းတဲ့ဘက်က များနေတယ်။ မကောင်းတဲ့ဘက်က အလေ့အကျင့်တွေ များနေတဲ့အတွက်ကြောင့် မကောင်းတဲ့အတွေးတွေကနေ လွယ်လွယ်ကူကူနဲ့ ရုန်းထွက်ဖို့ဆိုတာ လွယ်တဲ့ကိစ္စတော့ မဟုတ်ဘူး။ ဒါကြောင့် မြတ်စွာဘုရားက ဤသုတ္တန်မှာ မကောင်းတဲ့အတွေးတွေကနေပြီး ရုန်းထွက်ဖို့ရန်အတွက် နည်းစနစ်(၅)မျိုး ပေးထားတယ်။<br><br>မြတ်စွာဘုရား ဟောတုန်းကတော့ သမထကျင့်စဉ်တစ်ခုကို ကျင့်နေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ကို ဦးတည်ပြီး ဟောထားတာ ဖြစ်လင့်ကစား ဘယ်ပုဂ္ဂိုလ်ပဲဖြစ်စေ မကောင်းတဲ့အတွေးတွေကို ထိန်းချုပ်ဖို့ရန်အတွက် ဒီလမ်းစဉ်အတိုင်း သွားရမယ်။ ကိုယ့်ရဲ့ မကောင်းတဲ့အတွေးတွေကို ထိန်းချုပ်နိုင်ဖို့ ဟောဒီလမ်းကြောင်းက လျှောက်ရမယ်။<br><br>ကဲ ကောင်းပြီ၊ အကြမ်းဖျင်း ပြန်ပြောမယ်... <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၂</font></p> ဆိုရင် စိတ်ရဲ့အတွေးတွေဟာ လောဘနဲ့တွေးလာတာ ရှိတယ်။ ဒေါသနဲ့တွေးလာတာ ရှိတယ်။ မောဟနဲ့တွေးလာတာ ရှိတယ်။ လောဘနဲ့တွေးတာ ထင်ရှားပါတယ်။ ဒေါသနဲ့တွေးတာလည်း ထင်ရှားတယ်။<br><br>မောဟနဲ့တွေးတာကျတော့ မလုပ်သင့်တာကို လုပ်သင့်တယ်လို့ ထင်တယ်။ လုပ်သင့်တာကို မလုပ်သင့်ဘူးလို့ ထင်တယ်။ အဲဒါ မောဟနဲ့တွေးတဲ့အတွေးပဲ။ သူက ပိုအန္တရာယ်မကြီးပေဘူးလား၊ အေး-မလုပ်သင့်တာကို လုပ်သင့်တယ်လို့ ထင်တယ်။ လုပ်သင့်တာကျတော့ မလုပ်သင့်ဘူး ထင်တယ်။ အဲဒီလို လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟဆိုတဲ့ ဒီတရားတွေ ဦးဆောင်လာတဲ့ အတွေးမျိုးတွေဟာ အန္တရာယ်ရှိတဲ့အတွေးတွေတဲ့။<br><br>ကောင်းပြီ၊ ဘုန်းကြီးတို့တတွေမှာ လောဘနဲ့ အတွေးတစ်ခု ပေါ်လာတယ်ဆိုပါစို့။ အဲဒီလောဘနဲ့တွေးတဲ့အတွေးကို ဘယ်လိုထိန်းချုပ်မလဲ။ ဒေါသနဲ့ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၃</font></p> ယှဉ်တွဲလာတဲ့ အတွေးပေါ်လာရင် ဘယ်လိုထိန်းချုပ်မလဲ။ မောဟလို့ဆိုတဲ့ တွေဝေမှုနဲ့ ယှဉ်တွဲလာတဲ့ အတွေးပေါ်လာရင် ဘယ်လိုထိန်းချုပ်မလဲ။ မြတ်စွာဘုရားက ထိန်းချုပ်ပုံထိန်းချုပ်နည်း(၅)မျိုး ဟောထားတယ်။<br><br><b>အာရုံပြောင်းရှင်းနည်း</b><br>ပဌမနည်းက မကောင်းတဲ့အတွေးပေါ်လာပြီဆိုရင် အာရုံပြောင်းလိုက်ပါတဲ့။ ဒါတစ်ခုနော်။ ဆက်မတွေးနဲ့။ ပြောင်းလိုက်။ ဒါက အာရုံပြောင်းဖြေရှင်းနည်းလို့ ခေါ်တယ်။ ကဲ ဘယ်လိုပြောင်းရမလဲ။ ဥပမာ-လူတစ်ယောက်အပေါ်မှာ သံယောဇဉ်ဖြစ်ပြီး ခင်တွယ်လာတယ်ဆိုပါစို့။ လောဘနဲ့တွေးတဲ့ အတွေးပဲ။ မိခင်က သားသမီးအပေါ်မှာ ချစ်ခင်တယ်၊ တွယ်တာတယ်၊ တစ်ဦးတစ်ဦး ချစ်ကြတယ်၊ ခင်ကြတယ်။ ကိုယ်မွေးတဲ့ ခွေးလေးတစ်ကောင်၊ ကြောင်လေးတစ်ကောင် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၄</font></p> အပေါ်မှာ ခင်တွယ်တာကအစ သံယောဇဉ်နဲ့ လောဘ ဖြစ်လာပြီး၊ သက်ရှိသတ္တဝါအပေါ်မှာ သံယောဇဉ်ဖြစ်လာပြီး လောဘနဲ့တွေးတဲ့ အတွေးတွေ ဝင်လာရင် ဘယ်လို ရုန်းထွက်မလဲ။<br><br>နောက်တစ်ခုက ပစ္စည်းပေါ်မှာရော မခင်တွယ်ဘူးလား။ ဒီဇိုင်းလှလှလေးနဲ့ လက်ဝတ်တန်ဆာလေးဆိုရင် မကိုင်ရက်၊ မဝတ်ရက် ဖြစ်လာတယ်မဟုတ်လား။ အဝတ်အစားဆိုရင် ဖက်ရှင်အသစ်ထွင်ထားတာလေးဆိုရင် မဝတ်ရက်၊ မသုံးရက် ဖြစ်လာတယ်။ ပစ္စည်းမှာ လောဘဖြစ်လာတယ်၊ တချို့က ပစ္စည်းဥစ္စာပေါ်မှာ သိပ်ပြီး တွယ်တာတယ်။ သူများကိုင်ကြည့်တာတောင် မကြိုက်ဘူး။ ကိုယ့်ပစ္စည်းကို သိပ်နှမြောတဲ့လူတွေ ရှိတယ်။ ကိုင်ကြည့်ရုံနဲ့တင် မကြိုက်တာမျိုးတွေ ရှိသေးတယ်နော်။ အဲဒါက သင်္ခါရအပေါ်မှာ တွယ်တာတယ်လို့ ခေါ်တယ်။<br><br>ဒီတော့ ပိုပြီးရှင်းအောင် ပြောမယ်ဆိုရင် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၅</font></p> သက်ရှိအပေါ်မှာ တွယ်တာတာနဲ့ သက်မဲ့အပေါ်မှာ တွယ်တာတဲ့ အတွေး။ အဲဒီ အတွေး(၂)မျိုး ဖြစ်လာနိုင်တယ်။<br><br><b>သက်ရှိအပေါ် တွယ်တာမှု</b><br>သက်ရှိအပေါ်မှာ တွယ်တာတဲ့ အတွေးကို ဘာနဲ့ဖျောက်မလဲ။ မြတ်စွာဘုရားက အာရုံပြောင်းပြီးတော့ ဖျောက်။ ကဲ-အာရုံပြောင်းဆိုတော့ ဘယ်လိုပြောင်းရမလဲ။ ဆိုပါစို့ တစ်ဦးတစ်ယောက်အပေါ်မှာ ချစ်ခင်တွယ်တာတဲ့စိတ်တွေ ပေါ်လာပြီဆိုရင် အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်းအာရုံနဲ့ ဖျောက်ရမယ်၊ ဟုတ်လား။ မြန်မာပြည်မှာ အများစုက အသုဘဆိုတာ မသာချတာလို့ အောက်မေ့နေတာ။ အဲဒီလို ပြောတာမဟုတ်ဘူးနော်။<br><br>အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်းနဲ့ ပျောက်တယ်ဆိုတာ - ဥပမာ လူတစ်ယောက်အပေါ် လှတယ်၊ ချောတယ်လို့ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၆</font></p> တွယ်တာလာပြီဆိုရင် မလှဘူး၊ မချောဘူး၊ ရွံစရာကောင်းတာတွေကို တွေးပါတဲ့။ ဒီအတွေးက တွယ်တာမှုကို နိုင်သွားပြီ။ ဆိုပါစို့ လူတစ်ယောက်အပေါ်မှာ သံယောဇဉ်ရှိရင် နေစမ်းပါဦး၊ မင်းတွယ်တာနေတာဟာ ဆံပင်ကို တွယ်တာတာလား၊ မွေးညှင်းကို တွယ်တာတာလား၊ ခြေသည်း လက်သည်းကို တွယ်တာတာလား၊ (၃၂)ကောဋ္ဌာသနဲ့ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာကြည့်လိုက်၊ လူပုံသဏ္ဌာန် ပျောက်သွားမယ်။ ဆံပင်၊ မွေးညှင်း၊ ခြေသည်းလက်သည်း၊ သွား၊ အရေအသား၊ အကြော၊ အရိုး၊ ခြင်ဆီ တစ်ခုစီတစ်ခုစီ အသိဉာဏ်နဲ့ ကြည့်လိုက်မယ်ဆိုရင် တွယ်တာစရာ ရှာတွေ့မှာ မဟုတ်ဘူး။ လူတစ်ယောက်အပေါ်မှာ သံယောဇဉ်ဖြစ်ပြီး၊ တွယ်တာလာပြီဆိုရင် အဲဒီနည်းနဲ့ ဖျောက်ရမယ်။<br><br>အဲဒါနဲ့ မဖျောက်နိုင်ရင် သံယောဇဉ်မီးက ပူသထက် ပူလာတတ်တယ်။ လောကမှာ ကာမတဏှာဆိုတဲ့ မီးကို အပူဆုံးလို့ ပြောတာပေါ့။ အဲဒီမီးက <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၇</font></p> ဘယ်ကိုလောင်တုံးဆိုတော့ ကိုယ့်ရဲ့နှလုံးသားကို လောင်တာ။ မီးလောင်တာက အပြင်မှာ လောင်တာက တစ်ခုနော်။ အတွင်းမီးက မီးသတ်တွေမသိတဲ့ မီး။ ရင်ထဲမှာလောင်တဲ့မီး၊ ဒီမီးက နောက်ဆုံးဘယ်လောက်ထိအောင် အန္တရာယ်ပေးတုံးဆိုရင် ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် သတ်သေတဲ့အထိ ဖြစ်စေတယ်။ ဘဝပျက်အောင် လောင်ကျွမ်းသွားနိုင်တယ်။ ဒါကြောင့် ဒီမီးက မပေါ့ဆနဲ့။ မြတ်စွာဘုရားက မီးငြိမ်းနည်းတွေ ပေးထားတယ်။<br><br>ဗုဒ္ဓမြတ်စွာလက်ထက်တော်အခါကာလတုန်းက ရှင်ဂီသဆိုတဲ့ ရဟန်းတော်လေးတစ်ပါး၊ ငယ်ငယ်ရွယ်ရွယ် သာသနာ့ဘောင်ဝင်လာခါစ မြို့ထဲရွာထဲ ဆွမ်းခံသွား။ ဆွမ်းခံသွားရင်း စက္ခုန္ဒြေဖျက်ပြီး ကြည့်လိုက်မိတဲ့အခါ အမျိုးသမီးကို မြင်တော့ စိတ်ထဲမှာ တွယ်တာစိတ်တွေ ပေါ်လာတယ်။ လိုချင်တဲ့ လောဘအတွေးတွေနဲ့ တွေးလာမိတယ်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၈</font></p> တွေးလာကတည်းက သူက သတိထားလိုက်တယ်။ ဪ ဒီအတွေးက ငါ့ကို ဒုက္ခပေးတော့မှာပဲ၊ ဒုက္ခပေးတော့မှာပဲဆိုပြီး သူ့ရဲ့ဆရာ အရှင်အာနန္ဒာဆီ သွားပြီး “အရှင်ဘုရား၊ တပည့်တော်ရဲ့ ရင်ထဲမှာ ရာဂမီးတွေ လောင်နေပါပြီ။ ဘာနဲ့လုပ်ရမတုံး၊ ဘာနဲ့ငြိမ်းရမတုံး” လို့ မေးလျှောက်တယ်။ အဲဒီလို မီးလောင်တာကို မီးလောင်မှန်းမသိရင် ဒုက္ခရောက်မှာနော်။ ရင်ထဲမှာ မီးလောင်နေပြီတဲ့။ အဲဒါကို ဘာနဲ့ငြိမ်းရမှာတုံး ဆိုတော့ -<br><br>အရှင်အာနန္ဒာက ပြောတယ်။ “နေပါဦး မင်းအမှတ်မှားနေလို့ ဒီလိုဖြစ်တာပါ။ <b>“သညာယ ဝိပရိယေသာ စိတ္တံ တေ ပရိဒယှတိ”</b> မင်းစိတ်ဟာ မီးလောင်ခံနေရတာ မင်းအတွေးမှားနေလို့ ဖြစ်တာ”တဲ့။<br><br>အတွေးမှားတယ်ဆိုတာ မလှတာကို လှတယ်ထင်တာ။ ဒါ အတွေးမှားတာပေါ့။ မလှဘူး ရွံစရာကောင်းတယ်။ လူရဲ့ခန္ဓာကိုယ်ဟာ ဘယ်လောက် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၃၉</font></p> ရွံစရာကောင်းသလဲဆိုတာ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် မညှာမတာ ကြည့်။ မနက်မိုးလင်းလို့ရှိရင် ဘယ်သွားတုံး။ Toilet သွားရတယ်၊ မျက်နှာသစ်ရတယ်။ သွားတိုက်ရတယ်။ အညစ်အကြေးတွေ စွန့်ရတယ်။ သိမ်းထားရတာများ ရှိသေးလား။ ကဲ ကောင်းတာဆိုလို့ ခန္ဓာကိုယ်က ထွက်လာပြီး သိမ်းထားစရာ တစ်ခုမှ မရှိဘူး။ သို့သော်လည်း တွယ်တာနေတာပဲ။ ဒီခန္ဓာကိုယ်ကြီး သေချာစဉ်းစားကြည့်လိုက်ရင် ခန္ဓာကိုယ်က ထွက်လာလို့ မွှေးလို့ ကြိုင်လို့။ ဒါလေးကတော့ ပုလင်းလေးနဲ့ ထည့်ပြီးထားဦးမှပဲ မူးလို့ရှူရအောင်ဆိုတာ တစ်ခုမှ မရှိဘူး။ တိတ်တိတ်ပုံး စွန့်ပစ်ရတာတွေချည်းပဲ။ အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်းဆိုတာ မတင့်တယ်တာကို စဉ်းစားတာကို ပြောတာ။<br><br>ကြည့်လေ လူတွေဟာ ထမင်းစားတဲ့အခါ မိသားစု၊ မိတ်ဆွေ သူငယ်ချင်းတွေနဲ့ ပျော်ပျော်ပါးပါး စားကြသောက်ကြ လူလယ်ခေါင်မှာ အလှအပပြင်ဆင်ပြီး <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၀</font></p> စားကြတယ် မဟုတ်လား။ စားပြီးလို့ ဗိုက်ထဲရောက်တဲ့အခါ နောက်ဆုံးကျတော့ ဘာဖြစ်လို့ (၂)ယောက်၊ (၃)ယောက် မသွားတာလဲ။ တင့်တယ်လို့လား။ မတင့်တယ်လို့လား။ ဘယ်လောက် ထင်ရှားတုံး၊ ကြည့် အဲဒါဟာ နောက်ဆုံးအဆင့်ကို ပြောလိုက်တာ။<br><br>အစားလေးတစ်ခုကို ပါးစပ်ထဲ မထည့်ခင် အချိန်လေးလောက်သာ သန့်ရှင်းတယ်လို့ သတ်မှတ်တာ။ ပါးစပ်ထဲ ထည့်ပြီးရင် “ရော့ အင့် စားမလား” ဆိုရင် ဘယ်သူစားမတုံး။ အေး မသိတဲ့ကလေးလေးတွေပဲ စားမယ်။ သိရင် ဘယ်သူမှ ထမင်းခွံ့ကျွေးလို့ စားမှာ မဟုတ်ဘူးနော်။ ဘာဖြစ်လို့တုံး။ ရွံလို့လား၊ မကြိုက်လို့လား။ ရွံစရာကောင်းတယ်ဆိုတာ မထင်ရှားဘူးလား၊ <b>“ပဋိကူလသညာ”</b> ဆိုတာ အဲဒါတွေကို ကြည့်ခိုင်းတာ၊ တွေးခိုင်းတာ။<br><br>ကဲ ဒီထက် ထင်ရှားတာ ကြည့်ပါဦး။ လူတွေရဲ့ ပါးစပ်ထဲမှာ တံတွေးတွေ ရှိတယ်။ ပါးစပ်ထဲမှာ ရှိတာ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၁</font></p> ဘယ်သူမှ မရွံဘူး၊ မျိုချနေကြတာပဲ။ ကိုယ့်တံတွေးကိုယ် ထွေးခံထဲ ထွေးကြည့်ပြီး ပြန်သောက်မလားဆိုရင် သောက်ပါ့မလား။ ခန္ဓာကိုယ်က လွတ်သွားတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် အသုဘဖြစ်သွားတယ်။ ခေါင်းပေါ်က ဆံပင်လေးပဲ ကြည့်လိုက်ပါဦး။ ခေါင်းပေါ်မှာ ရှိတုန်း အရောင်အမျိုးမျိုး ဆိုးတယ်နော်။ အနက်ကနေပြီးတော့ ရွှေရောင်လိုချင်တာနဲ့၊ အနက်က အဖြူရောင်လိုချင်တာနဲ့ အရောင်အမျိုးမျိုး ဆိုးတယ်။<br><br>အဲဒီအရောင်အမျိုးမျိုး ဆိုးပြီးတော့ တသသလုပ်နေတဲ့ အဲဒီဆံပင်မွေးလေးတစ်ပင် ထမင်းပန်းကန်ထဲမှာ တွေ့ကြည့်။ ဘယ်လိုနေမတုံး၊ စားမလား၊ ပစ်မလား။ ဆံပင်ကလည်း သူ့နေရာသူနေရင်တော့ လှသယောင်တော့ ရှိတယ်၊ တခြားနေရာရောက်သွားရင် စွန့်ပစ်ပစ္စည်းထဲ ပါမသွားဘူးလား၊ ကဲ အဲဒီတော့ မတင့်တယ်ဘူးဆိုတာ မထင်ရှားပေဘူးလား။<br><br>လက်သည်းလေးကလည်း လက်ပေါ်မှာရှိ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၂</font></p> နေတဲ့အချိန်မှာ အနီဆိုး၊ အညိုဆိုး၊ အမည်းဆိုး၊ အပြာဆိုး အရောင်မျိုးစုံ ဆိုးကြတယ်။ လက်ကနေပြီးတော့ ညှပ်ပစ်လိုက်တဲ့ လက်သည်းလေးတွေ ကျတော့ သိမ်းထားသေးလား။ လူ့ခန္ဓာကိုယ်က လွတ်သွားတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ရွံစရာဖြစ်သွားတယ်။ တကယ်တော့ ညှပ်ပစ်လိုက်တဲ့ လက်သည်းနဲ့ လက်မှာရှိတဲ့ လက်သည်းဟာ အတူတူပါပဲ။ သို့သော် လူတွေရဲ့ စိတ်မှာကျတော့ ကွာခြားသွားပြီ။ အဲဒီသဘောတွေကို ဆင်ခြင်စဉ်းစားပေးတာဟာ အာရုံပြောင်းတယ်လို့ ခေါ်တယ်။<br><br>လူတစ်ယောက်အပေါ်မှာ သံယောဇဉ်ဖြစ်လာပြီဆိုရင် အဲဒီအာရုံပြောင်းတဲ့နည်းသည် ထွက်ပေါက်ပဲ။ အတွေးကို ဖယ်ရှားပစ်တဲ့နည်းပဲ မြတ်စွာဘုရားက ဒီနည်းကို ဟောတာ။ <b>“အညီ နိမိတ္တံ မနသိကာတဗ္ဗ”</b> တဲ့။ အာရုံပြောင်းပြီး ကြည့်လိုက်ပါတဲ့၊ လှတယ်လို့ ထင်နေတဲ့ အတွေးကို မလှဘူးလို့ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၃</font></p> အာရုံပြောင်းပြီး ကြည့်လိုက်ပါတဲ့၊ လှတယ်လို့ ထင်နေတဲ့ အတွေးကို မလှဘူးဆိုတဲ့ အတွေးနဲ့ အစားထိုးလိုက်ရင် ခုနက လောဘသည် လုံးဝ နောက်ဆုတ်သွားပါလိမ့်မယ်။ ရင်ထဲကို ပူအောင်လုပ်နေတဲ့ လောဘဟာ ငြိမ်းသွားလိမ့်မယ်။ ဒါဆေးနော်။<br><br>လောကလူတွေဟာ နေမကောင်းရင်တော့ ဆေးသောက်တယ်။ အခု စိတ်နေမကောင်းတာလည်း ဆေးသောက်ဖို့လိုတယ်။ နိုင်ငံခြားတွေမှာ ဒီလိုဆေးမရှိဘူး။ သူတို့ဆီမှာ ဘာလုပ်တုံးဆို Psychotherapist & Psychiatrist စိတ်အထူးကု ဆရာဝန်တွေပေါ့။ စိတ်ကို ဆေးမကျွေးဘဲနဲ့ ဟိုလိုပြော ဒီလိုပြောနဲ့ ပြေလည်အောင် ပြောတာ Psychotherapy။<br><br>မြတ်စွာဘုရား တရားတော်က အဲဒီလို ပြောရုံတင်မဟုတ်ဘူး။ လုံးဝကောင်းသွားအောင် ကုစားပေးနိုင်တယ်။ ဒါလဲ Psychotherapy တစ်မျိုးပဲပေါ့။ ဒီ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၄</font></p> Psychotherapy မျိုး သူတို့မသိဘူး။ သိလို့ရှိရင် သူတို့ <b>Buddhist Psychotherapy</b> လို့ ခေါ်ဆိုသုံးစွဲမှာ။<br><br>မကောင်းတဲ့အတွေးကို ကောင်းတဲ့အတွေးနဲ့ အစားထိုးလိုက်တယ်။ အာရုံပြောင်းပြီး အစားထိုးတယ်။ လောဘဖြစ်နေပြီဆိုရင် အဲဒီလောဘဖယ်ရှားဖို့အတွက် မိမိလောဘဖြစ်နေတဲ့ အာရုံအစား အခြားအာရုံတစ်ခုခုကို အစားထိုးပြီး စဉ်းစားလိုက်တယ်။<br><br>ခုနက ရှင်ဂီသကို ရှင်အာနန္ဒာက ပြောတယ်။ မင်းအတွေးမှားနေတာ။ ဒါ့ကြောင့် အတွေးကို ပြင်ပြီးတွေးလိုက်ပါတဲ့။ <b>“အသုဘာယ စိတ္တံ ဘာဝေဟိ၊ မာနာနုသယမုဇ္ဈဟ”</b> မတင့်တယ်ဘူးဆိုတာတွေကို မင်းသေချာစဉ်းစားကြည့်ပါ။ ကြည့်လိုက်ရင် ခုနက ရင်ထဲမှာ လောင်နေတဲ့ ကာမရာဂမီးလေးငြိမ်းသွားမယ်။ ဆက်လောင်လို့မရတော့ဘူး။ အဲလိုမဟုတ်ရင် ဆက်လောင်နေမှာပဲ။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၅</font></p> ဒါက သက်ရှိသတ္တဝါအပေါ်မှာ သံယောဇဉ်နဲ့ အတွေးတွေတွေးပြီး လောဘတွေဖြစ်လာရင် ဒီလိုဖြေရှင်းပါတဲ့။<br><br><b>သက်မဲ့အပေါ် တွယ်တာမှု</b><br>ဒါဖြင့် သက်မဲ့သင်္ခါရတွေကော၊ ဥပမာဖြင့် လက်ဝတ်လက်စားတို့၊ အဝတ်အစားတို့၊ အိုးအိမ်တို့ စသည်ဖြင့် ကိုယ့်ရဲ့အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းတွေအပေါ်မှာ သံယောဇဉ်တွေ သိပ်ကြီးနေတယ်။ လောဘတွေ သိပ်ဖြစ်လာပြီဆိုရင် ဘာနဲ့တားမလဲဆိုတော့ မြတ်စွာဘုရားက မမြဲဘူး၊ တခဏလေးပဲ သုံးရတာဆိုတဲ့ အတွေးလေးနဲ့ ဖယ်ရှားပစ်ပါတဲ့။<br><br>ကြည့်လေ ဘယ်လောက်ကောင်းတဲ့ အဝတ်အစားပဲဖြစ်ဖြစ် ဝတ်ထားရင် ဘယ်နှနှစ်ဝတ်ရမှာတုံး၊ ဟောင်းမသွားဘူးလား။ အင်မတန်လှပတဲ့ ပန်းကလေးတွေ တယုတယနဲ့ ပန်းအိုးထဲ ထိုးစိုက်ထား၊ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၆</font></p> ခေါင်းပေါ် ပန်ထား၊ ဘယ်လောက်ကြာမှာတုံး။ မကြာဘူး။ အဲဒါကိုတွေးလိုက်ပါတဲ့။ တွေးလိုက်ရင် ခုနက သူ့ပေါ်မှာ တွယ်တာနေတဲ့ သံယောဇဉ်ကြိုးဟာ လျော့ကျသွားမှာ သေချာတယ်။ သူများ အကိုင်မခံတာ တို့ ဘာတို့ ဒီစိတ်တွေ မရှိတော့ဘူး။ မကြာခင် ပျက်သွားမှာပဲဆိုတာ သိနေပြီ။ “တာဝကာလိက” အခိုက်အတန့်ကလေးပဲ ရှိတယ်။ အနိစ္စ မမြဲဘူး ဆိုတဲ့သဘောလေးကိုတွေးကြည့်ပါတဲ့။ ဒီပန်းလေးဟာ ထာဝရလှနေမှာ မဟုတ်ဘူး၊ မကြာခင် နွမ်းသွားမယ်။ မနွမ်းခင် ငါအသုံးချမှပဲဆိုတဲ့အတွေးပဲရှိမယ်။ အဲတော့ မကိုင်ရက်၊ မထိရက်၊ မစားရက်၊ မဝတ်ရက် မရှိတော့ဘူး။ သင်္ခါရအပေါ်မှာ ဖြစ်လို့ရှိရင် ဒီနည်းနဲ့ဖယ်ရှားပစ်ပါတဲ့။ ဒါက လောဘနဲ့တွေးတဲ့ အတွေးကို ဖယ်ရှားနည်း။ ။<br><br>သက်ရှိအပေါ် မုန်းတီးမှု တစ်ခါတလေ ဒေါသနဲ့ မုန်းတီးတဲ့အတွေးတွေ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၇</font></p> တွေးတတ်သေးတယ်။ ဒေါသနဲ့တွေးတဲ့အခါမှာလည်း မုန်းတာက သက်ရှိအပေါ်မှာ မုန်းတာဖြစ်သလို သက်မဲ့အပေါ်မှာလည်း မုန်းတတ်တယ်တဲ့။ ကဲ ဒါဖြင့် သက်ရှိပေါ်မှာ မုန်းတဲ့စိတ် ပေါ်လာရင် ဘာနဲ့ ဖြေရှင်းမလဲ။<br><br>မြတ်စွာဘုရားက မေတ္တာပွားလိုက်ပါတဲ့။ သူ့အကျိုးလိုလားတဲ့ စိတ်ကို ထားနိုင်အောင် ကြိုးစားပါတဲ့။ သည်းခံခြင်း၊ ခွင့်လွှတ်ခြင်း၊ မေတ္တာထားခြင်းဖြင့် ကိုယ့်ရဲ့ ရင်ထဲနှလုံးထဲမှာ ပူလောင်နေတဲ့ ဗျာပါဒမီးကို ငြိမ်းပါလို့ ပြောတာ၊ ဒါက သက်ရှိမှာ မေတ္တာထားနိုင်အောင် ကြိုးစားတာ။<br><br>မေတ္တာထားဖို့ဆိုတာကလည်း လွယ်တာတော့ မဟုတ်ဘူးနော်။ အမုန်းစိတ်ဆိုတာ ဖျောက်ဖို့ တော်တော်ခက်တယ်၊ အမုန်းစိတ်ပြင်းထန်လာပြီဆိုရင် မြတ်စွာဘုရားက သုတ္တန်တစ်ခုမှာ နည်းပေးထားတယ်။ မေတ္တာပွားတဲ့။ မေတ္တာပွားလို့မရရင် ကရုဏာ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၈</font></p> ထား။ မရရင် ကံကံ၏အကျိုးကိုတွေးလိုက်။ သူလည်း သူ့ကံနဲ့သူလာတာ ငါလည်း ငါ့ကံနဲ့ ငါလာတာ မုန်းနေရော ဘာဖြစ်မှာတုံး။ သူကံကောင်းရင် အကျိုးကြီးပွားမှာပဲ။ သူ့ကံနဲ့သူ၊ ငါလည်း ငါ့ကံနဲ့လို့ ကံကိုတွေးလိုက်တဲ့။ အဲဒီလိုမှ မရရင် ဘာလုပ်ရမတုံးဆိုတော့ မေ့ပစ်လိုက်တဲ့။ နောက်ဆုံးက မေ့ပစ်လိုက်တဲ့။ ဘယ်နည်းပဲဖြစ်ဖြစ် ပျောက်ဖို့ရာ အဓိက မဟုတ်လား။ ရင်ထဲနှလုံးထဲမှာ ပူလောင်စေတတ်တဲ့ ဒေါသရဲ့ အတွေးတွေကိုလည်း အဲဒီနည်းနဲ့ ဖြေဖျောက်ရမယ်။<br><br>သက်မဲ့အပေါ် မုန်းတီးမှု။ ဒါဖြင့် သက်မဲ့ဥစ္စာတွေပေါ်မှာ မုန်းတီးမှုဆိုတာ လူ့ရဲ့စိတ်ထဲမှာ တစ်ခါတစ်ရံ ပေါ်လာတတ်သေးတယ်။ ဥပမာ သစ်ပင်ကြီးက ဒီနားလေးမှာ ရှုပ်နေတယ်။ အရွက်တွေ ခဏခဏကြွေကျလို့ တံမျက်စည်း ခဏခဏလှည်းရလို့ အဲဒီသစ်ပင်ကြီးကို မုန်း <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၄၉</font></p> တယ်။ အဲဒီအခါ မြတ်စွာဘုရားက “ဓာတုမနသိကာရ” တဲ့ ဓာတ်သဘောတွေကိုတွေးကြည့်လိုက်ပါတဲ့။<br><br>မင်းမုန်းတာဟာ ပထဝီဓာတ်ကို မုန်းတာလား။ အာပေါဓာတ်ကို မုန်းတာလား၊ တေဇောဓာတ်ကို မုန်းတာလား စသဖြင့် ကိုယ့်ရဲ့အမုန်းရဲ့ တည်ရာကို သေသေချာချာ ရှာလိုက်တဲ့အခါကျတော့ အမုန်းတရားသည် တည်ရာမရှိဘဲနဲ့ ပျောက်လွင့်သွားနိုင်ပါတယ်။ လက်တွေ့စမ်းကြည့်ပေါ့နော်။ သက်မဲ့တွေအပေါ်မှာ အမုန်းစိတ်လေးတွေနဲ့ အတွေးဝင်လာလို့ရှိရင် အဲဒီနည်းနဲ့ ဖြေရှင်းပါတဲ့။<br><br>မောဟနဲ့တွေ့တဲ့ အတွေး။ ဒါဖြင့် မောဟနဲ့ပတ်သက်လာတဲ့ အတွေးတွေကျတော့ အဋ္ဌကထာဆရာကြီးက နည်းလမ်း ငါးသွယ်ပေးထားတယ်။ ။<br><br>နံပါတ် (၁) က ဆရာကောင်းသမားကောင်း <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၀</font></p> ထံ ဆည်းကပ်ပြီးတော့ ဗဟုသုတဆည်းပူးပါ။ တရားနာပါ။ မောဟကြီးနေတဲ့လူဟာ လုပ်သင့်တာကို မလုပ်သင့်၊ မလုပ်သင့်တာကို လုပ်သင့်တယ် ထင်နေတယ်။ တွေဝေမှုရှိတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်သည် ထိုကဲ့သို့ မတွေဝေရအောင် ဆရာကောင်းသမားကောင်းထံ ချဉ်းကပ်ပါ။ ဒါနံပါတ် (၁)။<br><br>ဆရာကောင်းသမားကောင်းထံ ချဉ်းကပ်ပြီးတော့ အဲဒီဆရာကောင်းသမားကောင်းထံက ပညာသင်ပါတဲ့။ ဒါနံပါတ် (၂)။<br><br>နံပါတ် (၃) က ကိုယ်သင်ထားတဲ့ ပညာတွေကို ဖြေရှင်းဆုံးဖြတ်ဖို့ရာအတွက် ရှင်းလင်းအောင် အဓိပ္ပါယ်ရှင်းပြဖို့ မေးတဲ့မေးခွန်းထုတ်။<br><br>နံပါတ် (၄) က သင့်လျော်တဲ့အခါ တရားနာပါ။<br><br>နံပါတ် (၅) အကြောင်းဟုတ်မဟုတ် သိအောင် ဆုံးဖြတ်နိုင်အောင် လုပ်ပါ။<br><br>ဒါကတော့ ပညာတိုးတက်ခြင်း အကြောင်းတွေ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၁</font></p> ပဲ။ ပညာတိုးတက်လာမှ မောဟပျောက်မှာ။ မောဟကို ဖယ်ရှားပစ်ချင်ရင် အသိပညာတွေ တိုးတက်တဲ့နည်းကို လုပ်ရမယ်တဲ့။ အဲဒီနည်းတွေနဲ့ ဖြေရှင်းရမယ်လို့ ဆိုလိုတယ်။ ကဲ-ကောင်းပြီ။ ဒါက အတွေးမှားနေတာတွေကို အာရုံပြောင်းပြီးတော့ ထွက်ပေါက်ရှာတဲ့နည်း။ ။<br><br>ဒုတိယနည်းက လောဘနဲ့တွေးနေမယ်၊ ဒေါသနဲ့တွေးနေမယ်၊ မောဟနဲ့တွေးနေမယ်ဆိုရင် ကိုယ်တွေးနေတဲ့အရာရဲ့ အပြစ်ကို ဆင်ခြင်ပါ။ သို့မဟုတ် တွေးနေတဲ့စိတ်ရဲ့ အပြစ်ကို ဆင်ခြင်ပါ။<br><br>ဥပမာအားဖြင့် လိုချင်တဲ့ကာမနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ အတွေးတွေတွေးနေမယ်၊ မုန်းတီးတဲ့အတွေးတွေတွေးနေမယ်၊ လူတစ်ဖက်သားကို ရန်ရှာဖို့ အတွေးတွေတွေးနေမယ်ဆိုရင် - ဒီအတွေးတွေဟာ အပါယ်ငရဲကျနိုင်တဲ့ အတွေးတွေပါလား။ ငါဒုက္ခရောက်မယ့် အတွေးတွေပါလား။ ဟိုတစ်ဖက်သား <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၂</font></p> လည်း အကျိုးပျက်စီးသွားနိုင်တဲ့ အတွေးတွေပါလား။ အင်မတန်မှ ကြောက်စရာကောင်းတဲ့အတွေးတွေ၊ ဒီအတွေးတွေ ငါထပ်တွေးနေရင် ငါဒုက္ခရောက်လိမ့်မယ်။ ဒီလို ဆင်ခြင်လိုက်လို့ရှိရင် ခုနက အတွေးဟာ ထွက်ပေါက်ရသွားလိမ့်မယ်၊ မကောင်းတဲ့ အတွေးတွေကို ဖျောက်နိုင်ပါလိမ့်မယ်။ ဒါလက်တွေ့ကျင့်သုံးကြည့်ရမှာ၊ ဒါက ဒုတိယနည်း။ ။<br><br>ပထမနည်းက အာရုံပြောင်းတာ။ ဒုတိယနည်းက အပြစ်ကိုတွေးတာ၊ ထပ်ပြီးတော့ ကိုယ်တွေးတဲ့အတွေးရဲ့ အပြစ်ကို ဆင်ခြင်သုံးသပ်တာ။<br><br>တတိယနည်းကို မြတ်စွာဘုရားက ပေးတယ်။ တတိယနည်းက မေ့ပစ်ရမယ်၊ စိတ်ထဲမှာ မထားနဲ့၊ ဆက်မတွေးနဲ့လို့ ဆိုလိုတာ။ ကိုယ်တွေးတဲ့ အတွေးတစ်ခုဟာ ဖျောက်လို့မရဘူးဆိုရင် ဆက်မတွေးဘဲ စိတ်ထဲမှာကို ပေါ်မလာအောင် မေ့ထား။ အဲဒါက တတိယနည်း။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၃</font></p> စတုတ္ထနည်းက ဒီအတွေး ဘယ်ကစသလဲ ဆိုတဲ့ အတွေးရဲ့ အခြေအမြစ်ကို လိုက်ရှာတဲ့နည်းပဲ။ ဥပမာ လောဘနဲ့တွေးတဲ့အတွေးတွေ၊ ဒေါသ၊ မောဟ အတွေးတွေ ရန်လိုချင်တဲ့အတွေးတွေ ဘယ်ကစနေတာတုံးဆိုတဲ့ အတွေးရဲ့ အခြေအမြစ်ကို သိအောင် လိုက်ရမယ်။ ရှာရင်းရှာရင်းနဲ့ ထွက်ပေါက်တွေ့သွားလိမ့်မယ်။ အတွေးဟာ ပျောက်ပြီးသား ဖြစ်သွားမယ်။ အကြောင်းရှာရင်းနဲ့ပဲ ထိုအတွေးရဲ့ ထွက်ပေါက်ကို ရသွားနိုင်တယ်။<br><br>နောက်ဆုံး ပဉ္စမနည်းကျတော့ မြတ်စွာဘုရားက မကောင်းတဲ့အတွေးတွေဟာ သာမန်နဲ့ ဖျောက်လို့မရဘူး။ (၁) အာရုံပြောင်းတဲ့ စနစ်နဲ့လည်း မအောင်မြင်ဘူး၊ (၂) အပြစ်ကို ဆင်ခြင်တွေးတောတဲ့နည်းနဲ့လည်း မအောင်မြင်ဘူး။ (၃) မေ့လို့လည်း မရဘူး။ (၄) အရင်းအမြစ်ကို ရှာလို့လည်း မရဘူးဆိုရင် စိတ်ကို စိတ်နဲ့ ဖိနှိပ်ပြီး မရရအောင် ကြိုးစားပါတဲ့။ နောက်ဆုံး <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၄</font></p> ကတော့ ဒါပဲ။ လက်လျှော့မပေးနဲ့တဲ့။ နောက်ဆုံးကျရင် မရရအောင် လုပ်ပါ။ မြတ်စွာဘုရား ဘယ်လောက်ထိအောင် ဟောထားတုန်းဆိုရင် “ဒန္တေ ဒန္တမာဓာယ၊ ဇိဝှါယ တာလုံ အာဟစ္စ” တဲ့၊ အံကြိတ်ပြီးတော့ လုပ်ရမယ်တဲ့။<br><br>မကောင်းတဲ့ အတွေးတွေးနေရင် အဲဒီအတွေးကို အံကြိတ်ပြီး ဖြေရှင်းရမယ်။ လောကလူတွေက အံတော့ ကြိတ်ပါတယ်။ ဘာနဲ့ ကြိတ်တာတုံး။ မခံချင်တဲ့ စိတ်နဲ့ ကြိတ်တာ။ လူတစ်ယောက်ကို မခံချင်ဘူးဆိုရင် အဲဒီမခံချင်တဲ့ စိတ်နဲ့ အံကြိတ်တာနော်။<br><br>“ဇိဝှါယ တာလုံ အာဟစ္စ” ဆိုတာ လျှာနဲ့ အာခေါင်ကို ထောက်၊ တက်ခေါက်ပြီးတော့ ဒါမျိုး ငါ့ဖြစ်ကို မဖြစ်စေရဘူးဆိုပြီး စိတ်ကို စိတ်နဲ့ဖိညှစ်ကာ မကောင်းတဲ့အတွေးတွေကို ဖယ်ရှားပစ်ပါတဲ့။ ဒါက “ဝိတက္ကသဏ္ဌာန” သုတ်မှာ မြတ်စွာဘုရားက ဟောတာနော်။ <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၅</font></p> အဲတော့ စိတ်ရဲ့အတွေးတွေထဲက မကောင်းတဲ့အတွေးတွေကို ဟောဒီနည်းစနစ်ငါးမျိုး ပြန်ပြီးတော့ ပြောရအောင်။ နံပါတ် (၁) အာရုံပြောင်းပြီးတော့ ဖြေရှင်းတဲ့နည်းစနစ်။ နံပါတ် (၂) က အပြစ်ကို ဆင်ခြင်သုံးသပ်ပြီး ဖြေရှင်းတဲ့နည်း။ နံပါတ် (၃) က မေ့ပစ်တဲ့နည်း။ နံပါတ် (၄) က အရင်းအမြစ် ရှာဖွေပြီးတော့ ဖြေဖျောက်တဲ့နည်း၊ နံပါတ် (၅) က စိတ်နဲ့ ဖိညှစ်ပြီး မရရအောင် ကြိုးစားတဲ့နည်းတဲ့။ ဟောဒီ (၅) မျိုးပဲ။ ။<br><br>အဲဒီ (၅) မျိုးနဲ့ လုပ်ရင် စိတ်ရဲ့ အတွေးတွေ၊ မကောင်းတဲ့အတွေးတွေဟာ လုံးဝကင်းသွားပြီးတော့ အတွေးပေါ်မှာ ပိုင်နိုင်မှုဆိုတဲ့ စွမ်းရည်တစ်ခု ရလာနိုင်တယ်။ အဲဒီစွမ်းရည်က ကိုယ်တွေးချင်တဲ့ အတွေးကိုတွေးနိုင်တယ်။ ကိုယ်မတွေးချင်တဲ့ အတွေးကို ထိန်းချုပ်နိုင်တယ်။ ဘယ်လောက်ကောင်းလဲ၊ သာမန်အခြေအနေမှာ မတွေးချင်တဲ့အတွေးလည်း <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၆</font></p> တွေးနေရတယ် မဟုတ်လား။ ဒီအတွေး မကောင်းမှန်း သိပေမယ့် တွေးနေမိတယ်။<br><br>ဥပမာ သရဲကြောက်တတ်တဲ့လူက ညအခါ သရဲကြီးလာတယ် တွေးနေမိတာပဲ။ ကြောက်စရာ အတွေးတွေလည်း တွေးနေတာပဲ။ ဘာဖြစ်မှာ ညာဖြစ်မှာတွေးပြီးတော့ တွေးနေတဲ့အတွေးတွေက ကိုယ့်ကိုကိုယ် ပြန်ခြောက်နေတာ။ ကိုယ်မတွေးချင်တာလည်း တွေးနေရတာပဲ။ အချို့များ ကြောက်လွန်းအားကြီးတော့ စောင်ခေါင်းမြီးခြုံအိပ် ချွေးပြန်ရင်း မတွေးချင်တဲ့အတွေးတွေ တွေးမိပြီး အတွေးရဲ့နှိပ်စက်မှုကို ခံနေရတယ်။<br><br>အတွေးကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခြင်း၊ အကျိုးမတွေးချင်တဲ့ အတွေးတွေတွေးနေမိတဲ့အခါ ဒီနည်းစနစ်တွေ ကျင့်သုံးပြီး အတွေးကို ပယ်ဖျောက်နိုင်မယ်ဆိုရင် အဲဒီပုဂ္ဂိုလ်ဟာ အတွေးပေါ်မှာ စွမ်း <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၇</font></p> ရည်သတ္တိတွေ ရသွားပြီး ကိုယ်တွေးချင်တဲ့အတွေးကို တွေးနိုင်မယ်။ ကိုယ်မတွေးချင်တဲ့အတွေးကို မတွေးဘဲနေလို့ ရသွားလိမ့်မယ်တဲ့။ လေ့ကျင့်ပြီး ယူကြည့်ကြ။<br><br>အဲဒီလို ရသွားပြီဆိုရင် တဏှာကို တွယ်တာမှုတွေအားလုံး ဖယ်ရှားနိုင်လိမ့်မယ်။ သံယောဇဉ်တွေလည်း ကင်းသွားလိမ့်မယ်။ အထင်အမြင်ဆိုတဲ့ မာန်မာနတွေလည်း အားလုံးကျသွားပြီး နောက်ဆုံးမှာ ဒုက္ခဟူသမျှ လုံးဝကင်းလွတ်သွားလိမ့်မယ်။ ဒါ မြတ်စွာဘုရားဟောထားတာ၊ နောက်ဆုံး ဒုက္ခအားလုံးက လွတ်သွားလိမ့်မယ်တဲ့။<br><br>ဒုက္ခတွေ ဘယ်ကရနေတာတုံးဆိုရင် ဟောဒီအတွေးတွေက ရနေတာ။ နေ့စဉ်နဲ့အမျှ လူတွေက တွေးနေကြတာ မဟုတ်လား။ အဲဒီအတွေးတွေကြောင့် ဒုက္ခရောက်နေတာ။ အဲဒီမကောင်းတဲ့ အတွေးတွေကို ဖယ်ရှားပစ်လိုက်နိုင်တာနဲ့ တစ်ပြိုင် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၈</font></p> နက် တဏှာကိုလည်း ပယ်ရှားနိုင်မယ်။ သံယောဇဉ်တွေကိုလည်း ကင်းအောင်လုပ်နိုင်သွားမယ်။ မာနတွေကိုလည်း ဖယ်ရှားပစ်နိုင်မယ်တဲ့။ အဲဒီတဏှာတွေ၊ မာနတွေ၊ သံယောဇဉ်တွေ ကင်းသွားပြီဆိုရင် လူ့လောကမှာ ကြုံရတဲ့ ဒုက္ခမှန်သမျှ၊ သံသရာထဲမှာ ကြုံရတဲ့ ဒုက္ခမှန်သမျှ လုံးဝအဆုံးသတ်သွားပါလိမ့်မယ်။ ဒါဟာ စိတ်၏အတွေးများနဲ့ ပတ်သက်လို့ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာ ဟောကြားတဲ့ “ဝိတက္ကသဏ္ဌာနသုတ်” လာ တရားဒေသနာဖြစ်ပါတယ်။<br><br>ဒါကြောင့် တရားချစ်ခင် သူတော်စင်ပရိသတ်တို့သည် နေ့စဉ်နှင့်အမျှ မိမိတို့သန္တာန်မှာ ဖြစ်လေ့ဖြစ်ထရှိတဲ့ စိတ်ရဲ့အတွေးများ၊ အတွေးမဲ့စိတ်၊ အတွေးနဲ့စိတ် နှစ်ခုအနက် အတွေးနဲ့စိတ်တွေထဲက ထိုအတွေးတွေကို မှန်ကန်စွာတွေးခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း၊ မှားယွင်းတဲ့ အတွေးတွေကို နည်းလမ်း (၅) သွယ်ဖြင့် ဖြေရှင်းခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း ထိန်းချုပ် <p><font color="#999999" size="1">စာမျက်နှာ-၅၉</font></p> နိုင်ပြီး ဆင်းရဲဒုက္ခတွေ ကိုယ်စီကိုယ်ငှ အဆုံးသတ်အောင် ကြိုးစားအားထုတ်နိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။<br><br>သာဓု • • • သာဓု • • • သာဓု s3tqkfbnxmy1zu8gryjqvjc9p2eihq3 ဆင်းရဲမွဲတေမှု လျှော့ချရေး 0 6361 22093 2026-06-14T01:10:12Z Tejinda 173 "{{header | title = ဆင်းရဲမွဲတေမှု လျှော့ချရေး | author = ဒေါက်တာနန္ဒမာလာဘိဝံသ | override_author = | editor = | translator = | contribuor = | override_contributor = | section = စာစစ်ရန်လိုအပ်သည် | previous = စိတ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 22093 wikitext text/x-wiki {{header | title = ဆင်းရဲမွဲတေမှု လျှော့ချရေး | author = ဒေါက်တာနန္ဒမာလာဘိဝံသ | override_author = | editor = | translator = | contribuor = | override_contributor = | section = စာစစ်ရန်လိုအပ်သည် | previous = [[စိတ်၏ အတွေးများ]] | previous2 = | next = [[ဆဆက္က ဒေသနာနှင့် ဓမ္မဝိပဿနာ]] | next2 = | year = | notes = | edition = | categories = မြန်မာ တရားတော်များ | shortcut = | portal = }} <h3>ဆင်းရဲမွဲတေမှု လျှော့ချရေး</h3> <p>သာသနာတော်နှစ် ၂၅၅၅ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၇၃ ခုနှစ်၊ တော်သလင်းလပြည့်ကျော် (၈)ရက်၊ ၂၀-၉-၂၀၁၁၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ စမ်းချောင်းမြို့နယ်၊ အောင်ချမ်းသာရပ်ကွက်၊ သီရိမင်္ဂလာလမ်း၊ ကံမြင့်ကျောင်းတိုက် ဓမ္မာရုံအတွင်း ဆင်ယင်ကျင်းပပြုလုပ်အပ်သည့် ဓမ္မသဘင်အခမ်းအနား၌ အလုံမြို့နယ်၊ အလုံလမ်းနှင့် ကမ်းနားလမ်းထောင့်၊ အောင်ဇေယျကွန်ပလက်စ်၊ အခန်း(၁၀၂)၊ တိုက်-ဘီ(၁)၊ နှစ်ဖက်မိဘများကို အမှူးထား၍ ဦးညီညီ + ဒေါ်မြင့်မြင့်ခင် မိသားစုတို့၏ အမတဒါန ဓမ္မဒါနအဖြစ်ဖြင့် ဟောကြားအပ်သော “ဆင်းရဲမွဲတေမှု လျှော့ချရေး” တရားဒေသနာတော်။</p> <p>“ဆင်းရဲမွဲတေမှုလျှော့ချရေး” မြတ်စွာဘုရားဟောခဲ့တဲ့ ဣဏသုတ္တန်ဆိုတာ ရှိခဲ့တယ်။ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း ၂၅၀၀ ကျော်ကတည်းက မြတ်စွာဘုရားက ဆင်းရဲမွဲတေမှုများလာလို့ရှိရင် မည်သို့မည်ပုံ ဖြစ်လာတတ်တယ်လို့ဆိုတာ လူ့ဘဝ လူ့လောကရဲ့ သဘာဝနဲ့ ဓမ္မရေးရာ သဘာဝနှစ်ခုကို နှိုင်းယှဉ်ပြီးတော့ ဟောထားတာဖြစ်တယ်။ ဒီကနေ့ခေတ်မှာလဲ တချို့နိုင်ငံတွေမှာ "Poverty alleviation" လို့ဆိုပြီး Poverty alleviation ဆိုတာ ဆင်းရဲမွဲတေမှုကို လျှော့ချတာ၊ သက်သာစေတာ။ ဆင်းရဲမွဲတေမှုကို သက်သာအောင် လုပ်ပေးတာ၊ ဆင်းရဲမွဲတေမှု ပပျောက်အောင် ဆောင်ရွက်တယ်ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်။ ချမ်းသာကြွယ်ဝတဲ့ နိုင်ငံတွေဟာလည်းပဲ ဆင်းရဲမွဲတေမှုတွေ ပပျောက်အောင် ကြိုးစားဆောင်ရွက်လာလို့ ချမ်းသာတဲ့ နိုင်ငံအဖြစ် ရောက်တာ။ ဒါ လောကမှာ ဆောင်ရွက်တဲ့ အနေအထားတစ်ခုကို ပြောပြတာ။</p> <p>မြတ်စွာဘုရားကလည်းပဲ လောကမှာ ဆောင်ရွက်တဲ့ အနေအထားတစ်ခု မျက်မှောက်နဲ့သံသရာ (၂)ဖြာလုံးကို ဆင်ခြင်စဉ်းစားပြီးတော့ ကြည့်ဖို့လိုတယ်။ မျက်မှောက်ဘဝမှာ ဆင်းရဲမွဲတေမှုတွေများလာရင် ဘာတွေဖြစ်သလဲ။ သံသရာနဲ့ကြည့်ရင် ဆင်းရဲမွဲတေမှုဆိုတာ ဘာတွေလဲ။ ဆင်းရဲမွဲတေမှုတွေ ရှိလာလို့ရှိရင် ဘယ်အခြေဆိုက်သလဲလို့ဆိုတော့ ဆိုက်ပုံဆိုက်ချင်းက အတူတူပဲ။ လောကမှာ ပစ္စည်းဥစ္စာတွေ ရှားပါးပြီးတော့ မွဲတေလာလို့ရှိရင် လူ့လောကမှာ ပြဿနာမျိုးစုံတက်ပြီး ဒုက္ခရောက်ရသလိုပဲ ဓမ္မရေးရာနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့လည်းပဲ ဆင်းရဲမွဲတေမှုတွေ များလာလို့ရှိရင် ဒီလိုဒုက္ခကြုံတာပဲ။ လောက ဆင်းရဲမွဲတေမှု မျက်မှောက်ဘဝမှာ လောကီဆိုင်ရာ ဆင်းရဲမွဲတေမှုက တစ်ဘဝပဲ ခံရတယ်။ သံသရာနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ ဓမ္မနဲ့ပတ်သက်တဲ့ ဆင်းရဲမွဲတေမှုကျတော့ သံသရာပါခံရတယ်။ ဒီနှစ်ခုဟာ အဓိပ္ပာယ်အတူတူပဲ။ ဒါကြောင့်မို့ မြတ်စွာဘုရားက ဣဏသုတ္တန်ကို ဟောထားတာ။ ဒါ ဘုန်းကြီးတို့က ရှာကြံပြီးတော့ ဟောတာမဟုတ်ဘူး။ "Poverty alleviation" ဆိုတာ ဘယ်ခေတ် ဘယ်အခါမှာမဆို လုပ်ကိုလုပ်ရတဲ့ဟာ။ မျက်မှောက်ဘဝလူတွေ ဆင်းရဲဒုက္ခရောက်လာရင် ပြဿနာတက်တယ်ဆိုတာ ဒါက ဘယ်ကမ္ဘာ၊ ဘယ်မြို့၊ ဘယ်နိုင်ငံမှာပဲဖြစ်ဖြစ် ဒါက ဒီလိုပဲဖြစ်တယ်။ သံသရာနဲ့ပတ်သက်ပြီး ဓမ္မရေးရာမှာလည်းပဲ ဆင်းရဲမွဲတေလာပြီဆိုရင် ပြဿနာဖြစ်မယ်။</p> <p>အဲဒီတော့ လောကလူသားတွေက "Poverty alleviation" ဆင်းရဲမွဲတေမှုကို လျှော့ချတယ်ဆိုတာ ဥစ္စာဓနနဲ့ပတ်သက်တဲ့ စိတ်ကူးသာ သူတို့မှာရှိကြတယ်။ ဓမ္မရေးရာနဲ့ပတ်သက်တဲ့စိတ်ကူး လုံးဝမရှိဘူး။ လုံးဝမရှိသည့်အတွက်ကြောင့် သံသရာမှာ ဆင်းရဲမွဲတေမှုကို လျှော့ချနိုင်စွမ်းမရှိကြဘူး။ အဲဒါကို မြတ်စွာဘုရားက သံသရာမှာပါ ဆင်းရဲမွဲတေမှုကို လျှော့ချတဲ့နည်းစနစ်တစ်ခုကို ဒီလိုဟောထားတာ။ မလျှော့ချနိုင်ဘူးဆိုရင် ပြဿနာတက်လာပုံခြင်းက အတူတူပဲ၊ ဘာမှမထူးဘူး။</p> <p>မြတ်စွာဘုရားက ရဟန်းတော်တွေကို ဟောထားတဲ့သုတ်လေးက လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း ၂၅၀၀ က ဟောခဲ့ပေမယ့်လို့ ဒီကနေ့ခေတ်ထိအောင် ခေတ်မီနေတုန်းပဲ။ မြတ်စွာဘုရား တရားတော်တွေက ဘာလို့ ခေတ်မီတာတုန်းဆို လူတွေရှိရင် မှန်နေမှာကိုး။ လူ့လောကမှာ လူတွေရှိနေသမျှ ကာလပတ်လုံး မြတ်စွာဘုရားတရားဟာ လူသားတွေနဲ့ အနီးစပ်ဆုံး လူ့ဘဝကို ဟောတာဖြစ်သည့်အတွက်ကြောင့် ဘုရားတရားတော်ဟာ ဘယ်တော့မှ date out သွားတာမရှိဘူး။ အဲဒါကြောင့်မို့လို့ ဘယ်ခေတ် ဘယ်အခါကာလမှာပဲဖြစ်ဖြစ် ဒီအခြေအနေကြီးတစ်ခုဟာ ဒီအတိုင်းပဲ လာမယ်ဆိုတာ သေချာတယ်။</p> <p>လောကမှာ လူတွေ အကျင့်စာရိတ္တပျက်လာတာနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့လည်း မြတ်စွာဘုရားက စက္ကဝတ္တိသုတ်မှာ ဟောထားတာ။ ဘုန်းကြီးတို့ “ယနေ့လူသားများရဲ့ မနက်ဖြန်ကမ္ဘာ” ဆိုပြီးတော့ ဟောထားတာရှိတယ်။ ရှင်းလင်းပြီးတော့ ဟောကြားထားတာ။ ယနေ့ခေတ် အခြေအနေတွေဟာ မနက်ဖြန် ဘာတွေဖြစ်လာနိုင်တယ်ဆိုတာကို ရှင်းပြတာ ဒါလုပ်ရင် ဒီလိုပဲလာမှာပဲဆိုတာ အင်မတန်မှ ထင်ရှားတယ်။ အဲဒီမှာလည်းပဲ ရာဇဝတ်မှုတွေ ထူပြောလာခြင်းဟာ ဆင်းရဲမွဲတေမှုကစတာ။ အဲဒီ ဆင်းရဲမွဲတေမှုက ဘာကြောင့်ဖြစ်ရတာတုန်းဆိုတာကို ရှင်းပြတာ။ အတော်အံ့သြစရာကောင်းတယ်။ တိုင်းပြည်အုပ်ချုပ်တဲ့ မင်းတွေကနေ ငွေကြေးမရှိတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ကို ဓနကြေးငွေ ထောက်ပံ့ပေးခြင်း ပျက်ကွက်သွားလို့ဖြစ်တာ။ ဒါ စက္ကဝတ္တိသုတ်မှာ <strong>“အနာနံ ဓနမနုပ္ပာဒိတဗ္ဗ”</strong> (ကြွေးမြီမရှိသူတို့အား စည်းစိမ်ဥစ္စာကို မပေးအပ်သင့်သည်) ဆိုတာ တိုင်းပြည်အုပ်ချုပ်တဲ့မင်းတွေက ဒီစည်းကမ်းကိုလိုက်နာရတယ်။ စကြဝတေးမင်းတွေဆိုရင် ဒီစည်းကမ်းကို လိုက်နာရတယ်။ ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆိုရင် ဆင်းရဲမွဲတေမှုကို ထိန်းထားတာ။ ဆင်းရဲမွဲတေမှု စလာတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ရာဇဝတ်မှု တိုးလာမှာပဲ။ အဲဒီတော့ ဒီဆင်းရဲမွဲတေမှု မဖြစ်ရအောင် ဖြစ်လာပြီးမှ ဖြေရှင်းတာထက် မဖြစ်ရအောင် အစကတည်းက ထိန်းပေးရတာ ပြောကြတာပဲ။ “မီးဘေးရှောင် မလောင်ခင်တား” ရမှာ။ သို့သော် လောင်မှချည်းပဲ ငြိမ်းနေကြရတာ။ အဲဒီတော့ ပြဿနာတစ်ခုဟာ မဖြစ်ခင်ကပဲ ဖြစ်လာနိုင်တဲ့ အနေအထားကို ကြည့်ပြီး ဖြစ်မယ့်ဘက်ကို မရောက်အောင် ကြိုးစားဖို့ ဒီလိုဆိုလိုတာ။</p> <p>အဲဒီမှာ <strong>“အနာနံ ဓနမနုပ္ပာဒိတဗ္ဗ”</strong> - ဓနကြေးငွေ မလုံလောက်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေကို ဓနကြေးငွေ ထောက်ပံ့ပေးရမယ်ဆိုတဲ့ ဒီစည်းကမ်းချက်ကို တိုင်းပြည်အုပ်ချုပ်တဲ့ မင်းက မလိုက်နာလိုက်တဲ့အခါ ဘာဖြစ်လာတုန်းဆို သူ့နိုင်ငံမှာ ဆင်းရဲမွဲတေမှုတွေ ပေါလာတယ်။ အဲဒီအကြောင်းတွေကို သိချင်လို့ရှိရင် “ယနေ့လူသားများရဲ့ မနက်ဖြန်ကမ္ဘာ” ဆိုတဲ့တရားကို နာကြည့်လိုက်။ အဲဒီကနေပြီးတော့ ဖြေရှင်းလို့မရလောက်အောင် ဖြစ်လာတယ်။ ဘယ်ကိစ္စပဲဖြစ်ဖြစ် ပြဿနာတစ်ခုဟာ နောက်မှလိုက်ရှင်းတယ်ဆိုရင် ဘယ်တော့မှမလွယ်ဘူး။ ဒီတစ်ခုရှင်းရင် ဟိုတစ်ခုထွက်လာ၊ ဟိုတစ်ခုရှင်း ဒီတစ်ခုထွက်လာမှာပဲ၊ ဒီအတိုင်းပဲ။ အစမထွက်အောင် နဂိုကတည်းက လုပ်ထားရတယ်။ ကောက်ရိုးပုံကြီးကို ကြည့်လေ၊ တစ်စဆွဲရင် နောက်ကအစတွေ ထွက်နေမှာပဲ။ ဒီတစ်စဆွဲရင် နောက်ကလည်း တန်းလန်း၊ ဟိုကလည်း တန်းလန်း၊ တန်းလန်းဆိုတော့ ကောက်ရိုးပုံကြီးသာ ကုန်သွားရော၊ ဒီတန်းလန်းပဲ။ ကုန်မှပဲအေးမှာပဲဆိုတဲ့ဟာမျိုးဖြစ်တယ်။ အဲဒီတော့ ပြဿနာဆိုတာ မဖြစ်ခင် ဖြေရှင်းရတဲ့အရာတစ်ခုဖြစ်တယ်။</p> <p>အဲဒီတော့ ဆင်းရဲမွဲတေမှုကို ပါဠိလို “ဒလိဒ္ဒ” လို့ခေါ်တယ်။ “ဒလိဒ္ဒ” ဆိုတာ လူမွဲ၊ ပစ္စည်းဥစ္စာမရှိဘူး၊ စားစရာမရှိဘူး၊ နေစရာမရှိဘူး၊ အဲဒီလို ပုဂ္ဂိုလ်မျိုးကို “ဒလိဒ္ဒ”၊ အဲဒီ “ဒလိဒ္ဒ” ရဲ့ ဆင်းရဲမွဲတေမှုကြတော့ “ဒါလိဒ္ဒိယ” လို့ခေါ်တယ်။ အဲဒါ ဆင်းရဲမွဲတေမှု၊ ဥစ္စာမဲ့မွဲ၊ ဆင်းရဲသူ၊ အသက - ကိုယ်ပိုင်ပစ္စည်းမရှိဘူး၊ ဘာမှမရှိဘူး။ မူးလို့တောင် ရှူစရာမရှိဘူးလို့ လူတွေက ပြောကြသေးတယ်။ အဲဒီလို ကိုယ်ပိုင်ဥစ္စာမရှိလို့ ဆင်းရဲမွဲတေတယ်။ အဲဒီ ဆင်းရဲမွဲတေတာ လောကကြီး ဖြစ်ပျက်ပုံလေးတစ်ခုကို မြတ်စွာဘုရား ဟောပြတယ်။</p> <p>လောကမှာ ပစ္စည်းဥစ္စာမရှိလို့ ဆင်းရဲမွဲတေပါပြီတဲ့၊ ဆင်းရဲမွဲတေမှု ဖြစ်လာတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ဟာ ဘာလုပ်ရလဲ၊ စားစရာမရှိ၊ သောက်စရာမရှိဘူးဆိုတော့ ရှိအောင်လုပ်ကြရတော့တာပေါ့။ အဲဒီထဲမယ် ရိုးရိုးသားသား ရှိအောင်လုပ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကျတော့ ဘာလုပ်လဲလို့ ဆိုလို့ရှိရင် စားစရာမရှိဘူး၊ ကိုယ့်ပိုက်ဆံမရှိဘူးဆို ဘာလုပ်လဲ၊ ချေးတာပေါ့။ ဟိုလူ့ဆီကချေး၊ ဒီလူ့ဆီကချေး၊ အဲဒါ အစပဲ။ ပိုက်ဆံမရှိဘူးဆို ဘာလုပ်လဲ၊ ချေးတယ်၊ ကြွေးယူရတယ်။ ကြွေးကို <strong>ဣဏ</strong> လို့ခေါ်တယ်။ အဲဒီ ကြွေးယူလိုက်တယ်ဆိုကတည်းက ဒုက္ခက စပြီလို့သာ မှတ်ပေတော့၊ ဒါ မြတ်စွာဘုရားက သဘာဝကိုဟောတာ။ ဘုရားဟောတာကို ဘုန်းကြီးတို့က ပြန်ဟောပြတာ။ မယုံလို့ရှိရင် အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ဆက္ကနိပါတ် ဣဏသုတ်ဆိုတာ ရှာပြီးတော့ ဖတ်ကြည့်။</p> <p>အဲဒီမှာ မြတ်စွာဘုရားက ဟောထားတာ။ လူ့ဘဝ မိသားစုနဲ့ ကာမဂုဏ်အာရုံတွေနဲ့ နေထိုင်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်အဖို့ မွဲတယ်ဆိုတာ၊ ဆင်းရဲမွဲတေတယ်ဆိုတာ ဒုက္ခချည်းပဲ။ အင်မတန် အဆင်မပြေတာ။ မိသားစုနဲ့ နေပြီးတော့ ငွေကြေးမလုံလောက်ဘူး၊ ဆင်းရဲမွဲတေတယ်ဆိုတာ ဒါ ဒုက္ခချည်းပဲ။ မြတ်စွာဘုရားက မဆင်းရဲဘူးလားလို့ ရဟန်းတွေကိုမေးတော့ “မှန်ပါ၊ ဆင်းရဲပါတယ်ဘုရား” လို့ လျှောက်တယ်။ အဲဒီလို ဆင်းရဲမွဲတေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်က ဒီအတိုင်းနေမလား၊ မနေဘူး။ ဘာလုပ်လဲ၊ သူများဆီက ငွေချေးရတယ်။ ကြွေးယူရတယ်။ ငွေချေးချင်ရင်လည်း ချေးမယ်၊ ဆန်ချေးချင်ရင်လည်း ချေးမယ်။ ဒီပြင်ဟာ ချေးချင်ရင်လည်း ချေးမယ်။ သူများဆီက ချေးငှားပြီးတော့ ယူရတဲ့ အနေအထားမျိုး၊ ဒါကို <strong>ဣဏာဒါန</strong> (ကြွေးမြီကို ယူခြင်း) လို့ခေါ်တယ်။ ချေးငှားပြီးတော့ အသုံးပြုရတယ်။ ပိုက်ဆံမချေးရင်လည်း ပစ္စည်းချေးရမှာပဲ။ တစ်ခုခုချေးငှားတယ်ဆိုတဲ့ဟာလည်းပဲ ကြွေးယူရတယ်ဆိုကတည်းကိုက ဒါလည်းပဲ ဒုက္ခကြီးတစ်ခုပဲ။ <strong>ဣဏာဒါန</strong> ကြွေးယူရတယ်ဆိုတာလည်း ဒုက္ခပဲ။ ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆို ကြွေးက အိပ်နေတာမှ မဟုတ်တာ၊ ဘယ်သူက အလကားပေးမှာတုန်း၊ ကြွေးယူပြီဆိုကတည်းက သူဘာလုပ်ရမတုန်း။ အတိုးဘယ်လောက် ပေးပါ့မယ်ဆိုတာကို ဝန်ခံချက်ပေးရတယ်။</p> <p>မြန်မာပြည်ကို ဗြိတိသျှတွေအုပ်စိုးသွားတဲ့ အချိန်တုန်းက မြန်မာလူမျိုးတွေအားလုံး ကြားဖူးကြပါလိမ့်မယ်။ တောင်သူလယ်သမားတွေ ဆင်းရဲဒုက္ခတွေရောက်ပြီးတော့ ချစ်တီးကုလားရဲ့ စာချုပ်အောက်မှာ ပြားပြားဝပ်ပြီး ဒုက္ခတွေရောက်သွားကြတာတွေ အများကြီးပဲရှိတယ်။ ဒါက ပုံပြင်တွေမဟုတ်ဘူး၊ true story တွေ။ ကြွေးတင်လာပြီဆိုလို့ရှိရင် ဒီပြဿနာဖြစ်လာမှာပဲ။ ဒါသေချာတယ်။ အဲဒီတော့ ကြွေးယူရတာလည်း ဒုက္ခ။ ကြွေးယူတဲ့အခါမှာ ကြွေးရှင်ဆီ မည်ရွေ့မည်မျှ တစ်လကို အတိုးဘယ်လောက်ဆပ်ပါ့မယ်ဆိုတဲ့ ဝန်ခံကတိပေးရတယ်။ စာချုပ်ချုပ်ရတယ်။ အလကား ဘယ်သူမှမပေးဘူး၊ စာချုပ်နဲ့ချုပ်ရတယ်။ အဲဒီလို အတိုးကို ဝန်ခံရတာကလည်းပဲ ဒါလည်း ဒုက္ခကြီးတစ်ခုပဲ။ ပြဿနာကြီးတစ်ခု၊ စိတ်ညစ်စရာကြီး၊ စိတ်ဆင်းရဲစရာကြီးလို့ ဒီလိုဆိုတယ်။ အဲဒီအတိုင်းပေးရတာကို <strong>ဗုဒ္ဓိ</strong> လို့ စာထဲမှာသုံးတယ်။ <strong>ဗုဒ္ဓိပိ ဒုက္ခံ</strong> (အတိုးပေးရခြင်းသည်လည်း ဒုက္ခဖြစ်၏) - ငွေကြေးချေးငှားပြီးတော့ အတိုးပေးရခြင်း၊ အတိုးကို ဝန်ခံရခြင်းဆိုတာလည်းပဲ အတော်ကို စိတ်ညစ်စရာကောင်းတဲ့ အရာကြီးတစ်ခုပဲ။</p> <p>သူများဆီက ငွေချေးပြီးတော့ အတိုးအာမခံထားတယ်၊ တစ်လပြည့်ရင် ဘယ်လောက်ဆပ်ပါ့မယ်၊ နှစ်လပြည့်ရင် ဘယ်လောက်ဆပ်ပါ့မယ်၊ တစ်နှစ်ဆို ဘယ်လောက်ဆပ်ပါ့မယ်။ ခုခေတ်ဆိုရင်လည်း ဘဏ်တိုးတို့ ဘာတိုးတို့ ပြည့်နေတာပဲ။ အဲဒီထဲမယ် လောဘကြီးတဲ့လူက အမလေး “ဆုကြေး” ဆိုပြီး သွားလုပ်တာ ကုန်ရော၊ ရှိသမျှတွေ၊ အတိုးလေးမက်ပြီးတော့ သွားလုပ်လိုက်တာ ပါသွားရော။ ဒါမျိုးတွေကရှိတယ်။ မကြားချင်အဆုံးပဲ။ ဘုန်းကြီးတို့လည်း ဒီ story ကို ပြောရမယ်ဆိုရင်တော့ ခေါင်းထဲမှာ လေးငါးဆယ်ခုရှိတယ်။ အခုလောလောဆယ်ကို ဖြစ်နေတာတွေရှိတယ်။ ကိုယ်သိသလောက်ပဲ၊ ရန်ကုန်လည်းရှိတယ်၊ ဟိုလည်းရှိတယ်၊ ပြည့်နေတာပဲ။ ဒါတွေက ပြည့်နေတာဆိုတာ ကြားနေရတာ။ ဘုန်းကြီးတွေဆီလာတာ လူစုံတယ်။ လူစုံတဲ့အခါ ဟိုလူက ပြောသွားလိုက်၊ ဒီလူကပြောသွားလိုက်၊ ပိဋကတ်သုံးပုံထဲ ကြည့်စရာတောင်မလိုဘူး၊ တစ်ခါတစ်လေကျတော့ သတင်း အင်မတန်မှစုံတယ်။ မီဒီယာပါးစပ်ပေါက်တွေက များတယ်။ အဲဒီတော့ သတင်းစုံ အကုန်ကြားရတယ်။ လူက နယ်စုံက လာတာကိုး။ ဘယ်မှာဘာတဲ့၊ ဘယ်မှာဘာတဲ့နဲ့ ပြောသွားတာ။ အဲဒါမျိုးကျတော့လည်း လူက သိပ်ပြီးတော့ ပြောချင်တာ။ မပြောရဘူးဆိုတာတောင် ထီးလေးဆောင်းပြီးတော့ မိုးရွာတာတောင် လည်ပြီးတော့ ပြောချင်သေးတာ။ အဲဒါ လူကိုက ဝါသနာပါတာ။ ကိုယ်သိတဲ့ သတင်းလေးကို သွားပြောချင်တာ သိပ်ဝါသနာပါတယ်။ ဒါကြောင့်မို့ အခမဲ့မီဒီယာတွေ အများကြီးရှိတယ်။ ဗီဒီယို၊ သတင်းစာလိုတောင်မလိုဘူး။ ဒီလို အရပ်သတင်းနဲ့တင်ပဲ အကုန်သိတယ်။ “သတင်းစာများသည် သမိုင်းကို ပြောနေကြသည်” လို့သာပြောတာ၊ တစ်ခါတစ်လေကျတော့ မှန်မှန်ကန်ကန် ပြောချင်မှပြောတာ။ တစ်ခါတစ်လေကျတော့ မှန်မှန်ကန်ကန်ပြောတာ လူ့ပါးစပ်ကပြောတာ။</p> <p>တစ်ခါတုန်းက သမိုင်းဆရာကြီးတစ်ယောက်က ပြောတယ်လေ။ ကျောက်စာထဲရေးတာသာ သမိုင်းအမှန်လို့ သူတို့က ယူဆတယ်။ သူပြောတဲ့အတိုင်းဆို ကျောက်စာထဲမပါတာတွေက အမှန်မဟုတ်ဘူးလို့ ဒီလိုအဓိပ္ပာယ်ရောက်သွားတယ်။ အထောက်အထားမရှိဘူးလို့ ပြောတယ်။ ဒီကနေ့ခေတ် သတင်းစာထဲမပါတာ အမှန်မဟုတ်ဘူးလို့ ပြောလို့ရှိရင် အဖြစ်အပျက်အမှန်တချို့ဟာ ပစ်ပယ်ရမလို ဖြစ်မနေဘူးလား။ မှတ်တမ်းတင်မခံရတဲ့ အမှန်တွေက အများကြီးရှိတယ်။ ဒီပြင်လူအကြောင်း မပြောနဲ့၊ ကိုယ့်အကြောင်းတောင် အကုန်အမှန်သိတာမှ မဟုတ်ဘဲနဲ့။ ကိုယ့်အကြောင်းတောင် အကုန်မှတ်တမ်းတင်ရဲ့လား။ ဖြစ်တာတော့ တကယ်ဖြစ်တယ်၊ သို့သော် မှတ်တမ်းတင်လားဆိုတော့ မတင်ဘူး။ အဲဒီလိုဟာမျိုးတွေရှိတော့ လူကိုက လူ့သမိုင်း ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးတစ်ယောက်ရဲ့ bio data ဆိုတာ ဘယ်တော့မှ မပြည့်စုံဘူးလို့သာ မှတ်ပေတော့။ သမိုင်းဆိုတာ မဖြစ်ခဲ့တာတော့မရှိဘူး၊ ဖြစ်ခဲ့တာတွေချည်းပဲ။ သို့သော် လူတွေက မေ့ပျောက်ပစ်လိုက်ကြတာပေါ့။</p> <p>အခုလည်းပဲကြည့်၊ မြတ်စွာဘုရားက ဟောနေတာ၊ အတိုးပေးရတယ်တဲ့။ လူဆိုတာ မရှိလို့ချေးတာ၊ မရှိလို့ချေးတဲ့အထဲက အတိုးအာမခံလိုက်မှတော့ ဘယ်ကနေရှိလာမှာလဲ။ ရှိလို့ချေးပြီး အလုပ်လုပ်တဲ့လူက တစ်မျိုးလေ။ အလုပ်လုပ်ချင်လို့ ချေးပြီး အလုပ်လုပ်တဲ့လူတောင် ဒုက္ခရောက်တာရှိသေးတယ်။ အလုပ်က အဆင်မပြေဘူးဆိုရင် ဒုက္ခရောက်တာပဲ။ အခုဟာက မြတ်စွာဘုရားကဟောတာ၊ မရှိလို့ချေးတာ။ ရှိလို့ချေးတာတောင်မှပဲ လုပ်ငန်းပျက်စီးတာမျိုးကျတော့ ဒုက္ခရောက်ဦးမှာပဲ။ အချိန်တန်လို့ ကိုယ်ဝန်ခံထားတဲ့အတိုင်း အတိုးက မပေးနိုင်ဘူးဆိုလို့ရှိရင် ဟိုလူတွေက ဒီအတိုင်း ငြိမ်နေမလား၊ မငြိမ်ဘူး။ အဲဒီကျရင် တောင်းပြီ၊ တောင်းတာကို <strong>စောဒနာ</strong> လို့ခေါ်တယ်။ ဒီမှာ မြတ်စွာဘုရားဟောတာ <strong>စောဒနာပိ ဒုက္ခာ</strong> (ကြွေးတောင်းခံရခြင်းသည်လည်း ဒုက္ခဖြစ်၏) - လူတစ်ယောက်ဟာ ကြွေးတောင်းခံရပြီဆို အတော်ကြောက်စရာကောင်း၊ စိတ်ညစ်စရာကောင်းတဲ့ အရာတစ်ခုပဲ။</p> <p>ငယ်ငယ်တုန်းက အင်္ဂလိပ်လိုရေးထားတဲ့ story လေးတစ်ခု ဖတ်ဖူးတယ်။ ချေးငှားတဲ့သူက သူဌေးပေါ့။ ချေးယူတဲ့သူက ဆင်းရဲသား။ သို့သော် အတိုးပေးချိန်တန်လို့ မပေးနိုင်တဲ့အခါကျတော့ သူက မဆုံမိအောင် အမြဲတမ်းရှောင်တယ်။ ပုန်းနေတယ်ပေါ့။ အိမ်ရှေ့က ဝင်လာတာ မြင်တာနဲ့ အနောက်ပေါက်က ထွက်သွားရော။ မရှိဘူးပြောတယ်။ ဒီလိုပဲ ရှောင်ရှောင်ထွက်ပြေးတယ်။ တစ်ရက်ကျတော့ အဲဒီငွေချေးတဲ့သူဌေးက မြင်းကြီးစီးပြီးတော့လာတယ်၊ လာတော့ လမ်းမှာသွားပြီးတော့ ဆုံမိတယ်။ ဟိုလူက သူ့ဆီကငွေချေးထားတဲ့လူ လာဆုံတော့ ပက်ပင်းပါသွားတိုးတာ။ တိုးတဲ့အခါကျတော့ ဟိုကောင်ကလည်း ဉာဏ်ကောင်းတယ်၊ သူက ဘယ်လိုလုပ်တုန်းဆို “သူဌေးမင်းရဲ့မြင်းကြီးက ချောလိုက်တာ၊ သူဌေးမင်းနဲ့မြင်းနဲ့က လိုက်လိုက်တာ” တဲ့။ သူဌေးက ခါးလေးကော့ပြီးတော့ “မင်း-ငါမြင်းစီးတာ မြင်ချင်လားကွ” ဆိုပြီး ကြာပွတ်နဲ့ရိုက်ပြီး အမြန်စီးသွားတယ်။ အဲဒီမှာ သူလွတ်သွားတယ်။ အမြှောက်ကြိုက်တဲ့သူနဲ့ သွားတွေ့တာ၊ မြှောက်ပေးလိုက်တဲ့အခါကျတော့ ကြွေးတောင်းမခံရတော့ဘူး။ ဒါ အဲဒီ story ထဲ ငယ်ငယ်က ဖတ်ဖူးတာလေး ပြောပြတာ။ အဲဒီလိုနဲ့ သူကလွတ်သွားတာ၊ အပြောကောင်းလိုက်တာနဲ့ ကြွေးတောင်းမခံလိုက်ရဘူး။ ဟိုသူဌေးကလည်း သူ့မြင်းမြန်ကြောင်းပြချင်တော့ ဒီမှာကြည့်ကွဆိုပြီး ဖနောင့်နဲ့ပေါက်ပြီး ကြာပွတ်လေးနဲ့တို့ပြီး အဝေးစီးသွားတော့ သူလွတ်သွားတယ်။ ဒီလိုဆိုတာ။</p> <p>အဲဒီလို ကြွေးတောင်းခံရတယ်ဆိုတာလည်း အလွန်စိတ်ညစ်စရာကောင်းတဲ့ အခြေအနေဆိုးကြီးတစ်ခုပဲ။ အကြွေးမပေးနိုင်လို့ ပုန်းနေရတာ မျက်နှာမလှဘူး။ တောင်းတယ်ဆိုရင်၊ အတောင်းခံရရင်၊ တောင်းလို့မရဘူး ဆိုလို့ရှိရင် ဒီကောင်ဘယ်ပြေးမလဲ၊ နောက်ကနေလိုက်တယ်။ ဘယ်သွားသွား နောက်ကနေ မျက်ခြည်ပျက်မခံဘူး၊ လိုက်တယ်။ အဲဒီလို အလိုက်ခံနေရပြီ ဆိုလို့ရှိရင် ဘယ်လောက်ကြောက်စရာကောင်းလဲ။ နောက်ကနေ ကြွေးရှင်တွေက တကောက်ကောက်လိုက်နေပြီ၊ သူ့သတင်းနားထောင်ပြီး ဘယ်သွားတယ်ဆိုလဲလိုက်၊ ဘယ်မှာဆိုလဲသွားတယ်၊ အဲဒီတော့ သူဟာ ဘယ်တော့မှ မလွတ်လပ်တော့ဘူး။ နောက်ကနေ အလိုက်ခံရတာကိုး။ <strong>“အနုစရိယာ”</strong> လို့ခေါ်တယ်။ <strong>အနုစရိယာပိ ဒုက္ခာ</strong> (နောက်မှလိုက်၍ ကြွေးတောင်းခံရခြင်းသည်လည်း ဒုက္ခဖြစ်၏) - အဲဒါလဲ စိတ်ညစ်စရာကြီးတစ်ခုပဲ။</p> <p>နောက်ကလိုက်ရုံတင်မကဘူး၊ နောက်ကျတော့ ဖမ်းမိသွားတယ်။ ကြွေးမပေးနိုင်လို့ ပုလိပ်လက်အပ်ပြီး ဖမ်းလိုက်တယ်၊ ဖမ်းလိုက်တဲ့အခါကျတော့ အချုပ်အနှောင် ထောင်ချခံလိုက်ရတယ်။ ဒါက ဒီအတိုင်းပဲ သွားတာပဲ။ လောကကြီးမှာ ဒီအတိုင်းပဲသွားမှာပဲ။ ဆင်းရဲမွဲတေခြင်းကနေပြီးတော့ ဦးတည်သွားလိုက်တာ နောက်ဆုံးမှာ အဖမ်းခံလိုက်ရတဲ့အဆင့် ရောက်သွားတယ်။ ဒါ ဘုရားဟောတာနော်၊ ဘုရားဟောတဲ့ပါဠိမှာ ကြည့်။ မြတ်စွာဘုရားက ကာမဂုဏ်အာရုံတွေနဲ့ ခံစားပြီးတော့ လူ့စည်းစိမ်ခံစားနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်အဖို့ ဆင်းရဲမွဲတေမှုဟာ ဒုက္ခပဲ။ ဆင်းရဲမွဲတေတော့ အကြွေးယူရတာ။ ကြွေးယူရတာလဲ ဒုက္ခပဲ။ ကြွေးယူတဲ့အခါမှာ အတိုးကို အာမခံရတယ်၊ အတိုးပေးရတာလဲ ဒုက္ခပဲ။ အတိုးပေးရမယ့်အချိန်ကို မပေးနိုင်ဘူးဆိုရင် ကြွေးရှင်တွေက တောင်းလိမ့်မယ်။ အဲဒီ အတောင်းခံရတာ၊ ကိုယ့်ကို ကြွေးတောင်းခံရတာလဲ ဒုက္ခပဲ။</p> <p>နောက်တစ်ခုက တောင်းလို့မပေးနိုင်ဘူးဆိုရင် မျက်ခြည်ပျက်မခံ ဒီလူ့နောက်က တကောက်ကောက် အလိုက်ခံနေရတာ၊ နောက်က တကောက်ကောက်လိုက်ခံရတာလဲ ဒုက္ခပဲ။ နောက်ဆုံးကျတော့ ခြေရာကောက်မိသွားတဲ့အခါ ချုပ်နှောင်ခံရတဲ့အဆင့် ရောက်သွားတယ်။ ဒါ လောကရဲ့သဘာဝ။ ဆင်းရဲမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ ပြဿနာရဲ့ အထွေထွေ။ နောက်ဆုံးမှာ အဖမ်းခံလိုက်ရပြီး ချုပ်နှောင်ခံလိုက်ရတဲ့အဆင့် ရောက်သွားတယ်။ ဒါ လောကကြီးမှာ ဒီလိုရှိတယ်လို့ မြတ်စွာဘုရားက ဟောတာ။</p> <p>ဘုရားဟောလိုရင်းက လောကရဲ့ သဘာဝကို မြတ်စွာဘုရား ပြောပြီးတဲ့အခါမှာ သံသရာမှာလည်းပဲ ဒီအတိုင်းပဲ။ သတိထားဖို့။ အဲဒါကျတော့ အားလုံးနဲ့ သက်ဆိုင်တယ်။ သူဌေးနဲ့လည်းဆိုင်တယ်၊ ဆင်းရဲသားနဲ့လည်းဆိုင်တယ်။ ငွေကြေးဓနနဲ့ မဆိုင်ဘူး။ ကုသိုလ်နဲ့ဆိုင်တယ် ဒီဟာ။ ဘုရားဟောတာကျတော့ သံသရာနဲ့ဆိုင်တယ်၊ အခုဟာက တစ်ဘဝတာနဲ့သာဆိုင်တယ်၊ မြတ်စွာဘုရားဟောတဲ့ကကျတော့ တစ်ဘဝတာနဲ့ မကဘူး၊ သံသရာနဲ့ဆိုင်တယ်။ ဒါက အင်မတန်မှ သတိထားရမယ်။ ဘုန်းကြီးနဲ့လည်းဆိုင်တယ်၊ လူနဲ့လည်းဆိုင်တယ်။ အားလုံးနဲ့သက်ဆိုင်တယ်၊ ဘယ်သူမှ မလွတ်ဘူး ဒီထဲမှာ။</p> <p>အဲဒီမှာ မြတ်စွာဘုရားက ပြောပြတယ်။ အဲဒီအတိုင်းပဲတဲ့။ အပြစ်ကင်းတဲ့ တရားတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ ဆင်းရဲမွဲတေရင် မကောင်းဘူးတဲ့။ ကိုယ့်သန္တာန်မှာ ရှိသင့်ရှိထိုက်တဲ့ ဓမ္မအရည်အချင်းတွေ ရှိရမယ်။ ကုသိုလ်တရားတွေ ကိုယ့်သန္တာန်မှာ ဖြစ်ရမယ်။ ဘာတွေလဲလို့ဆိုရင် သဒ္ဓါ၊ ကံ-ကံ၏အကျိုးကို ယုံကြည်ခြင်းဆိုတဲ့ သဒ္ဓါ၊ ကုသိုလ်ကောင်းမှုအပေါ်မှာ စိတ်ဝင်စားခြင်းဆိုတဲ့ သဒ္ဓါ၊ ဒါ အမှန်တရားပဲလို့ ဆုံးဖြတ်နိုင်ခြင်းရှိတဲ့ သဒ္ဓါ၊ ဒီသဒ္ဓါဆိုတာ မရှိရင် ဒါ မွဲတာပဲ။ ဆင်းရဲမွဲတေတာပဲ။ သူလည်းတစ်ခုပဲ။ ဘယ်လောက် ပစ္စည်းတွေချမ်းသာချမ်းသာ မီလျှံနာ၊ ဘီလျှံနာ၊ ထရီလျှံနာကြီးပဲဖြစ်ဖြစ် ကုသိုလ်နဲ့ပတ်သက်ပြီးတော့ သဒ္ဓါမရှိဘူးဆို ဒီကောင်အမွဲပဲ။ ဒီကနေ့ သူဌေး၊ မနက်ဖြန် လူမွဲ၊ နောက်တစ်ရက် ငရဲပဲ။ ဒီလိုသွားတာ။</p> <p>သံသရာနဲ့ ပတ်သက်လာလို့ရှိရင် သဒ္ဓါတရားမရှိတော့ဘူးဆိုတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ဟာ ကုသိုလ်ရဖို့ရာအတွက် ခက်ခဲသွားတယ်။ ကုသိုလ်ဆိုတဲ့ ရတနာ သူ့သန္တာန်မှာမရှိဘူး၊ အလွန်မွဲသွားတဲ့ အနေအထားမျိုး ရောက်တယ်။</p> <p>နောက်တစ်ခုက ဘာတုန်းဆို ဟီရိနဲ့ ဩတ္တပ္ပ၊ ဟီရိဆိုတာ မဟုတ်တာလုပ်ရမှာမရှက်ဘူး၊ မဟုတ်တာကို မရွံဘူး၊ ကာယဒုစရိုက်၊ ဝစီဒုစရိုက်၊ မနောဒုစရိုက် အကုသိုလ်အလုပ်တွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အရှက်မဲ့တာ၊ မရွံမုန်းတာ။ ဩတ္တပ္ပဆိုတာ အကုသိုလ်တွေကို မကြောက်တာ၊ ဒုစရိုက်တွေကိုမကြောက်တာ၊ အဲဒီတော့ အကုသိုလ်ကိုမရှက်ဘူး၊ မကြောက်ဘူး၊ မရွံဘူးဆိုတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ဟာ အကုသိုလ်ကို လုပ်တာပေါ့။ အဲဒီတော့ ဟီရိဩတ္တပ္ပဆိုတာ သူ့မှာမရှိသည့်အတွက်ကြောင့် ဒီလူကလည်းပဲ မွဲတေခြင်းပဲ။</p> <p>ဒီလိုမွဲနေလို့ရှိရင် ကုသိုလ်ဘယ်တော့မှမဖြစ်ဘူး။ ခုနတုန်းက ဆင်းရဲမွဲတေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်က ငွေကြေးမရှိဘူး၊ အဲဒီလိုပဲ သဒ္ဓါမရှိရင် ကုသိုလ်မရှိဘူး၊ ဟီရိမရှိရင် ကုသိုလ်မဖြစ်ဘူး၊ ဩတ္တပ္ပမရှိရင် ကုသိုလ်မဖြစ်ဘူး။ မဖြစ်ရင် မွဲတာပဲ။ ဘာမွဲတာတုန်း၊ ကုသိုလ်တရားမွဲတာ။ ကောင်းကျိုးချမ်းသာကို ပေးစွမ်းနိုင်တဲ့ ကုသိုလ်ဆိုတဲ့ ဒီစိတ်ဓာတ်မွဲတာ။</p> <p>နောက်တစ်ခုက အကုသိုလ်တွေ ဖယ်ရှားပြီးတော့ ကုသိုလ်တွေ ကိုယ့်သန္တာန်မှာ တည်ဆောက်နိုင်တဲ့၊ ရအောင်လုပ်တဲ့ ဝီရိယဆိုတာ ကိုယ့်မှာမရှိဘူး။ မရှိသည့်အတွက်ကြောင့် ကုသိုလ်မရဘူး။ မရတော့ သူလည်း မွဲတာပဲ။ ဒါလဲ။</p> <p>နောက်တစ်ခုက ပညာ၊ ပညာဆိုတဲ့ အသိပညာ မရှိသည့်အတွက်ကြောင့် ကုသိုလ်ရအောင် မလုပ်နိုင်ဘူး၊ မလုပ်နိုင်သည့်အတွက်ကြောင့် အဲဒီပုဂ္ဂိုလ် ကုသိုလ်မရတော့ဘူး။</p> <p>ဒါကြောင့်မို့လို့ ကုသိုလ်နဲ့ပတ်သက်တဲ့ အရေးကြီးတဲ့ သဒ္ဓါ၊ ဟီရိ၊ ဩတ္တပ္ပ၊ ဝီရိယ၊ ပညာ ဒီတရားတွေ ရှိရမယ်။ သမာပတ္တိသုတ်ကျတော့ မြတ်စွာဘုရားဟောထားတာ အကုသိုလ်ကို တားတဲ့ သဘာဝတရားတွေပဲ။ အကုသိုလ်ကို တားတယ်ဆိုကတည်းက ကုသိုလ်ဖြစ်စေတတ်တဲ့ တရားတွေလို့ ဒီလိုဆိုလိုတယ်။ ဒီတရားတွေ မရှိလို့ရှိရင် ဒီပုဂ္ဂိုလ်ဟာ ကုသိုလ်ဆိုတဲ့ ရတနာတွေ မရဘူး။ ပိုက်ဆံမရှိရင် စားစရာမရှိဘူး၊ ဆင်းရဲမွဲတေပြီဆိုရင် စားစရာမရှိဘူး၊ ဝတ်စရာမရှိဘူး၊ နေစရာမရှိဘူး၊ ဟောဒီ သဒ္ဓါ၊ ဟီရိ၊ ဩတ္တပ္ပ၊ ဝီရိယ၊ ပညာ ဆိုတဲ့ ဒီတရားတွေမရှိလို့ရှိရင် ကုသိုလ်မရှိဘူး၊ ကုသိုလ်ကောင်းမှုလုပ်နိုင်စွမ်းမရှိဘူး။ အဲဒီတော့ ကုသိုလ်ကောင်းမှုမလုပ်ဘူးဆိုကတည်းက ဒီသဘာဝတရားတွေ သူ့သန္တာန်မှာမရှိလို့၊ မရှိသည့်အတွက် သူဘာလုပ်လဲဆို ကြွေးယူတာကို လုပ်ပြန်တယ်၊ အဲဒီတော့ သူကြွေးယူပုံ ကြွေးယူနည်းက ငွေချေးတာမဟုတ်ဘူး၊ ဘာလုပ်တုန်းဆို သဒ္ဓါမရှိဘူး၊ ဝီရိယမရှိဘူး၊ ဩတ္တပ္ပမရှိဘူး၊ ပညာမရှိဘူးဆိုတော့ ဘာလုပ်တုန်းဆို ဒုစရိုက်အလုပ်တွေ လုပ်တော့တာပဲ။ အဲဒီ ဒုစရိုက်အလုပ်ဟာ ပြန်ပြီးတော့ ပေးဆပ်ရမှာ။ ကြွေးယူတာပဲပေါ့။ ဒုစရိုက်အလုပ်ကို လုပ်တော့တာ။ ဒီလိုဆိုလိုတာ။</p> <p>ဒုစရိုက်လုပ်ငန်းကို လုပ်သည့်အတွက်ကြောင့် သူဟာ ပြန်လည်ပေးဆပ်ရလိမ့်မယ်။ ကာယဒုစရိုက်၊ ဝစီဒုစရိုက်၊ မနောဒုစရိုက်၊ စိတ်နဲ့ပတ်သက်တဲ့ မကျင့်ရမယ့်အကျင့်တွေ ကျင့်တယ်။ မတွေးရမယ့်ဟာတွေတွေးတယ်။ နှုတ်နဲ့မပြောရမယ့်အမှုတွေ ပြောတယ်။ ကိုယ်ထိလက်ရောက် မလုပ်ရမယ့်ဟာတွေ လုပ်တယ်။ ဒုစရိုက် (၁၀) ပါး ကိုယ့်သန္တာန်မှာ ဖြစ်ပွားစေတာဟာ ကြွေးယူခြင်းပါပဲတဲ့။ ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆို ဒုစရိုက်လုပ်လို့ရှိရင် သူက ကြွေးဆပ်ရမှာ။ ဆပ်ကိုဆပ်ရမှာ။ မဆပ်လို့မရဘူး။ ခုနက သူများဆီက ပိုက်ဆံယူထားလို့ရှိရင် ကြွေးဆပ်ရသလိုပဲ ဒုစရိုက်လုပ်ထားတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ဟာ ဒီဒုစရိုက်ရဲ့ ကြွေးကို ဆပ်ကိုဆပ်ရမယ်။ အဲဒါကို ဘာပြောကြတုန်းဆို မိုက်ကြွေးဆပ်တယ်လို့ ပြောကြတာပဲ။ မိုက်ကြွေးဆိုတာ ဆပ်ကိုဆပ်ရမယ်။ ဒီဟာ မဆပ်လို့မရဘူး။ မြတ်စွာဘုရားက နှိုင်းယှဉ်ပြီးဟောထားတာ အင်မတန်မှ သဘာဝကျတယ်။</p> <p>ကဲ-ကောင်းပြီ အဲဒါမရှိလို့ ကြွေးယူရသလို ဒုစရိုက်တွေ လုပ်သည်၊ ဒုစရိုက်တွေလုပ်ပြီဆိုတာက ကြွေးယူလိုက်တာ။ အဲဒီ ကြွေးယူတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ဟာ ဒီအတိုးတက်လာတယ်။ အတိုးကို ဝန်ခံရမယ်။ မကောင်းတာလုပ်ပြီးတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ဟာ ဘာတွေနဲ့ အတိုးတက်တုန်းဆို စဉ်းစားကြည့်၊ လူဟာ လုပ်တော့သာ မကောင်းတာလုပ်တာ၊ လူသိမှာမကြိုက်ဘူး၊ လူမသိစေချင်ဘူး။ မကောင်းမှုဒုစရိုက် လုပ်တဲ့သူဟာ ပုန်းလျှိုးကွယ်လျှိုး လုပ်ကြတယ်။ တချို့ဆို ထမင်းဆိုင်လေး ဖွင့်ထားပြီး ရောင်းတာကအရက်၊ လောကမှာ ပုန်းပြီးလုပ်တာတွေ အများကြီးပဲ။ ရှေ့ကပြထားတာက တစ်ခု၊ နောက်က လုပ်နေတာက တစ်ခု။ ဒါက မကြားချင်အဆုံး၊ မမြင်ချင်အဆုံးတွေ အများကြီးရှိတာပဲ။ အဲဒါလိုပဲ သူက လူမမြင်စေချင်ဘူး၊ လူမသိစေချင်ဘူးဆိုတဲ့ အတွေးတွေ သူ့မှာရောက်လာတယ်။ ရောက်ရုံတင်မကဘူး၊ ငါလုပ်တာတွေ ဘယ်သူမှမသိပါစေနဲ့၊ ငါလုပ်တာတွေ ဘယ်သူမှ မသိပါစေနဲ့လို့တွေးတယ်။ ငါလုပ်တာတွေ မင်းတို့ ဘယ်သူမှမသိရဘူးနော်၊ နှုတ်ပိတ်တယ်။ ဘယ်သူမှ မပြောနဲ့နော် နှုတ်ပိတ်တယ်။ ကိုယ်ထိလက်ရောက်လည်းပဲ ဘယ်သူမှမသိအောင် သူကြိုးစားအားထုတ်တယ်၊ ဖုံးကွယ်တယ်။ အဲဒါဟာ အတိုးတက်ခြင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒုစရိုက်လုပ်တာက ကြွေးယူခြင်း၊ အဲဒီဒုစရိုက်ကို ဘယ်သူမှ မသိစေချင်ဘူးဆိုပြီး ဖုံးကွယ်ဖို့ကြိုးစားတာ၊ ဖုံးကွယ်ဖို့ စိတ်ကူးတာ၊ ဖုံးကွယ်ဖို့ ပြောဆိုတာ၊ ဖုံးကွယ်ဖို့ ကြိုးစားအားထုတ်မှုတွေ၊ ဒါ အတိုးတက်ခြင်းပဲ။ အကုသိုလ်တွေ ထပ်ပြီးတော့တိုးလာတာ။</p> <p>အဲဒါ အတိုးများလာပြီဆိုတဲ့အခါကျတော့ ဒီအတိုးကို ဆပ်ရမယ်လေ။ မဆပ်လို့မရဘူး။ အဲဒီအခါကျတော့ ဘာလုပ်လာတုန်းဆိုတော့ သူ့ကိုကြွေးတောင်းသလိုပဲ ဘေးကလူတွေက လက်ညှိုးထိုးလာတယ်။ ဘယ်သူတွေက လက်ညှိုးထိုးတုန်းဆိုတော့ သူ့ရဲ့လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်တွေ၊ ရဟန်းသံဃာတွေဆိုလို့ရှိရင် သီတင်းသုံးဖော်တွေ၊ ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းတဲ့သံဃာ၊ ရဟန်းအချင်းချင်းဆို ဒီကိုယ်တော်မကောင်းဘူး၊ အကျင့်မကောင်းဘူး၊ မဟုတ်တာတွေလုပ်တယ်၊ လူလူချင်းဆိုလည်း ဒီကောင် မကောင်းဘူး၊ မဟုတ်တာတွေလုပ်တယ်၊ လက်ညှိုးထိုးမလာဘူးလား။ အဲဒါဟာ အကြွေးတောင်းတာနဲ့အတူတူပဲ။ အခံရခက်တဲ့ ကိစ္စတစ်ခုပဲ။ ကြွေးတောင်းခံရပြီ၊ မဟုတ်တာတွေလုပ်တယ်ဆိုပြီးတော့ စွပ်စွဲပြောဆိုမှုတွေ ခံလာရတယ်။ အဲဒါဟာ ကြွေးတောင်းတဲ့သဘော။</p> <p>ဒီလို ကြွေးတောင်းတဲ့အခါကျတော့ မပေးနိုင်ဘူးလား၊ ကြွေးတောင်းပြီးတဲ့အခါ ဒီလိုအပြောအဆိုခံရတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ဟာ စဉ်းစားကြည့်ပေါ့ လူတကာလက်ညှိုးထိုးပြီးတော့ မကောင်းဘူးလို့ ပြောခံရတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ဟာ သူဘယ်နေရာမှာနေနေ သစ်ပင်ရင်းအောက်မှာပဲနေနေ၊ တစ်ယောက်တည်းအခန်းထဲမှာပဲနေနေ နေတဲ့အခါ ဘာဖြစ်တုန်းဆိုရင် နဖူးပေါ်လက်တင်ပြီးတော့ ညအိပ်ရာဝင်လို့တွေးလိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ဒါတွေပဲပေါ်နေတယ်။ မကောင်းတဲ့ အတွေးတွေချည်းပဲ ပြန်ပေါ်လာတယ်။ သူလုပ်ထားတာ မဟုတ်တာတွေချည်းပဲ ပြန်ပေါ်နေတယ်။ ဒီလိုပြန်ပေါ်နေတာဟာ သူ့ကို နောက်ကနေ အလိုက်ခံနေရတာပဲ။ ရှောင်ပြေးလို့မရဘူး၊ သူလုပ်တာသူသိတယ်။ ဘေးကနေ ငါ့ကိုပြောကုန်ပြီ၊ အားလုံးက ငါ့ကိုသိနေကြပြီ၊ နှစ်ယောက်တိုးတိုးပြောတာနဲ့ ငါ့ကိုပြောပြီလို့ သူက ထင်တော့တာပဲလေ။ ဘယ်သူ့ကိုမှမယုံတော့ဘူး အဲဒီလူက။ အဲဒီတော့ ဒီအတွေးတွေက သူ့ကို ပြန်နှိပ်စက်နေတယ်။ လူတွေ သူ့အကြောင်းသူ ပြောပေမယ့်လို့၊ တခြားအကြောင်း ပြောပေမယ့်လို့ ငါ့အကြောင်း ပြောနေတယ်၊ အဲဒါနဲ့ စိတ်ဒုက္ခတွေ မရောက်ဘူးလား။ အဲဒီလို စိတ်ဒုက္ခတွေရောက်ပြီးတော့ အတွေးတွေက ကိုယ့်ကိုလွှမ်းမိုးပြီးတော့ နှိပ်စက်ခံနေရတာဟာ နောက်က အလိုက်ခံနေရတာနဲ့ အတူတူပဲ။ ကြွေးရှင်တွေကို ပုန်းနေရသလိုပဲ သူလည်းပဲ အဲဒီလို အတွေးတွေက သူ့ခေါင်းထဲမှာ ဝင်ရောက်နေတယ်။ ညလည်း အိပ်ကောင်းခြင်းမအိပ်ရ တစ်ယောက်တည်းနေရင် လာပြီ၊ ဒါတွေက အကုန်လုံး ခေါင်းထဲဝင်လာကုန်ပြီ။ ဒီလိုတွေ ဖြစ်လာတယ်။ ကြွေးလာတောင်းနေတဲ့ပုံစံမျိုးလို ဒုက္ခတွေရောက်ကုန်တယ်။</p> <p>နောက်ဆုံးကျတော့ ဘာဖြစ်လဲဆို အဲဒီလို အလိုက်ခံရပြီးတဲ့အခါမှာ သူဟာ ချုပ်နှောင်ခြင်းကို ခံရတယ်၊ ဘယ်လိုဟာကိုပြောတာတုန်းဆိုတော့ အဲဒီစိတ်တွေနဲ့ မကောင်းတဲ့အတွေးတွေ၊ ကြောက်ကြောက်လန့်လန့်နဲ့ ကိုယ့်ကို အပြောအဆိုခံရတာတွေ၊ မဟုတ်တာတွေ၊ အဲဒီအတွေးတွေနဲ့ နောက်ဆုံးမှာ ဘဝတစ်ခုအဆုံးသတ်သွားပြီ ဆိုတဲ့အခါမှာ ဒီဘဝလွန်မြောက် သေသည်၏ အခြားမဲ့ရောက်တာနဲ့တစ်ပြိုင်နက် ဘယ်ရောက်သွားတုန်း၊ ငရဲကျသွားတယ်။ တိရစ္ဆာန်ဖြစ်သွားတယ်။ ငရဲကျသွားတယ်ဆိုတာ ငရဲကနေ ဖမ်းချုပ်လိုက်တဲ့ အဓိပ္ပာယ်ပဲ။ တိရစ္ဆာန်ဖြစ်သွားတယ်ဆိုတာလဲ ဖမ်းချုပ်ခံလိုက်ရတာပဲ။ ဘာတွေအတွက် ဆုံးရှုံးသွားတုန်းဆိုတော့ ငရဲကျနေတာတို့၊ တိရစ္ဆာန်ဖြစ်နေတာတို့ဟာ နိဗ္ဗာန်ရဖို့ ကြိုးစားဖို့ ဖြစ်နိုင်ပါတော့မလား။ မဖြစ်နိုင်တော့ဘူး။ ဘာမှကောင်းတာဆိုတာ လုပ်လို့မရတော့ဘူး။ အဲဒီတော့ ထောင်သွင်းအကျဉ်းချထားတာနဲ့ ဘာမှမထူးဘူး၊ ဒီလိုဆိုလိုတယ်။ ငရဲဘဝဆိုတဲ့ ချုပ်နှောင်မှုနဲ့ သူ့ကို ချုပ်နှောင်ပစ်လိုက်တယ်။ တိရစ္ဆာန်ဘဝဆိုတဲ့ ချုပ်နှောင်မှုမျိုးနဲ့ ချုပ်နှောင်ထားလိုက်တယ်ဆိုတော့ လောကမှာ ဘုရားပွင့်လည်း သူတရားမနာရတော့ဘူး။</p> <p>သွားရော။ ဘုရားပွင့်လည်း တရားမနာရတော့ဘူး။ ဘုရားသာသနာ ထွန်းကားလည်း သူ့အတွက် ဘာမှအကျိုးမရှိတော့ဘူး။</p> <p>မြတ်စွာဘုရားက ဓမ္မစကြာဟောတယ်၊ အနတ္တလက္ခဏသုတ်ကို ဟောတယ်။ ထိုထိုသုတ္တန်တွေဟာတယ်။ ငရဲကျနေတယ်၊ နာလည်းမနာလိုက်ရဘူး၊ တိရစ္ဆာန်ဖြစ်နေတယ်၊ ဘာမှမသိလိုက်ရဘူး၊ ချုပ်နှောင်ခံထားရတာနဲ့ အတူတူပဲလေ။ ချုပ်နှောင်ခံထားရတဲ့သူဟာ ပွဲရှိလည်း ကြည့်ရတာမှမဟုတ်ဘဲ။ ပြောစရာရော သူ့မှာရှိလို့လား။ ဘာမှမရှိတော့ဘူး။ အခွင့်အရေးတွေ အားလုံးဆုံးရှုံးသွားတယ်၊ ဒီလိုဆိုတာ။ အဲဒီတော့ သံသရာမှာ ငရဲဘဝနဲ့ ချုပ်နှောင်ခံလိုက်ရတယ်။ တိရစ္ဆာန်ဘဝနဲ့ ချုပ်နှောင်ထားခြင်းကို ခံလိုက်တယ်ဆိုတော့ ဘယ်လောက်နစ်နာလဲ။ ခုနက ထောင်သွင်းအကျဉ်းချတာကမှ လွတ်ရက်ရှိသေးတယ်၊ ငရဲတို့၊ တိရစ္ဆာန်တို့ဆိုတာ လွတ်ရက်က အင်မတန်မှဝေးတယ်၊ သံသရာထဲမှာ အဲဒီလို ချုပ်နှောင်ခံထားလိုက်ရလို့ရှိရင် ဒုက္ခတွေ အကုန်ရောက်တယ်။ ဒါ မြတ်စွာဘုရားက နှိုင်းယှဉ်ပြီးတော့ ဒီလိုဟောတာ။</p> <p>အဲဒီလို ချုပ်နှောင်ခံထားရမှုဟာ သံသရာဝဋ်က လွတ်မြောက်မှုဆိုတဲ့ အနုတ္တရဝိမောက္ခ၊ သံသရာဝဋ်က လွတ်မြောက်စေတတ်တဲ့ မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ရဖို့အတွက် အလွန်ကိုခက်ခဲတဲ့ အနေအထားတစ်ခုကို ရောက်သွားပါတယ်။ ဒီထက်ကြီးမားတဲ့ ချုပ်နှောင်မှုဆိုတာ လောကမှာမရှိဘူး။ အဆိုးဆုံးချုပ်နှောင်ခြင်းကို ခံရတယ်လို့ ဒီလိုဆိုလိုတာ။ ငရဲဘဝဆိုတာကြည့်လေ၊ ပိတ်ပိတ်ပိုင်းနေတာ ဘာမှန်းမသိတော့ဘူး။ တိရစ္ဆာန်ဘဝကိုလည်း ကြည့်၊ ဘာမှမသိတော့ဘူး။ လူတွေက ကျွဲပါးစောင်းတီးတဲ့၊ ဘာမှမသိဘူး။ တိရစ္ဆာန်ဘဝ ရောက်သွားပြီဆိုလို့ရှိရင် အကောင်းအဆိုး ဘာမှမသိတော့တဲ့ အနေအထားမျိုး၊ အဲဒီတော့ မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ဆိုတာ ဝေလာဝေး။ ဝိပဿနာအသံဆိုတာ ကြားတောင်မကြားဖူးဘူး။ ဘုရား၊ တရား၊ သံဃာဆိုတာလည်း ကြားဖူးမှာမဟုတ်ဘူး။ အဲဒီလောက်ထိအောင် အခွင့်အရေးတွေ တအားဆုံးရှုံးသွားနိုင်တယ်။</p> <p>ဒါကြောင့်မို့လို့ ဆင်းရဲမွဲတေခြင်းဆိုတာ မဖြစ်စေရဘူး၊ ဘယ်ဘက်ကပဲဖြစ်ဖြစ် ဆင်းရဲမွဲတေခြင်း မဖြစ်စေရဘူး။ မြတ်စွာဘုရားဆိုလိုတာက ဥစ္စာဓန ဆင်းရဲမွဲတေမှုဟာ တစ်ဘဝသာခံရတယ်၊ အဲဒါလည်း ဖြေရှင်းလို့မရတာ မဟုတ်ဘူး၊ ဖြေရှင်းလို့ရနိုင်တယ်။ အခု ကုသိုလ်ရေးနဲ့ပတ်သက်တဲ့ သဒ္ဓါ၊ ဟီရိ၊ ဩတ္တပ္ပ၊ ဝီရိယ၊ ပညာလို့ဆိုတဲ့ ကုသိုလ်တွေနဲ့ ပတ်သက်လာတဲ့ ဒီမွဲတေမှုက ပိုပြီးတော့အရေးကြီးတယ်လို့ပြောတာ။ တကယ့်ကို အရေးပါတဲ့ အရာတစ်ခုဖြစ်တယ်။</p> <p>ဒါကြောင့်မို့ ဘုန်းကြီးတို့တတွေ အခုလို သာသနာတော်နဲ့ ကြုံတွေ့နေတဲ့အချိန် ကိုယ့်သန္တာန်မှာ ကုသိုလ်တရားနဲ့ပတ်သက်ပြီးတော့ သဒ္ဓါတရားဆိုတာလည်း ရှိဖို့လိုအပ်တယ်။ ဟီရိဆိုတာ ရှိရမယ်၊ ဩတ္တပ္ပဆိုတာ ရှိရမယ်၊ ဝီရိယဆိုတာ ရှိရမယ်၊ ပညာဆိုတာ ရှိရမယ်၊ ဒါတွေမရှိဘူးဆိုရင် ကုသိုလ်ဆိုတာ မလာနိုင်ဘူးတဲ့။</p> <p>မြတ်စွာဘုရားက သမာပတ္တိသုတ်မှာဆိုရင် ဘယ်လိုဟောထားတုန်းဆိုလို့ရှိရင် <strong>သဒ္ဓါတရားရှိနေသမျှကာလပတ်လုံး အကုသိုလ်ဆိုတာ မဖြစ်ဘူး။</strong> သဒ္ဓါတရားမရှိတော့ဘဲနဲ့ အဿဒ္ဓိယ မယုံကြည်မှုဆိုတာ လွှမ်းမိုးလာတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် အကုသိုလ်တွေဖြစ်လာပြီသာ မှတ်ပေတော့။ ဟီရိဆိုတာ ရှိနေသမျှ ကာလပတ်လုံး၊ ဩတ္တပ္ပဆိုတာ ရှိနေသမျှ ကာလပတ်လုံး၊ ဝီရိယရှိနေသမျှ ကာလပတ်လုံး၊ ပညာရှိနေသမျှ ကာလပတ်လုံး အကုသိုလ်ဆိုတာ မဖြစ်ဘူး၊ ဟီရိမရှိရင် အဟီရိကဆိုတဲ့ အရှက်မဲ့မှု အကုသိုလ်လွှမ်းမိုးလာတယ်။ ဩတ္တပ္ပမရှိရင် အနောတ္တပ္ပဆိုတဲ့ အကြောက်အလန့်မရှိတဲ့ သဘာဝတရား လွှမ်းမိုးလာတယ်။ ဝီရိယမရှိဘူးဆိုရင် ပျင်းရိမှုဆိုတာလာတယ်။ ပညာဆိုတာ မရှိဘူးဆိုရင် ဒုပ္ပည ပညာကင်းမဲ့လာတယ်။ အဲဒါတွေလာပြီဆိုလိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် အကုသိုလ်တွေဖြစ်ပြီလို့သာ မှတ်ပေတော့။ အဲဒီတော့ အကုသိုလ်တွေဖြစ်ပြီဆိုကတည်းက အခွင့်အရေးတွေ အများကြီး ဆုံးရှုံးသွားပြီး မြတ်စွာဘုရားက ဒီလိုဟောလိုတာ။ ဒါကြောင့်မို့ ဆင်းရဲမွဲတေမှုကို လျှော့ချလျော့ပါးအောင် ဆောင်ရွက်ရမယ်။ အဲဒီတော့ ဘုန်းကြီးတို့တစ်တွေ တစ်ခဏ ပစ္စည်းဥစ္စာ ဆင်းရဲမွဲတေတာတွေကို အဓိကမထားလေနဲ့။ ကိုယ့်သန္တာန်မှာ အခုပြောတဲ့ သဒ္ဓါတို့၊ ဟီရိတို့၊ ဩတ္တပ္ပတို့၊ ဝီရိယတို့၊ ပညာတို့ဆိုတဲ့ ကုသိုလ်တွေရှိရဲ့လားဆိုတာ ကိုယ့်ကိုကိုယ် ဆန်းစစ်ဖို့လိုတယ်။ အဲဒီလို ဆန်းစစ်လိုက်မှ သိနိုင်တယ်။ ဘယ်အရာပဲဖြစ်ဖြစ် မဆင်ခြင်မသုံးသပ်လို့ရှိရင် မသိနိုင်ဘူး၊ ဒါကြောင့်မို့ ဆင်ခြင်သုံးသပ်မှုဟာ သိပ်ပြီးအရေးပါတယ်လို့ပြောတာ။ ကိုယ့်ကိုကိုယ် အမြဲတမ်းသုံးသပ်ရမယ်။</p> <p>အဲဒီလို သုံးသပ်လိုက်တဲ့အခါကျတော့ အဖြေထုတ်လို့ရသွားတယ်။ မရှိဘူးဆိုတဲ့အဖြေ ထွက်ချင်ထွက်မယ်၊ ရှိတယ်ဆိုတဲ့အဖြေ ထွက်ချင်ထွက်မယ်။ မရှိဘူးဆိုတဲ့အဖြေ ထွက်လာရင် ရှိအောင်လုပ်ဖို့ပဲ၊ ရှိတယ်ဆိုတဲ့အဖြေ ထွက်လာရင် ခိုင်မာအောင်ကြိုးစားဖို့ပဲ။ ဒီနှစ်ခုဟာ လုပ်ကိုလုပ်ရမယ့် ကိစ္စတွေပဲ။ အကယ်၍ မလုပ်ဘူးဆိုလို့ရှိရင် ခုနကပြောတဲ့ အခြေအနေမျိုးတွေ အားလုံးရင်ဆိုင်သွားရမယ်။ ဒီလို မြတ်စွာဘုရားက ဒီသုတ္တန်မှာဟောတာ။</p> <p>ဘယ်တရားကိုဟောဟော မြတ်စွာဘုရားသခင် ကိုယ်တော်မြတ်ရဲ့ တရားတွေရဲ့ ဦးတည်ချက်ဟာ <strong>ဝိမုတ္တိ</strong> လို့ဆိုတဲ့ နောက်ဆုံး လုံးဝလွတ်မြောက်ခြင်းကို သွားတာချည်းပဲ။ လုံးဝလွတ်မြောက်ခြင်းဆိုတာ ဘာတွေက လွတ်မြောက်ရမှာလဲဆိုရင် ပထမ ကိလေသာတွေက လွတ်မြောက်ရမယ်၊ ကိလေသာတွေက လွတ်မြောက်မှ ကိလေသာနဲ့ကံ ထုတ်လုပ်ထားတဲ့ ဒုက္ခဆိုတဲ့ ရုပ်နာမ်ခန္ဓာတွေက လွတ်မြောက်မှာကိုး။ အဲဒီတော့ အဲဒီလွတ်မြောက်မှုနှစ်ခုကို ရအောင်ကြိုးစားရမယ့် လမ်းစဉ်တွေကို မြတ်စွာဘုရားသခင် ကိုယ်တော်မြတ်က ထိုထိုသုတ္တန်တွေမှာ ဟောထားတယ်။ အဲဒီတော့ လောကမှာ ကြွေးကင်းတယ်ဆိုတာ အခုလို သဒ္ဓါ၊ ဟီရိ၊ ဩတ္တပ္ပ၊ ဝီရိယ၊ ပညာဆိုတဲ့ ဒီကုသိုလ်တရားတွေမှာ အခုလို စွမ်းဆောင်နိုင်တဲ့ တရားတွေရှိအောင် လုပ်ရမယ်။ တရားတွေမရှိဘူးဆိုလို့ရှိရင် ဒီပုဂ္ဂိုလ်က ကြွေးယူရတယ်၊ အကုသိုလ်တွေလုပ်တယ်၊ အဲဒါတွေ မဖြစ်ရအောင် လုံးဝကြွေးကင်းသွားတယ်ဆိုတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်က ဘယ်သူလဲလို့ဆို ရဟန္တာမှ တကယ်ကြွေးကင်းသွားတယ်။ ကျန်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေက အထိုက်အလျောက် ကြွေးတွေက တင်ရှိနေကြသေးတယ်။ ပုထုဇဉ်တွေဆိုရင်တော့ ပိုပြီးတော့ ပြည့်ပြည့်စုံစုံ တည်ရှိနေတုန်းပဲ။ သောတာပန်ဖြစ်သွားရင် ကြွေးနည်းနည်းလျော့သွားပြီး သကဒါဂါမ်ဖြစ်မယ်၊ အနာဂါမ်ဖြစ်မယ်ဆိုရင် ကြွေးနည်းနည်းလျော့သွားပြီ၊ ရဟန္တာဖြစ်သွားပြီဆိုရင် လုံးဝကြွေးကင်းသွားပြီ၊ ဒီလိုဆိုလိုတယ်။</p> <p>ဒါကြောင့်မို့ မြတ်စွာဘုရားက ဒီ အရဟတ္တမဂ်ဟာ အမြတ်ဆုံးသော ကြွေးကင်းမှုပါတဲ့။ အဲဒီတော့ ဆင်းရဲမွဲတေမှုကိုလည်း အဆုံးသတ်တာလည်း အဲဒီကျမှ အဆုံးသတ်တယ်။ နို့မို့ဆိုရင် အဆုံးသတ်မှာမဟုတ်ဘူးတဲ့။ ဒါကြောင့်မို့ တရားချစ်ခင်သူတော်စင်ပရိသတ်အပေါင်းတို့၊ ကိုယ့်ကိုကိုယ် ဆင်ခြင်စဉ်းစားကြည့်၊ တို့တစ်တွေဟာ ကုသိုလ်တရားနဲ့ပတ်သက်တဲ့ ဆင်းရဲမွဲတေမှုတွေ မဖြစ်ရအောင် သဒ္ဓါတရားကို ထူထောင်ရမယ်၊ ထူထောင်တယ်ဆိုတာ ဘယ်လိုထူထောင်မလဲ။ သဒ္ဓါတရားမရှိသေးဘူးဆိုရင် ရှိအောင် ဘယ်လိုလုပ်ရမလဲ ဆိုလို့ရှိရင် သဒ္ဓါရှိတဲ့လူနဲ့ ပေါင်းတာဟာလည်းပဲ ဒီသဒ္ဓါတရားထူထောင်ခြင်းပဲ။ “ဗောဓိပက္ခိယ တရားကို လေ့လာသုံးသပ်ခြင်း” ဆိုတဲ့အထဲမယ် ဘုန်းကြီးတို့ တချို့ဒီအဓိပ္ပာယ်လေးတွေ ဟောထားတာရှိပါတယ်။</p> <p>အဲဒီတော့ သဒ္ဓါတရားဖြစ်ချင်ပြီ၊ သဒ္ဓါကို စွမ်းဆောင်ဖို့ ကိုယ့်သန္တာန်မှာ တိုးတက်အောင်လုပ်ချင်တယ်ဆိုလို့ရှိရင် သဒ္ဓါရှိတဲ့လူနဲ့ပေါင်း၊ ဘုရားဂုဏ်၊ တရားဂုဏ်၊ သံဃာဂုဏ်ကို အာရုံပြု၊ သဒ္ဓါတရားရှိသည့်အတွက်ကြောင့် နတ်ဘဝရောက်သွားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ story တွေဖတ်၊ ဖတ်ပြီးတဲ့အခါ အဲဒါနဲ့ ကိုယ့်စိတ်စွမ်းတွေ မြှင့်တင်ပေးရတယ်။ အဲဒါ သဒ္ဓါတရားမရှိသေးရင် ရှိအောင်လုပ်တဲ့နည်းက ဒါပဲ။ မြတ်စွာဘုရားသခင် ကိုယ်တော်မြတ်ကြီးက ဒီသဒ္ဓါတရားဟာ အင်မတန်မှ တန်ဖိုးရှိတယ်လို့ ဟောထားတယ်။ သဒ္ဓါတရားရှိအောင် ဆင်ခြင်စဉ်းစားရမယ်။ သဒ္ဓါတရားရဲ့တန်ဖိုးကို တာဝတိံသာနတ်ပြည်က နတ်တွေကတောင် ပိုသိတယ်လို့ပြောတယ်။ ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆိုတော့ သူတို့ရထားတဲ့ စည်းစိမ်တွေဟာ ဒီသဒ္ဓါစွမ်းအားကြောင့် ရထားတာကိုး။ တာဝတိံသာနတ်ပြည်မှာ နတ်သား နတ်သမီး စုတေတော့မယ်ဆိုတဲ့အခါမှာ သူက အခြေအနေလေးတွေ နိမိတ်ပြလာတယ်။ ဘယ်လိုနိမိတ်ပြတုန်းဆိုရင် သူတို့ဝတ်ထားတဲ့ အဝတ်ကလေးက နည်းနည်းနွမ်းလာတယ်၊ ဘယ်တော့မှ ဒိုဘီမပေးရဘူး။ တစ်ခါဝတ်ထားပေမယ့် အမြဲတမ်းစင်ကြယ်သန့်ရှင်းနေတယ်။ သူတို့ခန္ဓာကိုယ်က ညစ်ပတ်တာမရှိဘူး။ မရှိတော့ ဒီဇိုင်းလှလှဝတ်ချင်ရင်တော့လည်း ပြောင်းဝတ်မှာပေါ့။ သို့သော် သူတို့အနေနဲ့က အဝတ်ညစ်လို့လဲရတယ်ဆိုတာ ဘယ်တော့မှမရှိဘူး။ ခေါင်းမှာပန်ထားတဲ့ ပန်းကလည်းပဲ အရောင်မကြိုက်လို့ လဲချင်လဲဦးမယ်၊ ပန်းက ဘယ်တော့မှညှိုးတာမရှိဘူးတဲ့။ နတ်ရဲ့ခန္ဓာကိုယ်ကလည်းပဲ ပူတာအိုက်တာမရှိတော့ ချွေးမထွက်ဘူး။ ယပ်တောင်လည်းမခတ်ရဘူး။</p> <p>သို့သော် နတ်ဟာ သေတော့မယ်ဆိုလို့ရှိရင်တော့ ဒီအခြေအနေတွေပေါ်လာတယ်။ ခန္ဓာကိုယ်မှာ အသားအရည်လေးက နည်းနည်းညှိုးမှိန်လာတယ်၊ ချိုင်းကြားကချွေးတွေထွက်လာတယ်၊ ဝတ်ထားတဲ့ အဝတ်လေးကလည်း နွမ်းလာတယ်၊ ပန်းလေးတွေကလည်း ညှိုးလာတယ်ဆိုရင် ဒါက သူသေရတော့မယ်ဆိုတာ ပြတာ၊ ဒီအချိန်မှာ ဆေးရုံတက်လို့လဲမရတော့ဘူး၊ နတ်ပြည်မှာ ဆေးရုံလည်းမရှိဘူး။ အဲလိုဖြစ်ပြီဆိုရင် ဘာလုပ်ကြတုန်းဆိုတော့ အပေါင်းအသင်း နတ်သား နတ်သမီးတွေက သူ့ကိုဆွဲခေါ်သွားကြတယ်။ စိတ်ညစ်ပြီးတော့ မသေအောင်လို့ ဘယ်ခေါ်သွားတုန်းဆို သိပ်ပျော်စရာကောင်းတဲ့ နန္ဒဝန်ဥယျာဉ်ကြီးထဲ ခေါ်သွားတယ်။ အဲဒီဥယျာဉ်ကြီးထဲရောက်လို့ရှိရင် သေမယ့်နတ်တောင် မေ့မေ့သွားသတဲ့။ အဲဒီဥယျာဉ်ကလည်း ဒီလောက်လှတာ။ အင်မတန်မှလှတော့ အဲဒီထဲရောက်သွားရင် သူသေရမှာမေ့သွားပြီး ပျော်သွားတယ်။ အဲဒီထဲရောက်လို့ စိတ်ကလေးနည်းနည်းပျော်လာပြီဆိုရင် သူ့ကိုဝိုင်းပြောကြတယ်၊ “မင်းဘာမှမပူနဲ့၊ သုဂတိဘုံကိုရောက်အောင်သွား၊ ဟိုရောက်တဲ့အခါ အကောင်းဆုံးသော လာဘ်လာဘရအောင်ယူ၊ အဲဒီလာဘ်လာဘကို ခိုင်မြဲအောင် ကြိုးစား”ဆိုတဲ့ စကားသုံးခွန်းကို နတ်တွေကမှာလိုက်တယ်။</p> <p>အဲဒီမှာ သုဂတိဘုံကိုသွားဆိုတာ မြတ်စွာဘုရားက နတ်တွေရဲ့ဆန္ဒအတိုင်း ရဟန်းတွေကို ရှင်းပြတာ၊ နတ်တွေက သုဂတိဘုံကိုသွားဆိုတာ တခြားပြောတာမဟုတ်ဘူးတဲ့၊ လူ့ပြည်သွားလို့ပြောတာ။ ခုခေတ်လူတွေကျတော့ စီးပွားရေးဖြစ်ချင်တော့ ဘယ်သွားလဲ၊ နိုင်ငံခြားသွား၊ ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆို နိုင်ငံခြားမှာ ပိုက်ဆံပိုရမယ်လို့ ထင်တာကိုး။ မရတဲ့လူ ကုပ်ချောင်းကုပ်ချောင်း ပြန်ဝင်လာတာလဲရှိတယ်။ အဲဒီလို နတ်ပြည်က လူ့ပြည်ကိုသွားဆိုတာ နတ်တွေအဖို့ သုဂတိဘုံဆိုတာ လူ့ပြည်ပဲ။ ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆို လူ့ပြည်ရောက်မှ ကုသိုလ်လုပ်လို့ရတာကိုး။ အဲဒါနဲ့ သုဂတိဘုံကိုသွား။</p> <p>အကောင်းဆုံးသော လာဘ်ကိုယူဆိုတာ <strong>သဒ္ဓါ</strong>၊ မင်းသန္တာန်မှာ သဒ္ဓါတရား မရရအောင်လုပ်၊ မဖြစ်ဖြစ်အောင်ကြိုးစား၊ သဒ္ဓါတရားဖြစ်လာပြီဆိုလို့ရှိရင် အဲဒီသဒ္ဓါတရားပေါ်မှာ ခိုင်မာအောင်လုပ်ပါ။ အဲဒီလိုလုပ်ပြီဆိုလို့ရှိရင် မင်း နတ်ပြည်ပြန်ရောက်မှာ သေချာတယ်လို့ ဒီလိုမှာလိုက်ကြတာ။ အဲဒါ မြတ်စွာဘုရားဟောထားတဲ့ သုတ္တန်တစ်ခုရှိတယ်လေး၊ အဲဒီသုတ္တန်အရ ဘုန်းကြီးတို့ပြောတာ။ တကယ်လည်းပဲ နတ်တွေက အဲဒီလို သဒ္ဓါတရားရဲ့တန်ဖိုးကို သူတို့သိကြတယ်။ ဒါကြောင့်မို့ ဘုန်းကြီးတို့တစ်တွေ ခုချိန်မှာ သုဂတိဘုံလည်းရောက်နေတယ်၊ သဒ္ဓါတရားလည်း ရှိနေတယ်ဆိုတော့ ဒါတွေကို ကိုယ့်သန္တာန်မှာ တိုးတက်အောင် ကြိုးစားဖို့ပဲ အရေးကြီးတယ်။ သဒ္ဓါရှိသည့်အတွက်ကြောင့် ကုသိုလ်ကောင်းမှုတွေ များများရနေဖို့ပဲလိုတယ်။</p> <p>နောက်တစ်ခု ဟီရိ၊ ဩတ္တပ္ပ၊ ဟီရိ၊ ဩတ္တပ္ပကို နတ်တွေက “ဒေဝဓမ္မ” လို့ခေါ်တယ်။ နတ်တွေကျင့်သုံးရတဲ့ တရား။ နောက် မြတ်စွာဘုရားက “လောကပါလ”တဲ့။ လောကကိုစောင့်ရှောက်တဲ့တရားလို့။ လောကလူတွေမှာ အရှက်နဲ့အကြောက်ဆိုတာ ရှိရတယ်။ အရှက်ဆိုတာ ကိုယ့်သိက္ခာကိုယ်ထိန်းတာ။ အကြောက်ဆိုတာ ပတ်ဝန်းကျင်ကိုလေးစားတာ။ ဒီလိုဆိုလိုတယ်။ ခုခေတ်လူတွေကတော့ အရှက်ဆိုတာ No၊ အကြောက်ဆိုတာကျတော့ I don't care ဘယ်သူ့ကိုမှ ဂရုမစိုက်ဘူးဆိုတော့ ရှက်တာကြောက်တာတွေက ပျောက်ကုန်ပြီပေါ့။ အဲဒီတော့ အရှက်အကြောက်ဆိုတာ မရှိတော့ဘူး။ ဟီရိ၊ ဩတ္တပ္ပတွေ အနားယူသွားပြီ၊ ခေတ်မမီတော့ဘူး၊ ဒီလိုတွေဖြစ်လာတဲ့အခါကျတော့ ဆင်းရဲမှန်းမသိ ဆင်းရဲသွားပြီလေ။ ကုသိုလ်ရဖို့ တော်တော်ခက်သွားပြီ။</p> <p>နောက်တစ်ခု ဝီရိယ၊ ဝီရိယဆိုတာ မနားမနေ စီးပွားရေးတော့ ကြိုးစားကြပါရဲ့၊ ဒီနေရာမှာ ကြိုးစားရမယ့် ဝီရိယက ဘာလဲလို့ဆိုရင် <strong>မဖြစ်သေးတဲ့ အကုသိုလ်တွေ မဖြစ်ရလေအောင်၊ ဖြစ်ပြီးသား အကုသိုလ်တွေ ဖယ်ရှားနိုင်ဖို့ ကြိုးစားရမယ်။ မဖြစ်သေးတဲ့ ကုသိုလ်တွေ ဖြစ်လာအောင်၊ ဖြစ်ပြီးသား ကုသိုလ်တွေ တိုးပွားအောင်</strong> ဆိုတဲ့ ဒီကြိုးစားမှု (၄) ရပ်ကို ဆိုလိုတယ်။</p> <p>ပညာနဲ့ပတ်သက်လာတဲ့အခါကျတော့ လုပ်သင့်တာနဲ့ မလုပ်သင့်တာကို သိတာကအစ လောကမှာ လူဆိုတာ ရုပ်နာမ်ခန္ဓာ နှစ်ခုပေါင်းပြီးတော့ထားတာ။ သတ္တဝါဆိုတာ တကယ်မရှိဘူး၊ အထင်အမြင်မျှသာ ဖြစ်တယ်။ ရုပ်နဲ့နာမ် နှစ်မျိုးသာရှိတယ်။ အဲဒီ ရုပ်နာမ်နှစ်ခုဟာလည်းပဲ ဘယ်တော့မှမမြဲတဲ့အရာတွေဖြစ်လို့ အနိစ္စ-မမြဲမှုတွေ အမြဲကပ်ပြီးတော့ နှောင့်ယှက်နေလို့ ဒုက္ခ၊ ဒီလိုဖြစ်နေတာကို ကိုယ့်အနေနဲ့ ဘာမှလုပ်နိုင်စွမ်းမရှိသည့်အတွက်ကြောင့် အနတ္တဆိုတဲ့ သဘောတွေကို မြင်တဲ့ပညာမျိုး၊ ကိလေသာတွေကို ဖယ်ရှားပြီးတော့ တွယ်တာမှုတွေကို လျှော့ချနိုင်တဲ့ ပညာမျိုး၊ နောက်ဆုံးမှာ နိဗ္ဗာန်ကိုရှာတွေ့နိုင်တဲ့ပညာမျိုး၊ အဲဒီပညာမျိုးတွေရှိမှ၊ မရှိလို့ရှိရင် ခုနက အကောင်းဆုံးကြွေးကင်းခြင်းဆိုတဲ့ အရဟတ္တမဂ်၊ အရဟတ္တဖိုလ် ဘယ်ရမလဲ။ အဲဒီတော့ အကောင်းဆုံးဖြစ်တဲ့ ကြွေးကင်းခြင်းလို့ဆိုတဲ့ အရဟတ္တမဂ်၊ အရဟတ္တဖိုလ်ရဖို့ရာအတွက် ဘုန်းကြီးတို့တစ်တွေဟာ ဒီပညာဆိုတာရှိဖို့ လိုအပ်တာပါ။</p> <p>ဒါကြောင့်မို့ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ ဒီဦးတည်ချက် ကုသိုလ်တရားတွေနဲ့ ပညာလို့ဆိုသည်မှာ အဆင့်ဆင့်အဆင့်ဆင့် ပွားများ၊ လုပ်သင့်တာ မလုပ်သင့်တာ အခြေခံပညာ၊ လုပ်သင့်တာ မလုပ်သင့်တာကို ခွဲခြားသိတာ အခြေခံပညာ။ အဲဒီကနေ တဆင့်တက်သွားတယ်၊ ရုပ်နဲ့နာမ်ကိုသိတယ်၊ ရုပ်နဲ့နာမ်ရဲ့ သဘာဝကိုသိတယ်၊ နောက်ပြီးတော့ ရုပ်နဲ့နာမ် မမြဲတဲ့ အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တကိုသိတယ်။ အဲဒီကနေ တဆင့်တက်ပြီးတော့ နောက်ဆုံးမှာ နိဗ္ဗာန်ကိုမြင်တယ်ဆိုတဲ့ ပညာသိအောင် ကိလေသာတွေကို ဖယ်ရှားပြီးတော့ နိဗ္ဗာန်ကိုတွေ့နိုင်တဲ့ ပညာမျိုးထိအောင်ရမှ နောက်ဆုံး အရဟတ္တမဂ်ဆိုတာကို ရပြီဆိုတဲ့အခါကျမှ ဒီကျမှ ကြွေးဆိုတာ လုံးဝကင်းသွားပြီ။ အဲဒီကြွေးကင်းတဲ့အဆင့်ထိအောင် ဘုန်းကြီးတို့တစ်တွေ ကြိုးစားအားထုတ်ကြရမှာ၊ အဲဒီကြွေးမကင်းဘဲနဲ့ ခုနကလို ဒါလိဒ္ဒိယ ဆင်းရဲမွဲတေမှု၊ ကုသိုလ်ရေးနဲ့ပတ်သက်တဲ့ ဆင်းရဲမွဲတေမှုတွေ ရှိနေပြီဆိုလို့ရှိရင် နောက်ဆုံးမှာ ငရဲဆိုတဲ့ အနှောင်အဖွဲ့၊ တိရစ္ဆာန်ဆိုတဲ့ အနှောင်အဖွဲ့နဲ့ သံသရာထဲမှာ နှောင်ကြိုးတုပ်ခံထားရလို့ လွတ်လမ်းမရှိတဲ့ အနေအထားမျိုး ရောက်သွားနိုင်တယ်။</p> <p>ဒါကြောင့်မို့ တရားချစ်ခင်သူတော်စင် ပရိသတ်အပေါင်းတို့ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာ ဟောကြားတော်မူခဲ့တဲ့ ဒီ <strong>ဣဏသုတ္တန်</strong> တရားဒေသနာတော်ကို မှတ်သားနာယူကြပြီးတဲ့အခါမှာ လောကမှာ ပကတိစည်းစိမ်ဥစ္စာဓန မရှိရင် ပြဿနာမျိုးစုံ တက်လာတတ်သလိုပဲ ကုသိုလ်တရားတွေနဲ့ပတ်သက်ပြီး သဒ္ဓါ၊ ဟီရိ၊ ဩတ္တပ္ပ၊ ဝီရိယ၊ ပညာလို့ဆိုတဲ့ ဒီတရားတွေ မရှိလို့ရှိရင်လည်း ဆင်းရဲတူ မွဲတေမှုတစ်မျိုးပဲ။ ဒါကြောင့်မို့ တို့သန္တာန်မှာ ဆင်းရဲမွဲတေမှု မဖြစ်စေရအောင် ဒီတရားတွေ ကိုယ့်သန္တာန်မှာ ထူထောင်ပေးကြရမှာဖြစ်တယ်လို့ ကိုယ်စီကိုယ်စီ သဘောကျပြီး ဒီတရားတွေ ချမ်းသာကြွယ်ဝလာအောင် ကြိုးစားအားထုတ်နိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။</p> <p>သာဓု ... သာဓု ... သာဓု</p> af8holwdezl8tn319g4km9uvtkspo4w