Huiquipedia
nahwiki
https://nah.wikipedia.org/wiki/Cal%C4%ABxatl
MediaWiki 1.46.0-wmf.21
first-letter
Mēdiatl
Nōncuahquīzqui
Tēixnāmiquiliztli
Tlatequitiltilīlli
Tlatequitiltilīlli tēixnāmiquiliztli
Huiquipedia
Huiquipedia tēixnāmiquiliztli
Īxiptli
Īxiptli tēixnāmiquiliztli
Huiquimedia
Huiquimedia tēixnāmiquiliztli
Nemachiyōtīlli
Nemachiyōtīlli tēixnāmiquiliztli
Tēpalēhuiliztli
Tēpalēhuiliztli tēixnāmiquiliztli
Neneuhcāyōtl
Neneuhcāyōtl tēixnāmiquiliztli
TimedText
TimedText talk
Módulo
Módulo discusión
Evento
Evento discusión
Tlahtoltecpantiliztli
0
1022
526707
506853
2026-03-28T05:21:15Z
InternetArchiveBot
19172
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
526707
wikitext
text/x-wiki
{{Tlapehualiztli}}
[[Īxiptli:Ayer Vocabulario.jpg|thumbnail|''Vocabulario trilingüe'', caxtillān-latin-nāhuatlahtōlli tlahtōltecpantiliztli, mācuilpōhualxihuitl XVI]]
'''Tlahtōltecpantiliztli'''.
== Calān tzonhuilīliztli ==
* [https://web.archive.org/web/20040623004220/http://www.ifrance.com/nahuatl/ Tlahtōltecpantiliztli Nāhuatlahtōlli] (Pillahtōlli - Franciatlahtōlli)
* [http://www.cervantesvirtual.com/FichaObra.html?Ref=22559&portal=87 Aquı comiença vn vocabulario en la lengua Castellana y Mexicana, Alonso de Molina] (Tlahtōltecpantiliztli Molina: Caxtillāntlahtōlli - Nāhuatlahtōlli)
* [https://web.archive.org/web/20081120141554/http://www.mexicauprising.net/Nahuatl%2Bdictionary.pdf Nahuatl dictionary](Nāhuatlahtōlli - Inglatlahtōlli / Caxtillāntlahtōlli)
* [http://www.cervantesvirtual.com/servlet/SirveObras/09250626411371684332268/index.htm Arte de lengva mexicana, Agustín de Vetancurt] (Caxtillāntlahtōlli - Nāhuatlahtōlli)
* [http://anthro.ucsd.edu/~dkjordan/nahuatl/nahugram.html Nahuatl Reference Grammar] (Nāhuatlahtōmelahualizāmoxtli)
* [[Tehtlahtol]] Ce hueyi Tlahtoltecpanaliztli (Caxtillantlahtolli- Nahuatlahtolli)
* {{Cite web
| title = Vocabulario manual de las lenguas castellana, y mexicana. En que se contienen las palabras, preguntas, y respuestas mas communes, y ordinarias que se suelen offrecer en el trato, y communicacion entre Españoles, é Indios
| url = http://www.wdl.org/en/item/2836/
| access-date = 2013-05-23
| archive-date = 2009-04-24
| archive-url = https://web.archive.org/web/20090424093057/http://www.wdl.org/en/item/2836/
| dead-url = yes
}}
[[Neneuhcāyōtl:Tlahtolmatiliztli]]
cnzvt5ergg5ndyb7u82wdo6oqeqa8s3
Tonalpohualli
0
1127
526708
526444
2026-03-28T05:25:48Z
InternetArchiveBot
19172
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
526708
wikitext
text/x-wiki
[[Imagen:Codex Magliabechiano 11R.jpg|320px|thumb|Tōnalpōhualli, in centlaīxtli 11 īpan Magliabechi Āmoxtli]]
In '''tōnalpōhualli''', cē tōnalpōhualli in mahtlāctli īpan yēmpōhualli [[tōnalli]] catca.In tlein tēchxotomecayōtiā in tonemiliz, ca tlapōhualiztli īca ticmatih in āxcān mochipa. In ilhuicamatiliztli īhuān tlālticpacāyōtl in īxnāmicticateh tlācatzālan. Iuh ca ilhuicatl zan nō iuh in tlālticpac, in mochi yeliztli mīxcocoā in tlācatl, ca inīn quichīhua cāhuitl mahtlācpōhualilhuitl īhuān yēpōhualilhuitl, iuhqui in conētl huēyiya ihtec nāntzin (266-270 ilhuitl)
In tōnalpōhualli ca neneuhca tlapōhualtocaliztli in oncah mahtlāctliomēyi tlapōhualli man ītloc quicentēca cempōhualli tlahcuilōmachiyōtl. Nimān quicentēca ītloc xihuitl.
1 tōnalpōhualli = 260 [[tōnalli]].<ref>{{Cite web
| last = Tovar
| first = Juan de
| title = El calendario azteca Tonalpohualli
| work = Biblioteca Digital Mundial
| language = Idioma: Español
| accessdate = 2013-05-24
| date = 1585
| url = http://www.wdl.org/es/item/6732/#series=tovar-codex-calendar-section
}}</ref>
Nicān oc nepa tictepānah cē tōnalpōhualli.
==Cē Cipactli==
[[Imagen:Cipactli.jpg|thumb|left|75px|Cipactli]]
Inīn tōnalli, iuh mihtoāya mochi cualli in āquin īpan tlācatiya; pilli mihtoāya tēuctiz, tlahtōcātiz, mocuiltonōz. Auh intlā mācēhualli īpan tlācatiya: oquichtiz, tiāccauhtiz, mahuiztiz, panhuetziz, motleyōtiz, oncān quicuāni, quini yez.
In Tonacatēuctli īteōuh, tlatta in tlāpcopa.
==Cē Ocēlōtl==
[[Imagen:Ocelotl.jpg|75px|thumb|right|Ocēlōtl]]
In ahcualli tōnalli. Auh in āquihqueh īpan tlācatiya in, in ahzo pilli ahnozo mācēhualli iuh mihtoā, yāōmicqueh, huizzōya, cāhualōya, calaquilōya, ahxihuaya īhuān mochi ahmo cualli in īmahcēhual, in īicnopil mochīhuaya, zan teuhtli, tlahzōlli in milakatzotinemi.
In Quetzalcōhuatl īteōuh, tlatta mictlāmpa.
==Cē Mazātl==
[[Imagen:Mazatl.jpg|75px|thumb|left|Mazātl]]
In cualli tōnalli. Quihtoāya: in quimomahcēhualōya īpan tlācatiya, in oquichtin in cihuah. Auh intlācamo īmpan neltiāya, zan yehhuāntin in tlatzhuiliztica quipoloāya. Intlā tlācatiya īpan ōme tōchtli yez tlahuānqui. Ca cualli nāhui itzcuintli, chicōme ācatl, mahtlāctliomēyi quiyahuitl.
In Tlahzōlteōtl iteōuh nō Tepēyōlohtli, tlatta cihuātlāmpa.
==Cē Xōchitl==
[[Imagen:Xochitl.jpg|75px|thumb|right|Xōchitl]]
Inīn tōnalli tlahco: achi tētolīnih īhuān achi cualli. Auh in āquin ahmo īpan mihmatiya in ahtle quittaya, īxkich quipoloāya inic cuīcani, inic tōltēcatl. Intlā ye oncān īnecuiltonōl. Auh ye conpohpōhua īxco, īicpac ye quimana.
In Huēhuehcōyotl īteōuh, tlatta huitztlāmpa.
==Cē Ācatl==
[[Imagen:Acatl.jpg|75px|thumb|left|Ācatl]]
Auh inic mihtoā: ahmo yēccān, in āquin īpan tlācatiya, pilli ahzo māzēhualli, ahtle cencah īmahcēhual, īilhuil catca, zan iuhquin ehēcatl īpan pōhuiya īnemiliz, ehēcatocoya, ahtle ītlaānca īnelhuayo mochīhuaya, īpampa [[Quetzalcōhuātl]] ītōnal. Chicōme quiyahuitl, chicuēyi xōchitl yez cualli.
Chālchihuitlīcuē īteōuh, tlatta tlāpcopa.
==Cē Miquiztli==
[[Imagen:Miquiztli.jpg|75px|thumb|right|Miquiztli]]
Auh inic cualcān, yēccān īpan machōya īca oncān nehuauhtīlōya, inic ahmo zan ye nō mozōmāz, monehnequiz, ca iuh mihtoāya, in āquin quicneliā, in ōconmahuizōlti, in ōīxpan conquīxtih, in ītzopēlica, in īāhuiyaca in ītētlaōcoliliz zan ye nō conināyiliā, conihcuāniliā.
Ītōcā yez Miquiz, Yāōtl, Yāōmahuitl. Huēhueteōtl īteōuh, tlatta mictlāmpa.
==Cē Quiyahuitl==
[[Imagen:Quiahuitl.jpg|75px|thumb|left|Quiyahuitl]]
In ahcualli tōnalli īpampa temohqueh in cihuātēteoh, in āquin tlācatiya ōmpa yez tlācatecolōtl. In chicōme cōhuātl ca quīxiptlatiya in tlaōlli, motquitiya cualōni. Īhuān quihtoā, in chicōmetihuaya īpan tōnalli mochipa cualcān. Mictilōyah tlahzōlchīuhqueh, ātlān quimomayāhui.
In Tlāloc īteōuh, tlatta cihuātlāmpa.
==Cē Malīnalli==
[[Imagen:Malinalli.jpg|75px|thumb|right|Malīnalli]]
Inīn ahcualli tōnalli, tēcuāni, ihmacaxōni, in āquin īpan tlācatiya, zan motolīntinenca, tēl quittaya in īneyōllāliliz. Auh zan ompolihuiya, zan onquīztiquīza.
Ōme ācatl, ēyi ocēlōtl catca cualli tōnalli. Intlā manaz yohualnepantlah, mocuepaz cualli ītōnal. In Māyahuel īteōuh, tlatta huitztlāmpa.
==Cē Cōātl==
[[Imagen:Coatl.jpg|75px|thumb|left|Cōhuātl]]
In mihtoāya cualli tōnalli. In āquin īpan tlācatiya quihtoāya īlhuileh, mahcēhualeh yez, mocuiltonōz, onyez in quicuāz in quīz.
Auh in yohuac, in yāōpan oquichtiz momahuizzōtīz; auh intlā cihuātl huel motlācamatiz, huel motlayecoltiā, quipiyaya in ītēicneliz. Pōchtēcatl ītōnal. In [[Mixcōhuātl]] nō [[Camaxtli]] īteōhuān, tlatta tlāpcopa.
==Cē Tecpatl==
[[Imagen:Tecpatl.jpg|75px|thumb|right|Tecpactl]]
Inic mahtlāctetl quil cualli in tōnalleh, auh quil in āquihqueh oncān tlācatiyah chicāhuaqueh catcah, īhuān tekihuahcātizqueh. Auh quil cihuah oncān tlācatiyah oquichyōllohqueh catcah, mochi in hueli catca, cencah huel quinēxtiāya in īntlatqui.
Mictlāntēuctli īhuān Tōnatiuh īteōhuān, tlatta mictlāmpa.
==Cē Ozomahtli==
[[Imagen:Ozomatli.jpg|75px|thumb|left|Ozomahtli]]
Auh in āquin īpan tlācatiya ye quicualittaya, quihtoāya: intlā oquichtli īpan ōtlācat, ca motēāhuiltilīz, motēcēcemēltilīz, ahcān tlaēlittōz, mochi tlācatl īcniuh yez, īhuān ahnozo cuīcani, mihtotiāni, ahnozo tlahcuiloh, itlah ic tōltēcatiz.
Īpan ōme malinalli ahmo cualli tōnalli. In Tlahzōlteōtl īteōuh, tlatta cihuātlāmpa.
==Cē Cuetzpalin==
[[Imagen:Cuetzpalin.jpg|75px|thumb|right|Cuetzpalin]]
Ahnōzo cuetzpalli, inīn cualli tōnalli, in āquin īpan tlācatiya cencah chikāhuac, chicāhuanacayo aīc cencah mococōz. Auh intlā canah onhuālhuetzi ahcān conmati, mēuhtihuetzi, pohpoxiuhtēhua, Intlā miyac tlatequiz īhuān ahmo tlahuāhuanaz, ahmo quicāhuaz, ahtlamiz cualli ītōnal.
InTēzcatlīpōca nō Itztlacōliuhqui īteōhuān, tlatta huitztlāmpa.
==Cē Ollīn==
[[Imagen:Olin_(Aztec_glyph_from_the_Codex_Magliabechiano).jpg|75px|thumb|left|Ollīn]]
Inīn tōnalli tlahco: achi tētolīnih īhuān achi cualli. In āquihqueh oncān tlācatiya intlā mahzēhuayah īhuān izkaltīlōyah, quil cualli īpan mochīhuaya. Auh in ahmo tlamahzēhuaya quil netolīniliztli īmpan mochīhuaya. Monequi quittaz in ilhuicatl zan iuh ahciz īitqui, īāxcā.
In Tlahzolteōtl īteōuh, tlatta tlāpcopa.
==Cē Itzcuintli==
[[Imagen:Itzcuintli.jpg|75px|thumb|right|Itzcuintli]]
Ca cualli tōnalli in āquihqueh īpan tlācatiyah yezqueh tētēuctin ahnozo huēyin tlahtohqueh; yāōpan yāz īhuān quimānaz in māmāltin. In Xiuhtēuctli ca ītōnal, in tletl, in copalli, in āmatl ītlacual.
Quihtoāya in īquin quihuālmatiz in neltiliztli, in nelhuayōtl. In Xiuhtēuctli īteōuh, tlatta mictlāmpa.
==Cē Calli==
[[Imagen:Calli.jpg|75px|thumb|left|Calli]]
Quihtoāya inīn ahmo cualli tōnalli, in ohuihcān quīzaz, ahzo yāōmiquiz, ahxihuaz, ahcān āhuiya, ahcān tlacaco, tlamati. In āquin īpan tlācatiya yez ichtequi, cochini, in āhuiyani, ahzo yez īxpopoyōtl, inic mochi polihuiz.
In tōnalli ēyi cōhuātl, chicōme ātl cualli. In Itzpāpālōtl īteōuh, tlatta cihuātlāmpa.
==Cē Cōzcacuāuhtli==
[[Imagen:Cozcacuauhtli.jpg|75px|thumb|right|Cōzcacuāuhtli]]
In āquin tlācatiya quihuālcualtiāya, quihtoā huēhuetiz, ilamatiz, quitlamatiz quitlamitēhuaz in pāquiliztli, īhuān mocuiltonōz, tlamahuizōz in tlālticpac. Auh tēl za nō īpantiā, in āquin iuhqui mochīhuaya, yehīca ca miyec tlācatl miquiya in īpan tlācati.
In Xolotl īteōuh, tlatta huitztlāmpa.
==Cē Ātl==
[[Imagen:Atl3.jpg|75px|thumb|left|Ātl]]
Quihtoāya: ahmo cualli, īhuān quihtoāya zan chictlapāntli, chictlapānticah. Īxquich cualli ahnozo ahcualli. Zan mochi ahcualli in colōticah teuhtli, tlahzōlli, auh ahmo inic yāz in ic miquiz. Chālchihuitlīcuē ītōnal īpampa in toteōtzin moquequeloā totechpa.
In Chālchiuhtōtolin īteōuh, tlatta tlāpcopa.
==Cē Ehēcatl==
[[Imagen:Ehecatl2.jpg|75px|thumb|right|Ehēcatl]]
Inīn ahmo cualli, quihtoā tēpoloāya; in motēnēhua huel tēhuichtecqueh, tētzontzomeh, tēpatlachtin. In yehhuāntin tēmāmācpalihtōtihqueh. Auh inīn tōcāyōtīlo tētzotzomeh: intlā canah huel ōānoqueh, zan quintētēpachoā, quintētzicali tetica, huetzi tetl īpan īcuā, quintētētzotzona.
In Chālchihuitlīcuē īteōuh, tlatta mictlāmpa.
==Cē Cuāuhtli==
[[Imagen:Cuauhtli.jpg|75px|thumb|left|Cuāuhtli]]
Inic quil ahmo cualli in tōnalloh, auh quil in āquihqueh īpan tlācatiyah yezqueh patoānimeh, iuhqui mochi quipolōzqueh, patōtinemizqueh. Cuauhcaltīlo īpampa ahmo ahci in īōllamaliz. Nicān ōhuāltemōqueh in tepitōtōn cihuātēteoh, cēmeh yehhuāntin cah Xōchiquetzal, inīn tōnalli iteōuh, tlatta cihuātlāmpa.
==Cē Tōchtli==
[[Imagen:Tochtli.jpg|75px|thumb|right|Tōchtli]]
Inīn ca cualli tōnalli. In āquin tlācatiya īpan tōnalli, cencah motlaēlcōltiāni, tlatequipanoāni, mocuiltonoāni. Quil nochipa tlatequiz, mochi quichīhua in xōchtiā.
In tlācatinih nicān huēhuetiz, ilamatiz, quīz in eztli, in yōllōtl. In Xipe Totēc īhuān Tlāhuizcalpantēuctli īteōhuān, tlatta huitztlāmpa.
<!-- Tonalpohualli: en:The Count of Fate -->
==Nō xiquitta==
*[[Tōnalpuhque]] <!-- en: "counters of days" -->
*[[Nemontemi]] (Maya: Uayeb) <!-- en: five "superfluous, useless" days per year -->
*[[Xihuitl]] (Maya: Haab, tun) <!-- 365-day year -->
*[[Xiuhmolpilli]] (Maya: hunab) <!-- 365-day year -->
*[[Xiuhpohualli]] <!-- en: agricultural and ceremonial calendar -->
*[[Cuāuhxicalli]] <!-- en: Aztec Calendar or Sun Stone; The 365-day period: ritual calendar; Seasonal Calendar -->
== Tlahtōlcaquiliztilōni ==
<references/>
=={{Links}}==
*{{Cite web
| last = Tovar
| first = Juan de
| title = El calendario azteca Tonalpohualli
| work = Biblioteca Digital Mundial
| language = Idioma: Español
| accessdate = 2013-05-24
| date = 1585
| url = http://www.wdl.org/es/item/6732/#series=tovar-codex-calendar-section
| archive-date = 2014-10-29
| archive-url = https://web.archive.org/web/20141029110556/http://www.wdl.org/es/item/6732/#series=tovar-codex-calendar-section
| dead-url = yes
}}
*[https://web.archive.org/web/20050412155045/http://www.amoxtli.org/cuezali/tonal.html Amoxtli.org: The Aztec Gateway: The Tonalpohualli] - {{en}}
*[https://web.archive.org/web/20011128154246/http://www.geocities.com/a1ma_mia/calendar/mesocal.html Mesoamerican Calendars] - {{EnUs}}
*[https://web.archive.org/web/20060908003419/http://www.tonalpohualli.com.mx/ Tonalpohualli™] - {{en}}
*[http://wwwuser.gwdg.de/~agruens/aztec/relignat.html Andreas Grünschloß Encyclopedia of Religion and Nature - 2002: Aztec Religion and Nature (Precolumbian)] - {{de}}
[[Neneuhcāyōtl:Hueyac tlahcuilolli]]
[[Neneuhcāyōtl:Tonalpohualli]]
13k57lisc4nc9xu2hsxvi981gmjj5g5
Nican Mopohua
0
5015
526703
526460
2026-03-28T04:44:36Z
InternetArchiveBot
19172
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
526703
wikitext
text/x-wiki
[[Īxiptli:Virgen de Guadalupe.jpg|thumb|200px|right|Ichpōchtli Guadalupe Tonāntzin]]
'''Nicān mopōhua''' in tōcāitl īca in tlein momati in tlahtōllōtl nahuatlatōlcopa ītēchpa tlahtōa in īmotēnēxtililiz in [[Guadalupe Ichpōchtli]] in [[Tepēyacac]], mictlāmpa in āxcān [[Āltepētl Mēxihco]], ōquipōuh [[Juan Diego Cuāuhtlahtoātzin]]. In inīn tlahtōllōtl īyōcoyani ōcatcah [[Antonio Valeriano]].
In ''Nicān Mopōhua'' tlatēctli īpan cē huēyi āmoxtli in tlein motēnēhua [[Huēyi tlamāhuizōltica]]. Inīn īneltōcā in tlahcuiloliztli ''Huēyi tlamāhuizōltica ōmonēxītih in ilhuicac tlahtohcacihuāpilli Santa Maria totlazohnantzin Guadalalupe in nicān huēyi Āltepēnāhuac Mēxihco ītōcāyohcān Tepēyacac''.
In ''Huēyi Tlamāhuizōltica'' ōquinēxtilih in momachtiāni, [[Luis Lasso de la Vega]] in chīhualoyān in īteōcalcuitlapil in Tepēyacac. Mopōhua in motēnēxtililiztli: ī''Nicān mopōhua'' in Antonio Valeriano, īhuān in tlamāhuizōlli tlapōhualiztli: ī''Nicān Motēcpana'' in [[Fernando de Alva Īxtlīlxōchitl]].
In tzintiliztlahtōllōtl in ''Nicān mopōhua'' quimpiya 36 āmatl īhuān ōquitēnextilih īpan [[1649]].
==Mecatlahtōllōtl==
1. '''Nicān mopōhua''', motecpana, in quenin yancuīcān huēyitlamahuizoltica monexiti in cenquīzcā ichpōchtli Santa María Dios Īnāntzin tocihuapillatocatzin, in oncan [[Tepēyacac]], motenehua Guadalupe.
2. Acattopa quimottititzino ce macehualtzintli itoca [[Juan Diego Cuauhtlahtoatzin]]; Auh zantenpan monexiti in Itlazoixiptlatzin in ixpan yancuīcān teopixcatecuhtli Don [[Fray Juan de Zumárraga]].
3. Yeh yuh matlacxihuitl in opehualoc in atl in [[Āltepētl Mēxihco]], in yeh omoman in mitl in chīmalli, in yeh nohuian ontlamatcamani in ahuacan in tepēhuacān.
4. In maca zan yeh opeuh, yeh xotla, yeh cueponi in tlaneltoquiliztli, in iximachocatzin in [[Ipalnemohuani]], nelli Teōtl Dios.
5. In huel ihcuac in ipan xihuitl 1531, quin iuh iquezquilhuioc in mētztli Diciembre mochiuh: oncatca ce macehualtzintli icnotlapalzintli.
6. Itoca catca Juan Diego Cuauhtlahtoac, iuh mitoa ompa chane [[Cuauhtitlan]],
7. auh in ica Teōyōtl , oc mochompa pohuia in [[Tlatelōlco]].
8. Auh Sábado catca, huel oc yohuatzinco, quihualtepotztocaya in Teōyōtl īhuān in inetititlaniz.
9. Auh in acico in inahuac tepetzintli in itocayocan Tepēyacac, ye tlatlalchipahua,
10. concac in icpac tepetzintli cuicoa, yuhquin nepapan tlazototomeh cuica; cacahuani in intozqui, iuhquin quinananquilia tepētl, huel cencah teyolquima, tehuellamachti in incuic, quicenpanahuia in coyoltototl, in tzinitzcan īhuān in occēquin tlazototome ic cuica.
11. Quimotztimoquetz in Juan Diego, quimolhui: "—¿Cuix nolhuil, cuix nomacehual in ye niccaqui?, ¿Azo zan nictemiqui?, ¿Azo zan niccochitlehua?
12. ¿Canin yeh nica?, ¿Canin ye ninotta?, ¿Cuix ye oncan in quitotehuaque huehuetque tachtohuan tococolhuan?, in xochitlalpan in tonacatlalpan, cuix yeh oncan in ilhuicatlālpan.
13. Ōmpa on itzticaya in icpac tepētzintli in tōnatiuh īquizayāmpa, in ōmpa hualquiztia in ilhuicatlazocuīcatl.
14. Auh in oyuhceuhtiquiz in cuicatl, in omocactimoman in yeequicaqui hualnotzalo in icpac tepetzintli, quilhuia: "—Juantzin, Juan Diegotzin".
15. Niman zan yemotlapaloa inic ompa yaz in canin notzalo, aquen mochihua in īyōllo, manoce itla ic mizahuia, yeceh huel paqui huellamachtia; quitlecahuita in tepetzintli ompa itztia in campa hualnotzaloc,
16. auh in ye acitiuh in icpac tepetzintli, in ye oquimottili ce cihuapilli oncan moquetzinoticac,
17. quihualmonochili inic onyaz in inahuactzinco.
18. Auh in oyuhacito in ixpantzinco, cenca quimomahuizalhui in quenin huellacenpanahuia inic cenquizca mahuizticatzintli;
19. in itlaquentzin yuhquin tonatiuh ic motonameyotia, inic pepetlaca;
20. auh in tetl in texcalli in ic itech moquetza, inic quimina;
21. in itlanexyotzin yuhqui in tlazochalchihuitl, maquiztli, in ic neci;
22. iuhquin ayauhcozamalocuecueyoca in tlālli.
23. Auh in mizquitl, in nohpalli ihuan occequin nepapan xiuhtototin oncan mochichihuani yuhquin quetzaliztli, yuhqui in teoxihuitl in iatlapallo neci. Auh in icuauhyo, in ihuitzyo, in iahuayo yuhqui in cozticteocuitatl ic pepetlaca.
24. Ixpantzinco mopechtecac, quicac in iyotzin in itlatoltzin in huel cenca tehuellamachti in huel tecpiltic yuhqui in quimococonahuilia, quimotlatlazotilia.
25. Quimolhuili: "—Tlaxiccaqui noxocoyouh Juantzin, campa in timohuica-"
26. Auh in yehuatl quimonanquilili: "—Notecuiyoé Cihuāpillé, Nochpochtziné, ca ompa nonaciz mochantzinco [[Mēxihco Tlatelōlco]], nocontepotztoca in teoyotl, in techmomaquilia, in techmomachtilia in ixiptlahuan in Tlacatl in Totecuiyo, in toteopixcahuan".
27. Niman ye ic quimononochilia, quimixpantilia in itlazotlanequiliztzin,
28. quimolhuilia: "Maxicmatti, ma huel yuh yeh in moyollo, noxocoyouh, ca nehuatl in nicenquizca cemicac Ichpōchtli Santa Maria, in Īnāntzin in huel nelli Tēotl Dios, in [[Ipalnemohuani]], in [[Teyocoyani]], in [[Tloque Nahuaqueh]], in [[Ilhuicahua]], in [[Tlalticpaque]]. Huel nicnequi, cenca niquelehuia inic nican nechquechilizque noteocaltzin,
29. in oncan nicnextiz, nicpantlazaz.
30. Nictemacaz in ixquich notetlazotlaliz, noteicnoitlaliz, in notepalehuiliz, in notemanahuiliz,
31. Ca nel nehuatl in namoicnohuacanantzin,
32. in tehuatl ihuan in ixquichtin in ic nican tlalpan ancepantlaca,
33. ihuan in occequin nepapantlaca, notetlazotlacahuan, in notech motzatzilia, in nechtemoa, in notech motemachilia,
34. ca oncan niquincaquiliz in inchoquiz, in intlaocol, inic nicyectiliz nicpatiz in ixquich nepapan innetoliniliz, intonehuiz, inchichinaquiliz.
35. Auh inic huelneltiz in nicnemilia in noteicnoittaliz ma xiauh in ompa in itecpanchan in Mēxihco Obispo, auh tiquilhuiz in quenin nehua nimitztitlani inic tiquixpantiz in quenin huel cenca niquelehuia inic nican nechcalti, nechquechili in ipan in tlalmantli noteocal; huel moch ticpohuiliz in ixquich in otiquittac, oticmahuizo, ihuan in tlein oticcac.
36. Auh ma yuh ye in moyollo ca huel nictlazocamattiz, auh ca niquixtlahuaz
37. ca ic nimitzcuiltonoz, nimitztlamachtiz,
38. ihuan miec oncan ticmacehuaic niccuepcayotiin mociahuiliz, in motequipanoliin ic ticnemilitiuh in tlein nimitztitlani.
39. Ocayeoticcac, noxocoyouh, in niiyo, in notlatol; ma ximohuicatiuh, ma ixquich motlapal xicmochihuili."
40. Auh niman ic ixpantzinco onmopechtecac, quimolhuili: "—Notecuiyoé, Cihuapillé, ca ye niyauh inic nicyectiliz in miiyotzin in motlatoltzin, ma oc nimitznotlalcahuili in nimocnomacehual".
41. Niman ic hualtemoc inic quineltilitiuh in inelitlaniz: connamiquico in cuepotli, huallamelahua Mēxihco.
42. In oacico itic altepetl, niman ic tlamelauh in itecpanchantzinco Obispo, in huel yancuican hualmohuicac Teopixcatlatoani, itocatzin catca D. [[Fray Juan de Zumárraga]], [[San Francisco]] Teōpixqui.
43. Auh in oacito niman ic moyeyecoa inic quimottiliz, quintlatlauhtia in itetlayecolticahuan in itlanencahuan, inic conittotihue;
44. yeh achi huecautica in connotzaco, in ye omotlanahuatili in Tlatohuani Obispo inic calaquiz.
45. Auh in oncalac niman ixpantzinco motlancuaquetz, mopechtecac, niman ye ic quimixpantilia quimopohuilia in iiyotzin in itlatoltzin Ilhuicac Cihuapilli in inetitlaniz: noihuan quimolhuilia in ixquich oquimahuizo, in oquittac, in oquicac.
46. Auh in oquicac in mochi ītlatōl, inetitlaniz, yuhquin amo cenca monelchiuhtzino,
47. quimonanquili, quimolhuili: "—Nopiltzé ma occeppa tihuallaz, oc ihuian nimitzcaquiz, huel oc itzinecan niquittaz, nicnemiliz in tlein ic otihualla in motlanequiliz, in motlaelehuiliz".
48. Hualquiz; tlaocoxtihuitz, inic amo niman oneltic in inetitlaniz.
49. Niman hualmocuep iz za ye icuac ipan cemilhuitl; niman onca huallamelauh in icpac tepetzintli,
50. auh ipantzinco acito in Ilhuicac Cihuapilli, iz zan ye oncan in canin acattopa quimottili, quimochialitica.
51. Auh in oyuhquimottili, ixpantzinco mopechtecac, motlalchitlaz, quimolhuili:
52. "—Notecuiyoé, Tlācatlé, Chihuāpillé, Noxōcoyōé, Nochpochtziné, ca onihuia in ompa otinechmotitlanili, ca onicneltilito in miiyotzin in motlatoltzin; macihui in ohuihuitica in onicalac in ompa iyeyan in teopixcatlatoani, ca oniquittac, ca oixpan nictlali in miiyotzin in motlaltotzin in yuh otinechmonanahuatili,
53. onechpaccaceli, auh oquiyeccac; yece inic onechnanquili yuhquin amo iyollo omacic, amo monelchihua.
54.—Onechilhui: —Occeppa tihuallaz, oc ihuiyan nimitzcaquiz, huel oc itzinecan niquittaz in tlein otihualla, motlayelehuiliz, motlanequiliz.
55.—Huel itech oniquittac in yuh onechnanquili ca momatti in moteocaltzin ticmonequiltia mitzmochihuililizque nican, azo zan nehuatl nicyoyocoya, acazomo motencopatzinco;
56. ca cenca nimitznotlatlauhtilia Notecuiyoé, Cihuapilleh, Nochpochtzineh, manozo aca ceme in tlazopipiltin, in iximacho, in ixtilo, in mahuiztilo, itech xicmocahuili in quitquiz in quihuicaz in miiyotzin in motlaltoltzin inic neltocoz.
57. Ca nel nicnotlapaltzintli, ca nimecapalli, ca nicacaxtli, ca nicuitlapilli, ca natlapalli, ca nitco ca nimamaloni, camo nonenemian, camo nonequetzayan in ompa tinechmihualia, Nochpochtziné, Noxōcoyōé, Tlacatlé. Cihuāpillé.
58. Ma xinechmotlapopolhuili nictequipachoz in mixtzin in moyollotzin, ipan niaz, ipan nihuetziz in mozomatzin in mocualantzin, Tlācatlé, Notecuiyoé".
59. Quimonanquilili in Cenquizca Mahuizichpōchtzintli:
60. "Tlaxiccaqui noxocoyouh ma huel yuh ye in moyollo camo tlazotin in notetlayecolticahuan in notititlanhuan, in huel intech niccahuaz in quitquizque in niiyo in notlatol, in quineltilizque in notlanequiliz:
61. yeceh huel yuh monequi inic huel tehuatl ic tinemiz, ipan titlatoz, huel momatica neltiz, mochihuaz, in nocializ, in notlanequiliz.
62. Auh huel nimitztlatlauhtia noxocoyouh, ihuan nimitztlacuauhnahuatia ca huel occeppa tiaz in moztla tiquittatiuh in Obispo.
63. Auh nopampa xicnemachti, huel yuh xiccaquiti in nocializ, in notlanequiliz, inic quineltiliz inic quichihuaz noteocal niquitlanilia.
64. Ihuan huel occeppa xiquilhui in quenin huel nehuatl nicemicac Ichpōchtli Santa María in niīnāntzin Teōotl Dios in ōmpa nimitztitlani".
65. Auh in Juan Diego quimonanquilili quimolhuili: —"Notecuiyoé, Cihuāpillé, Nochpochtziné, macamo nictequipacho in mixtzin in moyollotzin, ca huel nocenyollocacopa nonyaz, noconneltilitiuh in miiyotzin in motlatoltzin ca niman amo nicnocacahualtia, manoce nictecococamatti in ohtli.
66. Ca nonyaz noconchihuatiuh in motlanequiliztzin, zan huel ye in azo camo niyeccacoz; in tlanoce yeh onicacoc acazomo nineltocoz.
67. Ca tel moztla ye teotlac in ye oncalaqui tonatiuh niccuepaquiuh in miiyotzin in motlatoltzin in tlein ic nechnanquiliz in Teopixcatlatoani;
68. Ca ye nimitznotlalcahuilia, Noxōcoyōé, Nochpochtziné, Tlācatlé, Cihuāpillé, ma oc ximocehuitzino".
69. Auh niman ic in ya ichan mocehuito.
70. Auh in imoztlayoc Domingo, huel oc yohuatzinco tlatlayohuatoc, ompa hualquiz in ichan huallamelauh in Tlatelōlco, quimattihuitz in teoyotl ihuan inic tepohualoz: niman ye inic quittaz Teōpixcatlatoāni.
71. Auh azo ya ipan matlactli hora in onecencahualoc inic omocac Misa, ihuan otepohualoc, in hualxin in ixquich macehualli.
72. Auh in yehuatl Juan Diego niman ic ya in itecpanchantzinco in Tlatoāni Obispo.
73. Auh in oacito ixquich itlapal oquichiuh inic oquimottiliz; auh huel ohuitica in occeppa quimottili;
74. icxitlantzico motlancuaquetz, choca, tlaocoya in ic quimononochilia, in ic quimixpantilia in iiyotzin in itlatoltzin in Ilhuicac Cihuāpilli,
75. inic azo zanen neltocoz in inetitlaniz in itlanequiliztzin cenquīzcā Ichpōchtli, inic quimochihuililizque, inic quimoquechililizque in iteocaltzin in canin omotlatenehuili in canin quimonequiltia.
76. Auh in Tlatoāni Obispo huel miac tlamantli inic quitlatlani, quitlatemoli, inic huel iyollo maciz, campa in quimottili, quenamecatzintli; huel moch quipohuilili in Tlahtoāni Obispo.
77. Auh macihui in huel moch quimomelahuilili in yuhcatzintli, ihuan in ixquich oquittac, oquimahuizo inca huel yuh neci ca Yehuatzin iz cenquīzcā Ichpōchtzintli in Itlazomahuiznantzin in Totemaquixticatzin Totēucyo [[Jesucristo]];
78. yeceh amo niman ic omonelchiuh.
79. Quito ca ahmo zan ica itlatol itlaitlaniliz mochihuaz moneltiliz in tlein quitlani,
80. Ca huel oc itla inezca monequi inic huel neltocoz in quenin huel Yehuatzin quimotitlanilia in Ilhuicac Cipuapilli.
81. Auh in oyuhquicac in Juan Diego quimolhuili in Obispo:
82. "Tlācatlé, Tlatoānié, ma xicmottili catlehuatl yez in inezca ticmitlanilia ca niman niyaz niquitlanililitiuh in Ilhuicac Cihuāilli onechhualmotitlanili."
83. Auh in oquittac in Obispo ca huel monelchihua ca niman atle ic meleltia, motzotzona, niman ic quihua.
84. Auh in ye huitz, niman ic quinmonahuatili quezqui in ichantlaca, in huel intech motlacanequi, quihualtepotztocazque, huel quipipiazque campa in yauh, ihuan aquin conitta connotza.
85. Tel iuh mochiuh. Auh in Juan Diego niman ic huallamelauh, quitocac in cuepotli.
86. Auh in quihualtepotztocaya oncan atlauhtli quiza inahuac Tepēyacac, cuauhpantitlan quipoloco, manel oc nohuian tlatemoque aoccan quittaque.
87. Zan yuh hualmocuepque, amo zaniyo in ic omoxixiuhtlatito, noihuan ic oquimelelti oquincualancacuiti.
88. Yuh quinonotzato in Tlatoani Obispo, quitlahuellalilique inic amo quineltocaz, quilhuique inic zan conmoztlacahuilia, zan quipipiqui in tlein quihualmolhuilia, anoce zan oquitemic, zan oquicochitleuh in tlein quimolhuilia in tlein quimitlanililia;
89. Auh huel yuh quimolhuique intla occeppa hualaz, mocuepaz, oncan quitzitzquizque, ihuan chicahuac quitlatzacuiltizque inic aocmo ceppa iztlacatiz, tecuamanaz.
90. In oquixquichica Juan Diego cacta ixpantzinco Cemicac Ichpōtzintli, quilhuiaya itenanquililiz in quitquilito itencopa Huey Teopíxcatlatoani;
91. in oyuhquimocaquilti in Tlatocacihuapilli quilhui:
92. "—Ca yeh cualli, ca ye yuhqui, noxocoyouh, nican moztla occeppa tihualaz inic tiquitquilitiuh Huey Teopixqui in tlaneltiliztli in nezcayotl in mitztlatlanilia;
93. Ic niman mitztlatolcaquiliz, ihuan itechpa ayoquic mitzchicomattiz, nion motech chicoyollohuaz;
94. Ihuan ma huel yuh ye in moyollo, noxocoyuh, ca nimitztlaxtlahuiz monetlacuitlahuiliz, motlatequipanoliz mociammiquiliz, in nopampa titlapopolotoc.
95. Tlacuele, notelpotzin, ca tel moztla ye nican nimitzonchixtoz".
96. In imoztlayoc Lunes in icuac quihuicazquia in Juan Diego in itla inezca inic neltocoz aocmo ohualmocuep:
97. Ye ica in icuac acito in ichan, ce itla, itoca [[Juan Bernardino]], oitechmotlali in cocoliztli, huel tlanauhtoc.
98. Oc quiticinochilito, oc ipan tlato, yece aocmo inman, ye huel otlanauh:
99. Auh in ye yohuac, quitlatlauhti in itla in oc yohuatzinco, oc tlatlayohuatoc hualquizaz, quimonochiliquiuh in oncan Tlatelōlco ceme in teopixque inic mohuicaz, quimoyolcuitilitiuh, ihuan quimocencahuilitiuh,
100. ye ica ca huel yuhca in iyollo ca ye inman, ca ye oncan inic miquiz ca aoc mehuaz aocmo patiz.
101. Auh in Martes, huel oc tlatlayohuatoc in ompa hualquiz ichan in Juan Diego in quimonochiliz teopixqui in ompa Tlatelōlco,
102. auh in ye acitihuitz inahuac tepetzintli Tepeyacac in icxitlan quiztica ohtli tonatiuh icalaquiampa, in oncan yeppa quizani, quihto:
103. "Intla zan nicmelahua ohtli, manen nechhualmottiliti iz Cihuapilli, ca yeppa nechmotzicalhuiz inic nic huiquiliz tlanezcayotl in teopixcatlatoani, in yuh onechmonahuatili;
104. ma oc techcahua in tonetequipachol, ma oc nic nonochilitihuetzi in teopixqui motolinia, in notlatzin amo za quimochialitoc".
105. Niman ic contlacolhui in tepetl; ītzalan ontlecoc yenepa centlapal, tōnatiuh īquizayāmpa quizato, inic iciuhca acitiuh Mēxihco inic amo quimotzicalhuiz in Ilhuicac Cihuapilli,
106. in momatti ca in ompa in otlacolo ca ahuel quimottiliz in huel nohuiampa motztilitica.
107. Quittac quenin hualmotemohui icpac in tepetzintli ompa hualmotztilitoc in ompa yeppa conmottiliani.
108. Conmonamiquilico in inacaztlan tepetl, conmotzacuililico, quimolhuili:
109. "—Aux noxocoyouh, campa in tiyauh; Campa in titztiuh "
110. Auh in yehuatl cuix achi ic mellelma Cuix noce pinahuac cuix noce ic mizahui, momauhti
111. Ixpantzinco mopechtecac, quimotlapalhui, quimolhuili:
112. "Nochpochtziné, Noxōcoyōé, Cihuāpilleh, maximopaquiltitieh, quen otimixtonalti Cuix ticmohuelmachitia in motlazonacayotzin, Notecuiyoé, Nopiltzinziné
113. Nictequipachoz in mixtzin in moyollotzin: ma xicmomachiltitzino, Nochpochtziné, ca huellanauhtoc ce momacehualtzin notla,
114. Huey cocoliztli in itech omotlali; ca yeppa ic momiquiliz.
115. Auh oc noniciuhtiuh in mochantzinco [[Mēxihco]], noconnonochiliz cemeh in itlazohuan Totecuiyo in toteopixcahuan, conmoyolcuitilitiuh, ihuan conmocencahuilitiuh,
116. ca nel ye inic otitlacatque in ticchiaco in tomiquiztequiuh.
117. Auh intla onoconneltilito, ca niman nican occeppa
nihualmocuepaz, inic nonyaz noconitquiz in miiyotzin in motlatoltzin, Tlacaté Nochpochtziné.
118. Ma xinechmotlapopolhuili, ma oc ixquich xinechmopaccaihiyohuilti camo ic nimitznoquelhuia, Noxocoyoé, Nopiltziné, ca niman moztla niquiztihuetziquiuh."
119. Auh in oyuhquimocaquiti itlatol in Juan Diego quimonanquili in Icnohuacacenquizcaichpōchtzintli:
120. "Maxiccaqui, ma huel yuh ye in moyollo, noxocoyouh, maca tle tlein mitzmauhti, mitztequipacho, macamo quen mochihua in mix in moyollo macamo xiquimacaci in cocoliztli, manoce oc itla cocoliztli, cococ teopouhqui.
121. ¿Cuix amo nican nica nimonantzin ¿Cuix amo nocehuallotitlan, necauhyotitlan in tica ¿Cuix amo nehuatl in nimopaccayeliz Cuix amo nocuixanco nomamalhuazco in tica ¿Cuix oc itla in motech monequi
122. Macamo oc itla mitztequipacho, mitzamana, macamo mitztequipacho in icocoliz motlatzin, camo ic miquiz in axcan itechca; ma huel yuh ye in moyollo ca ye opatic".
123. (Auh ca niman huel icuac patic in itlatzin in yuh zantepan machiztic.)
124. Auh in Juan Diego in oyuhquicac in iiyotzin in itlatoltzin in Ilhuicac Cihuapilli, huel cenca ic omoyollali, huel ic pachiuh in iyollo.
125. Auh quimotlatlauhtili inic ma za ye quimotitlanili inic quittatiuh in Tlatoani Obispo in quitquiliz itla inezca, in ineltica, inic quineltocaz.
126. Auh in Ilhuicac Cihuapilli niman ic quimonahuatili inic ontlecoz in icpac tepetzintli, in oncan canin yeppa conmottiliaya;
127. Quimolhuili: "—Xitleco, noxocoyouh in icpac in tepetzintli, auh in canin otinechittac ihuan onimitznanahuati;
128. Oncan tiquittaz onoc nepapan [[xōchitl]], xictetequi, xicnechico, xiccentlali, ninam xic—hualtemohui, nican nixpan xic—hualhuica".
129. Auh in Juan Diego niman ic quitlecahui in tepetzintli.
130. Auh in oacito icpac, cenca quimahuizo in ixquich onoc, xotlatoc, cuepontoc in nepapan [[Caxtillān tlazohxōchitl]], in ayamo imochiuhyan,
131. ca nel huel icuac in motlapaltilia izcetl;
132. huel cenca ahuiaxtoc, iuhqui in tlazoepyollotli inic yohualahuachyotoc;
133. Niman ic peuh in quitetequi, huel moch quinechico, quicuixanten.
134. Auh in oncan icpac tepētzintli, ca niman atle xochitl in imochiuhyān, ca texcallah, netzollah, huihuitztlah, nohpallah, mizquitla;
135. auh intla xiuhtotontin mochichihuani, in icuac in ipan Mētztli Diciembre, ca moch quicua quipopolohua izcetl,
136. Auh ca niman ic hualtemoc, quihualmotquilili in Ilhuicac Cihuāpilli in nepapan xochitl oquitetequito,
137. auh in oyuhquimottili, imaticatzinco conmocuili;
138. niman ye occeppa icuexanco quihualmotemili quimolhuili:
140. Nopampa tiquilhuiz ma ic quitta in notlanequiliz ihuan ic quineltiliz in notlanequiliz, in nocializ.
141. Auh in tehuatl in tinotitlan ca huel motech netlacaneconi;
142. Auh huel nimitztlacuauhnahuatia zan huel icel ixpan Obispo ticzohuaz in motilma, ihuan ticnextiliz in tlein tic—huica:
143. Auh huel moch ticpohuiliz, tiquilhuiz in quenin onimitznahuati inic titlecoz in icpac tepetzintli in tictetequitiuh xochitl, ihuan in ixquich otiquittac, otimahuizo,
144. inic huel ticyolloyehuaz in Teopixcatlatoani inic niman ipan tlatoz inic mochihuaz, moquetzaz in noteocal oniquitlanili."
145. Auh in oconmonanahuatili in Ilhuicac Cihuāpilli quihualtocac in cuepotli Mēxihco hualmelahua, ye pactihuitz.
146. Ye yuh yetihuitz in iyollo ca yecquizaquiuh, quiyequitquiz.
147. Huel quimocuitlahuitihuitz in tlein icuixanco yetihuitz in manen itla quimacauh;
148. quimotlamachtitihuitz in iahuiaca in nepapan tlazoxochitl.
149. In oacico itecpanchan Obispo connamiquito in icalpixcauh ihuan occequin itlanencahuan in Tlatocateopixqui.
150. Auh quintlatlauhti inic ma quimolhuilican in quenin quimottiliznequi, yece ayac ceme quinec, amo conmocaccaneque azo ye inic huel oc yohuatzinco.
151. auh anoce inic yeh quiximatti zan quintepachoa inic imixtlan pilcatinemi,
152. ihuan ye oquinonotzque in imicnihuan in quipoloto in iquac quitepotztocaque.
153. Huel huecauhtica in otlatolchixticatca.
154. Auh in oquittaque ye huel huecauhtica in oncan icac, motololtiticac, tlatenmaticac in azo notzaloz, ihuan in iuhquinma itla quihualitqui, quicuixanoticac; niman ye ic itech onacique inic quittilizque tlein quihuicatz inic inyollo pachihuiz.
155. Auh in oquittac in Juan Diego ca niman ahuel quintlatiliz in tlein quihuicatz, ca ic quitolinizque quitotopehuazque noce ic quimictizque, tepiton quihualnexti ca xochitl.
156. Auh in yuhquittaque ca moch Caxtillān nepapan xochitl ihuan in camo imochiuhyan in icuac, huel cenca quimahuizoque, ihuan in quenin huel cenca celtic, inic cueponqui, inic ahuiac, inic mahuiztic.
157. Auh quelehuique inic quezquitetl conanazque, quiquixtilizque;
158. auh huel expa mochiuhqui inic motlapaloque concuizquia; niman ahuel mochiuhqui,
159. yeica in icuac quiitzquizquia aocmo huel xochitl in quittaya, zan yuhquima tlahcuilōlli, noce tlamachtli, noce tlatzontli in itech quittaya tilmatli.
160. Niman ic quimolhuilito in Tlatoāni Obispo in tlein oquittaque;
161. īhuān in quenin quimottiliznequi in macehualtzintli ye izquipa huallauh, ihuan in ye huel huecauh in ye ic azo onca tlatlatolchixtoc inic quimottiliznequi.
162. Auh in Tlatoani Obispo in oyuh quimocaquiti, niman ipan ya in iyollotzin ca yehuatl in ineltica inic iyollotzin maciz, inic quimoneltililiz in tlein ic nemi tlacatzintli.
163. Niman motlanahuatili inic niman calaquiz, quimottiliz.
164. Auh in ocalac ixpantzinco mopechtecac, in yuh yeppa quichihuani;
165. auh occeppa quimotlapohuilili in ixquich oquittac in oquimahuizo ihuan in inetitlaniz.
166. Quimolhuili: "—Notecuiyoé, Tlatoanié, ca yeh onicchiuh, ca ye onicneltili in yuh otinechmonahuatili,
167. ca huel yuh onicnolhuilito in Tlācatl in Notecuiyo in Ilhuicac Cihuapilli Santa María in Teōtl Dios Itlazonantzin, in ticmitlania in tlanezcayotl inic huel tinechmoneltoquitiz, inic ticmochihuililiz in iteocaltzin in oncan mitzmitlanililia, ticmoquechiliz;
168. auh ca huel yuh onicnolhuili in onimitznomaquili in notlatol inic nimitzhualnohuiquiliz in itla inezca in ineltica in itlanequiliztzin inic nomac oticmocahuili.
169. Auh ca oquihuelmocaquiti in miiyotzin in motlatoltzin; auh oquimopaccacelili in ticmitlania in itla inezca, ineltica, inic mochihuaz moneltiliz in itlanequiliztzin.
170. Auh ye in in axcan oc yohuatzinco onechmonahuatili inic occepa nimitznottiliquiuh;
171. auh onicnitlanilili in itla inezca inic nineltocoz, in yuh onechmolhuili nechmomaquiliz, auh ca zan niman oquimoneltilili.
172. Auh onechmihuali in icpac tepetzintli in canin yeppa noconnottiliani inic ompa nictetequitiuh in nepapan [[Caxtillān xōchitl]].
173. Auh in onictequito, onichualnohuiquilili in oncan tlatzintlan;
174. auh ca imaticatzinco conmocuili,
175. occeppa nocuixanco oconhualmotemili,
176. inic nimitzhualnotquililiz, in huel Tehuatzin nimitznomaquiliz.
177. Macihui in ca huel nicmattia camo imochiuhyan xochitl in icpac tepetzintli, ca zan tetexcalla, netzolla, huitztla, tenopalla, mizquitla amo ic oninotzotzon, amo ic nomeyolloac.
178. In nacito in icpac tepetzintli in nitlachix ca ye xochitlalpan.
179. Oncan cenquiztoc in ixquich nepapan tlazoxochitl caxtillāncayōtl ahuach, tonameyotoc, inic niman onictetequito.
180. Auh onechmolhuili inic ipampa nimitznomaquiliz; auh ca ye yuh nic neltitlia inic oncan ticmottiliz in itla nezcayotl in ticmitlanilia inic ticmoneltililiz in itlanequiliztzin;
181. ihuan inic neci ca neltiliztli in notlatol, in nonetitlaniz:
182. Ca izca, ma xicmocelili."
183. Auh ca niman ic quihualzouh in iztac itilma in oquicuixanoticaca xochitl.
184. Auh in yuh hualtepeuh in ixquich nepapan Caxtillān xōchitl,
185. niman oncan momachioti, neztiquiz in itlazoixiptlatzin iz cenquīzcā Ichpōchtli Santa María Teōtl Dios Īnāntzin in yuhcatzintli axcan moyetztica,
186. in oncan axcan mopixtzinotica in itlazochantzinco in iteocaltzinco Tepēyacac, motocayotia Guadalupe.
187. Auh in oyuhquimottili in Tlatoani Obispo ihuan in ixquichtin oncan catca motlancuaquetzque, cenca quimahuizoque,
188. quimotztimoquetzque, tlaocoxque, moyoltoneuhque, yuhquin ahcoya in inyollo in intlalnamiquiliz…
189. Auh in Tlatoani Obispo choquiztica, tlaocoyaliztica quimotlatlauhtili, quimitlanilili in itlapopolhuililoca inic amo niman oquineltili, in itlanequiliztzin, in iiyotzin in itlatoltzin.
190. Auh in omoquetz quihualton in iquechtlan ic ilpiticatca in itlaquen, in itilma Juan Diego.
191. in itech omonexiti in oncan omomachiotitzino in Ilhuicac Cihuāpilli.
192. Auh niman ic quimohuiquili; ompa quimotlalilito in ineteochihuayān.
193. Auh oc onca ocemilhuiti in Juan Diego in ichantzinco Obispo, oc quimotzicalhui.
194. Auh in imoztlayoc quilhui: "—Zaque, inic ticteittitiz in canin itlanequiliztzin Ilhuicac Cihuapilli quimoquechililizque in iteocaltzin."
195. Niman ic tetlalhuiloc inic mochihuaz moquetzaz.
196. Auh in Juan Diego in oyuhquitteititi in canin quimonahuatili in Ilhuicac Cihuāpilli moquetzaz iteocaltzin, niman ic tenahuati:
197. in oc onaciznequi in ichan inic conittatiuh in itlatzin Juan Bernardino, in huellanauhtoc, in icuac quihualcauhtehuac ceme quinotzazquia Teōpixque in oncan Tlatelōlco, inic quiyolcuitizquia, quicencahuazquia; in quimolhuili Ilhuicac Cihuāpilli in ye opatic.
198. Auh ahmo zan icel quicauhque yaz, ca quihuicaque in ompa in īchān;
199. Auh in oyuh acito quittaque in itlatzin ye huel pactica, niman atle quicocoa,
200. Auh in yehuatl cenca quimahuizo in quenin imach hualhuico, ihuan cenca mahuiztililo;
201. quitlatlani in imach tleica in yuhqui chihualo, in cenca mahuiztililo:
202. Auh in yehuatl quilhui in quenin icuac ompa hualehuac in quinochilizquia teopixqui in quiyolcuitiz, quicencahuaz, in oncan Tepeyacac quimottilitzino in Ilhuicac Cihuāpilli;
203. auh quimotitlani in ompa Mēxihco in quittatiuh in Tlatoāni Obispo inic oncan quimocaltiliz in Tepeyacac.
204. Auh quimolhuili in macamo motequipacho in ca ye pactica; in ic cenca moyollali.
205. Quilhui in itlatzin ca ye nelli ca niman icuac in quimopatili,
206. īhuān huel quimottili iz zan no huel ye iuhcatzintli in yuh quimottititzinoaya in imach,
207. īhuān quimolhuili in quenin yehuatl oc oquimotitlanili Mēxihco in quittaz Obispo;
208. Auh ma no in ihcuac quittatiuh, ma huel moch ic quixpantiz quinonotzaz in tlein oquittac,
209. ihuan in quenin tlamahuizoltica oquimopatili;
210. auh ma huel yuh quimotocayotiliz, ma huel yuhmotocayotitzinoz iz cenquīzcā Ichpōchtzintli Santa María de Guadalupe in itlazoixiptlatzin.
211. Auh niman ic quihualhuicaque in Juan Bernardino in ixpan Tlahtoāni Obispo in quinonotzaco, in ixpan tlaneltilico.
212. Auh inehuan in imach Juan Diego quincalloti in ichan Obispo achi quezquilhuitl,
213. inoc ixquich ica moquetzino iteocaltzin Tlatoca Cihuāpilli in oncan Tepēyacac in canin quimottitili in Juan Diego.
214. Auh in Tlahtoāni Obispo quicuani ompa in Iglesia Mayor in itlazoixiptlatzin in Ilhuicactlazocihuapilli.
215. Quihualmoquixtili in ompa itecpanchan in ineteochihuayan moyetzticatca: inic mochi tlacatl quittaz quimahuizoz in Itlazoixiptlatzin.
216. Auh huel cenmochi iz cemaltepetl olin, in quihualmottiliaya, in quimahuizoaya in Itlazoixiptlatzin.
217. Huallateomatia,
218. quimotlatlauhtiliaya.
219. Cenca quimahuizoaya in quenin teotlamahuizoltica inic ōmonexiti,
220. inic niman ma aca tlālticpac tlācatl oquimicuilhui in itlazoixiptlayotzin.
* Ipampa: [[Antonio Valeriano]]
== Oc no xiquitta ==<!--Véase también-->
* [[Juan Diego Cuauhtlahtoatzin]]
* [[Tonantzin Guadalupe]]
== Tlatenehualiztli ==
<references/>
== Occe necuazaloliztli ==
*{{Cite web
| last = Tovar
| first = Juan de
| title = Hvei tlamahviçoltica omonexiti in ilhvicac tlatocacihvapilli Santa Maria totlaçonantzin Gvadalvpe in nican hvei altepenahvac Mexico itocayocan Tepeyacac
| work = Biblioteca Digital Mundial
| language = '''Idioma: Náhuatl clásico'''
| accessdate = 2013-05-25
| date = 1585
| url = http://www.wdl.org/es/item/6745
| archive-date = 2013-07-14
| archive-url = https://web.archive.org/web/20130714035226/http://www.wdl.org/es/item/6745/
| dead-url = yes
}}
[[Neneuhcāyōtl:Hueyac tlahcuilolli]]
[[Neneuhcāyōtl:Amoxtlahcuiloliztli]]
[[Neneuhcāyōtl:Catolicismo Romano]]
[[Neneuhcāyōtl:Nahuatlahtolli]]
[[Neneuhcāyōtl:Tequichihualiztli ipan Mexihco]]
qz78x04zb6ad4c7dylfc81msm2v7lwl
Panquetzaliztli
0
23599
526705
484610
2026-03-28T05:16:06Z
InternetArchiveBot
19172
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
526705
wikitext
text/x-wiki
'''Panquetzaliztli'''
== Tōnalli ==
=={{Links}}==
*{{Cite web
| last = Tovar
| first = Juan de
| title = Panquetzaliztli, el izamiento de banderas, el decimoquinto mes del calendario solar azteca
| work = Biblioteca Digital Mundial
| language = '''Idioma: Náhuatl del norte de Puebla''' y Español
| accessdate = 2013-05-25
| date = 1585
| url = http://www.wdl.org/es/item/6715
| archive-date = 2014-10-29
| archive-url = https://web.archive.org/web/20141029034440/http://www.wdl.org/es/item/6715/
| dead-url = yes
}}
[[Neneuhcāyōtl:Metzpohualli]]
tpbq5l0mmt0ektjejo33cds3ea6l3ru
Ochpaniztli
0
23600
526704
485154
2026-03-28T05:07:27Z
InternetArchiveBot
19172
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
526704
wikitext
text/x-wiki
'''Ochpāniztli'''
== Tōnalli ==
=={{Links}}==
*{{Cite web
| last = Tovar
| first = Juan de
| title = Ochpaniztli, el decimoprimer mes del calendario solar azteca
| work = Biblioteca Digital Mundial
| language = '''Idioma: Náhuatl del norte de Puebla''' y Español
| accessdate = 2013-05-25
| date = 1585
| url = http://www.wdl.org/es/item/6712
| archive-date = 2014-10-28
| archive-url = https://web.archive.org/web/20141028171607/http://www.wdl.org/es/item/6712/
| dead-url = yes
}}
[[Neneuhcāyōtl:Metzpohualli]]
pxemlb6s1f9jr5rtt009u4xly4vn5jx
Tepeilhuitl
0
23602
526706
485156
2026-03-28T05:18:14Z
InternetArchiveBot
19172
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
526706
wikitext
text/x-wiki
'''Tepēilhuitl'''
== Tōnalli ==
=={{Links}}==
*{{Cite web
| last = Tovar
| first = Juan de
| title = Tepeilhuitl, el festín de las colinas, el decimotercer mes del calendario solar azteca
| work = Biblioteca Digital Mundial
| language = '''Idioma: Náhuatl del norte de Puebla''' y Español
| accessdate = 2013-05-25
| date = 1585
| url = http://www.wdl.org/es/item/6740
| archive-date = 2014-10-29
| archive-url = https://web.archive.org/web/20141029110927/http://www.wdl.org/es/item/6740/
| dead-url = yes
}}
[[Neneuhcāyōtl:Metzpohualli]]
3w8yax1anqofts4sth2y0e4wn3huaxu
In ixtli, in yollotl in Tenochtitlan
0
37491
526702
526631
2026-03-28T01:34:36Z
InternetArchiveBot
19172
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
526702
wikitext
text/x-wiki
{{Tepitzin tlahcuilolli}}
'''In ixtli, in yollotl in Tenochtitlan''' ca digital tlaixcopinalli in Tenochtitlan Altepetl ihuan Mexico Tepenahuac ipan xihuitl 13 Tochtli (1518). 3D oquichiuhtoc in tlachipanteca programador Thomas Kole. Inin tlaixcopinalli techittitia melahuac Mexica altepenanyotl ixayac, ihuan axcan Mexihco Altepetl ica dron tlahuitlaixcopinaltin oquinchiuh mexicano ingeniero geomático Andrés Semo.<ref>[https://www.forbes.com.mx/fotogaleria-el-retrato-en-3d-de-tenochtitlan-que-se-hizo-viral/ Forbes]</ref>
== Itlachihuililiz ==
Kole oquinchiuh miectin tlaixcopinaltin icasoftware de código abierto Blender, Gimp ihuan Darktable ixquichcauh 2022 in ixquich 2023. Ye oquinamapouh in amoxtin ihuan huel oquincac tlamatinimeh intlahtol itechpa huehuetlan altepetl.<ref>[https://tenochtitlan.thomaskole.nl/nah.html In ixtli, in yollotl in Tenochtitlan]</ref>
== Iteittitiliz ==
In tlacuilolli omittiti ipan [https://tenochtitlan.thomaskole.nl/es.html isitio web], ipan septiembre in xihuitl 12 Tecpatl (2023), ica Rodrigo Ortega Acoltzi nahuatlahtolli huan caxtilantlahtolli tlahtolcueptiliztli.<ref>[https://www.ngenespanol.com/historia/la-capital-imperial-vuelve-a-la-vida-explora-la-reconstruccion-3d-de-tenochtitlan-realizada-por-el-artista-holandes-thomas-kole/ Caxtilantlahtolli National Geographic]</ref> Intla ticnequi ticpiaz tlaixcopinalli, monequiti tictenehuaz ahquin oquichiuh ica licencia Creative Commons BY 4.0.
== Itenyo ==
Caxtilantlahtolli National Geographic amoxtli oquittac In ixtli, in yollotl in Tenochtitlan, ihuan omochiuh viral. Ipan febrero in xihuitl 12 Tecpatl (2024), Thomas Kole omahci Mexico Altepeco in inic cehpa. Ompa Museo Nacional de Antropología <ref>{{Cite web |title=SinEmbargo MX |url=https://www.sinembargo.mx/17-02-2024/4466918 |access-date=2024-03-27 |archive-date=2024-03-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240302234516/https://www.sinembargo.mx/17-02-2024/4466918 |dead-url=yes }}</ref> Kole, Semo huan Ortega otlahtoqueh in itechpa intequiliz. Zatepan ce semana, occehpa otlahtoqueh ompa Centro Cultural Universitario Tlatelolco.
== Tlaixcopinalli ==
<gallery>
File:Horizonte de Tenochtitlán.jpg|
File:Tenochtitlan, Tlatelolco and the vulcanoes by Thomas Kole.jpg|
File:Vista aérea de Tenochtitlán.jpg|
File:Centro de Tenochtitlán.jpg|
File:Vista completa de Tenochtitlán.jpg|
</gallery>
=== [[Tlaixcopinalotl]] ===
* CCUT tlahtolli, febrero 2024, ipan[https://www.youtube.com/watch?v=DOp2OffF3qI&t=3063s YouTube]
* [https://tenochtitlan.thomaskole.nl/es.html Sitio web]
== Intla ticnequi achto ticamapohuaz ==
{{listaref}}
== Oc no xiquitta ==
== Tlatenehualiztli ==
<references/>
== Occe necuazaloliztli ==
[[Neneuhcāyōtl:Tlaixcopinalli]]
[[Neneuhcāyōtl:Mexihco]]
amvu8xym6oq8n1nvuvc32tweaj3b8k3