Wikipedia nds_nlwiki https://nds-nl.wikipedia.org/wiki/V%C3%B6%C3%A4rblad MediaWiki 1.46.0-wmf.23 first-letter Media Spesiaal Overleg Gebruker Overleg gebruker Wikipedia Overleg Wikipedia Bestaand Overleg bestaand MediaWiki Overleg MediaWiki Mal Overleg mal Hulpe Overleg hulpe Kategorie Overleg kategorie TimedText TimedText talk Module Overleg module Event Event talk Donald Trump 0 23114 332661 331728 2026-04-10T18:30:57Z Woolters 62 Wiu 332661 wikitext text/x-wiki [[Bestaand:Official Presidential Portrait of President Donald J. Trump (2025).jpg|duum|341x341px|Staatsieportret van Donald Trump in 2025]] '''Donald John Trump''' (geboren op [[14 juni]] [[1940|1946]]) is nen [[Verienigde Staoten van Amerika|Amerikaansen]] politiekman, mediakeerl en zakenman. In [[2024]] wun he de presidentsverkiezingen van de Verennigde Stoaten. Seed den [[20 jannewaori|20en januwoari]] van [[2025]] is hee den 47en president. President was he ok al eerder, van [[2017]] töt [[2021]]. == Loopbaan == Trump hef een [[Ekonomie|ekonomiediploma]] van de [[Universiteit van Pennsylvanië]] in [[1968]]. Zien vaar scheuf em noar veurten as neien baas van et familiebedrief in [[1971]]. Dat gavven he 'n neien naam [[Trump Organization|''Trump Organization'']]. Ok nöm he vanof dan annere bouwprojecten an: opknappen van [[Wolkenkrabber|wolkenkrabbers]], [[Hotel|hotels]], [[Casino|gokhuuz]] en golfbanen. Noa at em et spul achterin de negentiger joaren een paar moal oawer ’n kop gung, starten he ok andere onnernemmingen, vaak onner 'n naam ''Trump''. Tusken [[2004]] en [[2015]] was he producent en heuvdrolspöller in de reality-tv-serie ''[[The Apprentice]]''. Hee en zien bedrieven hebt al meer as 4000 rechtzaken an de boks had en bint zes moal oawer 'n kop goan. == Eerste moal presidentschop == In [[2016]] wun Trump de presidentsverkiezingen vuur de [[Republikeinen (Amerikaanse Politiek)|Republikeinen]], van de [[Demokraten (Amerikaanse Politiek)|Demokratenkandidoate]] [[Hillary Clinton]]. Al stemmen de meeste leu veur Clinton. Oet onnerzeuk van Mueller bleek at de [[Ruslaand|Russen]] der in hadden zitten te stokkern. Ziene standpunten wörden [[Populisme|populistisch]], protectionistisch en [[Nationalisme|nationalistisch]] neumd. Ziene beneuming en beleid kömmen heel wat leu teggen in et geweer. Hee was ’n ennigsten Amerikaansen president met gen ervaring in leager- of regeringszaken. Sinds at he közzen is, wördt he deur een koppel Amerikanen verdan ophemmeld net he God zölf is. Trump geleuven an verscheidene [[Samenswearingsteory|samenzweringstheorieën]]. Ok hef he heel wat dinge beweerd woaras achterof niks van kloppen. Dat hef nog gen enkeln president ooit zo slim doan. Hee hef dinge zejd en doan wat leu op of oawer et rändke van [[Racisme|racistisch]] en [[Mysoginy|vrouwonvreandelik]] vindt. == In opspraak == Deur zien onpolitieke oetsproaken kan Trump internationaal op völ andacht rekkenen. Völ van wat he online zet stot leu veur de schennen of blik niks van woar te wen. Biej verscheidene gadderingen rond Trump köm et doardeur al es op houwen an. Biej de veurrondes van de verkiezingen in [[2016]] deuk der ne opname op van Trump oet [[2005]]. Doarin gavven he hoog op van hoo as he vrouwleu seksueel behandeld had. Verschillende vrouwleu hebt em anklaagd veur verschillende groaden van vergriep. Trump sprung hoog en leag um et te ontkennen en deu net of et enkel bedoold was um em der deur te halen. “Fake News” (“Nepneis”) is ene van zien bekendere reakties wörden. In zien eerste presidentstied wol Trump een inreisverbod veur leu oet landen woar de meerderheid [[Islam|Moslim]] is. Ok wol he met geld wat eagenlik veur et leager was ne muur bouwen tusken de VS en [[Mexico (laand)|Mexiko]], um [[Zuud-Amerika|Zuud-Amerikaanse]] vluchtelingen teggen te holden. Hee leut illegale migrantenfamilies oet mekaar halen en deud der meer as 100 milieuwetten weer achterhen. In 2017 tekkenen he de ''Tax Cuts and Jobs Act'', woarmet der minder [[belasting]] betaald hoven te worden en der de boote achterhen gung veur et verplichte zekenfonds van de ''Affordable Care Act''. Hee zetten [[Neil Gorsuch]], [[Brett Kavanaugh]] en [[Amy Coney Barrett]] in et [[Amerikaanse Hooggerechtshof]]. === Coronatied === Do as de [[COVID-19|Corona]] oetbreuk, deud der Trump eerst weinig op oet. Doktersadvies deud he niks met of gung der teggenin, höäl testen op grote schoal teggen en köm zölf met behandelingstips wat kant noch wal raken. Trump was anstichter van nen handelsoorlog met [[Volksrippebliek China|China]]. Hee trök de VS oet et veurstel veur een [[Trans-Pacifisch Partnerschop]], de [[Parysakkoorden]] veur [[klimaatverandering]] en de atoomofspraken met Iran. Dree moal gung he met ’n [[Noord-Korea|Noord-Koreaansen]] leider [[Kim Jong-un|Kim Jong Un]] um toafel um den zo wied te kriegen at he zien atoomwoapens der achterhen zol doon, mer dat leup op niks oet. === Anklaagd === Trump is ’n ennigsten Amerikaansen president wat twee moal anklaagd is. In [[2019]] veur machtsmisbroek en hindern van et Kongres noa at he [[Oekraïne]] dwungen had um [[Joe Biden]] deur te lichten. In [[2021]] veur anzetten töt opstand. De Senaat sprök em in beide gevallen vriej. In [[2020]] verleur he de presidentsverkiezingen van Biden, mer wol ziene ster nich opgevven. Hee reup at der van alle kanten knooid was met de ciefers en proberen um de resultaten um te dreien. Op [[6 jannewaori|6 januari]] [[2021]] sporen hee ziene anhang an töt nen [[mars noar et Kapitool]]. Dat sleu deur; völ van zien anhangers gungen oawer op bestorming. Trump kan et deurgoans best vinden met [[Rechts-extremisme|ultrarechts-extremisten]]. Doarbiej slöt he vaak gewelddoadigen taal oet oawer ziene politieke teggenstanders. Gescheedkunnigen en geleerden zeet em as autoritair en [[Fascime|fascistisch]]. Op völ liesten steet Trump as een van de slechtste presidenten in de geschedenis van Amerika. === Noa zien eerste presidentstied === Do as Biden et oawernöm in et [[Witte Hoes]] bleef Trump de Republikeinse Partiej domineren. In [[2024]] stellen he zich weer kandidoat. Mei 2024 bevund ne jury in [[Niej-York|Niej-Jork]] em scholdig op 34 anklachten. Hee had [[Pornografie|pornostear]] [[Stormy Daniels]] geld to schöaven um niks lös te loaten oawer wat Trump met Daniels doan zol hebben, um der in de verkiezingen van 2016 better oet te kommen. Dee betalingen had he met knooieriej in de bookholding proberen te verbeargen. In nog dree annere districten hef he nog 54 annere anklachten teggen em lopen. Dat gung oawer wo as he met vertrouwelike papieren umsprong en de wies woarop as he de presidentsverkiezingen van 2020 teggenwearken. Ok leupen der börgerzaken teggen em: nen anklacht veur seksueel misbroek en laster in 2023, laster in 2024 en sjoemeln met geld in 2024. == Tuskentied == Noa at he et Witte Hoes oetmost, trök Trump in zien landgood Mar-a-Lago, woar hee kantoor höal zo as dat veur oldpresidenten mag. Hee bleef volholden dat der met de verkiezingen van 2020 sjoemeld was, wat ziene teggenstanders de 'grote leugen' neumen. Dat nömmen ziene anhanger weer oawer um de hele verkiezing zo te neumen. De Republikeinen nömmen ziene kant van et verkiezingsverhaal oawer um neie stembeperkingen in te voren woaras ze zelf gemak van hadden. Vanof juli 2022 bleef he biej stoatsanklagers nöalen um de verkiezingen ongeldig te verkloaren. Anders as andere oldpresidenten bleef he zich slim met ziene partiej bemeuien. In de New York Times neumen ze em in 2022 nen modernen partiejleider. Hee bleef geld biej mekaar gaddern töt he op een wis ogenblik meer in kas had as de hele Republikeinse Partiej. Ok heul he voordan inzammelingsacties veur Republikeinen op zien Mar-a-Lago-landgood, woar he zelf ok nich minder an wör. Hee was slim drok um leu wat um noa warren op mooie baantjes te zetten. Biej de halfwegverkiezingen van 2022 stutten hee 200 kandidoaten veur verscheidene afdelingen. Februari 2021 schref he 'n nei bedrief in: Trump Media & Technology Group (TMTG), woarmet he ne 'sociaal netwarkdeenst' veur Amerikanen opzatten. Meert 2024 gung TMTG samen met et speciale wervingsbedrief Digital World Acquisition en wör 'n publiek bedrief. Februari 2022 deu TMTG et sociale mediakanaal Truth Social lös. '''Rechtzaken''' In 2019 klaagden [[Journalistiek|journaliste]] E. Jean Carroll Trump an veur anranding in de joaren '90 en veur laster umdat he ear ok nog in et openboar der deurhaalden. Carroll klaagden em in 2022 nog es an veur anranding en meer laster. Hee wör ansprakelik hölden veur seksueel misbroek en laster en mos $5 miljoen lappen veur enen zaak en $83,3 miljoen veur den ander. In 2022 begun den stoat Niej York nen börgerrechtzaak teggen em; zee vunden, hee had de Trump Organization grötter veurdoan as wat et wearkelik was, woardeur he meer kon lenen biej geldscheters en banken; hee wör schuldig bevunden en mos $350 miljoen lappen met rente der oawerhen. == Tweede moal presidentschop == In 2024 wun Trump de presidentsverkiezingen van [[Kamala Harris]]. Met 78 joar is hee ’n oaldsten ooit wat President van de Verenigde Stoaten worden is. Deur de anklachten wat teggen em loopt is he ok 'n eersten president met ne veroordeling an de boks. === Eerste doaden === Minner as ne moand veur zien eerste 100-dagen, gavven Trump meer bevelen oet as al ziene veurgangers in ear 100 dagen. Half jannuari leupen der 550 rechtzaken teggen ziene bevelen. An beide partiejen van 't Amerikaanse stelsel hebt rechters mearere fouten in Trump zien ambtsbeleid anwezzen dee ingoat teggen de grondwet en statuten. Deur al dizze rechtzaken valt Trump verdan meer oet teggen et rechterlike apparaat. Hee wil at de federale rechters dee zich teggen em oetsprekt, oppakt wordt. Oet ne Washington Post-analayse wat half juli 2025 oetköm, blek at hee niks oetdeu op de rechterlike oetsproaken. Wetskenners hebt dat nog nooit eerder zeen van nen president. Ziene regering hef et veur mekaar kreggen dat ze biej grondwet federale wetten negeren majt. Hee deu niks met een federaal verbod op TikTok bieveurbeeld. '''Belangenverstrengeling (2025–noe)''' Van Trump zien tweede termien as president is bekend at et minder beskearming hef teggen belangenverstrengeling. Et tredt tientallen joaren van ethische normen de grond in en der is heel wat zorg um [[Umkeuperieje|umkeupboarheid]]. Hee höl een openboar bedrief an onder Trump Media & Technology Group en hef der verskillende financiële deenste van maakt. Internationaal hef he investeerd in vastgoodofspraken met stoatsorganen. Ok verkoch he völ Trump-gaddergood as kipsen en T-shirts. In ziene hotels en op ziene golfbanen wordt evenementen hölden woar hee weer an verdeent. Andere presidenten hadden der al lang een fonds van maakt. Trump hef zelf twee cryptomunten ($Trump en $Melania) oetgövven, der reklame veur maakt en der ok an verdeend. Ok verdeent hee an et cryptofamiliebedrief World Liberty Financial. Doarveur hef der nog nooit zovöl privé-ondernemmingen en oaverheidsbeleid deur mekaar lopen. '''Massa-ontslagen veur federaal personeel''' Onder Trump köm der ne vacaturestop veur federaal personeel. Federale metwearkers meugen ok nich meer thoeswearken of vanof ne andere stie. Ok wol he nen besten hoop ambtenoarenbanen opnei loaten beoordelen um te kieken of der zoneumde 'at-will positions' van maakt konnen worden. Zukke metwearkers könt in de VS zonder verkloaring noar hoes stuurd worden. Onder Trump wörden doezenden ambtenoaren noar hoes hen stuurd, wat volgens kenners in stried was met de wet. In ear stie wol he volk hebben wat met 'n zelfden mond preut as woar ze met et. Teggen ende februari 2025 warren meer as 30 doezend leu ontsloan. He ordered an end to diversity, equity, and inclusion (DEI) projects in the federal government and rescinded Lyndon B. Johnson's 1965 Executive Order 11246, which had mandated that federal contractors take affirmative action to end racial discrimination. Trump and Elon Musk's Department of Government Efficiency largely dismantled several federal agencies including USAID and the Department of Education, unilaterally fired several thousand staff, and reduced administrative functions to statutory minimums.{{DEFAULTSORT:Trump, Donald}} [[Kategorie:Tweants artikel]] [[Kategorie:Verenigde Stoatn van Amerika]] [[Kategorie:Oondernemmer]] [[Kategorie:Presideant]] [[Kategorie:Amerikaanse schriever]] [[Kategorie:Tillevisie]] 5dq6gnuwx7pnel82q3ceee8bte0dsfd 332662 332661 2026-04-11T10:02:06Z Woolters 62 /* Eerste doaden */ 332662 wikitext text/x-wiki [[Bestaand:Official Presidential Portrait of President Donald J. Trump (2025).jpg|duum|341x341px|Staatsieportret van Donald Trump in 2025]] '''Donald John Trump''' (geboren op [[14 juni]] [[1940|1946]]) is nen [[Verienigde Staoten van Amerika|Amerikaansen]] politiekman, mediakeerl en zakenman. In [[2024]] wun he de presidentsverkiezingen van de Verennigde Stoaten. Seed den [[20 jannewaori|20en januwoari]] van [[2025]] is hee den 47en president. President was he ok al eerder, van [[2017]] töt [[2021]]. == Loopbaan == Trump hef een [[Ekonomie|ekonomiediploma]] van de [[Universiteit van Pennsylvanië]] in [[1968]]. Zien vaar scheuf em noar veurten as neien baas van et familiebedrief in [[1971]]. Dat gavven he 'n neien naam [[Trump Organization|''Trump Organization'']]. Ok nöm he vanof dan annere bouwprojecten an: opknappen van [[Wolkenkrabber|wolkenkrabbers]], [[Hotel|hotels]], [[Casino|gokhuuz]] en golfbanen. Noa at em et spul achterin de negentiger joaren een paar moal oawer ’n kop gung, starten he ok andere onnernemmingen, vaak onner 'n naam ''Trump''. Tusken [[2004]] en [[2015]] was he producent en heuvdrolspöller in de reality-tv-serie ''[[The Apprentice]]''. Hee en zien bedrieven hebt al meer as 4000 rechtzaken an de boks had en bint zes moal oawer 'n kop goan. == Eerste moal presidentschop == In [[2016]] wun Trump de presidentsverkiezingen vuur de [[Republikeinen (Amerikaanse Politiek)|Republikeinen]], van de [[Demokraten (Amerikaanse Politiek)|Demokratenkandidoate]] [[Hillary Clinton]]. Al stemmen de meeste leu veur Clinton. Oet onnerzeuk van Mueller bleek at de [[Ruslaand|Russen]] der in hadden zitten te stokkern. Ziene standpunten wörden [[Populisme|populistisch]], protectionistisch en [[Nationalisme|nationalistisch]] neumd. Ziene beneuming en beleid kömmen heel wat leu teggen in et geweer. Hee was ’n ennigsten Amerikaansen president met gen ervaring in leager- of regeringszaken. Sinds at he közzen is, wördt he deur een koppel Amerikanen verdan ophemmeld net he God zölf is. Trump geleuven an verscheidene [[Samenswearingsteory|samenzweringstheorieën]]. Ok hef he heel wat dinge beweerd woaras achterof niks van kloppen. Dat hef nog gen enkeln president ooit zo slim doan. Hee hef dinge zejd en doan wat leu op of oawer et rändke van [[Racisme|racistisch]] en [[Mysoginy|vrouwonvreandelik]] vindt. == In opspraak == Deur zien onpolitieke oetsproaken kan Trump internationaal op völ andacht rekkenen. Völ van wat he online zet stot leu veur de schennen of blik niks van woar te wen. Biej verscheidene gadderingen rond Trump köm et doardeur al es op houwen an. Biej de veurrondes van de verkiezingen in [[2016]] deuk der ne opname op van Trump oet [[2005]]. Doarin gavven he hoog op van hoo as he vrouwleu seksueel behandeld had. Verschillende vrouwleu hebt em anklaagd veur verschillende groaden van vergriep. Trump sprung hoog en leag um et te ontkennen en deu net of et enkel bedoold was um em der deur te halen. “Fake News” (“Nepneis”) is ene van zien bekendere reakties wörden. In zien eerste presidentstied wol Trump een inreisverbod veur leu oet landen woar de meerderheid [[Islam|Moslim]] is. Ok wol he met geld wat eagenlik veur et leager was ne muur bouwen tusken de VS en [[Mexico (laand)|Mexiko]], um [[Zuud-Amerika|Zuud-Amerikaanse]] vluchtelingen teggen te holden. Hee leut illegale migrantenfamilies oet mekaar halen en deud der meer as 100 milieuwetten weer achterhen. In 2017 tekkenen he de ''Tax Cuts and Jobs Act'', woarmet der minder [[belasting]] betaald hoven te worden en der de boote achterhen gung veur et verplichte zekenfonds van de ''Affordable Care Act''. Hee zetten [[Neil Gorsuch]], [[Brett Kavanaugh]] en [[Amy Coney Barrett]] in et [[Amerikaanse Hooggerechtshof]]. === Coronatied === Do as de [[COVID-19|Corona]] oetbreuk, deud der Trump eerst weinig op oet. Doktersadvies deud he niks met of gung der teggenin, höäl testen op grote schoal teggen en köm zölf met behandelingstips wat kant noch wal raken. Trump was anstichter van nen handelsoorlog met [[Volksrippebliek China|China]]. Hee trök de VS oet et veurstel veur een [[Trans-Pacifisch Partnerschop]], de [[Parysakkoorden]] veur [[klimaatverandering]] en de atoomofspraken met Iran. Dree moal gung he met ’n [[Noord-Korea|Noord-Koreaansen]] leider [[Kim Jong-un|Kim Jong Un]] um toafel um den zo wied te kriegen at he zien atoomwoapens der achterhen zol doon, mer dat leup op niks oet. === Anklaagd === Trump is ’n ennigsten Amerikaansen president wat twee moal anklaagd is. In [[2019]] veur machtsmisbroek en hindern van et Kongres noa at he [[Oekraïne]] dwungen had um [[Joe Biden]] deur te lichten. In [[2021]] veur anzetten töt opstand. De Senaat sprök em in beide gevallen vriej. In [[2020]] verleur he de presidentsverkiezingen van Biden, mer wol ziene ster nich opgevven. Hee reup at der van alle kanten knooid was met de ciefers en proberen um de resultaten um te dreien. Op [[6 jannewaori|6 januari]] [[2021]] sporen hee ziene anhang an töt nen [[mars noar et Kapitool]]. Dat sleu deur; völ van zien anhangers gungen oawer op bestorming. Trump kan et deurgoans best vinden met [[Rechts-extremisme|ultrarechts-extremisten]]. Doarbiej slöt he vaak gewelddoadigen taal oet oawer ziene politieke teggenstanders. Gescheedkunnigen en geleerden zeet em as autoritair en [[Fascime|fascistisch]]. Op völ liesten steet Trump as een van de slechtste presidenten in de geschedenis van Amerika. === Noa zien eerste presidentstied === Do as Biden et oawernöm in et [[Witte Hoes]] bleef Trump de Republikeinse Partiej domineren. In [[2024]] stellen he zich weer kandidoat. Mei 2024 bevund ne jury in [[Niej-York|Niej-Jork]] em scholdig op 34 anklachten. Hee had [[Pornografie|pornostear]] [[Stormy Daniels]] geld to schöaven um niks lös te loaten oawer wat Trump met Daniels doan zol hebben, um der in de verkiezingen van 2016 better oet te kommen. Dee betalingen had he met knooieriej in de bookholding proberen te verbeargen. In nog dree annere districten hef he nog 54 annere anklachten teggen em lopen. Dat gung oawer wo as he met vertrouwelike papieren umsprong en de wies woarop as he de presidentsverkiezingen van 2020 teggenwearken. Ok leupen der börgerzaken teggen em: nen anklacht veur seksueel misbroek en laster in 2023, laster in 2024 en sjoemeln met geld in 2024. == Tuskentied == Noa at he et Witte Hoes oetmost, trök Trump in zien landgood Mar-a-Lago, woar hee kantoor höal zo as dat veur oldpresidenten mag. Hee bleef volholden dat der met de verkiezingen van 2020 sjoemeld was, wat ziene teggenstanders de 'grote leugen' neumen. Dat nömmen ziene anhanger weer oawer um de hele verkiezing zo te neumen. De Republikeinen nömmen ziene kant van et verkiezingsverhaal oawer um neie stembeperkingen in te voren woaras ze zelf gemak van hadden. Vanof juli 2022 bleef he biej stoatsanklagers nöalen um de verkiezingen ongeldig te verkloaren. Anders as andere oldpresidenten bleef he zich slim met ziene partiej bemeuien. In de New York Times neumen ze em in 2022 nen modernen partiejleider. Hee bleef geld biej mekaar gaddern töt he op een wis ogenblik meer in kas had as de hele Republikeinse Partiej. Ok heul he voordan inzammelingsacties veur Republikeinen op zien Mar-a-Lago-landgood, woar he zelf ok nich minder an wör. Hee was slim drok um leu wat um noa warren op mooie baantjes te zetten. Biej de halfwegverkiezingen van 2022 stutten hee 200 kandidoaten veur verscheidene afdelingen. Februari 2021 schref he 'n nei bedrief in: Trump Media & Technology Group (TMTG), woarmet he ne 'sociaal netwarkdeenst' veur Amerikanen opzatten. Meert 2024 gung TMTG samen met et speciale wervingsbedrief Digital World Acquisition en wör 'n publiek bedrief. Februari 2022 deu TMTG et sociale mediakanaal Truth Social lös. '''Rechtzaken''' In 2019 klaagden [[Journalistiek|journaliste]] E. Jean Carroll Trump an veur anranding in de joaren '90 en veur laster umdat he ear ok nog in et openboar der deurhaalden. Carroll klaagden em in 2022 nog es an veur anranding en meer laster. Hee wör ansprakelik hölden veur seksueel misbroek en laster en mos $5 miljoen lappen veur enen zaak en $83,3 miljoen veur den ander. In 2022 begun den stoat Niej York nen börgerrechtzaak teggen em; zee vunden, hee had de Trump Organization grötter veurdoan as wat et wearkelik was, woardeur he meer kon lenen biej geldscheters en banken; hee wör schuldig bevunden en mos $350 miljoen lappen met rente der oawerhen. == Tweede moal presidentschop == In 2024 wun Trump de presidentsverkiezingen van [[Kamala Harris]]. Met 78 joar is hee ’n oaldsten ooit wat President van de Verenigde Stoaten worden is. Deur de anklachten wat teggen em loopt is he ok 'n eersten president met ne veroordeling an de boks. === Eerste doaden === Minner as ne moand veur zien eerste 100-dagen, gavven Trump meer bevelen oet as al ziene veurgangers in ear 100 dagen. Half jannuari leupen der 550 rechtzaken teggen ziene bevelen. An beide partiejen van 't Amerikaanse stelsel hebt rechters mearere fouten in Trump zien ambtsbeleid anwezzen dee ingoat teggen de grondwet en statuten. Deur al dizze rechtzaken valt Trump verdan meer oet teggen et rechterlike apparaat. Hee wil at de federale rechters dee zich teggen em oetsprekt, oppakt wordt. Oet ne Washington Post-analayse wat half juli 2025 oetköm, blek at hee niks oetdeu op de rechterlike oetsproaken. Wetskenners hebt dat nog nooit eerder zeen van nen president. Ziene regering hef et veur mekaar kreggen dat ze biej grondwet federale wetten negeren majt. Hee deu niks met een federaal verbod op TikTok bieveurbeeld. '''Belangenverstrengeling (2025–noe)''' Van Trump zien tweede termien as president is bekend at et minder beskearming hef teggen belangenverstrengeling. Et tredt tientallen joaren van ethische normen de grond in en der is heel wat zorg um [[Umkeuperieje|umkeupboarheid]]. Hee höl een openboar bedrief an onder Trump Media & Technology Group en hef der verskillende financiële deenste van maakt. Internationaal hef he investeerd in vastgoodofspraken met stoatsorganen. Ok verkoch he völ Trump-gaddergood as kipsen en T-shirts. In ziene hotels en op ziene golfbanen wordt evenementen hölden woar hee weer an verdeent. Andere presidenten hadden der al lang een fonds van maakt. Trump hef zelf twee cryptomunten ($Trump en $Melania) oetgövven, der reklame veur maakt en der ok an verdeend. Ok verdeent hee an et cryptofamiliebedrief World Liberty Financial. Doarveur hef der nog nooit zovöl privé-ondernemmingen en oaverheidsbeleid deur mekaar lopen. '''Massa-ontslagen veur federaal personeel''' Onder Trump köm der ne vacaturestop veur federaal personeel. Federale metwearkers meugen ok nich meer thoeswearken of vanof ne andere stie. Ok wol he nen besten hoop ambtenoarenbanen opnei loaten beoordelen um te kieken of der zoneumde 'at-will positions' van maakt konnen worden. Zukke metwearkers könt in de VS zonder verkloaring noar hoes stuurd worden. Onder Trump wörden doezenden ambtenoaren noar hoes hen stuurd, wat volgens kenners in stried was met de wet. In ear stie wol he volk hebben wat met 'n zelfden mond preut as woar ze met et. Teggen ende februari 2025 warren meer as 30 doezend leu ontsloan. Hee deu der diversity, equity and inclusion (DEI)-projecten achterhen en verskeurden Lyndon B. Johnson zien bevel 11246 oet 1965. Dat bevel bestund der oet, leu wat veur de federale oaverheid wearken, zollen moatreggeln teggen rassisme nemmen. Trump en Elon Musk eer Afdeling veur Overheidsefficiëntie breuken verschillende federale bureaus af, woaronder USAID en et Onderwiesbureau. Doezenden leu kwammen biej hoes te zitten. Ambtenoaren möchten nog mer et minimaal vereiste doon. '''Dwarszitten politieke teggenstanders''' In zien tweede termien as president gebreuk regering-Trump eer macht as oaverheid um politieke teggenstanders en leu oet de börgeriej an te pakken. Hee dreigden, tekenden dekreten en leut politieke teggenstanders onnerzeuken, met doarbiej ook organisaties dee de [[Demokratische Partiej]] stutten. De Justitiële Afdeling nöm hee de onafhankelikheid of en gebreuk ze um ziene politieke teggenstanders dwars te zitten. Wetskenners kenmearket Trump ziene acties teggen börgers as [[Diktator|autoritear]]. Zee woarschouwt veur ofglieden van de [[demokratie]] en de [[rechtsstoat]]. {{DEFAULTSORT:Trump, Donald}} [[Kategorie:Tweants artikel]] [[Kategorie:Verenigde Stoatn van Amerika]] [[Kategorie:Oondernemmer]] [[Kategorie:Presideant]] [[Kategorie:Amerikaanse schriever]] [[Kategorie:Tillevisie]] okktuc5b4lqbnit5ql7ew60w8mlnkwx 332663 332662 2026-04-11T10:50:44Z Woolters 62 332663 wikitext text/x-wiki [[Bestaand:Official Presidential Portrait of President Donald J. Trump (2025).jpg|duum|341x341px|Staatsieportret van Donald Trump in 2025]] '''Donald John Trump''' (geboren op [[14 juni]] [[1940|1946]]) is nen [[Verienigde Staoten van Amerika|Amerikaansen]] politiekman, mediakeerl en zakenman. In [[2024]] wun he de presidentsverkiezingen van de Verennigde Stoaten. Seed den [[20 jannewaori|20en januwoari]] van [[2025]] is hee den 47en president. President was he ok al eerder, van [[2017]] töt [[2021]]. == Loopbaan == Trump hef een [[Ekonomie|ekonomiediploma]] van de [[Universiteit van Pennsylvanië]] oet [[1968]]. Zien vaar scheuf em noar veurten as neien baas van et familiebedrief in [[1971]]. Dat gavven he 'n neien naam [[Trump Organization|''Trump Organization'']]. Ok nöm he vanof dan annere bouwprojecten an: opknappen van [[Wolkenkrabber|wolkenkrabbers]], [[Hotel|hotels]], [[Casino|gokhuuz]] en golfbanen. Noa at em et spul achterin de negentiger joaren een paar moal oawer ’n kop gung, starten he ok andere onnernemmingen, vaak onner 'n naam ''Trump''. Tusken [[2004]] en [[2015]] was he producent en heuvdrolspöller in de reality-tv-serie ''[[The Apprentice]]''. Hee en zien bedrieven hebt al meer as 4000 rechtzaken an de boks had en bint zes moal oawer 'n kop goan. == Eerste moal presidentschop == In [[2016]] wun Trump de presidentsverkiezingen vuur de [[Republikeinen (Amerikaanse Politiek)|Republikeinen]], van de [[Demokraten (Amerikaanse Politiek)|Demokratenkandidoate]] [[Hillary Clinton]]. Al stemmen de meeste leu veur Clinton. Oet onnerzeuk van Mueller bleek at de [[Ruslaand|Russen]] der in hadden zitten te stokkern. Ziene standpunten wörden [[Populisme|populistisch]], protectionistisch en [[Nationalisme|nationalistisch]] neumd. Ziene beneuming en beleid kömmen heel wat leu teggen in et geweer. Hee was ’n ennigsten Amerikaansen president met gen ervaring in leager- of regeringszaken. Sinds at he közzen is, wördt he deur een koppel Amerikanen verdan ophemmeld net he God zölf is. Trump geleuven an verscheidene [[Samenswearingsteory|samenzweringstheorieën]]. Ok hef he heel wat dinge beweerd woaras achterof niks van kloppen. Dat hef nog gen enkeln president ooit zo slim doan. Hee hef dinge zejd en doan wat leu op of oawer et rändke van [[Racisme|racistisch]] en [[Mysoginy|vrouwonvreandelik]] vindt. == In opspraak == Deur zien onpolitieke oetsproaken kan Trump internationaal op völ andacht rekkenen. Völ van wat he online zet stot leu veur de schennen of blik niks van woar te wen. Biej verscheidene gadderingen rond Trump köm et doardeur al es op houwen an. Biej de veurrondes van de verkiezingen in [[2016]] deuk der ne opname op van Trump oet [[2005]]. Doarin gavven he hoog op van hoo as he vrouwleu seksueel behandeld had. Verschillende vrouwleu hebt em anklaagd veur verschillende groaden van vergriep. Trump sprung hoog en leag um et te ontkennen en deu net of et enkel bedoold was um em der deur te halen. “Fake News” (“Nepneis”) is ene van zien bekendere reakties wörden. In zien eerste presidentstied wol Trump een inreisverbod veur leu oet landen woar de meerderheid [[Islam|Moslim]] is. Ok wol he met geld wat eagenlik veur et leager was ne muur bouwen tusken de VS en [[Mexico (laand)|Mexiko]], um [[Zuud-Amerika|Zuud-Amerikaanse]] vluchtelingen teggen te holden. Hee leut illegale migrantenfamilies oet mekaar halen en deud der meer as 100 milieuwetten weer achterhen. In 2017 tekkenen he de ''Tax Cuts and Jobs Act'', woarmet der minder [[belasting]] betaald hoven te worden en der de boote achterhen gung veur et verplichte zekenfonds van de ''Affordable Care Act''. Hee zetten [[Neil Gorsuch]], [[Brett Kavanaugh]] en [[Amy Coney Barrett]] in et [[Amerikaanse Hooggerechtshof]]. === Coronatied === Do as de [[COVID-19|Corona]] oetbrök, deud der Trump eerst weinig op oet. Doktersadvies deud he niks met of gung der teggenin, höal testen op grote schoal teggen en köm zölf met behandelingstips wat kant noch wal raken. Trump was anstichter van nen handelsoorlog met [[Volksrippebliek China|China]]. Hee trök de VS oet et veurstel veur een [[Trans-Pacifisch Partnerschop]], de [[Parysakkoorden]] veur [[klimaatverandering]] en de atoomofspraken met Iran. Dree moal gung he met ’n [[Noord-Korea|Noord-Koreaansen]] leider [[Kim Jong-un|Kim Jong Un]] um toafel um den zo wied te kriegen at he zien atoomwoapens der achterhen zol doon, mer dat leup op niks oet. === Anklaagd === Trump is ’n ennigsten Amerikaansen president wat twee moal anklaagd is. In [[2019]] veur machtsmisbroek en hindern van et Kongres noa at he [[Oekraïne]] dwungen had um [[Joe Biden]] deur te lichten. In [[2021]] veur anzetten töt opstand. De Senaat sprök em in beide gevallen vriej. In [[2020]] verleur he de presidentsverkiezingen van Biden, mer wol ziene ster nich opgevven. Hee reup at der van alle kanten knooid was met de ciefers en proberen um de resultaten um te dreien. Op [[6 jannewaori|6 januari]] [[2021]] sporen hee ziene anhang an töt nen [[mars noar et Kapitool]]. Dat sleu deur; völ van zien anhangers gungen oawer op bestorming. Trump kan et deurgoans best vinden met [[Rechts-extremisme|ultrarechts-extremisten]]. Doarbiej slöt he vaak gewelddoadigen taal oet oawer ziene politieke teggenstanders. Gescheedkunnigen en geleerden zeet em as autoritair en [[Fascime|fascistisch]]. Op völ liesten steet Trump as een van de slechtste presidenten in de geschedenis van Amerika. === Noa zien eerste presidentstied === Do as Biden et oawernöm in et [[Witte Hoes]] bleef Trump de Republikeinse Partiej domineren. In [[2024]] stellen he zich weer kandidoat. Mei 2024 bevund ne jury in [[Niej-York|Niej-Jork]] em scholdig op 34 anklachten. Hee had [[Pornografie|pornostear]] [[Stormy Daniels]] geld to schöaven um niks lös te loaten oawer wat Trump met Daniels doan zol hebben, um der in de verkiezingen van 2016 better oet te kommen. Dee betalingen had he met knooieriej in de bookholding proberen te verbeargen. In nog dree annere districten hef he nog 54 annere anklachten teggen em lopen. Dat gung oawer wo as he met vertrouwelike papieren umsprong en de wies woarop as he de presidentsverkiezingen van 2020 teggenwearken. Ok leupen der börgerzaken teggen em: nen anklacht veur seksueel misbroek en laster in 2023, laster in 2024 en sjoemeln met geld in 2024. == Tuskentied == Noa at he et Witte Hoes oetmost, trök Trump in zien landgood Mar-a-Lago, woar hee kantoor höal zo as dat veur oldpresidenten mag. Hee bleef volholden dat der met de verkiezingen van 2020 sjoemeld was, wat ziene teggenstanders de 'grote leugen' neumen. Dat nömmen ziene anhanger weer oawer um de hele verkiezing zo te neumen. De Republikeinen nömmen ziene kant van et verkiezingsverhaal oawer um neie stembeperkingen in te voren woaras ze zelf gemak van hadden. Vanof juli 2022 bleef he biej stoatsanklagers nöalen um de verkiezingen ongeldig te verkloaren. Anders as andere oldpresidenten bleef he zich slim met ziene partiej bemeuien. In de New York Times neumen ze em in 2022 nen modernen partiejleider. Hee bleef geld biej mekaar gaddern töt he op een wis ogenblik meer in kas had as de hele Republikeinse Partiej. Ok heul he voordan inzammelingsacties veur Republikeinen op zien Mar-a-Lago-landgood, woar he zelf ok nich minder an wör. Hee was slim drok um leu wat um noa warren op mooie baantjes te zetten. Biej de halfwegverkiezingen van 2022 stutten hee 200 kandidoaten veur verscheidene afdelingen. Februari 2021 schref he 'n nei bedrief in: Trump Media & Technology Group (TMTG), woarmet he ne 'sociaal netwarkdeenst' veur Amerikanen opzatten. Meert 2024 gung TMTG samen met et speciale wervingsbedrief Digital World Acquisition en wör 'n publiek bedrief. Februari 2022 deu TMTG et sociale mediakanaal Truth Social lös. '''Rechtzaken''' In 2019 klaagden [[Journalistiek|journaliste]] E. Jean Carroll Trump an veur anranding in de joaren '90 en veur laster umdat he ear ok nog in et openboar der deurhaalden. Carroll klaagden em in 2022 nog es an veur anranding en meer laster. Hee wör ansprakelik hölden veur seksueel misbroek en laster en mos $5 miljoen lappen veur enen zaak en $83,3 miljoen veur den ander. In 2022 begun den stoat Niej York nen börgerrechtzaak teggen em; zee vunden, hee had de Trump Organization grötter veurdoan as wat et wearkelik was, woardeur he meer kon lenen biej geldscheters en banken; hee wör schuldig bevunden en mos $350 miljoen lappen met rente der oawerhen. == Tweede moal presidentschop == In 2024 wun Trump de presidentsverkiezingen van [[Kamala Harris]]. Met 78 joar is hee ’n oaldsten ooit wat President van de Verenigde Stoaten worden is. Deur de anklachten wat teggen em loopt is he ok 'n eersten president met ne veroordeling an de boks. === Eerste doaden === Minner as ne moand veur zien eerste 100-dagen, gavven Trump meer bevelen oet as al ziene veurgangers in eer 100 dagen. Half jannuari leupen der 550 rechtzaken teggen ziene bevelen. An beide partiejen van 't Amerikaanse stelsel hebt rechters meerdere fouten in Trump zien ambtsbeleid anwezzen dee ingoat teggen de grondwet en statuten. Deur al dizze rechtzaken valt Trump verdan meer oet teggen et rechterlike apparaat. Hee wil, de federale rechters dee zich teggen em oetsprekt, zollen oppakt worden. Oet ne Washington Post-analayse wat half juli 2025 oetköm, blek at hee niks oetdeu op de rechterlike oetsproaken. Wetskenners hebt dat nog nooit eerder zeen van nen president. Ziene regering hef et veur mekaar kreggen dat ze biej grondwet federale wetten negeren majt. Hee deu niks met een federaal verbod op TikTok bieveurbeeld. '''Belangenverstrengeling (2025–noe)''' Van Trump zien tweede termien as president is bekend at et minder beskearming hef teggen belangenverstrengeling. Et tredt tientallen joaren van ethische normen de grond in en der is heel wat zorg um [[Umkeuperieje|umkeupboarheid]]. Hee höl een openboar bedrief an onder ''Trump Media & Technology Group'' en hef der verschillende financiële deensten van maakt. Internationaal hef he investeerd in vastgoodofspraken met stoatsorganen. Ok verkoch he völ Trump-gaddergood as [[Pette|kipsen]] en T-shirts. In ziene hotels en op ziene golfbanen wordt evenementen hölden woar hee weer an verdeent. Andere presidenten hadden der al lang een fonds van maakt. Trump hef zelf twee [[Cryptogeld|cryptomunten]] (''$Trump'' en ''$Melania'') oetgövven, der reklame veur maakt en der ok an verdeend. Ok verdeent hee an et cryptofamiliebedrief ''World Liberty Financial''. Veur Trump an hef der nog nooit zovöl privé-ondernemmingen en oaverheidsbeleid deur mekaar lopen. ==== Massa-ontslagen veur federaal personeel ==== Onder Trump köm der ne vakaturestop veur federaal personeel. Federale metwearkers meugen ok nich meer thoeswearken of vanof ne andere stie. Ok wol he nen besten hoop ambtenoarenbanen opnei loaten beoordelen um te kieken of der zoneumde 'at-will positions' van maakt konnen worden. Zukke metwearkers könt in de VS zonder verkloaring noar hoes stuurd worden. Dat gebeuren ok: doezenden ambtenoaren wörden noar hoes hen stuurd, wat volgens kenners in stried was met de wet. In ear stie wol he volk hebben wat met 'n zelfden mond preut as woar ze met et. Teggen ende februari 2025 warren meer as 30 doezend leu ontsloan. Hee deu der [[diversity, equity and inclusion]] (DEI)-projecten achterhen en verskeurden [[Lyndon B. Johnson]] zien [[Bevel 11246]] oet [[1965]]. Dat bevel bestund der oet, leu wat veur de federale oaverheid wearken, zollen moatreggeln teggen rassisme nemmen. Trump en Elon Musk eer Afdeling veur Overheidsefficiëntie brökken verschillende federale bureaus af, woaronder USAID en et Onderwiesbureau. Doezenden leu kwammen biej hoes te zitten. Ambtenoaren möchten nog mer et minimaal vereiste doon. ==== Dwarszitten politieke teggenstanders ==== In zien tweede termien as president gebreuk regering-Trump eer macht as oaverheid um politieke teggenstanders en leu oet de börgeriej an te pakken. Hee dreigden, tekenden dekreten en leut politieke teggenstanders onnerzeuken, met doarbiej ook organisaties dee de [[Demokratische Partiej]] stutten. De Justitiële Afdeling nöm hee de onafhankelikheid of en gebreuk ze um ziene politieke teggenstanders dwars te zitten. Wetskenners kenmearket Trump ziene acties teggen börgers as [[Diktator|autoritear]]. Zee woarschouwt veur ofglieden van de [[demokratie]] en de [[rechtsstoat]]. ==== Vriejsprekken en strafvermindering ==== Trump sprek links en rechts leu vriej, veurnamelik leu wat em trouw bint. Veural leu dee op zakelik of ambtelik niveau wat oetvretten hebt, könt op zien vriejspraak rekkenen. Zo bint alle opstandelingen van 6 januari op zien eersten neien presidentsdag vriejsprokken, ook dee wat de politie met geweld anvöllen. Meer as 1500 bint der vriejsprokken. === Binnenlands beleid (2025 - noe) === Trump löt verdan reggels schrappen woar he gin leefhebber van is, woardeur de oaverheid minder te zeggen hef oawer bepoalde zaken. Volgens kenners is dat teggen tientallen joaren an wetgevving in. Doar teggenoawer steet, hee wil meer grip op privéondernemmingen. Dat geet in teggen et vrieje markt-principe. Trump döt an stoatskapitalisme, deurdat hee vanoet de regering andelen nemp in Amerikaanse bedriewen. '''Wettenschop''' Verscheidene beurzen veur onderzeuk hef Trump der achterhen doan. Wettenschoppelik onderzeuk noar dingen wat em nich anstoat kriejt ok gin geld meer. Ok dat is weer illegaal en ongrondwettelik, meent meerdere rechters en et Bureau veur Oawerheidsansprakelikheid. Een van zien eigen programma's, Make America Healthy Again (Maakt Amerika Weer Gezond) gevt of op wettenschop en sprekt op teggen inenten. Doardeur is der in de VS ne opleawing van [[kinkhoost]] en [[mazelen]]. ==== Noodtoostand en gezondheidsbeleid ==== Veur et hele land hef Trump de noodtoostand ofropen. Doardeur mag he, meent he, honderden ingrepen doon zonder goodkeuring vanoet et kongres. Volgens em is der landelik energienood. Milieuwetten geldt dan nich, zeg he, en fossiele brandstoffen majt as vanolds oet de grond haald worden. Wind- en zunennergie stoat op een leag pitke. In zien eerste ambtstermien trök Trump de VS al teruw oet de Pariesakkoorden. Biden voogden ze weer to, woarnoa Trump et in zien tweede termien weer teruw trök. ==== Samenleawing ==== Volgens Trump ligt grote problemen in de samenleawing veural an deurdrevven [[diversity, equity and inclusion]] en [[Woke|wokedom]]. Volgens em steet diversiteit liek an onkunde. Op federaal niveau dreiden hee doarum DEI-moatreggeln teruw. Meerdere kulturele instellingen dreigt he met moatreggeln as ze niks doot an eer DEI-beleid. Meer as zestig universiteiten hef he bescholdigd van [[antisemitisme]]. Verschillende advokoatenkantoren dwung he ziene politieke agenda oawer te nemmen. Steaden woaras de Demokratische Partiej de meeste anhang hef, steuren hee et leager hen um 'orde op zaken te stellen'. Met meerdere bevelen en op andere wiezen hef Trump transgenders oet et leager weerd. Financiering veur umbouwpleeg hef he stopzet. Inklusief taalgebroek mag he nich lieden. Onderzeuks- en lesmateriaal wil he censureerd hebben. Scholen, universiteaten en kulturele instellingen majt nich meer wat hee neumt 'genderideologie' promoten. Sporters dee transgender bint, majt nich meer metdoon met wedstrieden. Op ear paspoorten möt noe biejstoan wat veur geslacht ze biej geboorte hadden.{{DEFAULTSORT:Trump, Donald}} [[Kategorie:Tweants artikel]] [[Kategorie:Verenigde Stoatn van Amerika]] [[Kategorie:Oondernemmer]] [[Kategorie:Presideant]] [[Kategorie:Amerikaanse schriever]] [[Kategorie:Tillevisie]] 2pl9gf2hc9wzyx02cmzi63lbpgdqsnt Mund 0 35618 332655 2026-04-10T15:58:07Z Woolters 62 Nye syde: '[[Bestaand:Lion Showing off His Mouth (21454262492).jpg|duum|Nen geywenden leywe strekket synen bek wyd lös]] Den '''mund''' of '''bek''' is en gat in et lyf wåras deers med eatet en gelüüd med maket. Et gat medeyne achter de oapening heat de mundholde. Et is ouk et eyrste deyl van et [[magendarmstelsel]]. Dårachter sittet et [[slukdarmhöyvd]] en de [[strotte]]. By veerbeynige [[warvelden]] wördt den mund umslöäten döär [[Lippe (lyf)|lippen]] en [[Wange (lyf)|wangen]]…' 332655 wikitext text/x-wiki [[Bestaand:Lion Showing off His Mouth (21454262492).jpg|duum|Nen geywenden leywe strekket synen bek wyd lös]] Den '''mund''' of '''bek''' is en gat in et lyf wåras deers med eatet en gelüüd med maket. Et gat medeyne achter de oapening heat de mundholde. Et is ouk et eyrste deyl van et [[magendarmstelsel]]. Dårachter sittet et [[slukdarmhöyvd]] en de [[strotte]]. By veerbeynige [[warvelden]] wördt den mund umslöäten döär [[Lippe (lyf)|lippen]] en [[Wange (lyf)|wangen]]. Der binnenin ligt de [[Tunge (lyf)|tunge]]. Behalve [[Voegel|vöägel]] en wat [[Amfibieën|amfibien]] hebbet ewarvelden der meysttyds ouk [[tanden]] by, üm eaten to vermålen. Wat soorten [[visk]] hebbet tanden in et strottenhöyvd. Sougdeers hebbet vake en hard en sacht [[geheamelde]] boavenin de mundholde en ne tunge underin. De sydkanten sint de wangen, speykselkleren en under- en boaventanden. De boaventanden ligget in den boavenkaak, de undertanden in den underkaak. By mekander heatet dee de kiwwe. De lippen sint sachte en förmet den mundingank. Döär de strotte kümt de mundholde uut in den [[slukdarm]]. De meyste soorten deers hebbet en ingewandenkanaal med düdelik begin en ende: nen mund an de eyne kante en nen [[aers]] an de andere kante. By minder döäruntwikkelde leavensförme, sou as de seyanemone, is den mund ouk den aers. == Andere gebruken vöär den mund == Heyl wat deers, wårunder mensken, gebruket den mund üm gelüüd med to maken en nen ander wat an et verstand to krygen. Gelüüd maken kan up verskillende wysen. Mensken låtet lucht uut de lungen langs de stembanden in den hals ströymen. Döär den lucht langs verskillende standen van de tunge en lippen of döär den nöäse to låten beweagen untståt verskillende gelüden. Kikvörsken gebruket luchtsäkke an de sydkante van den kop üm nen luchtströym up to wekken. Wat deers gebruket den mund üm lyvswårmde kwyt to raken. Andere deers proberet der indruk med to maken of af to skrikken döär de tandene to låten seen. [[Kategorie:Tweants artikel]] [[Kategorie:Lichem]] [[Kategorie:Biologie]] fbbjxzsizmm29zwaz468l3fueruo85r 332658 332655 2026-04-10T16:14:42Z Woolters 62 /* Andere gebruken vöär den mund */ 332658 wikitext text/x-wiki [[Bestaand:Lion Showing off His Mouth (21454262492).jpg|duum|Nen geywenden leywe strekket synen bek wyd lös]] Den '''mund''' of '''bek''' is en gat in et lyf wåras deers med eatet en gelüüd med maket. Et gat medeyne achter de oapening heat de mundholde. Et is ouk et eyrste deyl van et [[magendarmstelsel]]. Dårachter sittet et [[slukdarmhöyvd]] en de [[strotte]]. By veerbeynige [[warvelden]] wördt den mund umslöäten döär [[Lippe (lyf)|lippen]] en [[Wange (lyf)|wangen]]. Der binnenin ligt de [[Tunge (lyf)|tunge]]. Behalve [[Voegel|vöägel]] en wat [[Amfibieën|amfibien]] hebbet ewarvelden der meysttyds ouk [[tanden]] by, üm eaten to vermålen. Wat soorten [[visk]] hebbet tanden in et strottenhöyvd. Sougdeers hebbet vake en hard en sacht [[geheamelde]] boavenin de mundholde en ne tunge underin. De sydkanten sint de wangen, speykselkleren en under- en boaventanden. De boaventanden ligget in den boavenkaak, de undertanden in den underkaak. By mekander heatet dee de kiwwe. De lippen sint sachte en förmet den mundingank. Döär de strotte kümt de mundholde uut in den [[slukdarm]]. De meyste soorten deers hebbet en ingewandenkanaal med düdelik begin en ende: nen mund an de eyne kante en nen [[aers]] an de andere kante. By minder döäruntwikkelde leavensförme, sou as de seyanemone, is den mund ouk den aers. == Andere gebruken vöär den mund == Heyl wat deers, wårunder mensken, gebruket den mund üm gelüüd med to maken en nen ander wat an et verstand to krygen. Gelüüd maken kan up verskillende wysen. Mensken låtet lucht uut de lungen langs de stembanden in den hals ströymen. Döär den lucht langs verskillende standen van de tunge en lippen of döär den nöäse to låten beweagen untståt verskillende gelüden. Kikvörsken gebruket luchtsäkke an de sydkante van den kop üm nen luchtströym up to wekken. Wat deers gebruket den mund üm lyvswårmde kwyt to raken. Andere deers proberet der indruk med to maken of af to skrikken döär de tandene to låten seen. == Den mund in de språke == Et woord ''mund'' wördt ouk gebruked üm nå et uutende van rivyren en andere waterströymen to verwysen. Wyders gevt et verskeidene segswysen oaver den mund: * ''Med den mund vul tanden stån'' Neet weaten wat to seggen up ne verrassende situaty * ''Eyne angapen med nöäse en bek'' Totaal verrast weasen oaver yts wat ymand esegd hevt * ''Vöäle an et mundwark hebben'' En rap weaderwoord klårhebben en snel künnen pråten * ''Et vlög em uut den mund as ne ko uut et gat'' Eyne kan rap küeren en ouk neet al to netjes * ''Den mund geyt em as en pöäpelenblad'' Eyne den rap en sunder upholden küert * ''En mund-/mündkevul'' En klein beaten drinken * ''Hee pröt med den mund wåras he med eat'' Hee küert synen baas nå [[Kategorie:Tweants artikel]] [[Kategorie:Lichem]] [[Kategorie:Biologie]] 6kbddn1q4ckuw1j6of6o6uvzm4a3j93 332659 332658 2026-04-10T16:14:56Z Woolters 62 /* Den mund in de språke */ 332659 wikitext text/x-wiki [[Bestaand:Lion Showing off His Mouth (21454262492).jpg|duum|Nen geywenden leywe strekket synen bek wyd lös]] Den '''mund''' of '''bek''' is en gat in et lyf wåras deers med eatet en gelüüd med maket. Et gat medeyne achter de oapening heat de mundholde. Et is ouk et eyrste deyl van et [[magendarmstelsel]]. Dårachter sittet et [[slukdarmhöyvd]] en de [[strotte]]. By veerbeynige [[warvelden]] wördt den mund umslöäten döär [[Lippe (lyf)|lippen]] en [[Wange (lyf)|wangen]]. Der binnenin ligt de [[Tunge (lyf)|tunge]]. Behalve [[Voegel|vöägel]] en wat [[Amfibieën|amfibien]] hebbet ewarvelden der meysttyds ouk [[tanden]] by, üm eaten to vermålen. Wat soorten [[visk]] hebbet tanden in et strottenhöyvd. Sougdeers hebbet vake en hard en sacht [[geheamelde]] boavenin de mundholde en ne tunge underin. De sydkanten sint de wangen, speykselkleren en under- en boaventanden. De boaventanden ligget in den boavenkaak, de undertanden in den underkaak. By mekander heatet dee de kiwwe. De lippen sint sachte en förmet den mundingank. Döär de strotte kümt de mundholde uut in den [[slukdarm]]. De meyste soorten deers hebbet en ingewandenkanaal med düdelik begin en ende: nen mund an de eyne kante en nen [[aers]] an de andere kante. By minder döäruntwikkelde leavensförme, sou as de seyanemone, is den mund ouk den aers. == Andere gebruken vöär den mund == Heyl wat deers, wårunder mensken, gebruket den mund üm gelüüd med to maken en nen ander wat an et verstand to krygen. Gelüüd maken kan up verskillende wysen. Mensken låtet lucht uut de lungen langs de stembanden in den hals ströymen. Döär den lucht langs verskillende standen van de tunge en lippen of döär den nöäse to låten beweagen untståt verskillende gelüden. Kikvörsken gebruket luchtsäkke an de sydkante van den kop üm nen luchtströym up to wekken. Wat deers gebruket den mund üm lyvswårmde kwyt to raken. Andere deers proberet der indruk med to maken of af to skrikken döär de tandene to låten seen. == Den mund in de språke == Et woord ''mund'' wördt ouk gebruked üm nå et uutende van rivyren en andere waterströymen to verwysen. Wyders gevt et verskeidene segswysen oaver den mund: * ''Med den mund vul tanden stån'' Neet weaten wat to seggen up ne verrassende situaty * ''Eyne angapen med nöäse en bek'' Totaal verrast weasen oaver yts wat ymand esegd hevt * ''Vöäle an et mundwark hebben'' En rap weaderwoord klårhebben en snel künnen pråten * ''Et vlög em uut den mund as ne ko uut et gat'' Eyne kan rap küeren en ouk neet al to netjes * ''Den mund geyt em as en pöäpelenblad'' Eyne den rap en sunder upholden küert * ''En mund-/mündkevul'' En klein beaten drinken * ''Hee pröt med den mund wåras he med eat'' Hee küert synen baas nå [[Kategorie:Tweants artikel]] [[Kategorie:Lichem]] [[Kategorie:Biologie]] 8xgp80gzcagyq11oi20xbvo26feeods 332660 332659 2026-04-10T16:15:27Z Woolters 62 /* Den mund in de språke */ 332660 wikitext text/x-wiki [[Bestaand:Lion Showing off His Mouth (21454262492).jpg|duum|Nen geywenden leywe strekket synen bek wyd lös]] Den '''mund''' of '''bek''' is en gat in et lyf wåras deers med eatet en gelüüd med maket. Et gat medeyne achter de oapening heat de mundholde. Et is ouk et eyrste deyl van et [[magendarmstelsel]]. Dårachter sittet et [[slukdarmhöyvd]] en de [[strotte]]. By veerbeynige [[warvelden]] wördt den mund umslöäten döär [[Lippe (lyf)|lippen]] en [[Wange (lyf)|wangen]]. Der binnenin ligt de [[Tunge (lyf)|tunge]]. Behalve [[Voegel|vöägel]] en wat [[Amfibieën|amfibien]] hebbet ewarvelden der meysttyds ouk [[tanden]] by, üm eaten to vermålen. Wat soorten [[visk]] hebbet tanden in et strottenhöyvd. Sougdeers hebbet vake en hard en sacht [[geheamelde]] boavenin de mundholde en ne tunge underin. De sydkanten sint de wangen, speykselkleren en under- en boaventanden. De boaventanden ligget in den boavenkaak, de undertanden in den underkaak. By mekander heatet dee de kiwwe. De lippen sint sachte en förmet den mundingank. Döär de strotte kümt de mundholde uut in den [[slukdarm]]. De meyste soorten deers hebbet en ingewandenkanaal med düdelik begin en ende: nen mund an de eyne kante en nen [[aers]] an de andere kante. By minder döäruntwikkelde leavensförme, sou as de seyanemone, is den mund ouk den aers. == Andere gebruken vöär den mund == Heyl wat deers, wårunder mensken, gebruket den mund üm gelüüd med to maken en nen ander wat an et verstand to krygen. Gelüüd maken kan up verskillende wysen. Mensken låtet lucht uut de lungen langs de stembanden in den hals ströymen. Döär den lucht langs verskillende standen van de tunge en lippen of döär den nöäse to låten beweagen untståt verskillende gelüden. Kikvörsken gebruket luchtsäkke an de sydkante van den kop üm nen luchtströym up to wekken. Wat deers gebruket den mund üm lyvswårmde kwyt to raken. Andere deers proberet der indruk med to maken of af to skrikken döär de tandene to låten seen. == Den mund in de språke == Et woord ''mund'' wördt ouk gebruked üm nå et uutende van rivyren en andere waterströymen to verwysen. Wyders gevt et verskeidene segswysen oaver den mund: * ''Med den mund vul tanden stån ='' Neet weaten wat to seggen up ne verrassende situaty * ''Eyne angapen med nöäse en bek'' = Totaal verrast weasen oaver yts wat ymand esegd hevt * ''Vöäle an et mundwark hebben'' = En rap weaderwoord klårhebben en snel künnen pråten * ''Et vlög em uut den mund as ne ko uut et gat'' = Eyne kan rap küeren en ouk neet al to netjes * ''Den mund geyt em as en pöäpelenblad'' = Eyne den rap en sunder upholden küert * ''En mund-/mündkevul'' = En klein beaten drinken * ''Hee pröt med den mund wåras he med eat'' = Hee küert synen baas nå [[Kategorie:Tweants artikel]] [[Kategorie:Lichem]] [[Kategorie:Biologie]] qj6kwj91acmxclbrxmkznqe8rc8041s Mond 0 35619 332656 2026-04-10T15:58:29Z Woolters 62 döärverwysing nå [[Mund]] 332656 wikitext text/x-wiki #DEURVERWIEZING [[Mund]] oktjwnzm94ki1vjjredo7aa2jr2bsyc Moond 0 35620 332657 2026-04-10T15:58:59Z Woolters 62 döärverwysing nå [[Mund]] 332657 wikitext text/x-wiki #DEURVERWIEZING [[Mund]] oktjwnzm94ki1vjjredo7aa2jr2bsyc