Costa del Sol

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="nds-NL">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedia</sitename>
    <dbname>nds_nlwiki</dbname>
    <base>https://nds-nl.wikipedia.org/wiki/V%C3%B6%C3%A4rblad</base>
    <generator>MediaWiki 1.46.0-wmf.23</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Spesiaal</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Overleg</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Gebruker</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Overleg gebruker</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Overleg Wikipedia</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Bestaand</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Overleg bestaand</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Overleg MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Mal</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Overleg mal</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Hulpe</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Overleg hulpe</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategorie</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Overleg kategorie</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Overleg module</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Costa del Sol</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7099</id>
    <revision>
      <id>332671</id>
      <parentid>332445</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T19:42:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bdijkstra</username>
        <id>3584</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[:Kategorie:Kost van Spanje]] weg-ehaald; [[:Kategorie:Geografie van Spanje]] derbie edaon ([[Wikipedia:HotCat|HotCat.js]])</comment>
      <origin>332671</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3521" sha1="ensyfrdkgc36x5upb9slpwfyiuj834b" xml:space="preserve">[[Ofbeelding:Harbor_in_Puerto_Banus,_Costa_del_Sol,_Spain,_Dec_2004_3.jpg|350px|thumbnail|[[Puerto Banús]], [[Marbella]] ]]
De '''Costa del Sol''' ([[Grunnegs]]: ''Kust van de Zun'') is n regio ien t zuden van [[Spanje]], ien de [[autonome gemienschappen van Spanje|autonome gemainschop]] [[Andaluzie]], omvattend de kuststeden en kustgemaintes aan de [[Middellaanse Zee|Mediterroane]] kustlien van de pervìnzie [[Málaga (previncie)|Málaga]] en t oosterlieke paart van de pervìnzie [[Cádiz (previncie)|Cádiz]]. Vrouger beston t enkeld oet n poar lutke, tumege viskersplakken, mor de regio het hailmoal transformeerd worden tiedens de twijde haalve van de 20. aiw ien n populaire, wereldvernuimde [[Liest van populaire toeristische bestemmings|toeristische bestemmen]], mit n binoa aanainsloten [[agglomeratie|verstedeleken]] van hoogsteden en badplakken rinnend bie de haile laange van de kustlien laangs. 

t Omvat de stad [[Málaga (stad)|Málaga]] en de steden [[Torremolinos]], [[Benalmádena (Málaga)|Benalmádena]], [[Fuengirola]], [[Mijas]], [[Marbella]], [[Puerto Banús]], [[San Pedro de Alcántara]], [[Vélez-Málaga (Málaga)|Vélez-Málaga]], [[Nerja]], [[Torrox]], [[Estepona]], San Luis de Sabinillas, de gemaintes [[Sotogrande]], [[San Roque]] en [[La Línea de la Concepción]]. 

De eerste minselke bewonen ien de regio stamt oet de [[Bronstied]]. Loater het t keloniseerd worden en onder heerschoppij wèst van verschaaidene kulturen lieks as de [[Feniciers]], [[Carthago|Karthagioanen]], [[Romeinse Riek|Reumers]], [[Vandoalen]], [[Visigoten]] and [[Moren]], veur de ''[[Reconquista]]'', de herkirstenen van Spanje en Portegaal. 

Historischerwies leefde de bevolken ien de viskerslougen en ien de &quot;witte&quot; lougen dij n ìndje t binnenlaand ienlagen, ien de baargen dij boven de kust liggen. t Gebied wör ontdekt en ontwikkeld om aan de eisen te voldoun van internasjonoal [[toerisme]] ien de joaren [[1950-1959|'50 van 20. aiw]] en het sunt den n populair stee wèst worden veur boetenlaandse toeristen. Nait allend veur de [[strand]]en mor ook veur de lokoale kultuur. t Gebied is spesjoalerwies vernuimd veur zien steden lieks as [[Marbella]], dij de Costa del Sol zien imago bezörgd het as bezuikstee veur de bovenklas en vernuimde luu.

Ien de körtleden joaren het de Costa Del Sol n bekinde [[golf (sport)|golflokoatsie]] worden, woaraan e de bienoam ''Costa Del Golf'' kregen het. t Aantal kwaliteits golfveurzainens, dij veuraal om en bie [[Marbella]] legen binnen, ligt om en bie de 50. De Costa del Sol het, dankzij t hoge aantal golfers van over haile wereld, stimuloatsie had ien t [[toerisme]] en en aantal akkomodoatsies ien t gebied. 

De Costa del Sol is staark [[urbanisaotie|urbaniseerd]], mit n wiede baand van grode gebaauwen dij bienoa bie de haile kust laangs rinnen. [[Architektuur|Aarchitektuurstijlen]] binnen n mengen van of lege witsmeren villas en hoge apaartmìntblokken ien de toeristische gebieden. In tieds dat n hail ìnde villas en aander löswoonderij binnen ontworpen en baauwd ien de lokoale Andalusische stijl, mit de bedoulen om de woonblokken ien haarmonie te lôten mit de natuurliekse omgeven. 

== Boetende hìnwiezen ==
* [http://webarchive.loc.gov/all/20021113214313/http%3A//www.visitcostadelsol.com/indexeng.htm Costa del Sol Toeristenburo]
* [http://www.alicante-spain.com/costa-del-sol/index.html Steden om en bie de Costa del Sol]

{{Kost van Spanje}}

[[Kategorie:Grunnegs artikel]]
[[Kategorie:Geografie van Spanje]]
[[Kategorie:Toerisme]]</text>
      <sha1>ensyfrdkgc36x5upb9slpwfyiuj834b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Costa Blanca</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7106</id>
    <revision>
      <id>332670</id>
      <parentid>332451</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T19:41:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bdijkstra</username>
        <id>3584</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[:Kategorie:Kost van Spanje]] weg-ehaald; [[:Kategorie:Geografie van Spanje]] derbie edaon ([[Wikipedia:HotCat|HotCat.js]])</comment>
      <origin>332670</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1573" sha1="1090r5ebhy171azjrf30h4zg4pmm83g" xml:space="preserve">De '''Costa Blanca''' ([[Grunnegs]]: ''Witte Kust'') is n meer as 200 [[kilometer]] laange kustlien, liggend ien de pervìnzie [[Alicante (previncie)|Alicante]] in [[Spanje]]. De noam &quot;Costa Blanca&quot; wer as eerst broekt as promotienoam deur [[British European Airways|BEA]] dou zai heur vlaigservice tuzzen [[London Gatwick Airport|Londen]] en [[Valencia Airport|Valencia]] aanboden ien 1957. t Het n goud ontwikkelde [[toerisme]]industrie en is n populaire bestemmen veur [[United Kingdom|Britse]] en [[Duutslaand|Duutse]] toeristen. t Rint van de stad [[Denia]] ien t noorden, laang de zo nuimde [[Costa de Valencia]], noar [[Torrevieja]] ien t zuden tou, laangs de zo nuimde [[Costa Calida]]. t Omvat as belaangriekste toeristische bestemmens [[Benidorm]] en [[Alicante]].

&lt;gallery&gt;
Image:Jávea desde el Montgó.jpg|Jávea/Xàbia
Image:Sonnenaufgang_penon_de_ifach.jpg|Penó d'Ifac
Image:Altea3.jpg|Altea
Image:Villajoyosa.jpg|La Vila Joiosa
Image:Alicante_Spain_CastilloSantaBarbara.jpg|Alicante Harbour
Image:Alicante.jpg|Monjas-Santa Faz Place in Alicante
Image:Coastal_area,_El_Campello,_Alicante.jpg|Coveta Fumà
Image:Playa El Fosa de Calpe.jpg|Beach in Calp
Image:Montgo.jpg|El Montgó
Image:Castillo de Denia.jpg|Denia Fortification
Image:Elche - parque municipal1.jpg|Palm trees in Elche
Image:Calle_típica_Altea_Alicante.JPG|Street in Altea
&lt;/gallery&gt;

== Boetende Hìnwiezen ==
* [https://web.archive.org/web/20031028084344/http://costablancanews.es/ Costa Blanca Nijs]

{{Kost van Spanje}}

[[Kategorie:Grunnegs artikel]]
[[Kategorie:Geografie van Spanje]]</text>
      <sha1>1090r5ebhy171azjrf30h4zg4pmm83g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>YouTube</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12001</id>
    <revision>
      <id>332673</id>
      <parentid>332418</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T02:51:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22416-96</username>
        <id>35450</id>
      </contributor>
      <comment>Salve</comment>
      <origin>332673</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="148" sha1="q1fl2lepn6s7f9et533nxe96n9av3m2" xml:space="preserve">Salmo 91 

== Oetgoande verbeendige ==
* [http://www.youtube.com/ YouTube.com, de webstea zelf]

[[Kategorie:Tweants artikel]]
[[Kategorie:Webstee]]</text>
      <sha1>q1fl2lepn6s7f9et533nxe96n9av3m2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>332674</id>
      <parentid>332673</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T02:51:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>PieWriter</username>
        <id>34320</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Undid edits by [[Special:Contribs/~2026-22416-96|~2026-22416-96]] ([[User talk:~2026-22416-96|talk]]) to last version by Woolters: unexplained content removal</comment>
      <origin>332674</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2740" sha1="r9acb0ncye6ax1zr3ihk5uj4v90xdus" xml:space="preserve">[[Bestaand:YouTube 2024.svg|rechts|kaoderloos]]
'''YouTube''' is en online platform üm video's uut to wesselen. Et höyvdkantoor sit in [[San Bruno]] in et [[Verienigde Staoten van Amerika|amerikaanske]] [[Kalifornië|Kalifornie]]. Et is der wearldwyd vöär te krygen. De uprichters sint [[Steve Chen]], [[Chad Hurley]] un [[Jawed Karim]]. Inmiddels is et van [[Google]]. Nå [[Google Söyken]] is et de best besöchte websteade van de wearld. Meyr as 2,5 miljard lüde besöket et platform måndeliks, un dee kyket by mekander meyr as eyn miljard uur an video's up nen dag. Vanaf mei [[2019]] wör der meyr as 500 uur an video's de minute by up esat.

Oktober [[2006]] kochten Google YouTube vöär €&amp;nbsp;1,54 miljard. Google bouwden et sakelike model van YouTube wyder uut. Se kreagen neet enkel meyr winst uut reklames, mär ouk uut betaalde video's, as heyle films un speciaal vöär YouTube emaked vermaak. Lüde wat gin belang by reklame hebbet künnet ouk betalen vöär ''YouTube Premium'', dan kryget se klåre filmkes. YouTube hevt ouk filmmakers dee meddoot in et programma van [[Google AdSense]], wår beide partyen beater an wordet. In 2021 verdeenden YouTube €&amp;nbsp;26,8 miljard an reklameinkomsten, wat €&amp;nbsp;8,3 miljard meyr was as et jår dervöär. In 2022 was de winst €&amp;nbsp;27,2 billion.

Vanaf dat Google et oavernöäm hebbet se YouTube wyder uutebouwd dat et ouk warket up [[Smartphone|mobylkes]], netwarktelevisiy un in andere platförme in to vogen is. Up YouTube steyt allens van musikvideo's, vermaak, nys, korte un lange [[film (cinematografie)|films]] töt leedkes, [[Dokumentäre|dokumentäres]], filmvöärpröve, liveströyms, [[Vlog|vlogs]] un meyr. De meyste video's kummet van gewoane lüde, mär ouk van instellingen dee as samenwarket met YouTube. Ouk öldere mediabedryve as [[Disney]], [[Paramount]], [[NBCUniversal]] un [[Warner Bros Discovery]] hebbet rechtevoord en YouTube-kanaal üm en grötter publik to bereiken.

Den socialen invlood van YouTube up de wearld is ungekend. Et hevt de popkultuur veranderd, drivt internettrends un verskeidene lüde sint der wearldwyd bekend med ewörden (un multimiljonäär). De andere kante is dat up YouTube makkelik valske informaty verspreid kan worden un dat et autöörsrecht up heyl wat warken neet garandeerd worden kan. Ouk de eygenrüümde van gebrukers is neet garandeerd un gebrukers künnet in et echte leaven censureerd worden. Kinder künnet ouk allens medkyken. Un as der wat an de gebruuksvöärwaerden verandert, is et mär afwachten of ydereyne dår wat van medkrigt un et der med eyns is.

== Oetgoande verbeendige ==
* [http://www.youtube.com/ YouTube.com, de webstea zelf]

[[Kategorie:Tweants artikel]]
[[Kategorie:Webstee]]</text>
      <sha1>r9acb0ncye6ax1zr3ihk5uj4v90xdus</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Donald Trump</title>
    <ns>0</ns>
    <id>23114</id>
    <revision>
      <id>332664</id>
      <parentid>332663</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T15:56:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Woolters</username>
        <id>62</id>
      </contributor>
      <comment>/* Samenleawing */</comment>
      <origin>332664</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17889" sha1="0pqykab151uls2niknl3t05diiq77ln" xml:space="preserve">[[Bestaand:Official Presidential Portrait of President Donald J. Trump (2025).jpg|duum|341x341px|Staatsieportret van Donald Trump in 2025]]
'''Donald John Trump''' (geboren op [[14 juni]] [[1940|1946]]) is nen [[Verienigde Staoten van Amerika|Amerikaansen]] politiekman, mediakeerl en zakenman. In [[2024]] wun he de presidentsverkiezingen van de Verennigde Stoaten. Seed den [[20 jannewaori|20en januwoari]] van [[2025]] is hee den 47en president. President was he ok al eerder, van [[2017]] töt [[2021]].

== Loopbaan ==
Trump hef een [[Ekonomie|ekonomiediploma]] van de [[Universiteit van Pennsylvanië]] oet [[1968]]. Zien vaar scheuf em noar veurten as neien baas van et familiebedrief in [[1971]]. Dat gavven he 'n neien naam [[Trump Organization|''Trump Organization'']]. Ok nöm he vanof dan annere bouwprojecten an: opknappen van [[Wolkenkrabber|wolkenkrabbers]], [[Hotel|hotels]], [[Casino|gokhuuz]] en golfbanen. Noa at em et spul achterin de negentiger joaren een paar moal oawer ’n kop gung, starten he ok andere onnernemmingen, vaak onner 'n naam ''Trump''. Tusken [[2004]] en [[2015]] was he producent en heuvdrolspöller in de reality-tv-serie ''[[The Apprentice]]''. Hee en zien bedrieven hebt al meer as 4000 rechtzaken an de boks had en bint zes moal oawer 'n kop goan.

== Eerste moal presidentschop ==
In [[2016]] wun Trump de presidentsverkiezingen vuur de [[Republikeinen (Amerikaanse Politiek)|Republikeinen]], van de [[Demokraten (Amerikaanse Politiek)|Demokratenkandidoate]] [[Hillary Clinton]]. Al stemmen de meeste leu veur Clinton. Oet onnerzeuk van Mueller bleek at de [[Ruslaand|Russen]] der in hadden zitten te stokkern. Ziene standpunten wörden [[Populisme|populistisch]], protectionistisch en [[Nationalisme|nationalistisch]] neumd. Ziene beneuming en beleid kömmen heel wat leu teggen in et geweer. Hee was ’n ennigsten Amerikaansen president met gen ervaring in leager- of regeringszaken. Sinds at he közzen is, wördt he deur een koppel Amerikanen verdan ophemmeld net he God zölf is. Trump geleuven an verscheidene [[Samenswearingsteory|samenzweringstheorieën]]. Ok hef he heel wat dinge beweerd woaras achterof niks van kloppen. Dat hef nog gen enkeln president ooit zo slim doan. Hee hef dinge zejd en doan wat leu op of oawer et rändke van [[Racisme|racistisch]] en [[Mysoginy|vrouwonvreandelik]] vindt.

== In opspraak ==
Deur zien onpolitieke oetsproaken kan Trump internationaal op völ andacht rekkenen. Völ van wat he online zet stot leu veur de schennen of blik niks van woar te wen. Biej verscheidene gadderingen rond Trump köm et doardeur al es op houwen an. Biej de veurrondes van de verkiezingen in [[2016]] deuk der ne opname op van Trump oet [[2005]]. Doarin gavven he hoog op van hoo as he vrouwleu seksueel behandeld had. Verschillende vrouwleu hebt em anklaagd veur verschillende groaden van vergriep. Trump sprung hoog en leag um et te ontkennen en deu net of et enkel bedoold was um em der deur te halen. “Fake News” (“Nepneis”) is ene van zien bekendere reakties wörden.

In zien eerste presidentstied wol Trump een inreisverbod veur leu oet landen woar de meerderheid [[Islam|Moslim]] is. Ok wol he met geld wat eagenlik veur et leager was ne muur bouwen tusken de VS en [[Mexico (laand)|Mexiko]], um [[Zuud-Amerika|Zuud-Amerikaanse]] vluchtelingen teggen te holden. Hee leut illegale migrantenfamilies oet mekaar halen en deud der meer as 100 milieuwetten weer achterhen. In 2017 tekkenen he de ''Tax Cuts and Jobs Act'', woarmet der minder [[belasting]] betaald hoven te worden en der de boote achterhen gung veur et verplichte zekenfonds van de ''Affordable Care Act''. Hee zetten [[Neil Gorsuch]], [[Brett Kavanaugh]] en [[Amy Coney Barrett]] in et [[Amerikaanse Hooggerechtshof]].

=== Coronatied ===
Do as de [[COVID-19|Corona]] oetbrök, deud der Trump eerst weinig op oet. Doktersadvies deud he niks met of gung der teggenin, höal testen op grote schoal teggen en köm zölf met behandelingstips wat kant noch wal raken. Trump was anstichter van nen handelsoorlog met [[Volksrippebliek China|China]]. Hee trök de VS oet et veurstel veur een [[Trans-Pacifisch Partnerschop]], de [[Parysakkoorden]] veur [[klimaatverandering]] en de atoomofspraken met Iran. Dree moal gung he met ’n [[Noord-Korea|Noord-Koreaansen]] leider [[Kim Jong-un|Kim Jong Un]] um toafel um den zo wied te kriegen at he zien atoomwoapens der achterhen zol doon, mer dat leup op niks oet.

=== Anklaagd ===
Trump is ’n ennigsten Amerikaansen president wat twee moal anklaagd is. In [[2019]] veur machtsmisbroek en hindern van et Kongres noa at he [[Oekraïne]] dwungen had um [[Joe Biden]] deur te lichten. In [[2021]] veur anzetten töt opstand. De Senaat sprök em in beide gevallen vriej. In [[2020]] verleur he de presidentsverkiezingen van Biden, mer wol ziene ster nich opgevven. Hee reup at der van alle kanten knooid was met de ciefers en proberen um de resultaten um te dreien. Op [[6 jannewaori|6 januari]] [[2021]] sporen hee ziene anhang an töt nen [[mars noar et Kapitool]]. Dat sleu deur; völ van zien anhangers gungen oawer op bestorming. Trump kan et deurgoans best vinden met [[Rechts-extremisme|ultrarechts-extremisten]]. Doarbiej slöt he vaak gewelddoadigen taal oet oawer ziene politieke teggenstanders. Gescheedkunnigen en geleerden zeet em as autoritair en [[Fascime|fascistisch]]. Op völ liesten steet Trump as een van de slechtste presidenten in de geschedenis van Amerika.

=== Noa zien eerste presidentstied ===
Do as Biden et oawernöm in et [[Witte Hoes]] bleef Trump de Republikeinse Partiej domineren. In [[2024]] stellen he zich weer kandidoat. Mei 2024 bevund ne jury in [[Niej-York|Niej-Jork]] em scholdig op 34 anklachten. Hee had [[Pornografie|pornostear]] [[Stormy Daniels]] geld to schöaven um niks lös te loaten oawer wat Trump met Daniels doan zol hebben, um der in de verkiezingen van 2016 better oet te kommen. Dee betalingen had he met knooieriej in de bookholding proberen te verbeargen. In nog dree annere districten hef he nog 54 annere anklachten teggen em lopen. Dat gung oawer wo as he met vertrouwelike papieren umsprong en de wies woarop as he de presidentsverkiezingen van 2020 teggenwearken. Ok leupen der börgerzaken teggen em: nen anklacht veur seksueel misbroek en laster in 2023, laster in 2024 en sjoemeln met geld in 2024.

== Tuskentied ==
Noa at he et Witte Hoes oetmost, trök Trump in zien landgood Mar-a-Lago, woar hee kantoor höal zo as dat veur oldpresidenten mag. Hee bleef volholden dat der met de verkiezingen van 2020 sjoemeld was, wat ziene teggenstanders de 'grote leugen' neumen. Dat nömmen ziene anhanger weer oawer um de hele verkiezing zo te neumen. De Republikeinen nömmen ziene kant van et verkiezingsverhaal oawer um neie stembeperkingen in te voren woaras ze zelf gemak van hadden. Vanof juli 2022 bleef he biej stoatsanklagers nöalen um de verkiezingen ongeldig te verkloaren. 

Anders as andere oldpresidenten bleef he zich slim met ziene partiej bemeuien. In de New York Times neumen ze em in 2022 nen modernen partiejleider. Hee bleef geld biej mekaar gaddern töt he op een wis ogenblik meer in kas had as de hele Republikeinse Partiej. Ok heul he voordan inzammelingsacties veur Republikeinen op zien Mar-a-Lago-landgood, woar he zelf ok nich minder an wör. Hee was slim drok um leu wat um noa warren op mooie baantjes te zetten. Biej de halfwegverkiezingen van 2022 stutten hee 200 kandidoaten veur verscheidene afdelingen. Februari 2021 schref he 'n nei bedrief in: Trump Media &amp; Technology Group (TMTG), woarmet he ne 'sociaal netwarkdeenst' veur Amerikanen opzatten. Meert 2024 gung TMTG samen met et speciale wervingsbedrief Digital World Acquisition en wör 'n publiek bedrief. Februari 2022 deu TMTG et sociale mediakanaal Truth Social lös.

'''Rechtzaken'''

In 2019 klaagden [[Journalistiek|journaliste]] E. Jean Carroll Trump an veur anranding in de joaren '90 en veur laster umdat he ear ok nog in et openboar der deurhaalden. Carroll klaagden em in 2022 nog es an veur anranding en meer laster. Hee wör ansprakelik hölden veur seksueel misbroek en laster en mos $5 miljoen lappen veur enen zaak en $83,3 miljoen veur den ander. In 2022 begun den stoat Niej York nen börgerrechtzaak teggen em; zee vunden, hee had de Trump Organization grötter veurdoan as wat et wearkelik was, woardeur he meer kon lenen biej geldscheters en banken; hee wör schuldig bevunden en mos $350 miljoen lappen met rente der oawerhen. 

== Tweede moal presidentschop ==
In 2024 wun Trump de presidentsverkiezingen van [[Kamala Harris]]. Met 78 joar is hee ’n oaldsten ooit wat President van de Verenigde Stoaten worden is. Deur de anklachten wat teggen em loopt is he ok 'n eersten president met ne veroordeling an de boks.

=== Eerste doaden ===
Minner as ne moand veur zien eerste 100-dagen, gavven Trump meer bevelen oet as al ziene veurgangers in eer 100 dagen. Half jannuari leupen der 550 rechtzaken teggen ziene bevelen. An beide partiejen van 't Amerikaanse stelsel hebt rechters meerdere fouten in Trump zien ambtsbeleid anwezzen dee ingoat teggen de grondwet en statuten.

Deur al dizze rechtzaken valt Trump verdan meer oet teggen et rechterlike apparaat. Hee wil, de federale rechters dee zich teggen em oetsprekt, zollen oppakt worden. Oet ne Washington Post-analayse wat half juli 2025 oetköm, blek at hee niks oetdeu op de rechterlike oetsproaken. Wetskenners hebt dat nog nooit eerder zeen van nen president.

Ziene regering hef et veur mekaar kreggen dat ze biej grondwet federale wetten negeren majt. Hee deu niks met een federaal verbod op TikTok bieveurbeeld.

'''Belangenverstrengeling (2025–noe)'''

Van Trump zien tweede termien as president is bekend at et minder beskearming hef teggen belangenverstrengeling. Et tredt tientallen joaren van ethische normen de grond in en der is heel wat zorg um [[Umkeuperieje|umkeupboarheid]]. Hee höl een openboar bedrief an onder ''Trump Media &amp; Technology Group'' en hef der verschillende financiële deensten van maakt. Internationaal hef he investeerd in vastgoodofspraken met stoatsorganen. Ok verkoch he völ Trump-gaddergood as [[Pette|kipsen]] en T-shirts. In ziene hotels en op ziene golfbanen wordt evenementen hölden woar hee weer an verdeent. Andere presidenten hadden der al lang een fonds van maakt.

Trump hef zelf twee [[Cryptogeld|cryptomunten]] (''$Trump'' en ''$Melania'') oetgövven, der reklame veur maakt en der ok an verdeend. Ok verdeent hee an et cryptofamiliebedrief ''World Liberty Financial''. Veur Trump an hef der nog nooit zovöl privé-ondernemmingen en oaverheidsbeleid deur mekaar lopen.

==== Massa-ontslagen veur federaal personeel ====
Onder Trump köm der ne vakaturestop veur federaal personeel. Federale metwearkers meugen ok nich meer thoeswearken of vanof ne andere stie. Ok wol he nen besten hoop ambtenoarenbanen opnei loaten beoordelen um te kieken of der zoneumde 'at-will positions' van maakt konnen worden. Zukke metwearkers könt in de VS zonder verkloaring noar hoes stuurd worden. Dat gebeuren ok: doezenden ambtenoaren wörden noar hoes hen stuurd, wat volgens kenners in stried was met de wet. In ear stie wol he volk hebben wat met 'n zelfden mond preut as woar ze met et. Teggen ende februari 2025 warren meer as 30 doezend leu ontsloan. 

Hee deu der [[diversity, equity and inclusion]] (DEI)-projecten achterhen en verskeurden [[Lyndon B. Johnson]] zien [[Bevel 11246]] oet [[1965]]. Dat bevel bestund der oet, leu wat veur de federale oaverheid wearken, zollen moatreggeln teggen rassisme nemmen. 

Trump en Elon Musk eer Afdeling veur Overheidsefficiëntie brökken verschillende federale bureaus af, woaronder USAID en et Onderwiesbureau. Doezenden leu kwammen biej hoes te zitten. Ambtenoaren möchten nog mer et minimaal vereiste doon. 

==== Dwarszitten politieke teggenstanders ====
In zien tweede termien as president gebreuk regering-Trump eer macht as oaverheid um politieke teggenstanders en leu oet de börgeriej an te pakken. Hee dreigden, tekenden dekreten en leut politieke teggenstanders onnerzeuken, met doarbiej ook organisaties dee de [[Demokratische Partiej]] stutten. De Justitiële Afdeling nöm hee de onafhankelikheid of en gebreuk ze um ziene politieke teggenstanders dwars te zitten. 

Wetskenners kenmearket Trump ziene acties teggen börgers as [[Diktator|autoritear]]. Zee woarschouwt veur ofglieden van de [[demokratie]] en de [[rechtsstoat]]. 

==== Vriejsprekken en strafvermindering ====
Trump sprek links en rechts leu vriej, veurnamelik leu wat em trouw bint. Veural leu dee op zakelik of ambtelik niveau wat oetvretten hebt, könt op zien vriejspraak rekkenen. Zo bint alle opstandelingen van 6 januari op zien eersten neien presidentsdag vriejsprokken, ook dee wat de politie met geweld anvöllen. Meer as 1500 bint der vriejsprokken. 

=== Binnenlands beleid (2025 - noe) ===
Trump löt verdan reggels schrappen woar he gin leefhebber van is, woardeur de oaverheid minder te zeggen hef oawer bepoalde zaken. Volgens kenners is dat teggen tientallen joaren an wetgevving in. Doar teggenoawer steet, hee wil meer grip op privéondernemmingen. Dat geet in teggen et vrieje markt-principe. Trump döt an stoatskapitalisme, deurdat hee vanoet de regering andelen nemp in Amerikaanse bedriewen.

'''Wettenschop'''

Verscheidene beurzen veur onderzeuk hef Trump der achterhen doan. Wettenschoppelik onderzeuk noar dingen wat em nich anstoat kriejt ok gin geld meer. Ok dat is weer illegaal en ongrondwettelik, meent meerdere rechters en et Bureau veur Oawerheidsansprakelikheid. Een van zien eigen programma's, Make America Healthy Again (Maakt Amerika Weer Gezond) gevt of op wettenschop en sprekt op teggen inenten. Doardeur is der in de VS ne opleawing van [[kinkhoost]] en [[mazelen]].

==== Noodtoostand en gezondheidsbeleid ====
Veur et hele land hef Trump de noodtoostand ofropen. Doardeur mag he, meent he, honderden ingrepen doon zonder goodkeuring vanoet et kongres. Volgens em is der landelik energienood. Milieuwetten geldt dan nich, zeg he, en fossiele brandstoffen majt as vanolds oet de grond haald worden. Wind- en zunennergie stoat op een leag pitke. In zien eerste ambtstermien trök Trump de VS al teruw oet de Pariesakkoorden. Biden voogden ze weer to, woarnoa Trump et in zien tweede termien weer teruw trök.

==== Samenleawing ====
Volgens Trump ligt grote problemen in de samenleawing veural an deurdrevven [[diversity, equity and inclusion]] en [[Woke|wokedom]]. Volgens em steet diversiteit liek an onkunde. Op federaal niveau dreiden hee doarum DEI-moatreggeln teruw. Meerdere kulturele instellingen dreigt he met moatreggeln as ze niks doot an eer DEI-beleid. Meer as zestig universiteiten hef he bescholdigd van [[antisemitisme]]. Verschillende advokoatenkantoren dwung he ziene politieke agenda oawer te nemmen.

Steaden woaras de Demokratische Partiej de meeste anhang hef, steuren hee et leager hen um 'orde op zaken te stellen'.

Met meerdere bevelen en op andere wiezen hef Trump transgenders oet et leager weerd. Financiering veur umbouwpleeg hef he stopzet. Inklusief taalgebroek mag he nich lieden. Onderzeuks- en lesmateriaal wil he censureerd hebben. Scholen, universiteaten en kulturele instellingen majt nich meer wat hee neumt 'genderideologie' promoten. Sporters dee transgender bint, majt nich meer metdoon met wedstrieden. Op ear paspoorten möt noe biejstoan wat veur geslacht ze biej geboorte hadden.

==== One Big Beautiful Bill-akte ====
Juli 2025 tekenden Trump de One Big Beautiful Bill-akte. Doarmet zatten hee de tiedelike belastingverleaging van 2017 noe vast. Doarboawenop deu hee nog wiedere belastingverleaging töt rond 4,5 triljoen dollar et joar. Doar hadden veural rieken gemak van. Arme leu kosten et deurgoans 1600 dollar in et joar. Dee zölfde akte dirigeren ok meer centen noar defensie, oetzetting van leu, de grote muur langs de grens, en zien Goldene Stolp, een ofweersysteem teggen raketten. Belastingveurdeel veur greune ennergie gung der achterhen, veur wind- en zunnekracht en veur anschaf van ellektrische wagens. Ok haalden de act geld weg biej onder meer Medicaid en SNAP. De bezunigingen en wiedere veurweerden mut ingoan noa de verkiezingen van 2026. Et Kongressionele kaskantoor schat, de act gef 3,4 triljoen dollar extra schold op de stoatskas, löt 11,8 miljoen leu ear Medicaid-dekking kwietraken en haalt SNAP-veurdelen vort biej dree miljoen leu.

'''Immigratie (2025–noe)'''

Op zien eersten wearkdag dreug Trump grenswachters op um illegalen subiet wier et land oet te zetten. Ok de CBP One-app veur grensoawergänge gung op zwart. Trump stellen een Bliewt in Mexico-beleid in, woarmet ook drugsbendes as terroristengroepen anmearkt wörden. Ok 'n anleg van ne grensmuur mos weer oppakt worden. Gedogen deu he ok nich an, illegalen dee onder CBP One binnen warren kommen mosten der oet. Oetzundering op humanitaire gronden veur [[Kuba|Kubanen]], [[Haïti|Haitianen]] en [[Nicaragua|Nikaraguanen]] was der ok nich meer biej.

Meert 2025 greep he weerum op de Boetenlandse Viejanden-akte oet 1798 um migranten zonder heurzitting vast te zetten in et Opsloetcentrum veur Terrorisme in El Salvador. Hee pikt der aktivisten, legale migranten, toeristen en studenten oet dee kritiek op em hebt of zik veur Palestina oetsprokken hebt. Verscheidene Amerikaanse börgers bint ofvoerd. Zien agressieve deportatiekampanje kump em deur et hele land te stoan op völ protesten en slagen met migranten en protesteerders. Dat wör enkel slimmer noadat veur et oog van de wearld Amerikanen van good anzeen deur federale agenten afskotten wörden biej Operation Metro Surge in Januari 2026.{{DEFAULTSORT:Trump, Donald}}
[[Kategorie:Tweants artikel]]
[[Kategorie:Verenigde Stoatn van Amerika]]
[[Kategorie:Oondernemmer]]
[[Kategorie:Presideant]]
[[Kategorie:Amerikaanse schriever]]
[[Kategorie:Tillevisie]]</text>
      <sha1>0pqykab151uls2niknl3t05diiq77ln</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>332665</id>
      <parentid>332664</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T18:35:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Woolters</username>
        <id>62</id>
      </contributor>
      <comment>/* One Big Beautiful Bill-akte */</comment>
      <origin>332665</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20902" sha1="mwbasix6a8tzmz9nkwhd5effa8rf6bm" xml:space="preserve">[[Bestaand:Official Presidential Portrait of President Donald J. Trump (2025).jpg|duum|341x341px|Staatsieportret van Donald Trump in 2025]]
'''Donald John Trump''' (geboren op [[14 juni]] [[1940|1946]]) is nen [[Verienigde Staoten van Amerika|Amerikaansen]] politiekman, mediakeerl en zakenman. In [[2024]] wun he de presidentsverkiezingen van de Verennigde Stoaten. Seed den [[20 jannewaori|20en januwoari]] van [[2025]] is hee den 47en president. President was he ok al eerder, van [[2017]] töt [[2021]].

== Loopbaan ==
Trump hef een [[Ekonomie|ekonomiediploma]] van de [[Universiteit van Pennsylvanië]] oet [[1968]]. Zien vaar scheuf em noar veurten as neien baas van et familiebedrief in [[1971]]. Dat gavven he 'n neien naam [[Trump Organization|''Trump Organization'']]. Ok nöm he vanof dan annere bouwprojecten an: opknappen van [[Wolkenkrabber|wolkenkrabbers]], [[Hotel|hotels]], [[Casino|gokhuuz]] en golfbanen. Noa at em et spul achterin de negentiger joaren een paar moal oawer ’n kop gung, starten he ok andere onnernemmingen, vaak onner 'n naam ''Trump''. Tusken [[2004]] en [[2015]] was he producent en heuvdrolspöller in de reality-tv-serie ''[[The Apprentice]]''. Hee en zien bedrieven hebt al meer as 4000 rechtzaken an de boks had en bint zes moal oawer 'n kop goan.

== Eerste moal presidentschop ==
In [[2016]] wun Trump de presidentsverkiezingen vuur de [[Republikeinen (Amerikaanse Politiek)|Republikeinen]], van de [[Demokraten (Amerikaanse Politiek)|Demokratenkandidoate]] [[Hillary Clinton]]. Al stemmen de meeste leu veur Clinton. Oet onnerzeuk van Mueller bleek at de [[Ruslaand|Russen]] der in hadden zitten te stokkern. Ziene standpunten wörden [[Populisme|populistisch]], protectionistisch en [[Nationalisme|nationalistisch]] neumd. Ziene beneuming en beleid kömmen heel wat leu teggen in et geweer. Hee was ’n ennigsten Amerikaansen president met gen ervaring in leager- of regeringszaken. Sinds at he közzen is, wördt he deur een koppel Amerikanen verdan ophemmeld net he God zölf is. Trump geleuven an verscheidene [[Samenswearingsteory|samenzweringstheorieën]]. Ok hef he heel wat dinge beweerd woaras achterof niks van kloppen. Dat hef nog gen enkeln president ooit zo slim doan. Hee hef dinge zejd en doan wat leu op of oawer et rändke van [[Racisme|racistisch]] en [[Mysoginy|vrouwonvreandelik]] vindt.

== In opspraak ==
Deur zien onpolitieke oetsproaken kan Trump internationaal op völ andacht rekkenen. Völ van wat he online zet stot leu veur de schennen of blik niks van woar te wen. Biej verscheidene gadderingen rond Trump köm et doardeur al es op houwen an. Biej de veurrondes van de verkiezingen in [[2016]] deuk der ne opname op van Trump oet [[2005]]. Doarin gavven he hoog op van hoo as he vrouwleu seksueel behandeld had. Verschillende vrouwleu hebt em anklaagd veur verschillende groaden van vergriep. Trump sprung hoog en leag um et te ontkennen en deu net of et enkel bedoold was um em der deur te halen. “Fake News” (“Nepneis”) is ene van zien bekendere reakties wörden.

In zien eerste presidentstied wol Trump een inreisverbod veur leu oet landen woar de meerderheid [[Islam|Moslim]] is. Ok wol he met geld wat eagenlik veur et leager was ne muur bouwen tusken de VS en [[Mexico (laand)|Mexiko]], um [[Zuud-Amerika|Zuud-Amerikaanse]] vluchtelingen teggen te holden. Hee leut illegale migrantenfamilies oet mekaar halen en deud der meer as 100 milieuwetten weer achterhen. In 2017 tekkenen he de ''Tax Cuts and Jobs Act'', woarmet der minder [[belasting]] betaald hoven te worden en der de boote achterhen gung veur et verplichte zekenfonds van de ''Affordable Care Act''. Hee zetten [[Neil Gorsuch]], [[Brett Kavanaugh]] en [[Amy Coney Barrett]] in et [[Amerikaanse Hooggerechtshof]].

=== Coronatied ===
Do as de [[COVID-19|Corona]] oetbrök, deud der Trump eerst weinig op oet. Doktersadvies deud he niks met of gung der teggenin, höal testen op grote schoal teggen en köm zölf met behandelingstips wat kant noch wal raken. Trump was anstichter van nen handelsoorlog met [[Volksrippebliek China|China]]. Hee trök de VS oet et veurstel veur een [[Trans-Pacifisch Partnerschop]], de [[Parysakkoorden]] veur [[klimaatverandering]] en de atoomofspraken met Iran. Dree moal gung he met ’n [[Noord-Korea|Noord-Koreaansen]] leider [[Kim Jong-un|Kim Jong Un]] um toafel um den zo wied te kriegen at he zien atoomwoapens der achterhen zol doon, mer dat leup op niks oet.

=== Anklaagd ===
Trump is ’n ennigsten Amerikaansen president wat twee moal anklaagd is. In [[2019]] veur machtsmisbroek en hindern van et Kongres noa at he [[Oekraïne]] dwungen had um [[Joe Biden]] deur te lichten. In [[2021]] veur anzetten töt opstand. De Senaat sprök em in beide gevallen vriej. In [[2020]] verleur he de presidentsverkiezingen van Biden, mer wol ziene ster nich opgevven. Hee reup at der van alle kanten knooid was met de ciefers en proberen um de resultaten um te dreien. Op [[6 jannewaori|6 januari]] [[2021]] sporen hee ziene anhang an töt nen [[mars noar et Kapitool]]. Dat sleu deur; völ van zien anhangers gungen oawer op bestorming. Trump kan et deurgoans best vinden met [[Rechts-extremisme|ultrarechts-extremisten]]. Doarbiej slöt he vaak gewelddoadigen taal oet oawer ziene politieke teggenstanders. Gescheedkunnigen en geleerden zeet em as autoritair en [[Fascime|fascistisch]]. Op völ liesten steet Trump as een van de slechtste presidenten in de geschedenis van Amerika.

=== Noa zien eerste presidentstied ===
Do as Biden et oawernöm in et [[Witte Hoes]] bleef Trump de Republikeinse Partiej domineren. In [[2024]] stellen he zich weer kandidoat. Mei 2024 bevund ne jury in [[Niej-York|Niej-Jork]] em scholdig op 34 anklachten. Hee had [[Pornografie|pornostear]] [[Stormy Daniels]] geld to schöaven um niks lös te loaten oawer wat Trump met Daniels doan zol hebben, um der in de verkiezingen van 2016 better oet te kommen. Dee betalingen had he met knooieriej in de bookholding proberen te verbeargen. In nog dree annere districten hef he nog 54 annere anklachten teggen em lopen. Dat gung oawer wo as he met vertrouwelike papieren umsprong en de wies woarop as he de presidentsverkiezingen van 2020 teggenwearken. Ok leupen der börgerzaken teggen em: nen anklacht veur seksueel misbroek en laster in 2023, laster in 2024 en sjoemeln met geld in 2024.

== Tuskentied ==
Noa at he et Witte Hoes oetmost, trök Trump in zien landgood Mar-a-Lago, woar hee kantoor höal zo as dat veur oldpresidenten mag. Hee bleef volholden dat der met de verkiezingen van 2020 sjoemeld was, wat ziene teggenstanders de 'grote leugen' neumen. Dat nömmen ziene anhanger weer oawer um de hele verkiezing zo te neumen. De Republikeinen nömmen ziene kant van et verkiezingsverhaal oawer um neie stembeperkingen in te voren woaras ze zelf gemak van hadden. Vanof juli 2022 bleef he biej stoatsanklagers nöalen um de verkiezingen ongeldig te verkloaren. 

Anders as andere oldpresidenten bleef he zich slim met ziene partiej bemeuien. In de New York Times neumen ze em in 2022 nen modernen partiejleider. Hee bleef geld biej mekaar gaddern töt he op een wis ogenblik meer in kas had as de hele Republikeinse Partiej. Ok heul he voordan inzammelingsacties veur Republikeinen op zien Mar-a-Lago-landgood, woar he zelf ok nich minder an wör. Hee was slim drok um leu wat um noa warren op mooie baantjes te zetten. Biej de halfwegverkiezingen van 2022 stutten hee 200 kandidoaten veur verscheidene afdelingen. Februari 2021 schref he 'n nei bedrief in: Trump Media &amp; Technology Group (TMTG), woarmet he ne 'sociaal netwarkdeenst' veur Amerikanen opzatten. Meert 2024 gung TMTG samen met et speciale wervingsbedrief Digital World Acquisition en wör 'n publiek bedrief. Februari 2022 deu TMTG et sociale mediakanaal Truth Social lös.

'''Rechtzaken'''

In 2019 klaagden [[Journalistiek|journaliste]] E. Jean Carroll Trump an veur anranding in de joaren '90 en veur laster umdat he ear ok nog in et openboar der deurhaalden. Carroll klaagden em in 2022 nog es an veur anranding en meer laster. Hee wör ansprakelik hölden veur seksueel misbroek en laster en mos $5 miljoen lappen veur enen zaak en $83,3 miljoen veur den ander. In 2022 begun den stoat Niej York nen börgerrechtzaak teggen em; zee vunden, hee had de Trump Organization grötter veurdoan as wat et wearkelik was, woardeur he meer kon lenen biej geldscheters en banken; hee wör schuldig bevunden en mos $350 miljoen lappen met rente der oawerhen. 

== Tweede moal presidentschop ==
In 2024 wun Trump de presidentsverkiezingen van [[Kamala Harris]]. Met 78 joar is hee ’n oaldsten ooit wat President van de Verenigde Stoaten worden is. Deur de anklachten wat teggen em loopt is he ok 'n eersten president met ne veroordeling an de boks.

=== Eerste doaden ===
Minner as ne moand veur zien eerste 100-dagen, gavven Trump meer bevelen oet as al ziene veurgangers in eer 100 dagen. Half jannuari leupen der 550 rechtzaken teggen ziene bevelen. An beide partiejen van 't Amerikaanse stelsel hebt rechters meerdere fouten in Trump zien ambtsbeleid anwezzen dee ingoat teggen de grondwet en statuten.

Deur al dizze rechtzaken valt Trump verdan meer oet teggen et rechterlike apparaat. Hee wil, de federale rechters dee zich teggen em oetsprekt, zollen oppakt worden. Oet ne Washington Post-analayse wat half juli 2025 oetköm, blek at hee niks oetdeu op de rechterlike oetsproaken. Wetskenners hebt dat nog nooit eerder zeen van nen president.

Ziene regering hef et veur mekaar kreggen dat ze biej grondwet federale wetten negeren majt. Hee deu niks met een federaal verbod op TikTok bieveurbeeld.

'''Belangenverstrengeling (2025–noe)'''

Van Trump zien tweede termien as president is bekend at et minder beskearming hef teggen belangenverstrengeling. Et tredt tientallen joaren van ethische normen de grond in en der is heel wat zorg um [[Umkeuperieje|umkeupboarheid]]. Hee höl een openboar bedrief an onder ''Trump Media &amp; Technology Group'' en hef der verschillende financiële deensten van maakt. Internationaal hef he investeerd in vastgoodofspraken met stoatsorganen. Ok verkoch he völ Trump-gaddergood as [[Pette|kipsen]] en T-shirts. In ziene hotels en op ziene golfbanen wordt evenementen hölden woar hee weer an verdeent. Andere presidenten hadden der al lang een fonds van maakt.

Trump hef zelf twee [[Cryptogeld|cryptomunten]] (''$Trump'' en ''$Melania'') oetgövven, der reklame veur maakt en der ok an verdeend. Ok verdeent hee an et cryptofamiliebedrief ''World Liberty Financial''. Veur Trump an hef der nog nooit zovöl privé-ondernemmingen en oaverheidsbeleid deur mekaar lopen.

==== Massa-ontslagen veur federaal personeel ====
Onder Trump köm der ne vakaturestop veur federaal personeel. Federale metwearkers meugen ok nich meer thoeswearken of vanof ne andere stie. Ok wol he nen besten hoop ambtenoarenbanen opnei loaten beoordelen um te kieken of der zoneumde 'at-will positions' van maakt konnen worden. Zukke metwearkers könt in de VS zonder verkloaring noar hoes stuurd worden. Dat gebeuren ok: doezenden ambtenoaren wörden noar hoes hen stuurd, wat volgens kenners in stried was met de wet. In ear stie wol he volk hebben wat met 'n zelfden mond preut as woar ze met et. Teggen ende februari 2025 warren meer as 30 doezend leu ontsloan. 

Hee deu der [[diversity, equity and inclusion]] (DEI)-projecten achterhen en verskeurden [[Lyndon B. Johnson]] zien [[Bevel 11246]] oet [[1965]]. Dat bevel bestund der oet, leu wat veur de federale oaverheid wearken, zollen moatreggeln teggen rassisme nemmen. 

Trump en Elon Musk eer Afdeling veur Overheidsefficiëntie brökken verschillende federale bureaus af, woaronder USAID en et Onderwiesbureau. Doezenden leu kwammen biej hoes te zitten. Ambtenoaren möchten nog mer et minimaal vereiste doon. 

==== Dwarszitten politieke teggenstanders ====
In zien tweede termien as president gebreuk regering-Trump eer macht as oaverheid um politieke teggenstanders en leu oet de börgeriej an te pakken. Hee dreigden, tekenden dekreten en leut politieke teggenstanders onnerzeuken, met doarbiej ook organisaties dee de [[Demokratische Partiej]] stutten. De Justitiële Afdeling nöm hee de onafhankelikheid of en gebreuk ze um ziene politieke teggenstanders dwars te zitten. 

Wetskenners kenmearket Trump ziene acties teggen börgers as [[Diktator|autoritear]]. Zee woarschouwt veur ofglieden van de [[demokratie]] en de [[rechtsstoat]]. 

==== Vriejsprekken en strafvermindering ====
Trump sprek links en rechts leu vriej, veurnamelik leu wat em trouw bint. Veural leu dee op zakelik of ambtelik niveau wat oetvretten hebt, könt op zien vriejspraak rekkenen. Zo bint alle opstandelingen van 6 januari op zien eersten neien presidentsdag vriejsprokken, ook dee wat de politie met geweld anvöllen. Meer as 1500 bint der vriejsprokken. 

=== Binnenlands beleid (2025 - noe) ===
Trump löt verdan reggels schrappen woar he gin leefhebber van is, woardeur de oaverheid minder te zeggen hef oawer bepoalde zaken. Volgens kenners is dat teggen tientallen joaren an wetgevving in. Doar teggenoawer steet, hee wil meer grip op privéondernemmingen. Dat geet in teggen et vrieje markt-principe. Trump döt an stoatskapitalisme, deurdat hee vanoet de regering andelen nemp in Amerikaanse bedriewen.

'''Wettenschop'''

Verscheidene beurzen veur onderzeuk hef Trump der achterhen doan. Wettenschoppelik onderzeuk noar dingen wat em nich anstoat kriejt ok gin geld meer. Ok dat is weer illegaal en ongrondwettelik, meent meerdere rechters en et Bureau veur Oawerheidsansprakelikheid. Een van zien eigen programma's, Make America Healthy Again (Maakt Amerika Weer Gezond) gevt of op wettenschop en sprekt op teggen inenten. Doardeur is der in de VS ne opleawing van [[kinkhoost]] en [[mazelen]].

==== Noodtoostand en gezondheidsbeleid ====
Veur et hele land hef Trump de noodtoostand ofropen. Doardeur mag he, meent he, honderden ingrepen doon zonder goodkeuring vanoet et kongres. Volgens em is der landelik energienood. Milieuwetten geldt dan nich, zeg he, en fossiele brandstoffen majt as vanolds oet de grond haald worden. Wind- en zunennergie stoat op een leag pitke. In zien eerste ambtstermien trök Trump de VS al teruw oet de Pariesakkoorden. Biden voogden ze weer to, woarnoa Trump et in zien tweede termien weer teruw trök.

==== Samenleawing ====
Volgens Trump ligt grote problemen in de samenleawing veural an deurdrevven [[diversity, equity and inclusion]] en [[Woke|wokedom]]. Volgens em steet diversiteit liek an onkunde. Op federaal niveau dreiden hee doarum DEI-moatreggeln teruw. Meerdere kulturele instellingen dreigt he met moatreggeln as ze niks doot an eer DEI-beleid. Meer as zestig universiteiten hef he bescholdigd van [[antisemitisme]]. Verschillende advokoatenkantoren dwung he ziene politieke agenda oawer te nemmen.

Steaden woaras de Demokratische Partiej de meeste anhang hef, steuren hee et leager hen um 'orde op zaken te stellen'.

Met meerdere bevelen en op andere wiezen hef Trump transgenders oet et leager weerd. Financiering veur umbouwpleeg hef he stopzet. Inklusief taalgebroek mag he nich lieden. Onderzeuks- en lesmateriaal wil he censureerd hebben. Scholen, universiteaten en kulturele instellingen majt nich meer wat hee neumt 'genderideologie' promoten. Sporters dee transgender bint, majt nich meer metdoon met wedstrieden. Op ear paspoorten möt noe biejstoan wat veur geslacht ze biej geboorte hadden.

==== One Big Beautiful Bill-akte ====
Juli 2025 tekenden Trump de One Big Beautiful Bill-akte. Doarmet zatten hee de tiedelike belastingverleaging van 2017 noe vast. Doarboawenop deu hee nog wiedere belastingverleaging töt rond 4,5 triljoen dollar et joar. Doar hadden veural rieken gemak van. Arme leu kosten et deurgoans 1600 dollar in et joar. Dee zölfde akte dirigeren ok meer centen noar defensie, oetzetting van leu, de grote muur langs de grens, en zien Goldene Stolp, een ofweersysteem teggen raketten. Belastingveurdeel veur greune ennergie gung der achterhen, veur wind- en zunnekracht en veur anschaf van ellektrische wagens. Ok haalden de act geld weg biej onder meer Medicaid en SNAP. De bezunigingen en wiedere veurweerden mut ingoan noa de verkiezingen van 2026. Et Kongressionele kaskantoor schat, de act gef 3,4 triljoen dollar extra schold op de stoatskas, löt 11,8 miljoen leu ear Medicaid-dekking kwietraken en haalt SNAP-veurdelen vort biej dree miljoen leu.

==== Immigratie (2025–noe) ====
Op zien eersten wearkdag dreug Trump grenswachters op um illegalen subiet wier et land oet te zetten. Ok de CBP One-app veur grensoawergänge gung op zwart. Trump stellen een Bliewt in Mexico-beleid in, woarmet ook drugsbendes as terroristengroepen anmearkt wörden. Ok 'n anleg van ne grensmuur mos weer oppakt worden. Gedogen deu he ok nich an, illegalen dee onder CBP One binnen warren kommen mosten der oet. Oetzundering op humanitaire gronden veur [[Kuba|Kubanen]], [[Haïti|Haitianen]] en [[Nicaragua|Nikaraguanen]] was der ok nich meer biej.

Meert 2025 greep he weerum op de Boetenlandse Viejanden-akte oet 1798 um migranten zonder heurzitting vast te zetten in et Opsloetcentrum veur Terrorisme in El Salvador. Hee pikt der aktivisten, legale migranten, toeristen en studenten oet dee kritiek op em hebt of zik veur Palestina oetsprokken hebt. Verscheidene Amerikaanse börgers bint ofvoerd. Zien agressieve deportatiekampanje kump em deur et hele land te stoan op völ protesten en slagen met migranten en protesteerders. Dat wör enkel slimmer noadat veur et oog van de wearld Amerikanen van good anzeen deur federale agenten afskotten wörden biej Operation Metro Surge in Januari 2026.

==== Boetenlands beleid ====
Trump zien tweede ambtstermien steet te book as imperialistisch. Zien regering zet hard in op eer America First-beleid. Ze hebt zich teruwtrökken oet internationale organisaties dee bedoold warren um Amerika's zachten invlood te vergroten. Trump wil verdan wat weerhebben veur wat he bondgenoten te beden hef. Dat dut he op onnoavolgboare wiez. Mangs dut he onverschillig, mangs viejandig, terwiel as he juust gode möa lik met landen dee vanolds teggen Amerika warren. 

Februari 2025 wisselden Trump en vicepresident Vance harde weur met Oekraiensen president Volodymyr Zelenskyy. De beelden gungen de hele weerld oawer. Media beschreef et as ne nooit eerder zene botsing tusken nen amerikaansen president en een ander stoatsheufd.
[[/wiki/File:President_Trump_and_Ukrainian_President_Zelenskyy_in_Oval_Office,_Feb._28,_2025.webm|duum|327x327px|Botsing met Zelenskyy, Februari 2025]]
Trump steet breed achter Israel en blif eer stutten in de [[Gazaoorlog vanaf 2023|Gazaoorlog]]. Van meert tot mei 2025 bombarderen Trump Hoeti-doelen in Jemen. Dat was zien eerste militaire angreep in et Middenoosten. Biej 'n Iraans-Israelischen oorlog van 2025 gavven Trump in juni opdracht um Iraanse atoomsties te bombarden. Zien veurstel veur nen woapenstilstand in Gaza kwam der deur  in oktober 2025, woarnoa as hee ziene Vreadesroad oprichten. Februari 2026 bejoaden Trump gezamenlike lochtanvallen met Israel teggen Iran. Ok sturen he vleegdekschepen en oorlogsfregatten der achteran. Israelische bomanvallen kwam Iran zien heugsten leider Ali Khamenei umme, nöast andere Iraanse hoogweerdigen. Iran völ doarop umliggende landen an dee good met Amerika of Israel könt.

Op zakelik vlak steet Trump zien beleid te book as beskarmend. Hee hef de meeste andere landen hoge heffingen oplegd, ok veurname handelslanden as [[Volksrippebliek China|China]], [[Kannede|Kanada]] en [[Mexico (laand)|Mexiko]]. Hee is ne wearldwiede handelsoorlog begunnen, met de heugste heffingen op andere landen sind de Akte van de Smoot-Hawley-Heffingen oet 1930. Et heugste rechtshof zea in 2026 at de heffingen illegaal warren. Trump dreigt regelmoatig met heffingen teggen bondgenoten as ze zich oetsprekt teggen ziene politieke keuzes.

In Middenamerika hef Trump opdracht gevven veur anvallen op wat noar verluud drugsboten möt wean in internationale wateren. Ok wil hee der meer soldoaten hebben. November 2025 sprök Trump veurmoalig Honduraans president Juan Orlando Hernández vriej den as in 2022 was oppakt en noar de VS oetleaverd. Den zat nen straf oet van 45 joar veur drugshandel. Januari 2026 greep de VS 'n Venezolaansen president Nicolás Maduro en vleugen em noar Stad Niej-Jork, woar hee veroordeeld wör veur drugshandel.

In 2025 dreigden Trump at he Greunland wol innemmen. Dat zol he veur mekaar kriegen of met leagermacht of deur heffingen. Januari 2026 kwam he doar van weer, umdat he zeg he 'een raamweark vuur een tokomstig handelsverdrag' met de NAVO veur mekaar kreggen har.{{DEFAULTSORT:Trump, Donald}}
[[Kategorie:Tweants artikel]]
[[Kategorie:Verenigde Stoatn van Amerika]]
[[Kategorie:Oondernemmer]]
[[Kategorie:Presideant]]
[[Kategorie:Amerikaanse schriever]]
[[Kategorie:Tillevisie]]</text>
      <sha1>mwbasix6a8tzmz9nkwhd5effa8rf6bm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>332666</id>
      <parentid>332665</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T18:37:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Woolters</username>
        <id>62</id>
      </contributor>
      <comment>/* Boetenlands beleid */</comment>
      <origin>332666</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20896" sha1="r2hkvlek7p2vki4bi76gbwq6vpxv2qt" xml:space="preserve">[[Bestaand:Official Presidential Portrait of President Donald J. Trump (2025).jpg|duum|341x341px|Staatsieportret van Donald Trump in 2025]]
'''Donald John Trump''' (geboren op [[14 juni]] [[1940|1946]]) is nen [[Verienigde Staoten van Amerika|Amerikaansen]] politiekman, mediakeerl en zakenman. In [[2024]] wun he de presidentsverkiezingen van de Verennigde Stoaten. Seed den [[20 jannewaori|20en januwoari]] van [[2025]] is hee den 47en president. President was he ok al eerder, van [[2017]] töt [[2021]].

== Loopbaan ==
Trump hef een [[Ekonomie|ekonomiediploma]] van de [[Universiteit van Pennsylvanië]] oet [[1968]]. Zien vaar scheuf em noar veurten as neien baas van et familiebedrief in [[1971]]. Dat gavven he 'n neien naam [[Trump Organization|''Trump Organization'']]. Ok nöm he vanof dan annere bouwprojecten an: opknappen van [[Wolkenkrabber|wolkenkrabbers]], [[Hotel|hotels]], [[Casino|gokhuuz]] en golfbanen. Noa at em et spul achterin de negentiger joaren een paar moal oawer ’n kop gung, starten he ok andere onnernemmingen, vaak onner 'n naam ''Trump''. Tusken [[2004]] en [[2015]] was he producent en heuvdrolspöller in de reality-tv-serie ''[[The Apprentice]]''. Hee en zien bedrieven hebt al meer as 4000 rechtzaken an de boks had en bint zes moal oawer 'n kop goan.

== Eerste moal presidentschop ==
In [[2016]] wun Trump de presidentsverkiezingen vuur de [[Republikeinen (Amerikaanse Politiek)|Republikeinen]], van de [[Demokraten (Amerikaanse Politiek)|Demokratenkandidoate]] [[Hillary Clinton]]. Al stemmen de meeste leu veur Clinton. Oet onnerzeuk van Mueller bleek at de [[Ruslaand|Russen]] der in hadden zitten te stokkern. Ziene standpunten wörden [[Populisme|populistisch]], protectionistisch en [[Nationalisme|nationalistisch]] neumd. Ziene beneuming en beleid kömmen heel wat leu teggen in et geweer. Hee was ’n ennigsten Amerikaansen president met gen ervaring in leager- of regeringszaken. Sinds at he közzen is, wördt he deur een koppel Amerikanen verdan ophemmeld net he God zölf is. Trump geleuven an verscheidene [[Samenswearingsteory|samenzweringstheorieën]]. Ok hef he heel wat dinge beweerd woaras achterof niks van kloppen. Dat hef nog gen enkeln president ooit zo slim doan. Hee hef dinge zejd en doan wat leu op of oawer et rändke van [[Racisme|racistisch]] en [[Mysoginy|vrouwonvreandelik]] vindt.

== In opspraak ==
Deur zien onpolitieke oetsproaken kan Trump internationaal op völ andacht rekkenen. Völ van wat he online zet stot leu veur de schennen of blik niks van woar te wen. Biej verscheidene gadderingen rond Trump köm et doardeur al es op houwen an. Biej de veurrondes van de verkiezingen in [[2016]] deuk der ne opname op van Trump oet [[2005]]. Doarin gavven he hoog op van hoo as he vrouwleu seksueel behandeld had. Verschillende vrouwleu hebt em anklaagd veur verschillende groaden van vergriep. Trump sprung hoog en leag um et te ontkennen en deu net of et enkel bedoold was um em der deur te halen. “Fake News” (“Nepneis”) is ene van zien bekendere reakties wörden.

In zien eerste presidentstied wol Trump een inreisverbod veur leu oet landen woar de meerderheid [[Islam|Moslim]] is. Ok wol he met geld wat eagenlik veur et leager was ne muur bouwen tusken de VS en [[Mexico (laand)|Mexiko]], um [[Zuud-Amerika|Zuud-Amerikaanse]] vluchtelingen teggen te holden. Hee leut illegale migrantenfamilies oet mekaar halen en deud der meer as 100 milieuwetten weer achterhen. In 2017 tekkenen he de ''Tax Cuts and Jobs Act'', woarmet der minder [[belasting]] betaald hoven te worden en der de boote achterhen gung veur et verplichte zekenfonds van de ''Affordable Care Act''. Hee zetten [[Neil Gorsuch]], [[Brett Kavanaugh]] en [[Amy Coney Barrett]] in et [[Amerikaanse Hooggerechtshof]].

=== Coronatied ===
Do as de [[COVID-19|Corona]] oetbrök, deud der Trump eerst weinig op oet. Doktersadvies deud he niks met of gung der teggenin, höal testen op grote schoal teggen en köm zölf met behandelingstips wat kant noch wal raken. Trump was anstichter van nen handelsoorlog met [[Volksrippebliek China|China]]. Hee trök de VS oet et veurstel veur een [[Trans-Pacifisch Partnerschop]], de [[Parysakkoorden]] veur [[klimaatverandering]] en de atoomofspraken met Iran. Dree moal gung he met ’n [[Noord-Korea|Noord-Koreaansen]] leider [[Kim Jong-un|Kim Jong Un]] um toafel um den zo wied te kriegen at he zien atoomwoapens der achterhen zol doon, mer dat leup op niks oet.

=== Anklaagd ===
Trump is ’n ennigsten Amerikaansen president wat twee moal anklaagd is. In [[2019]] veur machtsmisbroek en hindern van et Kongres noa at he [[Oekraïne]] dwungen had um [[Joe Biden]] deur te lichten. In [[2021]] veur anzetten töt opstand. De Senaat sprök em in beide gevallen vriej. In [[2020]] verleur he de presidentsverkiezingen van Biden, mer wol ziene ster nich opgevven. Hee reup at der van alle kanten knooid was met de ciefers en proberen um de resultaten um te dreien. Op [[6 jannewaori|6 januari]] [[2021]] sporen hee ziene anhang an töt nen [[mars noar et Kapitool]]. Dat sleu deur; völ van zien anhangers gungen oawer op bestorming. Trump kan et deurgoans best vinden met [[Rechts-extremisme|ultrarechts-extremisten]]. Doarbiej slöt he vaak gewelddoadigen taal oet oawer ziene politieke teggenstanders. Gescheedkunnigen en geleerden zeet em as autoritair en [[Fascime|fascistisch]]. Op völ liesten steet Trump as een van de slechtste presidenten in de geschedenis van Amerika.

=== Noa zien eerste presidentstied ===
Do as Biden et oawernöm in et [[Witte Hoes]] bleef Trump de Republikeinse Partiej domineren. In [[2024]] stellen he zich weer kandidoat. Mei 2024 bevund ne jury in [[Niej-York|Niej-Jork]] em scholdig op 34 anklachten. Hee had [[Pornografie|pornostear]] [[Stormy Daniels]] geld to schöaven um niks lös te loaten oawer wat Trump met Daniels doan zol hebben, um der in de verkiezingen van 2016 better oet te kommen. Dee betalingen had he met knooieriej in de bookholding proberen te verbeargen. In nog dree annere districten hef he nog 54 annere anklachten teggen em lopen. Dat gung oawer wo as he met vertrouwelike papieren umsprong en de wies woarop as he de presidentsverkiezingen van 2020 teggenwearken. Ok leupen der börgerzaken teggen em: nen anklacht veur seksueel misbroek en laster in 2023, laster in 2024 en sjoemeln met geld in 2024.

== Tuskentied ==
Noa at he et Witte Hoes oetmost, trök Trump in zien landgood Mar-a-Lago, woar hee kantoor höal zo as dat veur oldpresidenten mag. Hee bleef volholden dat der met de verkiezingen van 2020 sjoemeld was, wat ziene teggenstanders de 'grote leugen' neumen. Dat nömmen ziene anhanger weer oawer um de hele verkiezing zo te neumen. De Republikeinen nömmen ziene kant van et verkiezingsverhaal oawer um neie stembeperkingen in te voren woaras ze zelf gemak van hadden. Vanof juli 2022 bleef he biej stoatsanklagers nöalen um de verkiezingen ongeldig te verkloaren. 

Anders as andere oldpresidenten bleef he zich slim met ziene partiej bemeuien. In de New York Times neumen ze em in 2022 nen modernen partiejleider. Hee bleef geld biej mekaar gaddern töt he op een wis ogenblik meer in kas had as de hele Republikeinse Partiej. Ok heul he voordan inzammelingsacties veur Republikeinen op zien Mar-a-Lago-landgood, woar he zelf ok nich minder an wör. Hee was slim drok um leu wat um noa warren op mooie baantjes te zetten. Biej de halfwegverkiezingen van 2022 stutten hee 200 kandidoaten veur verscheidene afdelingen. Februari 2021 schref he 'n nei bedrief in: Trump Media &amp; Technology Group (TMTG), woarmet he ne 'sociaal netwarkdeenst' veur Amerikanen opzatten. Meert 2024 gung TMTG samen met et speciale wervingsbedrief Digital World Acquisition en wör 'n publiek bedrief. Februari 2022 deu TMTG et sociale mediakanaal Truth Social lös.

'''Rechtzaken'''

In 2019 klaagden [[Journalistiek|journaliste]] E. Jean Carroll Trump an veur anranding in de joaren '90 en veur laster umdat he ear ok nog in et openboar der deurhaalden. Carroll klaagden em in 2022 nog es an veur anranding en meer laster. Hee wör ansprakelik hölden veur seksueel misbroek en laster en mos $5 miljoen lappen veur enen zaak en $83,3 miljoen veur den ander. In 2022 begun den stoat Niej York nen börgerrechtzaak teggen em; zee vunden, hee had de Trump Organization grötter veurdoan as wat et wearkelik was, woardeur he meer kon lenen biej geldscheters en banken; hee wör schuldig bevunden en mos $350 miljoen lappen met rente der oawerhen. 

== Tweede moal presidentschop ==
In 2024 wun Trump de presidentsverkiezingen van [[Kamala Harris]]. Met 78 joar is hee ’n oaldsten ooit wat President van de Verenigde Stoaten worden is. Deur de anklachten wat teggen em loopt is he ok 'n eersten president met ne veroordeling an de boks.

=== Eerste doaden ===
Minner as ne moand veur zien eerste 100-dagen, gavven Trump meer bevelen oet as al ziene veurgangers in eer 100 dagen. Half jannuari leupen der 550 rechtzaken teggen ziene bevelen. An beide partiejen van 't Amerikaanse stelsel hebt rechters meerdere fouten in Trump zien ambtsbeleid anwezzen dee ingoat teggen de grondwet en statuten.

Deur al dizze rechtzaken valt Trump verdan meer oet teggen et rechterlike apparaat. Hee wil, de federale rechters dee zich teggen em oetsprekt, zollen oppakt worden. Oet ne Washington Post-analayse wat half juli 2025 oetköm, blek at hee niks oetdeu op de rechterlike oetsproaken. Wetskenners hebt dat nog nooit eerder zeen van nen president.

Ziene regering hef et veur mekaar kreggen dat ze biej grondwet federale wetten negeren majt. Hee deu niks met een federaal verbod op TikTok bieveurbeeld.

'''Belangenverstrengeling (2025–noe)'''

Van Trump zien tweede termien as president is bekend at et minder beskearming hef teggen belangenverstrengeling. Et tredt tientallen joaren van ethische normen de grond in en der is heel wat zorg um [[Umkeuperieje|umkeupboarheid]]. Hee höl een openboar bedrief an onder ''Trump Media &amp; Technology Group'' en hef der verschillende financiële deensten van maakt. Internationaal hef he investeerd in vastgoodofspraken met stoatsorganen. Ok verkoch he völ Trump-gaddergood as [[Pette|kipsen]] en T-shirts. In ziene hotels en op ziene golfbanen wordt evenementen hölden woar hee weer an verdeent. Andere presidenten hadden der al lang een fonds van maakt.

Trump hef zelf twee [[Cryptogeld|cryptomunten]] (''$Trump'' en ''$Melania'') oetgövven, der reklame veur maakt en der ok an verdeend. Ok verdeent hee an et cryptofamiliebedrief ''World Liberty Financial''. Veur Trump an hef der nog nooit zovöl privé-ondernemmingen en oaverheidsbeleid deur mekaar lopen.

==== Massa-ontslagen veur federaal personeel ====
Onder Trump köm der ne vakaturestop veur federaal personeel. Federale metwearkers meugen ok nich meer thoeswearken of vanof ne andere stie. Ok wol he nen besten hoop ambtenoarenbanen opnei loaten beoordelen um te kieken of der zoneumde 'at-will positions' van maakt konnen worden. Zukke metwearkers könt in de VS zonder verkloaring noar hoes stuurd worden. Dat gebeuren ok: doezenden ambtenoaren wörden noar hoes hen stuurd, wat volgens kenners in stried was met de wet. In ear stie wol he volk hebben wat met 'n zelfden mond preut as woar ze met et. Teggen ende februari 2025 warren meer as 30 doezend leu ontsloan. 

Hee deu der [[diversity, equity and inclusion]] (DEI)-projecten achterhen en verskeurden [[Lyndon B. Johnson]] zien [[Bevel 11246]] oet [[1965]]. Dat bevel bestund der oet, leu wat veur de federale oaverheid wearken, zollen moatreggeln teggen rassisme nemmen. 

Trump en Elon Musk eer Afdeling veur Overheidsefficiëntie brökken verschillende federale bureaus af, woaronder USAID en et Onderwiesbureau. Doezenden leu kwammen biej hoes te zitten. Ambtenoaren möchten nog mer et minimaal vereiste doon. 

==== Dwarszitten politieke teggenstanders ====
In zien tweede termien as president gebreuk regering-Trump eer macht as oaverheid um politieke teggenstanders en leu oet de börgeriej an te pakken. Hee dreigden, tekenden dekreten en leut politieke teggenstanders onnerzeuken, met doarbiej ook organisaties dee de [[Demokratische Partiej]] stutten. De Justitiële Afdeling nöm hee de onafhankelikheid of en gebreuk ze um ziene politieke teggenstanders dwars te zitten. 

Wetskenners kenmearket Trump ziene acties teggen börgers as [[Diktator|autoritear]]. Zee woarschouwt veur ofglieden van de [[demokratie]] en de [[rechtsstoat]]. 

==== Vriejsprekken en strafvermindering ====
Trump sprek links en rechts leu vriej, veurnamelik leu wat em trouw bint. Veural leu dee op zakelik of ambtelik niveau wat oetvretten hebt, könt op zien vriejspraak rekkenen. Zo bint alle opstandelingen van 6 januari op zien eersten neien presidentsdag vriejsprokken, ook dee wat de politie met geweld anvöllen. Meer as 1500 bint der vriejsprokken. 

=== Binnenlands beleid (2025 - noe) ===
Trump löt verdan reggels schrappen woar he gin leefhebber van is, woardeur de oaverheid minder te zeggen hef oawer bepoalde zaken. Volgens kenners is dat teggen tientallen joaren an wetgevving in. Doar teggenoawer steet, hee wil meer grip op privéondernemmingen. Dat geet in teggen et vrieje markt-principe. Trump döt an stoatskapitalisme, deurdat hee vanoet de regering andelen nemp in Amerikaanse bedriewen.

'''Wettenschop'''

Verscheidene beurzen veur onderzeuk hef Trump der achterhen doan. Wettenschoppelik onderzeuk noar dingen wat em nich anstoat kriejt ok gin geld meer. Ok dat is weer illegaal en ongrondwettelik, meent meerdere rechters en et Bureau veur Oawerheidsansprakelikheid. Een van zien eigen programma's, Make America Healthy Again (Maakt Amerika Weer Gezond) gevt of op wettenschop en sprekt op teggen inenten. Doardeur is der in de VS ne opleawing van [[kinkhoost]] en [[mazelen]].

==== Noodtoostand en gezondheidsbeleid ====
Veur et hele land hef Trump de noodtoostand ofropen. Doardeur mag he, meent he, honderden ingrepen doon zonder goodkeuring vanoet et kongres. Volgens em is der landelik energienood. Milieuwetten geldt dan nich, zeg he, en fossiele brandstoffen majt as vanolds oet de grond haald worden. Wind- en zunennergie stoat op een leag pitke. In zien eerste ambtstermien trök Trump de VS al teruw oet de Pariesakkoorden. Biden voogden ze weer to, woarnoa Trump et in zien tweede termien weer teruw trök.

==== Samenleawing ====
Volgens Trump ligt grote problemen in de samenleawing veural an deurdrevven [[diversity, equity and inclusion]] en [[Woke|wokedom]]. Volgens em steet diversiteit liek an onkunde. Op federaal niveau dreiden hee doarum DEI-moatreggeln teruw. Meerdere kulturele instellingen dreigt he met moatreggeln as ze niks doot an eer DEI-beleid. Meer as zestig universiteiten hef he bescholdigd van [[antisemitisme]]. Verschillende advokoatenkantoren dwung he ziene politieke agenda oawer te nemmen.

Steaden woaras de Demokratische Partiej de meeste anhang hef, steuren hee et leager hen um 'orde op zaken te stellen'.

Met meerdere bevelen en op andere wiezen hef Trump transgenders oet et leager weerd. Financiering veur umbouwpleeg hef he stopzet. Inklusief taalgebroek mag he nich lieden. Onderzeuks- en lesmateriaal wil he censureerd hebben. Scholen, universiteaten en kulturele instellingen majt nich meer wat hee neumt 'genderideologie' promoten. Sporters dee transgender bint, majt nich meer metdoon met wedstrieden. Op ear paspoorten möt noe biejstoan wat veur geslacht ze biej geboorte hadden.

==== One Big Beautiful Bill-akte ====
Juli 2025 tekenden Trump de One Big Beautiful Bill-akte. Doarmet zatten hee de tiedelike belastingverleaging van 2017 noe vast. Doarboawenop deu hee nog wiedere belastingverleaging töt rond 4,5 triljoen dollar et joar. Doar hadden veural rieken gemak van. Arme leu kosten et deurgoans 1600 dollar in et joar. Dee zölfde akte dirigeren ok meer centen noar defensie, oetzetting van leu, de grote muur langs de grens, en zien Goldene Stolp, een ofweersysteem teggen raketten. Belastingveurdeel veur greune ennergie gung der achterhen, veur wind- en zunnekracht en veur anschaf van ellektrische wagens. Ok haalden de act geld weg biej onder meer Medicaid en SNAP. De bezunigingen en wiedere veurweerden mut ingoan noa de verkiezingen van 2026. Et Kongressionele kaskantoor schat, de act gef 3,4 triljoen dollar extra schold op de stoatskas, löt 11,8 miljoen leu ear Medicaid-dekking kwietraken en haalt SNAP-veurdelen vort biej dree miljoen leu.

==== Immigratie (2025–noe) ====
Op zien eersten wearkdag dreug Trump grenswachters op um illegalen subiet wier et land oet te zetten. Ok de CBP One-app veur grensoawergänge gung op zwart. Trump stellen een Bliewt in Mexico-beleid in, woarmet ook drugsbendes as terroristengroepen anmearkt wörden. Ok 'n anleg van ne grensmuur mos weer oppakt worden. Gedogen deu he ok nich an, illegalen dee onder CBP One binnen warren kommen mosten der oet. Oetzundering op humanitaire gronden veur [[Kuba|Kubanen]], [[Haïti|Haitianen]] en [[Nicaragua|Nikaraguanen]] was der ok nich meer biej.

Meert 2025 greep he weerum op de Boetenlandse Viejanden-akte oet 1798 um migranten zonder heurzitting vast te zetten in et Opsloetcentrum veur Terrorisme in El Salvador. Hee pikt der aktivisten, legale migranten, toeristen en studenten oet dee kritiek op em hebt of zik veur Palestina oetsprokken hebt. Verscheidene Amerikaanse börgers bint ofvoerd. Zien agressieve deportatiekampanje kump em deur et hele land te stoan op völ protesten en slagen met migranten en protesteerders. Dat wör enkel slimmer noadat veur et oog van de wearld Amerikanen van good anzeen deur federale agenten afskotten wörden biej Operation Metro Surge in Januari 2026.

==== Boetenlands beleid ====
Trump zien tweede ambtstermien steet te book as imperialistisch. Zien regering zet hard in op eer America First-beleid. Ze hebt zich teruwtrökken oet internationale organisaties dee bedoold warren um Amerika's zachten invlood te vergroten. Trump wil verdan wat weerhebben veur wat he bondgenoten te beden hef. Dat dut he op onnoavolgboare wiez. Mangs dut he onverschillig, mangs viejandig, terwiel as he juust gode möa lik met landen dee vanolds teggen Amerika warren. 

Februari 2025 wisselden Trump en vicepresident Vance harde weur met Oekraiensen president Volodymyr Zelenskyy. De beelden gungen de hele weerld oawer. Media beschreef et as ne nooit eerder zene botsing tusken nen amerikaansen president en een ander stoatsheufd.
[[File:President_Trump_and_Ukrainian_President_Zelenskyy_in_Oval_Office,_Feb._28,_2025.webm|duum|327x327px|Botsing met Zelenskyy, Februari 2025]]
Trump steet breed achter Israel en blif eer stutten in de [[Gazaoorlog vanaf 2023|Gazaoorlog]]. Van meert tot mei 2025 bombarderen Trump Hoeti-doelen in Jemen. Dat was zien eerste militaire angreep in et Middenoosten. Biej 'n Iraans-Israelischen oorlog van 2025 gavven Trump in juni opdracht um Iraanse atoomsties te bombarden. Zien veurstel veur nen woapenstilstand in Gaza kwam der deur  in oktober 2025, woarnoa as hee ziene Vreadesroad oprichten. Februari 2026 bejoaden Trump gezamenlike lochtanvallen met Israel teggen Iran. Ok sturen he vleegdekschepen en oorlogsfregatten der achteran. Israelische bomanvallen kwam Iran zien heugsten leider Ali Khamenei umme, nöast andere Iraanse hoogweerdigen. Iran völ doarop umliggende landen an dee good met Amerika of Israel könt.

Op zakelik vlak steet Trump zien beleid te book as beskarmend. Hee hef de meeste andere landen hoge heffingen oplegd, ok veurname handelslanden as [[Volksrippebliek China|China]], [[Kannede|Kanada]] en [[Mexico (laand)|Mexiko]]. Hee is ne wearldwiede handelsoorlog begunnen, met de heugste heffingen op andere landen sind de Akte van de Smoot-Hawley-Heffingen oet 1930. Et heugste rechtshof zea in 2026 at de heffingen illegaal warren. Trump dreigt regelmoatig met heffingen teggen bondgenoten as ze zich oetsprekt teggen ziene politieke keuzes.

In Middenamerika hef Trump opdracht gevven veur anvallen op wat noar verluud drugsboten möt wean in internationale wateren. Ok wil hee der meer soldoaten hebben. November 2025 sprök Trump veurmoalig Honduraans president Juan Orlando Hernández vriej den as in 2022 was oppakt en noar de VS oetleaverd. Den zat nen straf oet van 45 joar veur drugshandel. Januari 2026 greep de VS 'n Venezolaansen president Nicolás Maduro en vleugen em noar Stad Niej-Jork, woar hee veroordeeld wör veur drugshandel.

In 2025 dreigden Trump at he Greunland wol innemmen. Dat zol he veur mekaar kriegen of met leagermacht of deur heffingen. Januari 2026 kwam he doar van weer, umdat he zeg he 'een raamweark vuur een tokomstig handelsverdrag' met de NAVO veur mekaar kreggen har.{{DEFAULTSORT:Trump, Donald}}
[[Kategorie:Tweants artikel]]
[[Kategorie:Verenigde Stoatn van Amerika]]
[[Kategorie:Oondernemmer]]
[[Kategorie:Presideant]]
[[Kategorie:Amerikaanse schriever]]
[[Kategorie:Tillevisie]]</text>
      <sha1>r2hkvlek7p2vki4bi76gbwq6vpxv2qt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sape Zwama</title>
    <ns>0</ns>
    <id>35608</id>
    <revision>
      <id>332667</id>
      <parentid>332636</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T19:27:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bdijkstra</username>
        <id>3584</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Set {{DEFAULTSORT}} to Zwama, Sape using [[en:w:User:BrandonXLF/HotDefaultSort|HotDefaultSort]]</comment>
      <origin>332667</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2875" sha1="ofa8xscizn6gg06mbs7s24v2q87pw8b" xml:space="preserve">{{Infobox skryver|name=Sape Zwama|geboaren=[[25 febrewaori|25 feberwoarie]] [[1911]]|störven=[[31 meert]] [[1998]]|land=[[Nederlaand]]|språke=[[Grunnegs|Grönnegers]] ([[Westerkertiers|Westerkwartiers]])|styl=Streekverhoalen}}

'''Sape Zwama''' (Kommerziel, [[25 febrewaori|25 feberwoarie]] [[1911]] - [[Grunnen (stad)|Stad]], [[31 meert]] [[1998]]) was n soldoat en [[Literatuur|schriever]] die ien Grunnen bijnoam bekind was om zien [[Westerkertiers|Westerkwartierse]] schrieverij. Hij begon eerst op loatere leeftied te schrieven, noa dat zien vrauw uut tied kommen was. Hij het uutendelek nog n koppel vertelsel en streekromans uutbrocht. Zien verhoalen werren waardeerd en hij het dr ok priezen veur wonnen. Tegelieks wer et ok slim bekritiseerd, wat et veur veur hum n zetje stoer moakt het verder te schrieven.

Zwama het tiedens Tweede Wereldoorlog onderdoken zeten en het doarnoa ok nog n zetje ien Nederlands Indië woond.&lt;ref&gt;Berthe A. Zwama. Nederlandse Poëzie Encyclopedie. 21 december 2016. https://nederlandsepoezie.org/dichters/z/zwama.html&lt;/ref&gt;

== Schrieverij ==
Zwama begon met te schrieven op loatere leeftied, noamelk noa zien zeuventegste. Dit noa et winnen van n verhoalenwedstried van de Literaire Kring van [[Leek (Grönnen)|de Leek]]. Hoewel er ien die tied al laank ien Stad woonde, schreef er ien e toal van zien thuus; et Westerkwartiers van Kommerziel, niet ver van Gruupskerk. Zien wark wer bijnoam ien [[Toal en Taiken]] en [[Krödde (tiedschrift)|Krödde]] publiceerd as lözze vertelsels. n Deel van dizze verhoalen zollen loater nog ien n boek '&lt;nowiki/&gt;''Op Slag van Twaalf''&lt;nowiki/&gt;' verschienen. Ok werden goenent van zien verstelsels bij et programma 'Sloaperstil' van [[Radio Noord]] verteld. Ien 1988 wer zien streekroman ''&lt;nowiki/&gt;'Toen t Polderdiepke dicht lag''' uutbrocht, met n verhoal over et leven op n boerenploats ien e twintegerjoaren.&lt;ref&gt;De schriever Sape Zwama. Ik proat plat, doe ok?. De Streekkrant. 22 feberwoarie 2018. https://www.destreekkrant.nu/nieuws/ik-proat-plat-doe-ok-/48629/de-schriever-sape-zwama&lt;/ref&gt;

Veur zien schrieverij wer Zwama ien 1992 ok nog de [[Literaire Pries]] van [[Stichting t Grunneger Bouk]] uutlangd. Begrootelek het de jury ien die tied kritiek kregen omreden Zwama's wark zol de pries niet weerd wezen. Toch is zien stiel over et algemeen goed ontvangen. Ien Toal en Taiken wodt et bijveurbeeld omschreven met n eenvoudegheid die &quot;waarmte en bekoren&quot; bringt.&lt;ref&gt;Sape Zwama. Centrum Groninger Taal &amp; Cultuur. 30 juli 2018. https://cgtc.nl/sape-zwama/&lt;/ref&gt;

== Bibliografie ==

* ''Toen t Polderdiepke dicht lag'' (1988), [[Amsterdam]]: CHEV
* ''Op Slag van Twaalf'' (1996), [[Scheemde]]: Stichting t Grunneger Bouk&lt;br /&gt;{{dia|Schreven ien t [[Zuud-Westerkwartiers]]}}

{{Appendix}}
{{DEFAULTSORT:Zwama, Sape}}
[[Kategorie:Grunnegs artikel]]
[[Kategorie:Schriever ien t Grunnegs]]</text>
      <sha1>ofa8xscizn6gg06mbs7s24v2q87pw8b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Knossos</title>
    <ns>0</ns>
    <id>35610</id>
    <revision>
      <id>332669</id>
      <parentid>332625</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T19:31:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bdijkstra</username>
        <id>3584</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[:Kategorie:Minoanen]] weg-ehaald ([[Wikipedia:HotCat|HotCat.js]])</comment>
      <origin>332669</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1847" sha1="9ejp930w7k814ag1zenqoli21ye1px7" xml:space="preserve">[[Bestaand:Knossos - North Portico 02.jpg|duum|306x306px|De deyls herbouwde noorderpoorte van Knossos]]
[[Bestaand:Crete integrated map-en.svg|duum|304x304px|Kaarte van Kreta med Knossos under Heraklion anegeaven]]
'''Knossos''' (/(kə)ˈnɒsoʊs, -səs/; oldgreeksk: Κνωσσός, &lt;small&gt;romani&lt;/small&gt;&lt;small&gt;seerd:&lt;/small&gt; ''Knōssós'', uutspreaken as [knɔː.sós]; [[lynwark B]]: 𐀒𐀜𐀰 ''Ko-no-so'') is ne vundsteade in [[Kreta]]. Et was bewoand van de [[steyntyd]] töt de neagende eywe nK. Et was ne vöärname steade vöär de [[minoanen]] en bekend van de [[Olde Griekenlaand|greekske]] myte van [[Theseus en de minotaur]]. In de [[Iezertied|ysertyd]] was et eyne van de rykste aegaeiske beskavingen. In de klassike oldheid wör et ne [[Romeinse Riek|romeinske kolony]]. Et ligt in ne butenwyke van [[Heraklion]] en turisten gåt der noch altyd gaerne hen. Knossos wördt wyd beskouwd as de öldste stad van Europa en eyne van de ölde steyntyddörpe in Kreta.

Et monunementale Paleis van Minos is et vöärnaamste punt van Knossos. Sou as andere minoaanske paleisen is et en wirwar an verskillende gebouwen med meyrere ambtelike en religiöse kenmarken. Ne adelike family woanden der wårskynlik neet. De öldste stükke van et paleis wörden rund 1900 vK bouwd in ne streake dee al seyd de steyntyd belangryk was vöär rituäle feysten. Et paleis wör voordan uutbouwd en upeknapped, töt et in 1350 vK verwöösted wör.

De steade wör heruntdekked döär [[Minos Kalokairinos]] in [[1877]]. In [[1900]] güng [[Sir Arthur Evans]] der deperder döär en haalden de rest van et paleis nå böäventen. Ouk vöäle bekende müürskilderingen höyrden dårby, sou as de skildering van et Bullenspringen, de slangengodinnen en verskeidene tabletten med Lynwark B der up.
[[Kategorie:Tweants artikel]]
[[Kategorie:Olde Grieken]]</text>
      <sha1>9ejp930w7k814ag1zenqoli21ye1px7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Luut van 't Sielje</title>
    <ns>0</ns>
    <id>35611</id>
    <revision>
      <id>332668</id>
      <parentid>332635</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T19:31:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bdijkstra</username>
        <id>3584</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Set {{DEFAULTSORT}} to Sielje, Luut van t using [[en:w:User:BrandonXLF/HotDefaultSort|HotDefaultSort]]</comment>
      <origin>332668</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2950" sha1="nac71rv4jazwvjx84yozq5oow03vhrv" xml:space="preserve">{{Infobox skryver|name=Luitjen Kuipers|geboaren=[[10 meie|10 mei]] [[1921]]|störven=[[5 jannewaori|5 jannewoarie]] [[2007]]|skuulname=Luut van 't Sielje|land=[[Nederlaand]]|språke=[[Nederlaands]], [[Grunnegs|Grönnegers]]}}

'''Luitjen Kuipers''' (Lauwersziel, [[10 meie|10 mei]] [[1921]] - Gruupskerk, [[5 jannewaori|5 jannewoarie]] [[2007]]) beter bekind onner zien pseudoniem '''Luut van 't Sielje''', was n [[Grunnen (provìnzie)|Grönneger]] [[Literatuur|schriever]] die veul publiceerd het over et zwoare leven van aarbeiders ien, en over olde verhoalen uut de Grönneger [[Polder|polders]]. Doarnoast is er ok bekind om n koppel publikoaties van verhoalen ien et [[Westerkertiers|Westerkwartiers]].

== Schrieverij ==
Van 't Sielje het altied as waarkmeester ien febrieken warkt en het eerst rond zien pensioen begund met schrieven. Er is bijnoam bekind worden met zien waarken over historiese verhoalen over et aarbeidersleven ien Grönnen, woaronder ok zien geboortegrond Lauwersziel en ploatsen doarom toe.&lt;ref&gt;Toal: West-Groningen; Luut van 't Sielje. Siemon Reker. Augustus 2005. In Boekvorm Uitgevers bv, Assen. ISBN: 90-77548-30-0. 61&lt;/ref&gt;  Noast et schrieven van dizze verhoalen, moek hij sums ok zulf de schilderkes dr bij. Van 't Sielje het noa dizze waarken nog n koppel publikoaties ien et Westerkwartiers uutbrocht ien eigen beheer.

==== Toalgebruuk ====
Wat bij zien Westerkwartierse schrieverij opvaalt, is dat zien toalgebruuk dudelek uut et [[Perveencie Frieslaand|Fries]]-Grönneger grinsgebied komt. Et dialekt van Lauwersziel het eigenschappen die ien e rest van et [[Westerkertier|Westerkwartier]] niet gangboar bennen. Veurbelden hiervan bennen ''wêr'' en ''dêr'' woar ien et algemeen Westerkwartiers voaker ''woar'' en ''doar'' bruukt worden. Dit zol er ien loatere publikoaties veraandern.&lt;ref&gt;Luut van t Sielje (1921-2007). Stichting Mien Westerkwartier. 20 feberwoarie 2010. https://www.mienwesterkwartier.nl/luut-van-t-sielje/&lt;/ref&gt;

== Bibliografie ==

==== [[Nederlaands]] ====

* ''Aan de zee ontrukt - Historische Verhalen van Lauwerzijl en omgeving'' (1987), [['t Ogeveine|Hoogeveen]]: Van Genne
* ''Licht en schaduw in de polder. Autobiografie uit de Nieuwe Ruigezandster Polder'' (1987), [[Zuudhörn]]: Danhoff
* ''Het begon in een uitgeroeid nest - Gebeurtenissen uit de jaren 1940-1945 in de Groninger contreien - Autobiografie'' (1989), Gruupskerk: Luitjen Kuipers

==== Westerkwartiers ====

* ''Hoe gijt t met dij? - Komische verhoalen schreven ien e streektoal van t Westerketier'' (1990), Gruupskerk: Luitjen Kuipers
* ''t Wad zunder dieken. Olle verhoalen uut de Noord-Westhoek geromantiseerd en schreven ien e toal van t Westerketier'' (1992), Gruupskerk: Luitjen Kuipers
* ''Dit is de leste'' (1997), Gruupskerk: Luitjen Kuipers
{{dia|Schreven ien t [[Zuud-Westerkwartiers]]}}{{Appendix}}
{{DEFAULTSORT:Sielje, Luut van t}}
[[Kategorie:Grunnegs artikel]]
[[Kategorie:Schriever ien t Grunnegs]]</text>
      <sha1>nac71rv4jazwvjx84yozq5oow03vhrv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gebruker:配合比全额更好（说说而已）</title>
    <ns>2</ns>
    <id>35621</id>
    <revision>
      <id>332672</id>
      <timestamp>2026-04-11T20:23:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>配合比全额更好（说说而已）</username>
        <id>35449</id>
      </contributor>
      <comment>Nye syde: 'Hallo!Ik ben 配合比全额更好（说说而已）.'</comment>
      <origin>332672</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53" sha1="qryngge9xcwwfo6c39lf3c5pn50dj85" xml:space="preserve">Hallo!Ik ben 配合比全额更好（说说而已）.</text>
      <sha1>qryngge9xcwwfo6c39lf3c5pn50dj85</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>