Wikipedia
nds_nlwiki
https://nds-nl.wikipedia.org/wiki/V%C3%B6%C3%A4rblad
MediaWiki 1.47.0-wmf.6
first-letter
Media
Spesiaal
Overleg
Gebruker
Overleg gebruker
Wikipedia
Overleg Wikipedia
Bestaand
Overleg bestaand
MediaWiki
Overleg MediaWiki
Mal
Overleg mal
Hulpe
Overleg hulpe
Kategorie
Overleg kategorie
TimedText
TimedText talk
Module
Overleg module
Event
Event talk
Letiense alfabet
0
4381
332903
332896
2026-06-16T19:27:10Z
Tom9358
14952
332903
wikitext
text/x-wiki
t '''Letiense alfabet''' is t [[alfabet]] dat veur sikkom ale [[Westerse cultuur|westerse]] [[Spelling|spellens]] bruukt wordt, zo ook veur de [[Leegsaksisch|Nedersaksiese spellen]] en de [[Nederlaandse spelling|Nederlandse spellen]].
De veurloper van t westerse alfabet is ontwikkeld deur de [[Semitisch]]e lu in [[Olle Egypte|Egypte]] (zai [[Proto-Sinaitisch]]). In aanpaasde vörm is t deur de [[Feniciërs]] overnomen. De [[Grieken]] hebben doar weer n aigen alfabet van òflaaid, dat in n aantal taikens van de veurloper verschilde. t Klassiek Letiense alfabet is weer van t [[Griekse alfabet]] òflaaid en telde in de tied van [[Marcus Tullius Cicero|Cicero]] 21 letters. Veur t weergeven van Griekse woorden wuiren loater '''Y''' en '''Z''' touvougd. '''I''' en '''V''' wuiren zowel oetsproken as klinker as dat ze as medeklinker oetsproken wuiren. Hierbie was de '''I''' de '''ie''' en '''j''', en de '''V''' was den de '''u''' en de '''v'''. In de [[Middeleeuwen|Middelaiwen]] kwamen hierveur de '''J''' (medeklinker) en '''U''' (klinker) derbie. '''W''' is dubbel '''V''' om '''w''' weer te geven. In de [[Skandinoavisch]]e toalen wordt de '''V''' nog aal oetsproken as '''w'''.
Tegenswoordeg bestaait de veur de Nederlaandse spellen gebrukelke variant van t Letiense alfabet oet de volgende 26 [[letter]]s:
{| align="center" border="1" cellspacing="0" cellpadding="8" bgcolor="#EFEFEF" style="font-size:20px; text-align:center;"
|-
| [[A (letter)|A]] || [[B (letter)|B]] || [[C (letter)|C]] || [[D (letter)|D]] || [[E (letter)|E]] || [[F (letter)|F]] || [[G (letter)|G]] || [[H (letter)|H]] || [[I (letter)|I]] || [[J (letter)|J]] || [[K (letter)|K]] || [[L (letter)|L]] || [[M (letter)|M]]
|-
| [[N (letter)|N]] || [[O (letter)|O]] || [[P (letter)|P]] || [[Q (letter)|Q]] || [[R (letter)|R]] || [[S (letter)|S]] || [[T (letter)|T]] || [[U (letter)|U]] || [[V (letter)|V]] || [[W (letter)|W]] || [[X (letter)|X]] || [[Y (letter)|Y]] || [[Z (letter)|Z]]
|}
Summege noaslagwaarken beschaauwen de [[IJ (letter)|IJ]] as apaarte letter. De maiste noaslagwaarken kaizen der aanders veur om de '''IJ''' as kombinoatsie van de letters '''I''' en '''J''' te zain, of sums as spellensvariant van de '''Y'''.
In veul toalen binnen der extroa letters bie doan, of binnen letters veurzain van [[diakritisch teken|diakritische taikens]] (~ accenten) om t schrift te veurzain van specifieke klanken woar de dij de toal bruukt. Hier hebben je n liest mit wat veurbeelden doarvan:
{| class="toccolours" style="margin: 0 auto; width: 99%" cellspacing="0" cellpadding="2"
|style="font-family:{{Unicode fonts}}; font-family /**/:inherit;"| [[À|À à]] | [[Á|Á á]] | [[Â|Â â]] | [[Ã|Ã ã]] | [[Ä|Ä ä]] | [[Å (letter)|Å å]] | [[Ā|Ā ā]] | [[Ą|Ą ą]] | [[Ç|Ç ç]] | [[Ĉ|Ĉ ĉ]] | [[Č|Č č]] | [[Ć|Ć ć]] | [[Ð|Ð đ]] | [[Ę|Ę ę]] | [[Ë|Ë ë]] | [[Ĝ|Ĝ ĝ]] | [[Ğ|Ğ ğ]] | [[Ĥ|Ĥ ĥ]] | [[Į|Į į]] | [[Ï|Ï ï]] | [[Dotless I|I ı]] | [[Ĵ|Ĵ ĵ]] | [[Ł|Ł ł]] | [[Ñ|Ñ ñ]] | [[Õ|Õ õ]] | [[Ö|Ö ö]] | [[Ő|Ő ő]] | [[Ø (letter)|Ø ø]] | [[Ǫ|Ǫ ǫ]] | [[Ş|Ş ş]] | [[Ș|Ș ș]] | [[Š|Š š]] | [[Ŝ|Ŝ ŝ]] | [[Ț|Ț ț]] | [[Ŭ|Ŭ ŭ]] | [[Ü|Ü ü]] | [[Ų|Ų ų]] | [[Ů|Ů ů]] | [[Ű|Ű ű]] | [[Ž|Ž ž]]
|}
Der bestoan ook kombinoatsies van twij letters: [[Æ (letter)|Æ æ]], [[Œ (letter)|Œ œ]] en [[ß (letter)|ß]] (oet resp. ae, oe en sz). En vanzulf binnen de taikens veur [[euro]] [[€]], [[dollar]] [[$]], [[yen]] [[¥]] en [[pond]] [[£]] ook van letters oet t alfabet òflaaid.
Der bestoan zinnen woarin ale letters van t alfabet terug te vinden binnen, zo'n zin hait n ''pangram''. In t Engels bieveurbeeld: ''The quick brown fox jumps over the lazy dog.'' En in t Nederlands gaait t ook: ''Pa's wijze lynx bezag vroom het fikse aquaduct''.
{{dia|Schreven in t [[Oldambtsters]]}}
[[Kategorie:Grunnegs artikel]]
[[Kategorie:Schrift]]
7ptwmfq8iwgm0mybqph3h3r4w60fy0j
Josimar José Évora Dias
0
35649
332900
332899
2026-06-16T16:39:45Z
Woolters
62
Woolters hevt de syde [[Vozinha]] hernöömd nå [[Josimar José Évora Dias]]: Officiälen name
332899
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox|kop=Vozinha|ofbeelding=Josimar Dias, goleiro do Seleção Cabo-Verdiana de Futebol - 2026.png|caption=Vozinha in 2026|item1_1=Josimar José Évora Dias|head1_1='''Hiele noam'''|item1_2=3 June 1986, [[Mindelo]], [[Kaapverdië]]|head1_2='''Geboren'''|item1_3=1.89 m|head1_3='''Lengte'''|item1_4=[[Doelman]]|head1_4='''Positie'''|item1_5=1|head1_5='''Nummer'''}}
'''Josimar José Évora Dias''' bekend as '''Vozinha''' is een professionele [[Vootbal|voetballer]] uut [[Kaapverdie|Kaapverdië]] die as [[doelman]] speelt veur [[Liga Portugal 2]] club [[Chaves]] en 't [[Kaapverdisch voetbalelftal]].
In sien loopbaon hef veur teams in [[Kaapverdie|Kaapverdië]], [[Angola]], [[Moldavië (laand)|Moldavië]], [[Portugal]], [[Syprus]], en [[Slowaaknlaand|Slowakije]]. Veur Kaapverdië heeft hij in 2013, 2015, 2021 en 2023 bie 't [[AFCON]] gespeeld en ook bie 't [[Wealdkampioenschap voetbal 2026|WK 2026]].
== Club loopbaon ==
Geboren in [[Mindelo]] op 't eiland [[São Vicente]] begon sien loopbaon in 2007 bie sien lokale club [[Batuque]], tot sien transfer noor d'n lokale rivalen [[CS Mindelense]] in 2011.<ref>[https://criolosports.blogspot.com/2010/05/taca-de-cabo-verde-boavista-no-play-off.html Criolosports.com: Taça de Cabo Verde: Boavista no play-off final]</ref><ref>[https://www.panapress.com/Cabo-Verde-prepara-jogo-decisivo-a_797950-lang4-free_news.html Cabo Verde prepara jogo decisivo contra Zimbabwe para qualificaç]</ref>Noa goeie resultaten moakte ie sien transfer noor [[Progresso Associação do Sambizanga]] in [[Angola]]. Tot Vozinha terug ging noor CS Mindelense in 2014.<ref>[https://www.national-football-teams.com/player/48673/Vozinha.html Vózinha (Player) | National Football Teams]</ref>
In 2015 ging Vozinha noor [[Zimbru Chișinău]] in [[Moldavië (laand)|Moldavië]], in 2016 noor [[Gil Vicente]] in [[Portugal]] en in 2017 noor [[AEL Limassol]] in [[Syprus]]. In 2022 kwam Vozinha weer terug noor Batuque geleend van [[AS Trenčín]] uut [[Slowaaknlaand|Slowakije]], veur Vozinha ging spelen veur [[Chaves]] in 2024.
== Internationale loopbaon ==
Vozinha speelde sien eerste internationale wedstried veur 't [[Kaapverdisch voetbalelftal]] op 8 September 2012, die ze met 2-0 tegen Cameroon wonnen.
Op 't [[Wealdkampioenschap voetbal 2026|WK 2026]] moakte Vozinha op de eerste [[Wealdkampioenschap voetbal|WK]] wedstried van 't [[Kaapverdisch voetbalelftal]] (67e op de [[FIFA ranglijst]]) ooit 7 reddingen tegen Spanje (2e op de FIFA ranglijst) en hield 't 0-0. Hij is de oudste doelman die een redding heeft gemaakt op een laands eerste WK wedstried.<ref>[https://www.bbc.com/sport/football/articles/c0ryz4n2v0qo Vozinha: The 40-year-old keeper who inspired Cape Verde's historic debut - BBC Sport]</ref><ref>[https://theanalyst.com/articles/oldest-players-in-world-cup-history The Oldest Players in World Cup History | Opta Analyst]</ref>
lmpe47imjrovqisjhxtxkgcn0m9ny62
Vozinha
0
35650
332901
2026-06-16T16:39:46Z
Woolters
62
Woolters hevt de syde [[Vozinha]] hernöömd nå [[Josimar José Évora Dias]]: Officiälen name
332901
wikitext
text/x-wiki
#DEURVERWIEZING [[Josimar José Évora Dias]]
frki5o8yh8ij03fs2ano3esc4ic03k6
Overleg gebruker:ClearHam
3
35651
332902
2026-06-16T16:41:23Z
Woolters
62
Ny underwarp: /* Moin */
332902
wikitext
text/x-wiki
== Moin ==
Ha ClearHam,
{{welkom}}
Vråge: solden y under uwe artikelen by willen skryven in wat vöär dialekt et is? Ik kan et noch neet heylemål tohuus brengen. Ik vermode ouk künstklookde. As y wat anders antöynen künnet, höyr ik et gaerne.
[[Gebruker:Woolters|Woolters]] ([[Overleg gebruker:Woolters|overleg]]) 18:41, 16 jun 2026 (CEST)
jpbca9le3zka5sjazn54c06su7nhix7