Wikipedia ndswiki https://nds.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:H%C3%B6%C3%B6ftsiet MediaWiki 1.47.0-wmf.2 first-letter Media Spezial Diskuschoon Bruker Bruker Diskuschoon Wikipedia Wikipedia Diskuschoon Bild Bild Diskuschoon MediaWiki MediaWiki Diskuschoon Vörlaag Vörlaag Diskuschoon Hülp Hülp Diskuschoon Kategorie Kategorie Diskuschoon Portal Portal Diskuschoon TimedText TimedText talk Modul Modul Diskussion Veranstaltung Veranstaltung Diskussion 1938 0 10450 1065480 1051702 2026-05-15T07:39:25Z Eastfrisian2 58044 /* Boren */ 1065480 wikitext text/x-wiki {{Navigatschoonsliest Johr}} == Wat passeert is == === Politik un Sellschop === * [[12. März]]: [[Adolf Hitler]] lett de [[Düütschland|düütschen]] Truppen in [[Öösterriek]] inmarscheren. * [[1. April]]: [[Altno]] kummt wegen dat [[Groot-Hamborg-Gesett]] na [[Hamborg]] (vun [[Preußen (Staat)|Preußen]]). * [[29. September]]: Dat [[Münchener Afkamen]]. De [[Tschechoslowakei]] mutt dat [[Sudetenland]] an Düütschland aftreden. * [[5. November]]: De [[Rieksautobahn]] vun [[München]] nah [[Berlin]] warrt fardigstellt. * [[9. November]]: [[Riekspogromnacht]], allerwegens in Düütschland weert Jöden ümbröcht, Synagogen afbrennt un Bedrieven in Dutt neiht. * [[16. Dezember]]: [[Adolf Hitler]] leggt dat [[Mudderkrüüz]] up as Utteknung för Mudders mit veele Kinner. === Weertschop === * [[26. Mai]]: De Grundsteen för de Stadt [[Wulfsborg]] un för dat [[Volkswagen]]-Wark warrt leggt. === Wetenschoppen un Technik === * [[29. Januar]]: [[Paul Schlack|Dr. Paul Schlack]] finnt dat [[Perlon]] ut. == Boren == * [[2. Januar]]: [[Hans Herbjørnsrud]], norweegsch Schriever * [[6. Januar]]: [[Adriano Celentano]], italiensch Schauspeler, Singer un Moderator * [[14. Januar]]: [[Dražen Marović]], kroaatsch Schachspeler * [[22. Januar]]: [[Altaír Gomes de Figueiredo]], brasiliaansch Footballnatschonalspeler († [[2019]]) * [[25. Januar]]: [[Hein Thies]], plattdüütsch Schriever un Spraakaktivist († [[2023]]) * [[26. Januar]]: [[Carl-Detlev von Hammerstein]], düütsch Politiker un Bundsdagsafordneter * [[28. Januar]]: [[Tomas Robert Lindahl]], sweedsch Krebsforscher un Nobelpriesdräger * [[30. Januar]]: [[Udo Köneke]], düütsch Politiker un Landdagsafordneter vun Neddersassen * [[31. Januar]]: [[Günther Boekhoff]], düütsch Politiker un Landdagsafordneter vun Neddersassen († [[2025]]) * [[31. Januar]]: [[Beatrix (Nedderlannen)|Beatrix]], Königin vun de [[Königriek vun de Nedderlannen|Nedderlannen]] * [[17. Februar]]: [[Saul Malatrasi]], italieensch Footballnatschonalspeler * [[25. Februar]]: [[Wiktor Iwanowitsch Kossitschkin]], russch Iesflinklöper († [[2012]]) * [[25. Februar]]: [[Mike Wofford]], US-amerikaansch Jazzmusiker und - komponist († [[2025]]) * [[2. März]]: [[Sönke Sönksen]], düütsch Springrieder († [[2024]]) * [[7. März]]: [[Albert Fert]], franzöösch Physiker un Nobelpriesdräger * [[7. März]]: [[Dieter Glawischnig]], öösterrieksch Jazzmusiker * [[25. März]]: [[Dietrich Stobbe]], düütsch Politiker († [[2011]]) * [[26. März]]: [[Anthony James Leggett]], US-amerikaansch Physiker un Nobelpriesdräger († [[2026]]) * [[4. April]]: [[Adalbert Tiegelkamp]], düütsch Schauspeler († [[2009]]) * [[7. April]]: [[Freddie Hubbard]], US-amerikaansch Jazzmusiker († [[2008]]) * [[7. April]]: [[Spencer Dryden]], US-amerikaansch Slagtüüchspeler († [[2005]]) * [[8. April]]: [[Kofi Annan]], Diplomat ut Ghana un Generalsekretär vun de Vereenten Natschonen († [[2018]]) * [[13. April]]: [[Eddie Marshall]], US-amerikaansch Jazzmusiker († [[2011]]) * [[29. April]]: [[Udo Bielenberg]], plattdüütschen Schriever un Ingenieur * [[4. Mai]]: [[Chuck Folds]], US-amerikaansch Jazzmusiker * [[5. Mai]]: [[Michael Murphy (Schauspeler)|Michael Murphy]], US-amerikaansch Schauspeler * [[6. Mai]]: [[Jacobus Prins]], nedderlannsch Footballnatschonalspeler († [[1987]]) * [[9. Mai]]: [[Christoph Rippich]], düütsch Politiker un Landdagsafordneter vun Neddersassen * [[15. Mai]]: [[Peter Wiesinger]], öösterriekschen Germanist un Spraakwetenschopper († [[2023]]) * [[20. Mai]]: [[Christina Baas-Kaiser]], nedderlannsch Iesflinklöperin († [[2022]]) * [[21. Mai]]: [[Heinz Kluge (Biathlet)|Heinz Kluge]], düütsch Biathlet * [[21. Mai]]: [[Kurt Stenzel (Journalist)|Kurt Stenzel]], düütsch Feernsehjournalist († [[2012]]) * [[22. Mai]]: [[Richard Benjamin]], US-amerikaansch Schauspeler un Speelbaas * [[11. Juni]]: [[Uwe Brauns]], düütsch Politiker un Landdagsafordneter vun Neddersassen († [[2005]]) * [[14. Juni]]: [[Esko Saira]], finnisch Biathlet * [[26. Juni]]: [[Margret Göbl]], düütsch Ieskunstlöperin († [[2013]]) * [[4. Juli]]: [[Helmut Schimeczek]], düütsch Footballspeler * [[9. Juli]]: [[Brian Dennehy]], US-amerikaansch Schauspeler († [[2020]]) * [[10. Juli]]: [[Hans-Peter Hallwachs]], düütsch Schauspeler, Synchroon- un Hörspeelspreker († [[2022]]) * [[19. Juli]]: [[Richard Jordan (Schauspeler)|Richard Jordan]], US-amerikaansch Schauspeler († [[1993]]) * [[20. Juli]]: [[Diana Rigg]], britisch Film- un Theaterschauspelersche († [[2020]]) * [[26. Juli]]: [[Joanne Brackeen]], US-amerikaansch Jazzmusikerin un Komponistin * [[27. Juli]]: [[Isabelle Aubret]], franzöösch Singerin * [[29. Juli]]: [[Fritz Ligges]], düütsch Rieder († [[1996]]) * [[29. Juli]]: [[Klaus Töpfer]], düütsch Politiker un Bundsminister († [[2024]]) * [[2. August]]: [[Friedhelm Konietzka]], düütsch Footballnatschonalspeler und -trainer († [[2012]]) * [[9. August]]: [[Otto Rehhagel]], düütsch Footballspeler un -trainer * [[9. August]]: [[Rod Laver]], austraalsch Tennisspeler * [[9. August]]: [[Robert Zollitsch]], Vörsitter vun de Düütsch Bischopskonferenz * [[15. August]]: [[Stix Hooper]], US-amerikaansch Jazzmusiker * [[17. August]]: [[Friedhelm Helberg]], düütsch Politiker un Landdagsafordneter vun Neddersassen * [[22. August]]: [[Jens-Rainer Ahrens]], düütsch Politiker un Landdagsafordneter vun Neddersassen * [[26. August]]: [[Robert De Middeleir]], belgisch Radrennfohrer († [[2016]]) * [[3. September]]: [[Ryōji Noyori]], japaansch Chemiker un Nobelpriesdräger * [[8. September]]: [[Wibke Bruhns]], düütsch Journalistin * [[10. September]]: [[Karl Lagerfeld]], düütsch Modemaker ut [[Hamborg]] * [[14. September]]: [[Benny Holtrop]], westfreesch un stellingwarfsch Schriever * [[15. September]]: [[Rafael Osuna]], mexikaansch Tennisspeler († [[1969]]) * [[19. September]]: [[Uwe Hansen]], düütsch Politiker un plattdüütsch Schriever * [[25. September]]: [[Arthur Haggai Oder]], ugandsch Richter († [[2006]]) * [[1. Oktober]]: [[Stella Stevens]], US-amerikaansch Schauspelerin († [[2023]]) * [[4. Oktober]]: [[Willi Schulz]], düütsch Footballnatschonalspeler * [[4. Oktober]]: [[Kurt Wüthrich]], Swiezer Chemiker un Nobelpriesdräger * [[8. Oktober]]: [[Fred Stolle]], austraalsch Tennisspeler († [[2025]]) * [[12. Oktober]]: [[Friedrich-Wilhelm Raasch]], düütsch Politiker un Landdagsafordneter van Neddersassen († [[1997]]) * [[17. Oktober]]: [[Lorraine Crapp]], austraalsch Swmmsportlerin * [[20. Oktober]]: [[Kathy Kirby]], britisch Singerin († [[2011]]) * [[21. Oktober]]: [[Jürgen Hodemacher]], düütschen Journalist, Heimatforscher un hoog- un plattdüütschen Schriever * [[22. Oktober]]: [[Christopher Lloyd (Schauspeler)|Christopher Lloyd]], US-amerikaansch Schauspeler * [[24. Oktober]]: [[Marron C. Fort]], US-amerikaansch Spraakwetenschopler († [[2019]]) * [[29. Oktober]]: [[Ellen Johnson Sirleaf]], liberiaansch Politikerin un Freedensnobelpriesdrägerin * [[31. Oktober]]: [[Henning Scherf]], Politiker vun de [[SPD]] un [[Bremer Börgermeester]] * [[11. November]]: [[Ants Antson]], eestnisch Iesflinklöper un Olympiasieger († [[2015]]) * [[11. November]]: [[Annemarie Assmann]], hoog- un plattdüütsche Schauspelersch un Höörspeelsprekersch († [[1996]]) * [[20. November]]: [[Fred Heiser]], düütsch Footballspeler († [[2019]]) * [[21. November]]: [[Tamae Watanabe]], japaansch Bargstiegerin * [[3. Dezember]]: [[Fouad Ibrahim]], ägyptsch-düütsch Perfesser * [[11. Dezember]]: [[McCoy Tyner]], US-amerikaansch Jazzmusiker un -komponist († [[2020]]) * [[14. Dezember]]: [[Norbert Gescher]], düütsch Schauspeler un Synchroonsnacker * [[15. Dezember]]: [[Fred Anton Maier]], norweegsch Iesflinklöper († [[2015]]) * [[18. Dezember]]: [[Gerd Constapel]], plattdüütsch Schriever * [[24. Dezember]]: [[Hans Küppers]], düütsch Footballnatschonalspeler († [[2021]]) * [[29. Dezember]]: [[Harvey Smith (Rieder)|Harvey Smith]], bitisch Springrieder * [[31. Dezember]]: [[Atje Keulen-Deelstra]], nedderlannsch Iesflinklöperin († [[2013]]) == Storven == * [[3. Januar]]: [[Arturo Berutti]], argentiensch Opernkomponist (* [[1858]]) * [[7. Mai]]: [[Hermann Bahner]] düütsch Landschapsmaler (* [[1867]]) * [[4. Juli]]: [[Suzanne Lenglen]], franzöösch Tennisspelerin (* [[1899]]) * [[21. Juli]]: [[August Eiebakke]], norweegsch Maler (* [[1867]]) * [[27. Juli]]: [[Thomas Crean]], irisch Polarforscher (* [[1877]]) * [[25. Oktober]]: [[Paul Johner]], Swiezer Schachspeler (* [[1887]])) * [[27. Oktober]]: [[Ossip Mandelstam]], russisch Dichter (* [[1891]]) * [[10. November]]: [[Mustafa Kemal Atatürk]], törksch General un Politiker (* [[1881]]) * [[10. November]]: [[Selma Zwienicki]], een vun de fiev Oppers bi de [[Riekspogromnacht]] in [[Bremen]] (* [[1882]]) * [[10. November]]: [[Heinrich Rosenblum]], [[Jodendom|jöödschen]] Koopmann un een vun de fiev Oppers bi de [[Riekspogromnacht]] in [[Bremen]] (* [[1892]]) [[Kategorie:Johr]] [[Kategorie:20. Johrhunnert]] h30imxx2bucf0b4bdu8mxwekzapxhc7 5. März 0 11068 1065467 1051273 2026-05-14T14:29:48Z Eastfrisian2 58044 /* Boren */ 1065467 wikitext text/x-wiki De '''5. März''' is de 64. [[Dag]] in’n [[Gregoriaansch Klenner|Gregorianschen Klenner]], oder de 65. Dag, wenn [[Schaltjohr]] is. {{Navigatschoonsliest Klenner Daag|März}} == Wat passeert is == === Politik un Sellschop === * [[363]]: De röömsch Kaiser [[Julian Apostata]] brickt op to sien Feldtog gegen dat [[Sassanidenriek]]. * [[1460]]: De [[Verdrag vun Ripen]] warrt ünnerschreven. Dormit warrt de däänsch König [[Christian I. (Däänmark, Norwegen und Sweden)|Christian I.]] ok Herrscher över Sleswig nu Holsteen. * [[1616]]: Dat [[Hillig Offizium]] vun de [[Inquisitschoon|röömsch Inquisitschoon]] lett dat Book ''[[De Revolutionibus Orbium Coelestium]]'' vun [[Nikolaus Kopernikus]] mit sien [[heliozentrisch Weltbild]] verbeden. * [[1684]]: De [[Hillig Liga|Hillige Liga]] gegen de [[Osmanen]] warrt na Vermiddeln vun Paapst [[Innozenz XI.]] grünnt. * [[1821]]: De US-amerikaansche Präsident [[James Monroe]] is wedderwählt worrn un warrt in sien Amt inföhrt. * [[1836]]: Mit de [[C.St.V. Uttenruthia Erlangen]] warrt de eerste nichslaand [[Studentenverbinnen]] in Düütschland grünnt. * [[1848]]: Op de [[Heidelbarger Versammeln]] warrt de [[Sövenerutschuss]] bildt, wat en bedüdend Vorarbeiten för de [[frankforter Natschonalversammeln]] is. * [[1849]]: [[Zachary Taylor]] wurrd de 12. Präsident vun de [[USA]]. * [[1877]]: De US-Präsident [[Rutherford Birchard Hayes|Rutherford B. Hayes]] warrt twee Daag na sien Wahl in’t Amt inföhrt. * [[1884]]: De [[Düütsch Wieterkamenspartei|Düütsche Wieterkamenspartei]] geiht mit de [[Liberaal Vereinigen]] tohopen un bildt nu de [[Düütsche Freesinnige Partei]] ünner dat Seggen vun [[Franz August Schenk vun Stauffenberg]]. * [[1918]]: [[Moskau]] warrt de Hööftstadt vun de [[Sowjetunion]]. * [[1931]]: In [[Bolivien]] wurrd [[Daniel Salamanca Urey]] nee Präsident. * [[1933]]: Bi de achten [[Rieksdagwahl]] warrt de [[NSDAP]] mit 43,9% de starkste Kraft. * [[1969]]: [[Gustav Heinemann]] wurrd van de Bundsversammeln to’n 3. düütschen Bundspräsident wählt. * [[1998]]: De [[Bundsdag (Düütschland)|Düütsche Bundsdag]] ratifizeert den [[Amsterdamer Verdrag]]. === Weertschop === * [[1836]]: [[Samuel Colt]] produzeert in sien Fabrik den eersten [[Trummelrevolver]] (Modell ''Texas''). * [[1853]]: [[Henry E. Steinway]] grünnt den Klavierbo-Bedriev [[Steinway & Sons]] mit Produktschoonssteden in [[New York City]] un [[Hamborg]]. * [[1872]]: [[George Westinghouse]] kriggt en Patent op sien [[Druckluftbrems (Iesenbahn)|Druckluftbrems för’n Iesenbahnbedriev]]. * [[1876]]: [[Eugenio Torelli Viollier]] grünnt in [[Mailand]] dat Daagblatt ''[[Corriere della Sera]]''. === Kunst, Kultur un Bowark === * [[551]]: De traditschonell armensche [[Tietreken]] fangt an, welke de [[Armensch Tallen]] bruukt. * [[1838]]: De Oper ''[[Guido et Ginèvra ou La Peste de Florence]]'' vun [[Fromental Halévy]] warrt in Paris ooropföhrt. === Wetenschoppen un Technik === * [[1888]]: De Forschers [[Samuel Teleki]] un [[Ludwig vun Höhnel]] deckt in Afrika en See op, de toeerst ''Rudolfsee'' nöömt warrt un vundaag de [[Turkana-See]] is. * [[1896]]: [[Antoine Henri Becquerel]] decktde [[Radioaktivität]] vun dat Element [[Uran]] op. * [[1906]]: In Berlin warrt en Naturkunnenmuseum open maakt, üm de Minschen de [[Schipperee]] un de [[Meereskund]] nöger to bringen. * [[1979]]: De [[Ruumsond]] ''[[Voyager 1]]'' flüggt an’n [[Jupiter (Planet)|Jupiter]] vörbi un maakt veele Biller vun em un sien Maanden. === Religion === * [[1604]]: [[Franz vun Sales]] un [[Johanna Franziska vun Chantal]] drappt sik to’n eersten mol in [[Dijon]]. Dorut is en Fründschop worrn, de an’n [[6. Juni]] [[1610]] to de Grünnen vun de ''Ordensgemeenschop vun de Süstern vun’d Heemsöken Mariens'' oder ok de ''[[Salesianerinnen]]'' föhrt hett. === Katastrophen === * [[1966]]: En [[Boeing 707]] prallt gegen den Barg [[Fujisan|Fuji]] in [[Japan]], wobi all 124 Minschen an Boord ümkommt. == Boren == * [[1133]]: [[Henirich II. (England)|Heinrich II.]], König vun England. * [[1324]]: [[David II (Schottland)|David II.]], Könid vun Schottland. * [[1326]]: [[Ludwig I. (Ungarn)|Ludwig I.]], König vun Ungarn un Polen. * [[1512]]: [[Gerhard Mercator]], Mathematiker un Kartograf. * [[1770]]: [[Hans Ernst Karl Graf von Zieten]], preußisch Generalfeldmarschall. * [[1771]]: [[Wilhelm Daniel Joseph Koch]], düütsch Botaniker. * [[1776]]: [[Andreas Wilke]], plattdüütsch Schriever un Pastoor ut Mekelnborg († [[1814]]) * [[1817]]: [[Moritz Carrière]], düütsch Schriever un Philosoph. * [[1820]]: [[August Siegert]], düütsch Maler. * [[1851]]: [[Václav Brožík]], tschechisch Maler. * [[1852]]: [[Isabella Augusta Gregory]], irisch Schrieverin. * [[1862]]: [[Siegbert Tarrasch]], düütsch Schachspeler († [[1934]]) * [[1871]]: [[Rosa Luxemburg]], Liddmaatsche bi de internatschonale Arbeiterbewegen († [[1919]]) * [[1873]]: [[Olav Bjaaland]], norweegsch Skifohrer un Polarforscher († [[1961]]) * [[1885]]: [[Aimé Gibaud]], franzöösch Schachspeler († [[1957]]) * [[1886]]: [[Walter Poppe]], düütsch Footballnatschonalspeler († [[1951]]) * [[1905]]: [[Günther Lüders]], düütsch Schauspeler. * [[1910]]: [[Józef Marcinkiewicz]], poolsch Mathematiker. * [[1911]]: [[Gregor Determann]], düütsch Politiker. * [[1934]]: [[Daniel Kahneman]], israeelsch-US-amerikaansch Psycholoog un Nobelpriesdräger († [[2024]]) * [[1940]]: [[Josef Piontek]], düütsch Footballnatschonalspeler un -trainer († [[2026]]) * [[1940]]: [[Wilhelm Bleicher]], düütsch Heimatkundler († [[2016]]) * [[1945]]: [[Richard Wilke]], düütsch Kommunalpolitiker * [[1949]]: [[Franz Josef Jung]], düütsch Politiker un Bundsminister * [[1952]]: [[Alan Clark (Musiker)|Alan Clark]], britisch Musiker * [[1952]]: [[Isatou Njie Saidy]], Politikerin ut Gambia * [[1953]]: [[Michel Devoret]], franzöösch-amerikaansch experimenteller Fastkörperphysiker un Nobelpriesdräger * [[1953]]: [[Richard Sanderson]], schottisch Singer * [[1954]]: [[Wenera Michailowna Tschernyschowa|Wenera Tschernyschowa]], sowjeetsch Biathletin * [[1957]]: [[Hubert Bourdy]], franzöösch Springrieder († [[2014]]) * [[1958]]: [[Andy Gibb]], engelsch-austraalsch Singer * [[1963]]: [[Lotta Engberg]], sweedsch Singersche un Klaveerspelerin * [[1964]]: [[Gerald Vanenburg]], nedderlannsch Footnatschonalballspeler un -trainer * [[1968]]: [[Ambrose Mandvulo Dlamini]], swasilännsch Politiker († [[2020]]) * [[1974]]: [[Barbara Schöneberger]], düütsch Fernsehmoderatorin * [[1974]]: [[Jens Jeremies]], düütsch Footballnatschonalspeler * [[1979]]: [[Simon Hallenbarter]], Swiezer Biathlet († [[2022]]) * [[1984]]: [[Dorothea Brandt]], düütsch Swemmsportlerin * [[1990]]: [[Jacek Tomczak (Schachspeler)|Jacek Tomczak]], poolsch Schachspeler * [[1994]]: [[Darja Alexejewna Gawrilowa]], russisch Tennisspelerin == Storven == * [[254]]: [[Lucius I.]], Paapst (* weet man nich) * [[1729]]: [[Franz Caspar Schnitger]], nedderlannsch Orgelbuer (* [[1693]]) * [[1770]]: [[Gaetano Chiaveri]], italiensch Bomeester un Architekt * [[1778]]: [[Thomas Arne]], britsch Komponist. * [[1827]]: [[Alessandro Volta]], italiensch Physiker, Begrünner vun de Elektirzitätslehr. * [[1827]]: [[Pierre-Simon Laplace]], franzöösch Mathematiker un Astronom. * [[1875]]: [[Claude Louis Mathieu]], franzöösch Mathematiker un Astronom. * [[1895]]: [[Nikolai Semjonowitsch Leskow]], russ’sch Schriever. * [[1901]]: [[Karl Biedermann (Politiker)|Karl Biedermann]], düütsch Politiker un Professer. * [[1904]]: [[Alfred Graf von Waldersee]], preußisch Generalfeldmarschall. * [[1923]]: [[Dora Pejačević]], kroaatsch Komponistin. * [[1925]]: [[Johann Ludwig Jensen]], däänsch Mathematiker. * [[1926]]: [[Otto Ernst]], düütsch Schriever. * [[1929]]: [[David Dunbar Buick]], US-amerikaansch Ingenieur, Utfinner un Industrieller (* [[1854]]). * [[1931]]: [[Henry Dunlop]], britisch Ingenieur un Polarforscher (* [[1876]]) * [[1937]]: [[Fritz Steinhaus]], plattdüütsch Schriever (* [[1883]]) * [[1939]]: [[Moriz von Kuffner]], öösterrieksch Industriellen. * [[1944]]: [[Ernst Julius Cohen]], nedderlännsch Chemiker. * [[1944]]: [[Rudolf Harbig]], düütsch Lichtathlet * [[1945]]: [[Hasso von Boehmer]], düütsch Offizier un Wedderstandskämper (* [[1904]]) * [[1945]]: [[Rudolf Hartmann]], plattdüütsch Schriever un kommunistisch Politiker (* [[1885]]) * [[1947]]: [[Benjamin Markowitsch Blumenfeld]], russisch-sowjeetsch Schachmeester (* [[1884]]) * [[1953]]: [[Josef Stalin]], Diktoter vun de Sowjetunion (* [[1878]]) * [[1953]]: [[Sergei Sergejewitsch Prokofjew]], russ’sch Komponist. * [[1961]]: [[Johan Sigfrid Sirén]], finnisch Architekt (* [[1889]]) * [[1963]]: [[Patsy Cline]], US-amerikaansch Country-Singerin. * [[1970]]: [[Werner Jacobi]], düütsch Politiker. * [[1981]]: [[Paul Hörbiger]], öösterrieksch Schauspeler. * [[1982]]: [[John Belushi]], US-amerikaansch Singer un Schauspeler ( * [[1949]]) * [[1993]]: [[Cyril Collard]], franzöösch Speelbaas. * [[2000]]: [[Lolo Ferrari]], franzöösch Pornodorstellersche un Singerin. * [[2013]]: [[Hugo Chávez]], Präsident vun Venezuela (* [[1954]]) * [[2020]]: [[Stanislav Bogdanovich]], ukrainsch Schachspeler (* [[1993]]) * [[2025]]: [[Fred Stolle]], austraalsch Tennisspeler (* [[1938]]) [[Kategorie:Dag|März 05]] fy9saefiy47s7d2kiclp41ez4jdhx19 29. Dezember 0 16073 1065481 1043011 2026-05-15T07:40:16Z Eastfrisian2 58044 /* Storven */ 1065481 wikitext text/x-wiki {{Navigatschoonsliest Klenner Daag|Dezember}} == Wat passeert is == * [[1170]]: [[Thomas Becket]], Arzbischop vun Canterbury, warrt vun veer Ridders an'e Siet bröcht. Allgemeen warrt annahmen, dat de [[England|engelsche]] König [[Hinrich II. (England)|Hinrich II.]] dorachter steken dö * [[1845]]: [[Texas]] warrt Deel vun de [[USA]] * [[1890]]: [[Massaker bi Wounded Knee]]. Bi [[Wounded Knee]] in den US-amerikaanschen Bundsstaat [[South Dakota]] maakt US-Truppen bi 200 bit 300 Indianers vun den Stamm vun de [[Lakota]] doot == Boren == * [[1628]]: [[Giacomo Rospigliosi]], italieensch Kardinal († [[1684]]) * [[1695]]: [[Jean-Baptiste Pater]], franzöösch Maler († [[1736]]) * [[1808]]: [[Andrew Johnson]], US-amerikaansch Politiker un 17. Präsident vun de USA († [[1875]]) * [[1866]]: [[Wilhelm Poeck]], hooch- un plattdüütsch Schriever († [[1933]]) * [[1895]]: [[Oswald Freisler]], düütsch NSDAP-Jurist († [[1939]]) * [[1910]]: [[Ronald Harry Coase]], britisch Wertschapswetenschapler un Nobelpriesdräger († [[2013]]) * [[1923]]: [[Charles Grenzbach]], US-amerikaansch Toontechniker († [[2004]]) * [[1938]]: [[Harvey Smith (Rieder)|Harvey Smith]], bitisch Springrieder * [[1944]]: [[Jan-Henrik Horn]], düütschen Jurist un Politiker († [[2002]]) * [[1947]]: [[Leonhard Lapin]], eestnisch Architekt un Künstler * [[1953]]: [[Matthias Platzeck]], düütsch Politiker un Ministerpräsident vun Brannenborg * [[1957]]: [[Bruce Alan Beutler]], US-amerikaansch Immunoloog, Genetiker un Nobelpriesdräger * [[1974]]: [[Jewgeni Igorjewitsch Tarelkin]], russisch Kosmonaut == Storven == * [[1900]]: [[John Henry Leech]], britisch Entomoloog un Lepidopteroloog (* [[1862]]) * [[1924]]: [[Carl Spitteler]], Swiezer Schriever un Nobelpriesdräger (* [[1845]]) * [[1944]]: [[Endre Steiner]], ungarisch Schachspeler (* [[1901]]) * [[1958]]: [[Edward Peil Sr.]], US-amerikaansch Schauspeler (* [[1883]]) * [[1960]]: [[Abel Dufrane]], belgisch Entomoloog un Lepidopteroloog (* [[1880]]) * [[1967]]: [[Paul Whiteman]], US-amerikaansch Jazzmusiker un Bandleader (* [[1890]]) * [[1995]]: [[Lita Grey]], US-amerikaansch Schauspelerin (* [[1908]]) * [[1995]]: [[Simon van Wattum]], nedderlandsch-neddersassischen Journalist un Schriever (* [[1930]]) * [[2004]]: [[Julius Axelrod]], US-amerikaansch Pharmakoloog, Neurochemiker un Nobelpriesdräger (* [[1912]]) * [[2006]]: [[Henning Wolff]], düütsch Schriever (* [[1929]]) * [[2008]]: [[Freddie Hubbard]], US-amerikaansch Jazzmusiker (* [[1938]]) * [[2012]]: [[Péter Dely]], ungaarsch Schachspeler (* [[1934]]) * [[2019]]: [[Manfred Stolpe]], düütsch Politiker und Bundsminister (* [[1936]]) * [[2022]]: [[Pelé]], brasiliaansch Footballspeler un Politiker (* [[1940]]) * [[2024]]: [[James Earl Carter]], US-amerikaansch Politiker un 39. Präsident (* [[1924]]) [[Kategorie:Dag|Dezember 29]] 1xnxzrgmk5eb8ocecdh5zmwt0njzeh2 7. April 0 16956 1065479 1061686 2026-05-15T07:38:50Z Eastfrisian2 58044 /* Boren */ 1065479 wikitext text/x-wiki {{Navigatschoonsliest Klenner Daag|April}} == Wat passeert is == * [[1939]]: [[Italien]] nümmt [[Albanien]] in == Boren == * [[1895]]: [[Theodor Strünck]], düütsch Jurist un Wedderstandskämper ( † [[1945]]) * [[1915]]: [[Billie Holiday]], US-amerikaansch Jazz-Singerin ( † [[1959]]) * [[1918]]: [[Peanuts Hucko]], US-amerikaansch Jazzmusiker († [[2003]]) * [[1920]]: [[Ravi Shankar]], Komponist un Musiker ut [[Indien]] († [[2012]]) * [[1924]]: [[Johannes Mario Simmel]], öösterrieksch Schriever († [[2009]]) * [[1928]]: [[James Garner]], US-amerikaansch Schauspeler († [[2014]]) * [[1930]]: [[Yves Rocher]], franzöösch Industrieller († [[2009]]) * [[1934]]: [[Johannes Peter Mehltretter]], düütsch Physiker un Astronom († [[1982]]) * [[1938]]: [[Freddie Hubbard]], US-amerikaansch Jazzmusiker († [[2008]]) * [[1938]]: [[Spencer Dryden]], US-amerikaansch Slagtüüchspeler († [[2005]]) * [[1944]]: [[Makoto Kobayashi]], japaansch Physiker un Nobelpriesdräger * [[1959]]: [[Jean-Marie Wampers]], belgisch Radrennfohrer * [[1960]]: [[Norbert Schramm]], düütsch Ieskunstlöper * [[1961]]: [[Igor Rausis]], tschechisch Schachspeler († [[2024]]) * [[1968]]: [[Duncan Armstrong]], austraalsch Swemmsportler un Olympiasieger * [[1980]]: [[Gabriella Rodriguez]], mexikaansch Badmintonspelerin * [[1986]]: [[Jasmin Schornberg]], düütsch Kanusportlerin * [[1990]]: [[George Bennett (Radrennfohrer)|George Bennett]], neeseländsch Radrennfohrer * [[1990]]: [[Sorana Cîrstea]], rumäänsch Tennisspelerin * [[1994]]: [[Roberto Gagliardini]], italieensch Footballnatschonalspeler == Storven == * [[1614]]: [[6. April|6.]] oder 7. April: [[El Greco]], [[Spanien|spaansch]] Maler (* üm [[1541]] rüm) * [[1941]]: [[Lazăr Edeleanu]], rumäänsch Chemiker (* [[1861]]) * [[1947]]: [[Henry Ford]], US-amerikaansch Ünnernehmer in Automobilindustrie (* [[1863]]) * [[1950]]: [[Walter Huston]], kanaadsch Schauspeler (* [[1884]]) * [[1990]]: [[Ronald Ellwin Evans]], US-amerikaansch Astronaut (* [[1933]]) * [[1994]]: [[Golo Mann]], düütsch Historiker un Schriever (* [[1909]]) * [[1997]]: [[Georgi Stepanowitsch Schonin]], sowjeetsch Kosmonaut (* [[1935]]) * [[2013]]: [[Johannes Jäcker]], düütsch Footballspeler (* [[1932]]) * [[2016]]: [[Luise Schapp]], düütsch Politikerin un Landdagsafordnete vun Neddersassen (* [[1912]]) * [[2018]]: [[Helma Schimke]], öösterrieksch Architektin, Schrieverin un Bargstiegerin (* [[1926]]) * [[2022]]: [[Hilmar Zill]], düütsch Grafiker un Breefmarkenkünstler (* [[1940]]) * [[2025]]: [[Roland Mall]], düütsch Footballspeler (* [[1951]]) [[Kategorie:Dag|April 07]] 7ctgcj26cgdz7o0k0w9a1lj6l73o7lb 1953 0 16985 1065468 1042241 2026-05-14T14:30:25Z Eastfrisian2 58044 /* Boren */ 1065468 wikitext text/x-wiki {{Navigatschoonsliest Johr}} == Wat passeert is == === Politik un Sellschop === * [[29. Mai]]: [[Edmund Percival Hillary|Edmund Hillary]] un [[Tenzing Norgay]] schafft de Eerstbestiegen vun den [[Mount Everest]], den hööchsten Barg up de Eer. * [[17. Juni]]: [[Volksopstand an’n 17. Juni 1953|Volksupstand]] in de [[DDR]]. Volkspolizei un [[Sowjetunion|sowjetsche]] Truppen griept in un slaht den Upstand daal === Kunst, Kultur un Bowark === * [[5. Januar]]: In Paris warrt dat Stück ''[[En attendant Godot]]'' vun [[Samuel Beckett]] eerstmalig upführt. == Boren == * [[4. Januar]]: [[Olaf Buhl]], düütsch Feernsehjournalist un Moderator († [[2014]]) * [[5. Januar]]: [[Pamela Sue Martin]], US-amerikaansch Schauspelerin * [[6. Januar]]: [[Manfred Kaltz]], düütsch Footballnatschonalspeler * [[6. Januar]]: [[Malcolm Young]], austraalsch Rockmusiker un Liddmaat vun [[AC/DC]] († [[2017]]) * [[28. Februar]]: [[Paul Robin Krugman]], US-amerikaansch Wertschapswetenschapler un Nobelpriesdräger * [[5. März]]: [[Michel Devoret]], franzöösch-amerikaansch experimenteller Fastkörperphysiker un Nobelpriesdräger * [[5. März]]: [[Richard Sanderson]], schottisch Singer * [[16. März]]: [[Rainer Knaak]], düütsch Schachspeler * [[22. März]]: [[Brigitte Somfleth]], düütsch Politikerin un Landdagsafordnete vun Neddersassen * [[24. März]]: [[Eva Kryll]], düütsch Schauspelerin * [[27. März]]: [[Jaroslav Balcar]], tschechoslowaaksch Skispringer († [[2015]]) * [[28. März]]: [[Melchior Ndadaye]], Politiker un Präsident van Burundi († [[1993]]) * [[30. März]]: [[Wolfgang Rieck (Musiker)|Wolfgang Riek]], hoog- un plattdüütschen Musiker * [[9. April]]: [[Jochen Danneberg]], düütsch Skispringer un Skisprungtrainer * [[11. April]]: [[Udo Schenk]], düütsch Schauspeler un Synchroonsnacker * [[18. April]]: [[Rick Moranis]], kanaadsch Schauspeler un Musiker * [[28. April]]: [[Paul Darragh]], irisch Springrieder († [[2005]]) * [[6. Mai]]: [[Lynn Whitfield]], US-amerikaansch Schauspelerin * [[15. Mai]]: [[Mike Oldfield]], britsch Musiker un Komponist * [[16. Mai]]: [[Pierce Brosnan]], irisch Schauspeler * [[30. Mai]]: [[Colm Meaney]], irisch Schauspeler * [[10. Juni]]: [[Andreas Schweiger (Biathlet)|Andreas Schweiger]], düütsch Biathlet († [[2018]]) * [[21. Juni]]: [[Benazir Bhutto]], pakistaansch Politikerin († [[2007]]) * [[24. Juni]]: [[William Esco Moerner]], US-amerikaansch Physiker, Chemiker un Nobelpriesdräger * [[26. Juni]]: [[Robert Davi]], US-amerikaansch Schauspeler un Opernsinger * [[21. Juli]]: [[Harald Nickel]], düütsch Footballnatschonalspeler († [[2019]]) * [[26. Juli]]: [[Willi Melliger]], Swiezer Springrieder († [[2018]]) * [[9. August]]: [[Jean Tirole]], franzöösch Ökonom un Nobelpriesdräger * [[14. August]]: [[Norbert Ziegler]], düütsch Footballspeler * [[14. August]]: [[James Horner]], US-amerikaansch Filmmusik-Komponist († [[2015]]) * [[17. August]]: [[Herta Müller]], düütsch Schrieverin un Nobelpriesdrägerin * [[23. August]]: [[Dirk Stahmann]], DDR-Footballnatschonalspeler * [[28. August]]: [[Ditmar Jakobs]], düütsch Footballnatschonalspeler * [[28. August]]: [[Kari Ylianttila]], finnisch Skispringer un Skisprungtrainer * [[6. September]]: [[Gianbattista Baronchelli]], italieensch Radrennfohrer * [[6. September]]: [[Patti Yasutake]], japaansch-US-amerikaansch Schauspelerin * [[27. September]]: [[Claudio Gentile]], italieensch Footballspeler * [[7. Oktober]]: [[Ronald Worm]], düütsch Footballnatschonalspeler * [[9. Oktober]]: [[Tony Shalhoub]], US-amerikaansch Schauspeler * [[27. Oktober]]: [[Robert Picardo]], US-amerikaansch Schauspeler * [[7. November]]: [[Lucinda Green]], britisch Völsiedigkeitsriederin * [[19. November]]: [[Robert Beltran]], US-amerikaansch Schauspeler * [[25. November]]: [[Ildo Lobo]], kapverdisch Singer († [[2004]]) * [[25. November]]: [[Pam Whytcross]], austraalsch Tennisspelerin * [[27. November]]: [[Edyta Geppert]], poolsch Singerin * [[1. Dezember]]: [[Victor Ambros]], US-amerikaansch Bioloog un Nobelpriesdräger * [[2. Dezember]]: [[Manfred Beer]], düütsch Biathlet * [[2. Dezember]]: [[Sheila Watt-Cloutier]], kanaadsch Aktivistin, de sück för de Inuit insetten deiht * [[6. Dezember]]: [[Tom Hulce]], US-amerikaansch Schauspeler * [[13. Dezember]]: [[Ben Shalom Bernanke]], Ökonom, Notenbankchef un Nobelpriesdräger * [[20. Dezember]]: [[Claus Johannßen]], düütsch Politiker un Landdagsafordneter vun Neddersassen * [[28. Dezember]]: [[Alfred Eder]], öösterrieksch Biathlet == Storven == * [[7. Januar]]: [[Hermann Böning (Wöörbookschriever)|Hermann Böning]], Schriever un Rutgever vun dat Plattdüütsche Wöerbook för dat Ollnborger Land (* [[1864]]) * [[19. Januar]]: [[Hans Albrecht Freiherr von Rechenberg]], düütsch Politiker un Bundsdagsafordneter (* [[1892]]) * [[24. Februar]]: [[Gerd von Rundstedt]], düütsch Offizier in den Tweeten Weltkrieg (* [[1875]]) * [[3. März]]: [[Josef Fischer (Radrennfohrer)|Josef Fischer]], düütsch Radrennfohrer (* [[1865]]) * [[5. März]]: [[Josef Stalin]], sowjeetsch Diktater (* [[1878]]) * [[11. Juli]]: [[Oliver Campbell]], US-amerikaansch Tennisspeler (* [[1871]]) * [[7. Oktober]]: [[Émile Bouhours]], franzöösch Radrennfohrer (* [[1870]]) * [[13. Oktober]]: [[Sergei Iwanowitsch Beljawski]], russisch Astronom (* [[1883]]) * [[16. November]]: [[Willy Baumgärtner]], düütsch Footballnatschonalspeler (* [[1890]]) [[Kategorie:Johr]] [[Kategorie:20. Johrhunnert]] 4x4wendwdipnqwpnycnmke7kyz456w9 2008 0 20178 1065482 1062510 2026-05-15T07:40:54Z Eastfrisian2 58044 /* Storven */ 1065482 wikitext text/x-wiki {{Navigatschoonsliest Johr}} == Wat passeert is == === Politik un Sellschap === * [[17. Februar]]: Dat [[Kosovo]] verklort sien Unafhangigkeit vun [[Serbien]]. * [[15. August]]: [[Fernando Lugo]] wurrd Staatspräsident vun [[Paraguay]] * [[7. September]]: [[Kurt Beck]] trett as Vörsitter vun de SPD torüch. Kommissarisch övernimmt [[Frank-Walter Steinmeier]] dat Amt. * [[6. Oktober]]: [[Erwin Sellering]] wurrd to'n Ministerpräsident vun Mekelnborg-Vörpommern wählt un is dormit Nahfolger vun [[Harald Ringstorff]]. * [[27. Oktober]]: [[Horst Seehofer]] wurrd to'n Ministerpräsidenten vun de Freestaat Bayern wählt un löst dormit [[Günther Beckstein]] af. * [[4. November]]: Bi de [[US-Präsidentenwahl 2008]] warrt [[Barack Obama]] to'n 44. Präsidenten vun de [[USA]] wählt. Sien Viez schall [[Joe Biden]] weern. He winnt gegen dat republikaansche Duo [[John McCain]] un [[Sarah Palin]]. === Weertschap === * [[1. Januar]]: [[Zypern]] un [[Malta]] övernehmt den [[Euro]] as offiziell [[Geldsoort]]. * [[1. Januar]]: Dat [[Breefmonopol]] vun de [[Düütsche Post|Düütsche Post AG]] geiht to Enn. === Katastrophen === * [[2. Mai]]: De [[Zyklon Nargis]] drööpt op de Küst vun [[Myanmar]] op, nadem he ok in [[Sri Lanka]] al för swore Unweder un Floden sorgt harr. In Myanmar verwööst he dat [[Irrawaddy]]-Delta un de Rebeden ümlangs un köst na en Schätzen üm un bi 80.000 Minschen dat Leven. In de Naklapp verseggt de Militärregeeren de internatschonalen Helpsorganisataschonen in’t Land to kamen. * [[12. Mai]]: Bi en swoor [[Eerdbeven]] in Sichuan vun 7,9 Stark up de Richter-Skala in'n Süüden vun [[China]] kommt 50.000 Inwahner to Dood. Mehr as 5 Million Minschen verleest hör Tohuus. == Boren == == Storven == * [[3. Januar]]: [[Werner Dollinger]], düütsch Politiker un Bundsminister (* [[1918]]) * [[11. Januar]]: [[Edmund Percival Hillary]], niegseelännsch Bargstieger (* [[1919]]) * [[17. Januar]]: [[Robert James Fischer]], US-amerikaansch Schachweltmeester (* [[1943]]) * [[22. Januar]]: [[Heath Ledger]], austraalsch Schauspeler (* [[1979]]) * [[31. Januar]]: [[Henrich Schürmann (Schriever)|Heinrich Schürmann]], plattdüütschen Schriever un Schoolmeester ut [[Clorholte]] * [[27. Januar]]: [[Suharto]], indonees’sch General un Staatsbaas (* [[1921]]) * [[2. Februar]]: [[Joshua Lederberg]], US-amerikaansch Molekularbioloog, Genetiker un Nobelpriesdräger (* [[1925]]) * [[13. Februar]]: [[Janny Alberts-Hofman]], nedderlandsch-nedderdsassische Schrieversche (* [[1929]]) * [[21. Februar]]: [[Mel Zelnick]], US-amerikaansch Jazzmusiker (* [[1924]]) * [[27. Februar]]: [[Ivan Rebroff]], düütsch Singer (* [[1931]]) * [[15. März]]: [[George David Low]], US-amerikaansch Astronaut (* [[1956]]) * [[16. März]]: [[Walter Bostelmann]], plattdüütsch Schriever (* [[1922]]) * [[24. März]]: [[Richard Widmark]], US-amerikaansch Schauspeler (* [[1914]]) * [[5. April]]: [[Charlton Heston]], US-amerikaansch Schauspeler, Börgerrechtler un Schriever (* [[1923]]) * [[24. April]]: [[Jimmy Giuffre]], US-amerikaansch Jazzmusiker, -komponist un -arrangeur (* [[1921]]) * [[14. Mai]]: [[Jurij Sergejewitsch Rytcheu]], [[Russland|russisch]] [[Schriever]] ut dat Volk vun de [[Tschuktschen]] (* [[1930]]) * [[25. Mai]]: [[Ernst Stuhlinger]], düütsch-amerikaansch Atom-, Elektrotechnik- un Raketenwetenschapler (* [[1913]]) * [[26. Mai]]: [[Sydney Pollack]], US-amerikaansch Filmspeelbaas, -produzent un -schauspeler (* [[1934]]) * [[1. Juni]]: [[Yves Saint Laurent]], franzöösch Modemaker (* [[1936]]) * [[5. Juni]]: [[Jameson Mbilini Dlamini]], Politiker ut Swasiland (* [[1921]]) * [[10. Juni]]: [[Jimmy Ekho]], Inuit-Künstler (* [[1960]]) * [[14. Juni]]: [[Liselotte Greife]], plattdüütsch Schrieverin (* [[1924]]) * [[22. Juni]]: [[Gerhard Meier]], Swiezer Schriever (* [[1917]]) * [[24. Juni]]: [[Leonid Hurwicz]], US-amerikaansch Wertschapswetenschapler un Nobelpriesdräger (* [[1917]]) * [[22. Juli]]: [[Estelle Getty]], US-amerikaansch Schauspelerin (* [[1923]]) * [[25. Juli]]: [[Enzo Moser]], italieensch Radrennfohrer (* [[1940]]) * [[3. August]]: [[Alexander Solschenizyn]], russ’sch Schriever un Nobelpriesdräger (* [[1918]]) * [[5. August]]: [[Eva Pflug]], düütsche Schauspelersche (* [[1929]]) * [[20. August]]: [[Mario Bertok]], kroaatsch Schachspeler (* [[1929]]) * [[23. August]]: [[Jimmy Cleveland]], US-amerikaansch Jazzmusiker (* [[1926]]) * [[1. September]]: [[Kurt Gutowski]], plattdüütsch Schriever (* [[1922]]) * [[11. September]]: [[Klaus Johann Jacobs]], Bremer Koopmann (* [[1936]]) * [[26. September]]: [[Paul Newman]], US-amerikaansch Schauspeler, Rennfohrer un Ünnernehmer (* [[1925]]) * [[11. Oktober]]: [[Jörg Haider]], öösterrieksch Politiker (* [[1950]]) * [[18. Oktober]]: [[Brigitte Xander]], öösterrieksch Radio- un Feernsehmoderatersche (* [[1942]]) * [[28. Oktober]]: [[Bak Seong-cheol]], noordkoreaansch Politiker (* [[1913]]) * [[1. November]]: [[Jacques Piccard]], Swiezer Deepseeforscher un Ozeanograaf (* [[1922]]) * [[4. November]]: [[Michael Crichton]], US-amerikaansch Schriever un Speelbaas (* [[1942]]) * [[7. November]]: [[Heiko Engelkes]], düütsch Journalist (* [[1933]]) * [[11. November]]: [[Hans Bunje]], plattdüütschen Theater- un Höörspeelschriever (* [[1923]]) * [[16. November]]: [[Tony Reedus]], US-amerikaansch Jazzmusiker (* [[1959]]) * [[25. November]]: [[Edwin Ernest Salpeter]], öösterrieksch-austraalsch un US-amerikaansch Astrophysiker (* [[1924]]) * [[2. Dezember]]: [[Odetta Holmes]], US-amerikaansch Singersche (* [[1930]]) * [[6. Dezember]]: [[Karl Manzke]], düütsch lutherisch Theoloog (* [[1928]]) * [[12. Dezember]]: [[Daniel Carleton Gajdusek]], US-amerikaansch Viroloog un Nobelpriesdräger (* [[1923]]) * [[13. Dezember]]: [[Horst Tappert]], düütsch Schauspeler (* [[1923]]) * [[17. Dezember]]: [[Freddy Breck]], düütsch Slagersinger (* [[1942]]) * [[18. Dezember]]: [[Majel Barrett]], US-amerikaansche Schauspelersche (* [[1932]]) * [[18. Dezember]]: [[Robert Jonquet]], franzöösch Footballnatschonalspeler (* [[1925]]) * [[19. Dezember]]: [[Vi Hilbert]], de de [[Lushootseed-Spraak]] un -Kultur bewohren helpen (* [[1918]]) * [[24. Dezember]]: [[Harold Pinter]], britisch Dramatiker, Speelbaas, Dreibookschriever un Literaturnobelpriesdräger (* [[1930]]) * [[29. Dezember]]: [[Freddie Hubbard]], US-amerikaansch Jazzmusiker (* [[1938]]) == Nobelpriesen == * [[Nobelpries för Physiologie oder Medizin|Medizin oder Physiologie]]: [[Harald zur Hausen]], [[Françoise Barré-Sinoussi]] un [[Luc Montagnier]] * [[Nobelpries för Physik|Physik]]: [[Yōichirō Nambu]], [[Makoto Kobayashi]] un [[Toshihide Masukawa]] * [[Nobelpries för Chemie|Chemie]]: [[Osamu Shimomura]], [[Martin Chalfie]] un [[Roger Yonchien Tsien]] * [[Nobelpries för Literatur|Literatur]]: [[Jean-Marie Gustave Le Clézio]] * [[Freedensnobelpries|Freeden]]: [[Martti Ahtisaari]] * [[Nobelpries för Wertschapswetenschapen|Wertschapswetenschapen]]: [[Paul Robin Krugman]] [[Kategorie:Johr]] [[Kategorie:21. Johrhunnert]] tswk92ppk4uz5l17xiuzswrx323pxez Bruker Diskuschoon:Flaverius 3 61179 1065477 1063027 2026-05-14T20:56:38Z RikmiPl 61756 /* Heine Steenhagen */ nee Afsnitt 1065477 wikitext text/x-wiki {{Vörlaag:Moin!|realName=|name=Flaverius}} -- [[Bruker:Moin!|Moin!]] [[Bruker Diskuschoon:Moin!|✍]] 19:16, 16. Apr. 2014 (CEST) == Freeluchtmuseum == Moin Flaverius, du hest bi [[Wikipedia:Mi fehlt dat Woort]] na en plattdüütsch Woord för ''Freilichtmuseum'' fraagt, de Fraag denn aver wedder rutnahmen. Wenn di dat liekers intresseert: ''Freeluchtmuseum'' passt. Dat Museum an'n Kiekebarg in'n Landkreis Horborg in Neddersassen nöömt sik sülvs op Plattdüütsch ok ''Butenmuseum''. Dat passt ok good, meen ik. --[[Bruker:Slomox|::Slomox::]]&nbsp;[[Bruker Diskuschoon:Slomox|&gt;&lt;]] 11:12, 22. Apr. 2014 (CEST) == Oostwestfalen-Lippe == Is [https://nds.wikipedia.org/w/index.php?title=Oostwestfalen-Lippe&curid=5420&diff=742287&oldid=682470 dat hier] en Versehn ween oder is ''Herm'' de Spitznaam von Hermann in Oostwestfalen-Lippe? --[[Bruker:Slomox|::Slomox::]]&nbsp;[[Bruker Diskuschoon:Slomox|&gt;&lt;]] 12:36, 26. Jun. 2015 (CEST) : Jo, dat de Spitznaam. Nenne seggt "Hermannsdenkmal". Kiekt man maal in Boiker up Lippsk Platt steuht dor jümmers "Herm". Dat höört en ok faken van de Hoogdüütschsnackern hür.--[[Bruker:Flaverius|Flaverius]] [[Bruker Diskuschoon:Flaverius|✍]] 12:43, 26. Jun. 2015 (CEST) ==[[M. Düsterbrock]]== Dor moot noch een Satz översett wurrn. [[Bruker:Eastfrisian|Eastfrisian]] [[Bruker Diskuschoon:Eastfrisian|✍]] 09:15, 7. Aug. 2015 (CEST) == Russ'sch/Russisch == Worüm hest du nu ut [[Russ’sche Spraak]] de [[Russische Spraak]] maakt? --[[Bruker:Slomox|::Slomox::]]&nbsp;[[Bruker Diskuschoon:Slomox|&gt;&lt;]] 15:56, 23. Jan. 2016 (CET) Kann man auk wedder trüchschuven. Man ik sin just büi in de Sprakenartikels eun beten Ordnung teo bringen un dach dat villicht beter is in n Titel steuht Russisch just seo os Sassisch in Nedddersassisch. Auk wenn man wal Sass’sch schrüiven kann. Dat sind auk noch eun poor annere Sproken wo man dat sülvige mit de Schrüiven hett. Ik wullt dat eunhetlik hebben.--[[Bruker:Flaverius|Flaverius]] [[Bruker Diskuschoon:Flaverius|✍]] 16:59, 23. Jan. 2016 (CET) == [[Johann Matthias Seling]] == Moin, inf. caus.: [https://de.wikipedia.org/wiki/Gesmold#Gesmolder_Pers.C3.B6nlichkeiten Seling/de-Wiki] LG --[[Bruker:Ἀστερίσκος|Ἀστερίσκος]] [[Bruker Diskuschoon:Ἀστερίσκος|✍]] 11:28, 8. Mär 2016 (CET) Besten Dank. Gifft dat süss noch jichenswo Infos över den Mann?--[[Bruker:Flaverius|Flaverius]] [[Bruker Diskuschoon:Flaverius|✍]] 11:36, 8. Mär 2016 (CET) :Villicht in Gessem?--[[Bruker:Ἀστερίσκος|Ἀστερίσκος]] [[Bruker Diskuschoon:Ἀστερίσκος|✍]] 18:31, 8. Mär 2016 (CET) :Ik hebb mol 'n beten erweitert :)--[[Bruker:Ἀστερίσκος|Ἀστερίσκος]] [[Bruker Diskuschoon:Ἀστερίσκος|✍]] 19:08, 8. Mär 2016 (CET) ==Article request== Geoden Dag Flaverius, Could you help me create [[:en:Auckland Grammar School|this article]] in Plattdüütsch Wikipedia? Just 3-5 lines would be very much appreciated. By the way, we have students originally from Germany who go to that institution. Thanks. --[[Bruker:Insignem laudem|Insignem laudem]] [[Bruker Diskuschoon:Insignem laudem|✍]] 11:57, 1. Jul. 2016 (CEST) == Artikels schuven == Moin, Du büst jüst dorbi, eenige Oortsartikels in Gavelsieten ümtoschrieven und de ollen Artikels ünner en nee Lemma antoleggen. Dorto wull ik anmarken, dat de ollen Artikels nich eenfach kopeert warrn schüllt, man beter op dat ne'e Lemma schaven warrt. Dorto geihst du baven op den Rieder ''Mehr'' un klickst denn op ''Schuven''. De Rest schüll sik vun sülvst verkloren. Bi't schuven warrt en Wieterleiden anleggt. De kannst du dorna denn wedder apen maken und denn in en Gavelsiet ümschrieven. De Grund dorför is en rechtliche Saak, neemlich dat bi't Koperen un Nee Anleggen de Artikelhistorie verloren geiht, wat nich in'n Sinn vun't Oorheverrecht is. Dat sütt neemlich nu so ut, as wenn du den Text sülvst utdacht hest, wat jo nich stimmt. --[[Bruker:Iwoelbern|Iwoelbern]] [[Bruker Diskuschoon:Iwoelbern|✍]] 17:40, 22. Nov. 2016 (CET) Ahh..okay Besten Dank för den Henwies! ’t is natüürlik nich miene Absicht hier Plagiate to erstellen.--[[Bruker:Flaverius|Flaverius]] [[Bruker Diskuschoon:Flaverius|✍]] 17:44, 22. Nov. 2016 (CET) :Dorvun bün ik ok nich utgahn. Man kann jo nich allns weten. --[[Bruker:Iwoelbern|Iwoelbern]] [[Bruker Diskuschoon:Iwoelbern|✍]] 17:54, 22. Nov. 2016 (CET) == [[Lübben]] und [[Lübben (Mehrdüdig Begreep)]] == Kannst du die Begriffsklärungsseiten zusammenführen? --[[Bruker:Ephraim33|Ephraim33]] [[Bruker Diskuschoon:Ephraim33|✍]] 16:36, 11. Aug. 2018 (CEST) == Gacy == Ob diese ganzen Weiterleitungen sein müssen, wage ich zu bezweifeln. Ich glaube in der deutschen WP ist das auch nicht so.[[Bruker:Eastfrisian|Eastfrisian]] [[Bruker Diskuschoon:Eastfrisian|✍]] 17:27, 15. Apr. 2023 (CEST) :In’r engelsken Wikipedia sind olle Offers verlenkt. Wenn dat teovill es bidde lösken. [[Bruker:Flaverius|Flaverius]] [[Bruker Diskuschoon:Flaverius|✍]] 17:29, 15. Apr. 2023 (CEST) == Dat Woort: œver == gifft dat in Plattdüütsch nich. Dat moot denn över heeten. Du hest in dien Artikel noch en paar so däänsch Teeken drin. Dat eenzig, wo dit "œ" is bi dat Wark vun Künstlers œvre. [[Bruker:Eastfrisian|Eastfrisian]] [[Bruker Diskuschoon:Eastfrisian|✍]] [[Bruker:Eastfrisian|Eastfrisian]] [[Bruker Diskuschoon:Eastfrisian|✍]] 22:00, 16. Nov. 2023 (CET) :Dat Woord is dat glieke. Ik hebbe bloot ene andere Orthographie uutprobeerd.Mien egen Lippsk es mi inr Schrivt sülvenst to gresig med sienen snaakschen Diphthongen. Dat es een Versöök, den sik na Sass un Noordneddersassisch richt med Extrateken, den ik för dat Westfœlsche bruke (œ=toonlang ö) [[Bruker:Flaverius|Flaverius]] [[Bruker Diskuschoon:Flaverius|✍]] 23:18, 16. Nov. 2023 (CET) == Basketball == Ik harr Basketballspeler un Basketballclu bzw. Vereen nich nah Basketball henverwiest. Dat kunn man beter ünner de Kategorie:Basketball tosommenfaaten.[[Bruker:Eastfrisian|Eastfrisian]] [[Bruker Diskuschoon:Eastfrisian|✍]] [[Bruker:Eastfrisian|Eastfrisian]] [[Bruker Diskuschoon:Eastfrisian|✍]] 13:21, 15. Mai 2024 (CEST) :Ik kopeer meest de redirects uut de düütsche wiki. De hebbt dat daar so. [[Bruker:Flaverius|Flaverius]] [[Bruker Diskuschoon:Flaverius|✍]] 13:53, 15. Mai 2024 (CEST) == Hentig, Gutbier usw. == In disse Artikels hett irgendeen Fent (anonym) so en dösig Video inpakt, wat dor nichts to söken hett. Kann man dat irgendwie blocken un rutnehmen? [[Bruker:Eastfrisian|Eastfrisian]] [[Bruker Diskuschoon:Eastfrisian|✍]] 15:31, 16. Mai 2024 (CEST) :Vanwegen dat upstunds keen Admin bi uus aktiv mött wi wal up dat "[[M:Beobachtungsteam kleiner Wikis|Beobachtungsteam kleiner Wikis]]" töven, de Vandalismus in lütten Wikis trüggdreit. :Versöket wi maal @[[Bruker:WikiBayer|Bruker:WikiBayer]] antopingen, de is hier een van den aktivsten uut den Team. : Bitte Beiträge dieser IP zurücksetzen und die IP sperren ([[Spezial:Bidrääg/24.222.28.117]]) [[Bruker:Flaverius|Flaverius]] [[Bruker Diskuschoon:Flaverius|✍]] 16:52, 16. Mai 2024 (CEST) == [[Waalfisch]] == De heet up düütsch ok blots Wal. Ut Pottwalfisch to'n Bispeel sücht ok man düchtig seltsam ut. Un Wale hörrn nich to de Fischen. Kiek den düütüschen Artikel. [Bruker:Eastfrisian|Eastfrisian]] [[Bruker Diskuschoon:Eastfrisian|✍]] 18:08, 23. Mai 2024 (CEST) :Man Nedderländsch heet dat ''walvis''. Wal is in de plattdüütsche Literatuur raar un de Wöörbökers van den Sass, ber Buurmann för Oostfreesland, un Wossildo-Teuchert för Mekelborg hebbet ''Waalfisch''. Waalfisch is also echt Plattdüütsch, Waal na’t Hoogdüütsche. :Klaar dat sind kene Fisch na de bioloogsche Systematik, man de nederländschen Biologen scheert sik daar ook nich ümme. [[Bruker:Flaverius|Flaverius]] [[Bruker Diskuschoon:Flaverius|✍]] 18:11, 23. Mai 2024 (CEST) :Noch’n Nadrag: ''Pottwaalfisch'' givt dat echt nich, dat is de ''Pottwaal'' oder de ''Pottfisch'' in de plattdüütsche Literatuur. As Naam för heel dat Genus dücht doch jümmers noch Waalfisch better. [[Bruker:Flaverius|Flaverius]] [[Bruker Diskuschoon:Flaverius|✍]] 18:26, 23. Mai 2024 (CEST) == [[Käthe Averwald]] == De Link wiest nah Albrecht hen. [[Bruker:Eastfrisian|Eastfrisian]] [[Bruker Diskuschoon:Eastfrisian|✍]] [[Bruker:Eastfrisian|Eastfrisian]] [[Bruker Diskuschoon:Eastfrisian|✍]] 22:00, 26. Jul. 2024 (CEST) :Ik sin just bi dat to fixen. Besten Dank för den Henwies [[Bruker:Flaverius|Flaverius]] [[Bruker Diskuschoon:Flaverius|✍]] 10:25, 27. Jul. 2024 (CEST) : Bi [[Agnes Ammann]] ok. == Löschd == Moin Herr, warum hest du min [[Kiara Advani]] Seite gelöscht ... kann ick dat wissen? [[Bruker:Razkoy|Razkoy]] [[Bruker Diskuschoon:Razkoy|✍]] 07:22, 30. Nov. 2024 (CET) :It was clearly a machine translated text and a mix of German and Dutch. It was no Low Saxon. We are happy for anyone trying to contribute in our wik. There are plenty of small things to do even if you don't speak any Low Saxon. Unfortunately we don't have enough active participant to fix all the machine translations that have been popping up recently. Since Low Saxon is not standardised and poorly supported by Technology the quality of such translations is much worse compared to other languages like English, German etc. [[Bruker:Flaverius|Flaverius]] [[Bruker Diskuschoon:Flaverius|✍]] 08:48, 30. Nov. 2024 (CET) ::I'm trying... is this [https://nds.m.wikipedia.org/wiki/Bruker:Razkoy/Sandkaste] text is ok? [[Bruker:Razkoy|Razkoy]] [[Bruker Diskuschoon:Razkoy|✍]] 10:00, 30. Nov. 2024 (CET) :::It's Standard German with the occasional Dutch and some Low Saxon words thrown in. Machine translation do not work for Low Saxon. [[Bruker:Flaverius|Flaverius]] [[Bruker Diskuschoon:Flaverius|✍]] 10:21, 30. Nov. 2024 (CET) ::::You mean the texts in my sandbox is Dutch low saxon? Is it? [[Bruker:Razkoy|Razkoy]] [[Bruker Diskuschoon:Razkoy|✍]] 12:39, 30. Nov. 2024 (CET) :::::Its not Dutch Low Saxon (Nedersaksisch) either. It's poorly translated Low German/Low Saxon (both refer to the language "Plattdüütsch") every second word is High German and the text is full of grammatical errors. Some sentences are completely incomprehensible. Machine translation does not work for our language yet and you clearly aren't proficient in Plattdüütsch to judge the poor quality by yourself or improve it accordingly. You do not help us by creating machine translated articles. [[Bruker:Flaverius|Flaverius]] [[Bruker Diskuschoon:Flaverius|✍]] 14:04, 30. Nov. 2024 (CET) == Paapst == Blots as Vörslag: Ik würr Paapsten oder Päpste schrieven anstäe vun Pööpst. [[Bruker:Eastfrisian|Eastfrisian]] [[Bruker Diskuschoon:Eastfrisian|✍]] 19:59, 15. Dez. 2024 (CET) :"Pööpst" is de Pluraal na Sass. Uut mienen westföölschen Dialekt kenne ik tomindst ''pööpstliker os de Paapst''. De Meertall van Paapst hebbe ik int echte Leven noch nie up Platt to hören kregen. ''Paapsten'' dücht mi eer oostfreesch. Du hest al recht ik hädde nu eer in mienen lippsken Dialekt ''Pääpste'' Nat hoogdüütsche Vöörbild billt. Ik överlegg mi den Titel noch eenmaal, wenn nicht givt dat slichtweg eben paar redirects. [[Bruker:Flaverius|Flaverius]] [[Bruker Diskuschoon:Flaverius|✍]] 21:30, 15. Dez. 2024 (CET) == Notice of expiration of your sysop right == <div dir="ltr">Hi, as part of [[:m:Global reminder bot|Global reminder bot]], this is an automated reminder to let you know that your permission "sysop" (Opsichtslüüd) will expire on 2025-01-04 03:58:34. Please renew this right if you would like to continue using it. <i>In other languages: [[:m:Global reminder bot/Messages/default|click here]]</i> [[Bruker:Leaderbot|Leaderbot]] [[Bruker Diskuschoon:Leaderbot|✍]] 20:42, 28. Dez. 2024 (CET)</div> == Sudan == Nah dien List Milensteen is Sudan de 800. Artikel, nich de 700. Wünsch noch en goot nee Johr. [[Bruker:Eastfrisian|Eastfrisian]] [[Bruker Diskuschoon:Eastfrisian|✍]] 16:29, 1. Jan. 2025 (CET) == Wappen von Haut-Rhin == Hello,<br> I don't understand why you reverted my contribution [https://nds.wikipedia.org/w/index.php?title=Haut-Rhin&diff=prev&oldid=1032690 here], while I just replaced an unrelated nameless png file, that was solely used on nds-wiki, with the CoA file that's in use on the french wiki for this department ([[:fr:Haut-Rhin]])<br> Thank you, --[[Bruker:Kontributor 2K|Kontributor 2K]] [[Bruker Diskuschoon:Kontributor 2K|✍]] 14:28, 3. Jan. 2025 (CET) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2024 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 07:23, 26. Jan. 2025 (CET) </div> == Vestfaliano un Lucildo Ahlert == Ik wull justemente wiäten, of diu düsse Texte in Lipsk schreiwen hes, or in Vestfaliano. [[Spezial:Bidrääg/2001:9E8:D598:7700:E077:2A29:30ED:FB09|2001:9E8:D598:7700:E077:2A29:30ED:FB09]] 13:46, 8. Jun. 2025 (CEST) :Dat is "mien" austwestfäölsken Dialekt. Op brasiliaansch Vestfaliano kann ek nich schriäwen sünner dat ik dat Wöörbook un de Grammatik in de hannen kriege. Un de sind leiders narms to finnen un to kriegen. [[Bruker:Flaverius|Flaverius]] [[Bruker Diskuschoon:Flaverius|✍]] 13:59, 8. Jun. 2025 (CEST) == Himalaya == An den Artikel musst noch wat maaken. Sücht ja noor ut, mit de Fehlers. [[Bruker:Eastfrisian2|Eastfrisian2]] [[Bruker Diskuschoon:Eastfrisian2|✍]] 20:13, 14. Okt. 2025 (CEST) :Velen Dank för den Henwies. :Daar mutt ik eerstmaal noch de style.css för de verscheden Schriften opstellen un de Vörlang lang un S aktuell maken. Duurt een beten [[Bruker:Flaverius|Flaverius]] [[Bruker Diskuschoon:Flaverius|✍]] 20:51, 14. Okt. 2025 (CEST) == Plattdüütsch == Moin, wenn Du all de Literatur ingeven deihst, sullst Du dat ok in Plattdüütsch hollen. Eenfach kopeeren is denn nicht so dat Wohre. Kiek to'n Bispeel bi Goethe. [[Bruker:Eastfrisian2|Eastfrisian2]] [[Bruker Diskuschoon:Eastfrisian2|✍]] 09:49, 10. Nov. 2025 (CET) == So long == Nahdem Du up Diskussionsbidrääg vun mi un Henwiesen nah Ännern nich ingahn deihst, aber in’n Gegentoog vun mi anleggt Artikel löschen un nee schrieven deihst, is mi kloor wurrn, dat mien Arbeit hier nicht mehr geern sehn wurrd. Ik hebb för mien Arbeit an de plattdütsch WP sogor den Kulturpries „Keerke“ von de Oostfreesch Landschap kregen, aber mien Artikel weern denn woll doch nich so goot. Dat hett mi temelk drapen. Ik hebb jetzt noch en paar Artikel up Halde, de stüer ik gelegentlich noch bi, ansonsten stell ik de Arbeit hier in. Wenn Du mien Artikel all ännern wullt. Up mit beid Brukersieden sünd de van mi anleggt Artikel upführt. De kannst Du denn ja so nah un nah ännern, löschen, wat ok immer. Ik hebb in mien verbleeven Tiet noch noog anner Saken, de ik maken kann. [[Bruker:Eastfrisian2|Eastfrisian2]] [[Bruker Diskuschoon:Eastfrisian2|✍]] 11:04, 17. Nov. 2025 (CET) :Dat deit mi leed to hören. Dat is keen Angreep op di, dien Plattdüütsch oder dien grootaardige Arbeid hier in de Wikipedia. Daar velen Dank för. Dien Arbeid is geern gesehen. :Wikipedia is een Gemeenschopsprojekt un Artikels schöölt jümmers ümschreven un aktuell maakt warrn. All dien Artikels will ik gaarnich ännern. Daar is heel veel wichtige un gode Arbeid bi. Un natüürlich ook de schiere Ümfang. So veel Artiekels as du het keen een hier bidregen. Den Keerlke-Pries hest du di torecht verdeent. :De Artikels, de ik änner sünd de ''[[Wikipedia:List vun Artikels, de in all Wikipedias binnen ween schöölt|Artikels, de in all Wikipedias binnen ween schöölt]]''. Daar hest du över de Jaren ook al enen groten Deel to bidragen. Een groten Deel vun langsten Artikels in de List stammt uut diene Fedder. De Artikels, de ik änner sünd Artikels, de noch nich lang noog sünd (Alle 1000 Artikel schöölt tomnimdsten 30.000 Teken lang ween). Wenn ik een Artikel eenmaal uutbo un verlänger, is dat lichter för mi allens gliek in ene Variant ümtoschrieven. Ik kann geern versöken, de Artikels vun di in dienen Dialekt un Schrievwies wieder to schrieven. Alternativ kannst du geern de Artikels wieder schrieven. Oder ik schriev dien Artikels in mien Dialekt un Schrievwies wieder un du kannst se denn an dienen Dialekt anpassen. Generell schall ik geern een wat "moderater" ween Artikels antopassen. Dat is allens nix gegen dien Arbeid, dat is eenfach een Fraag, wat wi doot, wenn verscheden Lüud an de glieken Artikels arbeid. Denn de meisten Artikels sünd hier ja vun een Persoon schreven wurrn un warrt denn Jaren lang nich meer bearbeidt. Enige vun de 1000 Artikels sünd man so wichtig, dat se maal een Update bruukt un uutboot warrn schöölt. :Also nix gegen di, dien Arbeid, dien Plattdüütsch, dien Wark oder de Qualität vun dien Arbeid. Dat weer schaad, wenn du nix meer bidregen wullt. Deit mi leed, wenn ik dien groten Bidrag hier in de Wiki nich noog acht hebb un dat so uutseeg as wenn ik minnachtig op dien Arbeid kieken dee. [[Bruker:Flaverius|Flaverius]] [[Bruker Diskuschoon:Flaverius|✍]] 11:41, 17. Nov. 2025 (CET) :::: Kann ik deelwies nahvulltrecken. Un Dien Arbeit is ja ok nich to verachten. Ik fohr trotzdem wat rünner, bin aber nich ganz weg. ::[[Bruker:Eastfrisian2|Eastfrisian2]] [[Bruker Diskuschoon:Eastfrisian2|✍]] 21:49, 18. Nov. 2025 (CET) :::Ik harr all Bedenken, dat Du nu dien Arbeit instellt harrst. Die neeste Henwies, wu Artikel in Plattdüütsch schreven wurrn söllt, is aber düppelt goot. Gooden Artikel un Du schriffst wiederhen. [[Bruker:Eastfrisian2|Eastfrisian2]] [[Bruker Diskuschoon:Eastfrisian2|✍]] :::: Nee...bloot een paar Daag verpuusten na uns Stried hier. Seh ik ook in, dat ik daar över ene Grenz röver bün. Harr ik mi denken kunnt, wenn ik mi de Arbeidwies vun de "olen Hasen" hier ankiek. :::: Nu büst du vun den olen Hasen hier, de eenzige de aktiv bleven is. Un dat warrt nu een Probleem, denn ji hebbt alle Regels up allerhand Diskusschoonsieden afsnackt, man keeneen het de Sieden mit de Richtlienen daarto aktuell holen. (Kann ik verstaan, dat is de Deel vun de Wikipediaarbeid, de keen Spass maakt). Ik will woll versöken dat "Gewohnheitsrecht" hier tohoop to dregen un as konkrete Richtlienen daalschrieven. Noch een paar Ideen uut anner lütte Wiki (so as de allemannasche) daarto un hebb ik ene klare Richtsnoor, an de ik mi holen kann. Ik würr mi freuen, wenn du daar denn maal af un an röverkiekst, of dat denn mit de Regels vun de olen Hasen övereenstimmt --[[Bruker:Flaverius|Flaverius]] [[Bruker Diskuschoon:Flaverius|✍]] 19:35, 20. Nov. 2025 (CET) ::::Maak ik. [[Bruker:Eastfrisian2|Eastfrisian2]] [[Bruker Diskuschoon:Eastfrisian2|✍]] 19:57, 20. Nov. 2025 (CET) == Heine Steenhagen == Die Seite ist als neue Seite eingestellt. Den Permalink habe ich nicht gefunden. Ich hoffe, das geht so.... [[Bruker:RikmiPl|RikmiPl]] [[Bruker Diskuschoon:RikmiPl|✍]] 13:39, 20. Apr. 2026 (CEST) == https://nds.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia%3AH%C3%B6%C3%B6ftsiet&diff=1023849&oldid=1023645&variant=nds == Hi [[Bruker_Diskuschoon:Flaverius|@Flaverius]], I want to let you know I've reverted one or more of your [https://nds.wikipedia.org/w/index.php?title=Bruker_Diskuschoon%3AFlaverius&diff=1023849&oldid=1023645&variant=nds|recent contributions] because they do not seem constructive. If you think I made a mistake or have questions, you can leave a message on [[User talk:|my talk page]]. Please note that continued vandalism may lead to restrictions. [[Spezial:Bidrääg/&#126;2026-25174-53|&#126;2026-25174-53]] ([[Bruker Diskuschoon:&#126;2026-25174-53|Diskussion]]) 14:00, 24. Apr. 2026 (CEST) :To be honest not sure, what edit was reverted, main page looks the same. What exactly seems unconstructive? [[Bruker:Flaverius|Flaverius]] [[Bruker Diskuschoon:Flaverius|✍]] 14:25, 24. Apr. 2026 (CEST) == Heine Steenhagen == Die Übersetzung des Artikels ist toll geworden und gibt die Atmosphäre des Romans sehr gut wieder. Vielen Dank dafür. Es müssen auch nicht alle rot markierten Begriffe mit Links/Artikeln versehen werden. Ohne geht es in den meisten Fällen auch. Ich würde mir nur wünschen, dass die zentrale Referenz des Romans noch genannt wird, nämlich Ikarus und das dem Umkreis von Brueghel zugeschriebene Gemälde Landschaft mit Sturz des Ikarusl. Der Hinweis war am Anfang in der Übersetzung auch vorhanden und ist dann unerklärlicherweise verschwunden. Ansonsten zeigt die Übersetzung, was das Plattdeutsche alles kann! [[Bruker:RikmiPl|RikmiPl]] [[Bruker Diskuschoon:RikmiPl|✍]] 22:56, 14. Mai 2026 (CEST) mw0ob4namqbjtfgjgt0iqgz45aifcj3 Bruker:Aeroid/Geo DE Harburger Berge 2 72530 1065471 996552 2026-05-14T15:50:42Z ListeriaBot 25018 Wikidata list updated [V2] 1065471 wikitext text/x-wiki {{../Template WD List}} Geografisch in den [[Harburger Berge]]n {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P706 wd:Q881814 } |section= |sort=label |columns=label:Artikel,description:Beschreibung,P31:Typ,P131:Ort,P18,P242,p625 |thumb=128 |min_section=2 }} {| class='wikitable sortable' ! Artikel ! Beschreibung ! Typ ! Ort ! Bild ! Laagkoort ! geograafsch Koordinaten |- | ''[[:d:Q396114|Agrarium]]'' | | ''[[:d:Q464980|exhibition]]'' | [[Gemeen Rosengoorn|Rosengoorn]] | [[Bild:Agrarium Rosengarten.JPG|center|128px]] | | {{Coord|53.440278|9.901944|display=inline}} |- | ''[[:d:Q820483|Bergwerk Robertshall]]'' | | ''[[:d:Q901497|open-pit lignite mine]]''<br/>''[[:d:Q820477|Mien]]'' | [[Bezirk Horborg|Horborg]] | [[Bild:Denkmal Robertshall, Hausbruch, von Rolf Weiß, 2018.jpg|center|128px]] | | {{Coord|53.455285|9.896579|display=inline}} |- | [[Bookholter Dreeeck]] | | ''[[:d:Q785486|Autobahndreeeck]]'' | [[Gemeen Rosengoorn|Rosengoorn]] | | [[Bild:Interchange Germany - Buchholzer Dreieck.svg|center|128px]] | {{Coord|53.37273|9.85441|display=inline}} |- | ''[[:d:Q1451393|Regionalpark Rosengoorn]]'' | | ''[[:d:Q1149964|Regionalpark]]'' | [[Bezirk Horborg|Horborg]]<br/>[[Gemeen Bookholt (Landkreis Horborg)|Bookholt]]<br/>[[Gemeen Rosengoorn|Rosengoorn]]<br/>[[Gemeen Vosshusen|Vosshusen]]<br/>[[Samtgemeen Hullnst]]<br/>[[Gemeen Seevdaal|Seevdaal]] | [[Bild:Infotafel Regionalpark Rosengarten Rastplatz Karlstein.jpg|center|128px]] | | |- | ''[[:d:Q2560298|Wenzendorf Aircraft Factory]]'' | | ''[[:d:Q7312460|Aircraft factory]]'' | [[Gemeen Winzendörp]] | | | {{Coord|53.3385|9.78067|display=inline}} |} {{Wikidata list end}} 6682v6y43dx69qnfy264iauenxd6iyv Bruker:Aeroid/List DE NI-STD-Buxtehude Person 2 75512 1065472 1064101 2026-05-14T16:19:36Z ListeriaBot 25018 Wikidata list updated [V2] 1065472 wikitext text/x-wiki {{Wikidata list |sparql= SELECT ?item ?itemLabel ?occupationLabel ?date_of_birth ?birthtimeprecision WHERE { ?item wdt:P19 ?sub0 . ?tree0 (wdt:P150)* ?sub0 . ?tree0 (wdt:P131)* wd:Q14868. OPTIONAL { ?item wdt:P106 ?occupation. } SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "nds". } OPTIONAL { ?item wdt:P569 ?date_of_birth. ?item p:P569/psv:P569 ?timenode. ?timenode wikibase:timePrecision ?birthtimeprecision. } } |sort=p569 |columns=item,label,p31,p18,p569,p19,p570,p20,p227,p106,?birthtimeprecision |thumb=80 |links= |row_template=Vörlaag:Person Row |skip_table=yes }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q1511697|Q1511697]] | label = ''[[:d:Q1511697|Gerhard Halepaghe]]'' | p31 = [[Minsch]] | p18 = [[Bild:Buxtehude 25 Pfennig 1921.jpg|center|80px]] | p569 = 1430 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p570 = 1485-04 | p20 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1034748114 1034748114] | p106 = ''[[:d:Q250867|kathoolschen Preester]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q1611936|Q1611936]] | label = ''[[:d:Q1611936|Hermann Langenbeck]]'' | p31 = [[Minsch]] | p18 = [[Bild:Herm.Langenbeck.jpg|center|80px]] | p569 = 1452 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p570 = 1517-05-01 | p20 = [[Hamborg]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/10426781X 10426781X] | p106 = ''[[:d:Q82955|Politiker]]''<br/>''[[:d:Q1622272|Universitätsperfesser]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q139003280|Q139003280]] | label = ''[[:d:Q139003280|Garleff Langenbeck]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1507 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/128602031X 128602031X] | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q94755420|Q94755420]] | label = ''[[:d:Q94755420|Hans Rambau]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 16th century | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p570 = 1579-04-12 | p227 = [https://d-nb.info/gnd/11979781X 11979781X] | p106 = ''[[:d:Q175151|printer]]'' | birthtimeprecision = 7 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q55126120|Q55126120]] | label = ''[[:d:Q55126120|Johann Risler]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1589 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p570 = 1653 | p20 = [[Gemeen Stood|Stood]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/121391531 121391531] | p106 = ''[[:d:Q1234713|Theoloog]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q55680983|Q55680983]] | label = ''[[:d:Q55680983|Heinrich Dassov]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1592-03-03 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p570 = 1645-07-08 | p20 = [[Hamborg]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1035104784 1035104784] | p106 = ''[[:d:Q152002|Pastoor]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q94935799|Q94935799]] | label = ''[[:d:Q94935799|Heinrich Plate]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1596 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p570 = 1620-09-03 | p20 = [[Wittenbarg]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/134222601 134222601] | p106 = ''[[:d:Q48282|student]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q137336421|Q137336421]] | label = ''[[:d:Q137336421|Johann Heinrich von Brobergen]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1624-02 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p570 = 1671-11-26 | p227 = [https://d-nb.info/gnd/122851358 122851358] | p106 = ''[[:d:Q514725|Landraad]]'' | birthtimeprecision = 10 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q94922033|Q94922033]] | label = ''[[:d:Q94922033|Justus Dozem]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1628 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p570 = 1704 | p20 = [[Köln]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1037052080 1037052080] | p106 = ''[[:d:Q185351|Jurist]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q55676122|Q55676122]] | label = ''[[:d:Q55676122|Johann Knüttel]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1634-11-09 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p570 = 1694-08-12 | p20 = ''[[:d:Q1209|Fre’e Hansestadt Bremen]]'' | p227 = [https://d-nb.info/gnd/123267757 123267757] | p106 = ''[[:d:Q152002|Pastoor]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q137326335|Q137326335]] | label = ''[[:d:Q137326335|Andreas Hermann Helberg]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1648-03-21 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p570 = 1685 | p20 = [[Lübeck]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/115509844 115509844] | p106 = [[Dokter (Medizin)|Dokter]] | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q19310085|Q19310085]] | label = ''[[:d:Q19310085|Tobias Reimers]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1653 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p570 = 1716 | p20 = [[Lümborg]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/122943287 122943287] | p106 = ''[[:d:Q185351|Jurist]]''<br/>''[[:d:Q82955|Politiker]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q27567999|Q27567999]] | label = ''[[:d:Q27567999|Michael Berns]]'' | p31 = [[Minsch]] | p18 = [[Bild:Michael Berns.jpg|center|80px]] | p569 = 1657-09-22 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p570 = 1728-01-15 | p20 = ''[[:d:Q1833|Wandsbeek]]'' | p227 = [https://d-nb.info/gnd/121377903 121377903] | p106 = ''[[:d:Q1234713|Theoloog]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q136866960|Q136866960]] | label = ''[[:d:Q136866960|Paul Andreas Matthaei]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1662 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p570 = 1737-02-08 | p20 = [[Karkwist]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1298137942 1298137942] | p106 = ''[[:d:Q96236305|Lutheran pastor]]''<br/>''[[:d:Q115783625|Lutheran theologian]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q121539775|Q121539775]] | label = ''[[:d:Q121539775|Johann Drewsen]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1667 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p570 = 1734 | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1046849212 1046849212] | p106 = ''[[:d:Q3362826|papermaker]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q132977459|Q132977459]] | label = ''[[:d:Q132977459|David Wehner]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1668 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p570 = 1729-04-02 | p20 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/124752306 124752306] | p106 = ''[[:d:Q185351|Jurist]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q18222923|Q18222923]] | label = ''[[:d:Q18222923|Otto Matthaei]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1670 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p570 = 1750 | p20 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/115501320 115501320] | p106 = ''[[:d:Q1231865|Pädagoog]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q55876090|Q55876090]] | label = ''[[:d:Q55876090|Heinrich Heisling]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1670 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p570 = 1733 | p227 = [https://d-nb.info/gnd/129760706 129760706] | p106 = ''[[:d:Q1339249|syndic]]''<br/>''[[:d:Q185351|Jurist]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q136865134|Q136865134]] | label = ''[[:d:Q136865134|Johann Franz Pilgrim]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1670-07-25 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p570 = 1703-02-22 | p227 = [https://d-nb.info/gnd/135930588 135930588] | p106 = ''[[:d:Q96236305|Lutheran pastor]]''<br/>''[[:d:Q115783625|Lutheran theologian]]''<br/>''[[:d:Q131717117|Schoolmeester an en Gymnasium]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q139107013|Q139107013]] | label = ''[[:d:Q139107013|Bartholomäus Johann Otto Hannemann]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1671-03-28 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p570 = 1709-10-01 | p20 = [[Odense]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/122079175 122079175] | p106 = [[Schriever]]<br/>[[Dokter (Medizin)|Dokter]] | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q132970862|Q132970862]] | label = ''[[:d:Q132970862|Tobias Thomas Michael Joel Diderich Hannemann]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1674-08-07 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p570 = 1710 | p20 = ''[[:d:Q29868|Haderslev]]'' | p227 = [https://d-nb.info/gnd/123703123 123703123] | p106 = [[Dokter (Medizin)|Dokter]] | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q55682792|Q55682792]] | label = ''[[:d:Q55682792|Johann Sigmund Pilgram]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1682-12-10 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p570 = 1739-01-25 | p20 = ''[[:d:Q168648|Sopron]]'' | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1055656626 1055656626] | p106 = ''[[:d:Q152002|Pastoor]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q112505259|Q112505259]] | label = ''[[:d:Q112505259|Heinrich Klüver]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1686 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/130575003 130575003] | p106 = ''[[:d:Q185351|Jurist]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q55875586|Q55875586]] | label = ''[[:d:Q55875586|Otto Ernst Gregorius Schieferlein]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1704-10-22 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p570 = 1787-05-08 | p20 = [[Hamborg]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/119448513 119448513] | p106 = [[Komponist]] | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q55678608|Q55678608]] | label = ''[[:d:Q55678608|Christian Hieronymus Kramer]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1721-05-21 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p570 = 1794-07-28 | p20 = ''[[:d:Q16073|Itzho]]'' | p227 = [https://d-nb.info/gnd/143433792 143433792] | p106 = ''[[:d:Q1234713|Theoloog]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q132890868|Q132890868]] | label = ''[[:d:Q132890868|Johann Otto Wichmann]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1730-11-02 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p570 = 1796-02-05 | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1014357810 1014357810] | p106 = ''[[:d:Q955464|parson]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q72938390|Q72938390]] | label = ''[[:d:Q72938390|Otto Christian Schuchmacher]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1738-04-12 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p570 = 1793-03-29 | p20 = [[Hamborg]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1019749903 1019749903] | p106 = ''[[:d:Q1234713|Theoloog]]''<br/>''[[:d:Q152002|Pastoor]]'' | birthtimeprecision = 11<br/>9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q15455031|Q15455031]] | label = ''[[:d:Q15455031|Johann Hinrich Röding]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1763-05-01 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p570 = 1815-04-22 | p227 = [https://d-nb.info/gnd/121118428 121118428] | p106 = ''[[:d:Q15980158|Sakenbökerschriever]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q28480539|Q28480539]] | label = ''[[:d:Q28480539|Georg Müller]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1767 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p570 = 1847-11-21 | p20 = [[Celle]] | p106 = ''[[:d:Q47064|Militärperson]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q55681404|Q55681404]] | label = ''[[:d:Q55681404|Carl Ludwig Friedrich von Rettberg]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1788-10-08 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p570 = 1844-11-04 | p20 = [[Wiesbaden]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1042670773 1042670773] | p106 = ''[[:d:Q189290|Offzeer]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q99746568|Q99746568]] | label = [[Christian Lodemann]] | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1805-01-13 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p570 = 1878-02-01 | p20 = [[Lingen]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1034939017 1034939017] | p106 = ''[[:d:Q57398663|administrative lawyer]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q1555696|Q1555696]] | label = ''[[:d:Q1555696|Gustav Buchholz]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1856-02-16 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p570 = 1916-06-26 | p20 = [[Posen]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/116818395 116818395] | p106 = ''[[:d:Q3332711|Mediävist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|Universitätsperfesser]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q1597022|Q1597022]] | label = [[Heinrich Denicke]] | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1856-01-02 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p570 = 1943-10-30 | p20 = [[Horborg]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/119140373 119140373] | p106 = ''[[:d:Q82955|Politiker]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q47003049|Q47003049]] | label = ''[[:d:Q47003049|Margarete Winter]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1857-01-22 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p570 = 1934-03-07 | p20 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1035171368 1035171368] | p106 = ''[[:d:Q15980158|Sakenbökerschriever]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q63891365|Q63891365]] | label = ''[[:d:Q63891365|August Denicke]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1863 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p570 = 1928-06-11 | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q1666994|Q1666994]] | label = ''[[:d:Q1666994|Otto Lemmermann]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1869-07-01 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p570 = 1953-07-28 | p20 = [[Berlin]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/117719242 117719242] | p106 = ''[[:d:Q593644|Chemiker]]''<br/>''[[:d:Q1622272|Universitätsperfesser]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q102219468|Q102219468]] | label = ''[[:d:Q102219468|Karl G. J. Kübel]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1881-12-10 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q100601|Q100601]] | label = ''[[:d:Q100601|Werner Issel]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1884 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p570 = 1974 | p20 = ''[[:d:Q541860|Bad Sachsa]]'' | p227 = [https://d-nb.info/gnd/123965217 123965217] | p106 = ''[[:d:Q42973|Architekt]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q137134700|Q137134700]] | label = ''[[:d:Q137134700|Ewald Eiserwag]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1888-02-23 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/125201648 125201648] | p106 = ''[[:d:Q13418253|Philoloog]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q94884194|Q94884194]] | label = ''[[:d:Q94884194|Friedrich Gumpert]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1889-04-05 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p570 = 20th century | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1124034218 1124034218] | p106 = ''[[:d:Q37226|Schoolmeester]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q1578841|Q1578841]] | label = ''[[:d:Q1578841|Hans Brockmann (Altkloster)]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1903-10-18 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p570 = 1988-05-01 | p20 = [[Chöttingen]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/101980467X 101980467X] | p106 = ''[[:d:Q593644|Chemiker]]''<br/>''[[:d:Q1622272|Universitätsperfesser]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q20980275|Q20980275]] | label = ''[[:d:Q20980275|Jutta Bossard-Krull]]'' | p31 = [[Minsch]] | p18 = [[Bild:Jutta Bossard-Krull mit einer Büste von Walter Ahrens, Blankenese © Kunststätte Bossard.jpg|center|80px]] | p569 = 1903-07-06 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p570 = 1996-10-13 | p20 = [[Lüll]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/129508225 129508225] | p106 = ''[[:d:Q7541856|ceramicist]]''<br/>''[[:d:Q1281618|Bildhauer]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q23060711|Q23060711]] | label = ''[[:d:Q23060711|Hermann Blumenthal]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1903-07-11 | p19 = [[Ooldklooster]] | p570 = 1941-08-08 | p20 = ''[[:d:Q1623457|Tannroda]]'' | p227 = [https://d-nb.info/gnd/116209283 116209283] | p106 = ''[[:d:Q182436|Bibliothekar]]''<br/>''[[:d:Q2599593|Germanist]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q94912880|Q94912880]] | label = ''[[:d:Q94912880|Heinz A. Hoppe]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1907-05-06 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p570 = 1986-08-24 | p20 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1034902830 1034902830] | p106 = [[Schriever]] | birthtimeprecision = 9<br/>11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q139586066|Q139586066]] | label = ''[[:d:Q139586066|Hans Stechmann]]'' | p31 = [[Minsch]] | p18 = [[Bild:Der Adler, Heft 06 (1942), Oberfeldwebel Hans Stechmann.png|center|80px]] | p569 = 1918-05-14 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p570 = 1994-06-27 | p20 = ''[[:d:Q31503|Neustadt an der Aisch]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q1222537|Q1222537]] | label = ''[[:d:Q1222537|Dieter Müller-Wodarg]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1922-05-31 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p570 = 2009-08-10 | p20 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1162872799 1162872799] | p106 = [[Diplomat]] | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q1615535|Q1615535]] | label = ''[[:d:Q1615535|Karl Stackmann]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1922-03-21 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p570 = 2013-11-04 | p20 = [[Chöttingen]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/118823914 118823914] | p106 = ''[[:d:Q2599593|Germanist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|Universitätsperfesser]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q1602322|Q1602322]] | label = ''[[:d:Q1602322|Helga Wex]]'' | p31 = [[Minsch]] | p18 = [[Bild:Bundesarchiv B 145 Bild-F038039-0017, Wiesbaden, CDU-Parteitag, Wex.jpg|center|80px]] | p569 = 1924-07-05 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p570 = 1986-01-09 | p20 = [[Mölm]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/10923877X 10923877X] | p106 = ''[[:d:Q82955|Politiker]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q38178631|Q38178631]] | label = ''[[:d:Q38178631|Horst Wegener]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1926-08-16 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p570 = 2006-02-25 | p227 = [https://d-nb.info/gnd/13246067X 13246067X] | p106 = ''[[:d:Q1622272|Universitätsperfesser]]''<br/>''[[:d:Q16742096|nuclear physicist]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q15818848|Q15818848]] | label = ''[[:d:Q15818848|Günther Boyer]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1927-10-29 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p570 = 2012-04-08 | p20 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p106 = ''[[:d:Q82955|Politiker]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q1827775|Q1827775]] | label = [[Lisa Peters]] | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1933-12-17 | p19 = [[Doans]] | p570 = 2010-05-09 | p20 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1113938331 1113938331] | p106 = ''[[:d:Q82955|Politiker]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q46131160|Q46131160]] | label = ''[[:d:Q46131160|Claus D. Grupp]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1934-08-05 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1246708884 1246708884]<br/>[https://d-nb.info/gnd/1246709244 1246709244]<br/>[https://d-nb.info/gnd/1246709414 1246709414] | p106 = ''[[:d:Q482980|Schriever]]''<br/>''[[:d:Q2516866|Utgever]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q136963547|Q136963547]] | label = ''[[:d:Q136963547|Reiner Schöning]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1935 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1029792305 1029792305] | p106 = ''[[:d:Q188094|Ökonoom]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q1596612|Q1596612]] | label = [[Heinrich Augustin]] | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1937-10-30 | p19 = [[Ottens]] | p570 = 2025-02-23 | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1033719102 1033719102] | p106 = ''[[:d:Q82955|Politiker]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q363071|Q363071]] | label = ''[[:d:Q363071|Adolf Köhnken]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1938-01-28 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p570 = 2017-08-05 | p227 = [https://d-nb.info/gnd/106059955 106059955] | p106 = ''[[:d:Q16267607|Klassischen Philoloog]]''<br/>''[[:d:Q1622272|Universitätsperfesser]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q117357104|Q117357104]] | label = ''[[:d:Q117357104|Helmut Roscher]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1938-09-04 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/136397824 136397824] | p106 = ''[[:d:Q152002|Pastoor]]''<br/>''[[:d:Q98833883|Protestant theologian]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q13188213|Q13188213]] | label = [[Christian Fuhst]] | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1939-11-28 | p19 = [[Neeklooster]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/112257658 112257658] | p106 = [[Schriever]] | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q15858097|Q15858097]] | label = ''[[:d:Q15858097|Harmen Thies]]'' | p31 = [[Minsch]] | p18 = [[Bild:2014-01-26 Wanderausstellung SYNAGOGE UND TEMPEL (Bet Tfila) Villa Seligmann Hannover, 82 Prof. Dr. Harmen Hinrik Thies, Leiter Bet Tfila - Forschungsstelle für jüdische Architektur in Europa,TU Braunschweig.jpg|center|80px]] | p569 = 1941 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1089659458 1089659458] | p106 = ''[[:d:Q1792450|Kunsthistoriker]]''<br/>''[[:d:Q11486702|Architekturhistoriker]]''<br/>''[[:d:Q1622272|Universitätsperfesser]]''<br/>[[Schriever]] | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q133758696|Q133758696]] | label = ''[[:d:Q133758696|Hartmut Behnke]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1941 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/170047032 170047032] | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q139002557|Q139002557]] | label = ''[[:d:Q139002557|Niels Callsen]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1941 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1324683406 1324683406] | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q133686424|Q133686424]] | label = ''[[:d:Q133686424|Henning Drecoll]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1942 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1127560794 1127560794] | p106 = ''[[:d:Q185351|Jurist]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q95191569|Q95191569]] | label = ''[[:d:Q95191569|Helga Lühning]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1943 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/111386322 111386322] | p106 = ''[[:d:Q14915627|musicologist]]''<br/>''[[:d:Q1607826|editor]]''<br/>''[[:d:Q1622272|Universitätsperfesser]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q133325462|Q133325462]] | label = ''[[:d:Q133325462|Hans Heinrich Ahlfeld]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1943 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1153169584 1153169584] | p106 = [[Börgermeester]] | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q137135172|Q137135172]] | label = ''[[:d:Q137135172|Hartwig Abraham]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1943 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/122012801 122012801] | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q74977|Q74977]] | label = ''[[:d:Q74977|Ralf Drecoll]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1944-09-29 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p570 = 2012-09-23 | p106 = ''[[:d:Q11513337|Lichtathlet]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q139026286|Q139026286]] | label = ''[[:d:Q139026286|Hans-Uwe Hansen]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1946-02-13 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p570 = 2021-09-13 | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1334853363 1334853363] | p106 = ''[[:d:Q10547393|local politician]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q1717527|Q1717527]] | label = ''[[:d:Q1717527|Jürgen Oelkers]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1947-03-21 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/120480166 120480166] | p106 = ''[[:d:Q1231865|Pädagoog]]''<br/>''[[:d:Q1622272|Universitätsperfesser]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q15431728|Q15431728]] | label = ''[[:d:Q15431728|Bernd Raebel]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1948-07-28 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/140009574 140009574] | p106 = ''[[:d:Q16533|Richter]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q15480131|Q15480131]] | label = ''[[:d:Q15480131|Joachim Detjen]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1948-06-11 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/122156390 122156390] | p106 = ''[[:d:Q1238570|Politoloog]]''<br/>''[[:d:Q1622272|Universitätsperfesser]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q95193759|Q95193759]] | label = ''[[:d:Q95193759|Arnhild Kantelhardt]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1948 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/123237572 123237572] | p106 = ''[[:d:Q182436|Bibliothekar]]''<br/>''[[:d:Q1607826|editor]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q133344811|Q133344811]] | label = ''[[:d:Q133344811|Heinz Klein]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1948 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1267496932 1267496932] | p106 = ''[[:d:Q156839|Kock]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q139180641|Q139180641]] | label = ''[[:d:Q139180641|Traute Römisch]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1949 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/135446740 135446740] | p106 = ''[[:d:Q33999|Schauspeler]]''<br/>''[[:d:Q639669|Musiker]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q1222603|Q1222603]] | label = ''[[:d:Q1222603|Dieter Perlowski]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1950-04-13 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/114507953 114507953] | p106 = [[Schriever]] | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q2588525|Q2588525]] | label = ''[[:d:Q2588525|Wolf-Joachim Clauß]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1950-05-14 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1161921672 1161921672] | p106 = ''[[:d:Q189290|Offzeer]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q13188945|Q13188945]] | label = [[Traute Römisch]] | p31 = [[Minsch]] | p569 = 20th century | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p106 = [[Schriever]] | birthtimeprecision = 7 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q133584958|Q133584958]] | label = ''[[:d:Q133584958|Uwe Prink]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1952 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1024836525 1024836525] | p106 = [[Schriever]] | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q131867446|Q131867446]] | label = ''[[:d:Q131867446|Richard Detje]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1954 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/17156717X 17156717X] | p106 = ''[[:d:Q1930187|Journalist]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q1896074|Q1896074]] | label = ''[[:d:Q1896074|Maria Leister]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1956 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p106 = ''[[:d:Q15117302|Volleyballspeler]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q15431471|Q15431471]] | label = ''[[:d:Q15431471|Arnis Vilks]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1956 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/170654648 170654648] | p106 = ''[[:d:Q188094|Ökonoom]]''<br/>''[[:d:Q1622272|Universitätsperfesser]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q59911973|Q59911973]] | label = ''[[:d:Q59911973|Axel Jahnz]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1957-07-19 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p106 = ''[[:d:Q82955|Politiker]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q84357660|Q84357660]] | label = ''[[:d:Q84357660|Cornelia Klettke]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1958-04-30 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/112963358 112963358] | p106 = ''[[:d:Q2504617|romanist]]'' | birthtimeprecision = 9<br/>11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q15822320|Q15822320]] | label = ''[[:d:Q15822320|Jürgen Stackmann]]'' | p31 = [[Minsch]] | p18 = [[Bild:Juergen Stackmann, GIMS 2019, Le Grand-Saconnex (GIMS0367).jpg|center|80px]] | p569 = 1961-09-12 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p106 = ''[[:d:Q2462658|Manager]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q15850742|Q15850742]] | label = ''[[:d:Q15850742|Thomas Glagow]]'' | p31 = [[Minsch]] | p18 = [[Bild:Tom Glagow.jpeg|center|80px]] | p569 = 1961-07-07 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p106 = ''[[:d:Q183945|Musikproduzent]]''<br/>''[[:d:Q130857|DJ]]''<br/>''[[:d:Q2722764|Radiomoderator]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q29960731|Q29960731]] | label = ''[[:d:Q29960731|Jörn Staecker]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1961-04-27 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p570 = 2018-12-15 | p20 = ''[[:d:Q3806|Tübingen]]'' | p227 = [https://d-nb.info/gnd/142913308 142913308] | p106 = ''[[:d:Q3621491|Archäoloog]]''<br/>''[[:d:Q52231239|medieval archaeologist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|Universitätsperfesser]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q58464197|Q58464197]] | label = ''[[:d:Q58464197|Raymond Unger]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1963 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1047380595 1047380595] | p106 = ''[[:d:Q482980|Schriever]]''<br/>''[[:d:Q1028181|Maler]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q84732672|Q84732672]] | label = ''[[:d:Q84732672|Thomas Wandschneider]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1963-11-07 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p106 = ''[[:d:Q134619568|para badminton player]]''<br/>''[[:d:Q13141064|Badmintonspeler]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q2337780|Q2337780]] | label = ''[[:d:Q2337780|Stefan Studer]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1964-01-30 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p106 = ''[[:d:Q937857|Footballspeler]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q16294812|Q16294812]] | label = ''[[:d:Q16294812|Stefan Kroll]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1965-06-27 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/115686398 115686398] | p106 = ''[[:d:Q1493121|Militärhistoriker]]''<br/>''[[:d:Q17488392|Koortenhistoriker]]''<br/>''[[:d:Q17488465|Regionalhistoriker]]''<br/>''[[:d:Q1622272|Universitätsperfesser]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q63092983|Q63092983]] | label = ''[[:d:Q63092983|Volker Schomerus]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1965-08-08 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/112223672 112223672] | p106 = ''[[:d:Q169470|Physiker]]''<br/>''[[:d:Q1622272|Universitätsperfesser]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q133361075|Q133361075]] | label = ''[[:d:Q133361075|Martin Pundt]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1965 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1189763400 1189763400] | p106 = ''[[:d:Q133744|tour operator]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q95238110|Q95238110]] | label = ''[[:d:Q95238110|Andreas Babel]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1966 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1015981941 1015981941] | p106 = ''[[:d:Q876864|editing staff]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q112357069|Q112357069]] | label = ''[[:d:Q112357069|Dörte Mehlert]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1966 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/12083104X 12083104X] | p106 = ''[[:d:Q169470|Physiker]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q132958897|Q132958897]] | label = ''[[:d:Q132958897|Antje Zare]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1966 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1028217803 1028217803] | p106 = ''[[:d:Q3104508|cultural manager]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q108127497|Q108127497]] | label = ''[[:d:Q108127497|Jörg Köpke]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1967-01-29 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/132731495 132731495] | p106 = ''[[:d:Q1930187|Journalist]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q130775410|Q130775410]] | label = ''[[:d:Q130775410|Reto Klar]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1967 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/123010365 123010365] | p106 = ''[[:d:Q33231|Fotograaf]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q137159345|Q137159345]] | label = ''[[:d:Q137159345|Markus Rinio]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1967 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/129442526 129442526] | p106 = ''[[:d:Q169470|Physiker]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q1352375|Q1352375]] | label = ''[[:d:Q1352375|Joern Martens]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1968-02-17 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1061985997 1061985997] | p106 = ''[[:d:Q2442108|Toonmeester]]''<br/>''[[:d:Q156839|Kock]]''<br/>[[Schriever]] | birthtimeprecision = 9<br/>11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q131775376|Q131775376]] | label = ''[[:d:Q131775376|Anne Steiner]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1968 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/132706296 132706296] | p106 = ''[[:d:Q2599593|Germanist]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q136757249|Q136757249]] | label = ''[[:d:Q136757249|Verena Unbehaun]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1970 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1172781303 1172781303] | p106 = ''[[:d:Q10800557|Filmschauspeler]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q132981854|Q132981854]] | label = ''[[:d:Q132981854|Elke Ferlemann]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1971 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/132364336 132364336] | p106 = ''[[:d:Q742628|assistant physician]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q133686486|Q133686486]] | label = ''[[:d:Q133686486|Ute Alexandra Jastrow]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1971 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/131923242 131923242] | p106 = [[Dokter (Medizin)|Dokter]] | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q136580858|Q136580858]] | label = ''[[:d:Q136580858|Peer Bornmann]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1972 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/106382026X 106382026X] | p106 = ''[[:d:Q118154409|general practitioner]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q2643610|Q2643610]] | label = ''[[:d:Q2643610|Alexandra Kui]]'' | p31 = [[Minsch]] | p18 = [[Bild:DE Alexandra Kui 2008-10-23 by Steschke.jpg|center|80px]] | p569 = 1973-03 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/12986157X 12986157X] | p106 = [[Schriever]] | birthtimeprecision = 10 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q13188486|Q13188486]] | label = [[Jan Graf]] | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1973 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/135375746 135375746] | p106 = [[Schriever]]<br/>''[[:d:Q639669|Musiker]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q68973|Q68973]] | label = ''[[:d:Q68973|Michael Stolle]]'' | p31 = [[Minsch]] | p18 = [[Bild:Michael Stolle.jpg|center|80px]] | p569 = 1974-12-17 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p106 = ''[[:d:Q11513337|Lichtathlet]]''<br/>''[[:d:Q13464497|Staffhoogspringer]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q15782258|Q15782258]] | label = ''[[:d:Q15782258|Alexander Mierzwa]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1974-06-04 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p106 = ''[[:d:Q12840545|Handballspeler]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q113832855|Q113832855]] | label = ''[[:d:Q113832855|Kathi Franko]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1974 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1076636802 1076636802] | p106 = ''[[:d:Q974144|educator]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q132804787|Q132804787]] | label = ''[[:d:Q132804787|Jobst Augustin]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1974 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/131681656 131681656] | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q133016389|Q133016389]] | label = ''[[:d:Q133016389|Harald Klindworth]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1974-12-15 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/139653791 139653791] | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q110468|Q110468]] | label = ''[[:d:Q110468|Aylin Esener]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1975-08-24 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1082564575 1082564575] | p106 = ''[[:d:Q2259451|Theaterschauspeler]]''<br/>''[[:d:Q10800557|Filmschauspeler]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q95211253|Q95211253]] | label = ''[[:d:Q95211253|Janina Gerkens]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1975 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1061646262 1061646262] | p106 = ''[[:d:Q7042855|Filmeditor]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q113796988|Q113796988]] | label = ''[[:d:Q113796988|Meike Rieckmann-Berkenbrock]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1975-07-26 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/102144040X 102144040X] | p106 = ''[[:d:Q98833883|Protestant theologian]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q139278474|Q139278474]] | label = ''[[:d:Q139278474|Catharina Fechter]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1975 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1227967470 1227967470] | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q139531314|Q139531314]] | label = ''[[:d:Q139531314|Niels Ubbelohde]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1975 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/101754798X 101754798X] | p106 = ''[[:d:Q169470|Physiker]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q133494162|Q133494162]] | label = ''[[:d:Q133494162|Felix Mader]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1976 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/133629767 133629767] | p106 = ''[[:d:Q21244999|forestry scientist]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q133700711|Q133700711]] | label = ''[[:d:Q133700711|Stephanie Oehr]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1976 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/137591373 137591373] | p106 = ''[[:d:Q27349|dentist]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q139090157|Q139090157]] | label = ''[[:d:Q139090157|Claudia Schütte]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1976 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/132842513 132842513] | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q139334913|Q139334913]] | label = ''[[:d:Q139334913|Eike Beyer]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1976 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/130838489 130838489] | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q73734|Q73734]] | label = ''[[:d:Q73734|Nils Winter]]'' | p31 = [[Minsch]] | p18 = [[Bild:Nils Winter Mannheim 2012.jpg|center|80px]] | p569 = 1977-03-27 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p106 = ''[[:d:Q11513337|Lichtathlet]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q132983092|Q132983092]] | label = ''[[:d:Q132983092|Christian Thiele]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1977 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/132425661 132425661] | p106 = ''[[:d:Q169470|Physiker]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q133436960|Q133436960]] | label = ''[[:d:Q133436960|Wencke Armsen]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1977 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/131831720 131831720] | p106 = ''[[:d:Q864503|Bioloog]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q139533694|Q139533694]] | label = ''[[:d:Q139533694|Börries Schlichting]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1977 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1019907835 1019907835] | p106 = ''[[:d:Q742628|assistant physician]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q42428981|Q42428981]] | label = ''[[:d:Q42428981|Nicole Gozdek]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1978 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1088442625 1088442625] | p106 = ''[[:d:Q482980|Schriever]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q122198391|Q122198391]] | label = ''[[:d:Q122198391|Sebastian Kempert]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1978 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1028428960 1028428960] | p106 = ''[[:d:Q212980|Psycholoog]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q133095897|Q133095897]] | label = ''[[:d:Q133095897|Frederik Bockelmann]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1978 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1076630243 1076630243] | p106 = ''[[:d:Q185351|Jurist]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q139253173|Q139253173]] | label = ''[[:d:Q139253173|Ilka Imbschweiler]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1978 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/138622183 138622183] | p106 = ''[[:d:Q202883|veterinarian]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q2642761|Q2642761]] | label = ''[[:d:Q2642761|Alexander Nouri]]'' | p31 = [[Minsch]] | p18 = [[Bild:Alexander Nouri Oktober 2016.jpg|center|80px]] | p569 = 1979-08-20 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p106 = ''[[:d:Q937857|Footballspeler]]''<br/>''[[:d:Q628099|Footballtrainer]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q18027791|Q18027791]] | label = ''[[:d:Q18027791|Sebastian Lühr]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1979-09-30 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p106 = ''[[:d:Q156839|Kock]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q139272896|Q139272896]] | label = ''[[:d:Q139272896|Andree Ehlert]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1979 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/143160141 143160141] | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q138992591|Q138992591]] | label = ''[[:d:Q138992591|Karsten Mörs]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1980 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/103344202X 103344202X] | p106 = ''[[:d:Q2919046|biochemist]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q2475762|Q2475762]] | label = ''[[:d:Q2475762|Ulrich Faßnacht]]'' | p31 = [[Minsch]] | p18 = [[Bild:Ulrich Faßnacht.jpg|center|80px]] | p569 = 1981-05-10 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1062132998 1062132998] | p106 = ''[[:d:Q2259451|Theaterschauspeler]]''<br/>''[[:d:Q10800557|Filmschauspeler]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q42315894|Q42315894]] | label = ''[[:d:Q42315894|Stefan Sick]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1981 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1176850881 1176850881] | p106 = [[Speelbaas|Filmspeelbaas]]<br/>''[[:d:Q28389|Dreihbookschriever]]''<br/>[[Kameramann]]<br/>''[[:d:Q7042855|Filmeditor]]''<br/>[[Filmproduzent]] | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q51315338|Q51315338]] | label = ''[[:d:Q51315338|Jan Steinhoff]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1981-03-31 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1011420309 1011420309] | p106 = ''[[:d:Q1650915|Wetenschopper]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q64737811|Q64737811]] | label = ''[[:d:Q64737811|Doris Anselm]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1981 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1073947734 1073947734] | p106 = [[Schriever]] | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q130828249|Q130828249]] | label = ''[[:d:Q130828249|Jana Windwehr]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1981 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1169969720 1169969720] | p106 = ''[[:d:Q1238570|Politoloog]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q133072824|Q133072824]] | label = ''[[:d:Q133072824|Christian Viets]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1981 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1068851864 1068851864] | p106 = ''[[:d:Q7888586|chemical engineer]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q133411892|Q133411892]] | label = ''[[:d:Q133411892|Sonja Yeh]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1981 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1046279068 1046279068] | p106 = ''[[:d:Q26759595|communication scholar]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q133069574|Q133069574]] | label = ''[[:d:Q133069574|Felix Lindner]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1982-09-05 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1026451590 1026451590] | p106 = ''[[:d:Q82594|computer scientist]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q133096819|Q133096819]] | label = ''[[:d:Q133096819|Christoph Hiller]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1982 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1077077688 1077077688] | p106 = ''[[:d:Q83434844|process technician]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q133394252|Q133394252]] | label = ''[[:d:Q133394252|Anna Stenzel]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1982 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1076637787 1076637787] | p106 = ''[[:d:Q212980|Psycholoog]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q133704211|Q133704211]] | label = ''[[:d:Q133704211|Alkje Twellmeyer]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1982 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/138176299 138176299] | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q138957471|Q138957471]] | label = ''[[:d:Q138957471|Anne Löpmeier]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1982 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/137554796 137554796] | p106 = ''[[:d:Q742628|assistant physician]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q139274345|Q139274345]] | label = ''[[:d:Q139274345|Matthias Mecklenburg]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1982 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1137270519 1137270519] | p106 = ''[[:d:Q81096|Inschenör]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q139533153|Q139533153]] | label = ''[[:d:Q139533153|Simon Frederic Twarok]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1982 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1017875707 1017875707] | p106 = ''[[:d:Q13405496|Diplom-Koopmann]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q63323246|Q63323246]] | label = ''[[:d:Q63323246|Grit Paulussen]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1983 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/135328896 135328896] | p106 = ''[[:d:Q10800557|Filmschauspeler]]''<br/>''[[:d:Q2259451|Theaterschauspeler]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q130771093|Q130771093]] | label = ''[[:d:Q130771093|Claas Wilke]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1983 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/141143347 141143347] | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q133022583|Q133022583]] | label = ''[[:d:Q133022583|Jannis Harjus]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1983 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/141662964 141662964] | p106 = ''[[:d:Q2505739|hispanist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|Universitätsperfesser]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q136579452|Q136579452]] | label = ''[[:d:Q136579452|Jan Peetz]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1983 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1055029362 1055029362] | p106 = ''[[:d:Q864503|Bioloog]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q137338672|Q137338672]] | label = ''[[:d:Q137338672|Florian Boseniuk]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1983 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1208515330 1208515330] | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q95222101|Q95222101]] | label = ''[[:d:Q95222101|Malte Grosche]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1984 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1062048652 1062048652] | p106 = ''[[:d:Q1757008|assistant director]]''<br/>''[[:d:Q18535215|recording supervisor]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q132807020|Q132807020]] | label = ''[[:d:Q132807020|Torsten Münsterberg]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1984 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1132204828 1132204828] | p106 = ''[[:d:Q81096|Inschenör]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q133095309|Q133095309]] | label = ''[[:d:Q133095309|Lennart Bartolitius]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1984 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1106338189 1106338189] | p106 = [[Dokter (Medizin)|Dokter]] | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q133328096|Q133328096]] | label = ''[[:d:Q133328096|Christoph Ehlers]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1984 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1132608007 1132608007] | p106 = ''[[:d:Q81096|Inschenör]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q137308895|Q137308895]] | label = ''[[:d:Q137308895|André König]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1984 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1206650605 1206650605] | p106 = [[Dokter (Medizin)|Dokter]] | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q133337610|Q133337610]] | label = ''[[:d:Q133337610|Frederik Heins]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1985 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1163413690 1163413690] | p106 = ''[[:d:Q593644|Chemiker]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q133340092|Q133340092]] | label = ''[[:d:Q133340092|Florian Schmidt]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1985 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1201305624 1201305624] | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q26721172|Q26721172]] | label = ''[[:d:Q26721172|Felix Ahrens]]'' | p31 = [[Minsch]] | p18 = [[Bild:AMPAS .jpg|center|80px]] | p569 = 1986 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1081400366 1081400366] | p106 = ''[[:d:Q28389|Dreihbookschriever]]''<br/>[[Speelbaas|Filmspeelbaas]] | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q130829597|Q130829597]] | label = ''[[:d:Q130829597|Birte Meinschien]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1986 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1022411659 1022411659] | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q133497075|Q133497075]] | label = ''[[:d:Q133497075|Sebastian Faby]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1986 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1081433728 1081433728] | p106 = ''[[:d:Q169470|Physiker]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q56558673|Q56558673]] | label = ''[[:d:Q56558673|Julius Robin Weigel]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1987 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/108403347X 108403347X] | p106 = ''[[:d:Q33999|Schauspeler]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q95216113|Q95216113]] | label = ''[[:d:Q95216113|Ole Hellwig]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1987 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/106229176X 106229176X] | p106 = ''[[:d:Q1826375|line producer]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q133511151|Q133511151]] | label = ''[[:d:Q133511151|Verena Hauschildt]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1987 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1155799089 1155799089] | p106 = ''[[:d:Q111395776|nutritional scientist]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q137317903|Q137317903]] | label = ''[[:d:Q137317903|Eike Thomsen]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1987 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/113615034X 113615034X] | p106 = ''[[:d:Q1234713|Theoloog]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q137320829|Q137320829]] | label = ''[[:d:Q137320829|Stefan Wendt]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1987 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1133218997 1133218997] | p106 = ''[[:d:Q1706722|research fellow]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q22937468|Q22937468]] | label = ''[[:d:Q22937468|Marcel Eris]]'' | p31 = [[Minsch]] | p18 = [[Bild:MontanaBlack.jpg|center|80px]] | p569 = 1988-03-02 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1182695175 1182695175] | p106 = ''[[:d:Q17125263|YouTuber]]''<br/>''[[:d:Q57414145|online streamer]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q1391712|Q1391712]] | label = ''[[:d:Q1391712|Jannik Löhden]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1989-07-16 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p106 = ''[[:d:Q937857|Footballspeler]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q133348549|Q133348549]] | label = ''[[:d:Q133348549|Axel Wolfgang Sturm]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1989 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1268740535 1268740535] | p106 = ''[[:d:Q81096|Inschenör]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q133508635|Q133508635]] | label = ''[[:d:Q133508635|Eike Jan Hauschild]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1989 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1192793374 1192793374] | p106 = [[Dokter (Medizin)|Dokter]] | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q133511943|Q133511943]] | label = ''[[:d:Q133511943|Britta Buck]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1989 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1166172627 1166172627] | p106 = ''[[:d:Q81096|Inschenör]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q136865830|Q136865830]] | label = ''[[:d:Q136865830|Lisa-Katharina Heyhusen]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1989 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/128001489X 128001489X] | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q136991167|Q136991167]] | label = ''[[:d:Q136991167|Mareike Töpperwien]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1989 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1165095440 1165095440] | p106 = ''[[:d:Q169470|Physiker]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q137347195|Q137347195]] | label = ''[[:d:Q137347195|Julius Brandt]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1989-05-24 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1251401147 1251401147] | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q23565287|Q23565287]] | label = ''[[:d:Q23565287|Lisa Prior]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1990-12-29 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p106 = ''[[:d:Q12840545|Handballspeler]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q136583499|Q136583499]] | label = ''[[:d:Q136583499|Julian Reese]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1990 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1236269136 1236269136] | p106 = ''[[:d:Q81096|Inschenör]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q136977017|Q136977017]] | label = ''[[:d:Q136977017|Tobias Höhne]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1990 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1236580818 1236580818] | p106 = [[Dokter (Medizin)|Dokter]] | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q137336303|Q137336303]] | label = ''[[:d:Q137336303|Daniel Stöhlker]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1990 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1227939108 1227939108] | p106 = ''[[:d:Q1227195|political economist]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q139275919|Q139275919]] | label = ''[[:d:Q139275919|Sebastian Megow]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1990 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1259481107 1259481107] | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q139199415|Q139199415]] | label = ''[[:d:Q139199415|Hakan Ulus]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1991 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1034964623 1034964623] | p106 = [[Komponist]] | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q26213484|Q26213484]] | label = [[Nico Matern]] | p31 = [[Minsch]] | p18 = [[Bild:CINvIND 2018-09-29 - Nico Matern (31308227018) (cropped).jpg|center|80px]] | p569 = 1992-11-27 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p106 = ''[[:d:Q937857|Footballspeler]]''<br/>''[[:d:Q18515558|futsal player]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q56886651|Q56886651]] | label = ''[[:d:Q56886651|Isabell Kaiser]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1992-07-24 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p106 = ''[[:d:Q12840545|Handballspeler]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q41627151|Q41627151]] | label = ''[[:d:Q41627151|Maximilian Saßerath]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1993-09-16 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q133432667|Q133432667]] | label = ''[[:d:Q133432667|Carolin-Maria Linker]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1993 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1266103465 1266103465] | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q29963197|Q29963197]] | label = ''[[:d:Q29963197|Sebastian Firnhaber]]'' | p31 = [[Minsch]] | p18 = [[Bild:Sebastian Firnhaber 20180304.jpg|center|80px]] | p569 = 1994-04-18 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p106 = ''[[:d:Q12840545|Handballspeler]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q133488353|Q133488353]] | label = ''[[:d:Q133488353|Sarah-Sophie Jacob]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1995 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1271365138 1271365138] | p106 = ''[[:d:Q185351|Jurist]]'' | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q136859222|Q136859222]] | label = ''[[:d:Q136859222|Alexandra Linke]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1995 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1292619767 1292619767] | birthtimeprecision = 9 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q27485720|Q27485720]] | label = ''[[:d:Q27485720|Jasper Frahm]]'' | p31 = [[Minsch]] | p18 = [[Bild:Rund um Köln 2016 033.jpg|center|80px]] | p569 = 1996-03-07 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p106 = ''[[:d:Q2309784|Radrennfohrer]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q23565298|Q23565298]] | label = ''[[:d:Q23565298|Paula Prior]]'' | p31 = [[Minsch]] | p18 = [[Bild:2021-03-13 Handball, Bundesliga Frauen, Thüringer HC - Buxtehuder SV 1DX 6878 by Stepro.jpg|center|80px]] | p569 = 1997-02-25 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p106 = ''[[:d:Q12840545|Handballspeler]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q58845821|Q58845821]] | label = ''[[:d:Q58845821|Lucas Firnhaber]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1997-04-23 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p106 = ''[[:d:Q12840545|Handballspeler]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q107380400|Q107380400]] | label = ''[[:d:Q107380400|Natalie Axmann]]'' | p31 = [[Minsch]] | p18 = [[Bild:2022-03-26 Handball, Bundesliga Frauen, Thüringer HC - HL Buchholz 08-Rosengarten 1DX 7335 by Stepro.jpg|center|80px]] | p569 = 1997-11-03 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p106 = ''[[:d:Q12840545|Handballspeler]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q18019951|Q18019951]] | label = ''[[:d:Q18019951|Emily Vogel]]'' | p31 = [[Minsch]] | p18 = [[Bild:2024-07-20 Handball, Teamfotos Nationalmannschaften für die Olympischen Spiele STP 1169 by Stepro-2.jpg|center|80px]] | p569 = 1998-04-26 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p106 = ''[[:d:Q12840545|Handballspeler]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q61791619|Q61791619]] | label = ''[[:d:Q61791619|Leonie Wesselow]]'' | p31 = [[Minsch]] | p18 = [[Bild:Leonie Wesselow 2019.jpg|center|80px]] | p569 = 1998-04-07 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1122228473 1122228473] | p106 = ''[[:d:Q33999|Schauspeler]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q56417961|Q56417961]] | label = ''[[:d:Q56417961|Dominik Axmann]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 1999-06-30 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p106 = ''[[:d:Q12840545|Handballspeler]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q88965837|Q88965837]] | label = ''[[:d:Q88965837|Franziska Fischer]]'' | p31 = [[Minsch]] | p18 = [[Bild:2023-10-28 Handball, Bundesliga Frauen, Thüringer HC - SV Union Halle-Neustadt 1DX 4639 by Stepro.jpg|center|80px]] | p569 = 1999-08-18 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p106 = ''[[:d:Q12840545|Handballspeler]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q124219279|Q124219279]] | label = ''[[:d:Q124219279|Charlotte Densch]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 2002-07-25 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q137779626|Q137779626]] | label = ''[[:d:Q137779626|Lilli Frey]]'' | p31 = [[Minsch]] | p569 = 2006-02-25 | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p106 = ''[[:d:Q12840545|Handballspeler]]'' | birthtimeprecision = 11 }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q110726462|Q110726462]] | label = ''[[:d:Q110726462|Timm Moritz Marquardt]]'' | p31 = [[Minsch]] | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p106 = ''[[:d:Q2259451|Theaterschauspeler]]'' }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q130789058|Q130789058]] | label = ''[[:d:Q130789058|Klemens Kaatz]]'' | p31 = [[Minsch]] | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1082308137 1082308137] | p106 = ''[[:d:Q486748|pianist]]'' }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q132962077|Q132962077]] | label = ''[[:d:Q132962077|Stephan Wesch]]'' | p31 = [[Minsch]] | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1031822739 1031822739] | p106 = ''[[:d:Q169470|Physiker]]'' }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q133025771|Q133025771]] | label = ''[[:d:Q133025771|Anika Bargsten]]'' | p31 = [[Minsch]] | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/143472674 143472674] | p106 = ''[[:d:Q901402|Geograaf]]'' }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q133088891|Q133088891]] | label = ''[[:d:Q133088891|Thomas Zill]]'' | p31 = [[Minsch]] | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1044908637 1044908637] | p106 = ''[[:d:Q81096|Inschenör]]'' }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q133323504|Q133323504]] | label = ''[[:d:Q133323504|Franz Paul Schumacher]]'' | p31 = [[Minsch]] | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1130193314 1130193314] | p106 = ''[[:d:Q105492608|law student]]'' }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q133330687|Q133330687]] | label = ''[[:d:Q133330687|Dietrich Martin Matthaei]]'' | p31 = [[Minsch]] | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1129727823 1129727823] | p106 = ''[[:d:Q115784837|theology student]]'' }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q133334898|Q133334898]] | label = ''[[:d:Q133334898|Arne von Eitzen]]'' | p31 = [[Minsch]] | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1190848929 1190848929] }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q133383364|Q133383364]] | label = ''[[:d:Q133383364|Ramona Behrendt]]'' | p31 = [[Minsch]] | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1155765052 1155765052] | p106 = ''[[:d:Q81096|Inschenör]]'' }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q137007078|Q137007078]] | label = ''[[:d:Q137007078|Ann-Marie Heinonen]]'' | p31 = [[Minsch]] | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1029389764 1029389764] }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q137036030|Q137036030]] | label = ''[[:d:Q137036030|David Alexander Bröhan]]'' | p31 = [[Minsch]] | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1054661529 1054661529] | p106 = ''[[:d:Q3640160|marine biologist]]'' }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q137054783|Q137054783]] | label = ''[[:d:Q137054783|Michael Römmich]]'' | p31 = [[Minsch]] | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p227 = [https://d-nb.info/gnd/1154328821 1154328821] | p106 = ''[[:d:Q188094|Ökonoom]]'' }} {{Vörlaag:Person Row | item = [[:d:Q139023801|Q139023801]] | label = ''[[:d:Q139023801|Heinrich Grimpe]]'' | p31 = [[Minsch]] | p19 = [[Gemeen Buxthu|Buxthu]] | p570 = 1648 | p227 = [https://d-nb.info/gnd/124714749 124714749] | p106 = ''[[:d:Q115783625|Lutheran theologian]]''<br/>''[[:d:Q955464|parson]]'' }} {{Wikidata list end}} 7uzpnwcycz19jzbp0uzycucq889725f List von de Wapen in’n Landkreis Lümborg 0 75532 1065474 1050879 2026-05-14T18:16:19Z ListeriaBot 25018 Wikidata list updated [V2] 1065474 wikitext text/x-wiki <div class="tright" style="clear:none"><gallery mode="packed"> DEU Landkreis Lüneburg COA.svg LG in Niedersachsen.svg </gallery></div> Disse List wiest en Översicht över de [[Wapen (Heraldik)|Wapens]] in’n [[Landkreis Lümborg]] in [[Neddersassen]]. Dat sünd Wapens von Landkreise, Samtgemenen, Gemenen un von Oortschoppen un Öörd, de en egen Wapen föhrt. {{Wikidata list |wdqx=claim[131:(TREE[5910][150][131])] AND claim[94] and CLAIM[31:(TREE[56061][][279])] AND NOCLAIM[31:(TREE[44613][][279])] AND NOCLAIM[31:(TREE[192611][][279])] AND NOCLAIM[31:(TREE[473972][][279])] AND NOCLAIM[31:(TREE[1132300][][279])] AND NOCLAIM[31:(TREE[897285][][279])] |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P131 ?sub0 . ?tree0 (wdt:P150)* ?sub0 . ?tree0 (wdt:P131)* wd:Q5910 . ?item wdt:P94 ?dummy1 . ?item wdt:P31 ?sub2 . ?sub2 (wdt:P279)* wd:Q56061 . FILTER NOT EXISTS { ?item wdt:P31 ?sub3 . ?sub3 (wdt:P279)* wd:Q44613 . } FILTER NOT EXISTS { ?item wdt:P31 ?sub4 . ?sub4 (wdt:P279)* wd:Q192611 . } FILTER NOT EXISTS { ?item wdt:P31 ?sub5 . ?sub5 (wdt:P279)* wd:Q473972 . } FILTER NOT EXISTS { ?item wdt:P31 ?sub6 . ?sub6 (wdt:P279)* wd:Q1132300 . } FILTER NOT EXISTS { ?item wdt:P31 ?sub7 . ?sub7 (wdt:P279)* wd:Q897285 . } } |sort=label |columns=P94:Wapen,label:Rebeed,p31,p131 |thumb=45 |row_template=Vörlaag:Wapen Row }} {| class='wikitable sortable' ! Wapen ! Rebeed ! is en ! liggt in de Verwaltenseenheit |- {{Vörlaag:Wapen Row | p94 = [[Bild:DEU Artlenburg COA.svg|center|45px]] | label = ''[[:d:Q555845|Addelborg]]'' | p31 = ''[[:d:Q116457956|municipality without town privileges in Germany]]''<br/>''[[:d:Q133997481|Mitgliedsgemeinde]]''<br/>[[Flecken]] | p131 = [[Landkreis Lümborg]]<br/>[[Samtgemeen Scharnbääk]] }} |- {{Vörlaag:Wapen Row | p94 = [[Bild:DEU Adendorf COA.svg|center|45px]] | label = ''[[:d:Q355913|Ahndörp]]'' | p31 = ''[[:d:Q116457956|municipality without town privileges in Germany]]''<br/>''[[:d:Q133997300|Einheitsgemeinde of Lower Saxony]]'' | p131 = [[Landkreis Lümborg]] }} |- {{Vörlaag:Wapen Row | p94 = [[Bild:DEU Amelinghausen COA.svg|center|45px]] | label = ''[[:d:Q461811|Amelkusen]]'' | p31 = ''[[:d:Q116457956|municipality without town privileges in Germany]]''<br/>''[[:d:Q133997481|Mitgliedsgemeinde]]'' | p131 = [[Samtgemeen Amelkusen]]<br/>[[Landkreis Lümborg]] }} |- {{Vörlaag:Wapen Row | p94 = [[Bild:DEU Amt Neuhaus COA.svg|center|45px]] | label = ''[[:d:Q479687|Amt Neehuus]]'' | p31 = ''[[:d:Q116457956|municipality without town privileges in Germany]]''<br/>''[[:d:Q399445|Amt]]''<br/>''[[:d:Q133997300|Einheitsgemeinde of Lower Saxony]]'' | p131 = [[Landkreis Lümborg]] }} |- {{Vörlaag:Wapen Row | p94 = [[Bild:DEU Barnstedt COA.svg|center|45px]] | label = ''[[:d:Q651727|Barnst]]'' | p31 = ''[[:d:Q116457956|municipality without town privileges in Germany]]''<br/>''[[:d:Q133997481|Mitgliedsgemeinde]]'' | p131 = [[Landkreis Lümborg]]<br/>''[[:d:Q452774|Ilmenau]]'' }} |- {{Vörlaag:Wapen Row | p94 = [[Bild:DEU Bardowick COA.svg|center|45px]] | label = [[Bewick]] | p31 = [[Flecken]]<br/>''[[:d:Q116457956|municipality without town privileges in Germany]]''<br/>''[[:d:Q133997481|Mitgliedsgemeinde]]'' | p131 = [[Landkreis Lümborg]]<br/>[[Samtgemeen Bewick]] }} |- {{Vörlaag:Wapen Row | p94 = [[Bild:DEU Barendorf COA.svg|center|45px]] | label = ''[[:d:Q127351|Borendörp]]'' | p31 = ''[[:d:Q116457956|municipality without town privileges in Germany]]''<br/>''[[:d:Q133997481|Mitgliedsgemeinde]]'' | p131 = [[Landkreis Lümborg]]<br/>''[[:d:Q460421|Samtgemeen Oostheid]]'' }} |- {{Vörlaag:Wapen Row | p94 = [[Bild:DEU Barum COA.svg|center|45px]] | label = ''[[:d:Q691347|Bourm]]'' | p31 = ''[[:d:Q116457956|municipality without town privileges in Germany]]''<br/>''[[:d:Q133997481|Mitgliedsgemeinde]]'' | p131 = [[Landkreis Lümborg]]<br/>[[Samtgemeen Bewick]] }} |- {{Vörlaag:Wapen Row | p94 = [[Bild:DEU Brietlingen COA.svg|center|45px]] | label = ''[[:d:Q632525|Brietel]]'' | p31 = ''[[:d:Q116457956|municipality without town privileges in Germany]]''<br/>''[[:d:Q133997481|Mitgliedsgemeinde]]'' | p131 = [[Landkreis Lümborg]]<br/>[[Samtgemeen Scharnbääk]] }} |- {{Vörlaag:Wapen Row | p94 = [[Bild:DEU Betzendorf COA.svg|center|45px]] | label = ''[[:d:Q631997|Bätzendörp]]'' | p31 = ''[[:d:Q116457956|municipality without town privileges in Germany]]''<br/>''[[:d:Q133997481|Mitgliedsgemeinde]]'' | p131 = [[Samtgemeen Amelkusen]]<br/>[[Landkreis Lümborg]] }} |- {{Vörlaag:Wapen Row | p94 = [[Bild:DEU Dahlem (Niedersachsen) COA.svg|center|45px]] | label = ''[[:d:Q688035|Dahlem, Lower Saxony]]'' | p31 = ''[[:d:Q116457956|municipality without town privileges in Germany]]''<br/>''[[:d:Q133997481|Mitgliedsgemeinde]]'' | p131 = ''[[:d:Q316740|Samtgemeen Dahlenborg]]''<br/>[[Landkreis Lümborg]] }} |- {{Vörlaag:Wapen Row | p94 = [[Bild:DEU Dahlenburg COA.svg|center|45px]] | label = ''[[:d:Q632607|Dahlenborg]]'' | p31 = [[Flecken]]<br/>''[[:d:Q116457956|municipality without town privileges in Germany]]''<br/>''[[:d:Q133997481|Mitgliedsgemeinde]]'' | p131 = ''[[:d:Q316740|Samtgemeen Dahlenborg]]''<br/>[[Landkreis Lümborg]] }} |- {{Vörlaag:Wapen Row | p94 = [[Bild:DEU Deutsch Evern COA.svg|center|45px]] | label = ''[[:d:Q632601|Düütsch Äwern]]'' | p31 = ''[[:d:Q116457956|municipality without town privileges in Germany]]''<br/>''[[:d:Q133997481|Mitgliedsgemeinde]]'' | p131 = [[Landkreis Lümborg]]<br/>''[[:d:Q452774|Ilmenau]]'' }} |- {{Vörlaag:Wapen Row | p94 = [[Bild:DEU Echem COA.svg|center|45px]] | label = ''[[:d:Q689687|Echen]]'' | p31 = ''[[:d:Q116457956|municipality without town privileges in Germany]]''<br/>''[[:d:Q133997481|Mitgliedsgemeinde]]'' | p131 = [[Landkreis Lümborg]]<br/>[[Samtgemeen Scharnbääk]] }} |- {{Vörlaag:Wapen Row | p94 = [[Bild:DEU Embsen COA.svg|center|45px]] | label = ''[[:d:Q672032|Emsen]]'' | p31 = ''[[:d:Q116457956|municipality without town privileges in Germany]]''<br/>''[[:d:Q133997481|Mitgliedsgemeinde]]'' | p131 = [[Landkreis Lümborg]]<br/>''[[:d:Q452774|Ilmenau]]'' }} |- {{Vörlaag:Wapen Row | p94 = [[Bild:DEU Bleckede COA.svg|center|45px]] | label = [[Gemeen Bleikd]] | p31 = ''[[:d:Q42744322|urban municipality in Germany]]''<br/>''[[:d:Q133997300|Einheitsgemeinde of Lower Saxony]]'' | p131 = [[Landkreis Lümborg]] }} |- {{Vörlaag:Wapen Row | p94 = [[Bild:DEU Handorf (Elbe) COA.svg|center|45px]] | label = ''[[:d:Q658681|Handörp]]'' | p31 = ''[[:d:Q116457956|municipality without town privileges in Germany]]''<br/>''[[:d:Q133997481|Mitgliedsgemeinde]]'' | p131 = [[Landkreis Lümborg]]<br/>[[Samtgemeen Bewick]] }} |- {{Vörlaag:Wapen Row | p94 = [[Bild:DEU Hohnstorf (Elbe) COA.svg|center|45px]] | label = ''[[:d:Q632582|Haunstörp]]'' | p31 = ''[[:d:Q116457956|municipality without town privileges in Germany]]''<br/>''[[:d:Q133997481|Mitgliedsgemeinde]]'' | p131 = [[Landkreis Lümborg]]<br/>[[Samtgemeen Scharnbääk]] }} |- {{Vörlaag:Wapen Row | p94 = [[Bild:Wappen Heiligenthal (Südergellersen).jpg|center|45px]] | label = ''[[:d:Q29138463|Heiligenthal (Suedergellersen)]]'' | p31 = ''[[:d:Q253019|Oortsdeel]]'' | p131 = [[Sugellsen]] }} |- {{Vörlaag:Wapen Row | p94 = [[Bild:DEU Hittbergen COA.svg|center|45px]] | label = ''[[:d:Q630737|Hittbargen]]'' | p31 = ''[[:d:Q116457956|municipality without town privileges in Germany]]''<br/>''[[:d:Q133997481|Mitgliedsgemeinde]]'' | p131 = [[Landkreis Lümborg]]<br/>[[Samtgemeen Scharnbääk]] }} |- {{Vörlaag:Wapen Row | p94 = [[Bild:DEU Samtgemeinde Ilmenau COA.svg|center|45px]] | label = ''[[:d:Q452774|Ilmenau]]'' | p31 = [[Samtgemeen]] | p131 = [[Landkreis Lümborg]] }} |- {{Vörlaag:Wapen Row | p94 = [[Bild:DEU Kirchgellersen COA.svg|center|45px]] | label = ''[[:d:Q476856|Karkgellsen]]'' | p31 = ''[[:d:Q116457956|municipality without town privileges in Germany]]''<br/>''[[:d:Q133997481|Mitgliedsgemeinde]]'' | p131 = [[Landkreis Lümborg]]<br/>''[[:d:Q315001|Samtgemeen Gellsen]]'' }} |- {{Vörlaag:Wapen Row | p94 = [[Bild:DEU Lüneburg COA.svg|center|45px]] | label = [[Lümborg]] | p31 = [[Hansestadt]]<br/>''[[:d:Q1187811|Universitätsstadt]]''<br/>[[Böverzentrum]]<br/>''[[:d:Q134626|Kreisstadt]]''<br/>''[[:d:Q1548525|grote sülvstännige Stadt]]''<br/>''[[:d:Q42744322|urban municipality in Germany]]''<br/>''[[:d:Q133997300|Einheitsgemeinde of Lower Saxony]]'' | p131 = [[Landkreis Lümborg]] }} |- {{Vörlaag:Wapen Row | p94 = [[Bild:DEU Lüdersburg COA.svg|center|45px]] | label = ''[[:d:Q640168|Lüürsborg]]'' | p31 = ''[[:d:Q116457956|municipality without town privileges in Germany]]''<br/>''[[:d:Q133997481|Mitgliedsgemeinde]]'' | p131 = [[Landkreis Lümborg]]<br/>[[Samtgemeen Scharnbääk]] }} |- {{Vörlaag:Wapen Row | p94 = [[Bild:DEU Mechtersen COA.svg|center|45px]] | label = [[Mechtsen]] | p31 = ''[[:d:Q116457956|municipality without town privileges in Germany]]''<br/>''[[:d:Q133997481|Mitgliedsgemeinde]]'' | p131 = [[Landkreis Lümborg]]<br/>[[Samtgemeen Bewick]] }} |- {{Vörlaag:Wapen Row | p94 = [[Bild:DEU Melbeck COA.svg|center|45px]] | label = ''[[:d:Q665881|Melbeck]]'' | p31 = ''[[:d:Q116457956|municipality without town privileges in Germany]]''<br/>''[[:d:Q133997481|Mitgliedsgemeinde]]'' | p131 = [[Landkreis Lümborg]]<br/>''[[:d:Q452774|Ilmenau]]'' }} |- {{Vörlaag:Wapen Row | p94 = [[Bild:DEU Neetze COA.svg|center|45px]] | label = [[Gemeen Neetz|Näätz]] | p31 = ''[[:d:Q116457956|municipality without town privileges in Germany]]''<br/>''[[:d:Q133997481|Mitgliedsgemeinde]]'' | p131 = [[Landkreis Lümborg]]<br/>''[[:d:Q460421|Samtgemeen Oostheid]]'' }} |- {{Vörlaag:Wapen Row | p94 = [[Bild:DEU Oldendorf (Luhe) COA.svg|center|45px]] | label = ''[[:d:Q667537|Olndörp]]'' | p31 = ''[[:d:Q116457956|municipality without town privileges in Germany]]''<br/>''[[:d:Q133997481|Mitgliedsgemeinde]]'' | p131 = [[Samtgemeen Amelkusen]]<br/>[[Landkreis Lümborg]] }} |- {{Vörlaag:Wapen Row | p94 = [[Bild:DEU Radbruch COA.svg|center|45px]] | label = ''[[:d:Q643092|Radbrouk]]'' | p31 = ''[[:d:Q116457956|municipality without town privileges in Germany]]''<br/>''[[:d:Q133997481|Mitgliedsgemeinde]]'' | p131 = [[Landkreis Lümborg]]<br/>[[Samtgemeen Bewick]] }} |- {{Vörlaag:Wapen Row | p94 = [[Bild:DEU Rehlingen COA.svg|center|45px]] | label = ''[[:d:Q667556|Rehlen]]'' | p31 = ''[[:d:Q116457956|municipality without town privileges in Germany]]''<br/>''[[:d:Q133997481|Mitgliedsgemeinde]]'' | p131 = [[Samtgemeen Amelkusen]]<br/>[[Landkreis Lümborg]] }} |- {{Vörlaag:Wapen Row | p94 = [[Bild:DEU Reinstorf COA.svg|center|45px]] | label = ''[[:d:Q646415|Reinsdörp]]'' | p31 = ''[[:d:Q116457956|municipality without town privileges in Germany]]''<br/>''[[:d:Q133997481|Mitgliedsgemeinde]]'' | p131 = ''[[:d:Q460421|Samtgemeen Oostheid]]''<br/>[[Landkreis Lümborg]] }} |- {{Vörlaag:Wapen Row | p94 = [[Bild:DEU Reppenstedt COA.svg|center|45px]] | label = ''[[:d:Q631982|Reppenstää]]'' | p31 = ''[[:d:Q116457956|municipality without town privileges in Germany]]''<br/>''[[:d:Q133997481|Mitgliedsgemeinde]]'' | p131 = [[Landkreis Lümborg]]<br/>''[[:d:Q315001|Samtgemeen Gellsen]]'' }} |- {{Vörlaag:Wapen Row | p94 = [[Bild:DEU Rullstorf COA.svg|center|45px]] | label = ''[[:d:Q632579|Rullstörp]]'' | p31 = ''[[:d:Q116457956|municipality without town privileges in Germany]]''<br/>''[[:d:Q133997481|Mitgliedsgemeinde]]'' | p131 = [[Samtgemeen Scharnbääk]]<br/>[[Landkreis Lümborg]] }} |- {{Vörlaag:Wapen Row | p94 = [[Bild:DEU Amelinghausen COA.svg|center|45px]] | label = [[Samtgemeen Amelkusen]] | p31 = [[Samtgemeen]] | p131 = [[Landkreis Lümborg]] }} |- {{Vörlaag:Wapen Row | p94 = [[Bild:DEU Bardowick COA.svg|center|45px]] | label = [[Samtgemeen Bewick]] | p31 = [[Samtgemeen]] | p131 = [[Landkreis Lümborg]] }} |- {{Vörlaag:Wapen Row | p94 = [[Bild:DEU Dahlenburg COA.svg|center|45px]] | label = ''[[:d:Q316740|Samtgemeen Dahlenborg]]'' | p31 = [[Samtgemeen]] | p131 = [[Landkreis Lümborg]] }} |- {{Vörlaag:Wapen Row | p94 = [[Bild:DEU Samtgemeinde Gellersen COA.svg|center|45px]] | label = ''[[:d:Q315001|Samtgemeen Gellsen]]'' | p31 = [[Samtgemeen]] | p131 = [[Landkreis Lümborg]] }} |- {{Vörlaag:Wapen Row | p94 = [[Bild:DEU Samtgemeinde Ostheide COA.svg|center|45px]] | label = ''[[:d:Q460421|Samtgemeen Oostheid]]'' | p31 = [[Samtgemeen]] | p131 = [[Landkreis Lümborg]] }} |- {{Vörlaag:Wapen Row | p94 = [[Bild:DEU Samtgemeinde Scharnebeck COA.svg|center|45px]] | label = [[Samtgemeen Scharnbääk]] | p31 = [[Samtgemeen]] | p131 = [[Landkreis Lümborg]] }} |- {{Vörlaag:Wapen Row | p94 = [[Bild:DEU Scharnebeck COA.svg|center|45px]] | label = ''[[:d:Q632660|Scharnbääk]]'' | p31 = ''[[:d:Q116457956|municipality without town privileges in Germany]]''<br/>''[[:d:Q133997481|Mitgliedsgemeinde]]'' | p131 = [[Landkreis Lümborg]]<br/>[[Samtgemeen Scharnbääk]] }} |- {{Vörlaag:Wapen Row | p94 = [[Bild:DEU Soderstorf COA.svg|center|45px]] | label = [[Gemeen Soosdörp|Soosdörp]] | p31 = ''[[:d:Q116457956|municipality without town privileges in Germany]]''<br/>''[[:d:Q133997481|Mitgliedsgemeinde]]'' | p131 = [[Samtgemeen Amelkusen]]<br/>[[Landkreis Lümborg]] }} |- {{Vörlaag:Wapen Row | p94 = [[Bild:DEU Südergellersen COA.svg|center|45px]] | label = [[Sugellsen]] | p31 = ''[[:d:Q116457956|municipality without town privileges in Germany]]''<br/>''[[:d:Q133997481|Mitgliedsgemeinde]]'' | p131 = [[Landkreis Lümborg]]<br/>''[[:d:Q315001|Samtgemeen Gellsen]]'' }} |- {{Vörlaag:Wapen Row | p94 = [[Bild:DEU Thomasburg COA.svg|center|45px]] | label = ''[[:d:Q631968|Themsborg]]'' | p31 = ''[[:d:Q116457956|municipality without town privileges in Germany]]''<br/>''[[:d:Q133997481|Mitgliedsgemeinde]]'' | p131 = ''[[:d:Q460421|Samtgemeen Oostheid]]''<br/>[[Landkreis Lümborg]] }} |- {{Vörlaag:Wapen Row | p94 = [[Bild:LogBtl 3.jpg|center|45px]] | label = ''[[:d:Q1281300|Theodor-Körner-Kaserne]]'' | p31 = ''[[:d:Q131263|Kaserne]]'' | p131 = [[Lümborg]] }} |- {{Vörlaag:Wapen Row | p94 = [[Bild:DEU Tosterglope COA.svg|center|45px]] | label = ''[[:d:Q632557|Toschelop]]'' | p31 = ''[[:d:Q116457956|municipality without town privileges in Germany]]''<br/>''[[:d:Q133997481|Mitgliedsgemeinde]]'' | p131 = ''[[:d:Q316740|Samtgemeen Dahlenborg]]''<br/>[[Landkreis Lümborg]] }} |- {{Vörlaag:Wapen Row | p94 = [[Bild:DEU Vastorf COA.svg|center|45px]] | label = ''[[:d:Q594491|Vastörp]]'' | p31 = ''[[:d:Q116457956|municipality without town privileges in Germany]]''<br/>''[[:d:Q133997481|Mitgliedsgemeinde]]'' | p131 = ''[[:d:Q460421|Samtgemeen Oostheid]]''<br/>[[Landkreis Lümborg]] }} |- {{Vörlaag:Wapen Row | p94 = [[Bild:Wappen Voegelsen.png|center|45px]] | label = [[Vögelsen]] | p31 = ''[[:d:Q116457956|municipality without town privileges in Germany]]''<br/>''[[:d:Q133997481|Mitgliedsgemeinde]]'' | p131 = [[Landkreis Lümborg]]<br/>[[Samtgemeen Bewick]] }} |- {{Vörlaag:Wapen Row | p94 = [[Bild:DEU Wendisch Evern COA.svg|center|45px]] | label = ''[[:d:Q654392|Wendsch Ävern]]'' | p31 = ''[[:d:Q116457956|municipality without town privileges in Germany]]''<br/>''[[:d:Q133997481|Mitgliedsgemeinde]]'' | p131 = [[Landkreis Lümborg]]<br/>''[[:d:Q460421|Samtgemeen Oostheid]]'' }} |- {{Vörlaag:Wapen Row | p94 = [[Bild:DEU Westergellersen COA.svg|center|45px]] | label = ''[[:d:Q632586|Westergellsen]]'' | p31 = ''[[:d:Q116457956|municipality without town privileges in Germany]]''<br/>''[[:d:Q133997481|Mitgliedsgemeinde]]'' | p131 = [[Landkreis Lümborg]]<br/>''[[:d:Q315001|Samtgemeen Gellsen]]'' }} |- {{Vörlaag:Wapen Row | p94 = [[Bild:DEU Wittorf (a) COA.svg|center|45px]] | label = [[Wittörp (Landkreis Lümborg)|Wittörp]] | p31 = ''[[:d:Q116457956|municipality without town privileges in Germany]]''<br/>''[[:d:Q133997481|Mitgliedsgemeinde]]'' | p131 = [[Landkreis Lümborg]]<br/>[[Samtgemeen Bewick]] }} |} {{Wikidata list end}} {{Navigatschoonsliest Wapen na Landkreis in Neddersassen}} [[Kategorie:Heraldik]] [[Kategorie:Landkreis Lümborg]] 9w7xvg82g99t35dfgtlqkqtak91yoon Cuxhoben/Söhns un Döchter 0 81195 1065478 1065230 2026-05-15T02:00:59Z ListeriaBot 25018 Wikidata list updated [V2] 1065478 wikitext text/x-wiki <noinclude> <div style='margin-top:5px;border-top:3px solid #2F74D0;font-size:8pt'>Diese Wikidata Liste der Söhne und Töchter von [[Cuxhoben]] (und den untergeordneten Verwaltungseinheiten, z.B. [[Duhnen]]) wird automatisch aus Wikidata gefüllt. Personen ohne Artikel in der Plattdeutschen Wikipedia sind kursiv gekennzeichnet und direkt mit dem Datensatz in Wikidata verlinkt. Um eine Person in diese Liste aufzunehmen, muss sie in Wikidata mit Geburtstag und Geburtsort (Buxthu oder untergeordneten Verwaltungseinheiten) versehen sein. Taucht ein existierender Plattdeutschen Wikipedia-Eintrag für eine Person hier nicht auf, liegt hierzu höchstwahrscheinlich kein oder ein unvollstädiger Wikidata-Eintrag vor. Bitte gern in Wikidata anlegen, mit dem Plattdeutschen Artikel verlinken, komplettieren und diese Liste manuell aktualisieren (s.u.). Taucht eine Persone hier fälschlicherweise auf, liegt das an den Wikidata Einträgen für dessen Geburtsort und der Zuordnung des Geburtsorts zu den darüberliegenden Verwaltungseinheiten (siehe z.B. [https://www.wikidata.org/wiki/Talk:Q5906 Verwaltungsgliederung Landkreis Stade] ). Bitte genau Belege prüfen und ggf. in Wikidata den Geburtsort ergänzen und den alten nicht löschen, sondern als "Missbiligter Rang" kennzeichnen (siehe [[q:Q819293|F. C. S. Schiller (Q819293)]]). Die Liste wird über die [[Vörlaag:Person Row]] (Name, Geburtsjahr, Todesjahr und Liste der Tätigkeiten) formatiert. Bei Tätigkeiten ohne Plattdeutsche Bezeichnung (Label) können dort Wikidata-IDs auftauchen, diese bitte gern in Wikidata übersetzen und diese Liste manuell aktualisieren (s.u.). </div></noinclude> {{Wikidata list |sparql= SELECT ?item ?itemLabel ?occupationLabel ?date_of_birth ?birthtimeprecision WHERE { ?item (wdt:P19/wdt:P131*) wd:Q4197. OPTIONAL { ?item wdt:P106 ?occupation. } SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "nds". } OPTIONAL { ?item wdt:P569 ?date_of_birth. ?item p:P569/psv:P569 ?timenode. ?timenode wikibase:timePrecision ?birthtimeprecision. } } |sort=p569 |columns=label,p569,p570,p106,?birthtimeprecision,item |thumb=80 |links= |row_template=Vörlaag:Person Row |skip_table=yes }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q85191353|Johan beym Graben]]'' | p569 = 1561-08-07 | p570 = 1623-05-10 | p106 = ''[[:d:Q16533|Richter]]''<br/>''[[:d:Q185351|Jurist]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q85191353|Q85191353]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q133367749|Joachim Vosse]]'' | p569 = 1726 | p106 = [[Dokter (Medizin)|Dokter]] | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q133367749|Q133367749]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q57420|Carsten Niebuhr]]'' | p569 = 1733-03-17 | p570 = 1815-04-26 | p106 = ''[[:d:Q170790|Mathematiker]]''<br/>''[[:d:Q11900058|Forschungsreisiger]]''<br/>''[[:d:Q1734662|Kartograaf]]''<br/>''[[:d:Q18805|Naturwetenschopper]]''<br/>''[[:d:Q350979|Zooloog]]''<br/>[[Astronom]]<br/>''[[:d:Q2374149|Botaniker]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q57420|Q57420]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q138993250|Albert Georg Brandes]]'' | p569 = 1737 | p570 = 1785 | p106 = ''[[:d:Q161944|deacon]]''<br/>''[[:d:Q955464|parson]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q138993250|Q138993250]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q55072494|Johann Dominicus Schulze]]'' | p569 = 1751-06-16 | p570 = 1790-05-22 | p106 = ''[[:d:Q3055126|Entomoloog]]''<br/>[[Dokter (Medizin)|Dokter]]<br/>''[[:d:Q18805|Naturwetenschopper]]'' | birthtimeprecision = 11<br/>9 | item = [[:d:Q55072494|Q55072494]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q55594448|Jakob Albrecht von Sienen]]'' | p569 = 1768-06-25 | p570 = 1837-01-17 | p106 = ''[[:d:Q185351|Jurist]]''<br/>''[[:d:Q212238|Beamten]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q55594448|Q55594448]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q66556|Heinrich Wilhelm Brandes]]'' | p569 = 1777-07-27 | p570 = 1834-05-17 | p106 = ''[[:d:Q170790|Mathematiker]]''<br/>''[[:d:Q169470|Physiker]]''<br/>[[Astronom]]<br/>''[[:d:Q2310145|Meteoroloog]]''<br/>''[[:d:Q1622272|Universitätsperfesser]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q66556|Q66556]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q139114144|Johannes Peter Döscher]]'' | p569 = 1784-02-08 | p570 = 1857-08-12 | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q139114144|Q139114144]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q29021411|William Finke]]'' | p569 = 1814 | p570 = 1864-01-17 | p106 = ''[[:d:Q55982999|pastoralist]]''<br/>''[[:d:Q42625830|prospector]]''<br/>[[Mäzen]] | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q29021411|Q29021411]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q5480792|Francis Dutton]]'' | p569 = 1818<br/>1818-10-18 | p570 = 1877-01-25 | p106 = ''[[:d:Q82955|Politiker]]''<br/>[[Diplomat]]<br/>''[[:d:Q4692051|agent-general]]''<br/>''[[:d:Q524778|commissioner]]''<br/>''[[:d:Q26805550|mine entrepreneur]]'' | birthtimeprecision = 11<br/>9 | item = [[:d:Q5480792|Q5480792]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q14906698|Heinrich Ludwig Frische]]'' | p569 = 1831-01-09 | p570 = 1901-12-05 | p106 = ''[[:d:Q1028181|Maler]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q14906698|Q14906698]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q15433090|Johann Hinrich Angelbeck]]'' | p569 = 1833-02-17 | p570 = 1911-10-18 | p106 = ''[[:d:Q82955|Politiker]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q15433090|Q15433090]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q20979846|Wilhelm Reye]]'' | p569 = 1833-04-22 | p570 = 1912-02-15 | p106 = ''[[:d:Q211346|Psychiater]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q20979846|Q20979846]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q133672568|Arnold Samuelson]]'' | p569 = 1837 | p106 = ''[[:d:Q81096|Inschenör]]''<br/>''[[:d:Q333634|Översetter]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q133672568|Q133672568]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q110059|Theodor Reye]]'' | p569 = 1838-06-20 | p570 = 1919-07-02 | p106 = ''[[:d:Q170790|Mathematiker]]''<br/>''[[:d:Q1622272|Universitätsperfesser]]''<br/>''[[:d:Q169470|Physiker]]''<br/>''[[:d:Q901|Wetenschopper]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q110059|Q110059]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q50674817|Hans Wilhelm Schleyer]]'' | p569 = 1840-08-12 | p570 = 1925-07-10 | p106 = ''[[:d:Q43845|Ünnernehmer]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q50674817|Q50674817]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = [[Franz Grabe]] | p569 = 1843-03-12 | p570 = 1923-03-30 | p106 = [[Schriever]] | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q13188294|Q13188294]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q135300189|Carl H. Seemann]]'' | p569 = 1843-01-19 | p570 = 1897-09-24 | p106 = ''[[:d:Q124605864|map maker]]''<br/>''[[:d:Q10295465|hydrographer]]''<br/>''[[:d:Q849424|ship captain]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q135300189|Q135300189]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = [[Adolph Hachtmann]] | p569 = 1844-11-29 | p570 = 1919-09-16 | p106 = [[Schriever]] | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q18621242|Q18621242]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q84999593|Ernst Gehben]]'' | p569 = 1844 | p570 = 1916-01-04 | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q84999593|Q84999593]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q2575563|Wilhelm Walther]]'' | p569 = 1846-01-07 | p570 = 1924-04-24 | p106 = ''[[:d:Q1743122|Karkenhistoriker]]''<br/>''[[:d:Q1234713|Theoloog]]''<br/>''[[:d:Q1622272|Universitätsperfesser]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q2575563|Q2575563]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q1731081|Karl Friedrich Kerner]]'' | p569 = 1847-03-12 | p570 = 1920-03-07 | p106 = ''[[:d:Q81096|Inschenör]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q1731081|Q1731081]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q1041291|Carl von Bergen]]'' | p569 = 1853 | p570 = 1933 | p106 = ''[[:d:Q1028181|Maler]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q1041291|Q1041291]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q84756411|Karl von Bergen]]'' | p569 = 1853-12-08 | p570 = 1933-01-29 | p106 = ''[[:d:Q1028181|Maler]]''<br/>''[[:d:Q15296811|draftsperson]]'' | birthtimeprecision = 11<br/>9 | item = [[:d:Q84756411|Q84756411]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q133468496|Friedrich Hermann Meyer]]'' | p569 = 1854 | p570 = 1942 | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q133468496|Q133468496]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q87113998|Wilhelm Werle]]'' | p569 = 1857 | p106 = ''[[:d:Q1231865|Pädagoog]]''<br/>''[[:d:Q5758653|secondary school teacher]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q87113998|Q87113998]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q106908447|William Wieboldt]]'' | p569 = 1857-03-08 | p570 = 1954-12-09 | p106 = ''[[:d:Q43845|Ünnernehmer]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q106908447|Q106908447]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q15432024|Heinrich Johann August Gock]]'' | p569 = 1859-06-04 | p570 = 1954-08-18 | p106 = ''[[:d:Q82955|Politiker]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q15432024|Q15432024]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q136573228|Hermann August Bulle]]'' | p569 = 1861-02-16 | p570 = 1947-07-16 | p106 = [[Dokter (Medizin)|Dokter]] | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q136573228|Q136573228]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q139003541|Reinhart Georg Rauschenplat]]'' | p569 = 1865-04-09 | p570 = 1912-10-09 | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q139003541|Q139003541]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q133596854|Ernst Daacke]]'' | p569 = 1867-07-09 | p106 = [[Dokter (Medizin)|Dokter]] | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q133596854|Q133596854]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q85112286|Ernst Gock]]'' | p569 = 1869-02-27 | p570 = 1957-04-25 | p106 = ''[[:d:Q1028181|Maler]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q85112286|Q85112286]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q94817963|Waldemar Pieper]]'' | p569 = 1871 | p570 = 1945 | p106 = ''[[:d:Q189290|Offzeer]]''<br/>''[[:d:Q132851|admiral]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q94817963|Q94817963]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q563372|Anna Stemmermann]]'' | p569 = 1874-10-12 | p570 = 1926-04-14 | p106 = ''[[:d:Q1231865|Pädagoog]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q563372|Q563372]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q4710475|Albert Hinrich Hussmann]]'' | p569 = 1874-03-03 | p570 = 1946-11-15 | p106 = ''[[:d:Q1281618|Bildhauer]]''<br/>''[[:d:Q1028181|Maler]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q4710475|Q4710475]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q139115673|Dora Maetzel]]'' | p569 = 1875-06-18 | p570 = 1964 | p106 = ''[[:d:Q1028181|Maler]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q139115673|Q139115673]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q139115685|Auguste Möller]]'' | p569 = 1875-11-25 | p570 = 1940-10-17 | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q139115685|Q139115685]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q1336485|Emil Maetzel]]'' | p569 = 1877-05-05 | p570 = 1955-06-23 | p106 = ''[[:d:Q1281618|Bildhauer]]''<br/>''[[:d:Q42973|Architekt]]''<br/>''[[:d:Q1028181|Maler]]''<br/>''[[:d:Q1925963|graphic artist]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q1336485|Q1336485]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q139108273|Hermann Gerdts]]'' | p569 = 1877 | p570 = 1960 | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q139108273|Q139108273]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q85669114|Achmet Steinmetz]]'' | p569 = 1878-01-21 | p570 = 1947-08-18 | p106 = ''[[:d:Q42973|Architekt]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q85669114|Q85669114]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q501148|Andreas Walther]]'' | p569 = 1879-02-10 | p570 = 1960-06-16 | p106 = ''[[:d:Q2306091|Sozioloog]]''<br/>''[[:d:Q1622272|Universitätsperfesser]]''<br/>''[[:d:Q201788|Historiker]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q501148|Q501148]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q54168290|Otto-Georg Beckmann]]'' | p569 = 1879-06-19 | p570 = 1967-07-05 | p106 = ''[[:d:Q43845|Ünnernehmer]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q54168290|Q54168290]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q139115985|Carl Gustav Voss]]'' | p569 = 1883-01-07 | p570 = 1970-10-27 | p106 = ''[[:d:Q1028181|Maler]]''<br/>''[[:d:Q288728|painter and varnisher]]''<br/>''[[:d:Q483501|Künstler]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q139115985|Q139115985]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q95685194|Erna Becker-Ernst]]'' | p569 = 1885 | p570 = 1945 | p106 = [[Komponist]]<br/>''[[:d:Q486748|pianist]]''<br/>''[[:d:Q37226|Schoolmeester]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q95685194|Q95685194]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q137123206|Hans Ludwig Candié]]'' | p569 = 1885-08-18 | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q137123206|Q137123206]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = [[Bruno Peyn]] | p569 = 1887-06-08 | p570 = 1970-05-31 | p106 = [[Schriever]] | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q993652|Q993652]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q132973753|Hermann Schmidt]]'' | p569 = 1887-05-30 | p106 = ''[[:d:Q185351|Jurist]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q132973753|Q132973753]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q139001603|Carl Roth]]'' | p569 = 1887 | p570 = 1962 | p106 = ''[[:d:Q955464|parson]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q139001603|Q139001603]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q139003349|August Mehrkens]]'' | p569 = 1887-08-15 | p570 = 1985-12-25 | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q139003349|Q139003349]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q2061909|Paul Riege]]'' | p569 = 1888-08-27 | p570 = 1980-10-13 | p106 = [[Schriever]]<br/>''[[:d:Q384593|Polizeibeamten]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q2061909|Q2061909]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q138998987|Adele Edelmann]]'' | p569 = 1890 | p570 = 1967 | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q138998987|Q138998987]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q139003340|Johann August Haack]]'' | p569 = 1891-11-20 | p570 = 1980-08-24 | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q139003340|Q139003340]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q109337341|Hans-Releff Riege]]'' | p569 = 1892-04-23 | p570 = 1941-05-27 | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q109337341|Q109337341]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q139116370|Anita Grube]]'' | p569 = 1892-02-17 | p570 = 1988-08-21 | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q139116370|Q139116370]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q15428335|Walther Meyer-Delvendahl]]'' | p569 = 1893-01-05 | p570 = 20th century | p106 = ''[[:d:Q514725|Landraad]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q15428335|Q15428335]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q133702796|Margarete Westphal]]'' | p569 = 1894 | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q133702796|Q133702796]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q139003322|Friedrich Haack]]'' | p569 = 1895-02-07 | p570 = 1982-04-29 | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q139003322|Q139003322]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q139003324|Otto Arriens]]'' | p569 = 1895-04-04 | p570 = 1980-05-25 | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q139003324|Q139003324]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q139116514|Alex Kirchhof]]'' | p569 = 1895-05-15 | p570 = 1961-12-26 | p106 = ''[[:d:Q1028181|Maler]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q139116514|Q139116514]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q139177077|Harald Feddersen]]'' | p569 = 1895-04-11 | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q139177077|Q139177077]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = [[Erich Vagts]] | p569 = 1896 | p570 = 1980 | p106 = ''[[:d:Q82955|Politiker]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q78175|Q78175]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q98508|Curt Rothenberger]]'' | p569 = 1896-06-30 | p570 = 1959-09-01 | p106 = ''[[:d:Q16533|Richter]]''<br/>''[[:d:Q82955|Politiker]]''<br/>''[[:d:Q185351|Jurist]]''<br/>[[Afkaat|Avkaat]]<br/>''[[:d:Q189010|Notar]]''<br/>''[[:d:Q1802914|Landgerichtsrat]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q98508|Q98508]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = [[Heinrich Detjen (Schriever)|Heinrich Detjen]] | p569 = 1896-08-11 | p106 = [[Schriever]] | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q18621716|Q18621716]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q139025589|Robert Ahlf]]'' | p569 = 1896-12-05 | p570 = 1968-11-30 | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q139025589|Q139025589]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q137134882|Hermann Bulle]]'' | p569 = 1898 | p106 = ''[[:d:Q13582652|Boinschenör]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q137134882|Q137134882]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q139003314|Hans Dierks]]'' | p569 = 1898-02-11 | p570 = 1975-11-16 | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q139003314|Q139003314]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q1457906|Friedrich-Wilhelm Lütt]]'' | p569 = 1902-05-06 | p570 = 1973-06-27 | p106 = ''[[:d:Q82955|Politiker]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q1457906|Q1457906]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q24033407|Gerhard Meyer]]'' | p569 = 1903-01-16 | p570 = 1973-12-30 | p106 = ''[[:d:Q188094|Ökonoom]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q24033407|Q24033407]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q139025760|Betty Erna Rosenthal]]'' | p569 = 1903 | p570 = 2004 | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q139025760|Q139025760]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q139205732|Hans Griemsmann]]'' | p569 = 1903-07-31 | p106 = ''[[:d:Q1227255|Diplomlandwirt]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q139205732|Q139205732]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q22675125|Hans Hartwigk]]'' | p569 = 1904-02-10 | p570 = 1991-09-18 | p106 = ''[[:d:Q1622272|Universitätsperfesser]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q22675125|Q22675125]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q139116931|Paul Spötter]]'' | p569 = 1904-08-27 | p106 = ''[[:d:Q1028181|Maler]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q139116931|Q139116931]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q1794061|Kurt Schmidt-Klevenow]]'' | p569 = 1906-08-19 | p570 = 1980-01-30 | p106 = ''[[:d:Q185351|Jurist]]''<br/>[[Afkaat|Avkaat]] | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q1794061|Q1794061]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q133714650|Ernst August Abraham]]'' | p569 = 1906 | p106 = ''[[:d:Q1227195|political economist]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q133714650|Q133714650]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q136963340|Otto Böttcher]]'' | p569 = 1906 | p106 = ''[[:d:Q1792450|Kunsthistoriker]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q136963340|Q136963340]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q72209|Harro Schacht]]'' | p569 = 1907-12-15 | p570 = 1943-01-13 | p106 = ''[[:d:Q3492027|U-Boot-Fohrer]]''<br/>''[[:d:Q47064|Militärperson]]''<br/>''[[:d:Q16102070|Marineoffizier]]''<br/>''[[:d:Q4991371|Soldaat]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q72209|Q72209]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q111021880|Ernst Wallhöfer]]'' | p569 = 1907-11-18 | p570 = 1992-06-09 | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q111021880|Q111021880]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q139176032|Gerhard Albers]]'' | p569 = 1907-05-16 | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q139176032|Q139176032]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q29413588|Jürgen Ulderup]]'' | p569 = 1910-10-11 | p570 = 1991-04-23 | p106 = ''[[:d:Q43845|Ünnernehmer]]''<br/>[[Mäzen]] | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q29413588|Q29413588]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q993848|Bruno Stöwsand]]'' | p569 = 1911-01-27 | p570 = 1996-02-24 | p106 = ''[[:d:Q1930187|Journalist]]''<br/>''[[:d:Q589298|editor-in-chief]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q993848|Q993848]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q23061562|Werner Knop]]'' | p569 = 1911-12-29 | p570 = 1970-10-01 | p106 = ''[[:d:Q1930187|Journalist]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q23061562|Q23061562]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q139151743|Karl-Ludwig Worch]]'' | p569 = 1913 | p570 = 1990 | p106 = ''[[:d:Q1028181|Maler]]''<br/>''[[:d:Q1281618|Bildhauer]]''<br/>[[Dokter (Medizin)|Dokter]]<br/>''[[:d:Q483501|Künstler]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q139151743|Q139151743]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q1512324|Gerhard Reintanz]]'' | p569 = 1914-03-01 | p570 = 1997-11-18 | p106 = ''[[:d:Q185351|Jurist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|Universitätsperfesser]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q1512324|Q1512324]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q139109300|Willi Meine]]'' | p569 = 1914-03-01 | p570 = 1997-09-18 | p106 = ''[[:d:Q1028181|Maler]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q139109300|Q139109300]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q139117392|Paul Trensky]]'' | p569 = 1914-09-03 | p570 = 1997-07-06 | p106 = ''[[:d:Q955464|parson]]''<br/>''[[:d:Q98833883|Protestant theologian]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q139117392|Q139117392]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q139003302|Gerhard Hopp]]'' | p569 = 1915-06-30 | p570 = 1998-06-20 | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q139003302|Q139003302]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q139109329|Lise-Lotte Doberstein]]'' | p569 = 1915-09-16 | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q139109329|Q139109329]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q10293740|Hans-Joachim Bertelsmann]]'' | p569 = 1916-04-29 | p570 = 1944-02-19 | p106 = ''[[:d:Q3492027|U-Boot-Fohrer]]''<br/>''[[:d:Q4991371|Soldaat]]''<br/>''[[:d:Q16102070|Marineoffizier]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q10293740|Q10293740]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q96761802|Klaus Hornbostel]]'' | p569 = 1916-06-04 | p570 = 2013-07-17 | p106 = ''[[:d:Q4991371|Soldaat]]''<br/>''[[:d:Q3492027|U-Boot-Fohrer]]''<br/>''[[:d:Q16102070|Marineoffizier]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q96761802|Q96761802]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q139109343|Erika Bücking]]'' | p569 = 1916-08-31 | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q139109343|Q139109343]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q1580157|Hans Helmcke]]'' | p569 = 1917 | p570 = 1973-08-16 | p106 = ''[[:d:Q88202785|Bordellbesitter]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q1580157|Q1580157]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q110559607|Helmut von Tippelskirch]]'' | p569 = 1917-12-07 | p570 = 1943-05-04 | p106 = ''[[:d:Q16102070|Marineoffizier]]''<br/>''[[:d:Q3492027|U-Boot-Fohrer]]''<br/>''[[:d:Q4991371|Soldaat]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q110559607|Q110559607]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q42972270|Heinz Bürgel]]'' | p569 = 1918-11-12 | p570 = 1983-06-30 | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q42972270|Q42972270]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q91213814|Henry Stewart Treviranus]]'' | p569 = 1918-09-19 | p570 = 2008-02-29 | p106 = ''[[:d:Q2730732|equestrian]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q91213814|Q91213814]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q105372233|Lisa Menco]]'' | p569 = 1918-10-13 | p570 = 1940s | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q105372233|Q105372233]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = [[Werner Kammann]] | p569 = 1919-09-17 | p570 = 1985-11-20 | p106 = ''[[:d:Q82955|Politiker]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q2561670|Q2561670]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q110492961|Hans-Walter Pahl]]'' | p569 = 1919-08-16 | p570 = No/unknown value | p106 = ''[[:d:Q16102070|Marineoffizier]]''<br/>''[[:d:Q3492027|U-Boot-Fohrer]]''<br/>''[[:d:Q4991371|Soldaat]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q110492961|Q110492961]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q110515918|Paul-Heinrich Sass]]'' | p569 = 1919-10-03 | p570 = 1944-01-29 | p106 = ''[[:d:Q16102070|Marineoffizier]]''<br/>''[[:d:Q3492027|U-Boot-Fohrer]]''<br/>''[[:d:Q4991371|Soldaat]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q110515918|Q110515918]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q139117523|Heinrich Schlichting]]'' | p569 = 1919-08-16 | p570 = 2001-12-26 | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q139117523|Q139117523]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q6536566|Magda Roos]]'' | p569 = 1920-04-29 | p570 = 1976-07-16 | p106 = ''[[:d:Q1028181|Maler]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q6536566|Q6536566]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q15444352|Volker Starke]]'' | p569 = 1920-02-02 | p570 = 2002-04-04 | p106 = ''[[:d:Q1930187|Journalist]]''<br/>''[[:d:Q82955|Politiker]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q15444352|Q15444352]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q10273591|Erich Faust]]'' | p569 = 1921-04-22 | p570 = 1944-08-14 | p106 = ''[[:d:Q3492027|U-Boot-Fohrer]]''<br/>''[[:d:Q4991371|Soldaat]]''<br/>''[[:d:Q16102070|Marineoffizier]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q10273591|Q10273591]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q136975645|Emil Völzmann]]'' | p569 = 1923 | p106 = ''[[:d:Q15669672|Polier]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q136975645|Q136975645]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q1581680|Hans Peter Jürgens]]'' | p569 = 1924-03-03 | p570 = 2018-10-11 | p106 = ''[[:d:Q1028181|Maler]]''<br/>[[Schriever]]<br/>''[[:d:Q849424|ship captain]]''<br/>''[[:d:Q1728316|Cape Horner]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q1581680|Q1581680]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q1729691|Karl-Arnold Eickmeyer]]'' | p569 = 1925-06-07 | p570 = 2007-10-12 | p106 = ''[[:d:Q82955|Politiker]]''<br/>''[[:d:Q852389|Imker]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q1729691|Q1729691]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q1299459|Hartmut Nöldeke]]'' | p569 = 1926-01-10 | p570 = 2013-02-09 | p106 = ''[[:d:Q1493121|Militärhistoriker]]''<br/>''[[:d:Q15980158|Sakenbökerschriever]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q1299459|Q1299459]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q106251227|Gerda Zimmermann]]'' | p569 = 1927 | p106 = ''[[:d:Q805221|Ballettdanzer]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q106251227|Q106251227]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q61924268|Hermann Ringeling]]'' | p569 = 1928-01-12 | p570 = 2014-02-03 | p106 = ''[[:d:Q1234713|Theoloog]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q61924268|Q61924268]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q139109622|Hans Papendick]]'' | p569 = 1928-01-11 | p570 = 1993-10-10 | p106 = ''[[:d:Q1028181|Maler]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q139109622|Q139109622]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q85423107|Friedrich Wilhelm Riedel]]'' | p569 = 1929-10-24 | p570 = 2020-09-10 | p106 = ''[[:d:Q14915627|musicologist]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q85423107|Q85423107]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = [[Hans-Heinrich Eilers]] | p569 = 1931-08-30 | p570 = 2019-08-07 | p106 = ''[[:d:Q82955|Politiker]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q1577139|Q1577139]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q132804674|Helmut Heuer]]'' | p569 = 1932 | p570 = 2011 | p106 = ''[[:d:Q16308156|scholar of English]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q132804674|Q132804674]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q1320948|Hermann Fischer]]'' | p569 = 1933-05-18 | p570 = 2012-06-11 | p106 = ''[[:d:Q1234713|Theoloog]]''<br/>''[[:d:Q1622272|Universitätsperfesser]]''<br/>''[[:d:Q974144|educator]]''<br/>''[[:d:Q121594|professor]]'' | birthtimeprecision = 9<br/>11 | item = [[:d:Q1320948|Q1320948]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q1388926|Klaus Höpcke]]'' | p569 = 1933-11-27 | p570 = 2023-10-14 | p106 = ''[[:d:Q1930187|Journalist]]''<br/>''[[:d:Q82955|Politiker]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q1388926|Q1388926]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q139025278|Helmut Brüning]]'' | p569 = 1933 | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q139025278|Q139025278]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q139109727|Luise Schoer]]'' | p569 = 1933-04-09 | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q139109727|Q139109727]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q63533486|Lutz Lesle]]'' | p569 = 1934-01-17 | p106 = ''[[:d:Q182436|Bibliothekar]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q63533486|Q63533486]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q132909744|Hans-Henning Pistor]]'' | p569 = 1934 | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q132909744|Q132909744]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q133339057|Uwe Bartels]]'' | p569 = 1934 | p106 = ''[[:d:Q19729565|horn player]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q133339057|Q133339057]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q136577650|Heinz Baubkus]]'' | p569 = 1934 | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q136577650|Q136577650]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q980391|Hans Haider]]'' | p569 = 1935 | p570 = 2010-11-20 | p106 = [[Komponist]]<br/>''[[:d:Q855091|Gitarrspeler]]''<br/>''[[:d:Q1955150|musical instrument maker]]''<br/>''[[:d:Q639669|Musiker]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q980391|Q980391]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q137346327|Günter Köpke]]'' | p569 = 1936 | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q137346327|Q137346327]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q2077442|Peter Paterna]]'' | p569 = 1937-12-22 | p570 = 2018-10-30 | p106 = ''[[:d:Q82955|Politiker]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q2077442|Q2077442]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q139109825|Ernst-Bernhard Bosse-Michaelsen]]'' | p569 = 1937 | p106 = ''[[:d:Q1028181|Maler]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q139109825|Q139109825]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q2140808|Reinhard Krückemeyer]]'' | p569 = 1938-04-06 | p570 = 2007-10-31 | p106 = ''[[:d:Q11338576|Boxer]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q2140808|Q2140808]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = [[Horst Kuhlins]] | p569 = 1938-01-28 | p570 = 2013-12-09 | p106 = [[Schriever]] | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q20606953|Q20606953]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q133506620|Roger Prahlkett]]'' | p569 = 1938 | p106 = ''[[:d:Q17167049|Literaturwetenschopper]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q133506620|Q133506620]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q139026209|Charly Behrensen]]'' | p569 = 1938 | p570 = 2015 | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q139026209|Q139026209]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q139017840|Peter Locht]]'' | p569 = 1939 | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q139017840|Q139017840]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q139109876|Peter-Alexander Reischauer]]'' | p569 = 1939 | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q139109876|Q139109876]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q1716955|Jürgen Abraham]]'' | p569 = 1940-10-17 | p106 = ''[[:d:Q131524|Ünnernehmer]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q1716955|Q1716955]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q60829814|Jürgen Herrguth]]'' | p569 = 1940 | p570 = 2009 | p106 = ''[[:d:Q82955|Politiker]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q60829814|Q60829814]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q137128870|Uwe Treter]]'' | p569 = 1940 | p106 = ''[[:d:Q901402|Geograaf]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q137128870|Q137128870]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q139109910|Silvia Martin y Troyano]]'' | p569 = 1940-10-11 | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q139109910|Q139109910]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q99694073|Enno Kleinert]]'' | p569 = 1941 | p106 = ''[[:d:Q33231|Fotograaf]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q99694073|Q99694073]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q139118195|Enno Kleinert]]'' | p569 = 1941-05-22 | p106 = ''[[:d:Q1028181|Maler]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q139118195|Q139118195]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q2162784|Roland Hanewald]]'' | p569 = 1942-03-15 | p106 = ''[[:d:Q1930187|Journalist]]''<br/>''[[:d:Q482980|Schriever]]''<br/>''[[:d:Q15980158|Sakenbökerschriever]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q2162784|Q2162784]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q94537678|Klaus Erichsen]]'' | p569 = 1942 | p106 = ''[[:d:Q1028181|Maler]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q94537678|Q94537678]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q133758240|Hans-Joachim Paffenholz]]'' | p569 = 1942 | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q133758240|Q133758240]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q137140757|Hanns-Reimer Koch]]'' | p569 = 1942 | p106 = ''[[:d:Q16533|Richter]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q137140757|Q137140757]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q32752980|Dieter Hartwig]]'' | p569 = 1943-10-05 | p106 = ''[[:d:Q1238570|Politoloog]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q32752980|Q32752980]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q2589680|Wolfgang Gerke]]'' | p569 = 1944-02-03 | p106 = ''[[:d:Q188094|Ökonoom]]''<br/>''[[:d:Q1622272|Universitätsperfesser]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q2589680|Q2589680]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q130825261|Ursel Wolfram-Seifert]]'' | p569 = 1944-07-13 | p570 = 1995-12-18 | p106 = ''[[:d:Q901402|Geograaf]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q130825261|Q130825261]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q134698864|Frauke Dettmer]]'' | p569 = 1944 | p106 = ''[[:d:Q182436|Bibliothekar]]''<br/>''[[:d:Q3075052|folklorist]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q134698864|Q134698864]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q108112|Rainer Feist]]'' | p569 = 1945-04-12 | p570 = 2007-05-19 | p106 = ''[[:d:Q47064|Militärperson]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q108112|Q108112]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q112395605|Jutta Timm]]'' | p569 = 1945 | p106 = ''[[:d:Q1925963|graphic artist]]''<br/>''[[:d:Q644687|Illustrater]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q112395605|Q112395605]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q136582229|Karl Wilhelm Wagner]]'' | p569 = 1945-05-30 | p106 = ''[[:d:Q185351|Jurist]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q136582229|Q136582229]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q139534027|Hella Lach]]'' | p569 = 1945 | p106 = ''[[:d:Q482980|Schriever]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q139534027|Q139534027]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q813167|Beate Morgenstern]]'' | p569 = 1946-04-15 | p106 = [[Schriever]] | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q813167|Q813167]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q1362823|Fiete Münzner]]'' | p569 = 1946-08-05 | p570 = 2015-03-04 | p106 = ''[[:d:Q639669|Musiker]]''<br/>''[[:d:Q947873|Feernsehmoderator]]''<br/>''[[:d:Q177220|Singer]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q1362823|Q1362823]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q1605494|Henning Hoops]]'' | p569 = 1946-12-16 | p106 = ''[[:d:Q47064|Militärperson]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q1605494|Q1605494]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q130770965|Michael Blesin]]'' | p569 = 1946 | p106 = ''[[:d:Q1930187|Journalist]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q130770965|Q130770965]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q2427527|Thomas Stöwsand]]'' | p569 = 1947 | p570 = 2006-10-05 | p106 = ''[[:d:Q13219637|Cellospeler]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q2427527|Q2427527]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = [[Ulf-Thomas Lesle]] | p569 = 1947-04-18 | p570 = 2023-02-08 | p106 = [[Schriever]] | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q13188952|Q13188952]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q15431299|Wolfgang Wittrock]]'' | p569 = 1947-05-01 | p106 = ''[[:d:Q173950|art dealer]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q15431299|Q15431299]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q121476142|Jens Zimmermann]]'' | p569 = 1947-05-15 | p106 = ''[[:d:Q47064|Militärperson]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q121476142|Q121476142]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q139118352|Eva Fechner]]'' | p569 = 1947-12-18 | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q139118352|Q139118352]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q1275521|Günther Rüther]]'' | p569 = 1948-10-16 | p106 = ''[[:d:Q1622272|Universitätsperfesser]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q1275521|Q1275521]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q1929777|Michael Weisser]]'' | p569 = 1948-10-18 | p106 = [[Schriever]] | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q1929777|Q1929777]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q64828691|Marie-Luise Favreau-Lilie]]'' | p569 = 1948-10-08 | p106 = ''[[:d:Q1650915|Wetenschopper]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q64828691|Q64828691]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q112500438|Wilfrid Haubeck]]'' | p569 = 1948 | p106 = ''[[:d:Q1234713|Theoloog]]''<br/>''[[:d:Q14467526|linguist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|Universitätsperfesser]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q112500438|Q112500438]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q112536620|Henrik Uterwedde]]'' | p569 = 1948 | p106 = ''[[:d:Q1238570|Politoloog]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q112536620|Q112536620]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q113774548|Jan-A. Bühner]]'' | p569 = 1948-01-20 | p106 = ''[[:d:Q1234713|Theoloog]]''<br/>''[[:d:Q152002|Pastoor]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q113774548|Q113774548]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q126689347|Gerhard Nikolaus]]'' | p569 = 1948-01-31 | p570 = 2023-03-31 | p106 = ''[[:d:Q1225716|Ornitholoog]]''<br/>''[[:d:Q16060693|conservationist]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q126689347|Q126689347]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q130762651|Gerd Peyke]]'' | p569 = 1948-06-27 | p106 = ''[[:d:Q901402|Geograaf]]''<br/>''[[:d:Q1622272|Universitätsperfesser]]'' | birthtimeprecision = 11<br/>9 | item = [[:d:Q130762651|Q130762651]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q1085676|Christoph Radke]]'' | p569 = 1949 | p106 = ''[[:d:Q483501|Künstler]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q1085676|Q1085676]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q1605760|Reiner Benecke]]'' | p569 = 1949-08-27 | p570 = 2017-08-08 | p106 = ''[[:d:Q783906|Neuroloog]]''<br/>''[[:d:Q1622272|Universitätsperfesser]]''<br/>[[Dokter (Medizin)|Dokter]] | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q1605760|Q1605760]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q133414762|Petra Thobaben]]'' | p569 = 1949 | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q133414762|Q133414762]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q1446841|Hans-Jürgen Weißbach]]'' | p569 = 1950-12-29 | p106 = ''[[:d:Q2306091|Sozioloog]]''<br/>''[[:d:Q1622272|Universitätsperfesser]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q1446841|Q1446841]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q66088911|Thomas Lambrecht]]'' | p569 = 20th century | p106 = ''[[:d:Q3665646|Basketballspeler]]'' | birthtimeprecision = 7 | item = [[:d:Q66088911|Q66088911]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q110096855|Jörg Otto Meier]]'' | p569 = 1950 | p106 = ''[[:d:Q33231|Fotograaf]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q110096855|Q110096855]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q136970536|Heiner Kübler]]'' | p569 = 1950 | p106 = ''[[:d:Q16849727|business consultant]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q136970536|Q136970536]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q38388723|Maria Spieker]]'' | p569 = 1951-09-23 | p106 = ''[[:d:Q82955|Politiker]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q38388723|Q38388723]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q137450303|Angelika Marie Hauck]]'' | p569 = 1951 | p106 = [[Schriever]] | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q137450303|Q137450303]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q133756846|Michael von Allesch]]'' | p569 = 1952 | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q133756846|Q133756846]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q1484733|Petra Haffter]]'' | p569 = 1953-12-29 | p106 = [[Speelbaas|Filmspeelbaas]]<br/>''[[:d:Q28389|Dreihbookschriever]]''<br/>[[Filmproduzent]] | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q1484733|Q1484733]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q131776386|Gerhard Benz]]'' | p569 = 1953 | p106 = ''[[:d:Q42973|Architekt]]''<br/>''[[:d:Q18216771|video artist]]''<br/>''[[:d:Q18074503|installation artist]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q131776386|Q131776386]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q136969194|Götz Gunnar Gerhardt]]'' | p569 = 1953 | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q136969194|Q136969194]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q824221|Bernd Schönemann]]'' | p569 = 1954-07-17 | p106 = ''[[:d:Q1622272|Universitätsperfesser]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q824221|Q824221]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q48870249|Michael Meyer-Blanck]]'' | p569 = 1954 | p106 = ''[[:d:Q10567966|liturgist]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q48870249|Q48870249]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q95724124|Volker Woest]]'' | p569 = 1954 | p106 = ''[[:d:Q593644|Chemiker]]''<br/>''[[:d:Q118178574|chemistry didactician]]''<br/>''[[:d:Q1622272|Universitätsperfesser]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q95724124|Q95724124]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q113748329|Cornelia Essner]]'' | p569 = 1954 | p106 = ''[[:d:Q201788|Historiker]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q113748329|Q113748329]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q1078077|Christa Hein]]'' | p569 = 1955-08-25 | p106 = ''[[:d:Q333634|Översetter]]''<br/>[[Schriever]] | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q1078077|Q1078077]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = [[Wolfgang Vockel]] | p569 = 1955-12-19 | p106 = ''[[:d:Q82955|Politiker]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q15441020|Q15441020]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q113804665|Gunnar Lehmann]]'' | p569 = 1955-05-05 | p106 = ''[[:d:Q3621491|Archäoloog]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q113804665|Q113804665]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q137154419|Karl-Peter Julius]]'' | p569 = 1955 | p106 = ''[[:d:Q185351|Jurist]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q137154419|Q137154419]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q139118531|Anne Blank]]'' | p569 = 1955-12-26 | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q139118531|Q139118531]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q139330511|Ulrich Merk]]'' | p569 = 1955 | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q139330511|Q139330511]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = [[Arno Stabbert]] | p569 = 1956-12-31 | p106 = ''[[:d:Q82955|Politiker]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q62590|Q62590]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q15438541|Martin Schneider-Jacoby]]'' | p569 = 1956-07-14 | p570 = 2012-08-15 | p106 = ''[[:d:Q1225716|Ornitholoog]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q15438541|Q15438541]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q132270829|Monika Kiel-Hinrichsen]]'' | p569 = 1956 | p106 = ''[[:d:Q1231865|Pädagoog]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q132270829|Q132270829]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q132929403|Helmut Hildebrandt]]'' | p569 = 1956 | p106 = ''[[:d:Q212980|Psycholoog]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q132929403|Q132929403]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q137160193|Johannes Kalsow]]'' | p569 = 1956 | p106 = ''[[:d:Q1925963|graphic artist]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q137160193|Q137160193]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q137160380|Karl-Heinz Ritsche]]'' | p569 = 1956 | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q137160380|Q137160380]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q1332155|Rolf Bergmeier]]'' | p569 = 1957-12-13 | p106 = ''[[:d:Q1281618|Bildhauer]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q1332155|Q1332155]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q1437792|Volker Herres]]'' | p569 = 1957-07-23 | p106 = ''[[:d:Q947873|Feernsehmoderator]]''<br/>''[[:d:Q1930187|Journalist]]''<br/>''[[:d:Q635067|Programmdirekter]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q1437792|Q1437792]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q2080134|Petra Böttcher]]'' | p569 = 1957 | p106 = ''[[:d:Q483501|Künstler]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q2080134|Q2080134]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q90877652|Dorothea Schröder]]'' | p569 = 1957-04-25 | p106 = ''[[:d:Q14915627|musicologist]]''<br/>''[[:d:Q1792450|Kunsthistoriker]]''<br/>''[[:d:Q639669|Musiker]]''<br/>''[[:d:Q158852|conductor]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q90877652|Q90877652]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q137145986|Jens Johannes Kramer]]'' | p569 = 1957 | p106 = ''[[:d:Q1371378|Ethnoloog]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q137145986|Q137145986]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q1438114|Peter Hertel]]'' | p569 = 1958-03-15 | p106 = ''[[:d:Q10873124|Schachspeler]]''<br/>''[[:d:Q30176225|correspondence chess player]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q1438114|Q1438114]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q108901056|Kai Richter]]'' | p569 = 1958 | p106 = ''[[:d:Q42973|Architekt]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q108901056|Q108901056]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q135077823|Heinz Burghardt]]'' | p569 = 1958-05-22 | p106 = ''[[:d:Q1298794|dub director]]''<br/>''[[:d:Q127607623|dialogue writer]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q135077823|Q135077823]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = [[Ela Nitzsche]] | p569 = 1959 | p106 = ''[[:d:Q33999|Schauspeler]]''<br/>''[[:d:Q2405480|Spreker]]''<br/>''[[:d:Q11481802|Synchroonspreker]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q105043|Q105043]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q1283699|Klaus Schreiber]]'' | p569 = 1959-07-14 | p106 = ''[[:d:Q33999|Schauspeler]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q1283699|Q1283699]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q1420256|Olaf Kraemer]]'' | p569 = 1959 | p106 = ''[[:d:Q28389|Dreihbookschriever]]''<br/>[[Schriever]]<br/>''[[:d:Q1930187|Journalist]]''<br/>''[[:d:Q333634|Översetter]]''<br/>''[[:d:Q822146|Tekstdichter]]''<br/>''[[:d:Q864380|Biograaf]]''<br/>''[[:d:Q18844224|Science-Fiction-Schriever]]''<br/>[[Speelbaas|Filmspeelbaas]] | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q1420256|Q1420256]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q110927859|Hans Becker von Sothen]]'' | p569 = 1959-01-27 | p570 = 2014-06-26 | p106 = ''[[:d:Q2516852|literary editor]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q110927859|Q110927859]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q139259622|Iris Wewer]]'' | p569 = 1959 | p106 = ''[[:d:Q482980|Schriever]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q139259622|Q139259622]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q139521228|Jean Hermanns]]'' | p569 = 1959 | p106 = ''[[:d:Q212980|Psycholoog]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q139521228|Q139521228]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q495901|Andreas Baesler]]'' | p569 = 1960 | p106 = ''[[:d:Q3455803|Speelbaas]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q495901|Q495901]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q1899225|Marion Philadelphia]]'' | p569 = 1960 | p106 = [[Schriever]] | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q1899225|Q1899225]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = [[Torsten Meinberg]] | p569 = 1960-10-31 | p106 = ''[[:d:Q212238|Beamten]]''<br/>[[Afkaat|Avkaat]] | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q25621726|Q25621726]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q1535021|Thomas Kaufmann]]'' | p569 = 1962-03-29 | p106 = ''[[:d:Q1743122|Karkenhistoriker]]''<br/>''[[:d:Q1234713|Theoloog]]''<br/>''[[:d:Q1622272|Universitätsperfesser]]''<br/>''[[:d:Q121594|professor]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q1535021|Q1535021]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q19968192|Jens Braband]]'' | p569 = 1962 | p106 = ''[[:d:Q1622272|Universitätsperfesser]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q19968192|Q19968192]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q21685313|Ina Lepel]]'' | p569 = 1962-04-18 | p106 = [[Diplomat]] | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q21685313|Q21685313]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q95208808|Britta Mümmler]]'' | p569 = 1962 | p106 = ''[[:d:Q17167049|Literaturwetenschopper]]''<br/>''[[:d:Q333634|Översetter]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q95208808|Q95208808]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q323091|Jochen Fraatz]]'' | p569 = 1963-05-14 | p106 = ''[[:d:Q12840545|Handballspeler]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q323091|Q323091]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q20752105|Brage Bei der Wieden]]'' | p569 = 1963 | p106 = ''[[:d:Q201788|Historiker]]''<br/>''[[:d:Q635734|Archivar]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q20752105|Q20752105]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q43674131|Detlef Kornett]]'' | p569 = 1963-05-30<br/>1963-05 | p106 = ''[[:d:Q3665646|Basketballspeler]]'' | birthtimeprecision = 10<br/>11 | item = [[:d:Q43674131|Q43674131]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q113824697|Christiane Rösel]]'' | p569 = 1963 | p106 = ''[[:d:Q876864|editing staff]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q113824697|Q113824697]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q136573158|Holger Hinrichsen]]'' | p569 = 1963-08-29 | p106 = [[Dokter (Medizin)|Dokter]] | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q136573158|Q136573158]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q139025516|Olaf Feuerstein]]'' | p569 = 1963 | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q139025516|Q139025516]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q657084|Gunnar Sauer]]'' | p569 = 1964-06-11 | p106 = ''[[:d:Q937857|Footballspeler]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q657084|Q657084]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = [[Onno Groß]] | p569 = 1964 | p570 = 2016-10-03 | p106 = ''[[:d:Q3640160|marine biologist]]''<br/>''[[:d:Q1930187|Journalist]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q1479900|Q1479900]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q23060197|Christoph Müller-Meinhard]]'' | p569 = 1964-03-29 | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q23060197|Q23060197]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q95791683|Oliver Bode]]'' | p569 = 1964 | p106 = ''[[:d:Q33999|Schauspeler]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q95791683|Q95791683]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q137337919|Lars Schrader]]'' | p569 = 1964 | p106 = ''[[:d:Q864503|Bioloog]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q137337919|Q137337919]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = [[Uwe Santjer]] | p569 = 1965-10-23 | p106 = ''[[:d:Q82955|Politiker]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q15852303|Q15852303]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q92170387|Dirk Hempel]]'' | p569 = 1965 | p106 = ''[[:d:Q17167049|Literaturwetenschopper]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q92170387|Q92170387]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q108293965|Knut Henkel]]'' | p569 = 1965-11-26 | p106 = ''[[:d:Q188094|Ökonoom]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q108293965|Q108293965]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q112829195|Ulrike Elsner]]'' | p569 = 1965 | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q112829195|Q112829195]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q133406807|Corinna Stephanie Walger]]'' | p569 = 1965 | p106 = [[Dokter (Medizin)|Dokter]] | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q133406807|Q133406807]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q137140892|Ulrich Schwarz-Schampera]]'' | p569 = 1965 | p106 = ''[[:d:Q520549|geologist]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q137140892|Q137140892]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q139118678|Beatrice Lohmann]]'' | p569 = 1965-01-11 | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q139118678|Q139118678]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q1466480|Fritz Güntzler]]'' | p569 = 1966-05-06 | p106 = ''[[:d:Q82955|Politiker]]''<br/>''[[:d:Q215536|Koopmann]]''<br/>''[[:d:Q688576|Stüürberader]]''<br/>''[[:d:Q1051798|statutory auditor]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q1466480|Q1466480]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q1777592|Knud Kohr]]'' | p569 = 1966 | p106 = ''[[:d:Q28389|Dreihbookschriever]]''<br/>[[Schriever]] | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q1777592|Q1777592]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q24512592|Carolina Romahn]]'' | p569 = 1966-02-13 | p106 = ''[[:d:Q17167049|Literaturwetenschopper]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q24512592|Q24512592]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q105038337|Ralf Krack]]'' | p569 = 1966 | p106 = ''[[:d:Q16012028|legal scholar]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q105038337|Q105038337]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q113398869|Eick Sternhagen]]'' | p569 = 1966 | p106 = ''[[:d:Q1234713|Theoloog]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q113398869|Q113398869]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q132992779|Martin Rolf Schwiede]]'' | p569 = 1966 | p106 = ''[[:d:Q901402|Geograaf]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q132992779|Q132992779]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q133668099|Katrin Gerken]]'' | p569 = 1966 | p106 = ''[[:d:Q33999|Schauspeler]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q133668099|Q133668099]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q138995381|Nicole Klehm]]'' | p569 = 1966 | p106 = ''[[:d:Q351234|Heelpraktiker]]''<br/>''[[:d:Q482980|Schriever]]''<br/>''[[:d:Q4859473|mediator]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q138995381|Q138995381]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = [[Sandra Keck]] | p569 = 1967-10-08 | p106 = ''[[:d:Q2259451|Theaterschauspeler]]''<br/>''[[:d:Q10800557|Filmschauspeler]]''<br/>''[[:d:Q177220|Singer]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q109141|Q109141]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q72740096|Kristian Kersting]]'' | p569 = 1967-11-28 | p106 = ''[[:d:Q82594|computer scientist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|Universitätsperfesser]]''<br/>''[[:d:Q15976092|artificial intelligence researcher]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q72740096|Q72740096]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q87817063|Michael Spleth]]'' | p569 = 1967-10-31 | p106 = ''[[:d:Q13590141|presenter]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q87817063|Q87817063]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q95246334|Rudolf Ites]]'' | p569 = 1967 | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q95246334|Q95246334]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q133363943|Matthias Jahn]]'' | p569 = 1967 | p106 = [[Dokter (Medizin)|Dokter]] | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q133363943|Q133363943]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q136968722|Jürgen Harder]]'' | p569 = 1967 | p106 = ''[[:d:Q201788|Historiker]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q136968722|Q136968722]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q137444436|Björn Schwarze]]'' | p569 = 1967 | p106 = [[Dokter (Medizin)|Dokter]] | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q137444436|Q137444436]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q1901800|Markus Sehlmeyer]]'' | p569 = 1968-05-16 | p106 = ''[[:d:Q20873384|historian of classical antiquity]]''<br/>''[[:d:Q1622272|Universitätsperfesser]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q1901800|Q1901800]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q132992091|Rolf Freitag]]'' | p569 = 1968 | p106 = ''[[:d:Q169470|Physiker]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q132992091|Q132992091]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q133339529|Sven Riepe]]'' | p569 = 1968 | p106 = ''[[:d:Q1930187|Journalist]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q133339529|Q133339529]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q100402|Volker Neumüller]]'' | p569 = 1969-10-18 | p106 = ''[[:d:Q1320883|Künstlermanager]]''<br/>''[[:d:Q183945|Musikproduzent]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q100402|Q100402]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q1416980|Hauke Kenzler]]'' | p569 = 1969 | p106 = ''[[:d:Q3621491|Archäoloog]]''<br/>''[[:d:Q1622272|Universitätsperfesser]]''<br/>''[[:d:Q9379869|lecturer]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q1416980|Q1416980]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q138986418|Gitta Rüscher]]'' | p569 = 1969 | p106 = ''[[:d:Q4773904|anthropologist]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q138986418|Q138986418]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q18626162|JanLeonardo]]'' | p569 = 1970-07-30 | p106 = ''[[:d:Q33231|Fotograaf]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q18626162|Q18626162]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q18683965|Jessica Backhaus]]'' | p569 = 1970 | p106 = ''[[:d:Q33231|Fotograaf]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q18683965|Q18683965]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q133002205|Christine Frese]]'' | p569 = 1970 | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q133002205|Q133002205]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q139000402|Stephan Wagner Krüger]]'' | p569 = 1970 | p106 = [[Komponist]]<br/>''[[:d:Q639669|Musiker]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q139000402|Q139000402]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q114598530|Oliver Ebken]]'' | p569 = 1971-04-15 | p106 = ''[[:d:Q82955|Politiker]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q114598530|Q114598530]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q132995380|Jens-Christian Mangels]]'' | p569 = 1971 | p106 = ''[[:d:Q1930187|Journalist]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q132995380|Q132995380]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q133023080|Sven Sehlmeyer]]'' | p569 = 1971 | p106 = [[Aftheker]] | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q133023080|Q133023080]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q20172678|Björn Kerbein]]'' | p569 = 1973-10-01 | p106 = ''[[:d:Q82955|Politiker]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q20172678|Q20172678]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q20243243|Oliver Schumacher]]'' | p569 = 1973-08-03 | p106 = [[Schriever]] | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q20243243|Q20243243]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q133007092|Silke Keiner]]'' | p569 = 1973-03-27 | p106 = [[Aftheker]] | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q133007092|Q133007092]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q133015951|Dagmar Borchers]]'' | p569 = 1973 | p106 = ''[[:d:Q1231865|Pädagoog]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q133015951|Q133015951]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q133022466|Mario Neukirch]]'' | p569 = 1974 | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q133022466|Q133022466]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q133581566|Birgit Kellner]]'' | p569 = 1974 | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q133581566|Q133581566]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q137157728|Nils Gundlach]]'' | p569 = 1974 | p106 = [[Dokter (Medizin)|Dokter]] | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q137157728|Q137157728]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q95220513|Christoph Steinau]]'' | p569 = 1975 | p106 = ''[[:d:Q33999|Schauspeler]]''<br/>''[[:d:Q3455803|Speelbaas]]''<br/>[[Filmproduzent]] | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q95220513|Q95220513]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q132982841|Melanie Bauer]]'' | p569 = 1975-06-24 | p106 = ''[[:d:Q81096|Inschenör]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q132982841|Q132982841]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q133081811|Christian Voigt]]'' | p569 = 1975 | p106 = ''[[:d:Q81096|Inschenör]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q133081811|Q133081811]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q133481969|Birgit Pauly]]'' | p569 = 1975 | p106 = ''[[:d:Q864503|Bioloog]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q133481969|Q133481969]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q133794385|Daniel Rothert]]'' | p569 = 1975 | p106 = ''[[:d:Q12902372|flautist]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q133794385|Q133794385]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q137448206|Kathrin Fetz]]'' | p569 = 1975 | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q137448206|Q137448206]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q138956032|Jörg Hahne]]'' | p569 = 1975 | p106 = ''[[:d:Q864503|Bioloog]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q138956032|Q138956032]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q139326984|Thorsten Uelzen]]'' | p569 = 1975 | p106 = ''[[:d:Q1327627|electrotechnician]]''<br/>''[[:d:Q81096|Inschenör]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q139326984|Q139326984]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q16321004|Thomas von Lüdinghausen]]'' | p569 = 1976-10-23 | p106 = ''[[:d:Q12902372|flautist]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q16321004|Q16321004]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q23564284|Carina Linge]]'' | p569 = 1976 | p106 = ''[[:d:Q33231|Fotograaf]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q23564284|Q23564284]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q108758092|Daniel Schneider]]'' | p569 = 1976-12-11 | p106 = ''[[:d:Q82955|Politiker]]'' | birthtimeprecision = 11<br/>9 | item = [[:d:Q108758092|Q108758092]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q133473867|Holger Klammer]]'' | p569 = 1976 | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q133473867|Q133473867]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q133708431|Sandra Schwarz]]'' | p569 = 1976 | p106 = ''[[:d:Q864503|Bioloog]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q133708431|Q133708431]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q2642072|Alexander Fechner]]'' | p569 = 1977-11-24 | p106 = ''[[:d:Q644687|Illustrater]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q2642072|Q2642072]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = [[Hilke Martinek]] | p569 = 1977-09-09 | p106 = ''[[:d:Q28389|Dreihbookschriever]]''<br/>[[Schriever]] | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q20607275|Q20607275]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q132992971|Anne-Brit Krappmann]]'' | p569 = 1977 | p106 = ''[[:d:Q864503|Bioloog]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q132992971|Q132992971]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q132995730|Wiebke Lang]]'' | p569 = 1977 | p106 = ''[[:d:Q12372578|spatial planner]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q132995730|Q132995730]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q132997548|Julia Damrot]]'' | p569 = 1977 | p106 = ''[[:d:Q864503|Bioloog]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q132997548|Q132997548]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q133006134|Thomas Leppin]]'' | p569 = 1977-05-23 | p106 = ''[[:d:Q10272925|agricultural engineer]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q133006134|Q133006134]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q133024313|Oliver Weidler]]'' | p569 = 1977 | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q133024313|Q133024313]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q1616525|Mathias Casanova]]'' | p569 = 1978 | p106 = [[Filmproduzent]] | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q1616525|Q1616525]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q60684073|Till Oeltermann]]'' | p569 = 1978-05-23 | p106 = ''[[:d:Q3665646|Basketballspeler]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q60684073|Q60684073]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q130798081|Tonia Wiatrowski]]'' | p569 = 1978 | p106 = ''[[:d:Q644687|Illustrater]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q130798081|Q130798081]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q133017825|Gernot Kissel]]'' | p569 = 1978 | p106 = [[Aftheker]] | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q133017825|Q133017825]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q133397182|Bianca Roskam]]'' | p569 = 1978 | p106 = [[Dokter (Medizin)|Dokter]] | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q133397182|Q133397182]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q139347405|Derek Veit Manfred Ott]]'' | p569 = 1978 | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q139347405|Q139347405]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q139518473|Binje Vick]]'' | p569 = 1978 | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q139518473|Q139518473]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q1127922|Constantin Schreiber]]'' | p569 = 1979-06-14 | p106 = ''[[:d:Q1930187|Journalist]]''<br/>''[[:d:Q947873|Feernsehmoderator]]''<br/>''[[:d:Q185351|Jurist]]'' | birthtimeprecision = 11<br/>9 | item = [[:d:Q1127922|Q1127922]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q1317332|Vanida Karun]]'' | p569 = 1979-10-09 | p106 = ''[[:d:Q33999|Schauspeler]]''<br/>''[[:d:Q2405480|Spreker]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q1317332|Q1317332]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = [[Thiemo Röhler]] | p569 = 1979-06-02 | p106 = ''[[:d:Q82955|Politiker]]''<br/>[[Afkaat|Avkaat]] | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q42560482|Q42560482]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q133316015|Michael Bartelt]]'' | p569 = 1979 | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q133316015|Q133316015]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q136968592|Timo Lühr]]'' | p569 = 1979 | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q136968592|Q136968592]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q137305996|Stefan Thiems]]'' | p569 = 1979 | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q137305996|Q137305996]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q139258088|Antje-Christin Deppe]]'' | p569 = 1979 | p106 = [[Dokter (Medizin)|Dokter]] | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q139258088|Q139258088]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q139371486|Wiebke Icken]]'' | p569 = 1979-10-03 | p106 = ''[[:d:Q1781198|agronomist]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q139371486|Q139371486]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q67008249|Wiebke Binder]]'' | p569 = 1980-08-19 | p106 = ''[[:d:Q1930187|Journalist]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q67008249|Q67008249]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q95308604|Philipp Maaß]]'' | p569 = 1980 | p106 = ''[[:d:Q15319501|social scientist]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q95308604|Q95308604]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q132932137|Susan Ehlers]]'' | p569 = 1980-09-02 | p106 = ''[[:d:Q593644|Chemiker]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q132932137|Q132932137]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q133360811|Arne Timm]]'' | p569 = 1980 | p106 = ''[[:d:Q201788|Historiker]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q133360811|Q133360811]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q136857824|Henrike Telse Andres]]'' | p569 = 1980 | p106 = [[Dokter (Medizin)|Dokter]] | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q136857824|Q136857824]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q137312619|Gerrit Bruns]]'' | p569 = 1980 | p106 = [[Dokter (Medizin)|Dokter]] | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q137312619|Q137312619]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q137452291|Ute Regina Haedke]]'' | p569 = 1980 | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q137452291|Q137452291]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q139110499|Thurid Küber]]'' | p569 = 1980-04-20 | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q139110499|Q139110499]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q88053508|Arne Jahn]]'' | p569 = 1981 | p106 = ''[[:d:Q1650915|Wetenschopper]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q88053508|Q88053508]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q91823151|Nicola Benjamin]]'' | p569 = 1981 | p106 = ''[[:d:Q1650915|Wetenschopper]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q91823151|Q91823151]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q130785095|Alexander Kriebel]]'' | p569 = 1981 | p106 = ''[[:d:Q185351|Jurist]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q130785095|Q130785095]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q133014297|Henny Elisabeth Mahler]]'' | p569 = 1981 | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q133014297|Q133014297]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q133021215|Anne Kathrin Abenstein]]'' | p569 = 1981 | p106 = ''[[:d:Q742628|assistant physician]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q133021215|Q133021215]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q133490469|Finn Kornau]]'' | p569 = 1981 | p106 = ''[[:d:Q71134636|orthopedist]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q133490469|Q133490469]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q137331843|Christian Helmrich]]'' | p569 = 1981 | p106 = ''[[:d:Q81096|Inschenör]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q137331843|Q137331843]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q136860136|Johanna Bochow]]'' | p569 = 1982 | p106 = [[Dokter (Medizin)|Dokter]] | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q136860136|Q136860136]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q137307066|Henner Tönjes]]'' | p569 = 1982 | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q137307066|Q137307066]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q138987672|Maren Prieß]]'' | p569 = 1982 | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q138987672|Q138987672]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q139059127|Inken Putzig]]'' | p569 = 1982 | p106 = ''[[:d:Q742628|assistant physician]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q139059127|Q139059127]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q133068936|Nils Becker]]'' | p569 = 1983 | p106 = ''[[:d:Q593644|Chemiker]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q133068936|Q133068936]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q133128448|Robert Julian Tschakert]]'' | p569 = 1983 | p106 = ''[[:d:Q27349|dentist]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q133128448|Q133128448]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q133376894|Katharina Noeres]]'' | p569 = 1983 | p106 = ''[[:d:Q742628|assistant physician]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q133376894|Q133376894]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q133469095|Rike Wrede]]'' | p569 = 1983 | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q133469095|Q133469095]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q137307143|Ruben-Simon Kühnel]]'' | p569 = 1983 | p106 = ''[[:d:Q593644|Chemiker]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q137307143|Q137307143]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q138957717|Mareike Bösch]]'' | p569 = 1983 | p106 = ''[[:d:Q27349|dentist]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q138957717|Q138957717]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q139541755|Anna-Leena Krämer]]'' | p569 = 1983 | p106 = ''[[:d:Q864503|Bioloog]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q139541755|Q139541755]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q130797692|Janne Sofia Margret Janzik]]'' | p569 = 1984 | p106 = [[Dokter (Medizin)|Dokter]] | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q130797692|Q130797692]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q132733521|Christoph Frauenpreiß]]'' | p569 = 1984-11-15 | p106 = ''[[:d:Q82955|Politiker]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q132733521|Q132733521]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q133024116|Marina Junge]]'' | p569 = 1984 | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q133024116|Q133024116]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q133490190|Ralf-Bernhardt Rues]]'' | p569 = 1984 | p106 = ''[[:d:Q2919046|biochemist]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q133490190|Q133490190]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q136962394|Sören Könneker]]'' | p569 = 1984 | p106 = ''[[:d:Q5770349|plastic surgeon]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q136962394|Q136962394]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q136966225|Carsten König]]'' | p569 = 1984 | p106 = ''[[:d:Q185351|Jurist]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q136966225|Q136966225]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q1806204|Lars Friedrich]]'' | p569 = 1985-04-23 | p106 = ''[[:d:Q12840545|Handballspeler]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q1806204|Q1806204]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q133127453|Bjarne Wiegard]]'' | p569 = 1985 | p106 = ''[[:d:Q1906857|mechanical engineer]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q133127453|Q133127453]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q133325238|Fabian Harders]]'' | p569 = 1985 | p106 = [[Dokter (Medizin)|Dokter]] | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q133325238|Q133325238]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q133425834|Annika Jagels]]'' | p569 = 1985 | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q133425834|Q133425834]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q133490285|Moritz Philipp Friedrich Ehlken]]'' | p569 = 1985 | p106 = [[Dokter (Medizin)|Dokter]] | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q133490285|Q133490285]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q136856476|Andrea Woltmann]]'' | p569 = 1985 | p106 = ''[[:d:Q864503|Bioloog]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q136856476|Q136856476]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q136857114|Hanna Karoline Ebert]]'' | p569 = 1985 | p106 = ''[[:d:Q593644|Chemiker]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q136857114|Q136857114]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q136969347|Immo Kämpf]]'' | p569 = 1985 | p106 = ''[[:d:Q15839134|ecologist]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q136969347|Q136969347]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = [[Lasse Weritz]] | p569 = 1986-05-30 | p106 = ''[[:d:Q82955|Politiker]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q42161549|Q42161549]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q95218687|Jeff Gielkens]]'' | p569 = 1986 | p106 = ''[[:d:Q33999|Schauspeler]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q95218687|Q95218687]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q98960110|Jeffy Jacobson]]'' | p569 = 1986-03-13 | p106 = ''[[:d:Q10800557|Filmschauspeler]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q98960110|Q98960110]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q130800096|Ineke Lawrenz]]'' | p569 = 1986 | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q130800096|Q130800096]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q133056819|Philip-Helge Arnemann]]'' | p569 = 1986 | p106 = [[Dokter (Medizin)|Dokter]] | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q133056819|Q133056819]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q133389405|Katharina Heike Buchheim]]'' | p569 = 1986 | p106 = [[Dokter (Medizin)|Dokter]] | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q133389405|Q133389405]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q139277750|Friederike Frieß]]'' | p569 = 1986 | p106 = ''[[:d:Q16538479|Lehrbeauftragter]]''<br/>''[[:d:Q16742096|nuclear physicist]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q139277750|Q139277750]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q19964086|Tobias Reinkemeier]]'' | p569 = 1987-04-07 | p106 = ''[[:d:Q15295720|Pokerspeler]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q19964086|Q19964086]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q100560996|Sebastian Cammann]]'' | p569 = 1987 | p106 = ''[[:d:Q1650915|Wetenschopper]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q100560996|Q100560996]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q133426328|Madita Hoy]]'' | p569 = 1987 | p106 = ''[[:d:Q212980|Psycholoog]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q133426328|Q133426328]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q136991108|Laura Katharina Mühlhausen]]'' | p569 = 1987 | p106 = ''[[:d:Q742628|assistant physician]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q136991108|Q136991108]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q133350337|Heiner Zille]]'' | p569 = 1988 | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q133350337|Q133350337]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q133360207|Jan Philipp Lemmerhirt]]'' | p569 = 1988 | p106 = [[Aftheker]] | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q133360207|Q133360207]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q136854495|Leonie Ascheberg]]'' | p569 = 1988 | p106 = ''[[:d:Q185351|Jurist]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q136854495|Q136854495]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q136973158|Torben Göpel]]'' | p569 = 1988 | p106 = ''[[:d:Q864503|Bioloog]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q136973158|Q136973158]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q112862335|Julia Carstens]]'' | p569 = 1989-11-23 | p106 = ''[[:d:Q2101540|political appointee]]''<br/>''[[:d:Q82955|Politiker]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q112862335|Q112862335]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q133313402|Daniel Walacides]]'' | p569 = 1989 | p106 = [[Dokter (Medizin)|Dokter]] | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q133313402|Q133313402]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q133339212|Adriaan den Hertog]]'' | p569 = 1989 | p106 = [[Afkaat|Avkaat]] | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q133339212|Q133339212]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q133345149|Lennart Caspers]]'' | p569 = 1989 | p106 = ''[[:d:Q1906857|mechanical engineer]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q133345149|Q133345149]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q17321795|Frozen Skies]]'' | p569 = 1990-10-29 | p106 = ''[[:d:Q130857|DJ]]''<br/>''[[:d:Q183945|Musikproduzent]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q17321795|Q17321795]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q133348446|Finn Richter]]'' | p569 = 1990 | p106 = ''[[:d:Q81096|Inschenör]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q133348446|Q133348446]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q136584195|Lennart Bolten]]'' | p569 = 1990 | p106 = [[Dokter (Medizin)|Dokter]] | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q136584195|Q136584195]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q139278650|Irina Wojahn]]'' | p569 = 1990 | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q139278650|Q139278650]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q133371191|Matthias Schilde]]'' | p569 = 1991 | p106 = ''[[:d:Q1781198|agronomist]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q133371191|Q133371191]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q133349032|Tobias Picker]]'' | p569 = 1992 | p106 = ''[[:d:Q1906857|mechanical engineer]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q133349032|Q133349032]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q136859676|Jule Brielmaier]]'' | p569 = 1993 | p106 = [[Dokter (Medizin)|Dokter]] | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q136859676|Q136859676]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q136862608|Annike Knabe]]'' | p569 = 1993 | p106 = ''[[:d:Q116994205|geodesist]]'' | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q136862608|Q136862608]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q1817332|Lena Petermann]]'' | p569 = 1994-02-05 | p106 = ''[[:d:Q937857|Footballspeler]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q1817332|Q1817332]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q122898409|Hendrik Gruhn]]'' | p569 = 1994-08-13 | p106 = ''[[:d:Q5137571|basketball coach]]''<br/>''[[:d:Q3665646|Basketballspeler]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q122898409|Q122898409]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q136993067|Alexandra Veronika Jürs]]'' | p569 = 1995 | p106 = [[Dokter (Medizin)|Dokter]] | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q136993067|Q136993067]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q92985234|Lisa Borutta]]'' | p569 = 1997-12-03 | p106 = ''[[:d:Q12840545|Handballspeler]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q92985234|Q92985234]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q133435550|Wiebke Arfmann]]'' | p569 = 1997 | p106 = [[Dokter (Medizin)|Dokter]] | birthtimeprecision = 9 | item = [[:d:Q133435550|Q133435550]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q30068040|Alicia Kersten]]'' | p569 = 1998-07-22 | p106 = ''[[:d:Q937857|Footballspeler]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q30068040|Q30068040]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q56707598|Thorben Döding]]'' | p569 = 1999-03-07 | p106 = ''[[:d:Q3665646|Basketballspeler]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q56707598|Q56707598]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q1340027|Imke Müller]]'' | p569 = 20th century | p106 = ''[[:d:Q33999|Schauspeler]]'' | birthtimeprecision = 7 | item = [[:d:Q1340027|Q1340027]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q2076031|Peter Jensen]]'' | p569 = 20th century | p106 = ''[[:d:Q947873|Feernsehmoderator]]''<br/>''[[:d:Q1930187|Journalist]]'' | birthtimeprecision = 7 | item = [[:d:Q2076031|Q2076031]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q15435413|Birte Schaake]]'' | p569 = 20th century | p106 = ''[[:d:Q41583|Trainer]]''<br/>''[[:d:Q5137571|basketball coach]]'' | birthtimeprecision = 7 | item = [[:d:Q15435413|Q15435413]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q118847932|Jonas Martens]]'' | p569 = 2000-01-23 | p106 = ''[[:d:Q10800557|Filmschauspeler]]''<br/>''[[:d:Q33999|Schauspeler]]''<br/>''[[:d:Q10798782|TV-Schauspeler]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q118847932|Q118847932]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q115161434|Kilian Brockhoff]]'' | p569 = 2004-05-17 | p106 = ''[[:d:Q3665646|Basketballspeler]]'' | birthtimeprecision = 11 | item = [[:d:Q115161434|Q115161434]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q40927350|Olaf Hiort]]'' | p106 = ''[[:d:Q1650915|Wetenschopper]]''<br/>[[Dokter (Medizin)|Dokter]]<br/>''[[:d:Q4531850|endocrinologist]]'' | item = [[:d:Q40927350|Q40927350]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q87632142|Julia Butt]]'' | p106 = ''[[:d:Q1650915|Wetenschopper]]'' | item = [[:d:Q87632142|Q87632142]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q113842285|Wolfgang Nein]]'' | p106 = ''[[:d:Q152002|Pastoor]]'' | item = [[:d:Q113842285|Q113842285]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q130832478|Heide Boeth]]'' | p106 = ''[[:d:Q81096|Inschenör]]'' | item = [[:d:Q130832478|Q130832478]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q132929567|Kurt Dreikorn]]'' | p106 = [[Dokter (Medizin)|Dokter]] | item = [[:d:Q132929567|Q132929567]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q133127593|Claas Heymann]]'' | p106 = ''[[:d:Q81096|Inschenör]]'' | item = [[:d:Q133127593|Q133127593]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q133334496|Ken Felix Kraffert]]'' | item = [[:d:Q133334496|Q133334496]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q133357841|Hendrik Arendt]]'' | p570 = 1989 | p106 = ''[[:d:Q185351|Jurist]]'' | item = [[:d:Q133357841|Q133357841]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q133360810|Oscar-Rupert Arndt]]'' | p106 = ''[[:d:Q1627196|Pharmazeut]]'' | item = [[:d:Q133360810|Q133360810]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q133380632|Jana Weinberg]]'' | item = [[:d:Q133380632|Q133380632]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q133383569|Anna Juliane Vesting]]'' | p106 = ''[[:d:Q864503|Bioloog]]'' | item = [[:d:Q133383569|Q133383569]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q133414398|Verena Labenski]]'' | item = [[:d:Q133414398|Q133414398]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q137012664|Murat Karaboğa]]'' | p106 = ''[[:d:Q1238570|Politoloog]]'' | item = [[:d:Q137012664|Q137012664]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q137017431|Horst Thode]]'' | p106 = ''[[:d:Q1284709|master craftsman]]'' | item = [[:d:Q137017431|Q137017431]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q137084879|Britta Gädtke]]'' | item = [[:d:Q137084879|Q137084879]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q137100549|Ricarda Johanna Seemann]]'' | p106 = ''[[:d:Q71134636|orthopedist]]'' | item = [[:d:Q137100549|Q137100549]] }} {{Vörlaag:Person Row | label = ''[[:d:Q137105845|Sarah Heinisch]]'' | p106 = ''[[:d:Q4964182|Philosoph]]'' | item = [[:d:Q137105845|Q137105845]] }} {{Wikidata list end}} qcgg91713dlz19oik4qyfu38ob7fxvq Claudia Dale Goldin 0 176389 1065470 1013894 2026-05-14T15:17:55Z Eastfrisian2 58044 /* Utteknungen */ 1065470 wikitext text/x-wiki [[Datei:Claudia Goldin (cropped).jpg|mini|Claudia Goldin (2019)]] '''Claudia Dale Goldin''' (* [[14. Mai]] [[1946]] in [[New York City]]) is siet 1990 Perfessersche för [[Volkswertschapslehre]] an de [[Harvard University]]. Bi dat [[National Bureau of Economic Research]] vun de [[USA]] weer se van 1989 bit 2017 Direktorin vun dat ''Development of the American Economy Program'' un is Ko-Direktorin vun de Arbeitsgrupp ''Gender in the Economy''. 2023 wurr se för hör Utforschen vun geschlechtsspezifischer Ünnerscheeden up den Arbeitsmarkt mit den [[Nobelpries för Weertschapswetenschapen|Alfred-Nobel-Gedächtnispries för Wertschapswetenschapen]] uttekent. == Leven == Claudia Goldin is in den Stadtbezirk [[Bronx]] vun New York City upwussen. Se hett van 1963 bit Juni 1967 an de [[Cornell University]] [[Weerdschopswetenschop|Wertschapswetenschap]]en studeert un dat Studium mit en [[Bachelor of Arts]] mit dat Prädikat [[Magna cum laude]] afslooten. Dornah hett se an de [[University of Chicago]] wieder studeert un kreeg dor in‘n Juni 1969 hör [[Master of Arts]] un 1972 den Doktertitel [[Ph.D.]]. All af 1971 weer Goldin as Assistenzperfessersche an de [[University of Wisconsin–Madison]] tätig. 1973 gung se in de glieker Positschoon an de [[Princeton University]] un weer van 1975 bit 1976 parallel Gastdozentin an de Harvard University. 1979 wurr se außerordentliche Perfessersche an de [[University of Pennsylvania]]. Ahn disse Stäe uptogeven, wurr se 1982 Liddmaat vun dat ''[[Institute for Advanced Study]]'' in [[Princeton (New Jersey)|Princeton]] un bleev dor för een Johr. 1985 wurr se an de University of Pennsylvania to en ordentlichen Perfessersche nöömt. Nah fief Johren dor kreeg se en Angebot ut Harvard und wurr dor 1990 de eerste Perfessersche, de [[Tenure-Track|tenure]] in Volkswertschapslehre kreeg.<ref>Harvard Crimson: ''[https://www.thecrimson.com/article/1989/11/2/ec-seeks-to-tenure-first-woman/ Ec Seeks to Tenure First Woman Prof]'', 2. November 1989</ref> 1991 weer Goldin Viezpräsidentin un 2013 Präsidentin vun de [[American Economic Association]].<ref name="AEA">{{Internetquelle |url=https://www.aeaweb.org/honors_awards/officerspast.php |titel=Past and Present Officers |hrsg=aeaweb.org ([[American Economic Association]]) |zugriff=2018-01-20 |sprache=en}}</ref> De [[Economic History Association]] stunn se van 1999 bit 2000 as Präsidentin vör. 1992 wurr se in de [[American Academy of Arts and Sciences]] wählt, 2006 in de [[National Academy of Sciences]], 2015 in de [[American Philosophical Society]]. ==Forschung== Goldin erforscht ut wertschapsgeschichtlich Perspektive de Rull vun Fruen in’n Arbeitsmarkt, de Grünnen för Inkommensünnerscheeden un [[Gender-Pay-Gap]], Folgen vun den technologischen Wannel as ok Fragen vun Utbillen un Migratschoon. Se hett sück speziell mit de Geschichte vun de Fruen up den US-Arbeitsmarkt befaat un dorbi Themen as de [[Vereenbarkeit vun Familie un Berop]], den Infloot vun de [[Antibabypill]] up de wievlich Beropstätigkeit, de Naamswahl vun verheiraadt Fruen as Sozialindikator un de Utwirkungen vun de [[Koedukatschoon]] ünnersöcht.<ref name="Bio">[https://scholar.harvard.edu/goldin/biocv Bio for Claudia Goldin] up hör persönliche Website an de Harvard University, afropen an’n 16. November 2023.</ref> Goldin hett mit de af un to vertreeden Upfaaten uprüümt, dat de wievlich Erwerbstätigkeit eerst mit dat 20. Johrhunnert, mit den wertschaplich Upswung un de Fruenrechtsbewegungen anfungen harr. Völmehr hemm verheiraadt Fruen in Amerika hüüd ähnlich völ as um 1800 in de agrarisch präägt Sellschopp arbeit. Eerst mit de Industrialisierung weer de Andeel vun de erwerbstätigen Fruen sunken un mit de tonehmend Deenstleistungssellschopp nah 1910 denn weer steegen.<ref>''Warum Frauen weniger arbeiten und weniger verdienen'', in: ''Frankfurter Allgemeine Zeitung'' van’n 10. Oktober 2023</ref> Siet 2020 hett hör de Medienkonzern ''Clarivate'' to de Favoriten up en [[Nobelpries]] ([[Clarivate Citation Laureates]]) tellt, mit den se denn 2023 uttekent wurr. För dat „Opdecken vun de wichtigsten Oorsaken för geschlechtsspezifische Ünnerscheeden up den Arbeitsmarkt“<ref>{{Internetquelle |url=https://www.zdf.de/uri/a578a019-6acb-4efe-8807-4f7e8d6a0cd3 |titel=Wirtschaftsnobelpreis für US-Volkswirtin Claudia Goldin |datum=2023-10-09 |sprache=de |abruf=2023-10-09}}</ref> kreeg se den [[Nobelpries för Weertschapswetenschapen|Alfred-Nobel-Gedächtnispries för Wertschaftswetenschapen]].<ref>{{Internetquelle |url=https://www.nobelprize.org/prizes/economic-sciences/2023/press-release/ |titel=The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 2023 |sprache=en-US |abruf=2023-10-09}}</ref> ==Privates== Goldin leevt mit hör Mann, den US-amerikaanschen Wertschapswetenschapler [[Lawrence Francis Katz]] (boren 1959), in [[Cambridge (Massachusetts)|Cambridge MA]].<ref>{{Internetquelle |url=https://ifs.org.uk/inequality/person/claudia-goldin/ |titel=Claudia Goldin |werk=ifs.org.uk |sprache=en-GB |abruf=2023-10-09}}</ref> Mit hüm hett se 2008 dat Book ''The Race between Education and Technology'' verfaat.<ref>{{Internetquelle |url=https://scholar.harvard.edu/goldin/pages/pika |titel=Pika the Golden Retriever |sprache=en |abruf=2023-10-09}}</ref><ref>{{Internetquelle |url=https://scholar.harvard.edu/files/goldin/files/imf_people_in_economics_0.pdf |titel=Profile of Harvard Economist Claudia Goldin |datum=2018-12 |abruf=2023-10-09}}</ref> == Utteknungen == [[Datei:2008 Claudia Goldin.jpg|mini|Claudia Goldin (2008)]] * 1989: ''Irving Kravis Teaching Award'' * 1990: ''Allan Sharlin Book Award'' un den ''Richard Lester Book Award'' för hör Wark ''Understanding the Gender Gap'' * 1995: ''Galbraith Teaching Award'' vun de Universität Harvard * 2002: ''Minnesota Award'' * 2005: [[Carolyn Shaw Bell Award]] * 2009: [[Jacob-Mincer-Pries]] * 2016: [[IZA Prize in Labor Economics]] * 2018: [[BBVA Foundation Frontiers of Knowledge Awards|BBVA Foundation Frontiers of Knowledge Award]] * 2020: [[Nemmers-Pries för Wertschapswetenschapen]] * 2020: [[Ehrendokter]]titel vun de [[Universität Zürich]]<ref>{{Internetquelle |url=https://www.uzh.ch/cmsssl/de/about/portrait/awards/hc/2020.html |titel=Ehrenpromotionen und Ehrensenatoren 2020 |hrsg=Universität Zürich |abruf=2020-05-03 |sprache=de}}</ref> * 2022: Distinguished Fellow des [[Center for Economic Studies]] * 2023: [[Nobelpries för Wertschapswetenschapen]] == Publikatschonen == * ''Urban Slavery in the American South, 1820 to 1860: A Quantitative History.'' University of Chicago Press, Chicago 1976, ISBN 0-226-30104-4. * ''Understanding the Gender Gap: An Economic History of American Women.'' Oxford University Press, New York 1990, ISBN 0-19-505077-0. * zusammen mit Hugh Rockoff: ''Strategic Factors in Nineteenth Century American Economic History.'' University of Chicago Press, Chicago 1992, ISBN 0-226-30112-5. * zusammen mit Gary Libecap: ''The Regulated Economy: A Historical Approach to Political Economy.'' University of Chicago Press, Chicago 1994, ISBN 0-226-30110-9. * zusammen mit [[Michael Bordo]] und Eugene White: ''The Defining Moment: The Great Depression and the American Economy in the Twentieth Century.'' University of Chicago Press, Chicago 1998, ISBN 0-226-06589-8. * mit [[Edward Glaeser|Edward L. Glaeser]]: ''Corruption and Reform: Lessons from America’s History.'' University of Chicago Press, Chicago 2006, ISBN 0-226-29957-0. * mit [[Lawrence Katz|Lawrence F. Katz]]: ''The Race between Education and Technology.'' Belknap, Cambridge 2010, ISBN 978-0-674-03530-0. * ''Career and Family: Women’s Century-Long Journey toward Equity.'' Princeton University Press, Princeton 2021, ISBN 978-0-691-20178-8. == Literatur == * [[Mark Blaug]] (Hrsg.): ''Who’s who in economics.'' 3. Uplaag, Elgar, Cheltenham [u.&nbsp;a.] 1999, ISBN 1-85898-886-1, S. 436–438 == Weblinks == {{Commons}} * [https://scholar.harvard.edu/goldin/home Claudia Goldin up de Website vun de Harvard-Universität] == Enkeld Nahwiesen == <references /> {{Normdaten|TYP=p|GND=128759321|LCCN=n83212494|NDL=032770639|VIAF=34501769}} {{SORTIERUNG:Goldin, Claudia Dale}} [[Kategorie:Fru]] [[Kategorie:Börger von de USA]] [[Kategorie:Boren 1946]] [[Kategorie:Nobelpriesdräger (Wertschapswetenschapen)]] 50nxkkm6cj6jvth7tfhrf97igtmham6 Bruker:Eastfrisian2 2 191996 1065469 1065222 2026-05-14T14:32:43Z Eastfrisian2 58044 1065469 wikitext text/x-wiki Bither weer ik as [[Bruker:Eastfrisian]] ünnerwegens. Mit en nee Computer weer de Siet nich mehr hertostellen. Also nu ünner de nee Naam. =Van mi anleggt Artikels= ==Automobilrennsport== [[Andrea Kimi Antonelli]] ==Bargen/Bargstieger== [[Wladimir Alexandrowitsch Karatajew]], [[Johannes Zumtaugwald]] ==Biathlon== ===Sportler=== [[Ragnhild Femsteinevik]], [[Lou Jeanmonnot]], [[Michal Krčmář]], [[Philipp Nawrath]], [[Justus Strelow]], [[Julia Tannheimer]] (6). === Veranstaltungen=== [[Olympisch Winterspelen 2026/Biathlon]] ==Football== [[Willy Baumgärtner]], [[Alfred Heiß]], [[Norbert Hof]], [[Albin Kitzinger]], [[Karl Koller (Footballspeler)]], [[Kees Kuijs]], [[Theodor Lohrmann]], [[Niccolò Pisilli]], [[François Remetter]] (9) ==Indianer== [[Yomba]] ==Kark== ===Paapst=== [[Anicetus]], [[Calixt I.]], [[Viktor I.]] ===Kardinal=== [[Carlo Leopoldo Calcagnini]] ==Literatur== [[Louise Penny]] ==Maleree, Maler== [[Richard Parkes Bonington]], [[Margaret Sarah Carpenter]], [[Lovis Corinth]], [[Franz Obrien]] ==Musik== ===Jazz=== [[Aimé Barelli]], [[Cab Calloway]], [[Bruce Eisenbeil]], [[Gil Evans]], [[Jimmy Giuffre]], [[Percy Heath (Jazzmusiker)]], [[Bill Holman]], [[Freddie Hubbard]], [[Jimmie Lunceford]], [[Dave Peyton]], [[Horace Silver]], [[Sarah Vaughan]], [[Mike Wofford]] (13). ===Rock/Pop=== [[Aliotta Haynes Jeremiah]], [[Sheena Easton]], [[The Last Dinner Party]], [[Three Dog Night]] ==Natschonalsozialismus (Lüüd, Wedderstand, Krieg usw.)== [[Paul von Hase]] ==Nobelpries== [[Philippe Aghion]], [[Sidney Altman]], [[Mary Elisabeth Brunkow]], [[Elias James Corey]], [[Hans Georg Dehmelt]], [[Michel Devoret]], [[Jerome Isaac Friedman]], [[Pierre-Gilles de Gennes]], [[Michail Sergejewitsch Gorbatschow]], [[Peter Wilkinson Howitt]], [[Henry Way Kendall]], [[Susumu Kitagawa]], [[László Krasznahorkai]], [[María Corina Machado]], [[John Matthew Martinis]], [[Joel Mokyr]], [[Fred Ramsdell]], [[Richard Robson (Chemiker)]], [[Shimon Sakaguchi]], [[Bert Sakmann]], [[William Forsyth Sharpe]], [[Richard Edward Taylor]], [[Omar Yaghi]] (23). ==Öörd un Städer== [[Kabul]], [[Manchester]], [[Niono]], [[Zandvoort]] (4) ==Politik== [[Günther Boekhoff]], [[Günther Bredehorn]], [[Gabriele Iwersen]], [[Tobias Heilmann (Politiker, 1975)|Tobias Heilmann]], [[Philipp Raulfs]], [[Rita Süssmuth]] (6). ==Radsport== [[Adrie van der Poel]], [[Cian Uijtdebroeks]] ==Ruumfohrt== [[Oleg Germanowitsch Artemjew]], [[Jeffrey Alan Hoffman]], [[Juri Wassiljewitsch Malyschew]] ==Schach== [[Juraj Druska]], [[Božidar Đurašević]], [[Denis Kadrić]], [[Boris Tschatalbaschew]] ==Schauspeel== [[Amy Benkenstein]], [[Irene Dunne]], [[Henry Fonda]], [[Robert Fuller]], [[Mary Kerridge]], [[Penelope Milford]], [[Robert Morley]], [[Theresa Underberg]] (8) ==Slötter (un Borgen)== [[Slott Les Roches-Baritaud|Les Roches-Baritaud]], [[Slott Walzin|Walzin]] ==Swemmsport== [[Aileen Riggin]], [[David Wilkie (Swemmsportler)|David Wilkie]] 4ugb8ribfl2gehahz06g87fh01t9l9c Heine Steenhagen wöll ju dat wiesen! 0 196976 1065483 1064965 2026-05-15T09:19:49Z Flaverius 21322 1065483 wikitext text/x-wiki '''Heine Steenhagen wöll ju dat wiesen!''' (Ünnertitel: ''Die Geschichte eines Ehrgeizigen'')<ref>[https://publishup.uni-potsdam.de/opus4-ubp/frontdoor/index/index/docId/6082 Vulltext Heine Steenhagen wöll ju dat wiesen! Die Geschichte eines Ehrgeizigen]</ref> is en [[Romaan|Roman]] vun [[Friedrich Ernst Peters]] ut’n Johr 1925, de man eerst 2012 [[posthum]] ruutkeem. Dat Wark is en tweesprakigen [[plattdüütsch]]-[[Düütsche Spraak|hoochdüütschen]] [[Bildungsroman]] un so enmalig in de Geschicht vun dat Genre. De Roman vertellt de Geschicht vun dat unehliche Kind Heine Steenhagen, dat üm 1900 in enen [[Holsteen|holsteenschen]] Dörp, dat fiktive Vollsteed, opwasst. Üm dat he in siene Kinner- un Jöögdtied demödigt wurr, streev he as Utgliek ene Karriere in’t Militär an. Heine will dat so sienen Dörp wiesen un versöcht mit Möögd to de „betern Lüüd“ optostiegen. Sien olen Fiend ut de Jöögdtied Jörn Grootholm will he op sienen Weg na baven ok ut’n Weg rümen. Em to överdrepen, mit de Vollsteders aftoreken un de egennüttige Margot Kandelhardt freen to könen, denunzeert Heine Steenhagen sienen Konkurrenten un sett sien egen Enn in’n Gang. De Roman deelt sik in twee Afsneed, enen dörteihn Kapitels langen plattdüütschen Afsnid, Heine Steenhagen siene Kinner- un Jöögdtied op dat platte Land (dörteihn Kapitels), un enen acht Kapitels langen hoochdüütschen Deel, Heine Steenhagen (nu op hoogdütsch „Heinrich Steinhagen“) siene Tied bi’n Militär. Dat Enn vun de hoochdüütsche Deel is wedder op Platt schreven. == Inholt == === Plattdüütsche Deel === De Roman beginnt mit den Anfang vun Heine Steenhagen sien Arbeidsleven. He is 11 Jahr oolt un schull egens al mit 10 as Knecht bi enen Buern arbeiden: „En Daglöhnerkind, dat möss mit teihn Johr na ’n Buern, so hürss sik dat nu eenmal.“.<ref>ref infögen</ref> De eersten dree Kapitels sünd den Rückblick op siene Kinnertied. De Klöönsnack op’n Dörp vertellt den Leser, dat Heine en „beslapen“ Kind ist, also unehlich op de Welt keem. Sien Vader is sachtens Hinnerk Grootholm is, de Söhn vun den mächtigen [[Amtsvörsteiher]] Detelt Grootholm. Heine siene Mudder Gretjn swiggt man un vertellt keenen wokeen de Vadder is. De Lüüdsnack höllt man nich op un se mott swanger dat Dörp verlaten. Na twee Johr kümmt torüch in’t Dörp un bringt ehren Söhn un den Steefvader mit. Der Steffvader Hannes Schröder ist en Daglöhner, den en Vollsteder Buer gegen den Wedderstand vun de Amtsvörsteiher instellt. De lütte Heine wasst in Vollsteed op un leevt in de Phantasiewelt vun siene [[Määrken|Määrkenböker]]. Gau gaht de Kinner bi em to demödigen. Dat schull sien Leven later noch bestimmen. De liekole Jörn Grootholm, de Söhn vun den Amtsvörsteiher ut twede Eh, verhöhnt em wegen siene Armoot, as se gemeensam Blomen to plücken weren. Anner Schann folgt: de Amtsvörsteiher geev den ahnweten Jung enen düchtigen Pietschenslag in’t Gesicht, as he sik vun em rutföddert föhlt, ene hoochnesige Buerndochter verseggt sik, mit Heine to danzen un Jörn Grootholm verkloort em, dat Buernsöhn, de kenen Hoff arvt, sik „[[Hoochtiet|infreen]]“ mööt, dat will seggen ene Arvsche vun enen Hoff freen mööt, man seggt mit de Afsicht Heine, as en Daglöhnerkind, to demödigen ok: „Infreen künnt sik doch bloß Buerjungs.“. As Heine vun de Neihersche Lena Wiemde verleden [[Schandal|Schandalen]] un de Lüüdsnack ut Vollsteed to weten kriggt, beginnt he sien Dörp to verachten. Liekers süht dat so ut, dat sik wegen Jochen Suhr, enen [[Grootknecht]] un Fründ, de för Heine as en Vader is, doch noch allens to’n Goden to wennen schall. Heine verdeent sik dör siene gode Arbeit Respekt in’t Dörp un Jochen Suhr bewohrt em vör nich legere Dingen. Lena Wiemde un Jochen Suhr, raadt Heine ene Karriere bi’t [[Militär]], dat enen Opstieg unafhängig vun’n Stand mööglich maakt. Dat seggt Heine ok to. As he sik man in Anna Pahl verkiekt fangt de ieversüken Heine ene Klopperee mit Jörn Grootholm an, bi de Anna sik glieks op de Sied vun de Buernsöhn Jörn sleit. Jochen Suhr bringt de beiden utenanner und de Stried verlöppt sik. De Amtsvörsteiher lött Heine man utrichten, dat he Jörn beden schull, em de Klopperee natosehn. Heine wiest man af un droht, dat Huus vun’n Amtsvörsteiher antosteken. Anna Pahl warrt swanger vun Heine un mutt gau den jungen Söhn vun enen Meiereeverwalter ut dat Naverdörp freen. De Buer arrangeert de [[Hoochtiedlt|Free]] mit Geld un Heine bedrinkt sik vertwievelt. He will, so as Jörn Grootholm, na de Artillerie, sik dor mit Jörn meten to könen. Heine will dat den Amtsvörsteiher torüchtahlen und gaat in den Pohl, den de Amtsvörsteiher pacht harr, fischen un hangt ene Fischkoppgirlann över den Amtsvörsteiher Grootholm siene Döör. De Amtsvörsteiher röppt de Schandarms, de Heine dör’t Dörp afföhren doot. In den Verhören höllt he man stand un se köönt em nix nawiesen. En Tied later brennt Grootholm siene Schüün af. In’t Bladd steiht dat de Brand woll ut Wraak weer un jeeden in’t Dörp kann sik besinnen, dat Heine droht harr, den Amtsvörsteiher dat Huus antosteken. Ofschoonst veel Lüüd in’t Dörp Heine verdächtigt, köönt se em wedder nix nawiesen un Fraag na de Oorsaak vun’n Brand blivt apen. Heine luurt al mit Lengen op sienen letzten Dag in Vollsteed un sweert, dat de Dörpslüüd torüchtahlen, wieldes dat Dörp hapen deit, dat Heine bi’t Militär enen anstännigen Minschen warrt. === Hoochdüütsche Deel === Heine Steenhagen (nu op hoochdüütsch „Heinrich Steinhagen“) is bi de [[Artillerie]] in [[Bahrenfeld|Bohrenfeld]] bi [[Hamborg]] He het sik in enen autoritätsglövigen Vertreder vun de kaiserliche Armee verwannelt, en „Swien“, dat siene Mannschoppen quäält, dat vun de Zivilisten bewunnert warrt un sik „sniedige“ Vertreder vun’t Militär to’n Vörbild nimmt. He snackt bloot noch hoochdüütsch un dwingt ook den Buernsöhn, de ünnerbem staht, hooch to snacken. He sülvst versöcht die „Klassiker“, besünners [[Friedrich von Schiller|Schiller]] to lesen, so en good billt Indruck to maken. Na twee Johren lött he sik na [[Rendsborg]] versetten, wo ok Jörn Grootholm (nu op hoochdüütsch „Jürgen Grootholm“) statschoneert is, denn Heine haapt noch jümmers, dat he mit sienen Dörp afreken kann un mit siene Karriere dat allen wiesen kann. Jörn Grootholm dorgegen ist fründlich un het annners as de nadreegsche Heine de Kabbelee ut de Kinnertied vergeten. Jörn büddt Heine Steenhagen mehrmals vergevens an sik to versöhnen. Op enen Ball lehrt Heine de „vörnehme“ Margot Kandelhardt kennen, de Süster vun Wachtmeister Müller, de groot Iever för „klassische“ Bildung vörgivt un versöcht de betern Lüüd natoapen. Heine is deep beindruckt un fangt an, sik regelmatig mit ehr to drepen. Se höllt em man mit klogen Kalkül op Distanz un versprickt en opletzt sik to verlöven, wenn he dat henkriggt Wachtmeister to warrn, denn se will dat wedderüm eher Süster wiesen. Se wiest en dor koold op hen, dat Jürgen Grootholm, de mit Heine tohoop to’n Sergeanten beföddert worrn is, sien alleenigen Konkurrent is un dat he em op’t best ut’n Weg rümen schall. Heine beslütt, Jürgen Grootholm to denunzeren, üm dat he sienen Verlööf överstreden harr, kort nadem dat en letzt Maal versöcht harr, sik mit Heine to versöhnen. De hoochdüütsche Deel vun de Roman het ene reale Grundlaag un stütt Sik op Peters siene egen Militärtied. Dat weer för em ene Tied, in de he persöönlich wussen is un siene Ästhetik sik wannelt het. He över den Tied: <blockquote>„{{lang|de|Das Militärjahr hat mich doch weiser gemacht und ich glaube, dass ich nun weniger einseitig bin. Ich werde nun nicht mehr allein stille Geschichten von weltabgewandten, mimosenhaften Künstlernaturen schreiben, sondern auch andere, voll maßloser Liebe und maßlosem Hass, Strebertum, Ehrgeiz und Gemeinheit. Vor kurzem erschoss sich hier ein Sergeant, weil er in seinem Ehrgeiz einem hirnlosen Spieler gleich seine Zukunft auf eine Karte setzte und, als der Streich fehlschlug, hinging und sich eine Kugel durch den Kopf jagte. Das wäre so etwas!}}“<ref>Breev vun Peters an den Fründ Otto Kröger vun’n 9. Dezember 1912, Nalaat vun Peters in der Sleswig-Holsteenschen Landsbibliotheek.</ref><br/>''Dat Militärjohr hett mi doch wieser maakt, un ik glööv, dat ik nu minder eensiedig bün. Ik warr nu nich mehr bloots stille Geschichten vun weltafkehrte, mimosenhafte Künstlernaturen schrieven, man ok annere – vull maatlose Leevde un maatlosen Hass, Strebertum, Ehrgeiz un Gemeenheit. Vör korten hett sik hier en Sergeant doodschaten, wiel he in sien Ehrgeiz as en hirnlosen Speler sien Tokunft op een Koort sett hett un, as de Streich misslang, hengahn is un sik en Kugel dör den Kopp jagt hett. Dat weer so wat.''</blockquote> == Kontext un Spraak == De plattdüütsche Deel beschrivt de Festen de in Tied op dat platte Land vun Holsteen begäng weren, as dat [[Ringfohren]] vun de Deerns, dat [[Wettscheten]] vun de Jungs, dat „[[Schölerbeer]]“ oder auch dat [[Oornbeer]] in’n Kroog. Daarto kaamt vele Henwiesen op Seden un Brüük, as op den Verlierer bi’n Ringrieden, den „Sandrieder“, dat „Stricken“ as en Hoochtietsbruuk, dat Schölersingen bi enen Gräffnis oder de „[[Kindsfoot]]“, en Drepen bi de Dööp vun enen Kind.<ref> Vgl. hier ''Heimatbuch des Kreises Rendsburg.'' Ruutgeven vun Jürgen Kleen u.&nbsp;a. [[Rendsborg]], Möller, 1922; ''[[Schleswig-Holsteinisches Wörterbuch]].'' Ruutgeven vun[[Otto Mensing]]. [[Niemünster]]: [[Wachholtz Verlag|Wachholtz]], 1927 ff. </ref> Bavento beschrivt de ole Ornen in’t Dörp, de sik op den Besitt vun den Buern, d [[Hoof|Hoov]] grünnt. Dat Wark vertellt man ok, dat de Lüüd, de in de ole Ornen in’t Dörp benadeligt sünd, jümmers fakener opbegehren: so maakt Sik die Froen graad, as de Buerndöchter bi’n Ringfohren vörtrocken warrt, an’n Anfang vun’n Roman kümmt Gretjn Steenhagen alleen dorwegen torüch na Vollsteed, vunwegen dat Heine sien Steefvader Arbeit op enen Hoff finnt, op den en sotschaldemokraatsch sunnen Knecht midden in der Oorntiet dat Dörp in Streit verlaten het. De hoochdüütsche Deel is ene Satire un Kritik vun dat Lüttbörgerdom un dat kaiserliche Militär in’t Düütsche Rieke, de an [[Heinrich Mann]] sien Roman ''[[Der Untertan]]'' (1914) denken kaamt. Heine siene Tied in de Rendborger Kaseern beschrifft dat hoge Ansehen von dat Düütsche Heer, sienen Ehrenkodex, de militärsche Prunk un de Kehrsiet, de Problemen vun de Soldaten, as de Syphilis, Speelschullen, Drunksucht un de Risiken, wenn se versöcht sik wedder in de zivile Sellschop intoregen, dat unkünnige Klooksnacken an’n Stammdisch un de Fiendbiller, se sik op rassenkunnige Ansichten grünnt. Heine lehrt gau mit der Macht ümtogahn: „Wenn Fräulein Margot durch eisigen Widerstand ihrem Kavalier das Gefühl seines Nichts einmal wieder durchbohrend gemacht hatte, so half es dem am nächsten Tage auf die Beine, wenn er einen der „Kerls“ vor sich im Staub oder Regenschmutz liegen sah. Man war doch immer noch ein nicht zu unterschätzender Faktor! „Hinlegen – auf! Hinlegen – auf!“ Spaßig, wie der Hampelmann mit Armen und Beinen um sich schlug! Und wie ein Kind, das seinen Willen nicht durchsetzen kann, so lange an seinem Hampelmann zerrt, bis die Drähte reißen, so setzte der Sergeant Steinhagen seinen Scherz fort, bis dem Soldaten die Zunge aus dem Munde hing. Auf solche Weise musste er sich das Selbstbewusstsein wiederverschaffen, wenn Fräulein Margot ihn gedemütigt hatte.“ (235) Fräulein Margot Kandelhardt, ene Anstellte in einen Kooplüüd acht, as de meisten Figuren in’n Roman, besünners op de gode Schien. Se will bloot enen Mann freuen, de ehr enen bestimmten Stand in de Sellschop beden kann: „Er fand die Liebe der Minna [von Barnhelm] ergreifend; aber Margot lachte schneidend: ‚Schön dumm, sich so dem Major an den Hals zu werfen. Die Männer müssen kurz gehalten werden.‘ ‚Könnten Sie nicht so lieben?‘ fragte Heinrich in großer Beklemmung. ‚Ich?‘ sagte sie mit demselben harten Lachen. ‚Na, so blau!‘“ (S. 231) Weertschopliche Interessen jümmers vör der Geföhlen. Düt pessimistsch Weltbild warrt bin den Schriever Peters soeben Humor un Ironie war afmillert. In Betog op de Spraak vun den Romaan is de Phraseologie een besünner Kennteken. Sünnerlich de plattdüütsche Deel bruukt veel Snacks un Seggwiesen, Riemels und grappige Woordspelen, so as Peters dat ok in sienen Vördrag över de „Formelhaftigkeit des Plattdeutschen“ (1939) beschrieben harr.<ref>[https://publishup.uni-potsdam.de/opus4-ubp/frontdoor/index/index/docId/5524 Vulltext ''Formelhaftigkeit, ein Wesenszug des Plattdeutschen'']</ref> So finnt sik sünnerlich in der wöördliche Reed vun den Figuren allerhand Snacks un [[Wellerismus|Wellerismen]], to’n Bispeel in ene Angelszeen: „Ümmer Tog üm Tog“, sä Heine. „Denn mal 'n Heek un denn mal 'n Pogg, bröch Kröschen Sass de Saak to Enn.“, (130). So sünd in’n Anhang vun "Heine Steenhagen" ok Peters siene "Anmerkungen zur Frage des Plattdeutschen" ruutbrocht worrn, in de Peters sien Leevdbekenntnis an dat Plattdüütsche un ene Anter op de Lüüd, de em vörholen harrn, dat de Vördrag över „Formelhaftigkeit“ dat Plattdüütsche angrepen harr. De hoochdüütsche Deel deckt hierarchiebetoonte Rhetorik vun dat Militär op un dokumenteert de hollen Spröken, dr Heine, de Jung vun’t platte Land, opsnappt un troschüllig un lichtglöövsch weddergifft: „Da hatte Heinrich ganz kalt und überlegen gesagt: „Herr Einjährig-Freiwilliger von Reißwitz, wollen Sie vielleicht die Gewogenheit zeitigen und lassen das Grinsen nach?“ So kann man aber natürlich diese eingebildeten Laffen nur abfahren lassen, wenn man Bildung besitzt.“(177) För Heine sien Drang lögenhaftige Geschicht to vertellen un den Herrn to spelen levert Peters al in sienen fröhen Essay över [[Henrik Ibsen]] (1911) en Vörbild: [[Peer Gynt]] flücht in en Määrkenland, in den he Kaiser is. He is „Lügner aus Schaffenssehnsucht und Dichterweh und Verlangen nach dem Glück; er lügt seine krumme Welt wieder gerade, macht gut, was der Herrgott verbrochen hat.“<ref> ''Der Individualismus Henrik Ibsens. Ein Versuch.'', egenhännig Manuskript, 18. November 1911, Nalaat F. E. Peters in der Sleswig-Holsteensche Landsbibliothek in Kiel, Cb 106.25:8,01, S. 29–31.</ref> == Intermedialität == „Heine Steenhagen wöll ju dat wiesen!“ is in en groot Tall vun intertextuelle un intermediaale Betöög inbett. Dör dat Wark treckt sik reale un utdachte Zitaten. De Gesamtstruktuur wiest op dat Genre vun den Bildungsroman, övernimmt sien typsche Kennteken un brickt se ironisch. In’n hochdüütschen Deel sünd vör allem klassische Zitaten ut [[Wallenstein]] un [[Minna von Barnhelm]] to finnen. Se wiest op Heine sien Versöök hen, to de „betern Lüüd“ optostiegen. De positiven un negativen Vörbiller, an de sik de Protagonist in sien „Bildungsgeschicht“ orienteert, warrt dör disse Zitaten vermiddelt. De plattdüütsche Deel dorgegen is en mehrseitig [[Pastiche]] vun Ünnerhoolungsliteratuur üm 1900. Dat begrünnt Heines trivialliterarisch prägte Opstiegsdrööm un sien kindlichen Bovarysmus. Op de Tradition vun den Bildungsroman wiest u. a.:<ref>Selbmann 1994, S. 31ff.</ref> * de Naam „Heine/Heinrich“, as ok bi klassische Bildungsromanen (z. B. in [[Der grüne Heinrich]] un [[Stopfkuchen]]); * de dörlopen Bildungsstufen: Auseensetten mit dat Öllernhuus, Mentoren (Jochen Suhr, Lena Wiem), Instanzen as dat Militär, Kunst, erotische Erfohrungen un de Kontakt to dat politische Leven;<ref>Jacobs/Krause 1989, S. 37.</ref> * de Struktur as negativer Bildungsroman: keen Vollendung oder Integration, man en Afbreken vun de Entwicklung; * Erzieherfiguren, de den Helden begeleiden un kommenteren; * de zentrale Bedüden vun „Bildung“, ok in soziologischen Sinn (vgl. [[Pierre Bourdieu]]).<ref>Bourdieu 1987.</ref> Dat Peters sik bewusst mit Romantheorie befaat hett, wiest sien Essay ''Thomas Mann und die Romantik'' (1926), worin he ok op [[Der Zauberberg]] un dat Konzept vun „Bildsamkeit“ ingeiht.<ref>vgl. Peters 1926.</ref> Am Enn vun ''Heine Steenhagen'' warrt de scheiterte Bildungsgeschicht un de sülvstverschuldete Afstört vun den Helden vun Hauptmann Goesch mit de Bemarkung „ook en Ikarus“ quittiert. Disse Vergliek wiest nich bloots op Ovid sien ''Metamorphosen'' (Book 8), man stellt ok en Text-Bild-Betog twischen Peters sien Roman un dat rätselhafte Gemälde „Landschaft mit dem Sturz des Ikarus“ her, dat lange Tied Bruegel den Öllern toschreven wurr un dessen Wedderentdecken 1912 för grote Opmärksamkeit in de Kunstwelt sorgte. Dat Besünnere an dat Bild liggt in de ungewöhnliche Behanneln vun den Ikarus-Stoff. Mit grote Kühnheit warrt de Fall vun de mythologische Figur as blote Randnotiz vun dat Weltgeschehn wiest, un sien existentielle Tragik warrt dör de Gleichgülligkeit vun de Tokiekers – en Buur, en Fischer, en Hirt un en Rebhuhn – to en Nebensak maakt. Dat Schicksal vun den Enkelnen höllt den Loop vun de Welt un den Rhythmus vun de Johrestieden nich op. Ganz in disse Botschaft snackt an’t Enn vun ''Heine Steenhagen'' ok de Vollstedter Buurn mit naive Verwunnern över dat Scheitern vun den Protagonisten. Se wüllt den Preester fragen, wat dat mit Hauptmann Goesch sien Ikarus-Vergliek op sik hett. Man al gau beschäftigt se mehr as Heine sien Enn de Kinddööp bi Eggert Reimers, en Sinnbild för den Kreislopp vun dat Leven un sien Sieg över den Dood. == ''Franz Wende im Frühjahrssturm'' == De Figur Heine Steenhagen leevt in Peters sien Wark wieder. De Protagonist vun de Vertellen ''Franz Wende im Frühjahrssturm'' (1931) liekt düchtig op Heine Steenhagen. As Söhn vun en alkoholsüchtigen Bahnarbeider un mislückten Buer lidt he ünner siene Armod, de minnachtige Afhängigkeit vun staatliche Stütt un de Sellschop, de op em daalkiekt. Wieldes Heine siene Frustratschoon dorto föhrt, dat he sik blind bi dat preußsche Militär ünnerornt un grote Opstiegsfantasien ranwasst, slütt sik Franz Wende – ok ene düchtig unriepe Persoon – eerst den [[Nazi-Düütschland|Natschonalsotschalismus]] un later de [[Landvolkbewegung (Sleswig-Holsteen)|Landvolkbewegung]] an. Na ene Gefängnisstraaf wennt he sik af un finnt wedder to dat eenfache Leven as Buer torügg. In’n Middelpunkt vun den stark politischen Text steiht – as ok bi ''Heine Steenhagen'' – de Fraag na de Oorsaken vun Extremismus un radikal Denken. De Schulleiterin vun Pahlen faat de zentrale Uutsaag vun de Vertellen so tohoop: <Blockquote>Franz Wende is Dynamit. Wenn wir ihn nicht hineinlassen in die Bergwerke des Geistes, wo er – wie ich trotz allem glaube – von seinen Gaben einen Gebrauch machen wird, der der Gesellschaft nützt, wenn wir ihn abweisen, so wird er einmal Bomben werfen. Ich will damit sagen, dass wir ihn nicht extremen politischen Parteien in die Arme treiben dürfen. Ich pflegte wohl gelegentlich zu sagen: Wir haben keine Veranlassung, solche Parteien mit verfeinerter Intelligenz zu beliefern.<br/><small>„Franz Wende is Dynamit. Wenn wi em nich in de Bargwarken vun den Geist bringen, wo he – as ik meen – sien Gaven för de Gesellschaft nutten kann, denn warrt he mol Bomben smieten. Wi dörft em nich in de Armen vun extreme Parteien drängen.“</small></blockquote> ''Franz Wende im Frühjahrssturm'', stellenwies en Weimarer Variante vun ''Heine Steenhagen'', nimmt verschedene Motiven un Szenen ut den frühen Bildungsroman op un verarbeidt ok autobiographische Elementen. Dat Wark dokumenteert an’n Vöravend vun Hitlers Machtövernahme Peters sien klare Sicht op de Trägergruppen vun radikale politische Strömungen an’n rechten as ok linken Rand. == Literatuur == '''Referenzuutgaav''' * Friedrich Ernst Peters: ''Heine Steenhagen wöll ju dat wiesen! Die Geschichte eines Ehrgeizigen''.<ref>[https://publishup.uni-potsdam.de/opus4-ubp/frontdoor/index/index/docId/6082 Vulltext ''Heine Steenhagen wöll ju dat wiesen! Die Geschichte eines Ehrgeizigen'']</ref> Ulrike Michalowsky (Ruutgeversche). Husum: Husum Druck- und Verlagsgesellschaft, 2012. In’n Anhang: ''Anmerkungen zur Frage des Plattdeutschen'' '''Textgrundlagen''' * Friedrich Ernst Peters: ''Heine Steenhagen wöll ju dat wiesen!'' [<nowiki/>[[Sleswig]]] 17. Juli 1925. Manuskript ut den Nalaat vun F. E. Peters vun de Sleswig-Holsteensche Landsbibliotheek in Kiel. Cb 106.23:09,01-02. * Friedrich Ernst Peters: ''Heine Steenhagen wöll ju dat wiesen!'' Sleswig, 17. Juli 1925. Vun’n Schriever mit de Hand korrigeert Typoskript ut den Nalaat vun de Arven. * Friedrich Ernst Peters: ''Heine Steenhagen wöll ju dat wiesen! Die Geschichte eines Ehrgeizigen.'' In: ''Frontbrief Norderdithmarschen'', Heide, o.&nbsp;J. [de eenzige publizeerte Uttog, 4 Sieden]. Nalaat SHLB in Kiel: Cb 106.34:02,06. * Friedrich Ernst Peters: ''Anmerkungen zur Frage des Plattdeutschen''. Typoskript, keen Datum, keen Oord, ut’n Nalaat vun de SHLB: Cb 106.24:11. * ''Friedrich Ernst Peters erzählt [[Döntje]]s''.<ref>[https://publishup.uni-potsdam.de/opus4-ubp/frontdoor/index/index/docId/6470 Vulltext ''Friedrich Ernst Peters erzählt Döntjes'']</ref> Typoskript ut den Nalaat vun den Arven un Typoskript ut den Nalaat vun den SHLB: Cb 106.41:17:01. '''Anner Borns''' * Friedrich Ernst Peters: ''Thomas Mann und die Romantik''.<ref>[https://publishup.uni-potsdam.de/opus4-ubp/frontdoor/index/index/docId/5804 Vulltext ''Thomas Mann und die Romantik'']</ref> Schleswig, 1926. [mit enen Breev vun Thomas Mann an F. E.Peters]. Typoskript ut den Nalaat vun de SHLB: Cb 106.25:11,01. Dat Manuskript slütt an dat Manuskript vun ''Heine Steenhagen'' in Cb 106.23:09,02 an. * Friedrich Ernst Peters: ''Ein Jugendfreund. Johann Gottfried Seume.'' Schleswig, 1927. Typoskript ut den Nalaat vun de SHLB: Cb 106.25:15,01 un Cb 106.25:19,02. * Friedrich Ernst Peters: ''Franz Wende im Frühjahrssturm''. [[Sleswig]], 1931. Typoskript ut den Nalaat vun de SHLB: Cb 106.23:05.01. == Footnoten == <references /> {{SORTIERUNG:Heine Steenhagen Woll Ju Dat Wiesen Die Geschichte Eines Ehrgeizigen}} [[Kategorie:Roman]] [[Kategorie:Plattdüütsch]] [[Kategorie:Hoochdüütsch]] [[Kategorie:20. Johrhunnert]] 21gjkktknxs0gx6kxm7cc9pad541bib 1065484 1065483 2026-05-15T09:20:43Z Flaverius 21322 1065484 wikitext text/x-wiki '''Heine Steenhagen wöll ju dat wiesen!''' (Ünnertitel: ''Die Geschichte eines Ehrgeizigen'')<ref>[https://publishup.uni-potsdam.de/opus4-ubp/frontdoor/index/index/docId/6082 Vulltext Heine Steenhagen wöll ju dat wiesen! Die Geschichte eines Ehrgeizigen]</ref> is en [[Romaan|Roman]] vun [[Friedrich Ernst Peters]] ut’n Johr 1925, de man eerst 2012 [[posthum]] ruutkeem. Dat Wark is en tweesprakigen [[plattdüütsch]]-[[Düütsche Spraak|hoochdüütschen]] [[Bildungsroman]] un so enmalig in de Geschicht vun dat Genre. De Roman vertellt de Geschicht vun dat unehliche Kind Heine Steenhagen, dat üm 1900 in enen [[Holsteen|holsteenschen]] Dörp, dat fiktive Vollsteed, opwasst. Üm dat he in siene Kinner- un Jöögdtied demödigt wurr, streev he as Utgliek ene Karriere in’t Militär an. Heine will dat so sienen Dörp wiesen un versöcht mit Möögd to de „betern Lüüd“ optostiegen. Sien olen Fiend ut de Jöögdtied Jörn Grootholm will he op sienen Weg na baven ok ut’n Weg rümen. Em to överdrepen, mit de Vollsteders aftoreken un de egennüttige Margot Kandelhardt freen to könen, denunzeert Heine Steenhagen sienen Konkurrenten un sett sien egen Enn in’n Gang. De Roman deelt sik in twee Afsneed, enen dörteihn Kapitels langen plattdüütschen Afsnid, Heine Steenhagen siene Kinner- un Jöögdtied op dat platte Land (dörteihn Kapitels), un enen acht Kapitels langen hoochdüütschen Deel, Heine Steenhagen (nu op hoogdütsch „Heinrich Steinhagen“) siene Tied bi’n Militär. Dat Enn vun de hoochdüütsche Deel is wedder op Platt schreven. == Inholt == === Plattdüütsche Deel === De Roman beginnt mit den Anfang vun Heine Steenhagen sien Arbeidsleven. He is 11 Jahr oolt un schull egens al mit 10 as Knecht bi enen Buern arbeiden: „En Daglöhnerkind, dat möss mit teihn Johr na ’n Buern, so hürss sik dat nu eenmal.“.<ref>ref infögen</ref> De eersten dree Kapitels sünd den Rückblick op siene Kinnertied. De Klöönsnack op’n Dörp vertellt den Leser, dat Heine en „beslapen“ Kind ist, also unehlich op de Welt keem. Sien Vader is sachtens Hinnerk Grootholm is, de Söhn vun den mächtigen [[Amtsvörsteiher]] Detelt Grootholm. Heine siene Mudder Gretjn swiggt man un vertellt keenen wokeen de Vadder is. De Lüüdsnack höllt man nich op un se mott swanger dat Dörp verlaten. Na twee Johr kümmt torüch in’t Dörp un bringt ehren Söhn un den Steefvader mit. Der Steffvader Hannes Schröder ist en Daglöhner, den en Vollsteder Buer gegen den Wedderstand vun de Amtsvörsteiher instellt. De lütte Heine wasst in Vollsteed op un leevt in de Phantasiewelt vun siene [[Määrken|Määrkenböker]]. Gau gaht de Kinner bi em to demödigen. Dat schull sien Leven later noch bestimmen. De liekole Jörn Grootholm, de Söhn vun den Amtsvörsteiher ut twede Eh, verhöhnt em wegen siene Armoot, as se gemeensam Blomen to plücken weren. Anner Schann folgt: de Amtsvörsteiher geev den ahnweten Jung enen düchtigen Pietschenslag in’t Gesicht, as he sik vun em rutföddert föhlt, ene hoochnesige Buerndochter verseggt sik, mit Heine to danzen un Jörn Grootholm verkloort em, dat Buernsöhn, de kenen Hoff arvt, sik „[[Hoochtiet|infreen]]“ mööt, dat will seggen ene Arvsche vun enen Hoff freen mööt, man seggt mit de Afsicht Heine, as en Daglöhnerkind, to demödigen ok: „Infreen künnt sik doch bloß Buerjungs.“. As Heine vun de Neihersche Lena Wiemde verleden [[Schandal|Schandalen]] un de Lüüdsnack ut Vollsteed to weten kriggt, beginnt he sien Dörp to verachten. Liekers süht dat so ut, dat sik wegen Jochen Suhr, enen [[Grootknecht]] un Fründ, de för Heine as en Vader is, doch noch allens to’n Goden to wennen schall. Heine verdeent sik dör siene gode Arbeit Respekt in’t Dörp un Jochen Suhr bewohrt em vör nich legere Dingen. Lena Wiemde un Jochen Suhr, raadt Heine ene Karriere bi’t [[Militär]], dat enen Opstieg unafhängig vun’n Stand mööglich maakt. Dat seggt Heine ok to. As he sik man in Anna Pahl verkiekt fangt de ieversüken Heine ene Klopperee mit Jörn Grootholm an, bi de Anna sik glieks op de Sied vun de Buernsöhn Jörn sleit. Jochen Suhr bringt de beiden utenanner und de Stried verlöppt sik. De Amtsvörsteiher lött Heine man utrichten, dat he Jörn beden schull, em de Klopperee natosehn. Heine wiest man af un droht, dat Huus vun’n Amtsvörsteiher antosteken. Anna Pahl warrt swanger vun Heine un mutt gau den jungen Söhn vun enen Meiereeverwalter ut dat Naverdörp freen. De Buer arrangeert de [[Hoochtiedlt|Free]] mit Geld un Heine bedrinkt sik vertwievelt. He will, so as Jörn Grootholm, na de Artillerie, sik dor mit Jörn meten to könen. Heine will dat den Amtsvörsteiher torüchtahlen und gaat in den Pohl, den de Amtsvörsteiher pacht harr, fischen un hangt ene Fischkoppgirlann över den Amtsvörsteiher Grootholm siene Döör. De Amtsvörsteiher röppt de Schandarms, de Heine dör’t Dörp afföhren doot. In den Verhören höllt he man stand un se köönt em nix nawiesen. En Tied later brennt Grootholm siene Schüün af. In’t Bladd steiht dat de Brand woll ut Wraak weer un jeeden in’t Dörp kann sik besinnen, dat Heine droht harr, den Amtsvörsteiher dat Huus antosteken. Ofschoonst veel Lüüd in’t Dörp Heine verdächtigt, köönt se em wedder nix nawiesen un Fraag na de Oorsaak vun’n Brand blivt apen. Heine luurt al mit Lengen op sienen letzten Dag in Vollsteed un sweert, dat de Dörpslüüd torüchtahlen, wieldes dat Dörp hapen deit, dat Heine bi’t Militär enen anstännigen Minschen warrt. === Hoochdüütsche Deel === Heine Steenhagen (nu op hoochdüütsch „Heinrich Steinhagen“) is bi de [[Artillerie]] in [[Bahrenfeld|Bohrenfeld]] bi [[Hamborg]] He het sik in enen autoritätsglövigen Vertreder vun de kaiserliche Armee verwannelt, en „Swien“, dat siene Mannschoppen quäält, dat vun de Zivilisten bewunnert warrt un sik „sniedige“ Vertreder vun’t Militär to’n Vörbild nimmt. He snackt bloot noch hoochdüütsch un dwingt ook den Buernsöhn, de ünnerbem staht, hooch to snacken. He sülvst versöcht die „Klassiker“, besünners [[Friedrich von Schiller|Schiller]] to lesen, so en good billt Indruck to maken. Na twee Johren lött he sik na [[Rendsborg]] versetten, wo ok Jörn Grootholm (nu op hoochdüütsch „Jürgen Grootholm“) statschoneert is, denn Heine haapt noch jümmers, dat he mit sienen Dörp afreken kann un mit siene Karriere dat allen wiesen kann. Jörn Grootholm dorgegen ist fründlich un het annners as de nadreegsche Heine de Kabbelee ut de Kinnertied vergeten. Jörn büddt Heine Steenhagen mehrmals vergevens an sik to versöhnen. Op enen Ball lehrt Heine de „vörnehme“ Margot Kandelhardt kennen, de Süster vun Wachtmeister Müller, de groot Iever för „klassische“ Bildung vörgivt un versöcht de betern Lüüd natoapen. Heine is deep beindruckt un fangt an, sik regelmatig mit ehr to drepen. Se höllt em man mit klogen Kalkül op Distanz un versprickt en opletzt sik to verlöven, wenn he dat henkriggt Wachtmeister to warrn, denn se will dat wedderüm eher Süster wiesen. Se wiest en dor koold op hen, dat Jürgen Grootholm, de mit Heine tohoop to’n Sergeanten beföddert worrn is, sien alleenigen Konkurrent is un dat he em op’t best ut’n Weg rümen schall. Heine beslütt, Jürgen Grootholm to denunzeren, üm dat he sienen Verlööf överstreden harr, kort nadem dat en letzt Maal versöcht harr, sik mit Heine to versöhnen. De hoochdüütsche Deel vun de Roman het ene reale Grundlaag un stütt Sik op Peters siene egen Militärtied. Dat weer för em ene Tied, in de he persöönlich wussen is un siene Ästhetik sik wannelt het. He över den Tied: <blockquote>„{{lang|de|Das Militärjahr hat mich doch weiser gemacht und ich glaube, dass ich nun weniger einseitig bin. Ich werde nun nicht mehr allein stille Geschichten von weltabgewandten, mimosenhaften Künstlernaturen schreiben, sondern auch andere, voll maßloser Liebe und maßlosem Hass, Strebertum, Ehrgeiz und Gemeinheit. Vor kurzem erschoss sich hier ein Sergeant, weil er in seinem Ehrgeiz einem hirnlosen Spieler gleich seine Zukunft auf eine Karte setzte und, als der Streich fehlschlug, hinging und sich eine Kugel durch den Kopf jagte. Das wäre so etwas!}}“<ref>Breev vun Peters an den Fründ Otto Kröger vun’n 9. Dezember 1912, Nalaat vun Peters in der Sleswig-Holsteenschen Landsbibliotheek.</ref><br/>''Dat Militärjohr hett mi doch wieser maakt, un ik glööv, dat ik nu minder eensiedig bün. Ik warr nu nich mehr bloots stille Geschichten vun weltafkehrte, mimosenhafte Künstlernaturen schrieven, man ok annere – vull maatlose Leevde un maatlosen Hass, Strebertum, Ehrgeiz un Gemeenheit. Vör korten hett sik hier en Sergeant doodschaten, wiel he in sien Ehrgeiz as en hirnlosen Speler sien Tokunft op een Koort sett hett un, as de Streich misslang, hengahn is un sik en Kugel dör den Kopp jagt hett. Dat weer so wat.''</blockquote> == Kontext un Spraak == De plattdüütsche Deel beschrivt de Festen de in Tied op dat platte Land vun Holsteen begäng weren, as dat [[Ringfohren]] vun de Deerns, dat [[Wettscheten]] vun de Jungs, dat „[[Schölerbeer]]“ oder auch dat [[Oornbeer]] in’n Kroog. Daarto kaamt vele Henwiesen op Seden un Brüük, as op den Verlierer bi’n Ringrieden, den „Sandrieder“, dat „Stricken“ as en Hoochtietsbruuk, dat Schölersingen bi enen Gräffnis oder de „[[Kindsfoot]]“, en Drepen bi de Dööp vun enen Kind.<ref> Vgl. hier ''Heimatbuch des Kreises Rendsburg.'' Ruutgeven vun Jürgen Kleen u.&nbsp;a. [[Rendsborg]], Möller, 1922; ''[[Schleswig-Holsteinisches Wörterbuch]].'' Ruutgeven vun[[Otto Mensing]]. [[Niemünster]]: [[Wachholtz Verlag|Wachholtz]], 1927 ff. </ref> Bavento beschrivt de ole Ornen in’t Dörp, de sik op den Besitt vun den Buern, d [[Hoof|Hoov]] grünnt. Dat Wark vertellt man ok, dat de Lüüd, de in de ole Ornen in’t Dörp benadeligt sünd, jümmers fakener opbegehren: so maakt Sik die Froen graad, as de Buerndöchter bi’n Ringfohren vörtrocken warrt, an’n Anfang vun’n Roman kümmt Gretjn Steenhagen alleen dorwegen torüch na Vollsteed, vunwegen dat Heine sien Steefvader Arbeit op enen Hoff finnt, op den en sotschaldemokraatsch sunnen Knecht midden in der Oorntiet dat Dörp in Streit verlaten het. De hoochdüütsche Deel is ene Satire un Kritik vun dat Lüttbörgerdom un dat kaiserliche Militär in’t Düütsche Rieke, de an [[Heinrich Mann]] sien Roman ''[[Der Untertan]]'' (1914) denken kaamt. Heine siene Tied in de Rendborger Kaseern beschrifft dat hoge Ansehen von dat Düütsche Heer, sienen Ehrenkodex, de militärsche Prunk un de Kehrsiet, de Problemen vun de Soldaten, as de Syphilis, Speelschullen, Drunksucht un de Risiken, wenn se versöcht sik wedder in de zivile Sellschop intoregen, dat unkünnige Klooksnacken an’n Stammdisch un de Fiendbiller, se sik op rassenkunnige Ansichten grünnt. Heine lehrt gau mit der Macht ümtogahn: „Wenn Fräulein Margot durch eisigen Widerstand ihrem Kavalier das Gefühl seines Nichts einmal wieder durchbohrend gemacht hatte, so half es dem am nächsten Tage auf die Beine, wenn er einen der „Kerls“ vor sich im Staub oder Regenschmutz liegen sah. Man war doch immer noch ein nicht zu unterschätzender Faktor! „Hinlegen – auf! Hinlegen – auf!“ Spaßig, wie der Hampelmann mit Armen und Beinen um sich schlug! Und wie ein Kind, das seinen Willen nicht durchsetzen kann, so lange an seinem Hampelmann zerrt, bis die Drähte reißen, so setzte der Sergeant Steinhagen seinen Scherz fort, bis dem Soldaten die Zunge aus dem Munde hing. Auf solche Weise musste er sich das Selbstbewusstsein wiederverschaffen, wenn Fräulein Margot ihn gedemütigt hatte.“ (235) Fräulein Margot Kandelhardt, ene Anstellte in einen Kooplüüd acht, as de meisten Figuren in’n Roman, besünners op de gode Schien. Se will bloot enen Mann freuen, de ehr enen bestimmten Stand in de Sellschop beden kann: „Er fand die Liebe der Minna [von Barnhelm] ergreifend; aber Margot lachte schneidend: ‚Schön dumm, sich so dem Major an den Hals zu werfen. Die Männer müssen kurz gehalten werden.‘ ‚Könnten Sie nicht so lieben?‘ fragte Heinrich in großer Beklemmung. ‚Ich?‘ sagte sie mit demselben harten Lachen. ‚Na, so blau!‘“ (S. 231) Weertschopliche Interessen jümmers vör der Geföhlen. Düt pessimistsch Weltbild warrt bin den Schriever Peters soeben Humor un Ironie war afmillert. In Betog op de Spraak vun den Romaan is de Phraseologie een besünner Kennteken. Sünnerlich de plattdüütsche Deel bruukt veel Snacks un Seggwiesen, Riemels und grappige Woordspelen, so as Peters dat ok in sienen Vördrag över de „Formelhaftigkeit des Plattdeutschen“ (1939) beschrieben harr.<ref>[https://publishup.uni-potsdam.de/opus4-ubp/frontdoor/index/index/docId/5524 Vulltext ''Formelhaftigkeit, ein Wesenszug des Plattdeutschen'']</ref> So finnt sik sünnerlich in der wöördliche Reed vun den Figuren allerhand Snacks un [[Wellerismus|Wellerismen]], to’n Bispeel in ene Angelszeen: „Ümmer Tog üm Tog“, sä Heine. „Denn mal 'n Heek un denn mal 'n Pogg, bröch Kröschen Sass de Saak to Enn.“, (130). So sünd in’n Anhang vun "Heine Steenhagen" ok Peters siene "Anmerkungen zur Frage des Plattdeutschen" ruutbrocht worrn, in de Peters sien Leevdbekenntnis an dat Plattdüütsche un ene Anter op de Lüüd, de em vörholen harrn, dat de Vördrag över „Formelhaftigkeit“ dat Plattdüütsche angrepen harr. De hoochdüütsche Deel deckt hierarchiebetoonte Rhetorik vun dat Militär op un dokumenteert de hollen Spröken, dr Heine, de Jung vun’t platte Land, opsnappt un troschüllig un lichtglöövsch weddergifft: „Da hatte Heinrich ganz kalt und überlegen gesagt: „Herr Einjährig-Freiwilliger von Reißwitz, wollen Sie vielleicht die Gewogenheit zeitigen und lassen das Grinsen nach?“ So kann man aber natürlich diese eingebildeten Laffen nur abfahren lassen, wenn man Bildung besitzt.“(177) För Heine sien Drang lögenhaftige Geschicht to vertellen un den Herrn to spelen levert Peters al in sienen fröhen Essay över [[Henrik Ibsen]] (1911) en Vörbild: [[Peer Gynt]] flücht in en Määrkenland, in den he Kaiser is. He is „Lügner aus Schaffenssehnsucht und Dichterweh und Verlangen nach dem Glück; er lügt seine krumme Welt wieder gerade, macht gut, was der Herrgott verbrochen hat.“<ref> ''Der Individualismus Henrik Ibsens. Ein Versuch.'', egenhännig Manuskript, 18. November 1911, Nalaat F. E. Peters in der Sleswig-Holsteensche Landsbibliothek in Kiel, Cb 106.25:8,01, S. 29–31.</ref> == Intermedialität == „Heine Steenhagen wöll ju dat wiesen!“ is in en groot Tall vun intertextuelle un intermediaale Betöög inbett. Dör dat Wark treckt sik reale un utdachte Zitaten. De Gesamtstruktuur wiest op dat Genre vun den Bildungsroman, övernimmt sien typsche Kennteken un brickt se ironisch. In’n hochdüütschen Deel sünd vör allem klassische Zitaten ut [[Wallenstein]] un [[Minna von Barnhelm]] to finnen. Se wiest op Heine sien Versöök hen, to de „betern Lüüd“ optostiegen. De positiven un negativen Vörbiller, an de sik de Protagonist in sien „Bildungsgeschicht“ orienteert, warrt dör disse Zitaten vermiddelt. De plattdüütsche Deel dorgegen is en mehrseitig [[Pastiche]] vun Ünnerhoolungsliteratuur üm 1900. Dat begrünnt Heines trivialliterarisch prägte Opstiegsdrööm un sien kindlichen Bovarysmus. Op de Tradition vun den Bildungsroman wiest u. a.:<ref>Selbmann 1994, S. 31ff.</ref> * de Naam „Heine/Heinrich“, as ok bi klassische Bildungsromanen (z. B. in [[Der grüne Heinrich]] un [[Stopfkuchen]]); * de dörlopen Bildungsstufen: Auseensetten mit dat Öllernhuus, Mentoren (Jochen Suhr, Lena Wiem), Instanzen as dat Militär, Kunst, erotische Erfohrungen un de Kontakt to dat politische Leven;<ref>Jacobs/Krause 1989, S. 37.</ref> * de Struktur as negativer Bildungsroman: keen Vollendung oder Integration, man en Afbreken vun de Entwicklung; * Erzieherfiguren, de den Helden begeleiden un kommenteren; * de zentrale Bedüden vun „Bildung“, ok in soziologischen Sinn (vgl. [[Pierre Bourdieu]]).<ref>Bourdieu 1987.</ref> Dat Peters sik bewusst mit Romantheorie befaat hett, wiest sien Essay ''Thomas Mann und die Romantik'' (1926), worin he ok op [[Der Zauberberg]] un dat Konzept vun „Bildsamkeit“ ingeiht.<ref>vgl. Peters 1926.</ref> Am Enn vun ''Heine Steenhagen'' warrt de scheiterte Bildungsgeschicht un de sülvstverschuldete Afstört vun den Helden vun Hauptmann Goesch mit de Bemarkung „ook en Ikarus“ quittiert. Disse Vergliek wiest nich bloots op Ovid sien ''Metamorphosen'' (Book 8), man stellt ok en Text-Bild-Betog twischen Peters sien Roman un dat rätselhafte Gemälde „Landschaft mit dem Sturz des Ikarus“ her, dat lange Tied Bruegel den Öllern toschreven wurr un dessen Wedderentdecken 1912 för grote Opmärksamkeit in de Kunstwelt sorgte. Dat Besünnere an dat Bild liggt in de ungewöhnliche Behanneln vun den Ikarus-Stoff. Mit grote Kühnheit warrt de Fall vun de mythologische Figur as blote Randnotiz vun dat Weltgeschehn wiest, un sien existentielle Tragik warrt dör de Gleichgülligkeit vun de Tokiekers – en Buur, en Fischer, en Hirt un en Rebhuhn – to en Nebensak maakt. Dat Schicksal vun den Enkelnen höllt den Loop vun de Welt un den Rhythmus vun de Johrestieden nich op. Ganz in disse Botschaft snackt an’t Enn vun ''Heine Steenhagen'' ok de Vollstedter Buurn mit naive Verwunnern över dat Scheitern vun den Protagonisten. Se wüllt den Preester fragen, wat dat mit Hauptmann Goesch sien Ikarus-Vergliek op sik hett. Man al gau beschäftigt se mehr as Heine sien Enn de Kinddööp bi Eggert Reimers, en Sinnbild för den Kreislopp vun dat Leven un sien Sieg över den Dood. == ''Franz Wende im Frühjahrssturm'' == De Figur Heine Steenhagen leevt in Peters sien Wark wieder. De Protagonist vun de Vertellen ''Franz Wende im Frühjahrssturm'' (1931) liekt düchtig op Heine Steenhagen. As Söhn vun en alkoholsüchtigen Bahnarbeider un mislückten Buer lidt he ünner siene Armod, de minnachtige Afhängigkeit vun staatliche Stütt un de Sellschop, de op em daalkiekt. Wieldes Heine siene Frustratschoon dorto föhrt, dat he sik blind bi dat preußsche Militär ünnerornt un grote Opstiegsfantasien ranwasst, slütt sik Franz Wende – ok ene düchtig unriepe Persoon – eerst den [[Nazi-Düütschland|Natschonalsotschalismus]] un later de [[Landvolkbewegung (Sleswig-Holsteen)|Landvolkbewegung]] an. Na ene Gefängnisstraaf wennt he sik af un finnt wedder to dat eenfache Leven as Buer torügg. In’n Middelpunkt vun den stark politischen Text steiht – as ok bi ''Heine Steenhagen'' – de Fraag na de Oorsaken vun Extremismus un radikal Denken. De Schulleiterin vun Pahlen faat de zentrale Uutsaag vun de Vertellen so tohoop: <Blockquote>Franz Wende is Dynamit. Wenn wir ihn nicht hineinlassen in die Bergwerke des Geistes, wo er – wie ich trotz allem glaube – von seinen Gaben einen Gebrauch machen wird, der der Gesellschaft nützt, wenn wir ihn abweisen, so wird er einmal Bomben werfen. Ich will damit sagen, dass wir ihn nicht extremen politischen Parteien in die Arme treiben dürfen. Ich pflegte wohl gelegentlich zu sagen: Wir haben keine Veranlassung, solche Parteien mit verfeinerter Intelligenz zu beliefern.<br/><small>„Franz Wende is Dynamit. Wenn wi em nich in de Bargwarken vun den Geist bringen, wo he – as ik meen – sien Gaven för de Gesellschaft nutten kann, denn warrt he mol Bomben smieten. Wi dörft em nich in de Armen vun extreme Parteien drängen.“</small></blockquote> ''Franz Wende im Frühjahrssturm'', stellenwies en Weimarer Variante vun ''Heine Steenhagen'', nimmt verschedene Motiven un Szenen ut den frühen Bildungsroman op un verarbeidt ok autobiographische Elementen. Dat Wark dokumenteert an’n Vöravend vun Hitlers Machtövernahme Peters sien klare Sicht op de Trägergruppen vun radikale politische Strömungen an’n rechten as ok linken Rand. == Literatuur == '''Referenzuutgaav''' * Friedrich Ernst Peters: ''Heine Steenhagen wöll ju dat wiesen! Die Geschichte eines Ehrgeizigen''.<ref>[https://publishup.uni-potsdam.de/opus4-ubp/frontdoor/index/index/docId/6082 Vulltext ''Heine Steenhagen wöll ju dat wiesen! Die Geschichte eines Ehrgeizigen'']</ref> Ulrike Michalowsky (Ruutgeversche). Husum: Husum Druck- und Verlagsgesellschaft, 2012. In’n Anhang: ''Anmerkungen zur Frage des Plattdeutschen'' '''Textgrundlagen''' * Friedrich Ernst Peters: ''Heine Steenhagen wöll ju dat wiesen!'' [<nowiki/>[[Sleswig]]] 17. Juli 1925. Manuskript ut den Nalaat vun F. E. Peters vun de Sleswig-Holsteensche Landsbibliotheek in Kiel. Cb 106.23:09,01-02. * Friedrich Ernst Peters: ''Heine Steenhagen wöll ju dat wiesen!'' Sleswig, 17. Juli 1925. Vun’n Schriever mit de Hand korrigeert Typoskript ut den Nalaat vun de Arven. * Friedrich Ernst Peters: ''Heine Steenhagen wöll ju dat wiesen! Die Geschichte eines Ehrgeizigen.'' In: ''Frontbrief Norderdithmarschen'', [[Heid (Kreis Dithmarschen)|Heid]], o.&nbsp;J. [de eenzige publizeerte Uttog, 4 Sieden]. Nalaat SHLB in Kiel: Cb 106.34:02,06. * Friedrich Ernst Peters: ''Anmerkungen zur Frage des Plattdeutschen''. Typoskript, keen Datum, keen Oord, ut’n Nalaat vun de SHLB: Cb 106.24:11. * ''Friedrich Ernst Peters erzählt [[Döntje]]s''.<ref>[https://publishup.uni-potsdam.de/opus4-ubp/frontdoor/index/index/docId/6470 Vulltext ''Friedrich Ernst Peters erzählt Döntjes'']</ref> Typoskript ut den Nalaat vun den Arven un Typoskript ut den Nalaat vun den SHLB: Cb 106.41:17:01. '''Anner Borns''' * Friedrich Ernst Peters: ''Thomas Mann und die Romantik''.<ref>[https://publishup.uni-potsdam.de/opus4-ubp/frontdoor/index/index/docId/5804 Vulltext ''Thomas Mann und die Romantik'']</ref> Schleswig, 1926. [mit enen Breev vun Thomas Mann an F. E.Peters]. Typoskript ut den Nalaat vun de SHLB: Cb 106.25:11,01. Dat Manuskript slütt an dat Manuskript vun ''Heine Steenhagen'' in Cb 106.23:09,02 an. * Friedrich Ernst Peters: ''Ein Jugendfreund. Johann Gottfried Seume.'' [[Sleswig]], 1927. Typoskript ut den Nalaat vun de SHLB: Cb 106.25:15,01 un Cb 106.25:19,02. * Friedrich Ernst Peters: ''Franz Wende im Frühjahrssturm''. [[Sleswig]], 1931. Typoskript ut den Nalaat vun de SHLB: Cb 106.23:05.01. == Footnoten == <references /> {{SORTIERUNG:Heine Steenhagen Woll Ju Dat Wiesen Die Geschichte Eines Ehrgeizigen}} [[Kategorie:Roman]] [[Kategorie:Plattdüütsch]] [[Kategorie:Hoochdüütsch]] [[Kategorie:20. Johrhunnert]] ec9ohcx8y4s1bsvrdah4vebt5ffjvdu 1065485 1065484 2026-05-15T09:41:59Z Flaverius 21322 1065485 wikitext text/x-wiki '''Heine Steenhagen wöll ju dat wiesen!''' (Ünnertitel: ''Die Geschichte eines Ehrgeizigen'')<ref>[https://publishup.uni-potsdam.de/opus4-ubp/frontdoor/index/index/docId/6082 Vulltext Heine Steenhagen wöll ju dat wiesen! Die Geschichte eines Ehrgeizigen]</ref> is en [[Romaan|Roman]] vun [[Friedrich Ernst Peters]] ut’n Johr 1925, de man eerst 2012 [[posthum]] ruutkeem. Dat Wark is en tweesprakigen [[plattdüütsch]]-[[Düütsche Spraak|hoochdüütschen]] [[Bildungsroman]] un so enmalig in de Geschicht vun dat Genre. De Roman vertellt de Geschicht vun dat unehliche Kind Heine Steenhagen, dat üm 1900 in enen [[Holsteen|holsteenschen]] Dörp, dat fiktive Vollsteed, opwasst. Üm dat he in siene Kinner- un Jöögdtied demödigt wurr, streev he as Utgliek ene Karriere in’t Militär an. Heine will dat so sienen Dörp wiesen un versöcht mit Möögd to de „betern Lüüd“ optostiegen. Sien olen Fiend ut de Jöögdtied Jörn Grootholm will he op sienen Weg na baven ok ut’n Weg rümen. Em to överdrepen, mit de Vollsteders aftoreken un de egennüttige Margot Kandelhardt freen to könen, denunzeert Heine Steenhagen sienen Konkurrenten un sett sien egen Enn in’n Gang. De Roman deelt sik in twee Afsneed, enen dörteihn Kapitels langen plattdüütschen Afsnid, Heine Steenhagen siene Kinner- un Jöögdtied op dat platte Land (dörteihn Kapitels), un enen acht Kapitels langen hoochdüütschen Deel, Heine Steenhagen (nu op hoogdütsch „Heinrich Steinhagen“) siene Tied bi’n Militär. Dat Enn vun de hoochdüütsche Deel is wedder op Platt schreven. == Inholt == === Plattdüütsche Deel === De Roman beginnt mit den Anfang vun Heine Steenhagen sien Arbeidsleven. He is 11 Jahr oolt un schull egens al mit 10 as Knecht bi enen Buern arbeiden: „En Daglöhnerkind, dat möss mit teihn Johr na ’n Buern, so hürss sik dat nu eenmal.“.<ref>ref infögen</ref> De eersten dree Kapitels sünd den Rückblick op siene Kinnertied. De Klöönsnack op’n Dörp vertellt den Leser, dat Heine en „beslapen“ Kind ist, also unehlich op de Welt keem. Sien Vader is sachtens Hinnerk Grootholm is, de Söhn vun den mächtigen [[Amtsvörsteiher]] Detelt Grootholm. Heine siene Mudder Gretjn swiggt man un vertellt keenen wokeen de Vadder is. De Lüüdsnack höllt man nich op un se mott swanger dat Dörp verlaten. Na twee Johr kümmt torüch in’t Dörp un bringt ehren Söhn un den Steefvader mit. Der Steffvader Hannes Schröder ist en Daglöhner, den en Vollsteder Buer gegen den Wedderstand vun de Amtsvörsteiher instellt. De lütte Heine wasst in Vollsteed op un leevt in de Phantasiewelt vun siene [[Määrken|Määrkenböker]]. Gau gaht de Kinner bi em to demödigen. Dat schull sien Leven later noch bestimmen. De liekole Jörn Grootholm, de Söhn vun den Amtsvörsteiher ut twede Eh, verhöhnt em wegen siene Armoot, as se gemeensam Blomen to plücken weren. Anner Schann folgt: de Amtsvörsteiher geev den ahnweten Jung enen düchtigen Pietschenslag in’t Gesicht, as he sik vun em rutföddert föhlt, ene hoochnesige Buerndochter verseggt sik, mit Heine to danzen un Jörn Grootholm verkloort em, dat Buernsöhn, de kenen Hoff arvt, sik „[[Hoochtiet|infreen]]“ mööt, dat will seggen ene Arvsche vun enen Hoff freen mööt, man seggt mit de Afsicht Heine, as en Daglöhnerkind, to demödigen ok: „Infreen künnt sik doch bloß Buerjungs.“. As Heine vun de Neihersche Lena Wiemde verleden [[Schandal|Schandalen]] un de Lüüdsnack ut Vollsteed to weten kriggt, beginnt he sien Dörp to verachten. Liekers süht dat so ut, dat sik wegen Jochen Suhr, enen [[Grootknecht]] un Fründ, de för Heine as en Vader is, doch noch allens to’n Goden to wennen schall. Heine verdeent sik dör siene gode Arbeit Respekt in’t Dörp un Jochen Suhr bewohrt em vör nich legere Dingen. Lena Wiemde un Jochen Suhr, raadt Heine ene Karriere bi’t [[Militär]], dat enen Opstieg unafhängig vun’n Stand mööglich maakt. Dat seggt Heine ok to. As he sik man in Anna Pahl verkiekt fangt de ieversüken Heine ene Klopperee mit Jörn Grootholm an, bi de Anna sik glieks op de Sied vun de Buernsöhn Jörn sleit. Jochen Suhr bringt de beiden utenanner und de Stried verlöppt sik. De Amtsvörsteiher lött Heine man utrichten, dat he Jörn beden schull, em de Klopperee natosehn. Heine wiest man af un droht, dat Huus vun’n Amtsvörsteiher antosteken. Anna Pahl warrt swanger vun Heine un mutt gau den jungen Söhn vun enen Meiereeverwalter ut dat Naverdörp freen. De Buer arrangeert de [[Hoochtiedlt|Free]] mit Geld un Heine bedrinkt sik vertwievelt. He will, so as Jörn Grootholm, na de Artillerie, sik dor mit Jörn meten to könen. Heine will dat den Amtsvörsteiher torüchtahlen und gaat in den Pohl, den de Amtsvörsteiher pacht harr, fischen un hangt ene Fischkoppgirlann över den Amtsvörsteiher Grootholm siene Döör. De Amtsvörsteiher röppt de Schandarms, de Heine dör’t Dörp afföhren doot. In den Verhören höllt he man stand un se köönt em nix nawiesen. En Tied later brennt Grootholm siene Schüün af. In’t Bladd steiht dat de Brand woll ut Wraak weer un jeeden in’t Dörp kann sik besinnen, dat Heine droht harr, den Amtsvörsteiher dat Huus antosteken. Ofschoonst veel Lüüd in’t Dörp Heine verdächtigt, köönt se em wedder nix nawiesen un Fraag na de Oorsaak vun’n Brand blivt apen. Heine luurt al mit Lengen op sienen letzten Dag in Vollsteed un sweert, dat de Dörpslüüd torüchtahlen, wieldes dat Dörp hapen deit, dat Heine bi’t Militär enen anstännigen Minschen warrt. === Hoochdüütsche Deel === Heine Steenhagen (nu op hoochdüütsch „Heinrich Steinhagen“) is bi de [[Artillerie]] in [[Bahrenfeld|Bohrenfeld]] bi [[Hamborg]] He het sik in enen autoritätsglövigen Vertreder vun de kaiserliche Armee verwannelt, en „Swien“, dat siene Mannschoppen quäält, dat vun de Zivilisten bewunnert warrt un sik „sniedige“ Vertreder vun’t Militär to’n Vörbild nimmt. He snackt bloot noch hoochdüütsch un dwingt ook den Buernsöhn, de ünnerbem staht, hooch to snacken. He sülvst versöcht die „Klassiker“, besünners [[Friedrich von Schiller|Schiller]] to lesen, so en good billt Indruck to maken. Na twee Johren lött he sik na [[Rendsborg]] versetten, wo ok Jörn Grootholm (nu op hoochdüütsch „Jürgen Grootholm“) statschoneert is, denn Heine haapt noch jümmers, dat he mit sienen Dörp afreken kann un mit siene Karriere dat allen wiesen kann. Jörn Grootholm dorgegen ist fründlich un het annners as de nadreegsche Heine de Kabbelee ut de Kinnertied vergeten. Jörn büddt Heine Steenhagen mehrmals vergevens an sik to versöhnen. Op enen Ball lehrt Heine de „vörnehme“ Margot Kandelhardt kennen, de Süster vun Wachtmeister Müller, de groot Iever för „klassische“ Bildung vörgivt un versöcht de betern Lüüd natoapen. Heine is deep beindruckt un fangt an, sik regelmatig mit ehr to drepen. Se höllt em man mit klogen Kalkül op Distanz un versprickt en opletzt sik to verlöven, wenn he dat henkriggt Wachtmeister to warrn, denn se will dat wedderüm eher Süster wiesen. Se wiest en dor koold op hen, dat Jürgen Grootholm, de mit Heine tohoop to’n Sergeanten beföddert worrn is, sien alleenigen Konkurrent is un dat he em op’t best ut’n Weg rümen schall. Heine beslütt, Jürgen Grootholm to denunzeren, üm dat he sienen Verlööf överstreden harr, kort nadem dat en letzt Maal versöcht harr, sik mit Heine to versöhnen. De hoochdüütsche Deel vun de Roman het ene reale Grundlaag un stütt Sik op Peters siene egen Militärtied. Dat weer för em ene Tied, in de he persöönlich wussen is un siene Ästhetik sik wannelt het. He över den Tied: <blockquote>„{{lang|de|Das Militärjahr hat mich doch weiser gemacht und ich glaube, dass ich nun weniger einseitig bin. Ich werde nun nicht mehr allein stille Geschichten von weltabgewandten, mimosenhaften Künstlernaturen schreiben, sondern auch andere, voll maßloser Liebe und maßlosem Hass, Strebertum, Ehrgeiz und Gemeinheit. Vor kurzem erschoss sich hier ein Sergeant, weil er in seinem Ehrgeiz einem hirnlosen Spieler gleich seine Zukunft auf eine Karte setzte und, als der Streich fehlschlug, hinging und sich eine Kugel durch den Kopf jagte. Das wäre so etwas!}}“<ref>Breev vun Peters an den Fründ Otto Kröger vun’n 9. Dezember 1912, Nalaat vun Peters in der Sleswig-Holsteenschen Landsbibliotheek.</ref><br/>''Dat Militärjohr hett mi doch wieser maakt, un ik glööv, dat ik nu minder eensiedig bün. Ik warr nu nich mehr bloots stille Geschichten vun weltafkehrte, mimosenhafte Künstlernaturen schrieven, man ok annere – vull maatlose Leevde un maatlosen Hass, Strebertum, Ehrgeiz un Gemeenheit. Vör korten hett sik hier en Sergeant doodschaten, wiel he in sien Ehrgeiz as en hirnlosen Speler sien Tokunft op een Koort sett hett un, as de Streich misslang, hengahn is un sik en Kugel dör den Kopp jagt hett. Dat weer so wat.''</blockquote> == Kontext un Spraak == De plattdüütsche Deel beschrivt de Festen de in Tied op dat platte Land vun Holsteen begäng weren, as dat [[Ringfohren]] vun de Deerns, dat [[Wettscheten]] vun de Jungs, dat „[[Schölerbeer]]“ oder auch dat [[Oornbeer]] in’n Kroog. Daarto kaamt vele Henwiesen op Seden un Brüük, as op den Verlierer bi’n Ringrieden, den „Sandrieder“, dat „Stricken“ as en Hoochtietsbruuk, dat Schölersingen bi enen Gräffnis oder de „[[Kindsfoot]]“, en Drepen bi de Dööp vun enen Kind.<ref> Vgl. hier ''Heimatbuch des Kreises Rendsburg.'' Ruutgeven vun Jürgen Kleen u.&nbsp;a. [[Rendsborg]], Möller, 1922; ''[[Schleswig-Holsteinisches Wörterbuch]].'' Ruutgeven vun[[Otto Mensing]]. [[Niemünster]]: [[Wachholtz Verlag|Wachholtz]], 1927 ff. </ref> Bavento beschrivt de ole Ornen in’t Dörp, de sik op den Besitt vun den Buern, d [[Hoof|Hoov]] grünnt. Dat Wark vertellt man ok, dat de Lüüd, de in de ole Ornen in’t Dörp benadeligt sünd, jümmers fakener opbegehren: so maakt Sik die Froen graad, as de Buerndöchter bi’n Ringfohren vörtrocken warrt, an’n Anfang vun’n Roman kümmt Gretjn Steenhagen alleen dorwegen torüch na Vollsteed, vunwegen dat Heine sien Steefvader Arbeit op enen Hoff finnt, op den en sotschaldemokraatsch sunnen Knecht midden in der Oorntiet dat Dörp in Streit verlaten het. De hoochdüütsche Deel is ene Satire un Kritik vun dat Lüttbörgerdom un dat kaiserliche Militär in’t Düütsche Rieke, de an [[Heinrich Mann]] sien Roman ''[[Der Untertan]]'' (1914) denken kaamt. Heine siene Tied in de Rendborger Kaseern beschrifft dat hoge Ansehen von dat Düütsche Heer, sienen Ehrenkodex, de militärsche Prunk un de Kehrsiet, de Problemen vun de Soldaten, as de Syphilis, Speelschullen, Drunksucht un de Risiken, wenn se versöcht sik wedder in de zivile Sellschop intoregen, dat unkünnige Klooksnacken an’n Stammdisch un de Fiendbiller, se sik op rassenkunnige Ansichten grünnt. Heine lehrt gau mit der Macht ümtogahn: „Wenn Fräulein Margot durch eisigen Widerstand ihrem Kavalier das Gefühl seines Nichts einmal wieder durchbohrend gemacht hatte, so half es dem am nächsten Tage auf die Beine, wenn er einen der „Kerls“ vor sich im Staub oder Regenschmutz liegen sah. Man war doch immer noch ein nicht zu unterschätzender Faktor! „Hinlegen – auf! Hinlegen – auf!“ Spaßig, wie der Hampelmann mit Armen und Beinen um sich schlug! Und wie ein Kind, das seinen Willen nicht durchsetzen kann, so lange an seinem Hampelmann zerrt, bis die Drähte reißen, so setzte der Sergeant Steinhagen seinen Scherz fort, bis dem Soldaten die Zunge aus dem Munde hing. Auf solche Weise musste er sich das Selbstbewusstsein wiederverschaffen, wenn Fräulein Margot ihn gedemütigt hatte.“ (235) Fräulein Margot Kandelhardt, ene Anstellte in einen Kooplüüd acht, as de meisten Figuren in’n Roman, besünners op de gode Schien. Se will bloot enen Mann freuen, de ehr enen bestimmten Stand in de Sellschop beden kann: „Er fand die Liebe der Minna [von Barnhelm] ergreifend; aber Margot lachte schneidend: ‚Schön dumm, sich so dem Major an den Hals zu werfen. Die Männer müssen kurz gehalten werden.‘ ‚Könnten Sie nicht so lieben?‘ fragte Heinrich in großer Beklemmung. ‚Ich?‘ sagte sie mit demselben harten Lachen. ‚Na, so blau!‘“ (S. 231) Weertschopliche Interessen jümmers vör der Geföhlen. Düt pessimistsch Weltbild warrt bin den Schriever Peters soeben Humor un Ironie war afmillert. In Betog op de Spraak vun den Romaan is de Phraseologie een besünner Kennteken. Sünnerlich de plattdüütsche Deel bruukt veel Snacks un Seggwiesen, Riemels und grappige Woordspelen, so as Peters dat ok in sienen Vördrag över de „Formelhaftigkeit des Plattdeutschen“ (1939) beschrieben harr.<ref>[https://publishup.uni-potsdam.de/opus4-ubp/frontdoor/index/index/docId/5524 Vulltext ''Formelhaftigkeit, ein Wesenszug des Plattdeutschen'']</ref> So finnt sik sünnerlich in der wöördliche Reed vun den Figuren allerhand Snacks un [[Wellerismus|Wellerismen]], to’n Bispeel in ene Angelszeen: „Ümmer Tog üm Tog“, sä Heine. „Denn mal 'n Heek un denn mal 'n Pogg, bröch Kröschen Sass de Saak to Enn.“, (130). So sünd in’n Anhang vun "Heine Steenhagen" ok Peters siene "Anmerkungen zur Frage des Plattdeutschen" ruutbrocht worrn, in de Peters sien Leevdbekenntnis an dat Plattdüütsche un ene Anter op de Lüüd, de em vörholen harrn, dat de Vördrag över „Formelhaftigkeit“ dat Plattdüütsche angrepen harr. De hoochdüütsche Deel deckt hierarchiebetoonte Rhetorik vun dat Militär op un dokumenteert de hollen Spröken, dr Heine, de Jung vun’t platte Land, opsnappt un troschüllig un lichtglöövsch weddergifft: „Da hatte Heinrich ganz kalt und überlegen gesagt: „Herr Einjährig-Freiwilliger von Reißwitz, wollen Sie vielleicht die Gewogenheit zeitigen und lassen das Grinsen nach?“ So kann man aber natürlich diese eingebildeten Laffen nur abfahren lassen, wenn man Bildung besitzt.“(177) För Heine sien Drang lögenhaftige Geschicht to vertellen un den Herrn to spelen levert Peters al in sienen fröhen Essay över [[Henrik Ibsen]] (1911) en Vörbild: [[Peer Gynt]] flücht in en Määrkenland, in den he Kaiser is. He is „Lügner aus Schaffenssehnsucht und Dichterweh und Verlangen nach dem Glück; er lügt seine krumme Welt wieder gerade, macht gut, was der Herrgott verbrochen hat.“<ref> ''Der Individualismus Henrik Ibsens. Ein Versuch.'', egenhännig Manuskript, 18. November 1911, Nalaat F. E. Peters in der Sleswig-Holsteensche Landsbibliothek in Kiel, Cb 106.25:8,01, S. 29–31.</ref> == Intermedialität == „Heine Steenhagen wöll ju dat wiesen!“ is in en groot Tall vun intertextuelle un intermediaale Betöög inbett. Dör dat Wark treckt sik reale un utdachte Zitaten. De Gesamtstruktuur wiest op dat Genre vun den Bildungsroman, övernimmt sien typsche Kennteken un brickt se ironisch. In’n hochdüütschen Deel sünd vör allem klassische Zitaten ut [[Wallenstein]] un [[Minna von Barnhelm]] to finnen. Se wiest op Heine sien Versöök hen, to de „betern Lüüd“ optostiegen. De positiven un negativen Vörbiller, an de sik de Protagonist in sien „Bildungsgeschicht“ orienteert, warrt dör disse Zitaten vermiddelt. De plattdüütsche Deel dorgegen is en mehrseitig [[Pastiche]] vun Ünnerhoolungsliteratuur üm 1900. Dat begrünnt Heines trivialliterarisch prägte Opstiegsdrööm un sien kindlichen Bovarysmus. Op de Tradition vun den Bildungsroman wiest u. a.:<ref>Selbmann 1994, S. 31ff.</ref> * de Naam „Heine/Heinrich“, as ok bi klassische Bildungsromanen (z. B. in [[Der grüne Heinrich]] un [[Stopfkuchen]]); * de dörlopen Bildungsstufen: Auseensetten mit dat Öllernhuus, Mentoren (Jochen Suhr, Lena Wiem), Instanzen as dat Militär, Kunst, erotische Erfohrungen un de Kontakt to dat politische Leven;<ref>Jacobs/Krause 1989, S. 37.</ref> * de Struktur as negativer Bildungsroman: keen Vollendung oder Integration, man en Afbreken vun de Entwicklung; * Erzieherfiguren, de den Helden begeleiden un kommenteren; * de zentrale Bedüden vun „Bildung“, ok in soziologischen Sinn (vgl. [[Pierre Bourdieu]]).<ref>Bourdieu 1987.</ref> Dat Peters sik bewusst mit Romantheorie befaat hett, wiest sien Essay ''Thomas Mann und die Romantik'' (1926), worin he ok op [[Der Zauberberg]] un dat Konzept vun „Bildsamkeit“ ingeiht.<ref>vgl. Peters 1926.</ref> Am Enn vun ''Heine Steenhagen'' warrt de scheiterte Bildungsgeschicht un de sülvstverschuldete Afstört vun den Helden vun Hauptmann Goesch mit de Bemarkung „ook en Ikarus“ quittiert. Disse Vergliek wiest nich bloots op Ovid sien ''Metamorphosen'' (Book 8), man stellt ok en Text-Bild-Betog twischen Peters sien Roman un dat rätselhafte Gemälde „Landschaft mit dem Sturz des Ikarus“ her, dat lange Tied Bruegel den Öllern toschreven wurr un dessen Wedderentdecken 1912 för grote Opmärksamkeit in de Kunstwelt sorgte. Dat Besünnere an dat Bild liggt in de ungewöhnliche Behanneln vun den Ikarus-Stoff. Mit grote Kühnheit warrt de Fall vun de mythologische Figur as blote Randnotiz vun dat Weltgeschehn wiest, un sien existentielle Tragik warrt dör de Gleichgülligkeit vun de Tokiekers – en Buur, en Fischer, en Hirt un en Rebhuhn – to en Nebensak maakt. Dat Schicksal vun den Enkelnen höllt den Loop vun de Welt un den Rhythmus vun de Johrestieden nich op. Ganz in disse Botschaft snackt an’t Enn vun ''Heine Steenhagen'' ok de Vollstedter Buurn mit naive Verwunnern över dat Scheitern vun den Protagonisten. Se wüllt den Preester fragen, wat dat mit Hauptmann Goesch sien Ikarus-Vergliek op sik hett. Man al gau beschäftigt se mehr as Heine sien Enn de Kinddööp bi Eggert Reimers, en Sinnbild för den Kreislopp vun dat Leven un sien Sieg över den Dood. == ''Franz Wende im Frühjahrssturm'' == De Figur Heine Steenhagen leevt in Peters sien Wark wieder. De Protagonist vun de Vertellen ''Franz Wende im Frühjahrssturm'' (1931) liekt düchtig op Heine Steenhagen. As Söhn vun en alkoholsüchtigen Bahnarbeider un mislückten Buer lidt he ünner siene Armod, de minnachtige Afhängigkeit vun staatliche Stütt un de Sellschop, de op em daalkiekt. Wieldes Heine siene Frustratschoon dorto föhrt, dat he sik blind bi dat preußsche Militär ünnerornt un grote Opstiegsfantasien ranwasst, slütt sik Franz Wende, de jüsto unriep as Heine Sternhagen is, eerst den [[Nazi-Düütschland|Natschonalsotschalisten]] un later de [[Landvolkbewegung (Sleswig-Holsteen)|Landvolkbewegung]] an. Na ene Gefängnisstraaf wennt he sik af un finnt wedder to dat eenfache Leven as Buer torügg. In’n Middelpunkt vun den stark politschen Text steiht – as ok bi ''Heine Steenhagen'' – de Fraag na de Oorsaken vun Extremismus un radikal Denken. De Schoolleidersche vun Pahlen faat de zentrale Uutsaag vun de Vertellen so tohoop: <Blockquote>„Franz Wende is Dynamit. Wenn wir ihn nicht hineinlassen in die Bergwerke des Geistes, wo er – wie ich trotz allem glaube – von seinen Gaben einen Gebrauch machen wird, der der Gesellschaft nützt, wenn wir ihn abweisen, so wird er einmal Bomben werfen. Ich will damit sagen, dass wir ihn nicht extremen politischen Parteien in die Arme treiben dürfen. Ich pflegte wohl gelegentlich zu sagen: Wir haben keine Veranlassung, solche Parteien mit verfeinerter Intelligenz zu beliefern.“<br/> ''Franz siene Wenn is Dynamit. Wenn wi em nich in de Bargwarken vun den Geist rinlaat, wo he – as ik liekers glööv – siene Gaven för de Sellschop bruken schall, wenn wi em man afwiest, denn warrt he mol Bomben smieten. Dor will ik mit seggen, dat wi em nich extreme Parteien in de Arms drieven dörvt. Ik pleeg bitieden to seggen : Wi hebbt kenen Anstoot, so’ne Parteien mit verfienert Intelligenz to belevern.''</blockquote> ''Franz Wende im Frühjahrssturm'', is stedenwies ene Variant vun ''Heine Steenhagen'' för de Tied vun de [[Weimarer Republik]] topasst un nimmt verschedene Motiven un Szenen ut den fröhen Bildungsroman op un verarbeidt ok autobiograafsche Elementen. Dat Wark höllt Peters siene klore Sicht in de Tied, blots en lütten Stoot ehr dat Hitler de Macht övernahmen harr, op de Anhangers vun radikale politsche Strööm an de rechte as ok linke Kante vun’t politsche Spektrum fast. == Literatuur == '''Referenzuutgaav''' * Friedrich Ernst Peters: ''Heine Steenhagen wöll ju dat wiesen! Die Geschichte eines Ehrgeizigen''.<ref>[https://publishup.uni-potsdam.de/opus4-ubp/frontdoor/index/index/docId/6082 Vulltext ''Heine Steenhagen wöll ju dat wiesen! Die Geschichte eines Ehrgeizigen'']</ref> Ulrike Michalowsky (Ruutgeversche). Husum: Husum Druck- und Verlagsgesellschaft, 2012. In’n Anhang: ''Anmerkungen zur Frage des Plattdeutschen'' '''Textgrundlagen''' * Friedrich Ernst Peters: ''Heine Steenhagen wöll ju dat wiesen!'' [<nowiki/>[[Sleswig]]] 17. Juli 1925. Manuskript ut den Nalaat vun F. E. Peters vun de Sleswig-Holsteensche Landsbibliotheek in Kiel. Cb 106.23:09,01-02. * Friedrich Ernst Peters: ''Heine Steenhagen wöll ju dat wiesen!'' Sleswig, 17. Juli 1925. Vun’n Schriever mit de Hand korrigeert Typoskript ut den Nalaat vun de Arven. * Friedrich Ernst Peters: ''Heine Steenhagen wöll ju dat wiesen! Die Geschichte eines Ehrgeizigen.'' In: ''Frontbrief Norderdithmarschen'', [[Heid (Kreis Dithmarschen)|Heid]], o.&nbsp;J. [de eenzige publizeerte Uttog, 4 Sieden]. Nalaat SHLB in Kiel: Cb 106.34:02,06. * Friedrich Ernst Peters: ''Anmerkungen zur Frage des Plattdeutschen''. Typoskript, keen Datum, keen Oord, ut’n Nalaat vun de SHLB: Cb 106.24:11. * ''Friedrich Ernst Peters erzählt [[Döntje]]s''.<ref>[https://publishup.uni-potsdam.de/opus4-ubp/frontdoor/index/index/docId/6470 Vulltext ''Friedrich Ernst Peters erzählt Döntjes'']</ref> Typoskript ut den Nalaat vun den Arven un Typoskript ut den Nalaat vun den SHLB: Cb 106.41:17:01. '''Anner Borns''' * Friedrich Ernst Peters: ''Thomas Mann und die Romantik''.<ref>[https://publishup.uni-potsdam.de/opus4-ubp/frontdoor/index/index/docId/5804 Vulltext ''Thomas Mann und die Romantik'']</ref> Schleswig, 1926. [mit enen Breev vun Thomas Mann an F. E.Peters]. Typoskript ut den Nalaat vun de SHLB: Cb 106.25:11,01. Dat Manuskript slütt an dat Manuskript vun ''Heine Steenhagen'' in Cb 106.23:09,02 an. * Friedrich Ernst Peters: ''Ein Jugendfreund. Johann Gottfried Seume.'' [[Sleswig]], 1927. Typoskript ut den Nalaat vun de SHLB: Cb 106.25:15,01 un Cb 106.25:19,02. * Friedrich Ernst Peters: ''Franz Wende im Frühjahrssturm''. [[Sleswig]], 1931. Typoskript ut den Nalaat vun de SHLB: Cb 106.23:05.01. == Footnoten == <references /> {{SORTIERUNG:Heine Steenhagen Woll Ju Dat Wiesen Die Geschichte Eines Ehrgeizigen}} [[Kategorie:Roman]] [[Kategorie:Plattdüütsch]] [[Kategorie:Hoochdüütsch]] [[Kategorie:20. Johrhunnert]] j6dosyzybdlujv9ocjtxftzoyaffqed 1065486 1065485 2026-05-15T09:56:47Z Flaverius 21322 1065486 wikitext text/x-wiki '''Heine Steenhagen wöll ju dat wiesen!''' (Ünnertitel: ''Die Geschichte eines Ehrgeizigen'')<ref>[https://publishup.uni-potsdam.de/opus4-ubp/frontdoor/index/index/docId/6082 Vulltext Heine Steenhagen wöll ju dat wiesen! Die Geschichte eines Ehrgeizigen]</ref> is en [[Romaan|Roman]] vun [[Friedrich Ernst Peters]] ut’n Johr 1925, de man eerst 2012 [[posthum]] ruutkeem. Dat Wark is en tweesprakigen [[plattdüütsch]]-[[Düütsche Spraak|hoochdüütschen]] [[Bildungsroman]] un so enmalig in de Geschicht vun dat Genre. De Roman vertellt de Geschicht vun dat unehliche Kind Heine Steenhagen, dat üm 1900 in enen [[Holsteen|holsteenschen]] Dörp, dat fiktive Vollsteed, opwasst. Üm dat he in siene Kinner- un Jöögdtied demödigt wurr, streev he as Utgliek ene Karriere in’t Militär an. Heine will dat so sienen Dörp wiesen un versöcht mit Möögd to de „betern Lüüd“ optostiegen. Sien olen Fiend ut de Jöögdtied Jörn Grootholm will he op sienen Weg na baven ok ut’n Weg rümen. Em to överdrepen, mit de Vollsteders aftoreken un de egennüttige Margot Kandelhardt freen to könen, denunzeert Heine Steenhagen sienen Konkurrenten un sett sien egen Enn in’n Gang. De Roman deelt sik in twee Afsneed, enen dörteihn Kapitels langen plattdüütschen Afsnid, Heine Steenhagen siene Kinner- un Jöögdtied op dat platte Land (dörteihn Kapitels), un enen acht Kapitels langen hoochdüütschen Deel, Heine Steenhagen (nu op hoogdütsch „Heinrich Steinhagen“) siene Tied bi’n Militär. Dat Enn vun de hoochdüütsche Deel is wedder op Platt schreven. == Inholt == === Plattdüütsche Deel === De Roman beginnt mit den Anfang vun Heine Steenhagen sien Arbeidsleven. He is 11 Jahr oolt un schull egens al mit 10 as Knecht bi enen Buern arbeiden: „En Daglöhnerkind, dat möss mit teihn Johr na ’n Buern, so hürss sik dat nu eenmal.“.<ref>ref infögen</ref> De eersten dree Kapitels sünd den Rückblick op siene Kinnertied. De Klöönsnack op’n Dörp vertellt den Leser, dat Heine en „beslapen“ Kind ist, also unehlich op de Welt keem. Sien Vader is sachtens Hinnerk Grootholm is, de Söhn vun den mächtigen [[Amtsvörsteiher]] Detelt Grootholm. Heine siene Mudder Gretjn swiggt man un vertellt keenen wokeen de Vadder is. De Lüüdsnack höllt man nich op un se mott swanger dat Dörp verlaten. Na twee Johr kümmt torüch in’t Dörp un bringt ehren Söhn un den Steefvader mit. Der Steffvader Hannes Schröder ist en Daglöhner, den en Vollsteder Buer gegen den Wedderstand vun de Amtsvörsteiher instellt. De lütte Heine wasst in Vollsteed op un leevt in de Phantasiewelt vun siene [[Määrken|Määrkenböker]]. Gau gaht de Kinner bi em to demödigen. Dat schull sien Leven later noch bestimmen. De liekole Jörn Grootholm, de Söhn vun den Amtsvörsteiher ut twede Eh, verhöhnt em wegen siene Armoot, as se gemeensam Blomen to plücken weren. Anner Schann folgt: de Amtsvörsteiher geev den ahnweten Jung enen düchtigen Pietschenslag in’t Gesicht, as he sik vun em rutföddert föhlt, ene hoochnesige Buerndochter verseggt sik, mit Heine to danzen un Jörn Grootholm verkloort em, dat Buernsöhn, de kenen Hoff arvt, sik „[[Hoochtiet|infreen]]“ mööt, dat will seggen ene Arvsche vun enen Hoff freen mööt, man seggt mit de Afsicht Heine, as en Daglöhnerkind, to demödigen ok: „Infreen künnt sik doch bloß Buerjungs.“. As Heine vun de Neihersche Lena Wiemde verleden [[Schandal|Schandalen]] un de Lüüdsnack ut Vollsteed to weten kriggt, beginnt he sien Dörp to verachten. Liekers süht dat so ut, dat sik wegen Jochen Suhr, enen [[Grootknecht]] un Fründ, de för Heine as en Vader is, doch noch allens to’n Goden to wennen schall. Heine verdeent sik dör siene gode Arbeit Respekt in’t Dörp un Jochen Suhr bewohrt em vör nich legere Dingen. Lena Wiemde un Jochen Suhr, raadt Heine ene Karriere bi’t [[Militär]], dat enen Opstieg unafhängig vun’n Stand mööglich maakt. Dat seggt Heine ok to. As he sik man in Anna Pahl verkiekt fangt de ieversüken Heine ene Klopperee mit Jörn Grootholm an, bi de Anna sik glieks op de Sied vun de Buernsöhn Jörn sleit. Jochen Suhr bringt de beiden utenanner und de Stried verlöppt sik. De Amtsvörsteiher lött Heine man utrichten, dat he Jörn beden schull, em de Klopperee natosehn. Heine wiest man af un droht, dat Huus vun’n Amtsvörsteiher antosteken. Anna Pahl warrt swanger vun Heine un mutt gau den jungen Söhn vun enen Meiereeverwalter ut dat Naverdörp freen. De Buer arrangeert de [[Hoochtiedlt|Free]] mit Geld un Heine bedrinkt sik vertwievelt. He will, so as Jörn Grootholm, na de Artillerie, sik dor mit Jörn meten to könen. Heine will dat den Amtsvörsteiher torüchtahlen und gaat in den Pohl, den de Amtsvörsteiher pacht harr, fischen un hangt ene Fischkoppgirlann över den Amtsvörsteiher Grootholm siene Döör. De Amtsvörsteiher röppt de Schandarms, de Heine dör’t Dörp afföhren doot. In den Verhören höllt he man stand un se köönt em nix nawiesen. En Tied later brennt Grootholm siene Schüün af. In’t Bladd steiht dat de Brand woll ut Wraak weer un jeeden in’t Dörp kann sik besinnen, dat Heine droht harr, den Amtsvörsteiher dat Huus antosteken. Ofschoonst veel Lüüd in’t Dörp Heine verdächtigt, köönt se em wedder nix nawiesen un Fraag na de Oorsaak vun’n Brand blivt apen. Heine luurt al mit Lengen op sienen letzten Dag in Vollsteed un sweert, dat de Dörpslüüd torüchtahlen, wieldes dat Dörp hapen deit, dat Heine bi’t Militär enen anstännigen Minschen warrt. === Hoochdüütsche Deel === Heine Steenhagen (nu op hoochdüütsch „Heinrich Steinhagen“) is bi de [[Artillerie]] in [[Bahrenfeld|Bohrenfeld]] bi [[Hamborg]] He het sik in enen autoritätsglövigen Vertreder vun de kaiserliche Armee verwannelt, en „Swien“, dat siene Mannschoppen quäält, dat vun de Zivilisten bewunnert warrt un sik „sniedige“ Vertreder vun’t Militär to’n Vörbild nimmt. He snackt bloot noch hoochdüütsch un dwingt ook den Buernsöhn, de ünnerbem staht, hooch to snacken. He sülvst versöcht die „Klassiker“, besünners [[Friedrich von Schiller|Schiller]] to lesen, so en good billt Indruck to maken. Na twee Johren lött he sik na [[Rendsborg]] versetten, wo ok Jörn Grootholm (nu op hoochdüütsch „Jürgen Grootholm“) statschoneert is, denn Heine haapt noch jümmers, dat he mit sienen Dörp afreken kann un mit siene Karriere dat allen wiesen kann. Jörn Grootholm dorgegen ist fründlich un het annners as de nadreegsche Heine de Kabbelee ut de Kinnertied vergeten. Jörn büddt Heine Steenhagen mehrmals vergevens an sik to versöhnen. Op enen Ball lehrt Heine de „vörnehme“ Margot Kandelhardt kennen, de Süster vun Wachtmeister Müller, de groot Iever för „klassische“ Bildung vörgivt un versöcht de betern Lüüd natoapen. Heine is deep beindruckt un fangt an, sik regelmatig mit ehr to drepen. Se höllt em man mit klogen Kalkül op Distanz un versprickt en opletzt sik to verlöven, wenn he dat henkriggt Wachtmeister to warrn, denn se will dat wedderüm eher Süster wiesen. Se wiest en dor koold op hen, dat Jürgen Grootholm, de mit Heine tohoop to’n Sergeanten beföddert worrn is, sien alleenigen Konkurrent is un dat he em op’t best ut’n Weg rümen schall. Heine beslütt, Jürgen Grootholm to denunzeren, üm dat he sienen Verlööf överstreden harr, kort nadem dat en letzt Maal versöcht harr, sik mit Heine to versöhnen. De hoochdüütsche Deel vun de Roman het ene reale Grundlaag un stütt Sik op Peters siene egen Militärtied. Dat weer för em ene Tied, in de he persöönlich wussen is un siene Ästhetik sik wannelt het. He över den Tied: <blockquote>„{{lang|de|Das Militärjahr hat mich doch weiser gemacht und ich glaube, dass ich nun weniger einseitig bin. Ich werde nun nicht mehr allein stille Geschichten von weltabgewandten, mimosenhaften Künstlernaturen schreiben, sondern auch andere, voll maßloser Liebe und maßlosem Hass, Strebertum, Ehrgeiz und Gemeinheit. Vor kurzem erschoss sich hier ein Sergeant, weil er in seinem Ehrgeiz einem hirnlosen Spieler gleich seine Zukunft auf eine Karte setzte und, als der Streich fehlschlug, hinging und sich eine Kugel durch den Kopf jagte. Das wäre so etwas!}}“<ref>Breev vun Peters an den Fründ Otto Kröger vun’n 9. Dezember 1912, Nalaat vun Peters in der Sleswig-Holsteenschen Landsbibliotheek.</ref><br/>''Dat Militärjohr hett mi doch wieser maakt, un ik glööv, dat ik nu minder eensiedig bün. Ik warr nu nich mehr bloots stille Geschichten vun weltafkehrte, mimosenhafte Künstlernaturen schrieven, man ok annere – vull maatlose Leevde un maatlosen Hass, Strebertum, Ehrgeiz un Gemeenheit. Vör korten hett sik hier en Sergeant doodschaten, wiel he in sien Ehrgeiz as en hirnlosen Speler sien Tokunft op een Koort sett hett un, as de Streich misslang, hengahn is un sik en Kugel dör den Kopp jagt hett. Dat weer so wat.''</blockquote> == Kontext un Spraak == De plattdüütsche Deel beschrivt de Festen de in Tied op dat platte Land vun Holsteen begäng weren, as dat [[Ringfohren]] vun de Deerns, dat [[Wettscheten]] vun de Jungs, dat „[[Schölerbeer]]“ oder auch dat [[Oornbeer]] in’n Kroog. Daarto kaamt vele Henwiesen op Seden un Brüük, as op den Verlierer bi’n Ringrieden, den „Sandrieder“, dat „Stricken“ as en Hoochtietsbruuk, dat Schölersingen bi enen Gräffnis oder de „[[Kindsfoot]]“, en Drepen bi de Dööp vun enen Kind.<ref> Vgl. hier ''Heimatbuch des Kreises Rendsburg.'' Ruutgeven vun Jürgen Kleen u.&nbsp;a. [[Rendsborg]], Möller, 1922; ''[[Schleswig-Holsteinisches Wörterbuch]].'' Ruutgeven vun[[Otto Mensing]]. [[Niemünster]]: [[Wachholtz Verlag|Wachholtz]], 1927 ff. </ref> Bavento beschrivt de ole Ornen in’t Dörp, de sik op den Besitt vun den Buern, d [[Hoof|Hoov]] grünnt. Dat Wark vertellt man ok, dat de Lüüd, de in de ole Ornen in’t Dörp benadeligt sünd, jümmers fakener opbegehren: so maakt Sik die Froen graad, as de Buerndöchter bi’n Ringfohren vörtrocken warrt, an’n Anfang vun’n Roman kümmt Gretjn Steenhagen alleen dorwegen torüch na Vollsteed, vunwegen dat Heine sien Steefvader Arbeit op enen Hoff finnt, op den en sotschaldemokraatsch sunnen Knecht midden in der Oorntiet dat Dörp in Streit verlaten het. De hoochdüütsche Deel is ene Satire un Kritik vun dat Lüttbörgerdom un dat kaiserliche Militär in’t Düütsche Rieke, de an [[Heinrich Mann]] sien Roman ''[[Der Untertan]]'' (1914) denken kaamt. Heine siene Tied in de Rendborger Kaseern beschrifft dat hoge Ansehen von dat Düütsche Heer, sienen Ehrenkodex, de militärsche Prunk un de Kehrsiet, de Problemen vun de Soldaten, as de Syphilis, Speelschullen, Drunksucht un de Risiken, wenn se versöcht sik wedder in de zivile Sellschop intoregen, dat unkünnige Klooksnacken an’n Stammdisch un de Fiendbiller, se sik op rassenkunnige Ansichten grünnt. Heine lehrt gau mit der Macht ümtogahn: „Wenn Fräulein Margot durch eisigen Widerstand ihrem Kavalier das Gefühl seines Nichts einmal wieder durchbohrend gemacht hatte, so half es dem am nächsten Tage auf die Beine, wenn er einen der „Kerls“ vor sich im Staub oder Regenschmutz liegen sah. Man war doch immer noch ein nicht zu unterschätzender Faktor! „Hinlegen – auf! Hinlegen – auf!“ Spaßig, wie der Hampelmann mit Armen und Beinen um sich schlug! Und wie ein Kind, das seinen Willen nicht durchsetzen kann, so lange an seinem Hampelmann zerrt, bis die Drähte reißen, so setzte der Sergeant Steinhagen seinen Scherz fort, bis dem Soldaten die Zunge aus dem Munde hing. Auf solche Weise musste er sich das Selbstbewusstsein wiederverschaffen, wenn Fräulein Margot ihn gedemütigt hatte.“ (235) Fräulein Margot Kandelhardt, ene Anstellte in einen Kooplüüd acht, as de meisten Figuren in’n Roman, besünners op de gode Schien. Se will bloot enen Mann freuen, de ehr enen bestimmten Stand in de Sellschop beden kann: „Er fand die Liebe der Minna [von Barnhelm] ergreifend; aber Margot lachte schneidend: ‚Schön dumm, sich so dem Major an den Hals zu werfen. Die Männer müssen kurz gehalten werden.‘ ‚Könnten Sie nicht so lieben?‘ fragte Heinrich in großer Beklemmung. ‚Ich?‘ sagte sie mit demselben harten Lachen. ‚Na, so blau!‘“ (S. 231) Weertschopliche Interessen jümmers vör der Geföhlen. Düt pessimistsch Weltbild warrt bin den Schriever Peters soeben Humor un Ironie war afmillert. In Betog op de Spraak vun den Romaan is de Phraseologie een besünner Kennteken. Sünnerlich de plattdüütsche Deel bruukt veel Snacks un Seggwiesen, Riemels und grappige Woordspelen, so as Peters dat ok in sienen Vördrag över de „Formelhaftigkeit des Plattdeutschen“ (1939) beschrieben harr.<ref>[https://publishup.uni-potsdam.de/opus4-ubp/frontdoor/index/index/docId/5524 Vulltext ''Formelhaftigkeit, ein Wesenszug des Plattdeutschen'']</ref> So finnt sik sünnerlich in der wöördliche Reed vun den Figuren allerhand Snacks un [[Wellerismus|Wellerismen]], to’n Bispeel in ene Angelszeen: „Ümmer Tog üm Tog“, sä Heine. „Denn mal 'n Heek un denn mal 'n Pogg, bröch Kröschen Sass de Saak to Enn.“, (130). So sünd in’n Anhang vun "Heine Steenhagen" ok Peters siene "Anmerkungen zur Frage des Plattdeutschen" ruutbrocht worrn, in de Peters sien Leevdbekenntnis an dat Plattdüütsche un ene Anter op de Lüüd, de em vörholen harrn, dat de Vördrag över „Formelhaftigkeit“ dat Plattdüütsche angrepen harr. De hoochdüütsche Deel deckt hierarchiebetoonte Rhetorik vun dat Militär op un dokumenteert de hollen Spröken, dr Heine, de Jung vun’t platte Land, opsnappt un troschüllig un lichtglöövsch weddergifft: „Da hatte Heinrich ganz kalt und überlegen gesagt: „Herr Einjährig-Freiwilliger von Reißwitz, wollen Sie vielleicht die Gewogenheit zeitigen und lassen das Grinsen nach?“ So kann man aber natürlich diese eingebildeten Laffen nur abfahren lassen, wenn man Bildung besitzt.“(177) För Heine sien Drang lögenhaftige Geschicht to vertellen un den Herrn to spelen levert Peters al in sienen fröhen Essay över [[Henrik Ibsen]] (1911) en Vörbild: [[Peer Gynt]] flücht in en Määrkenland, in den he Kaiser is. He is „Lügner aus Schaffenssehnsucht und Dichterweh und Verlangen nach dem Glück; er lügt seine krumme Welt wieder gerade, macht gut, was der Herrgott verbrochen hat.“<ref> ''Der Individualismus Henrik Ibsens. Ein Versuch.'', egenhännig Manuskript, 18. November 1911, Nalaat F. E. Peters in der Sleswig-Holsteensche Landsbibliothek in Kiel, Cb 106.25:8,01, S. 29–31.</ref> == Intermedialität == „Heine Steenhagen wöll ju dat wiesen!“ is in en groot Tall vun intertextuelle un intermediaale Betöög inbett. Dör dat Wark treckt sik reale un utdachte Zitaten. De Gesamtstruktuur wiest op dat Genre vun den Bildungsroman, övernimmt sien typsche Kennteken un brickt se ironisch. In’n hochdüütschen Deel sünd vör allem klassische Zitaten ut [[Wallenstein]] un [[Minna von Barnhelm]] to finnen. Se wiest op Heine sien Versöök hen, to de „betern Lüüd“ optostiegen. De positiven un negativen Vörbiller, an de sik de Protagonist in sien „Bildungsgeschicht“ orienteert, warrt dör disse Zitaten vermiddelt. De plattdüütsche Deel dorgegen is en mehrseitig [[Pastiche]] vun Ünnerhoolungsliteratuur üm 1900. Dat begrünnt Heines trivialliterarisch prägte Opstiegsdrööm un sien kindlichen Bovarysmus. Op de Tradition vun den Bildungsroman wiest u. a.:<ref>Selbmann 1994, S. 31ff.</ref> * de Naam „Heine/Heinrich“, as ok bi klassische Bildungsromanen (z. B. in [[Der grüne Heinrich]] un [[Stopfkuchen]]); * de dörlopen Bildungsstufen: Auseensetten mit dat Öllernhuus, Mentoren (Jochen Suhr, Lena Wiem), Instanzen as dat Militär, Kunst, erotische Erfohrungen un de Kontakt to dat politische Leven;<ref>Jacobs/Krause 1989, S. 37.</ref> * de Struktur as negativer Bildungsroman: keen Vollendung oder Integration, man en Afbreken vun de Entwicklung; * Erzieherfiguren, de den Helden begeleiden un kommenteren; * de zentrale Bedüden vun „Bildung“, ok in soziologischen Sinn (vgl. [[Pierre Bourdieu]]).<ref>Bourdieu 1987.</ref> Dat Peters sik bewusst mit Romantheorie befaat hett, wiest sien Essay ''Thomas Mann und die Romantik'' (1926), worin he ok op [[Der Zauberberg]] un dat Konzept vun „Bildsamkeit“ ingeiht.<ref>vgl. Peters 1926.</ref> Am Enn vun ''Heine Steenhagen'' warrt de scheiterte Bildungsgeschicht un de sülvstverschuldete Afstört vun den Helden vun Hauptmann Goesch mit de Bemarkung „ook en Ikarus“ quittiert. Disse Vergliek wiest nich bloots op Ovid sien ''Metamorphosen'' (Book 8), man stellt ok en Text-Bild-Betog twischen Peters sien Roman un dat rätselhafte Gemälde „Landschaft mit dem Sturz des Ikarus“ her, dat lange Tied Bruegel den Öllern toschreven wurr un dessen Wedderentdecken 1912 för grote Opmärksamkeit in de Kunstwelt sorgte. Dat Besünnere an dat Bild liggt in de besünner Umgang mit den Ikarus-Stoff. De Fall vun de mytholoogsche Figur Ikarus warrt driest as slichte Notiz, de an’n Rand von dat Schehn op de Welt mitlöppt, wiest, un de existentschelle Tragik maakt de Tokiekers, enen Buer, en Fischer, en [[Harder]] un en [[Rappheen]], de einen Kehr-di-an-nix an dat Schehn hebbt, to ene Nevensak. Dat Schicksal vun den enkelte Person höllt den Loop vun de Welt un den Rhythmus vun de Johrstieden nich op. Jüstso wunnerwarkt an’t Enn vun ''Heine Steenhagen'' ok de Vollstedter Buern, dat de Protagonist Heine op de Snut fullen is. Se wüllt den Paster fragen, wat dat mit Höoftmann Goesch sienen Ikarus-Vergliek op sik het. Man al gau hebt se mehr Vermaak mit de Kindsdööp bi Eggert Reimers as mit Heine siren Enn. Dat kann as en Sinnbild för den Krinkloop vun’t Leven un den Sieg över den Dood ankeken warrn. == ''Franz Wende im Frühjahrssturm'' == De Figur Heine Steenhagen leevt in Peters sien Wark wieder. De Protagonist vun de Vertellen ''Franz Wende im Frühjahrssturm'' (1931) liekt düchtig op Heine Steenhagen. As Söhn vun en alkoholsüchtigen Bahnarbeider un mislückten Buer lidt he ünner siene Armod, de minnachtige Afhängigkeit vun staatliche Stütt un de Sellschop, de op em daalkiekt. Wieldes Heine siene Frustratschoon dorto föhrt, dat he sik blind bi dat preußsche Militär ünnerornt un grote Opstiegsfantasien ranwasst, slütt sik Franz Wende, de jüsto unriep as Heine Sternhagen is, eerst den [[Nazi-Düütschland|Natschonalsotschalisten]] un later de [[Landvolkbewegung (Sleswig-Holsteen)|Landvolkbewegung]] an. Na ene Gefängnisstraaf wennt he sik af un finnt wedder to dat eenfache Leven as Buer torügg. In’n Middelpunkt vun den stark politschen Text steiht – as ok bi ''Heine Steenhagen'' – de Fraag na de Oorsaken vun Extremismus un radikal Denken. De Schoolleidersche vun Pahlen faat de zentrale Uutsaag vun de Vertellen so tohoop: <Blockquote>„Franz Wende is Dynamit. Wenn wir ihn nicht hineinlassen in die Bergwerke des Geistes, wo er – wie ich trotz allem glaube – von seinen Gaben einen Gebrauch machen wird, der der Gesellschaft nützt, wenn wir ihn abweisen, so wird er einmal Bomben werfen. Ich will damit sagen, dass wir ihn nicht extremen politischen Parteien in die Arme treiben dürfen. Ich pflegte wohl gelegentlich zu sagen: Wir haben keine Veranlassung, solche Parteien mit verfeinerter Intelligenz zu beliefern.“<br/> ''Franz siene Wenn is Dynamit. Wenn wi em nich in de Bargwarken vun den Geist rinlaat, wo he – as ik liekers glööv – siene Gaven för de Sellschop bruken schall, wenn wi em man afwiest, denn warrt he mol Bomben smieten. Dor will ik mit seggen, dat wi em nich extreme Parteien in de Arms drieven dörvt. Ik pleeg bitieden to seggen : Wi hebbt kenen Anstoot, so’ne Parteien mit verfienert Intelligenz to belevern.''</blockquote> ''Franz Wende im Frühjahrssturm'', is stedenwies ene Variant vun ''Heine Steenhagen'' för de Tied vun de [[Weimarer Republik]] topasst un nimmt verschedene Motiven un Szenen ut den fröhen Bildungsroman op un verarbeidt ok autobiograafsche Elementen. Dat Wark höllt Peters siene klore Sicht in de Tied, blots en lütten Stoot ehr dat Hitler de Macht övernahmen harr, op de Anhangers vun radikale politsche Strööm an de rechte as ok linke Kante vun’t politsche Spektrum fast. == Literatuur == '''Referenzuutgaav''' * Friedrich Ernst Peters: ''Heine Steenhagen wöll ju dat wiesen! Die Geschichte eines Ehrgeizigen''.<ref>[https://publishup.uni-potsdam.de/opus4-ubp/frontdoor/index/index/docId/6082 Vulltext ''Heine Steenhagen wöll ju dat wiesen! Die Geschichte eines Ehrgeizigen'']</ref> Ulrike Michalowsky (Ruutgeversche). Husum: Husum Druck- und Verlagsgesellschaft, 2012. In’n Anhang: ''Anmerkungen zur Frage des Plattdeutschen'' '''Textgrundlagen''' * Friedrich Ernst Peters: ''Heine Steenhagen wöll ju dat wiesen!'' [<nowiki/>[[Sleswig]]] 17. Juli 1925. Manuskript ut den Nalaat vun F. E. Peters vun de Sleswig-Holsteensche Landsbibliotheek in Kiel. Cb 106.23:09,01-02. * Friedrich Ernst Peters: ''Heine Steenhagen wöll ju dat wiesen!'' Sleswig, 17. Juli 1925. Vun’n Schriever mit de Hand korrigeert Typoskript ut den Nalaat vun de Arven. * Friedrich Ernst Peters: ''Heine Steenhagen wöll ju dat wiesen! Die Geschichte eines Ehrgeizigen.'' In: ''Frontbrief Norderdithmarschen'', [[Heid (Kreis Dithmarschen)|Heid]], o.&nbsp;J. [de eenzige publizeerte Uttog, 4 Sieden]. Nalaat SHLB in Kiel: Cb 106.34:02,06. * Friedrich Ernst Peters: ''Anmerkungen zur Frage des Plattdeutschen''. Typoskript, keen Datum, keen Oord, ut’n Nalaat vun de SHLB: Cb 106.24:11. * ''Friedrich Ernst Peters erzählt [[Döntje]]s''.<ref>[https://publishup.uni-potsdam.de/opus4-ubp/frontdoor/index/index/docId/6470 Vulltext ''Friedrich Ernst Peters erzählt Döntjes'']</ref> Typoskript ut den Nalaat vun den Arven un Typoskript ut den Nalaat vun den SHLB: Cb 106.41:17:01. '''Anner Borns''' * Friedrich Ernst Peters: ''Thomas Mann und die Romantik''.<ref>[https://publishup.uni-potsdam.de/opus4-ubp/frontdoor/index/index/docId/5804 Vulltext ''Thomas Mann und die Romantik'']</ref> Schleswig, 1926. [mit enen Breev vun Thomas Mann an F. E.Peters]. Typoskript ut den Nalaat vun de SHLB: Cb 106.25:11,01. Dat Manuskript slütt an dat Manuskript vun ''Heine Steenhagen'' in Cb 106.23:09,02 an. * Friedrich Ernst Peters: ''Ein Jugendfreund. Johann Gottfried Seume.'' [[Sleswig]], 1927. Typoskript ut den Nalaat vun de SHLB: Cb 106.25:15,01 un Cb 106.25:19,02. * Friedrich Ernst Peters: ''Franz Wende im Frühjahrssturm''. [[Sleswig]], 1931. Typoskript ut den Nalaat vun de SHLB: Cb 106.23:05.01. == Footnoten == <references /> {{SORTIERUNG:Heine Steenhagen Woll Ju Dat Wiesen Die Geschichte Eines Ehrgeizigen}} [[Kategorie:Roman]] [[Kategorie:Plattdüütsch]] [[Kategorie:Hoochdüütsch]] [[Kategorie:20. Johrhunnert]] 9b9i08r2ikafy9a5jb3jgqlxufr151j 1065487 1065486 2026-05-15T11:01:47Z Flaverius 21322 1065487 wikitext text/x-wiki '''Heine Steenhagen wöll ju dat wiesen!''' (Ünnertitel: ''Die Geschichte eines Ehrgeizigen'')<ref>[https://publishup.uni-potsdam.de/opus4-ubp/frontdoor/index/index/docId/6082 Vulltext Heine Steenhagen wöll ju dat wiesen! Die Geschichte eines Ehrgeizigen]</ref> is en [[Romaan|Roman]] vun [[Friedrich Ernst Peters]] ut’n Johr 1925, de man eerst 2012 [[posthum]] ruutkeem. Dat Wark is en tweesprakigen [[plattdüütsch]]-[[Düütsche Spraak|hoochdüütschen]] [[Bildungsroman]] un so enmalig in de Geschicht vun dat Genre. De Roman vertellt de Geschicht vun dat unehliche Kind Heine Steenhagen, dat üm 1900 in enen [[Holsteen|holsteenschen]] Dörp, dat fiktive Vollsteed, opwasst. Üm dat he in siene Kinner- un Jöögdtied demödigt wurr, streev he as Utgliek ene Karriere in’t Militär an. Heine will dat so sienen Dörp wiesen un versöcht mit Möögd to de „betern Lüüd“ optostiegen. Sien olen Fiend ut de Jöögdtied Jörn Grootholm will he op sienen Weg na baven ok ut’n Weg rümen. Em to överdrepen, mit de Vollsteders aftoreken un de egennüttige Margot Kandelhardt freen to könen, denunzeert Heine Steenhagen sienen Konkurrenten un sett sien egen Enn in’n Gang. De Roman deelt sik in twee Afsneed, enen dörteihn Kapitels langen plattdüütschen Afsnid, Heine Steenhagen siene Kinner- un Jöögdtied op dat platte Land (dörteihn Kapitels), un enen acht Kapitels langen hoochdüütschen Deel, Heine Steenhagen (nu op hoogdütsch „Heinrich Steinhagen“) siene Tied bi’n Militär. Dat Enn vun de hoochdüütsche Deel is wedder op Platt schreven. == Inholt == === Plattdüütsche Deel === De Roman beginnt mit den Anfang vun Heine Steenhagen sien Arbeidsleven. He is 11 Jahr oolt un schull egens al mit 10 as Knecht bi enen Buern arbeiden: „En Daglöhnerkind, dat möss mit teihn Johr na ’n Buern, so hürss sik dat nu eenmal.“.<ref>ref infögen</ref> De eersten dree Kapitels sünd den Rückblick op siene Kinnertied. De Klöönsnack op’n Dörp vertellt den Leser, dat Heine en „beslapen“ Kind ist, also unehlich op de Welt keem. Sien Vader is sachtens Hinnerk Grootholm is, de Söhn vun den mächtigen [[Amtsvörsteiher]] Detelt Grootholm. Heine siene Mudder Gretjn swiggt man un vertellt keenen wokeen de Vadder is. De Lüüdsnack höllt man nich op un se mott swanger dat Dörp verlaten. Na twee Johr kümmt torüch in’t Dörp un bringt ehren Söhn un den Steefvader mit. Der Steffvader Hannes Schröder ist en Daglöhner, den en Vollsteder Buer gegen den Wedderstand vun de Amtsvörsteiher instellt. De lütte Heine wasst in Vollsteed op un leevt in de Phantasiewelt vun siene [[Määrken|Määrkenböker]]. Gau gaht de Kinner bi em to demödigen. Dat schull sien Leven later noch bestimmen. De liekole Jörn Grootholm, de Söhn vun den Amtsvörsteiher ut twede Eh, verhöhnt em wegen siene Armoot, as se gemeensam Blomen to plücken weren. Anner Schann folgt: de Amtsvörsteiher geev den ahnweten Jung enen düchtigen Pietschenslag in’t Gesicht, as he sik vun em rutföddert föhlt, ene hoochnesige Buerndochter verseggt sik, mit Heine to danzen un Jörn Grootholm verkloort em, dat Buernsöhn, de kenen Hoff arvt, sik „[[Hoochtiet|infreen]]“ mööt, dat will seggen ene Arvsche vun enen Hoff freen mööt, man seggt mit de Afsicht Heine, as en Daglöhnerkind, to demödigen ok: „Infreen künnt sik doch bloß Buerjungs.“. As Heine vun de Neihersche Lena Wiemde verleden [[Schandal|Schandalen]] un de Lüüdsnack ut Vollsteed to weten kriggt, beginnt he sien Dörp to verachten. Liekers süht dat so ut, dat sik wegen Jochen Suhr, enen [[Grootknecht]] un Fründ, de för Heine as en Vader is, doch noch allens to’n Goden to wennen schall. Heine verdeent sik dör siene gode Arbeit Respekt in’t Dörp un Jochen Suhr bewohrt em vör nich legere Dingen. Lena Wiemde un Jochen Suhr, raadt Heine ene Karriere bi’t [[Militär]], dat enen Opstieg unafhängig vun’n Stand mööglich maakt. Dat seggt Heine ok to. As he sik man in Anna Pahl verkiekt fangt de ieversüken Heine ene Klopperee mit Jörn Grootholm an, bi de Anna sik glieks op de Sied vun de Buernsöhn Jörn sleit. Jochen Suhr bringt de beiden utenanner und de Stried verlöppt sik. De Amtsvörsteiher lött Heine man utrichten, dat he Jörn beden schull, em de Klopperee natosehn. Heine wiest man af un droht, dat Huus vun’n Amtsvörsteiher antosteken. Anna Pahl warrt swanger vun Heine un mutt gau den jungen Söhn vun enen Meiereeverwalter ut dat Naverdörp freen. De Buer arrangeert de [[Hoochtiedlt|Free]] mit Geld un Heine bedrinkt sik vertwievelt. He will, so as Jörn Grootholm, na de Artillerie, sik dor mit Jörn meten to könen. Heine will dat den Amtsvörsteiher torüchtahlen und gaat in den Pohl, den de Amtsvörsteiher pacht harr, fischen un hangt ene Fischkoppgirlann över den Amtsvörsteiher Grootholm siene Döör. De Amtsvörsteiher röppt de Schandarms, de Heine dör’t Dörp afföhren doot. In den Verhören höllt he man stand un se köönt em nix nawiesen. En Tied later brennt Grootholm siene Schüün af. In’t Bladd steiht dat de Brand woll ut Wraak weer un jeeden in’t Dörp kann sik besinnen, dat Heine droht harr, den Amtsvörsteiher dat Huus antosteken. Ofschoonst veel Lüüd in’t Dörp Heine verdächtigt, köönt se em wedder nix nawiesen un Fraag na de Oorsaak vun’n Brand blivt apen. Heine luurt al mit Lengen op sienen letzten Dag in Vollsteed un sweert, dat de Dörpslüüd torüchtahlen, wieldes dat Dörp hapen deit, dat Heine bi’t Militär enen anstännigen Minschen warrt. === Hoochdüütsche Deel === Heine Steenhagen (nu op hoochdüütsch „Heinrich Steinhagen“) is bi de [[Artillerie]] in [[Bahrenfeld|Bohrenfeld]] bi [[Hamborg]] He het sik in enen autoritätsglövigen Vertreder vun de kaiserliche Armee verwannelt, en „Swien“, dat siene Mannschoppen quäält, dat vun de Zivilisten bewunnert warrt un sik „sniedige“ Vertreder vun’t Militär to’n Vörbild nimmt. He snackt bloot noch hoochdüütsch un dwingt ook den Buernsöhn, de ünnerbem staht, hooch to snacken. He sülvst versöcht die „Klassiker“, besünners [[Friedrich von Schiller|Schiller]] to lesen, so en good billt Indruck to maken. Na twee Johren lött he sik na [[Rendsborg]] versetten, wo ok Jörn Grootholm (nu op hoochdüütsch „Jürgen Grootholm“) statschoneert is, denn Heine haapt noch jümmers, dat he mit sienen Dörp afreken kann un mit siene Karriere dat allen wiesen kann. Jörn Grootholm dorgegen ist fründlich un het annners as de nadreegsche Heine de Kabbelee ut de Kinnertied vergeten. Jörn büddt Heine Steenhagen mehrmals vergevens an sik to versöhnen. Op enen Ball lehrt Heine de „vörnehme“ Margot Kandelhardt kennen, de Süster vun Wachtmeister Müller, de groot Iever för „klassische“ Bildung vörgivt un versöcht de betern Lüüd natoapen. Heine is deep beindruckt un fangt an, sik regelmatig mit ehr to drepen. Se höllt em man mit klogen Kalkül op Distanz un versprickt en opletzt sik to verlöven, wenn he dat henkriggt Wachtmeister to warrn, denn se will dat wedderüm eher Süster wiesen. Se wiest en dor koold op hen, dat Jürgen Grootholm, de mit Heine tohoop to’n Sergeanten beföddert worrn is, sien alleenigen Konkurrent is un dat he em op’t best ut’n Weg rümen schall. Heine beslütt, Jürgen Grootholm to denunzeren, üm dat he sienen Verlööf överstreden harr, kort nadem dat en letzt Maal versöcht harr, sik mit Heine to versöhnen. De hoochdüütsche Deel vun de Roman het ene reale Grundlaag un stütt Sik op Peters siene egen Militärtied. Dat weer för em ene Tied, in de he persöönlich wussen is un siene Ästhetik sik wannelt het. He över den Tied: <blockquote>„{{lang|de|Das Militärjahr hat mich doch weiser gemacht und ich glaube, dass ich nun weniger einseitig bin. Ich werde nun nicht mehr allein stille Geschichten von weltabgewandten, mimosenhaften Künstlernaturen schreiben, sondern auch andere, voll maßloser Liebe und maßlosem Hass, Strebertum, Ehrgeiz und Gemeinheit. Vor kurzem erschoss sich hier ein Sergeant, weil er in seinem Ehrgeiz einem hirnlosen Spieler gleich seine Zukunft auf eine Karte setzte und, als der Streich fehlschlug, hinging und sich eine Kugel durch den Kopf jagte. Das wäre so etwas!}}“<ref>Breev vun Peters an den Fründ Otto Kröger vun’n 9. Dezember 1912, Nalaat vun Peters in der Sleswig-Holsteenschen Landsbibliotheek.</ref><br/>''Dat Militärjohr hett mi doch wieser maakt, un ik glööv, dat ik nu minder eensiedig bün. Ik warr nu nich mehr bloots stille Geschichten vun weltafkehrte, mimosenhafte Künstlernaturen schrieven, man ok annere – vull maatlose Leevde un maatlosen Hass, Strebertum, Ehrgeiz un Gemeenheit. Vör korten hett sik hier en Sergeant doodschaten, wiel he in sien Ehrgeiz as en hirnlosen Speler sien Tokunft op een Koort sett hett un, as de Streich misslang, hengahn is un sik en Kugel dör den Kopp jagt hett. Dat weer so wat.''</blockquote> == Kontext un Spraak == De plattdüütsche Deel beschrivt de Festen de in Tied op dat platte Land vun Holsteen begäng weren, as dat [[Ringfohren]] vun de Deerns, dat [[Wettscheten]] vun de Jungs, dat „[[Schölerbeer]]“ oder auch dat [[Oornbeer]] in’n Kroog. Daarto kaamt vele Henwiesen op Seden un Brüük, as op den Verlierer bi’n Ringrieden, den „Sandrieder“, dat „Stricken“ as en Hoochtietsbruuk, dat Schölersingen bi enen Gräffnis oder de „[[Kindsfoot]]“, en Drepen bi de Dööp vun enen Kind.<ref> Vgl. hier ''Heimatbuch des Kreises Rendsburg.'' Ruutgeven vun Jürgen Kleen u.&nbsp;a. [[Rendsborg]], Möller, 1922; ''[[Schleswig-Holsteinisches Wörterbuch]].'' Ruutgeven vun[[Otto Mensing]]. [[Niemünster]]: [[Wachholtz Verlag|Wachholtz]], 1927 ff. </ref> Bavento beschrivt de ole Ornen in’t Dörp, de sik op den Besitt vun den Buern, d [[Hoof|Hoov]] grünnt. Dat Wark vertellt man ok, dat de Lüüd, de in de ole Ornen in’t Dörp benadeligt sünd, jümmers fakener opbegehren: so maakt Sik die Froen graad, as de Buerndöchter bi’n Ringfohren vörtrocken warrt, an’n Anfang vun’n Roman kümmt Gretjn Steenhagen alleen dorwegen torüch na Vollsteed, vunwegen dat Heine sien Steefvader Arbeit op enen Hoff finnt, op den en sotschaldemokraatsch sunnen Knecht midden in der Oorntiet dat Dörp in Streit verlaten het. De hoochdüütsche Deel is ene Satire un Kritik vun dat Lüttbörgerdom un dat kaiserliche Militär in’t Düütsche Rieke, de an [[Heinrich Mann]] sien Roman ''[[Der Untertan]]'' (1914) denken kaamt. Heine siene Tied in de Rendborger Kaseern beschrifft dat hoge Ansehen von dat Düütsche Heer, sienen Ehrenkodex, de militärsche Prunk un de Kehrsiet, de Problemen vun de Soldaten, as de Syphilis, Speelschullen, Drunksucht un de Risiken, wenn se versöcht sik wedder in de zivile Sellschop intoregen, dat unkünnige Klooksnacken an’n Stammdisch un de Fiendbiller, se sik op rassenkunnige Ansichten grünnt. Heine lehrt gau mit der Macht ümtogahn: „Wenn Fräulein Margot durch eisigen Widerstand ihrem Kavalier das Gefühl seines Nichts einmal wieder durchbohrend gemacht hatte, so half es dem am nächsten Tage auf die Beine, wenn er einen der „Kerls“ vor sich im Staub oder Regenschmutz liegen sah. Man war doch immer noch ein nicht zu unterschätzender Faktor! „Hinlegen – auf! Hinlegen – auf!“ Spaßig, wie der Hampelmann mit Armen und Beinen um sich schlug! Und wie ein Kind, das seinen Willen nicht durchsetzen kann, so lange an seinem Hampelmann zerrt, bis die Drähte reißen, so setzte der Sergeant Steinhagen seinen Scherz fort, bis dem Soldaten die Zunge aus dem Munde hing. Auf solche Weise musste er sich das Selbstbewusstsein wiederverschaffen, wenn Fräulein Margot ihn gedemütigt hatte.“ (235) Fräulein Margot Kandelhardt, ene Anstellte in einen Kooplüüd acht, as de meisten Figuren in’n Roman, besünners op de gode Schien. Se will bloot enen Mann freuen, de ehr enen bestimmten Stand in de Sellschop beden kann: „Er fand die Liebe der Minna [von Barnhelm] ergreifend; aber Margot lachte schneidend: ‚Schön dumm, sich so dem Major an den Hals zu werfen. Die Männer müssen kurz gehalten werden.‘ ‚Könnten Sie nicht so lieben?‘ fragte Heinrich in großer Beklemmung. ‚Ich?‘ sagte sie mit demselben harten Lachen. ‚Na, so blau!‘“ (S. 231) Weertschopliche Interessen jümmers vör der Geföhlen. Düt pessimistsch Weltbild warrt bin den Schriever Peters soeben Humor un Ironie war afmillert. In Betog op de Spraak vun den Romaan is de Phraseologie een besünner Kennteken. Sünnerlich de plattdüütsche Deel bruukt veel Snacks un Seggwiesen, Riemels und grappige Woordspelen, so as Peters dat ok in sienen Vördrag över de „Formelhaftigkeit des Plattdeutschen“ (1939) beschrieben harr.<ref>[https://publishup.uni-potsdam.de/opus4-ubp/frontdoor/index/index/docId/5524 Vulltext ''Formelhaftigkeit, ein Wesenszug des Plattdeutschen'']</ref> So finnt sik sünnerlich in der wöördliche Reed vun den Figuren allerhand Snacks un [[Wellerismus|Wellerismen]], to’n Bispeel in ene Angelszeen: „Ümmer Tog üm Tog“, sä Heine. „Denn mal 'n Heek un denn mal 'n Pogg, bröch Kröschen Sass de Saak to Enn.“, (130). So sünd in’n Anhang vun "Heine Steenhagen" ok Peters siene "Anmerkungen zur Frage des Plattdeutschen" ruutbrocht worrn, in de Peters sien Leevdbekenntnis an dat Plattdüütsche un ene Anter op de Lüüd, de em vörholen harrn, dat de Vördrag över „Formelhaftigkeit“ dat Plattdüütsche angrepen harr. De hoochdüütsche Deel deckt hierarchiebetoonte Rhetorik vun dat Militär op un dokumenteert de hollen Spröken, dr Heine, de Jung vun’t platte Land, opsnappt un troschüllig un lichtglöövsch weddergifft: „Da hatte Heinrich ganz kalt und überlegen gesagt: „Herr Einjährig-Freiwilliger von Reißwitz, wollen Sie vielleicht die Gewogenheit zeitigen und lassen das Grinsen nach?“ So kann man aber natürlich diese eingebildeten Laffen nur abfahren lassen, wenn man Bildung besitzt.“(177) För Heine sien Drang lögenhaftige Geschicht to vertellen un den Herrn to spelen levert Peters al in sienen fröhen Essay över [[Henrik Ibsen]] (1911) en Vörbild: [[Peer Gynt]] flücht in en Määrkenland, in den he Kaiser is. He is „Lügner aus Schaffenssehnsucht und Dichterweh und Verlangen nach dem Glück; er lügt seine krumme Welt wieder gerade, macht gut, was der Herrgott verbrochen hat.“<ref> ''Der Individualismus Henrik Ibsens. Ein Versuch.'', egenhännig Manuskript, 18. November 1911, Nalaat F. E. Peters in der Sleswig-Holsteensche Landsbibliothek in Kiel, Cb 106.25:8,01, S. 29–31.</ref> == Intermedialität == „Heine Steenhagen wöll ju dat wiesen!“ is in en groot Tall vun intertextuelle un intermediale Betöög inbett. Dör dat Wark ist vull mit echte un utdachte Zitaten. Heel de Struktur wiest op dat Genre vun den Bildungsroman hen un övernimmt siene typsche Kennteken, brickt se man iroonsch. In’n hochdüütschen Deel sünd vör allem klassische Zitaten ut [[Wallenstein]] un [[Minna von Barnhelm]] to finnen. Se wiest op Heine sien Versöök hen, to de „betern Lüüd“ optostiegen. De positiven un negativen Vörbiller, an de sik de Protagonist in sien „Bildungsgeschicht“ orienteert, warrt dör disse Zitaten vermiddelt. De plattdüütsche Deel dorgegen is en mehrseitig [[Pastiche]] vun Ünnerhoolungsliteratuur üm 1900. Dat begrünnt Heines trivialliterarisch prägte Opstiegsdrööm un sien kindlichen Bovarysmus. Op de Tradition vun den Bildungsroman wiest u. a.:<ref>Selbmann 1994, S. 31ff.</ref> * de Naam „Heine/Heinrich“, as ok bi klassische Bildungsromanen (z. B. in [[Der grüne Heinrich]] un [[Stopfkuchen]]); * de dörlopen Bildungsstufen: Auseensetten mit dat Öllernhuus, Mentoren (Jochen Suhr, Lena Wiem), Instanzen as dat Militär, Kunst, erotische Erfohrungen un de Kontakt to dat politische Leven;<ref>Jacobs/Krause 1989, S. 37.</ref> * de Struktur as negativer Bildungsroman: keen Vollendung oder Integration, man en Afbreken vun de Entwicklung; * Erzieherfiguren, de den Helden begeleiden un kommenteren; * de zentrale Bedüden vun „Bildung“, ok in soziologischen Sinn (vgl. [[Pierre Bourdieu]]).<ref>Bourdieu 1987.</ref> Dat Peters sik bewusst mit Romantheorie befaat hett, wiest sien Essay ''Thomas Mann und die Romantik'' (1926), worin he ok op [[Der Zauberberg]] un dat Konzept vun „Bildsamkeit“ ingeiht.<ref>vgl. Peters 1926.</ref> An’t Enn vun ''Heine Steenhagen'' warrt de Helden siene fehlslaan Bildungsgeschicht un de sülvstverschullte Afstört vun Hööftmann Goesch mit de Bemarken „auch ein Ikarus“ quitteert. Disse Vergliek wiest nich bloots op Ovid sien ''Metamorphosen'' (Book 8), man stellt ok en Text-Bild-Betog twischen Peters sienen Roman un de swaar begriepliche Schilleree „[[Landschop mit den Fall vun Ikarus]]“ her, dat lange Tied [[Bruegel de Öllere|Bruegel den Öllern]] toschreven wurr un 1912 wederfunnen wurr. Dat Besünnere an dat Bild liggt in de sünnerlich Ümgang mit den Ikarus-Stoff. De Fall vun de mytholoogsche Figur Ikarus warrt driest as slichte Notiz, de an’n Rand von dat Schehn op de Welt mitlöppt, wiest, un de existentschelle Tragik maakt de Tokiekers, enen Buer, en Fischer, en [[Harder]] un en [[Rappheen]], de einen Kehr-di-an-nix an dat Schehn hebbt, to ene Nevensak. Dat Schicksal vun den enkelte Person höllt den Loop vun de Welt un den Rhythmus vun de Johrstieden nich op. Jüstso wunnerwarkt an’t Enn vun ''Heine Steenhagen'' ok de Vollstedter Buern, dat de Protagonist Heine op de Snut fullen is. Se wüllt den Paster fragen, wat dat mit Höoftmann Goesch sienen Ikarus-Vergliek op sik het. Man al gau hebt se mehr Vermaak mit de Kindsdööp bi Eggert Reimers as mit Heine siren Enn. Dat kann as en Sinnbild för den Krinkloop vun’t Leven un den Sieg över den Dood ankeken warrn. == ''Franz Wende im Frühjahrssturm'' == De Figur Heine Steenhagen leevt in Peters sien Wark wieder. De Protagonist vun de Vertellen ''Franz Wende im Frühjahrssturm'' (1931) liekt düchtig op Heine Steenhagen. As Söhn vun en alkoholsüchtigen Bahnarbeider un mislückten Buer lidt he ünner siene Armod, de minnachtige Afhängigkeit vun staatliche Stütt un de Sellschop, de op em daalkiekt. Wieldes Heine siene Frustratschoon dorto föhrt, dat he sik blind bi dat preußsche Militär ünnerornt un grote Opstiegsfantasien ranwasst, slütt sik Franz Wende, de jüsto unriep as Heine Sternhagen is, eerst den [[Nazi-Düütschland|Natschonalsotschalisten]] un later de [[Landvolkbewegung (Sleswig-Holsteen)|Landvolkbewegung]] an. Na ene Gefängnisstraaf wennt he sik af un finnt wedder to dat eenfache Leven as Buer torügg. In’n Middelpunkt vun den stark politschen Text steiht – as ok bi ''Heine Steenhagen'' – de Fraag na de Oorsaken vun Extremismus un radikal Denken. De Schoolleidersche vun Pahlen faat de zentrale Uutsaag vun de Vertellen so tohoop: <Blockquote>„Franz Wende is Dynamit. Wenn wir ihn nicht hineinlassen in die Bergwerke des Geistes, wo er – wie ich trotz allem glaube – von seinen Gaben einen Gebrauch machen wird, der der Gesellschaft nützt, wenn wir ihn abweisen, so wird er einmal Bomben werfen. Ich will damit sagen, dass wir ihn nicht extremen politischen Parteien in die Arme treiben dürfen. Ich pflegte wohl gelegentlich zu sagen: Wir haben keine Veranlassung, solche Parteien mit verfeinerter Intelligenz zu beliefern.“<br/> ''Franz siene Wenn is Dynamit. Wenn wi em nich in de Bargwarken vun den Geist rinlaat, wo he – as ik liekers glööv – siene Gaven för de Sellschop bruken schall, wenn wi em man afwiest, denn warrt he mol Bomben smieten. Dor will ik mit seggen, dat wi em nich extreme Parteien in de Arms drieven dörvt. Ik pleeg bitieden to seggen : Wi hebbt kenen Anstoot, so’ne Parteien mit verfienert Intelligenz to belevern.''</blockquote> ''Franz Wende im Frühjahrssturm'', is stedenwies ene Variant vun ''Heine Steenhagen'' för de Tied vun de [[Weimarer Republik]] topasst un nimmt verschedene Motiven un Szenen ut den fröhen Bildungsroman op un verarbeidt ok autobiograafsche Elementen. Dat Wark höllt Peters siene klore Sicht in de Tied, blots en lütten Stoot ehr dat Hitler de Macht övernahmen harr, op de Anhangers vun radikale politsche Strööm an de rechte as ok linke Kante vun’t politsche Spektrum fast. == Literatuur == '''Referenzuutgaav''' * Friedrich Ernst Peters: ''Heine Steenhagen wöll ju dat wiesen! Die Geschichte eines Ehrgeizigen''.<ref>[https://publishup.uni-potsdam.de/opus4-ubp/frontdoor/index/index/docId/6082 Vulltext ''Heine Steenhagen wöll ju dat wiesen! Die Geschichte eines Ehrgeizigen'']</ref> Ulrike Michalowsky (Ruutgeversche). Husum: Husum Druck- und Verlagsgesellschaft, 2012. In’n Anhang: ''Anmerkungen zur Frage des Plattdeutschen'' '''Textgrundlagen''' * Friedrich Ernst Peters: ''Heine Steenhagen wöll ju dat wiesen!'' [<nowiki/>[[Sleswig]]] 17. Juli 1925. Manuskript ut den Nalaat vun F. E. Peters vun de Sleswig-Holsteensche Landsbibliotheek in Kiel. Cb 106.23:09,01-02. * Friedrich Ernst Peters: ''Heine Steenhagen wöll ju dat wiesen!'' Sleswig, 17. Juli 1925. Vun’n Schriever mit de Hand korrigeert Typoskript ut den Nalaat vun de Arven. * Friedrich Ernst Peters: ''Heine Steenhagen wöll ju dat wiesen! Die Geschichte eines Ehrgeizigen.'' In: ''Frontbrief Norderdithmarschen'', [[Heid (Kreis Dithmarschen)|Heid]], o.&nbsp;J. [de eenzige publizeerte Uttog, 4 Sieden]. Nalaat SHLB in Kiel: Cb 106.34:02,06. * Friedrich Ernst Peters: ''Anmerkungen zur Frage des Plattdeutschen''. Typoskript, keen Datum, keen Oord, ut’n Nalaat vun de SHLB: Cb 106.24:11. * ''Friedrich Ernst Peters erzählt [[Döntje]]s''.<ref>[https://publishup.uni-potsdam.de/opus4-ubp/frontdoor/index/index/docId/6470 Vulltext ''Friedrich Ernst Peters erzählt Döntjes'']</ref> Typoskript ut den Nalaat vun den Arven un Typoskript ut den Nalaat vun den SHLB: Cb 106.41:17:01. '''Anner Borns''' * Friedrich Ernst Peters: ''Thomas Mann und die Romantik''.<ref>[https://publishup.uni-potsdam.de/opus4-ubp/frontdoor/index/index/docId/5804 Vulltext ''Thomas Mann und die Romantik'']</ref> Schleswig, 1926. [mit enen Breev vun Thomas Mann an F. E.Peters]. Typoskript ut den Nalaat vun de SHLB: Cb 106.25:11,01. Dat Manuskript slütt an dat Manuskript vun ''Heine Steenhagen'' in Cb 106.23:09,02 an. * Friedrich Ernst Peters: ''Ein Jugendfreund. Johann Gottfried Seume.'' [[Sleswig]], 1927. Typoskript ut den Nalaat vun de SHLB: Cb 106.25:15,01 un Cb 106.25:19,02. * Friedrich Ernst Peters: ''Franz Wende im Frühjahrssturm''. [[Sleswig]], 1931. Typoskript ut den Nalaat vun de SHLB: Cb 106.23:05.01. == Footnoten == <references /> {{SORTIERUNG:Heine Steenhagen Woll Ju Dat Wiesen Die Geschichte Eines Ehrgeizigen}} [[Kategorie:Roman]] [[Kategorie:Plattdüütsch]] [[Kategorie:Hoochdüütsch]] [[Kategorie:20. Johrhunnert]] hdahu04u8th4y2df004grmlv09kmhsz 1065488 1065487 2026-05-15T11:12:16Z Flaverius 21322 1065488 wikitext text/x-wiki '''Heine Steenhagen wöll ju dat wiesen!''' (Ünnertitel: ''Die Geschichte eines Ehrgeizigen'')<ref>[https://publishup.uni-potsdam.de/opus4-ubp/frontdoor/index/index/docId/6082 Vulltext Heine Steenhagen wöll ju dat wiesen! Die Geschichte eines Ehrgeizigen]</ref> is en [[Romaan|Roman]] vun [[Friedrich Ernst Peters]] ut’n Johr 1925, de man eerst 2012 [[posthum]] ruutkeem. Dat Wark is en tweesprakigen [[plattdüütsch]]-[[Düütsche Spraak|hoochdüütschen]] [[Bildungsroman]] un so enmalig in de Geschicht vun dat Genre. De Roman vertellt de Geschicht vun dat unehliche Kind Heine Steenhagen, dat üm 1900 in enen [[Holsteen|holsteenschen]] Dörp, dat fiktive Vollsteed, opwasst. Üm dat he in siene Kinner- un Jöögdtied demödigt wurr, streev he as Utgliek ene Karriere in’t Militär an. Heine will dat so sienen Dörp wiesen un versöcht mit Möögd to de „betern Lüüd“ optostiegen. Sien olen Fiend ut de Jöögdtied Jörn Grootholm will he op sienen Weg na baven ok ut’n Weg rümen. Em to överdrepen, mit de Vollsteders aftoreken un de egennüttige Margot Kandelhardt freen to könen, denunzeert Heine Steenhagen sienen Konkurrenten un sett sien egen Enn in’n Gang. De Roman deelt sik in twee Afsneed, enen dörteihn Kapitels langen plattdüütschen Afsnid, Heine Steenhagen siene Kinner- un Jöögdtied op dat platte Land (dörteihn Kapitels), un enen acht Kapitels langen hoochdüütschen Deel, Heine Steenhagen (nu op hoogdütsch „Heinrich Steinhagen“) siene Tied bi’n Militär. Dat Enn vun de hoochdüütsche Deel is wedder op Platt schreven. == Inholt == === Plattdüütsche Deel === De Roman beginnt mit den Anfang vun Heine Steenhagen sien Arbeidsleven. He is 11 Jahr oolt un schull egens al mit 10 as Knecht bi enen Buern arbeiden: „En Daglöhnerkind, dat möss mit teihn Johr na ’n Buern, so hürss sik dat nu eenmal.“.<ref>ref infögen</ref> De eersten dree Kapitels sünd den Rückblick op siene Kinnertied. De Klöönsnack op’n Dörp vertellt den Leser, dat Heine en „beslapen“ Kind ist, also unehlich op de Welt keem. Sien Vader is sachtens Hinnerk Grootholm is, de Söhn vun den mächtigen [[Amtsvörsteiher]] Detelt Grootholm. Heine siene Mudder Gretjn swiggt man un vertellt keenen wokeen de Vadder is. De Lüüdsnack höllt man nich op un se mott swanger dat Dörp verlaten. Na twee Johr kümmt torüch in’t Dörp un bringt ehren Söhn un den Steefvader mit. Der Steffvader Hannes Schröder ist en Daglöhner, den en Vollsteder Buer gegen den Wedderstand vun de Amtsvörsteiher instellt. De lütte Heine wasst in Vollsteed op un leevt in de Phantasiewelt vun siene [[Määrken|Määrkenböker]]. Gau gaht de Kinner bi em to demödigen. Dat schull sien Leven later noch bestimmen. De liekole Jörn Grootholm, de Söhn vun den Amtsvörsteiher ut twede Eh, verhöhnt em wegen siene Armoot, as se gemeensam Blomen to plücken weren. Anner Schann folgt: de Amtsvörsteiher geev den ahnweten Jung enen düchtigen Pietschenslag in’t Gesicht, as he sik vun em rutföddert föhlt, ene hoochnesige Buerndochter verseggt sik, mit Heine to danzen un Jörn Grootholm verkloort em, dat Buernsöhn, de kenen Hoff arvt, sik „[[Hoochtiet|infreen]]“ mööt, dat will seggen ene Arvsche vun enen Hoff freen mööt, man seggt mit de Afsicht Heine, as en Daglöhnerkind, to demödigen ok: „Infreen künnt sik doch bloß Buerjungs.“. As Heine vun de Neihersche Lena Wiemde verleden [[Schandal|Schandalen]] un de Lüüdsnack ut Vollsteed to weten kriggt, beginnt he sien Dörp to verachten. Liekers süht dat so ut, dat sik wegen Jochen Suhr, enen [[Grootknecht]] un Fründ, de för Heine as en Vader is, doch noch allens to’n Goden to wennen schall. Heine verdeent sik dör siene gode Arbeit Respekt in’t Dörp un Jochen Suhr bewohrt em vör nich legere Dingen. Lena Wiemde un Jochen Suhr, raadt Heine ene Karriere bi’t [[Militär]], dat enen Opstieg unafhängig vun’n Stand mööglich maakt. Dat seggt Heine ok to. As he sik man in Anna Pahl verkiekt fangt de ieversüken Heine ene Klopperee mit Jörn Grootholm an, bi de Anna sik glieks op de Sied vun de Buernsöhn Jörn sleit. Jochen Suhr bringt de beiden utenanner und de Stried verlöppt sik. De Amtsvörsteiher lött Heine man utrichten, dat he Jörn beden schull, em de Klopperee natosehn. Heine wiest man af un droht, dat Huus vun’n Amtsvörsteiher antosteken. Anna Pahl warrt swanger vun Heine un mutt gau den jungen Söhn vun enen Meiereeverwalter ut dat Naverdörp freen. De Buer arrangeert de [[Hoochtiedlt|Free]] mit Geld un Heine bedrinkt sik vertwievelt. He will, so as Jörn Grootholm, na de Artillerie, sik dor mit Jörn meten to könen. Heine will dat den Amtsvörsteiher torüchtahlen und gaat in den Pohl, den de Amtsvörsteiher pacht harr, fischen un hangt ene Fischkoppgirlann över den Amtsvörsteiher Grootholm siene Döör. De Amtsvörsteiher röppt de Schandarms, de Heine dör’t Dörp afföhren doot. In den Verhören höllt he man stand un se köönt em nix nawiesen. En Tied later brennt Grootholm siene Schüün af. In’t Bladd steiht dat de Brand woll ut Wraak weer un jeeden in’t Dörp kann sik besinnen, dat Heine droht harr, den Amtsvörsteiher dat Huus antosteken. Ofschoonst veel Lüüd in’t Dörp Heine verdächtigt, köönt se em wedder nix nawiesen un Fraag na de Oorsaak vun’n Brand blivt apen. Heine luurt al mit Lengen op sienen letzten Dag in Vollsteed un sweert, dat de Dörpslüüd torüchtahlen, wieldes dat Dörp hapen deit, dat Heine bi’t Militär enen anstännigen Minschen warrt. === Hoochdüütsche Deel === Heine Steenhagen (nu op hoochdüütsch „Heinrich Steinhagen“) is bi de [[Artillerie]] in [[Bahrenfeld|Bohrenfeld]] bi [[Hamborg]] He het sik in enen autoritätsglövigen Vertreder vun de kaiserliche Armee verwannelt, en „Swien“, dat siene Mannschoppen quäält, dat vun de Zivilisten bewunnert warrt un sik „sniedige“ Vertreder vun’t Militär to’n Vörbild nimmt. He snackt bloot noch hoochdüütsch un dwingt ook den Buernsöhn, de ünnerbem staht, hooch to snacken. He sülvst versöcht die „Klassiker“, besünners [[Friedrich von Schiller|Schiller]] to lesen, so en good billt Indruck to maken. Na twee Johren lött he sik na [[Rendsborg]] versetten, wo ok Jörn Grootholm (nu op hoochdüütsch „Jürgen Grootholm“) statschoneert is, denn Heine haapt noch jümmers, dat he mit sienen Dörp afreken kann un mit siene Karriere dat allen wiesen kann. Jörn Grootholm dorgegen ist fründlich un het annners as de nadreegsche Heine de Kabbelee ut de Kinnertied vergeten. Jörn büddt Heine Steenhagen mehrmals vergevens an sik to versöhnen. Op enen Ball lehrt Heine de „vörnehme“ Margot Kandelhardt kennen, de Süster vun Wachtmeister Müller, de groot Iever för „klassische“ Bildung vörgivt un versöcht de betern Lüüd natoapen. Heine is deep beindruckt un fangt an, sik regelmatig mit ehr to drepen. Se höllt em man mit klogen Kalkül op Distanz un versprickt en opletzt sik to verlöven, wenn he dat henkriggt Wachtmeister to warrn, denn se will dat wedderüm eher Süster wiesen. Se wiest en dor koold op hen, dat Jürgen Grootholm, de mit Heine tohoop to’n Sergeanten beföddert worrn is, sien alleenigen Konkurrent is un dat he em op’t best ut’n Weg rümen schall. Heine beslütt, Jürgen Grootholm to denunzeren, üm dat he sienen Verlööf överstreden harr, kort nadem dat en letzt Maal versöcht harr, sik mit Heine to versöhnen. De hoochdüütsche Deel vun de Roman het ene reale Grundlaag un stütt Sik op Peters siene egen Militärtied. Dat weer för em ene Tied, in de he persöönlich wussen is un siene Ästhetik sik wannelt het. He över den Tied: <blockquote>„{{lang|de|Das Militärjahr hat mich doch weiser gemacht und ich glaube, dass ich nun weniger einseitig bin. Ich werde nun nicht mehr allein stille Geschichten von weltabgewandten, mimosenhaften Künstlernaturen schreiben, sondern auch andere, voll maßloser Liebe und maßlosem Hass, Strebertum, Ehrgeiz und Gemeinheit. Vor kurzem erschoss sich hier ein Sergeant, weil er in seinem Ehrgeiz einem hirnlosen Spieler gleich seine Zukunft auf eine Karte setzte und, als der Streich fehlschlug, hinging und sich eine Kugel durch den Kopf jagte. Das wäre so etwas!}}“<ref>Breev vun Peters an den Fründ Otto Kröger vun’n 9. Dezember 1912, Nalaat vun Peters in der Sleswig-Holsteenschen Landsbibliotheek.</ref><br/>''Dat Militärjohr hett mi doch wieser maakt, un ik glööv, dat ik nu minder eensiedig bün. Ik warr nu nich mehr bloots stille Geschichten vun weltafkehrte, mimosenhafte Künstlernaturen schrieven, man ok annere – vull maatlose Leevde un maatlosen Hass, Strebertum, Ehrgeiz un Gemeenheit. Vör korten hett sik hier en Sergeant doodschaten, wiel he in sien Ehrgeiz as en hirnlosen Speler sien Tokunft op een Koort sett hett un, as de Streich misslang, hengahn is un sik en Kugel dör den Kopp jagt hett. Dat weer so wat.''</blockquote> == Kontext un Spraak == De plattdüütsche Deel beschrivt de Festen de in Tied op dat platte Land vun Holsteen begäng weren, as dat [[Ringfohren]] vun de Deerns, dat [[Wettscheten]] vun de Jungs, dat „[[Schölerbeer]]“ oder auch dat [[Oornbeer]] in’n Kroog. Daarto kaamt vele Henwiesen op Seden un Brüük, as op den Verlierer bi’n Ringrieden, den „Sandrieder“, dat „Stricken“ as en Hoochtietsbruuk, dat Schölersingen bi enen Gräffnis oder de „[[Kindsfoot]]“, en Drepen bi de Dööp vun enen Kind.<ref> Vgl. hier ''Heimatbuch des Kreises Rendsburg.'' Ruutgeven vun Jürgen Kleen u.&nbsp;a. [[Rendsborg]], Möller, 1922; ''[[Schleswig-Holsteinisches Wörterbuch]].'' Ruutgeven vun[[Otto Mensing]]. [[Niemünster]]: [[Wachholtz Verlag|Wachholtz]], 1927 ff. </ref> Bavento beschrivt de ole Ornen in’t Dörp, de sik op den Besitt vun den Buern, d [[Hoof|Hoov]] grünnt. Dat Wark vertellt man ok, dat de Lüüd, de in de ole Ornen in’t Dörp benadeligt sünd, jümmers fakener opbegehren: so maakt Sik die Froen graad, as de Buerndöchter bi’n Ringfohren vörtrocken warrt, an’n Anfang vun’n Roman kümmt Gretjn Steenhagen alleen dorwegen torüch na Vollsteed, vunwegen dat Heine sien Steefvader Arbeit op enen Hoff finnt, op den en sotschaldemokraatsch sunnen Knecht midden in der Oorntiet dat Dörp in Streit verlaten het. De hoochdüütsche Deel is ene Satire un Kritik vun dat Lüttbörgerdom un dat kaiserliche Militär in’t Düütsche Rieke, de an [[Heinrich Mann]] sien Roman ''[[Der Untertan]]'' (1914) denken kaamt. Heine siene Tied in de Rendborger Kaseern beschrifft dat hoge Ansehen von dat Düütsche Heer, sienen Ehrenkodex, de militärsche Prunk un de Kehrsiet, de Problemen vun de Soldaten, as de Syphilis, Speelschullen, Drunksucht un de Risiken, wenn se versöcht sik wedder in de zivile Sellschop intoregen, dat unkünnige Klooksnacken an’n Stammdisch un de Fiendbiller, se sik op rassenkunnige Ansichten grünnt. Heine lehrt gau mit der Macht ümtogahn: „Wenn Fräulein Margot durch eisigen Widerstand ihrem Kavalier das Gefühl seines Nichts einmal wieder durchbohrend gemacht hatte, so half es dem am nächsten Tage auf die Beine, wenn er einen der „Kerls“ vor sich im Staub oder Regenschmutz liegen sah. Man war doch immer noch ein nicht zu unterschätzender Faktor! „Hinlegen – auf! Hinlegen – auf!“ Spaßig, wie der Hampelmann mit Armen und Beinen um sich schlug! Und wie ein Kind, das seinen Willen nicht durchsetzen kann, so lange an seinem Hampelmann zerrt, bis die Drähte reißen, so setzte der Sergeant Steinhagen seinen Scherz fort, bis dem Soldaten die Zunge aus dem Munde hing. Auf solche Weise musste er sich das Selbstbewusstsein wiederverschaffen, wenn Fräulein Margot ihn gedemütigt hatte.“ (235) Fräulein Margot Kandelhardt, ene Anstellte in einen Kooplüüd acht, as de meisten Figuren in’n Roman, besünners op de gode Schien. Se will bloot enen Mann freuen, de ehr enen bestimmten Stand in de Sellschop beden kann: „Er fand die Liebe der Minna [von Barnhelm] ergreifend; aber Margot lachte schneidend: ‚Schön dumm, sich so dem Major an den Hals zu werfen. Die Männer müssen kurz gehalten werden.‘ ‚Könnten Sie nicht so lieben?‘ fragte Heinrich in großer Beklemmung. ‚Ich?‘ sagte sie mit demselben harten Lachen. ‚Na, so blau!‘“ (S. 231) Weertschopliche Interessen jümmers vör der Geföhlen. Düt pessimistsch Weltbild warrt bin den Schriever Peters soeben Humor un Ironie war afmillert. In Betog op de Spraak vun den Romaan is de Phraseologie een besünner Kennteken. Sünnerlich de plattdüütsche Deel bruukt veel Snacks un Seggwiesen, Riemels und grappige Woordspelen, so as Peters dat ok in sienen Vördrag över de „Formelhaftigkeit des Plattdeutschen“ (1939) beschrieben harr.<ref>[https://publishup.uni-potsdam.de/opus4-ubp/frontdoor/index/index/docId/5524 Vulltext ''Formelhaftigkeit, ein Wesenszug des Plattdeutschen'']</ref> So finnt sik sünnerlich in der wöördliche Reed vun den Figuren allerhand Snacks un [[Wellerismus|Wellerismen]], to’n Bispeel in ene Angelszeen: „Ümmer Tog üm Tog“, sä Heine. „Denn mal 'n Heek un denn mal 'n Pogg, bröch Kröschen Sass de Saak to Enn.“, (130). So sünd in’n Anhang vun "Heine Steenhagen" ok Peters siene "Anmerkungen zur Frage des Plattdeutschen" ruutbrocht worrn, in de Peters sien Leevdbekenntnis an dat Plattdüütsche un ene Anter op de Lüüd, de em vörholen harrn, dat de Vördrag över „Formelhaftigkeit“ dat Plattdüütsche angrepen harr. De hoochdüütsche Deel deckt hierarchiebetoonte Rhetorik vun dat Militär op un dokumenteert de hollen Spröken, dr Heine, de Jung vun’t platte Land, opsnappt un troschüllig un lichtglöövsch weddergifft: „Da hatte Heinrich ganz kalt und überlegen gesagt: „Herr Einjährig-Freiwilliger von Reißwitz, wollen Sie vielleicht die Gewogenheit zeitigen und lassen das Grinsen nach?“ So kann man aber natürlich diese eingebildeten Laffen nur abfahren lassen, wenn man Bildung besitzt.“(177) För Heine sien Drang lögenhaftige Geschicht to vertellen un den Herrn to spelen levert Peters al in sienen fröhen Essay över [[Henrik Ibsen]] (1911) en Vörbild: [[Peer Gynt]] flücht in en Määrkenland, in den he Kaiser is. He is „Lügner aus Schaffenssehnsucht und Dichterweh und Verlangen nach dem Glück; er lügt seine krumme Welt wieder gerade, macht gut, was der Herrgott verbrochen hat.“<ref> ''Der Individualismus Henrik Ibsens. Ein Versuch.'', egenhännig Manuskript, 18. November 1911, Nalaat F. E. Peters in der Sleswig-Holsteensche Landsbibliothek in Kiel, Cb 106.25:8,01, S. 29–31.</ref> == Intermedialität == ''Heine Steenhagen wöll ju dat wiesen!'' is in en groot Tall vun intertextuelle un intermediale Betöög inbeddt. Dat Wark ist vull mit echte un utdachte Zitaten. Heel de Struktur wiest op dat Genre vun den Bildungsroman hen un övernimmt siene typsche Kennteken, brickt se man iroonsch. In’n hochdüütschen Deel sünd besünners klassische Zitaten ut ''[[Wallenstein]]'' un ''[[Minna von Barnhelm]]'' to finnen. Se wiest op Heine sien Versöök hen, to de „betern Lüüd“ optostiegen. De goden un legen Vörbiller, an de sik de Protagonist in siene „Bildungsgeschicht“ orienteert, warrt dör disse Zitaten vermiddelt. De plattdüütsche Deel dorgegen is en mehrsiedig [[Pastiche]] vun Ünnerhollensliteratur üm 1900. Dat begrünnt Heine siene Opstiegsdrööm, de dör triviale Literatur formt sünd, un sienen kindlichen [[Bovarysmus]]. Op de Traditschokn vun den Bildungsroman wiest to’n Bispeel:<ref>Selbmann 1994, S. 31ff.</ref> * de Naam „Heine/Heinrich“, as ok bi klassische Bildungsromanen (z. B. in [[Der grüne Heinrich]]''[[Der grüne Heinrich]]'' un [[Stopfkuchen]]''[[Stopfkuchen]]''); * de Bildungsetappen, Heine dörlöppt: Striet mit dat Öllernhuus, Menters (Jochen Suhr, Lena Wiem), Instanzen as dat Militär, Kunst, erootsche Beleevnissen un de Kontakt to dat politsche Leven;<ref>Jacobs/Krause 1989, S. 37.</ref> * de Struktur as negativen Bildungsroman: keen Vollennnen oder Integratschoon, man en Afbröök vun den Protagonist sien Deeg un Wassen; * Optreckerfiguren, de den Helden begeleidt un kommenteert; * de zentrale Bedüden vun „Bildung“, ok in sotscholoogschen Sinn (vergliek [[Pierre Bourdieu]]).<ref>Bourdieu 1987.</ref> Dat Peters sik bewusst mit Romantheorie befaat het, wiest sien Essay ''Thomas Mann und die Romantik'' (1926), wo he ok op ''[[Der Zauberberg]]'' un dat Konzept vun „Bildsamkeit“ ingeiht.<ref>vgl. Peters 1926.</ref> An’t Enn vun ''Heine Steenhagen'' warrt de Helden siene fehlslaan Bildungsgeschicht un de sülvstverschullte Afstört vun Hööftmann Goesch mit de Bemarken „auch ein Ikarus“ quitteert. Disse Vergliek wiest nich bloots op Ovid sien ''Metamorphosen'' (Book 8), man stellt ok en Text-Bild-Betog twischen Peters sienen Roman un de swaar begriepliche Schilleree „[[Landschop mit den Fall vun Ikarus]]“ her, dr lange Tied [[Bruegel de Öllere|Bruegel den Öllern]] toschreven wurr un 1912 wedderfunnen wurr. Dat Besünnere an dat Bild liggt in de sünnerlich Ümgang mit den Ikarus-Stoff. De Fall vun de mytholoogsche Figur Ikarus warrt driest as slichte Notiz, de an’n Rand von dat Schehn op de Welt mitlöppt, wiest, un de existentschelle Tragik maakt de Tokiekers, enen [[Bueree|Buer]], en [[Fischeree|Fischer]], en [[Harder]] un en [[Rappheen]], de einen Kehr-di-an-nix an dat Schehn hebbt, to ene Nevensak. Dat Schicksal vun den enkelte Person höllt den Loop vun de Welt un den Rhythmus vun de Johrstieden nich op. Jüstso wunnerwarkt an’t Enn vun ''Heine Steenhagen'' ok de Vollstedter Buern, dat de Protagonist Heine op de Snuut fullen is. Se wüllt den Paster fragen, wat dat mit Hööftmann Goesch sienen Ikarus-Vergliek op sik het. Man al gau hebbt se mehr Vermaak mit de Kindsdööp bi Eggert Reimers as mit Heine sienen Enn. Dat kann as en Sinnbild för den Krinkloop vun’t Leven un den Sieg över den Dood ankeken warrn. == ''Franz Wende im Frühjahrssturm'' == De Figur Heine Steenhagen leevt in Peters sien Wark wieder. De Protagonist vun de Vertellen ''Franz Wende im Frühjahrssturm'' (1931) liekt düchtig op Heine Steenhagen. As Söhn vun en alkoholsüchtigen Bahnarbeider un mislückten Buer lidt he ünner siene Armod, de minnachtige Afhängigkeit vun staatliche Stütt un de Sellschop, de op em daalkiekt. Wieldes Heine siene Frustratschoon dorto föhrt, dat he sik blind bi dat preußsche Militär ünnerornt un grote Opstiegsfantasien ranwasst, slütt sik Franz Wende, de jüsto unriep as Heine Sternhagen is, eerst den [[Nazi-Düütschland|Natschonalsotschalisten]] un later de [[Landvolkbewegung (Sleswig-Holsteen)|Landvolkbewegung]] an. Na ene Gefängnisstraaf wennt he sik af un finnt wedder to dat eenfache Leven as Buer torügg. In’n Middelpunkt vun den stark politschen Text steiht – as ok bi ''Heine Steenhagen'' – de Fraag na de Oorsaken vun Extremismus un radikal Denken. De Schoolleidersche vun Pahlen faat de zentrale Uutsaag vun de Vertellen so tohoop: <Blockquote>„Franz Wende is Dynamit. Wenn wir ihn nicht hineinlassen in die Bergwerke des Geistes, wo er – wie ich trotz allem glaube – von seinen Gaben einen Gebrauch machen wird, der der Gesellschaft nützt, wenn wir ihn abweisen, so wird er einmal Bomben werfen. Ich will damit sagen, dass wir ihn nicht extremen politischen Parteien in die Arme treiben dürfen. Ich pflegte wohl gelegentlich zu sagen: Wir haben keine Veranlassung, solche Parteien mit verfeinerter Intelligenz zu beliefern.“<br/> ''Franz siene Wenn is Dynamit. Wenn wi em nich in de Bargwarken vun den Geist rinlaat, wo he – as ik liekers glööv – siene Gaven för de Sellschop bruken schall, wenn wi em man afwiest, denn warrt he mol Bomben smieten. Dor will ik mit seggen, dat wi em nich extreme Parteien in de Arms drieven dörvt. Ik pleeg bitieden to seggen : Wi hebbt kenen Anstoot, so’ne Parteien mit verfienert Intelligenz to belevern.''</blockquote> ''Franz Wende im Frühjahrssturm'', is stedenwies ene Variant vun ''Heine Steenhagen'' för de Tied vun de [[Weimarer Republik]] topasst un nimmt verschedene Motiven un Szenen ut den fröhen Bildungsroman op un verarbeidt ok autobiograafsche Elementen. Dat Wark höllt Peters siene klore Sicht in de Tied, blots en lütten Stoot ehr dat Hitler de Macht övernahmen harr, op de Anhangers vun radikale politsche Strööm an de rechte as ok linke Kante vun’t politsche Spektrum fast. == Literatuur == '''Referenzuutgaav''' * Friedrich Ernst Peters: ''Heine Steenhagen wöll ju dat wiesen! Die Geschichte eines Ehrgeizigen''.<ref>[https://publishup.uni-potsdam.de/opus4-ubp/frontdoor/index/index/docId/6082 Vulltext ''Heine Steenhagen wöll ju dat wiesen! Die Geschichte eines Ehrgeizigen'']</ref> Ulrike Michalowsky (Ruutgeversche). Husum: Husum Druck- und Verlagsgesellschaft, 2012. In’n Anhang: ''Anmerkungen zur Frage des Plattdeutschen'' '''Textgrundlagen''' * Friedrich Ernst Peters: ''Heine Steenhagen wöll ju dat wiesen!'' [<nowiki/>[[Sleswig]]] 17. Juli 1925. Manuskript ut den Nalaat vun F. E. Peters vun de Sleswig-Holsteensche Landsbibliotheek in Kiel. Cb 106.23:09,01-02. * Friedrich Ernst Peters: ''Heine Steenhagen wöll ju dat wiesen!'' Sleswig, 17. Juli 1925. Vun’n Schriever mit de Hand korrigeert Typoskript ut den Nalaat vun de Arven. * Friedrich Ernst Peters: ''Heine Steenhagen wöll ju dat wiesen! Die Geschichte eines Ehrgeizigen.'' In: ''Frontbrief Norderdithmarschen'', [[Heid (Kreis Dithmarschen)|Heid]], o.&nbsp;J. [de eenzige publizeerte Uttog, 4 Sieden]. Nalaat SHLB in Kiel: Cb 106.34:02,06. * Friedrich Ernst Peters: ''Anmerkungen zur Frage des Plattdeutschen''. Typoskript, keen Datum, keen Oord, ut’n Nalaat vun de SHLB: Cb 106.24:11. * ''Friedrich Ernst Peters erzählt [[Döntje]]s''.<ref>[https://publishup.uni-potsdam.de/opus4-ubp/frontdoor/index/index/docId/6470 Vulltext ''Friedrich Ernst Peters erzählt Döntjes'']</ref> Typoskript ut den Nalaat vun den Arven un Typoskript ut den Nalaat vun den SHLB: Cb 106.41:17:01. '''Anner Borns''' * Friedrich Ernst Peters: ''Thomas Mann und die Romantik''.<ref>[https://publishup.uni-potsdam.de/opus4-ubp/frontdoor/index/index/docId/5804 Vulltext ''Thomas Mann und die Romantik'']</ref> Schleswig, 1926. [mit enen Breev vun Thomas Mann an F. E.Peters]. Typoskript ut den Nalaat vun de SHLB: Cb 106.25:11,01. Dat Manuskript slütt an dat Manuskript vun ''Heine Steenhagen'' in Cb 106.23:09,02 an. * Friedrich Ernst Peters: ''Ein Jugendfreund. Johann Gottfried Seume.'' [[Sleswig]], 1927. Typoskript ut den Nalaat vun de SHLB: Cb 106.25:15,01 un Cb 106.25:19,02. * Friedrich Ernst Peters: ''Franz Wende im Frühjahrssturm''. [[Sleswig]], 1931. Typoskript ut den Nalaat vun de SHLB: Cb 106.23:05.01. == Footnoten == <references /> {{SORTIERUNG:Heine Steenhagen Woll Ju Dat Wiesen Die Geschichte Eines Ehrgeizigen}} [[Kategorie:Roman]] [[Kategorie:Plattdüütsch]] [[Kategorie:Hoochdüütsch]] [[Kategorie:20. Johrhunnert]] c9t9gthblmpbcbadf2fu5cjpdcft9n4 Freddie Hubbard 0 197305 1065461 2026-05-14T12:01:04Z Eastfrisian2 58044 Nee ut Weblenken un düütsch WP 1065461 wikitext text/x-wiki [[Datei:Freddie Hubbard 1976.jpg|mini|Freddie Hubbard in dat Johr 1976]] '''Frederick Dewayne „Freddie“ Hubbard''' (* [[7. April]] [[1938]] in [[Indianapolis]]; † [[29. Dezember]] [[2008]] in [[Sherman Oaks]], [[Kalifornien]]) weer en [[Vereenigte Staten|US-amerikaansch]] [[Jazz]]-[[Trompete]]r. == Werdegang == In sien Jöögd speel Hubbard mit ünnerscheedlich Musikern in Indianapolis, dorto tellen ok [[Wes Montgomery]] un de sien Bröers. He hett Musik in sien Heimatstadt studeert un gung denn nah New York. Hubbard sien Loopbahn fung 1958 in [[New York City]] an. Dor hett he mit [[Ornette Coleman]] (up de sien Album ''[[Free Jazz: A Collective Improvisation]]''), [[John Coltrane]] (up de sien Album [[Ascension (John-Coltrane-Album)|Ascension]] 1965), [[Eric Dolphy]] (mit den he 18 Maand tosommen leevt hett un vun de he dat „intervallische“ Spelen mit Sprüngen vun twee Oktaven lehrt hett<ref>Hubbard bi den Blind-Test in Rondo Magazin 2001</ref>), [[Slide Hampton]], [[J. J. Johnson]], [[Philly Joe Jones]], [[Quincy Jones]] (Soundtrack to den Film ''The Pawnbroker'' vun [[Sidney Lumet]]), [[Oliver Nelson]] as ok [[Sonny Rollins]] tosommen arbeit un wurr dör sien Tosommenspeel mit [[Art Blakey]] un de sien [[Jazz Messengers]] 1961 bit 1964 bekannt. Hubbard speel bi [[Blue Note Records]] 1960 bit 1965 acht Alben as Bandleader in as ok achtundtwintig as [[Sideman]].<ref>{{Internetquelle |autor=[[Dan Miller (Musiker)|Dan Miller]] |url=https://www.danmillerjazz.com/hubbard.html |titel=Freddie Hubbard: The Blue Note Years 1960–1965 |werk=danmillerjazz.com |archiv-url=https://web.archive.org/web/20080605022718/https://www.danmillerjazz.com/hubbard.html |archiv-datum=2008-06-05 |abruf=2024-08-08 |sprache=en}}</ref> De meesten vun disse Upnahmen gellen hüüd as Klassiker. 1970 hett hüm sien füürige, melodische [[Improvisatschoon]] un sien herutragend Technik as en vun de führend Trompeter vun sien Tiet maakt; allerdings broch hüm en Reeg vun kommerziell orienteert [[Smooth Jazz|Smooth-Jazz]]-Alben ok negative Kritiken in. Völ vun sien Platten hemm ganze Generatschoonen vun Trompetern beeinfloot. Stilistisch hemm sück de Veröffentlichungen vun Hubbard deelwies in’n [[Hard Bop|Hard-Bop]]-, deelwies in’n Fusion-Lager bewegt. Ut chronologisch Perspektive speegeln sien Plattenveröffentlichungen de Entwicklung vun den Jazz vun’n Hard Bop över dat „free“ Speel in den 60er-Johren hen to’n elektrischen Sound vun de 70er-Johren wedder.<ref>Joachim-Ernst Berendt, [[Günther Huesmann]]: ''Das Jazzbuch''. 2011, S. 322.</ref> Dat Album ''The Hub Of Hubbard'' ([[Musik Produktion Schwarzwald|MPS]] 1970) mit Stücken as ''The Things We Did Last Summer'' (vun [[Jule Styne]]) gellt as Meesterwark vun den Jazz. Dat in [[Villingen-Schwenningen|Villingen]] an‘n 9.&nbsp;Dezember 1969 upnommen Album, produzeert vun [[Joachim Ernst Behrendt]], weer en „Nebenprodukt“ vun de dormalig Europatournee. Sien woll bekanntsten Warken sünd de bi [[CTI Records]] rutkommen Fusion-Alben ''Red Clay'' van 1970 un dat ''California Concert'' van 1971, bi dat he mitwarkt hett. Doröver herut is dat ünner dat sülvig Label herutbrocht Album ''First Light'' to nöömen, för dat he 1973 den [[Grammy Awards|Grammy]] in de Kategorie „Best Jazz Performance by a Group“ kreeg. De kongenialen Arrangements un Orchestratschonen för Kamerorchester stammen ut de Fedder vun den Arrangeur und Komponisten [[Don Sebesky]]. Mit [[Wayne Shorter]], [[Herbie Hancock]], [[Ron Carter]] un [[Tony Williams]], den Liddmaaten vun dat berühmt [[Miles Davis#Dat tweet Quintett 1965–1968|tweet Miles Davis Quintett]], bill hee siet 1976 de Gruppe ''[[V.S.O.P. (Band)|V.S.O.P.]]'', de ok in Europa up Tournee weer un mehrere Alben inspeelt hett. En Lippenreet an de Böverlipp mit ansluutend Infektschoon (de Verdacht vun en [[Karzinom|Lippenkarzinom]] hett sück nah en [[Biopsie]] nicht bestätigt) hett hüm af 1993 för lang Tiet in sien künstlerisches Wirken daalhaalen. Mit dat Album „New Colors“ (2001), dat he mit dat ''New Jazz Composers Octet'' um [[David Weiss (Trompeter)|David Weiss]] inspeelt hett, gelung hüm en Comeback an dat Flögelhorn (dat weniger Lippenspannung bruukt). Freddie Hubbard is an’n 29. Dezember 2008 an Hartverseggen in en Krankenhuus in Los Angeles storven, wo he in’n November vun dat Johr wegen en [[Hartinfarkt]] inleefert wurrn weer. == Uttekungen == *1994 [[Big Band and Jazz Hall of Fame]] * 2006 [[NEA Jazz Masters Fellowship]]. * 2009: [[Down Beat]] Jazz Hall of Fame == Diskografie (Utwahl) == === Alben ünner eegen Naam === <div style="column-width:25em"> * 1960: ''[[Open Sesame]]'' (Blue Note) * 1961: ''Goin’ Up'' (Blue Note) * 1961: ''Hub Cap'' (Blue Note) * 1961: ''Minor Mishap'' ([[Black Lion Records|Black Lion]]) * 1961: ''Ready for Freddie'' (Blue Note) * 1962: ''[[Hub-Tones]]'' (Blue Note) (mit [[James Spaulding|Jimmy Spaulding]]) * 1962: ''The Artistry of Freddie Hubbard'' ([[Impulse! Records|Impulse!]]) * 1962: ''Ballads'' (Blue Note) * 1963: ''The Body And The Soul'' (Impulse) * 1964: ''[[Breaking Point (Album)|Breaking Point]]'' (Blue Note) * 1965: ''Blue Spirits'' (Blue Note) * 1965: ''The Night Of The Cookers'' (Blue Note) * 1966: ''Backlash'' (Atlantic) * 1968: ''High Blues Pressure'' ([[Atlantic Records|Atlantic]]) * 1969: ''A Soul Experiment'' (Atlantic) * 1970: ''The Black Angel'' (Blue Note) * 1970: ''Red Clay'' (CTI) (mit [[Herbie Hancock]], [[Joe Henderson]]) * 1970: ''Straight Life'' (CTI) * 1970: ''The Hub of Hubbard'' (MPS) – Reissue remastered 2016 bei Edel Germany * 1971: ''First Light'' (CTI) (mit [[Ron Carter]], [[George Benson]], [[Airto Moreira]], [[Jack DeJohnette]], [[Hubert Laws]]) * 1971: ''Sing Me a Song of Songmy'' (Rhino/Wea UK) * 1972: ''Sky Dive'' (CTI) * 1973: ''In Concert''; ''Keep Your Soul Together'' (CTI) * 1975: ''Polar AC'' (CTI) * 1975: ''Liquid Love'' (CBS) * 1976: ''Echoes of Blue'' (Atlantic) * 1977: ''Bundle of Joy'' ([[Columbia Records|Columbia]]) * 1978: ''Super Blue'' (Columbia) * 1979: ''The Love Connection'' (Columbia) * 1980: ''[[Pinnacle: Live & Unreleased from Keystone Korner]]'' (Resonance Records) * 1981: ''Back to Birdland'' (M&K Realtime) * 1981: ''Outpost'' (Enja) * 1981: ''Keystone Bop: Sunday Night'' / ''Friday And Saturday'' (Prestige) * 1982: ''Ride Like the Wind'' (Elektra/WEA) * 1982: ''Born to Be Blue (Pablo Records. Inc.)'' mit [[Harold Land]] * 1982: ''Rollin’'' (MPS) * 1983: ''Sweet Return'' (mit [[Lew Tabackin]], [[Joanne Brackeen]], [[Eddie Gomez]], [[Roy Haynes]]) * 1985: ''Gettin’ It Together'' (mit [[Curtis Fuller]], [[Yusef Lateef|Yussef Lateef]]) * 1985: ''The Freddie Hubbard / [[Woody Shaw]] Sessions'' (Blue Note) * 1988: ''Feel The Wind'' ([[Timeless Records|Timeless]]) * 1989: ''Topsy'' ([[Enja]]) * 1990: ''Bolivia/Limelight'' (Limelight) * 1991: ''At Jazz Jamboree Warszawa '91 – A Tribute To Miles'' * 1991: ''Live At [[Fat Tuesday’s]]'' (Limelight) * 1999: ''Above & Beyond'' * 2001: ''New Colors'' (Hip Bop) * 2004: ''Jazz Moods: Hot'' (CTI) * 2008: ''On the Real Side'' (Times Square) * 2009: ''[[One of a Kind (Freddie-Hubbard-Album)|One of a Kind]]'' (Arkadia) * 2019: ''At The Club Vol 1'' (Sleepy Nights Records) * 2019: ''Get Set'' (Angel Heyer Records) * 2021: ''Dig This! – Live Boston 1973'' (MCBN Broadcast) </div> === As Sideman === <div style="column-width:25em"> * Ornette Coleman ''Free Jazz: A Collective Improvisation'' 1960 * [[Tina Brooks]] ''True Blue'' 1960 * Eric Dolphy ''Outward Bound'' 1960 * [[Hank Mobley]]: ''Roll Call'' 1961 * [[Oliver Nelson]] ''[[The Blues and the Abstract Truth]]'' 1961 * [[Dexter Gordon]] ''Doin Alright'' 1961 * [[Art Blakey]]: ''[[Mosaic (Album)|Mosaic]]'' 1961 * Bill Evans: ''[[Interplay (Album)|Interplay]]'' 1962 * Herbie Hancock: ''[[Takin’ Off]]'', Blue Note 1962 * Art Blakey & the Jazz Messengers: ''[[Free for All (Blakey)|Free for All]]'' 1964 * Eric Dolphy ''[[Out to Lunch]]'' 1964 * Herbie Hancock: ''Empyrean Isles'' 1964 * Herbie Hancock: ''[[Maiden Voyage]]'' 1965 * [[Bobby Hutcherson]]: ''[[Dialogue (Bobby-Hutcherson-Album)|Dialogue]]'' 1965 * John Coltrane ''[[Africa/Brass]] 1961, [[Ascension]]'' 1965 * Sonny Rollins ''[[East Broadway Rundown]]'' 1966 * Herbie Hancock ''[[V.S.O.P. (Album)|V.S.O.P]]'', 1977 * [[Kirk Lightsey]] ''Temptation'' 1987 </div> === Compilation === * 1972: ''The Baddest Hubbard – An Anthology Of Previously Released Recordings'' (CTI Records) * 2008: ''The Complete Jazz Heritage Society Recordings'' (Jazz Heritage Society) * 2022: ''The Complete Freddie Hubbard Blue Note & Impulse Studio Sessions'' ([[Mosaic Records]]) == Literatur == * [[Richard Cook]], [[Brian Morton]]: ''[[The Penguin Guide to Jazz|The Penguin Guide to Jazz Recordings]].'' 8. Auflage. Penguin, London 2006, ISBN 0-14-102327-9. * [[Leonard Feather]], [[Ira Gitler]]: ''The Biographical Encyclopedia of Jazz.'' Oxford University Press, New York 1999, ISBN 0-19-532000-X. * [[Wolf Kampmann]] (Hrsg.), unter Mitarbeit von [[Ekkehard Jost]]: ''[[Reclams Jazzlexikon]].'' Reclam, Stuttgart 2003, ISBN 3-15-010528-5. == Weblinks == {{Commons}} * [https://www.allmusic.com/artist/mn0000798326 Freddie Hubbard] bi AllMusic (engelsch) * [https://www.discogs.com/de/artist/55745-Freddie-Hubbard] Indrag bi Discogs (engelsch) * {{IMDb|nm0399174}} * [https://www.arts.gov/honors/jazz/freddie-hubbard 2006 NEA Jazz Master Freddie Hubbard] * Jessica Erin Fisher: ''[https://indyencyclopedia.org/frederick-dewayne-freddie-hubbard/ Frederick Dewayne (Freddie) Hubbard.]'' Indrag in ''Encyclopedia of Indianapolis'', Juni 2021. * [https://de.findagrave.com/memorial/32479572/freddie-hubbard Freddie Hubbard] in de Datenbank vun Find a Grave '''Nahroop''' * [[Ralf Dombrowski]]: [https://www.spiegel.de/kultur/musik/zum-tod-von-freddie-hubbard-grenzenlos-gelaeufig-a-598893.html ''Zum Tod von Freddie Hubbard – Grenzenlos geläufig.''] In: ''[[Spiegel Online]]'' vom 30. Dezember 2008. == Enkeld Nahwiesen == <references /> {{Normdaten|TYP=p|GND=134411773|LCCN=n/83/163529|VIAF=64192087}} {{SORTIERUNG:Hubbard, Freddie}} [[Kategorie:Mann]] [[Kategorie:Börger von de USA]] [[Kategorie:Boren 1938]] [[Kategorie:Storven 2008]] [[Kategorie:Jazzmusiker]] l1sxbj2i09wo0v3orztt1wguylxpban 1065462 1065461 2026-05-14T12:05:25Z Eastfrisian2 58044 /* As Sideman */ 1065462 wikitext text/x-wiki [[Datei:Freddie Hubbard 1976.jpg|mini|Freddie Hubbard in dat Johr 1976]] '''Frederick Dewayne „Freddie“ Hubbard''' (* [[7. April]] [[1938]] in [[Indianapolis]]; † [[29. Dezember]] [[2008]] in [[Sherman Oaks]], [[Kalifornien]]) weer en [[Vereenigte Staten|US-amerikaansch]] [[Jazz]]-[[Trompete]]r. == Werdegang == In sien Jöögd speel Hubbard mit ünnerscheedlich Musikern in Indianapolis, dorto tellen ok [[Wes Montgomery]] un de sien Bröers. He hett Musik in sien Heimatstadt studeert un gung denn nah New York. Hubbard sien Loopbahn fung 1958 in [[New York City]] an. Dor hett he mit [[Ornette Coleman]] (up de sien Album ''[[Free Jazz: A Collective Improvisation]]''), [[John Coltrane]] (up de sien Album [[Ascension (John-Coltrane-Album)|Ascension]] 1965), [[Eric Dolphy]] (mit den he 18 Maand tosommen leevt hett un vun de he dat „intervallische“ Spelen mit Sprüngen vun twee Oktaven lehrt hett<ref>Hubbard bi den Blind-Test in Rondo Magazin 2001</ref>), [[Slide Hampton]], [[J. J. Johnson]], [[Philly Joe Jones]], [[Quincy Jones]] (Soundtrack to den Film ''The Pawnbroker'' vun [[Sidney Lumet]]), [[Oliver Nelson]] as ok [[Sonny Rollins]] tosommen arbeit un wurr dör sien Tosommenspeel mit [[Art Blakey]] un de sien [[Jazz Messengers]] 1961 bit 1964 bekannt. Hubbard speel bi [[Blue Note Records]] 1960 bit 1965 acht Alben as Bandleader in as ok achtundtwintig as [[Sideman]].<ref>{{Internetquelle |autor=[[Dan Miller (Musiker)|Dan Miller]] |url=https://www.danmillerjazz.com/hubbard.html |titel=Freddie Hubbard: The Blue Note Years 1960–1965 |werk=danmillerjazz.com |archiv-url=https://web.archive.org/web/20080605022718/https://www.danmillerjazz.com/hubbard.html |archiv-datum=2008-06-05 |abruf=2024-08-08 |sprache=en}}</ref> De meesten vun disse Upnahmen gellen hüüd as Klassiker. 1970 hett hüm sien füürige, melodische [[Improvisatschoon]] un sien herutragend Technik as en vun de führend Trompeter vun sien Tiet maakt; allerdings broch hüm en Reeg vun kommerziell orienteert [[Smooth Jazz|Smooth-Jazz]]-Alben ok negative Kritiken in. Völ vun sien Platten hemm ganze Generatschoonen vun Trompetern beeinfloot. Stilistisch hemm sück de Veröffentlichungen vun Hubbard deelwies in’n [[Hard Bop|Hard-Bop]]-, deelwies in’n Fusion-Lager bewegt. Ut chronologisch Perspektive speegeln sien Plattenveröffentlichungen de Entwicklung vun den Jazz vun’n Hard Bop över dat „free“ Speel in den 60er-Johren hen to’n elektrischen Sound vun de 70er-Johren wedder.<ref>Joachim-Ernst Berendt, [[Günther Huesmann]]: ''Das Jazzbuch''. 2011, S. 322.</ref> Dat Album ''The Hub Of Hubbard'' ([[Musik Produktion Schwarzwald|MPS]] 1970) mit Stücken as ''The Things We Did Last Summer'' (vun [[Jule Styne]]) gellt as Meesterwark vun den Jazz. Dat in [[Villingen-Schwenningen|Villingen]] an‘n 9.&nbsp;Dezember 1969 upnommen Album, produzeert vun [[Joachim Ernst Behrendt]], weer en „Nebenprodukt“ vun de dormalig Europatournee. Sien woll bekanntsten Warken sünd de bi [[CTI Records]] rutkommen Fusion-Alben ''Red Clay'' van 1970 un dat ''California Concert'' van 1971, bi dat he mitwarkt hett. Doröver herut is dat ünner dat sülvig Label herutbrocht Album ''First Light'' to nöömen, för dat he 1973 den [[Grammy Awards|Grammy]] in de Kategorie „Best Jazz Performance by a Group“ kreeg. De kongenialen Arrangements un Orchestratschonen för Kamerorchester stammen ut de Fedder vun den Arrangeur und Komponisten [[Don Sebesky]]. Mit [[Wayne Shorter]], [[Herbie Hancock]], [[Ron Carter]] un [[Tony Williams]], den Liddmaaten vun dat berühmt [[Miles Davis#Dat tweet Quintett 1965–1968|tweet Miles Davis Quintett]], bill hee siet 1976 de Gruppe ''[[V.S.O.P. (Band)|V.S.O.P.]]'', de ok in Europa up Tournee weer un mehrere Alben inspeelt hett. En Lippenreet an de Böverlipp mit ansluutend Infektschoon (de Verdacht vun en [[Karzinom|Lippenkarzinom]] hett sück nah en [[Biopsie]] nicht bestätigt) hett hüm af 1993 för lang Tiet in sien künstlerisches Wirken daalhaalen. Mit dat Album „New Colors“ (2001), dat he mit dat ''New Jazz Composers Octet'' um [[David Weiss (Trompeter)|David Weiss]] inspeelt hett, gelung hüm en Comeback an dat Flögelhorn (dat weniger Lippenspannung bruukt). Freddie Hubbard is an’n 29. Dezember 2008 an Hartverseggen in en Krankenhuus in Los Angeles storven, wo he in’n November vun dat Johr wegen en [[Hartinfarkt]] inleefert wurrn weer. == Uttekungen == *1994 [[Big Band and Jazz Hall of Fame]] * 2006 [[NEA Jazz Masters Fellowship]]. * 2009: [[Down Beat]] Jazz Hall of Fame == Diskografie (Utwahl) == === Alben ünner eegen Naam === <div style="column-width:25em"> * 1960: ''[[Open Sesame]]'' (Blue Note) * 1961: ''Goin’ Up'' (Blue Note) * 1961: ''Hub Cap'' (Blue Note) * 1961: ''Minor Mishap'' ([[Black Lion Records|Black Lion]]) * 1961: ''Ready for Freddie'' (Blue Note) * 1962: ''[[Hub-Tones]]'' (Blue Note) (mit [[James Spaulding|Jimmy Spaulding]]) * 1962: ''The Artistry of Freddie Hubbard'' ([[Impulse! Records|Impulse!]]) * 1962: ''Ballads'' (Blue Note) * 1963: ''The Body And The Soul'' (Impulse) * 1964: ''[[Breaking Point (Album)|Breaking Point]]'' (Blue Note) * 1965: ''Blue Spirits'' (Blue Note) * 1965: ''The Night Of The Cookers'' (Blue Note) * 1966: ''Backlash'' (Atlantic) * 1968: ''High Blues Pressure'' ([[Atlantic Records|Atlantic]]) * 1969: ''A Soul Experiment'' (Atlantic) * 1970: ''The Black Angel'' (Blue Note) * 1970: ''Red Clay'' (CTI) (mit [[Herbie Hancock]], [[Joe Henderson]]) * 1970: ''Straight Life'' (CTI) * 1970: ''The Hub of Hubbard'' (MPS) – Reissue remastered 2016 bei Edel Germany * 1971: ''First Light'' (CTI) (mit [[Ron Carter]], [[George Benson]], [[Airto Moreira]], [[Jack DeJohnette]], [[Hubert Laws]]) * 1971: ''Sing Me a Song of Songmy'' (Rhino/Wea UK) * 1972: ''Sky Dive'' (CTI) * 1973: ''In Concert''; ''Keep Your Soul Together'' (CTI) * 1975: ''Polar AC'' (CTI) * 1975: ''Liquid Love'' (CBS) * 1976: ''Echoes of Blue'' (Atlantic) * 1977: ''Bundle of Joy'' ([[Columbia Records|Columbia]]) * 1978: ''Super Blue'' (Columbia) * 1979: ''The Love Connection'' (Columbia) * 1980: ''[[Pinnacle: Live & Unreleased from Keystone Korner]]'' (Resonance Records) * 1981: ''Back to Birdland'' (M&K Realtime) * 1981: ''Outpost'' (Enja) * 1981: ''Keystone Bop: Sunday Night'' / ''Friday And Saturday'' (Prestige) * 1982: ''Ride Like the Wind'' (Elektra/WEA) * 1982: ''Born to Be Blue (Pablo Records. Inc.)'' mit [[Harold Land]] * 1982: ''Rollin’'' (MPS) * 1983: ''Sweet Return'' (mit [[Lew Tabackin]], [[Joanne Brackeen]], [[Eddie Gomez]], [[Roy Haynes]]) * 1985: ''Gettin’ It Together'' (mit [[Curtis Fuller]], [[Yusef Lateef|Yussef Lateef]]) * 1985: ''The Freddie Hubbard / [[Woody Shaw]] Sessions'' (Blue Note) * 1988: ''Feel The Wind'' ([[Timeless Records|Timeless]]) * 1989: ''Topsy'' ([[Enja]]) * 1990: ''Bolivia/Limelight'' (Limelight) * 1991: ''At Jazz Jamboree Warszawa '91 – A Tribute To Miles'' * 1991: ''Live At [[Fat Tuesday’s]]'' (Limelight) * 1999: ''Above & Beyond'' * 2001: ''New Colors'' (Hip Bop) * 2004: ''Jazz Moods: Hot'' (CTI) * 2008: ''On the Real Side'' (Times Square) * 2009: ''[[One of a Kind (Freddie-Hubbard-Album)|One of a Kind]]'' (Arkadia) * 2019: ''At The Club Vol 1'' (Sleepy Nights Records) * 2019: ''Get Set'' (Angel Heyer Records) * 2021: ''Dig This! – Live Boston 1973'' (MCBN Broadcast) </div> === As Sideman === <div style="column-width:25em"> * [[Ornette Coleman]] ''Free Jazz: A Collective Improvisation'' 1960 * [[Tina Brooks]] ''True Blue'' 1960 * [[Eric Dolphy]] ''Outward Bound'' 1960 * [[Hank Mobley]]: ''Roll Call'' 1961 * [[Oliver Nelson]] ''[[The Blues and the Abstract Truth]]'' 1961 * [[Dexter Gordon]] ''Doin Alright'' 1961 * [[Art Blakey]]: ''[[Mosaic (Album)|Mosaic]]'' 1961 * Bill Evans: ''[[Interplay (Album)|Interplay]]'' 1962 * Herbie Hancock: ''[[Takin’ Off]]'', Blue Note 1962 * Art Blakey & the Jazz Messengers: ''[[Free for All (Blakey)|Free for All]]'' 1964 * Eric Dolphy ''[[Out to Lunch]]'' 1964 * Herbie Hancock: ''Empyrean Isles'' 1964 * Herbie Hancock: ''[[Maiden Voyage]]'' 1965 * [[Bobby Hutcherson]]: ''[[Dialogue (Bobby-Hutcherson-Album)|Dialogue]]'' 1965 * John Coltrane ''[[Africa/Brass]] 1961, [[Ascension]]'' 1965 * Sonny Rollins ''[[East Broadway Rundown]]'' 1966 * Herbie Hancock ''[[V.S.O.P. (Album)|V.S.O.P]]'', 1977 * [[Kirk Lightsey]] ''Temptation'' 1987 </div> === Compilation === * 1972: ''The Baddest Hubbard – An Anthology Of Previously Released Recordings'' (CTI Records) * 2008: ''The Complete Jazz Heritage Society Recordings'' (Jazz Heritage Society) * 2022: ''The Complete Freddie Hubbard Blue Note & Impulse Studio Sessions'' ([[Mosaic Records]]) == Literatur == * [[Richard Cook]], [[Brian Morton]]: ''[[The Penguin Guide to Jazz|The Penguin Guide to Jazz Recordings]].'' 8. Auflage. Penguin, London 2006, ISBN 0-14-102327-9. * [[Leonard Feather]], [[Ira Gitler]]: ''The Biographical Encyclopedia of Jazz.'' Oxford University Press, New York 1999, ISBN 0-19-532000-X. * [[Wolf Kampmann]] (Hrsg.), unter Mitarbeit von [[Ekkehard Jost]]: ''[[Reclams Jazzlexikon]].'' Reclam, Stuttgart 2003, ISBN 3-15-010528-5. == Weblinks == {{Commons}} * [https://www.allmusic.com/artist/mn0000798326 Freddie Hubbard] bi AllMusic (engelsch) * [https://www.discogs.com/de/artist/55745-Freddie-Hubbard] Indrag bi Discogs (engelsch) * {{IMDb|nm0399174}} * [https://www.arts.gov/honors/jazz/freddie-hubbard 2006 NEA Jazz Master Freddie Hubbard] * Jessica Erin Fisher: ''[https://indyencyclopedia.org/frederick-dewayne-freddie-hubbard/ Frederick Dewayne (Freddie) Hubbard.]'' Indrag in ''Encyclopedia of Indianapolis'', Juni 2021. * [https://de.findagrave.com/memorial/32479572/freddie-hubbard Freddie Hubbard] in de Datenbank vun Find a Grave '''Nahroop''' * [[Ralf Dombrowski]]: [https://www.spiegel.de/kultur/musik/zum-tod-von-freddie-hubbard-grenzenlos-gelaeufig-a-598893.html ''Zum Tod von Freddie Hubbard – Grenzenlos geläufig.''] In: ''[[Spiegel Online]]'' vom 30. Dezember 2008. == Enkeld Nahwiesen == <references /> {{Normdaten|TYP=p|GND=134411773|LCCN=n/83/163529|VIAF=64192087}} {{SORTIERUNG:Hubbard, Freddie}} [[Kategorie:Mann]] [[Kategorie:Börger von de USA]] [[Kategorie:Boren 1938]] [[Kategorie:Storven 2008]] [[Kategorie:Jazzmusiker]] kzkhtxj0dbcyomr0ed7plhibf2l82vi Michel Devoret 0 197306 1065463 2026-05-14T13:01:03Z Eastfrisian2 58044 Nee ut Weblenken un düütsch WP - Anfang 1065463 wikitext text/x-wiki [[Datei:Michel Devoret (54987873184).jpg|mini|Michel Devoret (2025)]] '''Michel Henri Devoret''' (* [[5. März]] [[1953]] in [[Paris]]<ref>{{Internetquelle |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2025/devoret/facts/ |titel=Michel H. Devoret |werk=nobelprize.org |sprache=en |abruf=2025-10-09}}</ref>) is en [[Frankriek|franzöösch]]-[[Vereenigte Staten|amerikaansch]] experimenteller [[Fastkörperphysik]]er, de Nanogeräte för de [[Quanteninformatschonstheorie]] ([[Quantencomputer]]) entwickelt. 2025 kreeg he den [[Nobelpries för Physik]]. == Leven == Devoret hett an de [[Télécom ParisTech|École Nationale Superiéure des Telecommunications]] in Paris mit den Afsluss 1975 studeert un kreeg 1982 an de [[Universität Paris-Süd]] in [[Orsay]] sien Doktertitel. För de Dissertatschoon hett he an dat Labor vun [[Anatole Abragam]] an dat Forschungszentrum vun [[Commissariat à l’énergie atomique et aux énergies alternatives|CEA]] in [[Saclay]] över [[Karnspinresonanzspektroskopie|NMR]] in fast Waterstoff arbeit. As [[Post-Doktorand]] hett he sück in dat Labor vun [[John Clarke (Physiker)|John Clarke]] an de [[University of California, Berkeley]], mit [[Makroskopisches Quantentunneln|makroskopischem Quantentunneln]] befaat. Nah twee Johren kehr he nah Frankriek torüch un harr en eegen Forschungsgrupp mit [[Daniel Estève]] un Cristian Urbina in Saclay, de sück mit Quanteneffekten in de Elektronik up mesoskopischer Ebene (vun hör ''Quantronic'' nöömt) befaaten deen. Dat Rebeet wurrd ok Circuit-Quantenelektrodynamik nöömt un he is dorin en vun de Pioniere mit [[Robert John Schoelkopf]]. == Wat he herutbrocht hett (Utwahl) == * {{Literatur |Autor=Michel Devoret, D. Estève, C. Urbina |Titel=Single-electron transfer in metallic nanostructures |Sammelwerk=Nature |Band=360 |Nummer=6404 |Datum=1992 |Seiten=547–553 |DOI=10.1038/360547a0}} * {{Literatur |Autor=Michel Devoret, Robert Schoelkopf |Titel=Amplifying quantum signals with the single-electron transistor |Sammelwerk=Nature |Band=406 |Nummer=6799 |Datum=2000 |Seiten=1039–1046 |DOI=10.1038/35023253 |PMID=10984063}} * {{Literatur |Autor=Jens Koch, Terri M. Yu, Jay Gambetta, Andrew Houck, David Schuster, Johannes Majer, Alexandre Blais, Michel Devoret, S. M. Girvin, Robert Schoelkopf |Titel=Charge-insensitive qubit design derived from the Cooper pair box |Sammelwerk=Physical Review A |Band=76 |Nummer=4 |Datum=2007 |Seiten= |DOI=10.1103/physreva.76.042319}} * {{Literatur |Autor=Johannes Majer, Jerry M. Chow, Jay Gambetta, Jens Koch, Blake Johnson, J. A. Schreier, Luigi Frunzio, David Schuster, Andrew Houck, Andreas Wallraff, Alexandre Blais, Michel Devoret, S. M. Girvin, Robert Schoelkopf |Titel=Coupling superconducting qubits via a cavity bus |Sammelwerk=Nature |Band=449 |Nummer=7161 |Datum=2007 |Seiten=443–447 |DOI=10.1038/nature06184}} * {{Literatur |Autor=Aashish A. Clerk, Michel Devoret, S. M. Girvin, Florian Marquardt, Robert Schoelkopf |Titel=Introduction to quantum noise, measurement, and amplification |Sammelwerk=Reviews of Modern Physics |Band=82 |Nummer=2 |Datum=2010 |Seiten=1155–1208 |DOI=10.1103/revmodphys.82.1155}} * {{Literatur |Autor=Michel Devoret, Robert Schoelkopf |Titel=Superconducting Circuits for Quantum Information: An Outlook |Sammelwerk=Science |Band=339 |Nummer=6124 |Datum=2013 |Seiten=1169–1174 |DOI=10.1126/science.1231930}} * {{Literatur |Autor=Hermann Grabert, Michel H. Devoret |Titel= Single Charge Tunneling. Coulomb Blockade Phenomena In Nanostructures |Verlag=Springer |Datum=1992 |DOI=10.1007/978-1-4757-2166-9|ISBN=978-1-4757-2168-3}} == Weblinks == {{Commons}} * [https://qulab.eng.yale.edu/ Website an dat Quantronics Lab in Yale] == Enkeld Nahwiesen == <references /> {{Normdaten|TYP=p|GND=1378372964|LCCN=n92033399|VIAF=17296001}} {{SORTIERUNG:Devoret, Michel}} [[Kategorie:Mann]] [[Kategorie:Börger von Frankriek]] [[Kategorie:Boren 1953]] [[Kategorie:Physiker]] [[Kategorie:Nobelpriesdräger (Physik)]] mfzocrcaj27a0eyd590cq102mfvaitk 1065466 1065463 2026-05-14T14:27:40Z Eastfrisian2 58044 fardig 1065466 wikitext text/x-wiki [[Datei:Michel Devoret (54987873184).jpg|mini|Michel Devoret (2025)]] '''Michel Henri Devoret''' (* [[5. März]] [[1953]] in [[Paris]]<ref>{{Internetquelle |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2025/devoret/facts/ |titel=Michel H. Devoret |werk=nobelprize.org |sprache=en |abruf=2025-10-09}}</ref>) is en [[Frankriek|franzöösch]]-[[Vereenigte Staten|amerikaansch]] experimenteller [[Fastkörperphysik]]er, de Nanogeräte för de [[Quanteninformatschonstheorie]] ([[Quantencomputer]]) entwickelt. 2025 kreeg he den [[Nobelpries för Physik]]. == Leven == Devoret hett an de [[Télécom ParisTech|École Nationale Superiéure des Telecommunications]] in Paris mit den Afsluss 1975 studeert un kreeg 1982 an de [[Universität Paris-Süd]] in [[Orsay]] sien Doktertitel. För de Dissertatschoon hett he an dat Labor vun [[Anatole Abragam]] an dat Forschungszentrum vun [[Commissariat à l’énergie atomique et aux énergies alternatives|CEA]] in [[Saclay]] över [[Karnspinresonanzspektroskopie|NMR]] in fast Waterstoff arbeit. As [[Post-Doktorand]] hett he sück in dat Labor vun [[John Clarke (Physiker)|John Clarke]] an de [[University of California, Berkeley]], mit [[Makroskopisches Quantentunneln|makroskopischem Quantentunneln]] befaat. Nah twee Johren kehr he nah Frankriek torüch un harr en eegen Forschungsgrupp mit [[Daniel Estève]] un Cristian Urbina in Saclay, de sück mit Quanteneffekten in de Elektronik up mesoskopischer Ebene (vun hör ''Quantronic'' nöömt) befaaten deen. Dat Rebeet wurrd ok Circuit-Quantenelektrodynamik nöömt un he is dorin en vun de Pioniere mit [[Robert John Schoelkopf]]. In Saclay hett he mit sien Grupp Tunnelungstiet meeten, hett en Een-Elektronen-Pump utfunnen (de later de Basis för en nee Methood vun de Kapazitätsmeeten leefern dee) un demonstreer as Eerst den Effekt vun de Valenzen vun Atomen up den Transport vun en enkeld Elektron un de eerste Beobachtung vun Ramsey-Fringes an künstlichen supraleitenden Atomen (vun hör Quantronium nöömt). He wurr Forschungsdirekter an dat CEA in Saclay un weer van 2007 bit 2012 Perfesser an dat [[Collège de France]]. Af 2002 weer he an de [[Yale University]], wo he ''F. W. Beinecke Professor'' för Anwennd Physik is un Direkter vun dat Applied Physics Nanofabrication Lab. He forscht in Yale wieder an up Quanteneffekten beruhend elektronisch Geräten in‘n Nano-Beriek, footend up [[Josephsonkuntakt]]en vun Supraleitern mit Anwennen up mögelke [[Quantencomputer]]. Mit Schoelkopf un [[Steven Mark Girvin]] koppel he 2007 twee supraleitende [[Qubit]]s över en Quanten-''[[Bus (Datenverarbeitung)|Bus]]''. Ünner annern forscht he över fehlertolerante Quantenspieker un Quantenverschränkung ut de Ferne (Remote Entanglement). 2007 wurr he Liddmaat vun de [[Academie des Sciences]] (2008), deren [[Prix Ampère]] he mit Daniel Estève 1991 kreeg, un de [[American Academy of Arts and Sciences]] (2003). 1996 kreeg he den Descartes-Huyghens-Pries vun de Nedderlannsch Akademie vun de Wetenschapen. 2004 kreeg he den [[CMD Europhysics Prize|Europhysics-Agilent Pries]] vun de European Physical Society mit Daniel Estève, [[Hans Mooij]] un [[Yasunobu Nakamura]]. 2014 kreeg he mit Robert Schoelkopf un [[John Matthew Martinis]] den [[Fritz London Memorial Prize]] un 2013 mit Schoelkopf den [[John Stewart Bell Prize]]. 2016 folg de Olli V. Lounasmaa Award vun de [[Universität Aalto]] in Finnland.<ref>{{Internetquelle |url=https://www.aalto.fi/en/news/olli-v-lounasmaa-memorial-prize-2016-awarded-to-michel-devoret |titel=Olli V. Lounasmaa Memorial Prize 2016 awarded to Michel Devoret |werk=Universität Aalto |datum=2016-08-16 |sprache=en |abruf=2025-10-07}}</ref> 2023 wurr Devoret to’n Liddmaat vun de [[National Academy of Sciences]] wählt un 2024 kreeg he gemeensam mit Schoelkopf den [[Comstock-Pries för Physik]]. An‘n 7. Oktober 2025 wurr bekannt geven, dat Devoret gemeensam mit [[John Clarke (Physiker)|John Clarke]] un [[John Matthew Martinis]] mit den [[Nobelpries för Physik]] uttekent wurrd.<ref>{{Internetquelle |url=https://www.tagesschau.de/eilmeldung/eilmeldung-8908.html |titel=Physik-Nobelpreis geht an drei Quantenforscher |werk=tagesschau.de |datum=2025-10-07 |sprache=de |abruf=2025-10-07}}</ref> == Wat he herutbrocht hett (Utwahl) == * {{Literatur |Autor=Michel Devoret, D. Estève, C. Urbina |Titel=Single-electron transfer in metallic nanostructures |Sammelwerk=Nature |Band=360 |Nummer=6404 |Datum=1992 |Seiten=547–553 |DOI=10.1038/360547a0}} * {{Literatur |Autor=Michel Devoret, Robert Schoelkopf |Titel=Amplifying quantum signals with the single-electron transistor |Sammelwerk=Nature |Band=406 |Nummer=6799 |Datum=2000 |Seiten=1039–1046 |DOI=10.1038/35023253 |PMID=10984063}} * {{Literatur |Autor=Jens Koch, Terri M. Yu, Jay Gambetta, Andrew Houck, David Schuster, Johannes Majer, Alexandre Blais, Michel Devoret, S. M. Girvin, Robert Schoelkopf |Titel=Charge-insensitive qubit design derived from the Cooper pair box |Sammelwerk=Physical Review A |Band=76 |Nummer=4 |Datum=2007 |Seiten= |DOI=10.1103/physreva.76.042319}} * {{Literatur |Autor=Johannes Majer, Jerry M. Chow, Jay Gambetta, Jens Koch, Blake Johnson, J. A. Schreier, Luigi Frunzio, David Schuster, Andrew Houck, Andreas Wallraff, Alexandre Blais, Michel Devoret, S. M. Girvin, Robert Schoelkopf |Titel=Coupling superconducting qubits via a cavity bus |Sammelwerk=Nature |Band=449 |Nummer=7161 |Datum=2007 |Seiten=443–447 |DOI=10.1038/nature06184}} * {{Literatur |Autor=Aashish A. Clerk, Michel Devoret, S. M. Girvin, Florian Marquardt, Robert Schoelkopf |Titel=Introduction to quantum noise, measurement, and amplification |Sammelwerk=Reviews of Modern Physics |Band=82 |Nummer=2 |Datum=2010 |Seiten=1155–1208 |DOI=10.1103/revmodphys.82.1155}} * {{Literatur |Autor=Michel Devoret, Robert Schoelkopf |Titel=Superconducting Circuits for Quantum Information: An Outlook |Sammelwerk=Science |Band=339 |Nummer=6124 |Datum=2013 |Seiten=1169–1174 |DOI=10.1126/science.1231930}} * {{Literatur |Autor=Hermann Grabert, Michel H. Devoret |Titel= Single Charge Tunneling. Coulomb Blockade Phenomena In Nanostructures |Verlag=Springer |Datum=1992 |DOI=10.1007/978-1-4757-2166-9|ISBN=978-1-4757-2168-3}} == Weblinks == {{Commons}} * [https://qulab.eng.yale.edu/ Website an dat Quantronics Lab in Yale] == Enkeld Nahwiesen == <references /> {{Normdaten|TYP=p|GND=1378372964|LCCN=n92033399|VIAF=17296001}} {{SORTIERUNG:Devoret, Michel}} [[Kategorie:Mann]] [[Kategorie:Börger von Frankriek]] [[Kategorie:Boren 1953]] [[Kategorie:Physiker]] [[Kategorie:Nobelpriesdräger (Physik)]] gtxdb4vtocb69cjcnyuun4sorf9xg7a Bruker Diskuschoon:Maisonsduvent 3 197307 1065465 2026-05-14T13:58:06Z Moin! 1113 Willkamen op de plattdüütsche Wikipedia 1065465 wikitext text/x-wiki {{Vörlaag:Moin!|realName=|name=Maisonsduvent}} -- [[Bruker:Moin!|Moin!]] [[Bruker Diskuschoon:Moin!|✍]] 15:58, 14. Mai 2026 (CEST) pm77aqhlfcllddq60obs6cq1sewx8fh Bruker Diskuschoon:Vivelalsace 3 197308 1065473 2026-05-14T16:34:45Z Moin! 1113 Willkamen op de plattdüütsche Wikipedia 1065473 wikitext text/x-wiki {{Vörlaag:Moin!|realName=|name=Vivelalsace}} -- [[Bruker:Moin!|Moin!]] [[Bruker Diskuschoon:Moin!|✍]] 18:34, 14. Mai 2026 (CEST) oldzv981rp2612xz443wuql6t1czmnv Bruker Diskuschoon:RiniMaywood 3 197309 1065475 2026-05-14T19:24:08Z Moin! 1113 Willkamen op de plattdüütsche Wikipedia 1065475 wikitext text/x-wiki {{Vörlaag:Moin!|realName=|name=RiniMaywood}} -- [[Bruker:Moin!|Moin!]] [[Bruker Diskuschoon:Moin!|✍]] 21:24, 14. Mai 2026 (CEST) ccr6vx3iuhqhylgfqnqlirg11l9axnk Bruker Diskuschoon:Schlafzeilen 3 197310 1065476 2026-05-14T19:49:00Z Moin! 1113 Willkamen op de plattdüütsche Wikipedia 1065476 wikitext text/x-wiki {{Vörlaag:Moin!|realName=|name=Schlafzeilen}} -- [[Bruker:Moin!|Moin!]] [[Bruker Diskuschoon:Moin!|✍]] 21:49, 14. Mai 2026 (CEST) quexhoaf2micrsmnpm0k7daocxk6m99