विकिपिडिया newiki https://ne.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%E0%A5%8D%E0%A4%AF_%E0%A4%AA%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0 MediaWiki 1.46.0-wmf.23 first-letter मीडिया विशेष वार्तालाप प्रयोगकर्ता प्रयोगकर्ता वार्ता विकिपिडिया विकिपिडिया वार्ता चित्र चित्र वार्ता मीडियाविकि मीडियाविकि वार्ता ढाँचा ढाँचा वार्ता मद्दत मद्दत वार्ता श्रेणी श्रेणी वार्ता पोर्टल पोर्टल वार्ता मस्यौदा मस्यौदा वार्ता TimedText TimedText talk मोड्युल मोड्युल वार्तालाप Event Event talk 0 9310 1351515 1350236 2026-04-14T21:36:41Z CNn21 78014 1351515 wikitext text/x-wiki {{छोटो विवरण|नेपालको सङ्घीय संसदको तल्लो सदन}} {{Infobox legislature | background_color = navy | name = | native_name = प्रतिनिधि सभा | logo = | native_name_lang = | coa_pic = | coa_caption = [[नेपालको निशान छाप]] | coa_res = 130px | session_room = Nepalese Constituent Assembly Building.jpg | house_type = तल्लो सभा | body = नेपालको सङ्घीय संसद | preceded_by = [[नेपालको व्यवस्थापिका संसद|नेपालको दोस्रो संविधान सभा]] | term_limits = ५ वर्ष | leader1_type = [[प्रतिनिधि सभाको सभामुख (नेपाल)|सभामुख]] | leader1 = [[डोलप्रसाद अर्याल]] | party1 = [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी|रास्वपा]] | election1 = २०८२ चैत २२ | leader2_type = [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)#उपसभामुखहरू|उपसभामुख]] | leader2 = [[रुबी कुमारी ठाकुर]] | party2 = [[श्रम संस्कृति पार्टी|श्रसपा]] | election2 = २०८२ चैत २६ | leader3_type = [[प्रधानमन्त्री|सदनको नेता]]<br>{{nowrap|{{small|[[नेपालको प्रधानमन्त्री|प्रधानमन्त्री]]}}}} | leader3 = [[बालेन्द्र शाह]] | party3 = [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी|रास्वप]] | election3 = २०८२ चैत १३ | leader4_type = [[प्रतिपक्ष दलको नेता (नेपाल)|प्रतिपक्ष दलको नेता]] | leader4 = ''रिक्त'' | party4 = | election4 = २०८२ भदौ २७ | legislature = [[नेपालको दोस्रो सङ्घीय संसद#सदस्यहरू|दोस्रो सङ्घीय संसद]] | members = '''२७५''' | structure1 = | structure1_res = 250px | political_groups1 = '''सरकार (१८२)''' * {{nowrap|{{color box|{{party color|Rastriya Swatantra Party}}}} [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी|रास्वप]] (१८२)}} '''प्रतिपक्षी (९३)''' * {{nowrap|{{color box|{{party color|Nepali Congress}}}} [[नेपाली काङ्ग्रेस]] (३८)}} * {{nowrap|{{color box|{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}}} [[नेकपा (एमाले)]] (२५)}} * {{nowrap|{{color box|{{party color|Nepali Communist Party}}}} [[नेपाली कम्युनिष्ट पार्टी|नेकपा]] (१७)}} * {{nowrap|{{color box|{{party color|श्रम संस्कृति पार्टी}}}} [[श्रम संस्कृति पार्टी|श्रसपा]] (७)}} * {{nowrap|{{color box|{{party color|Rastriya Prajatantra Party}}}} [[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी|राप्रपा]] (५)}} | voting_system1 = [[समानान्तर प्रणाली|समानान्तर मत प्रणाली]]: * १६५ सिट – [[पहिलो हुने निर्वाचित हुने निर्वाचन प्रणाली|पहिलो हुने निर्वाचित हुने निर्वाचन]] * ११० सिट – [[समानुपातिक प्रतिनिधित्व प्रणाली|समानुपातिक]] | last_election1 = [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९|४ मङ्सिर २०७९]] | next_election1 = [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२|२१ फागुन २०८२]] | meeting_place = [[अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलन केन्द्र, नेपाल|अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलन केन्द्र]], नयाँ बानेश्वर, [[काठमाडौँ]], [[नेपाल]] | website = {{URL|http://hr.parliament.gov.np/np}} }} '''प्रतिनिधि सभा''' [[नेपाल]]को [[नेपालको सङ्घीय संसद|सङ्घीय संसद]]को [[तल्लो सदन]] हो। सङ्घीय संसदको माथिल्लो सदन भने [[राष्ट्रिय सभा (नेपाल)|राष्ट्रिय सभा]] हो। प्रतिनिधि सभाका सदस्यहरू समानान्तर मतदान प्रणालीबाट निर्वाचित हुन्छन्। प्रतिनिधि सभाका सदस्यहरूको कार्यकाल [[नेपालको राष्ट्रपति|राष्ट्रपति]]द्वारा मन्त्रिपरिषद्को सुझावमा सभा पहिल्यै विघटन नगरिएको खण्डमा ५ वर्षको रहन्छ। सभाको बैठक [[अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलन केन्द्र, नेपाल|अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलन केन्द्र]], [[बानेश्वर, काठमाडौँ|बानेश्वर]], [[काठमाडौँ]]मा हुन्छ। प्रतिनिधि सभाका २७५ सदस्यहरूको चयन मिश्रित निर्वाचन प्रणाली अन्तर्गत दुई तरिकाले गरिन्छ; १६५ सदस्यको चयन एकल-मतदान निर्वाचन क्षेत्रबाट प्रत्यक्ष निर्वाचन प्रणालीमार्फत र बाँकी ११० सदस्यको चयन एक राष्ट्रव्यापी निर्वाचन क्षेत्रबाट बन्द सूचीको समानुपातिक निर्वाचन प्रणालीद्वारा गरिन्छ।<ref>[http://www.wipo.int/edocs/lexdocs/laws/en/np/np029en.pdf Article 84] Constitution of Nepal</ref> प्रत्येक मतदाताले दुईवटा विधिहरूको लागि छुट्टाछुट्टै मतपत्र पाउँछन्। समानुपातिकतर्फ कुनै पनि एक पार्टी वा चुनावी गठबन्धनले एउटा सिट छुट्याउन समग्र वैध मतदानको ३% मत पाउनु पर्ने व्यस्था गरिएको छ।<ref>{{cite news|url=http://gorkhapatraonline.com/epaper/showimage?img=uploads/epaper/2017-09-05/d5dc862970aa8746d2409f4855e61ae7.jpg|title=स‌ंसद् र प्रदेशको निर्वाचन विधेयक पारित|last1=Kafle|first1=Narayn|date=5 September 2017|work=Gorkhapatra|accessdate=6 September 2017|publisher=Gorkhapatra Sansthan}}</ref> प्रतिनिधि सभाको कार्यकाल, पहिल्यै विघटन नगरिएको खण्डमा, आफ्नो पहिलो बैठकको लागि तोकिएको मितिदेखि ५ वर्षसम्मको रहन्छ। यद्यपि आपतकालिन अवस्थामा प्रतिनिधि सभाको कार्यकाल सङ्घीय कानुन बमोजिम बढिमा एक वर्ष थप हुन सक्छ। वर्तमान प्रतिनिधि सभा [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९|वि.सं. २०७९ मा निर्वाचित]] भएको थियो र यसको पहिलो बैठक वि.सं. २०७९ पौष २५ मा बसेको थियो।<ref>{{Cite web |title=Around 61 percent cast votes in largely peaceful polls |url=https://kathmandupost.com/politics/2022/11/21/around-61-percent-cast-votes-in-largely-peaceful-polls |access-date=2023-01-19 |website=kathmandupost.com |language=English}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kamat |first=Ram Kumar |date=2022-12-28 |title=Prez summons new Parliament session on January 9 |url=https://thehimalayantimes.com/nepal/prez-summons-new-parliament-session-on-january-9 |access-date=2023-01-19 |website=The Himalayan Times |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Republica |title=First HoR meeting after elections being held today |url=http://myrepublica.nagariknetwork.com/news/135327/ |access-date=2023-01-19 |website=My Republica |language=en }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230119094742/https://myrepublica.nagariknetwork.com/news/135327/ |date=2023-01-19 }}</ref> ==इतिहास== [[File:Pratinidhisabha.JPG|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Pratinidhisabha.JPG|thumb|तत्कालीन प्रतिनिधि सभा भवन]] प्रतिनिधि सभाका बारेमा सर्वप्रथम "नेपालको अधिराज्यको संविधान, २०४६" द्वारा निर्दिष्ट गरिएको थियो जसले संसदको तत्कालीन पञ्चायत प्रणालीलाई द्विसद्रीय संसदमा प्रतिस्थापित गर्‍यो। तत्कालीन प्रतिनिधि सभामा एकल सदस्य निर्वाचन क्षेत्रबाट प्रत्यक्ष रूपमा २०५ सदस्यहरू निर्वाचित थिए। ५ वर्षीय अवधि भएतापनि सभाको कार्यकाल समाप्त हुनुभन्दा अघि प्रधानमन्त्रीको सल्लाहमा राजाले यसलाई विघटन गर्न सक्थे। वि.सं. २०५९ वैशाख (सन् २००२ मे) मा तत्कालीन प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाको सल्लाहमा राजा ज्ञानेन्द्रले प्रतिनिधिसभालाई विघटन गरे। त्यसवेला गृहयुद्धका कारण चुनाव हुन सकेन, जसको परिणामस्वरूप राजा ज्ञानेन्द्रले एकल राज सुरु गरे। वि.सं. २०६३ (सन् २००६) को लोकतन्त्र आन्दोलनपछि राजाले अघिल्लो प्रतिनिधि सभालाई पुनर्स्थापित गरे। वि.सं. २०६३ माघ १ (सन् २००७ जनवरी १५) मा प्रतिनिधि सभालाई एक अन्तरिम व्यवस्थापिकाका रूपमा परिणत गरियो, जसमा सात दलको गठबन्धन र नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (माओवादी) बीचको सम्झौता अन्तर्गत नियुक्त सदस्यहरू थिए। वि.सं. २०१५ फागुन १ (सन् १९५९ फेब्रुअरी १२) मा घोषणा गरिएको नेपाल अधिराज्यको संविधान, २०१५ (धारा १) मा पहिलोपटक प्रतिनिधि सभाको बारेमा उल्लेख यसरी गरिएको थियो: "संसदको संरचना यस प्रकारको रहनेछ जसमा श्री ५ सरकारका अतिरिक्त दुई सदन हुनेछन्, जसको नाम क्रमशः महासभा र प्रतिनिधिसभा हुनेछन्।" वि.सं. २०१५ को संविधानलाई वि.सं. २०१९ पौष १ मा रद्द गरियो र नयाँ संविधान (नेपालको अधिराज्यको संविधान, २०१९) घोषणा गर्दै नेपाल अधिराज्यको संसदलाई एक सदनात्मक कायम गरियो। समग्रमा २०१५ सालदेखि २०८० साल सम्म मा नेपाली जनताले आठ पटक प्रतिनिधि सभा सदस्य चुन्ने अवसर पाए पनि तीमध्ये केवल चार पटक मात्र पूर्ण कार्यकाल सम्पन्न भए, जसमा दुई पटक विघटनको प्रयास सर्वोच्च अदालतले रोकिदिएको थियो। २००७ सालमा प्रजातन्त्र आए पनि पहिलो आम निर्वाचन २०१५ सालमा मात्र भयो, तर २०१६ सालको संसद् राजा महेन्द्र र बीपी कोइरालाबीचको टकरावका कारण २०१७ सालमा राजा महेन्द्रले संसद् र दल दुवैलाई अन्त्य गर्दै पञ्चायती व्यवस्था लागू गरे। पञ्चायतकाल (२०१७–२०४६) मा चुनाव भए पनि निर्वाचित प्रतिनिधिहरू स्वतन्त्र नभएकाले त्यसलाई संसदीय अभ्यास मानिएको छैन। २०४६ सालको जनआन्दोलनपछि प्रजातन्त्र पुनःस्थापना भयो र २०४८ सालमा पहिलो आम निर्वाचन सम्पन्न भए पनि कांग्रेसभित्रको टकरावका कारण संसद् अपूर्ण रह्यो। १९९० को दशकमा २०५१ सालको संसद्ले सर्वोच्च अदालतको अस्वीकृतिले मात्र पूर्ण कार्यकाल पूरा गर्न सक्यो भने २०५६ सालको संसद् शेरबहादुर देउवाको विघटन र राजा ज्ञानेन्द्रको प्रत्यक्ष शासन हस्तक्षेपले अपूर्ण रह्यो। २०६२/६३ को जनआन्दोलनपछि राजतन्त्र अन्त्य भई २०६४ सालमा संविधान सभाको निर्वाचन भयो, जसले पूर्ण कार्यकाल त बितायो तर संविधान दिन सकेन; संविधान भने दोस्रो संविधान सभाबाट २०७२ सालमा जारी भयो। नयाँ संविधानअन्तर्गत २०७४ सालमा भएको प्रतिनिधि सभा चुनावले सकसपूर्ण रूपमा पूर्ण कार्यकाल बितायो, यद्यपि तत्कालीन प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले दुई पटक विघटन गरे पनि सर्वोच्च अदालतले असंवैधानिक भन्दै पुनःस्थापना गरिदियो। त्यसपछि २०७९ सालको प्रतिनिधि सभा बारम्बारको गठबन्धन परिवर्तन र अन्ततः २६ वटा सामाजिक सञ्जाल बन्द गर्ने निर्णयविरुद्ध चर्किएको Gen Z आन्दोलनका कारण अस्थिर बन्यो, जसमा ५१ जनाको ज्यान गयो, र अन्ततः २४ भदौ २०८२ मा प्रधानमन्त्री ओलीले राजीनामा दिएपछि प्रतिनिधि सभा विघटन भई ६ महिनाभित्र नयाँ चुनावको घोषणा गरियो।<ref>{{Cite web |title=नेतृत्वको टकराव र अहंकारले प्रतिनिधि सभालाई सधैं पिरलो |url=https://www.onlinekhabar.com/2025/09/1763567/leadership-conflicts-and-arrogance-have-always-plagued-the-house-of-representatives |access-date=2025-09-15 |website=Online Khabar |language=en-US}}</ref> == संवैधानिक व्यवस्था ‍‍== === सदस्यता === सदनको संरचना र शक्तिहरू [[नेपालको संविधान]]को भाग ८ र ९ द्वारा स्थापित गरिएको छ। प्रतिनिधिसभाको सदस्यको योग्यता संविधानको धारा ८७ का अतिरिक्त प्रतिनिधिसभा निर्वाचन ऐन, २०७४ मा तोकिएको छ।<ref>{{Cite web|url=http://www.lawcommission.gov.np/np/archives/1412|title=भाग ८ सङ्घीय व्यवस्थापिका, धारा ८७ सदस्यका लागि योग्यता|last=|first=|date=|website=नेपाल कानुन आयोग|publisher=|accessdate=23 June 2020}}</ref> * देहायको योग्यता भएको व्यक्ति सङ्घीय संसदको सदस्य हुन योग्य हुनेछः ** नेपालको नागरिक, ** पच्चीस वर्ष उमेर पूरा भएको, ** नैतिक पतन देखिने फौजदारी कसूरमा सजाय नपाएको, ** कुनै सङ्घीय कानुनले अयोग्य नभएको, र ** कुनै लाभको पदमा बहाल नरहेको। (“लाभको पद” भन्नाले निर्वाचन वा मनोनयनद्वारा पूर्ति गरिने राजनीतिक पद बाहेक सरकारी कोषबाट पारिश्रमिक वा आर्थिक सुविधा पाउने अन्य पद सम्झनु पर्छ।) * कुनै पनि व्यक्ति एकै पटक दुवै सदनको सदस्य हुन सक्ने छैन। * निर्वाचन, मनोनयन वा नियुक्ति हुने राजनीतिक पदमा बहाल रहेकोे व्यक्ति यस भाग बमोजिम सङ्घीय संसदको सदस्य पदमा निर्वाचित वा मनोनीत भएमा सङ्घीय संसदको सदस्य पदको शपथ ग्रहण गरेको दिनदेखि निजको त्यस्तो पद स्वतः रिक्त हुनेछ। === सदस्यको स्थानको रिक्तता === देहायको कुनै अवस्थामा सङ्घीय संसदको सदस्यको स्थान रिक्त हुनेछः<ref>{{Cite web|url=http://www.lawcommission.gov.np/np/archives/1412|title=भाग ८ सङ्घीय व्यवस्थापिका, धारा ८९ स्थानको रिक्तता|last=|first=|date=|website=नेपाल कानुन आयोग|publisher=|accessdate=23 June 2020}}</ref> * निजले सभामुख वा अध्यक्ष समक्ष लिखित राजीनामा दिएमा, * निजको धारा ८७ बमोजिमको योग्यता नभएमा वा नरहेमा, * प्रतिनिधि सभाको कार्यकाल वा राष्ट्रिय सभा सदस्यको पदावधि समाप्त भएमा, * निज सम्बन्धित सदनलाई सूचना नदिई लगातार दशवटा बैठकमा अनुपस्थित रहेमा, * जुन दलको उम्मेदवार भई सदस्य निर्वाचित भएको हो त्यस्तो दलले सङ्घीय कानून बमोजिम निजले दल त्याग गरेको कुरा सूचित गरेमा, * निजको मृत्यु भएमा। == प्रदेश अनुरूप संरचना == {| class="wikitable" !प्रदेश !निर्वाचन क्षेत्र |- |[[कोशी प्रदेश]] |२८ |- |[[मधेश प्रदेश]] |३२ |- |[[बागमती प्रदेश|वाग्मती प्रदेश]] |३३ |- |[[गण्डकी प्रदेश]] |१८ |- |[[लुम्बिनी प्रदेश]] |२६ |- |[[कर्णाली प्रदेश]] |१२ |- |[[सुदूरपश्चिम प्रदेश]] |१६ |} == सदनका कार्यकारीहरू == === सभामुखहरू === {| class="wikitable" ! colspan="2" |नाम !दल !पदभार ग्रहण !पद छोडेको !कार्यकाल |- | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[कृष्णप्रसाद भट्टराई]]<ref>{{Cite web |title=Remembering KP Bhattarai |url=https://kathmandupost.com/opinion/2014/03/04/remembering-kp-bhattarai |access-date=11 December 2020 |website=kathmandupost.com |language=अङ्ग्रेजी}}</ref> |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |२०१६ असार १९ |२०१७ पुस १ |[[आम निर्वाचन २०१५ का निर्वाचित सांसदहरू|पहिलो प्रतिनिधि सभा]] |- | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[दमननाथ ढुङ्गाना]]<ref>{{Cite web |title=Dhungana makes a comeback to politics after 23 years |url=https://kathmandupost.com/miscellaneous/2017/11/03/dhungana-makes-a-comeback-to-politics-after-23-years |access-date=8 December 2020 |website=kathmandupost.com |language=अङ्ग्रेजी}}</ref><ref name="formerspeakers">{{Cite web |last=Subedi |first=Ishwari |title=Bill for privileges to ex-VVIPs getting fast-tracked |url=http://myrepublica.nagariknetwork.com/news/24941/ |access-date=8 December 2020 |website=My Republica |language=en }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200612132951/https://myrepublica.nagariknetwork.com/news/24941/ |date=12 June 2020 }}</ref> |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |२०४८ असार ९ |२०५१ असोज १५ |[[आम निर्वाचन २०४८ का निर्वाचित सांसदहरू|दोस्रो प्रतिनिधि सभा]] |- | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[रामचन्द्र पौडेल]]<ref name="formerspeakers" /> |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |२०५१ पुस ३ |२०५५ चैत ९ |[[आम निर्वाचन २०५१ का निर्वाचित सांसदहरू|तेस्रो प्रतिनिधि सभा]] |- | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[तारानाथ रानाभाट]]<ref>{{Cite web |last=Subedi |first=Ishwari |title=Bill for privileges to ex-VVIPs getting fast-tracked |url=http://myrepublica.nagariknetwork.com/news/24941/ |access-date=2023-01-19 |website=My Republica |language=en }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200612132951/https://myrepublica.nagariknetwork.com/news/24941/ |date=2020-06-12 }}</ref><ref>{{Cite web |title=Nepal king dissolves parliament |url=https://www.telegraph.co.uk/news/1394997/Nepal-king-dissolves-parliament.html |access-date=2023-01-19 |website=www.telegraph.co.uk}}</ref> |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |२०५६ असार ९ |२०६३ वैशाख १५ |[[आम निर्वाचन २०५६ का निर्वाचित सांसदहरू|चौथो प्रतिनिधि सभा]] |- | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |[[सुवासचन्द्र नेम्वाङ]] |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |२०६३ वैशाख ३० |२०६३ माघ १ |[[व्यवस्थापिका संसद (२०६३-२०६४)|अन्तरिम व्यवस्थापिका संसद]] |- | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}"| |[[ओनसरी घर्तिमगर|ओनसरी घर्ती]]<ref>{{Cite web|title=Onsari Gharti Magar elected first woman Speaker|url=https://kathmandupost.com/valley/2015/10/16/onsari-elected-first-woman-speaker|access-date=2020-12-20|website=kathmandupost.com|language=English}}</ref> |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |२०७२ असोज २९ |२०७४ असोज २९ |[[संविधान सभा निर्वाचन, २०६४ का निर्वाचित उम्मेदवारहरू|व्यवस्थापिका संसद]] |- | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[कृष्णबहादुर महरा]]<ref>{{Cite web |title=Krishna Bahadur Mahara elected Nepal parliament's Speaker |url=https://www.newindianexpress.com/world/2018/mar/09/krishna-bahadur-mahara-elected-nepal-parliaments-speaker-1784563.html |access-date=2023-01-19 |website=The New Indian Express}}</ref><ref>{{Cite news |last=Sharma |first=Bhadra |date=2019-10-01 |title=Parliament Speaker in Nepal Resigns After Rape Accusation |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2019/10/01/world/asia/nepal-parliament-speaker-resign.html |access-date=2023-01-19 |issn=0362-4331}}</ref> |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |२०७४ माघ २७ |२०७६ असोज १४ | rowspan="2" |[[नेपालको पहिलो सङ्घीय संसद#|पाँचौँ प्रतिनिधि सभा]] |- | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[अग्नीप्रसाद सापकोटा]]<ref>{{Cite web |title=Sapkota becomes Speaker amid concerns from conflict victims and rights watchdogs |url=https://kathmandupost.com/politics/2020/01/26/agni-sapkota-becomes-new-speaker-amid-concerns-by-rights-defenders-conflict-victims-and-global-rights-watchdogs |access-date=26 January 2020 |website=kathmandupost.com |language=en}}</ref> |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |२०७६ माघ १२ |२०७९ असोज २ |- | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |[[देवराज घिमिरे]]<ref>{{Cite web |title=प्रतिनिधिसभाको सभामुखमा देवराज घिमिरे निर्वाचित |url=https://ekantipur.com/news/2023/01/19/167411928348857272.html |access-date=2023-01-19 |website=ekantipur.com |language=ne}}</ref><ref>{{Cite web |last=Setopati |first=सेतोपाटी संवाददाता |title=देवराज घिमिरे सभामुख निर्वाचित |url=https://www.setopati.com/politics/292563/ |access-date=2023-01-19 |website=Setopati |language=en-US }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230119093232/https://www.setopati.com/politics/292563 |date=2023-01-19 }}</ref><ref name=":1">{{Cite web |title=पूर्व पदाधिकारीहरू |url=https://hr.parliament.gov.np/np/former-authorities |access-date=2022-11-27 |website=hr.parliament.gov.np}}</ref> |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |२०७९ माघ ५ |२०८२ भदौ |[[नेपालको दोस्रो सङ्घीय संसद#|छैटौँ प्रतिनिधि सभा]] |- | bgcolor="{{party color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}}" | |[[डोलप्रसाद अर्याल]]<ref>{{Cite web |title=नवनिर्वाचित सभामुख अर्यालको शपथ आइतबार |url=https://www.onlinekhabar.com/2026/04/1904401/newly-elected-speaker-aryal-to-be-sworn-in-on-sunday|access-date=2026-04-03 |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली}}</ref> |[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] | २०८२ चैत २२ | ''बहालवाला'' |[[नेपालको तेस्रो सङ्घीय संसद#|सातौँ प्रतिनिधि सभा]] |} === उपसभामुखहरू === {| class="wikitable" ! colspan="2" |नाम !दल !पदभार ग्रहण !पदभार छोडेको !कार्यकाल |- | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[महेन्द्रनारायण निधि]] | rowspan="2"|[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |२०१६ चैत १८ |२०१७ पुस १ |[[आम निर्वाचन २०१५ का निर्वाचित सांसदहरू|पहिलो प्रतिनिधि सभा]] |- | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[महन्थ ठाकुर]] |२०४८ असार ९ |२०५१ पुस २ |[[आम निर्वाचन २०४८ का निर्वाचित सांसदहरू|दोस्रो प्रतिनिधि सभा]] |- | bgcolor="{{party color|Rastriya Prajatantra Party}}" | |रामविलास यादव |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |२०५१ पुस ३ |२०५४ असोज २७ | rowspan="3" |[[आम निर्वाचन २०५१ का निर्वाचित सांसदहरू|तेस्रो प्रतिनिधि सभा]] |- | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |लीला श्रेष्ठ सुब्बा | rowspan="2"|[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |२०५५ वैशाख २३ |२०५५ असोज २४ |- | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |भोजराज जोशी |२०५५ असोज २८ |२०५५ चैत ९ |- | rowspan="2" bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | | rowspan="2" |[[चित्रलेखा यादव]] | rowspan="2" |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] | rowspan="2" |२०५६ असार १५ | rowspan="2" |२०६३ माघ ३ |[[आम निर्वाचन २०५६ का निर्वाचित सांसदहरू|चौथो प्रतिनिधि सभा]] |- |[[व्यवस्थापिका संसद (२०६३-२०६४)|अन्तरिम व्यवस्थापिका संसद]] |- | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |[[शिवमाया तुम्बाहाम्फे]] |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |२०७४ चैत ४ |२०७६ माघ ६ | rowspan="2" |[[नेपालको पहिलो सङ्घीय संसद#सदस्यहरू|पाँचौँ प्रतिनिधि सभा]] |- | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[पुष्पा भुसाल]] |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |२०७९ असार ३१ |२०७९ असोज २ |- | bgcolor="{{party color|Rastriya Swatantra Party}}" | |[[इन्दिरा राना मगर]] |[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] |२०७९ माघ ७ |२०८२ भदौ |[[नेपालको दोस्रो सङ्घीय संसद#सदस्यहरू|छैटौँ प्रतिनिधि सभा]] |} == प्रतिनिधि सभाहरूको सूची == {| class="wikitable" ! rowspan="2" |निर्वाचन ! rowspan="2" |प्रतिनिधि सभा ! colspan="2" |कार्यकाल ! rowspan="2" |सभामुख |- !सुरु !अन्त्य |- ! colspan="5" |नेपाल अधिराज्यको संसद |- |[[आम निर्वाचन २०१५|२०१५]] |[[आम निर्वाचन २०१५ का निर्वाचित सांसदहरू|पहिलो प्रतिनिधि सभा]] |वि.सं. २०१६ जेठ |वि. सं. २०१७ पौष |[[कृष्णप्रसाद भट्टराई]] |- |[[आम निर्वाचन २०४८|२०४८]] <ref>{{cite web|url=http://www.ifes.org/publications/kingdom-nepal-parliamentary-elections-may-12-1991|title=Kingdom of Nepal: Parliamentary Elections, May 12, 1991|date=31 May 1991|website=ifes.org|access-date=16 December 2017}}</ref> |दोस्रो प्रतिनिधि सभा |वि.सं. २०४८ जेठ |वि.सं. २०५१ साउन |[[दमननाथ ढुङ्गाना]]<ref>http://kathmandupost.ekantipur.com/news/2017-11-03/dhungana-makes-a-comeback-to-politics-after-23-years.html</ref><ref name="formerspeakers"/> |- |[[आम निर्वाचन २०५१|२०५१]]<ref>{{cite web|url=http://archive.ipu.org/parline-e/reports/arc/2386_94.htm|title=NEPAL Parliamentary Chamber: Pratinidhi Sabha ELECTIONS HELD IN 1994|date=|website=archive.ipu.org|access-date=16 December 2017}}</ref> |[[आम निर्वाचन २०५१ का निर्वाचित सांसदहरू|तेस्रो प्रतिनिधि सभा]] |वि.सं. २०५१ असोज |वि.सं. २०५६ वैशाख |[[रामचन्द्र पौडेल]]<ref name="formerspeakers" /> |- | rowspan="2" |[[आम निर्वाचन २०५६|२०५६]]<ref>{{cite web|url=http://archive.ipu.org/parline-e/reports/arc/2386_99.htm|title=NEPAL Parliamentary Chamber: Pratinidhi Sabha ELECTIONS HELD IN 1999|date=|website=archive.ipu.org|access-date=16 December 2017}}</ref> |[[आम निर्वाचन २०५६ का निर्वाचित सांसदहरू|चौथो प्रतिनिधि सभा]] |वि.सं. २०५६ जेठ |वि.सं. २०५९ वैशाख |[[तारानाथ रानाभाट]]<ref name="formerspeakers" /><ref>https://www.telegraph.co.uk/news/1394997/Nepal-king-dissolves-parliament.html</ref> |- |अन्तरिम व्यवस्थापिका संसद |वि.सं. २०६३ वैशाख |वि.सं. २०६३ माघ |[[सुवासचन्द्र नेम्वाङ]] |-ओनसरी घर्ती मगर- ! colspan="5" |संघीय संसद |- | rowspan="2" |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] | rowspan="2" |[[नेपालको पहिलो सङ्घीय संसद|पाँचौ प्रतिनिधि सभा]] | rowspan="2" |वि.सं. २०७४ फागुन | rowspan="2" |वि.सं. २०७९ असोज |[[कृष्णबहादुर महरा]]<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/world/2018/mar/09/krishna-bahadur-mahara-elected-nepal-parliaments-speaker-1784563.html|title=Krishna Bahadur Mahara elected Nepal parliament's Speaker|website=The New Indian Express|access-date=2020-01-26}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2019/10/01/world/asia/nepal-parliament-speaker-resign.html|title=Parliament Speaker in Nepal Resigns After Rape Accusation|last=Sharma|first=Bhadra|date=2019-10-01|work=The New York Times|access-date=2020-01-26|language=en-US}}</ref> (वि.सं. २०७६ असोज १४ सम्म) |- |[[अग्नीप्रसाद सापकोटा|अग्निप्रसाद सापकोटा]]<ref>{{Cite web|url=https://kathmandupost.com/politics/2020/01/26/agni-sapkota-becomes-new-speaker-amid-concerns-by-rights-defenders-conflict-victims-and-global-rights-watchdogs|title=Sapkota becomes Speaker amid concerns from conflict victims and rights watchdogs|website=kathmandupost.com|language=English|access-date=2020-01-26}}</ref> (वि.सं. २०७६ माघ १२ देखि) |- |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |[[नेपालको दोस्रो सङ्घीय संसद|छैटौं प्रतिनिधि सभा]] |वि.सं. २०७९ पौष |वि.सं. २०८२ भदौ २७ |[[देवराज घिमिरे]]<ref>{{Cite web|url=https://www.onlinekhabar.com/2023/01/1250357|title=एमालेका देवराज घिमिरे सभामुखमा निर्वाचित|website=Online Khabar|language=en-US|accessdate=2023-01-20}}</ref> |} == दलगत सदस्यता == === प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९ को दलगत सदस्यता === {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !संसदीय दलका नेता !सदस्य |- | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली कांग्रेस]] |[[शेरबहादुर देउवा]] |८९ |- | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |[[खड्गप्रसाद ओली|केपी शर्मा ओली]] |७९ |- | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी-केन्द्र)]] |[[पुष्पकमल दाहाल|पुष्पकमल दाहाल (प्रचण्ड)]] |३२ |- | bgcolor="{{party color|Rastriya Swatantra Party}}" | |[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] |[[डोलप्रसाद अर्याल]] |१९ |- | bgcolor="{{party color|Rastriya Prajatantra Party}}" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |[[राजेन्द्रप्रसाद लिङ्देन]] |१४ |- | bgcolor="{{party color|People's Socialist Party, Nepal}}" | |[[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल]] |उपेन्द्र यादव |१२ |- | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Socialist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)|नेकपा (एकीकृत समाजवादी)]] |[[माधवकुमार नेपाल]] |१० |- | bgcolor="{{party color|Janamat Party}}" | |[[जनमत पार्टी]] |[[चन्द्रकान्त राउत]] |६ |- | bgcolor="{{party color|Loktantrik Samajwadi Party, Nepal}}" | |[[लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी, नेपाल|लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी]] |[[महन्थ ठाकुर]] |४ |- | bgcolor="{{party color|Citizens' Liberation Party}}" | |[[नागरिक उन्मुक्ति पार्टी]] |[[रञ्जिता श्रेष्ठ]] |४ |- | bgcolor="{{party color|Nepal Workers Peasants Party}}" | |[[नेपाल मजदुर किसान पार्टी]] |[[प्रेम सुवाल]] |१ |- | bgcolor="{{party color|Rastriya Janamorcha}}" | |[[राष्ट्रिय जनमोर्चा]] |[[चित्रबहादुर केसी]] |१ |- |bgcolor="{{party color|Independent}}" | |स्वतन्त्र | |३ |- |bgcolor=white | |रिक्त | |१ |- ! colspan="2" |कुल ! colspan="2" |२७५ |} == यो पनि हेर्नुहोस् == *[[राष्ट्रिय सभा (नेपाल)|राष्ट्रिय सभा]] * [[नेपालको सङ्घीय संसद|नेपालको संसद]] * [[राष्ट्रिय पञ्चायत]] *[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९|प्रतिनिधिसभा निर्वाचन, २०७९]] ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} [[श्रेणी:नेपालको सङ्घीय संसद]] [[श्रेणी:नेपालको इतिहास]] [[श्रेणी:नेपालको इतिहास (२००७–२०६५)]] mjwvbhhw304r2ei5xqr2o8kuvt1d6l9 1351520 1351515 2026-04-14T21:49:29Z CNn21 78014 1351520 wikitext text/x-wiki {{छोटो विवरण|नेपालको सङ्घीय संसदको तल्लो सदन}} {{Infobox legislature | background_color = navy | name = | native_name = प्रतिनिधि सभा | logo = | native_name_lang = | coa_pic = | coa_caption = [[नेपालको निशान छाप]] | coa_res = 130px | session_room = Nepalese Constituent Assembly Building.jpg | house_type = तल्लो सभा | body = नेपालको सङ्घीय संसद | preceded_by = [[नेपालको व्यवस्थापिका संसद|नेपालको दोस्रो संविधान सभा]] | term_limits = ५ वर्ष | leader1_type = [[प्रतिनिधि सभाको सभामुख (नेपाल)|सभामुख]] | leader1 = [[डोलप्रसाद अर्याल]] | party1 = [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी|रास्वपा]] | election1 = २०८२ चैत २२ | leader2_type = [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)#उपसभामुखहरू|उपसभामुख]] | leader2 = [[रुबी कुमारी ठाकुर]] | party2 = [[श्रम संस्कृति पार्टी|श्रसपा]] | election2 = २०८२ चैत २६ | leader3_type = [[प्रधानमन्त्री|सदनको नेता]]<br>{{nowrap|{{small|[[नेपालको प्रधानमन्त्री|प्रधानमन्त्री]]}}}} | leader3 = [[बालेन्द्र शाह]] | party3 = [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी|रास्वप]] | election3 = २०८२ चैत १३ | leader4_type = [[प्रतिपक्ष दलको नेता (नेपाल)|प्रतिपक्ष दलको नेता]] | leader4 = ''रिक्त'' | party4 = | election4 = २०८२ भदौ २७ | legislature = [[सातौं प्रतिनिधि सभा (नेपाल)#सदस्यहरू|सातौं प्रतिनिधि सभा]] | members = '''२७५''' | structure1 = Nepal Parliament, Pratinidhi Sabha 2026.svg | structure1_res = 250px | political_groups1 = '''सरकार (१८२)''' * {{nowrap|{{color box|{{party color|Rastriya Swatantra Party}}}} [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी|रास्वप]] (१८२)}} '''प्रतिपक्षी (९२)''' * {{nowrap|{{color box|{{party color|Nepali Congress}}}} [[नेपाली काङ्ग्रेस]] (३८)}} * {{nowrap|{{color box|{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}}} [[नेकपा (एमाले)]] (२५)}} * {{nowrap|{{color box|{{party color|Nepali Communist Party}}}} [[नेपाली कम्युनिष्ट पार्टी|नेकपा]] (१७)}} * {{nowrap|{{color box|{{party color|श्रम संस्कृति पार्टी}}}} [[श्रम संस्कृति पार्टी|श्रसपा]] (७)}} * {{nowrap|{{color box|{{party color|Rastriya Prajatantra Party}}}} [[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी|राप्रपा]] (५)}} '''अन्य (१)''' * {{nowrap|{{color box|{{party color|Independent politician}}}} [[स्वतन्त्र]] (१)}} | voting_system1 = [[समानान्तर प्रणाली|समानान्तर मत प्रणाली]]: * १६५ सिट – [[पहिलो हुने निर्वाचित हुने निर्वाचन प्रणाली|पहिलो हुने निर्वाचित हुने निर्वाचन]] * ११० सिट – [[समानुपातिक प्रतिनिधित्व प्रणाली|समानुपातिक]] | last_election1 = [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९|४ मङ्सिर २०७९]] | next_election1 = [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२|२१ फागुन २०८२]] | meeting_place = [[अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलन केन्द्र, नेपाल|अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलन केन्द्र]], नयाँ बानेश्वर, [[काठमाडौँ]], [[नेपाल]] | website = {{URL|http://hr.parliament.gov.np/np}} }} '''प्रतिनिधि सभा''' [[नेपाल]]को [[नेपालको सङ्घीय संसद|सङ्घीय संसद]]को [[तल्लो सदन]] हो। सङ्घीय संसदको माथिल्लो सदन भने [[राष्ट्रिय सभा (नेपाल)|राष्ट्रिय सभा]] हो। प्रतिनिधि सभाका सदस्यहरू समानान्तर मतदान प्रणालीबाट निर्वाचित हुन्छन्। प्रतिनिधि सभाका सदस्यहरूको कार्यकाल [[नेपालको राष्ट्रपति|राष्ट्रपति]]द्वारा मन्त्रिपरिषद्को सुझावमा सभा पहिल्यै विघटन नगरिएको खण्डमा ५ वर्षको रहन्छ। सभाको बैठक [[अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलन केन्द्र, नेपाल|अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलन केन्द्र]], [[बानेश्वर, काठमाडौँ|बानेश्वर]], [[काठमाडौँ]]मा हुन्छ। प्रतिनिधि सभाका २७५ सदस्यहरूको चयन मिश्रित निर्वाचन प्रणाली अन्तर्गत दुई तरिकाले गरिन्छ; १६५ सदस्यको चयन एकल-मतदान निर्वाचन क्षेत्रबाट प्रत्यक्ष निर्वाचन प्रणालीमार्फत र बाँकी ११० सदस्यको चयन एक राष्ट्रव्यापी निर्वाचन क्षेत्रबाट बन्द सूचीको समानुपातिक निर्वाचन प्रणालीद्वारा गरिन्छ।<ref>[http://www.wipo.int/edocs/lexdocs/laws/en/np/np029en.pdf Article 84] Constitution of Nepal</ref> प्रत्येक मतदाताले दुईवटा विधिहरूको लागि छुट्टाछुट्टै मतपत्र पाउँछन्। समानुपातिकतर्फ कुनै पनि एक पार्टी वा चुनावी गठबन्धनले एउटा सिट छुट्याउन समग्र वैध मतदानको ३% मत पाउनु पर्ने व्यस्था गरिएको छ।<ref>{{cite news|url=http://gorkhapatraonline.com/epaper/showimage?img=uploads/epaper/2017-09-05/d5dc862970aa8746d2409f4855e61ae7.jpg|title=स‌ंसद् र प्रदेशको निर्वाचन विधेयक पारित|last1=Kafle|first1=Narayn|date=5 September 2017|work=Gorkhapatra|accessdate=6 September 2017|publisher=Gorkhapatra Sansthan}}</ref> प्रतिनिधि सभाको कार्यकाल, पहिल्यै विघटन नगरिएको खण्डमा, आफ्नो पहिलो बैठकको लागि तोकिएको मितिदेखि ५ वर्षसम्मको रहन्छ। यद्यपि आपतकालिन अवस्थामा प्रतिनिधि सभाको कार्यकाल सङ्घीय कानुन बमोजिम बढिमा एक वर्ष थप हुन सक्छ। वर्तमान प्रतिनिधि सभा [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९|वि.सं. २०७९ मा निर्वाचित]] भएको थियो र यसको पहिलो बैठक वि.सं. २०७९ पौष २५ मा बसेको थियो।<ref>{{Cite web |title=Around 61 percent cast votes in largely peaceful polls |url=https://kathmandupost.com/politics/2022/11/21/around-61-percent-cast-votes-in-largely-peaceful-polls |access-date=2023-01-19 |website=kathmandupost.com |language=English}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kamat |first=Ram Kumar |date=2022-12-28 |title=Prez summons new Parliament session on January 9 |url=https://thehimalayantimes.com/nepal/prez-summons-new-parliament-session-on-january-9 |access-date=2023-01-19 |website=The Himalayan Times |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Republica |title=First HoR meeting after elections being held today |url=http://myrepublica.nagariknetwork.com/news/135327/ |access-date=2023-01-19 |website=My Republica |language=en }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230119094742/https://myrepublica.nagariknetwork.com/news/135327/ |date=2023-01-19 }}</ref> ==इतिहास== [[File:Pratinidhisabha.JPG|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Pratinidhisabha.JPG|thumb|तत्कालीन प्रतिनिधि सभा भवन]] प्रतिनिधि सभाका बारेमा सर्वप्रथम "नेपालको अधिराज्यको संविधान, २०४६" द्वारा निर्दिष्ट गरिएको थियो जसले संसदको तत्कालीन पञ्चायत प्रणालीलाई द्विसद्रीय संसदमा प्रतिस्थापित गर्‍यो। तत्कालीन प्रतिनिधि सभामा एकल सदस्य निर्वाचन क्षेत्रबाट प्रत्यक्ष रूपमा २०५ सदस्यहरू निर्वाचित थिए। ५ वर्षीय अवधि भएतापनि सभाको कार्यकाल समाप्त हुनुभन्दा अघि प्रधानमन्त्रीको सल्लाहमा राजाले यसलाई विघटन गर्न सक्थे। वि.सं. २०५९ वैशाख (सन् २००२ मे) मा तत्कालीन प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाको सल्लाहमा राजा ज्ञानेन्द्रले प्रतिनिधिसभालाई विघटन गरे। त्यसवेला गृहयुद्धका कारण चुनाव हुन सकेन, जसको परिणामस्वरूप राजा ज्ञानेन्द्रले एकल राज सुरु गरे। वि.सं. २०६३ (सन् २००६) को लोकतन्त्र आन्दोलनपछि राजाले अघिल्लो प्रतिनिधि सभालाई पुनर्स्थापित गरे। वि.सं. २०६३ माघ १ (सन् २००७ जनवरी १५) मा प्रतिनिधि सभालाई एक अन्तरिम व्यवस्थापिकाका रूपमा परिणत गरियो, जसमा सात दलको गठबन्धन र नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (माओवादी) बीचको सम्झौता अन्तर्गत नियुक्त सदस्यहरू थिए। वि.सं. २०१५ फागुन १ (सन् १९५९ फेब्रुअरी १२) मा घोषणा गरिएको नेपाल अधिराज्यको संविधान, २०१५ (धारा १) मा पहिलोपटक प्रतिनिधि सभाको बारेमा उल्लेख यसरी गरिएको थियो: "संसदको संरचना यस प्रकारको रहनेछ जसमा श्री ५ सरकारका अतिरिक्त दुई सदन हुनेछन्, जसको नाम क्रमशः महासभा र प्रतिनिधिसभा हुनेछन्।" वि.सं. २०१५ को संविधानलाई वि.सं. २०१९ पौष १ मा रद्द गरियो र नयाँ संविधान (नेपालको अधिराज्यको संविधान, २०१९) घोषणा गर्दै नेपाल अधिराज्यको संसदलाई एक सदनात्मक कायम गरियो। समग्रमा २०१५ सालदेखि २०८० साल सम्म मा नेपाली जनताले आठ पटक प्रतिनिधि सभा सदस्य चुन्ने अवसर पाए पनि तीमध्ये केवल चार पटक मात्र पूर्ण कार्यकाल सम्पन्न भए, जसमा दुई पटक विघटनको प्रयास सर्वोच्च अदालतले रोकिदिएको थियो। २००७ सालमा प्रजातन्त्र आए पनि पहिलो आम निर्वाचन २०१५ सालमा मात्र भयो, तर २०१६ सालको संसद् राजा महेन्द्र र बीपी कोइरालाबीचको टकरावका कारण २०१७ सालमा राजा महेन्द्रले संसद् र दल दुवैलाई अन्त्य गर्दै पञ्चायती व्यवस्था लागू गरे। पञ्चायतकाल (२०१७–२०४६) मा चुनाव भए पनि निर्वाचित प्रतिनिधिहरू स्वतन्त्र नभएकाले त्यसलाई संसदीय अभ्यास मानिएको छैन। २०४६ सालको जनआन्दोलनपछि प्रजातन्त्र पुनःस्थापना भयो र २०४८ सालमा पहिलो आम निर्वाचन सम्पन्न भए पनि कांग्रेसभित्रको टकरावका कारण संसद् अपूर्ण रह्यो। १९९० को दशकमा २०५१ सालको संसद्ले सर्वोच्च अदालतको अस्वीकृतिले मात्र पूर्ण कार्यकाल पूरा गर्न सक्यो भने २०५६ सालको संसद् शेरबहादुर देउवाको विघटन र राजा ज्ञानेन्द्रको प्रत्यक्ष शासन हस्तक्षेपले अपूर्ण रह्यो। २०६२/६३ को जनआन्दोलनपछि राजतन्त्र अन्त्य भई २०६४ सालमा संविधान सभाको निर्वाचन भयो, जसले पूर्ण कार्यकाल त बितायो तर संविधान दिन सकेन; संविधान भने दोस्रो संविधान सभाबाट २०७२ सालमा जारी भयो। नयाँ संविधानअन्तर्गत २०७४ सालमा भएको प्रतिनिधि सभा चुनावले सकसपूर्ण रूपमा पूर्ण कार्यकाल बितायो, यद्यपि तत्कालीन प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले दुई पटक विघटन गरे पनि सर्वोच्च अदालतले असंवैधानिक भन्दै पुनःस्थापना गरिदियो। त्यसपछि २०७९ सालको प्रतिनिधि सभा बारम्बारको गठबन्धन परिवर्तन र अन्ततः २६ वटा सामाजिक सञ्जाल बन्द गर्ने निर्णयविरुद्ध चर्किएको Gen Z आन्दोलनका कारण अस्थिर बन्यो, जसमा ५१ जनाको ज्यान गयो, र अन्ततः २४ भदौ २०८२ मा प्रधानमन्त्री ओलीले राजीनामा दिएपछि प्रतिनिधि सभा विघटन भई ६ महिनाभित्र नयाँ चुनावको घोषणा गरियो।<ref>{{Cite web |title=नेतृत्वको टकराव र अहंकारले प्रतिनिधि सभालाई सधैं पिरलो |url=https://www.onlinekhabar.com/2025/09/1763567/leadership-conflicts-and-arrogance-have-always-plagued-the-house-of-representatives |access-date=2025-09-15 |website=Online Khabar |language=en-US}}</ref> == संवैधानिक व्यवस्था ‍‍== === सदस्यता === सदनको संरचना र शक्तिहरू [[नेपालको संविधान]]को भाग ८ र ९ द्वारा स्थापित गरिएको छ। प्रतिनिधिसभाको सदस्यको योग्यता संविधानको धारा ८७ का अतिरिक्त प्रतिनिधिसभा निर्वाचन ऐन, २०७४ मा तोकिएको छ।<ref>{{Cite web|url=http://www.lawcommission.gov.np/np/archives/1412|title=भाग ८ सङ्घीय व्यवस्थापिका, धारा ८७ सदस्यका लागि योग्यता|last=|first=|date=|website=नेपाल कानुन आयोग|publisher=|accessdate=23 June 2020}}</ref> * देहायको योग्यता भएको व्यक्ति सङ्घीय संसदको सदस्य हुन योग्य हुनेछः ** नेपालको नागरिक, ** पच्चीस वर्ष उमेर पूरा भएको, ** नैतिक पतन देखिने फौजदारी कसूरमा सजाय नपाएको, ** कुनै सङ्घीय कानुनले अयोग्य नभएको, र ** कुनै लाभको पदमा बहाल नरहेको। (“लाभको पद” भन्नाले निर्वाचन वा मनोनयनद्वारा पूर्ति गरिने राजनीतिक पद बाहेक सरकारी कोषबाट पारिश्रमिक वा आर्थिक सुविधा पाउने अन्य पद सम्झनु पर्छ।) * कुनै पनि व्यक्ति एकै पटक दुवै सदनको सदस्य हुन सक्ने छैन। * निर्वाचन, मनोनयन वा नियुक्ति हुने राजनीतिक पदमा बहाल रहेकोे व्यक्ति यस भाग बमोजिम सङ्घीय संसदको सदस्य पदमा निर्वाचित वा मनोनीत भएमा सङ्घीय संसदको सदस्य पदको शपथ ग्रहण गरेको दिनदेखि निजको त्यस्तो पद स्वतः रिक्त हुनेछ। === सदस्यको स्थानको रिक्तता === देहायको कुनै अवस्थामा सङ्घीय संसदको सदस्यको स्थान रिक्त हुनेछः<ref>{{Cite web|url=http://www.lawcommission.gov.np/np/archives/1412|title=भाग ८ सङ्घीय व्यवस्थापिका, धारा ८९ स्थानको रिक्तता|last=|first=|date=|website=नेपाल कानुन आयोग|publisher=|accessdate=23 June 2020}}</ref> * निजले सभामुख वा अध्यक्ष समक्ष लिखित राजीनामा दिएमा, * निजको धारा ८७ बमोजिमको योग्यता नभएमा वा नरहेमा, * प्रतिनिधि सभाको कार्यकाल वा राष्ट्रिय सभा सदस्यको पदावधि समाप्त भएमा, * निज सम्बन्धित सदनलाई सूचना नदिई लगातार दशवटा बैठकमा अनुपस्थित रहेमा, * जुन दलको उम्मेदवार भई सदस्य निर्वाचित भएको हो त्यस्तो दलले सङ्घीय कानून बमोजिम निजले दल त्याग गरेको कुरा सूचित गरेमा, * निजको मृत्यु भएमा। == प्रदेश अनुरूप संरचना == {| class="wikitable" !प्रदेश !निर्वाचन क्षेत्र |- |[[कोशी प्रदेश]] |२८ |- |[[मधेश प्रदेश]] |३२ |- |[[बागमती प्रदेश|वाग्मती प्रदेश]] |३३ |- |[[गण्डकी प्रदेश]] |१८ |- |[[लुम्बिनी प्रदेश]] |२६ |- |[[कर्णाली प्रदेश]] |१२ |- |[[सुदूरपश्चिम प्रदेश]] |१६ |} == सदनका कार्यकारीहरू == === सभामुखहरू === {| class="wikitable" ! colspan="2" |नाम !दल !पदभार ग्रहण !पद छोडेको !कार्यकाल |- | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[कृष्णप्रसाद भट्टराई]]<ref>{{Cite web |title=Remembering KP Bhattarai |url=https://kathmandupost.com/opinion/2014/03/04/remembering-kp-bhattarai |access-date=11 December 2020 |website=kathmandupost.com |language=अङ्ग्रेजी}}</ref> |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |२०१६ असार १९ |२०१७ पुस १ |[[आम निर्वाचन २०१५ का निर्वाचित सांसदहरू|पहिलो प्रतिनिधि सभा]] |- | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[दमननाथ ढुङ्गाना]]<ref>{{Cite web |title=Dhungana makes a comeback to politics after 23 years |url=https://kathmandupost.com/miscellaneous/2017/11/03/dhungana-makes-a-comeback-to-politics-after-23-years |access-date=8 December 2020 |website=kathmandupost.com |language=अङ्ग्रेजी}}</ref><ref name="formerspeakers">{{Cite web |last=Subedi |first=Ishwari |title=Bill for privileges to ex-VVIPs getting fast-tracked |url=http://myrepublica.nagariknetwork.com/news/24941/ |access-date=8 December 2020 |website=My Republica |language=en }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200612132951/https://myrepublica.nagariknetwork.com/news/24941/ |date=12 June 2020 }}</ref> |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |२०४८ असार ९ |२०५१ असोज १५ |[[आम निर्वाचन २०४८ का निर्वाचित सांसदहरू|दोस्रो प्रतिनिधि सभा]] |- | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[रामचन्द्र पौडेल]]<ref name="formerspeakers" /> |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |२०५१ पुस ३ |२०५५ चैत ९ |[[आम निर्वाचन २०५१ का निर्वाचित सांसदहरू|तेस्रो प्रतिनिधि सभा]] |- | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[तारानाथ रानाभाट]]<ref>{{Cite web |last=Subedi |first=Ishwari |title=Bill for privileges to ex-VVIPs getting fast-tracked |url=http://myrepublica.nagariknetwork.com/news/24941/ |access-date=2023-01-19 |website=My Republica |language=en }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200612132951/https://myrepublica.nagariknetwork.com/news/24941/ |date=2020-06-12 }}</ref><ref>{{Cite web |title=Nepal king dissolves parliament |url=https://www.telegraph.co.uk/news/1394997/Nepal-king-dissolves-parliament.html |access-date=2023-01-19 |website=www.telegraph.co.uk}}</ref> |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |२०५६ असार ९ |२०६३ वैशाख १५ |[[आम निर्वाचन २०५६ का निर्वाचित सांसदहरू|चौथो प्रतिनिधि सभा]] |- | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |[[सुवासचन्द्र नेम्वाङ]] |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |२०६३ वैशाख ३० |२०६३ माघ १ |[[व्यवस्थापिका संसद (२०६३-२०६४)|अन्तरिम व्यवस्थापिका संसद]] |- | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}"| |[[ओनसरी घर्तिमगर|ओनसरी घर्ती]]<ref>{{Cite web|title=Onsari Gharti Magar elected first woman Speaker|url=https://kathmandupost.com/valley/2015/10/16/onsari-elected-first-woman-speaker|access-date=2020-12-20|website=kathmandupost.com|language=English}}</ref> |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |२०७२ असोज २९ |२०७४ असोज २९ |[[संविधान सभा निर्वाचन, २०६४ का निर्वाचित उम्मेदवारहरू|व्यवस्थापिका संसद]] |- | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[कृष्णबहादुर महरा]]<ref>{{Cite web |title=Krishna Bahadur Mahara elected Nepal parliament's Speaker |url=https://www.newindianexpress.com/world/2018/mar/09/krishna-bahadur-mahara-elected-nepal-parliaments-speaker-1784563.html |access-date=2023-01-19 |website=The New Indian Express}}</ref><ref>{{Cite news |last=Sharma |first=Bhadra |date=2019-10-01 |title=Parliament Speaker in Nepal Resigns After Rape Accusation |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2019/10/01/world/asia/nepal-parliament-speaker-resign.html |access-date=2023-01-19 |issn=0362-4331}}</ref> |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |२०७४ माघ २७ |२०७६ असोज १४ | rowspan="2" |[[नेपालको पहिलो सङ्घीय संसद#|पाँचौँ प्रतिनिधि सभा]] |- | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[अग्नीप्रसाद सापकोटा]]<ref>{{Cite web |title=Sapkota becomes Speaker amid concerns from conflict victims and rights watchdogs |url=https://kathmandupost.com/politics/2020/01/26/agni-sapkota-becomes-new-speaker-amid-concerns-by-rights-defenders-conflict-victims-and-global-rights-watchdogs |access-date=26 January 2020 |website=kathmandupost.com |language=en}}</ref> |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |२०७६ माघ १२ |२०७९ असोज २ |- | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |[[देवराज घिमिरे]]<ref>{{Cite web |title=प्रतिनिधिसभाको सभामुखमा देवराज घिमिरे निर्वाचित |url=https://ekantipur.com/news/2023/01/19/167411928348857272.html |access-date=2023-01-19 |website=ekantipur.com |language=ne}}</ref><ref>{{Cite web |last=Setopati |first=सेतोपाटी संवाददाता |title=देवराज घिमिरे सभामुख निर्वाचित |url=https://www.setopati.com/politics/292563/ |access-date=2023-01-19 |website=Setopati |language=en-US }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230119093232/https://www.setopati.com/politics/292563 |date=2023-01-19 }}</ref><ref name=":1">{{Cite web |title=पूर्व पदाधिकारीहरू |url=https://hr.parliament.gov.np/np/former-authorities |access-date=2022-11-27 |website=hr.parliament.gov.np}}</ref> |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |२०७९ माघ ५ |२०८२ भदौ |[[नेपालको दोस्रो सङ्घीय संसद#|छैटौँ प्रतिनिधि सभा]] |- | bgcolor="{{party color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}}" | |[[डोलप्रसाद अर्याल]]<ref>{{Cite web |title=नवनिर्वाचित सभामुख अर्यालको शपथ आइतबार |url=https://www.onlinekhabar.com/2026/04/1904401/newly-elected-speaker-aryal-to-be-sworn-in-on-sunday|access-date=2026-04-03 |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली}}</ref> |[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] | २०८२ चैत २२ | ''बहालवाला'' |[[नेपालको तेस्रो सङ्घीय संसद#|सातौँ प्रतिनिधि सभा]] |} === उपसभामुखहरू === {| class="wikitable" ! colspan="2" |नाम !दल !पदभार ग्रहण !पदभार छोडेको !कार्यकाल |- | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[महेन्द्रनारायण निधि]] | rowspan="2"|[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |२०१६ चैत १८ |२०१७ पुस १ |[[आम निर्वाचन २०१५ का निर्वाचित सांसदहरू|पहिलो प्रतिनिधि सभा]] |- | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[महन्थ ठाकुर]] |२०४८ असार ९ |२०५१ पुस २ |[[आम निर्वाचन २०४८ का निर्वाचित सांसदहरू|दोस्रो प्रतिनिधि सभा]] |- | bgcolor="{{party color|Rastriya Prajatantra Party}}" | |रामविलास यादव |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |२०५१ पुस ३ |२०५४ असोज २७ | rowspan="3" |[[आम निर्वाचन २०५१ का निर्वाचित सांसदहरू|तेस्रो प्रतिनिधि सभा]] |- | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |लीला श्रेष्ठ सुब्बा | rowspan="2"|[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |२०५५ वैशाख २३ |२०५५ असोज २४ |- | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |भोजराज जोशी |२०५५ असोज २८ |२०५५ चैत ९ |- | rowspan="2" bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | | rowspan="2" |[[चित्रलेखा यादव]] | rowspan="2" |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] | rowspan="2" |२०५६ असार १५ | rowspan="2" |२०६३ माघ ३ |[[आम निर्वाचन २०५६ का निर्वाचित सांसदहरू|चौथो प्रतिनिधि सभा]] |- |[[व्यवस्थापिका संसद (२०६३-२०६४)|अन्तरिम व्यवस्थापिका संसद]] |- | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |[[शिवमाया तुम्बाहाम्फे]] |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |२०७४ चैत ४ |२०७६ माघ ६ | rowspan="2" |[[नेपालको पहिलो सङ्घीय संसद#सदस्यहरू|पाँचौँ प्रतिनिधि सभा]] |- | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[पुष्पा भुसाल]] |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |२०७९ असार ३१ |२०७९ असोज २ |- | bgcolor="{{party color|Rastriya Swatantra Party}}" | |[[इन्दिरा राना मगर]] |[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] |२०७९ माघ ७ |२०८२ भदौ |[[नेपालको दोस्रो सङ्घीय संसद#सदस्यहरू|छैटौँ प्रतिनिधि सभा]] |} == प्रतिनिधि सभाहरूको सूची == {| class="wikitable" ! rowspan="2" |निर्वाचन ! rowspan="2" |प्रतिनिधि सभा ! colspan="2" |कार्यकाल ! rowspan="2" |सभामुख |- !सुरु !अन्त्य |- ! colspan="5" |नेपाल अधिराज्यको संसद |- |[[आम निर्वाचन २०१५|२०१५]] |[[आम निर्वाचन २०१५ का निर्वाचित सांसदहरू|पहिलो प्रतिनिधि सभा]] |वि.सं. २०१६ जेठ |वि. सं. २०१७ पौष |[[कृष्णप्रसाद भट्टराई]] |- |[[आम निर्वाचन २०४८|२०४८]] <ref>{{cite web|url=http://www.ifes.org/publications/kingdom-nepal-parliamentary-elections-may-12-1991|title=Kingdom of Nepal: Parliamentary Elections, May 12, 1991|date=31 May 1991|website=ifes.org|access-date=16 December 2017}}</ref> |दोस्रो प्रतिनिधि सभा |वि.सं. २०४८ जेठ |वि.सं. २०५१ साउन |[[दमननाथ ढुङ्गाना]]<ref>http://kathmandupost.ekantipur.com/news/2017-11-03/dhungana-makes-a-comeback-to-politics-after-23-years.html</ref><ref name="formerspeakers"/> |- |[[आम निर्वाचन २०५१|२०५१]]<ref>{{cite web|url=http://archive.ipu.org/parline-e/reports/arc/2386_94.htm|title=NEPAL Parliamentary Chamber: Pratinidhi Sabha ELECTIONS HELD IN 1994|date=|website=archive.ipu.org|access-date=16 December 2017}}</ref> |[[आम निर्वाचन २०५१ का निर्वाचित सांसदहरू|तेस्रो प्रतिनिधि सभा]] |वि.सं. २०५१ असोज |वि.सं. २०५६ वैशाख |[[रामचन्द्र पौडेल]]<ref name="formerspeakers" /> |- | rowspan="2" |[[आम निर्वाचन २०५६|२०५६]]<ref>{{cite web|url=http://archive.ipu.org/parline-e/reports/arc/2386_99.htm|title=NEPAL Parliamentary Chamber: Pratinidhi Sabha ELECTIONS HELD IN 1999|date=|website=archive.ipu.org|access-date=16 December 2017}}</ref> |[[आम निर्वाचन २०५६ का निर्वाचित सांसदहरू|चौथो प्रतिनिधि सभा]] |वि.सं. २०५६ जेठ |वि.सं. २०५९ वैशाख |[[तारानाथ रानाभाट]]<ref name="formerspeakers" /><ref>https://www.telegraph.co.uk/news/1394997/Nepal-king-dissolves-parliament.html</ref> |- |अन्तरिम व्यवस्थापिका संसद |वि.सं. २०६३ वैशाख |वि.सं. २०६३ माघ |[[सुवासचन्द्र नेम्वाङ]] |-ओनसरी घर्ती मगर- ! colspan="5" |संघीय संसद |- | rowspan="2" |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] | rowspan="2" |[[नेपालको पहिलो सङ्घीय संसद|पाँचौ प्रतिनिधि सभा]] | rowspan="2" |वि.सं. २०७४ फागुन | rowspan="2" |वि.सं. २०७९ असोज |[[कृष्णबहादुर महरा]]<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/world/2018/mar/09/krishna-bahadur-mahara-elected-nepal-parliaments-speaker-1784563.html|title=Krishna Bahadur Mahara elected Nepal parliament's Speaker|website=The New Indian Express|access-date=2020-01-26}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2019/10/01/world/asia/nepal-parliament-speaker-resign.html|title=Parliament Speaker in Nepal Resigns After Rape Accusation|last=Sharma|first=Bhadra|date=2019-10-01|work=The New York Times|access-date=2020-01-26|language=en-US}}</ref> (वि.सं. २०७६ असोज १४ सम्म) |- |[[अग्नीप्रसाद सापकोटा|अग्निप्रसाद सापकोटा]]<ref>{{Cite web|url=https://kathmandupost.com/politics/2020/01/26/agni-sapkota-becomes-new-speaker-amid-concerns-by-rights-defenders-conflict-victims-and-global-rights-watchdogs|title=Sapkota becomes Speaker amid concerns from conflict victims and rights watchdogs|website=kathmandupost.com|language=English|access-date=2020-01-26}}</ref> (वि.सं. २०७६ माघ १२ देखि) |- |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |[[नेपालको दोस्रो सङ्घीय संसद|छैटौं प्रतिनिधि सभा]] |वि.सं. २०७९ पौष |वि.सं. २०८२ भदौ २७ |[[देवराज घिमिरे]]<ref>{{Cite web|url=https://www.onlinekhabar.com/2023/01/1250357|title=एमालेका देवराज घिमिरे सभामुखमा निर्वाचित|website=Online Khabar|language=en-US|accessdate=2023-01-20}}</ref> |} == दलगत सदस्यता == === प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९ को दलगत सदस्यता === {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !संसदीय दलका नेता !सदस्य |- | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली कांग्रेस]] |[[शेरबहादुर देउवा]] |८९ |- | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |[[खड्गप्रसाद ओली|केपी शर्मा ओली]] |७९ |- | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी-केन्द्र)]] |[[पुष्पकमल दाहाल|पुष्पकमल दाहाल (प्रचण्ड)]] |३२ |- | bgcolor="{{party color|Rastriya Swatantra Party}}" | |[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] |[[डोलप्रसाद अर्याल]] |१९ |- | bgcolor="{{party color|Rastriya Prajatantra Party}}" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |[[राजेन्द्रप्रसाद लिङ्देन]] |१४ |- | bgcolor="{{party color|People's Socialist Party, Nepal}}" | |[[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल]] |उपेन्द्र यादव |१२ |- | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Socialist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)|नेकपा (एकीकृत समाजवादी)]] |[[माधवकुमार नेपाल]] |१० |- | bgcolor="{{party color|Janamat Party}}" | |[[जनमत पार्टी]] |[[चन्द्रकान्त राउत]] |६ |- | bgcolor="{{party color|Loktantrik Samajwadi Party, Nepal}}" | |[[लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी, नेपाल|लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी]] |[[महन्थ ठाकुर]] |४ |- | bgcolor="{{party color|Citizens' Liberation Party}}" | |[[नागरिक उन्मुक्ति पार्टी]] |[[रञ्जिता श्रेष्ठ]] |४ |- | bgcolor="{{party color|Nepal Workers Peasants Party}}" | |[[नेपाल मजदुर किसान पार्टी]] |[[प्रेम सुवाल]] |१ |- | bgcolor="{{party color|Rastriya Janamorcha}}" | |[[राष्ट्रिय जनमोर्चा]] |[[चित्रबहादुर केसी]] |१ |- |bgcolor="{{party color|Independent}}" | |स्वतन्त्र | |३ |- |bgcolor=white | |रिक्त | |१ |- ! colspan="2" |कुल ! colspan="2" |२७५ |} == यो पनि हेर्नुहोस् == *[[राष्ट्रिय सभा (नेपाल)|राष्ट्रिय सभा]] * [[नेपालको सङ्घीय संसद|नेपालको संसद]] * [[राष्ट्रिय पञ्चायत]] *[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९|प्रतिनिधिसभा निर्वाचन, २०७९]] ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} [[श्रेणी:नेपालको सङ्घीय संसद]] [[श्रेणी:नेपालको इतिहास]] [[श्रेणी:नेपालको इतिहास (२००७–२०६५)]] 39jnhk9hj4hv18sge3zf03e5cykt5ev 0 57163 1351514 975440 2026-04-14T19:57:41Z Hobbyfotowiki 78125 /* तस्वीर सङ्ग्रह */ 1351514 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name =सर्पहारी चील | status = LC | status_system = IUCN3.1 | image = Circaetus gallicus 02.JPG | range_map = Circaetus gallicus distribution map.png | range_map_width = | range_map_caption = <br/>{{legend0|#2BFF2B|वर्षात|border=solid 1px black}}{{legend0|#008000|वासस्थान|border=solid 1px black}}{{legend0|#007EFE|हिउँद|border=solid 1px black}} | image_width = | regnum = [[जनावर|जन्तु जगत]] | phylum = [[हाड भएको जिव|हाड भएका]] | classis = [[चरा|पंक्षी]] | ordo = [[Accipitriformes]] | familia = [[Accipitridae]] | subfamilia = [[Circaetinae]] | genus = ''[[Circaetus]]'' | species = '''''C. gallicus''''' | binomial = ''Circaetus gallicus'' | binomial_authority = ([[Johann Friedrich Gmelin|Gmelin]], 1788) }} '''सर्पहारी चील''' [[नेपाल]]मा पाइने एक प्रकारको [[चरा]]को नाम हो । यसलाई [[अङ्ग्रेजी भाषा|अङ्ग्रेजी]]मा ''सर्ट-टोइड स्नेक इगल'' (Short-toed Snake Eagle) भनिन्छ । ==तस्वीर सङ्ग्रह== <gallery> File:Short Toed Snake Eagle.jpg|उडिरहेको अवस्थामा File:Short-Toed_Snake_Eagle_(Circaetus_gallicus)_in_Kawal_WS,_AP_W_IMG_2267.jpg|भारतमा File:Short-Toed Snake Eagle (Circaetus gallicus) in Kawal WS, AP W IMG 2265.jpg|भारतमा File:Short-Toed_Snake_Eagle_(Circaetus_gallicus)_in_Kawal_WS,_AP_W2_IMG_2266.jpg|भारतमा File:BK1D7046.jpg|उडिरहेको अवस्थामा आहार निल्दै File:Short-toed Eagle 02.jpg|टाउको File:Short-toed Eagle Feathers.jpg|भुत्ला File:Short-toed eagle.jpg|जेरुसेलममा File:Short-toed Eagle with rat.jpg|मुसासँग File:Short-toed snake eagle (Circaetus gallicus), Potokaki Wetland.jpg|ग्रीसमा Circaetus gallicus MHNT.ZOO.2010.11.87.5.jpg |Museum specimen </gallery> ==यो पनि हेर्नुहोस्== ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} ==बाह्य कडीहरू== {{Commonscat|Circaetus gallicus}} {{ठुटो}} [[श्रेणी:नेपालमा पाइने चराहरू]] [[श्रेणी:चीलहरू]] 9m4622zdaqx2u5bcdxktgmbinubqibz 8 72327 1351533 1054612 2026-04-15T10:34:52Z Saroj 31493 +अप्रशोधित यान्त्रिक अनुवाद 1351533 javascript text/javascript // <nowiki> (function($) { /* **************************************** *** friendlytag.js: Tag module **************************************** * Mode of invocation: Tab ("चिनो") * Active on: Existing articles and drafts; file pages with a corresponding file * which is local (not on Commons); all redirects */ Twinkle.tag = function friendlytag() { // redirect tagging if (Morebits.isPageRedirect()) { Twinkle.tag.mode = 'redirect'; Twinkle.addPortletLink(Twinkle.tag.callback, 'चिनो', 'friendly-tag', 'अनुप्रेषणलाई चिनो लगाउनुहोस्'); // file tagging } else if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') === 6 && !document.getElementById('mw-sharedupload') && document.getElementById('mw-imagepage-section-filehistory')) { Twinkle.tag.mode = 'file'; Twinkle.addPortletLink(Twinkle.tag.callback, 'चिनो', 'friendly-tag', 'फाइलमा सुधार चिनोहरू थप्नुहोस्'); // article/draft article tagging } else if ([0, 118].indexOf(mw.config.get('wgNamespaceNumber')) !== -1 && mw.config.get('wgCurRevisionId')) { Twinkle.tag.mode = 'article'; // Can't remove tags when not viewing current version Twinkle.tag.canRemove = (mw.config.get('wgCurRevisionId') === mw.config.get('wgRevisionId')) && // Disabled on latest diff because the diff slider could be used to slide // away from the latest diff without causing the script to reload !mw.config.get('wgDiffNewId'); Twinkle.addPortletLink(Twinkle.tag.callback, 'चिनो', 'friendly-tag', 'लेख सुधार चिनोहरू जोड्नुहोस् वा हटाउनुहोस्'); } }; Twinkle.tag.checkedTags = []; Twinkle.tag.callback = function friendlytagCallback() { var Window = new Morebits.simpleWindow(630, Twinkle.tag.mode === 'article' ? 500 : 400); Window.setScriptName('ट्विङ्कल'); // anyone got a good policy/guideline/info page/instructional page link?? Window.addFooterLink('चिनो प्राथमिकता', 'वि:ट्विङ्कल/प्राथमिकताहरू#चिनो'); Window.addFooterLink('ट्विङ्कल मद्दत', 'वि:ट्विङ्कल/चिनो'); Window.addFooterLink('प्रतिक्रिया दिनुहोस्', 'वि:ट्विङ्कल'); var form = new Morebits.quickForm(Twinkle.tag.callback.evaluate); form.append({ type: 'input', label: 'द्रुत छनोट सूची:', name: 'quickfilter', size: '30px', event: function twinkletagquickfilter() { // flush the DOM of all existing underline spans $allCheckboxDivs.find('.search-hit').each(function(i, e) { var label_element = e.parentElement; // This would convert <label>Hello <span class=search-hit>wo</span>rld</label> // to <label>Hello world</label> label_element.innerHTML = label_element.textContent; }); if (this.value) { $allCheckboxDivs.hide(); $allHeaders.hide(); var searchString = this.value; var searchRegex = new RegExp(mw.util.escapeRegExp(searchString), 'i'); $allCheckboxDivs.find('label').each(function () { var label_text = this.textContent; var searchHit = searchRegex.exec(label_text); if (searchHit) { var range = document.createRange(); var textnode = this.childNodes[0]; range.selectNodeContents(textnode); range.setStart(textnode, searchHit.index); range.setEnd(textnode, searchHit.index + searchString.length); var underline_span = $('<span>').addClass('search-hit').css('text-decoration', 'underline')[0]; range.surroundContents(underline_span); this.parentElement.style.display = 'block'; // show } }); } else { $allCheckboxDivs.show(); $allHeaders.show(); } } }); switch (Twinkle.tag.mode) { case 'article': Window.setTitle('लेख सुधार चिनोहरू'); // Object.values is unavailable in IE 11 var obj_values = Object.values || function (obj) { return Object.keys(obj).map(function (key) { return obj[key]; }); }; // Build sorting and lookup object flatObject, which is always // needed but also used to generate the alphabetical list Twinkle.tag.article.flatObject = {}; obj_values(Twinkle.tag.article.tagList).forEach(function (group) { obj_values(group).forEach(function (subgroup) { if (Array.isArray(subgroup)) { subgroup.forEach(function (item) { Twinkle.tag.article.flatObject[item.tag] = item; }); } else { Twinkle.tag.article.flatObject[subgroup.tag] = subgroup; } }); }); form.append({ type: 'select', name: 'sortorder', label: 'यो सूची हेर्नुहोस्:', tooltip: 'तपाई यो ट्विङ्कल विकल्पलाई आफ्नो [[विकिपिडिया:ट्विङ्कल/प्राथमिकताहरू]]बाट परिवर्तन गर्न सक्नुहुन्छ।', event: Twinkle.tag.updateSortOrder, list: [ { type: 'option', value: 'cat', label: 'श्रेणी अनुसार', selected: Twinkle.getPref('tagArticleSortOrder') === 'cat' }, { type: 'option', value: 'alpha', label: 'वर्णमालाक्रम अनुसार', selected: Twinkle.getPref('tagArticleSortOrder') === 'alpha' } ] }); if (!Twinkle.tag.canRemove) { var divElement = document.createElement('div'); divElement.innerHTML = 'अवस्थित चिनोहरू हटाउनका लागि, कृपया लेखको हालको संस्करणबाट चिनो विषयवस्तु खोल्नुहोस्'; form.append({ type: 'div', name: 'untagnotice', label: divElement }); } form.append({ type: 'div', id: 'tagWorkArea', className: 'morebits-scrollbox', style: 'max-height: 28em' }); form.append({ type: 'checkbox', list: [ { label: 'सम्भव भएमा {{अनेकौँ समस्याहरू}} समूह बनाउनुहोस्', value: 'group', name: 'group', tooltip: 'यदि दुई वा अधिक ढाँचाहरू {{अनेकौँ समस्याहरू}} द्वारा समर्थित भएमा र यो बाकस रोजिएको छ भने, सबै समर्थित ढाँचाहरू {{अनेकौँ समस्याहरू}} भित्र समूहीकृत हुनेछन्।', checked: Twinkle.getPref('groupByDefault') } ] }); form.append({ type: 'input', label: 'कारण', name: 'reason', tooltip: 'वैकल्पिक कारण सम्पादन सारांशमा थपिनु पर्छ। चिनो हटाउँदा सिफारिश गरिएको छ।', size: '60px' }); break; case 'file': Window.setTitle('फाइल सुधार चिनोहरू'); $.each(Twinkle.tag.fileList, function(groupName, group) { form.append({ type: 'header', label: groupName }); form.append({ type: 'checkbox', name: 'tags', list: group }); }); if (Twinkle.getPref('customFileTagList').length) { form.append({ type: 'header', label: 'पूर्वनिर्धारित चिनोहरू' }); form.append({ type: 'checkbox', name: 'tags', list: Twinkle.getPref('customFileTagList') }); } break; case 'redirect': Window.setTitle('अनुप्रेषण चिनोहरू'); var i = 1; $.each(Twinkle.tag.redirectList, function(groupName, group) { form.append({ type: 'header', id: 'tagHeader' + i, label: groupName }); var subdiv = form.append({ type: 'div', id: 'tagSubdiv' + i++ }); $.each(group, function(subgroupName, subgroup) { subdiv.append({ type: 'div', label: [ Morebits.htmlNode('b', subgroupName) ] }); subdiv.append({ type: 'checkbox', name: 'tags', list: subgroup.map(function (item) { return { value: item.tag, label: '{{' + item.tag + '}}: ' + item.description, subgroup: item.subgroup }; }) }); }); }); if (Twinkle.getPref('customRedirectTagList').length) { form.append({ type: 'header', label: 'पूर्वनिर्धारित चिनोहरू' }); form.append({ type: 'checkbox', name: 'tags', list: Twinkle.getPref('customRedirectTagList') }); } break; default: alert('Twinkle.tag: unknown mode ' + Twinkle.tag.mode); break; } if (document.getElementsByClassName('patrollink').length) { form.append({ type: 'checkbox', list: [ { label: 'गस्ती/समीक्षा गरिएको भनि पृष्ठलाई चिनो लगाउनुहोस्', value: 'patrol', name: 'patrol', checked: Twinkle.getPref('markTaggedPagesAsPatrolled') } ] }); } form.append({ type: 'submit', className: 'tw-tag-submit' }); var result = form.render(); Window.setContent(result); Window.display(); // for quick filter: $allCheckboxDivs = $(result).find('[name$=tags]').parent(); $allHeaders = $(result).find('h5, .quickformDescription'); result.quickfilter.focus(); // place cursor in the quick filter field as soon as window is opened result.quickfilter.autocomplete = 'off'; // disable browser suggestions result.quickfilter.addEventListener('keypress', function(e) { if (e.keyCode === 13) { // prevent enter key from accidentally submitting the form e.preventDefault(); return false; } }); if (Twinkle.tag.mode === 'article') { Twinkle.tag.alreadyPresentTags = []; if (Twinkle.tag.canRemove) { // Look for existing maintenance tags in the lead section and put them in array // All tags are HTML table elements that are direct children of .mw-parser-output, // except when they are within {{multiple issues}} $('.mw-parser-output').children().each(function parsehtml(i, e) { // break out on encountering the first heading, which means we are no // longer in the lead section if (e.tagName === 'H2') { return false; } // The ability to remove tags depends on the template's {{ambox}} |name= // parameter bearing the template's correct name (preferably) or a name that at // least redirects to the actual name // All tags have their first class name as "box-" + template name if (e.className.indexOf('box-') === 0) { if (e.classList[0] === 'box-Multiple_issues') { $(e).find('.ambox').each(function(idx, e) { if (e.classList[0].indexOf('box-') === 0) { var tag = e.classList[0].slice('box-'.length).replace(/_/g, ' '); Twinkle.tag.alreadyPresentTags.push(tag); } }); return true; // continue } var tag = e.classList[0].slice('box-'.length).replace(/_/g, ' '); Twinkle.tag.alreadyPresentTags.push(tag); } }); // {{Uncategorized}} and {{Improve categories}} are usually placed at the end if ($('.box-Uncategorized').length) { Twinkle.tag.alreadyPresentTags.push('श्रेणीविहीन'); } if ($('.box-Improve_categories').length) { Twinkle.tag.alreadyPresentTags.push('श्रेणी सुधार्नुहोस्'); } } // Add status text node after Submit button var statusNode = document.createElement('small'); statusNode.id = 'tw-tag-status'; Twinkle.tag.status = { // initial state; defined like this because these need to be available for reference // in the click event handler numAdded: 0, numRemoved: 0 }; $('button.tw-tag-submit').after(statusNode); // fake a change event on the sort dropdown, to initialize the tag list var evt = document.createEvent('Event'); evt.initEvent('change', true, true); result.sortorder.dispatchEvent(evt); } else { // Redirects and files: Add a link to each template's description page Morebits.quickForm.getElements(result, 'tags').forEach(generateLinks); } }; // $allCheckboxDivs and $allHeaders are defined globally, rather than in the // quickfilter event function, to avoid having to recompute them on every keydown var $allCheckboxDivs, $allHeaders; Twinkle.tag.updateSortOrder = function(e) { var form = e.target.form; var sortorder = e.target.value; Twinkle.tag.checkedTags = form.getChecked('tags'); var container = new Morebits.quickForm.element({ type: 'fragment' }); // function to generate a checkbox, with appropriate subgroup if needed var makeCheckbox = function (item) { var tag = item.tag, description = item.description; var checkbox = { value: tag, label: '{{' + tag + '}}: ' + description }; if (Twinkle.tag.checkedTags.indexOf(tag) !== -1) { checkbox.checked = true; } checkbox.subgroup = item.subgroup; return checkbox; }; var makeCheckboxesForAlreadyPresentTags = function() { container.append({ type: 'header', id: 'tagHeader0', label: 'यो लेखमा पहिले नै चिह्नित चिनोहरू' }); var subdiv = container.append({ type: 'div', id: 'tagSubdiv0' }); var checkboxes = []; var unCheckedTags = e.target.form.getUnchecked('existingTags'); Twinkle.tag.alreadyPresentTags.forEach(function(tag) { var checkbox = { value: tag, label: '{{' + tag + '}}' + (Twinkle.tag.article.flatObject[tag] ? ': ' + Twinkle.tag.article.flatObject[tag].description : ''), checked: unCheckedTags.indexOf(tag) === -1, style: 'font-style: italic' }; checkboxes.push(checkbox); }); subdiv.append({ type: 'checkbox', name: 'existingTags', list: checkboxes }); }; if (sortorder === 'cat') { // categorical sort order // function to iterate through the tags and create a checkbox for each one var doCategoryCheckboxes = function(subdiv, subgroup) { var checkboxes = []; $.each(subgroup, function(k, item) { if (Twinkle.tag.alreadyPresentTags.indexOf(item.tag) === -1) { checkboxes.push(makeCheckbox(item)); } }); subdiv.append({ type: 'checkbox', name: 'tags', list: checkboxes }); }; if (Twinkle.tag.alreadyPresentTags.length > 0) { makeCheckboxesForAlreadyPresentTags(); } var i = 1; // go through each category and sub-category and append lists of checkboxes $.each(Twinkle.tag.article.tagList, function(groupName, group) { container.append({ type: 'header', id: 'tagHeader' + i, label: groupName }); var subdiv = container.append({ type: 'div', id: 'tagSubdiv' + i++ }); if (Array.isArray(group)) { doCategoryCheckboxes(subdiv, group); } else { $.each(group, function(subgroupName, subgroup) { subdiv.append({ type: 'div', label: [ Morebits.htmlNode('b', subgroupName) ] }); doCategoryCheckboxes(subdiv, subgroup); }); } }); } else { // alphabetical sort order if (Twinkle.tag.alreadyPresentTags.length > 0) { makeCheckboxesForAlreadyPresentTags(); container.append({ type: 'header', id: 'tagHeader1', label: 'उपलब्ध चिनोहरू' }); } // Avoid repeatedly resorting Twinkle.tag.article.alphabeticalList = Twinkle.tag.article.alphabeticalList || Object.keys(Twinkle.tag.article.flatObject).sort(); var checkboxes = []; Twinkle.tag.article.alphabeticalList.forEach(function(tag) { if (Twinkle.tag.alreadyPresentTags.indexOf(tag) === -1) { checkboxes.push(makeCheckbox(Twinkle.tag.article.flatObject[tag])); } }); container.append({ type: 'checkbox', name: 'tags', list: checkboxes }); } // append any custom tags if (Twinkle.getPref('customTagList').length) { container.append({ type: 'header', label: 'पूर्वनिर्धारित चिनोहरू' }); container.append({ type: 'checkbox', name: 'tags', list: Twinkle.getPref('customTagList').map(function(el) { el.checked = Twinkle.tag.checkedTags.indexOf(el.value) !== -1; return el; }) }); } var $workarea = $(form).find('#tagWorkArea'); var rendered = container.render(); $workarea.empty().append(rendered); // for quick filter: $allCheckboxDivs = $workarea.find('[name=tags], [name=existingTags]').parent(); $allHeaders = $workarea.find('h5, .quickformDescription'); form.quickfilter.value = ''; // clear search, because the search results are not preserved over mode change form.quickfilter.focus(); // style adjustments $workarea.find('h5').css({ 'font-size': '110%' }); $workarea.find('h5:not(:first-child)').css({ 'margin-top': '1em' }); $workarea.find('div').filter(':has(span.quickformDescription)').css({ 'margin-top': '0.4em' }); Morebits.quickForm.getElements(form, 'existingTags').forEach(generateLinks); Morebits.quickForm.getElements(form, 'tags').forEach(generateLinks); // tally tags added/removed, update statusNode text var statusNode = document.getElementById('tw-tag-status'); $('[name=tags], [name=existingTags]').click(function() { if (this.name === 'tags') { Twinkle.tag.status.numAdded += this.checked ? 1 : -1; } else if (this.name === 'existingTags') { Twinkle.tag.status.numRemoved += this.checked ? -1 : 1; } var firstPart = 'थप्दै ' + Twinkle.tag.status.numAdded + ' चिनो' + (Twinkle.tag.status.numAdded > 1 ? 'हरू' : ''); var secondPart = 'हटाउँदै ' + Twinkle.tag.status.numRemoved + ' चिनो' + (Twinkle.tag.status.numRemoved > 1 ? 'हरू' : ''); statusNode.textContent = (Twinkle.tag.status.numAdded ? ' ' + firstPart : '') + (Twinkle.tag.status.numRemoved ? (Twinkle.tag.status.numAdded ? '; ' : ' ') + secondPart : ''); }); }; /** * Adds a link to each template's description page * @param {Morebits.quickForm.element} checkbox associated with the template */ var generateLinks = function(checkbox) { var link = Morebits.htmlNode('a', '>'); link.setAttribute('class', 'tag-template-link'); var tagname = checkbox.values; link.setAttribute('href', mw.util.getUrl( (tagname.indexOf(':') === -1 ? 'Template:' : '') + (tagname.indexOf('|') === -1 ? tagname : tagname.slice(0, tagname.indexOf('|'))) )); link.setAttribute('target', '_blank'); $(checkbox).parent().append(['\u00A0', link]); }; // Tags for ARTICLES start here Twinkle.tag.article = {}; // Shared across {{Rough translation}} and {{Not English}} var translationSubgroups = [ { name: 'translationLanguage', parameter: '1', type: 'input', label: 'लेखको भाषा (यदि ज्ञात भएमा):', tooltip: 'मद्दतको लागि [[वि:भाषा पहिचान तालिका]]मा हेर्नुहोस्। यदि यो पृष्ठलाई अनुवाद आवश्यक पृष्ठ सूचीमा जोड्दै हो भने, जबसम्म तपाई पूर्णतया निश्चित हुनुहुन्न, कृपया यस बाकसलाई खाली छोड्ने प्रयास गर्नुहोस्।' } ].concat(mw.config.get('wgNamespaceNumber') === 0 ? [ { type: 'checkbox', list: [ { name: 'translationPostAtPNT', label: 'लेखलाई विकिपिडिया:अनुवाद आवश्यक पृष्ठहरूमा सूचीबद्ध गर्नुहोस्', checked: true } ] }, { name: 'translationComments', type: 'textarea', label: 'अनुवाद आवश्यक पृष्ठहरूमा पोस्ट गर्न अतिरिक्त टिप्पणीहरू', tooltip: 'वैकल्पिक, र "यो लेख सूचीबद्ध गर्नुहोस् ..." रोजिएको छ भने मात्रै उपयुक्त हुन्छ' } ] : []); // Subgroups for {{merge}}, {{merge-to}} and {{merge-from}} var getMergeSubgroups = function(tag) { var otherTagName = 'गाभ्ने'; switch (tag) { case 'Merge from': otherTagName = 'मा गाभ्ने'; break; case 'Merge to': otherTagName = 'बाट गाभ्ने'; break; // no default } return [ { name: 'mergeTarget', type: 'input', label: 'अन्य लेख(हरू):', tooltip: 'धेरै लेख निर्दिष्ट गर्दा, तिनीहरूलाई पाइप चरित्रसँग अलग गर्नुहोस्: लेख एक|लेख दुई', required: true }, { type: 'checkbox', list: [ { name: 'mergeTagOther', label: 'अर्को लेखमा {{' + otherTagName + '}} चिनो लगाउनुहोस्', checked: true, tooltip: 'एउटा लेखको नाम प्रविष्ट गरिन्छ भने मात्रै उपलब्ध छ।' } ] } ].concat(mw.config.get('wgNamespaceNumber') === 0 ? { name: 'mergeReason', type: 'textarea', label: 'गाभ्ने (कारण ' + (tag === 'मा गाभ्ने' ? 'अर्को लेखमा' : 'यो लेखमा') + ' वार्ता पृष्ठ):', tooltip: 'वैकल्पिक, तर दृढ सिफारिस गरिएको। भएन भने खाली छोड्नुहोस्। एउटा लेखको नाम प्रविष्ट गरिन्छ भने मात्रै उपलब्ध छ।' } : []); }; // Tags arranged by category; will be used to generate the alphabetical list, // but tags should be in alphabetical order within the categories // excludeMI: true indicate a tag that *does not* work inside {{multiple issues}} // Add new categories with discretion - the list is long enough as is! Twinkle.tag.article.tagList = { 'सफाइ र मर्मत चिनोहरू': { 'सामान्य सफाइहरू': [ { tag: 'सफाइ तथा सुधार चिनोहरू', subgroup: { name: 'cleanup', parameter: 'reason', type: 'input', label: 'सफाइ पुनर्लेखनको मूल कारण:', tooltip: 'Required.', size: 35, required: true } }, // has a subgroup with text input { tag: 'सफाइ पुनर्लेखन', description: "विकिपिडियाको गुणस्तर मापदण्डहरू पूरा गर्न पूर्ण रूपमा पुनर्लेखन आवश्यक छ" }, { tag: 'प्रतिलिपि सम्पादन', description: 'व्याकरण, शैली, एकरूपता, लवज, वा हिज्जेको लागि प्रतिलिपि सम्पादन आवश्यक छ', subgroup: { name: 'copyEdit', parameter: 'for', type: 'input', label: '"यस लेखको लागि प्रतिलिपि सम्पादन आवश्यक हुन सक्छ..."', tooltip: 'उदाहरणको लागि "लगातार हिज्जे"। वैकल्पिक।', size: 35 } } // has a subgroup with text input ], 'सम्भावित अनावश्यक सामग्री': [ { tag: 'सङ्क्षिप्त व्याख्या', description: 'यसमा एक गैर-मुक्त प्रतिलिपि अधिकार स्रोतको नजिकको व्याख्या सामेल छ', subgroup: { name: 'closeParaphrasing', parameter: 'source', type: 'input', label: 'स्रोत:', tooltip: 'स्रोत जुन नजिकबाट व्याख्या गरिएको छ' } }, { tag: 'कपी पेस्ट', description: 'अन्य स्थानबाट प्रतिलिपि गरेर सामग्री साभार गरिएको देखिन्छ', excludeMI: true, subgroup: { name: 'copypaste', parameter: 'url', type: 'input', label: 'स्रोत युआरएल:', tooltip: 'ज्ञात भएमा।', size: 50 } }, // has a subgroup with text input { tag: 'बाह्य कडीहरू', description: 'बाह्य कडीहरूले सामग्री नीति वा दिशानिर्देशहरू पालना नगर्न सक्छन्' }, { tag: 'गैर मुक्त', description: 'प्रतिलिपि अधिकार सामग्रीको अत्यधिक वा अनुचित प्रयोग समावेश हुन सक्छ' } ], 'संरचना, स्वरूपण, तथा शीर्षभाग': [ { tag: 'सफाइ पुनर्गठन', description: "विकिपिडियाको लेख शैलीको दिशानिर्देशहरू पालना गर्नको लागि पुनर्गठन आवश्यक" }, { tag: 'शीर्षभाग अति छोटो', description: 'शीर्षभाग नभएको' }, { tag: 'शीर्षभाग पुनर्लेखन', description: 'दिशा निर्देशनहरूको पालना गर्न शीर्ष खण्ड पुनर्लेखन आवश्यक' }, { tag: 'शीर्षभाग अति लामो', description: 'शीर्ष अनुभाग लेखको लम्बाइको लागि धेरै लामो' }, { tag: 'शीर्षभाग अति छोटो', description: 'शीर्ष खण्ड एकदम छोटो छ र मुख्य बिन्दुहरूको सारांशमा विस्तार गर्नुपर्ने' }, { tag: 'खण्ड', description: 'विषय अनुसार खण्डमा विभाजन गर्न आवश्यक छ' }, { tag: 'धेरै खण्डहरू', description: 'धेरै धेरै खण्डहरू सामग्री विभाजन गर्दै, सङ्कुचित हुनुपर्छ' }, { tag: 'धेरै लामो', description: 'पढ्न र सहज रूपमा खोज्न धेरै लामो' } ], 'काल्पनिक-सम्बन्धित सफाइ': [ { tag: 'कथावस्तु सारांश', description: 'लगभग कथावस्तु सारांश समेटेको' }, { tag: 'काल्पनिक', description: 'तथ्य र काल्पनिकबीच भेद गर्न असफल' }, { tag: 'ब्रह्माण्डमा', description: 'विषय काल्पनिक हो र गैर-काल्पनिक परिप्रेक्ष्य प्रदान गर्न पुनर्लेखन आवश्यक' }, { tag: 'लामो सारांश', description: 'कथावस्तु सारांश धेरै लामो वा अत्यधिक विस्तृत छ' }, { tag: 'सारांश अभाव', description: 'कथावस्तु शारांश आवश्यक' } ] }, 'सामान्य सामग्री समस्याहरू': { 'महत्व तथा उल्लेखनीयता': [ { tag: 'उल्लेखनीयता', description: 'लेखको विषयले सामान्य उल्लेखनीयता दिशानिर्देशलाई पूरा गर्न सक्दैन', subgroup: { name: 'notability', parameter: '1', type: 'select', list: [ { label: "{{उल्लेखनीयता}}: लेखको विषयले सामान्य उल्लेखनीयता दिशानिर्देशलाई पूरा गर्न सक्दैन", value: '' }, { label: "{{उल्लेखनीयता}}: लेखको विषयले सामान्य उल्लेखनीयता दिशानिर्देशलाई पूरा गर्न सक्दैन", value: 'none' }, { label: '{{उल्लेखनीयता|शैक्षिक}}: शैक्षिक वस्तुहरूको उल्लेखनीयता दिशानिर्देश', value: 'शैक्षिक' }, { label: '{{उल्लेखनीयता|खगोल}}: खगोलीय वस्तुहरूको उल्लेखनीयता दिशानिर्देश', value: 'खगोल' }, { label: '{{उल्लेखनीयता|जीवनीहरू}}: जीवनीको उल्लेखनीयता दिशानिर्देश', value: 'जीवनीहरू' }, { label: '{{उल्लेखनीयता|पुस्तकहरू}}: पुस्तकको उल्लेखनीयता दिशानिर्देश', value: 'पुस्तकहरू' }, { label: '{{उल्लेखनीयता|कम्पनीहरू}}: कम्पनी तथा सङ्गठनको उल्लेखनीयता दिशानिर्देश', value: 'कम्पनीहरू' }, { label: '{{उल्लेखनीयता|कार्यक्रमहरू}}: कार्यक्रमको उल्लेखनीयता दिशानिर्देश', value: 'कार्यक्रमहरू' }, { label: '{{उल्लेखनीयता|चलचित्रहरू}}: चलचित्रको उल्लेखनीयता दिशानिर्देश', value: 'चलचित्रहरू' }, { label: '{{उल्लेखनीयता|भौगोलिक}}: भौगोलिकको उल्लेखनीयता दिशानिर्देश', value: 'भौगोलिक' }, { label: '{{उल्लेखनीयता|सूचीहरू}}: मात्र सूचीहरूको उल्लेखनीयता दिशानिर्देश', value: 'सूचीहरू' }, { label: '{{उल्लेखनीयता|सङ्गीत}}: सङ्गीतको उल्लेखनीयता दिशानिर्देश', value: 'सङ्गीत' }, { label: '{{उल्लेखनीयता|नवशब्दिकाहरू}}: नवशब्दिकाको उल्लेखनीयता दिशानिर्देश', value: 'नवशब्दिकाहरू' }, { label: '{{उल्लेखनीयता|सङ्ख्याहरू}}: सङ्ख्याहरूको उल्लेखनीयता दिशानिर्देश', value: 'सङ्ख्याहरू' }, { label: '{{उल्लेखनीयता|उत्पादनहरू}}: उत्पादनहरू तथा सेवाहरूको उल्लेखनीयता दिशानिर्देश', value: 'उत्पादनहरू' }, { label: '{{उल्लेखनीयता|खेलकुद}}: खेलकुदहरूको उल्लेखनीयता दिशानिर्देश', value: 'खेलकुद' }, { label: '{{उल्लेखनीयता|टेलिभिजन}}: टेलिभिजन कार्यक्रमहरूको उल्लेखनीयता दिशानिर्देश', value: 'टेलिभिजन' }, { label: '{{उल्लेखनीयता|वेब}}: वेब सामग्रीको उल्लेखनीयता दिशानिर्देश', value: 'वेब' } ] } } ], 'लेखन शैली': [ { tag: 'विज्ञापन', description: 'एक विज्ञापन जस्तै लेखिएको' }, { tag: 'सफाइ काल', description: 'विभिन्न कालहरूको प्रयोगको दिशानिर्देशहरू पालना नगरेको।' }, { tag: 'निबन्ध-जस्तो', description: 'एक व्यक्तिगत विचार, व्यक्तिगत निबन्ध, वा विवादित निबन्ध जस्तै लेखिएको' }, { tag: 'प्रशंसक दृष्टिकोण', description: "प्रशंसकको दृष्टिकोणबाट लेखिएको" }, { tag: 'बायोडाटा जस्तो', description: 'एक बायोडाटा जस्तै लेखिएको' }, { tag: 'मार्गदर्शिका', description: 'सहयोगी पुस्तक जस्तो लेखिएको' }, { tag: 'सफाइ-प्रेस विज्ञप्ति', description: 'एक प्रेस विज्ञप्ति वा समाचार लेख जस्तै लाग्दछ', subgroup: { type: 'hidden', name: 'cleanupPR1', parameter: '1', value: 'article' } }, { tag: 'अधिक उद्धरण', description: 'एक विश्वकोश प्रविष्टिको लागि अति-धेरै वा अति-लामो उद्धरणहरू' }, { tag: 'गद्य', description: 'एक सूची प्रारूपमा लेखिएको तर गद्य रूप जस्तो भएको' }, { tag: 'प्राविधिक', description: 'सामान्य पाठकहरूले बुझ्नको लागि धेरै प्राविधिक' }, { tag: 'लबज', description: 'लबज वा शैली विकिपिडियामा प्रयोग गरिएको ज्ञानकोशको रागसँग प्रतिबिम्बित गर्न नसकेको' } ], 'बोध्य (वा यसको अभाव)': [ { tag: 'अबोध्य', description: 'बुझ्न गाह्रो वा बुझ्न नसकिने' }, { tag: 'अस्पष्ट', description: 'भ्रामक वा अस्पष्ट' }, { tag: 'विकेन्द्रित', description: 'ध्यानको अभाव वा एक भन्दा बढी शीर्षक जस्तो' } ], 'जानकारी तथा विवरण': [ { tag: 'प्रसङ्ग', description: 'अपरिचित विषयहरूको लागि अपर्याप्त सन्दर्भ' }, { tag: 'विशेषज्ञ आवश्यक', description: 'यस विषयमा एक विशेषज्ञको ध्यान आवश्यक भएको', subgroup: [ { name: 'expertNeeded', parameter: '1', type: 'input', label: 'प्रासङ्गिक विकिपरियोजनाको नाम:', tooltip: 'वैकल्पिक रूपमा, विकिपरियोजनाको नाम प्रविष्ट गर्नुहोस् जसले विशेषज्ञ भर्ती गर्न मद्दत गर्न सक्छ। "विकिपरियोजना" उपसर्ग समावेश नगर्नुहोस्।' }, { name: 'expertNeededReason', parameter: 'reason', type: 'input', label: 'कारण:', tooltip: 'समस्याको वर्णन गर्दै छोटो व्याख्या। कारण वा वार्ता कडी राख्नु आवश्यक छ।' }, { name: 'expertNeededTalk', parameter: 'talk', type: 'input', label: 'वार्ता छलफल:', tooltip: 'यस लेखको वार्ता पृष्ठको खण्डको नाम जहाँ मामिलाको बारेमा छलफल भइरहेको छ। मात्रै खण्डको नाम राख्नुहोस् कडी नदिनुहोस्। कारण वा वार्तालाप कडी आवश्यक छ।' } ] }, { tag: 'अति विस्तृत', description: 'एक वा बढी विशिष्ट क्षेत्रहरू तिर विस्तृत पूर्वाग्रह वा असम्बन्धित आवरण' }, { tag: 'अनावश्यक वजन', description: 'केही विचार, घटना, वा विवादहरूलाई अनावश्यक वजन दिएको' } ], 'समसामयिकता': [ { tag: 'वर्तमान', description: 'एक वर्तमान घटनाको विवरण', excludeMI: true }, // Works but not intended for use in MI { tag: 'उद्यतन', description: 'थप ताजा जानकारी थप्न आवश्यक' } ], 'तटस्थता, पूर्वाग्रह, तथा तथ्यात्मक शुद्धता': [ { tag: 'आत्मकथा', description: 'आत्मकथा र तटस्थ रूपमा लेख्न नसकिने हुन सक्छ' }, { tag: 'रुचिको द्वन्द्व', description: 'सिर्जनाकर्ता वा प्रमुख योगदानकर्ताको रुचिको द्वन्द्व हुन सक्छ', subgroup: mw.config.get('wgNamespaceNumber') === 0 ? { name: 'coiReason', type: 'textarea', label: 'रुचिको द्वन्द्व चिनोको लागि स्पष्टीकरण (यस लेखको वार्ता पृष्ठमा पोस्ट गरिनेछ):', tooltip: 'वैकल्पिक, तर दृढताका साथ सिफारिस गरिएको। यदि आवश्यक छैन भने खाली छोड्नुहोस्।' } : [] }, { tag: 'विवादित', description: 'शङ्कास्पद तथ्यात्मक शुद्धता' }, { tag: 'छल', description: 'आंशिक वा पूर्ण रूपमा एक छल भएको' }, { tag: 'विश्वव्यापीकरण', description: 'विषयको विश्वव्यापी दृष्टिकोण प्रतिनिधित्व गर्न नसकेको', subgroup: [ { type: 'hidden', name: 'globalize1', parameter: '1', value: 'article' }, { name: 'globalizeRegion', parameter: '2', type: 'input', label: 'अत्यधिक प्रतिनिधित्व गरिएको देश वा क्षेत्र' } ] }, { tag: 'अति-विस्तृत', description: 'एक वा बढी विशिष्ट क्षेत्रहरू तिर विस्तृत पूर्वाग्रह वा असम्बन्धित आवरण' }, { tag: 'सशुल्क योगदानहरू', description: 'सशुल्क योगदानहरू समावेश गरेकोले सफाइ आवश्यक हुन सक्छ' }, { tag: 'आत्मपुरक', description: 'जानकारी थप्दा बिना आत्मपुरक तरिकाले विषय फैलाउने शब्द समावेश' }, { tag: 'दृष्टिकोण', description: 'तटस्थ दृष्टिकोण राख्दैन' }, { tag: 'भर्खरै', description: 'भर्खरका घटनाहरूप्रति तिरस्कृत' }, { tag: 'अति थोरै विचार', description: 'सबै महत्त्वपूर्ण दृष्टिकोणलाई समावेश नगरेको' }, { tag: 'अज्ञात भुक्तान', description: 'अज्ञात भुक्तानीको बदलामा सृजना वा सम्पादन गरिएको हुनसक्ने' }, { tag: 'बेनामी प्राधिकरण', description: 'तटस्थता वा प्रमाणिकता बेनामी प्राधिकरण शब्दहरूको प्रयोगद्वारा सम्झौता गरिएको छ' } ], 'Verifiability and sources': [ { tag: 'BLP sources', description: 'BLP that needs additional sources for verification' }, { tag: 'BLP unsourced', description: 'BLP that has no sources at all (use BLP PROD instead for new articles)' }, { tag: 'More citations needed', description: 'needs additional references or sources for verification' }, { tag: 'One source', description: 'relies largely or entirely on a single source' }, { tag: 'Original research', description: 'contains original research' }, { tag: 'Primary sources', description: 'relies too much on references to primary sources, and needs secondary sources' }, { tag: 'Self-published', description: 'contains excessive or inappropriate references to self-published sources' }, { tag: 'Sources exist', description: 'notable topic, sources are available that could be added to article' }, { tag: 'Third-party', description: 'relies too heavily on sources too closely associated with the subject' }, { tag: 'Unreferenced', description: 'does not cite any sources at all' }, { tag: 'Unreliable sources', description: 'some references may not be reliable' } ] }, 'Specific content issues': { 'Language': [ { tag: 'Not English', description: 'written in a language other than English and needs translation', excludeMI: true, subgroup: translationSubgroups.slice(0, 1).concat([{ type: 'checkbox', list: [ { name: 'translationNotify', label: 'Notify article creator', checked: true, tooltip: "Places {{uw-notenglish}} on the creator's talk page." } ] }]).concat(translationSubgroups.slice(1)) }, { tag: 'Rough translation', description: 'poor translation from another language', excludeMI: true, subgroup: translationSubgroups }, { tag: 'अप्रशोधित यान्त्रिक अनुवाद', description: 'मानव अनुवाद आवश्यक छ' }, { tag: 'Expand language', description: 'should be expanded with text translated from a foreign-language article', excludeMI: true, subgroup: [{ type: 'hidden', name: 'expandLangTopic', parameter: 'topic', value: '', required: true // force empty topic param in output }, { name: 'expandLanguageLangCode', parameter: 'langcode', type: 'input', label: 'Language code:', tooltip: 'Language code of the language from which article is to be expanded from', required: true }, { name: 'expandLanguageArticle', parameter: 'otherarticle', type: 'input', label: 'Name of article:', tooltip: 'Name of article to be expanded from, without the interwiki prefix' }] } ], 'Links': [ { tag: 'Dead end', description: 'article has no links to other articles' }, { tag: 'Orphan', description: 'linked to from no other articles' }, { tag: 'Overlinked', description: 'too many duplicate and/or irrelevant links to other articles' }, { tag: 'Underlinked', description: 'needs more wikilinks to other articles' } ], 'Referencing technique': [ { tag: 'Citation style', description: 'unclear or inconsistent citation style' }, { tag: 'Cleanup bare URLs', description: 'uses bare URLs for references, which are prone to link rot' }, { tag: 'More footnotes', description: 'has some references, but insufficient inline citations' }, { tag: 'No footnotes', description: 'has references, but lacks inline citations' } ], 'Categories': [ { tag: 'Improve categories', description: 'needs additional or more specific categories', excludeMI: true }, { tag: 'Uncategorized', description: 'not added to any categories', excludeMI: true } ] }, 'Merging': [ { tag: 'History merge', description: 'another page should be history merged into this one', excludeMI: true, subgroup: [ { name: 'histmergeOriginalPage', parameter: 'originalpage', type: 'input', label: 'Other article:', tooltip: 'Name of the page that should be merged into this one (required).', required: true }, { name: 'histmergeReason', parameter: 'reason', type: 'input', label: 'Reason:', tooltip: 'Short explanation describing the reason a history merge is needed. Should probably begin with "because" and end with a period.' }, { name: 'histmergeSysopDetails', parameter: 'details', type: 'input', label: 'Extra details:', tooltip: 'For complex cases, provide extra instructions for the reviewing administrator.' } ] }, { tag: 'Merge', description: 'should be merged with another given article', excludeMI: true, subgroup: getMergeSubgroups('Merge') }, { tag: 'Merge from', description: 'another given article should be merged into this one', excludeMI: true, subgroup: getMergeSubgroups('Merge from') }, { tag: 'Merge to', description: 'should be merged into another given article', excludeMI: true, subgroup: getMergeSubgroups('Merge to') } ], 'Informational': [ { tag: 'GOCEinuse', description: 'currently undergoing a major copy edit by the Guild of Copy Editors', excludeMI: true }, { tag: 'In use', description: 'undergoing a major edit for a short while', excludeMI: true }, { tag: 'Under construction', description: 'in the process of an expansion or major restructuring', excludeMI: true } ] }; // Tags for REDIRECTS start here // Not by policy, but the list roughly approximates items with >500 // transclusions from Template:R template index Twinkle.tag.redirectList = { 'Grammar, punctuation, and spelling': { 'Abbreviation': [ { tag: 'R from acronym', description: 'redirect from an acronym (e.g. POTUS) to its expanded form' }, { tag: 'R from initialism', description: 'redirect from an initialism (e.g. AGF) to its expanded form' }, { tag: 'R from MathSciNet abbreviation', description: 'redirect from MathSciNet publication title abbreviation to the unabbreviated title' }, { tag: 'R from NLM abbreviation', description: 'redirect from a NLM publication title abbreviation to the unabbreviated title' } ], 'Capitalisation': [ { tag: 'R from CamelCase', description: 'redirect from a CamelCase title' }, { tag: 'R from other capitalisation', description: 'redirect from a title with another method of capitalisation' }, { tag: 'R from miscapitalisation', description: 'redirect from a capitalisation error' } ], 'Grammar & punctuation': [ { tag: 'R from modification', description: 'redirect from a modification of the target\'s title, such as with words rearranged' }, { tag: 'R from plural', description: 'redirect from a plural word to the singular equivalent' }, { tag: 'R to plural', description: 'redirect from a singular noun to its plural form' } ], 'Parts of speech': [ { tag: 'R from verb', description: 'redirect from an English-language verb or verb phrase' }, { tag: 'R from adjective', description: 'redirect from an adjective (word or phrase that describes a noun)' } ], 'Spelling': [ { tag: 'R from alternative spelling', description: 'redirect from a title with a different spelling' }, { tag: 'R from ASCII-only', description: 'redirect from a title in only basic ASCII to the formal title, with differences that are not diacritical marks or ligatures' }, { tag: 'R from diacritic', description: 'redirect from a page name that has diacritical marks (accents, umlauts, etc.)' }, { tag: 'R to diacritic', description: 'redirect to the article title with diacritical marks (accents, umlauts, etc.)' }, { tag: 'R from misspelling', description: 'redirect from a misspelling or typographical error' } ] }, 'Alternative names': { General: [ { tag: 'R from alternative language', description: 'redirect from or to a title in another language', subgroup: [ { name: 'altLangFrom', type: 'input', label: 'From language (two-letter code):', tooltip: 'Enter the two-letter code of the language the redirect name is in; such as en for English, de for German' }, { name: 'altLangTo', type: 'input', label: 'To language (two-letter code):', tooltip: 'Enter the two-letter code of the language the target name is in; such as en for English, de for German' }, { name: 'altLangInfo', type: 'div', label: $.parseHTML('<p>For a list of language codes, see <a href="/wiki/Wp:Template_messages/Redirect_language_codes">Wikipedia:Template messages/Redirect language codes</a></p>') } ] }, { tag: 'R from alternative name', description: 'redirect from a title that is another name, a pseudonym, a nickname, or a synonym' }, { tag: 'R from ambiguous sort name', description: 'redirect from an ambiguous sort name to a page or list that disambiguates it' }, { tag: 'R from former name', description: 'redirect from a former name or working title' }, { tag: 'R from historic name', description: 'redirect from a name with a significant historic past as a region, city, etc. no longer known by that name' }, { tag: 'R from incomplete name', description: 'R from incomplete name' }, { tag: 'R from incorrect name', description: 'redirect from an erroneus name that is unsuitable as a title' }, { tag: 'R from less specific name', description: 'redirect from a less specific title to a more specific, less general one' }, { tag: 'R from long name', description: 'redirect from a more complete title' }, { tag: 'R from more specific name', description: 'redirect from a more specific title to a less specific, more general one' }, { tag: 'R from short name', description: 'redirect from a title that is a shortened form of a person\'s full name, a book title, or other more complete title' }, { tag: 'R from sort name', description: 'redirect from the target\'s sort name, such as beginning with their surname rather than given name' }, { tag: 'R from synonym', description: 'redirect from a semantic synonym of the target page title' } ], People: [ { tag: 'R from birth name', description: 'redirect from a person\'s birth name to a more common name' }, { tag: 'R from given name', description: 'redirect from a person\'s given name' }, { tag: 'R from name with title', description: 'redirect from a person\'s name preceded or followed by a title to the name with no title or with the title in parentheses' }, { tag: 'R from person', description: 'redirect from a person or persons to a related article' }, { tag: 'R from personal name', description: 'redirect from an individual\'s personal name to an article titled with their professional or other better known moniker' }, { tag: 'R from pseudonym', description: 'redirect from a pseudonym' }, { tag: 'R from surname', description: 'redirect from a title that is a surname' } ], Technical: [ { tag: 'R from drug trade name', description: 'redirect from (or to) the trade name of a drug to (or from) the international nonproprietary name (INN)' }, { tag: 'R from filename', description: 'redirect from a title that is a filename of the target' }, { tag: 'R from molecular formula', description: 'redirect from a molecular/chemical formula to its technical or trivial name' }, { tag: 'R from gene symbol', description: 'redirect from a Human Genome Organisation (HUGO) symbol for a gene to an article about the gene' } ], Organisms: [ { tag: 'R to scientific name', description: 'redirect from the common name to the scientific name' }, { tag: 'R from scientific name', description: 'redirect from the scientific name to the common name' }, { tag: 'R from alternative scientific name', description: 'redirect from an alternative scientific name to the accepted scientific name' }, { tag: 'R from scientific abbreviation', description: 'redirect from a scientific abbreviation' }, { tag: 'R to monotypic taxon', description: 'redirect from the only lower-ranking member of a monotypic taxon to its monotypic taxon' }, { tag: 'R from monotypic taxon', description: 'redirect from a monotypic taxon to its only lower-ranking member' }, { tag: 'R taxon with possibilities', description: 'redirect from a title related to a living organism that potentially could be expanded into an article' } ], Geography: [ { tag: 'R from name and country', description: 'redirect from the specific name to the briefer name' }, { tag: 'R from more specific geographic name', description: 'redirect from a geographic location that includes extraneous identifiers such as the county or region of a city' } ] }, 'Navigation aids': { 'Navigation': [ { tag: 'R to anchor', description: 'redirect from a topic that does not have its own page to an anchored part of a page on the subject' }, { tag: 'R avoided double redirect', description: 'redirect from an alternative title for another redirect', subgroup: { name: 'doubleRedirectTarget', type: 'input', label: 'Redirect target name', tooltip: 'Enter the page this redirect would target if the page wasn\'t also a redirect' } }, { tag: 'R from file metadata link', description: 'redirect of a wikilink created from EXIF, XMP, or other information (i.e. the "metadata" section on some image description pages)' }, { tag: 'R to list entry', description: 'redirect to a list which contains brief descriptions of subjects not notable enough to have separate articles' }, { tag: 'R mentioned in hatnote', description: 'redirect from a title that is mentioned in a hatnote at the redirect target' }, { tag: 'R to section', description: 'similar to {{R to list entry}}, but when list is organized in sections, such as list of characters in a fictional universe' }, { tag: 'R from shortcut', description: 'redirect from a Wikipedia shortcut' }, { tag: 'R to subpage', description: 'redirect to a subpage' } ], 'Disambiguation': [ { tag: 'R from ambiguous term', description: 'redirect from an ambiguous page name to a page that disambiguates it. This template should never appear on a page that has "(disambiguation)" in its title, use R to disambiguation page instead' }, { tag: 'R to disambiguation page', description: 'redirect to a disambiguation page' }, { tag: 'R from incomplete disambiguation', description: 'redirect from a page name that is too ambiguous to be the title of an article and should redirect to an appropriate disambiguation page' }, { tag: 'R from incorrect disambiguation', description: 'redirect from a page name with incorrect disambiguation due to an error or previous editorial misconception' }, { tag: 'R from other disambiguation', description: 'redirect from a page name with an alternative disambiguation qualifier' }, { tag: 'R from unnecessary disambiguation', description: 'redirect from a page name that has an unneeded disambiguation qualifier' } ], 'Merge, duplicate & move': [ { tag: 'R from duplicated article', description: 'redirect to a similar article in order to preserve its edit history' }, { tag: 'R with history', description: 'redirect from a page containing substantive page history, kept to preserve content and attributions' }, { tag: 'R from move', description: 'redirect from a page that has been moved/renamed' }, { tag: 'R from merge', description: 'redirect from a merged page in order to preserve its edit history' } ], 'Namespace': [ { tag: 'R from remote talk page', description: 'redirect from a talk page in any talk namespace to a corresponding page that is more heavily watched' }, { tag: 'R to category namespace', description: 'redirect from a page outside the category namespace to a category page' }, { tag: 'R to help namespace', description: 'redirect from any page inside or outside of help namespace to a page in that namespace' }, { tag: 'R to main namespace', description: 'redirect from a page outside the main-article namespace to an article in mainspace' }, { tag: 'R to portal namespace', description: 'redirect from any page inside or outside of portal space to a page in that namespace' }, { tag: 'R to project namespace', description: 'redirect from any page inside or outside of project (Wikipedia: or WP:) space to any page in the project namespace' }, { tag: 'R to user namespace', description: 'redirect from a page outside the user namespace to a user page (not to a user talk page)' } ] }, 'Media': { General: [ { tag: 'R from book', description: 'redirect from a book title to a more general, relevant article' }, { tag: 'R from album', description: 'redirect from an album to a related topic such as the recording artist or a list of albums' }, { tag: 'R from song', description: 'redirect from a song title to a more general, relevant article' }, { tag: 'R from television episode', description: 'redirect from a television episode title to a related work or lists of episodes' } ], Fiction: [ { tag: 'R from fictional character', description: 'redirect from a fictional character to a related fictional work or list of characters' }, { tag: 'R from fictional element', description: 'redirect from a fictional element (such as an object or concept) to a related fictional work or list of similar elements' }, { tag: 'R from fictional location', description: 'redirect from a fictional location or setting to a related fictional work or list of places' } ] }, 'Miscellaneous': { 'Related information': [ { tag: 'R to article without mention', description: 'redirect to an article without any mention of the redirected word or phrase' }, { tag: 'R to decade', description: 'redirect from a year to the decade article' }, { tag: 'R from domain name', description: 'redirect from a domain name to an article about a website' }, { tag: 'R from phrase', description: 'redirect from a phrase to a more general relevant article covering the topic' }, { tag: 'R from list topic', description: 'redirect from the topic of a list to the equivalent list' }, { tag: 'R from member', description: 'redirect from a member of a group to a related topic such as the group or organization' }, { tag: 'R to related topic', description: 'redirect to an article about a similar topic' }, { tag: 'R from related word', description: 'redirect from a related word' }, { tag: 'R from school', description: 'redirect from a school article that had very little information' }, { tag: 'R from subtopic', description: 'redirect from a title that is a subtopic of the target article' }, { tag: 'R to subtopic', description: 'redirect to a subtopic of the redirect\'s title' }, { tag: 'R from Unicode character', description: 'redirect from a single Unicode character to an article or Wikipedia project page that infers meaning for the symbol' }, { tag: 'R from Unicode code', description: 'redirect from a Unicode code point to an article about the character it represents' } ], 'With possibilities': [ { tag: 'R with possibilities', description: 'redirect from a specific title to a more general, less detailed article (something which can and should be expanded)' } ], 'ISO codes': [ { tag: 'R from ISO 4 abbreviation', description: 'redirect from an ISO 4 publication title abbreviation to the unabbreviated title' }, { tag: 'R from ISO 639 code', description: 'redirect from a title that is an ISO 639 language code to an article about the language' } ], 'Printworthiness': [ { tag: 'R printworthy', description: 'redirect from a title that would be helpful in a printed or CD/DVD version of Wikipedia' }, { tag: 'R unprintworthy', description: 'redirect from a title that would NOT be helpful in a printed or CD/DVD version of Wikipedia' } ] } }; // maintenance tags for FILES start here Twinkle.tag.fileList = { 'License and sourcing problem tags': [ { label: '{{Better source requested}}: source info consists of bare image URL/generic base URL only', value: 'Better source requested' }, { label: '{{Non-free reduce}}: non-low-resolution fair use image (or too-long audio clip, etc)', value: 'Non-free reduce' }, { label: '{{Orphaned non-free revisions}}: fair use media with old revisions that need to be deleted', value: 'Orphaned non-free revisions' } ], 'Wikimedia Commons-related tags': [ { label: '{{Copy to Commons}}: free media that should be copied to Commons', value: 'Copy to Commons' }, { label: '{{Do not move to Commons}}: file not suitable for moving to Commons', value: 'Do not move to Commons', subgroup: [ { type: 'input', name: 'DoNotMoveToCommons_reason', label: 'Reason:', tooltip: 'Enter the reason why this image should not be moved to Commons (required). If the file is PD in the US but not in country of origin, enter "US only"', required: true }, { type: 'number', name: 'DoNotMoveToCommons_expiry', label: 'Expiration year:', min: new Morebits.date().getFullYear(), tooltip: 'If this file can be moved to Commons beginning in a certain year, you can enter it here (optional).' } ] }, { label: '{{Keep local}}: request to keep local copy of a Commons file', value: 'Keep local', subgroup: { type: 'input', name: 'keeplocalName', label: 'Commons image name if different:', tooltip: 'Name of the image on Commons (if different from local name), excluding the File: prefix:' } }, { label: '{{Now Commons}}: file has been copied to Commons', value: 'Now Commons', subgroup: { type: 'input', name: 'nowcommonsName', label: 'Commons image name if different:', tooltip: 'Name of the image on Commons (if different from local name), excluding the File: prefix:' } } ], 'Cleanup tags': [ { label: '{{Artifacts}}: PNG contains residual compression artifacts', value: 'Artifacts' }, { label: '{{Bad font}}: SVG uses fonts not available on the thumbnail server', value: 'Bad font' }, { label: '{{Bad format}}: PDF/DOC/... file should be converted to a more useful format', value: 'Bad format' }, { label: '{{Bad GIF}}: GIF that should be PNG, JPEG, or SVG', value: 'Bad GIF' }, { label: '{{Bad JPEG}}: JPEG that should be PNG or SVG', value: 'Bad JPEG' }, { label: '{{Bad SVG}}: SVG containing raster graphics', value: 'Bad SVG' }, { label: '{{Bad trace}}: auto-traced SVG requiring cleanup', value: 'Bad trace' }, { label: '{{Cleanup image}}: general cleanup', value: 'Cleanup image', subgroup: { type: 'input', name: 'cleanupimageReason', label: 'Reason:', tooltip: 'Enter the reason for cleanup (required)', required: true } }, { label: '{{ClearType}}: image (not screenshot) with ClearType anti-aliasing', value: 'ClearType' }, { label: '{{Imagewatermark}}: image contains visible or invisible watermarking', value: 'Imagewatermark' }, { label: '{{NoCoins}}: image using coins to indicate scale', value: 'NoCoins' }, { label: '{{Overcompressed JPEG}}: JPEG with high levels of artifacts', value: 'Overcompressed JPEG' }, { label: '{{Opaque}}: opaque background should be transparent', value: 'Opaque' }, { label: '{{Remove border}}: unneeded border, white space, etc.', value: 'Remove border' }, { label: '{{Rename media}}: file should be renamed according to the criteria at [[WP:FMV]]', value: 'Rename media', subgroup: [ { type: 'input', name: 'renamemediaNewname', label: 'New name:', tooltip: 'Enter the new name for the image (optional)' }, { type: 'input', name: 'renamemediaReason', label: 'Reason:', tooltip: 'Enter the reason for the rename (optional)' } ] }, { label: '{{Should be PNG}}: GIF or JPEG should be lossless', value: 'Should be PNG' }, { label: '{{Should be SVG}}: PNG, GIF or JPEG should be vector graphics', value: 'Should be SVG', subgroup: { name: 'svgCategory', type: 'select', list: [ { label: '{{Should be SVG|other}}', value: 'other' }, { label: '{{Should be SVG|alphabet}}: character images, font examples, etc.', value: 'alphabet' }, { label: '{{Should be SVG|chemical}}: chemical diagrams, etc.', value: 'chemical' }, { label: '{{Should be SVG|circuit}}: electronic circuit diagrams, etc.', value: 'circuit' }, { label: '{{Should be SVG|coat of arms}}: coats of arms', value: 'coat of arms' }, { label: '{{Should be SVG|diagram}}: diagrams that do not fit any other subcategory', value: 'diagram' }, { label: '{{Should be SVG|emblem}}: emblems, free/libre logos, insignias, etc.', value: 'emblem' }, { label: '{{Should be SVG|fair use}}: fair-use images, fair-use logos', value: 'fair use' }, { label: '{{Should be SVG|flag}}: flags', value: 'flag' }, { label: '{{Should be SVG|graph}}: visual plots of data', value: 'graph' }, { label: '{{Should be SVG|logo}}: logos', value: 'logo' }, { label: '{{Should be SVG|map}}: maps', value: 'map' }, { label: '{{Should be SVG|music}}: musical scales, notes, etc.', value: 'music' }, { label: '{{Should be SVG|physical}}: "realistic" images of physical objects, people, etc.', value: 'physical' }, { label: '{{Should be SVG|symbol}}: miscellaneous symbols, icons, etc.', value: 'symbol' } ] } }, { label: '{{Should be text}}: image should be represented as text, tables, or math markup', value: 'Should be text' } ], 'Image quality tags': [ { label: '{{Image hoax}}: Image may be manipulated or constitute a hoax', value: 'Image hoax' }, { label: '{{Image-blownout}}', value: 'Image-blownout' }, { label: '{{Image-out-of-focus}}', value: 'Image-out-of-focus' }, { label: '{{Image-Poor-Quality}}', value: 'Image-Poor-Quality', subgroup: { type: 'input', name: 'ImagePoorQualityReason', label: 'Reason:', tooltip: 'Enter the reason why this image is so bad (required)', required: true } }, { label: '{{Image-underexposure}}', value: 'Image-underexposure' }, { label: '{{Low quality chem}}: disputed chemical structures', value: 'Low quality chem', subgroup: { type: 'input', name: 'lowQualityChemReason', label: 'Reason:', tooltip: 'Enter the reason why the diagram is disputed (required)', required: true } } ], 'Replacement tags': [ { label: '{{Obsolete}}: improved version available', value: 'Obsolete' }, { label: '{{PNG version available}}', value: 'PNG version available' }, { label: '{{Vector version available}}', value: 'Vector version available' } ] }; Twinkle.tag.fileList['Replacement tags'].forEach(function(el) { el.subgroup = { type: 'input', label: 'Replacement file:', tooltip: 'Enter the name of the file which replaces this one (required)', name: el.value.replace(/ /g, '_') + 'File', required: true }; }); Twinkle.tag.callbacks = { article: function articleCallback(pageobj) { // Remove tags that become superfluous with this action var pageText = pageobj.getPageText().replace(/\{\{\s*([Uu]serspace draft)\s*(\|(?:\{\{[^{}]*\}\}|[^{}])*)?\}\}\s*/g, ''); var params = pageobj.getCallbackParameters(); /** * Saves the page following the removal of tags if any. The last step. * Called from removeTags() */ var postRemoval = function() { if (params.tagsToRemove.length) { // Remove empty {{multiple issues}} if found pageText = pageText.replace(/\{\{(multiple ?issues|article ?issues|mi)\s*\|\s*\}\}\n?/im, ''); // Remove single-element {{multiple issues}} if found pageText = pageText.replace(/\{\{(?:multiple ?issues|article ?issues|mi)\s*\|\s*(\{\{[^}]+\}\})\s*\}\}/im, '$1'); } // Build edit summary var makeSentence = function(array) { if (array.length < 3) { return array.join(' and '); } var last = array.pop(); return array.join(', ') + ', and ' + last; }; var makeTemplateLink = function(tag) { var text = '{{[['; // if it is a custom tag with a parameter if (tag.indexOf('|') !== -1) { tag = tag.slice(0, tag.indexOf('|')); } text += tag.indexOf(':') !== -1 ? tag : 'Template:' + tag + '|' + tag; return text + ']]}}'; }; var summaryText; var addedTags = params.tags.map(makeTemplateLink); var removedTags = params.tagsToRemove.map(makeTemplateLink); if (addedTags.length) { summaryText = 'Added ' + makeSentence(addedTags); summaryText += removedTags.length ? '; and removed ' + makeSentence(removedTags) : ''; } else { summaryText = 'Removed ' + makeSentence(removedTags); } summaryText += ' tag' + (addedTags.length + removedTags.length > 1 ? 's' : ''); if (params.reason) { summaryText += ': ' + params.reason; } // avoid truncated summaries if (summaryText.length > 499) { summaryText = summaryText.replace(/\[\[[^|]+\|([^\]]+)\]\]/g, '$1'); } pageobj.setPageText(pageText); pageobj.setEditSummary(summaryText); if ((mw.config.get('wgNamespaceNumber') === 0 && Twinkle.getPref('watchTaggedVenues').indexOf('articles') !== -1) || (mw.config.get('wgNamespaceNumber') === 118 && Twinkle.getPref('watchTaggedVenues').indexOf('drafts') !== -1)) { pageobj.setWatchlist(Twinkle.getPref('watchTaggedPages')); } pageobj.setMinorEdit(Twinkle.getPref('markTaggedPagesAsMinor')); pageobj.setCreateOption('nocreate'); pageobj.save(function() { // COI: Start the discussion on the talk page (mainspace only) if (params.coiReason) { var coiTalkPage = new Morebits.wiki.page('Talk:' + Morebits.pageNameNorm, 'Starting discussion on talk page'); coiTalkPage.setNewSectionText(params.coiReason + ' ~~~~'); coiTalkPage.setNewSectionTitle('COI tag (' + new Morebits.date(pageobj.getLoadTime()).format('MMMM Y', 'utc') + ')'); coiTalkPage.setChangeTags(Twinkle.changeTags); coiTalkPage.setCreateOption('recreate'); coiTalkPage.newSection(); } // Special functions for merge tags // Post a rationale on the talk page (mainspace only) if (params.mergeReason) { var mergeTalkPage = new Morebits.wiki.page('Talk:' + params.discussArticle, 'Posting rationale on talk page'); mergeTalkPage.setNewSectionText(params.mergeReason.trim() + ' ~~~~'); mergeTalkPage.setNewSectionTitle(params.talkDiscussionTitleLinked); mergeTalkPage.setChangeTags(Twinkle.changeTags); mergeTalkPage.setWatchlist(Twinkle.getPref('watchMergeDiscussions')); mergeTalkPage.setCreateOption('recreate'); mergeTalkPage.newSection(); } // Tag the target page (if requested) if (params.mergeTagOther) { var otherTagName = 'Merge'; if (params.mergeTag === 'Merge from') { otherTagName = 'Merge to'; } else if (params.mergeTag === 'Merge to') { otherTagName = 'Merge from'; } var newParams = { tags: [otherTagName], tagsToRemove: [], tagsToRemain: [], mergeTarget: Morebits.pageNameNorm, discussArticle: params.discussArticle, talkDiscussionTitle: params.talkDiscussionTitle, talkDiscussionTitleLinked: params.talkDiscussionTitleLinked }; var otherpage = new Morebits.wiki.page(params.mergeTarget, 'Tagging other page (' + params.mergeTarget + ')'); otherpage.setChangeTags(Twinkle.changeTags); otherpage.setCallbackParameters(newParams); otherpage.load(Twinkle.tag.callbacks.article); } // Special functions for {{not English}} and {{rough translation}} // Post at WP:PNT (mainspace only) if (params.translationPostAtPNT) { var pntPage = new Morebits.wiki.page('Wikipedia:Pages needing translation into English', 'Listing article at Wikipedia:Pages needing translation into English'); pntPage.setFollowRedirect(true); pntPage.load(function friendlytagCallbacksTranslationListPage(pageobj) { var old_text = pageobj.getPageText(); var lang = params.translationLanguage; var reason = params.translationComments; var templateText = '{{subst:needtrans|pg=' + Morebits.pageNameNorm + '|Language=' + (lang || 'uncertain') + '|Comments=' + reason.trim() + '}} ~~~~'; var text, summary; if (params.tags.indexOf('Rough translation') !== -1) { text = old_text + '\n\n' + templateText; summary = 'Translation cleanup requested on '; } else { text = old_text.replace(/\n+(==\s?Translated pages that could still use some cleanup\s?==)/, '\n\n' + templateText + '\n\n$1'); summary = 'Translation' + (lang ? ' from ' + lang : '') + ' requested on '; } if (text === old_text) { pageobj.getStatusElement().error('failed to find target spot for the discussion'); return; } pageobj.setPageText(text); pageobj.setEditSummary(summary + ' [[:' + Morebits.pageNameNorm + ']]'); pageobj.setChangeTags(Twinkle.changeTags); pageobj.setCreateOption('recreate'); pageobj.save(); }); } // Notify the user ({{Not English}} only) if (params.translationNotify) { new Morebits.wiki.page(Morebits.pageNameNorm).lookupCreation(function(innerPageobj) { var initialContrib = innerPageobj.getCreator(); // Disallow warning yourself if (initialContrib === mw.config.get('wgUserName')) { innerPageobj.getStatusElement().warn('You (' + initialContrib + ') created this page; skipping user notification'); return; } var userTalkPage = new Morebits.wiki.page('User talk:' + initialContrib, 'Notifying initial contributor (' + initialContrib + ')'); userTalkPage.setNewSectionTitle('Your article [[' + Morebits.pageNameNorm + ']]'); userTalkPage.setNewSectionText('{{subst:uw-notenglish|1=' + Morebits.pageNameNorm + (params.translationPostAtPNT ? '' : '|nopnt=yes') + '}} ~~~~'); userTalkPage.setEditSummary('Notice: Please use English when contributing to the English Wikipedia.'); userTalkPage.setChangeTags(Twinkle.changeTags); userTalkPage.setCreateOption('recreate'); userTalkPage.setFollowRedirect(true, false); userTalkPage.newSection(); }); } }); if (params.patrol) { pageobj.triage(); } }; /** * Removes the existing tags that were deselected (if any) * Calls postRemoval() when done */ var removeTags = function removeTags() { if (params.tagsToRemove.length === 0) { postRemoval(); return; } Morebits.status.info('Info', 'Removing deselected tags that were already present'); var getRedirectsFor = []; // Remove the tags from the page text, if found in its proper name, // otherwise moves it to `getRedirectsFor` array earmarking it for // later removal params.tagsToRemove.forEach(function removeTag(tag) { var tag_re = new RegExp('\\{\\{' + Morebits.pageNameRegex(tag) + '\\s*(\\|[^}]+)?\\}\\}\\n?'); if (tag_re.test(pageText)) { pageText = pageText.replace(tag_re, ''); } else { getRedirectsFor.push('Template:' + tag); } }); if (!getRedirectsFor.length) { postRemoval(); return; } // Remove tags which appear in page text as redirects var api = new Morebits.wiki.api('Getting template redirects', { action: 'query', prop: 'linkshere', titles: getRedirectsFor.join('|'), redirects: 1, // follow redirect if the class name turns out to be a redirect page lhnamespace: '10', // template namespace only lhshow: 'redirect', lhlimit: 'max', // 500 is max for normal users, 5000 for bots and sysops format: 'json' }, function removeRedirectTag(apiobj) { var pages = apiobj.getResponse().query.pages.filter(function(p) { return !p.missing && !!p.linkshere; }); pages.forEach(function(page) { var removed = false; page.linkshere.forEach(function(el) { var tag = el.title.slice(9); var tag_re = new RegExp('\\{\\{' + Morebits.pageNameRegex(tag) + '\\s*(\\|[^}]*)?\\}\\}\\n?'); if (tag_re.test(pageText)) { pageText = pageText.replace(tag_re, ''); removed = true; return false; // break out of $.each } }); if (!removed) { Morebits.status.warn('Info', 'Failed to find {{' + page.title.slice(9) + '}} on the page... excluding'); } }); postRemoval(); }); api.post(); }; if (!params.tags.length) { removeTags(); return; } var tagRe, tagText = '', tags = [], groupableTags = [], groupableExistingTags = []; // Executes first: addition of selected tags /** * Updates `tagText` with the syntax of `tagName` template with its parameters * @param {number} tagIndex * @param {string} tagName */ var addTag = function articleAddTag(tagIndex, tagName) { var currentTag = ''; if (tagName === 'Uncategorized' || tagName === 'Improve categories') { pageText += '\n\n{{' + tagName + '|date={{subst:CURRENTMONTHNAME}} {{subst:CURRENTYEAR}}}}'; } else { currentTag += '{{' + tagName; // fill in other parameters, based on the tag var subgroupObj = Twinkle.tag.article.flatObject[tagName] && Twinkle.tag.article.flatObject[tagName].subgroup; if (subgroupObj) { var subgroups = Array.isArray(subgroupObj) ? subgroupObj : [ subgroupObj ]; subgroups.forEach(function(gr) { if (gr.parameter && (params[gr.name] || gr.required)) { currentTag += '|' + gr.parameter + '=' + (params[gr.name] || ''); } }); } switch (tagName) { case 'Not English': case 'Rough translation': if (params.translationPostAtPNT) { currentTag += '|listed=yes'; } break; case 'Merge': case 'Merge to': case 'Merge from': params.mergeTag = tagName; // normalize the merge target for now and later params.mergeTarget = Morebits.string.toUpperCaseFirstChar(params.mergeTarget.replace(/_/g, ' ')); currentTag += '|' + params.mergeTarget; // link to the correct section on the talk page, for article space only if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') === 0 && (params.mergeReason || params.discussArticle)) { if (!params.discussArticle) { // discussArticle is the article whose talk page will contain the discussion params.discussArticle = tagName === 'Merge to' ? params.mergeTarget : mw.config.get('wgTitle'); // nonDiscussArticle is the article which won't have the discussion params.nonDiscussArticle = tagName === 'Merge to' ? mw.config.get('wgTitle') : params.mergeTarget; var direction = '[[' + params.nonDiscussArticle + ']]' + (params.mergeTag === 'Merge' ? ' with ' : ' into ') + '[[' + params.discussArticle + ']]'; params.talkDiscussionTitleLinked = 'Proposed merge of ' + direction; params.talkDiscussionTitle = params.talkDiscussionTitleLinked.replace(/\[\[(.*?)\]\]/g, '$1'); } currentTag += '|discuss=Talk:' + params.discussArticle + '#' + params.talkDiscussionTitle; } break; default: break; } currentTag += '|date={{subst:CURRENTMONTHNAME}} {{subst:CURRENTYEAR}}}}\n'; tagText += currentTag; } }; /** * Adds the tags which go outside {{multiple issues}}, either because * these tags aren't supported in {{multiple issues}} or because * {{multiple issues}} is not being added to the page at all */ var addUngroupedTags = function() { $.each(tags, addTag); // Insert tag after short description or any hatnotes, // as well as deletion/protection-related templates var wikipage = new Morebits.wikitext.page(pageText); var templatesAfter = Twinkle.hatnoteRegex + // Protection templates 'pp|pp-.*?|' + // CSD 'db|delete|db-.*?|speedy deletion-.*?|' + // PROD '(?:proposed deletion|prod blp)\\/dated(?:\\s*\\|(?:concern|user|timestamp|help).*)+|' + // not a hatnote, but sometimes under a CSD or AfD 'salt|proposed deletion endorsed'; // AfD is special, as the tag includes html comments before and after the actual template // trailing whitespace/newline needed since this subst's a newline var afdRegex = '(?:<!--.*AfD.*\\n\\{\\{(?:Article for deletion\\/dated|AfDM).*\\}\\}\\n<!--.*(?:\\n<!--.*)?AfD.*(?:\\s*\\n))?'; pageText = wikipage.insertAfterTemplates(tagText, templatesAfter, null, afdRegex).getText(); removeTags(); }; // Separate tags into groupable ones (`groupableTags`) and non-groupable ones (`tags`) params.tags.forEach(function(tag) { tagRe = new RegExp('\\{\\{' + tag + '(\\||\\}\\})', 'im'); // regex check for preexistence of tag can be skipped if in canRemove mode if (Twinkle.tag.canRemove || !tagRe.exec(pageText)) { // condition Twinkle.tag.article.tags[tag] to ensure that its not a custom tag // Custom tags are assumed non-groupable, since we don't know whether MI template supports them if (Twinkle.tag.article.flatObject[tag] && !Twinkle.tag.article.flatObject[tag].excludeMI) { groupableTags.push(tag); } else { tags.push(tag); } } else { if (tag === 'Merge from' || tag === 'History merge') { tags.push(tag); } else { Morebits.status.warn('Info', 'Found {{' + tag + '}} on the article already...excluding'); // don't do anything else with merge tags if (['Merge', 'Merge to'].indexOf(tag) !== -1) { params.mergeTarget = params.mergeReason = params.mergeTagOther = null; } } } }); // To-be-retained existing tags that are groupable params.tagsToRemain.forEach(function(tag) { // If the tag is unknown to us, we consider it non-groupable if (Twinkle.tag.article.flatObject[tag] && !Twinkle.tag.article.flatObject[tag].excludeMI) { groupableExistingTags.push(tag); } }); var miTest = /\{\{(multiple ?issues|article ?issues|mi)(?!\s*\|\s*section\s*=)[^}]+\{/im.exec(pageText); if (miTest && groupableTags.length > 0) { Morebits.status.info('Info', 'Adding supported tags inside existing {{multiple issues}} tag'); tagText = ''; $.each(groupableTags, addTag); var miRegex = new RegExp('(\\{\\{\\s*' + miTest[1] + '\\s*(?:\\|(?:\\{\\{[^{}]*\\}\\}|[^{}])*)?)\\}\\}\\s*', 'im'); pageText = pageText.replace(miRegex, '$1' + tagText + '}}\n'); tagText = ''; addUngroupedTags(); } else if (params.group && !miTest && (groupableExistingTags.length + groupableTags.length) >= 2) { Morebits.status.info('Info', 'Grouping supported tags inside {{multiple issues}}'); tagText += '{{Multiple issues|\n'; /** * Adds newly added tags to MI */ var addNewTagsToMI = function() { $.each(groupableTags, addTag); tagText += '}}\n'; addUngroupedTags(); }; var getRedirectsFor = []; // Reposition the tags on the page into {{multiple issues}}, if found with its // proper name, else moves it to `getRedirectsFor` array to be handled later groupableExistingTags.forEach(function repositionTagIntoMI(tag) { var tag_re = new RegExp('(\\{\\{' + Morebits.pageNameRegex(tag) + '\\s*(\\|[^}]+)?\\}\\}\\n?)'); if (tag_re.test(pageText)) { tagText += tag_re.exec(pageText)[1]; pageText = pageText.replace(tag_re, ''); } else { getRedirectsFor.push('Template:' + tag); } }); if (!getRedirectsFor.length) { addNewTagsToMI(); return; } var api = new Morebits.wiki.api('Getting template redirects', { action: 'query', prop: 'linkshere', titles: getRedirectsFor.join('|'), redirects: 1, lhnamespace: '10', // template namespace only lhshow: 'redirect', lhlimit: 'max', // 500 is max for normal users, 5000 for bots and sysops format: 'json' }, function replaceRedirectTag(apiobj) { var pages = apiobj.getResponse().query.pages.filter(function(p) { return !p.missing && !!p.linkshere; }); pages.forEach(function(page) { var found = false; page.linkshere.forEach(function(el) { var tag = el.title.slice(9); var tag_re = new RegExp('(\\{\\{' + Morebits.pageNameRegex(tag) + '\\s*(\\|[^}]*)?\\}\\}\\n?)'); if (tag_re.test(pageText)) { tagText += tag_re.exec(pageText)[1]; pageText = pageText.replace(tag_re, ''); found = true; return false; // break out of $.each } }); if (!found) { Morebits.status.warn('Info', 'Failed to find the existing {{' + page.title.slice(9) + '}} on the page... skip repositioning'); } }); addNewTagsToMI(); }); api.post(); } else { tags = tags.concat(groupableTags); addUngroupedTags(); } }, redirect: function redirect(pageobj) { var params = pageobj.getCallbackParameters(), pageText = pageobj.getPageText(), tagRe, tagText = '', summaryText = 'Added', tags = [], i; for (i = 0; i < params.tags.length; i++) { tagRe = new RegExp('(\\{\\{' + params.tags[i] + '(\\||\\}\\}))', 'im'); if (!tagRe.exec(pageText)) { tags.push(params.tags[i]); } else { Morebits.status.warn('Info', 'Found {{' + params.tags[i] + '}} on the redirect already...excluding'); } } var addTag = function redirectAddTag(tagIndex, tagName) { tagText += '\n{{' + tagName; if (tagName === 'R from alternative language') { if (params.altLangFrom) { tagText += '|from=' + params.altLangFrom; } if (params.altLangTo) { tagText += '|to=' + params.altLangTo; } } else if (tagName === 'R avoided double redirect' && params.doubleRedirectTarget) { tagText += '|1=' + params.doubleRedirectTarget; } tagText += '}}'; if (tagIndex > 0) { if (tagIndex === (tags.length - 1)) { summaryText += ' and'; } else if (tagIndex < (tags.length - 1)) { summaryText += ','; } } summaryText += ' {{[[:' + (tagName.indexOf(':') !== -1 ? tagName : 'Template:' + tagName + '|' + tagName) + ']]}}'; }; if (!tags.length) { Morebits.status.warn('Info', 'No tags remaining to apply'); } tags.sort(); $.each(tags, addTag); // Check for all Rcat shell redirects (from #433) if (pageText.match(/{{(?:redr|this is a redirect|r(?:edirect)?(?:.?cat.*)?[ _]?sh)/i)) { // Regex inspired by [[User:Kephir/gadgets/sagittarius.js]] ([[Special:PermaLink/831402893]]) var oldTags = pageText.match(/(\s*{{[A-Za-z\s]+\|(?:\s*1=)?)((?:[^|{}]|{{[^}]+}})+)(}})\s*/i); pageText = pageText.replace(oldTags[0], oldTags[1] + tagText + oldTags[2] + oldTags[3]); } else { // Fold any pre-existing Rcats into taglist and under Rcatshell var pageTags = pageText.match(/\s*{{R(?:edirect)? .*?}}/img); var oldPageTags = ''; if (pageTags) { pageTags.forEach(function(pageTag) { var pageRe = new RegExp(Morebits.string.escapeRegExp(pageTag), 'img'); pageText = pageText.replace(pageRe, ''); pageTag = pageTag.trim(); oldPageTags += '\n' + pageTag; }); } pageText += '\n{{Redirect category shell|' + tagText + oldPageTags + '\n}}'; } summaryText += (tags.length > 0 ? ' tag' + (tags.length > 1 ? 's' : ' ') : 'rcat shell') + ' to redirect'; // avoid truncated summaries if (summaryText.length > 499) { summaryText = summaryText.replace(/\[\[[^|]+\|([^\]]+)\]\]/g, '$1'); } pageobj.setPageText(pageText); pageobj.setEditSummary(summaryText); if (Twinkle.getPref('watchTaggedVenues').indexOf('redirects') !== -1) { pageobj.setWatchlist(Twinkle.getPref('watchTaggedPages')); } pageobj.setMinorEdit(Twinkle.getPref('markTaggedPagesAsMinor')); pageobj.setCreateOption('nocreate'); pageobj.save(); if (params.patrol) { pageobj.triage(); } }, file: function friendlytagCallbacksFile(pageobj) { var text = pageobj.getPageText(); var params = pageobj.getCallbackParameters(); var summary = 'Adding '; // Add maintenance tags if (params.tags.length) { var tagtext = '', currentTag; $.each(params.tags, function(k, tag) { // when other commons-related tags are placed, remove "move to Commons" tag if (['Keep local', 'Now Commons', 'Do not move to Commons'].indexOf(tag) !== -1) { text = text.replace(/\{\{(mtc|(copy |move )?to ?commons|move to wikimedia commons|copy to wikimedia commons)[^}]*\}\}/gi, ''); } currentTag = tag; switch (tag) { case 'Now Commons': currentTag = 'subst:' + currentTag; // subst if (params.nowcommonsName !== '') { currentTag += '|1=' + params.nowcommonsName; } break; case 'Keep local': if (params.keeplocalName !== '') { currentTag += '|1=' + params.keeplocalName; } break; case 'Rename media': if (params.renamemediaNewname !== '') { currentTag += '|1=' + params.renamemediaNewname; } if (params.renamemediaReason !== '') { currentTag += '|2=' + params.renamemediaReason; } break; case 'Cleanup image': currentTag += '|1=' + params.cleanupimageReason; break; case 'Image-Poor-Quality': currentTag += '|1=' + params.ImagePoorQualityReason; break; case 'Image hoax': currentTag += '|date={{subst:CURRENTMONTHNAME}} {{subst:CURRENTYEAR}}'; break; case 'Low quality chem': currentTag += '|1=' + params.lowQualityChemReason; break; case 'Vector version available': text = text.replace(/\{\{((convert to |convertto|should be |shouldbe|to)?svg|badpng|vectorize)[^}]*\}\}/gi, ''); /* falls through */ case 'PNG version available': /* falls through */ case 'Obsolete': currentTag += '|1=' + params[tag.replace(/ /g, '_') + 'File']; break; case 'Do not move to Commons': currentTag += '|reason=' + params.DoNotMoveToCommons_reason; if (params.DoNotMoveToCommons_expiry) { currentTag += '|expiry=' + params.DoNotMoveToCommons_expiry; } break; case 'Orphaned non-free revisions': currentTag = 'subst:' + currentTag; // subst // remove {{non-free reduce}} and redirects text = text.replace(/\{\{\s*(Template\s*:\s*)?(Non-free reduce|FairUseReduce|Fairusereduce|Fair Use Reduce|Fair use reduce|Reduce size|Reduce|Fair-use reduce|Image-toobig|Comic-ovrsize-img|Non-free-reduce|Nfr|Smaller image|Nonfree reduce)\s*(\|(?:\{\{[^{}]*\}\}|[^{}])*)?\}\}\s*/ig, ''); currentTag += '|date={{subst:date}}'; break; case 'Copy to Commons': currentTag += '|human=' + mw.config.get('wgUserName'); break; case 'Should be SVG': currentTag += '|' + params.svgCategory; break; default: break; // don't care } currentTag = '{{' + currentTag + '}}\n'; tagtext += currentTag; summary += '{{' + tag + '}}, '; }); if (!tagtext) { pageobj.getStatusElement().warn('User canceled operation; nothing to do'); return; } text = tagtext + text; } pageobj.setPageText(text); pageobj.setEditSummary(summary.substring(0, summary.length - 2)); pageobj.setChangeTags(Twinkle.changeTags); if (Twinkle.getPref('watchTaggedVenues').indexOf('files') !== -1) { pageobj.setWatchlist(Twinkle.getPref('watchTaggedPages')); } pageobj.setMinorEdit(Twinkle.getPref('markTaggedPagesAsMinor')); pageobj.setCreateOption('nocreate'); pageobj.save(); if (params.patrol) { pageobj.triage(); } } }; Twinkle.tag.callback.evaluate = function friendlytagCallbackEvaluate(e) { var form = e.target; var params = Morebits.quickForm.getInputData(form); // Validation // Given an array of incompatible tags, check if we have two or more selected var checkIncompatible = function(conflicts, extra) { var count = conflicts.reduce(function(sum, tag) { return sum += params.tags.indexOf(tag) !== -1; }, 0); if (count > 1) { var message = 'Please select only one of: {{' + conflicts.join('}}, {{') + '}}.'; message += extra ? ' ' + extra : ''; alert(message); return true; } }; // We could theoretically put them all checkIncompatible calls in a // forEach loop, but it's probably clearer not to have [[array one], // [array two]] devoid of context. switch (Twinkle.tag.mode) { case 'article': params.tagsToRemove = form.getUnchecked('existingTags'); // not in `input` params.tagsToRemain = params.existingTags || []; // container not created if none present if ((params.tags.indexOf('Merge') !== -1) || (params.tags.indexOf('Merge from') !== -1) || (params.tags.indexOf('Merge to') !== -1)) { if (checkIncompatible(['Merge', 'Merge from', 'Merge to'], 'If several merges are required, use {{Merge}} and separate the article names with pipes (although in this case Twinkle cannot tag the other articles automatically).')) { return; } if ((params.mergeTagOther || params.mergeReason) && params.mergeTarget.indexOf('|') !== -1) { alert('Tagging multiple articles in a merge, and starting a discussion for multiple articles, is not supported at the moment. Please turn off "tag other article", and/or clear out the "reason" box, and try again.'); return; } } if (checkIncompatible(['Not English', 'Rough translation'])) { return; } break; case 'file': if (checkIncompatible(['Bad GIF', 'Bad JPEG', 'Bad SVG', 'Bad format'])) { return; } if (checkIncompatible(['Should be PNG', 'Should be SVG', 'Should be text'])) { return; } if (checkIncompatible(['Bad SVG', 'Vector version available'])) { return; } if (checkIncompatible(['Bad JPEG', 'Overcompressed JPEG'])) { return; } if (checkIncompatible(['PNG version available', 'Vector version available'])) { return; } // Get extension from either mime-type or title, if not present (e.g., SVGs) var extension = ((extension = $('.mime-type').text()) && extension.split(/\//)[1]) || mw.Title.newFromText(Morebits.pageNameNorm).getExtension(); if (extension) { var extensionUpper = extension.toUpperCase(); // What self-respecting file format has *two* extensions?! if (extensionUpper === 'JPG') { extension = 'JPEG'; } // Check that selected templates make sense given the file's extension. // Bad GIF|JPEG|SVG var badIndex; // Keep track of where the offending template is so we can reference it below if ((extensionUpper !== 'GIF' && ((badIndex = params.tags.indexOf('Bad GIF')) !== -1)) || (extensionUpper !== 'JPEG' && ((badIndex = params.tags.indexOf('Bad JPEG')) !== -1)) || (extensionUpper !== 'SVG' && ((badIndex = params.tags.indexOf('Bad SVG')) !== -1))) { var suggestion = 'This appears to be a ' + extension + ' file, '; if (['GIF', 'JPEG', 'SVG'].indexOf(extensionUpper) !== -1) { suggestion += 'please use {{Bad ' + extensionUpper + '}} instead.'; } else { suggestion += 'so {{' + params.tags[badIndex] + '}} is inappropriate.'; } alert(suggestion); return; } // Should be PNG|SVG if ((params.tags.toString().indexOf('Should be ') !== -1) && (params.tags.indexOf('Should be ' + extensionUpper) !== -1)) { alert('This is already a ' + extension + ' file, so {{Should be ' + extensionUpper + '}} is inappropriate.'); return; } // Overcompressed JPEG if (params.tags.indexOf('Overcompressed JPEG') !== -1 && extensionUpper !== 'JPEG') { alert('This appears to be a ' + extension + ' file, so {{Overcompressed JPEG}} probably doesn\'t apply.'); return; } // Bad trace and Bad font if (extensionUpper !== 'SVG') { if (params.tags.indexOf('Bad trace') !== -1) { alert('This appears to be a ' + extension + ' file, so {{Bad trace}} probably doesn\'t apply.'); return; } else if (params.tags.indexOf('Bad font') !== -1) { alert('This appears to be a ' + extension + ' file, so {{Bad font}} probably doesn\'t apply.'); return; } } } if (params.tags.indexOf('Do not move to Commons') !== -1 && params.DoNotMoveToCommons_expiry && (!/^2\d{3}$/.test(params.DoNotMoveToCommons_expiry) || parseInt(params.DoNotMoveToCommons_expiry, 10) <= new Date().getFullYear())) { alert('Must be a valid future year.'); return; } break; case 'redirect': break; default: alert('Twinkle.tag: unknown mode ' + Twinkle.tag.mode); break; } // File/redirect: return if no tags selected // Article: return if no tag is selected and no already present tag is deselected if (params.tags.length === 0 && (Twinkle.tag.mode !== 'article' || params.tagsToRemove.length === 0)) { alert('You must select at least one tag!'); return; } Morebits.simpleWindow.setButtonsEnabled(false); Morebits.status.init(form); Morebits.wiki.actionCompleted.redirect = Morebits.pageNameNorm; Morebits.wiki.actionCompleted.notice = 'Tagging complete, reloading article in a few seconds'; if (Twinkle.tag.mode === 'redirect') { Morebits.wiki.actionCompleted.followRedirect = false; } var wikipedia_page = new Morebits.wiki.page(Morebits.pageNameNorm, 'Tagging ' + Twinkle.tag.mode); wikipedia_page.setCallbackParameters(params); wikipedia_page.setChangeTags(Twinkle.changeTags); // Here to apply to triage wikipedia_page.load(Twinkle.tag.callbacks[Twinkle.tag.mode]); }; Twinkle.addInitCallback(Twinkle.tag, 'tag'); })(jQuery); // </nowiki> a9yv340tg4h6734ujqhn0jcjbb7n9bs 0 95243 1351528 1351475 2026-04-15T05:02:28Z ~2026-23105-68 78131 [[Special:Contributions/~2026-23031-08|~2026-23031-08]] ([[User talk:~2026-23031-08|वार्ता]])द्वारा [[Special:Diff/1351475|1351475]] Source बिना फरक source हालेर लेखिएको थियो अनि source बिना धेरै गलत कुरा लेखिएको थियो, त्यो मैले हटाएँ। पहाडे बाहुन र कन्नौजका भारतीय बाहुन एउटै हो भनेर source राख्नु पर्यो, यस्तै हावा तालमा लेख्न भएन। धन्यवाद। 1351528 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = बाहुन <br> नेपाली ब्राह्मण/पहाडी ब्राह्मण | native_name = | native_name_lang = Ne | image = <div style="white-space:nowrap;"> [[Image:Ranganath Paudyal.jpg|x140px]][[Image:Bhanubhakta Acharya.jpg|x140px]][[Image:Lekhnath Paudyal.jpg|x140px]] <br /> [[Image:BP Koirala.jpg|x120px]][[Image:Sugam-Pokharel.jpg|x120px]][[Image:Bollywood Actress Manisha Koirala.jpg|x120px]] | image_caption = <small>माथि: [[रङ्गनाथ पौडेल|रङ्गनाथ पौड्याल]]{{·}}[[भानुभक्त आचार्य]]{{·}}[[लेखनाथ पौड्याल]]<br /> तल: [[विश्वेश्वरप्रसाद कोइराला|विश्वेश्वर प्रसाद कोइराला]]{{·}}[[सुगम पोखरेल]]{{·}}[[मनिषा कोइराला]]</small> | population = ३५ लाख अनुमानित | pop1 = नेपालके जनसङ्ख्या १२% (३२ लाख)<ref name="Bahun Profile"/><ref name="Bahun"/> | region1 = {{flag|नेपाल}} | region2 = {{flag|भारत}} ([[उत्तराखण्ड]], [[हिमाचल प्रदेश]], [[सिक्किम]], [[पश्चिम बङ्गाल]]) | pop2 = | region3 = [[म्यानमार]] (बर्मा), [[भुटान]] | languages = [[नेपाली भाषा]]<ref name="Bahun">https://joshuaproject.net/people_groups/16521/NP</ref> | religions = [[हिन्दु धर्म]]<ref name="Bahun"/> र मष्टो पुजा | related = [[खस जाति|खस]], [[क्षेत्री]], [[ठकुरी]] }} [[File:Nepal ethnic groups.png|thumb|बाहुन जाती पहाडी समुदाय(पिला रंग)को एक सदस्य समुह हो]] '''पहाडे बाहुन''' वा '''आर्य''' '''बाहुन''' नेपालको पहाडी [[खस जाति|खस]] आर्य समुदायको [[ब्राह्मण]] जाती हो। <ref name="Bahun Profile">{{Cite पाहाडी बाहुन १२वौ सताब्दी पछि नेपाल बसाइँ सरेको इतिहासकार हरु बताउँछन्। नेपाल का बाहुन हरुपनि पन्च गौड अन्तरगत नै पर्छन भने बाहुन का कुल देवता खास मा मष्ट हैनन तर खस जाति संग बसोबास संगै मष्ट देवता लाइ पनि मान्ने गरेको पाईन्छ।web|url=http://www.karma99.com/2014/10/bahun-people.html?m=1|title=बाहुन: एक परिचय|accessdate=2017-03-10}}</ref> यो नेपालको दोस्रो सर्वाधिक जनसङ्ख्या भएको समुदाय हो। [[नेपाली साहित्य]]मा यस जातिको जोडदार योगदान छ। नेपाली राजनीतिमा यस जातिको योगदान छ। यिनीहरूमा उपाध्याय बाहुन र [[जैसी|जैशी बाहुन]] छन् । त्यस्तै [[कुमाइँ बाहुन]] र [[पूर्वीया बाहुन]] छन् । == बाहुन जातिको थर वा पारिवारिक नाम == * A अ – Acharya ([[आचार्य]]), Adhikari ([[अधिकारी]]), Arjel ([[अर्जेल]])/Arjyal (अर्ज्याल)/Aryal ([[अर्याल]]), Awasthi ([[अवस्थी]]) * Ā आ – Atreya ([[आत्रेय ऋषि|आत्रेय]]), * B ब – Badal ([[बडाल]]), (Badu) बडु Banskota ([[बास्कोटा]]), Baral ([[बराल]]), Bastakoti, ([[बस्ताकोटी]]), Barakoti ([[बारकोटी]]), Bastola (बास्तोला), Basyal/Bashyal/Basel ([[बस्याल (थर)|बस्याल]]/ बश्याल/ [[बसेल]]) * Bh भ – Bhandari ([[भण्डारी]]), Bhatta ([[भट्ट]]), Bhattarai ([[भट्टराई]]), Bhetuwal (भेटुवाल), Bhurtel ([[भुर्तेल]]), Bhusal ([[भुसाल]] / भुषाल) * Ch च – Chalise ([[चालिसे]]), Chapagain ([[चापागाईं|चापगाईँ]]), Chataut ([[चटौत]]), Chaulagain ([[चौलागाईं|चौलागाई]])/चाम्लागांइ, Chiluwal ([[चिलुवाल]]) * D द – Dahal ([[दाहाल]]), Duwadi (दुवाडी), Dawadi (दवाडी), Devkota ([[देवकोटा]]), Dulal (दुलाल) * D ड – Dallakoti ([[डल्लाकोटी]]), Dumre ([[डुम्रे (थर)|डुम्रे]]) * Dh ढ – Dhakal ([[ढकाल]]), Dhungel ([[ढुङ्गेल]]), Dhital ([[धिताल (थर)|धिताल]]) *Dh ध – Dharel ([[धरेल]]) * G ग – Gajurel ([[गजुरेल]]), Gaudel ([[गौडेल]]), Gautam ([[गौतम]]), Gotame ([[गोतामे]]), Guragain/Gurangain ([[गुरागाईँ]]), Gyanwali ([[ज्ञवाली]]), Gaire ([[गैरे]]), Gauli ([[गौली]]) * Gh घ – Ghimire ([[घिमिरे]]) * H ह – Humagain ([[हुमगाईँ]]) * J ज – Jaisi([[जैसी]]), Joshi ([[जोशी]]) * K क – Kafle (कफ्ले/[[काफ्ले]]), Kalakheti ([[कलाखेती]]), Kattel(कट्टेल), Kandel ([[कंडेल]])/Kadel ([[कडेल]]), Koirala ([[कोइराला]]), Kuikel ([[कुईकेल​]]) * Kh ख – Khakurel ([[खकुरेल]]), Khanal ([[खनाल]]), Khaniya ([[खनिया]]), Kharel ([[खरेल]]), Khatiwada ([[खतिवडा]]) * L – Lamsal([[लम्साल]]), Lamichhane([[लामिछाने]]), Lekhak ([[लेखक (थर)|लेखक]]), Lohani ([[लोहनी]]) * M म – Mainali ([[मैनाली]]), Maratha ([[मराठा]]), Mishra ([[इजिप्ट|मिश्र]]) * N – Nepal ([[नेपाल (थर)|नेपाल]]), Neupane (नेउपाने/[[न्यौपाने]]), Niraula ([[निरौला]]), Nyaupane ([[न्यौपाने]]) * O ओ – Ojha ([[ओझा]]), Oli ([[ओली]]/वली) * P प – Prasai(n) ([[प्रसाईं]]), Parajuli([[पराजुली]]), Pageni (पंगेनी/[[पङ्गेनी]]), Pandey ([[पाण्डे|पाँडे]]/[[पाण्डे]]), Pandit ([[पण्डित]]), Pant ([[पन्त]]), Pathak ([[पाठक]]), Pokhrel ([[[[पोखरेल|पोख्रेल]]]]), /Pokharel ([[पोखरेल]]), Paudyal ([[पौडेल|पौड्याल]])/Poudyal/Paudel ([[पौडेल]]), Pudasiani ([[पुडासैनी]]), Pyakurel ([[प्याकुरेल]]), Panthi ([[पन्थी]]) * Ph [[फ]] – Phuyal ([[फुयाल]]) * R र – Rajopadhyaya ([[राजोपाध्याय]]), Regmi ([[रेग्मी]]), Rijal ([[रिजाल]]), Rimal ([[रिमाल]]), Rishal ([[रिशाल]]) * Sh श – Sharma ([[शर्मा]]), Shivakoti ([[शिवाकोटी]]), Shukla (शुक्ल) * S स – Sangraula ([[संग्रौला]]), Sapkota ([[सापकोटा]]), Satyal ([[सत्याल]]), Sedhain ([[सेढाई]]), Sigdel ([[सिग्देल]]), Simkhada ([[सिम्खडा]]), Subedi ([[सुवेदी]]), * T त – Timsina([[तिम्सिना]])/Timilsina ([[तिमल्सेना]]/तिमील्सिना), Tiwari ([[तिवारी]]), Tripathi ([[त्रिपाठी]]) * Th थ – Thapaliya ([[थपलिया]]) * W व – Wagle ([[वाग्ले]])Wosti(वोस्ती) * U उ – Upadhyaya ([[उपाध्याय]]), Upreti/Uprety ([[उप्रेती]])<ref>सुवेदी, शिखरनाथ, थरगोत्र प्रवरावली</ref> ==उल्लेखनीय व्यक्तित्व== खस बाहुन(ब्राह्मण) *[[योगमाया न्यौपाने]] *[[:en:Anuradha_Koirala|अनुराधा कोइराला]] *[[रङ्गनाथ पौडेल|रंगनाथ पौडेल]] *[[विश्वेश्वरप्रसाद कोइराला|विश्वेश्वर प्रसाद कोइराला]] *[[टङ्कप्रसाद आचार्य]] *[[भानुभक्त आचार्य]] *[[लेखनाथ पौड्याल|लेखनाथ पौडेल]] *[[लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा]] *[[माधवप्रसाद घिमिरे (साहित्यकार)|माधवप्रसाद घिमिरे]] *[[भीमनिधि तिवारी]] *[[कृष्णप्रसाद भट्टराई]] *[[रामकृष्ण ढकाल]] *[[मनिषा कोइराला]] *[[हरिवंश आचार्य]] *[[प्रदिप पौडेल|प्रदीप पौडेल]] *[[निखिल उप्रेती]] *[[तीर्थराज खनिया]] *[[सुगम पोखरेल]] *[[नविन के भट्टराई]] *[[गिरिश खतिवडा]] *[[यमबुद्ध]] == सन्दर्भ सामग्री == {{reflist|2}} 7xa3f6z1ke5cz2ewpb0nzlig6v61ysh 0 98999 1351516 1336836 2026-04-14T21:46:53Z Markuss86 52905 1351516 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club | clubname = आत्लेतिको दे माद्रिद<ref name="Atlético de Madrid">{{citeweb|url=https://en.atleticodemadrid.com|title=Official Atlético de Madrid Website|website=atleticodemadrid.com}}</ref> | image = | image_size = 160px | fullname = क्लुब आत्लेतिको दे माद्रिद | short name = | nickname = {{unbulleted list | ''Los Colchoneros'' | ''Los Rojiblancos'' }} | founded = {{Start date and years ago|df=yes|1903|4|26}} ''Athletic Club Sucursal de Madrid''को रूपमा | ground = वान्डा मेट्रोपोलिटानो | capacity = ६८,४५६<ref name="Capacity">{{cite web|url=http://stadiumdb.com/constructions/esp/estadio_la_peineta|title=Estadio Olimpico de la Peineta|website=Stadium DB.com}}</ref> | owner = मिगुयल एन्जेल गिल मारिन<ref name="Cerezo">{{वेब स्रोत |युआरएल=http://www.abc.es/hemeroteca/historico-28-05-2003/abc/Deportes/enrique-cerezo-nuevo-presidente-del-atletico-tras-la-dimision-de-jesus-gil_184106.html |शीर्षक=Enrique Cerezo, nuevo presidente del Atlético tras la dimisión de Jesús Gil |पहुँचमिति=३ जुलाई २०१६ |मिति=२८ जुन २००३ |प्रकाशक=www.abc.es |स्थान=माद्रिद}}</ref> (५१%)<br /> इदान ओफर (३०%)<br />एनरिके सेरिजो (१९%)<ref name="Haaretz:Israeli Billionaire Idan Ofer Makes Progress in Bid to Buy Stake in Atletico Madrid Soccer Club">{{cite news|title=El multimillonario israelí Idan Ofer avanza en su intento de comprar una participación en el Club de Fútbol Atlético de Madrid|url=https://www.haaretz.com/world-news/europe/israeli-billionaire-makes-progress-in-bid-to-buy-stake-in-atletico-madrid-1.5466112|newspaper=Haaretz|accessdate=1 February 2018|date=16 November 2017}}</ref><ref name="The JC: Israeli billionaire Idan Ofer buys share of Spanish football giants Atlético Madrid">{{cite web|last1=वेल्च|first1=बेन|title=El multimillonario israelí Idan Ofer compra parte de los gigantes del fútbol español Atlético Madrid|url=https://www.thejc.com/news/world/israeli-billionaire-idan-ofer-buys-share-of-spanish-football-giants-atl%C3%A9tico-madrid-1.448264|publisher=द जेसी|accessdate=1 February 2018|date=17 November 2017}}</ref><ref name="CTECH: Israeli Business Magnate Buys a 15% Stake in Atlético Madrid">{{cite web|last1=हजानी|first1=गोलान|title=Israeli Business Magnate Buys a 15% Stake in Atlético Madrid|url=https://www.calcalistech.com/ctech/articles/0,7340,L-3725293,00.html|publisher=CTECH|accessdate=1 February 2018|date=17 November 2017}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180712223955/https://www.calcalistech.com/ctech/articles/0,7340,L-3725293,00.html |date=12 July 2018 }}</ref> | chrtitle = प्रमुख | chairman = एनरिके सेरिजो | manager = [[दिएगो सिमओन]] | mgrtitle = मुख्य प्रशिक्षक | league = [[ला लिगा]] | season = [[सन् २०२०–२१ ला लिगा|सन् २०२०–२१]] | position = ला लिगा, प्रथम | website = https://en.atleticodemadrid.com/ |pattern_la1 = _atleticomadrid2526h |pattern_b1 = _atleticomadrid2526h |pattern_ra1 = _atleticomadrid2526h |pattern_sh1 = |pattern_so1 = |leftarm1 = FF0000 |body1 = FF0000 |rightarm1 = FF0000 |shorts1 = 0000FF |socks1 = 0000FF |pattern_la2 = _atleticomadrid2526a |pattern_b2 = _atleticomadrid2526a |pattern_ra2 = _atleticomadrid2526a |pattern_sh2 = _atleticomadrid2526a |pattern_so2 = _atleticomadrid2526al |leftarm2 = 3B3C62 |body2 = 3B3C62 |rightarm2 = 3B3C62 |shorts2 = 3B3C62 |socks2 = 3B3C62 | pattern_la3 = _atleticomadrid2526t | pattern_b3 = _atleticomadrid2526t | pattern_ra3 = _atleticomadrid2526t | pattern_sh3 = _atleticomadrid2526t | pattern_so3 = | leftarm3 = 0088FF | body3 = 0088FF | rightarm3 = 0088FF | shorts3 =0088FF | socks3 = 0088FF | current = सन् २०२०–२१ आत्लेतिको माद्रिदको संस्करण }} '''क्लुब आत्लेतिको दे माद्रिद''' ({{भाषा-स्पेनी|Club Atlético de Madrid}}) वा सामान्यतया '''आत्लेतिको माद्रिद''', एक बहुचर्चित स्पेनी फुटबल क्लब हो। क्लब स्पेनको राजधानी [[म्याड्रिड|माद्रिद]]मा आधारित छ। यो क्लब स्पेनी फुटबलको प्रथम दर्जाको फुटबल लिग ला लिगामा प्रदर्शन गर्दछ। क्लबको गृह मैदान माद्रिदको इस्तादियो मेत्रोपोलितानो हो जसको दर्शक क्षमता ६८,४५६ रहेको छ।<ref name="Capacity" /> यसको स्थापना २६ अप्रिल १९०३ मा भएको थियोे।<ref name=interdeportes>{{वेब स्रोत |युआरएल=https://www.interdeportes.es/por-que-tienen-esos-apodos-los-equipos/ |शीर्षक=«¿Por qué tienen esos apodos los equipos?» }}</ref> यो सबैभन्दा धेरै पुरस्कार प्राप्त गर्ने स्पेनी फुटबल क्लबहरू मध्ये एक हो।<ref>[http://www.atleticodemadrid.com/atm/contacto-15 Contacto Club Atlético de Madrid] atleticodemadrid.com</ref> यसले राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रिय गरी ३० वटा भन्दा उपाधिहरू जित्न सफल भएको छ। सन् १९२९ को ला लिगाको उद्घाटन संस्करणको देखि यसले लगातार सहभागिता जनाउँदै आएको छ।<ref>{{समाचार स्रोत|युआरएल=https://elpais.com/deportes/2017/09/20/actualidad/1505919453_961007.html|शीर्षक=El Wanda Metropolitano acogerá la final de la Champions League en 2019|प्रकाशक=elpais.com|मिति=११ फेब्रुअरी २०१७}}</ref> घरेलु प्रतियोगिताको उपाधिको कुरा गर्ने हो भने यसले हाल सम्म १० पटक ला लिगाको उपाधि जित्न सफल भएको छ। यो बार्सेलोना र [[रियल म्याड्रिड|रेआल माद्रिद]] पछिको सबैभन्दा सफल स्पेनी क्लब हो।<ref>{{वेब स्रोत |युआरएल=http://www.laliga.es/estadisticas-historicas |शीर्षक=Estadísticas históricas |लेखक=laliga.es}}</ref> राष्ट्रिय कप प्रतियोगिता कोपा देल रेमा यसले ला लिगाको समान १० पटक उपाधि जित्न सफल भएको छ भने यो उक्त प्रतियोगितामा ९ पटक फाइनलमा पुगेको थियो। लिग र कप गरी बीस राष्ट्रिय उपाधि जित्नुको बाहेक, क्लबले दुई पटक स्पेनी सुपर कप उपाधि जितेको छ।<ref>{{समाचार स्रोत|प्रथम=Uribarri|अन्तिम=Ricardo|शीर्षक=Los títulos olvidados del Atleti|युआरएल=http://ctxt.es/es/20150319/deportes/616/F%C3%BAtbol-Atl%C3%A9tico-de-Madrid-Atleti-t%C3%ADtulos-colchoneros-historia-del-Atleti.htm|पहुँचमिति=२७ जुलाई २०१८|प्रकाशक=ctxt.es Contexto y Acción|भाषा=स्पेनी}}</ref> महादेशीय स्तरमा यो शीर्ष आठ सबैभन्दा सफल युरोपेली टोलीहरू मध्ये एक हो।<ref>{{समाचार स्रोत|शीर्षक=Los equipos más laureados|युआरएल=https://es.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2492026.html?iv=true|पहुँचमिति=१२ सेप्टेम्बर २०१८|प्रकाशक=युइएफए|भाषा=स्पेनी}}</ref> क्लबले [[युएफा च्याम्पियन्स लिग|युइएफए च्याम्पियन्स लिग]]मा १४ पटक सहभागी भई प्रतिस्पर्धा गरिसकेको छ। यसले सन् १९६२ मा, युरोपेली कप विनर्स कप जितेको थियो भने यसले सन् १९६२ र सन् १९६३ मा, उक्त प्रतियोगिताको उप विजेता बनेको थियो।<ref>{{समाचार स्रोत|शीर्षक=FIFA reconoce 3 títulos mundiales al Madrid y 1 al Atlético |url=https://as.com/futbol/2017/10/27/internacional/1509105514_784505.html|मिति=२७ अक्टोबर २०१६|पहुँचमिति=२६ जुन २०१८|प्रकाशक=As|भाषा=}}</ref> क्लब बहुप्रतिष्ठित युइएफए च्याम्पियन्स लिगमा ३ पटक वा सन् १९७४, सन् २०१४ र सन् २०१६ मा उप विजेता बनेको थियो तथापि, यसले हालसम्म उक्त प्रतियोगिताको विजेता भने बन्न सकेको छैन। यसले सन् २०१०, सन् २०१२ र सन् २०१८ मा, [[युरोपेली फुटबल महासङ्घ]]को दोस्रो दर्जाको क्लब स्तरीय फुटबल प्रतियोगिता युइएफए युरोपा लिगको उपाधि जित्न सफल भएको छ।<ref>{{समाचार स्रोत|शीर्षक=El Atlético remonta al Real Madrid y se alza con un triplete histórico|युआरएल=https://www.mundodeportivo.com/futbol/20180624/45376877677/el-atletico-remonta-al-real-madrid-y-se-alza-con-un-triplete-historico.html|पहुँचमिति=१६ जुलाई २०१८|प्रकाशक=Mundo Deportivo}}</ref><ref>{{समाचार स्रोत|शीर्षक=El Infantil del Atleti se proclama campeón de Liga|युआरएल=https://www.mundodeportivo.com/futbol/atletico-madrid/cantera/20180505/443280349188/infantil-atleti-academia-campeon.html|पहुँचमिति=१६ जुलाई २०१८|प्रकाशक=Mundo Deportivo}}</ref><ref>{{वेब स्रोत|शीर्षक=Atlético. Academia de campeones|युआरएल=https://www.mundodeportivo.com/futbol/atletico-madrid/20170621/423536598749/atletico-madrid-academia-campeones.html|पहुँचमिति=१६ जुलाई २०१८|प्रकाशक=Mundo Deportivo}}</ref><ref>{{वेब स्रोत|शीर्षक=Las niñas del Atlético, campeonas en una Liga de chicos|युआरएल=https://www.mundodeportivo.com/futbol/atletico-madrid/20160522/401964066054/chicas-atletico-campeonas-chicos.html|पहुँचमिति=१६ जुलाई २०१८|प्रकाशक=Mundo Deportivo}}</ref> यसले सन् २०१०, सन् २०१२ र सन् २०१८ मा युइएफए सुपर कप जितेको थियो भने यसले सन् १९७४ मा अन्तरमहादेशीय प्रतियोगिताको उपाधि पनि जितेको थियो। क्लबको वर्तमान महिला महिला टोलीले हाल स्पेनी महिला फुटबलको प्रथम दर्जाको लिग प्रिमियरा दिभिसन फिमिनिनामा प्रतिस्पर्धा गर्दछ।<ref>{{वेब स्रोत|युआरएल=http://www.mundodeportivo.com/futbol/atletico-madrid/20180206/44584296635/atletico-madrid-alcanza-ciento-veinte-mil-socios.html|शीर्षक=¡El Atlético alcanza los 120.000 socios!|लेखक=mundodeportivo.com|मिति=६ फेब्रुअरी २०१८}}</ref> क्लबको महिला टोली सबैभन्दा सफल टोलीहरू मध्ये एक हो। यसले उक्त प्रतियोगिता सन् १९८९–९० मा आत्लेतिको बिला दे माद्रिदको रूपमा जितेको थियो। उक्त टोलीले सन् २०१६–१७, सन् १०१७–१८, र सन् २०१८–१९ मा गरी चार पटक यस प्रतियोगिता जित्न सफल भएको थियो भने यसले सन् २०१५–१६ संस्करणको कोपा दे ला रेइना दे फुतबलको उपाधि पनि जितेको थियो। <ref>{{वेब स्रोत |युआरएल=http://futbol.as.com/futbol/2015/11/05/primera/1446756687_225971.html |शीर्षक=El Atlético de Madrid tiene 742 peñas, 39 fuera de España |लेखक=as.com}}</ref><ref>{{वेब स्रोत |युआरएल=https://www.atleticodemadrid.com/atm/penistas-por-el-mundo |शीर्षक=Peñas en todo el mundo |लेखक=atleticodemadrid.com}}</ref> सामाजिक स्तरमा, योसँग हाल १,२०,००० भन्दा बढी सदस्यहरू रहेका छन्।<ref>{{वेब स्रोत |युआरएल=http://www.cis.es/cis/opencms/ES/NoticiasNovedades/InfoCIS/2014/Documentacion_3029.html |शीर्षक=Barómetro CIS 2014 |लेखक=cis.es}}</ref> जुन २०१४ को एक सर्वेक्षण अनुसार प्रशंसक स्तरमा, यो स्पेनका धेरै समर्थकहरू सहित तेस्रो फुटबल क्लब हो।<ref>{{वेब स्रोत|युआरएल=https://as.com/futbol/2020/03/18/primera/1584498360_540134.html|शीर्षक=El Atlético escala a la segunda posición en el ránking UEFA|मिति=१७ मार्च २०१९|पहुँचमिति=१८ मार्च २०२०|वेबसाइट=AS.com|भाषा=स्पेनी}}</ref> खेलकुद तहमा यो युरोपको पहिलो समूहमा सूचीबद्ध छ। १८ मार्च २०२० को युइएफए गुणाङ्कहरूको वर्गीकरणमा यो दोस्रो स्थानमा रहेको छ। <ref>{{वेब स्रोत |युआरएल=http://www2.deloitte.com/es/es/pages/consumer-business/articles/deloitte-football-money-league.html |शीर्षक=Los clubes de fútbol más ricos del mundo |लेखक=deloitte.com}}</ref><ref>{{वेब स्रोत |युआरएल=https://www.forbes.com/soccer-valuations/list/ |शीर्षक=Lista de los clubes de fútbol más valiosos del mundo |प्रकाशक=फोर्ब्स}}</ref> आर्थिक हिसाबले यो युरोपेली क्लबहरूको सूचीमा १३औँ औँ स्थानमा रहेको छ र प्रति संस्करण यसले ३० करोड ४४ लाख ४ हजार युरो कमाउँदछ।<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/history/season=1973/index.html |title=1973/74: Müller termina la espera del Bayern |publisher=[[युरोपेली फुटबल महासङ्घ|युइएफए]] |accessdate=7 November 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101011155417/http://www.uefa.com/uefachampionsleague/history/season%3D1973/index.html |archivedate=11 October 2010 |url-status = live|df= }}</ref> ==इतिहास== ==लिग विवरण== ==उपाधिहरू== == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == {{Commons category|Atlético de Madrid|आत्लेतिको माद्रिद}} {{wikinewshas|[[n:Atlético Madrid|आत्लेतिको माद्रिद]] सम्बन्धित समाचारहरू रहेका छन्}} * {{Official website|https://www.atleticodemadrid.com/}} (स्पेनी र चिनियाँमा) * [https://web.archive.org/web/20150617123240/http://www.laliga.es/en/liga-bbva/atletico आत्लेतिको दे माद्रिद] ला लिगामा (स्पेनीमा) * [http://www.uefa.com/teamsandplayers/teams/club=50124/profile/index.html आत्लेतिको दे माद्रिद] [[युरोपेली फुटबल महासङ्घ|युइएफए]]मा (स्पेनीमा) {{कमन्सश्रेणी|Atlético de Madrid}} [[श्रेणी:कोपा देल रेका विजेताहरू]] [[श्रेणी:युइएफए युरोपा लिग विजेता क्लबहरू]] [[श्रेणी:माद्रिदका फुटबल क्लबहरू]] [[श्रेणी:स्पेनका फुटबल क्लबहरू]] [[श्रेणी:ला लिगाका क्लबहरू]] 9s0r1pgggewrd8s4kjysf8196al6xfs 1351517 1351516 2026-04-14T21:47:08Z Markuss86 52905 /* बाह्य कडीहरू */ 1351517 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club | clubname = आत्लेतिको दे माद्रिद<ref name="Atlético de Madrid">{{citeweb|url=https://en.atleticodemadrid.com|title=Official Atlético de Madrid Website|website=atleticodemadrid.com}}</ref> | image = | image_size = 160px | fullname = क्लुब आत्लेतिको दे माद्रिद | short name = | nickname = {{unbulleted list | ''Los Colchoneros'' | ''Los Rojiblancos'' }} | founded = {{Start date and years ago|df=yes|1903|4|26}} ''Athletic Club Sucursal de Madrid''को रूपमा | ground = वान्डा मेट्रोपोलिटानो | capacity = ६८,४५६<ref name="Capacity">{{cite web|url=http://stadiumdb.com/constructions/esp/estadio_la_peineta|title=Estadio Olimpico de la Peineta|website=Stadium DB.com}}</ref> | owner = मिगुयल एन्जेल गिल मारिन<ref name="Cerezo">{{वेब स्रोत |युआरएल=http://www.abc.es/hemeroteca/historico-28-05-2003/abc/Deportes/enrique-cerezo-nuevo-presidente-del-atletico-tras-la-dimision-de-jesus-gil_184106.html |शीर्षक=Enrique Cerezo, nuevo presidente del Atlético tras la dimisión de Jesús Gil |पहुँचमिति=३ जुलाई २०१६ |मिति=२८ जुन २००३ |प्रकाशक=www.abc.es |स्थान=माद्रिद}}</ref> (५१%)<br /> इदान ओफर (३०%)<br />एनरिके सेरिजो (१९%)<ref name="Haaretz:Israeli Billionaire Idan Ofer Makes Progress in Bid to Buy Stake in Atletico Madrid Soccer Club">{{cite news|title=El multimillonario israelí Idan Ofer avanza en su intento de comprar una participación en el Club de Fútbol Atlético de Madrid|url=https://www.haaretz.com/world-news/europe/israeli-billionaire-makes-progress-in-bid-to-buy-stake-in-atletico-madrid-1.5466112|newspaper=Haaretz|accessdate=1 February 2018|date=16 November 2017}}</ref><ref name="The JC: Israeli billionaire Idan Ofer buys share of Spanish football giants Atlético Madrid">{{cite web|last1=वेल्च|first1=बेन|title=El multimillonario israelí Idan Ofer compra parte de los gigantes del fútbol español Atlético Madrid|url=https://www.thejc.com/news/world/israeli-billionaire-idan-ofer-buys-share-of-spanish-football-giants-atl%C3%A9tico-madrid-1.448264|publisher=द जेसी|accessdate=1 February 2018|date=17 November 2017}}</ref><ref name="CTECH: Israeli Business Magnate Buys a 15% Stake in Atlético Madrid">{{cite web|last1=हजानी|first1=गोलान|title=Israeli Business Magnate Buys a 15% Stake in Atlético Madrid|url=https://www.calcalistech.com/ctech/articles/0,7340,L-3725293,00.html|publisher=CTECH|accessdate=1 February 2018|date=17 November 2017}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180712223955/https://www.calcalistech.com/ctech/articles/0,7340,L-3725293,00.html |date=12 July 2018 }}</ref> | chrtitle = प्रमुख | chairman = एनरिके सेरिजो | manager = [[दिएगो सिमओन]] | mgrtitle = मुख्य प्रशिक्षक | league = [[ला लिगा]] | season = [[सन् २०२०–२१ ला लिगा|सन् २०२०–२१]] | position = ला लिगा, प्रथम | website = https://en.atleticodemadrid.com/ |pattern_la1 = _atleticomadrid2526h |pattern_b1 = _atleticomadrid2526h |pattern_ra1 = _atleticomadrid2526h |pattern_sh1 = |pattern_so1 = |leftarm1 = FF0000 |body1 = FF0000 |rightarm1 = FF0000 |shorts1 = 0000FF |socks1 = 0000FF |pattern_la2 = _atleticomadrid2526a |pattern_b2 = _atleticomadrid2526a |pattern_ra2 = _atleticomadrid2526a |pattern_sh2 = _atleticomadrid2526a |pattern_so2 = _atleticomadrid2526al |leftarm2 = 3B3C62 |body2 = 3B3C62 |rightarm2 = 3B3C62 |shorts2 = 3B3C62 |socks2 = 3B3C62 | pattern_la3 = _atleticomadrid2526t | pattern_b3 = _atleticomadrid2526t | pattern_ra3 = _atleticomadrid2526t | pattern_sh3 = _atleticomadrid2526t | pattern_so3 = | leftarm3 = 0088FF | body3 = 0088FF | rightarm3 = 0088FF | shorts3 =0088FF | socks3 = 0088FF | current = सन् २०२०–२१ आत्लेतिको माद्रिदको संस्करण }} '''क्लुब आत्लेतिको दे माद्रिद''' ({{भाषा-स्पेनी|Club Atlético de Madrid}}) वा सामान्यतया '''आत्लेतिको माद्रिद''', एक बहुचर्चित स्पेनी फुटबल क्लब हो। क्लब स्पेनको राजधानी [[म्याड्रिड|माद्रिद]]मा आधारित छ। यो क्लब स्पेनी फुटबलको प्रथम दर्जाको फुटबल लिग ला लिगामा प्रदर्शन गर्दछ। क्लबको गृह मैदान माद्रिदको इस्तादियो मेत्रोपोलितानो हो जसको दर्शक क्षमता ६८,४५६ रहेको छ।<ref name="Capacity" /> यसको स्थापना २६ अप्रिल १९०३ मा भएको थियोे।<ref name=interdeportes>{{वेब स्रोत |युआरएल=https://www.interdeportes.es/por-que-tienen-esos-apodos-los-equipos/ |शीर्षक=«¿Por qué tienen esos apodos los equipos?» }}</ref> यो सबैभन्दा धेरै पुरस्कार प्राप्त गर्ने स्पेनी फुटबल क्लबहरू मध्ये एक हो।<ref>[http://www.atleticodemadrid.com/atm/contacto-15 Contacto Club Atlético de Madrid] atleticodemadrid.com</ref> यसले राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रिय गरी ३० वटा भन्दा उपाधिहरू जित्न सफल भएको छ। सन् १९२९ को ला लिगाको उद्घाटन संस्करणको देखि यसले लगातार सहभागिता जनाउँदै आएको छ।<ref>{{समाचार स्रोत|युआरएल=https://elpais.com/deportes/2017/09/20/actualidad/1505919453_961007.html|शीर्षक=El Wanda Metropolitano acogerá la final de la Champions League en 2019|प्रकाशक=elpais.com|मिति=११ फेब्रुअरी २०१७}}</ref> घरेलु प्रतियोगिताको उपाधिको कुरा गर्ने हो भने यसले हाल सम्म १० पटक ला लिगाको उपाधि जित्न सफल भएको छ। यो बार्सेलोना र [[रियल म्याड्रिड|रेआल माद्रिद]] पछिको सबैभन्दा सफल स्पेनी क्लब हो।<ref>{{वेब स्रोत |युआरएल=http://www.laliga.es/estadisticas-historicas |शीर्षक=Estadísticas históricas |लेखक=laliga.es}}</ref> राष्ट्रिय कप प्रतियोगिता कोपा देल रेमा यसले ला लिगाको समान १० पटक उपाधि जित्न सफल भएको छ भने यो उक्त प्रतियोगितामा ९ पटक फाइनलमा पुगेको थियो। लिग र कप गरी बीस राष्ट्रिय उपाधि जित्नुको बाहेक, क्लबले दुई पटक स्पेनी सुपर कप उपाधि जितेको छ।<ref>{{समाचार स्रोत|प्रथम=Uribarri|अन्तिम=Ricardo|शीर्षक=Los títulos olvidados del Atleti|युआरएल=http://ctxt.es/es/20150319/deportes/616/F%C3%BAtbol-Atl%C3%A9tico-de-Madrid-Atleti-t%C3%ADtulos-colchoneros-historia-del-Atleti.htm|पहुँचमिति=२७ जुलाई २०१८|प्रकाशक=ctxt.es Contexto y Acción|भाषा=स्पेनी}}</ref> महादेशीय स्तरमा यो शीर्ष आठ सबैभन्दा सफल युरोपेली टोलीहरू मध्ये एक हो।<ref>{{समाचार स्रोत|शीर्षक=Los equipos más laureados|युआरएल=https://es.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2492026.html?iv=true|पहुँचमिति=१२ सेप्टेम्बर २०१८|प्रकाशक=युइएफए|भाषा=स्पेनी}}</ref> क्लबले [[युएफा च्याम्पियन्स लिग|युइएफए च्याम्पियन्स लिग]]मा १४ पटक सहभागी भई प्रतिस्पर्धा गरिसकेको छ। यसले सन् १९६२ मा, युरोपेली कप विनर्स कप जितेको थियो भने यसले सन् १९६२ र सन् १९६३ मा, उक्त प्रतियोगिताको उप विजेता बनेको थियो।<ref>{{समाचार स्रोत|शीर्षक=FIFA reconoce 3 títulos mundiales al Madrid y 1 al Atlético |url=https://as.com/futbol/2017/10/27/internacional/1509105514_784505.html|मिति=२७ अक्टोबर २०१६|पहुँचमिति=२६ जुन २०१८|प्रकाशक=As|भाषा=}}</ref> क्लब बहुप्रतिष्ठित युइएफए च्याम्पियन्स लिगमा ३ पटक वा सन् १९७४, सन् २०१४ र सन् २०१६ मा उप विजेता बनेको थियो तथापि, यसले हालसम्म उक्त प्रतियोगिताको विजेता भने बन्न सकेको छैन। यसले सन् २०१०, सन् २०१२ र सन् २०१८ मा, [[युरोपेली फुटबल महासङ्घ]]को दोस्रो दर्जाको क्लब स्तरीय फुटबल प्रतियोगिता युइएफए युरोपा लिगको उपाधि जित्न सफल भएको छ।<ref>{{समाचार स्रोत|शीर्षक=El Atlético remonta al Real Madrid y se alza con un triplete histórico|युआरएल=https://www.mundodeportivo.com/futbol/20180624/45376877677/el-atletico-remonta-al-real-madrid-y-se-alza-con-un-triplete-historico.html|पहुँचमिति=१६ जुलाई २०१८|प्रकाशक=Mundo Deportivo}}</ref><ref>{{समाचार स्रोत|शीर्षक=El Infantil del Atleti se proclama campeón de Liga|युआरएल=https://www.mundodeportivo.com/futbol/atletico-madrid/cantera/20180505/443280349188/infantil-atleti-academia-campeon.html|पहुँचमिति=१६ जुलाई २०१८|प्रकाशक=Mundo Deportivo}}</ref><ref>{{वेब स्रोत|शीर्षक=Atlético. Academia de campeones|युआरएल=https://www.mundodeportivo.com/futbol/atletico-madrid/20170621/423536598749/atletico-madrid-academia-campeones.html|पहुँचमिति=१६ जुलाई २०१८|प्रकाशक=Mundo Deportivo}}</ref><ref>{{वेब स्रोत|शीर्षक=Las niñas del Atlético, campeonas en una Liga de chicos|युआरएल=https://www.mundodeportivo.com/futbol/atletico-madrid/20160522/401964066054/chicas-atletico-campeonas-chicos.html|पहुँचमिति=१६ जुलाई २०१८|प्रकाशक=Mundo Deportivo}}</ref> यसले सन् २०१०, सन् २०१२ र सन् २०१८ मा युइएफए सुपर कप जितेको थियो भने यसले सन् १९७४ मा अन्तरमहादेशीय प्रतियोगिताको उपाधि पनि जितेको थियो। क्लबको वर्तमान महिला महिला टोलीले हाल स्पेनी महिला फुटबलको प्रथम दर्जाको लिग प्रिमियरा दिभिसन फिमिनिनामा प्रतिस्पर्धा गर्दछ।<ref>{{वेब स्रोत|युआरएल=http://www.mundodeportivo.com/futbol/atletico-madrid/20180206/44584296635/atletico-madrid-alcanza-ciento-veinte-mil-socios.html|शीर्षक=¡El Atlético alcanza los 120.000 socios!|लेखक=mundodeportivo.com|मिति=६ फेब्रुअरी २०१८}}</ref> क्लबको महिला टोली सबैभन्दा सफल टोलीहरू मध्ये एक हो। यसले उक्त प्रतियोगिता सन् १९८९–९० मा आत्लेतिको बिला दे माद्रिदको रूपमा जितेको थियो। उक्त टोलीले सन् २०१६–१७, सन् १०१७–१८, र सन् २०१८–१९ मा गरी चार पटक यस प्रतियोगिता जित्न सफल भएको थियो भने यसले सन् २०१५–१६ संस्करणको कोपा दे ला रेइना दे फुतबलको उपाधि पनि जितेको थियो। <ref>{{वेब स्रोत |युआरएल=http://futbol.as.com/futbol/2015/11/05/primera/1446756687_225971.html |शीर्षक=El Atlético de Madrid tiene 742 peñas, 39 fuera de España |लेखक=as.com}}</ref><ref>{{वेब स्रोत |युआरएल=https://www.atleticodemadrid.com/atm/penistas-por-el-mundo |शीर्षक=Peñas en todo el mundo |लेखक=atleticodemadrid.com}}</ref> सामाजिक स्तरमा, योसँग हाल १,२०,००० भन्दा बढी सदस्यहरू रहेका छन्।<ref>{{वेब स्रोत |युआरएल=http://www.cis.es/cis/opencms/ES/NoticiasNovedades/InfoCIS/2014/Documentacion_3029.html |शीर्षक=Barómetro CIS 2014 |लेखक=cis.es}}</ref> जुन २०१४ को एक सर्वेक्षण अनुसार प्रशंसक स्तरमा, यो स्पेनका धेरै समर्थकहरू सहित तेस्रो फुटबल क्लब हो।<ref>{{वेब स्रोत|युआरएल=https://as.com/futbol/2020/03/18/primera/1584498360_540134.html|शीर्षक=El Atlético escala a la segunda posición en el ránking UEFA|मिति=१७ मार्च २०१९|पहुँचमिति=१८ मार्च २०२०|वेबसाइट=AS.com|भाषा=स्पेनी}}</ref> खेलकुद तहमा यो युरोपको पहिलो समूहमा सूचीबद्ध छ। १८ मार्च २०२० को युइएफए गुणाङ्कहरूको वर्गीकरणमा यो दोस्रो स्थानमा रहेको छ। <ref>{{वेब स्रोत |युआरएल=http://www2.deloitte.com/es/es/pages/consumer-business/articles/deloitte-football-money-league.html |शीर्षक=Los clubes de fútbol más ricos del mundo |लेखक=deloitte.com}}</ref><ref>{{वेब स्रोत |युआरएल=https://www.forbes.com/soccer-valuations/list/ |शीर्षक=Lista de los clubes de fútbol más valiosos del mundo |प्रकाशक=फोर्ब्स}}</ref> आर्थिक हिसाबले यो युरोपेली क्लबहरूको सूचीमा १३औँ औँ स्थानमा रहेको छ र प्रति संस्करण यसले ३० करोड ४४ लाख ४ हजार युरो कमाउँदछ।<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/history/season=1973/index.html |title=1973/74: Müller termina la espera del Bayern |publisher=[[युरोपेली फुटबल महासङ्घ|युइएफए]] |accessdate=7 November 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101011155417/http://www.uefa.com/uefachampionsleague/history/season%3D1973/index.html |archivedate=11 October 2010 |url-status = live|df= }}</ref> ==इतिहास== ==लिग विवरण== ==उपाधिहरू== == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == {{Commons category|Atlético de Madrid|आत्लेतिको माद्रिद}} {{wikinewshas|[[n:Atlético Madrid|आत्लेतिको माद्रिद]] सम्बन्धित समाचारहरू रहेका छन्}} * {{Official website|https://en.atleticodemadrid.com/}} (स्पेनी र चिनियाँमा) * [https://web.archive.org/web/20150617123240/http://www.laliga.es/en/liga-bbva/atletico आत्लेतिको दे माद्रिद] ला लिगामा (स्पेनीमा) * [http://www.uefa.com/teamsandplayers/teams/club=50124/profile/index.html आत्लेतिको दे माद्रिद] [[युरोपेली फुटबल महासङ्घ|युइएफए]]मा (स्पेनीमा) {{कमन्सश्रेणी|Atlético de Madrid}} [[श्रेणी:कोपा देल रेका विजेताहरू]] [[श्रेणी:युइएफए युरोपा लिग विजेता क्लबहरू]] [[श्रेणी:माद्रिदका फुटबल क्लबहरू]] [[श्रेणी:स्पेनका फुटबल क्लबहरू]] [[श्रेणी:ला लिगाका क्लबहरू]] 1gsa004rk31yr6f7cqf1ljjtp9chjpy 4 111589 1351529 1350884 2026-04-15T06:52:38Z किशोर गुरु 72448 /* बिन्द किशोर साह पृष्ठ मेटाउने निर्णयबारे पुनर्विचार सम्बन्धमा */ नयाँ खण्ड 1351529 wikitext text/x-wiki {{विकिपिडिया:चिया घर/हेडर}} {{Archive box |image=[[Image:Crystal Clear app file-manager.png|35px]] | *[[/अभिलेख १|अभिलेख १]] }} [[श्रेणी:विकिपिडिया]] == नयाँ पृष्ठ सृजना र गतिशील विकिपीडिया बारे == म नेपाली चलचित्र क्षेत्रमा विगत २५ बर्षदेखि अटूट रुपमा क्रियाशील छु। म विकिपीडियामा नयाँ हुँ। यसअघि सृजना गरिएको पृष्ठ मेटाइएको छ। १. नयाँ पृष्ठ र विवरण मिलाउने बारे मद्दत चाहन्छु। २. नेपाली विकिपीडियाले विश्वसनीयता कायम गर्न र गतिशीलता बढाउन विकिपीडिया प्रबन्धक, प्रशासक र अन्य प्रयोगकर्ताहरू सामाजिक संरचनाको जानकार र सही विवरणको आँकडा मूल्याङ्कनमा विशिष्ट क्षमता बढाउन थप मेहनत गर्न जोड दिन चाहन्छु। ३. विकिपीडिया प्रबन्धक दुलालजीसँग संवाद गर्न चाहन्छु। Jindgi ma yadi safal hunu chha bhane NO. 1 mehanat No. 2 imandarita No. 3 biswas hajurko safalta pakka chha मैले _जेति:चा कर्ण बहादुर सुनुवार _ नया लेख राखेको थिए। सर्च गर्दा भेटिएन । किन होला ? Mero pailo lekh wa dosro lekh thyo tyo. [ https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Subjective_importance#Popularity कृपया यहाँ केही कुराहरू पढ्नुहोला। ] धन्यवाद! <span style="color:green;">^:)</span>'''[[user:Learnerktm|लर्नर]]'''<span style="color:red;">^ktm</span> १६:१५, ९ सेप्टेम्बर २०२३ (नेपाली समय) == पृष्ठ डिलिट भएको बारेमा == मैले लोकप्रिय पत्रकार गिरिजा अधिकारीको बारेमा ‘गिरिजा अधिकारी’ शिर्षकको पृष्ठ तयार पारेको थिएँ । तर अहिले त्यो पृष्ठ हटाइएको छ । यो पृष्ठ के कारणले हटाईयो होला ? यसलाई पून समावेश गर्न मिल्छ कि मिल्दैन ? कृपया जानकारी दिनुहुन अनुरोध गर्दछु । - [[User:Chandraghalan|Chandraghalan]] ([[User talk:Chandraghalan|कुरा गर्ने]]) १३:४७, २० डिसेम्बर २०२१ (नेपाली समय) :: [[User:Chandraghalan|Chandraghalan]]जी, तपाईले तयार गर्नु भएको 'गिरिजा अधिकारी' शिर्षकको पृष्ठमा समेटिएको विषय महत्व नभएका व्यक्तिसँग सम्बन्धित रहेको कारणले यस अघि नै मेटाइएको हुनाले तपाईबाट पुनः तयार गरिएकोले उक्त पृष्ठ मेटाइएको जानकारी दिन चाहन्छु।nShrestha २१:३२, २० डिसेम्बर २०२१ (नेपाली समय) == प्रयोग सम्बन्धी जानकारी लिन चाहेको । == मैले रिजाल बन्धुहरुको कुनै विज्ञापन नभई उनिहरुको संस्कार सम्बन्धी जानकारी होस भनि लेख जस्तो बनाएर राखेको थिए पटक पटक राख्दा नि मेटाइ यो खास के कारणले हो जान्न सकिन कृपया जानकारी दिनुहुन्छ की [[User:राज कुमार रिजाल|राज कुमार रिजाल]] ([[User talk:राज कुमार रिजाल|कुरा गर्ने]]) १८:४०, ८ अगस्ट २०२२ (नेपाली समय) :[ https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Subjective_importance#Popularity कृपया यहाँ केही कुराहरू पढ्नुहोला। ] :धन्यवाद! <span style="color:green;">^:)</span>'''[[user:Learnerktm|लर्नर]]'''<span style="color:red;">^ktm</span> १६:१४, ९ सेप्टेम्बर २०२३ (नेपाली समय) == नयाँ लेख सिर्जना गर्दै == म नेपाली विकिपिडियामा कस्तो प्रकारको लेख बनाउन सक्छु भन्ने प्रश्न छ कसैले मलाई सुझाव दिन सक्नुहुन्छ। [[User:KnowledgeHarvest|KnowledgeHarvest]] ([[User talk:KnowledgeHarvest|कुरा गर्नुहोस्]]) १९:०१, १७ जुन २०२३ (नेपाली समय) :लेख कस्तो हुन्छन् वा हुन्छन् भनेर विकिपीडियाको यस जानकारी हेर्न सक्नुहुन्छ। :[https://en.wikipedia.org/wiki/Help:Your_first_article लेख अंग्रेजी विकि बाट हो] : <span style="color:green;">^:)</span>'''[[user:Learnerktm|लर्नर]]'''<span style="color:red;">^ktm</span> १६:०६, ९ सेप्टेम्बर २०२३ (नेपाली समय) == डिजिटल चेक जाँच को माध्यमबाट पार्दशीता छानबिनका कानुन नेपाल सरकारले नेपाली जनता लाई कहिले सुविधा दिनेछौं । == नेपाल संविधान अनुसार लोकतान्त्रिक व्यवस्था मा सबन्धित डिजिटल चेकजाँच हुनुपर्नेछ । [[User:शलहेश फुलवारी राजनीतिक दल|शलहेश फुलवारी राजनीतिक दल]] ([[User talk:शलहेश फुलवारी राजनीतिक दल|कुरा गर्नुहोस्]]) १४:०७, १८ सेप्टेम्बर २०२३ (नेपाली समय) == नेपालीको स्वतन्त्रताको अधिकार कसैले पनि खोस्नु या दमन गर्नय भएन । == नेपाली नागरिक स्वतन्त्र हुन । [[User:शलहेश फुलवारी राजनीतिक दल|शलहेश फुलवारी राजनीतिक दल]] ([[User talk:शलहेश फुलवारी राजनीतिक दल|कुरा गर्नुहोस्]]) १४:०९, १८ सेप्टेम्बर २०२३ (नेपाली समय) == विशाल नेपाल वनाउने हाम्रो युवा राष्ट्र वादी मोर्चा नेपाल को अग्रसर हुनेछौं । == विशाल नेपाल निर्माणकार्य हुनुपर्नेछ । [[Special:Contributions/2400:9500:C029:C801:1:0:614:F3A3|2400:9500:C029:C801:1:0:614:F3A3]] ([[User talk:2400:9500:C029:C801:1:0:614:F3A3|कुरा गर्नुहोस्]]) १६:५४, १८ सेप्टेम्बर २०२३ (नेपाली समय) :राष्ट्रिय अख्त :ार अनुसन्धान आयोग माथि कसैलाई हस्तक्षेप गर्ने अधिकार कुनै राजनीतिक शक्ति को दमनको अनुभुति हुनुभएन ।य :[[Special:Contributions/2400:9500:C029:C801:1:0:614:F3A3|2400:9500:C029:C801:1:0:614:F3A3]] ([[User talk:2400:9500:C029:C801:1:0:614:F3A3|कुरा गर्नुहोस्]]) १८:३०, १८ सेप्टेम्बर २०२३ (नेपाली समय) == राष्ट्रिय सतर्कता केन्द्र स्थानीय तहमै जोडिएको हुनुपर्नेछ ! == नेपाली समाजको विकासको योजनाको अधाारमा तथा प्रदेश स्तरीय सरकारी कार्यलय विकासका डिभिजन कार्यलय मार्फत ठुुलो रकमको वजेट विनियोजन हुनेगरेको तथाकथित छन त्यहीँबाट सुरुवात हुने गरेको छन अनियमितता भ्राष्ट्राचार वेथिति नियन्त्रण गर्ने र्राष्ट्रिय सतर्कता केन्द्र लाई स्थानीय निकाय प्रदेश निकाय हुँद राष्ट्रिय स्तरमै मुल कानुन को स्थापन गर्नेछौं । [[Special:Contributions/2400:9500:C029:C801:1:0:614:F3A3|2400:9500:C029:C801:1:0:614:F3A3]] ([[User talk:2400:9500:C029:C801:1:0:614:F3A3|कुरा गर्नुहोस्]]) १८:४०, १८ सेप्टेम्बर २०२३ (नेपाली समय) == नेपाल राष्ट्र का अवैध तरिकाबाट राजस्वको छलि रोक्नुपर्छ । == नेपाल देश एउटा ल्याण्ड लक्क सार्वभौम राष्ट्र हुन । जो विश्वका भुपरिवेष्ठित राष्ट्र मा पर्छन । देशको जनतालाई देैनिकि उपभोग्य समाग्री हरुको आवश्यक्ता पर्छन जुन नेपाल वाहेक अन्य राष्ट्र हरुवाट निर्यात हुन्छन् । नेपाली को दैनिकी उपभोगमा चाहिने नुन देखि सुन सम्म विदेश बाट ाआउने गरिन्छ । जब विदेश वाट निर्यातको वाटो नेपाल भन्सार विभाग को निगरानीमा निर्यात हुन्छन् । त्यहीँबाट सुरुवात हुनछन राजस्वको घोटाला नुन भन्दै सुन ल्याउने र पितल भन्दै सुन निर्यात गर्ने ब्यापारी हरुको मिलोमतोमा नेपाल भन्सार का सरकारी कर्मचारीले घुु खाएसर सजिलोसँग निर्यातमा सहजै घोोटला हुनेगरी राजस्वको छलि हुँदै ाआइरहेको छन । [[User:शलहेश फुलवारी राजनीतिक दल|शलहेश फुलवारी राजनीतिक दल]] ([[User talk:शलहेश फुलवारी राजनीतिक दल|कुरा गर्नुहोस्]]) १६:४१, १९ सेप्टेम्बर २०२३ (नेपाली समय) == थर समाबेश गर्नु पर्यो। == थर- वाजी स्थान- दुर्दिम्बा पाचँथर वाराङ्गि लेटाङ् मोरङ [[User:अनुप वाजी लिम्बू|अनुप वाजी लिम्बू]] ([[User talk:अनुप वाजी लिम्बू|कुरा गर्नुहोस्]]) १४:१०, २० सेप्टेम्बर २०२३ (नेपाली समय) == बिप्पा == @NarayanDotel [[User:Narayan Dotel|Narayan Dotel]] ([[User talk:Narayan Dotel|कुरा गर्नुहोस्]]) १०:१४, ४ नोभेम्बर २०२३ (नेपाली समय) The Bilateral Investment Promotion and Protection Agreement (BIPPA) is a treaty between Nepal and India. BIPPA is designed to promote and protect investments made by investors from each country in the other. It provides a framework for resolving disputes and ensuring that investments are treated fairly. The agreement aims to create a conducive environment for investment by offering certain protections and benefits to investors. It typically includes provisions related to non-discrimination, compensation for expropriation, and mechanisms for resolving investment disputes. The specific details and terms of the BIPPA between Nepal and India may vary and would be outlined in the agreement itself. It's worth noting that such agreements are common between countries to encourage cross-border investments and provide legal protection for investors. However, the exact terms and conditions of each BIPPA can vary from one agreement to another. == Hsha == wnhaunwhw [[Special:Contributions/2400:1A00:BC10:258D:25E5:48DF:6ACC:9CA1|2400:1A00:BC10:258D:25E5:48DF:6ACC:9CA1]] ([[User talk:2400:1A00:BC10:258D:25E5:48DF:6ACC:9CA1|कुरा गर्नुहोस्]]) १०:२२, ४ नोभेम्बर २०२३ (नेपाली समय) == कसरी कुसल मिडियाक्रर्मि बन्ने ? == म मिडियाँमा बिगत लामो समय देखि क्रियासिल छु म थप सिक्न चाहान्छु । [[User:Lank dhama|Lank dhama]] ([[User talk:Lank dhama|कुरा गर्नुहोस्]]) १९:४५, ४ जुलाई २०२४ (नेपाली समय) == Home loan == special लोन लिएको केहि महिना पछि वा केहि दिन पछि नया घर बनाउन को लागि home लोंन लिन मिल्छ कि मिल्दैन ???? [[Special:Contributions/103.95.18.24|103.95.18.24]] ([[User talk:103.95.18.24|कुरा गर्नुहोस्]]) २१:१४, १४ सेप्टेम्बर २०२४ (नेपाली समय) == घृतकौशिक गोत्र == कृतकौशिक गोत्र अन्तरगता थरहरूमा बुढा थर पनि थप्दिनुस ल जुन कर्णाली तथा सुदुरपश्चिम प्रदेशका अधिकाँस जिल्लामा बसोबास गर्दछन [[User:Budhadalbudha|Budhadalbudha]] ([[User talk:Budhadalbudha|कुरा गर्नुहोस्]]) ११:०२, २४ डिसेम्बर २०२४ (नेपाली समय) [[अङ्गुठाकार]] == आकाश देवि मन्दिर ताराखसे == सन्धिखर्क तम्घास सडक खण्डमा पर्ने अर्घाखाँची जिल्लाको छत्रदेव गाउँपालिका–७ बाईगाउँको मुटु ताराखसेमा अवस्थित आकाश देवि मन्दिर हिन्दु धर्मालम्बिहरूको आश्थाको केन्द्र हो । विसं २००८ मा स्थापना भएको उक्त मन्दिरलाई अहिले मन्दिर व्यवस्थापन समितिले पुनःनिर्माण गरी जिल्लाकै अग्लो १३ तले मन्दिरका रूपमा विस्तार गरेको छ ।मन्दिर परिसरभित्र विभिन्न देवीका साथै शिव, गणेश र नागका मूर्ति छन् । यहाँ तीज, शिवरात्रि, रामनवमी, बाला चतुर्दशी, जन्माष्टमी र दसैँमा ठूलो मेला लाग्ने गर्दछ । मन्दिर परिसरमा किंवदन्तीअनुसार परापूर्वकालमा उल्का पात हुँदा उक्त स्थानमा एक प्राकृतिक पोखरीको स्थापना भएको थियो । सोही उल्काको एउटा टुक्रा केही तल गई अर्को प्राकृतिक पोखरी बनेको थियो । उक्त पोखरीलाई चुरनपोखरी नामकरण गरिएको जनविश्वास रहिआएको छ । “अहिले उक्त पोखरी यहाँ भेटिँदैन । यति ठूलो महत्व बोकेको पोखरी पुरिएको छ । ताराखसे पोखरीको उत्तर पूर्वमा परापूर्वकालदेखिको एउटा लेवास को गाज रहेको छ, जहाँ दैबिक सत्ति अनुसार नाग भगवान्को स्थापना भएको छ ,नागदेवताले रगतको बलि नखाने हुँदा उक्त पोखरीमा बलिको रगत पारिँदैन । यो लेवासको गाजमा ठूलो दैविक शक्ति रहेको जनविश्वास छ । विशेषगरी दुर्गापूजाको समयमा नाग भएको स्थानमा धिपधिप बत्ती बलेको देखिएपछि धर्मागत न्यौपाने, देउदत्त न्यौपाने, टीका न्यौपानेका सन्तानले पूजा गर्ने, नयाँ अन्नबाली भित्र्याउँदा उक्त स्थानमा चढाउने प्रचलन बसालेर पूजाको सुरुआत गरेका थिए । पछि धर्मागत न्यौपाने र रेणु पाण्डेको अगुवाइमा गाउँको सहयोगमा खरको छानो भएको कोट निर्माण गरी पूजाको सुरुआत भएको स्थानीयहरू बताउँछन् । पछिल्लो समय मन्दिरको बारेमा गप जानकारी दिन को लागि भिडियो डकुमेन्ट्र् ि सम्म निर्माण गरियको छ ।। भिडियो लिङ A one hd digital को Youtubeमा रहेको छ । [[User:Sujan neopane|Sujan neopane]] ([[User talk:Sujan neopane|कुरा गर्नुहोस्]]) १७:२७, २९ जनवरी २०२५ (नेपाली समय) == कसरी यहाँ काम गर्न सकिन्छ होला ? == मैले यहाँ १-२ ओटा लेख लेख्न खोजेको तर समस्या भएर अहिले त्यो नामहरु नै block लिस्ट मा छ के अब त्यसमा काम गर्न सकिन्दैन वा कसरी काम गर्न सकिएला साथी मलाई अझ यसमा के कसरी काम गर्न सकिन्छ ? मैले youtube मा हेरेर काम गर्न खोजेको थिए . धन्यवाद pustamedia@gmail.com [[User:Hamropusta|Hamropusta]] ([[User talk:Hamropusta|कुरा गर्नुहोस्]]) २२:५९, ५ नोभेम्बर २०२५ (नेपाली समय) == जुन कर्णाली तथा सुदुरपश्चिम प्रदेशका अधिकाँस जिल्लामा बसोबास गर्दछन Budhadalbudha (कुरा गर्नुहोस्) ११:०२, २४ डिसेम्बर २०२४ (नेपाली समय) == == कसरी यहाँ काम गर्न सकिन्छ होला ? == पछिल्लो टिप्पणी: [[विकिपिडिया:चिया घर#c-Hamropusta-20251105171400-कसरी यहाँ काम गर्न सकिन्छ होला|२ महिना पहिले]] लेखिएको थियो१ टिप्पणी१ जनाले बहस गरिरहेका छन् मैले यहाँ १-२ ओटा लेख लेख्न खोजेको तर समस्या भएर अहिले त्यो नामहरु नै block लिस्ट मा छ के अब त्यसमा काम गर्न सकिन्दैन वा कसरी काम गर्न सकिएला साथी मलाई अझ यसमा के कसरी काम गर्न सकिन्छ ? मैले youtube मा हेरेर काम गर्न खोजेको थिए . धन्यवाद pustamedia@gmail.com [[प्रयोगकर्ता:Hamropusta|Hamropusta]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:Hamropusta|कुरा गर्नुहोस्]]) [[विकिपिडिया:चिया घर#c-Hamropusta-20251105171400-कसरी यहाँ काम गर्न सकिन्छ होला|२२:५९, ५ नोभेम्बर २०२५ (नेपाली समय)]] [[विशेष:Contributions/&#126;2026-47546-6|&#126;2026-47546-6]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:&#126;2026-47546-6|वार्तालाप]]) २०:५१, २२ जनवरी २०२६ (नेपाली समय) == Our knowledge is spoken, not written. Help us change how Wikipedia cites them! == Namaste to all Nepali Wikimedians! Apologies for writing in English. South Asia has nearly 800 languages, most of which are spoken, not written. The knowledge of these communities is oral — yet Wikipedia and other Wikimedia projects require written citations. We are building a process that lets Wikimedians cite oral knowledge from Adivasi and other low-resourced language communities. We have documented oral histories in nearly 20 languages from India, Nepal, and Sri Lanka. Read our proposal and, if you support this work, [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Grants_talk:Programs/Wikimedia_Community_Fund/General_Support_Fund/Building_multimedia,_technological,_educational_%26_citable_resources_for_South_Asian_%26_other_low-resourced_languages&action=edit&section=2 '''endorse'''] it. === Proposal Summary === Proposal summary (read [[metawiki:Grants:Programs/Wikimedia Community Fund/General Support Fund/Building multimedia, technological, educational & citable resources for South Asian & other low-resourced languages|full proposal]]): This proposed 2nd phase (July 2026–June 2027) will build on a successful Phase 1 to bring oral histories from Indigenous and low-resourced South Asian languages into Wikimedia projects. The audio and video are community-reviewed and can be cited on Wikimedia projects as sources. ; Problem we're addressing * Oral knowledge from Indigenous and minoritised language communities is largely absent from Wikimedia projects — not because it doesn't exist, but because there are no clear, trusted process to document, subtitle, and cite it. * Existing Wikimedia citation rules benefit written, institutionally published sources such as books, leaving oral traditions structurally excluded. * Communities with existing audio/video archives (radio programmes, field recordings) cannot use them on Wikipedia due to gaps in digitisation tools, subtitling capacity, and citation infrastructure. * Collaborating with Wikimedia communities to organise [[m:Wiki_Loves_Languages/2026|Wiki Loves Languages]] campaign and improve Wikipedia content about languages. ; What we are building * Support OpenSpeaks Fellows across five language clusters (eastern, northern, and southern India; Nepal; Sri Lanka) to record, subtitle, review, and bring oral histories on Wikimedia Commons, and improve Wikipedia, Wikidata, and Wikisource. * Help pilot WikiVoice: experimental infrastructure (from the Wikimedia Futures Lab) for language archivists to publish oral knowledge and generate references for Wikimedia projects. * Explore AI-assisted speech-to-text for languages with legacy audio-video archives. * Produce open educational resources (OERs) on Meta/Wikiversity so other archivist-Wikimedians can replicate the model. ; Timeline (July 2026–June 2027) * '''Q1''': Onboard fellows and partners; co-design WikiVoice roadmap; run FAIR–CARE training * '''Q2''': Begin documentation and digitisation pilots; start subtitling with AI-STT where appropriate * '''Q3''': Scale documentation across all clusters; test WikiVoice citation workflows * '''Q4''': Consolidate outputs; publish documentation; evaluate and plan for Year 3 [[User:Psubhashish|Psubhashish]] ([[User talk:Psubhashish|कुरा गर्नुहोस्]]) १६:४७, ३ अप्रिल २०२६ (नेपाली समय) == आफ्नो बारेमा == म नेपाली पुर्बेली लोक गायक हु । र मेरो बारेमा विकिपिडिया मा मेरोमा बारेमा पनि छापियोस भन्ने मेरो चाहाना हो अब कसरी गर्ने [[User:Soonzooy|Soonzooy]] ([[User talk:Soonzooy|कुरा गर्नुहोस्]]) २३:४०, ८ अप्रिल २०२६ (नेपाली समय) == बिन्द किशोर साह पृष्ठ मेटाउने निर्णयबारे पुनर्विचार सम्बन्धमा == नमस्ते सरोजजी, मैले भर्खरै सिर्जना गरेको '''<nowiki/>'बिन्द किशोर साह'''' पृष्ठ तपाईँले 'उल्लेखनीयता' (Notability) को आधारमा मेटाउनुभएको रहेछ। म यो जानकारी गराउन चाहन्छु कि म नेपाल सरकारको '''पूर्व उपप्रधानमन्त्रीको स्वकीय सचिव''' (परिचय पत्र नं ७९६) को रूपमा कार्य गरिसकेको र हाल '''राष्ट्रिय मुक्ति पार्टी नेपाल'''को केन्द्रीय सदस्य तथा केन्द्रीय कार्यालय सचिवको जिम्मेवारीमा सक्रिय व्यक्ति हुँ। मसँग मेरो राजनीतिक यात्रा र सामाजिक योगदानका बारेमा विभिन्न राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूमा प्रकाशित समाचारका सन्दर्भहरू (References) पनि छन्। मलाई लाग्छ, एउटा राजनीतिक व्यक्तित्व र लेखक (किशोर गुरु) को रूपमा मेरो विवरण विकिपिडियामा रहनु सान्दर्भिक हुन्छ। यदि मेरो उल्लेखनीयतामा केही कमी देखिएमा मलाई सुधारका लागि मार्गदर्शन गरिदिनुहुन विनम्र अनुरोध गर्दछु। धन्यवाद। [[User:किशोर गुरु|किशोर गुरु]] ([[User talk:किशोर गुरु|कुरा गर्नुहोस्]]) १२:३७, १५ अप्रिल २०२६ (नेपाली समय) l8m2bg8298apfeva0uav7auzvps8n2r 1351531 1351529 2026-04-15T10:05:25Z Saroj 31493 /* बिन्द किशोर साह पृष्ठ मेटाउने निर्णयबारे पुनर्विचार सम्बन्धमा */ टिप्पणी 1351531 wikitext text/x-wiki {{विकिपिडिया:चिया घर/हेडर}} {{Archive box |image=[[Image:Crystal Clear app file-manager.png|35px]] | *[[/अभिलेख १|अभिलेख १]] }} [[श्रेणी:विकिपिडिया]] == नयाँ पृष्ठ सृजना र गतिशील विकिपीडिया बारे == म नेपाली चलचित्र क्षेत्रमा विगत २५ बर्षदेखि अटूट रुपमा क्रियाशील छु। म विकिपीडियामा नयाँ हुँ। यसअघि सृजना गरिएको पृष्ठ मेटाइएको छ। १. नयाँ पृष्ठ र विवरण मिलाउने बारे मद्दत चाहन्छु। २. नेपाली विकिपीडियाले विश्वसनीयता कायम गर्न र गतिशीलता बढाउन विकिपीडिया प्रबन्धक, प्रशासक र अन्य प्रयोगकर्ताहरू सामाजिक संरचनाको जानकार र सही विवरणको आँकडा मूल्याङ्कनमा विशिष्ट क्षमता बढाउन थप मेहनत गर्न जोड दिन चाहन्छु। ३. विकिपीडिया प्रबन्धक दुलालजीसँग संवाद गर्न चाहन्छु। Jindgi ma yadi safal hunu chha bhane NO. 1 mehanat No. 2 imandarita No. 3 biswas hajurko safalta pakka chha मैले _जेति:चा कर्ण बहादुर सुनुवार _ नया लेख राखेको थिए। सर्च गर्दा भेटिएन । किन होला ? Mero pailo lekh wa dosro lekh thyo tyo. [ https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Subjective_importance#Popularity कृपया यहाँ केही कुराहरू पढ्नुहोला। ] धन्यवाद! <span style="color:green;">^:)</span>'''[[user:Learnerktm|लर्नर]]'''<span style="color:red;">^ktm</span> १६:१५, ९ सेप्टेम्बर २०२३ (नेपाली समय) == पृष्ठ डिलिट भएको बारेमा == मैले लोकप्रिय पत्रकार गिरिजा अधिकारीको बारेमा ‘गिरिजा अधिकारी’ शिर्षकको पृष्ठ तयार पारेको थिएँ । तर अहिले त्यो पृष्ठ हटाइएको छ । यो पृष्ठ के कारणले हटाईयो होला ? यसलाई पून समावेश गर्न मिल्छ कि मिल्दैन ? कृपया जानकारी दिनुहुन अनुरोध गर्दछु । - [[User:Chandraghalan|Chandraghalan]] ([[User talk:Chandraghalan|कुरा गर्ने]]) १३:४७, २० डिसेम्बर २०२१ (नेपाली समय) :: [[User:Chandraghalan|Chandraghalan]]जी, तपाईले तयार गर्नु भएको 'गिरिजा अधिकारी' शिर्षकको पृष्ठमा समेटिएको विषय महत्व नभएका व्यक्तिसँग सम्बन्धित रहेको कारणले यस अघि नै मेटाइएको हुनाले तपाईबाट पुनः तयार गरिएकोले उक्त पृष्ठ मेटाइएको जानकारी दिन चाहन्छु।nShrestha २१:३२, २० डिसेम्बर २०२१ (नेपाली समय) == प्रयोग सम्बन्धी जानकारी लिन चाहेको । == मैले रिजाल बन्धुहरुको कुनै विज्ञापन नभई उनिहरुको संस्कार सम्बन्धी जानकारी होस भनि लेख जस्तो बनाएर राखेको थिए पटक पटक राख्दा नि मेटाइ यो खास के कारणले हो जान्न सकिन कृपया जानकारी दिनुहुन्छ की [[User:राज कुमार रिजाल|राज कुमार रिजाल]] ([[User talk:राज कुमार रिजाल|कुरा गर्ने]]) १८:४०, ८ अगस्ट २०२२ (नेपाली समय) :[ https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Subjective_importance#Popularity कृपया यहाँ केही कुराहरू पढ्नुहोला। ] :धन्यवाद! <span style="color:green;">^:)</span>'''[[user:Learnerktm|लर्नर]]'''<span style="color:red;">^ktm</span> १६:१४, ९ सेप्टेम्बर २०२३ (नेपाली समय) == नयाँ लेख सिर्जना गर्दै == म नेपाली विकिपिडियामा कस्तो प्रकारको लेख बनाउन सक्छु भन्ने प्रश्न छ कसैले मलाई सुझाव दिन सक्नुहुन्छ। [[User:KnowledgeHarvest|KnowledgeHarvest]] ([[User talk:KnowledgeHarvest|कुरा गर्नुहोस्]]) १९:०१, १७ जुन २०२३ (नेपाली समय) :लेख कस्तो हुन्छन् वा हुन्छन् भनेर विकिपीडियाको यस जानकारी हेर्न सक्नुहुन्छ। :[https://en.wikipedia.org/wiki/Help:Your_first_article लेख अंग्रेजी विकि बाट हो] : <span style="color:green;">^:)</span>'''[[user:Learnerktm|लर्नर]]'''<span style="color:red;">^ktm</span> १६:०६, ९ सेप्टेम्बर २०२३ (नेपाली समय) == डिजिटल चेक जाँच को माध्यमबाट पार्दशीता छानबिनका कानुन नेपाल सरकारले नेपाली जनता लाई कहिले सुविधा दिनेछौं । == नेपाल संविधान अनुसार लोकतान्त्रिक व्यवस्था मा सबन्धित डिजिटल चेकजाँच हुनुपर्नेछ । [[User:शलहेश फुलवारी राजनीतिक दल|शलहेश फुलवारी राजनीतिक दल]] ([[User talk:शलहेश फुलवारी राजनीतिक दल|कुरा गर्नुहोस्]]) १४:०७, १८ सेप्टेम्बर २०२३ (नेपाली समय) == नेपालीको स्वतन्त्रताको अधिकार कसैले पनि खोस्नु या दमन गर्नय भएन । == नेपाली नागरिक स्वतन्त्र हुन । [[User:शलहेश फुलवारी राजनीतिक दल|शलहेश फुलवारी राजनीतिक दल]] ([[User talk:शलहेश फुलवारी राजनीतिक दल|कुरा गर्नुहोस्]]) १४:०९, १८ सेप्टेम्बर २०२३ (नेपाली समय) == विशाल नेपाल वनाउने हाम्रो युवा राष्ट्र वादी मोर्चा नेपाल को अग्रसर हुनेछौं । == विशाल नेपाल निर्माणकार्य हुनुपर्नेछ । [[Special:Contributions/2400:9500:C029:C801:1:0:614:F3A3|2400:9500:C029:C801:1:0:614:F3A3]] ([[User talk:2400:9500:C029:C801:1:0:614:F3A3|कुरा गर्नुहोस्]]) १६:५४, १८ सेप्टेम्बर २०२३ (नेपाली समय) :राष्ट्रिय अख्त :ार अनुसन्धान आयोग माथि कसैलाई हस्तक्षेप गर्ने अधिकार कुनै राजनीतिक शक्ति को दमनको अनुभुति हुनुभएन ।य :[[Special:Contributions/2400:9500:C029:C801:1:0:614:F3A3|2400:9500:C029:C801:1:0:614:F3A3]] ([[User talk:2400:9500:C029:C801:1:0:614:F3A3|कुरा गर्नुहोस्]]) १८:३०, १८ सेप्टेम्बर २०२३ (नेपाली समय) == राष्ट्रिय सतर्कता केन्द्र स्थानीय तहमै जोडिएको हुनुपर्नेछ ! == नेपाली समाजको विकासको योजनाको अधाारमा तथा प्रदेश स्तरीय सरकारी कार्यलय विकासका डिभिजन कार्यलय मार्फत ठुुलो रकमको वजेट विनियोजन हुनेगरेको तथाकथित छन त्यहीँबाट सुरुवात हुने गरेको छन अनियमितता भ्राष्ट्राचार वेथिति नियन्त्रण गर्ने र्राष्ट्रिय सतर्कता केन्द्र लाई स्थानीय निकाय प्रदेश निकाय हुँद राष्ट्रिय स्तरमै मुल कानुन को स्थापन गर्नेछौं । [[Special:Contributions/2400:9500:C029:C801:1:0:614:F3A3|2400:9500:C029:C801:1:0:614:F3A3]] ([[User talk:2400:9500:C029:C801:1:0:614:F3A3|कुरा गर्नुहोस्]]) १८:४०, १८ सेप्टेम्बर २०२३ (नेपाली समय) == नेपाल राष्ट्र का अवैध तरिकाबाट राजस्वको छलि रोक्नुपर्छ । == नेपाल देश एउटा ल्याण्ड लक्क सार्वभौम राष्ट्र हुन । जो विश्वका भुपरिवेष्ठित राष्ट्र मा पर्छन । देशको जनतालाई देैनिकि उपभोग्य समाग्री हरुको आवश्यक्ता पर्छन जुन नेपाल वाहेक अन्य राष्ट्र हरुवाट निर्यात हुन्छन् । नेपाली को दैनिकी उपभोगमा चाहिने नुन देखि सुन सम्म विदेश बाट ाआउने गरिन्छ । जब विदेश वाट निर्यातको वाटो नेपाल भन्सार विभाग को निगरानीमा निर्यात हुन्छन् । त्यहीँबाट सुरुवात हुनछन राजस्वको घोटाला नुन भन्दै सुन ल्याउने र पितल भन्दै सुन निर्यात गर्ने ब्यापारी हरुको मिलोमतोमा नेपाल भन्सार का सरकारी कर्मचारीले घुु खाएसर सजिलोसँग निर्यातमा सहजै घोोटला हुनेगरी राजस्वको छलि हुँदै ाआइरहेको छन । [[User:शलहेश फुलवारी राजनीतिक दल|शलहेश फुलवारी राजनीतिक दल]] ([[User talk:शलहेश फुलवारी राजनीतिक दल|कुरा गर्नुहोस्]]) १६:४१, १९ सेप्टेम्बर २०२३ (नेपाली समय) == थर समाबेश गर्नु पर्यो। == थर- वाजी स्थान- दुर्दिम्बा पाचँथर वाराङ्गि लेटाङ् मोरङ [[User:अनुप वाजी लिम्बू|अनुप वाजी लिम्बू]] ([[User talk:अनुप वाजी लिम्बू|कुरा गर्नुहोस्]]) १४:१०, २० सेप्टेम्बर २०२३ (नेपाली समय) == बिप्पा == @NarayanDotel [[User:Narayan Dotel|Narayan Dotel]] ([[User talk:Narayan Dotel|कुरा गर्नुहोस्]]) १०:१४, ४ नोभेम्बर २०२३ (नेपाली समय) The Bilateral Investment Promotion and Protection Agreement (BIPPA) is a treaty between Nepal and India. BIPPA is designed to promote and protect investments made by investors from each country in the other. It provides a framework for resolving disputes and ensuring that investments are treated fairly. The agreement aims to create a conducive environment for investment by offering certain protections and benefits to investors. It typically includes provisions related to non-discrimination, compensation for expropriation, and mechanisms for resolving investment disputes. The specific details and terms of the BIPPA between Nepal and India may vary and would be outlined in the agreement itself. It's worth noting that such agreements are common between countries to encourage cross-border investments and provide legal protection for investors. However, the exact terms and conditions of each BIPPA can vary from one agreement to another. == Hsha == wnhaunwhw [[Special:Contributions/2400:1A00:BC10:258D:25E5:48DF:6ACC:9CA1|2400:1A00:BC10:258D:25E5:48DF:6ACC:9CA1]] ([[User talk:2400:1A00:BC10:258D:25E5:48DF:6ACC:9CA1|कुरा गर्नुहोस्]]) १०:२२, ४ नोभेम्बर २०२३ (नेपाली समय) == कसरी कुसल मिडियाक्रर्मि बन्ने ? == म मिडियाँमा बिगत लामो समय देखि क्रियासिल छु म थप सिक्न चाहान्छु । [[User:Lank dhama|Lank dhama]] ([[User talk:Lank dhama|कुरा गर्नुहोस्]]) १९:४५, ४ जुलाई २०२४ (नेपाली समय) == Home loan == special लोन लिएको केहि महिना पछि वा केहि दिन पछि नया घर बनाउन को लागि home लोंन लिन मिल्छ कि मिल्दैन ???? [[Special:Contributions/103.95.18.24|103.95.18.24]] ([[User talk:103.95.18.24|कुरा गर्नुहोस्]]) २१:१४, १४ सेप्टेम्बर २०२४ (नेपाली समय) == घृतकौशिक गोत्र == कृतकौशिक गोत्र अन्तरगता थरहरूमा बुढा थर पनि थप्दिनुस ल जुन कर्णाली तथा सुदुरपश्चिम प्रदेशका अधिकाँस जिल्लामा बसोबास गर्दछन [[User:Budhadalbudha|Budhadalbudha]] ([[User talk:Budhadalbudha|कुरा गर्नुहोस्]]) ११:०२, २४ डिसेम्बर २०२४ (नेपाली समय) [[अङ्गुठाकार]] == आकाश देवि मन्दिर ताराखसे == सन्धिखर्क तम्घास सडक खण्डमा पर्ने अर्घाखाँची जिल्लाको छत्रदेव गाउँपालिका–७ बाईगाउँको मुटु ताराखसेमा अवस्थित आकाश देवि मन्दिर हिन्दु धर्मालम्बिहरूको आश्थाको केन्द्र हो । विसं २००८ मा स्थापना भएको उक्त मन्दिरलाई अहिले मन्दिर व्यवस्थापन समितिले पुनःनिर्माण गरी जिल्लाकै अग्लो १३ तले मन्दिरका रूपमा विस्तार गरेको छ ।मन्दिर परिसरभित्र विभिन्न देवीका साथै शिव, गणेश र नागका मूर्ति छन् । यहाँ तीज, शिवरात्रि, रामनवमी, बाला चतुर्दशी, जन्माष्टमी र दसैँमा ठूलो मेला लाग्ने गर्दछ । मन्दिर परिसरमा किंवदन्तीअनुसार परापूर्वकालमा उल्का पात हुँदा उक्त स्थानमा एक प्राकृतिक पोखरीको स्थापना भएको थियो । सोही उल्काको एउटा टुक्रा केही तल गई अर्को प्राकृतिक पोखरी बनेको थियो । उक्त पोखरीलाई चुरनपोखरी नामकरण गरिएको जनविश्वास रहिआएको छ । “अहिले उक्त पोखरी यहाँ भेटिँदैन । यति ठूलो महत्व बोकेको पोखरी पुरिएको छ । ताराखसे पोखरीको उत्तर पूर्वमा परापूर्वकालदेखिको एउटा लेवास को गाज रहेको छ, जहाँ दैबिक सत्ति अनुसार नाग भगवान्को स्थापना भएको छ ,नागदेवताले रगतको बलि नखाने हुँदा उक्त पोखरीमा बलिको रगत पारिँदैन । यो लेवासको गाजमा ठूलो दैविक शक्ति रहेको जनविश्वास छ । विशेषगरी दुर्गापूजाको समयमा नाग भएको स्थानमा धिपधिप बत्ती बलेको देखिएपछि धर्मागत न्यौपाने, देउदत्त न्यौपाने, टीका न्यौपानेका सन्तानले पूजा गर्ने, नयाँ अन्नबाली भित्र्याउँदा उक्त स्थानमा चढाउने प्रचलन बसालेर पूजाको सुरुआत गरेका थिए । पछि धर्मागत न्यौपाने र रेणु पाण्डेको अगुवाइमा गाउँको सहयोगमा खरको छानो भएको कोट निर्माण गरी पूजाको सुरुआत भएको स्थानीयहरू बताउँछन् । पछिल्लो समय मन्दिरको बारेमा गप जानकारी दिन को लागि भिडियो डकुमेन्ट्र् ि सम्म निर्माण गरियको छ ।। भिडियो लिङ A one hd digital को Youtubeमा रहेको छ । [[User:Sujan neopane|Sujan neopane]] ([[User talk:Sujan neopane|कुरा गर्नुहोस्]]) १७:२७, २९ जनवरी २०२५ (नेपाली समय) == कसरी यहाँ काम गर्न सकिन्छ होला ? == मैले यहाँ १-२ ओटा लेख लेख्न खोजेको तर समस्या भएर अहिले त्यो नामहरु नै block लिस्ट मा छ के अब त्यसमा काम गर्न सकिन्दैन वा कसरी काम गर्न सकिएला साथी मलाई अझ यसमा के कसरी काम गर्न सकिन्छ ? मैले youtube मा हेरेर काम गर्न खोजेको थिए . धन्यवाद pustamedia@gmail.com [[User:Hamropusta|Hamropusta]] ([[User talk:Hamropusta|कुरा गर्नुहोस्]]) २२:५९, ५ नोभेम्बर २०२५ (नेपाली समय) == जुन कर्णाली तथा सुदुरपश्चिम प्रदेशका अधिकाँस जिल्लामा बसोबास गर्दछन Budhadalbudha (कुरा गर्नुहोस्) ११:०२, २४ डिसेम्बर २०२४ (नेपाली समय) == == कसरी यहाँ काम गर्न सकिन्छ होला ? == पछिल्लो टिप्पणी: [[विकिपिडिया:चिया घर#c-Hamropusta-20251105171400-कसरी यहाँ काम गर्न सकिन्छ होला|२ महिना पहिले]] लेखिएको थियो१ टिप्पणी१ जनाले बहस गरिरहेका छन् मैले यहाँ १-२ ओटा लेख लेख्न खोजेको तर समस्या भएर अहिले त्यो नामहरु नै block लिस्ट मा छ के अब त्यसमा काम गर्न सकिन्दैन वा कसरी काम गर्न सकिएला साथी मलाई अझ यसमा के कसरी काम गर्न सकिन्छ ? मैले youtube मा हेरेर काम गर्न खोजेको थिए . धन्यवाद pustamedia@gmail.com [[प्रयोगकर्ता:Hamropusta|Hamropusta]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:Hamropusta|कुरा गर्नुहोस्]]) [[विकिपिडिया:चिया घर#c-Hamropusta-20251105171400-कसरी यहाँ काम गर्न सकिन्छ होला|२२:५९, ५ नोभेम्बर २०२५ (नेपाली समय)]] [[विशेष:Contributions/&#126;2026-47546-6|&#126;2026-47546-6]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:&#126;2026-47546-6|वार्तालाप]]) २०:५१, २२ जनवरी २०२६ (नेपाली समय) == Our knowledge is spoken, not written. Help us change how Wikipedia cites them! == Namaste to all Nepali Wikimedians! Apologies for writing in English. South Asia has nearly 800 languages, most of which are spoken, not written. The knowledge of these communities is oral — yet Wikipedia and other Wikimedia projects require written citations. We are building a process that lets Wikimedians cite oral knowledge from Adivasi and other low-resourced language communities. We have documented oral histories in nearly 20 languages from India, Nepal, and Sri Lanka. Read our proposal and, if you support this work, [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Grants_talk:Programs/Wikimedia_Community_Fund/General_Support_Fund/Building_multimedia,_technological,_educational_%26_citable_resources_for_South_Asian_%26_other_low-resourced_languages&action=edit&section=2 '''endorse'''] it. === Proposal Summary === Proposal summary (read [[metawiki:Grants:Programs/Wikimedia Community Fund/General Support Fund/Building multimedia, technological, educational & citable resources for South Asian & other low-resourced languages|full proposal]]): This proposed 2nd phase (July 2026–June 2027) will build on a successful Phase 1 to bring oral histories from Indigenous and low-resourced South Asian languages into Wikimedia projects. The audio and video are community-reviewed and can be cited on Wikimedia projects as sources. ; Problem we're addressing * Oral knowledge from Indigenous and minoritised language communities is largely absent from Wikimedia projects — not because it doesn't exist, but because there are no clear, trusted process to document, subtitle, and cite it. * Existing Wikimedia citation rules benefit written, institutionally published sources such as books, leaving oral traditions structurally excluded. * Communities with existing audio/video archives (radio programmes, field recordings) cannot use them on Wikipedia due to gaps in digitisation tools, subtitling capacity, and citation infrastructure. * Collaborating with Wikimedia communities to organise [[m:Wiki_Loves_Languages/2026|Wiki Loves Languages]] campaign and improve Wikipedia content about languages. ; What we are building * Support OpenSpeaks Fellows across five language clusters (eastern, northern, and southern India; Nepal; Sri Lanka) to record, subtitle, review, and bring oral histories on Wikimedia Commons, and improve Wikipedia, Wikidata, and Wikisource. * Help pilot WikiVoice: experimental infrastructure (from the Wikimedia Futures Lab) for language archivists to publish oral knowledge and generate references for Wikimedia projects. * Explore AI-assisted speech-to-text for languages with legacy audio-video archives. * Produce open educational resources (OERs) on Meta/Wikiversity so other archivist-Wikimedians can replicate the model. ; Timeline (July 2026–June 2027) * '''Q1''': Onboard fellows and partners; co-design WikiVoice roadmap; run FAIR–CARE training * '''Q2''': Begin documentation and digitisation pilots; start subtitling with AI-STT where appropriate * '''Q3''': Scale documentation across all clusters; test WikiVoice citation workflows * '''Q4''': Consolidate outputs; publish documentation; evaluate and plan for Year 3 [[User:Psubhashish|Psubhashish]] ([[User talk:Psubhashish|कुरा गर्नुहोस्]]) १६:४७, ३ अप्रिल २०२६ (नेपाली समय) == आफ्नो बारेमा == म नेपाली पुर्बेली लोक गायक हु । र मेरो बारेमा विकिपिडिया मा मेरोमा बारेमा पनि छापियोस भन्ने मेरो चाहाना हो अब कसरी गर्ने [[User:Soonzooy|Soonzooy]] ([[User talk:Soonzooy|कुरा गर्नुहोस्]]) २३:४०, ८ अप्रिल २०२६ (नेपाली समय) == बिन्द किशोर साह पृष्ठ मेटाउने निर्णयबारे पुनर्विचार सम्बन्धमा == नमस्ते सरोजजी, मैले भर्खरै सिर्जना गरेको '''<nowiki/>'बिन्द किशोर साह'''' पृष्ठ तपाईँले 'उल्लेखनीयता' (Notability) को आधारमा मेटाउनुभएको रहेछ। म यो जानकारी गराउन चाहन्छु कि म नेपाल सरकारको '''पूर्व उपप्रधानमन्त्रीको स्वकीय सचिव''' (परिचय पत्र नं ७९६) को रूपमा कार्य गरिसकेको र हाल '''राष्ट्रिय मुक्ति पार्टी नेपाल'''को केन्द्रीय सदस्य तथा केन्द्रीय कार्यालय सचिवको जिम्मेवारीमा सक्रिय व्यक्ति हुँ। मसँग मेरो राजनीतिक यात्रा र सामाजिक योगदानका बारेमा विभिन्न राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूमा प्रकाशित समाचारका सन्दर्भहरू (References) पनि छन्। मलाई लाग्छ, एउटा राजनीतिक व्यक्तित्व र लेखक (किशोर गुरु) को रूपमा मेरो विवरण विकिपिडियामा रहनु सान्दर्भिक हुन्छ। यदि मेरो उल्लेखनीयतामा केही कमी देखिएमा मलाई सुधारका लागि मार्गदर्शन गरिदिनुहुन विनम्र अनुरोध गर्दछु। धन्यवाद। [[User:किशोर गुरु|किशोर गुरु]] ([[User talk:किशोर गुरु|कुरा गर्नुहोस्]]) १२:३७, १५ अप्रिल २०२६ (नेपाली समय) :नमस्ते, [[प्रयोगकर्ता:किशोर गुरु|किशोर गुरु]] जी, आफू सम्बन्धित लेखमा सम्पादन गर्दा COI ([[विकिपिडिया:चासोको अन्तरद्वन्द|चासोको अन्तरद्वन्द]]) लागू हुन्छ, जसले निष्पक्षता प्रभावित गर्न सक्छ। यस्तो COI सम्पादन विकिपिडियामा कडा रूपमा निरुत्साहित गरिएको हुन्छ। कृपया प्रत्यक्ष सम्पादन गर्नुको सट्टा परिवर्तनहरू सुझावका रूपमा प्रस्तुत गर्नुहोस् वा स्वतन्त्र सम्पादकमार्फत सुधार गराउनुहोस्। विकिपिडियामा उल्लेखनीयता व्यक्तिगत पद, जिम्मेवारी वा आत्मवर्णनका आधारमा होइन, स्वतन्त्र र विश्वसनीय तेस्रो-पक्ष स्रोतहरूमा प्रकाशित पर्याप्त कभरेजका आधारमा निर्धारण गरिन्छ। धन्यवाद। [[User:Saroj|Saroj]] ([[User talk:Saroj|कुरा गर्नुहोस्]]) १५:५०, १५ अप्रिल २०२६ (नेपाली समय) grb6z81kfd7gmk8pytsz2i5cuvx33cf 0 134424 1351536 1206333 2026-04-15T11:52:50Z पर्वत सुवेदी 31224 1351536 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = हिल्सा | native_name = | native_name_lang = ne | settlement_type = गाउँ, सीमा नाका | image_skyline = File:Village hilsa @ Nepal-China Border (5042433272).jpg | image_caption = नेपाल-चीन सीमामा रहेको हिल्सा गाउँ | pushpin_map = Nepal | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = नेपालमा हिल्साको अवस्थिति | coordinates = {{coord|30|09|07|N|81|20|03|E|region:NP_scale:1000000|display=inline,title}} | subdivision_type = देश | subdivision_name = {{flag|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[कर्णाली प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[हुम्ला जिल्ला|हुम्ला]] | subdivision_type3 = [[नेपालका स्थानीय तहहरू|गाउँपालिका]] | subdivision_name3 = [[नाम्खा गाउँपालिका]] | subdivision_type4 = साविकको [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] | subdivision_name4 = [[मुचु]] | unit_pref = Metric | elevation_m = 3640 | population_total = | population_as_of = | timezone1 = [[नेपालको प्रमाणिक समय]] | utc_offset1 = +५:४५ }} '''हिल्सा''' [[नेपाल]]को उत्तर-पश्चिमी कुनामा अवस्थित एक गाउँ तथा महत्वपूर्ण सीमा नाका हो। यो [[चीन]]को [[तिब्बत स्वायत्त क्षेत्र]]सँग जोडिएको छ। [[तिब्बती पठार]]बाट बहने [[कर्णाली नदी|हुम्ला कर्णाली नदी]] यहीँबाट नेपालको हिमाली क्षेत्रमा प्रवेश गर्दछ। हिल्सा [[कर्णाली प्रदेश]]को [[हुम्ला जिल्ला]]मा पर्दछ र यसको पारीपट्टी चीनको [[न्गारी प्रान्त]]को [[पुराङ जिल्ला]] पर्दछ। == भूगोल == हिल्सा [[कर्णाली नदी]]को दक्षिणी किनारमा अवस्थित नेपालको एक सीमावर्ती गाउँ हो, जहाँबाट तिब्बत जाने सीमा नाका रहेको छ। कित्ता गाउँ र हिल्साको बीचमा कर्णाली नदीको ३.५ किलोमिटर खण्डले नेपाल र चीनबीचको सिमानाको काम गर्दछ। हिल्सामा भने नदीका दुवै किनारहरू नेपालभित्रै पर्दछन्। तिब्बत जाने मार्गका लागि एक पुलमार्फत कर्णालीको उत्तरी किनारमा जानुपर्ने हुन्छ र त्यसपछि उत्तरी किनारमा रहेको गाउँको भाग पार गरेपछि तिब्बती सीमा पुगिन्छ। त्यहाँ चीनले [[नेपालको भूगोल|सीमा नाकाहरू]] सञ्चालन गरेको छ।<ref name=Bhushal>Ramesh Bhushal, [https://www.nepalitimes.com/banner/faith-to-reality/ Faith to reality], नेपालीस टाइम्स, ७ जनवरी २०१९। [https://www.thethirdpole.net/en/regional-cooperation/journey-down-karnali/ A journey down the Karnali: Living in fear of floods], द थर्ड पोल, ७ जनवरी २०१९ मा पनि प्रकाशित।</ref> सीमाको अर्को तर्फ तिब्बतको [[पुराङ जिल्ला]] पर्दछ, जहाँ व्यापारिक सहर [[ताक्लाकोट]] रहेको छ जुन करिब ५६ किमी माथि अवस्थित छ र प्रसिद्ध तीर्थस्थलहरू [[कैलाश पर्वत|कैलाश]] तथा [[मानसरोवर ताल|मानसरोवर]] रहेका छन्।<ref name=Bhushal/> कैलाश-मानसरोवरतर्फ जाने तीर्थयात्रीहरू सामान्यतया हिल्साबाट करिब ५१ किलोमिटर दक्षिणमा रहेको [[सिमिकोट विमानस्थल]]सम्म हवाई जहाजमा उड्छन्, त्यसपछि हेलिकप्टरमार्फत हिल्सा पुग्छन् र सडकमार्गबाट सीमा पार गर्छन्।<ref name="Nepalganj">[https://www.nepalitimes.com/here-now/nepalganj-gets-moving/ Nepalganj gets moving], नेपाली टाइम्स, ३१ अगस्ट २०१८।</ref><ref name=NIE>{{Cite news |title=At least 500 Kailash Manasarovar pilgrims stranded in Simikot in Nepal |website=द न्यु इन्डियन एक्सप्रेस |date=२ जुलाई २०१८ |url=http://www.newindianexpress.com/nation/2018/jul/02/at-least-500-kailash-manasarovar-pilgrims-stranded-in-simikot-in-nepal-1837096.html}}</ref> सन् २०१६ मा सीमासम्म मोटर चल्ने पुल र सडक निर्माण गरिएसँगै सिमिकोटदेखि तिब्बतसम्म सडक यातायातको पहुँच सम्भव भएको थियो।<ref>[https://kathmandupost.com/national/2016/07/05/bridge-at-hilsa-to-link-humla-with-china Bridge at Hilsa to link Humla with China], काठमाडौँ पोस्ट, ५ जुलाई २०१६।</ref><ref>[https://myrepublica.nagariknetwork.com/news/hilsa-bridge-connects-karnali-with-china/ Hilsa bridge connects Karnali with China], माई रिपब्लिका, २६ डिसेम्बर २०१६।</ref> == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:हुम्ला जिल्लाका ठाउँहरू]] [[श्रेणी:नेपाल–चीन सीमानाका नाकाहरू]] 2b4jvramstqnccn7kzjh0lrpbygq4qb 0 148882 1351518 1350871 2026-04-14T21:48:31Z CNn21 78014 CNn21द्वारा [[नेपालको तेस्रो सङ्घीय संसद]] पृष्ठलाई [[सातौं प्रतिनिधि सभा (नेपाल)]]मा सारियो 1350871 wikitext text/x-wiki {{Infobox legislative term | name = नेपालको सातौँ प्रतिनिधि सभा | image = | image_size = 200px | alt = | caption = | body = [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]] | election = [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२]] | government = | term_start = | term_end = | before = [[नेपालको दोस्रो सङ्घीय संसद|छैटौँ प्रतिनिधि सभा]] | after = | website = {{URL|https://parliament.gov.np}} | chamber2 = [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]] | chamber2_image = House of Representatives Nepal 2026.svg | chamber2_image_size = | chamber2_alt = | membership2 = २७५ | control2 = *{{nowrap|{{Party index link|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} (१८२)}} *{{nowrap|{{Party index link|नेपाली काङ्ग्रेस}} (३८)}} *{{nowrap|{{Party index link|नेकपा (एमाले)}} (२५)}} *{{nowrap|{{Party index link|नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी}} (१७)}} *{{nowrap|{{Party index link|श्रम संस्कृति पार्टी}} (७)}} *{{nowrap|{{Party index link|राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी}} (५)}} *{{nowrap|{{Party index link|स्वतन्त्र}} (१)}} | chamber2_leader1_type = सभामुख | chamber2_leader1 = | chamber2_leader2_type = उपसभामुख | chamber2_leader2 = | chamber2_leader3_type = [[नेपालको प्रधानमन्त्री|सदनको नेता]] | chamber2_leader3 = | chamber2_leader4_type = विपक्षी दलको नेता | chamber2_leader4 = | session1_start = २०८२ चैत १९ | session2_start = | session2_end = }} '''नेपालको तेस्रो सङ्घीय संसद''' [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२|वि.सं. २०८२ फागुन ‍२१ मा सम्पन्न आम निर्वाचन]]बाट निर्वाचित भएको थियो। निर्वाचनबाट [[पहिलो हुने निर्वाचित हुने निर्वाचन प्रणाली|प्रत्यक्ष निर्वाचन प्रणाली]] अन्तर्गत १६५ र [[समानुपातिक प्रतिनिधित्व प्रणाली|समानुपातिक निर्वाचन प्रणाली]] अन्तर्गत ११० गरी कुल २७५ सांसद [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]]मा निर्वाचित भएका थिए।<ref>{{Cite web |date=2026-03-13 |title=यी हुन् नयाँ प्रतिनिधि सभाका २७५ सांसद (सूचीसहित) |url=https://www.ratopati.com/story/550851/these-are-the-275-members-of-the-new-house-of-representatives-including-the-list |access-date=२०८२ चैत १ |website=रातोपाटी |language=नेपाली}}</ref> == संसदीय कार्यकाल == निर्वाचन आयोगले निर्वाचनको अन्तिम नतिजा २०८२ चैत ७ मा [[नेपालका राष्ट्रपति|राष्ट्रपति]] समक्ष पेस गरेको थियो।<ref>{{Cite web |title=EC submits poll report to President |url=https://risingnepaldaily.com/news/77413 |website=GorakhaPatra}}</ref> प्रतिनिधि सभाका ज्येष्ठ सदस्य [[अर्जुननरसिंह केसी]]ले २०८२ चैत १३ मा पद तथा गोपनीयताको शपथ ग्रहण गरेपछि सोही दिन उनले अन्य सदस्यहरूलाई शपथ गराएका थिए।<ref>{{Cite web |date=2026-03-25 |title=Arjun Narsingh KC sworn in as senior-most HoR member |url=https://thehimalayantimes.com/kathmandu/arjun-narsingh-kc-sworn-in-as-senior-most-hor-member |website=The Himalayan Times}}</ref> [[बालेन शाह मन्त्रिपरिषद्|मन्त्रिपरिषद्]]को सिफारिसमा राष्ट्रपतिले २०८२ चैत २० का लागि सङ्घीय संसद्को संयुक्त अधिवेशन आह्वान गरेका थिए।<ref>{{Cite web |title=Government recommends summoning federal parliament session on Thursday |url=https://kathmandupost.com/national/2026/03/30/government-recommends-summoning-house-session-on-thursday |website=kathmandupost.com}}</ref> २०८२ चैत २३ मा [[सभामुख (नेपाल)|सभामुख]] पदमा [[डोलप्रसाद अर्याल]] निर्विरोध निर्वाचित भएका थिए।<ref>{{Cite web |date=2026-04-05 |title=Dol Prasad Aryal elected House Speaker unopposed |url=https://thehimalayantimes.com/kathmandu/dol-prasad-aryal-elected-house-speaker-unopposed |website=The Himalayan Times}}</ref> == नेतृत्व== === पदाधिकारीहरू === * [[प्रतिनिधि सभाको सभामुख (नेपाल)|प्रतिनिधि सभाका सभामुख]]: रिक्त * [[प्रतिनिधि सभाको उपसभामुख (नेपाल)|प्रतिनिधि सभाका उपसभामुख]]: रिक्त === संसदीय दलका नेताहरू === * [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]]को संसदीय दलको नेता: [[बालेन शाह]] * [[नेपाली काङ्ग्रेस]]को संसदीय दलको नेता: रिक्त * [[नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)]]को संसदीय दलको नेता: [[रामबहादुर थापा]] * [[नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी]]को संसदीय दलको नेता: [[पुष्पकमल दाहाल]] * [[श्रम संस्कृति पार्टी]]को संसदीय दलको नेता: [[हर्कराज राई]] * [[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]]को संसदीय दलको नेता: [[ज्ञानबहादुर शाही]]<ref name=":क">{{Cite web |title=राप्रपा संसदीय दलको नेतामा ज्ञानेन्द्र, प्रमुख सचेतकमा खुश्बु|url=https://www.ratopati.com/story/551479/gyanendra-as-rpp-parliamentary-party-leader-khushbu-as-chief-whip |access-date=२०८२ चैत ७|website=रातोपाटी|language=नेपाली}}</ref> === सचेतकहरू === * [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]]को मुख्य सचेतक: रिक्त * [[नेपाली काङ्ग्रेस]]को मुख्य सचेतक: रिक्त * [[नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)]]को मुख्य सचेतक: रिक्त * [[नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी]]को मुख्य सचेतक: [[युवराज दुलाल]] * [[श्रम संस्कृति पार्टी]]को मुख्य सचेतक: रिक्त * [[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]]को मुख्य सचेतक: [[खुस्बु ओली]]<ref name=":क" /> == प्रतिनिधि सभाका सदस्यहरू == {| width="100px" |<gallery mode="slideshow" caption="{{nowrap|नेपालको तेस्रो सङ्घीय संसदको प्रतिनिधि सभा}}"> चित्र:House of Representatives Nepal 2026.svg|[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२]] पश्चात् </gallery> |} {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" rowspan="3" |दल ! colspan="3" |जम्मा सिटहरू |- ! colspan="3" |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२|निर्वाचन]] पश्चात् |- !प्रत्यक्ष !समानुपातिक !जम्मा |- | colspan="5" |'''<small>संसदीय दलहरू</small>'''<ref>{{Cite web |title=६ दलले पाए राष्ट्रिय दलको मान्यता, एउटा नयाँ, ५ वटा पुरानै |url=https://www.onlinekhabar.com/2026/03/1888949/six-parties-receive-national-party-recognition-one-new-five-old|access-date=२०८२ फागुन २८ |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली}}</ref> |- |{{Party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी|full=y}} |१२५ |५७ |१८२ |- |{{Party name with color|नेपाली काङ्ग्रेस|full=y}} |१८ |२० |३८ |- |{{Party name with color|नेकपा (एमाले)}} |९ |१६ |२५ |- |{{Party name with color|नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी|full=y}} |८ |९ |१७ |- |{{Party name with color|श्रम संस्कृति पार्टी|full=y}} |३ |४ |७ |- |{{Party name with color|राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी|full=y}} |१ |४ |५ |- |- |{{Party name with color|स्वतन्त्र|full=y}} |१ |— |१ |- ! colspan="2" |जम्मा !१६५ !११० !२७५ |} {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" ! colspan="3" style="width: 800pt; background:{{party color|Rastriya Swatantra Party}}; color: white;" |राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (१८२) |- ! style="width:20%;" |निर्वाचन क्षेत्र/{{Abbr|समानुपातिक}} समूह ! style="width:25%;" |सदस्य !विभाग र जिम्मेवारीहरू / टिप्पणीहरू |- |[[अर्घाखाँची १ (निर्वाचन क्षेत्र)|अर्घाखाँची १]] |[[हरिप्रसाद भुसाल]] | |- |[[बागलुङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|बागलुङ १]] |[[सुशील खड्का]] | |- |[[बागलुङ २ (निर्वाचन क्षेत्र)|बागलुङ २]] |[[सोम शर्मा]] | |- |[[बैतडी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|बैतडी १]] |[[हरिमोहन भण्डारी]] | |- |[[बाँके १ (निर्वाचन क्षेत्र)|बाँके १]] |[[सुरेशकुमार चौधरी]] | |- |[[बाँके ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|बाँके ३]] |[[खगेन्द्र सुनार]] | |- |[[बारा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|बारा १]] |[[गणेश धिमाल]] | |- |[[बारा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|बारा २]] |[[चन्दनकुमार सिंह]] | |- |[[बारा ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|बारा ३]] |[[अरविन्द साह]] | |- |[[बारा ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|बारा ४]] |[[रहबर अन्सारी]] | |- |[[बर्दिया १ (निर्वाचन क्षेत्र)|बर्दिया १]] |[[ठाकुरसिंह थारू]] | |- |[[बर्दिया २ (निर्वाचन क्षेत्र)|बर्दिया २]] |[[श्रीधर पोखरेल]] | |- |[[भक्तपुर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|भक्तपुर १]] |[[रुकेश रञ्जित]] | |- |[[भक्तपुर २ (निर्वाचन क्षेत्र)|भक्तपुर २]] |[[राजीव खत्री]] | |- |[[चितवन १ (निर्वाचन क्षेत्र)|चितवन १]] |[[हरि ढकाल]] | |- |[[चितवन २ (निर्वाचन क्षेत्र)|चितवन २]] |[[रवि लामिछाने]] | |- |[[चितवन ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|चितवन ३]] |[[सोविता गौतम]] | |- |[[डडेल्धुरा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|डडेल्धुरा १]] |[[ताराप्रसाद जोशी]] | |- |[[दाङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|दाङ १]] |[[देवराज पाठक]] | |- |[[दाङ २ (निर्वाचन क्षेत्र)|दाङ २]] |[[विपिनकुमार आचार्य]] | |- |[[दाङ ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|दाङ ३]] |[[कमल सुवेदी]] | |- |[[धादिङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|धादिङ १]] |[[आसिका तामाङ]] | |- |[[धादिङ २ (निर्वाचन क्षेत्र)|धादिङ २]] |[[बोधनारायण श्रेष्ठ]] | |- |[[धनुषा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|धनुषा २]] |[[रामविनोद साह]] | |- |[[धनुषा ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|धनुषा ३]] |[[मनिष झा]] | |- |[[धनुषा ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|धनुषा ४]] |[[राजकिशोर महतो]] | |- |[[दोलखा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|दोलखा १]] |[[जगदीश खरेल (राजनीतिज्ञ)|जगदीश खरेल]] | |- |[[गोरखा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|गोरखा १]] |[[सुधन गुरुङ]] | |- |[[गोरखा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|गोरखा २]] |[[कविन्द्र बुर्लाकोटी]] | |- |[[गुल्मी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|गुल्मी १]] |[[सागर ढकाल]] | |- |[[गुल्मी २ (निर्वाचन क्षेत्र)|गुल्मी २]] |[[गोविन्द पन्थी]] | |- |[[झापा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|झापा १]] |[[निशा डाँगी]] | |- |[[झापा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|झापा २]] |[[इन्दिरा राना मगर]] | |- |[[झापा ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|झापा ३]] |[[प्रकाश पाठक]] | |- |[[झापा ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|झापा ४]] |[[शम्भुप्रसाद ढकाल]] | |- |[[झापा ५ (निर्वाचन क्षेत्र)|झापा ५]] |[[बालेन शाह]] | |- |[[कैलाली १ (निर्वाचन क्षेत्र)|कैलाली १]] |[[कोमल ज्ञवाली]] | |- |[[कैलाली २ (निर्वाचन क्षेत्र)|कैलाली २]] |[[केपी खनाल]] | |- |[[कैलाली ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|कैलाली ३]] |[[जगतप्रसाद जोशी]] | |- |[[कैलाली ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|कैलाली ४]] |[[खेमराज कोइराला]] | |- |[[कैलाली ५ (निर्वाचन क्षेत्र)|कैलाली ५]] |[[आनन्दबहादुर चन्द]] | |- |[[कञ्चनपुर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|कञ्चनपुर १]] |[[जनकसिंह धामी]] | |- |[[कञ्चनपुर २ (निर्वाचन क्षेत्र)|कञ्चनपुर २]] |[[दीपकराज बोहरा]] | |- |[[कञ्चनपुर ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|कञ्चनपुर ३]] |[[ज्ञानेन्द्रसिंह महता]] | |- |[[कपिलवस्तु १ (निर्वाचन क्षेत्र)|कपिलवस्तु १]] |[[मोहनलाल आचार्य]] | |- |[[कपिलवस्तु २ (निर्वाचन क्षेत्र)|कपिलवस्तु २]] |[[विक्रम थापा]] | |- |[[कास्की १ (निर्वाचन क्षेत्र)|कास्की १]] |[[खडकराज पौडेल]] | |- |[[कास्की २ (निर्वाचन क्षेत्र)|कास्की २]] |[[उत्तम पौडेल]] | |- |[[कास्की ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|कास्की ३]] |[[बिना गुरुङ]] | |- |[[काठमाडौँ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ १]] |[[रञ्जु दर्शना]] | |- |[[काठमाडौँ २ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ २]] |[[सुनिल केसी]] | |- |[[काठमाडौँ ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ३]] |[[राजुनाथ पाण्डे]] | |- |[[काठमाडौँ ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ४]] |[[पुकार बम]] | |- |[[काठमाडौँ ५ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ५]] |[[सस्मित पोखरेल]] | |- |[[काठमाडौँ ६ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ६]] |[[शिशिर खनाल]] | |- |[[काठमाडौँ ७ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ७]] |[[गणेश पराजुली]] | |- |[[काठमाडौँ ८ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ८]] |[[विराजभक्त श्रेष्ठ]] | |- |[[काठमाडौँ ९ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ९]] |[[डोलप्रसाद अर्याल]] | |- |[[काठमाडौँ १० (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ १०]] |[[प्रदीप विष्ट]] | |- |[[काभ्रेपलाञ्चोक १ (निर्वाचन क्षेत्र)|काभ्रेपलाञ्चोक १]] |[[मधुकुमार चौलागाई]] | |- |[[काभ्रेपलाञ्चोक २ (निर्वाचन क्षेत्र)|काभ्रेपलाञ्चोक २]] |[[बदनकुमार भण्डारी]] | |- |[[ललितपुर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|ललितपुर १]] |[[बुद्धरत्न महर्जन]] | |- |[[ललितपुर २ (निर्वाचन क्षेत्र)|ललितपुर २]] |[[जगदीश खरेल]] | |- |[[ललितपुर ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|ललितपुर ३]] |[[तोसिमा कार्की]] | |- |[[लमजुङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|लमजुङ १]] |[[धर्मराज केसी]] | |- |[[महोत्तरी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|महोत्तरी १]] |[[प्रमोदकुमार महतो]] | |- |[[महोत्तरी २ (निर्वाचन क्षेत्र)|महोत्तरी २]] |[[दीपककुमार साह]] | |- |[[महोत्तरी ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|महोत्तरी ३]] |[[उज्वलकुमार झा]] | |- |[[महोत्तरी ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|महोत्तरी ४]] |[[गौरी कुमारी]] | |- |[[मकवानपुर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|मकवानपुर १]] |[[प्रकाश गौतम]] | |- |[[मकवानपुर २ (निर्वाचन क्षेत्र)|मकवानपुर २]] |[[प्रशान्त उप्रेती]] | |- |[[मोरङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|मोरङ १]] |[[यज्ञमणि न्यौपाने]] | |- |[[मोरङ २ (निर्वाचन क्षेत्र)|मोरङ २]] |[[कृष्णकुमार कार्की]] | |- |[[मोरङ ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|मोरङ ३]] |[[गणेश कार्की]] | |- |[[मोरङ ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|मोरङ ४]] |[[सन्तोष राजवंशी]] | |- |[[मोरङ ५ (निर्वाचन क्षेत्र)|मोरङ ५]] |[[आशा झा]] | |- |[[मोरङ ६ (निर्वाचन क्षेत्र)|मोरङ ६]] |[[रुविना आचार्य]] | |- |[[नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) १ (निर्वाचन क्षेत्र)|नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) १]] |[[राजन गौतम]] | |- |[[नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) २ (निर्वाचन क्षेत्र)|नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) २]] |[[मनिष खनाल]] | |- |[[नुवाकोट १ (निर्वाचन क्षेत्र)|नुवाकोट १]] |[[विक्रम तिमिल्सिना]] | |- |[[नुवाकोट २ (निर्वाचन क्षेत्र)|नुवाकोट २]] |[[अचुतम लामिछाने]] | |- |[[ओखलढुङ्गा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|ओखलढुङ्गा १]] |[[विश्वराज पोखरेल]] | |- |[[पाल्पा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|पाल्पा २]] |[[माधवबहादुर थापा]] | |- |[[नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पश्चिम) १ (निर्वाचन क्षेत्र)|नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पश्चिम) १]] |[[विक्रम खनाल]] | |- |[[नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पश्चिम) २ (निर्वाचन क्षेत्र)|नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पश्चिम) २]] |[[नरेन्द्रकुमार गुप्ता]] | |- |[[पर्वत १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पर्वत १]] |[[सागर भुसाल]] | |- |[[पर्सा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पर्सा १]] |[[बुद्धिप्रसाद पन्त]] | |- |[[पर्सा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|पर्सा २]] |[[सुशीलकुमार कानु]] | |- |[[पर्सा ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|पर्सा ३]] |[[रमाकान्त चौरसिया]] | |- |[[पर्सा ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|पर्सा ४]] |[[टेकबहादुर शाक्य]] | |- |[[प्युठान १ (निर्वाचन क्षेत्र)|प्युठान १]] |[[सुशान्त वैदिक]] | |- |[[रामेछाप १ (निर्वाचन क्षेत्र)|रामेछाप १]] |[[कृष्णहरि बुढाथोकी]] | |- |[[रौतहट १ (निर्वाचन क्षेत्र)|रौतहट १]] |[[राजेशकुमार चौधरी]] | |- |[[रौतहट ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|रौतहट ३]] |[[रवीन्द्र पटेल]] | |- |[[रौतहट ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|रौतहट ४]] |[[गणेश पौडेल]] | |- |[[रुपन्देही १ (निर्वाचन क्षेत्र)|रुपन्देही १]] |[[सुनिल लम्साल]] | |- |[[रुपन्देही २ (निर्वाचन क्षेत्र)|रुपन्देही २]] |[[सुलभ खरेल]] | |- |[[रुपन्देही ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|रुपन्देही ३]] |[[लेखजङ्ग थापा]] | |- |[[रुपन्देही ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|रुपन्देही ४]] |[[कन्हैया बनियाँ]] | |- |[[रुपन्देही ५ (निर्वाचन क्षेत्र)|रुपन्देही ५]] |[[तौफिक अहमद खान]] | |- |[[सप्तरी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सप्तरी १]] |[[पुष्पाकुमारी चौधरी]] | |- |[[सप्तरी २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सप्तरी २]] |[[रामजी यादव]] | |- |[[सप्तरी ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|सप्तरी ३]] |[[अमरकान्त चौधरी]] | |- |[[सप्तरी ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|सप्तरी ४]] |[[सीताराम साह]] | |- |[[सर्लाही १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सर्लाही १]] |[[नितिमा भण्डारी]] | |- |[[सर्लाही २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सर्लाही २]] |[[रविन महतो]] | |- |[[सर्लाही ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|सर्लाही ३]] |[[नरेन्द्र साह कलवार]] | |- |[[सर्लाही ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|सर्लाही ४]] |[[अमरेशकुमार सिंह]] | |- |[[सिन्धुली १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिन्धुली १]] |[[धनेन्द्र कार्की]] | |- |[[सिन्धुली २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिन्धुली २]] |[[आशिष गजुरेल]] | |- |[[सिन्धुपाल्चोक १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिन्धुपाल्चोक १]] |[[भरतप्रसाद पराजुली]] | |- |[[सिराहा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिराहा १]] |[[बब्लु गुप्ता]] | |- |[[सिराहा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिराहा २]] |[[शिवशङ्कर यादव]] | |- |[[सिराहा ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिराहा ३]] |[[शम्भुकुमार यादव]] | |- |[[सिराहा ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिराहा ४]] |[[तपेश्वर यादव]] | |- |[[सुनसरी २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सुनसरी २]] |[[लालविक्रम थापा]] | |- |[[सुनसरी ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|सुनसरी ३]] |[[अशोककुमार चौधरी]] | |- |[[सुनसरी ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|सुनसरी ४]] |[[दीपककुमार साह]] | |- |[[सुर्खेत २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सुर्खेत २]] |[[रमेशकुमार सापकोटा]] | |- |[[स्याङ्जा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|स्याङ्जा १]] |[[धनन्जय रेग्मी]] | |- |[[स्याङ्जा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|स्याङ्जा २]] |[[झविलाल डुम्रे]] | |- |[[तनहुँ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|तनहुँ १]] |[[स्वर्णिक वाग्ले]] | |- |[[तनहुँ २ (निर्वाचन क्षेत्र)|तनहुँ २]] |[[श्रीराम न्यौपाने]] | |- |[[उदयपुर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|उदयपुर १]] |[[पारशमणि गेलाल]] | |- |[[उदयपुर २ (निर्वाचन क्षेत्र)|उदयपुर २]] |[[सूर्यबहादुर तामाङ]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[बसुमाया तामाङ]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[गङ्गा छन्त्याल]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[सुमिना उदास]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[अनुष्का श्रेष्ठ]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[ओजस्वरी शेरचन]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[सिर्जना श्रेष्ठ]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[रजनी श्रेष्ठ]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[कुसुम महर्जन]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[भूमिका श्रेष्ठ]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[प्रमिला कुलुजु]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[सुजाता तामाङ]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[कृपा महर्जन]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[एलिजा गुरुङ]] | |- |[[जनजाति]], पुरुष |[[राम लामा]] | |- |[[जनजाति]], पुरुष |[[खुस्बु सरकार श्रेष्ठ]] | |- |[[जनजाति]], पुरुष |[[मिङ्मा ग्याबु शेर्पा]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[प्रतिभा रावल]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[रचना खतिवडा खत्री]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[लिमा अधिकारी]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[विदुषी राणा]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[समिक्षा बास्कोटा]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[श्रद्धा कुँवर क्षेत्री]] | |- |[[खस आर्य]], महिला, पिछडिएको क्षेत्र |[[टीका सङग्रौला]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[क्रान्तिशिखा धिताल]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[आकृति अवस्थी]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[सृष्टी भट्टराई]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[मञ्जु भुसाल]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[प्रभा कार्की]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[सोभा खनाल]] | |- |[[खस आर्य]], महिला, पिछडिएको क्षेत्र |[[रत्नकुमारी थापा]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[ज्ञानु पौडेल]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[प्रभा ढकाल]] | |- |[[खस आर्य]], पुरुष |[[रमेश प्रसाई]] | |- |[[दलित]], महिला |[[रीमा विश्वकर्मा]] | |- |[[दलित]], महिला |[[अमृता विक]] | |- |[[दलित]], महिला |[[सीता बादी]] | |- |[[दलित]], महिला |[[स्मृति सेञ्चुरी]] | |- |[[दलित]], महिला |[[सुस्मा स्वर्णकार]] | |- |[[दलित]], महिला |[[तारा विश्वकर्मा]] | |- |[[दलित]], महिला |[[खिमा विक]] | |- |[[दलित]], पुरुष |[[प्रकाशचन्द्र दर्जी]] | |- |[[थारू जाति|थारू]], महिला |[[गीता चौधरी]] | |- |[[थारू जाति|थारू]], महिला |[[करिस्मा कठरिया]] | |- |[[थारू जाति|थारू]], पुरुष |[[सुरेन्द्र चौधरी]] | |- |[[थारू जाति|थारू]], पुरुष |[[प्रेमलाल चौधरी]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[पूनमकुमारी अग्रवाल]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[नीशा मेहता]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[ललिताकुमारी साह]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[अङ्किता ठाकुर]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[सरिता महतो]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[कामिनीकुमारी चौधरी]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[सुनिताकुमारी चौधरी]] | |- |[[मधेशी]], पुरुष |[[पुरुषोत्तम सुप्रभात यादव]] | |- |[[मधेशी]], पुरुष |[[खगेन्द्र कर्ण]] | |- |[[नेपालमा इस्लाम धर्म|मुसलमान]], महिला |[[समिना मियाँ]] | |- |[[नेपालमा इस्लाम धर्म|मुसलमान]], महिला |[[बफसना बानु]] | |- |[[नेपालमा इस्लाम धर्म|मुसलमान]], महिला |[[गजला शमिम मिकरानी]] | |} {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" ! colspan="3" style="width: 800pt; background:{{party color|Nepali Congress}}; color: white;" |नेपाली काङ्ग्रेस (३८) |- ! style="width:20%;" |निर्वाचन क्षेत्र/{{Abbr|समानुपातिक}} समूह ! style="width:25%;" |सदस्य !विभाग र जिम्मेवारीहरू / टिप्पणीहरू |- |[[अछाम १ (निर्वाचन क्षेत्र)|अछाम १]] |[[भरतकुमार स्वाँर]] | |- |[[बाजुरा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|बाजुरा १]] |[[जनकराज गिरी]] | |- |[[दैलेख १ (निर्वाचन क्षेत्र)|दैलेख १]] |[[बासना थापा]] | |- |[[डोटी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|डोटी १]] |[[भरतबहादुर खड्का]] | |- |[[हुम्ला १ (निर्वाचन क्षेत्र)|हुम्ला १]] |[[जयपति रोकाया]] | |- |[[इलाम १ (निर्वाचन क्षेत्र)|इलाम १]] |[[निस्कल राई]] | |- |[[जाजरकोट १ (निर्वाचन क्षेत्र)|जाजरकोट १]] |[[खड्कबहादुर बुढा]] | |- |[[कपिलवस्तु ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|कपिलवस्तु ३]] |[[अभषेकप्रताप शाह]] | |- |[[मनाङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|मनाङ १]] |[[टेकबहादुर गुरुङ]] | |- |[[मुगु १ (निर्वाचन क्षेत्र)|मुगु १]] |[[खड्ग शाही]] | |- |[[मुस्ताङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|मुस्ताङ १]] |[[योगेश गौचन थकाली]] | |- |[[पाल्पा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पाल्पा १]] |[[सन्दीप राना]] | |- |[[पाँचथर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पाँचथर १]] |[[नरेन्द्र केरुङ]] | |- |[[रसुवा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|रसुवा १]] |[[मोहन आचार्य]] | |- |[[रौतहट २ (निर्वाचन क्षेत्र)|रौतहट २]] |[[मोहम्मद फिरदोश आलम]] | |- |[[सोलुखुम्बु १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सोलुखुम्बु १]] |[[प्रकाशसिंह कार्की]] | |- |[[सुर्खेत १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सुर्खेत १]] |[[विष्णुबहादुर खड्का]] | |- |[[तेह्रथुम १ (निर्वाचन क्षेत्र)|तेह्रथुम १]] |[[सन्तोष सुब्बा]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[गीताकुमारी सेन्दाङ]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[गङ्गालक्ष्मी अवला]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[गीता गुरुङ]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[रेनुका काउचा]] | |- |[[जनजाति]], पुरुष |[[भीष्मराज आङ्देम्बे]] | |- |[[जनजाति]], पुरुष, अपाङ्गता |[[मदनकृष्ण श्रेष्ठ]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[सुशीला ढकाल आचार्य]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[रुक्मिणीदेवी कोइराला]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[रीना उप्रेती]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[सीता थपलिया]] | |- |[[खस आर्य]], पुरुष |[[अर्जुननरसिंह केसी]] | |- |[[खस आर्य]], पुरुष |[[कालीबहादुर सहकारी]] | |- |[[दलित]], महिला |[[हरिनादेवी कुर्मी]] | |- |[[दलित]], महिला |[[पवित्रा विक]] | |- |[[दलित]], महिला |[[मनमाया विश्वकर्मा]] | |- |[[थारू जाति|थारू]], महिला |[[प्रमिलाकुमारी गच्छदार]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[निनुकुमारी कर्ण]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[रेखाकुमारी यादव]] | |- |[[मधेशी]], पुरुष |[[चन्द्रमोहन यादव]] | |- |[[नेपालमा इस्लाम धर्म|मुसलमान]], महिला |[[शाहजन खातुन]] | |} {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" ! colspan="3" style="width: 800pt; background:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}; color: white;" |नेकपा (एमाले) (२५) |- ! style="width:20%;" |निर्वाचन क्षेत्र/{{Abbr|समानुपातिक}} समूह ! style="width:25%;" |सदस्य !विभाग र जिम्मेवारीहरू / टिप्पणीहरू |- |[[अछाम २ (निर्वाचन क्षेत्र)|अछाम २]] |[[यज्ञबहादुर बोगटी]] | |- |[[बझाङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|बझाङ १]] |[[ऐनबहादुर महर]] | |- |[[बाँके २ (निर्वाचन क्षेत्र)|बाँके २]] |[[मोहम्मद इस्तियाक राई]] | |- |[[दैलेख २ (निर्वाचन क्षेत्र)|दैलेख २]] |[[लक्ष्मीप्रसाद पोखरेल]] | |- |[[दार्चुला १ (निर्वाचन क्षेत्र)|दार्चुला १]] |[[गणेशसिंह ठगुन्ना]] | |- |[[धनकुटा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|धनकुटा १]] |[[राजेन्द्रकुमार राई (राजनीतिज्ञ)|राजेन्द्रकुमार राई]] | |- |[[इलाम २ (निर्वाचन क्षेत्र)|इलाम २]] |[[सुहाङ नेम्वाङ]] | |- |[[सङ्खुवासभा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सङ्खुवासभा १]] |[[अर्जुनकुमार कार्की]] | |- |[[ताप्लेजुङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|ताप्लेजुङ १]] |[[क्षितिज थेबे]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[भूमिकालिम्बू सुब्बा]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[गङ्गादेवी श्रेष्ठ]] | |- |[[जनजाति]], पुरुष |[[रामबहादुर थापा]] | |- |[[जनजाति]], पुरुष |[[कुलभक्त शाक्य]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[पद्मकुमारी अर्याल]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[टुकाभद्र हमाल]] | |- |[[खस आर्य]], पुरुष |[[गुरुप्रसाद बराल]] | |- |[[खस आर्य]], पुरुष |[[पुष्पराज कँडेल]] | |- |[[खस आर्य]], महिला, पिछडिएको क्षेत्र, अपाङ्गता |[[यशोधाकुमारी बराल]] | |- |[[थारू जाति|थारू]], पुरुष |[[कृपाराम राना]] | |- |[[दलित]], महिला |[[विष्णुमाया विक]] | |- |[[दलित]], महिला |[[निता घतानी]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[रिङ्गला यादव]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[यशोदाकुमारी यादव]] | |- |[[मधेशी]], पुरुष |[[चन्द्रेश्वर मण्डल]] | |- |[[नेपालमा इस्लाम धर्म|मुसलमान]], महिला |[[सजिदा खातुन सिद्दिकी]] | |} {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" ! colspan="3" style="width: 800pt; background:{{party color|Nepali Communist Party}}; color: white;" |नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी (१७) |- ! style="width:20%;" |निर्वाचन क्षेत्र/{{Abbr|समानुपातिक}} समूह ! style="width:25%;" |सदस्य !विभाग र जिम्मेवारीहरू / टिप्पणीहरू |- |[[धनुषा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|धनुषा १]] |[[मातृकाप्रसाद यादव]] | |- |[[डोल्पा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|डोल्पा १]] |[[धनबहादुर बुढा]] | |- |[[कालिकोट १ (निर्वाचन क्षेत्र)|कालिकोट १]] |[[महेन्द्रबहादुर शाही]] | |- |[[रोल्पा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|रोल्पा १]] |[[वर्षमान पुन]] | |- |[[पूर्वी रुकुम १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पूर्वी रुकुम १]] |[[पुष्पकमल दाहाल]] | |- |[[पश्चिम रुकुम १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पश्चिम रुकुम १]] |[[गोपाल शर्मा]] | |- |[[सल्यान १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सल्यान १]] |[[रमेशकुमार मल्ल]] | |- |[[सिन्धुपाल्चोक २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिन्धुपाल्चोक २]] |[[युवराज दुलाल]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[भीमकुमारी बुढा मगर]] | |- |[[जनजाति]], पुरुष |[[परशुराम तामाङ]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[बलावती शर्मा]] | |- |[[खस आर्य]], पुरुष |[[प्रमेशकुमार हमाल]] | |- |[[खस आर्य]], पुरुष, अपाङ्गता |[[प्रेमबहादुर बायक]] | |- |[[दलित]], महिला |[[पार्वती विक]] | |- |[[दलित]], पुरुष |[[गणेशबहादुर विश्वकर्मा]] | |- |[[थारू जाति|थारू]], महिला |[[निराशा चौधरी]] | |- |[[मधेशी]], पुरुष |[[जोगकुमार बरबरिया यादव]] | |} {| class="wikitable sortable mw-collapsible" ! colspan="3" style="width: 800pt; background:{{party color|श्रम संस्कृति पार्टी}}; color: white;" |श्रम संस्कृति पार्टी (७) |- ! style="width:20%;" |निर्वाचन क्षेत्र/{{Abbr|समानुपातिक}} समूह ! style="width:25%;" |सदस्य !विभाग र जिम्मेवारीहरू / टिप्पणीहरू |- |[[भोजपुर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|भोजपुर १]] |[[ध्रुवराज राई]] | |- |[[खोटाङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|खोटाङ १]] |[[आरेन राई]] | |- |[[सुनसरी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सुनसरी १]] |[[हर्कराज राई]] | |- |[[जनजाति]], पुरुष |[[पुरनप्रसाद लिम्बू]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[अम्बिकादेवी सङ्ग्रौला]] | |- |[[दलित]], महिला |[[राधिका रम्तेल]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[रुविकुमारी ठाकुर]] | |} {| class="wikitable sortable mw-collapsible" ! colspan="3" style="width: 800pt; background:{{party color|राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी}};" |राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (५) |- ! style="width:20%;" |निर्वाचन क्षेत्र/{{Abbr|समानुपातिक}} समूह ! style="width:25%;" |सदस्य !विभाग र जिम्मेवारीहरू / टिप्पणीहरू |- |[[जुम्ला १ (निर्वाचन क्षेत्र)|जुम्ला १]] |[[ज्ञानेन्द्र शाही]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[सरस्वती लामा]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[खुस्बु ओली]] | |- |[[खस आर्य]], पुरुष |[[भरत गिरी]] | |- |[[नेपालमा इस्लाम धर्म|मुसलमान]], पुरुष |[[ताहिर अली भाट]] | |} {| class="wikitable" ! colspan="3" style="width: 800pt; background:{{party color|स्वतन्त्र}};" |स्वतन्त्र (१) |- ! style="width:20%;" |निर्वाचन क्षेत्र/{{Abbr|समानुपातिक}} समूह ! style="width:25%;" |सदस्य !विभाग र जिम्मेवारीहरू / टिप्पणीहरू |- |[[म्याग्दी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|म्याग्दी १]] |[[महावीर पुन]] | |} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} {{नेपाली विधायकहरूको सूची}} [[श्रेणी:नेपालको सङ्घीय संसद]] [[श्रेणी:नेपाल सरकार]] [[श्रेणी:नेपालका सांसदहरू २०८२–| ]] [[श्रेणी:नेपालको राष्ट्रिय सभाका सदस्यहरू]] 57f1gyla2t360q9713te8x3sxoqolk4 1351521 1351518 2026-04-15T02:11:31Z पर्वत सुवेदी 31224 पर्वत सुवेदी ले [[नेपालको तेस्रो सङ्घीय संसद]] बाट पुनर्निर्देश हटाएर [[सातौं प्रतिनिधि सभा (नेपाल)]] लाई त्यसमाथि सारेको हो: पूर्ववत् 1350871 wikitext text/x-wiki {{Infobox legislative term | name = नेपालको सातौँ प्रतिनिधि सभा | image = | image_size = 200px | alt = | caption = | body = [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]] | election = [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२]] | government = | term_start = | term_end = | before = [[नेपालको दोस्रो सङ्घीय संसद|छैटौँ प्रतिनिधि सभा]] | after = | website = {{URL|https://parliament.gov.np}} | chamber2 = [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]] | chamber2_image = House of Representatives Nepal 2026.svg | chamber2_image_size = | chamber2_alt = | membership2 = २७५ | control2 = *{{nowrap|{{Party index link|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} (१८२)}} *{{nowrap|{{Party index link|नेपाली काङ्ग्रेस}} (३८)}} *{{nowrap|{{Party index link|नेकपा (एमाले)}} (२५)}} *{{nowrap|{{Party index link|नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी}} (१७)}} *{{nowrap|{{Party index link|श्रम संस्कृति पार्टी}} (७)}} *{{nowrap|{{Party index link|राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी}} (५)}} *{{nowrap|{{Party index link|स्वतन्त्र}} (१)}} | chamber2_leader1_type = सभामुख | chamber2_leader1 = | chamber2_leader2_type = उपसभामुख | chamber2_leader2 = | chamber2_leader3_type = [[नेपालको प्रधानमन्त्री|सदनको नेता]] | chamber2_leader3 = | chamber2_leader4_type = विपक्षी दलको नेता | chamber2_leader4 = | session1_start = २०८२ चैत १९ | session2_start = | session2_end = }} '''नेपालको तेस्रो सङ्घीय संसद''' [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२|वि.सं. २०८२ फागुन ‍२१ मा सम्पन्न आम निर्वाचन]]बाट निर्वाचित भएको थियो। निर्वाचनबाट [[पहिलो हुने निर्वाचित हुने निर्वाचन प्रणाली|प्रत्यक्ष निर्वाचन प्रणाली]] अन्तर्गत १६५ र [[समानुपातिक प्रतिनिधित्व प्रणाली|समानुपातिक निर्वाचन प्रणाली]] अन्तर्गत ११० गरी कुल २७५ सांसद [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]]मा निर्वाचित भएका थिए।<ref>{{Cite web |date=2026-03-13 |title=यी हुन् नयाँ प्रतिनिधि सभाका २७५ सांसद (सूचीसहित) |url=https://www.ratopati.com/story/550851/these-are-the-275-members-of-the-new-house-of-representatives-including-the-list |access-date=२०८२ चैत १ |website=रातोपाटी |language=नेपाली}}</ref> == संसदीय कार्यकाल == निर्वाचन आयोगले निर्वाचनको अन्तिम नतिजा २०८२ चैत ७ मा [[नेपालका राष्ट्रपति|राष्ट्रपति]] समक्ष पेस गरेको थियो।<ref>{{Cite web |title=EC submits poll report to President |url=https://risingnepaldaily.com/news/77413 |website=GorakhaPatra}}</ref> प्रतिनिधि सभाका ज्येष्ठ सदस्य [[अर्जुननरसिंह केसी]]ले २०८२ चैत १३ मा पद तथा गोपनीयताको शपथ ग्रहण गरेपछि सोही दिन उनले अन्य सदस्यहरूलाई शपथ गराएका थिए।<ref>{{Cite web |date=2026-03-25 |title=Arjun Narsingh KC sworn in as senior-most HoR member |url=https://thehimalayantimes.com/kathmandu/arjun-narsingh-kc-sworn-in-as-senior-most-hor-member |website=The Himalayan Times}}</ref> [[बालेन शाह मन्त्रिपरिषद्|मन्त्रिपरिषद्]]को सिफारिसमा राष्ट्रपतिले २०८२ चैत २० का लागि सङ्घीय संसद्को संयुक्त अधिवेशन आह्वान गरेका थिए।<ref>{{Cite web |title=Government recommends summoning federal parliament session on Thursday |url=https://kathmandupost.com/national/2026/03/30/government-recommends-summoning-house-session-on-thursday |website=kathmandupost.com}}</ref> २०८२ चैत २३ मा [[सभामुख (नेपाल)|सभामुख]] पदमा [[डोलप्रसाद अर्याल]] निर्विरोध निर्वाचित भएका थिए।<ref>{{Cite web |date=2026-04-05 |title=Dol Prasad Aryal elected House Speaker unopposed |url=https://thehimalayantimes.com/kathmandu/dol-prasad-aryal-elected-house-speaker-unopposed |website=The Himalayan Times}}</ref> == नेतृत्व== === पदाधिकारीहरू === * [[प्रतिनिधि सभाको सभामुख (नेपाल)|प्रतिनिधि सभाका सभामुख]]: रिक्त * [[प्रतिनिधि सभाको उपसभामुख (नेपाल)|प्रतिनिधि सभाका उपसभामुख]]: रिक्त === संसदीय दलका नेताहरू === * [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]]को संसदीय दलको नेता: [[बालेन शाह]] * [[नेपाली काङ्ग्रेस]]को संसदीय दलको नेता: रिक्त * [[नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)]]को संसदीय दलको नेता: [[रामबहादुर थापा]] * [[नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी]]को संसदीय दलको नेता: [[पुष्पकमल दाहाल]] * [[श्रम संस्कृति पार्टी]]को संसदीय दलको नेता: [[हर्कराज राई]] * [[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]]को संसदीय दलको नेता: [[ज्ञानबहादुर शाही]]<ref name=":क">{{Cite web |title=राप्रपा संसदीय दलको नेतामा ज्ञानेन्द्र, प्रमुख सचेतकमा खुश्बु|url=https://www.ratopati.com/story/551479/gyanendra-as-rpp-parliamentary-party-leader-khushbu-as-chief-whip |access-date=२०८२ चैत ७|website=रातोपाटी|language=नेपाली}}</ref> === सचेतकहरू === * [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]]को मुख्य सचेतक: रिक्त * [[नेपाली काङ्ग्रेस]]को मुख्य सचेतक: रिक्त * [[नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)]]को मुख्य सचेतक: रिक्त * [[नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी]]को मुख्य सचेतक: [[युवराज दुलाल]] * [[श्रम संस्कृति पार्टी]]को मुख्य सचेतक: रिक्त * [[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]]को मुख्य सचेतक: [[खुस्बु ओली]]<ref name=":क" /> == प्रतिनिधि सभाका सदस्यहरू == {| width="100px" |<gallery mode="slideshow" caption="{{nowrap|नेपालको तेस्रो सङ्घीय संसदको प्रतिनिधि सभा}}"> चित्र:House of Representatives Nepal 2026.svg|[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२]] पश्चात् </gallery> |} {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" rowspan="3" |दल ! colspan="3" |जम्मा सिटहरू |- ! colspan="3" |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२|निर्वाचन]] पश्चात् |- !प्रत्यक्ष !समानुपातिक !जम्मा |- | colspan="5" |'''<small>संसदीय दलहरू</small>'''<ref>{{Cite web |title=६ दलले पाए राष्ट्रिय दलको मान्यता, एउटा नयाँ, ५ वटा पुरानै |url=https://www.onlinekhabar.com/2026/03/1888949/six-parties-receive-national-party-recognition-one-new-five-old|access-date=२०८२ फागुन २८ |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली}}</ref> |- |{{Party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी|full=y}} |१२५ |५७ |१८२ |- |{{Party name with color|नेपाली काङ्ग्रेस|full=y}} |१८ |२० |३८ |- |{{Party name with color|नेकपा (एमाले)}} |९ |१६ |२५ |- |{{Party name with color|नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी|full=y}} |८ |९ |१७ |- |{{Party name with color|श्रम संस्कृति पार्टी|full=y}} |३ |४ |७ |- |{{Party name with color|राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी|full=y}} |१ |४ |५ |- |- |{{Party name with color|स्वतन्त्र|full=y}} |१ |— |१ |- ! colspan="2" |जम्मा !१६५ !११० !२७५ |} {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" ! colspan="3" style="width: 800pt; background:{{party color|Rastriya Swatantra Party}}; color: white;" |राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (१८२) |- ! style="width:20%;" |निर्वाचन क्षेत्र/{{Abbr|समानुपातिक}} समूह ! style="width:25%;" |सदस्य !विभाग र जिम्मेवारीहरू / टिप्पणीहरू |- |[[अर्घाखाँची १ (निर्वाचन क्षेत्र)|अर्घाखाँची १]] |[[हरिप्रसाद भुसाल]] | |- |[[बागलुङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|बागलुङ १]] |[[सुशील खड्का]] | |- |[[बागलुङ २ (निर्वाचन क्षेत्र)|बागलुङ २]] |[[सोम शर्मा]] | |- |[[बैतडी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|बैतडी १]] |[[हरिमोहन भण्डारी]] | |- |[[बाँके १ (निर्वाचन क्षेत्र)|बाँके १]] |[[सुरेशकुमार चौधरी]] | |- |[[बाँके ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|बाँके ३]] |[[खगेन्द्र सुनार]] | |- |[[बारा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|बारा १]] |[[गणेश धिमाल]] | |- |[[बारा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|बारा २]] |[[चन्दनकुमार सिंह]] | |- |[[बारा ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|बारा ३]] |[[अरविन्द साह]] | |- |[[बारा ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|बारा ४]] |[[रहबर अन्सारी]] | |- |[[बर्दिया १ (निर्वाचन क्षेत्र)|बर्दिया १]] |[[ठाकुरसिंह थारू]] | |- |[[बर्दिया २ (निर्वाचन क्षेत्र)|बर्दिया २]] |[[श्रीधर पोखरेल]] | |- |[[भक्तपुर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|भक्तपुर १]] |[[रुकेश रञ्जित]] | |- |[[भक्तपुर २ (निर्वाचन क्षेत्र)|भक्तपुर २]] |[[राजीव खत्री]] | |- |[[चितवन १ (निर्वाचन क्षेत्र)|चितवन १]] |[[हरि ढकाल]] | |- |[[चितवन २ (निर्वाचन क्षेत्र)|चितवन २]] |[[रवि लामिछाने]] | |- |[[चितवन ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|चितवन ३]] |[[सोविता गौतम]] | |- |[[डडेल्धुरा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|डडेल्धुरा १]] |[[ताराप्रसाद जोशी]] | |- |[[दाङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|दाङ १]] |[[देवराज पाठक]] | |- |[[दाङ २ (निर्वाचन क्षेत्र)|दाङ २]] |[[विपिनकुमार आचार्य]] | |- |[[दाङ ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|दाङ ३]] |[[कमल सुवेदी]] | |- |[[धादिङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|धादिङ १]] |[[आसिका तामाङ]] | |- |[[धादिङ २ (निर्वाचन क्षेत्र)|धादिङ २]] |[[बोधनारायण श्रेष्ठ]] | |- |[[धनुषा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|धनुषा २]] |[[रामविनोद साह]] | |- |[[धनुषा ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|धनुषा ३]] |[[मनिष झा]] | |- |[[धनुषा ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|धनुषा ४]] |[[राजकिशोर महतो]] | |- |[[दोलखा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|दोलखा १]] |[[जगदीश खरेल (राजनीतिज्ञ)|जगदीश खरेल]] | |- |[[गोरखा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|गोरखा १]] |[[सुधन गुरुङ]] | |- |[[गोरखा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|गोरखा २]] |[[कविन्द्र बुर्लाकोटी]] | |- |[[गुल्मी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|गुल्मी १]] |[[सागर ढकाल]] | |- |[[गुल्मी २ (निर्वाचन क्षेत्र)|गुल्मी २]] |[[गोविन्द पन्थी]] | |- |[[झापा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|झापा १]] |[[निशा डाँगी]] | |- |[[झापा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|झापा २]] |[[इन्दिरा राना मगर]] | |- |[[झापा ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|झापा ३]] |[[प्रकाश पाठक]] | |- |[[झापा ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|झापा ४]] |[[शम्भुप्रसाद ढकाल]] | |- |[[झापा ५ (निर्वाचन क्षेत्र)|झापा ५]] |[[बालेन शाह]] | |- |[[कैलाली १ (निर्वाचन क्षेत्र)|कैलाली १]] |[[कोमल ज्ञवाली]] | |- |[[कैलाली २ (निर्वाचन क्षेत्र)|कैलाली २]] |[[केपी खनाल]] | |- |[[कैलाली ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|कैलाली ३]] |[[जगतप्रसाद जोशी]] | |- |[[कैलाली ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|कैलाली ४]] |[[खेमराज कोइराला]] | |- |[[कैलाली ५ (निर्वाचन क्षेत्र)|कैलाली ५]] |[[आनन्दबहादुर चन्द]] | |- |[[कञ्चनपुर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|कञ्चनपुर १]] |[[जनकसिंह धामी]] | |- |[[कञ्चनपुर २ (निर्वाचन क्षेत्र)|कञ्चनपुर २]] |[[दीपकराज बोहरा]] | |- |[[कञ्चनपुर ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|कञ्चनपुर ३]] |[[ज्ञानेन्द्रसिंह महता]] | |- |[[कपिलवस्तु १ (निर्वाचन क्षेत्र)|कपिलवस्तु १]] |[[मोहनलाल आचार्य]] | |- |[[कपिलवस्तु २ (निर्वाचन क्षेत्र)|कपिलवस्तु २]] |[[विक्रम थापा]] | |- |[[कास्की १ (निर्वाचन क्षेत्र)|कास्की १]] |[[खडकराज पौडेल]] | |- |[[कास्की २ (निर्वाचन क्षेत्र)|कास्की २]] |[[उत्तम पौडेल]] | |- |[[कास्की ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|कास्की ३]] |[[बिना गुरुङ]] | |- |[[काठमाडौँ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ १]] |[[रञ्जु दर्शना]] | |- |[[काठमाडौँ २ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ २]] |[[सुनिल केसी]] | |- |[[काठमाडौँ ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ३]] |[[राजुनाथ पाण्डे]] | |- |[[काठमाडौँ ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ४]] |[[पुकार बम]] | |- |[[काठमाडौँ ५ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ५]] |[[सस्मित पोखरेल]] | |- |[[काठमाडौँ ६ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ६]] |[[शिशिर खनाल]] | |- |[[काठमाडौँ ७ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ७]] |[[गणेश पराजुली]] | |- |[[काठमाडौँ ८ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ८]] |[[विराजभक्त श्रेष्ठ]] | |- |[[काठमाडौँ ९ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ९]] |[[डोलप्रसाद अर्याल]] | |- |[[काठमाडौँ १० (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ १०]] |[[प्रदीप विष्ट]] | |- |[[काभ्रेपलाञ्चोक १ (निर्वाचन क्षेत्र)|काभ्रेपलाञ्चोक १]] |[[मधुकुमार चौलागाई]] | |- |[[काभ्रेपलाञ्चोक २ (निर्वाचन क्षेत्र)|काभ्रेपलाञ्चोक २]] |[[बदनकुमार भण्डारी]] | |- |[[ललितपुर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|ललितपुर १]] |[[बुद्धरत्न महर्जन]] | |- |[[ललितपुर २ (निर्वाचन क्षेत्र)|ललितपुर २]] |[[जगदीश खरेल]] | |- |[[ललितपुर ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|ललितपुर ३]] |[[तोसिमा कार्की]] | |- |[[लमजुङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|लमजुङ १]] |[[धर्मराज केसी]] | |- |[[महोत्तरी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|महोत्तरी १]] |[[प्रमोदकुमार महतो]] | |- |[[महोत्तरी २ (निर्वाचन क्षेत्र)|महोत्तरी २]] |[[दीपककुमार साह]] | |- |[[महोत्तरी ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|महोत्तरी ३]] |[[उज्वलकुमार झा]] | |- |[[महोत्तरी ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|महोत्तरी ४]] |[[गौरी कुमारी]] | |- |[[मकवानपुर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|मकवानपुर १]] |[[प्रकाश गौतम]] | |- |[[मकवानपुर २ (निर्वाचन क्षेत्र)|मकवानपुर २]] |[[प्रशान्त उप्रेती]] | |- |[[मोरङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|मोरङ १]] |[[यज्ञमणि न्यौपाने]] | |- |[[मोरङ २ (निर्वाचन क्षेत्र)|मोरङ २]] |[[कृष्णकुमार कार्की]] | |- |[[मोरङ ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|मोरङ ३]] |[[गणेश कार्की]] | |- |[[मोरङ ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|मोरङ ४]] |[[सन्तोष राजवंशी]] | |- |[[मोरङ ५ (निर्वाचन क्षेत्र)|मोरङ ५]] |[[आशा झा]] | |- |[[मोरङ ६ (निर्वाचन क्षेत्र)|मोरङ ६]] |[[रुविना आचार्य]] | |- |[[नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) १ (निर्वाचन क्षेत्र)|नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) १]] |[[राजन गौतम]] | |- |[[नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) २ (निर्वाचन क्षेत्र)|नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) २]] |[[मनिष खनाल]] | |- |[[नुवाकोट १ (निर्वाचन क्षेत्र)|नुवाकोट १]] |[[विक्रम तिमिल्सिना]] | |- |[[नुवाकोट २ (निर्वाचन क्षेत्र)|नुवाकोट २]] |[[अचुतम लामिछाने]] | |- |[[ओखलढुङ्गा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|ओखलढुङ्गा १]] |[[विश्वराज पोखरेल]] | |- |[[पाल्पा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|पाल्पा २]] |[[माधवबहादुर थापा]] | |- |[[नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पश्चिम) १ (निर्वाचन क्षेत्र)|नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पश्चिम) १]] |[[विक्रम खनाल]] | |- |[[नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पश्चिम) २ (निर्वाचन क्षेत्र)|नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पश्चिम) २]] |[[नरेन्द्रकुमार गुप्ता]] | |- |[[पर्वत १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पर्वत १]] |[[सागर भुसाल]] | |- |[[पर्सा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पर्सा १]] |[[बुद्धिप्रसाद पन्त]] | |- |[[पर्सा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|पर्सा २]] |[[सुशीलकुमार कानु]] | |- |[[पर्सा ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|पर्सा ३]] |[[रमाकान्त चौरसिया]] | |- |[[पर्सा ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|पर्सा ४]] |[[टेकबहादुर शाक्य]] | |- |[[प्युठान १ (निर्वाचन क्षेत्र)|प्युठान १]] |[[सुशान्त वैदिक]] | |- |[[रामेछाप १ (निर्वाचन क्षेत्र)|रामेछाप १]] |[[कृष्णहरि बुढाथोकी]] | |- |[[रौतहट १ (निर्वाचन क्षेत्र)|रौतहट १]] |[[राजेशकुमार चौधरी]] | |- |[[रौतहट ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|रौतहट ३]] |[[रवीन्द्र पटेल]] | |- |[[रौतहट ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|रौतहट ४]] |[[गणेश पौडेल]] | |- |[[रुपन्देही १ (निर्वाचन क्षेत्र)|रुपन्देही १]] |[[सुनिल लम्साल]] | |- |[[रुपन्देही २ (निर्वाचन क्षेत्र)|रुपन्देही २]] |[[सुलभ खरेल]] | |- |[[रुपन्देही ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|रुपन्देही ३]] |[[लेखजङ्ग थापा]] | |- |[[रुपन्देही ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|रुपन्देही ४]] |[[कन्हैया बनियाँ]] | |- |[[रुपन्देही ५ (निर्वाचन क्षेत्र)|रुपन्देही ५]] |[[तौफिक अहमद खान]] | |- |[[सप्तरी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सप्तरी १]] |[[पुष्पाकुमारी चौधरी]] | |- |[[सप्तरी २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सप्तरी २]] |[[रामजी यादव]] | |- |[[सप्तरी ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|सप्तरी ३]] |[[अमरकान्त चौधरी]] | |- |[[सप्तरी ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|सप्तरी ४]] |[[सीताराम साह]] | |- |[[सर्लाही १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सर्लाही १]] |[[नितिमा भण्डारी]] | |- |[[सर्लाही २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सर्लाही २]] |[[रविन महतो]] | |- |[[सर्लाही ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|सर्लाही ३]] |[[नरेन्द्र साह कलवार]] | |- |[[सर्लाही ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|सर्लाही ४]] |[[अमरेशकुमार सिंह]] | |- |[[सिन्धुली १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिन्धुली १]] |[[धनेन्द्र कार्की]] | |- |[[सिन्धुली २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिन्धुली २]] |[[आशिष गजुरेल]] | |- |[[सिन्धुपाल्चोक १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिन्धुपाल्चोक १]] |[[भरतप्रसाद पराजुली]] | |- |[[सिराहा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिराहा १]] |[[बब्लु गुप्ता]] | |- |[[सिराहा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिराहा २]] |[[शिवशङ्कर यादव]] | |- |[[सिराहा ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिराहा ३]] |[[शम्भुकुमार यादव]] | |- |[[सिराहा ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिराहा ४]] |[[तपेश्वर यादव]] | |- |[[सुनसरी २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सुनसरी २]] |[[लालविक्रम थापा]] | |- |[[सुनसरी ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|सुनसरी ३]] |[[अशोककुमार चौधरी]] | |- |[[सुनसरी ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|सुनसरी ४]] |[[दीपककुमार साह]] | |- |[[सुर्खेत २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सुर्खेत २]] |[[रमेशकुमार सापकोटा]] | |- |[[स्याङ्जा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|स्याङ्जा १]] |[[धनन्जय रेग्मी]] | |- |[[स्याङ्जा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|स्याङ्जा २]] |[[झविलाल डुम्रे]] | |- |[[तनहुँ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|तनहुँ १]] |[[स्वर्णिक वाग्ले]] | |- |[[तनहुँ २ (निर्वाचन क्षेत्र)|तनहुँ २]] |[[श्रीराम न्यौपाने]] | |- |[[उदयपुर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|उदयपुर १]] |[[पारशमणि गेलाल]] | |- |[[उदयपुर २ (निर्वाचन क्षेत्र)|उदयपुर २]] |[[सूर्यबहादुर तामाङ]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[बसुमाया तामाङ]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[गङ्गा छन्त्याल]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[सुमिना उदास]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[अनुष्का श्रेष्ठ]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[ओजस्वरी शेरचन]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[सिर्जना श्रेष्ठ]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[रजनी श्रेष्ठ]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[कुसुम महर्जन]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[भूमिका श्रेष्ठ]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[प्रमिला कुलुजु]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[सुजाता तामाङ]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[कृपा महर्जन]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[एलिजा गुरुङ]] | |- |[[जनजाति]], पुरुष |[[राम लामा]] | |- |[[जनजाति]], पुरुष |[[खुस्बु सरकार श्रेष्ठ]] | |- |[[जनजाति]], पुरुष |[[मिङ्मा ग्याबु शेर्पा]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[प्रतिभा रावल]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[रचना खतिवडा खत्री]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[लिमा अधिकारी]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[विदुषी राणा]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[समिक्षा बास्कोटा]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[श्रद्धा कुँवर क्षेत्री]] | |- |[[खस आर्य]], महिला, पिछडिएको क्षेत्र |[[टीका सङग्रौला]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[क्रान्तिशिखा धिताल]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[आकृति अवस्थी]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[सृष्टी भट्टराई]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[मञ्जु भुसाल]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[प्रभा कार्की]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[सोभा खनाल]] | |- |[[खस आर्य]], महिला, पिछडिएको क्षेत्र |[[रत्नकुमारी थापा]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[ज्ञानु पौडेल]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[प्रभा ढकाल]] | |- |[[खस आर्य]], पुरुष |[[रमेश प्रसाई]] | |- |[[दलित]], महिला |[[रीमा विश्वकर्मा]] | |- |[[दलित]], महिला |[[अमृता विक]] | |- |[[दलित]], महिला |[[सीता बादी]] | |- |[[दलित]], महिला |[[स्मृति सेञ्चुरी]] | |- |[[दलित]], महिला |[[सुस्मा स्वर्णकार]] | |- |[[दलित]], महिला |[[तारा विश्वकर्मा]] | |- |[[दलित]], महिला |[[खिमा विक]] | |- |[[दलित]], पुरुष |[[प्रकाशचन्द्र दर्जी]] | |- |[[थारू जाति|थारू]], महिला |[[गीता चौधरी]] | |- |[[थारू जाति|थारू]], महिला |[[करिस्मा कठरिया]] | |- |[[थारू जाति|थारू]], पुरुष |[[सुरेन्द्र चौधरी]] | |- |[[थारू जाति|थारू]], पुरुष |[[प्रेमलाल चौधरी]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[पूनमकुमारी अग्रवाल]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[नीशा मेहता]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[ललिताकुमारी साह]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[अङ्किता ठाकुर]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[सरिता महतो]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[कामिनीकुमारी चौधरी]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[सुनिताकुमारी चौधरी]] | |- |[[मधेशी]], पुरुष |[[पुरुषोत्तम सुप्रभात यादव]] | |- |[[मधेशी]], पुरुष |[[खगेन्द्र कर्ण]] | |- |[[नेपालमा इस्लाम धर्म|मुसलमान]], महिला |[[समिना मियाँ]] | |- |[[नेपालमा इस्लाम धर्म|मुसलमान]], महिला |[[बफसना बानु]] | |- |[[नेपालमा इस्लाम धर्म|मुसलमान]], महिला |[[गजला शमिम मिकरानी]] | |} {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" ! colspan="3" style="width: 800pt; background:{{party color|Nepali Congress}}; color: white;" |नेपाली काङ्ग्रेस (३८) |- ! style="width:20%;" |निर्वाचन क्षेत्र/{{Abbr|समानुपातिक}} समूह ! style="width:25%;" |सदस्य !विभाग र जिम्मेवारीहरू / टिप्पणीहरू |- |[[अछाम १ (निर्वाचन क्षेत्र)|अछाम १]] |[[भरतकुमार स्वाँर]] | |- |[[बाजुरा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|बाजुरा १]] |[[जनकराज गिरी]] | |- |[[दैलेख १ (निर्वाचन क्षेत्र)|दैलेख १]] |[[बासना थापा]] | |- |[[डोटी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|डोटी १]] |[[भरतबहादुर खड्का]] | |- |[[हुम्ला १ (निर्वाचन क्षेत्र)|हुम्ला १]] |[[जयपति रोकाया]] | |- |[[इलाम १ (निर्वाचन क्षेत्र)|इलाम १]] |[[निस्कल राई]] | |- |[[जाजरकोट १ (निर्वाचन क्षेत्र)|जाजरकोट १]] |[[खड्कबहादुर बुढा]] | |- |[[कपिलवस्तु ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|कपिलवस्तु ३]] |[[अभषेकप्रताप शाह]] | |- |[[मनाङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|मनाङ १]] |[[टेकबहादुर गुरुङ]] | |- |[[मुगु १ (निर्वाचन क्षेत्र)|मुगु १]] |[[खड्ग शाही]] | |- |[[मुस्ताङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|मुस्ताङ १]] |[[योगेश गौचन थकाली]] | |- |[[पाल्पा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पाल्पा १]] |[[सन्दीप राना]] | |- |[[पाँचथर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पाँचथर १]] |[[नरेन्द्र केरुङ]] | |- |[[रसुवा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|रसुवा १]] |[[मोहन आचार्य]] | |- |[[रौतहट २ (निर्वाचन क्षेत्र)|रौतहट २]] |[[मोहम्मद फिरदोश आलम]] | |- |[[सोलुखुम्बु १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सोलुखुम्बु १]] |[[प्रकाशसिंह कार्की]] | |- |[[सुर्खेत १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सुर्खेत १]] |[[विष्णुबहादुर खड्का]] | |- |[[तेह्रथुम १ (निर्वाचन क्षेत्र)|तेह्रथुम १]] |[[सन्तोष सुब्बा]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[गीताकुमारी सेन्दाङ]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[गङ्गालक्ष्मी अवला]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[गीता गुरुङ]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[रेनुका काउचा]] | |- |[[जनजाति]], पुरुष |[[भीष्मराज आङ्देम्बे]] | |- |[[जनजाति]], पुरुष, अपाङ्गता |[[मदनकृष्ण श्रेष्ठ]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[सुशीला ढकाल आचार्य]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[रुक्मिणीदेवी कोइराला]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[रीना उप्रेती]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[सीता थपलिया]] | |- |[[खस आर्य]], पुरुष |[[अर्जुननरसिंह केसी]] | |- |[[खस आर्य]], पुरुष |[[कालीबहादुर सहकारी]] | |- |[[दलित]], महिला |[[हरिनादेवी कुर्मी]] | |- |[[दलित]], महिला |[[पवित्रा विक]] | |- |[[दलित]], महिला |[[मनमाया विश्वकर्मा]] | |- |[[थारू जाति|थारू]], महिला |[[प्रमिलाकुमारी गच्छदार]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[निनुकुमारी कर्ण]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[रेखाकुमारी यादव]] | |- |[[मधेशी]], पुरुष |[[चन्द्रमोहन यादव]] | |- |[[नेपालमा इस्लाम धर्म|मुसलमान]], महिला |[[शाहजन खातुन]] | |} {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" ! colspan="3" style="width: 800pt; background:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}; color: white;" |नेकपा (एमाले) (२५) |- ! style="width:20%;" |निर्वाचन क्षेत्र/{{Abbr|समानुपातिक}} समूह ! style="width:25%;" |सदस्य !विभाग र जिम्मेवारीहरू / टिप्पणीहरू |- |[[अछाम २ (निर्वाचन क्षेत्र)|अछाम २]] |[[यज्ञबहादुर बोगटी]] | |- |[[बझाङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|बझाङ १]] |[[ऐनबहादुर महर]] | |- |[[बाँके २ (निर्वाचन क्षेत्र)|बाँके २]] |[[मोहम्मद इस्तियाक राई]] | |- |[[दैलेख २ (निर्वाचन क्षेत्र)|दैलेख २]] |[[लक्ष्मीप्रसाद पोखरेल]] | |- |[[दार्चुला १ (निर्वाचन क्षेत्र)|दार्चुला १]] |[[गणेशसिंह ठगुन्ना]] | |- |[[धनकुटा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|धनकुटा १]] |[[राजेन्द्रकुमार राई (राजनीतिज्ञ)|राजेन्द्रकुमार राई]] | |- |[[इलाम २ (निर्वाचन क्षेत्र)|इलाम २]] |[[सुहाङ नेम्वाङ]] | |- |[[सङ्खुवासभा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सङ्खुवासभा १]] |[[अर्जुनकुमार कार्की]] | |- |[[ताप्लेजुङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|ताप्लेजुङ १]] |[[क्षितिज थेबे]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[भूमिकालिम्बू सुब्बा]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[गङ्गादेवी श्रेष्ठ]] | |- |[[जनजाति]], पुरुष |[[रामबहादुर थापा]] | |- |[[जनजाति]], पुरुष |[[कुलभक्त शाक्य]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[पद्मकुमारी अर्याल]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[टुकाभद्र हमाल]] | |- |[[खस आर्य]], पुरुष |[[गुरुप्रसाद बराल]] | |- |[[खस आर्य]], पुरुष |[[पुष्पराज कँडेल]] | |- |[[खस आर्य]], महिला, पिछडिएको क्षेत्र, अपाङ्गता |[[यशोधाकुमारी बराल]] | |- |[[थारू जाति|थारू]], पुरुष |[[कृपाराम राना]] | |- |[[दलित]], महिला |[[विष्णुमाया विक]] | |- |[[दलित]], महिला |[[निता घतानी]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[रिङ्गला यादव]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[यशोदाकुमारी यादव]] | |- |[[मधेशी]], पुरुष |[[चन्द्रेश्वर मण्डल]] | |- |[[नेपालमा इस्लाम धर्म|मुसलमान]], महिला |[[सजिदा खातुन सिद्दिकी]] | |} {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" ! colspan="3" style="width: 800pt; background:{{party color|Nepali Communist Party}}; color: white;" |नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी (१७) |- ! style="width:20%;" |निर्वाचन क्षेत्र/{{Abbr|समानुपातिक}} समूह ! style="width:25%;" |सदस्य !विभाग र जिम्मेवारीहरू / टिप्पणीहरू |- |[[धनुषा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|धनुषा १]] |[[मातृकाप्रसाद यादव]] | |- |[[डोल्पा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|डोल्पा १]] |[[धनबहादुर बुढा]] | |- |[[कालिकोट १ (निर्वाचन क्षेत्र)|कालिकोट १]] |[[महेन्द्रबहादुर शाही]] | |- |[[रोल्पा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|रोल्पा १]] |[[वर्षमान पुन]] | |- |[[पूर्वी रुकुम १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पूर्वी रुकुम १]] |[[पुष्पकमल दाहाल]] | |- |[[पश्चिम रुकुम १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पश्चिम रुकुम १]] |[[गोपाल शर्मा]] | |- |[[सल्यान १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सल्यान १]] |[[रमेशकुमार मल्ल]] | |- |[[सिन्धुपाल्चोक २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिन्धुपाल्चोक २]] |[[युवराज दुलाल]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[भीमकुमारी बुढा मगर]] | |- |[[जनजाति]], पुरुष |[[परशुराम तामाङ]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[बलावती शर्मा]] | |- |[[खस आर्य]], पुरुष |[[प्रमेशकुमार हमाल]] | |- |[[खस आर्य]], पुरुष, अपाङ्गता |[[प्रेमबहादुर बायक]] | |- |[[दलित]], महिला |[[पार्वती विक]] | |- |[[दलित]], पुरुष |[[गणेशबहादुर विश्वकर्मा]] | |- |[[थारू जाति|थारू]], महिला |[[निराशा चौधरी]] | |- |[[मधेशी]], पुरुष |[[जोगकुमार बरबरिया यादव]] | |} {| class="wikitable sortable mw-collapsible" ! colspan="3" style="width: 800pt; background:{{party color|श्रम संस्कृति पार्टी}}; color: white;" |श्रम संस्कृति पार्टी (७) |- ! style="width:20%;" |निर्वाचन क्षेत्र/{{Abbr|समानुपातिक}} समूह ! style="width:25%;" |सदस्य !विभाग र जिम्मेवारीहरू / टिप्पणीहरू |- |[[भोजपुर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|भोजपुर १]] |[[ध्रुवराज राई]] | |- |[[खोटाङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|खोटाङ १]] |[[आरेन राई]] | |- |[[सुनसरी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सुनसरी १]] |[[हर्कराज राई]] | |- |[[जनजाति]], पुरुष |[[पुरनप्रसाद लिम्बू]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[अम्बिकादेवी सङ्ग्रौला]] | |- |[[दलित]], महिला |[[राधिका रम्तेल]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[रुविकुमारी ठाकुर]] | |} {| class="wikitable sortable mw-collapsible" ! colspan="3" style="width: 800pt; background:{{party color|राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी}};" |राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (५) |- ! style="width:20%;" |निर्वाचन क्षेत्र/{{Abbr|समानुपातिक}} समूह ! style="width:25%;" |सदस्य !विभाग र जिम्मेवारीहरू / टिप्पणीहरू |- |[[जुम्ला १ (निर्वाचन क्षेत्र)|जुम्ला १]] |[[ज्ञानेन्द्र शाही]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[सरस्वती लामा]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[खुस्बु ओली]] | |- |[[खस आर्य]], पुरुष |[[भरत गिरी]] | |- |[[नेपालमा इस्लाम धर्म|मुसलमान]], पुरुष |[[ताहिर अली भाट]] | |} {| class="wikitable" ! colspan="3" style="width: 800pt; background:{{party color|स्वतन्त्र}};" |स्वतन्त्र (१) |- ! style="width:20%;" |निर्वाचन क्षेत्र/{{Abbr|समानुपातिक}} समूह ! style="width:25%;" |सदस्य !विभाग र जिम्मेवारीहरू / टिप्पणीहरू |- |[[म्याग्दी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|म्याग्दी १]] |[[महावीर पुन]] | |} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} {{नेपाली विधायकहरूको सूची}} [[श्रेणी:नेपालको सङ्घीय संसद]] [[श्रेणी:नेपाल सरकार]] [[श्रेणी:नेपालका सांसदहरू २०८२–| ]] [[श्रेणी:नेपालको राष्ट्रिय सभाका सदस्यहरू]] 57f1gyla2t360q9713te8x3sxoqolk4 1351523 1351521 2026-04-15T02:12:11Z पर्वत सुवेदी 31224 "[[नेपालको तेस्रो सङ्घीय संसद]]" सुरक्षित ([सार्नुहोस्=ढाँचा सम्पादक र प्रबन्धकहरूलाई मात्र अनुमति दिने] (अनिश्चितकाल)) 1350871 wikitext text/x-wiki {{Infobox legislative term | name = नेपालको सातौँ प्रतिनिधि सभा | image = | image_size = 200px | alt = | caption = | body = [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]] | election = [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२]] | government = | term_start = | term_end = | before = [[नेपालको दोस्रो सङ्घीय संसद|छैटौँ प्रतिनिधि सभा]] | after = | website = {{URL|https://parliament.gov.np}} | chamber2 = [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]] | chamber2_image = House of Representatives Nepal 2026.svg | chamber2_image_size = | chamber2_alt = | membership2 = २७५ | control2 = *{{nowrap|{{Party index link|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} (१८२)}} *{{nowrap|{{Party index link|नेपाली काङ्ग्रेस}} (३८)}} *{{nowrap|{{Party index link|नेकपा (एमाले)}} (२५)}} *{{nowrap|{{Party index link|नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी}} (१७)}} *{{nowrap|{{Party index link|श्रम संस्कृति पार्टी}} (७)}} *{{nowrap|{{Party index link|राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी}} (५)}} *{{nowrap|{{Party index link|स्वतन्त्र}} (१)}} | chamber2_leader1_type = सभामुख | chamber2_leader1 = | chamber2_leader2_type = उपसभामुख | chamber2_leader2 = | chamber2_leader3_type = [[नेपालको प्रधानमन्त्री|सदनको नेता]] | chamber2_leader3 = | chamber2_leader4_type = विपक्षी दलको नेता | chamber2_leader4 = | session1_start = २०८२ चैत १९ | session2_start = | session2_end = }} '''नेपालको तेस्रो सङ्घीय संसद''' [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२|वि.सं. २०८२ फागुन ‍२१ मा सम्पन्न आम निर्वाचन]]बाट निर्वाचित भएको थियो। निर्वाचनबाट [[पहिलो हुने निर्वाचित हुने निर्वाचन प्रणाली|प्रत्यक्ष निर्वाचन प्रणाली]] अन्तर्गत १६५ र [[समानुपातिक प्रतिनिधित्व प्रणाली|समानुपातिक निर्वाचन प्रणाली]] अन्तर्गत ११० गरी कुल २७५ सांसद [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]]मा निर्वाचित भएका थिए।<ref>{{Cite web |date=2026-03-13 |title=यी हुन् नयाँ प्रतिनिधि सभाका २७५ सांसद (सूचीसहित) |url=https://www.ratopati.com/story/550851/these-are-the-275-members-of-the-new-house-of-representatives-including-the-list |access-date=२०८२ चैत १ |website=रातोपाटी |language=नेपाली}}</ref> == संसदीय कार्यकाल == निर्वाचन आयोगले निर्वाचनको अन्तिम नतिजा २०८२ चैत ७ मा [[नेपालका राष्ट्रपति|राष्ट्रपति]] समक्ष पेस गरेको थियो।<ref>{{Cite web |title=EC submits poll report to President |url=https://risingnepaldaily.com/news/77413 |website=GorakhaPatra}}</ref> प्रतिनिधि सभाका ज्येष्ठ सदस्य [[अर्जुननरसिंह केसी]]ले २०८२ चैत १३ मा पद तथा गोपनीयताको शपथ ग्रहण गरेपछि सोही दिन उनले अन्य सदस्यहरूलाई शपथ गराएका थिए।<ref>{{Cite web |date=2026-03-25 |title=Arjun Narsingh KC sworn in as senior-most HoR member |url=https://thehimalayantimes.com/kathmandu/arjun-narsingh-kc-sworn-in-as-senior-most-hor-member |website=The Himalayan Times}}</ref> [[बालेन शाह मन्त्रिपरिषद्|मन्त्रिपरिषद्]]को सिफारिसमा राष्ट्रपतिले २०८२ चैत २० का लागि सङ्घीय संसद्को संयुक्त अधिवेशन आह्वान गरेका थिए।<ref>{{Cite web |title=Government recommends summoning federal parliament session on Thursday |url=https://kathmandupost.com/national/2026/03/30/government-recommends-summoning-house-session-on-thursday |website=kathmandupost.com}}</ref> २०८२ चैत २३ मा [[सभामुख (नेपाल)|सभामुख]] पदमा [[डोलप्रसाद अर्याल]] निर्विरोध निर्वाचित भएका थिए।<ref>{{Cite web |date=2026-04-05 |title=Dol Prasad Aryal elected House Speaker unopposed |url=https://thehimalayantimes.com/kathmandu/dol-prasad-aryal-elected-house-speaker-unopposed |website=The Himalayan Times}}</ref> == नेतृत्व== === पदाधिकारीहरू === * [[प्रतिनिधि सभाको सभामुख (नेपाल)|प्रतिनिधि सभाका सभामुख]]: रिक्त * [[प्रतिनिधि सभाको उपसभामुख (नेपाल)|प्रतिनिधि सभाका उपसभामुख]]: रिक्त === संसदीय दलका नेताहरू === * [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]]को संसदीय दलको नेता: [[बालेन शाह]] * [[नेपाली काङ्ग्रेस]]को संसदीय दलको नेता: रिक्त * [[नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)]]को संसदीय दलको नेता: [[रामबहादुर थापा]] * [[नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी]]को संसदीय दलको नेता: [[पुष्पकमल दाहाल]] * [[श्रम संस्कृति पार्टी]]को संसदीय दलको नेता: [[हर्कराज राई]] * [[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]]को संसदीय दलको नेता: [[ज्ञानबहादुर शाही]]<ref name=":क">{{Cite web |title=राप्रपा संसदीय दलको नेतामा ज्ञानेन्द्र, प्रमुख सचेतकमा खुश्बु|url=https://www.ratopati.com/story/551479/gyanendra-as-rpp-parliamentary-party-leader-khushbu-as-chief-whip |access-date=२०८२ चैत ७|website=रातोपाटी|language=नेपाली}}</ref> === सचेतकहरू === * [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]]को मुख्य सचेतक: रिक्त * [[नेपाली काङ्ग्रेस]]को मुख्य सचेतक: रिक्त * [[नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)]]को मुख्य सचेतक: रिक्त * [[नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी]]को मुख्य सचेतक: [[युवराज दुलाल]] * [[श्रम संस्कृति पार्टी]]को मुख्य सचेतक: रिक्त * [[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]]को मुख्य सचेतक: [[खुस्बु ओली]]<ref name=":क" /> == प्रतिनिधि सभाका सदस्यहरू == {| width="100px" |<gallery mode="slideshow" caption="{{nowrap|नेपालको तेस्रो सङ्घीय संसदको प्रतिनिधि सभा}}"> चित्र:House of Representatives Nepal 2026.svg|[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२]] पश्चात् </gallery> |} {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" rowspan="3" |दल ! colspan="3" |जम्मा सिटहरू |- ! colspan="3" |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२|निर्वाचन]] पश्चात् |- !प्रत्यक्ष !समानुपातिक !जम्मा |- | colspan="5" |'''<small>संसदीय दलहरू</small>'''<ref>{{Cite web |title=६ दलले पाए राष्ट्रिय दलको मान्यता, एउटा नयाँ, ५ वटा पुरानै |url=https://www.onlinekhabar.com/2026/03/1888949/six-parties-receive-national-party-recognition-one-new-five-old|access-date=२०८२ फागुन २८ |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली}}</ref> |- |{{Party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी|full=y}} |१२५ |५७ |१८२ |- |{{Party name with color|नेपाली काङ्ग्रेस|full=y}} |१८ |२० |३८ |- |{{Party name with color|नेकपा (एमाले)}} |९ |१६ |२५ |- |{{Party name with color|नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी|full=y}} |८ |९ |१७ |- |{{Party name with color|श्रम संस्कृति पार्टी|full=y}} |३ |४ |७ |- |{{Party name with color|राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी|full=y}} |१ |४ |५ |- |- |{{Party name with color|स्वतन्त्र|full=y}} |१ |— |१ |- ! colspan="2" |जम्मा !१६५ !११० !२७५ |} {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" ! colspan="3" style="width: 800pt; background:{{party color|Rastriya Swatantra Party}}; color: white;" |राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (१८२) |- ! style="width:20%;" |निर्वाचन क्षेत्र/{{Abbr|समानुपातिक}} समूह ! style="width:25%;" |सदस्य !विभाग र जिम्मेवारीहरू / टिप्पणीहरू |- |[[अर्घाखाँची १ (निर्वाचन क्षेत्र)|अर्घाखाँची १]] |[[हरिप्रसाद भुसाल]] | |- |[[बागलुङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|बागलुङ १]] |[[सुशील खड्का]] | |- |[[बागलुङ २ (निर्वाचन क्षेत्र)|बागलुङ २]] |[[सोम शर्मा]] | |- |[[बैतडी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|बैतडी १]] |[[हरिमोहन भण्डारी]] | |- |[[बाँके १ (निर्वाचन क्षेत्र)|बाँके १]] |[[सुरेशकुमार चौधरी]] | |- |[[बाँके ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|बाँके ३]] |[[खगेन्द्र सुनार]] | |- |[[बारा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|बारा १]] |[[गणेश धिमाल]] | |- |[[बारा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|बारा २]] |[[चन्दनकुमार सिंह]] | |- |[[बारा ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|बारा ३]] |[[अरविन्द साह]] | |- |[[बारा ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|बारा ४]] |[[रहबर अन्सारी]] | |- |[[बर्दिया १ (निर्वाचन क्षेत्र)|बर्दिया १]] |[[ठाकुरसिंह थारू]] | |- |[[बर्दिया २ (निर्वाचन क्षेत्र)|बर्दिया २]] |[[श्रीधर पोखरेल]] | |- |[[भक्तपुर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|भक्तपुर १]] |[[रुकेश रञ्जित]] | |- |[[भक्तपुर २ (निर्वाचन क्षेत्र)|भक्तपुर २]] |[[राजीव खत्री]] | |- |[[चितवन १ (निर्वाचन क्षेत्र)|चितवन १]] |[[हरि ढकाल]] | |- |[[चितवन २ (निर्वाचन क्षेत्र)|चितवन २]] |[[रवि लामिछाने]] | |- |[[चितवन ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|चितवन ३]] |[[सोविता गौतम]] | |- |[[डडेल्धुरा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|डडेल्धुरा १]] |[[ताराप्रसाद जोशी]] | |- |[[दाङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|दाङ १]] |[[देवराज पाठक]] | |- |[[दाङ २ (निर्वाचन क्षेत्र)|दाङ २]] |[[विपिनकुमार आचार्य]] | |- |[[दाङ ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|दाङ ३]] |[[कमल सुवेदी]] | |- |[[धादिङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|धादिङ १]] |[[आसिका तामाङ]] | |- |[[धादिङ २ (निर्वाचन क्षेत्र)|धादिङ २]] |[[बोधनारायण श्रेष्ठ]] | |- |[[धनुषा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|धनुषा २]] |[[रामविनोद साह]] | |- |[[धनुषा ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|धनुषा ३]] |[[मनिष झा]] | |- |[[धनुषा ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|धनुषा ४]] |[[राजकिशोर महतो]] | |- |[[दोलखा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|दोलखा १]] |[[जगदीश खरेल (राजनीतिज्ञ)|जगदीश खरेल]] | |- |[[गोरखा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|गोरखा १]] |[[सुधन गुरुङ]] | |- |[[गोरखा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|गोरखा २]] |[[कविन्द्र बुर्लाकोटी]] | |- |[[गुल्मी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|गुल्मी १]] |[[सागर ढकाल]] | |- |[[गुल्मी २ (निर्वाचन क्षेत्र)|गुल्मी २]] |[[गोविन्द पन्थी]] | |- |[[झापा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|झापा १]] |[[निशा डाँगी]] | |- |[[झापा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|झापा २]] |[[इन्दिरा राना मगर]] | |- |[[झापा ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|झापा ३]] |[[प्रकाश पाठक]] | |- |[[झापा ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|झापा ४]] |[[शम्भुप्रसाद ढकाल]] | |- |[[झापा ५ (निर्वाचन क्षेत्र)|झापा ५]] |[[बालेन शाह]] | |- |[[कैलाली १ (निर्वाचन क्षेत्र)|कैलाली १]] |[[कोमल ज्ञवाली]] | |- |[[कैलाली २ (निर्वाचन क्षेत्र)|कैलाली २]] |[[केपी खनाल]] | |- |[[कैलाली ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|कैलाली ३]] |[[जगतप्रसाद जोशी]] | |- |[[कैलाली ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|कैलाली ४]] |[[खेमराज कोइराला]] | |- |[[कैलाली ५ (निर्वाचन क्षेत्र)|कैलाली ५]] |[[आनन्दबहादुर चन्द]] | |- |[[कञ्चनपुर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|कञ्चनपुर १]] |[[जनकसिंह धामी]] | |- |[[कञ्चनपुर २ (निर्वाचन क्षेत्र)|कञ्चनपुर २]] |[[दीपकराज बोहरा]] | |- |[[कञ्चनपुर ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|कञ्चनपुर ३]] |[[ज्ञानेन्द्रसिंह महता]] | |- |[[कपिलवस्तु १ (निर्वाचन क्षेत्र)|कपिलवस्तु १]] |[[मोहनलाल आचार्य]] | |- |[[कपिलवस्तु २ (निर्वाचन क्षेत्र)|कपिलवस्तु २]] |[[विक्रम थापा]] | |- |[[कास्की १ (निर्वाचन क्षेत्र)|कास्की १]] |[[खडकराज पौडेल]] | |- |[[कास्की २ (निर्वाचन क्षेत्र)|कास्की २]] |[[उत्तम पौडेल]] | |- |[[कास्की ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|कास्की ३]] |[[बिना गुरुङ]] | |- |[[काठमाडौँ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ १]] |[[रञ्जु दर्शना]] | |- |[[काठमाडौँ २ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ २]] |[[सुनिल केसी]] | |- |[[काठमाडौँ ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ३]] |[[राजुनाथ पाण्डे]] | |- |[[काठमाडौँ ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ४]] |[[पुकार बम]] | |- |[[काठमाडौँ ५ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ५]] |[[सस्मित पोखरेल]] | |- |[[काठमाडौँ ६ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ६]] |[[शिशिर खनाल]] | |- |[[काठमाडौँ ७ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ७]] |[[गणेश पराजुली]] | |- |[[काठमाडौँ ८ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ८]] |[[विराजभक्त श्रेष्ठ]] | |- |[[काठमाडौँ ९ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ९]] |[[डोलप्रसाद अर्याल]] | |- |[[काठमाडौँ १० (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ १०]] |[[प्रदीप विष्ट]] | |- |[[काभ्रेपलाञ्चोक १ (निर्वाचन क्षेत्र)|काभ्रेपलाञ्चोक १]] |[[मधुकुमार चौलागाई]] | |- |[[काभ्रेपलाञ्चोक २ (निर्वाचन क्षेत्र)|काभ्रेपलाञ्चोक २]] |[[बदनकुमार भण्डारी]] | |- |[[ललितपुर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|ललितपुर १]] |[[बुद्धरत्न महर्जन]] | |- |[[ललितपुर २ (निर्वाचन क्षेत्र)|ललितपुर २]] |[[जगदीश खरेल]] | |- |[[ललितपुर ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|ललितपुर ३]] |[[तोसिमा कार्की]] | |- |[[लमजुङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|लमजुङ १]] |[[धर्मराज केसी]] | |- |[[महोत्तरी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|महोत्तरी १]] |[[प्रमोदकुमार महतो]] | |- |[[महोत्तरी २ (निर्वाचन क्षेत्र)|महोत्तरी २]] |[[दीपककुमार साह]] | |- |[[महोत्तरी ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|महोत्तरी ३]] |[[उज्वलकुमार झा]] | |- |[[महोत्तरी ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|महोत्तरी ४]] |[[गौरी कुमारी]] | |- |[[मकवानपुर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|मकवानपुर १]] |[[प्रकाश गौतम]] | |- |[[मकवानपुर २ (निर्वाचन क्षेत्र)|मकवानपुर २]] |[[प्रशान्त उप्रेती]] | |- |[[मोरङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|मोरङ १]] |[[यज्ञमणि न्यौपाने]] | |- |[[मोरङ २ (निर्वाचन क्षेत्र)|मोरङ २]] |[[कृष्णकुमार कार्की]] | |- |[[मोरङ ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|मोरङ ३]] |[[गणेश कार्की]] | |- |[[मोरङ ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|मोरङ ४]] |[[सन्तोष राजवंशी]] | |- |[[मोरङ ५ (निर्वाचन क्षेत्र)|मोरङ ५]] |[[आशा झा]] | |- |[[मोरङ ६ (निर्वाचन क्षेत्र)|मोरङ ६]] |[[रुविना आचार्य]] | |- |[[नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) १ (निर्वाचन क्षेत्र)|नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) १]] |[[राजन गौतम]] | |- |[[नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) २ (निर्वाचन क्षेत्र)|नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) २]] |[[मनिष खनाल]] | |- |[[नुवाकोट १ (निर्वाचन क्षेत्र)|नुवाकोट १]] |[[विक्रम तिमिल्सिना]] | |- |[[नुवाकोट २ (निर्वाचन क्षेत्र)|नुवाकोट २]] |[[अचुतम लामिछाने]] | |- |[[ओखलढुङ्गा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|ओखलढुङ्गा १]] |[[विश्वराज पोखरेल]] | |- |[[पाल्पा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|पाल्पा २]] |[[माधवबहादुर थापा]] | |- |[[नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पश्चिम) १ (निर्वाचन क्षेत्र)|नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पश्चिम) १]] |[[विक्रम खनाल]] | |- |[[नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पश्चिम) २ (निर्वाचन क्षेत्र)|नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पश्चिम) २]] |[[नरेन्द्रकुमार गुप्ता]] | |- |[[पर्वत १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पर्वत १]] |[[सागर भुसाल]] | |- |[[पर्सा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पर्सा १]] |[[बुद्धिप्रसाद पन्त]] | |- |[[पर्सा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|पर्सा २]] |[[सुशीलकुमार कानु]] | |- |[[पर्सा ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|पर्सा ३]] |[[रमाकान्त चौरसिया]] | |- |[[पर्सा ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|पर्सा ४]] |[[टेकबहादुर शाक्य]] | |- |[[प्युठान १ (निर्वाचन क्षेत्र)|प्युठान १]] |[[सुशान्त वैदिक]] | |- |[[रामेछाप १ (निर्वाचन क्षेत्र)|रामेछाप १]] |[[कृष्णहरि बुढाथोकी]] | |- |[[रौतहट १ (निर्वाचन क्षेत्र)|रौतहट १]] |[[राजेशकुमार चौधरी]] | |- |[[रौतहट ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|रौतहट ३]] |[[रवीन्द्र पटेल]] | |- |[[रौतहट ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|रौतहट ४]] |[[गणेश पौडेल]] | |- |[[रुपन्देही १ (निर्वाचन क्षेत्र)|रुपन्देही १]] |[[सुनिल लम्साल]] | |- |[[रुपन्देही २ (निर्वाचन क्षेत्र)|रुपन्देही २]] |[[सुलभ खरेल]] | |- |[[रुपन्देही ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|रुपन्देही ३]] |[[लेखजङ्ग थापा]] | |- |[[रुपन्देही ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|रुपन्देही ४]] |[[कन्हैया बनियाँ]] | |- |[[रुपन्देही ५ (निर्वाचन क्षेत्र)|रुपन्देही ५]] |[[तौफिक अहमद खान]] | |- |[[सप्तरी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सप्तरी १]] |[[पुष्पाकुमारी चौधरी]] | |- |[[सप्तरी २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सप्तरी २]] |[[रामजी यादव]] | |- |[[सप्तरी ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|सप्तरी ३]] |[[अमरकान्त चौधरी]] | |- |[[सप्तरी ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|सप्तरी ४]] |[[सीताराम साह]] | |- |[[सर्लाही १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सर्लाही १]] |[[नितिमा भण्डारी]] | |- |[[सर्लाही २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सर्लाही २]] |[[रविन महतो]] | |- |[[सर्लाही ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|सर्लाही ३]] |[[नरेन्द्र साह कलवार]] | |- |[[सर्लाही ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|सर्लाही ४]] |[[अमरेशकुमार सिंह]] | |- |[[सिन्धुली १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिन्धुली १]] |[[धनेन्द्र कार्की]] | |- |[[सिन्धुली २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिन्धुली २]] |[[आशिष गजुरेल]] | |- |[[सिन्धुपाल्चोक १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिन्धुपाल्चोक १]] |[[भरतप्रसाद पराजुली]] | |- |[[सिराहा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिराहा १]] |[[बब्लु गुप्ता]] | |- |[[सिराहा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिराहा २]] |[[शिवशङ्कर यादव]] | |- |[[सिराहा ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिराहा ३]] |[[शम्भुकुमार यादव]] | |- |[[सिराहा ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिराहा ४]] |[[तपेश्वर यादव]] | |- |[[सुनसरी २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सुनसरी २]] |[[लालविक्रम थापा]] | |- |[[सुनसरी ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|सुनसरी ३]] |[[अशोककुमार चौधरी]] | |- |[[सुनसरी ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|सुनसरी ४]] |[[दीपककुमार साह]] | |- |[[सुर्खेत २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सुर्खेत २]] |[[रमेशकुमार सापकोटा]] | |- |[[स्याङ्जा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|स्याङ्जा १]] |[[धनन्जय रेग्मी]] | |- |[[स्याङ्जा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|स्याङ्जा २]] |[[झविलाल डुम्रे]] | |- |[[तनहुँ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|तनहुँ १]] |[[स्वर्णिक वाग्ले]] | |- |[[तनहुँ २ (निर्वाचन क्षेत्र)|तनहुँ २]] |[[श्रीराम न्यौपाने]] | |- |[[उदयपुर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|उदयपुर १]] |[[पारशमणि गेलाल]] | |- |[[उदयपुर २ (निर्वाचन क्षेत्र)|उदयपुर २]] |[[सूर्यबहादुर तामाङ]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[बसुमाया तामाङ]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[गङ्गा छन्त्याल]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[सुमिना उदास]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[अनुष्का श्रेष्ठ]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[ओजस्वरी शेरचन]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[सिर्जना श्रेष्ठ]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[रजनी श्रेष्ठ]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[कुसुम महर्जन]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[भूमिका श्रेष्ठ]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[प्रमिला कुलुजु]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[सुजाता तामाङ]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[कृपा महर्जन]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[एलिजा गुरुङ]] | |- |[[जनजाति]], पुरुष |[[राम लामा]] | |- |[[जनजाति]], पुरुष |[[खुस्बु सरकार श्रेष्ठ]] | |- |[[जनजाति]], पुरुष |[[मिङ्मा ग्याबु शेर्पा]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[प्रतिभा रावल]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[रचना खतिवडा खत्री]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[लिमा अधिकारी]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[विदुषी राणा]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[समिक्षा बास्कोटा]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[श्रद्धा कुँवर क्षेत्री]] | |- |[[खस आर्य]], महिला, पिछडिएको क्षेत्र |[[टीका सङग्रौला]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[क्रान्तिशिखा धिताल]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[आकृति अवस्थी]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[सृष्टी भट्टराई]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[मञ्जु भुसाल]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[प्रभा कार्की]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[सोभा खनाल]] | |- |[[खस आर्य]], महिला, पिछडिएको क्षेत्र |[[रत्नकुमारी थापा]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[ज्ञानु पौडेल]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[प्रभा ढकाल]] | |- |[[खस आर्य]], पुरुष |[[रमेश प्रसाई]] | |- |[[दलित]], महिला |[[रीमा विश्वकर्मा]] | |- |[[दलित]], महिला |[[अमृता विक]] | |- |[[दलित]], महिला |[[सीता बादी]] | |- |[[दलित]], महिला |[[स्मृति सेञ्चुरी]] | |- |[[दलित]], महिला |[[सुस्मा स्वर्णकार]] | |- |[[दलित]], महिला |[[तारा विश्वकर्मा]] | |- |[[दलित]], महिला |[[खिमा विक]] | |- |[[दलित]], पुरुष |[[प्रकाशचन्द्र दर्जी]] | |- |[[थारू जाति|थारू]], महिला |[[गीता चौधरी]] | |- |[[थारू जाति|थारू]], महिला |[[करिस्मा कठरिया]] | |- |[[थारू जाति|थारू]], पुरुष |[[सुरेन्द्र चौधरी]] | |- |[[थारू जाति|थारू]], पुरुष |[[प्रेमलाल चौधरी]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[पूनमकुमारी अग्रवाल]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[नीशा मेहता]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[ललिताकुमारी साह]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[अङ्किता ठाकुर]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[सरिता महतो]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[कामिनीकुमारी चौधरी]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[सुनिताकुमारी चौधरी]] | |- |[[मधेशी]], पुरुष |[[पुरुषोत्तम सुप्रभात यादव]] | |- |[[मधेशी]], पुरुष |[[खगेन्द्र कर्ण]] | |- |[[नेपालमा इस्लाम धर्म|मुसलमान]], महिला |[[समिना मियाँ]] | |- |[[नेपालमा इस्लाम धर्म|मुसलमान]], महिला |[[बफसना बानु]] | |- |[[नेपालमा इस्लाम धर्म|मुसलमान]], महिला |[[गजला शमिम मिकरानी]] | |} {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" ! colspan="3" style="width: 800pt; background:{{party color|Nepali Congress}}; color: white;" |नेपाली काङ्ग्रेस (३८) |- ! style="width:20%;" |निर्वाचन क्षेत्र/{{Abbr|समानुपातिक}} समूह ! style="width:25%;" |सदस्य !विभाग र जिम्मेवारीहरू / टिप्पणीहरू |- |[[अछाम १ (निर्वाचन क्षेत्र)|अछाम १]] |[[भरतकुमार स्वाँर]] | |- |[[बाजुरा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|बाजुरा १]] |[[जनकराज गिरी]] | |- |[[दैलेख १ (निर्वाचन क्षेत्र)|दैलेख १]] |[[बासना थापा]] | |- |[[डोटी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|डोटी १]] |[[भरतबहादुर खड्का]] | |- |[[हुम्ला १ (निर्वाचन क्षेत्र)|हुम्ला १]] |[[जयपति रोकाया]] | |- |[[इलाम १ (निर्वाचन क्षेत्र)|इलाम १]] |[[निस्कल राई]] | |- |[[जाजरकोट १ (निर्वाचन क्षेत्र)|जाजरकोट १]] |[[खड्कबहादुर बुढा]] | |- |[[कपिलवस्तु ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|कपिलवस्तु ३]] |[[अभषेकप्रताप शाह]] | |- |[[मनाङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|मनाङ १]] |[[टेकबहादुर गुरुङ]] | |- |[[मुगु १ (निर्वाचन क्षेत्र)|मुगु १]] |[[खड्ग शाही]] | |- |[[मुस्ताङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|मुस्ताङ १]] |[[योगेश गौचन थकाली]] | |- |[[पाल्पा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पाल्पा १]] |[[सन्दीप राना]] | |- |[[पाँचथर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पाँचथर १]] |[[नरेन्द्र केरुङ]] | |- |[[रसुवा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|रसुवा १]] |[[मोहन आचार्य]] | |- |[[रौतहट २ (निर्वाचन क्षेत्र)|रौतहट २]] |[[मोहम्मद फिरदोश आलम]] | |- |[[सोलुखुम्बु १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सोलुखुम्बु १]] |[[प्रकाशसिंह कार्की]] | |- |[[सुर्खेत १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सुर्खेत १]] |[[विष्णुबहादुर खड्का]] | |- |[[तेह्रथुम १ (निर्वाचन क्षेत्र)|तेह्रथुम १]] |[[सन्तोष सुब्बा]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[गीताकुमारी सेन्दाङ]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[गङ्गालक्ष्मी अवला]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[गीता गुरुङ]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[रेनुका काउचा]] | |- |[[जनजाति]], पुरुष |[[भीष्मराज आङ्देम्बे]] | |- |[[जनजाति]], पुरुष, अपाङ्गता |[[मदनकृष्ण श्रेष्ठ]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[सुशीला ढकाल आचार्य]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[रुक्मिणीदेवी कोइराला]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[रीना उप्रेती]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[सीता थपलिया]] | |- |[[खस आर्य]], पुरुष |[[अर्जुननरसिंह केसी]] | |- |[[खस आर्य]], पुरुष |[[कालीबहादुर सहकारी]] | |- |[[दलित]], महिला |[[हरिनादेवी कुर्मी]] | |- |[[दलित]], महिला |[[पवित्रा विक]] | |- |[[दलित]], महिला |[[मनमाया विश्वकर्मा]] | |- |[[थारू जाति|थारू]], महिला |[[प्रमिलाकुमारी गच्छदार]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[निनुकुमारी कर्ण]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[रेखाकुमारी यादव]] | |- |[[मधेशी]], पुरुष |[[चन्द्रमोहन यादव]] | |- |[[नेपालमा इस्लाम धर्म|मुसलमान]], महिला |[[शाहजन खातुन]] | |} {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" ! colspan="3" style="width: 800pt; background:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}; color: white;" |नेकपा (एमाले) (२५) |- ! style="width:20%;" |निर्वाचन क्षेत्र/{{Abbr|समानुपातिक}} समूह ! style="width:25%;" |सदस्य !विभाग र जिम्मेवारीहरू / टिप्पणीहरू |- |[[अछाम २ (निर्वाचन क्षेत्र)|अछाम २]] |[[यज्ञबहादुर बोगटी]] | |- |[[बझाङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|बझाङ १]] |[[ऐनबहादुर महर]] | |- |[[बाँके २ (निर्वाचन क्षेत्र)|बाँके २]] |[[मोहम्मद इस्तियाक राई]] | |- |[[दैलेख २ (निर्वाचन क्षेत्र)|दैलेख २]] |[[लक्ष्मीप्रसाद पोखरेल]] | |- |[[दार्चुला १ (निर्वाचन क्षेत्र)|दार्चुला १]] |[[गणेशसिंह ठगुन्ना]] | |- |[[धनकुटा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|धनकुटा १]] |[[राजेन्द्रकुमार राई (राजनीतिज्ञ)|राजेन्द्रकुमार राई]] | |- |[[इलाम २ (निर्वाचन क्षेत्र)|इलाम २]] |[[सुहाङ नेम्वाङ]] | |- |[[सङ्खुवासभा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सङ्खुवासभा १]] |[[अर्जुनकुमार कार्की]] | |- |[[ताप्लेजुङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|ताप्लेजुङ १]] |[[क्षितिज थेबे]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[भूमिकालिम्बू सुब्बा]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[गङ्गादेवी श्रेष्ठ]] | |- |[[जनजाति]], पुरुष |[[रामबहादुर थापा]] | |- |[[जनजाति]], पुरुष |[[कुलभक्त शाक्य]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[पद्मकुमारी अर्याल]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[टुकाभद्र हमाल]] | |- |[[खस आर्य]], पुरुष |[[गुरुप्रसाद बराल]] | |- |[[खस आर्य]], पुरुष |[[पुष्पराज कँडेल]] | |- |[[खस आर्य]], महिला, पिछडिएको क्षेत्र, अपाङ्गता |[[यशोधाकुमारी बराल]] | |- |[[थारू जाति|थारू]], पुरुष |[[कृपाराम राना]] | |- |[[दलित]], महिला |[[विष्णुमाया विक]] | |- |[[दलित]], महिला |[[निता घतानी]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[रिङ्गला यादव]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[यशोदाकुमारी यादव]] | |- |[[मधेशी]], पुरुष |[[चन्द्रेश्वर मण्डल]] | |- |[[नेपालमा इस्लाम धर्म|मुसलमान]], महिला |[[सजिदा खातुन सिद्दिकी]] | |} {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" ! colspan="3" style="width: 800pt; background:{{party color|Nepali Communist Party}}; color: white;" |नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी (१७) |- ! style="width:20%;" |निर्वाचन क्षेत्र/{{Abbr|समानुपातिक}} समूह ! style="width:25%;" |सदस्य !विभाग र जिम्मेवारीहरू / टिप्पणीहरू |- |[[धनुषा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|धनुषा १]] |[[मातृकाप्रसाद यादव]] | |- |[[डोल्पा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|डोल्पा १]] |[[धनबहादुर बुढा]] | |- |[[कालिकोट १ (निर्वाचन क्षेत्र)|कालिकोट १]] |[[महेन्द्रबहादुर शाही]] | |- |[[रोल्पा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|रोल्पा १]] |[[वर्षमान पुन]] | |- |[[पूर्वी रुकुम १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पूर्वी रुकुम १]] |[[पुष्पकमल दाहाल]] | |- |[[पश्चिम रुकुम १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पश्चिम रुकुम १]] |[[गोपाल शर्मा]] | |- |[[सल्यान १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सल्यान १]] |[[रमेशकुमार मल्ल]] | |- |[[सिन्धुपाल्चोक २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिन्धुपाल्चोक २]] |[[युवराज दुलाल]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[भीमकुमारी बुढा मगर]] | |- |[[जनजाति]], पुरुष |[[परशुराम तामाङ]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[बलावती शर्मा]] | |- |[[खस आर्य]], पुरुष |[[प्रमेशकुमार हमाल]] | |- |[[खस आर्य]], पुरुष, अपाङ्गता |[[प्रेमबहादुर बायक]] | |- |[[दलित]], महिला |[[पार्वती विक]] | |- |[[दलित]], पुरुष |[[गणेशबहादुर विश्वकर्मा]] | |- |[[थारू जाति|थारू]], महिला |[[निराशा चौधरी]] | |- |[[मधेशी]], पुरुष |[[जोगकुमार बरबरिया यादव]] | |} {| class="wikitable sortable mw-collapsible" ! colspan="3" style="width: 800pt; background:{{party color|श्रम संस्कृति पार्टी}}; color: white;" |श्रम संस्कृति पार्टी (७) |- ! style="width:20%;" |निर्वाचन क्षेत्र/{{Abbr|समानुपातिक}} समूह ! style="width:25%;" |सदस्य !विभाग र जिम्मेवारीहरू / टिप्पणीहरू |- |[[भोजपुर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|भोजपुर १]] |[[ध्रुवराज राई]] | |- |[[खोटाङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|खोटाङ १]] |[[आरेन राई]] | |- |[[सुनसरी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सुनसरी १]] |[[हर्कराज राई]] | |- |[[जनजाति]], पुरुष |[[पुरनप्रसाद लिम्बू]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[अम्बिकादेवी सङ्ग्रौला]] | |- |[[दलित]], महिला |[[राधिका रम्तेल]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[रुविकुमारी ठाकुर]] | |} {| class="wikitable sortable mw-collapsible" ! colspan="3" style="width: 800pt; background:{{party color|राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी}};" |राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (५) |- ! style="width:20%;" |निर्वाचन क्षेत्र/{{Abbr|समानुपातिक}} समूह ! style="width:25%;" |सदस्य !विभाग र जिम्मेवारीहरू / टिप्पणीहरू |- |[[जुम्ला १ (निर्वाचन क्षेत्र)|जुम्ला १]] |[[ज्ञानेन्द्र शाही]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[सरस्वती लामा]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[खुस्बु ओली]] | |- |[[खस आर्य]], पुरुष |[[भरत गिरी]] | |- |[[नेपालमा इस्लाम धर्म|मुसलमान]], पुरुष |[[ताहिर अली भाट]] | |} {| class="wikitable" ! colspan="3" style="width: 800pt; background:{{party color|स्वतन्त्र}};" |स्वतन्त्र (१) |- ! style="width:20%;" |निर्वाचन क्षेत्र/{{Abbr|समानुपातिक}} समूह ! style="width:25%;" |सदस्य !विभाग र जिम्मेवारीहरू / टिप्पणीहरू |- |[[म्याग्दी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|म्याग्दी १]] |[[महावीर पुन]] | |} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} {{नेपाली विधायकहरूको सूची}} [[श्रेणी:नेपालको सङ्घीय संसद]] [[श्रेणी:नेपाल सरकार]] [[श्रेणी:नेपालका सांसदहरू २०८२–| ]] [[श्रेणी:नेपालको राष्ट्रिय सभाका सदस्यहरू]] 57f1gyla2t360q9713te8x3sxoqolk4 1351524 1351523 2026-04-15T02:47:31Z हिमाल सुवेदी 30817 /* पदाधिकारीहरू */ 1351524 wikitext text/x-wiki {{Infobox legislative term | name = नेपालको सातौँ प्रतिनिधि सभा | image = | image_size = 200px | alt = | caption = | body = [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]] | election = [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२]] | government = | term_start = | term_end = | before = [[नेपालको दोस्रो सङ्घीय संसद|छैटौँ प्रतिनिधि सभा]] | after = | website = {{URL|https://parliament.gov.np}} | chamber2 = [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]] | chamber2_image = House of Representatives Nepal 2026.svg | chamber2_image_size = | chamber2_alt = | membership2 = २७५ | control2 = *{{nowrap|{{Party index link|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} (१८२)}} *{{nowrap|{{Party index link|नेपाली काङ्ग्रेस}} (३८)}} *{{nowrap|{{Party index link|नेकपा (एमाले)}} (२५)}} *{{nowrap|{{Party index link|नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी}} (१७)}} *{{nowrap|{{Party index link|श्रम संस्कृति पार्टी}} (७)}} *{{nowrap|{{Party index link|राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी}} (५)}} *{{nowrap|{{Party index link|स्वतन्त्र}} (१)}} | chamber2_leader1_type = सभामुख | chamber2_leader1 = | chamber2_leader2_type = उपसभामुख | chamber2_leader2 = | chamber2_leader3_type = [[नेपालको प्रधानमन्त्री|सदनको नेता]] | chamber2_leader3 = | chamber2_leader4_type = विपक्षी दलको नेता | chamber2_leader4 = | session1_start = २०८२ चैत १९ | session2_start = | session2_end = }} '''नेपालको तेस्रो सङ्घीय संसद''' [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२|वि.सं. २०८२ फागुन ‍२१ मा सम्पन्न आम निर्वाचन]]बाट निर्वाचित भएको थियो। निर्वाचनबाट [[पहिलो हुने निर्वाचित हुने निर्वाचन प्रणाली|प्रत्यक्ष निर्वाचन प्रणाली]] अन्तर्गत १६५ र [[समानुपातिक प्रतिनिधित्व प्रणाली|समानुपातिक निर्वाचन प्रणाली]] अन्तर्गत ११० गरी कुल २७५ सांसद [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]]मा निर्वाचित भएका थिए।<ref>{{Cite web |date=2026-03-13 |title=यी हुन् नयाँ प्रतिनिधि सभाका २७५ सांसद (सूचीसहित) |url=https://www.ratopati.com/story/550851/these-are-the-275-members-of-the-new-house-of-representatives-including-the-list |access-date=२०८२ चैत १ |website=रातोपाटी |language=नेपाली}}</ref> == संसदीय कार्यकाल == निर्वाचन आयोगले निर्वाचनको अन्तिम नतिजा २०८२ चैत ७ मा [[नेपालका राष्ट्रपति|राष्ट्रपति]] समक्ष पेस गरेको थियो।<ref>{{Cite web |title=EC submits poll report to President |url=https://risingnepaldaily.com/news/77413 |website=GorakhaPatra}}</ref> प्रतिनिधि सभाका ज्येष्ठ सदस्य [[अर्जुननरसिंह केसी]]ले २०८२ चैत १३ मा पद तथा गोपनीयताको शपथ ग्रहण गरेपछि सोही दिन उनले अन्य सदस्यहरूलाई शपथ गराएका थिए।<ref>{{Cite web |date=2026-03-25 |title=Arjun Narsingh KC sworn in as senior-most HoR member |url=https://thehimalayantimes.com/kathmandu/arjun-narsingh-kc-sworn-in-as-senior-most-hor-member |website=The Himalayan Times}}</ref> [[बालेन शाह मन्त्रिपरिषद्|मन्त्रिपरिषद्]]को सिफारिसमा राष्ट्रपतिले २०८२ चैत २० का लागि सङ्घीय संसद्को संयुक्त अधिवेशन आह्वान गरेका थिए।<ref>{{Cite web |title=Government recommends summoning federal parliament session on Thursday |url=https://kathmandupost.com/national/2026/03/30/government-recommends-summoning-house-session-on-thursday |website=kathmandupost.com}}</ref> २०८२ चैत २३ मा [[सभामुख (नेपाल)|सभामुख]] पदमा [[डोलप्रसाद अर्याल]] निर्विरोध निर्वाचित भएका थिए।<ref>{{Cite web |date=2026-04-05 |title=Dol Prasad Aryal elected House Speaker unopposed |url=https://thehimalayantimes.com/kathmandu/dol-prasad-aryal-elected-house-speaker-unopposed |website=The Himalayan Times}}</ref> == नेतृत्व== === पदाधिकारीहरू === * [[प्रतिनिधि सभाको सभामुख (नेपाल)|प्रतिनिधि सभाका सभामुख]]: [[डोलप्रसाद अर्याल]] * [[प्रतिनिधि सभाको उपसभामुख (नेपाल)|प्रतिनिधि सभाका उपसभामुख]]: [[रुबी कुमारी ठाकुर]] === संसदीय दलका नेताहरू === * [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]]को संसदीय दलको नेता: [[बालेन शाह]] * [[नेपाली काङ्ग्रेस]]को संसदीय दलको नेता: रिक्त * [[नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)]]को संसदीय दलको नेता: [[रामबहादुर थापा]] * [[नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी]]को संसदीय दलको नेता: [[पुष्पकमल दाहाल]] * [[श्रम संस्कृति पार्टी]]को संसदीय दलको नेता: [[हर्कराज राई]] * [[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]]को संसदीय दलको नेता: [[ज्ञानबहादुर शाही]]<ref name=":क">{{Cite web |title=राप्रपा संसदीय दलको नेतामा ज्ञानेन्द्र, प्रमुख सचेतकमा खुश्बु|url=https://www.ratopati.com/story/551479/gyanendra-as-rpp-parliamentary-party-leader-khushbu-as-chief-whip |access-date=२०८२ चैत ७|website=रातोपाटी|language=नेपाली}}</ref> === सचेतकहरू === * [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]]को मुख्य सचेतक: रिक्त * [[नेपाली काङ्ग्रेस]]को मुख्य सचेतक: रिक्त * [[नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)]]को मुख्य सचेतक: रिक्त * [[नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी]]को मुख्य सचेतक: [[युवराज दुलाल]] * [[श्रम संस्कृति पार्टी]]को मुख्य सचेतक: रिक्त * [[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]]को मुख्य सचेतक: [[खुस्बु ओली]]<ref name=":क" /> == प्रतिनिधि सभाका सदस्यहरू == {| width="100px" |<gallery mode="slideshow" caption="{{nowrap|नेपालको तेस्रो सङ्घीय संसदको प्रतिनिधि सभा}}"> चित्र:House of Representatives Nepal 2026.svg|[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२]] पश्चात् </gallery> |} {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" rowspan="3" |दल ! colspan="3" |जम्मा सिटहरू |- ! colspan="3" |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२|निर्वाचन]] पश्चात् |- !प्रत्यक्ष !समानुपातिक !जम्मा |- | colspan="5" |'''<small>संसदीय दलहरू</small>'''<ref>{{Cite web |title=६ दलले पाए राष्ट्रिय दलको मान्यता, एउटा नयाँ, ५ वटा पुरानै |url=https://www.onlinekhabar.com/2026/03/1888949/six-parties-receive-national-party-recognition-one-new-five-old|access-date=२०८२ फागुन २८ |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली}}</ref> |- |{{Party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी|full=y}} |१२५ |५७ |१८२ |- |{{Party name with color|नेपाली काङ्ग्रेस|full=y}} |१८ |२० |३८ |- |{{Party name with color|नेकपा (एमाले)}} |९ |१६ |२५ |- |{{Party name with color|नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी|full=y}} |८ |९ |१७ |- |{{Party name with color|श्रम संस्कृति पार्टी|full=y}} |३ |४ |७ |- |{{Party name with color|राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी|full=y}} |१ |४ |५ |- |- |{{Party name with color|स्वतन्त्र|full=y}} |१ |— |१ |- ! colspan="2" |जम्मा !१६५ !११० !२७५ |} {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" ! colspan="3" style="width: 800pt; background:{{party color|Rastriya Swatantra Party}}; color: white;" |राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (१८२) |- ! style="width:20%;" |निर्वाचन क्षेत्र/{{Abbr|समानुपातिक}} समूह ! style="width:25%;" |सदस्य !विभाग र जिम्मेवारीहरू / टिप्पणीहरू |- |[[अर्घाखाँची १ (निर्वाचन क्षेत्र)|अर्घाखाँची १]] |[[हरिप्रसाद भुसाल]] | |- |[[बागलुङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|बागलुङ १]] |[[सुशील खड्का]] | |- |[[बागलुङ २ (निर्वाचन क्षेत्र)|बागलुङ २]] |[[सोम शर्मा]] | |- |[[बैतडी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|बैतडी १]] |[[हरिमोहन भण्डारी]] | |- |[[बाँके १ (निर्वाचन क्षेत्र)|बाँके १]] |[[सुरेशकुमार चौधरी]] | |- |[[बाँके ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|बाँके ३]] |[[खगेन्द्र सुनार]] | |- |[[बारा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|बारा १]] |[[गणेश धिमाल]] | |- |[[बारा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|बारा २]] |[[चन्दनकुमार सिंह]] | |- |[[बारा ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|बारा ३]] |[[अरविन्द साह]] | |- |[[बारा ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|बारा ४]] |[[रहबर अन्सारी]] | |- |[[बर्दिया १ (निर्वाचन क्षेत्र)|बर्दिया १]] |[[ठाकुरसिंह थारू]] | |- |[[बर्दिया २ (निर्वाचन क्षेत्र)|बर्दिया २]] |[[श्रीधर पोखरेल]] | |- |[[भक्तपुर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|भक्तपुर १]] |[[रुकेश रञ्जित]] | |- |[[भक्तपुर २ (निर्वाचन क्षेत्र)|भक्तपुर २]] |[[राजीव खत्री]] | |- |[[चितवन १ (निर्वाचन क्षेत्र)|चितवन १]] |[[हरि ढकाल]] | |- |[[चितवन २ (निर्वाचन क्षेत्र)|चितवन २]] |[[रवि लामिछाने]] | |- |[[चितवन ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|चितवन ३]] |[[सोविता गौतम]] | |- |[[डडेल्धुरा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|डडेल्धुरा १]] |[[ताराप्रसाद जोशी]] | |- |[[दाङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|दाङ १]] |[[देवराज पाठक]] | |- |[[दाङ २ (निर्वाचन क्षेत्र)|दाङ २]] |[[विपिनकुमार आचार्य]] | |- |[[दाङ ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|दाङ ३]] |[[कमल सुवेदी]] | |- |[[धादिङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|धादिङ १]] |[[आसिका तामाङ]] | |- |[[धादिङ २ (निर्वाचन क्षेत्र)|धादिङ २]] |[[बोधनारायण श्रेष्ठ]] | |- |[[धनुषा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|धनुषा २]] |[[रामविनोद साह]] | |- |[[धनुषा ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|धनुषा ३]] |[[मनिष झा]] | |- |[[धनुषा ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|धनुषा ४]] |[[राजकिशोर महतो]] | |- |[[दोलखा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|दोलखा १]] |[[जगदीश खरेल (राजनीतिज्ञ)|जगदीश खरेल]] | |- |[[गोरखा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|गोरखा १]] |[[सुधन गुरुङ]] | |- |[[गोरखा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|गोरखा २]] |[[कविन्द्र बुर्लाकोटी]] | |- |[[गुल्मी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|गुल्मी १]] |[[सागर ढकाल]] | |- |[[गुल्मी २ (निर्वाचन क्षेत्र)|गुल्मी २]] |[[गोविन्द पन्थी]] | |- |[[झापा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|झापा १]] |[[निशा डाँगी]] | |- |[[झापा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|झापा २]] |[[इन्दिरा राना मगर]] | |- |[[झापा ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|झापा ३]] |[[प्रकाश पाठक]] | |- |[[झापा ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|झापा ४]] |[[शम्भुप्रसाद ढकाल]] | |- |[[झापा ५ (निर्वाचन क्षेत्र)|झापा ५]] |[[बालेन शाह]] | |- |[[कैलाली १ (निर्वाचन क्षेत्र)|कैलाली १]] |[[कोमल ज्ञवाली]] | |- |[[कैलाली २ (निर्वाचन क्षेत्र)|कैलाली २]] |[[केपी खनाल]] | |- |[[कैलाली ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|कैलाली ३]] |[[जगतप्रसाद जोशी]] | |- |[[कैलाली ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|कैलाली ४]] |[[खेमराज कोइराला]] | |- |[[कैलाली ५ (निर्वाचन क्षेत्र)|कैलाली ५]] |[[आनन्दबहादुर चन्द]] | |- |[[कञ्चनपुर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|कञ्चनपुर १]] |[[जनकसिंह धामी]] | |- |[[कञ्चनपुर २ (निर्वाचन क्षेत्र)|कञ्चनपुर २]] |[[दीपकराज बोहरा]] | |- |[[कञ्चनपुर ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|कञ्चनपुर ३]] |[[ज्ञानेन्द्रसिंह महता]] | |- |[[कपिलवस्तु १ (निर्वाचन क्षेत्र)|कपिलवस्तु १]] |[[मोहनलाल आचार्य]] | |- |[[कपिलवस्तु २ (निर्वाचन क्षेत्र)|कपिलवस्तु २]] |[[विक्रम थापा]] | |- |[[कास्की १ (निर्वाचन क्षेत्र)|कास्की १]] |[[खडकराज पौडेल]] | |- |[[कास्की २ (निर्वाचन क्षेत्र)|कास्की २]] |[[उत्तम पौडेल]] | |- |[[कास्की ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|कास्की ३]] |[[बिना गुरुङ]] | |- |[[काठमाडौँ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ १]] |[[रञ्जु दर्शना]] | |- |[[काठमाडौँ २ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ २]] |[[सुनिल केसी]] | |- |[[काठमाडौँ ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ३]] |[[राजुनाथ पाण्डे]] | |- |[[काठमाडौँ ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ४]] |[[पुकार बम]] | |- |[[काठमाडौँ ५ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ५]] |[[सस्मित पोखरेल]] | |- |[[काठमाडौँ ६ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ६]] |[[शिशिर खनाल]] | |- |[[काठमाडौँ ७ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ७]] |[[गणेश पराजुली]] | |- |[[काठमाडौँ ८ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ८]] |[[विराजभक्त श्रेष्ठ]] | |- |[[काठमाडौँ ९ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ९]] |[[डोलप्रसाद अर्याल]] | |- |[[काठमाडौँ १० (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ १०]] |[[प्रदीप विष्ट]] | |- |[[काभ्रेपलाञ्चोक १ (निर्वाचन क्षेत्र)|काभ्रेपलाञ्चोक १]] |[[मधुकुमार चौलागाई]] | |- |[[काभ्रेपलाञ्चोक २ (निर्वाचन क्षेत्र)|काभ्रेपलाञ्चोक २]] |[[बदनकुमार भण्डारी]] | |- |[[ललितपुर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|ललितपुर १]] |[[बुद्धरत्न महर्जन]] | |- |[[ललितपुर २ (निर्वाचन क्षेत्र)|ललितपुर २]] |[[जगदीश खरेल]] | |- |[[ललितपुर ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|ललितपुर ३]] |[[तोसिमा कार्की]] | |- |[[लमजुङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|लमजुङ १]] |[[धर्मराज केसी]] | |- |[[महोत्तरी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|महोत्तरी १]] |[[प्रमोदकुमार महतो]] | |- |[[महोत्तरी २ (निर्वाचन क्षेत्र)|महोत्तरी २]] |[[दीपककुमार साह]] | |- |[[महोत्तरी ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|महोत्तरी ३]] |[[उज्वलकुमार झा]] | |- |[[महोत्तरी ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|महोत्तरी ४]] |[[गौरी कुमारी]] | |- |[[मकवानपुर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|मकवानपुर १]] |[[प्रकाश गौतम]] | |- |[[मकवानपुर २ (निर्वाचन क्षेत्र)|मकवानपुर २]] |[[प्रशान्त उप्रेती]] | |- |[[मोरङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|मोरङ १]] |[[यज्ञमणि न्यौपाने]] | |- |[[मोरङ २ (निर्वाचन क्षेत्र)|मोरङ २]] |[[कृष्णकुमार कार्की]] | |- |[[मोरङ ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|मोरङ ३]] |[[गणेश कार्की]] | |- |[[मोरङ ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|मोरङ ४]] |[[सन्तोष राजवंशी]] | |- |[[मोरङ ५ (निर्वाचन क्षेत्र)|मोरङ ५]] |[[आशा झा]] | |- |[[मोरङ ६ (निर्वाचन क्षेत्र)|मोरङ ६]] |[[रुविना आचार्य]] | |- |[[नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) १ (निर्वाचन क्षेत्र)|नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) १]] |[[राजन गौतम]] | |- |[[नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) २ (निर्वाचन क्षेत्र)|नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) २]] |[[मनिष खनाल]] | |- |[[नुवाकोट १ (निर्वाचन क्षेत्र)|नुवाकोट १]] |[[विक्रम तिमिल्सिना]] | |- |[[नुवाकोट २ (निर्वाचन क्षेत्र)|नुवाकोट २]] |[[अचुतम लामिछाने]] | |- |[[ओखलढुङ्गा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|ओखलढुङ्गा १]] |[[विश्वराज पोखरेल]] | |- |[[पाल्पा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|पाल्पा २]] |[[माधवबहादुर थापा]] | |- |[[नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पश्चिम) १ (निर्वाचन क्षेत्र)|नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पश्चिम) १]] |[[विक्रम खनाल]] | |- |[[नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पश्चिम) २ (निर्वाचन क्षेत्र)|नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पश्चिम) २]] |[[नरेन्द्रकुमार गुप्ता]] | |- |[[पर्वत १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पर्वत १]] |[[सागर भुसाल]] | |- |[[पर्सा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पर्सा १]] |[[बुद्धिप्रसाद पन्त]] | |- |[[पर्सा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|पर्सा २]] |[[सुशीलकुमार कानु]] | |- |[[पर्सा ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|पर्सा ३]] |[[रमाकान्त चौरसिया]] | |- |[[पर्सा ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|पर्सा ४]] |[[टेकबहादुर शाक्य]] | |- |[[प्युठान १ (निर्वाचन क्षेत्र)|प्युठान १]] |[[सुशान्त वैदिक]] | |- |[[रामेछाप १ (निर्वाचन क्षेत्र)|रामेछाप १]] |[[कृष्णहरि बुढाथोकी]] | |- |[[रौतहट १ (निर्वाचन क्षेत्र)|रौतहट १]] |[[राजेशकुमार चौधरी]] | |- |[[रौतहट ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|रौतहट ३]] |[[रवीन्द्र पटेल]] | |- |[[रौतहट ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|रौतहट ४]] |[[गणेश पौडेल]] | |- |[[रुपन्देही १ (निर्वाचन क्षेत्र)|रुपन्देही १]] |[[सुनिल लम्साल]] | |- |[[रुपन्देही २ (निर्वाचन क्षेत्र)|रुपन्देही २]] |[[सुलभ खरेल]] | |- |[[रुपन्देही ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|रुपन्देही ३]] |[[लेखजङ्ग थापा]] | |- |[[रुपन्देही ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|रुपन्देही ४]] |[[कन्हैया बनियाँ]] | |- |[[रुपन्देही ५ (निर्वाचन क्षेत्र)|रुपन्देही ५]] |[[तौफिक अहमद खान]] | |- |[[सप्तरी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सप्तरी १]] |[[पुष्पाकुमारी चौधरी]] | |- |[[सप्तरी २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सप्तरी २]] |[[रामजी यादव]] | |- |[[सप्तरी ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|सप्तरी ३]] |[[अमरकान्त चौधरी]] | |- |[[सप्तरी ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|सप्तरी ४]] |[[सीताराम साह]] | |- |[[सर्लाही १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सर्लाही १]] |[[नितिमा भण्डारी]] | |- |[[सर्लाही २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सर्लाही २]] |[[रविन महतो]] | |- |[[सर्लाही ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|सर्लाही ३]] |[[नरेन्द्र साह कलवार]] | |- |[[सर्लाही ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|सर्लाही ४]] |[[अमरेशकुमार सिंह]] | |- |[[सिन्धुली १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिन्धुली १]] |[[धनेन्द्र कार्की]] | |- |[[सिन्धुली २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिन्धुली २]] |[[आशिष गजुरेल]] | |- |[[सिन्धुपाल्चोक १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिन्धुपाल्चोक १]] |[[भरतप्रसाद पराजुली]] | |- |[[सिराहा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिराहा १]] |[[बब्लु गुप्ता]] | |- |[[सिराहा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिराहा २]] |[[शिवशङ्कर यादव]] | |- |[[सिराहा ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिराहा ३]] |[[शम्भुकुमार यादव]] | |- |[[सिराहा ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिराहा ४]] |[[तपेश्वर यादव]] | |- |[[सुनसरी २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सुनसरी २]] |[[लालविक्रम थापा]] | |- |[[सुनसरी ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|सुनसरी ३]] |[[अशोककुमार चौधरी]] | |- |[[सुनसरी ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|सुनसरी ४]] |[[दीपककुमार साह]] | |- |[[सुर्खेत २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सुर्खेत २]] |[[रमेशकुमार सापकोटा]] | |- |[[स्याङ्जा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|स्याङ्जा १]] |[[धनन्जय रेग्मी]] | |- |[[स्याङ्जा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|स्याङ्जा २]] |[[झविलाल डुम्रे]] | |- |[[तनहुँ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|तनहुँ १]] |[[स्वर्णिक वाग्ले]] | |- |[[तनहुँ २ (निर्वाचन क्षेत्र)|तनहुँ २]] |[[श्रीराम न्यौपाने]] | |- |[[उदयपुर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|उदयपुर १]] |[[पारशमणि गेलाल]] | |- |[[उदयपुर २ (निर्वाचन क्षेत्र)|उदयपुर २]] |[[सूर्यबहादुर तामाङ]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[बसुमाया तामाङ]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[गङ्गा छन्त्याल]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[सुमिना उदास]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[अनुष्का श्रेष्ठ]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[ओजस्वरी शेरचन]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[सिर्जना श्रेष्ठ]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[रजनी श्रेष्ठ]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[कुसुम महर्जन]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[भूमिका श्रेष्ठ]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[प्रमिला कुलुजु]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[सुजाता तामाङ]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[कृपा महर्जन]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[एलिजा गुरुङ]] | |- |[[जनजाति]], पुरुष |[[राम लामा]] | |- |[[जनजाति]], पुरुष |[[खुस्बु सरकार श्रेष्ठ]] | |- |[[जनजाति]], पुरुष |[[मिङ्मा ग्याबु शेर्पा]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[प्रतिभा रावल]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[रचना खतिवडा खत्री]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[लिमा अधिकारी]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[विदुषी राणा]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[समिक्षा बास्कोटा]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[श्रद्धा कुँवर क्षेत्री]] | |- |[[खस आर्य]], महिला, पिछडिएको क्षेत्र |[[टीका सङग्रौला]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[क्रान्तिशिखा धिताल]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[आकृति अवस्थी]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[सृष्टी भट्टराई]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[मञ्जु भुसाल]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[प्रभा कार्की]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[सोभा खनाल]] | |- |[[खस आर्य]], महिला, पिछडिएको क्षेत्र |[[रत्नकुमारी थापा]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[ज्ञानु पौडेल]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[प्रभा ढकाल]] | |- |[[खस आर्य]], पुरुष |[[रमेश प्रसाई]] | |- |[[दलित]], महिला |[[रीमा विश्वकर्मा]] | |- |[[दलित]], महिला |[[अमृता विक]] | |- |[[दलित]], महिला |[[सीता बादी]] | |- |[[दलित]], महिला |[[स्मृति सेञ्चुरी]] | |- |[[दलित]], महिला |[[सुस्मा स्वर्णकार]] | |- |[[दलित]], महिला |[[तारा विश्वकर्मा]] | |- |[[दलित]], महिला |[[खिमा विक]] | |- |[[दलित]], पुरुष |[[प्रकाशचन्द्र दर्जी]] | |- |[[थारू जाति|थारू]], महिला |[[गीता चौधरी]] | |- |[[थारू जाति|थारू]], महिला |[[करिस्मा कठरिया]] | |- |[[थारू जाति|थारू]], पुरुष |[[सुरेन्द्र चौधरी]] | |- |[[थारू जाति|थारू]], पुरुष |[[प्रेमलाल चौधरी]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[पूनमकुमारी अग्रवाल]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[नीशा मेहता]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[ललिताकुमारी साह]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[अङ्किता ठाकुर]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[सरिता महतो]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[कामिनीकुमारी चौधरी]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[सुनिताकुमारी चौधरी]] | |- |[[मधेशी]], पुरुष |[[पुरुषोत्तम सुप्रभात यादव]] | |- |[[मधेशी]], पुरुष |[[खगेन्द्र कर्ण]] | |- |[[नेपालमा इस्लाम धर्म|मुसलमान]], महिला |[[समिना मियाँ]] | |- |[[नेपालमा इस्लाम धर्म|मुसलमान]], महिला |[[बफसना बानु]] | |- |[[नेपालमा इस्लाम धर्म|मुसलमान]], महिला |[[गजला शमिम मिकरानी]] | |} {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" ! colspan="3" style="width: 800pt; background:{{party color|Nepali Congress}}; color: white;" |नेपाली काङ्ग्रेस (३८) |- ! style="width:20%;" |निर्वाचन क्षेत्र/{{Abbr|समानुपातिक}} समूह ! style="width:25%;" |सदस्य !विभाग र जिम्मेवारीहरू / टिप्पणीहरू |- |[[अछाम १ (निर्वाचन क्षेत्र)|अछाम १]] |[[भरतकुमार स्वाँर]] | |- |[[बाजुरा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|बाजुरा १]] |[[जनकराज गिरी]] | |- |[[दैलेख १ (निर्वाचन क्षेत्र)|दैलेख १]] |[[बासना थापा]] | |- |[[डोटी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|डोटी १]] |[[भरतबहादुर खड्का]] | |- |[[हुम्ला १ (निर्वाचन क्षेत्र)|हुम्ला १]] |[[जयपति रोकाया]] | |- |[[इलाम १ (निर्वाचन क्षेत्र)|इलाम १]] |[[निस्कल राई]] | |- |[[जाजरकोट १ (निर्वाचन क्षेत्र)|जाजरकोट १]] |[[खड्कबहादुर बुढा]] | |- |[[कपिलवस्तु ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|कपिलवस्तु ३]] |[[अभषेकप्रताप शाह]] | |- |[[मनाङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|मनाङ १]] |[[टेकबहादुर गुरुङ]] | |- |[[मुगु १ (निर्वाचन क्षेत्र)|मुगु १]] |[[खड्ग शाही]] | |- |[[मुस्ताङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|मुस्ताङ १]] |[[योगेश गौचन थकाली]] | |- |[[पाल्पा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पाल्पा १]] |[[सन्दीप राना]] | |- |[[पाँचथर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पाँचथर १]] |[[नरेन्द्र केरुङ]] | |- |[[रसुवा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|रसुवा १]] |[[मोहन आचार्य]] | |- |[[रौतहट २ (निर्वाचन क्षेत्र)|रौतहट २]] |[[मोहम्मद फिरदोश आलम]] | |- |[[सोलुखुम्बु १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सोलुखुम्बु १]] |[[प्रकाशसिंह कार्की]] | |- |[[सुर्खेत १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सुर्खेत १]] |[[विष्णुबहादुर खड्का]] | |- |[[तेह्रथुम १ (निर्वाचन क्षेत्र)|तेह्रथुम १]] |[[सन्तोष सुब्बा]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[गीताकुमारी सेन्दाङ]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[गङ्गालक्ष्मी अवला]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[गीता गुरुङ]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[रेनुका काउचा]] | |- |[[जनजाति]], पुरुष |[[भीष्मराज आङ्देम्बे]] | |- |[[जनजाति]], पुरुष, अपाङ्गता |[[मदनकृष्ण श्रेष्ठ]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[सुशीला ढकाल आचार्य]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[रुक्मिणीदेवी कोइराला]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[रीना उप्रेती]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[सीता थपलिया]] | |- |[[खस आर्य]], पुरुष |[[अर्जुननरसिंह केसी]] | |- |[[खस आर्य]], पुरुष |[[कालीबहादुर सहकारी]] | |- |[[दलित]], महिला |[[हरिनादेवी कुर्मी]] | |- |[[दलित]], महिला |[[पवित्रा विक]] | |- |[[दलित]], महिला |[[मनमाया विश्वकर्मा]] | |- |[[थारू जाति|थारू]], महिला |[[प्रमिलाकुमारी गच्छदार]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[निनुकुमारी कर्ण]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[रेखाकुमारी यादव]] | |- |[[मधेशी]], पुरुष |[[चन्द्रमोहन यादव]] | |- |[[नेपालमा इस्लाम धर्म|मुसलमान]], महिला |[[शाहजन खातुन]] | |} {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" ! colspan="3" style="width: 800pt; background:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}; color: white;" |नेकपा (एमाले) (२५) |- ! style="width:20%;" |निर्वाचन क्षेत्र/{{Abbr|समानुपातिक}} समूह ! style="width:25%;" |सदस्य !विभाग र जिम्मेवारीहरू / टिप्पणीहरू |- |[[अछाम २ (निर्वाचन क्षेत्र)|अछाम २]] |[[यज्ञबहादुर बोगटी]] | |- |[[बझाङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|बझाङ १]] |[[ऐनबहादुर महर]] | |- |[[बाँके २ (निर्वाचन क्षेत्र)|बाँके २]] |[[मोहम्मद इस्तियाक राई]] | |- |[[दैलेख २ (निर्वाचन क्षेत्र)|दैलेख २]] |[[लक्ष्मीप्रसाद पोखरेल]] | |- |[[दार्चुला १ (निर्वाचन क्षेत्र)|दार्चुला १]] |[[गणेशसिंह ठगुन्ना]] | |- |[[धनकुटा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|धनकुटा १]] |[[राजेन्द्रकुमार राई (राजनीतिज्ञ)|राजेन्द्रकुमार राई]] | |- |[[इलाम २ (निर्वाचन क्षेत्र)|इलाम २]] |[[सुहाङ नेम्वाङ]] | |- |[[सङ्खुवासभा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सङ्खुवासभा १]] |[[अर्जुनकुमार कार्की]] | |- |[[ताप्लेजुङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|ताप्लेजुङ १]] |[[क्षितिज थेबे]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[भूमिकालिम्बू सुब्बा]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[गङ्गादेवी श्रेष्ठ]] | |- |[[जनजाति]], पुरुष |[[रामबहादुर थापा]] | |- |[[जनजाति]], पुरुष |[[कुलभक्त शाक्य]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[पद्मकुमारी अर्याल]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[टुकाभद्र हमाल]] | |- |[[खस आर्य]], पुरुष |[[गुरुप्रसाद बराल]] | |- |[[खस आर्य]], पुरुष |[[पुष्पराज कँडेल]] | |- |[[खस आर्य]], महिला, पिछडिएको क्षेत्र, अपाङ्गता |[[यशोधाकुमारी बराल]] | |- |[[थारू जाति|थारू]], पुरुष |[[कृपाराम राना]] | |- |[[दलित]], महिला |[[विष्णुमाया विक]] | |- |[[दलित]], महिला |[[निता घतानी]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[रिङ्गला यादव]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[यशोदाकुमारी यादव]] | |- |[[मधेशी]], पुरुष |[[चन्द्रेश्वर मण्डल]] | |- |[[नेपालमा इस्लाम धर्म|मुसलमान]], महिला |[[सजिदा खातुन सिद्दिकी]] | |} {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" ! colspan="3" style="width: 800pt; background:{{party color|Nepali Communist Party}}; color: white;" |नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी (१७) |- ! style="width:20%;" |निर्वाचन क्षेत्र/{{Abbr|समानुपातिक}} समूह ! style="width:25%;" |सदस्य !विभाग र जिम्मेवारीहरू / टिप्पणीहरू |- |[[धनुषा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|धनुषा १]] |[[मातृकाप्रसाद यादव]] | |- |[[डोल्पा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|डोल्पा १]] |[[धनबहादुर बुढा]] | |- |[[कालिकोट १ (निर्वाचन क्षेत्र)|कालिकोट १]] |[[महेन्द्रबहादुर शाही]] | |- |[[रोल्पा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|रोल्पा १]] |[[वर्षमान पुन]] | |- |[[पूर्वी रुकुम १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पूर्वी रुकुम १]] |[[पुष्पकमल दाहाल]] | |- |[[पश्चिम रुकुम १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पश्चिम रुकुम १]] |[[गोपाल शर्मा]] | |- |[[सल्यान १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सल्यान १]] |[[रमेशकुमार मल्ल]] | |- |[[सिन्धुपाल्चोक २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिन्धुपाल्चोक २]] |[[युवराज दुलाल]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[भीमकुमारी बुढा मगर]] | |- |[[जनजाति]], पुरुष |[[परशुराम तामाङ]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[बलावती शर्मा]] | |- |[[खस आर्य]], पुरुष |[[प्रमेशकुमार हमाल]] | |- |[[खस आर्य]], पुरुष, अपाङ्गता |[[प्रेमबहादुर बायक]] | |- |[[दलित]], महिला |[[पार्वती विक]] | |- |[[दलित]], पुरुष |[[गणेशबहादुर विश्वकर्मा]] | |- |[[थारू जाति|थारू]], महिला |[[निराशा चौधरी]] | |- |[[मधेशी]], पुरुष |[[जोगकुमार बरबरिया यादव]] | |} {| class="wikitable sortable mw-collapsible" ! colspan="3" style="width: 800pt; background:{{party color|श्रम संस्कृति पार्टी}}; color: white;" |श्रम संस्कृति पार्टी (७) |- ! style="width:20%;" |निर्वाचन क्षेत्र/{{Abbr|समानुपातिक}} समूह ! style="width:25%;" |सदस्य !विभाग र जिम्मेवारीहरू / टिप्पणीहरू |- |[[भोजपुर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|भोजपुर १]] |[[ध्रुवराज राई]] | |- |[[खोटाङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|खोटाङ १]] |[[आरेन राई]] | |- |[[सुनसरी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सुनसरी १]] |[[हर्कराज राई]] | |- |[[जनजाति]], पुरुष |[[पुरनप्रसाद लिम्बू]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[अम्बिकादेवी सङ्ग्रौला]] | |- |[[दलित]], महिला |[[राधिका रम्तेल]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[रुविकुमारी ठाकुर]] | |} {| class="wikitable sortable mw-collapsible" ! colspan="3" style="width: 800pt; background:{{party color|राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी}};" |राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (५) |- ! style="width:20%;" |निर्वाचन क्षेत्र/{{Abbr|समानुपातिक}} समूह ! style="width:25%;" |सदस्य !विभाग र जिम्मेवारीहरू / टिप्पणीहरू |- |[[जुम्ला १ (निर्वाचन क्षेत्र)|जुम्ला १]] |[[ज्ञानेन्द्र शाही]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[सरस्वती लामा]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[खुस्बु ओली]] | |- |[[खस आर्य]], पुरुष |[[भरत गिरी]] | |- |[[नेपालमा इस्लाम धर्म|मुसलमान]], पुरुष |[[ताहिर अली भाट]] | |} {| class="wikitable" ! colspan="3" style="width: 800pt; background:{{party color|स्वतन्त्र}};" |स्वतन्त्र (१) |- ! style="width:20%;" |निर्वाचन क्षेत्र/{{Abbr|समानुपातिक}} समूह ! style="width:25%;" |सदस्य !विभाग र जिम्मेवारीहरू / टिप्पणीहरू |- |[[म्याग्दी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|म्याग्दी १]] |[[महावीर पुन]] | |} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} {{नेपाली विधायकहरूको सूची}} [[श्रेणी:नेपालको सङ्घीय संसद]] [[श्रेणी:नेपाल सरकार]] [[श्रेणी:नेपालका सांसदहरू २०८२–| ]] [[श्रेणी:नेपालको राष्ट्रिय सभाका सदस्यहरू]] ta2adiuvk699t03pna90naohwk2gm7x 1351525 1351524 2026-04-15T02:51:44Z हिमाल सुवेदी 30817 /* पदाधिकारीहरू */ 1351525 wikitext text/x-wiki {{Infobox legislative term | name = नेपालको सातौँ प्रतिनिधि सभा | image = | image_size = 200px | alt = | caption = | body = [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]] | election = [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२]] | government = | term_start = | term_end = | before = [[नेपालको दोस्रो सङ्घीय संसद|छैटौँ प्रतिनिधि सभा]] | after = | website = {{URL|https://parliament.gov.np}} | chamber2 = [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]] | chamber2_image = House of Representatives Nepal 2026.svg | chamber2_image_size = | chamber2_alt = | membership2 = २७५ | control2 = *{{nowrap|{{Party index link|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} (१८२)}} *{{nowrap|{{Party index link|नेपाली काङ्ग्रेस}} (३८)}} *{{nowrap|{{Party index link|नेकपा (एमाले)}} (२५)}} *{{nowrap|{{Party index link|नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी}} (१७)}} *{{nowrap|{{Party index link|श्रम संस्कृति पार्टी}} (७)}} *{{nowrap|{{Party index link|राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी}} (५)}} *{{nowrap|{{Party index link|स्वतन्त्र}} (१)}} | chamber2_leader1_type = सभामुख | chamber2_leader1 = | chamber2_leader2_type = उपसभामुख | chamber2_leader2 = | chamber2_leader3_type = [[नेपालको प्रधानमन्त्री|सदनको नेता]] | chamber2_leader3 = | chamber2_leader4_type = विपक्षी दलको नेता | chamber2_leader4 = | session1_start = २०८२ चैत १९ | session2_start = | session2_end = }} '''नेपालको तेस्रो सङ्घीय संसद''' [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२|वि.सं. २०८२ फागुन ‍२१ मा सम्पन्न आम निर्वाचन]]बाट निर्वाचित भएको थियो। निर्वाचनबाट [[पहिलो हुने निर्वाचित हुने निर्वाचन प्रणाली|प्रत्यक्ष निर्वाचन प्रणाली]] अन्तर्गत १६५ र [[समानुपातिक प्रतिनिधित्व प्रणाली|समानुपातिक निर्वाचन प्रणाली]] अन्तर्गत ११० गरी कुल २७५ सांसद [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]]मा निर्वाचित भएका थिए।<ref>{{Cite web |date=2026-03-13 |title=यी हुन् नयाँ प्रतिनिधि सभाका २७५ सांसद (सूचीसहित) |url=https://www.ratopati.com/story/550851/these-are-the-275-members-of-the-new-house-of-representatives-including-the-list |access-date=२०८२ चैत १ |website=रातोपाटी |language=नेपाली}}</ref> == संसदीय कार्यकाल == निर्वाचन आयोगले निर्वाचनको अन्तिम नतिजा २०८२ चैत ७ मा [[नेपालका राष्ट्रपति|राष्ट्रपति]] समक्ष पेस गरेको थियो।<ref>{{Cite web |title=EC submits poll report to President |url=https://risingnepaldaily.com/news/77413 |website=GorakhaPatra}}</ref> प्रतिनिधि सभाका ज्येष्ठ सदस्य [[अर्जुननरसिंह केसी]]ले २०८२ चैत १३ मा पद तथा गोपनीयताको शपथ ग्रहण गरेपछि सोही दिन उनले अन्य सदस्यहरूलाई शपथ गराएका थिए।<ref>{{Cite web |date=2026-03-25 |title=Arjun Narsingh KC sworn in as senior-most HoR member |url=https://thehimalayantimes.com/kathmandu/arjun-narsingh-kc-sworn-in-as-senior-most-hor-member |website=The Himalayan Times}}</ref> [[बालेन शाह मन्त्रिपरिषद्|मन्त्रिपरिषद्]]को सिफारिसमा राष्ट्रपतिले २०८२ चैत २० का लागि सङ्घीय संसद्को संयुक्त अधिवेशन आह्वान गरेका थिए।<ref>{{Cite web |title=Government recommends summoning federal parliament session on Thursday |url=https://kathmandupost.com/national/2026/03/30/government-recommends-summoning-house-session-on-thursday |website=kathmandupost.com}}</ref> २०८२ चैत २३ मा [[सभामुख (नेपाल)|सभामुख]] पदमा [[डोलप्रसाद अर्याल]] निर्विरोध निर्वाचित भएका थिए।<ref>{{Cite web |date=2026-04-05 |title=Dol Prasad Aryal elected House Speaker unopposed |url=https://thehimalayantimes.com/kathmandu/dol-prasad-aryal-elected-house-speaker-unopposed |website=The Himalayan Times}}</ref> == नेतृत्व== === पदाधिकारीहरू === * '''[[प्रतिनिधि सभाको सभामुख (नेपाल)|प्रतिनिधि सभाका सभामुख]]''': सम्माननीय [[डोलप्रसाद अर्याल]], [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी|रास्वपा]] ** '''[[प्रतिनिधि सभाको उपसभामुख (नेपाल)|प्रतिनिधि सभाका उपसभामुख]]''': सम्माननीय [[रुबी कुमारी ठाकुर]], [[श्रम संस्कृति पार्टी|श्रसंपा]] === संसदीय दलका नेताहरू === * [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]]को संसदीय दलको नेता: [[बालेन शाह]] * [[नेपाली काङ्ग्रेस]]को संसदीय दलको नेता: रिक्त * [[नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)]]को संसदीय दलको नेता: [[रामबहादुर थापा]] * [[नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी]]को संसदीय दलको नेता: [[पुष्पकमल दाहाल]] * [[श्रम संस्कृति पार्टी]]को संसदीय दलको नेता: [[हर्कराज राई]] * [[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]]को संसदीय दलको नेता: [[ज्ञानबहादुर शाही]]<ref name=":क">{{Cite web |title=राप्रपा संसदीय दलको नेतामा ज्ञानेन्द्र, प्रमुख सचेतकमा खुश्बु|url=https://www.ratopati.com/story/551479/gyanendra-as-rpp-parliamentary-party-leader-khushbu-as-chief-whip |access-date=२०८२ चैत ७|website=रातोपाटी|language=नेपाली}}</ref> === सचेतकहरू === * [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]]को मुख्य सचेतक: रिक्त * [[नेपाली काङ्ग्रेस]]को मुख्य सचेतक: रिक्त * [[नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)]]को मुख्य सचेतक: रिक्त * [[नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी]]को मुख्य सचेतक: [[युवराज दुलाल]] * [[श्रम संस्कृति पार्टी]]को मुख्य सचेतक: रिक्त * [[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]]को मुख्य सचेतक: [[खुस्बु ओली]]<ref name=":क" /> == प्रतिनिधि सभाका सदस्यहरू == {| width="100px" |<gallery mode="slideshow" caption="{{nowrap|नेपालको तेस्रो सङ्घीय संसदको प्रतिनिधि सभा}}"> चित्र:House of Representatives Nepal 2026.svg|[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२]] पश्चात् </gallery> |} {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" rowspan="3" |दल ! colspan="3" |जम्मा सिटहरू |- ! colspan="3" |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२|निर्वाचन]] पश्चात् |- !प्रत्यक्ष !समानुपातिक !जम्मा |- | colspan="5" |'''<small>संसदीय दलहरू</small>'''<ref>{{Cite web |title=६ दलले पाए राष्ट्रिय दलको मान्यता, एउटा नयाँ, ५ वटा पुरानै |url=https://www.onlinekhabar.com/2026/03/1888949/six-parties-receive-national-party-recognition-one-new-five-old|access-date=२०८२ फागुन २८ |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली}}</ref> |- |{{Party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी|full=y}} |१२५ |५७ |१८२ |- |{{Party name with color|नेपाली काङ्ग्रेस|full=y}} |१८ |२० |३८ |- |{{Party name with color|नेकपा (एमाले)}} |९ |१६ |२५ |- |{{Party name with color|नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी|full=y}} |८ |९ |१७ |- |{{Party name with color|श्रम संस्कृति पार्टी|full=y}} |३ |४ |७ |- |{{Party name with color|राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी|full=y}} |१ |४ |५ |- |- |{{Party name with color|स्वतन्त्र|full=y}} |१ |— |१ |- ! colspan="2" |जम्मा !१६५ !११० !२७५ |} {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" ! colspan="3" style="width: 800pt; background:{{party color|Rastriya Swatantra Party}}; color: white;" |राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (१८२) |- ! style="width:20%;" |निर्वाचन क्षेत्र/{{Abbr|समानुपातिक}} समूह ! style="width:25%;" |सदस्य !विभाग र जिम्मेवारीहरू / टिप्पणीहरू |- |[[अर्घाखाँची १ (निर्वाचन क्षेत्र)|अर्घाखाँची १]] |[[हरिप्रसाद भुसाल]] | |- |[[बागलुङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|बागलुङ १]] |[[सुशील खड्का]] | |- |[[बागलुङ २ (निर्वाचन क्षेत्र)|बागलुङ २]] |[[सोम शर्मा]] | |- |[[बैतडी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|बैतडी १]] |[[हरिमोहन भण्डारी]] | |- |[[बाँके १ (निर्वाचन क्षेत्र)|बाँके १]] |[[सुरेशकुमार चौधरी]] | |- |[[बाँके ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|बाँके ३]] |[[खगेन्द्र सुनार]] | |- |[[बारा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|बारा १]] |[[गणेश धिमाल]] | |- |[[बारा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|बारा २]] |[[चन्दनकुमार सिंह]] | |- |[[बारा ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|बारा ३]] |[[अरविन्द साह]] | |- |[[बारा ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|बारा ४]] |[[रहबर अन्सारी]] | |- |[[बर्दिया १ (निर्वाचन क्षेत्र)|बर्दिया १]] |[[ठाकुरसिंह थारू]] | |- |[[बर्दिया २ (निर्वाचन क्षेत्र)|बर्दिया २]] |[[श्रीधर पोखरेल]] | |- |[[भक्तपुर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|भक्तपुर १]] |[[रुकेश रञ्जित]] | |- |[[भक्तपुर २ (निर्वाचन क्षेत्र)|भक्तपुर २]] |[[राजीव खत्री]] | |- |[[चितवन १ (निर्वाचन क्षेत्र)|चितवन १]] |[[हरि ढकाल]] | |- |[[चितवन २ (निर्वाचन क्षेत्र)|चितवन २]] |[[रवि लामिछाने]] | |- |[[चितवन ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|चितवन ३]] |[[सोविता गौतम]] | |- |[[डडेल्धुरा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|डडेल्धुरा १]] |[[ताराप्रसाद जोशी]] | |- |[[दाङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|दाङ १]] |[[देवराज पाठक]] | |- |[[दाङ २ (निर्वाचन क्षेत्र)|दाङ २]] |[[विपिनकुमार आचार्य]] | |- |[[दाङ ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|दाङ ३]] |[[कमल सुवेदी]] | |- |[[धादिङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|धादिङ १]] |[[आसिका तामाङ]] | |- |[[धादिङ २ (निर्वाचन क्षेत्र)|धादिङ २]] |[[बोधनारायण श्रेष्ठ]] | |- |[[धनुषा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|धनुषा २]] |[[रामविनोद साह]] | |- |[[धनुषा ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|धनुषा ३]] |[[मनिष झा]] | |- |[[धनुषा ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|धनुषा ४]] |[[राजकिशोर महतो]] | |- |[[दोलखा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|दोलखा १]] |[[जगदीश खरेल (राजनीतिज्ञ)|जगदीश खरेल]] | |- |[[गोरखा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|गोरखा १]] |[[सुधन गुरुङ]] | |- |[[गोरखा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|गोरखा २]] |[[कविन्द्र बुर्लाकोटी]] | |- |[[गुल्मी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|गुल्मी १]] |[[सागर ढकाल]] | |- |[[गुल्मी २ (निर्वाचन क्षेत्र)|गुल्मी २]] |[[गोविन्द पन्थी]] | |- |[[झापा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|झापा १]] |[[निशा डाँगी]] | |- |[[झापा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|झापा २]] |[[इन्दिरा राना मगर]] | |- |[[झापा ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|झापा ३]] |[[प्रकाश पाठक]] | |- |[[झापा ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|झापा ४]] |[[शम्भुप्रसाद ढकाल]] | |- |[[झापा ५ (निर्वाचन क्षेत्र)|झापा ५]] |[[बालेन शाह]] | |- |[[कैलाली १ (निर्वाचन क्षेत्र)|कैलाली १]] |[[कोमल ज्ञवाली]] | |- |[[कैलाली २ (निर्वाचन क्षेत्र)|कैलाली २]] |[[केपी खनाल]] | |- |[[कैलाली ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|कैलाली ३]] |[[जगतप्रसाद जोशी]] | |- |[[कैलाली ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|कैलाली ४]] |[[खेमराज कोइराला]] | |- |[[कैलाली ५ (निर्वाचन क्षेत्र)|कैलाली ५]] |[[आनन्दबहादुर चन्द]] | |- |[[कञ्चनपुर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|कञ्चनपुर १]] |[[जनकसिंह धामी]] | |- |[[कञ्चनपुर २ (निर्वाचन क्षेत्र)|कञ्चनपुर २]] |[[दीपकराज बोहरा]] | |- |[[कञ्चनपुर ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|कञ्चनपुर ३]] |[[ज्ञानेन्द्रसिंह महता]] | |- |[[कपिलवस्तु १ (निर्वाचन क्षेत्र)|कपिलवस्तु १]] |[[मोहनलाल आचार्य]] | |- |[[कपिलवस्तु २ (निर्वाचन क्षेत्र)|कपिलवस्तु २]] |[[विक्रम थापा]] | |- |[[कास्की १ (निर्वाचन क्षेत्र)|कास्की १]] |[[खडकराज पौडेल]] | |- |[[कास्की २ (निर्वाचन क्षेत्र)|कास्की २]] |[[उत्तम पौडेल]] | |- |[[कास्की ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|कास्की ३]] |[[बिना गुरुङ]] | |- |[[काठमाडौँ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ १]] |[[रञ्जु दर्शना]] | |- |[[काठमाडौँ २ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ २]] |[[सुनिल केसी]] | |- |[[काठमाडौँ ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ३]] |[[राजुनाथ पाण्डे]] | |- |[[काठमाडौँ ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ४]] |[[पुकार बम]] | |- |[[काठमाडौँ ५ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ५]] |[[सस्मित पोखरेल]] | |- |[[काठमाडौँ ६ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ६]] |[[शिशिर खनाल]] | |- |[[काठमाडौँ ७ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ७]] |[[गणेश पराजुली]] | |- |[[काठमाडौँ ८ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ८]] |[[विराजभक्त श्रेष्ठ]] | |- |[[काठमाडौँ ९ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ९]] |[[डोलप्रसाद अर्याल]] | |- |[[काठमाडौँ १० (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ १०]] |[[प्रदीप विष्ट]] | |- |[[काभ्रेपलाञ्चोक १ (निर्वाचन क्षेत्र)|काभ्रेपलाञ्चोक १]] |[[मधुकुमार चौलागाई]] | |- |[[काभ्रेपलाञ्चोक २ (निर्वाचन क्षेत्र)|काभ्रेपलाञ्चोक २]] |[[बदनकुमार भण्डारी]] | |- |[[ललितपुर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|ललितपुर १]] |[[बुद्धरत्न महर्जन]] | |- |[[ललितपुर २ (निर्वाचन क्षेत्र)|ललितपुर २]] |[[जगदीश खरेल]] | |- |[[ललितपुर ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|ललितपुर ३]] |[[तोसिमा कार्की]] | |- |[[लमजुङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|लमजुङ १]] |[[धर्मराज केसी]] | |- |[[महोत्तरी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|महोत्तरी १]] |[[प्रमोदकुमार महतो]] | |- |[[महोत्तरी २ (निर्वाचन क्षेत्र)|महोत्तरी २]] |[[दीपककुमार साह]] | |- |[[महोत्तरी ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|महोत्तरी ३]] |[[उज्वलकुमार झा]] | |- |[[महोत्तरी ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|महोत्तरी ४]] |[[गौरी कुमारी]] | |- |[[मकवानपुर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|मकवानपुर १]] |[[प्रकाश गौतम]] | |- |[[मकवानपुर २ (निर्वाचन क्षेत्र)|मकवानपुर २]] |[[प्रशान्त उप्रेती]] | |- |[[मोरङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|मोरङ १]] |[[यज्ञमणि न्यौपाने]] | |- |[[मोरङ २ (निर्वाचन क्षेत्र)|मोरङ २]] |[[कृष्णकुमार कार्की]] | |- |[[मोरङ ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|मोरङ ३]] |[[गणेश कार्की]] | |- |[[मोरङ ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|मोरङ ४]] |[[सन्तोष राजवंशी]] | |- |[[मोरङ ५ (निर्वाचन क्षेत्र)|मोरङ ५]] |[[आशा झा]] | |- |[[मोरङ ६ (निर्वाचन क्षेत्र)|मोरङ ६]] |[[रुविना आचार्य]] | |- |[[नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) १ (निर्वाचन क्षेत्र)|नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) १]] |[[राजन गौतम]] | |- |[[नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) २ (निर्वाचन क्षेत्र)|नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) २]] |[[मनिष खनाल]] | |- |[[नुवाकोट १ (निर्वाचन क्षेत्र)|नुवाकोट १]] |[[विक्रम तिमिल्सिना]] | |- |[[नुवाकोट २ (निर्वाचन क्षेत्र)|नुवाकोट २]] |[[अचुतम लामिछाने]] | |- |[[ओखलढुङ्गा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|ओखलढुङ्गा १]] |[[विश्वराज पोखरेल]] | |- |[[पाल्पा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|पाल्पा २]] |[[माधवबहादुर थापा]] | |- |[[नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पश्चिम) १ (निर्वाचन क्षेत्र)|नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पश्चिम) १]] |[[विक्रम खनाल]] | |- |[[नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पश्चिम) २ (निर्वाचन क्षेत्र)|नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पश्चिम) २]] |[[नरेन्द्रकुमार गुप्ता]] | |- |[[पर्वत १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पर्वत १]] |[[सागर भुसाल]] | |- |[[पर्सा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पर्सा १]] |[[बुद्धिप्रसाद पन्त]] | |- |[[पर्सा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|पर्सा २]] |[[सुशीलकुमार कानु]] | |- |[[पर्सा ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|पर्सा ३]] |[[रमाकान्त चौरसिया]] | |- |[[पर्सा ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|पर्सा ४]] |[[टेकबहादुर शाक्य]] | |- |[[प्युठान १ (निर्वाचन क्षेत्र)|प्युठान १]] |[[सुशान्त वैदिक]] | |- |[[रामेछाप १ (निर्वाचन क्षेत्र)|रामेछाप १]] |[[कृष्णहरि बुढाथोकी]] | |- |[[रौतहट १ (निर्वाचन क्षेत्र)|रौतहट १]] |[[राजेशकुमार चौधरी]] | |- |[[रौतहट ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|रौतहट ३]] |[[रवीन्द्र पटेल]] | |- |[[रौतहट ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|रौतहट ४]] |[[गणेश पौडेल]] | |- |[[रुपन्देही १ (निर्वाचन क्षेत्र)|रुपन्देही १]] |[[सुनिल लम्साल]] | |- |[[रुपन्देही २ (निर्वाचन क्षेत्र)|रुपन्देही २]] |[[सुलभ खरेल]] | |- |[[रुपन्देही ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|रुपन्देही ३]] |[[लेखजङ्ग थापा]] | |- |[[रुपन्देही ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|रुपन्देही ४]] |[[कन्हैया बनियाँ]] | |- |[[रुपन्देही ५ (निर्वाचन क्षेत्र)|रुपन्देही ५]] |[[तौफिक अहमद खान]] | |- |[[सप्तरी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सप्तरी १]] |[[पुष्पाकुमारी चौधरी]] | |- |[[सप्तरी २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सप्तरी २]] |[[रामजी यादव]] | |- |[[सप्तरी ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|सप्तरी ३]] |[[अमरकान्त चौधरी]] | |- |[[सप्तरी ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|सप्तरी ४]] |[[सीताराम साह]] | |- |[[सर्लाही १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सर्लाही १]] |[[नितिमा भण्डारी]] | |- |[[सर्लाही २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सर्लाही २]] |[[रविन महतो]] | |- |[[सर्लाही ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|सर्लाही ३]] |[[नरेन्द्र साह कलवार]] | |- |[[सर्लाही ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|सर्लाही ४]] |[[अमरेशकुमार सिंह]] | |- |[[सिन्धुली १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिन्धुली १]] |[[धनेन्द्र कार्की]] | |- |[[सिन्धुली २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिन्धुली २]] |[[आशिष गजुरेल]] | |- |[[सिन्धुपाल्चोक १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिन्धुपाल्चोक १]] |[[भरतप्रसाद पराजुली]] | |- |[[सिराहा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिराहा १]] |[[बब्लु गुप्ता]] | |- |[[सिराहा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिराहा २]] |[[शिवशङ्कर यादव]] | |- |[[सिराहा ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिराहा ३]] |[[शम्भुकुमार यादव]] | |- |[[सिराहा ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिराहा ४]] |[[तपेश्वर यादव]] | |- |[[सुनसरी २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सुनसरी २]] |[[लालविक्रम थापा]] | |- |[[सुनसरी ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|सुनसरी ३]] |[[अशोककुमार चौधरी]] | |- |[[सुनसरी ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|सुनसरी ४]] |[[दीपककुमार साह]] | |- |[[सुर्खेत २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सुर्खेत २]] |[[रमेशकुमार सापकोटा]] | |- |[[स्याङ्जा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|स्याङ्जा १]] |[[धनन्जय रेग्मी]] | |- |[[स्याङ्जा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|स्याङ्जा २]] |[[झविलाल डुम्रे]] | |- |[[तनहुँ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|तनहुँ १]] |[[स्वर्णिक वाग्ले]] | |- |[[तनहुँ २ (निर्वाचन क्षेत्र)|तनहुँ २]] |[[श्रीराम न्यौपाने]] | |- |[[उदयपुर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|उदयपुर १]] |[[पारशमणि गेलाल]] | |- |[[उदयपुर २ (निर्वाचन क्षेत्र)|उदयपुर २]] |[[सूर्यबहादुर तामाङ]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[बसुमाया तामाङ]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[गङ्गा छन्त्याल]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[सुमिना उदास]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[अनुष्का श्रेष्ठ]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[ओजस्वरी शेरचन]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[सिर्जना श्रेष्ठ]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[रजनी श्रेष्ठ]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[कुसुम महर्जन]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[भूमिका श्रेष्ठ]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[प्रमिला कुलुजु]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[सुजाता तामाङ]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[कृपा महर्जन]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[एलिजा गुरुङ]] | |- |[[जनजाति]], पुरुष |[[राम लामा]] | |- |[[जनजाति]], पुरुष |[[खुस्बु सरकार श्रेष्ठ]] | |- |[[जनजाति]], पुरुष |[[मिङ्मा ग्याबु शेर्पा]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[प्रतिभा रावल]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[रचना खतिवडा खत्री]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[लिमा अधिकारी]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[विदुषी राणा]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[समिक्षा बास्कोटा]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[श्रद्धा कुँवर क्षेत्री]] | |- |[[खस आर्य]], महिला, पिछडिएको क्षेत्र |[[टीका सङग्रौला]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[क्रान्तिशिखा धिताल]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[आकृति अवस्थी]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[सृष्टी भट्टराई]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[मञ्जु भुसाल]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[प्रभा कार्की]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[सोभा खनाल]] | |- |[[खस आर्य]], महिला, पिछडिएको क्षेत्र |[[रत्नकुमारी थापा]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[ज्ञानु पौडेल]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[प्रभा ढकाल]] | |- |[[खस आर्य]], पुरुष |[[रमेश प्रसाई]] | |- |[[दलित]], महिला |[[रीमा विश्वकर्मा]] | |- |[[दलित]], महिला |[[अमृता विक]] | |- |[[दलित]], महिला |[[सीता बादी]] | |- |[[दलित]], महिला |[[स्मृति सेञ्चुरी]] | |- |[[दलित]], महिला |[[सुस्मा स्वर्णकार]] | |- |[[दलित]], महिला |[[तारा विश्वकर्मा]] | |- |[[दलित]], महिला |[[खिमा विक]] | |- |[[दलित]], पुरुष |[[प्रकाशचन्द्र दर्जी]] | |- |[[थारू जाति|थारू]], महिला |[[गीता चौधरी]] | |- |[[थारू जाति|थारू]], महिला |[[करिस्मा कठरिया]] | |- |[[थारू जाति|थारू]], पुरुष |[[सुरेन्द्र चौधरी]] | |- |[[थारू जाति|थारू]], पुरुष |[[प्रेमलाल चौधरी]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[पूनमकुमारी अग्रवाल]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[नीशा मेहता]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[ललिताकुमारी साह]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[अङ्किता ठाकुर]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[सरिता महतो]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[कामिनीकुमारी चौधरी]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[सुनिताकुमारी चौधरी]] | |- |[[मधेशी]], पुरुष |[[पुरुषोत्तम सुप्रभात यादव]] | |- |[[मधेशी]], पुरुष |[[खगेन्द्र कर्ण]] | |- |[[नेपालमा इस्लाम धर्म|मुसलमान]], महिला |[[समिना मियाँ]] | |- |[[नेपालमा इस्लाम धर्म|मुसलमान]], महिला |[[बफसना बानु]] | |- |[[नेपालमा इस्लाम धर्म|मुसलमान]], महिला |[[गजला शमिम मिकरानी]] | |} {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" ! colspan="3" style="width: 800pt; background:{{party color|Nepali Congress}}; color: white;" |नेपाली काङ्ग्रेस (३८) |- ! style="width:20%;" |निर्वाचन क्षेत्र/{{Abbr|समानुपातिक}} समूह ! style="width:25%;" |सदस्य !विभाग र जिम्मेवारीहरू / टिप्पणीहरू |- |[[अछाम १ (निर्वाचन क्षेत्र)|अछाम १]] |[[भरतकुमार स्वाँर]] | |- |[[बाजुरा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|बाजुरा १]] |[[जनकराज गिरी]] | |- |[[दैलेख १ (निर्वाचन क्षेत्र)|दैलेख १]] |[[बासना थापा]] | |- |[[डोटी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|डोटी १]] |[[भरतबहादुर खड्का]] | |- |[[हुम्ला १ (निर्वाचन क्षेत्र)|हुम्ला १]] |[[जयपति रोकाया]] | |- |[[इलाम १ (निर्वाचन क्षेत्र)|इलाम १]] |[[निस्कल राई]] | |- |[[जाजरकोट १ (निर्वाचन क्षेत्र)|जाजरकोट १]] |[[खड्कबहादुर बुढा]] | |- |[[कपिलवस्तु ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|कपिलवस्तु ३]] |[[अभषेकप्रताप शाह]] | |- |[[मनाङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|मनाङ १]] |[[टेकबहादुर गुरुङ]] | |- |[[मुगु १ (निर्वाचन क्षेत्र)|मुगु १]] |[[खड्ग शाही]] | |- |[[मुस्ताङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|मुस्ताङ १]] |[[योगेश गौचन थकाली]] | |- |[[पाल्पा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पाल्पा १]] |[[सन्दीप राना]] | |- |[[पाँचथर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पाँचथर १]] |[[नरेन्द्र केरुङ]] | |- |[[रसुवा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|रसुवा १]] |[[मोहन आचार्य]] | |- |[[रौतहट २ (निर्वाचन क्षेत्र)|रौतहट २]] |[[मोहम्मद फिरदोश आलम]] | |- |[[सोलुखुम्बु १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सोलुखुम्बु १]] |[[प्रकाशसिंह कार्की]] | |- |[[सुर्खेत १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सुर्खेत १]] |[[विष्णुबहादुर खड्का]] | |- |[[तेह्रथुम १ (निर्वाचन क्षेत्र)|तेह्रथुम १]] |[[सन्तोष सुब्बा]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[गीताकुमारी सेन्दाङ]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[गङ्गालक्ष्मी अवला]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[गीता गुरुङ]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[रेनुका काउचा]] | |- |[[जनजाति]], पुरुष |[[भीष्मराज आङ्देम्बे]] | |- |[[जनजाति]], पुरुष, अपाङ्गता |[[मदनकृष्ण श्रेष्ठ]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[सुशीला ढकाल आचार्य]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[रुक्मिणीदेवी कोइराला]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[रीना उप्रेती]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[सीता थपलिया]] | |- |[[खस आर्य]], पुरुष |[[अर्जुननरसिंह केसी]] | |- |[[खस आर्य]], पुरुष |[[कालीबहादुर सहकारी]] | |- |[[दलित]], महिला |[[हरिनादेवी कुर्मी]] | |- |[[दलित]], महिला |[[पवित्रा विक]] | |- |[[दलित]], महिला |[[मनमाया विश्वकर्मा]] | |- |[[थारू जाति|थारू]], महिला |[[प्रमिलाकुमारी गच्छदार]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[निनुकुमारी कर्ण]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[रेखाकुमारी यादव]] | |- |[[मधेशी]], पुरुष |[[चन्द्रमोहन यादव]] | |- |[[नेपालमा इस्लाम धर्म|मुसलमान]], महिला |[[शाहजन खातुन]] | |} {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" ! colspan="3" style="width: 800pt; background:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}; color: white;" |नेकपा (एमाले) (२५) |- ! style="width:20%;" |निर्वाचन क्षेत्र/{{Abbr|समानुपातिक}} समूह ! style="width:25%;" |सदस्य !विभाग र जिम्मेवारीहरू / टिप्पणीहरू |- |[[अछाम २ (निर्वाचन क्षेत्र)|अछाम २]] |[[यज्ञबहादुर बोगटी]] | |- |[[बझाङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|बझाङ १]] |[[ऐनबहादुर महर]] | |- |[[बाँके २ (निर्वाचन क्षेत्र)|बाँके २]] |[[मोहम्मद इस्तियाक राई]] | |- |[[दैलेख २ (निर्वाचन क्षेत्र)|दैलेख २]] |[[लक्ष्मीप्रसाद पोखरेल]] | |- |[[दार्चुला १ (निर्वाचन क्षेत्र)|दार्चुला १]] |[[गणेशसिंह ठगुन्ना]] | |- |[[धनकुटा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|धनकुटा १]] |[[राजेन्द्रकुमार राई (राजनीतिज्ञ)|राजेन्द्रकुमार राई]] | |- |[[इलाम २ (निर्वाचन क्षेत्र)|इलाम २]] |[[सुहाङ नेम्वाङ]] | |- |[[सङ्खुवासभा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सङ्खुवासभा १]] |[[अर्जुनकुमार कार्की]] | |- |[[ताप्लेजुङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|ताप्लेजुङ १]] |[[क्षितिज थेबे]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[भूमिकालिम्बू सुब्बा]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[गङ्गादेवी श्रेष्ठ]] | |- |[[जनजाति]], पुरुष |[[रामबहादुर थापा]] | |- |[[जनजाति]], पुरुष |[[कुलभक्त शाक्य]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[पद्मकुमारी अर्याल]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[टुकाभद्र हमाल]] | |- |[[खस आर्य]], पुरुष |[[गुरुप्रसाद बराल]] | |- |[[खस आर्य]], पुरुष |[[पुष्पराज कँडेल]] | |- |[[खस आर्य]], महिला, पिछडिएको क्षेत्र, अपाङ्गता |[[यशोधाकुमारी बराल]] | |- |[[थारू जाति|थारू]], पुरुष |[[कृपाराम राना]] | |- |[[दलित]], महिला |[[विष्णुमाया विक]] | |- |[[दलित]], महिला |[[निता घतानी]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[रिङ्गला यादव]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[यशोदाकुमारी यादव]] | |- |[[मधेशी]], पुरुष |[[चन्द्रेश्वर मण्डल]] | |- |[[नेपालमा इस्लाम धर्म|मुसलमान]], महिला |[[सजिदा खातुन सिद्दिकी]] | |} {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" ! colspan="3" style="width: 800pt; background:{{party color|Nepali Communist Party}}; color: white;" |नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी (१७) |- ! style="width:20%;" |निर्वाचन क्षेत्र/{{Abbr|समानुपातिक}} समूह ! style="width:25%;" |सदस्य !विभाग र जिम्मेवारीहरू / टिप्पणीहरू |- |[[धनुषा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|धनुषा १]] |[[मातृकाप्रसाद यादव]] | |- |[[डोल्पा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|डोल्पा १]] |[[धनबहादुर बुढा]] | |- |[[कालिकोट १ (निर्वाचन क्षेत्र)|कालिकोट १]] |[[महेन्द्रबहादुर शाही]] | |- |[[रोल्पा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|रोल्पा १]] |[[वर्षमान पुन]] | |- |[[पूर्वी रुकुम १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पूर्वी रुकुम १]] |[[पुष्पकमल दाहाल]] | |- |[[पश्चिम रुकुम १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पश्चिम रुकुम १]] |[[गोपाल शर्मा]] | |- |[[सल्यान १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सल्यान १]] |[[रमेशकुमार मल्ल]] | |- |[[सिन्धुपाल्चोक २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिन्धुपाल्चोक २]] |[[युवराज दुलाल]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[भीमकुमारी बुढा मगर]] | |- |[[जनजाति]], पुरुष |[[परशुराम तामाङ]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[बलावती शर्मा]] | |- |[[खस आर्य]], पुरुष |[[प्रमेशकुमार हमाल]] | |- |[[खस आर्य]], पुरुष, अपाङ्गता |[[प्रेमबहादुर बायक]] | |- |[[दलित]], महिला |[[पार्वती विक]] | |- |[[दलित]], पुरुष |[[गणेशबहादुर विश्वकर्मा]] | |- |[[थारू जाति|थारू]], महिला |[[निराशा चौधरी]] | |- |[[मधेशी]], पुरुष |[[जोगकुमार बरबरिया यादव]] | |} {| class="wikitable sortable mw-collapsible" ! colspan="3" style="width: 800pt; background:{{party color|श्रम संस्कृति पार्टी}}; color: white;" |श्रम संस्कृति पार्टी (७) |- ! style="width:20%;" |निर्वाचन क्षेत्र/{{Abbr|समानुपातिक}} समूह ! style="width:25%;" |सदस्य !विभाग र जिम्मेवारीहरू / टिप्पणीहरू |- |[[भोजपुर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|भोजपुर १]] |[[ध्रुवराज राई]] | |- |[[खोटाङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|खोटाङ १]] |[[आरेन राई]] | |- |[[सुनसरी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सुनसरी १]] |[[हर्कराज राई]] | |- |[[जनजाति]], पुरुष |[[पुरनप्रसाद लिम्बू]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[अम्बिकादेवी सङ्ग्रौला]] | |- |[[दलित]], महिला |[[राधिका रम्तेल]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[रुविकुमारी ठाकुर]] | |} {| class="wikitable sortable mw-collapsible" ! colspan="3" style="width: 800pt; background:{{party color|राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी}};" |राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (५) |- ! style="width:20%;" |निर्वाचन क्षेत्र/{{Abbr|समानुपातिक}} समूह ! style="width:25%;" |सदस्य !विभाग र जिम्मेवारीहरू / टिप्पणीहरू |- |[[जुम्ला १ (निर्वाचन क्षेत्र)|जुम्ला १]] |[[ज्ञानेन्द्र शाही]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[सरस्वती लामा]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[खुस्बु ओली]] | |- |[[खस आर्य]], पुरुष |[[भरत गिरी]] | |- |[[नेपालमा इस्लाम धर्म|मुसलमान]], पुरुष |[[ताहिर अली भाट]] | |} {| class="wikitable" ! colspan="3" style="width: 800pt; background:{{party color|स्वतन्त्र}};" |स्वतन्त्र (१) |- ! style="width:20%;" |निर्वाचन क्षेत्र/{{Abbr|समानुपातिक}} समूह ! style="width:25%;" |सदस्य !विभाग र जिम्मेवारीहरू / टिप्पणीहरू |- |[[म्याग्दी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|म्याग्दी १]] |[[महावीर पुन]] | |} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} {{नेपाली विधायकहरूको सूची}} [[श्रेणी:नेपालको सङ्घीय संसद]] [[श्रेणी:नेपाल सरकार]] [[श्रेणी:नेपालका सांसदहरू २०८२–| ]] [[श्रेणी:नेपालको राष्ट्रिय सभाका सदस्यहरू]] 39hy888cs9fsv55ps7531z80c1gu7m6 1351526 1351525 2026-04-15T02:55:57Z हिमाल सुवेदी 30817 /* सचेतकहरू */ 1351526 wikitext text/x-wiki {{Infobox legislative term | name = नेपालको सातौँ प्रतिनिधि सभा | image = | image_size = 200px | alt = | caption = | body = [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]] | election = [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२]] | government = | term_start = | term_end = | before = [[नेपालको दोस्रो सङ्घीय संसद|छैटौँ प्रतिनिधि सभा]] | after = | website = {{URL|https://parliament.gov.np}} | chamber2 = [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]] | chamber2_image = House of Representatives Nepal 2026.svg | chamber2_image_size = | chamber2_alt = | membership2 = २७५ | control2 = *{{nowrap|{{Party index link|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} (१८२)}} *{{nowrap|{{Party index link|नेपाली काङ्ग्रेस}} (३८)}} *{{nowrap|{{Party index link|नेकपा (एमाले)}} (२५)}} *{{nowrap|{{Party index link|नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी}} (१७)}} *{{nowrap|{{Party index link|श्रम संस्कृति पार्टी}} (७)}} *{{nowrap|{{Party index link|राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी}} (५)}} *{{nowrap|{{Party index link|स्वतन्त्र}} (१)}} | chamber2_leader1_type = सभामुख | chamber2_leader1 = | chamber2_leader2_type = उपसभामुख | chamber2_leader2 = | chamber2_leader3_type = [[नेपालको प्रधानमन्त्री|सदनको नेता]] | chamber2_leader3 = | chamber2_leader4_type = विपक्षी दलको नेता | chamber2_leader4 = | session1_start = २०८२ चैत १९ | session2_start = | session2_end = }} '''नेपालको तेस्रो सङ्घीय संसद''' [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२|वि.सं. २०८२ फागुन ‍२१ मा सम्पन्न आम निर्वाचन]]बाट निर्वाचित भएको थियो। निर्वाचनबाट [[पहिलो हुने निर्वाचित हुने निर्वाचन प्रणाली|प्रत्यक्ष निर्वाचन प्रणाली]] अन्तर्गत १६५ र [[समानुपातिक प्रतिनिधित्व प्रणाली|समानुपातिक निर्वाचन प्रणाली]] अन्तर्गत ११० गरी कुल २७५ सांसद [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]]मा निर्वाचित भएका थिए।<ref>{{Cite web |date=2026-03-13 |title=यी हुन् नयाँ प्रतिनिधि सभाका २७५ सांसद (सूचीसहित) |url=https://www.ratopati.com/story/550851/these-are-the-275-members-of-the-new-house-of-representatives-including-the-list |access-date=२०८२ चैत १ |website=रातोपाटी |language=नेपाली}}</ref> == संसदीय कार्यकाल == निर्वाचन आयोगले निर्वाचनको अन्तिम नतिजा २०८२ चैत ७ मा [[नेपालका राष्ट्रपति|राष्ट्रपति]] समक्ष पेस गरेको थियो।<ref>{{Cite web |title=EC submits poll report to President |url=https://risingnepaldaily.com/news/77413 |website=GorakhaPatra}}</ref> प्रतिनिधि सभाका ज्येष्ठ सदस्य [[अर्जुननरसिंह केसी]]ले २०८२ चैत १३ मा पद तथा गोपनीयताको शपथ ग्रहण गरेपछि सोही दिन उनले अन्य सदस्यहरूलाई शपथ गराएका थिए।<ref>{{Cite web |date=2026-03-25 |title=Arjun Narsingh KC sworn in as senior-most HoR member |url=https://thehimalayantimes.com/kathmandu/arjun-narsingh-kc-sworn-in-as-senior-most-hor-member |website=The Himalayan Times}}</ref> [[बालेन शाह मन्त्रिपरिषद्|मन्त्रिपरिषद्]]को सिफारिसमा राष्ट्रपतिले २०८२ चैत २० का लागि सङ्घीय संसद्को संयुक्त अधिवेशन आह्वान गरेका थिए।<ref>{{Cite web |title=Government recommends summoning federal parliament session on Thursday |url=https://kathmandupost.com/national/2026/03/30/government-recommends-summoning-house-session-on-thursday |website=kathmandupost.com}}</ref> २०८२ चैत २३ मा [[सभामुख (नेपाल)|सभामुख]] पदमा [[डोलप्रसाद अर्याल]] निर्विरोध निर्वाचित भएका थिए।<ref>{{Cite web |date=2026-04-05 |title=Dol Prasad Aryal elected House Speaker unopposed |url=https://thehimalayantimes.com/kathmandu/dol-prasad-aryal-elected-house-speaker-unopposed |website=The Himalayan Times}}</ref> == नेतृत्व== === पदाधिकारीहरू === * '''[[प्रतिनिधि सभाको सभामुख (नेपाल)|प्रतिनिधि सभाका सभामुख]]''': सम्माननीय [[डोलप्रसाद अर्याल]], [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी|रास्वपा]] ** '''[[प्रतिनिधि सभाको उपसभामुख (नेपाल)|प्रतिनिधि सभाका उपसभामुख]]''': सम्माननीय [[रुबी कुमारी ठाकुर]], [[श्रम संस्कृति पार्टी|श्रसंपा]] === संसदीय दलका नेताहरू === * [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]]को संसदीय दलको नेता: [[बालेन शाह]] * [[नेपाली काङ्ग्रेस]]को संसदीय दलको नेता: रिक्त * [[नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)]]को संसदीय दलको नेता: [[रामबहादुर थापा]] * [[नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी]]को संसदीय दलको नेता: [[पुष्पकमल दाहाल]] * [[श्रम संस्कृति पार्टी]]को संसदीय दलको नेता: [[हर्कराज राई]] * [[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]]को संसदीय दलको नेता: [[ज्ञानबहादुर शाही]]<ref name=":क">{{Cite web |title=राप्रपा संसदीय दलको नेतामा ज्ञानेन्द्र, प्रमुख सचेतकमा खुश्बु|url=https://www.ratopati.com/story/551479/gyanendra-as-rpp-parliamentary-party-leader-khushbu-as-chief-whip |access-date=२०८२ चैत ७|website=रातोपाटी|language=नेपाली}}</ref> === सचेतकहरू === * [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]]को मुख्य सचेतक: [[निशा डाँगी]] * [[नेपाली काङ्ग्रेस]]को मुख्य सचेतक: रिक्त * [[नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)]]को मुख्य सचेतक: रिक्त * [[नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी]]को मुख्य सचेतक: [[युवराज दुलाल]] * [[श्रम संस्कृति पार्टी]]को मुख्य सचेतक: रिक्त * [[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]]को मुख्य सचेतक: [[खुस्बु ओली]]<ref name=":क" /> == प्रतिनिधि सभाका सदस्यहरू == {| width="100px" |<gallery mode="slideshow" caption="{{nowrap|नेपालको तेस्रो सङ्घीय संसदको प्रतिनिधि सभा}}"> चित्र:House of Representatives Nepal 2026.svg|[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२]] पश्चात् </gallery> |} {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" rowspan="3" |दल ! colspan="3" |जम्मा सिटहरू |- ! colspan="3" |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२|निर्वाचन]] पश्चात् |- !प्रत्यक्ष !समानुपातिक !जम्मा |- | colspan="5" |'''<small>संसदीय दलहरू</small>'''<ref>{{Cite web |title=६ दलले पाए राष्ट्रिय दलको मान्यता, एउटा नयाँ, ५ वटा पुरानै |url=https://www.onlinekhabar.com/2026/03/1888949/six-parties-receive-national-party-recognition-one-new-five-old|access-date=२०८२ फागुन २८ |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली}}</ref> |- |{{Party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी|full=y}} |१२५ |५७ |१८२ |- |{{Party name with color|नेपाली काङ्ग्रेस|full=y}} |१८ |२० |३८ |- |{{Party name with color|नेकपा (एमाले)}} |९ |१६ |२५ |- |{{Party name with color|नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी|full=y}} |८ |९ |१७ |- |{{Party name with color|श्रम संस्कृति पार्टी|full=y}} |३ |४ |७ |- |{{Party name with color|राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी|full=y}} |१ |४ |५ |- |- |{{Party name with color|स्वतन्त्र|full=y}} |१ |— |१ |- ! colspan="2" |जम्मा !१६५ !११० !२७५ |} {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" ! colspan="3" style="width: 800pt; background:{{party color|Rastriya Swatantra Party}}; color: white;" |राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (१८२) |- ! style="width:20%;" |निर्वाचन क्षेत्र/{{Abbr|समानुपातिक}} समूह ! style="width:25%;" |सदस्य !विभाग र जिम्मेवारीहरू / टिप्पणीहरू |- |[[अर्घाखाँची १ (निर्वाचन क्षेत्र)|अर्घाखाँची १]] |[[हरिप्रसाद भुसाल]] | |- |[[बागलुङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|बागलुङ १]] |[[सुशील खड्का]] | |- |[[बागलुङ २ (निर्वाचन क्षेत्र)|बागलुङ २]] |[[सोम शर्मा]] | |- |[[बैतडी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|बैतडी १]] |[[हरिमोहन भण्डारी]] | |- |[[बाँके १ (निर्वाचन क्षेत्र)|बाँके १]] |[[सुरेशकुमार चौधरी]] | |- |[[बाँके ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|बाँके ३]] |[[खगेन्द्र सुनार]] | |- |[[बारा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|बारा १]] |[[गणेश धिमाल]] | |- |[[बारा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|बारा २]] |[[चन्दनकुमार सिंह]] | |- |[[बारा ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|बारा ३]] |[[अरविन्द साह]] | |- |[[बारा ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|बारा ४]] |[[रहबर अन्सारी]] | |- |[[बर्दिया १ (निर्वाचन क्षेत्र)|बर्दिया १]] |[[ठाकुरसिंह थारू]] | |- |[[बर्दिया २ (निर्वाचन क्षेत्र)|बर्दिया २]] |[[श्रीधर पोखरेल]] | |- |[[भक्तपुर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|भक्तपुर १]] |[[रुकेश रञ्जित]] | |- |[[भक्तपुर २ (निर्वाचन क्षेत्र)|भक्तपुर २]] |[[राजीव खत्री]] | |- |[[चितवन १ (निर्वाचन क्षेत्र)|चितवन १]] |[[हरि ढकाल]] | |- |[[चितवन २ (निर्वाचन क्षेत्र)|चितवन २]] |[[रवि लामिछाने]] | |- |[[चितवन ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|चितवन ३]] |[[सोविता गौतम]] | |- |[[डडेल्धुरा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|डडेल्धुरा १]] |[[ताराप्रसाद जोशी]] | |- |[[दाङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|दाङ १]] |[[देवराज पाठक]] | |- |[[दाङ २ (निर्वाचन क्षेत्र)|दाङ २]] |[[विपिनकुमार आचार्य]] | |- |[[दाङ ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|दाङ ३]] |[[कमल सुवेदी]] | |- |[[धादिङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|धादिङ १]] |[[आसिका तामाङ]] | |- |[[धादिङ २ (निर्वाचन क्षेत्र)|धादिङ २]] |[[बोधनारायण श्रेष्ठ]] | |- |[[धनुषा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|धनुषा २]] |[[रामविनोद साह]] | |- |[[धनुषा ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|धनुषा ३]] |[[मनिष झा]] | |- |[[धनुषा ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|धनुषा ४]] |[[राजकिशोर महतो]] | |- |[[दोलखा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|दोलखा १]] |[[जगदीश खरेल (राजनीतिज्ञ)|जगदीश खरेल]] | |- |[[गोरखा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|गोरखा १]] |[[सुधन गुरुङ]] | |- |[[गोरखा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|गोरखा २]] |[[कविन्द्र बुर्लाकोटी]] | |- |[[गुल्मी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|गुल्मी १]] |[[सागर ढकाल]] | |- |[[गुल्मी २ (निर्वाचन क्षेत्र)|गुल्मी २]] |[[गोविन्द पन्थी]] | |- |[[झापा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|झापा १]] |[[निशा डाँगी]] | |- |[[झापा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|झापा २]] |[[इन्दिरा राना मगर]] | |- |[[झापा ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|झापा ३]] |[[प्रकाश पाठक]] | |- |[[झापा ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|झापा ४]] |[[शम्भुप्रसाद ढकाल]] | |- |[[झापा ५ (निर्वाचन क्षेत्र)|झापा ५]] |[[बालेन शाह]] | |- |[[कैलाली १ (निर्वाचन क्षेत्र)|कैलाली १]] |[[कोमल ज्ञवाली]] | |- |[[कैलाली २ (निर्वाचन क्षेत्र)|कैलाली २]] |[[केपी खनाल]] | |- |[[कैलाली ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|कैलाली ३]] |[[जगतप्रसाद जोशी]] | |- |[[कैलाली ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|कैलाली ४]] |[[खेमराज कोइराला]] | |- |[[कैलाली ५ (निर्वाचन क्षेत्र)|कैलाली ५]] |[[आनन्दबहादुर चन्द]] | |- |[[कञ्चनपुर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|कञ्चनपुर १]] |[[जनकसिंह धामी]] | |- |[[कञ्चनपुर २ (निर्वाचन क्षेत्र)|कञ्चनपुर २]] |[[दीपकराज बोहरा]] | |- |[[कञ्चनपुर ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|कञ्चनपुर ३]] |[[ज्ञानेन्द्रसिंह महता]] | |- |[[कपिलवस्तु १ (निर्वाचन क्षेत्र)|कपिलवस्तु १]] |[[मोहनलाल आचार्य]] | |- |[[कपिलवस्तु २ (निर्वाचन क्षेत्र)|कपिलवस्तु २]] |[[विक्रम थापा]] | |- |[[कास्की १ (निर्वाचन क्षेत्र)|कास्की १]] |[[खडकराज पौडेल]] | |- |[[कास्की २ (निर्वाचन क्षेत्र)|कास्की २]] |[[उत्तम पौडेल]] | |- |[[कास्की ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|कास्की ३]] |[[बिना गुरुङ]] | |- |[[काठमाडौँ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ १]] |[[रञ्जु दर्शना]] | |- |[[काठमाडौँ २ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ २]] |[[सुनिल केसी]] | |- |[[काठमाडौँ ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ३]] |[[राजुनाथ पाण्डे]] | |- |[[काठमाडौँ ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ४]] |[[पुकार बम]] | |- |[[काठमाडौँ ५ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ५]] |[[सस्मित पोखरेल]] | |- |[[काठमाडौँ ६ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ६]] |[[शिशिर खनाल]] | |- |[[काठमाडौँ ७ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ७]] |[[गणेश पराजुली]] | |- |[[काठमाडौँ ८ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ८]] |[[विराजभक्त श्रेष्ठ]] | |- |[[काठमाडौँ ९ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ९]] |[[डोलप्रसाद अर्याल]] | |- |[[काठमाडौँ १० (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ १०]] |[[प्रदीप विष्ट]] | |- |[[काभ्रेपलाञ्चोक १ (निर्वाचन क्षेत्र)|काभ्रेपलाञ्चोक १]] |[[मधुकुमार चौलागाई]] | |- |[[काभ्रेपलाञ्चोक २ (निर्वाचन क्षेत्र)|काभ्रेपलाञ्चोक २]] |[[बदनकुमार भण्डारी]] | |- |[[ललितपुर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|ललितपुर १]] |[[बुद्धरत्न महर्जन]] | |- |[[ललितपुर २ (निर्वाचन क्षेत्र)|ललितपुर २]] |[[जगदीश खरेल]] | |- |[[ललितपुर ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|ललितपुर ३]] |[[तोसिमा कार्की]] | |- |[[लमजुङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|लमजुङ १]] |[[धर्मराज केसी]] | |- |[[महोत्तरी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|महोत्तरी १]] |[[प्रमोदकुमार महतो]] | |- |[[महोत्तरी २ (निर्वाचन क्षेत्र)|महोत्तरी २]] |[[दीपककुमार साह]] | |- |[[महोत्तरी ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|महोत्तरी ३]] |[[उज्वलकुमार झा]] | |- |[[महोत्तरी ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|महोत्तरी ४]] |[[गौरी कुमारी]] | |- |[[मकवानपुर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|मकवानपुर १]] |[[प्रकाश गौतम]] | |- |[[मकवानपुर २ (निर्वाचन क्षेत्र)|मकवानपुर २]] |[[प्रशान्त उप्रेती]] | |- |[[मोरङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|मोरङ १]] |[[यज्ञमणि न्यौपाने]] | |- |[[मोरङ २ (निर्वाचन क्षेत्र)|मोरङ २]] |[[कृष्णकुमार कार्की]] | |- |[[मोरङ ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|मोरङ ३]] |[[गणेश कार्की]] | |- |[[मोरङ ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|मोरङ ४]] |[[सन्तोष राजवंशी]] | |- |[[मोरङ ५ (निर्वाचन क्षेत्र)|मोरङ ५]] |[[आशा झा]] | |- |[[मोरङ ६ (निर्वाचन क्षेत्र)|मोरङ ६]] |[[रुविना आचार्य]] | |- |[[नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) १ (निर्वाचन क्षेत्र)|नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) १]] |[[राजन गौतम]] | |- |[[नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) २ (निर्वाचन क्षेत्र)|नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) २]] |[[मनिष खनाल]] | |- |[[नुवाकोट १ (निर्वाचन क्षेत्र)|नुवाकोट १]] |[[विक्रम तिमिल्सिना]] | |- |[[नुवाकोट २ (निर्वाचन क्षेत्र)|नुवाकोट २]] |[[अचुतम लामिछाने]] | |- |[[ओखलढुङ्गा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|ओखलढुङ्गा १]] |[[विश्वराज पोखरेल]] | |- |[[पाल्पा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|पाल्पा २]] |[[माधवबहादुर थापा]] | |- |[[नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पश्चिम) १ (निर्वाचन क्षेत्र)|नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पश्चिम) १]] |[[विक्रम खनाल]] | |- |[[नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पश्चिम) २ (निर्वाचन क्षेत्र)|नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पश्चिम) २]] |[[नरेन्द्रकुमार गुप्ता]] | |- |[[पर्वत १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पर्वत १]] |[[सागर भुसाल]] | |- |[[पर्सा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पर्सा १]] |[[बुद्धिप्रसाद पन्त]] | |- |[[पर्सा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|पर्सा २]] |[[सुशीलकुमार कानु]] | |- |[[पर्सा ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|पर्सा ३]] |[[रमाकान्त चौरसिया]] | |- |[[पर्सा ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|पर्सा ४]] |[[टेकबहादुर शाक्य]] | |- |[[प्युठान १ (निर्वाचन क्षेत्र)|प्युठान १]] |[[सुशान्त वैदिक]] | |- |[[रामेछाप १ (निर्वाचन क्षेत्र)|रामेछाप १]] |[[कृष्णहरि बुढाथोकी]] | |- |[[रौतहट १ (निर्वाचन क्षेत्र)|रौतहट १]] |[[राजेशकुमार चौधरी]] | |- |[[रौतहट ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|रौतहट ३]] |[[रवीन्द्र पटेल]] | |- |[[रौतहट ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|रौतहट ४]] |[[गणेश पौडेल]] | |- |[[रुपन्देही १ (निर्वाचन क्षेत्र)|रुपन्देही १]] |[[सुनिल लम्साल]] | |- |[[रुपन्देही २ (निर्वाचन क्षेत्र)|रुपन्देही २]] |[[सुलभ खरेल]] | |- |[[रुपन्देही ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|रुपन्देही ३]] |[[लेखजङ्ग थापा]] | |- |[[रुपन्देही ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|रुपन्देही ४]] |[[कन्हैया बनियाँ]] | |- |[[रुपन्देही ५ (निर्वाचन क्षेत्र)|रुपन्देही ५]] |[[तौफिक अहमद खान]] | |- |[[सप्तरी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सप्तरी १]] |[[पुष्पाकुमारी चौधरी]] | |- |[[सप्तरी २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सप्तरी २]] |[[रामजी यादव]] | |- |[[सप्तरी ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|सप्तरी ३]] |[[अमरकान्त चौधरी]] | |- |[[सप्तरी ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|सप्तरी ४]] |[[सीताराम साह]] | |- |[[सर्लाही १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सर्लाही १]] |[[नितिमा भण्डारी]] | |- |[[सर्लाही २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सर्लाही २]] |[[रविन महतो]] | |- |[[सर्लाही ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|सर्लाही ३]] |[[नरेन्द्र साह कलवार]] | |- |[[सर्लाही ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|सर्लाही ४]] |[[अमरेशकुमार सिंह]] | |- |[[सिन्धुली १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिन्धुली १]] |[[धनेन्द्र कार्की]] | |- |[[सिन्धुली २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिन्धुली २]] |[[आशिष गजुरेल]] | |- |[[सिन्धुपाल्चोक १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिन्धुपाल्चोक १]] |[[भरतप्रसाद पराजुली]] | |- |[[सिराहा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिराहा १]] |[[बब्लु गुप्ता]] | |- |[[सिराहा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिराहा २]] |[[शिवशङ्कर यादव]] | |- |[[सिराहा ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिराहा ३]] |[[शम्भुकुमार यादव]] | |- |[[सिराहा ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिराहा ४]] |[[तपेश्वर यादव]] | |- |[[सुनसरी २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सुनसरी २]] |[[लालविक्रम थापा]] | |- |[[सुनसरी ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|सुनसरी ३]] |[[अशोककुमार चौधरी]] | |- |[[सुनसरी ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|सुनसरी ४]] |[[दीपककुमार साह]] | |- |[[सुर्खेत २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सुर्खेत २]] |[[रमेशकुमार सापकोटा]] | |- |[[स्याङ्जा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|स्याङ्जा १]] |[[धनन्जय रेग्मी]] | |- |[[स्याङ्जा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|स्याङ्जा २]] |[[झविलाल डुम्रे]] | |- |[[तनहुँ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|तनहुँ १]] |[[स्वर्णिक वाग्ले]] | |- |[[तनहुँ २ (निर्वाचन क्षेत्र)|तनहुँ २]] |[[श्रीराम न्यौपाने]] | |- |[[उदयपुर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|उदयपुर १]] |[[पारशमणि गेलाल]] | |- |[[उदयपुर २ (निर्वाचन क्षेत्र)|उदयपुर २]] |[[सूर्यबहादुर तामाङ]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[बसुमाया तामाङ]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[गङ्गा छन्त्याल]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[सुमिना उदास]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[अनुष्का श्रेष्ठ]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[ओजस्वरी शेरचन]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[सिर्जना श्रेष्ठ]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[रजनी श्रेष्ठ]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[कुसुम महर्जन]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[भूमिका श्रेष्ठ]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[प्रमिला कुलुजु]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[सुजाता तामाङ]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[कृपा महर्जन]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[एलिजा गुरुङ]] | |- |[[जनजाति]], पुरुष |[[राम लामा]] | |- |[[जनजाति]], पुरुष |[[खुस्बु सरकार श्रेष्ठ]] | |- |[[जनजाति]], पुरुष |[[मिङ्मा ग्याबु शेर्पा]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[प्रतिभा रावल]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[रचना खतिवडा खत्री]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[लिमा अधिकारी]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[विदुषी राणा]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[समिक्षा बास्कोटा]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[श्रद्धा कुँवर क्षेत्री]] | |- |[[खस आर्य]], महिला, पिछडिएको क्षेत्र |[[टीका सङग्रौला]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[क्रान्तिशिखा धिताल]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[आकृति अवस्थी]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[सृष्टी भट्टराई]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[मञ्जु भुसाल]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[प्रभा कार्की]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[सोभा खनाल]] | |- |[[खस आर्य]], महिला, पिछडिएको क्षेत्र |[[रत्नकुमारी थापा]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[ज्ञानु पौडेल]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[प्रभा ढकाल]] | |- |[[खस आर्य]], पुरुष |[[रमेश प्रसाई]] | |- |[[दलित]], महिला |[[रीमा विश्वकर्मा]] | |- |[[दलित]], महिला |[[अमृता विक]] | |- |[[दलित]], महिला |[[सीता बादी]] | |- |[[दलित]], महिला |[[स्मृति सेञ्चुरी]] | |- |[[दलित]], महिला |[[सुस्मा स्वर्णकार]] | |- |[[दलित]], महिला |[[तारा विश्वकर्मा]] | |- |[[दलित]], महिला |[[खिमा विक]] | |- |[[दलित]], पुरुष |[[प्रकाशचन्द्र दर्जी]] | |- |[[थारू जाति|थारू]], महिला |[[गीता चौधरी]] | |- |[[थारू जाति|थारू]], महिला |[[करिस्मा कठरिया]] | |- |[[थारू जाति|थारू]], पुरुष |[[सुरेन्द्र चौधरी]] | |- |[[थारू जाति|थारू]], पुरुष |[[प्रेमलाल चौधरी]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[पूनमकुमारी अग्रवाल]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[नीशा मेहता]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[ललिताकुमारी साह]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[अङ्किता ठाकुर]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[सरिता महतो]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[कामिनीकुमारी चौधरी]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[सुनिताकुमारी चौधरी]] | |- |[[मधेशी]], पुरुष |[[पुरुषोत्तम सुप्रभात यादव]] | |- |[[मधेशी]], पुरुष |[[खगेन्द्र कर्ण]] | |- |[[नेपालमा इस्लाम धर्म|मुसलमान]], महिला |[[समिना मियाँ]] | |- |[[नेपालमा इस्लाम धर्म|मुसलमान]], महिला |[[बफसना बानु]] | |- |[[नेपालमा इस्लाम धर्म|मुसलमान]], महिला |[[गजला शमिम मिकरानी]] | |} {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" ! colspan="3" style="width: 800pt; background:{{party color|Nepali Congress}}; color: white;" |नेपाली काङ्ग्रेस (३८) |- ! style="width:20%;" |निर्वाचन क्षेत्र/{{Abbr|समानुपातिक}} समूह ! style="width:25%;" |सदस्य !विभाग र जिम्मेवारीहरू / टिप्पणीहरू |- |[[अछाम १ (निर्वाचन क्षेत्र)|अछाम १]] |[[भरतकुमार स्वाँर]] | |- |[[बाजुरा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|बाजुरा १]] |[[जनकराज गिरी]] | |- |[[दैलेख १ (निर्वाचन क्षेत्र)|दैलेख १]] |[[बासना थापा]] | |- |[[डोटी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|डोटी १]] |[[भरतबहादुर खड्का]] | |- |[[हुम्ला १ (निर्वाचन क्षेत्र)|हुम्ला १]] |[[जयपति रोकाया]] | |- |[[इलाम १ (निर्वाचन क्षेत्र)|इलाम १]] |[[निस्कल राई]] | |- |[[जाजरकोट १ (निर्वाचन क्षेत्र)|जाजरकोट १]] |[[खड्कबहादुर बुढा]] | |- |[[कपिलवस्तु ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|कपिलवस्तु ३]] |[[अभषेकप्रताप शाह]] | |- |[[मनाङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|मनाङ १]] |[[टेकबहादुर गुरुङ]] | |- |[[मुगु १ (निर्वाचन क्षेत्र)|मुगु १]] |[[खड्ग शाही]] | |- |[[मुस्ताङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|मुस्ताङ १]] |[[योगेश गौचन थकाली]] | |- |[[पाल्पा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पाल्पा १]] |[[सन्दीप राना]] | |- |[[पाँचथर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पाँचथर १]] |[[नरेन्द्र केरुङ]] | |- |[[रसुवा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|रसुवा १]] |[[मोहन आचार्य]] | |- |[[रौतहट २ (निर्वाचन क्षेत्र)|रौतहट २]] |[[मोहम्मद फिरदोश आलम]] | |- |[[सोलुखुम्बु १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सोलुखुम्बु १]] |[[प्रकाशसिंह कार्की]] | |- |[[सुर्खेत १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सुर्खेत १]] |[[विष्णुबहादुर खड्का]] | |- |[[तेह्रथुम १ (निर्वाचन क्षेत्र)|तेह्रथुम १]] |[[सन्तोष सुब्बा]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[गीताकुमारी सेन्दाङ]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[गङ्गालक्ष्मी अवला]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[गीता गुरुङ]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[रेनुका काउचा]] | |- |[[जनजाति]], पुरुष |[[भीष्मराज आङ्देम्बे]] | |- |[[जनजाति]], पुरुष, अपाङ्गता |[[मदनकृष्ण श्रेष्ठ]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[सुशीला ढकाल आचार्य]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[रुक्मिणीदेवी कोइराला]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[रीना उप्रेती]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[सीता थपलिया]] | |- |[[खस आर्य]], पुरुष |[[अर्जुननरसिंह केसी]] | |- |[[खस आर्य]], पुरुष |[[कालीबहादुर सहकारी]] | |- |[[दलित]], महिला |[[हरिनादेवी कुर्मी]] | |- |[[दलित]], महिला |[[पवित्रा विक]] | |- |[[दलित]], महिला |[[मनमाया विश्वकर्मा]] | |- |[[थारू जाति|थारू]], महिला |[[प्रमिलाकुमारी गच्छदार]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[निनुकुमारी कर्ण]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[रेखाकुमारी यादव]] | |- |[[मधेशी]], पुरुष |[[चन्द्रमोहन यादव]] | |- |[[नेपालमा इस्लाम धर्म|मुसलमान]], महिला |[[शाहजन खातुन]] | |} {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" ! colspan="3" style="width: 800pt; background:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}; color: white;" |नेकपा (एमाले) (२५) |- ! style="width:20%;" |निर्वाचन क्षेत्र/{{Abbr|समानुपातिक}} समूह ! style="width:25%;" |सदस्य !विभाग र जिम्मेवारीहरू / टिप्पणीहरू |- |[[अछाम २ (निर्वाचन क्षेत्र)|अछाम २]] |[[यज्ञबहादुर बोगटी]] | |- |[[बझाङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|बझाङ १]] |[[ऐनबहादुर महर]] | |- |[[बाँके २ (निर्वाचन क्षेत्र)|बाँके २]] |[[मोहम्मद इस्तियाक राई]] | |- |[[दैलेख २ (निर्वाचन क्षेत्र)|दैलेख २]] |[[लक्ष्मीप्रसाद पोखरेल]] | |- |[[दार्चुला १ (निर्वाचन क्षेत्र)|दार्चुला १]] |[[गणेशसिंह ठगुन्ना]] | |- |[[धनकुटा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|धनकुटा १]] |[[राजेन्द्रकुमार राई (राजनीतिज्ञ)|राजेन्द्रकुमार राई]] | |- |[[इलाम २ (निर्वाचन क्षेत्र)|इलाम २]] |[[सुहाङ नेम्वाङ]] | |- |[[सङ्खुवासभा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सङ्खुवासभा १]] |[[अर्जुनकुमार कार्की]] | |- |[[ताप्लेजुङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|ताप्लेजुङ १]] |[[क्षितिज थेबे]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[भूमिकालिम्बू सुब्बा]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[गङ्गादेवी श्रेष्ठ]] | |- |[[जनजाति]], पुरुष |[[रामबहादुर थापा]] | |- |[[जनजाति]], पुरुष |[[कुलभक्त शाक्य]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[पद्मकुमारी अर्याल]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[टुकाभद्र हमाल]] | |- |[[खस आर्य]], पुरुष |[[गुरुप्रसाद बराल]] | |- |[[खस आर्य]], पुरुष |[[पुष्पराज कँडेल]] | |- |[[खस आर्य]], महिला, पिछडिएको क्षेत्र, अपाङ्गता |[[यशोधाकुमारी बराल]] | |- |[[थारू जाति|थारू]], पुरुष |[[कृपाराम राना]] | |- |[[दलित]], महिला |[[विष्णुमाया विक]] | |- |[[दलित]], महिला |[[निता घतानी]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[रिङ्गला यादव]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[यशोदाकुमारी यादव]] | |- |[[मधेशी]], पुरुष |[[चन्द्रेश्वर मण्डल]] | |- |[[नेपालमा इस्लाम धर्म|मुसलमान]], महिला |[[सजिदा खातुन सिद्दिकी]] | |} {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" ! colspan="3" style="width: 800pt; background:{{party color|Nepali Communist Party}}; color: white;" |नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी (१७) |- ! style="width:20%;" |निर्वाचन क्षेत्र/{{Abbr|समानुपातिक}} समूह ! style="width:25%;" |सदस्य !विभाग र जिम्मेवारीहरू / टिप्पणीहरू |- |[[धनुषा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|धनुषा १]] |[[मातृकाप्रसाद यादव]] | |- |[[डोल्पा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|डोल्पा १]] |[[धनबहादुर बुढा]] | |- |[[कालिकोट १ (निर्वाचन क्षेत्र)|कालिकोट १]] |[[महेन्द्रबहादुर शाही]] | |- |[[रोल्पा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|रोल्पा १]] |[[वर्षमान पुन]] | |- |[[पूर्वी रुकुम १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पूर्वी रुकुम १]] |[[पुष्पकमल दाहाल]] | |- |[[पश्चिम रुकुम १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पश्चिम रुकुम १]] |[[गोपाल शर्मा]] | |- |[[सल्यान १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सल्यान १]] |[[रमेशकुमार मल्ल]] | |- |[[सिन्धुपाल्चोक २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिन्धुपाल्चोक २]] |[[युवराज दुलाल]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[भीमकुमारी बुढा मगर]] | |- |[[जनजाति]], पुरुष |[[परशुराम तामाङ]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[बलावती शर्मा]] | |- |[[खस आर्य]], पुरुष |[[प्रमेशकुमार हमाल]] | |- |[[खस आर्य]], पुरुष, अपाङ्गता |[[प्रेमबहादुर बायक]] | |- |[[दलित]], महिला |[[पार्वती विक]] | |- |[[दलित]], पुरुष |[[गणेशबहादुर विश्वकर्मा]] | |- |[[थारू जाति|थारू]], महिला |[[निराशा चौधरी]] | |- |[[मधेशी]], पुरुष |[[जोगकुमार बरबरिया यादव]] | |} {| class="wikitable sortable mw-collapsible" ! colspan="3" style="width: 800pt; background:{{party color|श्रम संस्कृति पार्टी}}; color: white;" |श्रम संस्कृति पार्टी (७) |- ! style="width:20%;" |निर्वाचन क्षेत्र/{{Abbr|समानुपातिक}} समूह ! style="width:25%;" |सदस्य !विभाग र जिम्मेवारीहरू / टिप्पणीहरू |- |[[भोजपुर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|भोजपुर १]] |[[ध्रुवराज राई]] | |- |[[खोटाङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|खोटाङ १]] |[[आरेन राई]] | |- |[[सुनसरी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सुनसरी १]] |[[हर्कराज राई]] | |- |[[जनजाति]], पुरुष |[[पुरनप्रसाद लिम्बू]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[अम्बिकादेवी सङ्ग्रौला]] | |- |[[दलित]], महिला |[[राधिका रम्तेल]] | |- |[[मधेशी]], महिला |[[रुविकुमारी ठाकुर]] | |} {| class="wikitable sortable mw-collapsible" ! colspan="3" style="width: 800pt; background:{{party color|राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी}};" |राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (५) |- ! style="width:20%;" |निर्वाचन क्षेत्र/{{Abbr|समानुपातिक}} समूह ! style="width:25%;" |सदस्य !विभाग र जिम्मेवारीहरू / टिप्पणीहरू |- |[[जुम्ला १ (निर्वाचन क्षेत्र)|जुम्ला १]] |[[ज्ञानेन्द्र शाही]] | |- |[[जनजाति]], महिला |[[सरस्वती लामा]] | |- |[[खस आर्य]], महिला |[[खुस्बु ओली]] | |- |[[खस आर्य]], पुरुष |[[भरत गिरी]] | |- |[[नेपालमा इस्लाम धर्म|मुसलमान]], पुरुष |[[ताहिर अली भाट]] | |} {| class="wikitable" ! colspan="3" style="width: 800pt; background:{{party color|स्वतन्त्र}};" |स्वतन्त्र (१) |- ! style="width:20%;" |निर्वाचन क्षेत्र/{{Abbr|समानुपातिक}} समूह ! style="width:25%;" |सदस्य !विभाग र जिम्मेवारीहरू / टिप्पणीहरू |- |[[म्याग्दी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|म्याग्दी १]] |[[महावीर पुन]] | |} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} {{नेपाली विधायकहरूको सूची}} [[श्रेणी:नेपालको सङ्घीय संसद]] [[श्रेणी:नेपाल सरकार]] [[श्रेणी:नेपालका सांसदहरू २०८२–| ]] [[श्रेणी:नेपालको राष्ट्रिय सभाका सदस्यहरू]] ev658t5q83txv6ugagq90mmmixo6rit 0 149771 1351501 2026-04-14T12:28:20Z Rajeeb bastola 39875 "[[:en:Special:Redirect/revision/1345564530|Muslim Women (Protection of Rights on Marriage) Act, 2019]]"पृष्ठलाई अनुवाद गरि सृजना गरियो 1351501 wikitext text/x-wiki {{Infobox legislation | short_title = Muslim Women (Protection of Rights on Marriage) Act, 2019 | image = Emblem of India.svg | imagesize = 150 | long_title = An Act to protect the rights of married Muslim women and to prohibit divorce by pronouncing talaq by their husbands and to provide for matters connected there with or incidental thereto. | citation = [http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf Act No. 20 of 2019] | territorial_extent = India | considered_by = [[Parliament of India]] | enacted_by = [[Lok Sabha]] | date_passed = | enacted_by2 = [[Rajya Sabha]] | date_passed2 = | date_assented = 31 July 2019 | date_commenced = 19 September 2018 | bill_citation = Bill No. 247 of 2019 | introduced_by = [[Ravi Shankar Prasad]] ([[Ministry of Law and Justice (India)|Ministry of Law and Justice]]) | status = In force }} '''मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण ऐन, २०१९) ''' [[भारतीय संसद|भारतको संसद]] एउटा ऐन हो जसले मुस्लिम विवाहमा तीन तलाकलाई अपराधको रूपमा लिन्छ। अगस्त २०१७ मा, [[भारतको सर्वोच्च न्यायालय|भारतको सर्वोच्च अदालत]] तीन तलाकलाई असंवैधानिक घोषणा गर्यो<ref>{{cite journal |year=2017 |title=Shayara Bano v. Union of India |url=https://www.scconline.com/ |journal=Supreme Court Cases |volume=9 |pages=1–298 |access-date=23 September 2019}}</ref>, जसले मुस्लिम पुरुषहरूलाई तुरुन्तै आफ्नी पत्नीहरूलाई सम्बन्धविच्छेद गर्न सक्षम बनाउँछ। अल्पसङ्ख्यकको रायले संसदलाई मुस्लिम समुदायमा तीन तलाकलाई नियन्त्रण गर्ने उचित कानूनमा विचार गर्न सुझाव दियो।<ref>{{Cite web |last=Deshpande |first=Pushkraj |date=30 January 2018 |title=India: Triple Talaq, Judgment Of Hon'ble Supreme Court And The Most Anticipated Triple Talaq Bill |url=http://www.mondaq.com/india/x/668468/divorce/Triple+Talaq+Judgment+Of+Honble+Supreme+Court+And+The+Most+Anticipated+Triple+Talaq+Bill |access-date=23 September 2019 |website=www.mondaq.com}}</ref><ref>{{cite web |date=22 August 2017 |title=Supreme court bars triple talaq |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/supreme-court-bars-triple-talaq-for-6-months-until-parliament-legislates-on-issue/articleshow/60170130.cms |access-date=2 January 2019 |website=The Times of India}}</ref> डिसेम्बर २०१७ मा, सर्वोच्च अदालतको फैसला र भारतमा तीन तलाकको मुद्दाहरूको हवाला दिँदै<ref>{{cite web |date=28 December 2017 |title='100 cases of instant triple talaq in the country since the SC judgement' |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/66-cases-of-triple-talaq-in-the-country-since-the-sc-judgement-law-minister/articleshow/62279519.cms |website=[[The Times of India]]}}</ref>, सरकारले मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१७) प्रस्तुत गर्यो<ref name="Introduction-of-2017-Bill-in-Loksabha">{{cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/government-introduces-triple-talaq-bill-in-lok-sabha/articleshow/62279081.cms|title=Government introduces triple talaq bill in Lok Sabha|date=28 December 2017|newspaper=The Economic Times}}</ref>। विधेयकले कुनै पनि रूपमा-बोलेर, लिखित रूपमा वा इलेक्ट्रोनिक माध्यमबाट-तीन तलाकलाई अवैध र शून्य बनाउने प्रस्ताव गरेको छ। कानून उल्लङ्घनका लागि पतिको तीन तलाक उच्चारणका लागि तीन वर्षसम्म कैदको सजाय समावेश गर्ने प्रस्ताव गरिएको थियो। यो विधेयक सोही दिन [[भारतीय संसद|भारतको संसद]] तल्लो सदन [[लोक सभा|लोकसभा]] पारित गरेको थियो,<ref>{{cite news|url=https://www.ndtv.com/india-news/triple-talaq-bill-in-parliament-now-minister-says-its-about-equality-1793027|title=Landmark 'Triple Talaq' Bill Clears Lok Sabha, In Rajya Sabha Next|last1=Choudhury|first1=Sunetra|date=28 December 2017|access-date=2 January 2019|last2=Prabhu|first2=Sunil|editor-last=Varma|editor-first=Shylaja|website=NDTV}}</ref>, तर माथिल्लो सदन [[राज्‍य सभा|राज्यसभा]] विपक्षीले यसलाई अवरुद्ध गरेको थियो।<ref>{{Cite web |last=Prabhu |first=Sunil |date=5 January 2018 |editor-last=Dutta Roy |editor-first=Divyanshu |title=No Triple Talaq Bill As Parliament's Winter Session Ends |url=https://www.ndtv.com/india-news/in-triple-talaq-bill-clash-congress-orders-all-mps-to-attend-rajya-sabha-1796157 |access-date=2 January 2019 |website=NDTV}}</ref> यो विधेयक पुनः पेस गरियो र जुलाई २०१९ मा लोकसभा र राज्यसभाद्वारा पारित गरियो।<ref>{{Cite web |date=26 July 2019 |title=Lok Sabha passes instant triple talaq bill |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/lok-sabha-passes-triple-talaq-bill-over-to-rajya-sabha-now/articleshow/70381627.cms |access-date=2019-07-26 |website=Economic Times}}</ref><ref>{{Cite web |date=30 July 2019 |title=History made, triple talaq bill passed by Parliament |url=https://www.indiatoday.in/india/story/triple-talaq-bill-passed-in-rajya-sabha-1575309-2019-07-30 |access-date=2019-07-30 |website=India Today}}</ref> फलस्वरूप, विधेयकले भारतको राष्ट्रपतिको स्वीकृति प्राप्त गऱ्यो। यस अधिनियमले पीडित महिलालाई आफ्ना आश्रित बच्चाहरूको भरणपोषणको माग गर्ने अधिकार पनि दिन्छ।<ref name="Presidential assent">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/president-ram-nath-kovind-gives-assent-to-triple-talaq-bill/article28780061.ece|title=President Ram Nath Kovind gives assent to triple talaq Bill|date=2019-08-01|work=The Hindu|access-date=2019-08-08|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> पछि सोही महिनामा यसलाई कानूनको रूपमा अधिसूचित गरियो। यो ऐन १९ सेप्टेम्बर २०१८ देखि पूर्वव्यापी रूपमा प्रभावकारी हुने छ।<ref name="gazette">{{Cite web |date=31 July 2019 |title=The Gazette of India. EXTRAORDINARY. PART II—Section 1 |url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf}}</ref> यद्यपि, मुस्लिम पुरुषहरूलाई अझै पनि बहुविवाह गर्न अनुमति दिइएको छ र थोरै रकम दिएर सजिलै सम्बन्धविच्छेद पनि दिन सकिन्छ।<ref name="Hindustan Times 2017">{{Cite web |date=2017-08-24 |title=If triple talaq can be challenged, why can't polygamy? |url=https://www.hindustantimes.com/analysis/if-triple-talaq-can-be-challenged-why-can-t-polygamy/story-VgzqqGfIT9GsHjyNCBKjnO.html |access-date=2022-02-06 |website=Hindustan Times}}</ref> == इतिहास == २०१७ विधेयक २७ डिसेम्बर २०१८ मा लोकसभाद्वारा पारित गरिएको थियो।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/lok-sabha-debates-bill-criminalising-instant-triple-talaq-who-said-what/articleshow/67271378.cms|title=Lok Sabha debates bill 'criminalising' instant triple talaq: Who said what - Times of India|date=27 December 2018|access-date=27 December 2018|website=The Times of India}}</ref> तर, राज्यसभामा विपक्षीले यसलाई स्थायी समितिमा पठाउन माग गरे ।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/triple-talaq-bill-in-rajya-sabha-on-monday-congress-others-set-to-oppose-it/articleshow/67309823.cms|title=triple talaq bill in Rajya Sabha|date=30 December 2018|access-date=30 December 2018|website=The Times of India}}</ref><ref name="2019Ordinance">{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/triple-talaq-bill-stuck-in-rajya-sabha/articleshow/67460442.cms|title=triple talaq bill stuck in Rajya Sabha|date=9 January 2019|access-date=12 January 2019|website=The Times of India}}</ref> संसदीय सत्रमा विधेयक पारित नभएको कारण अस्थायी रूपमा यसलाई लागु गरेको अध्यादेशको म्याद २२ जनवरी २०१९ मा समाप्त भयो। सरकारले १० जनवरी २०१९ मा समान विधेयक पुनः जारी गर्यो।<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/cabinet-approves-re-promulgation-of-triple-talaq-ordinance/articleshow/67477401.cms|title=Cabinet approves re-promulgation of triple talaq Ordinance- Economic Times|access-date=12 January 2019|website=The Economic Times}}</ref><ref>{{Cite web |date=10 January 2019 |title=Cabinet approves re-promulgation of triple talaq Ordinance- News18 |url=https://www.news18.com/news/india/cabinet-approves-re-promulgation-of-triple-talaq-ordinance-1998651.html |access-date=12 January 2019 |website=The News18}}</ref> यो विधेयक लोकसभामा पारित भएको थियो तर राज्यसभामा फेरि रोकियो। अप्रिल २०१९ मा संसदीय सत्र अनिश्चितकालका लागि स्थगित भएपछि विधेयक फेरि समाप्त भयो।<ref>{{Cite web |date=14 February 2019 |title=Citizenship and triple talaq Bills lapse as budget session comes to an end |url=https://www.livemint.com/politics/news/citizenship-and-triple-talaq-bills-lapse-as-budget-session-comes-to-an-end-1550083992860.html |access-date=2019-02-17 |website=Mint |language=en}}</ref> मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण अध्यादेश, २०१९) को म्याद सन् २०१९ को भारतीय आम चुनावपछि संसदीय सत्र सुरु भएको छ हप्तापछि २९ अगस्ट २०१९ मा समाप्त हुने थियो। सरकारले २१ जुन २०१९ मा लोकसभामा नयाँ विधेयक पेस गर्यो।<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/fresh-triple-talaq-bill-introduced-in-lok-sabha-oppositon-members-protest/articleshow/69891244.cms?from=mdr|title=Fresh triple talaq Bill introduced in Lok Sabha|newspaper=The Economic Times|access-date=2019-07-31}}</ref><ref name="Official-2019-Bill-from-Loksabha-Website">{{Cite web |title=The Muslim Women (Protection of Rights on Marriage) Bill, 2019 |url=http://164.100.47.4/BillsTexts/LSBillTexts/PassedLoksabha/82_Eng_Muslim_2019.pdf |access-date=2019-07-30 |website=Lok Sabha India Website}}</ref> यो २५ जुलाई २०१९ मा लोकसभा द्वारा<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/lok-sabha-passes-triple-talaq-bill-over-to-rajya-sabha-now/articleshow/70381627.cms|title=Lok Sabha passes instant triple talaq bill|access-date=2019-07-26|website=Economic Times}}</ref> र ३० जुलाई २०१९ मा राज्यसभा द्वारा पारित गरिएको थियो।<ref>{{Cite web |date=30 July 2019 |title=triple talaq bill passed in Rajya Sabha - India Today |url=https://www.indiatoday.in/india/story/triple-talaq-bill-passed-in-rajya-sabha-1575309-2019-07-30 |access-date=2019-07-30 |website=India Today}}</ref> यो विधेयकलाई राष्ट्रपति [[रामनाथ कोविन्द]] ३१ जुलाई २०१९ मा अनुमोदन गरेका थिए।<ref name="Presidential assent2">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/president-ram-nath-kovind-gives-assent-to-triple-talaq-bill/article28780061.ece|title=President Ram Nath Kovind gives assent to triple talaq Bill|date=2019-08-01|work=The Hindu|access-date=2019-08-08|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> पछि सोही दिन राजपत्रमा अधिसूचित गरियो। यो ऐन १९ सेप्टेम्बर २०१८ देखि पूर्वव्यापी रूपमा प्रभावकारी छ।<ref name="gazette">{{Cite web |date=31 July 2019 |title=The Gazette of India. EXTRAORDINARY. PART II—Section 1 |url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf "The Gazette of India. EXTRAORDINARY. PART II—Section 1"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. 31 July 2019.</cite></ref> === मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१७) === अगस्त २०१७ मा सर्वोच्च अदालतले भारतमा तीन तलाकलाई निषेध गरेको निर्णयपछि सरकारले तत्काल तीन तलाकका १०० वटा मुद्दाहरू दावी गर्दै विधेयक तयार गरेको थियो।<ref name="Presidential assent3">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/president-ram-nath-kovind-gives-assent-to-triple-talaq-bill/article28780061.ece|title=President Ram Nath Kovind gives assent to triple talaq Bill|date=2019-08-01|work=The Hindu|access-date=2019-08-08|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref>२८ डिसेम्बर २०१७ मा, लोकसभाले मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१७) पारित गरेको थियो।<ref name="Presidential assent4">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/president-ram-nath-kovind-gives-assent-to-triple-talaq-bill/article28780061.ece|title=President Ram Nath Kovind gives assent to triple talaq Bill|date=2019-08-01|work=The Hindu|access-date=2019-08-08|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> विधेयकले कुनै पनि रूपमा-बोलेर, लिखित रूपमा वा इलेक्ट्रोनिक माध्यमहरू जस्तै इमेल, एसएमएस र इन्स्ट्यान्ट मेसेन्जरहरूद्वारा तीन तलाकलाई अवैध र शून्य बनाउने प्रस्ताव गरेको छ, जसमा तीन तलाक उच्चारण गर्ने पतिलाई तीन वर्षसम्म कैद हुने छ।.<ref name="Introduction-of-2017-Bill-in-Loksabha2">{{cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/government-introduces-triple-talaq-bill-in-lok-sabha/articleshow/62279081.cms|title=Government introduces triple talaq bill in Lok Sabha|date=28 December 2017|newspaper=The Economic Times}}</ref> [[भारतीय कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी)]] राष्ट्रिय जनता दल, अखिल भारतीय मजलिस-ए-इत्तेहादुल मुस्लिमीन, बिजु जनता दल, अल इन्डिया अन्ना द्रविड मुनेत्र कड़गम र इन्डियन युनियन मुस्लिम लिगले विधेयकको विरोध गर्दै यसलाई मनमानी र दोषपूर्ण भन्दै [[भारतीय राष्ट्रिय काङ्ग्रेस]] विधेयकलाई समर्थन गरेको थियो।bill.<ref>{{Cite web |date=2017-12-28 |title=Congress' backing of triple talaq bill indicates it's gradually withdrawing from Muslim appeasement politics |url=https://www.firstpost.com/politics/congress-backing-of-triple-talaq-bill-indicates-its-gradually-withdrawing-from-muslim-appeasement-politics-4279223.html |access-date=2020-08-14 |website=Firstpost}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/congress-backs-triple-talaq-bill-khurshid-strikes-discordant-note/articleshow/62283011.cms|title=Congress backs triple talaq bill, Khurshid strikes discordant note|date=28 Dec 2017|work=The Economic Times|access-date=2020-08-14}}</ref> === मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१८) === पछि, मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक) (२०१८) प्रस्ताव गरिएको थियो जसको उद्देश्य मुस्लिम महिलाहरूको संरक्षण गर्नु थियो।n.<ref>{{Cite web |date=2018-09-19 |title=Instant triple talaq to be a crime now as Union Cabinet approves Ordinance |url=https://indianexpress.com/article/india/union-cabinet-approves-ordinance-on-triple-talaq-5364235/ |access-date=2019-03-11 |website=The Indian Express |language=en-IN}}</ref> यो विधेयक २०१८8<ref>{{Cite web |date=27 Dec 2018 |title=Lok Sabha debates bill 'criminalising' instant triple talaq: Who said what |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/lok-sabha-debates-bill-criminalising-instant-triple-talaq-who-said-what/articleshow/67271378.cms |access-date=2019-03-11 |website=The Times of India}}</ref> र २०१९9<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/cabinet-approves-re-promulgation-of-triple-talaq-ordinance/articleshow/67477401.cms|title=Cabinet approves re-promulgation of triple talaq ordinance|date=2019-01-10|work=The Economic Times|access-date=2019-03-11}}</ref> मा [[लोक सभा|लोकसभा]] पारित गरिएको थियो, तर [[राज्‍य सभा|राज्यसभा]] पारित नभएको कारण यो समाप्त भयो।<ref>{{Cite web |last=Mittal |first=Shaswati Das,Priyanka |date=2019-02-14 |title=Citizenship and triple talaq Bills lapse as budget session comes to an end |url=https://www.livemint.com/politics/news/citizenship-and-triple-talaq-bills-lapse-as-budget-session-comes-to-an-end-1550083992860.html |access-date=2019-03-11 |website=Mint |language=en}}</ref> १९ सेप्टेम्बर २०१८ मा, २०१७ को न्यायिक जनादेशको बावजुद तत्काल तीन तलाकको अभ्यास निरन्तर जारी रहेको उल्लेख गर्दै, सरकारले मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण अध्यादेश, २०१८) जारी गर्यो।<ref>{{Cite web |date=19 September 2018 |title=Instant triple talaq ordinance |url=https://indianexpress.com/article/india/union-cabinet-approves-ordinance-on-triple-talaq-5364235/ |access-date=2 January 2019 |website=Indian Express}}</ref> भारतीय संसदमा प्रस्तुत गरिएको अध्यादेश यदि संसदले पुनः भेला भएको छ हप्ताभित्र यसलाई अनुमोदन गर्दैन, वा दुवै सदनले अस्वीकृत प्रस्तावहरू पारित गरेमा समाप्त हुन्छ। तसर्थ, मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१८<ref name="Official-Bill-from-Loksabha-Website">{{Cite web |title=The Muslim Women (Protection of Rights on Marriage) Bill, 2018 |url=http://164.100.47.4/BillsTexts/LSBillTexts/Asintroduced/181_2018_LS_Eng.pdf |access-date=30 December 2018 |website=Lok Sabha India Website}}</ref> नामक नयाँ विधेयक केन्द्रीय कानुन मन्त्री रविशंकर प्रसाद लोकसभामा पेस गरिएको थियो। === मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण) अध्यादेश, २०१९ === २०१८ को तीन तलाक अध्यादेश २२ जनवरी २०१९ मा समाप्त हुने थियो र मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१८ पारित हुन सकेन, सरकारले १० जनवरी २०१९ मा अध्यादेश पुनः जारी गर्यो।<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/cabinet-approves-re-promulgation-of-triple-talaq-ordinance/articleshow/67477401.cms|title=Cabinet approves re-promulgation of triple talaq Ordinance- Economic Times|date=10 January 2019|access-date=2019-01-12|website=The Economic Times}}</ref><ref>{{Cite web |date=10 January 2019 |title=Cabinet approves re-promulgation of triple talaq Ordinance |url=https://www.news18.com/news/india/cabinet-approves-re-promulgation-of-triple-talaq-ordinance-1998651.html |access-date=2019-01-12 |website=News18}}</ref> १२ जनवरी २०१९ मा, राष्ट्रपतिले २०१९ अध्यादेशलाई अनुमोदन गरे।<ref>{{Cite web |date=12 January 2019 |title=The Gazette of India. Extraordinary. PART II—Section 1 |url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/195180.pdf}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 January 2019 |title=President Kovind approves ordinance to criminalise triple talaq |url=https://www.indiatoday.in/india/story/triple-talaq-ordinance-ram-nath-kovind-1429717-2019-01-12 |access-date=2019-01-12 |website=India Today}}</ref> === मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण ऐन, २०१९) === मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण अध्यादेश, २०१९लाई ३१ जुलाई २०१९ मा खारेज गरिएको थियो जब यो विधेयक विधान सभा, लोकसभा र राज्यसभाका दुवै सदनहरूद्वारा पारित गरिएको थियो, र भारतको राष्ट्रपतिले आधिकारिक राजपत्रमा अधिसूचित गरेका थिए, र यसरी संसदको ऐन बन्यो। अधिनियममा 8 वटा खण्डहरू छन् ।<ref>{{Cite web |title=The Muslim Women (Protection of Rights on Marriage) Act, 2019{{!}}Legislative Department {{!}} Ministry of Law and Justice {{!}} GoI |url=http://legislative.gov.in/actsofparliamentfromtheyear/muslim-women-protection-rights-marriage-act-2019 |access-date=2020-06-21 |website=legislative.gov.in}}</ref> == प्रावधानहरू == ऐन वैधानिक रूप से प्रदान करता हैः <ref name="gazette">{{Cite web |date=31 July 2019 |title=The Gazette of India. EXTRAORDINARY. PART II—Section 1 |url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf "The Gazette of India. EXTRAORDINARY. PART II—Section 1"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. 31 July 2019.</cite></ref>   == प्रभाव == फैसला पछि पनि जमिनको वास्तविकता परिवर्तन भएको छैन। सर्वोच्च अदालतले तीन तलाकलाई अमान्य गरेको पाँच वर्ष बितिसक्दा पनि, आफ्ना पतिहरूले त्यागेका महिला निवेदकहरूले आधा-सम्बन्ध विच्छेदको जीवन बिताइरहेका छन्। मुस्लिम पुरुषहरूले प्रतिबन्धबाट उम्कनका लागि केही उपायहरू खोजेका छन्। खुल्ला प्राप्त गर्न श्रीमतीलाई यातना दिने घटनाहरू बढेका छन्। यो फैसलापछि मुस्लिम पुरुषहरूले आफ्नी पत्नीहरूलाई त्यागेका घटनाहरूको संख्या पनि बढेको छ।<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/five-years-after-supreme-courts-triple-talaq-verdict-petitioners-living-life-as-half-divorcees/article65765026.ece|title=Five years after Supreme Court's triple talaq verdict, petitioners living life as 'half-divorcees'|last=Us Salam|first=Ziya|date=2022-08-13|work=The Hindu|access-date=2022-08-18}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://theprint.in/ground-reports/muslim-men-have-found-a-way-around-triple-talaq-torture-wife-to-give-khula/1536910/|title=Muslim men have found a way around triple talaq. Torture wife to give khula|last=Sadam|first=Rishika|date=2023-04-25|work=[[ThePrint]]|access-date=2023-04-25}}</ref> == पनि हेर्नुहोस् == * मुस्लिम महिला (तलाक अधिकार संरक्षण अधिनियम १९८६) * भारतमा तीन तलाक * मुस्लिम महिला अधिकार दिवस == सन्दर्भहरू == {{DEFAULTSORT:Muslim Women (Protection of Rights on Marriage) Bill 2019}} [[श्रेणी:पुनरावलोकन नगरिएको अनुवादहरू रहेको पृष्ठ]] cz759zc3qpy6sy8z6fsjsvp81qouhzw 1351502 1351501 2026-04-14T12:29:03Z Rajeeb bastola 39875 1351502 wikitext text/x-wiki {{Infobox legislation | short_title = मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण ऐन, २०१९) | image = Emblem of India.svg | imagesize = 150 | long_title = An Act to protect the rights of married Muslim women and to prohibit divorce by pronouncing talaq by their husbands and to provide for matters connected there with or incidental thereto. | citation = [http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf Act No. 20 of 2019] | territorial_extent = India | considered_by = [[Parliament of India]] | enacted_by = [[Lok Sabha]] | date_passed = | enacted_by2 = [[Rajya Sabha]] | date_passed2 = | date_assented = 31 July 2019 | date_commenced = 19 September 2018 | bill_citation = Bill No. 247 of 2019 | introduced_by = [[Ravi Shankar Prasad]] ([[Ministry of Law and Justice (India)|Ministry of Law and Justice]]) | status = In force }} '''मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण ऐन, २०१९) ''' [[भारतीय संसद|भारतको संसद]] एउटा ऐन हो जसले मुस्लिम विवाहमा तीन तलाकलाई अपराधको रूपमा लिन्छ। अगस्त २०१७ मा, [[भारतको सर्वोच्च न्यायालय|भारतको सर्वोच्च अदालत]] तीन तलाकलाई असंवैधानिक घोषणा गर्यो<ref>{{cite journal |year=2017 |title=Shayara Bano v. Union of India |url=https://www.scconline.com/ |journal=Supreme Court Cases |volume=9 |pages=1–298 |access-date=23 September 2019}}</ref>, जसले मुस्लिम पुरुषहरूलाई तुरुन्तै आफ्नी पत्नीहरूलाई सम्बन्धविच्छेद गर्न सक्षम बनाउँछ। अल्पसङ्ख्यकको रायले संसदलाई मुस्लिम समुदायमा तीन तलाकलाई नियन्त्रण गर्ने उचित कानूनमा विचार गर्न सुझाव दियो।<ref>{{Cite web |last=Deshpande |first=Pushkraj |date=30 January 2018 |title=India: Triple Talaq, Judgment Of Hon'ble Supreme Court And The Most Anticipated Triple Talaq Bill |url=http://www.mondaq.com/india/x/668468/divorce/Triple+Talaq+Judgment+Of+Honble+Supreme+Court+And+The+Most+Anticipated+Triple+Talaq+Bill |access-date=23 September 2019 |website=www.mondaq.com}}</ref><ref>{{cite web |date=22 August 2017 |title=Supreme court bars triple talaq |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/supreme-court-bars-triple-talaq-for-6-months-until-parliament-legislates-on-issue/articleshow/60170130.cms |access-date=2 January 2019 |website=The Times of India}}</ref> डिसेम्बर २०१७ मा, सर्वोच्च अदालतको फैसला र भारतमा तीन तलाकको मुद्दाहरूको हवाला दिँदै<ref>{{cite web |date=28 December 2017 |title='100 cases of instant triple talaq in the country since the SC judgement' |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/66-cases-of-triple-talaq-in-the-country-since-the-sc-judgement-law-minister/articleshow/62279519.cms |website=[[The Times of India]]}}</ref>, सरकारले मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१७) प्रस्तुत गर्यो<ref name="Introduction-of-2017-Bill-in-Loksabha">{{cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/government-introduces-triple-talaq-bill-in-lok-sabha/articleshow/62279081.cms|title=Government introduces triple talaq bill in Lok Sabha|date=28 December 2017|newspaper=The Economic Times}}</ref>। विधेयकले कुनै पनि रूपमा-बोलेर, लिखित रूपमा वा इलेक्ट्रोनिक माध्यमबाट-तीन तलाकलाई अवैध र शून्य बनाउने प्रस्ताव गरेको छ। कानून उल्लङ्घनका लागि पतिको तीन तलाक उच्चारणका लागि तीन वर्षसम्म कैदको सजाय समावेश गर्ने प्रस्ताव गरिएको थियो। यो विधेयक सोही दिन [[भारतीय संसद|भारतको संसद]] तल्लो सदन [[लोक सभा|लोकसभा]] पारित गरेको थियो,<ref>{{cite news|url=https://www.ndtv.com/india-news/triple-talaq-bill-in-parliament-now-minister-says-its-about-equality-1793027|title=Landmark 'Triple Talaq' Bill Clears Lok Sabha, In Rajya Sabha Next|last1=Choudhury|first1=Sunetra|date=28 December 2017|access-date=2 January 2019|last2=Prabhu|first2=Sunil|editor-last=Varma|editor-first=Shylaja|website=NDTV}}</ref>, तर माथिल्लो सदन [[राज्‍य सभा|राज्यसभा]] विपक्षीले यसलाई अवरुद्ध गरेको थियो।<ref>{{Cite web |last=Prabhu |first=Sunil |date=5 January 2018 |editor-last=Dutta Roy |editor-first=Divyanshu |title=No Triple Talaq Bill As Parliament's Winter Session Ends |url=https://www.ndtv.com/india-news/in-triple-talaq-bill-clash-congress-orders-all-mps-to-attend-rajya-sabha-1796157 |access-date=2 January 2019 |website=NDTV}}</ref> यो विधेयक पुनः पेस गरियो र जुलाई २०१९ मा लोकसभा र राज्यसभाद्वारा पारित गरियो।<ref>{{Cite web |date=26 July 2019 |title=Lok Sabha passes instant triple talaq bill |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/lok-sabha-passes-triple-talaq-bill-over-to-rajya-sabha-now/articleshow/70381627.cms |access-date=2019-07-26 |website=Economic Times}}</ref><ref>{{Cite web |date=30 July 2019 |title=History made, triple talaq bill passed by Parliament |url=https://www.indiatoday.in/india/story/triple-talaq-bill-passed-in-rajya-sabha-1575309-2019-07-30 |access-date=2019-07-30 |website=India Today}}</ref> फलस्वरूप, विधेयकले भारतको राष्ट्रपतिको स्वीकृति प्राप्त गऱ्यो। यस अधिनियमले पीडित महिलालाई आफ्ना आश्रित बच्चाहरूको भरणपोषणको माग गर्ने अधिकार पनि दिन्छ।<ref name="Presidential assent">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/president-ram-nath-kovind-gives-assent-to-triple-talaq-bill/article28780061.ece|title=President Ram Nath Kovind gives assent to triple talaq Bill|date=2019-08-01|work=The Hindu|access-date=2019-08-08|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> पछि सोही महिनामा यसलाई कानूनको रूपमा अधिसूचित गरियो। यो ऐन १९ सेप्टेम्बर २०१८ देखि पूर्वव्यापी रूपमा प्रभावकारी हुने छ।<ref name="gazette">{{Cite web |date=31 July 2019 |title=The Gazette of India. EXTRAORDINARY. PART II—Section 1 |url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf}}</ref> यद्यपि, मुस्लिम पुरुषहरूलाई अझै पनि बहुविवाह गर्न अनुमति दिइएको छ र थोरै रकम दिएर सजिलै सम्बन्धविच्छेद पनि दिन सकिन्छ।<ref name="Hindustan Times 2017">{{Cite web |date=2017-08-24 |title=If triple talaq can be challenged, why can't polygamy? |url=https://www.hindustantimes.com/analysis/if-triple-talaq-can-be-challenged-why-can-t-polygamy/story-VgzqqGfIT9GsHjyNCBKjnO.html |access-date=2022-02-06 |website=Hindustan Times}}</ref> == इतिहास == २०१७ विधेयक २७ डिसेम्बर २०१८ मा लोकसभाद्वारा पारित गरिएको थियो।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/lok-sabha-debates-bill-criminalising-instant-triple-talaq-who-said-what/articleshow/67271378.cms|title=Lok Sabha debates bill 'criminalising' instant triple talaq: Who said what - Times of India|date=27 December 2018|access-date=27 December 2018|website=The Times of India}}</ref> तर, राज्यसभामा विपक्षीले यसलाई स्थायी समितिमा पठाउन माग गरे ।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/triple-talaq-bill-in-rajya-sabha-on-monday-congress-others-set-to-oppose-it/articleshow/67309823.cms|title=triple talaq bill in Rajya Sabha|date=30 December 2018|access-date=30 December 2018|website=The Times of India}}</ref><ref name="2019Ordinance">{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/triple-talaq-bill-stuck-in-rajya-sabha/articleshow/67460442.cms|title=triple talaq bill stuck in Rajya Sabha|date=9 January 2019|access-date=12 January 2019|website=The Times of India}}</ref> संसदीय सत्रमा विधेयक पारित नभएको कारण अस्थायी रूपमा यसलाई लागु गरेको अध्यादेशको म्याद २२ जनवरी २०१९ मा समाप्त भयो। सरकारले १० जनवरी २०१९ मा समान विधेयक पुनः जारी गर्यो।<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/cabinet-approves-re-promulgation-of-triple-talaq-ordinance/articleshow/67477401.cms|title=Cabinet approves re-promulgation of triple talaq Ordinance- Economic Times|access-date=12 January 2019|website=The Economic Times}}</ref><ref>{{Cite web |date=10 January 2019 |title=Cabinet approves re-promulgation of triple talaq Ordinance- News18 |url=https://www.news18.com/news/india/cabinet-approves-re-promulgation-of-triple-talaq-ordinance-1998651.html |access-date=12 January 2019 |website=The News18}}</ref> यो विधेयक लोकसभामा पारित भएको थियो तर राज्यसभामा फेरि रोकियो। अप्रिल २०१९ मा संसदीय सत्र अनिश्चितकालका लागि स्थगित भएपछि विधेयक फेरि समाप्त भयो।<ref>{{Cite web |date=14 February 2019 |title=Citizenship and triple talaq Bills lapse as budget session comes to an end |url=https://www.livemint.com/politics/news/citizenship-and-triple-talaq-bills-lapse-as-budget-session-comes-to-an-end-1550083992860.html |access-date=2019-02-17 |website=Mint |language=en}}</ref> मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण अध्यादेश, २०१९) को म्याद सन् २०१९ को भारतीय आम चुनावपछि संसदीय सत्र सुरु भएको छ हप्तापछि २९ अगस्ट २०१९ मा समाप्त हुने थियो। सरकारले २१ जुन २०१९ मा लोकसभामा नयाँ विधेयक पेस गर्यो।<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/fresh-triple-talaq-bill-introduced-in-lok-sabha-oppositon-members-protest/articleshow/69891244.cms?from=mdr|title=Fresh triple talaq Bill introduced in Lok Sabha|newspaper=The Economic Times|access-date=2019-07-31}}</ref><ref name="Official-2019-Bill-from-Loksabha-Website">{{Cite web |title=The Muslim Women (Protection of Rights on Marriage) Bill, 2019 |url=http://164.100.47.4/BillsTexts/LSBillTexts/PassedLoksabha/82_Eng_Muslim_2019.pdf |access-date=2019-07-30 |website=Lok Sabha India Website}}</ref> यो २५ जुलाई २०१९ मा लोकसभा द्वारा<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/lok-sabha-passes-triple-talaq-bill-over-to-rajya-sabha-now/articleshow/70381627.cms|title=Lok Sabha passes instant triple talaq bill|access-date=2019-07-26|website=Economic Times}}</ref> र ३० जुलाई २०१९ मा राज्यसभा द्वारा पारित गरिएको थियो।<ref>{{Cite web |date=30 July 2019 |title=triple talaq bill passed in Rajya Sabha - India Today |url=https://www.indiatoday.in/india/story/triple-talaq-bill-passed-in-rajya-sabha-1575309-2019-07-30 |access-date=2019-07-30 |website=India Today}}</ref> यो विधेयकलाई राष्ट्रपति [[रामनाथ कोविन्द]] ३१ जुलाई २०१९ मा अनुमोदन गरेका थिए।<ref name="Presidential assent2">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/president-ram-nath-kovind-gives-assent-to-triple-talaq-bill/article28780061.ece|title=President Ram Nath Kovind gives assent to triple talaq Bill|date=2019-08-01|work=The Hindu|access-date=2019-08-08|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> पछि सोही दिन राजपत्रमा अधिसूचित गरियो। यो ऐन १९ सेप्टेम्बर २०१८ देखि पूर्वव्यापी रूपमा प्रभावकारी छ।<ref name="gazette">{{Cite web |date=31 July 2019 |title=The Gazette of India. EXTRAORDINARY. PART II—Section 1 |url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf "The Gazette of India. EXTRAORDINARY. PART II—Section 1"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. 31 July 2019.</cite></ref> === मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१७) === अगस्त २०१७ मा सर्वोच्च अदालतले भारतमा तीन तलाकलाई निषेध गरेको निर्णयपछि सरकारले तत्काल तीन तलाकका १०० वटा मुद्दाहरू दावी गर्दै विधेयक तयार गरेको थियो।<ref name="Presidential assent3">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/president-ram-nath-kovind-gives-assent-to-triple-talaq-bill/article28780061.ece|title=President Ram Nath Kovind gives assent to triple talaq Bill|date=2019-08-01|work=The Hindu|access-date=2019-08-08|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref>२८ डिसेम्बर २०१७ मा, लोकसभाले मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१७) पारित गरेको थियो।<ref name="Presidential assent4">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/president-ram-nath-kovind-gives-assent-to-triple-talaq-bill/article28780061.ece|title=President Ram Nath Kovind gives assent to triple talaq Bill|date=2019-08-01|work=The Hindu|access-date=2019-08-08|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> विधेयकले कुनै पनि रूपमा-बोलेर, लिखित रूपमा वा इलेक्ट्रोनिक माध्यमहरू जस्तै इमेल, एसएमएस र इन्स्ट्यान्ट मेसेन्जरहरूद्वारा तीन तलाकलाई अवैध र शून्य बनाउने प्रस्ताव गरेको छ, जसमा तीन तलाक उच्चारण गर्ने पतिलाई तीन वर्षसम्म कैद हुने छ।.<ref name="Introduction-of-2017-Bill-in-Loksabha2">{{cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/government-introduces-triple-talaq-bill-in-lok-sabha/articleshow/62279081.cms|title=Government introduces triple talaq bill in Lok Sabha|date=28 December 2017|newspaper=The Economic Times}}</ref> [[भारतीय कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी)]] राष्ट्रिय जनता दल, अखिल भारतीय मजलिस-ए-इत्तेहादुल मुस्लिमीन, बिजु जनता दल, अल इन्डिया अन्ना द्रविड मुनेत्र कड़गम र इन्डियन युनियन मुस्लिम लिगले विधेयकको विरोध गर्दै यसलाई मनमानी र दोषपूर्ण भन्दै [[भारतीय राष्ट्रिय काङ्ग्रेस]] विधेयकलाई समर्थन गरेको थियो।bill.<ref>{{Cite web |date=2017-12-28 |title=Congress' backing of triple talaq bill indicates it's gradually withdrawing from Muslim appeasement politics |url=https://www.firstpost.com/politics/congress-backing-of-triple-talaq-bill-indicates-its-gradually-withdrawing-from-muslim-appeasement-politics-4279223.html |access-date=2020-08-14 |website=Firstpost}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/congress-backs-triple-talaq-bill-khurshid-strikes-discordant-note/articleshow/62283011.cms|title=Congress backs triple talaq bill, Khurshid strikes discordant note|date=28 Dec 2017|work=The Economic Times|access-date=2020-08-14}}</ref> === मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१८) === पछि, मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक) (२०१८) प्रस्ताव गरिएको थियो जसको उद्देश्य मुस्लिम महिलाहरूको संरक्षण गर्नु थियो।n.<ref>{{Cite web |date=2018-09-19 |title=Instant triple talaq to be a crime now as Union Cabinet approves Ordinance |url=https://indianexpress.com/article/india/union-cabinet-approves-ordinance-on-triple-talaq-5364235/ |access-date=2019-03-11 |website=The Indian Express |language=en-IN}}</ref> यो विधेयक २०१८8<ref>{{Cite web |date=27 Dec 2018 |title=Lok Sabha debates bill 'criminalising' instant triple talaq: Who said what |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/lok-sabha-debates-bill-criminalising-instant-triple-talaq-who-said-what/articleshow/67271378.cms |access-date=2019-03-11 |website=The Times of India}}</ref> र २०१९9<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/cabinet-approves-re-promulgation-of-triple-talaq-ordinance/articleshow/67477401.cms|title=Cabinet approves re-promulgation of triple talaq ordinance|date=2019-01-10|work=The Economic Times|access-date=2019-03-11}}</ref> मा [[लोक सभा|लोकसभा]] पारित गरिएको थियो, तर [[राज्‍य सभा|राज्यसभा]] पारित नभएको कारण यो समाप्त भयो।<ref>{{Cite web |last=Mittal |first=Shaswati Das,Priyanka |date=2019-02-14 |title=Citizenship and triple talaq Bills lapse as budget session comes to an end |url=https://www.livemint.com/politics/news/citizenship-and-triple-talaq-bills-lapse-as-budget-session-comes-to-an-end-1550083992860.html |access-date=2019-03-11 |website=Mint |language=en}}</ref> १९ सेप्टेम्बर २०१८ मा, २०१७ को न्यायिक जनादेशको बावजुद तत्काल तीन तलाकको अभ्यास निरन्तर जारी रहेको उल्लेख गर्दै, सरकारले मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण अध्यादेश, २०१८) जारी गर्यो।<ref>{{Cite web |date=19 September 2018 |title=Instant triple talaq ordinance |url=https://indianexpress.com/article/india/union-cabinet-approves-ordinance-on-triple-talaq-5364235/ |access-date=2 January 2019 |website=Indian Express}}</ref> भारतीय संसदमा प्रस्तुत गरिएको अध्यादेश यदि संसदले पुनः भेला भएको छ हप्ताभित्र यसलाई अनुमोदन गर्दैन, वा दुवै सदनले अस्वीकृत प्रस्तावहरू पारित गरेमा समाप्त हुन्छ। तसर्थ, मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१८<ref name="Official-Bill-from-Loksabha-Website">{{Cite web |title=The Muslim Women (Protection of Rights on Marriage) Bill, 2018 |url=http://164.100.47.4/BillsTexts/LSBillTexts/Asintroduced/181_2018_LS_Eng.pdf |access-date=30 December 2018 |website=Lok Sabha India Website}}</ref> नामक नयाँ विधेयक केन्द्रीय कानुन मन्त्री रविशंकर प्रसाद लोकसभामा पेस गरिएको थियो। === मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण) अध्यादेश, २०१९ === २०१८ को तीन तलाक अध्यादेश २२ जनवरी २०१९ मा समाप्त हुने थियो र मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१८ पारित हुन सकेन, सरकारले १० जनवरी २०१९ मा अध्यादेश पुनः जारी गर्यो।<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/cabinet-approves-re-promulgation-of-triple-talaq-ordinance/articleshow/67477401.cms|title=Cabinet approves re-promulgation of triple talaq Ordinance- Economic Times|date=10 January 2019|access-date=2019-01-12|website=The Economic Times}}</ref><ref>{{Cite web |date=10 January 2019 |title=Cabinet approves re-promulgation of triple talaq Ordinance |url=https://www.news18.com/news/india/cabinet-approves-re-promulgation-of-triple-talaq-ordinance-1998651.html |access-date=2019-01-12 |website=News18}}</ref> १२ जनवरी २०१९ मा, राष्ट्रपतिले २०१९ अध्यादेशलाई अनुमोदन गरे।<ref>{{Cite web |date=12 January 2019 |title=The Gazette of India. Extraordinary. PART II—Section 1 |url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/195180.pdf}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 January 2019 |title=President Kovind approves ordinance to criminalise triple talaq |url=https://www.indiatoday.in/india/story/triple-talaq-ordinance-ram-nath-kovind-1429717-2019-01-12 |access-date=2019-01-12 |website=India Today}}</ref> === मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण ऐन, २०१९) === मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण अध्यादेश, २०१९लाई ३१ जुलाई २०१९ मा खारेज गरिएको थियो जब यो विधेयक विधान सभा, लोकसभा र राज्यसभाका दुवै सदनहरूद्वारा पारित गरिएको थियो, र भारतको राष्ट्रपतिले आधिकारिक राजपत्रमा अधिसूचित गरेका थिए, र यसरी संसदको ऐन बन्यो। अधिनियममा 8 वटा खण्डहरू छन् ।<ref>{{Cite web |title=The Muslim Women (Protection of Rights on Marriage) Act, 2019{{!}}Legislative Department {{!}} Ministry of Law and Justice {{!}} GoI |url=http://legislative.gov.in/actsofparliamentfromtheyear/muslim-women-protection-rights-marriage-act-2019 |access-date=2020-06-21 |website=legislative.gov.in}}</ref> == प्रावधानहरू == ऐन वैधानिक रूप से प्रदान करता हैः <ref name="gazette">{{Cite web |date=31 July 2019 |title=The Gazette of India. EXTRAORDINARY. PART II—Section 1 |url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf "The Gazette of India. EXTRAORDINARY. PART II—Section 1"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. 31 July 2019.</cite></ref>   == प्रभाव == फैसला पछि पनि जमिनको वास्तविकता परिवर्तन भएको छैन। सर्वोच्च अदालतले तीन तलाकलाई अमान्य गरेको पाँच वर्ष बितिसक्दा पनि, आफ्ना पतिहरूले त्यागेका महिला निवेदकहरूले आधा-सम्बन्ध विच्छेदको जीवन बिताइरहेका छन्। मुस्लिम पुरुषहरूले प्रतिबन्धबाट उम्कनका लागि केही उपायहरू खोजेका छन्। खुल्ला प्राप्त गर्न श्रीमतीलाई यातना दिने घटनाहरू बढेका छन्। यो फैसलापछि मुस्लिम पुरुषहरूले आफ्नी पत्नीहरूलाई त्यागेका घटनाहरूको संख्या पनि बढेको छ।<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/five-years-after-supreme-courts-triple-talaq-verdict-petitioners-living-life-as-half-divorcees/article65765026.ece|title=Five years after Supreme Court's triple talaq verdict, petitioners living life as 'half-divorcees'|last=Us Salam|first=Ziya|date=2022-08-13|work=The Hindu|access-date=2022-08-18}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://theprint.in/ground-reports/muslim-men-have-found-a-way-around-triple-talaq-torture-wife-to-give-khula/1536910/|title=Muslim men have found a way around triple talaq. Torture wife to give khula|last=Sadam|first=Rishika|date=2023-04-25|work=[[ThePrint]]|access-date=2023-04-25}}</ref> == पनि हेर्नुहोस् == * मुस्लिम महिला (तलाक अधिकार संरक्षण अधिनियम १९८६) * भारतमा तीन तलाक * मुस्लिम महिला अधिकार दिवस == सन्दर्भहरू == {{DEFAULTSORT:Muslim Women (Protection of Rights on Marriage) Bill 2019}} [[श्रेणी:पुनरावलोकन नगरिएको अनुवादहरू रहेको पृष्ठ]] bn92tcooimcpqfa7bilbxb0k92jgcu1 1351503 1351502 2026-04-14T12:31:09Z Rajeeb bastola 39875 1351503 wikitext text/x-wiki {{Infobox legislation | short_title = मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण ऐन, २०१९) | image = Emblem of India.svg | imagesize = 150 | long_title = An Act to protect the rights of married Muslim women and to prohibit divorce by pronouncing talaq by their husbands and to provide for matters connected there with or incidental thereto. | citation = [http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf Act No. 20 of 2019] | territorial_extent = India | considered_by = [[भारतीय संसद]] | enacted_by = [[Lok Sabha]] | date_passed = | enacted_by2 = [[Rajya Sabha]] | date_passed2 = | date_assented = 31 July 2019 | date_commenced = 19 September 2018 | bill_citation = Bill No. 247 of 2019 | introduced_by = [[Ravi Shankar Prasad]] ([[Ministry of Law and Justice (India)|Ministry of Law and Justice]]) | status = In force }} '''मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण ऐन, २०१९) ''' [[भारतीय संसद|भारतको संसद]] एउटा ऐन हो जसले मुस्लिम विवाहमा तीन तलाकलाई अपराधको रूपमा लिन्छ। अगस्त २०१७ मा, [[भारतको सर्वोच्च न्यायालय|भारतको सर्वोच्च अदालत]] तीन तलाकलाई असंवैधानिक घोषणा गर्यो<ref>{{cite journal |year=2017 |title=Shayara Bano v. Union of India |url=https://www.scconline.com/ |journal=Supreme Court Cases |volume=9 |pages=1–298 |access-date=23 September 2019}}</ref>, जसले मुस्लिम पुरुषहरूलाई तुरुन्तै आफ्नी पत्नीहरूलाई सम्बन्धविच्छेद गर्न सक्षम बनाउँछ। अल्पसङ्ख्यकको रायले संसदलाई मुस्लिम समुदायमा तीन तलाकलाई नियन्त्रण गर्ने उचित कानूनमा विचार गर्न सुझाव दियो।<ref>{{Cite web |last=Deshpande |first=Pushkraj |date=30 January 2018 |title=India: Triple Talaq, Judgment Of Hon'ble Supreme Court And The Most Anticipated Triple Talaq Bill |url=http://www.mondaq.com/india/x/668468/divorce/Triple+Talaq+Judgment+Of+Honble+Supreme+Court+And+The+Most+Anticipated+Triple+Talaq+Bill |access-date=23 September 2019 |website=www.mondaq.com}}</ref><ref>{{cite web |date=22 August 2017 |title=Supreme court bars triple talaq |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/supreme-court-bars-triple-talaq-for-6-months-until-parliament-legislates-on-issue/articleshow/60170130.cms |access-date=2 January 2019 |website=The Times of India}}</ref> डिसेम्बर २०१७ मा, सर्वोच्च अदालतको फैसला र भारतमा तीन तलाकको मुद्दाहरूको हवाला दिँदै<ref>{{cite web |date=28 December 2017 |title='100 cases of instant triple talaq in the country since the SC judgement' |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/66-cases-of-triple-talaq-in-the-country-since-the-sc-judgement-law-minister/articleshow/62279519.cms |website=[[The Times of India]]}}</ref>, सरकारले मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१७) प्रस्तुत गर्यो<ref name="Introduction-of-2017-Bill-in-Loksabha">{{cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/government-introduces-triple-talaq-bill-in-lok-sabha/articleshow/62279081.cms|title=Government introduces triple talaq bill in Lok Sabha|date=28 December 2017|newspaper=The Economic Times}}</ref>। विधेयकले कुनै पनि रूपमा-बोलेर, लिखित रूपमा वा इलेक्ट्रोनिक माध्यमबाट-तीन तलाकलाई अवैध र शून्य बनाउने प्रस्ताव गरेको छ। कानून उल्लङ्घनका लागि पतिको तीन तलाक उच्चारणका लागि तीन वर्षसम्म कैदको सजाय समावेश गर्ने प्रस्ताव गरिएको थियो। यो विधेयक सोही दिन [[भारतीय संसद|भारतको संसद]] तल्लो सदन [[लोक सभा|लोकसभा]] पारित गरेको थियो,<ref>{{cite news|url=https://www.ndtv.com/india-news/triple-talaq-bill-in-parliament-now-minister-says-its-about-equality-1793027|title=Landmark 'Triple Talaq' Bill Clears Lok Sabha, In Rajya Sabha Next|last1=Choudhury|first1=Sunetra|date=28 December 2017|access-date=2 January 2019|last2=Prabhu|first2=Sunil|editor-last=Varma|editor-first=Shylaja|website=NDTV}}</ref>, तर माथिल्लो सदन [[राज्‍य सभा|राज्यसभा]] विपक्षीले यसलाई अवरुद्ध गरेको थियो।<ref>{{Cite web |last=Prabhu |first=Sunil |date=5 January 2018 |editor-last=Dutta Roy |editor-first=Divyanshu |title=No Triple Talaq Bill As Parliament's Winter Session Ends |url=https://www.ndtv.com/india-news/in-triple-talaq-bill-clash-congress-orders-all-mps-to-attend-rajya-sabha-1796157 |access-date=2 January 2019 |website=NDTV}}</ref> यो विधेयक पुनः पेस गरियो र जुलाई २०१९ मा लोकसभा र राज्यसभाद्वारा पारित गरियो।<ref>{{Cite web |date=26 July 2019 |title=Lok Sabha passes instant triple talaq bill |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/lok-sabha-passes-triple-talaq-bill-over-to-rajya-sabha-now/articleshow/70381627.cms |access-date=2019-07-26 |website=Economic Times}}</ref><ref>{{Cite web |date=30 July 2019 |title=History made, triple talaq bill passed by Parliament |url=https://www.indiatoday.in/india/story/triple-talaq-bill-passed-in-rajya-sabha-1575309-2019-07-30 |access-date=2019-07-30 |website=India Today}}</ref> फलस्वरूप, विधेयकले भारतको राष्ट्रपतिको स्वीकृति प्राप्त गऱ्यो। यस अधिनियमले पीडित महिलालाई आफ्ना आश्रित बच्चाहरूको भरणपोषणको माग गर्ने अधिकार पनि दिन्छ।<ref name="Presidential assent">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/president-ram-nath-kovind-gives-assent-to-triple-talaq-bill/article28780061.ece|title=President Ram Nath Kovind gives assent to triple talaq Bill|date=2019-08-01|work=The Hindu|access-date=2019-08-08|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> पछि सोही महिनामा यसलाई कानूनको रूपमा अधिसूचित गरियो। यो ऐन १९ सेप्टेम्बर २०१८ देखि पूर्वव्यापी रूपमा प्रभावकारी हुने छ।<ref name="gazette">{{Cite web |date=31 July 2019 |title=The Gazette of India. EXTRAORDINARY. PART II—Section 1 |url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf}}</ref> यद्यपि, मुस्लिम पुरुषहरूलाई अझै पनि बहुविवाह गर्न अनुमति दिइएको छ र थोरै रकम दिएर सजिलै सम्बन्धविच्छेद पनि दिन सकिन्छ।<ref name="Hindustan Times 2017">{{Cite web |date=2017-08-24 |title=If triple talaq can be challenged, why can't polygamy? |url=https://www.hindustantimes.com/analysis/if-triple-talaq-can-be-challenged-why-can-t-polygamy/story-VgzqqGfIT9GsHjyNCBKjnO.html |access-date=2022-02-06 |website=Hindustan Times}}</ref> == इतिहास == २०१७ विधेयक २७ डिसेम्बर २०१८ मा लोकसभाद्वारा पारित गरिएको थियो।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/lok-sabha-debates-bill-criminalising-instant-triple-talaq-who-said-what/articleshow/67271378.cms|title=Lok Sabha debates bill 'criminalising' instant triple talaq: Who said what - Times of India|date=27 December 2018|access-date=27 December 2018|website=The Times of India}}</ref> तर, राज्यसभामा विपक्षीले यसलाई स्थायी समितिमा पठाउन माग गरे ।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/triple-talaq-bill-in-rajya-sabha-on-monday-congress-others-set-to-oppose-it/articleshow/67309823.cms|title=triple talaq bill in Rajya Sabha|date=30 December 2018|access-date=30 December 2018|website=The Times of India}}</ref><ref name="2019Ordinance">{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/triple-talaq-bill-stuck-in-rajya-sabha/articleshow/67460442.cms|title=triple talaq bill stuck in Rajya Sabha|date=9 January 2019|access-date=12 January 2019|website=The Times of India}}</ref> संसदीय सत्रमा विधेयक पारित नभएको कारण अस्थायी रूपमा यसलाई लागु गरेको अध्यादेशको म्याद २२ जनवरी २०१९ मा समाप्त भयो। सरकारले १० जनवरी २०१९ मा समान विधेयक पुनः जारी गर्यो।<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/cabinet-approves-re-promulgation-of-triple-talaq-ordinance/articleshow/67477401.cms|title=Cabinet approves re-promulgation of triple talaq Ordinance- Economic Times|access-date=12 January 2019|website=The Economic Times}}</ref><ref>{{Cite web |date=10 January 2019 |title=Cabinet approves re-promulgation of triple talaq Ordinance- News18 |url=https://www.news18.com/news/india/cabinet-approves-re-promulgation-of-triple-talaq-ordinance-1998651.html |access-date=12 January 2019 |website=The News18}}</ref> यो विधेयक लोकसभामा पारित भएको थियो तर राज्यसभामा फेरि रोकियो। अप्रिल २०१९ मा संसदीय सत्र अनिश्चितकालका लागि स्थगित भएपछि विधेयक फेरि समाप्त भयो।<ref>{{Cite web |date=14 February 2019 |title=Citizenship and triple talaq Bills lapse as budget session comes to an end |url=https://www.livemint.com/politics/news/citizenship-and-triple-talaq-bills-lapse-as-budget-session-comes-to-an-end-1550083992860.html |access-date=2019-02-17 |website=Mint |language=en}}</ref> मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण अध्यादेश, २०१९) को म्याद सन् २०१९ को भारतीय आम चुनावपछि संसदीय सत्र सुरु भएको छ हप्तापछि २९ अगस्ट २०१९ मा समाप्त हुने थियो। सरकारले २१ जुन २०१९ मा लोकसभामा नयाँ विधेयक पेस गर्यो।<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/fresh-triple-talaq-bill-introduced-in-lok-sabha-oppositon-members-protest/articleshow/69891244.cms?from=mdr|title=Fresh triple talaq Bill introduced in Lok Sabha|newspaper=The Economic Times|access-date=2019-07-31}}</ref><ref name="Official-2019-Bill-from-Loksabha-Website">{{Cite web |title=The Muslim Women (Protection of Rights on Marriage) Bill, 2019 |url=http://164.100.47.4/BillsTexts/LSBillTexts/PassedLoksabha/82_Eng_Muslim_2019.pdf |access-date=2019-07-30 |website=Lok Sabha India Website}}</ref> यो २५ जुलाई २०१९ मा लोकसभा द्वारा<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/lok-sabha-passes-triple-talaq-bill-over-to-rajya-sabha-now/articleshow/70381627.cms|title=Lok Sabha passes instant triple talaq bill|access-date=2019-07-26|website=Economic Times}}</ref> र ३० जुलाई २०१९ मा राज्यसभा द्वारा पारित गरिएको थियो।<ref>{{Cite web |date=30 July 2019 |title=triple talaq bill passed in Rajya Sabha - India Today |url=https://www.indiatoday.in/india/story/triple-talaq-bill-passed-in-rajya-sabha-1575309-2019-07-30 |access-date=2019-07-30 |website=India Today}}</ref> यो विधेयकलाई राष्ट्रपति [[रामनाथ कोविन्द]] ३१ जुलाई २०१९ मा अनुमोदन गरेका थिए।<ref name="Presidential assent2">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/president-ram-nath-kovind-gives-assent-to-triple-talaq-bill/article28780061.ece|title=President Ram Nath Kovind gives assent to triple talaq Bill|date=2019-08-01|work=The Hindu|access-date=2019-08-08|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> पछि सोही दिन राजपत्रमा अधिसूचित गरियो। यो ऐन १९ सेप्टेम्बर २०१८ देखि पूर्वव्यापी रूपमा प्रभावकारी छ।<ref name="gazette">{{Cite web |date=31 July 2019 |title=The Gazette of India. EXTRAORDINARY. PART II—Section 1 |url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf "The Gazette of India. EXTRAORDINARY. PART II—Section 1"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. 31 July 2019.</cite></ref> === मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१७) === अगस्त २०१७ मा सर्वोच्च अदालतले भारतमा तीन तलाकलाई निषेध गरेको निर्णयपछि सरकारले तत्काल तीन तलाकका १०० वटा मुद्दाहरू दावी गर्दै विधेयक तयार गरेको थियो।<ref name="Presidential assent3">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/president-ram-nath-kovind-gives-assent-to-triple-talaq-bill/article28780061.ece|title=President Ram Nath Kovind gives assent to triple talaq Bill|date=2019-08-01|work=The Hindu|access-date=2019-08-08|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref>२८ डिसेम्बर २०१७ मा, लोकसभाले मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१७) पारित गरेको थियो।<ref name="Presidential assent4">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/president-ram-nath-kovind-gives-assent-to-triple-talaq-bill/article28780061.ece|title=President Ram Nath Kovind gives assent to triple talaq Bill|date=2019-08-01|work=The Hindu|access-date=2019-08-08|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> विधेयकले कुनै पनि रूपमा-बोलेर, लिखित रूपमा वा इलेक्ट्रोनिक माध्यमहरू जस्तै इमेल, एसएमएस र इन्स्ट्यान्ट मेसेन्जरहरूद्वारा तीन तलाकलाई अवैध र शून्य बनाउने प्रस्ताव गरेको छ, जसमा तीन तलाक उच्चारण गर्ने पतिलाई तीन वर्षसम्म कैद हुने छ।.<ref name="Introduction-of-2017-Bill-in-Loksabha2">{{cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/government-introduces-triple-talaq-bill-in-lok-sabha/articleshow/62279081.cms|title=Government introduces triple talaq bill in Lok Sabha|date=28 December 2017|newspaper=The Economic Times}}</ref> [[भारतीय कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी)]] राष्ट्रिय जनता दल, अखिल भारतीय मजलिस-ए-इत्तेहादुल मुस्लिमीन, बिजु जनता दल, अल इन्डिया अन्ना द्रविड मुनेत्र कड़गम र इन्डियन युनियन मुस्लिम लिगले विधेयकको विरोध गर्दै यसलाई मनमानी र दोषपूर्ण भन्दै [[भारतीय राष्ट्रिय काङ्ग्रेस]] विधेयकलाई समर्थन गरेको थियो।bill.<ref>{{Cite web |date=2017-12-28 |title=Congress' backing of triple talaq bill indicates it's gradually withdrawing from Muslim appeasement politics |url=https://www.firstpost.com/politics/congress-backing-of-triple-talaq-bill-indicates-its-gradually-withdrawing-from-muslim-appeasement-politics-4279223.html |access-date=2020-08-14 |website=Firstpost}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/congress-backs-triple-talaq-bill-khurshid-strikes-discordant-note/articleshow/62283011.cms|title=Congress backs triple talaq bill, Khurshid strikes discordant note|date=28 Dec 2017|work=The Economic Times|access-date=2020-08-14}}</ref> === मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१८) === पछि, मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक) (२०१८) प्रस्ताव गरिएको थियो जसको उद्देश्य मुस्लिम महिलाहरूको संरक्षण गर्नु थियो।n.<ref>{{Cite web |date=2018-09-19 |title=Instant triple talaq to be a crime now as Union Cabinet approves Ordinance |url=https://indianexpress.com/article/india/union-cabinet-approves-ordinance-on-triple-talaq-5364235/ |access-date=2019-03-11 |website=The Indian Express |language=en-IN}}</ref> यो विधेयक २०१८8<ref>{{Cite web |date=27 Dec 2018 |title=Lok Sabha debates bill 'criminalising' instant triple talaq: Who said what |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/lok-sabha-debates-bill-criminalising-instant-triple-talaq-who-said-what/articleshow/67271378.cms |access-date=2019-03-11 |website=The Times of India}}</ref> र २०१९9<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/cabinet-approves-re-promulgation-of-triple-talaq-ordinance/articleshow/67477401.cms|title=Cabinet approves re-promulgation of triple talaq ordinance|date=2019-01-10|work=The Economic Times|access-date=2019-03-11}}</ref> मा [[लोक सभा|लोकसभा]] पारित गरिएको थियो, तर [[राज्‍य सभा|राज्यसभा]] पारित नभएको कारण यो समाप्त भयो।<ref>{{Cite web |last=Mittal |first=Shaswati Das,Priyanka |date=2019-02-14 |title=Citizenship and triple talaq Bills lapse as budget session comes to an end |url=https://www.livemint.com/politics/news/citizenship-and-triple-talaq-bills-lapse-as-budget-session-comes-to-an-end-1550083992860.html |access-date=2019-03-11 |website=Mint |language=en}}</ref> १९ सेप्टेम्बर २०१८ मा, २०१७ को न्यायिक जनादेशको बावजुद तत्काल तीन तलाकको अभ्यास निरन्तर जारी रहेको उल्लेख गर्दै, सरकारले मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण अध्यादेश, २०१८) जारी गर्यो।<ref>{{Cite web |date=19 September 2018 |title=Instant triple talaq ordinance |url=https://indianexpress.com/article/india/union-cabinet-approves-ordinance-on-triple-talaq-5364235/ |access-date=2 January 2019 |website=Indian Express}}</ref> भारतीय संसदमा प्रस्तुत गरिएको अध्यादेश यदि संसदले पुनः भेला भएको छ हप्ताभित्र यसलाई अनुमोदन गर्दैन, वा दुवै सदनले अस्वीकृत प्रस्तावहरू पारित गरेमा समाप्त हुन्छ। तसर्थ, मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१८<ref name="Official-Bill-from-Loksabha-Website">{{Cite web |title=The Muslim Women (Protection of Rights on Marriage) Bill, 2018 |url=http://164.100.47.4/BillsTexts/LSBillTexts/Asintroduced/181_2018_LS_Eng.pdf |access-date=30 December 2018 |website=Lok Sabha India Website}}</ref> नामक नयाँ विधेयक केन्द्रीय कानुन मन्त्री रविशंकर प्रसाद लोकसभामा पेस गरिएको थियो। === मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण) अध्यादेश, २०१९ === २०१८ को तीन तलाक अध्यादेश २२ जनवरी २०१९ मा समाप्त हुने थियो र मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१८ पारित हुन सकेन, सरकारले १० जनवरी २०१९ मा अध्यादेश पुनः जारी गर्यो।<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/cabinet-approves-re-promulgation-of-triple-talaq-ordinance/articleshow/67477401.cms|title=Cabinet approves re-promulgation of triple talaq Ordinance- Economic Times|date=10 January 2019|access-date=2019-01-12|website=The Economic Times}}</ref><ref>{{Cite web |date=10 January 2019 |title=Cabinet approves re-promulgation of triple talaq Ordinance |url=https://www.news18.com/news/india/cabinet-approves-re-promulgation-of-triple-talaq-ordinance-1998651.html |access-date=2019-01-12 |website=News18}}</ref> १२ जनवरी २०१९ मा, राष्ट्रपतिले २०१९ अध्यादेशलाई अनुमोदन गरे।<ref>{{Cite web |date=12 January 2019 |title=The Gazette of India. Extraordinary. PART II—Section 1 |url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/195180.pdf}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 January 2019 |title=President Kovind approves ordinance to criminalise triple talaq |url=https://www.indiatoday.in/india/story/triple-talaq-ordinance-ram-nath-kovind-1429717-2019-01-12 |access-date=2019-01-12 |website=India Today}}</ref> === मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण ऐन, २०१९) === मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण अध्यादेश, २०१९लाई ३१ जुलाई २०१९ मा खारेज गरिएको थियो जब यो विधेयक विधान सभा, लोकसभा र राज्यसभाका दुवै सदनहरूद्वारा पारित गरिएको थियो, र भारतको राष्ट्रपतिले आधिकारिक राजपत्रमा अधिसूचित गरेका थिए, र यसरी संसदको ऐन बन्यो। अधिनियममा 8 वटा खण्डहरू छन् ।<ref>{{Cite web |title=The Muslim Women (Protection of Rights on Marriage) Act, 2019{{!}}Legislative Department {{!}} Ministry of Law and Justice {{!}} GoI |url=http://legislative.gov.in/actsofparliamentfromtheyear/muslim-women-protection-rights-marriage-act-2019 |access-date=2020-06-21 |website=legislative.gov.in}}</ref> == प्रावधानहरू == ऐन वैधानिक रूप से प्रदान करता हैः <ref name="gazette">{{Cite web |date=31 July 2019 |title=The Gazette of India. EXTRAORDINARY. PART II—Section 1 |url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf "The Gazette of India. EXTRAORDINARY. PART II—Section 1"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. 31 July 2019.</cite></ref>   == प्रभाव == फैसला पछि पनि जमिनको वास्तविकता परिवर्तन भएको छैन। सर्वोच्च अदालतले तीन तलाकलाई अमान्य गरेको पाँच वर्ष बितिसक्दा पनि, आफ्ना पतिहरूले त्यागेका महिला निवेदकहरूले आधा-सम्बन्ध विच्छेदको जीवन बिताइरहेका छन्। मुस्लिम पुरुषहरूले प्रतिबन्धबाट उम्कनका लागि केही उपायहरू खोजेका छन्। खुल्ला प्राप्त गर्न श्रीमतीलाई यातना दिने घटनाहरू बढेका छन्। यो फैसलापछि मुस्लिम पुरुषहरूले आफ्नी पत्नीहरूलाई त्यागेका घटनाहरूको संख्या पनि बढेको छ।<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/five-years-after-supreme-courts-triple-talaq-verdict-petitioners-living-life-as-half-divorcees/article65765026.ece|title=Five years after Supreme Court's triple talaq verdict, petitioners living life as 'half-divorcees'|last=Us Salam|first=Ziya|date=2022-08-13|work=The Hindu|access-date=2022-08-18}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://theprint.in/ground-reports/muslim-men-have-found-a-way-around-triple-talaq-torture-wife-to-give-khula/1536910/|title=Muslim men have found a way around triple talaq. Torture wife to give khula|last=Sadam|first=Rishika|date=2023-04-25|work=[[ThePrint]]|access-date=2023-04-25}}</ref> == पनि हेर्नुहोस् == * मुस्लिम महिला (तलाक अधिकार संरक्षण अधिनियम १९८६) * भारतमा तीन तलाक * मुस्लिम महिला अधिकार दिवस == सन्दर्भहरू == {{DEFAULTSORT:Muslim Women (Protection of Rights on Marriage) Bill 2019}} [[श्रेणी:पुनरावलोकन नगरिएको अनुवादहरू रहेको पृष्ठ]] 86nasx3rjlvpiu08x56933b26zfoknw 1351504 1351503 2026-04-14T12:32:12Z Rajeeb bastola 39875 1351504 wikitext text/x-wiki {{Infobox legislation | short_title = मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण ऐन, २०१९) | image = Emblem of India.svg | imagesize = 150 | long_title = An Act to protect the rights of married Muslim women and to prohibit divorce by pronouncing talaq by their husbands and to provide for matters connected there with or incidental thereto. | citation = [http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf Act No. 20 of 2019] | territorial_extent = भारत | considered_by = [[भारतीय संसद]] | enacted_by = [[Lok Sabha]] | date_passed = | enacted_by2 = [[Rajya Sabha]] | date_passed2 = | date_assented = 31 July 2019 | date_commenced = 19 September 2018 | bill_citation = Bill No. 247 of 2019 | introduced_by = [[Ravi Shankar Prasad]] ([[Ministry of Law and Justice (India)|Ministry of Law and Justice]]) | status = In force }} '''मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण ऐन, २०१९) ''' [[भारतीय संसद|भारतको संसद]] एउटा ऐन हो जसले मुस्लिम विवाहमा तीन तलाकलाई अपराधको रूपमा लिन्छ। अगस्त २०१७ मा, [[भारतको सर्वोच्च न्यायालय|भारतको सर्वोच्च अदालत]] तीन तलाकलाई असंवैधानिक घोषणा गर्यो<ref>{{cite journal |year=2017 |title=Shayara Bano v. Union of India |url=https://www.scconline.com/ |journal=Supreme Court Cases |volume=9 |pages=1–298 |access-date=23 September 2019}}</ref>, जसले मुस्लिम पुरुषहरूलाई तुरुन्तै आफ्नी पत्नीहरूलाई सम्बन्धविच्छेद गर्न सक्षम बनाउँछ। अल्पसङ्ख्यकको रायले संसदलाई मुस्लिम समुदायमा तीन तलाकलाई नियन्त्रण गर्ने उचित कानूनमा विचार गर्न सुझाव दियो।<ref>{{Cite web |last=Deshpande |first=Pushkraj |date=30 January 2018 |title=India: Triple Talaq, Judgment Of Hon'ble Supreme Court And The Most Anticipated Triple Talaq Bill |url=http://www.mondaq.com/india/x/668468/divorce/Triple+Talaq+Judgment+Of+Honble+Supreme+Court+And+The+Most+Anticipated+Triple+Talaq+Bill |access-date=23 September 2019 |website=www.mondaq.com}}</ref><ref>{{cite web |date=22 August 2017 |title=Supreme court bars triple talaq |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/supreme-court-bars-triple-talaq-for-6-months-until-parliament-legislates-on-issue/articleshow/60170130.cms |access-date=2 January 2019 |website=The Times of India}}</ref> डिसेम्बर २०१७ मा, सर्वोच्च अदालतको फैसला र भारतमा तीन तलाकको मुद्दाहरूको हवाला दिँदै<ref>{{cite web |date=28 December 2017 |title='100 cases of instant triple talaq in the country since the SC judgement' |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/66-cases-of-triple-talaq-in-the-country-since-the-sc-judgement-law-minister/articleshow/62279519.cms |website=[[The Times of India]]}}</ref>, सरकारले मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१७) प्रस्तुत गर्यो<ref name="Introduction-of-2017-Bill-in-Loksabha">{{cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/government-introduces-triple-talaq-bill-in-lok-sabha/articleshow/62279081.cms|title=Government introduces triple talaq bill in Lok Sabha|date=28 December 2017|newspaper=The Economic Times}}</ref>। विधेयकले कुनै पनि रूपमा-बोलेर, लिखित रूपमा वा इलेक्ट्रोनिक माध्यमबाट-तीन तलाकलाई अवैध र शून्य बनाउने प्रस्ताव गरेको छ। कानून उल्लङ्घनका लागि पतिको तीन तलाक उच्चारणका लागि तीन वर्षसम्म कैदको सजाय समावेश गर्ने प्रस्ताव गरिएको थियो। यो विधेयक सोही दिन [[भारतीय संसद|भारतको संसद]] तल्लो सदन [[लोक सभा|लोकसभा]] पारित गरेको थियो,<ref>{{cite news|url=https://www.ndtv.com/india-news/triple-talaq-bill-in-parliament-now-minister-says-its-about-equality-1793027|title=Landmark 'Triple Talaq' Bill Clears Lok Sabha, In Rajya Sabha Next|last1=Choudhury|first1=Sunetra|date=28 December 2017|access-date=2 January 2019|last2=Prabhu|first2=Sunil|editor-last=Varma|editor-first=Shylaja|website=NDTV}}</ref>, तर माथिल्लो सदन [[राज्‍य सभा|राज्यसभा]] विपक्षीले यसलाई अवरुद्ध गरेको थियो।<ref>{{Cite web |last=Prabhu |first=Sunil |date=5 January 2018 |editor-last=Dutta Roy |editor-first=Divyanshu |title=No Triple Talaq Bill As Parliament's Winter Session Ends |url=https://www.ndtv.com/india-news/in-triple-talaq-bill-clash-congress-orders-all-mps-to-attend-rajya-sabha-1796157 |access-date=2 January 2019 |website=NDTV}}</ref> यो विधेयक पुनः पेस गरियो र जुलाई २०१९ मा लोकसभा र राज्यसभाद्वारा पारित गरियो।<ref>{{Cite web |date=26 July 2019 |title=Lok Sabha passes instant triple talaq bill |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/lok-sabha-passes-triple-talaq-bill-over-to-rajya-sabha-now/articleshow/70381627.cms |access-date=2019-07-26 |website=Economic Times}}</ref><ref>{{Cite web |date=30 July 2019 |title=History made, triple talaq bill passed by Parliament |url=https://www.indiatoday.in/india/story/triple-talaq-bill-passed-in-rajya-sabha-1575309-2019-07-30 |access-date=2019-07-30 |website=India Today}}</ref> फलस्वरूप, विधेयकले भारतको राष्ट्रपतिको स्वीकृति प्राप्त गऱ्यो। यस अधिनियमले पीडित महिलालाई आफ्ना आश्रित बच्चाहरूको भरणपोषणको माग गर्ने अधिकार पनि दिन्छ।<ref name="Presidential assent">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/president-ram-nath-kovind-gives-assent-to-triple-talaq-bill/article28780061.ece|title=President Ram Nath Kovind gives assent to triple talaq Bill|date=2019-08-01|work=The Hindu|access-date=2019-08-08|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> पछि सोही महिनामा यसलाई कानूनको रूपमा अधिसूचित गरियो। यो ऐन १९ सेप्टेम्बर २०१८ देखि पूर्वव्यापी रूपमा प्रभावकारी हुने छ।<ref name="gazette">{{Cite web |date=31 July 2019 |title=The Gazette of India. EXTRAORDINARY. PART II—Section 1 |url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf}}</ref> यद्यपि, मुस्लिम पुरुषहरूलाई अझै पनि बहुविवाह गर्न अनुमति दिइएको छ र थोरै रकम दिएर सजिलै सम्बन्धविच्छेद पनि दिन सकिन्छ।<ref name="Hindustan Times 2017">{{Cite web |date=2017-08-24 |title=If triple talaq can be challenged, why can't polygamy? |url=https://www.hindustantimes.com/analysis/if-triple-talaq-can-be-challenged-why-can-t-polygamy/story-VgzqqGfIT9GsHjyNCBKjnO.html |access-date=2022-02-06 |website=Hindustan Times}}</ref> == इतिहास == २०१७ विधेयक २७ डिसेम्बर २०१८ मा लोकसभाद्वारा पारित गरिएको थियो।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/lok-sabha-debates-bill-criminalising-instant-triple-talaq-who-said-what/articleshow/67271378.cms|title=Lok Sabha debates bill 'criminalising' instant triple talaq: Who said what - Times of India|date=27 December 2018|access-date=27 December 2018|website=The Times of India}}</ref> तर, राज्यसभामा विपक्षीले यसलाई स्थायी समितिमा पठाउन माग गरे ।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/triple-talaq-bill-in-rajya-sabha-on-monday-congress-others-set-to-oppose-it/articleshow/67309823.cms|title=triple talaq bill in Rajya Sabha|date=30 December 2018|access-date=30 December 2018|website=The Times of India}}</ref><ref name="2019Ordinance">{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/triple-talaq-bill-stuck-in-rajya-sabha/articleshow/67460442.cms|title=triple talaq bill stuck in Rajya Sabha|date=9 January 2019|access-date=12 January 2019|website=The Times of India}}</ref> संसदीय सत्रमा विधेयक पारित नभएको कारण अस्थायी रूपमा यसलाई लागु गरेको अध्यादेशको म्याद २२ जनवरी २०१९ मा समाप्त भयो। सरकारले १० जनवरी २०१९ मा समान विधेयक पुनः जारी गर्यो।<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/cabinet-approves-re-promulgation-of-triple-talaq-ordinance/articleshow/67477401.cms|title=Cabinet approves re-promulgation of triple talaq Ordinance- Economic Times|access-date=12 January 2019|website=The Economic Times}}</ref><ref>{{Cite web |date=10 January 2019 |title=Cabinet approves re-promulgation of triple talaq Ordinance- News18 |url=https://www.news18.com/news/india/cabinet-approves-re-promulgation-of-triple-talaq-ordinance-1998651.html |access-date=12 January 2019 |website=The News18}}</ref> यो विधेयक लोकसभामा पारित भएको थियो तर राज्यसभामा फेरि रोकियो। अप्रिल २०१९ मा संसदीय सत्र अनिश्चितकालका लागि स्थगित भएपछि विधेयक फेरि समाप्त भयो।<ref>{{Cite web |date=14 February 2019 |title=Citizenship and triple talaq Bills lapse as budget session comes to an end |url=https://www.livemint.com/politics/news/citizenship-and-triple-talaq-bills-lapse-as-budget-session-comes-to-an-end-1550083992860.html |access-date=2019-02-17 |website=Mint |language=en}}</ref> मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण अध्यादेश, २०१९) को म्याद सन् २०१९ को भारतीय आम चुनावपछि संसदीय सत्र सुरु भएको छ हप्तापछि २९ अगस्ट २०१९ मा समाप्त हुने थियो। सरकारले २१ जुन २०१९ मा लोकसभामा नयाँ विधेयक पेस गर्यो।<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/fresh-triple-talaq-bill-introduced-in-lok-sabha-oppositon-members-protest/articleshow/69891244.cms?from=mdr|title=Fresh triple talaq Bill introduced in Lok Sabha|newspaper=The Economic Times|access-date=2019-07-31}}</ref><ref name="Official-2019-Bill-from-Loksabha-Website">{{Cite web |title=The Muslim Women (Protection of Rights on Marriage) Bill, 2019 |url=http://164.100.47.4/BillsTexts/LSBillTexts/PassedLoksabha/82_Eng_Muslim_2019.pdf |access-date=2019-07-30 |website=Lok Sabha India Website}}</ref> यो २५ जुलाई २०१९ मा लोकसभा द्वारा<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/lok-sabha-passes-triple-talaq-bill-over-to-rajya-sabha-now/articleshow/70381627.cms|title=Lok Sabha passes instant triple talaq bill|access-date=2019-07-26|website=Economic Times}}</ref> र ३० जुलाई २०१९ मा राज्यसभा द्वारा पारित गरिएको थियो।<ref>{{Cite web |date=30 July 2019 |title=triple talaq bill passed in Rajya Sabha - India Today |url=https://www.indiatoday.in/india/story/triple-talaq-bill-passed-in-rajya-sabha-1575309-2019-07-30 |access-date=2019-07-30 |website=India Today}}</ref> यो विधेयकलाई राष्ट्रपति [[रामनाथ कोविन्द]] ३१ जुलाई २०१९ मा अनुमोदन गरेका थिए।<ref name="Presidential assent2">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/president-ram-nath-kovind-gives-assent-to-triple-talaq-bill/article28780061.ece|title=President Ram Nath Kovind gives assent to triple talaq Bill|date=2019-08-01|work=The Hindu|access-date=2019-08-08|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> पछि सोही दिन राजपत्रमा अधिसूचित गरियो। यो ऐन १९ सेप्टेम्बर २०१८ देखि पूर्वव्यापी रूपमा प्रभावकारी छ।<ref name="gazette">{{Cite web |date=31 July 2019 |title=The Gazette of India. EXTRAORDINARY. PART II—Section 1 |url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf "The Gazette of India. EXTRAORDINARY. PART II—Section 1"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. 31 July 2019.</cite></ref> === मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१७) === अगस्त २०१७ मा सर्वोच्च अदालतले भारतमा तीन तलाकलाई निषेध गरेको निर्णयपछि सरकारले तत्काल तीन तलाकका १०० वटा मुद्दाहरू दावी गर्दै विधेयक तयार गरेको थियो।<ref name="Presidential assent3">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/president-ram-nath-kovind-gives-assent-to-triple-talaq-bill/article28780061.ece|title=President Ram Nath Kovind gives assent to triple talaq Bill|date=2019-08-01|work=The Hindu|access-date=2019-08-08|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref>२८ डिसेम्बर २०१७ मा, लोकसभाले मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१७) पारित गरेको थियो।<ref name="Presidential assent4">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/president-ram-nath-kovind-gives-assent-to-triple-talaq-bill/article28780061.ece|title=President Ram Nath Kovind gives assent to triple talaq Bill|date=2019-08-01|work=The Hindu|access-date=2019-08-08|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> विधेयकले कुनै पनि रूपमा-बोलेर, लिखित रूपमा वा इलेक्ट्रोनिक माध्यमहरू जस्तै इमेल, एसएमएस र इन्स्ट्यान्ट मेसेन्जरहरूद्वारा तीन तलाकलाई अवैध र शून्य बनाउने प्रस्ताव गरेको छ, जसमा तीन तलाक उच्चारण गर्ने पतिलाई तीन वर्षसम्म कैद हुने छ।.<ref name="Introduction-of-2017-Bill-in-Loksabha2">{{cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/government-introduces-triple-talaq-bill-in-lok-sabha/articleshow/62279081.cms|title=Government introduces triple talaq bill in Lok Sabha|date=28 December 2017|newspaper=The Economic Times}}</ref> [[भारतीय कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी)]] राष्ट्रिय जनता दल, अखिल भारतीय मजलिस-ए-इत्तेहादुल मुस्लिमीन, बिजु जनता दल, अल इन्डिया अन्ना द्रविड मुनेत्र कड़गम र इन्डियन युनियन मुस्लिम लिगले विधेयकको विरोध गर्दै यसलाई मनमानी र दोषपूर्ण भन्दै [[भारतीय राष्ट्रिय काङ्ग्रेस]] विधेयकलाई समर्थन गरेको थियो।bill.<ref>{{Cite web |date=2017-12-28 |title=Congress' backing of triple talaq bill indicates it's gradually withdrawing from Muslim appeasement politics |url=https://www.firstpost.com/politics/congress-backing-of-triple-talaq-bill-indicates-its-gradually-withdrawing-from-muslim-appeasement-politics-4279223.html |access-date=2020-08-14 |website=Firstpost}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/congress-backs-triple-talaq-bill-khurshid-strikes-discordant-note/articleshow/62283011.cms|title=Congress backs triple talaq bill, Khurshid strikes discordant note|date=28 Dec 2017|work=The Economic Times|access-date=2020-08-14}}</ref> === मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१८) === पछि, मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक) (२०१८) प्रस्ताव गरिएको थियो जसको उद्देश्य मुस्लिम महिलाहरूको संरक्षण गर्नु थियो।n.<ref>{{Cite web |date=2018-09-19 |title=Instant triple talaq to be a crime now as Union Cabinet approves Ordinance |url=https://indianexpress.com/article/india/union-cabinet-approves-ordinance-on-triple-talaq-5364235/ |access-date=2019-03-11 |website=The Indian Express |language=en-IN}}</ref> यो विधेयक २०१८8<ref>{{Cite web |date=27 Dec 2018 |title=Lok Sabha debates bill 'criminalising' instant triple talaq: Who said what |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/lok-sabha-debates-bill-criminalising-instant-triple-talaq-who-said-what/articleshow/67271378.cms |access-date=2019-03-11 |website=The Times of India}}</ref> र २०१९9<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/cabinet-approves-re-promulgation-of-triple-talaq-ordinance/articleshow/67477401.cms|title=Cabinet approves re-promulgation of triple talaq ordinance|date=2019-01-10|work=The Economic Times|access-date=2019-03-11}}</ref> मा [[लोक सभा|लोकसभा]] पारित गरिएको थियो, तर [[राज्‍य सभा|राज्यसभा]] पारित नभएको कारण यो समाप्त भयो।<ref>{{Cite web |last=Mittal |first=Shaswati Das,Priyanka |date=2019-02-14 |title=Citizenship and triple talaq Bills lapse as budget session comes to an end |url=https://www.livemint.com/politics/news/citizenship-and-triple-talaq-bills-lapse-as-budget-session-comes-to-an-end-1550083992860.html |access-date=2019-03-11 |website=Mint |language=en}}</ref> १९ सेप्टेम्बर २०१८ मा, २०१७ को न्यायिक जनादेशको बावजुद तत्काल तीन तलाकको अभ्यास निरन्तर जारी रहेको उल्लेख गर्दै, सरकारले मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण अध्यादेश, २०१८) जारी गर्यो।<ref>{{Cite web |date=19 September 2018 |title=Instant triple talaq ordinance |url=https://indianexpress.com/article/india/union-cabinet-approves-ordinance-on-triple-talaq-5364235/ |access-date=2 January 2019 |website=Indian Express}}</ref> भारतीय संसदमा प्रस्तुत गरिएको अध्यादेश यदि संसदले पुनः भेला भएको छ हप्ताभित्र यसलाई अनुमोदन गर्दैन, वा दुवै सदनले अस्वीकृत प्रस्तावहरू पारित गरेमा समाप्त हुन्छ। तसर्थ, मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१८<ref name="Official-Bill-from-Loksabha-Website">{{Cite web |title=The Muslim Women (Protection of Rights on Marriage) Bill, 2018 |url=http://164.100.47.4/BillsTexts/LSBillTexts/Asintroduced/181_2018_LS_Eng.pdf |access-date=30 December 2018 |website=Lok Sabha India Website}}</ref> नामक नयाँ विधेयक केन्द्रीय कानुन मन्त्री रविशंकर प्रसाद लोकसभामा पेस गरिएको थियो। === मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण) अध्यादेश, २०१९ === २०१८ को तीन तलाक अध्यादेश २२ जनवरी २०१९ मा समाप्त हुने थियो र मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१८ पारित हुन सकेन, सरकारले १० जनवरी २०१९ मा अध्यादेश पुनः जारी गर्यो।<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/cabinet-approves-re-promulgation-of-triple-talaq-ordinance/articleshow/67477401.cms|title=Cabinet approves re-promulgation of triple talaq Ordinance- Economic Times|date=10 January 2019|access-date=2019-01-12|website=The Economic Times}}</ref><ref>{{Cite web |date=10 January 2019 |title=Cabinet approves re-promulgation of triple talaq Ordinance |url=https://www.news18.com/news/india/cabinet-approves-re-promulgation-of-triple-talaq-ordinance-1998651.html |access-date=2019-01-12 |website=News18}}</ref> १२ जनवरी २०१९ मा, राष्ट्रपतिले २०१९ अध्यादेशलाई अनुमोदन गरे।<ref>{{Cite web |date=12 January 2019 |title=The Gazette of India. Extraordinary. PART II—Section 1 |url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/195180.pdf}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 January 2019 |title=President Kovind approves ordinance to criminalise triple talaq |url=https://www.indiatoday.in/india/story/triple-talaq-ordinance-ram-nath-kovind-1429717-2019-01-12 |access-date=2019-01-12 |website=India Today}}</ref> === मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण ऐन, २०१९) === मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण अध्यादेश, २०१९लाई ३१ जुलाई २०१९ मा खारेज गरिएको थियो जब यो विधेयक विधान सभा, लोकसभा र राज्यसभाका दुवै सदनहरूद्वारा पारित गरिएको थियो, र भारतको राष्ट्रपतिले आधिकारिक राजपत्रमा अधिसूचित गरेका थिए, र यसरी संसदको ऐन बन्यो। अधिनियममा 8 वटा खण्डहरू छन् ।<ref>{{Cite web |title=The Muslim Women (Protection of Rights on Marriage) Act, 2019{{!}}Legislative Department {{!}} Ministry of Law and Justice {{!}} GoI |url=http://legislative.gov.in/actsofparliamentfromtheyear/muslim-women-protection-rights-marriage-act-2019 |access-date=2020-06-21 |website=legislative.gov.in}}</ref> == प्रावधानहरू == ऐन वैधानिक रूप से प्रदान करता हैः <ref name="gazette">{{Cite web |date=31 July 2019 |title=The Gazette of India. EXTRAORDINARY. PART II—Section 1 |url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf "The Gazette of India. EXTRAORDINARY. PART II—Section 1"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. 31 July 2019.</cite></ref>   == प्रभाव == फैसला पछि पनि जमिनको वास्तविकता परिवर्तन भएको छैन। सर्वोच्च अदालतले तीन तलाकलाई अमान्य गरेको पाँच वर्ष बितिसक्दा पनि, आफ्ना पतिहरूले त्यागेका महिला निवेदकहरूले आधा-सम्बन्ध विच्छेदको जीवन बिताइरहेका छन्। मुस्लिम पुरुषहरूले प्रतिबन्धबाट उम्कनका लागि केही उपायहरू खोजेका छन्। खुल्ला प्राप्त गर्न श्रीमतीलाई यातना दिने घटनाहरू बढेका छन्। यो फैसलापछि मुस्लिम पुरुषहरूले आफ्नी पत्नीहरूलाई त्यागेका घटनाहरूको संख्या पनि बढेको छ।<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/five-years-after-supreme-courts-triple-talaq-verdict-petitioners-living-life-as-half-divorcees/article65765026.ece|title=Five years after Supreme Court's triple talaq verdict, petitioners living life as 'half-divorcees'|last=Us Salam|first=Ziya|date=2022-08-13|work=The Hindu|access-date=2022-08-18}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://theprint.in/ground-reports/muslim-men-have-found-a-way-around-triple-talaq-torture-wife-to-give-khula/1536910/|title=Muslim men have found a way around triple talaq. Torture wife to give khula|last=Sadam|first=Rishika|date=2023-04-25|work=[[ThePrint]]|access-date=2023-04-25}}</ref> == पनि हेर्नुहोस् == * मुस्लिम महिला (तलाक अधिकार संरक्षण अधिनियम १९८६) * भारतमा तीन तलाक * मुस्लिम महिला अधिकार दिवस == सन्दर्भहरू == {{DEFAULTSORT:Muslim Women (Protection of Rights on Marriage) Bill 2019}} [[श्रेणी:पुनरावलोकन नगरिएको अनुवादहरू रहेको पृष्ठ]] 80l1vzq8lylzf0uzycoomnmjm97v2hx 1351505 1351504 2026-04-14T12:33:16Z Rajeeb bastola 39875 1351505 wikitext text/x-wiki {{Infobox legislation | short_title = मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण ऐन), २०१९ | image = Emblem of India.svg | imagesize = 150 | long_title = An Act to protect the rights of married Muslim women and to prohibit divorce by pronouncing talaq by their husbands and to provide for matters connected there with or incidental thereto. | citation = [http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf Act No. 20 of 2019] | territorial_extent = भारत | considered_by = [[भारतीय संसद]] | enacted_by = [[Lok Sabha]] | date_passed = | enacted_by2 = [[Rajya Sabha]] | date_passed2 = | date_assented = 31 July 2019 | date_commenced = 19 September 2018 | bill_citation = Bill No. 247 of 2019 | introduced_by = [[Ravi Shankar Prasad]] ([[Ministry of Law and Justice (India)|Ministry of Law and Justice]]) | status = In force }} '''मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण ऐन, २०१९) ''' [[भारतीय संसद|भारतको संसद]] एउटा ऐन हो जसले मुस्लिम विवाहमा तीन तलाकलाई अपराधको रूपमा लिन्छ। अगस्त २०१७ मा, [[भारतको सर्वोच्च न्यायालय|भारतको सर्वोच्च अदालत]] तीन तलाकलाई असंवैधानिक घोषणा गर्यो<ref>{{cite journal |year=2017 |title=Shayara Bano v. Union of India |url=https://www.scconline.com/ |journal=Supreme Court Cases |volume=9 |pages=1–298 |access-date=23 September 2019}}</ref>, जसले मुस्लिम पुरुषहरूलाई तुरुन्तै आफ्नी पत्नीहरूलाई सम्बन्धविच्छेद गर्न सक्षम बनाउँछ। अल्पसङ्ख्यकको रायले संसदलाई मुस्लिम समुदायमा तीन तलाकलाई नियन्त्रण गर्ने उचित कानूनमा विचार गर्न सुझाव दियो।<ref>{{Cite web |last=Deshpande |first=Pushkraj |date=30 January 2018 |title=India: Triple Talaq, Judgment Of Hon'ble Supreme Court And The Most Anticipated Triple Talaq Bill |url=http://www.mondaq.com/india/x/668468/divorce/Triple+Talaq+Judgment+Of+Honble+Supreme+Court+And+The+Most+Anticipated+Triple+Talaq+Bill |access-date=23 September 2019 |website=www.mondaq.com}}</ref><ref>{{cite web |date=22 August 2017 |title=Supreme court bars triple talaq |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/supreme-court-bars-triple-talaq-for-6-months-until-parliament-legislates-on-issue/articleshow/60170130.cms |access-date=2 January 2019 |website=The Times of India}}</ref> डिसेम्बर २०१७ मा, सर्वोच्च अदालतको फैसला र भारतमा तीन तलाकको मुद्दाहरूको हवाला दिँदै<ref>{{cite web |date=28 December 2017 |title='100 cases of instant triple talaq in the country since the SC judgement' |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/66-cases-of-triple-talaq-in-the-country-since-the-sc-judgement-law-minister/articleshow/62279519.cms |website=[[The Times of India]]}}</ref>, सरकारले मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१७) प्रस्तुत गर्यो<ref name="Introduction-of-2017-Bill-in-Loksabha">{{cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/government-introduces-triple-talaq-bill-in-lok-sabha/articleshow/62279081.cms|title=Government introduces triple talaq bill in Lok Sabha|date=28 December 2017|newspaper=The Economic Times}}</ref>। विधेयकले कुनै पनि रूपमा-बोलेर, लिखित रूपमा वा इलेक्ट्रोनिक माध्यमबाट-तीन तलाकलाई अवैध र शून्य बनाउने प्रस्ताव गरेको छ। कानून उल्लङ्घनका लागि पतिको तीन तलाक उच्चारणका लागि तीन वर्षसम्म कैदको सजाय समावेश गर्ने प्रस्ताव गरिएको थियो। यो विधेयक सोही दिन [[भारतीय संसद|भारतको संसद]] तल्लो सदन [[लोक सभा|लोकसभा]] पारित गरेको थियो,<ref>{{cite news|url=https://www.ndtv.com/india-news/triple-talaq-bill-in-parliament-now-minister-says-its-about-equality-1793027|title=Landmark 'Triple Talaq' Bill Clears Lok Sabha, In Rajya Sabha Next|last1=Choudhury|first1=Sunetra|date=28 December 2017|access-date=2 January 2019|last2=Prabhu|first2=Sunil|editor-last=Varma|editor-first=Shylaja|website=NDTV}}</ref>, तर माथिल्लो सदन [[राज्‍य सभा|राज्यसभा]] विपक्षीले यसलाई अवरुद्ध गरेको थियो।<ref>{{Cite web |last=Prabhu |first=Sunil |date=5 January 2018 |editor-last=Dutta Roy |editor-first=Divyanshu |title=No Triple Talaq Bill As Parliament's Winter Session Ends |url=https://www.ndtv.com/india-news/in-triple-talaq-bill-clash-congress-orders-all-mps-to-attend-rajya-sabha-1796157 |access-date=2 January 2019 |website=NDTV}}</ref> यो विधेयक पुनः पेस गरियो र जुलाई २०१९ मा लोकसभा र राज्यसभाद्वारा पारित गरियो।<ref>{{Cite web |date=26 July 2019 |title=Lok Sabha passes instant triple talaq bill |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/lok-sabha-passes-triple-talaq-bill-over-to-rajya-sabha-now/articleshow/70381627.cms |access-date=2019-07-26 |website=Economic Times}}</ref><ref>{{Cite web |date=30 July 2019 |title=History made, triple talaq bill passed by Parliament |url=https://www.indiatoday.in/india/story/triple-talaq-bill-passed-in-rajya-sabha-1575309-2019-07-30 |access-date=2019-07-30 |website=India Today}}</ref> फलस्वरूप, विधेयकले भारतको राष्ट्रपतिको स्वीकृति प्राप्त गऱ्यो। यस अधिनियमले पीडित महिलालाई आफ्ना आश्रित बच्चाहरूको भरणपोषणको माग गर्ने अधिकार पनि दिन्छ।<ref name="Presidential assent">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/president-ram-nath-kovind-gives-assent-to-triple-talaq-bill/article28780061.ece|title=President Ram Nath Kovind gives assent to triple talaq Bill|date=2019-08-01|work=The Hindu|access-date=2019-08-08|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> पछि सोही महिनामा यसलाई कानूनको रूपमा अधिसूचित गरियो। यो ऐन १९ सेप्टेम्बर २०१८ देखि पूर्वव्यापी रूपमा प्रभावकारी हुने छ।<ref name="gazette">{{Cite web |date=31 July 2019 |title=The Gazette of India. EXTRAORDINARY. PART II—Section 1 |url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf}}</ref> यद्यपि, मुस्लिम पुरुषहरूलाई अझै पनि बहुविवाह गर्न अनुमति दिइएको छ र थोरै रकम दिएर सजिलै सम्बन्धविच्छेद पनि दिन सकिन्छ।<ref name="Hindustan Times 2017">{{Cite web |date=2017-08-24 |title=If triple talaq can be challenged, why can't polygamy? |url=https://www.hindustantimes.com/analysis/if-triple-talaq-can-be-challenged-why-can-t-polygamy/story-VgzqqGfIT9GsHjyNCBKjnO.html |access-date=2022-02-06 |website=Hindustan Times}}</ref> == इतिहास == २०१७ विधेयक २७ डिसेम्बर २०१८ मा लोकसभाद्वारा पारित गरिएको थियो।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/lok-sabha-debates-bill-criminalising-instant-triple-talaq-who-said-what/articleshow/67271378.cms|title=Lok Sabha debates bill 'criminalising' instant triple talaq: Who said what - Times of India|date=27 December 2018|access-date=27 December 2018|website=The Times of India}}</ref> तर, राज्यसभामा विपक्षीले यसलाई स्थायी समितिमा पठाउन माग गरे ।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/triple-talaq-bill-in-rajya-sabha-on-monday-congress-others-set-to-oppose-it/articleshow/67309823.cms|title=triple talaq bill in Rajya Sabha|date=30 December 2018|access-date=30 December 2018|website=The Times of India}}</ref><ref name="2019Ordinance">{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/triple-talaq-bill-stuck-in-rajya-sabha/articleshow/67460442.cms|title=triple talaq bill stuck in Rajya Sabha|date=9 January 2019|access-date=12 January 2019|website=The Times of India}}</ref> संसदीय सत्रमा विधेयक पारित नभएको कारण अस्थायी रूपमा यसलाई लागु गरेको अध्यादेशको म्याद २२ जनवरी २०१९ मा समाप्त भयो। सरकारले १० जनवरी २०१९ मा समान विधेयक पुनः जारी गर्यो।<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/cabinet-approves-re-promulgation-of-triple-talaq-ordinance/articleshow/67477401.cms|title=Cabinet approves re-promulgation of triple talaq Ordinance- Economic Times|access-date=12 January 2019|website=The Economic Times}}</ref><ref>{{Cite web |date=10 January 2019 |title=Cabinet approves re-promulgation of triple talaq Ordinance- News18 |url=https://www.news18.com/news/india/cabinet-approves-re-promulgation-of-triple-talaq-ordinance-1998651.html |access-date=12 January 2019 |website=The News18}}</ref> यो विधेयक लोकसभामा पारित भएको थियो तर राज्यसभामा फेरि रोकियो। अप्रिल २०१९ मा संसदीय सत्र अनिश्चितकालका लागि स्थगित भएपछि विधेयक फेरि समाप्त भयो।<ref>{{Cite web |date=14 February 2019 |title=Citizenship and triple talaq Bills lapse as budget session comes to an end |url=https://www.livemint.com/politics/news/citizenship-and-triple-talaq-bills-lapse-as-budget-session-comes-to-an-end-1550083992860.html |access-date=2019-02-17 |website=Mint |language=en}}</ref> मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण अध्यादेश, २०१९) को म्याद सन् २०१९ को भारतीय आम चुनावपछि संसदीय सत्र सुरु भएको छ हप्तापछि २९ अगस्ट २०१९ मा समाप्त हुने थियो। सरकारले २१ जुन २०१९ मा लोकसभामा नयाँ विधेयक पेस गर्यो।<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/fresh-triple-talaq-bill-introduced-in-lok-sabha-oppositon-members-protest/articleshow/69891244.cms?from=mdr|title=Fresh triple talaq Bill introduced in Lok Sabha|newspaper=The Economic Times|access-date=2019-07-31}}</ref><ref name="Official-2019-Bill-from-Loksabha-Website">{{Cite web |title=The Muslim Women (Protection of Rights on Marriage) Bill, 2019 |url=http://164.100.47.4/BillsTexts/LSBillTexts/PassedLoksabha/82_Eng_Muslim_2019.pdf |access-date=2019-07-30 |website=Lok Sabha India Website}}</ref> यो २५ जुलाई २०१९ मा लोकसभा द्वारा<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/lok-sabha-passes-triple-talaq-bill-over-to-rajya-sabha-now/articleshow/70381627.cms|title=Lok Sabha passes instant triple talaq bill|access-date=2019-07-26|website=Economic Times}}</ref> र ३० जुलाई २०१९ मा राज्यसभा द्वारा पारित गरिएको थियो।<ref>{{Cite web |date=30 July 2019 |title=triple talaq bill passed in Rajya Sabha - India Today |url=https://www.indiatoday.in/india/story/triple-talaq-bill-passed-in-rajya-sabha-1575309-2019-07-30 |access-date=2019-07-30 |website=India Today}}</ref> यो विधेयकलाई राष्ट्रपति [[रामनाथ कोविन्द]] ३१ जुलाई २०१९ मा अनुमोदन गरेका थिए।<ref name="Presidential assent2">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/president-ram-nath-kovind-gives-assent-to-triple-talaq-bill/article28780061.ece|title=President Ram Nath Kovind gives assent to triple talaq Bill|date=2019-08-01|work=The Hindu|access-date=2019-08-08|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> पछि सोही दिन राजपत्रमा अधिसूचित गरियो। यो ऐन १९ सेप्टेम्बर २०१८ देखि पूर्वव्यापी रूपमा प्रभावकारी छ।<ref name="gazette">{{Cite web |date=31 July 2019 |title=The Gazette of India. EXTRAORDINARY. PART II—Section 1 |url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf "The Gazette of India. EXTRAORDINARY. PART II—Section 1"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. 31 July 2019.</cite></ref> === मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१७) === अगस्त २०१७ मा सर्वोच्च अदालतले भारतमा तीन तलाकलाई निषेध गरेको निर्णयपछि सरकारले तत्काल तीन तलाकका १०० वटा मुद्दाहरू दावी गर्दै विधेयक तयार गरेको थियो।<ref name="Presidential assent3">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/president-ram-nath-kovind-gives-assent-to-triple-talaq-bill/article28780061.ece|title=President Ram Nath Kovind gives assent to triple talaq Bill|date=2019-08-01|work=The Hindu|access-date=2019-08-08|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref>२८ डिसेम्बर २०१७ मा, लोकसभाले मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१७) पारित गरेको थियो।<ref name="Presidential assent4">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/president-ram-nath-kovind-gives-assent-to-triple-talaq-bill/article28780061.ece|title=President Ram Nath Kovind gives assent to triple talaq Bill|date=2019-08-01|work=The Hindu|access-date=2019-08-08|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> विधेयकले कुनै पनि रूपमा-बोलेर, लिखित रूपमा वा इलेक्ट्रोनिक माध्यमहरू जस्तै इमेल, एसएमएस र इन्स्ट्यान्ट मेसेन्जरहरूद्वारा तीन तलाकलाई अवैध र शून्य बनाउने प्रस्ताव गरेको छ, जसमा तीन तलाक उच्चारण गर्ने पतिलाई तीन वर्षसम्म कैद हुने छ।.<ref name="Introduction-of-2017-Bill-in-Loksabha2">{{cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/government-introduces-triple-talaq-bill-in-lok-sabha/articleshow/62279081.cms|title=Government introduces triple talaq bill in Lok Sabha|date=28 December 2017|newspaper=The Economic Times}}</ref> [[भारतीय कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी)]] राष्ट्रिय जनता दल, अखिल भारतीय मजलिस-ए-इत्तेहादुल मुस्लिमीन, बिजु जनता दल, अल इन्डिया अन्ना द्रविड मुनेत्र कड़गम र इन्डियन युनियन मुस्लिम लिगले विधेयकको विरोध गर्दै यसलाई मनमानी र दोषपूर्ण भन्दै [[भारतीय राष्ट्रिय काङ्ग्रेस]] विधेयकलाई समर्थन गरेको थियो।bill.<ref>{{Cite web |date=2017-12-28 |title=Congress' backing of triple talaq bill indicates it's gradually withdrawing from Muslim appeasement politics |url=https://www.firstpost.com/politics/congress-backing-of-triple-talaq-bill-indicates-its-gradually-withdrawing-from-muslim-appeasement-politics-4279223.html |access-date=2020-08-14 |website=Firstpost}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/congress-backs-triple-talaq-bill-khurshid-strikes-discordant-note/articleshow/62283011.cms|title=Congress backs triple talaq bill, Khurshid strikes discordant note|date=28 Dec 2017|work=The Economic Times|access-date=2020-08-14}}</ref> === मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१८) === पछि, मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक) (२०१८) प्रस्ताव गरिएको थियो जसको उद्देश्य मुस्लिम महिलाहरूको संरक्षण गर्नु थियो।n.<ref>{{Cite web |date=2018-09-19 |title=Instant triple talaq to be a crime now as Union Cabinet approves Ordinance |url=https://indianexpress.com/article/india/union-cabinet-approves-ordinance-on-triple-talaq-5364235/ |access-date=2019-03-11 |website=The Indian Express |language=en-IN}}</ref> यो विधेयक २०१८8<ref>{{Cite web |date=27 Dec 2018 |title=Lok Sabha debates bill 'criminalising' instant triple talaq: Who said what |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/lok-sabha-debates-bill-criminalising-instant-triple-talaq-who-said-what/articleshow/67271378.cms |access-date=2019-03-11 |website=The Times of India}}</ref> र २०१९9<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/cabinet-approves-re-promulgation-of-triple-talaq-ordinance/articleshow/67477401.cms|title=Cabinet approves re-promulgation of triple talaq ordinance|date=2019-01-10|work=The Economic Times|access-date=2019-03-11}}</ref> मा [[लोक सभा|लोकसभा]] पारित गरिएको थियो, तर [[राज्‍य सभा|राज्यसभा]] पारित नभएको कारण यो समाप्त भयो।<ref>{{Cite web |last=Mittal |first=Shaswati Das,Priyanka |date=2019-02-14 |title=Citizenship and triple talaq Bills lapse as budget session comes to an end |url=https://www.livemint.com/politics/news/citizenship-and-triple-talaq-bills-lapse-as-budget-session-comes-to-an-end-1550083992860.html |access-date=2019-03-11 |website=Mint |language=en}}</ref> १९ सेप्टेम्बर २०१८ मा, २०१७ को न्यायिक जनादेशको बावजुद तत्काल तीन तलाकको अभ्यास निरन्तर जारी रहेको उल्लेख गर्दै, सरकारले मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण अध्यादेश, २०१८) जारी गर्यो।<ref>{{Cite web |date=19 September 2018 |title=Instant triple talaq ordinance |url=https://indianexpress.com/article/india/union-cabinet-approves-ordinance-on-triple-talaq-5364235/ |access-date=2 January 2019 |website=Indian Express}}</ref> भारतीय संसदमा प्रस्तुत गरिएको अध्यादेश यदि संसदले पुनः भेला भएको छ हप्ताभित्र यसलाई अनुमोदन गर्दैन, वा दुवै सदनले अस्वीकृत प्रस्तावहरू पारित गरेमा समाप्त हुन्छ। तसर्थ, मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१८<ref name="Official-Bill-from-Loksabha-Website">{{Cite web |title=The Muslim Women (Protection of Rights on Marriage) Bill, 2018 |url=http://164.100.47.4/BillsTexts/LSBillTexts/Asintroduced/181_2018_LS_Eng.pdf |access-date=30 December 2018 |website=Lok Sabha India Website}}</ref> नामक नयाँ विधेयक केन्द्रीय कानुन मन्त्री रविशंकर प्रसाद लोकसभामा पेस गरिएको थियो। === मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण) अध्यादेश, २०१९ === २०१८ को तीन तलाक अध्यादेश २२ जनवरी २०१९ मा समाप्त हुने थियो र मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१८ पारित हुन सकेन, सरकारले १० जनवरी २०१९ मा अध्यादेश पुनः जारी गर्यो।<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/cabinet-approves-re-promulgation-of-triple-talaq-ordinance/articleshow/67477401.cms|title=Cabinet approves re-promulgation of triple talaq Ordinance- Economic Times|date=10 January 2019|access-date=2019-01-12|website=The Economic Times}}</ref><ref>{{Cite web |date=10 January 2019 |title=Cabinet approves re-promulgation of triple talaq Ordinance |url=https://www.news18.com/news/india/cabinet-approves-re-promulgation-of-triple-talaq-ordinance-1998651.html |access-date=2019-01-12 |website=News18}}</ref> १२ जनवरी २०१९ मा, राष्ट्रपतिले २०१९ अध्यादेशलाई अनुमोदन गरे।<ref>{{Cite web |date=12 January 2019 |title=The Gazette of India. Extraordinary. PART II—Section 1 |url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/195180.pdf}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 January 2019 |title=President Kovind approves ordinance to criminalise triple talaq |url=https://www.indiatoday.in/india/story/triple-talaq-ordinance-ram-nath-kovind-1429717-2019-01-12 |access-date=2019-01-12 |website=India Today}}</ref> === मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण ऐन, २०१९) === मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण अध्यादेश, २०१९लाई ३१ जुलाई २०१९ मा खारेज गरिएको थियो जब यो विधेयक विधान सभा, लोकसभा र राज्यसभाका दुवै सदनहरूद्वारा पारित गरिएको थियो, र भारतको राष्ट्रपतिले आधिकारिक राजपत्रमा अधिसूचित गरेका थिए, र यसरी संसदको ऐन बन्यो। अधिनियममा 8 वटा खण्डहरू छन् ।<ref>{{Cite web |title=The Muslim Women (Protection of Rights on Marriage) Act, 2019{{!}}Legislative Department {{!}} Ministry of Law and Justice {{!}} GoI |url=http://legislative.gov.in/actsofparliamentfromtheyear/muslim-women-protection-rights-marriage-act-2019 |access-date=2020-06-21 |website=legislative.gov.in}}</ref> == प्रावधानहरू == ऐन वैधानिक रूप से प्रदान करता हैः <ref name="gazette">{{Cite web |date=31 July 2019 |title=The Gazette of India. EXTRAORDINARY. PART II—Section 1 |url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf "The Gazette of India. EXTRAORDINARY. PART II—Section 1"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. 31 July 2019.</cite></ref>   == प्रभाव == फैसला पछि पनि जमिनको वास्तविकता परिवर्तन भएको छैन। सर्वोच्च अदालतले तीन तलाकलाई अमान्य गरेको पाँच वर्ष बितिसक्दा पनि, आफ्ना पतिहरूले त्यागेका महिला निवेदकहरूले आधा-सम्बन्ध विच्छेदको जीवन बिताइरहेका छन्। मुस्लिम पुरुषहरूले प्रतिबन्धबाट उम्कनका लागि केही उपायहरू खोजेका छन्। खुल्ला प्राप्त गर्न श्रीमतीलाई यातना दिने घटनाहरू बढेका छन्। यो फैसलापछि मुस्लिम पुरुषहरूले आफ्नी पत्नीहरूलाई त्यागेका घटनाहरूको संख्या पनि बढेको छ।<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/five-years-after-supreme-courts-triple-talaq-verdict-petitioners-living-life-as-half-divorcees/article65765026.ece|title=Five years after Supreme Court's triple talaq verdict, petitioners living life as 'half-divorcees'|last=Us Salam|first=Ziya|date=2022-08-13|work=The Hindu|access-date=2022-08-18}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://theprint.in/ground-reports/muslim-men-have-found-a-way-around-triple-talaq-torture-wife-to-give-khula/1536910/|title=Muslim men have found a way around triple talaq. Torture wife to give khula|last=Sadam|first=Rishika|date=2023-04-25|work=[[ThePrint]]|access-date=2023-04-25}}</ref> == पनि हेर्नुहोस् == * मुस्लिम महिला (तलाक अधिकार संरक्षण अधिनियम १९८६) * भारतमा तीन तलाक * मुस्लिम महिला अधिकार दिवस == सन्दर्भहरू == {{DEFAULTSORT:Muslim Women (Protection of Rights on Marriage) Bill 2019}} [[श्रेणी:पुनरावलोकन नगरिएको अनुवादहरू रहेको पृष्ठ]] bokyrihma53xun0zhnhtc57s63n6yam 1351506 1351505 2026-04-14T12:33:51Z Rajeeb bastola 39875 1351506 wikitext text/x-wiki {{Infobox legislation | short_title = मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण ऐन), २०१९ | image = Emblem of India.svg | imagesize = 150 | long_title = An Act to protect the rights of married Muslim women and to prohibit divorce by pronouncing talaq by their husbands and to provide for matters connected there with or incidental thereto. | citation = [http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf Act No. 20 of 2019] | territorial_extent = भारत | considered_by = [[भारतीय संसद]] | enacted_by = [[Lok Sabha]] | date_passed = | enacted_by2 = [[Rajya Sabha]] | date_passed2 = | date_assented = 31 July 2019 | date_commenced = 19 September 2018 | bill_citation = Bill No. 247 of 2019 | introduced_by = [[Ravi Shankar Prasad]] ([[Ministry of Law and Justice (India)|Ministry of Law and Justice]]) | status = In force }} '''मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण ऐन), २०१९ ''' [[भारतीय संसद|भारतको संसद]] एउटा ऐन हो जसले मुस्लिम विवाहमा तीन तलाकलाई अपराधको रूपमा लिन्छ। अगस्त २०१७ मा, [[भारतको सर्वोच्च न्यायालय|भारतको सर्वोच्च अदालत]] तीन तलाकलाई असंवैधानिक घोषणा गर्यो<ref>{{cite journal |year=2017 |title=Shayara Bano v. Union of India |url=https://www.scconline.com/ |journal=Supreme Court Cases |volume=9 |pages=1–298 |access-date=23 September 2019}}</ref>, जसले मुस्लिम पुरुषहरूलाई तुरुन्तै आफ्नी पत्नीहरूलाई सम्बन्धविच्छेद गर्न सक्षम बनाउँछ। अल्पसङ्ख्यकको रायले संसदलाई मुस्लिम समुदायमा तीन तलाकलाई नियन्त्रण गर्ने उचित कानूनमा विचार गर्न सुझाव दियो।<ref>{{Cite web |last=Deshpande |first=Pushkraj |date=30 January 2018 |title=India: Triple Talaq, Judgment Of Hon'ble Supreme Court And The Most Anticipated Triple Talaq Bill |url=http://www.mondaq.com/india/x/668468/divorce/Triple+Talaq+Judgment+Of+Honble+Supreme+Court+And+The+Most+Anticipated+Triple+Talaq+Bill |access-date=23 September 2019 |website=www.mondaq.com}}</ref><ref>{{cite web |date=22 August 2017 |title=Supreme court bars triple talaq |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/supreme-court-bars-triple-talaq-for-6-months-until-parliament-legislates-on-issue/articleshow/60170130.cms |access-date=2 January 2019 |website=The Times of India}}</ref> डिसेम्बर २०१७ मा, सर्वोच्च अदालतको फैसला र भारतमा तीन तलाकको मुद्दाहरूको हवाला दिँदै<ref>{{cite web |date=28 December 2017 |title='100 cases of instant triple talaq in the country since the SC judgement' |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/66-cases-of-triple-talaq-in-the-country-since-the-sc-judgement-law-minister/articleshow/62279519.cms |website=[[The Times of India]]}}</ref>, सरकारले मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१७) प्रस्तुत गर्यो<ref name="Introduction-of-2017-Bill-in-Loksabha">{{cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/government-introduces-triple-talaq-bill-in-lok-sabha/articleshow/62279081.cms|title=Government introduces triple talaq bill in Lok Sabha|date=28 December 2017|newspaper=The Economic Times}}</ref>। विधेयकले कुनै पनि रूपमा-बोलेर, लिखित रूपमा वा इलेक्ट्रोनिक माध्यमबाट-तीन तलाकलाई अवैध र शून्य बनाउने प्रस्ताव गरेको छ। कानून उल्लङ्घनका लागि पतिको तीन तलाक उच्चारणका लागि तीन वर्षसम्म कैदको सजाय समावेश गर्ने प्रस्ताव गरिएको थियो। यो विधेयक सोही दिन [[भारतीय संसद|भारतको संसद]] तल्लो सदन [[लोक सभा|लोकसभा]] पारित गरेको थियो,<ref>{{cite news|url=https://www.ndtv.com/india-news/triple-talaq-bill-in-parliament-now-minister-says-its-about-equality-1793027|title=Landmark 'Triple Talaq' Bill Clears Lok Sabha, In Rajya Sabha Next|last1=Choudhury|first1=Sunetra|date=28 December 2017|access-date=2 January 2019|last2=Prabhu|first2=Sunil|editor-last=Varma|editor-first=Shylaja|website=NDTV}}</ref>, तर माथिल्लो सदन [[राज्‍य सभा|राज्यसभा]] विपक्षीले यसलाई अवरुद्ध गरेको थियो।<ref>{{Cite web |last=Prabhu |first=Sunil |date=5 January 2018 |editor-last=Dutta Roy |editor-first=Divyanshu |title=No Triple Talaq Bill As Parliament's Winter Session Ends |url=https://www.ndtv.com/india-news/in-triple-talaq-bill-clash-congress-orders-all-mps-to-attend-rajya-sabha-1796157 |access-date=2 January 2019 |website=NDTV}}</ref> यो विधेयक पुनः पेस गरियो र जुलाई २०१९ मा लोकसभा र राज्यसभाद्वारा पारित गरियो।<ref>{{Cite web |date=26 July 2019 |title=Lok Sabha passes instant triple talaq bill |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/lok-sabha-passes-triple-talaq-bill-over-to-rajya-sabha-now/articleshow/70381627.cms |access-date=2019-07-26 |website=Economic Times}}</ref><ref>{{Cite web |date=30 July 2019 |title=History made, triple talaq bill passed by Parliament |url=https://www.indiatoday.in/india/story/triple-talaq-bill-passed-in-rajya-sabha-1575309-2019-07-30 |access-date=2019-07-30 |website=India Today}}</ref> फलस्वरूप, विधेयकले भारतको राष्ट्रपतिको स्वीकृति प्राप्त गऱ्यो। यस अधिनियमले पीडित महिलालाई आफ्ना आश्रित बच्चाहरूको भरणपोषणको माग गर्ने अधिकार पनि दिन्छ।<ref name="Presidential assent">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/president-ram-nath-kovind-gives-assent-to-triple-talaq-bill/article28780061.ece|title=President Ram Nath Kovind gives assent to triple talaq Bill|date=2019-08-01|work=The Hindu|access-date=2019-08-08|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> पछि सोही महिनामा यसलाई कानूनको रूपमा अधिसूचित गरियो। यो ऐन १९ सेप्टेम्बर २०१८ देखि पूर्वव्यापी रूपमा प्रभावकारी हुने छ।<ref name="gazette">{{Cite web |date=31 July 2019 |title=The Gazette of India. EXTRAORDINARY. PART II—Section 1 |url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf}}</ref> यद्यपि, मुस्लिम पुरुषहरूलाई अझै पनि बहुविवाह गर्न अनुमति दिइएको छ र थोरै रकम दिएर सजिलै सम्बन्धविच्छेद पनि दिन सकिन्छ।<ref name="Hindustan Times 2017">{{Cite web |date=2017-08-24 |title=If triple talaq can be challenged, why can't polygamy? |url=https://www.hindustantimes.com/analysis/if-triple-talaq-can-be-challenged-why-can-t-polygamy/story-VgzqqGfIT9GsHjyNCBKjnO.html |access-date=2022-02-06 |website=Hindustan Times}}</ref> == इतिहास == २०१७ विधेयक २७ डिसेम्बर २०१८ मा लोकसभाद्वारा पारित गरिएको थियो।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/lok-sabha-debates-bill-criminalising-instant-triple-talaq-who-said-what/articleshow/67271378.cms|title=Lok Sabha debates bill 'criminalising' instant triple talaq: Who said what - Times of India|date=27 December 2018|access-date=27 December 2018|website=The Times of India}}</ref> तर, राज्यसभामा विपक्षीले यसलाई स्थायी समितिमा पठाउन माग गरे ।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/triple-talaq-bill-in-rajya-sabha-on-monday-congress-others-set-to-oppose-it/articleshow/67309823.cms|title=triple talaq bill in Rajya Sabha|date=30 December 2018|access-date=30 December 2018|website=The Times of India}}</ref><ref name="2019Ordinance">{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/triple-talaq-bill-stuck-in-rajya-sabha/articleshow/67460442.cms|title=triple talaq bill stuck in Rajya Sabha|date=9 January 2019|access-date=12 January 2019|website=The Times of India}}</ref> संसदीय सत्रमा विधेयक पारित नभएको कारण अस्थायी रूपमा यसलाई लागु गरेको अध्यादेशको म्याद २२ जनवरी २०१९ मा समाप्त भयो। सरकारले १० जनवरी २०१९ मा समान विधेयक पुनः जारी गर्यो।<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/cabinet-approves-re-promulgation-of-triple-talaq-ordinance/articleshow/67477401.cms|title=Cabinet approves re-promulgation of triple talaq Ordinance- Economic Times|access-date=12 January 2019|website=The Economic Times}}</ref><ref>{{Cite web |date=10 January 2019 |title=Cabinet approves re-promulgation of triple talaq Ordinance- News18 |url=https://www.news18.com/news/india/cabinet-approves-re-promulgation-of-triple-talaq-ordinance-1998651.html |access-date=12 January 2019 |website=The News18}}</ref> यो विधेयक लोकसभामा पारित भएको थियो तर राज्यसभामा फेरि रोकियो। अप्रिल २०१९ मा संसदीय सत्र अनिश्चितकालका लागि स्थगित भएपछि विधेयक फेरि समाप्त भयो।<ref>{{Cite web |date=14 February 2019 |title=Citizenship and triple talaq Bills lapse as budget session comes to an end |url=https://www.livemint.com/politics/news/citizenship-and-triple-talaq-bills-lapse-as-budget-session-comes-to-an-end-1550083992860.html |access-date=2019-02-17 |website=Mint |language=en}}</ref> मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण अध्यादेश, २०१९) को म्याद सन् २०१९ को भारतीय आम चुनावपछि संसदीय सत्र सुरु भएको छ हप्तापछि २९ अगस्ट २०१९ मा समाप्त हुने थियो। सरकारले २१ जुन २०१९ मा लोकसभामा नयाँ विधेयक पेस गर्यो।<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/fresh-triple-talaq-bill-introduced-in-lok-sabha-oppositon-members-protest/articleshow/69891244.cms?from=mdr|title=Fresh triple talaq Bill introduced in Lok Sabha|newspaper=The Economic Times|access-date=2019-07-31}}</ref><ref name="Official-2019-Bill-from-Loksabha-Website">{{Cite web |title=The Muslim Women (Protection of Rights on Marriage) Bill, 2019 |url=http://164.100.47.4/BillsTexts/LSBillTexts/PassedLoksabha/82_Eng_Muslim_2019.pdf |access-date=2019-07-30 |website=Lok Sabha India Website}}</ref> यो २५ जुलाई २०१९ मा लोकसभा द्वारा<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/lok-sabha-passes-triple-talaq-bill-over-to-rajya-sabha-now/articleshow/70381627.cms|title=Lok Sabha passes instant triple talaq bill|access-date=2019-07-26|website=Economic Times}}</ref> र ३० जुलाई २०१९ मा राज्यसभा द्वारा पारित गरिएको थियो।<ref>{{Cite web |date=30 July 2019 |title=triple talaq bill passed in Rajya Sabha - India Today |url=https://www.indiatoday.in/india/story/triple-talaq-bill-passed-in-rajya-sabha-1575309-2019-07-30 |access-date=2019-07-30 |website=India Today}}</ref> यो विधेयकलाई राष्ट्रपति [[रामनाथ कोविन्द]] ३१ जुलाई २०१९ मा अनुमोदन गरेका थिए।<ref name="Presidential assent2">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/president-ram-nath-kovind-gives-assent-to-triple-talaq-bill/article28780061.ece|title=President Ram Nath Kovind gives assent to triple talaq Bill|date=2019-08-01|work=The Hindu|access-date=2019-08-08|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> पछि सोही दिन राजपत्रमा अधिसूचित गरियो। यो ऐन १९ सेप्टेम्बर २०१८ देखि पूर्वव्यापी रूपमा प्रभावकारी छ।<ref name="gazette">{{Cite web |date=31 July 2019 |title=The Gazette of India. EXTRAORDINARY. PART II—Section 1 |url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf "The Gazette of India. EXTRAORDINARY. PART II—Section 1"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. 31 July 2019.</cite></ref> === मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१७) === अगस्त २०१७ मा सर्वोच्च अदालतले भारतमा तीन तलाकलाई निषेध गरेको निर्णयपछि सरकारले तत्काल तीन तलाकका १०० वटा मुद्दाहरू दावी गर्दै विधेयक तयार गरेको थियो।<ref name="Presidential assent3">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/president-ram-nath-kovind-gives-assent-to-triple-talaq-bill/article28780061.ece|title=President Ram Nath Kovind gives assent to triple talaq Bill|date=2019-08-01|work=The Hindu|access-date=2019-08-08|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref>२८ डिसेम्बर २०१७ मा, लोकसभाले मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१७) पारित गरेको थियो।<ref name="Presidential assent4">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/president-ram-nath-kovind-gives-assent-to-triple-talaq-bill/article28780061.ece|title=President Ram Nath Kovind gives assent to triple talaq Bill|date=2019-08-01|work=The Hindu|access-date=2019-08-08|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> विधेयकले कुनै पनि रूपमा-बोलेर, लिखित रूपमा वा इलेक्ट्रोनिक माध्यमहरू जस्तै इमेल, एसएमएस र इन्स्ट्यान्ट मेसेन्जरहरूद्वारा तीन तलाकलाई अवैध र शून्य बनाउने प्रस्ताव गरेको छ, जसमा तीन तलाक उच्चारण गर्ने पतिलाई तीन वर्षसम्म कैद हुने छ।.<ref name="Introduction-of-2017-Bill-in-Loksabha2">{{cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/government-introduces-triple-talaq-bill-in-lok-sabha/articleshow/62279081.cms|title=Government introduces triple talaq bill in Lok Sabha|date=28 December 2017|newspaper=The Economic Times}}</ref> [[भारतीय कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी)]] राष्ट्रिय जनता दल, अखिल भारतीय मजलिस-ए-इत्तेहादुल मुस्लिमीन, बिजु जनता दल, अल इन्डिया अन्ना द्रविड मुनेत्र कड़गम र इन्डियन युनियन मुस्लिम लिगले विधेयकको विरोध गर्दै यसलाई मनमानी र दोषपूर्ण भन्दै [[भारतीय राष्ट्रिय काङ्ग्रेस]] विधेयकलाई समर्थन गरेको थियो।bill.<ref>{{Cite web |date=2017-12-28 |title=Congress' backing of triple talaq bill indicates it's gradually withdrawing from Muslim appeasement politics |url=https://www.firstpost.com/politics/congress-backing-of-triple-talaq-bill-indicates-its-gradually-withdrawing-from-muslim-appeasement-politics-4279223.html |access-date=2020-08-14 |website=Firstpost}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/congress-backs-triple-talaq-bill-khurshid-strikes-discordant-note/articleshow/62283011.cms|title=Congress backs triple talaq bill, Khurshid strikes discordant note|date=28 Dec 2017|work=The Economic Times|access-date=2020-08-14}}</ref> === मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१८) === पछि, मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक) (२०१८) प्रस्ताव गरिएको थियो जसको उद्देश्य मुस्लिम महिलाहरूको संरक्षण गर्नु थियो।n.<ref>{{Cite web |date=2018-09-19 |title=Instant triple talaq to be a crime now as Union Cabinet approves Ordinance |url=https://indianexpress.com/article/india/union-cabinet-approves-ordinance-on-triple-talaq-5364235/ |access-date=2019-03-11 |website=The Indian Express |language=en-IN}}</ref> यो विधेयक २०१८8<ref>{{Cite web |date=27 Dec 2018 |title=Lok Sabha debates bill 'criminalising' instant triple talaq: Who said what |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/lok-sabha-debates-bill-criminalising-instant-triple-talaq-who-said-what/articleshow/67271378.cms |access-date=2019-03-11 |website=The Times of India}}</ref> र २०१९9<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/cabinet-approves-re-promulgation-of-triple-talaq-ordinance/articleshow/67477401.cms|title=Cabinet approves re-promulgation of triple talaq ordinance|date=2019-01-10|work=The Economic Times|access-date=2019-03-11}}</ref> मा [[लोक सभा|लोकसभा]] पारित गरिएको थियो, तर [[राज्‍य सभा|राज्यसभा]] पारित नभएको कारण यो समाप्त भयो।<ref>{{Cite web |last=Mittal |first=Shaswati Das,Priyanka |date=2019-02-14 |title=Citizenship and triple talaq Bills lapse as budget session comes to an end |url=https://www.livemint.com/politics/news/citizenship-and-triple-talaq-bills-lapse-as-budget-session-comes-to-an-end-1550083992860.html |access-date=2019-03-11 |website=Mint |language=en}}</ref> १९ सेप्टेम्बर २०१८ मा, २०१७ को न्यायिक जनादेशको बावजुद तत्काल तीन तलाकको अभ्यास निरन्तर जारी रहेको उल्लेख गर्दै, सरकारले मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण अध्यादेश, २०१८) जारी गर्यो।<ref>{{Cite web |date=19 September 2018 |title=Instant triple talaq ordinance |url=https://indianexpress.com/article/india/union-cabinet-approves-ordinance-on-triple-talaq-5364235/ |access-date=2 January 2019 |website=Indian Express}}</ref> भारतीय संसदमा प्रस्तुत गरिएको अध्यादेश यदि संसदले पुनः भेला भएको छ हप्ताभित्र यसलाई अनुमोदन गर्दैन, वा दुवै सदनले अस्वीकृत प्रस्तावहरू पारित गरेमा समाप्त हुन्छ। तसर्थ, मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१८<ref name="Official-Bill-from-Loksabha-Website">{{Cite web |title=The Muslim Women (Protection of Rights on Marriage) Bill, 2018 |url=http://164.100.47.4/BillsTexts/LSBillTexts/Asintroduced/181_2018_LS_Eng.pdf |access-date=30 December 2018 |website=Lok Sabha India Website}}</ref> नामक नयाँ विधेयक केन्द्रीय कानुन मन्त्री रविशंकर प्रसाद लोकसभामा पेस गरिएको थियो। === मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण) अध्यादेश, २०१९ === २०१८ को तीन तलाक अध्यादेश २२ जनवरी २०१९ मा समाप्त हुने थियो र मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१८ पारित हुन सकेन, सरकारले १० जनवरी २०१९ मा अध्यादेश पुनः जारी गर्यो।<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/cabinet-approves-re-promulgation-of-triple-talaq-ordinance/articleshow/67477401.cms|title=Cabinet approves re-promulgation of triple talaq Ordinance- Economic Times|date=10 January 2019|access-date=2019-01-12|website=The Economic Times}}</ref><ref>{{Cite web |date=10 January 2019 |title=Cabinet approves re-promulgation of triple talaq Ordinance |url=https://www.news18.com/news/india/cabinet-approves-re-promulgation-of-triple-talaq-ordinance-1998651.html |access-date=2019-01-12 |website=News18}}</ref> १२ जनवरी २०१९ मा, राष्ट्रपतिले २०१९ अध्यादेशलाई अनुमोदन गरे।<ref>{{Cite web |date=12 January 2019 |title=The Gazette of India. Extraordinary. PART II—Section 1 |url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/195180.pdf}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 January 2019 |title=President Kovind approves ordinance to criminalise triple talaq |url=https://www.indiatoday.in/india/story/triple-talaq-ordinance-ram-nath-kovind-1429717-2019-01-12 |access-date=2019-01-12 |website=India Today}}</ref> === मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण ऐन, २०१९) === मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण अध्यादेश, २०१९लाई ३१ जुलाई २०१९ मा खारेज गरिएको थियो जब यो विधेयक विधान सभा, लोकसभा र राज्यसभाका दुवै सदनहरूद्वारा पारित गरिएको थियो, र भारतको राष्ट्रपतिले आधिकारिक राजपत्रमा अधिसूचित गरेका थिए, र यसरी संसदको ऐन बन्यो। अधिनियममा 8 वटा खण्डहरू छन् ।<ref>{{Cite web |title=The Muslim Women (Protection of Rights on Marriage) Act, 2019{{!}}Legislative Department {{!}} Ministry of Law and Justice {{!}} GoI |url=http://legislative.gov.in/actsofparliamentfromtheyear/muslim-women-protection-rights-marriage-act-2019 |access-date=2020-06-21 |website=legislative.gov.in}}</ref> == प्रावधानहरू == ऐन वैधानिक रूप से प्रदान करता हैः <ref name="gazette">{{Cite web |date=31 July 2019 |title=The Gazette of India. EXTRAORDINARY. PART II—Section 1 |url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf "The Gazette of India. EXTRAORDINARY. PART II—Section 1"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. 31 July 2019.</cite></ref>   == प्रभाव == फैसला पछि पनि जमिनको वास्तविकता परिवर्तन भएको छैन। सर्वोच्च अदालतले तीन तलाकलाई अमान्य गरेको पाँच वर्ष बितिसक्दा पनि, आफ्ना पतिहरूले त्यागेका महिला निवेदकहरूले आधा-सम्बन्ध विच्छेदको जीवन बिताइरहेका छन्। मुस्लिम पुरुषहरूले प्रतिबन्धबाट उम्कनका लागि केही उपायहरू खोजेका छन्। खुल्ला प्राप्त गर्न श्रीमतीलाई यातना दिने घटनाहरू बढेका छन्। यो फैसलापछि मुस्लिम पुरुषहरूले आफ्नी पत्नीहरूलाई त्यागेका घटनाहरूको संख्या पनि बढेको छ।<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/five-years-after-supreme-courts-triple-talaq-verdict-petitioners-living-life-as-half-divorcees/article65765026.ece|title=Five years after Supreme Court's triple talaq verdict, petitioners living life as 'half-divorcees'|last=Us Salam|first=Ziya|date=2022-08-13|work=The Hindu|access-date=2022-08-18}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://theprint.in/ground-reports/muslim-men-have-found-a-way-around-triple-talaq-torture-wife-to-give-khula/1536910/|title=Muslim men have found a way around triple talaq. Torture wife to give khula|last=Sadam|first=Rishika|date=2023-04-25|work=[[ThePrint]]|access-date=2023-04-25}}</ref> == पनि हेर्नुहोस् == * मुस्लिम महिला (तलाक अधिकार संरक्षण अधिनियम १९८६) * भारतमा तीन तलाक * मुस्लिम महिला अधिकार दिवस == सन्दर्भहरू == {{DEFAULTSORT:Muslim Women (Protection of Rights on Marriage) Bill 2019}} [[श्रेणी:पुनरावलोकन नगरिएको अनुवादहरू रहेको पृष्ठ]] k5fhrkz6nl9g27ebmzk0vqowrx8wip2 1351507 1351506 2026-04-14T12:39:35Z Rajeeb bastola 39875 1351507 wikitext text/x-wiki {{Infobox legislation | short_title = मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण ऐन), २०१९ | image = Emblem of India.svg | imagesize = 150 | long_title = विवाहित मुस्लिम महिलाहरूको अधिकारको रक्षा गर्न र उनीहरूका पतिहरूले तलाक उच्चारण गरेर सम्बन्ध विच्छेद गर्न निषेध गर्ने र यससँग सम्बन्धित वा आकस्मिक ढाँचाहरू प्रदान गर्ने ऐन। | citation = [http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf Act No. 20 of 2019] | territorial_extent = भारत | considered_by = [[भारतीय संसद]] | enacted_by = [[Lok Sabha]] | date_passed = | enacted_by2 = [[Rajya Sabha]] | date_passed2 = | date_assented = 31 July 2019 | date_commenced = 19 September 2018 | bill_citation = Bill No. 247 of 2019 | introduced_by = [[Ravi Shankar Prasad]] ([[Ministry of Law and Justice (India)|Ministry of Law and Justice]]) | status = In force }} '''मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण ऐन), २०१९ ''' [[भारतीय संसद|भारतको संसद]] एउटा ऐन हो जसले मुस्लिम विवाहमा तीन तलाकलाई अपराधको रूपमा लिन्छ। अगस्त २०१७ मा, [[भारतको सर्वोच्च न्यायालय|भारतको सर्वोच्च अदालत]] तीन तलाकलाई असंवैधानिक घोषणा गर्यो<ref>{{cite journal |year=2017 |title=Shayara Bano v. Union of India |url=https://www.scconline.com/ |journal=Supreme Court Cases |volume=9 |pages=1–298 |access-date=23 September 2019}}</ref>, जसले मुस्लिम पुरुषहरूलाई तुरुन्तै आफ्नी पत्नीहरूलाई सम्बन्धविच्छेद गर्न सक्षम बनाउँछ। अल्पसङ्ख्यकको रायले संसदलाई मुस्लिम समुदायमा तीन तलाकलाई नियन्त्रण गर्ने उचित कानूनमा विचार गर्न सुझाव दियो।<ref>{{Cite web |last=Deshpande |first=Pushkraj |date=30 January 2018 |title=India: Triple Talaq, Judgment Of Hon'ble Supreme Court And The Most Anticipated Triple Talaq Bill |url=http://www.mondaq.com/india/x/668468/divorce/Triple+Talaq+Judgment+Of+Honble+Supreme+Court+And+The+Most+Anticipated+Triple+Talaq+Bill |access-date=23 September 2019 |website=www.mondaq.com}}</ref><ref>{{cite web |date=22 August 2017 |title=Supreme court bars triple talaq |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/supreme-court-bars-triple-talaq-for-6-months-until-parliament-legislates-on-issue/articleshow/60170130.cms |access-date=2 January 2019 |website=The Times of India}}</ref> डिसेम्बर २०१७ मा, सर्वोच्च अदालतको फैसला र भारतमा तीन तलाकको मुद्दाहरूको हवाला दिँदै<ref>{{cite web |date=28 December 2017 |title='100 cases of instant triple talaq in the country since the SC judgement' |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/66-cases-of-triple-talaq-in-the-country-since-the-sc-judgement-law-minister/articleshow/62279519.cms |website=[[The Times of India]]}}</ref>, सरकारले मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१७) प्रस्तुत गर्यो<ref name="Introduction-of-2017-Bill-in-Loksabha">{{cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/government-introduces-triple-talaq-bill-in-lok-sabha/articleshow/62279081.cms|title=Government introduces triple talaq bill in Lok Sabha|date=28 December 2017|newspaper=The Economic Times}}</ref>। विधेयकले कुनै पनि रूपमा-बोलेर, लिखित रूपमा वा इलेक्ट्रोनिक माध्यमबाट-तीन तलाकलाई अवैध र शून्य बनाउने प्रस्ताव गरेको छ। कानून उल्लङ्घनका लागि पतिको तीन तलाक उच्चारणका लागि तीन वर्षसम्म कैदको सजाय समावेश गर्ने प्रस्ताव गरिएको थियो। यो विधेयक सोही दिन [[भारतीय संसद|भारतको संसद]] तल्लो सदन [[लोक सभा|लोकसभा]] पारित गरेको थियो,<ref>{{cite news|url=https://www.ndtv.com/india-news/triple-talaq-bill-in-parliament-now-minister-says-its-about-equality-1793027|title=Landmark 'Triple Talaq' Bill Clears Lok Sabha, In Rajya Sabha Next|last1=Choudhury|first1=Sunetra|date=28 December 2017|access-date=2 January 2019|last2=Prabhu|first2=Sunil|editor-last=Varma|editor-first=Shylaja|website=NDTV}}</ref>, तर माथिल्लो सदन [[राज्‍य सभा|राज्यसभा]] विपक्षीले यसलाई अवरुद्ध गरेको थियो।<ref>{{Cite web |last=Prabhu |first=Sunil |date=5 January 2018 |editor-last=Dutta Roy |editor-first=Divyanshu |title=No Triple Talaq Bill As Parliament's Winter Session Ends |url=https://www.ndtv.com/india-news/in-triple-talaq-bill-clash-congress-orders-all-mps-to-attend-rajya-sabha-1796157 |access-date=2 January 2019 |website=NDTV}}</ref> यो विधेयक पुनः पेस गरियो र जुलाई २०१९ मा लोकसभा र राज्यसभाद्वारा पारित गरियो।<ref>{{Cite web |date=26 July 2019 |title=Lok Sabha passes instant triple talaq bill |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/lok-sabha-passes-triple-talaq-bill-over-to-rajya-sabha-now/articleshow/70381627.cms |access-date=2019-07-26 |website=Economic Times}}</ref><ref>{{Cite web |date=30 July 2019 |title=History made, triple talaq bill passed by Parliament |url=https://www.indiatoday.in/india/story/triple-talaq-bill-passed-in-rajya-sabha-1575309-2019-07-30 |access-date=2019-07-30 |website=India Today}}</ref> फलस्वरूप, विधेयकले भारतको राष्ट्रपतिको स्वीकृति प्राप्त गऱ्यो। यस अधिनियमले पीडित महिलालाई आफ्ना आश्रित बच्चाहरूको भरणपोषणको माग गर्ने अधिकार पनि दिन्छ।<ref name="Presidential assent">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/president-ram-nath-kovind-gives-assent-to-triple-talaq-bill/article28780061.ece|title=President Ram Nath Kovind gives assent to triple talaq Bill|date=2019-08-01|work=The Hindu|access-date=2019-08-08|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> पछि सोही महिनामा यसलाई कानूनको रूपमा अधिसूचित गरियो। यो ऐन १९ सेप्टेम्बर २०१८ देखि पूर्वव्यापी रूपमा प्रभावकारी हुने छ।<ref name="gazette">{{Cite web |date=31 July 2019 |title=The Gazette of India. EXTRAORDINARY. PART II—Section 1 |url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf}}</ref> यद्यपि, मुस्लिम पुरुषहरूलाई अझै पनि बहुविवाह गर्न अनुमति दिइएको छ र थोरै रकम दिएर सजिलै सम्बन्धविच्छेद पनि दिन सकिन्छ।<ref name="Hindustan Times 2017">{{Cite web |date=2017-08-24 |title=If triple talaq can be challenged, why can't polygamy? |url=https://www.hindustantimes.com/analysis/if-triple-talaq-can-be-challenged-why-can-t-polygamy/story-VgzqqGfIT9GsHjyNCBKjnO.html |access-date=2022-02-06 |website=Hindustan Times}}</ref> == इतिहास == २०१७ विधेयक २७ डिसेम्बर २०१८ मा लोकसभाद्वारा पारित गरिएको थियो।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/lok-sabha-debates-bill-criminalising-instant-triple-talaq-who-said-what/articleshow/67271378.cms|title=Lok Sabha debates bill 'criminalising' instant triple talaq: Who said what - Times of India|date=27 December 2018|access-date=27 December 2018|website=The Times of India}}</ref> तर, राज्यसभामा विपक्षीले यसलाई स्थायी समितिमा पठाउन माग गरे ।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/triple-talaq-bill-in-rajya-sabha-on-monday-congress-others-set-to-oppose-it/articleshow/67309823.cms|title=triple talaq bill in Rajya Sabha|date=30 December 2018|access-date=30 December 2018|website=The Times of India}}</ref><ref name="2019Ordinance">{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/triple-talaq-bill-stuck-in-rajya-sabha/articleshow/67460442.cms|title=triple talaq bill stuck in Rajya Sabha|date=9 January 2019|access-date=12 January 2019|website=The Times of India}}</ref> संसदीय सत्रमा विधेयक पारित नभएको कारण अस्थायी रूपमा यसलाई लागु गरेको अध्यादेशको म्याद २२ जनवरी २०१९ मा समाप्त भयो। सरकारले १० जनवरी २०१९ मा समान विधेयक पुनः जारी गर्यो।<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/cabinet-approves-re-promulgation-of-triple-talaq-ordinance/articleshow/67477401.cms|title=Cabinet approves re-promulgation of triple talaq Ordinance- Economic Times|access-date=12 January 2019|website=The Economic Times}}</ref><ref>{{Cite web |date=10 January 2019 |title=Cabinet approves re-promulgation of triple talaq Ordinance- News18 |url=https://www.news18.com/news/india/cabinet-approves-re-promulgation-of-triple-talaq-ordinance-1998651.html |access-date=12 January 2019 |website=The News18}}</ref> यो विधेयक लोकसभामा पारित भएको थियो तर राज्यसभामा फेरि रोकियो। अप्रिल २०१९ मा संसदीय सत्र अनिश्चितकालका लागि स्थगित भएपछि विधेयक फेरि समाप्त भयो।<ref>{{Cite web |date=14 February 2019 |title=Citizenship and triple talaq Bills lapse as budget session comes to an end |url=https://www.livemint.com/politics/news/citizenship-and-triple-talaq-bills-lapse-as-budget-session-comes-to-an-end-1550083992860.html |access-date=2019-02-17 |website=Mint |language=en}}</ref> मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण अध्यादेश, २०१९) को म्याद सन् २०१९ को भारतीय आम चुनावपछि संसदीय सत्र सुरु भएको छ हप्तापछि २९ अगस्ट २०१९ मा समाप्त हुने थियो। सरकारले २१ जुन २०१९ मा लोकसभामा नयाँ विधेयक पेस गर्यो।<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/fresh-triple-talaq-bill-introduced-in-lok-sabha-oppositon-members-protest/articleshow/69891244.cms?from=mdr|title=Fresh triple talaq Bill introduced in Lok Sabha|newspaper=The Economic Times|access-date=2019-07-31}}</ref><ref name="Official-2019-Bill-from-Loksabha-Website">{{Cite web |title=The Muslim Women (Protection of Rights on Marriage) Bill, 2019 |url=http://164.100.47.4/BillsTexts/LSBillTexts/PassedLoksabha/82_Eng_Muslim_2019.pdf |access-date=2019-07-30 |website=Lok Sabha India Website}}</ref> यो २५ जुलाई २०१९ मा लोकसभा द्वारा<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/lok-sabha-passes-triple-talaq-bill-over-to-rajya-sabha-now/articleshow/70381627.cms|title=Lok Sabha passes instant triple talaq bill|access-date=2019-07-26|website=Economic Times}}</ref> र ३० जुलाई २०१९ मा राज्यसभा द्वारा पारित गरिएको थियो।<ref>{{Cite web |date=30 July 2019 |title=triple talaq bill passed in Rajya Sabha - India Today |url=https://www.indiatoday.in/india/story/triple-talaq-bill-passed-in-rajya-sabha-1575309-2019-07-30 |access-date=2019-07-30 |website=India Today}}</ref> यो विधेयकलाई राष्ट्रपति [[रामनाथ कोविन्द]] ३१ जुलाई २०१९ मा अनुमोदन गरेका थिए।<ref name="Presidential assent2">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/president-ram-nath-kovind-gives-assent-to-triple-talaq-bill/article28780061.ece|title=President Ram Nath Kovind gives assent to triple talaq Bill|date=2019-08-01|work=The Hindu|access-date=2019-08-08|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> पछि सोही दिन राजपत्रमा अधिसूचित गरियो। यो ऐन १९ सेप्टेम्बर २०१८ देखि पूर्वव्यापी रूपमा प्रभावकारी छ।<ref name="gazette">{{Cite web |date=31 July 2019 |title=The Gazette of India. EXTRAORDINARY. PART II—Section 1 |url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf "The Gazette of India. EXTRAORDINARY. PART II—Section 1"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. 31 July 2019.</cite></ref> === मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१७) === अगस्त २०१७ मा सर्वोच्च अदालतले भारतमा तीन तलाकलाई निषेध गरेको निर्णयपछि सरकारले तत्काल तीन तलाकका १०० वटा मुद्दाहरू दावी गर्दै विधेयक तयार गरेको थियो।<ref name="Presidential assent3">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/president-ram-nath-kovind-gives-assent-to-triple-talaq-bill/article28780061.ece|title=President Ram Nath Kovind gives assent to triple talaq Bill|date=2019-08-01|work=The Hindu|access-date=2019-08-08|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref>२८ डिसेम्बर २०१७ मा, लोकसभाले मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१७) पारित गरेको थियो।<ref name="Presidential assent4">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/president-ram-nath-kovind-gives-assent-to-triple-talaq-bill/article28780061.ece|title=President Ram Nath Kovind gives assent to triple talaq Bill|date=2019-08-01|work=The Hindu|access-date=2019-08-08|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> विधेयकले कुनै पनि रूपमा-बोलेर, लिखित रूपमा वा इलेक्ट्रोनिक माध्यमहरू जस्तै इमेल, एसएमएस र इन्स्ट्यान्ट मेसेन्जरहरूद्वारा तीन तलाकलाई अवैध र शून्य बनाउने प्रस्ताव गरेको छ, जसमा तीन तलाक उच्चारण गर्ने पतिलाई तीन वर्षसम्म कैद हुने छ।.<ref name="Introduction-of-2017-Bill-in-Loksabha2">{{cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/government-introduces-triple-talaq-bill-in-lok-sabha/articleshow/62279081.cms|title=Government introduces triple talaq bill in Lok Sabha|date=28 December 2017|newspaper=The Economic Times}}</ref> [[भारतीय कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी)]] राष्ट्रिय जनता दल, अखिल भारतीय मजलिस-ए-इत्तेहादुल मुस्लिमीन, बिजु जनता दल, अल इन्डिया अन्ना द्रविड मुनेत्र कड़गम र इन्डियन युनियन मुस्लिम लिगले विधेयकको विरोध गर्दै यसलाई मनमानी र दोषपूर्ण भन्दै [[भारतीय राष्ट्रिय काङ्ग्रेस]] विधेयकलाई समर्थन गरेको थियो।bill.<ref>{{Cite web |date=2017-12-28 |title=Congress' backing of triple talaq bill indicates it's gradually withdrawing from Muslim appeasement politics |url=https://www.firstpost.com/politics/congress-backing-of-triple-talaq-bill-indicates-its-gradually-withdrawing-from-muslim-appeasement-politics-4279223.html |access-date=2020-08-14 |website=Firstpost}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/congress-backs-triple-talaq-bill-khurshid-strikes-discordant-note/articleshow/62283011.cms|title=Congress backs triple talaq bill, Khurshid strikes discordant note|date=28 Dec 2017|work=The Economic Times|access-date=2020-08-14}}</ref> === मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१८) === पछि, मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक) (२०१८) प्रस्ताव गरिएको थियो जसको उद्देश्य मुस्लिम महिलाहरूको संरक्षण गर्नु थियो।n.<ref>{{Cite web |date=2018-09-19 |title=Instant triple talaq to be a crime now as Union Cabinet approves Ordinance |url=https://indianexpress.com/article/india/union-cabinet-approves-ordinance-on-triple-talaq-5364235/ |access-date=2019-03-11 |website=The Indian Express |language=en-IN}}</ref> यो विधेयक २०१८8<ref>{{Cite web |date=27 Dec 2018 |title=Lok Sabha debates bill 'criminalising' instant triple talaq: Who said what |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/lok-sabha-debates-bill-criminalising-instant-triple-talaq-who-said-what/articleshow/67271378.cms |access-date=2019-03-11 |website=The Times of India}}</ref> र २०१९9<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/cabinet-approves-re-promulgation-of-triple-talaq-ordinance/articleshow/67477401.cms|title=Cabinet approves re-promulgation of triple talaq ordinance|date=2019-01-10|work=The Economic Times|access-date=2019-03-11}}</ref> मा [[लोक सभा|लोकसभा]] पारित गरिएको थियो, तर [[राज्‍य सभा|राज्यसभा]] पारित नभएको कारण यो समाप्त भयो।<ref>{{Cite web |last=Mittal |first=Shaswati Das,Priyanka |date=2019-02-14 |title=Citizenship and triple talaq Bills lapse as budget session comes to an end |url=https://www.livemint.com/politics/news/citizenship-and-triple-talaq-bills-lapse-as-budget-session-comes-to-an-end-1550083992860.html |access-date=2019-03-11 |website=Mint |language=en}}</ref> १९ सेप्टेम्बर २०१८ मा, २०१७ को न्यायिक जनादेशको बावजुद तत्काल तीन तलाकको अभ्यास निरन्तर जारी रहेको उल्लेख गर्दै, सरकारले मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण अध्यादेश, २०१८) जारी गर्यो।<ref>{{Cite web |date=19 September 2018 |title=Instant triple talaq ordinance |url=https://indianexpress.com/article/india/union-cabinet-approves-ordinance-on-triple-talaq-5364235/ |access-date=2 January 2019 |website=Indian Express}}</ref> भारतीय संसदमा प्रस्तुत गरिएको अध्यादेश यदि संसदले पुनः भेला भएको छ हप्ताभित्र यसलाई अनुमोदन गर्दैन, वा दुवै सदनले अस्वीकृत प्रस्तावहरू पारित गरेमा समाप्त हुन्छ। तसर्थ, मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१८<ref name="Official-Bill-from-Loksabha-Website">{{Cite web |title=The Muslim Women (Protection of Rights on Marriage) Bill, 2018 |url=http://164.100.47.4/BillsTexts/LSBillTexts/Asintroduced/181_2018_LS_Eng.pdf |access-date=30 December 2018 |website=Lok Sabha India Website}}</ref> नामक नयाँ विधेयक केन्द्रीय कानुन मन्त्री रविशंकर प्रसाद लोकसभामा पेस गरिएको थियो। === मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण) अध्यादेश, २०१९ === २०१८ को तीन तलाक अध्यादेश २२ जनवरी २०१९ मा समाप्त हुने थियो र मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१८ पारित हुन सकेन, सरकारले १० जनवरी २०१९ मा अध्यादेश पुनः जारी गर्यो।<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/cabinet-approves-re-promulgation-of-triple-talaq-ordinance/articleshow/67477401.cms|title=Cabinet approves re-promulgation of triple talaq Ordinance- Economic Times|date=10 January 2019|access-date=2019-01-12|website=The Economic Times}}</ref><ref>{{Cite web |date=10 January 2019 |title=Cabinet approves re-promulgation of triple talaq Ordinance |url=https://www.news18.com/news/india/cabinet-approves-re-promulgation-of-triple-talaq-ordinance-1998651.html |access-date=2019-01-12 |website=News18}}</ref> १२ जनवरी २०१९ मा, राष्ट्रपतिले २०१९ अध्यादेशलाई अनुमोदन गरे।<ref>{{Cite web |date=12 January 2019 |title=The Gazette of India. Extraordinary. PART II—Section 1 |url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/195180.pdf}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 January 2019 |title=President Kovind approves ordinance to criminalise triple talaq |url=https://www.indiatoday.in/india/story/triple-talaq-ordinance-ram-nath-kovind-1429717-2019-01-12 |access-date=2019-01-12 |website=India Today}}</ref> === मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण ऐन, २०१९) === मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण अध्यादेश, २०१९लाई ३१ जुलाई २०१९ मा खारेज गरिएको थियो जब यो विधेयक विधान सभा, लोकसभा र राज्यसभाका दुवै सदनहरूद्वारा पारित गरिएको थियो, र भारतको राष्ट्रपतिले आधिकारिक राजपत्रमा अधिसूचित गरेका थिए, र यसरी संसदको ऐन बन्यो। अधिनियममा 8 वटा खण्डहरू छन् ।<ref>{{Cite web |title=The Muslim Women (Protection of Rights on Marriage) Act, 2019{{!}}Legislative Department {{!}} Ministry of Law and Justice {{!}} GoI |url=http://legislative.gov.in/actsofparliamentfromtheyear/muslim-women-protection-rights-marriage-act-2019 |access-date=2020-06-21 |website=legislative.gov.in}}</ref> == प्रावधानहरू == ऐन वैधानिक रूप से प्रदान करता हैः <ref name="gazette">{{Cite web |date=31 July 2019 |title=The Gazette of India. EXTRAORDINARY. PART II—Section 1 |url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf "The Gazette of India. EXTRAORDINARY. PART II—Section 1"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. 31 July 2019.</cite></ref>   == प्रभाव == फैसला पछि पनि जमिनको वास्तविकता परिवर्तन भएको छैन। सर्वोच्च अदालतले तीन तलाकलाई अमान्य गरेको पाँच वर्ष बितिसक्दा पनि, आफ्ना पतिहरूले त्यागेका महिला निवेदकहरूले आधा-सम्बन्ध विच्छेदको जीवन बिताइरहेका छन्। मुस्लिम पुरुषहरूले प्रतिबन्धबाट उम्कनका लागि केही उपायहरू खोजेका छन्। खुल्ला प्राप्त गर्न श्रीमतीलाई यातना दिने घटनाहरू बढेका छन्। यो फैसलापछि मुस्लिम पुरुषहरूले आफ्नी पत्नीहरूलाई त्यागेका घटनाहरूको संख्या पनि बढेको छ।<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/five-years-after-supreme-courts-triple-talaq-verdict-petitioners-living-life-as-half-divorcees/article65765026.ece|title=Five years after Supreme Court's triple talaq verdict, petitioners living life as 'half-divorcees'|last=Us Salam|first=Ziya|date=2022-08-13|work=The Hindu|access-date=2022-08-18}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://theprint.in/ground-reports/muslim-men-have-found-a-way-around-triple-talaq-torture-wife-to-give-khula/1536910/|title=Muslim men have found a way around triple talaq. Torture wife to give khula|last=Sadam|first=Rishika|date=2023-04-25|work=[[ThePrint]]|access-date=2023-04-25}}</ref> == पनि हेर्नुहोस् == * मुस्लिम महिला (तलाक अधिकार संरक्षण अधिनियम १९८६) * भारतमा तीन तलाक * मुस्लिम महिला अधिकार दिवस == सन्दर्भहरू == {{DEFAULTSORT:Muslim Women (Protection of Rights on Marriage) Bill 2019}} [[श्रेणी:पुनरावलोकन नगरिएको अनुवादहरू रहेको पृष्ठ]] iewxne8zqw9ickbc0d4h89bndf578b8 1351508 1351507 2026-04-14T12:40:32Z Rajeeb bastola 39875 1351508 wikitext text/x-wiki {{Infobox legislation | short_title = मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण ऐन), २०१९ | image = Emblem of India.svg | imagesize = 150 | long_title = विवाहित मुस्लिम महिलाहरूको अधिकारको रक्षा गर्न र उनीहरूका पतिहरूले तलाक उच्चारण गरेर सम्बन्ध विच्छेद गर्न निषेध गर्ने र यससँग सम्बन्धित वा आकस्मिक ढाँचाहरू प्रदान गर्ने ऐन। | citation = [http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf Act No. 20 of 2019] | territorial_extent = भारत | considered_by = [[भारतीय संसद]] | enacted_by = [[लोकसभा]] | date_passed = | enacted_by2 = [[राज्यसभा]] | date_passed2 = | date_assented = 31 July 2019 | date_commenced = 19 September 2018 | bill_citation = Bill No. 247 of 2019 | introduced_by = [[Ravi Shankar Prasad]] ([[Ministry of Law and Justice (India)|Ministry of Law and Justice]]) | status = In force }} '''मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण ऐन), २०१९ ''' [[भारतीय संसद|भारतको संसद]] एउटा ऐन हो जसले मुस्लिम विवाहमा तीन तलाकलाई अपराधको रूपमा लिन्छ। अगस्त २०१७ मा, [[भारतको सर्वोच्च न्यायालय|भारतको सर्वोच्च अदालत]] तीन तलाकलाई असंवैधानिक घोषणा गर्यो<ref>{{cite journal |year=2017 |title=Shayara Bano v. Union of India |url=https://www.scconline.com/ |journal=Supreme Court Cases |volume=9 |pages=1–298 |access-date=23 September 2019}}</ref>, जसले मुस्लिम पुरुषहरूलाई तुरुन्तै आफ्नी पत्नीहरूलाई सम्बन्धविच्छेद गर्न सक्षम बनाउँछ। अल्पसङ्ख्यकको रायले संसदलाई मुस्लिम समुदायमा तीन तलाकलाई नियन्त्रण गर्ने उचित कानूनमा विचार गर्न सुझाव दियो।<ref>{{Cite web |last=Deshpande |first=Pushkraj |date=30 January 2018 |title=India: Triple Talaq, Judgment Of Hon'ble Supreme Court And The Most Anticipated Triple Talaq Bill |url=http://www.mondaq.com/india/x/668468/divorce/Triple+Talaq+Judgment+Of+Honble+Supreme+Court+And+The+Most+Anticipated+Triple+Talaq+Bill |access-date=23 September 2019 |website=www.mondaq.com}}</ref><ref>{{cite web |date=22 August 2017 |title=Supreme court bars triple talaq |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/supreme-court-bars-triple-talaq-for-6-months-until-parliament-legislates-on-issue/articleshow/60170130.cms |access-date=2 January 2019 |website=The Times of India}}</ref> डिसेम्बर २०१७ मा, सर्वोच्च अदालतको फैसला र भारतमा तीन तलाकको मुद्दाहरूको हवाला दिँदै<ref>{{cite web |date=28 December 2017 |title='100 cases of instant triple talaq in the country since the SC judgement' |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/66-cases-of-triple-talaq-in-the-country-since-the-sc-judgement-law-minister/articleshow/62279519.cms |website=[[The Times of India]]}}</ref>, सरकारले मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१७) प्रस्तुत गर्यो<ref name="Introduction-of-2017-Bill-in-Loksabha">{{cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/government-introduces-triple-talaq-bill-in-lok-sabha/articleshow/62279081.cms|title=Government introduces triple talaq bill in Lok Sabha|date=28 December 2017|newspaper=The Economic Times}}</ref>। विधेयकले कुनै पनि रूपमा-बोलेर, लिखित रूपमा वा इलेक्ट्रोनिक माध्यमबाट-तीन तलाकलाई अवैध र शून्य बनाउने प्रस्ताव गरेको छ। कानून उल्लङ्घनका लागि पतिको तीन तलाक उच्चारणका लागि तीन वर्षसम्म कैदको सजाय समावेश गर्ने प्रस्ताव गरिएको थियो। यो विधेयक सोही दिन [[भारतीय संसद|भारतको संसद]] तल्लो सदन [[लोक सभा|लोकसभा]] पारित गरेको थियो,<ref>{{cite news|url=https://www.ndtv.com/india-news/triple-talaq-bill-in-parliament-now-minister-says-its-about-equality-1793027|title=Landmark 'Triple Talaq' Bill Clears Lok Sabha, In Rajya Sabha Next|last1=Choudhury|first1=Sunetra|date=28 December 2017|access-date=2 January 2019|last2=Prabhu|first2=Sunil|editor-last=Varma|editor-first=Shylaja|website=NDTV}}</ref>, तर माथिल्लो सदन [[राज्‍य सभा|राज्यसभा]] विपक्षीले यसलाई अवरुद्ध गरेको थियो।<ref>{{Cite web |last=Prabhu |first=Sunil |date=5 January 2018 |editor-last=Dutta Roy |editor-first=Divyanshu |title=No Triple Talaq Bill As Parliament's Winter Session Ends |url=https://www.ndtv.com/india-news/in-triple-talaq-bill-clash-congress-orders-all-mps-to-attend-rajya-sabha-1796157 |access-date=2 January 2019 |website=NDTV}}</ref> यो विधेयक पुनः पेस गरियो र जुलाई २०१९ मा लोकसभा र राज्यसभाद्वारा पारित गरियो।<ref>{{Cite web |date=26 July 2019 |title=Lok Sabha passes instant triple talaq bill |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/lok-sabha-passes-triple-talaq-bill-over-to-rajya-sabha-now/articleshow/70381627.cms |access-date=2019-07-26 |website=Economic Times}}</ref><ref>{{Cite web |date=30 July 2019 |title=History made, triple talaq bill passed by Parliament |url=https://www.indiatoday.in/india/story/triple-talaq-bill-passed-in-rajya-sabha-1575309-2019-07-30 |access-date=2019-07-30 |website=India Today}}</ref> फलस्वरूप, विधेयकले भारतको राष्ट्रपतिको स्वीकृति प्राप्त गऱ्यो। यस अधिनियमले पीडित महिलालाई आफ्ना आश्रित बच्चाहरूको भरणपोषणको माग गर्ने अधिकार पनि दिन्छ।<ref name="Presidential assent">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/president-ram-nath-kovind-gives-assent-to-triple-talaq-bill/article28780061.ece|title=President Ram Nath Kovind gives assent to triple talaq Bill|date=2019-08-01|work=The Hindu|access-date=2019-08-08|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> पछि सोही महिनामा यसलाई कानूनको रूपमा अधिसूचित गरियो। यो ऐन १९ सेप्टेम्बर २०१८ देखि पूर्वव्यापी रूपमा प्रभावकारी हुने छ।<ref name="gazette">{{Cite web |date=31 July 2019 |title=The Gazette of India. EXTRAORDINARY. PART II—Section 1 |url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf}}</ref> यद्यपि, मुस्लिम पुरुषहरूलाई अझै पनि बहुविवाह गर्न अनुमति दिइएको छ र थोरै रकम दिएर सजिलै सम्बन्धविच्छेद पनि दिन सकिन्छ।<ref name="Hindustan Times 2017">{{Cite web |date=2017-08-24 |title=If triple talaq can be challenged, why can't polygamy? |url=https://www.hindustantimes.com/analysis/if-triple-talaq-can-be-challenged-why-can-t-polygamy/story-VgzqqGfIT9GsHjyNCBKjnO.html |access-date=2022-02-06 |website=Hindustan Times}}</ref> == इतिहास == २०१७ विधेयक २७ डिसेम्बर २०१८ मा लोकसभाद्वारा पारित गरिएको थियो।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/lok-sabha-debates-bill-criminalising-instant-triple-talaq-who-said-what/articleshow/67271378.cms|title=Lok Sabha debates bill 'criminalising' instant triple talaq: Who said what - Times of India|date=27 December 2018|access-date=27 December 2018|website=The Times of India}}</ref> तर, राज्यसभामा विपक्षीले यसलाई स्थायी समितिमा पठाउन माग गरे ।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/triple-talaq-bill-in-rajya-sabha-on-monday-congress-others-set-to-oppose-it/articleshow/67309823.cms|title=triple talaq bill in Rajya Sabha|date=30 December 2018|access-date=30 December 2018|website=The Times of India}}</ref><ref name="2019Ordinance">{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/triple-talaq-bill-stuck-in-rajya-sabha/articleshow/67460442.cms|title=triple talaq bill stuck in Rajya Sabha|date=9 January 2019|access-date=12 January 2019|website=The Times of India}}</ref> संसदीय सत्रमा विधेयक पारित नभएको कारण अस्थायी रूपमा यसलाई लागु गरेको अध्यादेशको म्याद २२ जनवरी २०१९ मा समाप्त भयो। सरकारले १० जनवरी २०१९ मा समान विधेयक पुनः जारी गर्यो।<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/cabinet-approves-re-promulgation-of-triple-talaq-ordinance/articleshow/67477401.cms|title=Cabinet approves re-promulgation of triple talaq Ordinance- Economic Times|access-date=12 January 2019|website=The Economic Times}}</ref><ref>{{Cite web |date=10 January 2019 |title=Cabinet approves re-promulgation of triple talaq Ordinance- News18 |url=https://www.news18.com/news/india/cabinet-approves-re-promulgation-of-triple-talaq-ordinance-1998651.html |access-date=12 January 2019 |website=The News18}}</ref> यो विधेयक लोकसभामा पारित भएको थियो तर राज्यसभामा फेरि रोकियो। अप्रिल २०१९ मा संसदीय सत्र अनिश्चितकालका लागि स्थगित भएपछि विधेयक फेरि समाप्त भयो।<ref>{{Cite web |date=14 February 2019 |title=Citizenship and triple talaq Bills lapse as budget session comes to an end |url=https://www.livemint.com/politics/news/citizenship-and-triple-talaq-bills-lapse-as-budget-session-comes-to-an-end-1550083992860.html |access-date=2019-02-17 |website=Mint |language=en}}</ref> मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण अध्यादेश, २०१९) को म्याद सन् २०१९ को भारतीय आम चुनावपछि संसदीय सत्र सुरु भएको छ हप्तापछि २९ अगस्ट २०१९ मा समाप्त हुने थियो। सरकारले २१ जुन २०१९ मा लोकसभामा नयाँ विधेयक पेस गर्यो।<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/fresh-triple-talaq-bill-introduced-in-lok-sabha-oppositon-members-protest/articleshow/69891244.cms?from=mdr|title=Fresh triple talaq Bill introduced in Lok Sabha|newspaper=The Economic Times|access-date=2019-07-31}}</ref><ref name="Official-2019-Bill-from-Loksabha-Website">{{Cite web |title=The Muslim Women (Protection of Rights on Marriage) Bill, 2019 |url=http://164.100.47.4/BillsTexts/LSBillTexts/PassedLoksabha/82_Eng_Muslim_2019.pdf |access-date=2019-07-30 |website=Lok Sabha India Website}}</ref> यो २५ जुलाई २०१९ मा लोकसभा द्वारा<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/lok-sabha-passes-triple-talaq-bill-over-to-rajya-sabha-now/articleshow/70381627.cms|title=Lok Sabha passes instant triple talaq bill|access-date=2019-07-26|website=Economic Times}}</ref> र ३० जुलाई २०१९ मा राज्यसभा द्वारा पारित गरिएको थियो।<ref>{{Cite web |date=30 July 2019 |title=triple talaq bill passed in Rajya Sabha - India Today |url=https://www.indiatoday.in/india/story/triple-talaq-bill-passed-in-rajya-sabha-1575309-2019-07-30 |access-date=2019-07-30 |website=India Today}}</ref> यो विधेयकलाई राष्ट्रपति [[रामनाथ कोविन्द]] ३१ जुलाई २०१९ मा अनुमोदन गरेका थिए।<ref name="Presidential assent2">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/president-ram-nath-kovind-gives-assent-to-triple-talaq-bill/article28780061.ece|title=President Ram Nath Kovind gives assent to triple talaq Bill|date=2019-08-01|work=The Hindu|access-date=2019-08-08|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> पछि सोही दिन राजपत्रमा अधिसूचित गरियो। यो ऐन १९ सेप्टेम्बर २०१८ देखि पूर्वव्यापी रूपमा प्रभावकारी छ।<ref name="gazette">{{Cite web |date=31 July 2019 |title=The Gazette of India. EXTRAORDINARY. PART II—Section 1 |url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf "The Gazette of India. EXTRAORDINARY. PART II—Section 1"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. 31 July 2019.</cite></ref> === मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१७) === अगस्त २०१७ मा सर्वोच्च अदालतले भारतमा तीन तलाकलाई निषेध गरेको निर्णयपछि सरकारले तत्काल तीन तलाकका १०० वटा मुद्दाहरू दावी गर्दै विधेयक तयार गरेको थियो।<ref name="Presidential assent3">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/president-ram-nath-kovind-gives-assent-to-triple-talaq-bill/article28780061.ece|title=President Ram Nath Kovind gives assent to triple talaq Bill|date=2019-08-01|work=The Hindu|access-date=2019-08-08|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref>२८ डिसेम्बर २०१७ मा, लोकसभाले मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१७) पारित गरेको थियो।<ref name="Presidential assent4">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/president-ram-nath-kovind-gives-assent-to-triple-talaq-bill/article28780061.ece|title=President Ram Nath Kovind gives assent to triple talaq Bill|date=2019-08-01|work=The Hindu|access-date=2019-08-08|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> विधेयकले कुनै पनि रूपमा-बोलेर, लिखित रूपमा वा इलेक्ट्रोनिक माध्यमहरू जस्तै इमेल, एसएमएस र इन्स्ट्यान्ट मेसेन्जरहरूद्वारा तीन तलाकलाई अवैध र शून्य बनाउने प्रस्ताव गरेको छ, जसमा तीन तलाक उच्चारण गर्ने पतिलाई तीन वर्षसम्म कैद हुने छ।.<ref name="Introduction-of-2017-Bill-in-Loksabha2">{{cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/government-introduces-triple-talaq-bill-in-lok-sabha/articleshow/62279081.cms|title=Government introduces triple talaq bill in Lok Sabha|date=28 December 2017|newspaper=The Economic Times}}</ref> [[भारतीय कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी)]] राष्ट्रिय जनता दल, अखिल भारतीय मजलिस-ए-इत्तेहादुल मुस्लिमीन, बिजु जनता दल, अल इन्डिया अन्ना द्रविड मुनेत्र कड़गम र इन्डियन युनियन मुस्लिम लिगले विधेयकको विरोध गर्दै यसलाई मनमानी र दोषपूर्ण भन्दै [[भारतीय राष्ट्रिय काङ्ग्रेस]] विधेयकलाई समर्थन गरेको थियो।bill.<ref>{{Cite web |date=2017-12-28 |title=Congress' backing of triple talaq bill indicates it's gradually withdrawing from Muslim appeasement politics |url=https://www.firstpost.com/politics/congress-backing-of-triple-talaq-bill-indicates-its-gradually-withdrawing-from-muslim-appeasement-politics-4279223.html |access-date=2020-08-14 |website=Firstpost}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/congress-backs-triple-talaq-bill-khurshid-strikes-discordant-note/articleshow/62283011.cms|title=Congress backs triple talaq bill, Khurshid strikes discordant note|date=28 Dec 2017|work=The Economic Times|access-date=2020-08-14}}</ref> === मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१८) === पछि, मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक) (२०१८) प्रस्ताव गरिएको थियो जसको उद्देश्य मुस्लिम महिलाहरूको संरक्षण गर्नु थियो।n.<ref>{{Cite web |date=2018-09-19 |title=Instant triple talaq to be a crime now as Union Cabinet approves Ordinance |url=https://indianexpress.com/article/india/union-cabinet-approves-ordinance-on-triple-talaq-5364235/ |access-date=2019-03-11 |website=The Indian Express |language=en-IN}}</ref> यो विधेयक २०१८8<ref>{{Cite web |date=27 Dec 2018 |title=Lok Sabha debates bill 'criminalising' instant triple talaq: Who said what |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/lok-sabha-debates-bill-criminalising-instant-triple-talaq-who-said-what/articleshow/67271378.cms |access-date=2019-03-11 |website=The Times of India}}</ref> र २०१९9<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/cabinet-approves-re-promulgation-of-triple-talaq-ordinance/articleshow/67477401.cms|title=Cabinet approves re-promulgation of triple talaq ordinance|date=2019-01-10|work=The Economic Times|access-date=2019-03-11}}</ref> मा [[लोक सभा|लोकसभा]] पारित गरिएको थियो, तर [[राज्‍य सभा|राज्यसभा]] पारित नभएको कारण यो समाप्त भयो।<ref>{{Cite web |last=Mittal |first=Shaswati Das,Priyanka |date=2019-02-14 |title=Citizenship and triple talaq Bills lapse as budget session comes to an end |url=https://www.livemint.com/politics/news/citizenship-and-triple-talaq-bills-lapse-as-budget-session-comes-to-an-end-1550083992860.html |access-date=2019-03-11 |website=Mint |language=en}}</ref> १९ सेप्टेम्बर २०१८ मा, २०१७ को न्यायिक जनादेशको बावजुद तत्काल तीन तलाकको अभ्यास निरन्तर जारी रहेको उल्लेख गर्दै, सरकारले मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण अध्यादेश, २०१८) जारी गर्यो।<ref>{{Cite web |date=19 September 2018 |title=Instant triple talaq ordinance |url=https://indianexpress.com/article/india/union-cabinet-approves-ordinance-on-triple-talaq-5364235/ |access-date=2 January 2019 |website=Indian Express}}</ref> भारतीय संसदमा प्रस्तुत गरिएको अध्यादेश यदि संसदले पुनः भेला भएको छ हप्ताभित्र यसलाई अनुमोदन गर्दैन, वा दुवै सदनले अस्वीकृत प्रस्तावहरू पारित गरेमा समाप्त हुन्छ। तसर्थ, मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१८<ref name="Official-Bill-from-Loksabha-Website">{{Cite web |title=The Muslim Women (Protection of Rights on Marriage) Bill, 2018 |url=http://164.100.47.4/BillsTexts/LSBillTexts/Asintroduced/181_2018_LS_Eng.pdf |access-date=30 December 2018 |website=Lok Sabha India Website}}</ref> नामक नयाँ विधेयक केन्द्रीय कानुन मन्त्री रविशंकर प्रसाद लोकसभामा पेस गरिएको थियो। === मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण) अध्यादेश, २०१९ === २०१८ को तीन तलाक अध्यादेश २२ जनवरी २०१९ मा समाप्त हुने थियो र मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१८ पारित हुन सकेन, सरकारले १० जनवरी २०१९ मा अध्यादेश पुनः जारी गर्यो।<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/cabinet-approves-re-promulgation-of-triple-talaq-ordinance/articleshow/67477401.cms|title=Cabinet approves re-promulgation of triple talaq Ordinance- Economic Times|date=10 January 2019|access-date=2019-01-12|website=The Economic Times}}</ref><ref>{{Cite web |date=10 January 2019 |title=Cabinet approves re-promulgation of triple talaq Ordinance |url=https://www.news18.com/news/india/cabinet-approves-re-promulgation-of-triple-talaq-ordinance-1998651.html |access-date=2019-01-12 |website=News18}}</ref> १२ जनवरी २०१९ मा, राष्ट्रपतिले २०१९ अध्यादेशलाई अनुमोदन गरे।<ref>{{Cite web |date=12 January 2019 |title=The Gazette of India. Extraordinary. PART II—Section 1 |url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/195180.pdf}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 January 2019 |title=President Kovind approves ordinance to criminalise triple talaq |url=https://www.indiatoday.in/india/story/triple-talaq-ordinance-ram-nath-kovind-1429717-2019-01-12 |access-date=2019-01-12 |website=India Today}}</ref> === मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण ऐन, २०१९) === मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण अध्यादेश, २०१९लाई ३१ जुलाई २०१९ मा खारेज गरिएको थियो जब यो विधेयक विधान सभा, लोकसभा र राज्यसभाका दुवै सदनहरूद्वारा पारित गरिएको थियो, र भारतको राष्ट्रपतिले आधिकारिक राजपत्रमा अधिसूचित गरेका थिए, र यसरी संसदको ऐन बन्यो। अधिनियममा 8 वटा खण्डहरू छन् ।<ref>{{Cite web |title=The Muslim Women (Protection of Rights on Marriage) Act, 2019{{!}}Legislative Department {{!}} Ministry of Law and Justice {{!}} GoI |url=http://legislative.gov.in/actsofparliamentfromtheyear/muslim-women-protection-rights-marriage-act-2019 |access-date=2020-06-21 |website=legislative.gov.in}}</ref> == प्रावधानहरू == ऐन वैधानिक रूप से प्रदान करता हैः <ref name="gazette">{{Cite web |date=31 July 2019 |title=The Gazette of India. EXTRAORDINARY. PART II—Section 1 |url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf "The Gazette of India. EXTRAORDINARY. PART II—Section 1"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. 31 July 2019.</cite></ref>   == प्रभाव == फैसला पछि पनि जमिनको वास्तविकता परिवर्तन भएको छैन। सर्वोच्च अदालतले तीन तलाकलाई अमान्य गरेको पाँच वर्ष बितिसक्दा पनि, आफ्ना पतिहरूले त्यागेका महिला निवेदकहरूले आधा-सम्बन्ध विच्छेदको जीवन बिताइरहेका छन्। मुस्लिम पुरुषहरूले प्रतिबन्धबाट उम्कनका लागि केही उपायहरू खोजेका छन्। खुल्ला प्राप्त गर्न श्रीमतीलाई यातना दिने घटनाहरू बढेका छन्। यो फैसलापछि मुस्लिम पुरुषहरूले आफ्नी पत्नीहरूलाई त्यागेका घटनाहरूको संख्या पनि बढेको छ।<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/five-years-after-supreme-courts-triple-talaq-verdict-petitioners-living-life-as-half-divorcees/article65765026.ece|title=Five years after Supreme Court's triple talaq verdict, petitioners living life as 'half-divorcees'|last=Us Salam|first=Ziya|date=2022-08-13|work=The Hindu|access-date=2022-08-18}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://theprint.in/ground-reports/muslim-men-have-found-a-way-around-triple-talaq-torture-wife-to-give-khula/1536910/|title=Muslim men have found a way around triple talaq. Torture wife to give khula|last=Sadam|first=Rishika|date=2023-04-25|work=[[ThePrint]]|access-date=2023-04-25}}</ref> == पनि हेर्नुहोस् == * मुस्लिम महिला (तलाक अधिकार संरक्षण अधिनियम १९८६) * भारतमा तीन तलाक * मुस्लिम महिला अधिकार दिवस == सन्दर्भहरू == {{DEFAULTSORT:Muslim Women (Protection of Rights on Marriage) Bill 2019}} [[श्रेणी:पुनरावलोकन नगरिएको अनुवादहरू रहेको पृष्ठ]] ob63b9zmwsoooy6vp6r5bt0g6e6mhq1 1351509 1351508 2026-04-14T12:43:58Z Rajeeb bastola 39875 1351509 wikitext text/x-wiki {{Infobox legislation | short_title = मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण ऐन), २०१९ | image = Emblem of India.svg | imagesize = 150 | long_title = विवाहित मुस्लिम महिलाहरूको अधिकारको रक्षा गर्न र उनीहरूका पतिहरूले तलाक उच्चारण गरेर सम्बन्ध विच्छेद गर्न निषेध गर्ने र यससँग सम्बन्धित वा आकस्मिक ढाँचाहरू प्रदान गर्ने ऐन। | citation = [http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf Act No. 20 of 2019] | territorial_extent = भारत | considered_by = [[भारतीय संसद]] | enacted_by = [[लोकसभा]] | date_passed = | enacted_by2 = [[राज्यसभा]] | date_passed2 = | date_assented = ३१ जुलाई २०१९ | date_commenced = १९ सेप्टेम्बर २०१८ | bill_citation = २०१९ को विधेयक नं. २४७ | introduced_by = [[[रविशंकर प्रसाद]] ([[कानून तथा न्याय मन्त्रालय (भारत)|कानून तथा न्याय मन्त्रालय]]) | status = लागू }} '''मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण ऐन), २०१९ ''' [[भारतीय संसद|भारतको संसद]] एउटा ऐन हो जसले मुस्लिम विवाहमा तीन तलाकलाई अपराधको रूपमा लिन्छ। अगस्त २०१७ मा, [[भारतको सर्वोच्च न्यायालय|भारतको सर्वोच्च अदालत]] तीन तलाकलाई असंवैधानिक घोषणा गर्यो<ref>{{cite journal |year=2017 |title=Shayara Bano v. Union of India |url=https://www.scconline.com/ |journal=Supreme Court Cases |volume=9 |pages=1–298 |access-date=23 September 2019}}</ref>, जसले मुस्लिम पुरुषहरूलाई तुरुन्तै आफ्नी पत्नीहरूलाई सम्बन्धविच्छेद गर्न सक्षम बनाउँछ। अल्पसङ्ख्यकको रायले संसदलाई मुस्लिम समुदायमा तीन तलाकलाई नियन्त्रण गर्ने उचित कानूनमा विचार गर्न सुझाव दियो।<ref>{{Cite web |last=Deshpande |first=Pushkraj |date=30 January 2018 |title=India: Triple Talaq, Judgment Of Hon'ble Supreme Court And The Most Anticipated Triple Talaq Bill |url=http://www.mondaq.com/india/x/668468/divorce/Triple+Talaq+Judgment+Of+Honble+Supreme+Court+And+The+Most+Anticipated+Triple+Talaq+Bill |access-date=23 September 2019 |website=www.mondaq.com}}</ref><ref>{{cite web |date=22 August 2017 |title=Supreme court bars triple talaq |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/supreme-court-bars-triple-talaq-for-6-months-until-parliament-legislates-on-issue/articleshow/60170130.cms |access-date=2 January 2019 |website=The Times of India}}</ref> डिसेम्बर २०१७ मा, सर्वोच्च अदालतको फैसला र भारतमा तीन तलाकको मुद्दाहरूको हवाला दिँदै<ref>{{cite web |date=28 December 2017 |title='100 cases of instant triple talaq in the country since the SC judgement' |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/66-cases-of-triple-talaq-in-the-country-since-the-sc-judgement-law-minister/articleshow/62279519.cms |website=[[The Times of India]]}}</ref>, सरकारले मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१७) प्रस्तुत गर्यो<ref name="Introduction-of-2017-Bill-in-Loksabha">{{cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/government-introduces-triple-talaq-bill-in-lok-sabha/articleshow/62279081.cms|title=Government introduces triple talaq bill in Lok Sabha|date=28 December 2017|newspaper=The Economic Times}}</ref>। विधेयकले कुनै पनि रूपमा-बोलेर, लिखित रूपमा वा इलेक्ट्रोनिक माध्यमबाट-तीन तलाकलाई अवैध र शून्य बनाउने प्रस्ताव गरेको छ। कानून उल्लङ्घनका लागि पतिको तीन तलाक उच्चारणका लागि तीन वर्षसम्म कैदको सजाय समावेश गर्ने प्रस्ताव गरिएको थियो। यो विधेयक सोही दिन [[भारतीय संसद|भारतको संसद]] तल्लो सदन [[लोक सभा|लोकसभा]] पारित गरेको थियो,<ref>{{cite news|url=https://www.ndtv.com/india-news/triple-talaq-bill-in-parliament-now-minister-says-its-about-equality-1793027|title=Landmark 'Triple Talaq' Bill Clears Lok Sabha, In Rajya Sabha Next|last1=Choudhury|first1=Sunetra|date=28 December 2017|access-date=2 January 2019|last2=Prabhu|first2=Sunil|editor-last=Varma|editor-first=Shylaja|website=NDTV}}</ref>, तर माथिल्लो सदन [[राज्‍य सभा|राज्यसभा]] विपक्षीले यसलाई अवरुद्ध गरेको थियो।<ref>{{Cite web |last=Prabhu |first=Sunil |date=5 January 2018 |editor-last=Dutta Roy |editor-first=Divyanshu |title=No Triple Talaq Bill As Parliament's Winter Session Ends |url=https://www.ndtv.com/india-news/in-triple-talaq-bill-clash-congress-orders-all-mps-to-attend-rajya-sabha-1796157 |access-date=2 January 2019 |website=NDTV}}</ref> यो विधेयक पुनः पेस गरियो र जुलाई २०१९ मा लोकसभा र राज्यसभाद्वारा पारित गरियो।<ref>{{Cite web |date=26 July 2019 |title=Lok Sabha passes instant triple talaq bill |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/lok-sabha-passes-triple-talaq-bill-over-to-rajya-sabha-now/articleshow/70381627.cms |access-date=2019-07-26 |website=Economic Times}}</ref><ref>{{Cite web |date=30 July 2019 |title=History made, triple talaq bill passed by Parliament |url=https://www.indiatoday.in/india/story/triple-talaq-bill-passed-in-rajya-sabha-1575309-2019-07-30 |access-date=2019-07-30 |website=India Today}}</ref> फलस्वरूप, विधेयकले भारतको राष्ट्रपतिको स्वीकृति प्राप्त गऱ्यो। यस अधिनियमले पीडित महिलालाई आफ्ना आश्रित बच्चाहरूको भरणपोषणको माग गर्ने अधिकार पनि दिन्छ।<ref name="Presidential assent">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/president-ram-nath-kovind-gives-assent-to-triple-talaq-bill/article28780061.ece|title=President Ram Nath Kovind gives assent to triple talaq Bill|date=2019-08-01|work=The Hindu|access-date=2019-08-08|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> पछि सोही महिनामा यसलाई कानूनको रूपमा अधिसूचित गरियो। यो ऐन १९ सेप्टेम्बर २०१८ देखि पूर्वव्यापी रूपमा प्रभावकारी हुने छ।<ref name="gazette">{{Cite web |date=31 July 2019 |title=The Gazette of India. EXTRAORDINARY. PART II—Section 1 |url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf}}</ref> यद्यपि, मुस्लिम पुरुषहरूलाई अझै पनि बहुविवाह गर्न अनुमति दिइएको छ र थोरै रकम दिएर सजिलै सम्बन्धविच्छेद पनि दिन सकिन्छ।<ref name="Hindustan Times 2017">{{Cite web |date=2017-08-24 |title=If triple talaq can be challenged, why can't polygamy? |url=https://www.hindustantimes.com/analysis/if-triple-talaq-can-be-challenged-why-can-t-polygamy/story-VgzqqGfIT9GsHjyNCBKjnO.html |access-date=2022-02-06 |website=Hindustan Times}}</ref> == इतिहास == २०१७ विधेयक २७ डिसेम्बर २०१८ मा लोकसभाद्वारा पारित गरिएको थियो।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/lok-sabha-debates-bill-criminalising-instant-triple-talaq-who-said-what/articleshow/67271378.cms|title=Lok Sabha debates bill 'criminalising' instant triple talaq: Who said what - Times of India|date=27 December 2018|access-date=27 December 2018|website=The Times of India}}</ref> तर, राज्यसभामा विपक्षीले यसलाई स्थायी समितिमा पठाउन माग गरे ।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/triple-talaq-bill-in-rajya-sabha-on-monday-congress-others-set-to-oppose-it/articleshow/67309823.cms|title=triple talaq bill in Rajya Sabha|date=30 December 2018|access-date=30 December 2018|website=The Times of India}}</ref><ref name="2019Ordinance">{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/triple-talaq-bill-stuck-in-rajya-sabha/articleshow/67460442.cms|title=triple talaq bill stuck in Rajya Sabha|date=9 January 2019|access-date=12 January 2019|website=The Times of India}}</ref> संसदीय सत्रमा विधेयक पारित नभएको कारण अस्थायी रूपमा यसलाई लागु गरेको अध्यादेशको म्याद २२ जनवरी २०१९ मा समाप्त भयो। सरकारले १० जनवरी २०१९ मा समान विधेयक पुनः जारी गर्यो।<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/cabinet-approves-re-promulgation-of-triple-talaq-ordinance/articleshow/67477401.cms|title=Cabinet approves re-promulgation of triple talaq Ordinance- Economic Times|access-date=12 January 2019|website=The Economic Times}}</ref><ref>{{Cite web |date=10 January 2019 |title=Cabinet approves re-promulgation of triple talaq Ordinance- News18 |url=https://www.news18.com/news/india/cabinet-approves-re-promulgation-of-triple-talaq-ordinance-1998651.html |access-date=12 January 2019 |website=The News18}}</ref> यो विधेयक लोकसभामा पारित भएको थियो तर राज्यसभामा फेरि रोकियो। अप्रिल २०१९ मा संसदीय सत्र अनिश्चितकालका लागि स्थगित भएपछि विधेयक फेरि समाप्त भयो।<ref>{{Cite web |date=14 February 2019 |title=Citizenship and triple talaq Bills lapse as budget session comes to an end |url=https://www.livemint.com/politics/news/citizenship-and-triple-talaq-bills-lapse-as-budget-session-comes-to-an-end-1550083992860.html |access-date=2019-02-17 |website=Mint |language=en}}</ref> मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण अध्यादेश, २०१९) को म्याद सन् २०१९ को भारतीय आम चुनावपछि संसदीय सत्र सुरु भएको छ हप्तापछि २९ अगस्ट २०१९ मा समाप्त हुने थियो। सरकारले २१ जुन २०१९ मा लोकसभामा नयाँ विधेयक पेस गर्यो।<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/fresh-triple-talaq-bill-introduced-in-lok-sabha-oppositon-members-protest/articleshow/69891244.cms?from=mdr|title=Fresh triple talaq Bill introduced in Lok Sabha|newspaper=The Economic Times|access-date=2019-07-31}}</ref><ref name="Official-2019-Bill-from-Loksabha-Website">{{Cite web |title=The Muslim Women (Protection of Rights on Marriage) Bill, 2019 |url=http://164.100.47.4/BillsTexts/LSBillTexts/PassedLoksabha/82_Eng_Muslim_2019.pdf |access-date=2019-07-30 |website=Lok Sabha India Website}}</ref> यो २५ जुलाई २०१९ मा लोकसभा द्वारा<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/lok-sabha-passes-triple-talaq-bill-over-to-rajya-sabha-now/articleshow/70381627.cms|title=Lok Sabha passes instant triple talaq bill|access-date=2019-07-26|website=Economic Times}}</ref> र ३० जुलाई २०१९ मा राज्यसभा द्वारा पारित गरिएको थियो।<ref>{{Cite web |date=30 July 2019 |title=triple talaq bill passed in Rajya Sabha - India Today |url=https://www.indiatoday.in/india/story/triple-talaq-bill-passed-in-rajya-sabha-1575309-2019-07-30 |access-date=2019-07-30 |website=India Today}}</ref> यो विधेयकलाई राष्ट्रपति [[रामनाथ कोविन्द]] ३१ जुलाई २०१९ मा अनुमोदन गरेका थिए।<ref name="Presidential assent2">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/president-ram-nath-kovind-gives-assent-to-triple-talaq-bill/article28780061.ece|title=President Ram Nath Kovind gives assent to triple talaq Bill|date=2019-08-01|work=The Hindu|access-date=2019-08-08|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> पछि सोही दिन राजपत्रमा अधिसूचित गरियो। यो ऐन १९ सेप्टेम्बर २०१८ देखि पूर्वव्यापी रूपमा प्रभावकारी छ।<ref name="gazette">{{Cite web |date=31 July 2019 |title=The Gazette of India. EXTRAORDINARY. PART II—Section 1 |url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf "The Gazette of India. EXTRAORDINARY. PART II—Section 1"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. 31 July 2019.</cite></ref> === मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१७) === अगस्त २०१७ मा सर्वोच्च अदालतले भारतमा तीन तलाकलाई निषेध गरेको निर्णयपछि सरकारले तत्काल तीन तलाकका १०० वटा मुद्दाहरू दावी गर्दै विधेयक तयार गरेको थियो।<ref name="Presidential assent3">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/president-ram-nath-kovind-gives-assent-to-triple-talaq-bill/article28780061.ece|title=President Ram Nath Kovind gives assent to triple talaq Bill|date=2019-08-01|work=The Hindu|access-date=2019-08-08|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref>२८ डिसेम्बर २०१७ मा, लोकसभाले मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१७) पारित गरेको थियो।<ref name="Presidential assent4">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/president-ram-nath-kovind-gives-assent-to-triple-talaq-bill/article28780061.ece|title=President Ram Nath Kovind gives assent to triple talaq Bill|date=2019-08-01|work=The Hindu|access-date=2019-08-08|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> विधेयकले कुनै पनि रूपमा-बोलेर, लिखित रूपमा वा इलेक्ट्रोनिक माध्यमहरू जस्तै इमेल, एसएमएस र इन्स्ट्यान्ट मेसेन्जरहरूद्वारा तीन तलाकलाई अवैध र शून्य बनाउने प्रस्ताव गरेको छ, जसमा तीन तलाक उच्चारण गर्ने पतिलाई तीन वर्षसम्म कैद हुने छ।.<ref name="Introduction-of-2017-Bill-in-Loksabha2">{{cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/government-introduces-triple-talaq-bill-in-lok-sabha/articleshow/62279081.cms|title=Government introduces triple talaq bill in Lok Sabha|date=28 December 2017|newspaper=The Economic Times}}</ref> [[भारतीय कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी)]] राष्ट्रिय जनता दल, अखिल भारतीय मजलिस-ए-इत्तेहादुल मुस्लिमीन, बिजु जनता दल, अल इन्डिया अन्ना द्रविड मुनेत्र कड़गम र इन्डियन युनियन मुस्लिम लिगले विधेयकको विरोध गर्दै यसलाई मनमानी र दोषपूर्ण भन्दै [[भारतीय राष्ट्रिय काङ्ग्रेस]] विधेयकलाई समर्थन गरेको थियो।bill.<ref>{{Cite web |date=2017-12-28 |title=Congress' backing of triple talaq bill indicates it's gradually withdrawing from Muslim appeasement politics |url=https://www.firstpost.com/politics/congress-backing-of-triple-talaq-bill-indicates-its-gradually-withdrawing-from-muslim-appeasement-politics-4279223.html |access-date=2020-08-14 |website=Firstpost}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/congress-backs-triple-talaq-bill-khurshid-strikes-discordant-note/articleshow/62283011.cms|title=Congress backs triple talaq bill, Khurshid strikes discordant note|date=28 Dec 2017|work=The Economic Times|access-date=2020-08-14}}</ref> === मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१८) === पछि, मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक) (२०१८) प्रस्ताव गरिएको थियो जसको उद्देश्य मुस्लिम महिलाहरूको संरक्षण गर्नु थियो।n.<ref>{{Cite web |date=2018-09-19 |title=Instant triple talaq to be a crime now as Union Cabinet approves Ordinance |url=https://indianexpress.com/article/india/union-cabinet-approves-ordinance-on-triple-talaq-5364235/ |access-date=2019-03-11 |website=The Indian Express |language=en-IN}}</ref> यो विधेयक २०१८8<ref>{{Cite web |date=27 Dec 2018 |title=Lok Sabha debates bill 'criminalising' instant triple talaq: Who said what |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/lok-sabha-debates-bill-criminalising-instant-triple-talaq-who-said-what/articleshow/67271378.cms |access-date=2019-03-11 |website=The Times of India}}</ref> र २०१९9<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/cabinet-approves-re-promulgation-of-triple-talaq-ordinance/articleshow/67477401.cms|title=Cabinet approves re-promulgation of triple talaq ordinance|date=2019-01-10|work=The Economic Times|access-date=2019-03-11}}</ref> मा [[लोक सभा|लोकसभा]] पारित गरिएको थियो, तर [[राज्‍य सभा|राज्यसभा]] पारित नभएको कारण यो समाप्त भयो।<ref>{{Cite web |last=Mittal |first=Shaswati Das,Priyanka |date=2019-02-14 |title=Citizenship and triple talaq Bills lapse as budget session comes to an end |url=https://www.livemint.com/politics/news/citizenship-and-triple-talaq-bills-lapse-as-budget-session-comes-to-an-end-1550083992860.html |access-date=2019-03-11 |website=Mint |language=en}}</ref> १९ सेप्टेम्बर २०१८ मा, २०१७ को न्यायिक जनादेशको बावजुद तत्काल तीन तलाकको अभ्यास निरन्तर जारी रहेको उल्लेख गर्दै, सरकारले मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण अध्यादेश, २०१८) जारी गर्यो।<ref>{{Cite web |date=19 September 2018 |title=Instant triple talaq ordinance |url=https://indianexpress.com/article/india/union-cabinet-approves-ordinance-on-triple-talaq-5364235/ |access-date=2 January 2019 |website=Indian Express}}</ref> भारतीय संसदमा प्रस्तुत गरिएको अध्यादेश यदि संसदले पुनः भेला भएको छ हप्ताभित्र यसलाई अनुमोदन गर्दैन, वा दुवै सदनले अस्वीकृत प्रस्तावहरू पारित गरेमा समाप्त हुन्छ। तसर्थ, मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१८<ref name="Official-Bill-from-Loksabha-Website">{{Cite web |title=The Muslim Women (Protection of Rights on Marriage) Bill, 2018 |url=http://164.100.47.4/BillsTexts/LSBillTexts/Asintroduced/181_2018_LS_Eng.pdf |access-date=30 December 2018 |website=Lok Sabha India Website}}</ref> नामक नयाँ विधेयक केन्द्रीय कानुन मन्त्री रविशंकर प्रसाद लोकसभामा पेस गरिएको थियो। === मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण) अध्यादेश, २०१९ === २०१८ को तीन तलाक अध्यादेश २२ जनवरी २०१९ मा समाप्त हुने थियो र मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१८ पारित हुन सकेन, सरकारले १० जनवरी २०१९ मा अध्यादेश पुनः जारी गर्यो।<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/cabinet-approves-re-promulgation-of-triple-talaq-ordinance/articleshow/67477401.cms|title=Cabinet approves re-promulgation of triple talaq Ordinance- Economic Times|date=10 January 2019|access-date=2019-01-12|website=The Economic Times}}</ref><ref>{{Cite web |date=10 January 2019 |title=Cabinet approves re-promulgation of triple talaq Ordinance |url=https://www.news18.com/news/india/cabinet-approves-re-promulgation-of-triple-talaq-ordinance-1998651.html |access-date=2019-01-12 |website=News18}}</ref> १२ जनवरी २०१९ मा, राष्ट्रपतिले २०१९ अध्यादेशलाई अनुमोदन गरे।<ref>{{Cite web |date=12 January 2019 |title=The Gazette of India. Extraordinary. PART II—Section 1 |url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/195180.pdf}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 January 2019 |title=President Kovind approves ordinance to criminalise triple talaq |url=https://www.indiatoday.in/india/story/triple-talaq-ordinance-ram-nath-kovind-1429717-2019-01-12 |access-date=2019-01-12 |website=India Today}}</ref> === मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण ऐन, २०१९) === मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण अध्यादेश, २०१९लाई ३१ जुलाई २०१९ मा खारेज गरिएको थियो जब यो विधेयक विधान सभा, लोकसभा र राज्यसभाका दुवै सदनहरूद्वारा पारित गरिएको थियो, र भारतको राष्ट्रपतिले आधिकारिक राजपत्रमा अधिसूचित गरेका थिए, र यसरी संसदको ऐन बन्यो। अधिनियममा 8 वटा खण्डहरू छन् ।<ref>{{Cite web |title=The Muslim Women (Protection of Rights on Marriage) Act, 2019{{!}}Legislative Department {{!}} Ministry of Law and Justice {{!}} GoI |url=http://legislative.gov.in/actsofparliamentfromtheyear/muslim-women-protection-rights-marriage-act-2019 |access-date=2020-06-21 |website=legislative.gov.in}}</ref> == प्रावधानहरू == ऐन वैधानिक रूप से प्रदान करता हैः <ref name="gazette">{{Cite web |date=31 July 2019 |title=The Gazette of India. EXTRAORDINARY. PART II—Section 1 |url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf "The Gazette of India. EXTRAORDINARY. PART II—Section 1"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. 31 July 2019.</cite></ref>   == प्रभाव == फैसला पछि पनि जमिनको वास्तविकता परिवर्तन भएको छैन। सर्वोच्च अदालतले तीन तलाकलाई अमान्य गरेको पाँच वर्ष बितिसक्दा पनि, आफ्ना पतिहरूले त्यागेका महिला निवेदकहरूले आधा-सम्बन्ध विच्छेदको जीवन बिताइरहेका छन्। मुस्लिम पुरुषहरूले प्रतिबन्धबाट उम्कनका लागि केही उपायहरू खोजेका छन्। खुल्ला प्राप्त गर्न श्रीमतीलाई यातना दिने घटनाहरू बढेका छन्। यो फैसलापछि मुस्लिम पुरुषहरूले आफ्नी पत्नीहरूलाई त्यागेका घटनाहरूको संख्या पनि बढेको छ।<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/five-years-after-supreme-courts-triple-talaq-verdict-petitioners-living-life-as-half-divorcees/article65765026.ece|title=Five years after Supreme Court's triple talaq verdict, petitioners living life as 'half-divorcees'|last=Us Salam|first=Ziya|date=2022-08-13|work=The Hindu|access-date=2022-08-18}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://theprint.in/ground-reports/muslim-men-have-found-a-way-around-triple-talaq-torture-wife-to-give-khula/1536910/|title=Muslim men have found a way around triple talaq. Torture wife to give khula|last=Sadam|first=Rishika|date=2023-04-25|work=[[ThePrint]]|access-date=2023-04-25}}</ref> == पनि हेर्नुहोस् == * मुस्लिम महिला (तलाक अधिकार संरक्षण अधिनियम १९८६) * भारतमा तीन तलाक * मुस्लिम महिला अधिकार दिवस == सन्दर्भहरू == {{DEFAULTSORT:Muslim Women (Protection of Rights on Marriage) Bill 2019}} [[श्रेणी:पुनरावलोकन नगरिएको अनुवादहरू रहेको पृष्ठ]] hlbe6611t3a7245gyfd047jcwf8tgjb 1351510 1351509 2026-04-14T12:44:22Z Rajeeb bastola 39875 1351510 wikitext text/x-wiki {{Infobox legislation | short_title = मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण ऐन), २०१९ | image = Emblem of India.svg | imagesize = 150 | long_title = विवाहित मुस्लिम महिलाहरूको अधिकारको रक्षा गर्न र उनीहरूका पतिहरूले तलाक उच्चारण गरेर सम्बन्ध विच्छेद गर्न निषेध गर्ने र यससँग सम्बन्धित वा आकस्मिक ढाँचाहरू प्रदान गर्ने ऐन। | citation = [http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf Act No. 20 of 2019] | territorial_extent = भारत | considered_by = [[भारतीय संसद]] | enacted_by = [[लोकसभा]] | date_passed = | enacted_by2 = [[राज्यसभा]] | date_passed2 = | date_assented = ३१ जुलाई २०१९ | date_commenced = १९ सेप्टेम्बर २०१८ | bill_citation = २०१९ को विधेयक नं. २४७ | introduced_by = [[रविशंकर प्रसाद]] ([[कानून तथा न्याय मन्त्रालय (भारत)|कानून तथा न्याय मन्त्रालय]]) | status = लागू }} '''मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण ऐन), २०१९ ''' [[भारतीय संसद|भारतको संसद]] एउटा ऐन हो जसले मुस्लिम विवाहमा तीन तलाकलाई अपराधको रूपमा लिन्छ। अगस्त २०१७ मा, [[भारतको सर्वोच्च न्यायालय|भारतको सर्वोच्च अदालत]] तीन तलाकलाई असंवैधानिक घोषणा गर्यो<ref>{{cite journal |year=2017 |title=Shayara Bano v. Union of India |url=https://www.scconline.com/ |journal=Supreme Court Cases |volume=9 |pages=1–298 |access-date=23 September 2019}}</ref>, जसले मुस्लिम पुरुषहरूलाई तुरुन्तै आफ्नी पत्नीहरूलाई सम्बन्धविच्छेद गर्न सक्षम बनाउँछ। अल्पसङ्ख्यकको रायले संसदलाई मुस्लिम समुदायमा तीन तलाकलाई नियन्त्रण गर्ने उचित कानूनमा विचार गर्न सुझाव दियो।<ref>{{Cite web |last=Deshpande |first=Pushkraj |date=30 January 2018 |title=India: Triple Talaq, Judgment Of Hon'ble Supreme Court And The Most Anticipated Triple Talaq Bill |url=http://www.mondaq.com/india/x/668468/divorce/Triple+Talaq+Judgment+Of+Honble+Supreme+Court+And+The+Most+Anticipated+Triple+Talaq+Bill |access-date=23 September 2019 |website=www.mondaq.com}}</ref><ref>{{cite web |date=22 August 2017 |title=Supreme court bars triple talaq |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/supreme-court-bars-triple-talaq-for-6-months-until-parliament-legislates-on-issue/articleshow/60170130.cms |access-date=2 January 2019 |website=The Times of India}}</ref> डिसेम्बर २०१७ मा, सर्वोच्च अदालतको फैसला र भारतमा तीन तलाकको मुद्दाहरूको हवाला दिँदै<ref>{{cite web |date=28 December 2017 |title='100 cases of instant triple talaq in the country since the SC judgement' |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/66-cases-of-triple-talaq-in-the-country-since-the-sc-judgement-law-minister/articleshow/62279519.cms |website=[[The Times of India]]}}</ref>, सरकारले मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१७) प्रस्तुत गर्यो<ref name="Introduction-of-2017-Bill-in-Loksabha">{{cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/government-introduces-triple-talaq-bill-in-lok-sabha/articleshow/62279081.cms|title=Government introduces triple talaq bill in Lok Sabha|date=28 December 2017|newspaper=The Economic Times}}</ref>। विधेयकले कुनै पनि रूपमा-बोलेर, लिखित रूपमा वा इलेक्ट्रोनिक माध्यमबाट-तीन तलाकलाई अवैध र शून्य बनाउने प्रस्ताव गरेको छ। कानून उल्लङ्घनका लागि पतिको तीन तलाक उच्चारणका लागि तीन वर्षसम्म कैदको सजाय समावेश गर्ने प्रस्ताव गरिएको थियो। यो विधेयक सोही दिन [[भारतीय संसद|भारतको संसद]] तल्लो सदन [[लोक सभा|लोकसभा]] पारित गरेको थियो,<ref>{{cite news|url=https://www.ndtv.com/india-news/triple-talaq-bill-in-parliament-now-minister-says-its-about-equality-1793027|title=Landmark 'Triple Talaq' Bill Clears Lok Sabha, In Rajya Sabha Next|last1=Choudhury|first1=Sunetra|date=28 December 2017|access-date=2 January 2019|last2=Prabhu|first2=Sunil|editor-last=Varma|editor-first=Shylaja|website=NDTV}}</ref>, तर माथिल्लो सदन [[राज्‍य सभा|राज्यसभा]] विपक्षीले यसलाई अवरुद्ध गरेको थियो।<ref>{{Cite web |last=Prabhu |first=Sunil |date=5 January 2018 |editor-last=Dutta Roy |editor-first=Divyanshu |title=No Triple Talaq Bill As Parliament's Winter Session Ends |url=https://www.ndtv.com/india-news/in-triple-talaq-bill-clash-congress-orders-all-mps-to-attend-rajya-sabha-1796157 |access-date=2 January 2019 |website=NDTV}}</ref> यो विधेयक पुनः पेस गरियो र जुलाई २०१९ मा लोकसभा र राज्यसभाद्वारा पारित गरियो।<ref>{{Cite web |date=26 July 2019 |title=Lok Sabha passes instant triple talaq bill |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/lok-sabha-passes-triple-talaq-bill-over-to-rajya-sabha-now/articleshow/70381627.cms |access-date=2019-07-26 |website=Economic Times}}</ref><ref>{{Cite web |date=30 July 2019 |title=History made, triple talaq bill passed by Parliament |url=https://www.indiatoday.in/india/story/triple-talaq-bill-passed-in-rajya-sabha-1575309-2019-07-30 |access-date=2019-07-30 |website=India Today}}</ref> फलस्वरूप, विधेयकले भारतको राष्ट्रपतिको स्वीकृति प्राप्त गऱ्यो। यस अधिनियमले पीडित महिलालाई आफ्ना आश्रित बच्चाहरूको भरणपोषणको माग गर्ने अधिकार पनि दिन्छ।<ref name="Presidential assent">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/president-ram-nath-kovind-gives-assent-to-triple-talaq-bill/article28780061.ece|title=President Ram Nath Kovind gives assent to triple talaq Bill|date=2019-08-01|work=The Hindu|access-date=2019-08-08|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> पछि सोही महिनामा यसलाई कानूनको रूपमा अधिसूचित गरियो। यो ऐन १९ सेप्टेम्बर २०१८ देखि पूर्वव्यापी रूपमा प्रभावकारी हुने छ।<ref name="gazette">{{Cite web |date=31 July 2019 |title=The Gazette of India. EXTRAORDINARY. PART II—Section 1 |url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf}}</ref> यद्यपि, मुस्लिम पुरुषहरूलाई अझै पनि बहुविवाह गर्न अनुमति दिइएको छ र थोरै रकम दिएर सजिलै सम्बन्धविच्छेद पनि दिन सकिन्छ।<ref name="Hindustan Times 2017">{{Cite web |date=2017-08-24 |title=If triple talaq can be challenged, why can't polygamy? |url=https://www.hindustantimes.com/analysis/if-triple-talaq-can-be-challenged-why-can-t-polygamy/story-VgzqqGfIT9GsHjyNCBKjnO.html |access-date=2022-02-06 |website=Hindustan Times}}</ref> == इतिहास == २०१७ विधेयक २७ डिसेम्बर २०१८ मा लोकसभाद्वारा पारित गरिएको थियो।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/lok-sabha-debates-bill-criminalising-instant-triple-talaq-who-said-what/articleshow/67271378.cms|title=Lok Sabha debates bill 'criminalising' instant triple talaq: Who said what - Times of India|date=27 December 2018|access-date=27 December 2018|website=The Times of India}}</ref> तर, राज्यसभामा विपक्षीले यसलाई स्थायी समितिमा पठाउन माग गरे ।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/triple-talaq-bill-in-rajya-sabha-on-monday-congress-others-set-to-oppose-it/articleshow/67309823.cms|title=triple talaq bill in Rajya Sabha|date=30 December 2018|access-date=30 December 2018|website=The Times of India}}</ref><ref name="2019Ordinance">{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/triple-talaq-bill-stuck-in-rajya-sabha/articleshow/67460442.cms|title=triple talaq bill stuck in Rajya Sabha|date=9 January 2019|access-date=12 January 2019|website=The Times of India}}</ref> संसदीय सत्रमा विधेयक पारित नभएको कारण अस्थायी रूपमा यसलाई लागु गरेको अध्यादेशको म्याद २२ जनवरी २०१९ मा समाप्त भयो। सरकारले १० जनवरी २०१९ मा समान विधेयक पुनः जारी गर्यो।<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/cabinet-approves-re-promulgation-of-triple-talaq-ordinance/articleshow/67477401.cms|title=Cabinet approves re-promulgation of triple talaq Ordinance- Economic Times|access-date=12 January 2019|website=The Economic Times}}</ref><ref>{{Cite web |date=10 January 2019 |title=Cabinet approves re-promulgation of triple talaq Ordinance- News18 |url=https://www.news18.com/news/india/cabinet-approves-re-promulgation-of-triple-talaq-ordinance-1998651.html |access-date=12 January 2019 |website=The News18}}</ref> यो विधेयक लोकसभामा पारित भएको थियो तर राज्यसभामा फेरि रोकियो। अप्रिल २०१९ मा संसदीय सत्र अनिश्चितकालका लागि स्थगित भएपछि विधेयक फेरि समाप्त भयो।<ref>{{Cite web |date=14 February 2019 |title=Citizenship and triple talaq Bills lapse as budget session comes to an end |url=https://www.livemint.com/politics/news/citizenship-and-triple-talaq-bills-lapse-as-budget-session-comes-to-an-end-1550083992860.html |access-date=2019-02-17 |website=Mint |language=en}}</ref> मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण अध्यादेश, २०१९) को म्याद सन् २०१९ को भारतीय आम चुनावपछि संसदीय सत्र सुरु भएको छ हप्तापछि २९ अगस्ट २०१९ मा समाप्त हुने थियो। सरकारले २१ जुन २०१९ मा लोकसभामा नयाँ विधेयक पेस गर्यो।<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/fresh-triple-talaq-bill-introduced-in-lok-sabha-oppositon-members-protest/articleshow/69891244.cms?from=mdr|title=Fresh triple talaq Bill introduced in Lok Sabha|newspaper=The Economic Times|access-date=2019-07-31}}</ref><ref name="Official-2019-Bill-from-Loksabha-Website">{{Cite web |title=The Muslim Women (Protection of Rights on Marriage) Bill, 2019 |url=http://164.100.47.4/BillsTexts/LSBillTexts/PassedLoksabha/82_Eng_Muslim_2019.pdf |access-date=2019-07-30 |website=Lok Sabha India Website}}</ref> यो २५ जुलाई २०१९ मा लोकसभा द्वारा<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/lok-sabha-passes-triple-talaq-bill-over-to-rajya-sabha-now/articleshow/70381627.cms|title=Lok Sabha passes instant triple talaq bill|access-date=2019-07-26|website=Economic Times}}</ref> र ३० जुलाई २०१९ मा राज्यसभा द्वारा पारित गरिएको थियो।<ref>{{Cite web |date=30 July 2019 |title=triple talaq bill passed in Rajya Sabha - India Today |url=https://www.indiatoday.in/india/story/triple-talaq-bill-passed-in-rajya-sabha-1575309-2019-07-30 |access-date=2019-07-30 |website=India Today}}</ref> यो विधेयकलाई राष्ट्रपति [[रामनाथ कोविन्द]] ३१ जुलाई २०१९ मा अनुमोदन गरेका थिए।<ref name="Presidential assent2">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/president-ram-nath-kovind-gives-assent-to-triple-talaq-bill/article28780061.ece|title=President Ram Nath Kovind gives assent to triple talaq Bill|date=2019-08-01|work=The Hindu|access-date=2019-08-08|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> पछि सोही दिन राजपत्रमा अधिसूचित गरियो। यो ऐन १९ सेप्टेम्बर २०१८ देखि पूर्वव्यापी रूपमा प्रभावकारी छ।<ref name="gazette">{{Cite web |date=31 July 2019 |title=The Gazette of India. EXTRAORDINARY. PART II—Section 1 |url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf "The Gazette of India. EXTRAORDINARY. PART II—Section 1"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. 31 July 2019.</cite></ref> === मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१७) === अगस्त २०१७ मा सर्वोच्च अदालतले भारतमा तीन तलाकलाई निषेध गरेको निर्णयपछि सरकारले तत्काल तीन तलाकका १०० वटा मुद्दाहरू दावी गर्दै विधेयक तयार गरेको थियो।<ref name="Presidential assent3">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/president-ram-nath-kovind-gives-assent-to-triple-talaq-bill/article28780061.ece|title=President Ram Nath Kovind gives assent to triple talaq Bill|date=2019-08-01|work=The Hindu|access-date=2019-08-08|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref>२८ डिसेम्बर २०१७ मा, लोकसभाले मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१७) पारित गरेको थियो।<ref name="Presidential assent4">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/president-ram-nath-kovind-gives-assent-to-triple-talaq-bill/article28780061.ece|title=President Ram Nath Kovind gives assent to triple talaq Bill|date=2019-08-01|work=The Hindu|access-date=2019-08-08|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> विधेयकले कुनै पनि रूपमा-बोलेर, लिखित रूपमा वा इलेक्ट्रोनिक माध्यमहरू जस्तै इमेल, एसएमएस र इन्स्ट्यान्ट मेसेन्जरहरूद्वारा तीन तलाकलाई अवैध र शून्य बनाउने प्रस्ताव गरेको छ, जसमा तीन तलाक उच्चारण गर्ने पतिलाई तीन वर्षसम्म कैद हुने छ।.<ref name="Introduction-of-2017-Bill-in-Loksabha2">{{cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/government-introduces-triple-talaq-bill-in-lok-sabha/articleshow/62279081.cms|title=Government introduces triple talaq bill in Lok Sabha|date=28 December 2017|newspaper=The Economic Times}}</ref> [[भारतीय कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी)]] राष्ट्रिय जनता दल, अखिल भारतीय मजलिस-ए-इत्तेहादुल मुस्लिमीन, बिजु जनता दल, अल इन्डिया अन्ना द्रविड मुनेत्र कड़गम र इन्डियन युनियन मुस्लिम लिगले विधेयकको विरोध गर्दै यसलाई मनमानी र दोषपूर्ण भन्दै [[भारतीय राष्ट्रिय काङ्ग्रेस]] विधेयकलाई समर्थन गरेको थियो।bill.<ref>{{Cite web |date=2017-12-28 |title=Congress' backing of triple talaq bill indicates it's gradually withdrawing from Muslim appeasement politics |url=https://www.firstpost.com/politics/congress-backing-of-triple-talaq-bill-indicates-its-gradually-withdrawing-from-muslim-appeasement-politics-4279223.html |access-date=2020-08-14 |website=Firstpost}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/congress-backs-triple-talaq-bill-khurshid-strikes-discordant-note/articleshow/62283011.cms|title=Congress backs triple talaq bill, Khurshid strikes discordant note|date=28 Dec 2017|work=The Economic Times|access-date=2020-08-14}}</ref> === मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१८) === पछि, मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक) (२०१८) प्रस्ताव गरिएको थियो जसको उद्देश्य मुस्लिम महिलाहरूको संरक्षण गर्नु थियो।n.<ref>{{Cite web |date=2018-09-19 |title=Instant triple talaq to be a crime now as Union Cabinet approves Ordinance |url=https://indianexpress.com/article/india/union-cabinet-approves-ordinance-on-triple-talaq-5364235/ |access-date=2019-03-11 |website=The Indian Express |language=en-IN}}</ref> यो विधेयक २०१८8<ref>{{Cite web |date=27 Dec 2018 |title=Lok Sabha debates bill 'criminalising' instant triple talaq: Who said what |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/lok-sabha-debates-bill-criminalising-instant-triple-talaq-who-said-what/articleshow/67271378.cms |access-date=2019-03-11 |website=The Times of India}}</ref> र २०१९9<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/cabinet-approves-re-promulgation-of-triple-talaq-ordinance/articleshow/67477401.cms|title=Cabinet approves re-promulgation of triple talaq ordinance|date=2019-01-10|work=The Economic Times|access-date=2019-03-11}}</ref> मा [[लोक सभा|लोकसभा]] पारित गरिएको थियो, तर [[राज्‍य सभा|राज्यसभा]] पारित नभएको कारण यो समाप्त भयो।<ref>{{Cite web |last=Mittal |first=Shaswati Das,Priyanka |date=2019-02-14 |title=Citizenship and triple talaq Bills lapse as budget session comes to an end |url=https://www.livemint.com/politics/news/citizenship-and-triple-talaq-bills-lapse-as-budget-session-comes-to-an-end-1550083992860.html |access-date=2019-03-11 |website=Mint |language=en}}</ref> १९ सेप्टेम्बर २०१८ मा, २०१७ को न्यायिक जनादेशको बावजुद तत्काल तीन तलाकको अभ्यास निरन्तर जारी रहेको उल्लेख गर्दै, सरकारले मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण अध्यादेश, २०१८) जारी गर्यो।<ref>{{Cite web |date=19 September 2018 |title=Instant triple talaq ordinance |url=https://indianexpress.com/article/india/union-cabinet-approves-ordinance-on-triple-talaq-5364235/ |access-date=2 January 2019 |website=Indian Express}}</ref> भारतीय संसदमा प्रस्तुत गरिएको अध्यादेश यदि संसदले पुनः भेला भएको छ हप्ताभित्र यसलाई अनुमोदन गर्दैन, वा दुवै सदनले अस्वीकृत प्रस्तावहरू पारित गरेमा समाप्त हुन्छ। तसर्थ, मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१८<ref name="Official-Bill-from-Loksabha-Website">{{Cite web |title=The Muslim Women (Protection of Rights on Marriage) Bill, 2018 |url=http://164.100.47.4/BillsTexts/LSBillTexts/Asintroduced/181_2018_LS_Eng.pdf |access-date=30 December 2018 |website=Lok Sabha India Website}}</ref> नामक नयाँ विधेयक केन्द्रीय कानुन मन्त्री रविशंकर प्रसाद लोकसभामा पेस गरिएको थियो। === मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण) अध्यादेश, २०१९ === २०१८ को तीन तलाक अध्यादेश २२ जनवरी २०१९ मा समाप्त हुने थियो र मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१८ पारित हुन सकेन, सरकारले १० जनवरी २०१९ मा अध्यादेश पुनः जारी गर्यो।<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/cabinet-approves-re-promulgation-of-triple-talaq-ordinance/articleshow/67477401.cms|title=Cabinet approves re-promulgation of triple talaq Ordinance- Economic Times|date=10 January 2019|access-date=2019-01-12|website=The Economic Times}}</ref><ref>{{Cite web |date=10 January 2019 |title=Cabinet approves re-promulgation of triple talaq Ordinance |url=https://www.news18.com/news/india/cabinet-approves-re-promulgation-of-triple-talaq-ordinance-1998651.html |access-date=2019-01-12 |website=News18}}</ref> १२ जनवरी २०१९ मा, राष्ट्रपतिले २०१९ अध्यादेशलाई अनुमोदन गरे।<ref>{{Cite web |date=12 January 2019 |title=The Gazette of India. Extraordinary. PART II—Section 1 |url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/195180.pdf}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 January 2019 |title=President Kovind approves ordinance to criminalise triple talaq |url=https://www.indiatoday.in/india/story/triple-talaq-ordinance-ram-nath-kovind-1429717-2019-01-12 |access-date=2019-01-12 |website=India Today}}</ref> === मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण ऐन, २०१९) === मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण अध्यादेश, २०१९लाई ३१ जुलाई २०१९ मा खारेज गरिएको थियो जब यो विधेयक विधान सभा, लोकसभा र राज्यसभाका दुवै सदनहरूद्वारा पारित गरिएको थियो, र भारतको राष्ट्रपतिले आधिकारिक राजपत्रमा अधिसूचित गरेका थिए, र यसरी संसदको ऐन बन्यो। अधिनियममा 8 वटा खण्डहरू छन् ।<ref>{{Cite web |title=The Muslim Women (Protection of Rights on Marriage) Act, 2019{{!}}Legislative Department {{!}} Ministry of Law and Justice {{!}} GoI |url=http://legislative.gov.in/actsofparliamentfromtheyear/muslim-women-protection-rights-marriage-act-2019 |access-date=2020-06-21 |website=legislative.gov.in}}</ref> == प्रावधानहरू == ऐन वैधानिक रूप से प्रदान करता हैः <ref name="gazette">{{Cite web |date=31 July 2019 |title=The Gazette of India. EXTRAORDINARY. PART II—Section 1 |url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf "The Gazette of India. EXTRAORDINARY. PART II—Section 1"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. 31 July 2019.</cite></ref>   == प्रभाव == फैसला पछि पनि जमिनको वास्तविकता परिवर्तन भएको छैन। सर्वोच्च अदालतले तीन तलाकलाई अमान्य गरेको पाँच वर्ष बितिसक्दा पनि, आफ्ना पतिहरूले त्यागेका महिला निवेदकहरूले आधा-सम्बन्ध विच्छेदको जीवन बिताइरहेका छन्। मुस्लिम पुरुषहरूले प्रतिबन्धबाट उम्कनका लागि केही उपायहरू खोजेका छन्। खुल्ला प्राप्त गर्न श्रीमतीलाई यातना दिने घटनाहरू बढेका छन्। यो फैसलापछि मुस्लिम पुरुषहरूले आफ्नी पत्नीहरूलाई त्यागेका घटनाहरूको संख्या पनि बढेको छ।<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/five-years-after-supreme-courts-triple-talaq-verdict-petitioners-living-life-as-half-divorcees/article65765026.ece|title=Five years after Supreme Court's triple talaq verdict, petitioners living life as 'half-divorcees'|last=Us Salam|first=Ziya|date=2022-08-13|work=The Hindu|access-date=2022-08-18}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://theprint.in/ground-reports/muslim-men-have-found-a-way-around-triple-talaq-torture-wife-to-give-khula/1536910/|title=Muslim men have found a way around triple talaq. Torture wife to give khula|last=Sadam|first=Rishika|date=2023-04-25|work=[[ThePrint]]|access-date=2023-04-25}}</ref> == पनि हेर्नुहोस् == * मुस्लिम महिला (तलाक अधिकार संरक्षण अधिनियम १९८६) * भारतमा तीन तलाक * मुस्लिम महिला अधिकार दिवस == सन्दर्भहरू == {{DEFAULTSORT:Muslim Women (Protection of Rights on Marriage) Bill 2019}} [[श्रेणी:पुनरावलोकन नगरिएको अनुवादहरू रहेको पृष्ठ]] jez1axf270izlzbuf2okvrt4uv5eze0 1351512 1351510 2026-04-14T12:49:33Z Rajeeb bastola 39875 /* प्रावधानहरू */ 1351512 wikitext text/x-wiki {{Infobox legislation | short_title = मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण ऐन), २०१९ | image = Emblem of India.svg | imagesize = 150 | long_title = विवाहित मुस्लिम महिलाहरूको अधिकारको रक्षा गर्न र उनीहरूका पतिहरूले तलाक उच्चारण गरेर सम्बन्ध विच्छेद गर्न निषेध गर्ने र यससँग सम्बन्धित वा आकस्मिक ढाँचाहरू प्रदान गर्ने ऐन। | citation = [http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf Act No. 20 of 2019] | territorial_extent = भारत | considered_by = [[भारतीय संसद]] | enacted_by = [[लोकसभा]] | date_passed = | enacted_by2 = [[राज्यसभा]] | date_passed2 = | date_assented = ३१ जुलाई २०१९ | date_commenced = १९ सेप्टेम्बर २०१८ | bill_citation = २०१९ को विधेयक नं. २४७ | introduced_by = [[रविशंकर प्रसाद]] ([[कानून तथा न्याय मन्त्रालय (भारत)|कानून तथा न्याय मन्त्रालय]]) | status = लागू }} '''मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण ऐन), २०१९ ''' [[भारतीय संसद|भारतको संसद]] एउटा ऐन हो जसले मुस्लिम विवाहमा तीन तलाकलाई अपराधको रूपमा लिन्छ। अगस्त २०१७ मा, [[भारतको सर्वोच्च न्यायालय|भारतको सर्वोच्च अदालत]] तीन तलाकलाई असंवैधानिक घोषणा गर्यो<ref>{{cite journal |year=2017 |title=Shayara Bano v. Union of India |url=https://www.scconline.com/ |journal=Supreme Court Cases |volume=9 |pages=1–298 |access-date=23 September 2019}}</ref>, जसले मुस्लिम पुरुषहरूलाई तुरुन्तै आफ्नी पत्नीहरूलाई सम्बन्धविच्छेद गर्न सक्षम बनाउँछ। अल्पसङ्ख्यकको रायले संसदलाई मुस्लिम समुदायमा तीन तलाकलाई नियन्त्रण गर्ने उचित कानूनमा विचार गर्न सुझाव दियो।<ref>{{Cite web |last=Deshpande |first=Pushkraj |date=30 January 2018 |title=India: Triple Talaq, Judgment Of Hon'ble Supreme Court And The Most Anticipated Triple Talaq Bill |url=http://www.mondaq.com/india/x/668468/divorce/Triple+Talaq+Judgment+Of+Honble+Supreme+Court+And+The+Most+Anticipated+Triple+Talaq+Bill |access-date=23 September 2019 |website=www.mondaq.com}}</ref><ref>{{cite web |date=22 August 2017 |title=Supreme court bars triple talaq |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/supreme-court-bars-triple-talaq-for-6-months-until-parliament-legislates-on-issue/articleshow/60170130.cms |access-date=2 January 2019 |website=The Times of India}}</ref> डिसेम्बर २०१७ मा, सर्वोच्च अदालतको फैसला र भारतमा तीन तलाकको मुद्दाहरूको हवाला दिँदै<ref>{{cite web |date=28 December 2017 |title='100 cases of instant triple talaq in the country since the SC judgement' |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/66-cases-of-triple-talaq-in-the-country-since-the-sc-judgement-law-minister/articleshow/62279519.cms |website=[[The Times of India]]}}</ref>, सरकारले मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१७) प्रस्तुत गर्यो<ref name="Introduction-of-2017-Bill-in-Loksabha">{{cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/government-introduces-triple-talaq-bill-in-lok-sabha/articleshow/62279081.cms|title=Government introduces triple talaq bill in Lok Sabha|date=28 December 2017|newspaper=The Economic Times}}</ref>। विधेयकले कुनै पनि रूपमा-बोलेर, लिखित रूपमा वा इलेक्ट्रोनिक माध्यमबाट-तीन तलाकलाई अवैध र शून्य बनाउने प्रस्ताव गरेको छ। कानून उल्लङ्घनका लागि पतिको तीन तलाक उच्चारणका लागि तीन वर्षसम्म कैदको सजाय समावेश गर्ने प्रस्ताव गरिएको थियो। यो विधेयक सोही दिन [[भारतीय संसद|भारतको संसद]] तल्लो सदन [[लोक सभा|लोकसभा]] पारित गरेको थियो,<ref>{{cite news|url=https://www.ndtv.com/india-news/triple-talaq-bill-in-parliament-now-minister-says-its-about-equality-1793027|title=Landmark 'Triple Talaq' Bill Clears Lok Sabha, In Rajya Sabha Next|last1=Choudhury|first1=Sunetra|date=28 December 2017|access-date=2 January 2019|last2=Prabhu|first2=Sunil|editor-last=Varma|editor-first=Shylaja|website=NDTV}}</ref>, तर माथिल्लो सदन [[राज्‍य सभा|राज्यसभा]] विपक्षीले यसलाई अवरुद्ध गरेको थियो।<ref>{{Cite web |last=Prabhu |first=Sunil |date=5 January 2018 |editor-last=Dutta Roy |editor-first=Divyanshu |title=No Triple Talaq Bill As Parliament's Winter Session Ends |url=https://www.ndtv.com/india-news/in-triple-talaq-bill-clash-congress-orders-all-mps-to-attend-rajya-sabha-1796157 |access-date=2 January 2019 |website=NDTV}}</ref> यो विधेयक पुनः पेस गरियो र जुलाई २०१९ मा लोकसभा र राज्यसभाद्वारा पारित गरियो।<ref>{{Cite web |date=26 July 2019 |title=Lok Sabha passes instant triple talaq bill |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/lok-sabha-passes-triple-talaq-bill-over-to-rajya-sabha-now/articleshow/70381627.cms |access-date=2019-07-26 |website=Economic Times}}</ref><ref>{{Cite web |date=30 July 2019 |title=History made, triple talaq bill passed by Parliament |url=https://www.indiatoday.in/india/story/triple-talaq-bill-passed-in-rajya-sabha-1575309-2019-07-30 |access-date=2019-07-30 |website=India Today}}</ref> फलस्वरूप, विधेयकले भारतको राष्ट्रपतिको स्वीकृति प्राप्त गऱ्यो। यस अधिनियमले पीडित महिलालाई आफ्ना आश्रित बच्चाहरूको भरणपोषणको माग गर्ने अधिकार पनि दिन्छ।<ref name="Presidential assent">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/president-ram-nath-kovind-gives-assent-to-triple-talaq-bill/article28780061.ece|title=President Ram Nath Kovind gives assent to triple talaq Bill|date=2019-08-01|work=The Hindu|access-date=2019-08-08|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> पछि सोही महिनामा यसलाई कानूनको रूपमा अधिसूचित गरियो। यो ऐन १९ सेप्टेम्बर २०१८ देखि पूर्वव्यापी रूपमा प्रभावकारी हुने छ।<ref name="gazette">{{Cite web |date=31 July 2019 |title=The Gazette of India. EXTRAORDINARY. PART II—Section 1 |url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf}}</ref> यद्यपि, मुस्लिम पुरुषहरूलाई अझै पनि बहुविवाह गर्न अनुमति दिइएको छ र थोरै रकम दिएर सजिलै सम्बन्धविच्छेद पनि दिन सकिन्छ।<ref name="Hindustan Times 2017">{{Cite web |date=2017-08-24 |title=If triple talaq can be challenged, why can't polygamy? |url=https://www.hindustantimes.com/analysis/if-triple-talaq-can-be-challenged-why-can-t-polygamy/story-VgzqqGfIT9GsHjyNCBKjnO.html |access-date=2022-02-06 |website=Hindustan Times}}</ref> == इतिहास == २०१७ विधेयक २७ डिसेम्बर २०१८ मा लोकसभाद्वारा पारित गरिएको थियो।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/lok-sabha-debates-bill-criminalising-instant-triple-talaq-who-said-what/articleshow/67271378.cms|title=Lok Sabha debates bill 'criminalising' instant triple talaq: Who said what - Times of India|date=27 December 2018|access-date=27 December 2018|website=The Times of India}}</ref> तर, राज्यसभामा विपक्षीले यसलाई स्थायी समितिमा पठाउन माग गरे ।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/triple-talaq-bill-in-rajya-sabha-on-monday-congress-others-set-to-oppose-it/articleshow/67309823.cms|title=triple talaq bill in Rajya Sabha|date=30 December 2018|access-date=30 December 2018|website=The Times of India}}</ref><ref name="2019Ordinance">{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/triple-talaq-bill-stuck-in-rajya-sabha/articleshow/67460442.cms|title=triple talaq bill stuck in Rajya Sabha|date=9 January 2019|access-date=12 January 2019|website=The Times of India}}</ref> संसदीय सत्रमा विधेयक पारित नभएको कारण अस्थायी रूपमा यसलाई लागु गरेको अध्यादेशको म्याद २२ जनवरी २०१९ मा समाप्त भयो। सरकारले १० जनवरी २०१९ मा समान विधेयक पुनः जारी गर्यो।<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/cabinet-approves-re-promulgation-of-triple-talaq-ordinance/articleshow/67477401.cms|title=Cabinet approves re-promulgation of triple talaq Ordinance- Economic Times|access-date=12 January 2019|website=The Economic Times}}</ref><ref>{{Cite web |date=10 January 2019 |title=Cabinet approves re-promulgation of triple talaq Ordinance- News18 |url=https://www.news18.com/news/india/cabinet-approves-re-promulgation-of-triple-talaq-ordinance-1998651.html |access-date=12 January 2019 |website=The News18}}</ref> यो विधेयक लोकसभामा पारित भएको थियो तर राज्यसभामा फेरि रोकियो। अप्रिल २०१९ मा संसदीय सत्र अनिश्चितकालका लागि स्थगित भएपछि विधेयक फेरि समाप्त भयो।<ref>{{Cite web |date=14 February 2019 |title=Citizenship and triple talaq Bills lapse as budget session comes to an end |url=https://www.livemint.com/politics/news/citizenship-and-triple-talaq-bills-lapse-as-budget-session-comes-to-an-end-1550083992860.html |access-date=2019-02-17 |website=Mint |language=en}}</ref> मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण अध्यादेश, २०१९) को म्याद सन् २०१९ को भारतीय आम चुनावपछि संसदीय सत्र सुरु भएको छ हप्तापछि २९ अगस्ट २०१९ मा समाप्त हुने थियो। सरकारले २१ जुन २०१९ मा लोकसभामा नयाँ विधेयक पेस गर्यो।<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/fresh-triple-talaq-bill-introduced-in-lok-sabha-oppositon-members-protest/articleshow/69891244.cms?from=mdr|title=Fresh triple talaq Bill introduced in Lok Sabha|newspaper=The Economic Times|access-date=2019-07-31}}</ref><ref name="Official-2019-Bill-from-Loksabha-Website">{{Cite web |title=The Muslim Women (Protection of Rights on Marriage) Bill, 2019 |url=http://164.100.47.4/BillsTexts/LSBillTexts/PassedLoksabha/82_Eng_Muslim_2019.pdf |access-date=2019-07-30 |website=Lok Sabha India Website}}</ref> यो २५ जुलाई २०१९ मा लोकसभा द्वारा<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/lok-sabha-passes-triple-talaq-bill-over-to-rajya-sabha-now/articleshow/70381627.cms|title=Lok Sabha passes instant triple talaq bill|access-date=2019-07-26|website=Economic Times}}</ref> र ३० जुलाई २०१९ मा राज्यसभा द्वारा पारित गरिएको थियो।<ref>{{Cite web |date=30 July 2019 |title=triple talaq bill passed in Rajya Sabha - India Today |url=https://www.indiatoday.in/india/story/triple-talaq-bill-passed-in-rajya-sabha-1575309-2019-07-30 |access-date=2019-07-30 |website=India Today}}</ref> यो विधेयकलाई राष्ट्रपति [[रामनाथ कोविन्द]] ३१ जुलाई २०१९ मा अनुमोदन गरेका थिए।<ref name="Presidential assent2">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/president-ram-nath-kovind-gives-assent-to-triple-talaq-bill/article28780061.ece|title=President Ram Nath Kovind gives assent to triple talaq Bill|date=2019-08-01|work=The Hindu|access-date=2019-08-08|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> पछि सोही दिन राजपत्रमा अधिसूचित गरियो। यो ऐन १९ सेप्टेम्बर २०१८ देखि पूर्वव्यापी रूपमा प्रभावकारी छ।<ref name="gazette">{{Cite web |date=31 July 2019 |title=The Gazette of India. EXTRAORDINARY. PART II—Section 1 |url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf "The Gazette of India. EXTRAORDINARY. PART II—Section 1"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. 31 July 2019.</cite></ref> === मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१७) === अगस्त २०१७ मा सर्वोच्च अदालतले भारतमा तीन तलाकलाई निषेध गरेको निर्णयपछि सरकारले तत्काल तीन तलाकका १०० वटा मुद्दाहरू दावी गर्दै विधेयक तयार गरेको थियो।<ref name="Presidential assent3">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/president-ram-nath-kovind-gives-assent-to-triple-talaq-bill/article28780061.ece|title=President Ram Nath Kovind gives assent to triple talaq Bill|date=2019-08-01|work=The Hindu|access-date=2019-08-08|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref>२८ डिसेम्बर २०१७ मा, लोकसभाले मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१७) पारित गरेको थियो।<ref name="Presidential assent4">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/president-ram-nath-kovind-gives-assent-to-triple-talaq-bill/article28780061.ece|title=President Ram Nath Kovind gives assent to triple talaq Bill|date=2019-08-01|work=The Hindu|access-date=2019-08-08|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> विधेयकले कुनै पनि रूपमा-बोलेर, लिखित रूपमा वा इलेक्ट्रोनिक माध्यमहरू जस्तै इमेल, एसएमएस र इन्स्ट्यान्ट मेसेन्जरहरूद्वारा तीन तलाकलाई अवैध र शून्य बनाउने प्रस्ताव गरेको छ, जसमा तीन तलाक उच्चारण गर्ने पतिलाई तीन वर्षसम्म कैद हुने छ।.<ref name="Introduction-of-2017-Bill-in-Loksabha2">{{cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/government-introduces-triple-talaq-bill-in-lok-sabha/articleshow/62279081.cms|title=Government introduces triple talaq bill in Lok Sabha|date=28 December 2017|newspaper=The Economic Times}}</ref> [[भारतीय कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी)]] राष्ट्रिय जनता दल, अखिल भारतीय मजलिस-ए-इत्तेहादुल मुस्लिमीन, बिजु जनता दल, अल इन्डिया अन्ना द्रविड मुनेत्र कड़गम र इन्डियन युनियन मुस्लिम लिगले विधेयकको विरोध गर्दै यसलाई मनमानी र दोषपूर्ण भन्दै [[भारतीय राष्ट्रिय काङ्ग्रेस]] विधेयकलाई समर्थन गरेको थियो।bill.<ref>{{Cite web |date=2017-12-28 |title=Congress' backing of triple talaq bill indicates it's gradually withdrawing from Muslim appeasement politics |url=https://www.firstpost.com/politics/congress-backing-of-triple-talaq-bill-indicates-its-gradually-withdrawing-from-muslim-appeasement-politics-4279223.html |access-date=2020-08-14 |website=Firstpost}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/congress-backs-triple-talaq-bill-khurshid-strikes-discordant-note/articleshow/62283011.cms|title=Congress backs triple talaq bill, Khurshid strikes discordant note|date=28 Dec 2017|work=The Economic Times|access-date=2020-08-14}}</ref> === मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१८) === पछि, मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक) (२०१८) प्रस्ताव गरिएको थियो जसको उद्देश्य मुस्लिम महिलाहरूको संरक्षण गर्नु थियो।n.<ref>{{Cite web |date=2018-09-19 |title=Instant triple talaq to be a crime now as Union Cabinet approves Ordinance |url=https://indianexpress.com/article/india/union-cabinet-approves-ordinance-on-triple-talaq-5364235/ |access-date=2019-03-11 |website=The Indian Express |language=en-IN}}</ref> यो विधेयक २०१८8<ref>{{Cite web |date=27 Dec 2018 |title=Lok Sabha debates bill 'criminalising' instant triple talaq: Who said what |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/lok-sabha-debates-bill-criminalising-instant-triple-talaq-who-said-what/articleshow/67271378.cms |access-date=2019-03-11 |website=The Times of India}}</ref> र २०१९9<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/cabinet-approves-re-promulgation-of-triple-talaq-ordinance/articleshow/67477401.cms|title=Cabinet approves re-promulgation of triple talaq ordinance|date=2019-01-10|work=The Economic Times|access-date=2019-03-11}}</ref> मा [[लोक सभा|लोकसभा]] पारित गरिएको थियो, तर [[राज्‍य सभा|राज्यसभा]] पारित नभएको कारण यो समाप्त भयो।<ref>{{Cite web |last=Mittal |first=Shaswati Das,Priyanka |date=2019-02-14 |title=Citizenship and triple talaq Bills lapse as budget session comes to an end |url=https://www.livemint.com/politics/news/citizenship-and-triple-talaq-bills-lapse-as-budget-session-comes-to-an-end-1550083992860.html |access-date=2019-03-11 |website=Mint |language=en}}</ref> १९ सेप्टेम्बर २०१८ मा, २०१७ को न्यायिक जनादेशको बावजुद तत्काल तीन तलाकको अभ्यास निरन्तर जारी रहेको उल्लेख गर्दै, सरकारले मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण अध्यादेश, २०१८) जारी गर्यो।<ref>{{Cite web |date=19 September 2018 |title=Instant triple talaq ordinance |url=https://indianexpress.com/article/india/union-cabinet-approves-ordinance-on-triple-talaq-5364235/ |access-date=2 January 2019 |website=Indian Express}}</ref> भारतीय संसदमा प्रस्तुत गरिएको अध्यादेश यदि संसदले पुनः भेला भएको छ हप्ताभित्र यसलाई अनुमोदन गर्दैन, वा दुवै सदनले अस्वीकृत प्रस्तावहरू पारित गरेमा समाप्त हुन्छ। तसर्थ, मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१८<ref name="Official-Bill-from-Loksabha-Website">{{Cite web |title=The Muslim Women (Protection of Rights on Marriage) Bill, 2018 |url=http://164.100.47.4/BillsTexts/LSBillTexts/Asintroduced/181_2018_LS_Eng.pdf |access-date=30 December 2018 |website=Lok Sabha India Website}}</ref> नामक नयाँ विधेयक केन्द्रीय कानुन मन्त्री रविशंकर प्रसाद लोकसभामा पेस गरिएको थियो। === मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण) अध्यादेश, २०१९ === २०१८ को तीन तलाक अध्यादेश २२ जनवरी २०१९ मा समाप्त हुने थियो र मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१८ पारित हुन सकेन, सरकारले १० जनवरी २०१९ मा अध्यादेश पुनः जारी गर्यो।<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/cabinet-approves-re-promulgation-of-triple-talaq-ordinance/articleshow/67477401.cms|title=Cabinet approves re-promulgation of triple talaq Ordinance- Economic Times|date=10 January 2019|access-date=2019-01-12|website=The Economic Times}}</ref><ref>{{Cite web |date=10 January 2019 |title=Cabinet approves re-promulgation of triple talaq Ordinance |url=https://www.news18.com/news/india/cabinet-approves-re-promulgation-of-triple-talaq-ordinance-1998651.html |access-date=2019-01-12 |website=News18}}</ref> १२ जनवरी २०१९ मा, राष्ट्रपतिले २०१९ अध्यादेशलाई अनुमोदन गरे।<ref>{{Cite web |date=12 January 2019 |title=The Gazette of India. Extraordinary. PART II—Section 1 |url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/195180.pdf}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 January 2019 |title=President Kovind approves ordinance to criminalise triple talaq |url=https://www.indiatoday.in/india/story/triple-talaq-ordinance-ram-nath-kovind-1429717-2019-01-12 |access-date=2019-01-12 |website=India Today}}</ref> === मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण ऐन, २०१९) === मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण अध्यादेश, २०१९लाई ३१ जुलाई २०१९ मा खारेज गरिएको थियो जब यो विधेयक विधान सभा, लोकसभा र राज्यसभाका दुवै सदनहरूद्वारा पारित गरिएको थियो, र भारतको राष्ट्रपतिले आधिकारिक राजपत्रमा अधिसूचित गरेका थिए, र यसरी संसदको ऐन बन्यो। अधिनियममा 8 वटा खण्डहरू छन् ।<ref>{{Cite web |title=The Muslim Women (Protection of Rights on Marriage) Act, 2019{{!}}Legislative Department {{!}} Ministry of Law and Justice {{!}} GoI |url=http://legislative.gov.in/actsofparliamentfromtheyear/muslim-women-protection-rights-marriage-act-2019 |access-date=2020-06-21 |website=legislative.gov.in}}</ref> == प्रावधानहरू == यस ऐनले वैधानिक रूपमा निम्न व्यवस्था गर्दछ:<ref name="gazette">{{Cite web |date=31 July 2019 |title=The Gazette of India. EXTRAORDINARY. PART II—Section 1 |url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf "The Gazette of India. EXTRAORDINARY. PART II—Section 1"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. 31 July 2019.</cite></ref> * मुस्लिम पतिले आफ्नी पत्नीलाई बोलेर वा लिखित रूपमा वा इलेक्ट्रोनिक रूपमा वा अन्य कुनै पनि तरिकाले तलाकको कुनै पनि घोषणा अमान्य र अवैध हुनेछ। * कुनै पनि मुस्लिम पतिले आफ्नी पत्नीलाई तलाक दिन्छ भने उसलाई तीन वर्षसम्मको कैद सजाय हुनेछ र जरिवानाको पनि भागिदार हुनेछ। * तलाक दिइएको विवाहित मुस्लिम महिलाले आफ्नो पतिबाट मजिस्ट्रेटले निर्धारण गरे अनुसार आफ्नो र आश्रित बच्चाहरूको लागि निर्वाह भत्ता प्राप्त गर्न पाउनेछिन्। * मजिस्ट्रेटले निर्धारण गरे अनुसार पतिले तलाक दिएको अवस्थामा विवाहित मुस्लिम महिलाले आफ्ना नाबालिग बच्चाहरूको जिम्मा लिन पाउनेछिन्। * यदि तलाक दिइएको विवाहित मुस्लिम महिला वा रगत वा विवाहद्वारा सम्बन्धित कुनै पनि व्यक्तिले अपराध गरेको जानकारी प्रहरी चौकीको इन्चार्ज अधिकारीलाई दिएमा यस ऐन अन्तर्गत दण्डनीय अपराध कारबाही योग्य हुनेछ; * यस ऐन अन्तर्गत सजाय हुने कसूर, विवाहित मुस्लिम महिलाको आग्रहमा, जसलाई मजिस्ट्रेटको अनुमतिले तलाक दिइएको छ, उसले तोकेको सर्त र शर्तहरूमा मिलापत्रयोग्य हुनेछ; * यस ऐन अन्तर्गत सजाय हुने कसूरको आरोप लागेको कुनै पनि व्यक्तिलाई, अभियुक्तले दायर गरेको निवेदनमा र तलाक दिइएको विवाहित मुस्लिम महिलाको सुनुवाइपछि, मजिस्ट्रेटले त्यस्तो व्यक्तिलाई जमानत दिन उचित आधारहरू छन् भन्ने कुरामा सन्तुष्ट नभएसम्म, जमानतमा रिहा गरिने छैन।   == प्रभाव == फैसला पछि पनि जमिनको वास्तविकता परिवर्तन भएको छैन। सर्वोच्च अदालतले तीन तलाकलाई अमान्य गरेको पाँच वर्ष बितिसक्दा पनि, आफ्ना पतिहरूले त्यागेका महिला निवेदकहरूले आधा-सम्बन्ध विच्छेदको जीवन बिताइरहेका छन्। मुस्लिम पुरुषहरूले प्रतिबन्धबाट उम्कनका लागि केही उपायहरू खोजेका छन्। खुल्ला प्राप्त गर्न श्रीमतीलाई यातना दिने घटनाहरू बढेका छन्। यो फैसलापछि मुस्लिम पुरुषहरूले आफ्नी पत्नीहरूलाई त्यागेका घटनाहरूको संख्या पनि बढेको छ।<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/five-years-after-supreme-courts-triple-talaq-verdict-petitioners-living-life-as-half-divorcees/article65765026.ece|title=Five years after Supreme Court's triple talaq verdict, petitioners living life as 'half-divorcees'|last=Us Salam|first=Ziya|date=2022-08-13|work=The Hindu|access-date=2022-08-18}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://theprint.in/ground-reports/muslim-men-have-found-a-way-around-triple-talaq-torture-wife-to-give-khula/1536910/|title=Muslim men have found a way around triple talaq. Torture wife to give khula|last=Sadam|first=Rishika|date=2023-04-25|work=[[ThePrint]]|access-date=2023-04-25}}</ref> == पनि हेर्नुहोस् == * मुस्लिम महिला (तलाक अधिकार संरक्षण अधिनियम १९८६) * भारतमा तीन तलाक * मुस्लिम महिला अधिकार दिवस == सन्दर्भहरू == {{DEFAULTSORT:Muslim Women (Protection of Rights on Marriage) Bill 2019}} [[श्रेणी:पुनरावलोकन नगरिएको अनुवादहरू रहेको पृष्ठ]] 8ylcxs8hs0m7mgffdjgra8npfe1d83b 1351513 1351512 2026-04-14T13:21:56Z Rajeeb bastola 39875 1351513 wikitext text/x-wiki {{Infobox legislation | short_title = मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण ऐन), २०१९ | image = Emblem of India.svg | imagesize = 150 | long_title = विवाहित मुस्लिम महिलाहरूको अधिकारको रक्षा गर्न र उनीहरूका पतिहरूले तलाक उच्चारण गरेर सम्बन्ध विच्छेद गर्न निषेध गर्ने र यससँग सम्बन्धित वा आकस्मिक ढाँचाहरू प्रदान गर्ने ऐन। | citation = [http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf Act No. 20 of 2019] | territorial_extent = भारत | considered_by = [[भारतीय संसद]] | enacted_by = [[लोकसभा]] | date_passed = | enacted_by2 = [[राज्यसभा]] | date_passed2 = | date_assented = ३१ जुलाई २०१९ | date_commenced = १९ सेप्टेम्बर २०१८ | bill_citation = २०१९ को विधेयक नं. २४७ | introduced_by = [[रविशंकर प्रसाद]] ([[कानून तथा न्याय मन्त्रालय (भारत)|कानून तथा न्याय मन्त्रालय]]) | status = लागू }} '''मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण ऐन), २०१९ ''' [[भारतीय संसद|भारतको संसद]] एउटा ऐन हो जसले मुस्लिम विवाहमा तीन तलाकलाई अपराधको रूपमा लिन्छ। अगस्त २०१७ मा, [[भारतको सर्वोच्च न्यायालय|भारतको सर्वोच्च अदालत]] तीन तलाकलाई असंवैधानिक घोषणा गर्यो<ref>{{cite journal |year=2017 |title=Shayara Bano v. Union of India |url=https://www.scconline.com/ |journal=Supreme Court Cases |volume=9 |pages=1–298 |access-date=23 September 2019}}</ref>, जसले मुस्लिम पुरुषहरूलाई तुरुन्तै आफ्नी पत्नीहरूलाई सम्बन्धविच्छेद गर्न सक्षम बनाउँछ। अल्पसङ्ख्यकको रायले संसदलाई मुस्लिम समुदायमा तीन तलाकलाई नियन्त्रण गर्ने उचित कानूनमा विचार गर्न सुझाव दियो।<ref>{{Cite web |last=Deshpande |first=Pushkraj |date=30 January 2018 |title=India: Triple Talaq, Judgment Of Hon'ble Supreme Court And The Most Anticipated Triple Talaq Bill |url=http://www.mondaq.com/india/x/668468/divorce/Triple+Talaq+Judgment+Of+Honble+Supreme+Court+And+The+Most+Anticipated+Triple+Talaq+Bill |access-date=23 September 2019 |website=www.mondaq.com}}</ref><ref>{{cite web |date=22 August 2017 |title=Supreme court bars triple talaq |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/supreme-court-bars-triple-talaq-for-6-months-until-parliament-legislates-on-issue/articleshow/60170130.cms |access-date=2 January 2019 |website=The Times of India}}</ref> डिसेम्बर २०१७ मा, सर्वोच्च अदालतको फैसला र भारतमा तीन तलाकको मुद्दाहरूको हवाला दिँदै<ref>{{cite web |date=28 December 2017 |title='100 cases of instant triple talaq in the country since the SC judgement' |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/66-cases-of-triple-talaq-in-the-country-since-the-sc-judgement-law-minister/articleshow/62279519.cms |website=[[The Times of India]]}}</ref>, सरकारले मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१७) प्रस्तुत गर्यो<ref name="Introduction-of-2017-Bill-in-Loksabha">{{cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/government-introduces-triple-talaq-bill-in-lok-sabha/articleshow/62279081.cms|title=Government introduces triple talaq bill in Lok Sabha|date=28 December 2017|newspaper=The Economic Times}}</ref>। विधेयकले कुनै पनि रूपमा-बोलेर, लिखित रूपमा वा इलेक्ट्रोनिक माध्यमबाट-तीन तलाकलाई अवैध र शून्य बनाउने प्रस्ताव गरेको छ। कानून उल्लङ्घनका लागि पतिको तीन तलाक उच्चारणका लागि तीन वर्षसम्म कैदको सजाय समावेश गर्ने प्रस्ताव गरिएको थियो। यो विधेयक सोही दिन [[भारतीय संसद|भारतको संसद]] तल्लो सदन [[लोक सभा|लोकसभा]] पारित गरेको थियो,<ref>{{cite news|url=https://www.ndtv.com/india-news/triple-talaq-bill-in-parliament-now-minister-says-its-about-equality-1793027|title=Landmark 'Triple Talaq' Bill Clears Lok Sabha, In Rajya Sabha Next|last1=Choudhury|first1=Sunetra|date=28 December 2017|access-date=2 January 2019|last2=Prabhu|first2=Sunil|editor-last=Varma|editor-first=Shylaja|website=NDTV}}</ref>, तर माथिल्लो सदन [[राज्‍य सभा|राज्यसभा]] विपक्षीले यसलाई अवरुद्ध गरेको थियो।<ref>{{Cite web |last=Prabhu |first=Sunil |date=5 January 2018 |editor-last=Dutta Roy |editor-first=Divyanshu |title=No Triple Talaq Bill As Parliament's Winter Session Ends |url=https://www.ndtv.com/india-news/in-triple-talaq-bill-clash-congress-orders-all-mps-to-attend-rajya-sabha-1796157 |access-date=2 January 2019 |website=NDTV}}</ref> यो विधेयक पुनः पेस गरियो र जुलाई २०१९ मा लोकसभा र राज्यसभाद्वारा पारित गरियो।<ref>{{Cite web |date=26 July 2019 |title=Lok Sabha passes instant triple talaq bill |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/lok-sabha-passes-triple-talaq-bill-over-to-rajya-sabha-now/articleshow/70381627.cms |access-date=2019-07-26 |website=Economic Times}}</ref><ref>{{Cite web |date=30 July 2019 |title=History made, triple talaq bill passed by Parliament |url=https://www.indiatoday.in/india/story/triple-talaq-bill-passed-in-rajya-sabha-1575309-2019-07-30 |access-date=2019-07-30 |website=India Today}}</ref> फलस्वरूप, विधेयकले भारतको राष्ट्रपतिको स्वीकृति प्राप्त गऱ्यो। यस अधिनियमले पीडित महिलालाई आफ्ना आश्रित बच्चाहरूको भरणपोषणको माग गर्ने अधिकार पनि दिन्छ।<ref name="Presidential assent">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/president-ram-nath-kovind-gives-assent-to-triple-talaq-bill/article28780061.ece|title=President Ram Nath Kovind gives assent to triple talaq Bill|date=2019-08-01|work=The Hindu|access-date=2019-08-08|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> पछि सोही महिनामा यसलाई कानूनको रूपमा अधिसूचित गरियो। यो ऐन १९ सेप्टेम्बर २०१८ देखि पूर्वव्यापी रूपमा प्रभावकारी हुने छ।<ref name="gazette">{{Cite web |date=31 July 2019 |title=The Gazette of India. EXTRAORDINARY. PART II—Section 1 |url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf}}</ref> यद्यपि, मुस्लिम पुरुषहरूलाई अझै पनि बहुविवाह गर्न अनुमति दिइएको छ र थोरै रकम दिएर सजिलै सम्बन्धविच्छेद पनि दिन सकिन्छ।<ref name="Hindustan Times 2017">{{Cite web |date=2017-08-24 |title=If triple talaq can be challenged, why can't polygamy? |url=https://www.hindustantimes.com/analysis/if-triple-talaq-can-be-challenged-why-can-t-polygamy/story-VgzqqGfIT9GsHjyNCBKjnO.html |access-date=2022-02-06 |website=Hindustan Times}}</ref> == इतिहास == २०१७ विधेयक २७ डिसेम्बर २०१८ मा लोकसभाद्वारा पारित गरिएको थियो।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/lok-sabha-debates-bill-criminalising-instant-triple-talaq-who-said-what/articleshow/67271378.cms|title=Lok Sabha debates bill 'criminalising' instant triple talaq: Who said what - Times of India|date=27 December 2018|access-date=27 December 2018|website=The Times of India}}</ref> तर, राज्यसभामा विपक्षीले यसलाई स्थायी समितिमा पठाउन माग गरे ।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/triple-talaq-bill-in-rajya-sabha-on-monday-congress-others-set-to-oppose-it/articleshow/67309823.cms|title=triple talaq bill in Rajya Sabha|date=30 December 2018|access-date=30 December 2018|website=The Times of India}}</ref><ref name="2019Ordinance">{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/triple-talaq-bill-stuck-in-rajya-sabha/articleshow/67460442.cms|title=triple talaq bill stuck in Rajya Sabha|date=9 January 2019|access-date=12 January 2019|website=The Times of India}}</ref> संसदीय सत्रमा विधेयक पारित नभएको कारण अस्थायी रूपमा यसलाई लागु गरेको अध्यादेशको म्याद २२ जनवरी २०१९ मा समाप्त भयो। सरकारले १० जनवरी २०१९ मा समान विधेयक पुनः जारी गर्यो।<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/cabinet-approves-re-promulgation-of-triple-talaq-ordinance/articleshow/67477401.cms|title=Cabinet approves re-promulgation of triple talaq Ordinance- Economic Times|access-date=12 January 2019|website=The Economic Times}}</ref><ref>{{Cite web |date=10 January 2019 |title=Cabinet approves re-promulgation of triple talaq Ordinance- News18 |url=https://www.news18.com/news/india/cabinet-approves-re-promulgation-of-triple-talaq-ordinance-1998651.html |access-date=12 January 2019 |website=The News18}}</ref> यो विधेयक लोकसभामा पारित भएको थियो तर राज्यसभामा फेरि रोकियो। अप्रिल २०१९ मा संसदीय सत्र अनिश्चितकालका लागि स्थगित भएपछि विधेयक फेरि समाप्त भयो।<ref>{{Cite web |date=14 February 2019 |title=Citizenship and triple talaq Bills lapse as budget session comes to an end |url=https://www.livemint.com/politics/news/citizenship-and-triple-talaq-bills-lapse-as-budget-session-comes-to-an-end-1550083992860.html |access-date=2019-02-17 |website=Mint |language=en}}</ref> मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण अध्यादेश), २०१९ को म्याद सन् २०१९ को भारतीय आम चुनावपछि संसदीय सत्र सुरु भएको छ हप्तापछि २९ अगस्ट २०१९ मा समाप्त हुने थियो। सरकारले २१ जुन २०१९ मा लोकसभामा नयाँ विधेयक पेस गर्यो।<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/fresh-triple-talaq-bill-introduced-in-lok-sabha-oppositon-members-protest/articleshow/69891244.cms?from=mdr|title=Fresh triple talaq Bill introduced in Lok Sabha|newspaper=The Economic Times|access-date=2019-07-31}}</ref><ref name="Official-2019-Bill-from-Loksabha-Website">{{Cite web |title=The Muslim Women (Protection of Rights on Marriage) Bill, 2019 |url=http://164.100.47.4/BillsTexts/LSBillTexts/PassedLoksabha/82_Eng_Muslim_2019.pdf |access-date=2019-07-30 |website=Lok Sabha India Website}}</ref> यो २५ जुलाई २०१९ मा लोकसभा द्वारा<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/lok-sabha-passes-triple-talaq-bill-over-to-rajya-sabha-now/articleshow/70381627.cms|title=Lok Sabha passes instant triple talaq bill|access-date=2019-07-26|website=Economic Times}}</ref> र ३० जुलाई २०१९ मा राज्यसभा द्वारा पारित गरिएको थियो।<ref>{{Cite web |date=30 July 2019 |title=triple talaq bill passed in Rajya Sabha - India Today |url=https://www.indiatoday.in/india/story/triple-talaq-bill-passed-in-rajya-sabha-1575309-2019-07-30 |access-date=2019-07-30 |website=India Today}}</ref> यो विधेयकलाई राष्ट्रपति [[रामनाथ कोविन्द]] ३१ जुलाई २०१९ मा अनुमोदन गरेका थिए।<ref name="Presidential assent" />पछि सोही दिन राजपत्रमा अधिसूचित गरियो। यो ऐन १९ सेप्टेम्बर २०१८ देखि पूर्वव्यापी रूपमा प्रभावकारी छ।<ref name="gazette" /> === मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक), २०१७ === अगस्त २०१७ मा सर्वोच्च अदालतले भारतमा तीन तलाकलाई निषेध गरेको निर्णयपछि सरकारले तत्काल तीन तलाकका १०० वटा मुद्दाहरू दावी गर्दै विधेयक तयार गरेको थियो।<ref>{{Cite web|date=28 December 2017|title=Ravi Shankar Prasad: '100 cases of instant triple talaq in the country since the SC judgement'|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/66-cases-of-triple-talaq-in-the-country-since-the-sc-judgement-law-minister/articleshow/62279519.cms|access-date=2020-08-14|website=The Times of India|language=en}}</ref> २८ डिसेम्बर २०१७ मा, लोकसभाले मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१७) पारित गरेको थियो।<ref>{{Cite news|last=Phukan|first=Sandeep|date=2017-12-28|title=Lok Sabha passes triple talaq bill|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/news/national/lok-sabha-passes-the-triple-talaq-bill/article22319663.ece|access-date=2020-08-14|issn=0971-751X}}</ref>विधेयकले कुनै पनि रूपमा-बोलेर, लिखित रूपमा वा इलेक्ट्रोनिक माध्यमहरू जस्तै इमेल, एसएमएस र इन्स्ट्यान्ट मेसेन्जरहरूद्वारा तीन तलाकलाई अवैध र शून्य बनाउने प्रस्ताव गरेको छ, जसमा तीन तलाक उच्चारण गर्ने पतिलाई तीन वर्षसम्म कैद हुने छ।<ref name="Introduction-of-2017-Bill-in-Loksabha" /> [[भारतीय कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी)]] राष्ट्रिय जनता दल, अखिल भारतीय मजलिस-ए-इत्तेहादुल मुस्लिमीन, बिजु जनता दल, अल इन्डिया अन्ना द्रविड मुनेत्र कड़गम र इन्डियन युनियन मुस्लिम लिगले विधेयकलाई मनमानी र दोषपूर्ण भन्दै विधेयकको विरोध गर्‍यो, जबकि [[भारतीय राष्ट्रिय कांग्रेस]] ले विधेयकलाई समर्थन गर्‍यो।<ref>{{Cite web|date=2017-12-28|title=Congress' backing of triple talaq bill indicates it's gradually withdrawing from Muslim appeasement politics|url=https://www.firstpost.com/politics/congress-backing-of-triple-talaq-bill-indicates-its-gradually-withdrawing-from-muslim-appeasement-politics-4279223.html|access-date=2020-08-14|website=Firstpost}}</ref><ref>{{Cite news|date=28 Dec 2017|title=Congress backs triple talaq bill, Khurshid strikes discordant note|work=The Economic Times|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/congress-backs-triple-talaq-bill-khurshid-strikes-discordant-note/articleshow/62283011.cms|access-date=2020-08-14}}</ref> === मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक), २०१८ === पछि, मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक) (२०१८) प्रस्ताव गरिएको थियो जसको उद्देश्य मुस्लिम महिलाहरूको संरक्षण गर्नु थियो।<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/india/union-cabinet-approves-ordinance-on-triple-talaq-5364235/|title=Instant triple talaq to be a crime now as Union Cabinet approves Ordinance|date=2018-09-19|website=The Indian Express|language=en-IN|access-date=2019-03-11}}</ref>यो विधेयक २०१८<ref>{{Cite web|date=27 Dec 2018|title=Lok Sabha debates bill 'criminalising' instant triple talaq: Who said what|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/lok-sabha-debates-bill-criminalising-instant-triple-talaq-who-said-what/articleshow/67271378.cms|access-date=2019-03-11|website=The Times of India}}</ref>मा [[लोक सभा|लोकसभा]] बाट पारित गरिएको थियो, तर [[राज्‍य सभा|राज्यसभा]] पारित नभएको कारण यो समाप्त भयो।<ref>{{Cite web|url=https://www.livemint.com/politics/news/citizenship-and-triple-talaq-bills-lapse-as-budget-session-comes-to-an-end-1550083992860.html|title=Citizenship and triple talaq Bills lapse as budget session comes to an end|last=Mittal|first=Shaswati Das,Priyanka|date=2019-02-14|website=Mint|language=en|access-date=2019-03-11}}</ref> १९ सेप्टेम्बर २०१८ मा, २०१७ को न्यायिक जनादेशको बावजुद तत्काल तीन तलाकको अभ्यास निरन्तर जारी रहेको उल्लेख गर्दै, सरकारले मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण अध्यादेश), २०१८ जारी गर्यो।<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/india/union-cabinet-approves-ordinance-on-triple-talaq-5364235/|title=Instant triple talaq ordinance|website=Indian Express|date=19 September 2018|access-date=2 January 2019}}</ref>भारतीय संसदमा प्रस्तुत गरिएको अध्यादेश यदि संसदले पुनः भेला भएको छ हप्ताभित्र यसलाई अनुमोदन गर्दैन, वा दुवै सदनले अस्वीकृत प्रस्तावहरू पारित गरेमा समाप्त हुन्छ। तसर्थ, मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१८<ref name="Official-Bill-from-Loksabha-Website">{{Cite web|url=http://164.100.47.4/BillsTexts/LSBillTexts/Asintroduced/181_2018_LS_Eng.pdf|title=The Muslim Women (Protection of Rights on Marriage) Bill, 2018|website=Lok Sabha India Website|access-date=30 December 2018}}</ref>नामक नयाँ विधेयक केन्द्रीय कानुन मन्त्री रविशंकर प्रसाद लोकसभामा पेस गरिएको थियो। === मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण) अध्यादेश, २०१९ === २०१८ को तीन तलाक अध्यादेश २२ जनवरी २०१९ मा समाप्त हुने थियो र मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१८ पारित हुन सकेन, सरकारले १० जनवरी २०१९ मा अध्यादेश पुनः जारी गर्यो।<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/cabinet-approves-re-promulgation-of-triple-talaq-ordinance/articleshow/67477401.cms |title= Cabinet approves re-promulgation of triple talaq Ordinance- Economic Times|website=The Economic Times|access-date=2019-01-12|date=10 January 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.news18.com/news/india/cabinet-approves-re-promulgation-of-triple-talaq-ordinance-1998651.html |title=Cabinet approves re-promulgation of triple talaq Ordinance|website=News18|access-date=2019-01-12|date=10 January 2019}}</ref>१२ जनवरी २०१९ मा, राष्ट्रपतिले २०१९ अध्यादेशलाई अनुमोदन गरे।<ref>{{Cite web|date=12 January 2019|title=The Gazette of India. Extraordinary. PART II—Section 1|url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/195180.pdf}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/india/story/triple-talaq-ordinance-ram-nath-kovind-1429717-2019-01-12 |title= President Kovind approves ordinance to criminalise triple talaq|website=India Today|access-date=2019-01-12|date=12 January 2019}}</ref> === मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण ऐन, २०१९) === मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण अध्यादेश, २०१९ लाई ३१ जुलाई २०१९ मा खारेज गरिएको थियो जब यो विधेयक विधान सभा, लोकसभा र राज्यसभाका दुवै सदनहरूद्वारा पारित गरिएको थियो, र भारतको राष्ट्रपतिले आधिकारिक राजपत्रमा अधिसूचित गरेका थिए, र यसरी संसदको ऐन बन्यो। अधिनियममा ८ वटा खण्डहरू छन् ।<ref>{{Cite web|title=The Muslim Women (Protection of Rights on Marriage) Act, 2019{{!}}Legislative Department {{!}} Ministry of Law and Justice {{!}} GoI|url=http://legislative.gov.in/actsofparliamentfromtheyear/muslim-women-protection-rights-marriage-act-2019|access-date=2020-06-21|website=legislative.gov.in}}</ref> == प्रावधानहरू == यस ऐनले वैधानिक रूपमा निम्न व्यवस्था गर्दछ:<ref name="gazette" /> {{Blockquote|text={{Clear}} * मुस्लिम पतिले आफ्नी पत्नीलाई बोलेर वा लिखित रूपमा वा इलेक्ट्रोनिक रूपमा वा अन्य कुनै पनि तरिकाले तलाकको कुनै पनि घोषणा अमान्य र अवैध हुनेछ। * कुनै पनि मुस्लिम पतिले आफ्नी पत्नीलाई तलाक दिन्छ भने उसलाई तीन वर्षसम्मको कैद सजाय हुनेछ र जरिवानाको पनि भागिदार हुनेछ। * तलाक दिइएको विवाहित मुस्लिम महिलाले आफ्नो पतिबाट मजिस्ट्रेटले निर्धारण गरे अनुसार आफ्नो र आश्रित बच्चाहरूको लागि निर्वाह भत्ता प्राप्त गर्न पाउनेछिन्। * मजिस्ट्रेटले निर्धारण गरे अनुसार पतिले तलाक दिएको अवस्थामा विवाहित मुस्लिम महिलाले आफ्ना नाबालिग बच्चाहरूको जिम्मा लिन पाउनेछिन्। * यदि तलाक दिइएको विवाहित मुस्लिम महिला वा रगत वा विवाहद्वारा सम्बन्धित कुनै पनि व्यक्तिले अपराध गरेको जानकारी प्रहरी चौकीको इन्चार्ज अधिकारीलाई दिएमा यस ऐन अन्तर्गत दण्डनीय अपराध कारबाही योग्य हुनेछ; * यस ऐन अन्तर्गत सजाय हुने कसूर, विवाहित मुस्लिम महिलाको आग्रहमा, जसलाई मजिस्ट्रेटको अनुमतिले तलाक दिइएको छ, उसले तोकेको सर्त र शर्तहरूमा मिलापत्रयोग्य हुनेछ; * यस ऐन अन्तर्गत सजाय हुने कसूरको आरोप लागेको कुनै पनि व्यक्तिलाई, अभियुक्तले दायर गरेको निवेदनमा र तलाक दिइएको विवाहित मुस्लिम महिलाको सुनुवाइपछि, मजिस्ट्रेटले त्यस्तो व्यक्तिलाई जमानत दिन उचित आधारहरू छन् भन्ने कुरामा सन्तुष्ट नभएसम्म, जमानतमा रिहा गरिने छैन।   == प्रभाव == फैसला पछि पनि जमिनको वास्तविकता परिवर्तन भएको छैन। सर्वोच्च अदालतले तीन तलाकलाई अमान्य गरेको पाँच वर्ष बितिसक्दा पनि, आफ्ना पतिहरूले त्यागेका महिला निवेदकहरूले आधा-सम्बन्ध विच्छेदको जीवन बिताइरहेका छन्। मुस्लिम पुरुषहरूले प्रतिबन्धबाट उम्कनका लागि केही उपायहरू खोजेका छन्। खुल्ला प्राप्त गर्न श्रीमतीलाई यातना दिने घटनाहरू बढेका छन्। यो फैसलापछि मुस्लिम पुरुषहरूले आफ्नी पत्नीहरूलाई त्यागेका घटनाहरूको संख्या पनि बढेको छ।<ref>{{cite news |last=Us Salam |first=Ziya |date=2022-08-13 |title=Five years after Supreme Court's triple talaq verdict, petitioners living life as 'half-divorcees' |url=https://www.thehindu.com/news/national/five-years-after-supreme-courts-triple-talaq-verdict-petitioners-living-life-as-half-divorcees/article65765026.ece |work=The Hindu |access-date=2022-08-18}}</ref><ref>{{cite news |last1=Sadam |first1=Rishika |title=Muslim men have found a way around triple talaq. Torture wife to give khula |url=https://theprint.in/ground-reports/muslim-men-have-found-a-way-around-triple-talaq-torture-wife-to-give-khula/1536910/ |access-date=2023-04-25 |work=[[ThePrint]] |date=2023-04-25}}</ref> == पनि हेर्नुहोस् == * मुस्लिम महिला (तलाक अधिकार संरक्षण), ऐन १९८६ * भारतमा तीन तलाक * मुस्लिम महिला अधिकार दिवस == सन्दर्भहरू == ==References== {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Muslim Women (Protection of Rights on Marriage) Bill 2019}} [[Category:Islam in India]] [[Category:Women's rights in India]] [[Category:Women's rights legislation]] [[Category:Muslim politics in India]] [[Category:Law about religion in India]] [[Category:Marriage law in India]] [[Category:Acts of the Parliament of India 2019]] [[Category:Modi administration]] [[Category:2019 in Indian law]] [[Category:2019 in women's history]] cdwfcm1olricspr0973lp8g65263bfm 1351534 1351513 2026-04-15T10:40:01Z Saroj 31493 Added {{[[Template:अप्रशोधित यान्त्रिक अनुवाद|अप्रशोधित यान्त्रिक अनुवाद]]}} tag 1351534 wikitext text/x-wiki {{अप्रशोधित यान्त्रिक अनुवाद|date=अप्रिल २०२६}} {{Infobox legislation | short_title = मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण ऐन), २०१९ | image = Emblem of India.svg | imagesize = 150 | long_title = विवाहित मुस्लिम महिलाहरूको अधिकारको रक्षा गर्न र उनीहरूका पतिहरूले तलाक उच्चारण गरेर सम्बन्ध विच्छेद गर्न निषेध गर्ने र यससँग सम्बन्धित वा आकस्मिक ढाँचाहरू प्रदान गर्ने ऐन। | citation = [http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf Act No. 20 of 2019] | territorial_extent = भारत | considered_by = [[भारतीय संसद]] | enacted_by = [[लोकसभा]] | date_passed = | enacted_by2 = [[राज्यसभा]] | date_passed2 = | date_assented = ३१ जुलाई २०१९ | date_commenced = १९ सेप्टेम्बर २०१८ | bill_citation = २०१९ को विधेयक नं. २४७ | introduced_by = [[रविशंकर प्रसाद]] ([[कानून तथा न्याय मन्त्रालय (भारत)|कानून तथा न्याय मन्त्रालय]]) | status = लागू }} '''मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण ऐन), २०१९ ''' [[भारतीय संसद|भारतको संसद]] एउटा ऐन हो जसले मुस्लिम विवाहमा तीन तलाकलाई अपराधको रूपमा लिन्छ। अगस्त २०१७ मा, [[भारतको सर्वोच्च न्यायालय|भारतको सर्वोच्च अदालत]] तीन तलाकलाई असंवैधानिक घोषणा गर्यो<ref>{{cite journal |year=2017 |title=Shayara Bano v. Union of India |url=https://www.scconline.com/ |journal=Supreme Court Cases |volume=9 |pages=1–298 |access-date=23 September 2019}}</ref>, जसले मुस्लिम पुरुषहरूलाई तुरुन्तै आफ्नी पत्नीहरूलाई सम्बन्धविच्छेद गर्न सक्षम बनाउँछ। अल्पसङ्ख्यकको रायले संसदलाई मुस्लिम समुदायमा तीन तलाकलाई नियन्त्रण गर्ने उचित कानूनमा विचार गर्न सुझाव दियो।<ref>{{Cite web |last=Deshpande |first=Pushkraj |date=30 January 2018 |title=India: Triple Talaq, Judgment Of Hon'ble Supreme Court And The Most Anticipated Triple Talaq Bill |url=http://www.mondaq.com/india/x/668468/divorce/Triple+Talaq+Judgment+Of+Honble+Supreme+Court+And+The+Most+Anticipated+Triple+Talaq+Bill |access-date=23 September 2019 |website=www.mondaq.com}}</ref><ref>{{cite web |date=22 August 2017 |title=Supreme court bars triple talaq |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/supreme-court-bars-triple-talaq-for-6-months-until-parliament-legislates-on-issue/articleshow/60170130.cms |access-date=2 January 2019 |website=The Times of India}}</ref> डिसेम्बर २०१७ मा, सर्वोच्च अदालतको फैसला र भारतमा तीन तलाकको मुद्दाहरूको हवाला दिँदै<ref>{{cite web |date=28 December 2017 |title='100 cases of instant triple talaq in the country since the SC judgement' |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/66-cases-of-triple-talaq-in-the-country-since-the-sc-judgement-law-minister/articleshow/62279519.cms |website=[[The Times of India]]}}</ref>, सरकारले मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१७) प्रस्तुत गर्यो<ref name="Introduction-of-2017-Bill-in-Loksabha">{{cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/government-introduces-triple-talaq-bill-in-lok-sabha/articleshow/62279081.cms|title=Government introduces triple talaq bill in Lok Sabha|date=28 December 2017|newspaper=The Economic Times}}</ref>। विधेयकले कुनै पनि रूपमा-बोलेर, लिखित रूपमा वा इलेक्ट्रोनिक माध्यमबाट-तीन तलाकलाई अवैध र शून्य बनाउने प्रस्ताव गरेको छ। कानून उल्लङ्घनका लागि पतिको तीन तलाक उच्चारणका लागि तीन वर्षसम्म कैदको सजाय समावेश गर्ने प्रस्ताव गरिएको थियो। यो विधेयक सोही दिन [[भारतीय संसद|भारतको संसद]] तल्लो सदन [[लोक सभा|लोकसभा]] पारित गरेको थियो,<ref>{{cite news|url=https://www.ndtv.com/india-news/triple-talaq-bill-in-parliament-now-minister-says-its-about-equality-1793027|title=Landmark 'Triple Talaq' Bill Clears Lok Sabha, In Rajya Sabha Next|last1=Choudhury|first1=Sunetra|date=28 December 2017|access-date=2 January 2019|last2=Prabhu|first2=Sunil|editor-last=Varma|editor-first=Shylaja|website=NDTV}}</ref>, तर माथिल्लो सदन [[राज्‍य सभा|राज्यसभा]] विपक्षीले यसलाई अवरुद्ध गरेको थियो।<ref>{{Cite web |last=Prabhu |first=Sunil |date=5 January 2018 |editor-last=Dutta Roy |editor-first=Divyanshu |title=No Triple Talaq Bill As Parliament's Winter Session Ends |url=https://www.ndtv.com/india-news/in-triple-talaq-bill-clash-congress-orders-all-mps-to-attend-rajya-sabha-1796157 |access-date=2 January 2019 |website=NDTV}}</ref> यो विधेयक पुनः पेस गरियो र जुलाई २०१९ मा लोकसभा र राज्यसभाद्वारा पारित गरियो।<ref>{{Cite web |date=26 July 2019 |title=Lok Sabha passes instant triple talaq bill |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/lok-sabha-passes-triple-talaq-bill-over-to-rajya-sabha-now/articleshow/70381627.cms |access-date=2019-07-26 |website=Economic Times}}</ref><ref>{{Cite web |date=30 July 2019 |title=History made, triple talaq bill passed by Parliament |url=https://www.indiatoday.in/india/story/triple-talaq-bill-passed-in-rajya-sabha-1575309-2019-07-30 |access-date=2019-07-30 |website=India Today}}</ref> फलस्वरूप, विधेयकले भारतको राष्ट्रपतिको स्वीकृति प्राप्त गऱ्यो। यस अधिनियमले पीडित महिलालाई आफ्ना आश्रित बच्चाहरूको भरणपोषणको माग गर्ने अधिकार पनि दिन्छ।<ref name="Presidential assent">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/president-ram-nath-kovind-gives-assent-to-triple-talaq-bill/article28780061.ece|title=President Ram Nath Kovind gives assent to triple talaq Bill|date=2019-08-01|work=The Hindu|access-date=2019-08-08|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> पछि सोही महिनामा यसलाई कानूनको रूपमा अधिसूचित गरियो। यो ऐन १९ सेप्टेम्बर २०१८ देखि पूर्वव्यापी रूपमा प्रभावकारी हुने छ।<ref name="gazette">{{Cite web |date=31 July 2019 |title=The Gazette of India. EXTRAORDINARY. PART II—Section 1 |url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/209473.pdf}}</ref> यद्यपि, मुस्लिम पुरुषहरूलाई अझै पनि बहुविवाह गर्न अनुमति दिइएको छ र थोरै रकम दिएर सजिलै सम्बन्धविच्छेद पनि दिन सकिन्छ।<ref name="Hindustan Times 2017">{{Cite web |date=2017-08-24 |title=If triple talaq can be challenged, why can't polygamy? |url=https://www.hindustantimes.com/analysis/if-triple-talaq-can-be-challenged-why-can-t-polygamy/story-VgzqqGfIT9GsHjyNCBKjnO.html |access-date=2022-02-06 |website=Hindustan Times}}</ref> == इतिहास == २०१७ विधेयक २७ डिसेम्बर २०१८ मा लोकसभाद्वारा पारित गरिएको थियो।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/lok-sabha-debates-bill-criminalising-instant-triple-talaq-who-said-what/articleshow/67271378.cms|title=Lok Sabha debates bill 'criminalising' instant triple talaq: Who said what - Times of India|date=27 December 2018|access-date=27 December 2018|website=The Times of India}}</ref> तर, राज्यसभामा विपक्षीले यसलाई स्थायी समितिमा पठाउन माग गरे ।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/triple-talaq-bill-in-rajya-sabha-on-monday-congress-others-set-to-oppose-it/articleshow/67309823.cms|title=triple talaq bill in Rajya Sabha|date=30 December 2018|access-date=30 December 2018|website=The Times of India}}</ref><ref name="2019Ordinance">{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/triple-talaq-bill-stuck-in-rajya-sabha/articleshow/67460442.cms|title=triple talaq bill stuck in Rajya Sabha|date=9 January 2019|access-date=12 January 2019|website=The Times of India}}</ref> संसदीय सत्रमा विधेयक पारित नभएको कारण अस्थायी रूपमा यसलाई लागु गरेको अध्यादेशको म्याद २२ जनवरी २०१९ मा समाप्त भयो। सरकारले १० जनवरी २०१९ मा समान विधेयक पुनः जारी गर्यो।<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/cabinet-approves-re-promulgation-of-triple-talaq-ordinance/articleshow/67477401.cms|title=Cabinet approves re-promulgation of triple talaq Ordinance- Economic Times|access-date=12 January 2019|website=The Economic Times}}</ref><ref>{{Cite web |date=10 January 2019 |title=Cabinet approves re-promulgation of triple talaq Ordinance- News18 |url=https://www.news18.com/news/india/cabinet-approves-re-promulgation-of-triple-talaq-ordinance-1998651.html |access-date=12 January 2019 |website=The News18}}</ref> यो विधेयक लोकसभामा पारित भएको थियो तर राज्यसभामा फेरि रोकियो। अप्रिल २०१९ मा संसदीय सत्र अनिश्चितकालका लागि स्थगित भएपछि विधेयक फेरि समाप्त भयो।<ref>{{Cite web |date=14 February 2019 |title=Citizenship and triple talaq Bills lapse as budget session comes to an end |url=https://www.livemint.com/politics/news/citizenship-and-triple-talaq-bills-lapse-as-budget-session-comes-to-an-end-1550083992860.html |access-date=2019-02-17 |website=Mint |language=en}}</ref> मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण अध्यादेश), २०१९ को म्याद सन् २०१९ को भारतीय आम चुनावपछि संसदीय सत्र सुरु भएको छ हप्तापछि २९ अगस्ट २०१९ मा समाप्त हुने थियो। सरकारले २१ जुन २०१९ मा लोकसभामा नयाँ विधेयक पेस गर्यो।<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/fresh-triple-talaq-bill-introduced-in-lok-sabha-oppositon-members-protest/articleshow/69891244.cms?from=mdr|title=Fresh triple talaq Bill introduced in Lok Sabha|newspaper=The Economic Times|access-date=2019-07-31}}</ref><ref name="Official-2019-Bill-from-Loksabha-Website">{{Cite web |title=The Muslim Women (Protection of Rights on Marriage) Bill, 2019 |url=http://164.100.47.4/BillsTexts/LSBillTexts/PassedLoksabha/82_Eng_Muslim_2019.pdf |access-date=2019-07-30 |website=Lok Sabha India Website}}</ref> यो २५ जुलाई २०१९ मा लोकसभा द्वारा<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/lok-sabha-passes-triple-talaq-bill-over-to-rajya-sabha-now/articleshow/70381627.cms|title=Lok Sabha passes instant triple talaq bill|access-date=2019-07-26|website=Economic Times}}</ref> र ३० जुलाई २०१९ मा राज्यसभा द्वारा पारित गरिएको थियो।<ref>{{Cite web |date=30 July 2019 |title=triple talaq bill passed in Rajya Sabha - India Today |url=https://www.indiatoday.in/india/story/triple-talaq-bill-passed-in-rajya-sabha-1575309-2019-07-30 |access-date=2019-07-30 |website=India Today}}</ref> यो विधेयकलाई राष्ट्रपति [[रामनाथ कोविन्द]] ३१ जुलाई २०१९ मा अनुमोदन गरेका थिए।<ref name="Presidential assent" />पछि सोही दिन राजपत्रमा अधिसूचित गरियो। यो ऐन १९ सेप्टेम्बर २०१८ देखि पूर्वव्यापी रूपमा प्रभावकारी छ।<ref name="gazette" /> === मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक), २०१७ === अगस्त २०१७ मा सर्वोच्च अदालतले भारतमा तीन तलाकलाई निषेध गरेको निर्णयपछि सरकारले तत्काल तीन तलाकका १०० वटा मुद्दाहरू दावी गर्दै विधेयक तयार गरेको थियो।<ref>{{Cite web|date=28 December 2017|title=Ravi Shankar Prasad: '100 cases of instant triple talaq in the country since the SC judgement'|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/66-cases-of-triple-talaq-in-the-country-since-the-sc-judgement-law-minister/articleshow/62279519.cms|access-date=2020-08-14|website=The Times of India|language=en}}</ref> २८ डिसेम्बर २०१७ मा, लोकसभाले मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१७) पारित गरेको थियो।<ref>{{Cite news|last=Phukan|first=Sandeep|date=2017-12-28|title=Lok Sabha passes triple talaq bill|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/news/national/lok-sabha-passes-the-triple-talaq-bill/article22319663.ece|access-date=2020-08-14|issn=0971-751X}}</ref>विधेयकले कुनै पनि रूपमा-बोलेर, लिखित रूपमा वा इलेक्ट्रोनिक माध्यमहरू जस्तै इमेल, एसएमएस र इन्स्ट्यान्ट मेसेन्जरहरूद्वारा तीन तलाकलाई अवैध र शून्य बनाउने प्रस्ताव गरेको छ, जसमा तीन तलाक उच्चारण गर्ने पतिलाई तीन वर्षसम्म कैद हुने छ।<ref name="Introduction-of-2017-Bill-in-Loksabha" /> [[भारतीय कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी)]] राष्ट्रिय जनता दल, अखिल भारतीय मजलिस-ए-इत्तेहादुल मुस्लिमीन, बिजु जनता दल, अल इन्डिया अन्ना द्रविड मुनेत्र कड़गम र इन्डियन युनियन मुस्लिम लिगले विधेयकलाई मनमानी र दोषपूर्ण भन्दै विधेयकको विरोध गर्‍यो, जबकि [[भारतीय राष्ट्रिय कांग्रेस]] ले विधेयकलाई समर्थन गर्‍यो।<ref>{{Cite web|date=2017-12-28|title=Congress' backing of triple talaq bill indicates it's gradually withdrawing from Muslim appeasement politics|url=https://www.firstpost.com/politics/congress-backing-of-triple-talaq-bill-indicates-its-gradually-withdrawing-from-muslim-appeasement-politics-4279223.html|access-date=2020-08-14|website=Firstpost}}</ref><ref>{{Cite news|date=28 Dec 2017|title=Congress backs triple talaq bill, Khurshid strikes discordant note|work=The Economic Times|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/congress-backs-triple-talaq-bill-khurshid-strikes-discordant-note/articleshow/62283011.cms|access-date=2020-08-14}}</ref> === मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक), २०१८ === पछि, मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक) (२०१८) प्रस्ताव गरिएको थियो जसको उद्देश्य मुस्लिम महिलाहरूको संरक्षण गर्नु थियो।<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/india/union-cabinet-approves-ordinance-on-triple-talaq-5364235/|title=Instant triple talaq to be a crime now as Union Cabinet approves Ordinance|date=2018-09-19|website=The Indian Express|language=en-IN|access-date=2019-03-11}}</ref>यो विधेयक २०१८<ref>{{Cite web|date=27 Dec 2018|title=Lok Sabha debates bill 'criminalising' instant triple talaq: Who said what|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/lok-sabha-debates-bill-criminalising-instant-triple-talaq-who-said-what/articleshow/67271378.cms|access-date=2019-03-11|website=The Times of India}}</ref>मा [[लोक सभा|लोकसभा]] बाट पारित गरिएको थियो, तर [[राज्‍य सभा|राज्यसभा]] पारित नभएको कारण यो समाप्त भयो।<ref>{{Cite web|url=https://www.livemint.com/politics/news/citizenship-and-triple-talaq-bills-lapse-as-budget-session-comes-to-an-end-1550083992860.html|title=Citizenship and triple talaq Bills lapse as budget session comes to an end|last=Mittal|first=Shaswati Das,Priyanka|date=2019-02-14|website=Mint|language=en|access-date=2019-03-11}}</ref> १९ सेप्टेम्बर २०१८ मा, २०१७ को न्यायिक जनादेशको बावजुद तत्काल तीन तलाकको अभ्यास निरन्तर जारी रहेको उल्लेख गर्दै, सरकारले मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण अध्यादेश), २०१८ जारी गर्यो।<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/india/union-cabinet-approves-ordinance-on-triple-talaq-5364235/|title=Instant triple talaq ordinance|website=Indian Express|date=19 September 2018|access-date=2 January 2019}}</ref>भारतीय संसदमा प्रस्तुत गरिएको अध्यादेश यदि संसदले पुनः भेला भएको छ हप्ताभित्र यसलाई अनुमोदन गर्दैन, वा दुवै सदनले अस्वीकृत प्रस्तावहरू पारित गरेमा समाप्त हुन्छ। तसर्थ, मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१८<ref name="Official-Bill-from-Loksabha-Website">{{Cite web|url=http://164.100.47.4/BillsTexts/LSBillTexts/Asintroduced/181_2018_LS_Eng.pdf|title=The Muslim Women (Protection of Rights on Marriage) Bill, 2018|website=Lok Sabha India Website|access-date=30 December 2018}}</ref>नामक नयाँ विधेयक केन्द्रीय कानुन मन्त्री रविशंकर प्रसाद लोकसभामा पेस गरिएको थियो। === मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण) अध्यादेश, २०१९ === २०१८ को तीन तलाक अध्यादेश २२ जनवरी २०१९ मा समाप्त हुने थियो र मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक, २०१८ पारित हुन सकेन, सरकारले १० जनवरी २०१९ मा अध्यादेश पुनः जारी गर्यो।<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/cabinet-approves-re-promulgation-of-triple-talaq-ordinance/articleshow/67477401.cms |title= Cabinet approves re-promulgation of triple talaq Ordinance- Economic Times|website=The Economic Times|access-date=2019-01-12|date=10 January 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.news18.com/news/india/cabinet-approves-re-promulgation-of-triple-talaq-ordinance-1998651.html |title=Cabinet approves re-promulgation of triple talaq Ordinance|website=News18|access-date=2019-01-12|date=10 January 2019}}</ref>१२ जनवरी २०१९ मा, राष्ट्रपतिले २०१९ अध्यादेशलाई अनुमोदन गरे।<ref>{{Cite web|date=12 January 2019|title=The Gazette of India. Extraordinary. PART II—Section 1|url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2019/195180.pdf}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/india/story/triple-talaq-ordinance-ram-nath-kovind-1429717-2019-01-12 |title= President Kovind approves ordinance to criminalise triple talaq|website=India Today|access-date=2019-01-12|date=12 January 2019}}</ref> === मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण ऐन, २०१९) === मुस्लिम महिला (विवाह अधिकार संरक्षण अध्यादेश, २०१९ लाई ३१ जुलाई २०१९ मा खारेज गरिएको थियो जब यो विधेयक विधान सभा, लोकसभा र राज्यसभाका दुवै सदनहरूद्वारा पारित गरिएको थियो, र भारतको राष्ट्रपतिले आधिकारिक राजपत्रमा अधिसूचित गरेका थिए, र यसरी संसदको ऐन बन्यो। अधिनियममा ८ वटा खण्डहरू छन् ।<ref>{{Cite web|title=The Muslim Women (Protection of Rights on Marriage) Act, 2019{{!}}Legislative Department {{!}} Ministry of Law and Justice {{!}} GoI|url=http://legislative.gov.in/actsofparliamentfromtheyear/muslim-women-protection-rights-marriage-act-2019|access-date=2020-06-21|website=legislative.gov.in}}</ref> == प्रावधानहरू == यस ऐनले वैधानिक रूपमा निम्न व्यवस्था गर्दछ:<ref name="gazette" /> {{Blockquote|text={{Clear}} * मुस्लिम पतिले आफ्नी पत्नीलाई बोलेर वा लिखित रूपमा वा इलेक्ट्रोनिक रूपमा वा अन्य कुनै पनि तरिकाले तलाकको कुनै पनि घोषणा अमान्य र अवैध हुनेछ। * कुनै पनि मुस्लिम पतिले आफ्नी पत्नीलाई तलाक दिन्छ भने उसलाई तीन वर्षसम्मको कैद सजाय हुनेछ र जरिवानाको पनि भागिदार हुनेछ। * तलाक दिइएको विवाहित मुस्लिम महिलाले आफ्नो पतिबाट मजिस्ट्रेटले निर्धारण गरे अनुसार आफ्नो र आश्रित बच्चाहरूको लागि निर्वाह भत्ता प्राप्त गर्न पाउनेछिन्। * मजिस्ट्रेटले निर्धारण गरे अनुसार पतिले तलाक दिएको अवस्थामा विवाहित मुस्लिम महिलाले आफ्ना नाबालिग बच्चाहरूको जिम्मा लिन पाउनेछिन्। * यदि तलाक दिइएको विवाहित मुस्लिम महिला वा रगत वा विवाहद्वारा सम्बन्धित कुनै पनि व्यक्तिले अपराध गरेको जानकारी प्रहरी चौकीको इन्चार्ज अधिकारीलाई दिएमा यस ऐन अन्तर्गत दण्डनीय अपराध कारबाही योग्य हुनेछ; * यस ऐन अन्तर्गत सजाय हुने कसूर, विवाहित मुस्लिम महिलाको आग्रहमा, जसलाई मजिस्ट्रेटको अनुमतिले तलाक दिइएको छ, उसले तोकेको सर्त र शर्तहरूमा मिलापत्रयोग्य हुनेछ; * यस ऐन अन्तर्गत सजाय हुने कसूरको आरोप लागेको कुनै पनि व्यक्तिलाई, अभियुक्तले दायर गरेको निवेदनमा र तलाक दिइएको विवाहित मुस्लिम महिलाको सुनुवाइपछि, मजिस्ट्रेटले त्यस्तो व्यक्तिलाई जमानत दिन उचित आधारहरू छन् भन्ने कुरामा सन्तुष्ट नभएसम्म, जमानतमा रिहा गरिने छैन।   == प्रभाव == फैसला पछि पनि जमिनको वास्तविकता परिवर्तन भएको छैन। सर्वोच्च अदालतले तीन तलाकलाई अमान्य गरेको पाँच वर्ष बितिसक्दा पनि, आफ्ना पतिहरूले त्यागेका महिला निवेदकहरूले आधा-सम्बन्ध विच्छेदको जीवन बिताइरहेका छन्। मुस्लिम पुरुषहरूले प्रतिबन्धबाट उम्कनका लागि केही उपायहरू खोजेका छन्। खुल्ला प्राप्त गर्न श्रीमतीलाई यातना दिने घटनाहरू बढेका छन्। यो फैसलापछि मुस्लिम पुरुषहरूले आफ्नी पत्नीहरूलाई त्यागेका घटनाहरूको संख्या पनि बढेको छ।<ref>{{cite news |last=Us Salam |first=Ziya |date=2022-08-13 |title=Five years after Supreme Court's triple talaq verdict, petitioners living life as 'half-divorcees' |url=https://www.thehindu.com/news/national/five-years-after-supreme-courts-triple-talaq-verdict-petitioners-living-life-as-half-divorcees/article65765026.ece |work=The Hindu |access-date=2022-08-18}}</ref><ref>{{cite news |last1=Sadam |first1=Rishika |title=Muslim men have found a way around triple talaq. Torture wife to give khula |url=https://theprint.in/ground-reports/muslim-men-have-found-a-way-around-triple-talaq-torture-wife-to-give-khula/1536910/ |access-date=2023-04-25 |work=[[ThePrint]] |date=2023-04-25}}</ref> == पनि हेर्नुहोस् == * मुस्लिम महिला (तलाक अधिकार संरक्षण), ऐन १९८६ * भारतमा तीन तलाक * मुस्लिम महिला अधिकार दिवस == सन्दर्भहरू == ==References== {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Muslim Women (Protection of Rights on Marriage) Bill 2019}} [[Category:Islam in India]] [[Category:Women's rights in India]] [[Category:Women's rights legislation]] [[Category:Muslim politics in India]] [[Category:Law about religion in India]] [[Category:Marriage law in India]] [[Category:Acts of the Parliament of India 2019]] [[Category:Modi administration]] [[Category:2019 in Indian law]] [[Category:2019 in women's history]] rhjz425mlw1h2q2ntfzbf67baewcl19 3 149772 1351511 2026-04-14T12:45:58Z नेपाली विकिपिडिया स्वागत 28168 [[ढाँचा:नमस्ते|स्वागतम्]] 1351511 wikitext text/x-wiki ==विकिपिडियामा स्वागत छ!== <div style="width: 99%; color: #111; {{box-shadow|0|1px|3px|rgba(0, 0, 0, 0.35)}} {{border-radius|2px}}"> <div style="overflow:hidden; height:auto; background: #fff; width: 100%; padding-bottom:18px;"> <div style="font-size: 36px; margin-top: 24px;margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height: 1.2em;">नमस्ते, Jiban Bistज्यू</div> <div style="font-size: 24px; padding-top: 0px; margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:1.2em; color: #666; "> [[नेपाली विकिपिडिया]]मा हार्दिक [[विकिपिडिया:स्वागत|स्वागत]] छ! </div></div> <div style="vertical-align:middle; color: black; background-color:#fff"> <div style="display: flex; flex-flow: row wrap; background-color:#EAECF0; padding: 10px; padding-left: 25px; "> <div style="font-size: 18px; padding-top: 0px; margin-left: 0px; text-align: center; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:1.5em; color: #111; "> हालसम्म नेपाली विकिपिडियामा [[विशेष:Statistics|२९,६८६]] लेखहरू छन्। यसलाई बढाउन तपाईंको योगदानको आवश्यकता रहेको छ। आउनुहोस् तपाईं हामी सबै मिलेर नेपाली विकिपिडियालाई विश्वका अन्य प्रमुख [[:meta:List_of_Wikipedias/ne|भाषाका विकिपिडिया जत्ति कै धनी]] बनाऔँ। विकिपिडियाले कुनै पनि व्यक्तिलाई सम्पादन गर्ने अधिकार दिन्छ। मलाई आशा छ कि तपाईंले यहाँ मन पराउनुहुन्छ र योगदान गर्ने निर्णय गर्नुहुन्छ।</div> <div style="flex: 1 1 300px;"><br/> <div style="font-size: 17px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:1.2em; font-weight:normal;">[[चित्र:Symbol support2 vote.svg|25px|alt=|link=]] सुरुवात</div> <div style="font-size: 15px;"> * पहिले [[विकिपिडिया:विकिपिडियाको बारेमा|विकिपिडियाको परिचय पृष्ठ]] पढ्नुहोस्। * तपाईंले कसरी [[मद्दत:सहायता विषयसूचि|विकिपिडियामा योगदान गर्न सक्नुहुन्छ]] जान्नुहोस्। * आफ्नो परिचय दिनको लागि तपाईंको [[प्रयोगकर्ता:Jiban Bist|प्रयोगकर्ता पृष्ठ]] बनाउनुहोला ताकि हामी तपाईंलाई अझ राम्रोसँग चिन्न सक्छौँ। (परिचय दिइरहनु आवश्यक नै भने छैन) </div> </div> <div style="flex: 1 1 300px;"><br/> <div style="font-size: 17px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:1.2em; font-weight:normal;">[[चित्र:Artículo bueno-blue.svg|25px|alt=|link=]] सुझावहरू</div> <div style="font-size: 15px;"> * कृपया [[विकिपिडिया:स्वशिक्षा/वार्तालाप पृष्ठ|वार्तालाप पृष्ठ]]मा चारवटा वक्र (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>) प्रयोग गरि हस्ताक्षर गर्नुहोला। यसो गर्नाले वार्तालाप पृष्ठमा स्वत: तपाईंको नाम, वार्ता पृष्ठसूत्र र मिति थपिने छ। * यदि तपाईंलाई विकिपिडियामा केही समस्या परेको छ भने आफ्नो वार्तालाप पृष्ठमा <code>'''<nowiki>{{मद्दत}}</nowiki>'''</code> राख्नु होला। हाम्रा प्रयोगकर्ताहरूले तपाईंको समस्याको समाधान बताउने छन्। * नयाँ पृष्ठहरू [[विकिपिडिया:स्वशिक्षा/सम्पादन|सम्पादन गर्दा]] वा [[विकिपिडिया:कसरी लेख बनाउने?|सिर्जना गर्दा]], [[विकिपिडिया:स्वशिक्षा/सन्दर्भ|सन्दर्भ]]हरू थप्दा वा मेटाउँदा गल्ती गर्न डराउनु पर्दैन किनकि गल्ती जो कोहीबाट हुन् सक्छ। </div> </div> </div> <div style="padding: 10px; padding-left: 25px; "> <div style="text-align: center;"> {{clickable button 2|विकिपिडिया:कसरी लेख बनाउने?|कसरी लेख बनाउने?|class=mw-ui-constructive center}} </div> <div style="text-align: center;"> {{clickable button 2|विकिपिडिया:चिया घर|यदि तपाईंसँग प्रश्नहरू छन् भने यहाँ सोध्नुहोस्|class=mw-ui-constructive center}} </div> </div> </div> </div> '''स्वागतम्''', हामी नेपाली विकिपिडियामा तपाईंको सम्पादनको लागि पर्खिरहेका छौँ! -- [[User:नेपाली विकिपिडिया स्वागत|नेपाली विकिपिडिया स्वागत]] ([[User talk:नेपाली विकिपिडिया स्वागत|कुरा गर्नुहोस्]]) १८:३०, १४ अप्रिल २०२६ (नेपाली समय) jkldag3zeve2z8mms0q91jqaf4hqpu0 0 149774 1351522 2026-04-15T02:11:31Z पर्वत सुवेदी 31224 पर्वत सुवेदी ले [[नेपालको तेस्रो सङ्घीय संसद]] बाट पुनर्निर्देश हटाएर [[सातौं प्रतिनिधि सभा (नेपाल)]] लाई त्यसमाथि सारेको हो: पूर्ववत् 1351522 wikitext text/x-wiki #अनुप्रेषण [[नेपालको तेस्रो सङ्घीय संसद]] hx97w2gnkj9h5winy541tki68jvibvx 0 149775 1351527 2026-04-15T04:37:38Z AmanVishwas 78126 "[[:en:Special:Redirect/revision/1346728181|Dred Scott v. Sandford]]"पृष्ठलाई अनुवाद गरि सृजना गरियो 1351527 wikitext text/x-wiki   '''ड्रेड स्कट बनाम स्यान्डफोर्ड''', ६० यू.एस. ३९३ (१८५७), संयुक्त राज्य अमेरिकाको सर्वोच्च अदालतको एक ऐतिहासिक फैसला थियो। यस निर्णयले अमेरिकी संविधानले अफ्रिकी मूलका अश्वेत नागरिकहरूलाई अमेरिकी नागरिकता प्रदान नगर्ने फैसला सुनाएको थियो, जसका कारण उनीहरूले संविधानप्रदत्त अधिकार र सुविधाहरू उपभोग गर्न पाएनन्। सर्वोच्च अदालतको इतिहासमा यस फैसलालाई स्पष्ट जातिवाद, न्यायिक सक्रियता र त्रुटिपूर्ण कानुनी तर्कको आधारमा व्यापक रूपमा निन्दा गरिन्छ। यसले कानुनी रूपमा दासप्रथालाई प्रश्रय दियो, जसले गर्दा चार वर्षपछि अमेरिकी गृहयुद्ध निम्त्याउन महत्वपूर्ण भूमिका खेल्यो। कानुनी विद्वान बर्नार्ड स्वार्ट्जका अनुसार यो सर्वोच्च अदालतका खराब निर्णयहरूको सूचीमा पहिलो स्थानमा पर्छ। मुख्य न्यायाधीश चार्ल्स इभान्स ह्युजले यसलाई अदालतको इतिहासमै 'सबैभन्दा ठूलो आत्मघाती कदम' को रूपमा व्याख्या गरेका छन्। मार्च 1857 मा सर्वोच्च अदालतले स्कटविरुद्ध 7-2 को फैसला जारी गऱ्यो। मुख्य न्यायाधीश रोजर बी. टेनीद्वारा लिखित एक रायमा, अदालतले फैसला गर्यो कि अफ्रिकी मूलका मानिसहरूलाई "संविधानमा 'नागरिक' शब्द अन्तर्गत समावेश गरिएको छैन, र समावेश गर्ने उद्देश्यले गरिएको छैन, अनि त्यसैले त्यो साधनले संयुक्त राज्यका नागरिकहरूलाई प्रदान गर्ने र सुरक्षित गर्ने कुनै पनि अधिकार र सुविधाहरू दावी गर्न सक्दैन"-विशेष गरी, अफ्रिकी अमेरिकीहरूलाई "अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता... सार्वजनिक सभा गर्ने... र हतियार राख्ने र बोक्ने" अन्य संवैधानिक रूपमा संरक्षित अधिकार र सुविधाहरूको साथ हकदार थिएन। सन् 1787 मा संविधानको मस्यौदाको समयदेखि अमेरिकी राज्य र स्थानीय कानूनहरूको विस्तारित सर्वेक्षणको साथ टानीले आफ्नो फैसलालाई समर्थन गरे जसले "सेतो जाति र उनीहरूले दासत्वमा परिणत गरेको बिचमा स्थायी र दुर्गम अवरोध खडा गर्ने उद्देश्य थियो" भनेर देखाउँदछ। किनभने अदालतले स्कट अमेरिकी नागरिक नभएको फैसला गरेको थियो, उनी कुनै पनि राज्यको नागरिक पनि थिएनन् र तदनुसार, अमेरिकी संविधानको धारा III ले अमेरिकी संघीय अदालतलाई मुद्दामा क्षेत्राधिकार प्रयोग गर्न सक्षम हुन आवश्यक पर्ने "नागरिकताको विविधता" कहिल्यै स्थापित गर्न सकेन।{{Sfnp|Chemerinsky|2019}} स्कट वरपरका ती मुद्दाहरूमा फैसला गरेपछि, टेनीले मिसौरी सम्झौता खारेज गरे किनभने, 36°30′ समानान्तरको उत्तरमा अमेरिकी क्षेत्रहरूमा दासत्वलाई निषेध गरेर, यसले अमेरिकी संविधानको पाँचौं संशोधन अन्तर्गत दास मालिकहरूको सम्पत्ति अधिकारमा हस्तक्षेप गऱ्यो।{{Spaces}}{{Spaces}} इतिहासकारहरू सहमत छन् कि अदालतको निर्णय राष्ट्रका लागि ठूलो विपत्ति थियो किनकि यसले नाटकीय रूपमा तनावलाई भड्काएर गृहयुद्ध निम्त्यायो। यस फैसलाले लुइसियाना खरिद उत्पन्न क्षेत्रीय सङ्कट अन्तिमता ल्याउने उद्देश्य राखेको व्यापक रूपमा मानिन्छ, देशको कुनै पनि ठाउँमा दासहरू राख्ने संवैधानिक अधिकार सिर्जना गरेर, जबकि अफ्रिकी मूलका सबै मानिसहरूलाई स्थायी रूपमा मताधिकारबाट वञ्चित गर्दै, सामान्यतया विश्वास गरिएको कार्यमा स्पष्ट न्यायिक सक्रियता गठन गर्दछ। यसको प्रमाणमा प्रायः उद्धृत गरिएको मिसौरी सम्झौता उल्टाउन अदालतको निर्णय हो, जुन पहिले नै कान्सास-नेब्रास्का ऐनले प्रतिस्थापन गरिसकेको थियो र यसैले कानुनी रूपमा विवादास्पद मुद्दा थियो, किनकि पछिल्लो ऐन लोकप्रिय सार्वभौमिकता उचित प्रक्रिया निर्धारण गरिएको थियो, र यसैले मिसौरी सम्झौता जस्तै उल्टाउन सकिएन। सन् 1860 को संयुक्त राज्य अमेरिकाको चुनावको समयमा, रिपब्लिकन अदालतको कुनै क्षेत्राधिकार नभएको कारण पक्षपात र गैर-बाध्यकारीद्वारा भ्रष्ट भएको भन्दै फैसलालाई अस्वीकार गरे। उनीहरूका राष्ट्रपति पदका उम्मेद्वार [[अब्राहम लिङ्कन|अब्राहम लिंकन]] पहिले नै अस्तित्वमा रहेको बाहेक देशमा कतै पनि दासत्वलाई अनुमति नदिने बताए, जसले अदालतको फैसलालाई प्रत्यक्ष रूपमा खण्डन गऱ्यो। उनको चुनावलाई अन्तिम घटना मानिन्छ जसले दक्षिणी राज्यहरूलाई संघबाट अलग हुन बाध्य बनायो, जसले गृहयुद्धलाई भड्काएको थियो।<ref>{{Cite book|url=https://rowman.com/ISBN/9780739137604/Dred-Scott-and-the-Dangers-of-a-Political-Court|title=Dred Scott and the Dangers of a Political Court}}</ref> ⁶ <references />   == सन्दर्भहरूk == ks0gb8zyxs0hhx875shvzmnvw116gvt 1351532 1351527 2026-04-15T10:08:56Z Saroj 31493 {{अप्रशोधित यान्त्रिक अनुवाद}} 1351532 wikitext text/x-wiki {{अप्रशोधित यान्त्रिक अनुवाद}} '''ड्रेड स्कट बनाम स्यान्डफोर्ड''', ६० यू.एस. ३९३ (१८५७), संयुक्त राज्य अमेरिकाको सर्वोच्च अदालतको एक ऐतिहासिक फैसला थियो। यस निर्णयले अमेरिकी संविधानले अफ्रिकी मूलका अश्वेत नागरिकहरूलाई अमेरिकी नागरिकता प्रदान नगर्ने फैसला सुनाएको थियो, जसका कारण उनीहरूले संविधानप्रदत्त अधिकार र सुविधाहरू उपभोग गर्न पाएनन्। सर्वोच्च अदालतको इतिहासमा यस फैसलालाई स्पष्ट जातिवाद, न्यायिक सक्रियता र त्रुटिपूर्ण कानुनी तर्कको आधारमा व्यापक रूपमा निन्दा गरिन्छ। यसले कानुनी रूपमा दासप्रथालाई प्रश्रय दियो, जसले गर्दा चार वर्षपछि अमेरिकी गृहयुद्ध निम्त्याउन महत्वपूर्ण भूमिका खेल्यो। कानुनी विद्वान बर्नार्ड स्वार्ट्जका अनुसार यो सर्वोच्च अदालतका खराब निर्णयहरूको सूचीमा पहिलो स्थानमा पर्छ। मुख्य न्यायाधीश चार्ल्स इभान्स ह्युजले यसलाई अदालतको इतिहासमै 'सबैभन्दा ठूलो आत्मघाती कदम' को रूपमा व्याख्या गरेका छन्। मार्च 1857 मा सर्वोच्च अदालतले स्कटविरुद्ध 7-2 को फैसला जारी गऱ्यो। मुख्य न्यायाधीश रोजर बी. टेनीद्वारा लिखित एक रायमा, अदालतले फैसला गर्यो कि अफ्रिकी मूलका मानिसहरूलाई "संविधानमा 'नागरिक' शब्द अन्तर्गत समावेश गरिएको छैन, र समावेश गर्ने उद्देश्यले गरिएको छैन, अनि त्यसैले त्यो साधनले संयुक्त राज्यका नागरिकहरूलाई प्रदान गर्ने र सुरक्षित गर्ने कुनै पनि अधिकार र सुविधाहरू दावी गर्न सक्दैन"-विशेष गरी, अफ्रिकी अमेरिकीहरूलाई "अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता... सार्वजनिक सभा गर्ने... र हतियार राख्ने र बोक्ने" अन्य संवैधानिक रूपमा संरक्षित अधिकार र सुविधाहरूको साथ हकदार थिएन। सन् 1787 मा संविधानको मस्यौदाको समयदेखि अमेरिकी राज्य र स्थानीय कानूनहरूको विस्तारित सर्वेक्षणको साथ टानीले आफ्नो फैसलालाई समर्थन गरे जसले "सेतो जाति र उनीहरूले दासत्वमा परिणत गरेको बिचमा स्थायी र दुर्गम अवरोध खडा गर्ने उद्देश्य थियो" भनेर देखाउँदछ। किनभने अदालतले स्कट अमेरिकी नागरिक नभएको फैसला गरेको थियो, उनी कुनै पनि राज्यको नागरिक पनि थिएनन् र तदनुसार, अमेरिकी संविधानको धारा III ले अमेरिकी संघीय अदालतलाई मुद्दामा क्षेत्राधिकार प्रयोग गर्न सक्षम हुन आवश्यक पर्ने "नागरिकताको विविधता" कहिल्यै स्थापित गर्न सकेन।{{Sfnp|Chemerinsky|2019}} स्कट वरपरका ती मुद्दाहरूमा फैसला गरेपछि, टेनीले मिसौरी सम्झौता खारेज गरे किनभने, 36°30′ समानान्तरको उत्तरमा अमेरिकी क्षेत्रहरूमा दासत्वलाई निषेध गरेर, यसले अमेरिकी संविधानको पाँचौं संशोधन अन्तर्गत दास मालिकहरूको सम्पत्ति अधिकारमा हस्तक्षेप गऱ्यो।{{Spaces}}{{Spaces}} इतिहासकारहरू सहमत छन् कि अदालतको निर्णय राष्ट्रका लागि ठूलो विपत्ति थियो किनकि यसले नाटकीय रूपमा तनावलाई भड्काएर गृहयुद्ध निम्त्यायो। यस फैसलाले लुइसियाना खरिद उत्पन्न क्षेत्रीय सङ्कट अन्तिमता ल्याउने उद्देश्य राखेको व्यापक रूपमा मानिन्छ, देशको कुनै पनि ठाउँमा दासहरू राख्ने संवैधानिक अधिकार सिर्जना गरेर, जबकि अफ्रिकी मूलका सबै मानिसहरूलाई स्थायी रूपमा मताधिकारबाट वञ्चित गर्दै, सामान्यतया विश्वास गरिएको कार्यमा स्पष्ट न्यायिक सक्रियता गठन गर्दछ। यसको प्रमाणमा प्रायः उद्धृत गरिएको मिसौरी सम्झौता उल्टाउन अदालतको निर्णय हो, जुन पहिले नै कान्सास-नेब्रास्का ऐनले प्रतिस्थापन गरिसकेको थियो र यसैले कानुनी रूपमा विवादास्पद मुद्दा थियो, किनकि पछिल्लो ऐन लोकप्रिय सार्वभौमिकता उचित प्रक्रिया निर्धारण गरिएको थियो, र यसैले मिसौरी सम्झौता जस्तै उल्टाउन सकिएन। सन् 1860 को संयुक्त राज्य अमेरिकाको चुनावको समयमा, रिपब्लिकन अदालतको कुनै क्षेत्राधिकार नभएको कारण पक्षपात र गैर-बाध्यकारीद्वारा भ्रष्ट भएको भन्दै फैसलालाई अस्वीकार गरे। उनीहरूका राष्ट्रपति पदका उम्मेद्वार [[अब्राहम लिङ्कन|अब्राहम लिंकन]] पहिले नै अस्तित्वमा रहेको बाहेक देशमा कतै पनि दासत्वलाई अनुमति नदिने बताए, जसले अदालतको फैसलालाई प्रत्यक्ष रूपमा खण्डन गऱ्यो। उनको चुनावलाई अन्तिम घटना मानिन्छ जसले दक्षिणी राज्यहरूलाई संघबाट अलग हुन बाध्य बनायो, जसले गृहयुद्धलाई भड्काएको थियो।<ref>{{Cite book|url=https://rowman.com/ISBN/9780739137604/Dred-Scott-and-the-Dangers-of-a-Political-Court|title=Dred Scott and the Dangers of a Political Court}}</ref> ⁶ <references />   == सन्दर्भहरूk == jsf388qyiq3nv8dxj0tiziy6vcmuqpr 3 149776 1351530 2026-04-15T09:17:23Z नेपाली विकिपिडिया स्वागत 28168 [[ढाँचा:नमस्ते|स्वागतम्]] 1351530 wikitext text/x-wiki ==विकिपिडियामा स्वागत छ!== <div style="width: 99%; color: #111; {{box-shadow|0|1px|3px|rgba(0, 0, 0, 0.35)}} {{border-radius|2px}}"> <div style="overflow:hidden; height:auto; background: #fff; width: 100%; padding-bottom:18px;"> <div style="font-size: 36px; margin-top: 24px;margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height: 1.2em;">नमस्ते, Buddhi prasad sharmaज्यू</div> <div style="font-size: 24px; padding-top: 0px; margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:1.2em; color: #666; "> [[नेपाली विकिपिडिया]]मा हार्दिक [[विकिपिडिया:स्वागत|स्वागत]] छ! </div></div> <div style="vertical-align:middle; color: black; background-color:#fff"> <div style="display: flex; flex-flow: row wrap; background-color:#EAECF0; padding: 10px; padding-left: 25px; "> <div style="font-size: 18px; padding-top: 0px; margin-left: 0px; text-align: center; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:1.5em; color: #111; "> हालसम्म नेपाली विकिपिडियामा [[विशेष:Statistics|२९,६८७]] लेखहरू छन्। यसलाई बढाउन तपाईंको योगदानको आवश्यकता रहेको छ। आउनुहोस् तपाईं हामी सबै मिलेर नेपाली विकिपिडियालाई विश्वका अन्य प्रमुख [[:meta:List_of_Wikipedias/ne|भाषाका विकिपिडिया जत्ति कै धनी]] बनाऔँ। विकिपिडियाले कुनै पनि व्यक्तिलाई सम्पादन गर्ने अधिकार दिन्छ। मलाई आशा छ कि तपाईंले यहाँ मन पराउनुहुन्छ र योगदान गर्ने निर्णय गर्नुहुन्छ।</div> <div style="flex: 1 1 300px;"><br/> <div style="font-size: 17px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:1.2em; font-weight:normal;">[[चित्र:Symbol support2 vote.svg|25px|alt=|link=]] सुरुवात</div> <div style="font-size: 15px;"> * पहिले [[विकिपिडिया:विकिपिडियाको बारेमा|विकिपिडियाको परिचय पृष्ठ]] पढ्नुहोस्। * तपाईंले कसरी [[मद्दत:सहायता विषयसूचि|विकिपिडियामा योगदान गर्न सक्नुहुन्छ]] जान्नुहोस्। * आफ्नो परिचय दिनको लागि तपाईंको [[प्रयोगकर्ता:Buddhi prasad sharma|प्रयोगकर्ता पृष्ठ]] बनाउनुहोला ताकि हामी तपाईंलाई अझ राम्रोसँग चिन्न सक्छौँ। (परिचय दिइरहनु आवश्यक नै भने छैन) </div> </div> <div style="flex: 1 1 300px;"><br/> <div style="font-size: 17px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:1.2em; font-weight:normal;">[[चित्र:Artículo bueno-blue.svg|25px|alt=|link=]] सुझावहरू</div> <div style="font-size: 15px;"> * कृपया [[विकिपिडिया:स्वशिक्षा/वार्तालाप पृष्ठ|वार्तालाप पृष्ठ]]मा चारवटा वक्र (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>) प्रयोग गरि हस्ताक्षर गर्नुहोला। यसो गर्नाले वार्तालाप पृष्ठमा स्वत: तपाईंको नाम, वार्ता पृष्ठसूत्र र मिति थपिने छ। * यदि तपाईंलाई विकिपिडियामा केही समस्या परेको छ भने आफ्नो वार्तालाप पृष्ठमा <code>'''<nowiki>{{मद्दत}}</nowiki>'''</code> राख्नु होला। हाम्रा प्रयोगकर्ताहरूले तपाईंको समस्याको समाधान बताउने छन्। * नयाँ पृष्ठहरू [[विकिपिडिया:स्वशिक्षा/सम्पादन|सम्पादन गर्दा]] वा [[विकिपिडिया:कसरी लेख बनाउने?|सिर्जना गर्दा]], [[विकिपिडिया:स्वशिक्षा/सन्दर्भ|सन्दर्भ]]हरू थप्दा वा मेटाउँदा गल्ती गर्न डराउनु पर्दैन किनकि गल्ती जो कोहीबाट हुन् सक्छ। </div> </div> </div> <div style="padding: 10px; padding-left: 25px; "> <div style="text-align: center;"> {{clickable button 2|विकिपिडिया:कसरी लेख बनाउने?|कसरी लेख बनाउने?|class=mw-ui-constructive center}} </div> <div style="text-align: center;"> {{clickable button 2|विकिपिडिया:चिया घर|यदि तपाईंसँग प्रश्नहरू छन् भने यहाँ सोध्नुहोस्|class=mw-ui-constructive center}} </div> </div> </div> </div> '''स्वागतम्''', हामी नेपाली विकिपिडियामा तपाईंको सम्पादनको लागि पर्खिरहेका छौँ! -- [[User:नेपाली विकिपिडिया स्वागत|नेपाली विकिपिडिया स्वागत]] ([[User talk:नेपाली विकिपिडिया स्वागत|कुरा गर्नुहोस्]]) १५:०२, १५ अप्रिल २०२६ (नेपाली समय) hx3pu46nraac5r480xs5yl8a4udrac0 3 149777 1351535 2026-04-15T11:09:57Z ~2026-19005-53 77778 /* यसलाई अब बाहिर पनि नदेखिने गरि हटाइदिनुहोला, जुन दिन राख्नुपर्ने हो अवस्था आए राखौंला */ नयाँ खण्ड 1351535 wikitext text/x-wiki == यसलाई अब बाहिर पनि नदेखिने गरि हटाइदिनुहोला, जुन दिन राख्नुपर्ने हो अवस्था आए राखौंला == यसलाई अब बाहिर पनि नदेखिने गरि हटाइदिनुहोला, जुन दिन राख्नुपर्ने हो अवस्था आए राखौंला [[विशेष:Contributions/&#126;2026-19005-53|&#126;2026-19005-53]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:&#126;2026-19005-53|वार्तालाप]]) १६:५४, १५ अप्रिल २०२६ (नेपाली समय) bsrcw9hdpfaabp2tz6b3arn8rpu8f7y