विकिपिडिया newiki https://ne.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%E0%A5%8D%E0%A4%AF_%E0%A4%AA%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0 MediaWiki 1.46.0-wmf.24 first-letter मीडिया विशेष वार्तालाप प्रयोगकर्ता प्रयोगकर्ता वार्ता विकिपिडिया विकिपिडिया वार्ता चित्र चित्र वार्ता मीडियाविकि मीडियाविकि वार्ता ढाँचा ढाँचा वार्ता मद्दत मद्दत वार्ता श्रेणी श्रेणी वार्ता पोर्टल पोर्टल वार्ता मस्यौदा मस्यौदा वार्ता TimedText TimedText talk मोड्युल मोड्युल वार्तालाप Event Event talk 0 2739 1352097 1350239 2026-04-22T06:02:21Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352097 wikitext text/x-wiki {{छोटो विवरण|कोशी प्रदेशको एक हिमाली जिल्ला}} {{Infobox settlement | type = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | name = सोलुखुम्बु जिल्ला | native_name = ཤར་ཁུམ་བུ་རྫོང | nickname = | motto = | image_skyline = Everest, Nuptse, Khumbu Glacier, Nepal, Himalayas.jpg | image_caption = [[काला पत्थर]]बाट देखिएको [[सगरमाथा]]को दृश्य | image_map = Solukhumbu district locator map.png | map_caption = सोलुखुम्बुको अवस्थिति | image_map1 = सोलुखुम्बु जिल्लाका स्थानीय तहहरू.png | map_caption1 = सोलुखुम्बु जिल्लाको विभाजन | coordinates = {{coord|27|20|39|N|86|0|21|E}} देखि {{coord|28|6|24|N|87|0|1|E}} सम्म | subdivision_type = देश | subdivision_name = {{NPL}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[कोशी प्रदेश]] | parts_type = [[नेपालका स्थानीय तहहरू|स्थानीय तह]] | parts_style = coll | p1 = [[नगरपालिका|'''नगरपालिका''']] | p2 = [[सोलुदुधकुण्ड नगरपालिका|सोलुदुधकुण्ड]] | p17 = [[गाउँपालिका|'''गाउँपालिका''']] | p18 = [[थुलुङ दुधकोशी गाउँपालिका|थुलुङ दुधकोशी]] | p19 = [[नेचासल्यान गाउँपालिका|नेचासल्यान]] | p20 = [[दुधकोशी गाउँपालिका|दुधकोशी]] | p21 = [[महाकुलुङ गाउँपालिका|महाकुलुङ]] | p22 = [[सोताङ गाउँपालिका|सोताङ]] | p23 = [[खुम्बु पासाङल्हामु गाउँपालिका|खुम्बु पासाङल्हामु]] | p24 = [[लिखु पिके गाउँपालिका|लिखु पिके]] | established_title = स्थापना | established_date = वि.सं २०१८ | seat_type = सदरमुकाम | seat = [[सल्लेरी, सोलुखुम्बु|सल्लेरी]] | leader_title = | leader_name = | leader_party = | leader_title2 = [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|संसदीय निर्वाचन क्षेत्र]] | leader_name2 = १ | leader_title3 = [[प्रदेश सभा (नेपाल)|प्रादेशिक निर्वाचन क्षेत्र]] | leader_name3 = २ | leader_title4 = | leader_name4 = | government_type = [[जिल्ला समन्वय समिति (नेपाल)|जिल्ला समन्वय समिति]] | governing_body = जिसस, सोलुखुम्बु | area_total_km2 = ३३१२ | elevation_min_m = ६०० | elevation_max_m = ८८४८ | population_as_of = २०२१ | population_total = १०४८५१ | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = घरधुरी | population_blank1 = २३,७५८<ref name=solu>{{Cite web|url=https://nepalmap.org/profiles/district-11-solukhumbu/|title=NepalMap profile: Solukhumbu}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181015114544/https://nepalmap.org/profiles/district-11-solukhumbu/ |date=2018-10-15 }}</ref> | demographics_type1 = [[जनसाङ्ख्यिकी]] | demographics1_title1 = जातीय समूहहरू | demographics1_info1 = {{hlist|[[राई]]|[[शेर्पा]]|[[क्षेत्री]]|[[तामाङ]]|[[कुलुङ]]|[[कामी]]|[[मगर]]|[[ब्राह्मण]]|[[राई जाति|नाछिरिङ]]|[[नेवार]]|[[दमाई]]| [[राई जाति|थुलुङ]]}} | demographics1_title2 = महिला [[♀]] | demographics1_info2 = ५२% | demographics_type2 = [[मानव विकास सूचकाङ्क]] | demographics2_title1 = प्रतिव्यक्ति आय (अमेरिकी डलर) | demographics2_info1 = $१,८४१ | demographics2_title2 = गरिबी दर | demographics2_info2 = २५.७ | demographics2_title3 = साक्षरता दर | demographics2_info3 = ६४% | demographics2_title4 = औसत आयु | demographics2_info4 = ६८.८ | timezone1 = [[नेपाली समय]] | utc_offset1 = +०५:४५ | postal_code_type = हुलाक कोड | postal_code = ५६०००, ५६०१० | area_code_type = टेलिफोन कोड | area_code = ३८ | website = {{URL|ddcsolukhumbu.gov.np}} }} [[File:Solukhumbu7.JPG|thumb|सोलुखुम्बु जिल्लाको हिमाली मार्ग]] '''सोलुखुम्बु जिल्ला''' ([[शेर्पा भाषा|शेर्पा]] भाषा: {{bo-textonly|ཤར་ཁུམ་བུ་རྫོང་།}}, Wylie: ''shar khum bu dzong'' ), [[नेपाल]]को [[पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्र|पूर्वाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[सगरमाथा]] अञ्चलको उत्तरी भागमा अवस्थित हिमाली जिल्ला हो। विश्व सम्पदा सूचीमा सुचिकृत नेपालको पहिचान ([[शेर्पा भाषा|शेर्पा]] भाषा: {{bo-textonly|ཇོ་མོ་གླང་མ།}}, Wylie: ''jo mo glang ma'' ) [[सगरमाथा]] हिमाल यसै जिल्लामा पर्दछ। पूर्वाञ्चलमा सडक सुविधासँग आवद्ध भएको मात्र जिल्ला भएतापनि यहाँका मनोरम हिमशिखर र उच्च पर्वतीय क्षेत्र विश्व मानचित्रमा नै प्रसिद्ध रहेको छन। यस जिल्लालाई पर्यटकहरूको सांग्रिला भनेर पनि चिनिन्छ। विश्वका साहसी तथा प्राकृतिक तथा सांस्कृतिक विषयमा चाख राख्नेहरूको लागि यस जिल्लाले सधै आकर्षित गरिरहेको पाइन्छ। यस जिल्ला पूर्वाञ्चलका जिल्लाहरूमा सबभन्दा कम जनघनत्व भएको जिल्लामा पर्दछ। यो जिल्लामा ३१ वटा गाउँ विकास समितिहरू छन र १ नगरपालिका छ। ==जिल्लाको नामाकरण== * जब नेपाल उपत्यकाबाट किंरातहरु पराजित भए त्यसपछि तिनीहरु पुर्वतिर लागे । त्यसबखतमा पुर्वका तीन गुफामा बसी सिकार खेली आफ्नो जिवीकोपार्जन गर्न थाले । किंरात राई “थुलुङ्ग” भाषा अनुसार "सुले” भन्नाले तीन र “खोम बु” भन्नाले गुफा छ भनेको हो, जुन "सुले खोम बु” भन्ने वाक्य पछि अपभ्रंश भई सोलुखुम्बु हुन गएको हो । * किराँती भाषामा पश्चिम तर्फबाट आई माँझ किराँतमा बस्नेलाई खुम्बुङवा भनिन्थ्यो र तिब्बती भाषाको शर शब्द थपिदा शरखुम्बु भएको र सो शब्द अपभ्रश भएर सोलुखुम्बु बनेको विश्वास गरिन्छ। * सोलुखुम्बु जिल्लाको सदरमुकाम क्षेत्रमा बग्ने [[सोलु नदी]] र उत्तरस्थित खुम्बुला हिमालको काखमा खुम्बु उपत्यका रहेको र सो शब्दबाट नै सोलुखुम्बु नामकरण भएको किम्बदन्ती पनि पाइन्छ। * [[तिब्बती भाषा|तिब्बती]] र [[शेर्पा भाषा|शेर्पा]] भाषामा ({{bo-textonly|ཤར་ཁུམ་བུ།}}) ''शर-खुम-बु'' भन्नाले पूर्व तर्फको पवित्र भूमि जनाउँछ र यही शब्द अपभ्रंश भएर ''सोलुखुम्बु'' भएको मानिन्छ। ==भौगोलिक अवस्था== [[File:Solu Salyan.jpg|thumb|सोलु सल्यान गाविस]] * अक्षांश:- २७ डिग्री २०' ३९' देखि २८ डिग्री ६' २४' उत्तर * देशान्तर:- ८६ डिग्री ०' २१' देखि ८७ डिग्री ०' १' पूर्व * सिमाना:- पूर्व-[[सङ्खुवासभा जिल्ला|सङ्खुवासभा]] र [[भोजपुर जिल्ला, नेपाल|भोजपुर जिल्ला]],पश्चिम-[[दोलखा जिल्ला|दोलखा]] र [[रामेछाप जिल्ला]], उत्तर-[[चीन]]को [[तिब्बत]], दक्षिण-[[ओखलढुङ्गा जिल्ला|ओखलढुङ्गा]] र [[खोटाङ जिल्ला]] * क्षेत्रफल:- ३,३९,७७६ हेक्टर * औसत लम्बाइ:- * औसत चौडाइ:- * भौगोलिक विभाजन:- हिमाली क्षेत्र * सबभन्दा अग्लो स्थान:- ८८४८ मिटर [[सगरमाथा]] हिमाल * सबभन्दा होचो स्थान:- ६०० मिटर तुइनटार * सदरमुकाम:- [[दुधकुण्ड]] विश्वको सबैभन्दा अग्लो भूभाग ८,८४८ मिटर उचाई देखि ६०० मिटर उचाईको तुइनटार भूभाग यसै जिल्लामा पर्दछ। विभिन्न उच्च पर्वतीय हिमाली श्रृखला डाँडापाखा खोंच, वेशी, खोल्सा, ताल तलैया विभिन्न किसिमका जडीबुटी खानी कस्तुरी दुर्लभ वन्यजन्तु र सांस्कृतीक सम्पदाको धनी जिल्ला हो। यस जिल्लाको उत्तरमा चीनको स्वशासित क्षेत्र तिब्बत पर्दछ भने पूर्वमा भोजपुर र संखुवासभा पश्चिममा दोलखा र रामेछाप दक्षिणमा ओखलढुंगा र खोटाङ जिल्लाहरू पर्दछन। यस जिल्लाको कूल क्षेत्रफल ३३९७७६ हेक्टर रहेको छ। यस मध्ये १९२५११ हेक्टर उच्च हिमाली क्षेत्र र १४४४६४ हेक्टर उच्च पहाडी क्षेत्रले ओगटेको छ। == प्रशासनिक विभाजन == जिल्लामा १ नगरपालिका, ७ गाउँपालिका गरि ८ वटा [[नेपालमा स्थानीय सरकार|स्थानीय तह]]हरू रहेका छन्।<ref>{{cite web |title=स्थानिय तह |url=https://sthaniya.gov.np/gis/ |access-date=२० असोज २०८२ |publisher=सङ्घीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालय |language=नेपाली}}</ref> {| class="wikitable sortable" |+सोलुखुम्बु जिल्लाका स्थानीय तहहरू !क्रम !स्थानीय तहहरू !समावेश गाविसहरू !वडा सङ्ख्या !केन्द्र !जनसङ्ख्या ([[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|वि.सं २०७८]]) !क्षेत्रफल (वर्ग<br>किमी) !जनघनत्व (वर्ग<br>किमी) |- |१ |[[सोलुदुधकुण्ड नगरपालिका]] |[[सल्लेरी, सोलुखुम्बु|सल्लेरी]], [[बेनी, सोलुखुम्बु|बेनी]], [[तामाखानी]], [[गार्मा]], [[टाप्टिङ]], [[तिङ्गला]], [[गोराखानी]] र [[टाक्सिन्दु]] |११ |[[सल्लेरी, सोलुखुम्बु|सल्लेरी]] |२५,६७८ |५३८.०९ |४८ |- |२ |[[माप्य दुधकोशी गाउँपालिका]] |[[जुभिङ]], [[बासा]], [[काँकु]] र [[बाकु, सोलुखुम्बु|बाकु]] |७ |[[बासा]] |१२,६४८ |१६३.६३ |७७ |- |३ |[[खुम्बु पासाङल्हामु गाउँपालिका]] |[[खुम्जुङ]], [[बासा]], [[जुभिङ]] (१,५,७-९) र [[चौँरीखर्क|चौंरीखर्क]] |५ |[[चौँरीखर्क]] |८,७२० |१,५३९.११ |५.७ |- |४ |[[थुलुङ दुधकोशी गाउँपालिका]] |[[नेले]], [[काङ्गेल]], [[पञ्चन]], [[जुबु]], [[मुक्ली]], [[देउसा]] र [[लोखिम]] |९ |[[मुक्ली]] |१८,३५४ |१४४.६ |१३० |- |५ |[[नेचासल्यान गाउँपालिका]] |[[सल्यान, सोलुखुम्बु|सल्यान]], [[नेचाबेतघारी]] र [[नेचाबतासे]] |५ |[[नेचाबेतघारी]] |११,३८१ |१४४.६ |७९ |- |६ |[[महाकुलुङ गाउँपालिका]] |[[गुदेल]], [[छेस्काम]] र [[बुङ]] |५ |[[बुङ]] |११,८४७ |६४८.०५ |१८ |- |७ |[[लिखु पिके गाउँपालिका]] |[[गोली]], [[चौलाखर्क]] र [[भाकाञ्जे]] |५ |[[चौलाखर्क]] |५,३३४ |१२४.३८ |४३ |- |८ |[[सोताङ गाउँपालिका]] |[[सोताङ]], [[गुदेल]] (८ र ९) र [[पावै]] |५ |[[सोताङ]] |९,०२५ |१०३ |८८ |} [[File:NepalSolukhumbuDistrictmap.png|thumb|सोलुखुम्बु जिल्लाका पूर्व गाविसहरूको नक्सा]] ==भौगोलिक विभाजन== डाँडाकाँडा, भिरपाखा, खोल्सा-खोल्सी, वन-जङ्गल, टार, बेसी आदि विविधतायुक्त धरातलीय स्वरूप भएको यस जिल्लालाई मुख्य रूपमा तीन भागमा विभाजन गर्न सकिन्छ। ===हिमाली क्षेत्र=== यस प्रदेशमा [[महालङ्गुर हिमशृङ्खला|महालङ्गुर]] र अन्य हिमश्रृङ्खलाहरू पर्दछन। विश्वको सर्वोच्च चुचुरा [[सगरमाथा]] हिमाल यसै प्रदेशमा पर्दछ। यस जिल्लाको प्रमुख गौरवको रूपमा रहेको यो क्षेत्र पर्वतारोहण र दृष्यावलोकनका लागि विश्व प्रसिद्ध छ। उच्च हिमाली क्षेत्र यस प्रदेशमा महालंगुर र अन्य हिमश्रृंखलाहरू पर्दछन् । विश्वको सर्वोच्च चुचुरा ([[शेर्पा भाषा|शेर्पा]]भाषा: {{bo-textonly|ཇོ་མོ་གླང་མ།}}, Wylie: ''jo mo glang ma'' ) [[सगरमाथा]] यसै क्षेत्रमा पर्दछ । महालंगुर श्रृंखलाको शिखर सगरमाथा (८८४८ मि.) शिरमा रहेको छ । अन्य प्रमुख हिमशिखरहरूमा {{bo-textonly|ལྷོ་རྩེ།}} ल्होचे (८५१६ मि.), चोयु (८२०१ मि.), ग्याचुङगाङ (७९५२ मि.), {{bo-textonly|ནུབ་རྩེ།}} नुबचे (७८५५ मि.), चामलाङमा (७२७६ मि.), पुमोरी (७१६१ मि.), आमाडव्लम (६८१२ मि.), थाम्सेर्कु (६६२३ मि.), नुम्बुर (६९५७ मि.), ल्होचेशर (८४०० मि.), पासाङ्गल्हामू (७३५१ मि.) पर्दछन् । यस जिल्लाको प्रमुख गौरवको रूपमा रहेको यो क्षेत्र पर्वतारोहण र दृष्यावलोकनका लागि विश्व प्रसिद्ध छ । ===उच्च पर्वतीय क्षेत्र=== खुम्बु तथा वरीपरीका उच्च उपत्याकाहरू यसै प्रदेशमा पर्दछन्। फापर उवा आलु आदिको खेती हुने शेर्पा जातिको मुख्य वसोवास रहेको यस क्षेत्रमा पर्ने प्रमुख स्थानहरू पर्यटन व्यबसायको लागि अति उर्वर मानिन्छ। मेरापिक, पिकेडाँडा, कालापत्थर, मौले खर्क, दुधपोखरी, लामचुरा, धर्मपिक, रात्नाङ्गे डाँडा आदि स्थानहरू यस क्षेत्रमा पर्ने महत्त्वपूर्ण स्थान मानिन्छ। ===मध्य पहाडी क्षेत्र=== जिल्लाको अधिकांश आवादी भएको यो क्षेत्र हावापानी दृष्टिकोणले अत्यन्त राम्रो छ। यस भागमा मकैं कोदो तोरी आलु तथा फलफूलमा उच्च स्थानमा स्याउ र दक्षिणी क्षेत्रमा सुन्तला खेती गरिन्छ। यस जिल्लाका दुधकोशी लिखु सोलु आदि प्रमुख नदी तथा खोलाहरूको किनारामा धान खेती हुन्छ। ==हावापानी== हावापानीको वर्गीकरण अनुसार यस जिल्लाको हावापानीलाई २ भागमा विभाजन गरिएको छ। न्यूनतम ९०० मिटरदेखि अग्लिन शुरु भै विश्वको सर्वोच्च शिखर सगरमाथा ८,८४८ मिटर सम्मको उचाईमा फैलिएको यस जिल्लाको आधाभन्दा वढी ५७ प्रतिशत भूभाग उच्च हिमाली क्षेत्रमा पर्ने हुँदा मुख्यतया यस जिल्लाको हावापानी चिसो रहेको छ। यस जिल्लाको दक्षिणी भूभागमा अवस्थित मध्य पहाडी क्षेत्रमा समशितोष्ण हावापानी पाइन्छ। यस जिल्लाको वार्षिक औसत वर्षा सरदर १६६१.१ मिलिमिटर रहेको छ भने वार्षिक अधिकतम तापक्रम सरदर ११.५ डिग्री सेल्सियस र न्यूनतम तापक्रम सरदर १.८ डिग्री सेल्सियस रहेको छ। ==जल सम्पदा== यस जिल्लामा रहेका प्रमुख नदीनालाहरू दुधकोशी नदी, इङ्खुखोला, सोलुखोला, बेनीखोला, हँगाखोला, चिम्दिङ्गखोला, सिसाखोला, साथै [[नुब्चे]], [[ल्होचे]] र खुम्बु हिमनदी प्रमुख छन। त्यस्तै यस जिल्लाका मुख्य ताल कुण्डहरूमा दुधकुण्ड, दुधपोखरी, जालिमपोखरी, पाँचपोखरी र साल्पापोखरी आदि पर्दछन। ==व्यापारिक महत्त्वका स्थानहरू== [[File:Nepali airport Solu.jpg|right|200px|thumb|सोलुखुम्बुमा रहेको विमानस्थल]] सदरमुकाम [[सल्लेरी, सोलुखुम्बु|सल्लेरी]] बजार यस जिल्लाको दक्षिण भागमा पर्ने मुख्य वजार हो। यस स्थानमा दैनिक उपभोग्य वस्तुका साथै विदेशी सामान र मुलत गलैचाको समेत व्यापार हुने गर्दछ। जिल्लाको अर्को प्रमुख वजारका रूपमा सगरमाथाको प्रवेश द्वारको रूपमा रहेको [[नाम्चे बजार]] पर्दछ। पर्यटकीय बजारको रूपमा रहेको यस बजारमा सुविधा सम्पन्न होटलहरू रहेका छन्। यहाँ मुख्य रूपमा उत्तरी सिमा क्षेत्र [[तिब्बत]]बाट समेत व्यापार गरिन्छ। यस बाहेक यस जिल्लाका अन्य साना बजारहरूमा [[नेचाबेतघारी]] गाविसमा पर्ने नेचा बिहिबारे बजार, [[नेले]] बजार, [[सोताङ|सोताङ्ग]] बजार, [[टाप्टिङ|टाप्टिङ्ग]] गाविस [[खाम्दिङ्]] हाट, [[भाकाञ्जे]]को किन्जा बजार, [[बासा]]को सोमबारे हाट, [[सल्यान, सोलुखुम्बु|सल्यान]] गाविसको बुधबारेहाट, [[चौँरीखर्क|चौंरीखर्क]]को [[लुक्ला बजार]], [[बुङ|बुङ्ग]] गाविसको बुङ्ग बजार पनि व्यापारिक दृष्टिकोणले महत्त्वपूर्ण मानिन्छ। ==प्रमुख धार्मिक क्षेत्र== यस जिल्लामा हिन्दू तथा बौद्धमार्गीहरूले मान्दै आएका धार्मिक स्थलहरू प्रशस्त संख्यामा रहेका छन्। हिन्दू धर्मावलम्बीहरूले मानिआएका प्रमुख देवीदेवताका स्थलहरू देहाय बमोजिम रहेका छन्। *श्री वालेश्वर महादेव मन्दिर *ज्वालामाइदेवीको मन्दिर *पाचकन्यास्थान *कालिका देवी स्थान *दुधकुण्डेश्वर महादेव *ठकुमाल देवीस्थान,कांगेल सोलुखुम्बु *सिद्धनाथ मन्दिर, भेडीश्वोर वागेश्वरी स्थान *जाल्पा देवीस्थान, शिवालय वज्रगुम्बा मन्दिर *सिंहकाली देवी स्थान *गुप्तकालीका देवीको मन्दिर *कालिकादेवी, जालपादेवी, सिंहदेवी मन्दिर (नेचा बेतघारी) *सल्यान स्थित महादेब मन्दिर कोटिहोम प्रचार प्रसारको अभावमा ओझेलमा परेको एउटा धार्मिक स्थल हो दुधकुण्ड । नेपालमा दुधकुण्ड जस्ता थुप्रै धार्मिकस्थलहरु छन् जसले राम्रो प्रचार पाएका छन् र स्वदेशी तथा विदेशी पर्यटकहरूको ओइरो लाग्ने गर्छ । सोलुखुम्बु जिल्लाको टाक्सिन्दु गा.वि.स. मा अवस्थित यो पवित्र धार्मिक स्थल पर्यटनको दृष्टिले एउटा सुन्दर गन्तव्य बन्न सक्छ । चार हजार ६ सय मिटरको उचाइमा रहेको दुधकुण्डमा हरेक भाद्र जनै पूर्णिमामा भव्य मेला लाग्ने गर्छ । केही दर्शनार्थीहरु आफ्नो समयानुकुल।एक दिन अगावै अर्थात चतुर्दशीकै दिन दर्शन गरेर फर्कने गर्छन् । यहाँ सोलुखुम्बु लगायत अन्य।छिमेकी जिल्लाका श्रद्धालु भक्तजनहको भीड लाग्छ । नुम्बुर हिमालको काखमा रहेकाले यसको सौन्दर्य अझ बढेको छ । उच्च ठाउँको कठ्याङ्ग्रिदो जाडोको पनि कुनै पर्वाह नगरी तीर्थालुहरु दर्शनका लागि यहाँ आउछन् । युवा युवतीदेखि बृद्धबृद्धासम्म दर्शन गर्न यहाँ आउछन् । मनले चिताएको काम पूरा हुने, सन्तान प्राप्ति हुने, धनलाभ हुने जस्ता धार्मिक विश्वास रहेको छ । दुधकुण्ड यस्तो। ठाउँ हो जहाँ हामीले स्वणीम आनन्दको अनुभूति गर्न सक्छौं । सारा दुख, दर्द, पीर–व्यथा आदि भुल्न सकिन्छ । यहाँ सुरक्षाका बारेमा ढुक्क भएर जान सकिन्छ । लेक लागेर बिरामी भए पनि रेडक्रसले निशुल्क रूपमा स्वास्थ्य शिविर सञ्चालन गरेको हुन्छ । त्यस्तै कुनै पनि अप्रिय घटना घट्न नदिनका लागि सेना र प्रहरी खटाइएका हुन्छन ् । खाना र बस्नका लागि अस्थायी होटलहरु खोलिएका छन् ।नेपालमा हजारौंको सङ्ख्यामा विदेशी पर्यटकहरु आउछन् । जसमध्यको केही अंश मात्र यहाँ भ्रमण गर्न गएमा दुधकुण्डको प्रचार त हुने नै भयो यसका अलवा यस क्षेत्रका बासिन्दाको जीवनस्तरमा सुधार आउन जान्छ । अहिले नगण्य रूपमा विदेशी पर्यटकहरु दुधकुण्ड जाने गरेका देखिन्छन् । यसलाई ट्रेकिङ रुटको रुप दिन अझै सकिएको छैन । हिमालको दृष्यमा रमाउन चाहने पर्यटकका लागि अन्नपूर्ण आधार शिविर पुग्नै पर्दैन । किनकि दुधकुण्डबाटै हिमालको रमणीय दृष्य मज्जाले अवलोकन गर्न सकिन्छ । थोरै खर्चमा हिमालमको मनमोहक दृष्यको मज्जा लिन जो कोही पनि एक पटक जानै पर्ने ठाउँ हो दुधकुण्ड ।एक पटक गएपछि पटक पटक जाऊँ जाऊँ लाग्ने बनाउछ । दुधकुण्डमा पानीको रङ दुध जस्तै भएकाले यसलाई दुधकुण्ड भनिएको भनाइ छ । यसको उत्पति कहिले भएको हो यसका बारेमा कसैले पनि भन्न सकेको छैन । नेपाल रेडक्रस सोसाइटी उपशाखा टाक्सिन्दुमा सल्लाहकार छोङबा शेर्पाका अनुसार पृथ्वीको उत्पतिसँसँगै यसको उत्पति।भएको हुन सक्छ । यस कुण्डमा कति घनमिटर पानी अटेको छ भनेर पनि अलिलेसम्म मापन गरिएको पाइदैन । जे भए पनि त्योसँग पर्यटकले कुनै सवाल राख्दैनन् । यसको अपार सौन्दर्यमा रम्नमै यहाँ पुग्ने मानिस व्यस्त हुने छन् । परापूर्व कालदेखि दुधकुण्ड मेला जाने गरिएको छ । तीनदेखि पाँच दिनसम्म समय छुट्याएर यहाँ दर्शन गर्ने उद्देश्य लिएर मानिसहरु यस पवित्र भूमिमा आउने गर्छन् । वास्तवमा ती तीर्थयात्रीहरु पर्यटक नै रहेछन् । हामीले थाहै नपाई आन्तरिक पर्यटनलाई माथि उठाइरहेका रहेछौ्रं । दुधकुण्डलाई प्रचार प्रसारमा ल्याउनु पर्ने आवश्यकतालाई पछिल्लो समयमा आएर धेरैले चासो दिन थालेको पाइएको छ । विभिन्न सञ्चार माध्यमका सञ्चारकर्मीहरु त्यहाँ देखिए । नेपाल टेलिभिजन, खुलासा टेलिभिजन, एभिन्युज, सोलु अनलाइन,सोलुखुम्बु अनलाइन जस्ता सञ्चार माध्यमका सञ्चारकर्मीहरूको उपस्थिति थियो ।।उसरी पर्दामा नआएका अथवा कम आएका महत्त्वपूर्ण स्थलहरूलाई संसारभरि चिनाउने उत्तरदायित्व सञ्चार माध्यमहरूले लिन जरुरी छ । आमसञ्चारको विकास र विस्तारले संसारलाई एउटा ग्वबल भिलेजको रूपमा परिणत भइसकेको छ । यसर्थ विभिन्न महत्त्वपूर्ण धार्मिक स्थलहरूको प्रबद्र्धन।गर्न सजिलो भएको छ । पर्यटनमा लागि पदयात्रा सुरु भई सके पनि यो सुरुवात मात्र भएको हो । यसलाई व्यवस्थित रुट बनाउन अझै धेरै व्यवस्थापनको खाँचो छ । स्थायी होटल तथा लजहरु खोल्न आवश्यक छ। र होटल तथा लजहरु खोल्न सम्भव नहुने ठाउँहरूमा सुविधा।सम्पन्न क्याम्पिङ स्थलहरु कनाउन सकिएको खण्डमा दुधकुण्डस्वदेशी तथा विदेशी पर्यटकका लागि उत्कृष्ट गन्तव्य बन्ने कुरामा दुई मत छैन । यसका लागि टाक्सिन्दुवासी र समग्र सोलुवासी जागरुक हुनु पर्छ । । == यो पनि हेर्नुहोस् == *[[सोलुखुम्बु जिल्लाभित्र रहेका सामाजिक क्लबहरू|सोलुखुम्बु जिल्लाभित्र रहेका सामाजिक क्लबहरु]] *[[नेपालको प्रशासनिक विभाजन|नेपालको क्षेत्रीय वर्गीकरण]] {{सोलुखुम्बु जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}} {{नेपालका जिल्लाहरू}} == सन्दर्भ == {{reflist}} ==बाह्य कडीहरू== {{incubator|kip/सोलुखुम्बु जिल्ला| http://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/kip/जीम_पाल खाम भाषाको विकिपिडिया}} [[श्रेणी:नेपालका जिल्लाहरू]] [[श्रेणी:कोशी प्रदेशका जिल्लाहरू]] k2er8vg13y47lcxo2el55t3sqna79x8 0 4318 1352046 1327650 2026-04-22T03:31:28Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352046 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian state or territory | name = सिक्किम | image_skyline = {{Photomontage | photo1a = Sunrise over Kangchenjunga.jpg | photo1b = Gurudongmar.Lake.jpg | photo2a = Rumtek Monastery 04.jpg | photo2b = Temi tea garden.jpg | photo3a = | spacing = 1 | color_border = white | color = white | size = 300 | foot_montage = }} | image_caption = (माथिबाट घडीको दिशामा) [[कञ्चनजङ्घा हिमाल]]; [[गुरुडोङ्गमर ताल]]; [[रुम्टेक मठ]]; [[टेमी चिया बारी]] | type = राज्य | image_seal = Seal of Sikkim.svg | etymology = नयाँ दरबार | nickname = "धानको उपत्यका" | motto = खाम सम वाङडु (तीन लोकको विजेता) | anthem = [[जहाँ बग्छ टिस्टा रङ्गीत]] | image_map = IN-SK.svg | region = उत्तरपूर्वी भारत | before_was = [[सिक्किम अधिराज्य]] | formation_date2 = formation1 | formation_date4 = सन् १९७५ मे १६ | capital = गान्तोक | largestcity = capital | districts = [[सिक्किमका जिल्लाहरू|६]] | Governor = [[लक्ष्मण आचार्य]] | Chief_Minister = [[प्रेमसिंह तामाङ]] | party = [[सिक्किम क्रान्तिकारी मोर्चा]] | legislature_type = एकसदनीय | assembly = [[सिक्किम विधान सभा]] | assembly_seats = ३२ | rajya_sabha_seats = १ | lok_sabha_seats = १ | judiciary = [[सिक्किम उच्च अदालत]] | area_total_km2 = 7096 | area_rank = २७औँ | length_km = 116 | width_km = 65 | elevation_m = 1,650 | elevation_max_m = 8,586 | elevation_max_point = [[कञ्चनजङ्घा हिमाल]]<ref>{{Cite web |date=2009-02-20 |title=Kangchenjunga - Peakware World Mountain Encyclcopedia |url=https://web.archive.org/web/20090220064113/http://www.peakware.com/peaks.html?pk=132 |access-date=2023-03-24 |website=web.archive.org}}</ref> | elevation_min_m = 280 | elevation_min_point = [[पश्चिम बङ्गाल]]सँगको सीमा<ref>{{Cite web |title=Sikkim Information |url=https://cus.ac.in/index.php/en/information-3/important-links/sikkim-information#:~:text=The%20terrain%20throughout%20Sikkim%20is,from%20subtropical%20to%20high%20alpine |access-date=2023-03-24 |website=cus.ac.in}}</ref> | population_footnotes = <ref name="Cens2011Up" /> | population_total = ६१०,५७७ | population_as_of = २०११ | population_rank = ३२औँ | population_density = 86 | population_urban = 25.15% | population_rural = 74.85% | 0fficial_Langs = {{hlist|[[नेपाली भाषा|नेपाली]]|[[सिक्किमी भाषा|सिक्किमी]]|[[लेप्चा भाषा|लेप्चा]]|[[अङ्ग्रेजी भाषा|अङ्ग्रेजी]]}}<ref name="langoff1">{{cite web |title=1977 Sikkim government gazette |url=https://www.sikkim.gov.in/stateportal/UsefulLinks/Gazette1977.pdf |website=sikkim.gov.in |publisher=Governor of Sikkim |access-date=22 July 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180722164022/https://www.sikkim.gov.in/stateportal/UsefulLinks/Gazette1977.pdf |archive-date=22 July 2018 |page=188 |language=en }}</ref><ref name="langoff">{{cite web |url=http://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM50thReport.pdf |page=109 |title=50th Report of the Commissioner for Linguistic Minorities in India |date=16 July 2014 |access-date=6 November 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180102211909/http://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM50thReport.pdf |archive-date=2 January 2018 |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160708012438/http://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM50thReport.pdf |date=8 July 2016 }}</ref> | additional_official = {{hlist|[[गुरुङ भाषा|गुरुङ]]|[[लिम्बू भाषा|लिम्बू]]|[[मगर भाषा|मगर]]|[[सुनुवार भाषा|सुनुवार]]|[[नेवारी भाषा|नेवारी]]|[[किराँती भाषा|राई]]|[[शेर्पा भाषा|शेर्पा]]|[[तामाङ भाषा|तामाङ]]}} | GDP_total = {{Increase}}{{INR}}३०,००० करोड ({{USD}}३.८ अर्ब) | GDP_year = २०१९-२० | GDP_rank = २९औँ | GDP_per_capita = {{Increase}}{{INRConvert|412754|lk=r}} | GDP_per_capita_rank = | HDI = {{Increase}} ०.७६४ {{color|#090|धेरै माथि}} | HDI_year = २०१९ | HDI_rank = १०औँ | literacy = {{Increase}} ८२.६% | literacy_year = २०११ | literacy_rank = १३औँ | sex_ratio = ८९०[[महिला|♀]]/१००० [[पुरुष|♂]] | sexratio_year = २०११ | sexratio_rank = १०औँ | iso_code = IN-SK | registration_plate = SK | website = www.sikkim.gov.in | mammal = [[हाब्रे]] | bird = [[चिलिमे (चरा)|चिलिमे]]<ref name="Dhar1999">{{Cite book | title = Tourism in Indian Himalaya | last = Dhar | first = T. N. |author2=S. P. Gupta | year = 1999 | publisher = Indian Institute of Public Administration | location = [[Lucknow]] | page = 192 | oclc = 42717797 }}</ref> | fish = [[केटली माछा]]<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/sikkim-declares-katley-as-state-fish/article36547120.ece|title=Sikkim declares 'Katley' as State fish|access-date=30 October 2022}}</ref> | flower = [[सुनखरी]]<ref>{{cite web | url=http://knowindia.gov.in/knowindia/national_symbols.php?id=16#sik | title=States and Union Territories Symbols | work=knowindia.gov.in | access-date=13 June 2016 | url-status=dead | archive-url=https://web.archive.org/web/20131112080035/http://knowindia.gov.in/knowindia/national_symbols.php?id=16#sik | archive-date=12 November 2013 | df=dmy-all }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131112080035/http://knowindia.gov.in/knowindia/national_symbols.php?id=16#sik |date=12 November 2013 }}</ref><ref>{{cite web | url=http://sikkimtourism.gov.in/Webforms/General/SikkimAtAGlance/FloraFauna.aspx | title=Flora and Fauna | work=sikkimtourism.gov.in | access-date=13 June 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160417083258/http://sikkimtourism.gov.in/Webforms/General/SikkimAtAGlance/FloraFauna.aspx | archive-date=17 April 2016 | url-status=dead | df=dmy-all }}</ref> | tree = [[हिउँपाते गुराँस]] | image_highway = SH IN-SK.png }} '''सिक्किम''' [[भारत]]को एउटा [[उत्तरपूर्वी भारत|उत्तरपूर्वी राज्य]] हो। यसको उत्तर र उत्तरपूर्वमा [[चीन]]को [[तिब्बत स्वायत्त क्षेत्र]], पूर्वमा [[भुटान]], पश्चिममा [[नेपाल]]को [[कोशी प्रदेश]] र दक्षिणमा [[पश्चिम बङ्गाल]]सँग सीमा जोडिएको छ। सिक्किम पनि [[सिलिगुडी|सिलिगुडी कोरिडोर]]को नजिक छ, जुन [[बङ्गलादेश]]को सिमाना छ। सिक्किम सबैभन्दा कम जनसङ्ख्या भएको र भारतीय राज्यहरू मध्ये दोस्रो सबैभन्दा सानो हो। पूर्वी [[हिमालय]]मा अवस्थित, सिक्किम [[लेकाली हावापानी|लेकाली]] र उपोष्णकटिबन्धीय हावापानी सहित यसको जैविक विविधताका लागि उल्लेखनीय छ, साथै [[कञ्चनजङ्घा हिमाल]], भारतको सबैभन्दा उच्च चुचुरो र पृथ्वीको [[विश्वका अग्ला हिमालहरू|तेस्रो उच्च स्थान हो]]। सिक्किमको राजधानी र सबैभन्दा ठुलो सहर [[गान्तोक]] हो। राज्यको लगभग ३५% [[कञ्चनजङ्घा राष्ट्रिय निकुञ्ज]]ले ओगटेको छ - एक युनेस्को [[विश्व सम्पदा क्षेत्र]]। १७औँ शताब्दीमा [[छोग्याल|नामग्याल वंश]]द्वारा [[सिक्किम अधिराज्य]]को स्थापना भएको थियो। यो [[छोग्याल]] भनेर चिनिने बौद्ध पुजारी-राजाहरूले शासन गरेका थिए। यो सन् १८९० मा [[ब्रिटिस राज|ब्रिटिस भारत]]को एक रियासत राज्य भयो। [[भारतीय स्वतन्त्रता सङ्ग्राम|भारतीय स्वतन्त्रता]] पछि, सिक्किमले सन् १९४७ पछि [[भारतीय अधिराज्य]] र सन् १९५० पछि [[भारत|भारतको गणतन्त्र]]को साथ आफ्नो संरक्षित स्थिति जारी राख्यो। यसले हिमालय राज्यहरू मध्ये उच्चदरको साक्षरता दर र प्रति व्यक्ति आयको आनन्द लियो। सन् १९७३ मा छोग्यालको दरबार अगाडि राजतन्त्र विरोधी दङ्गा भयो। सन् १९७५ मा, [[भारतीय सेना]]ले [[गान्तोक]] सहर कब्जा गरेपछि, [[सिक्किम राजतन्त्र जनमत सङ्ग्रह|एक जनमत सङ्ग्रह भयो जसले राजतन्त्रको विघटन]] र सिक्किमलाई भारतको २२औँ राज्यको रूपमा सामेल गर्यो। आधुनिक सिक्किम एक बहुजातीय र बहुभाषिक भारतीय राज्य हो। राज्यका आधिकारिक भाषाहरू [[अङ्ग्रेजी भाषा|अङ्ग्रेजी]], [[नेपाली भाषा|नेपाली]], [[सिक्किमी भाषा|सिक्किमी]] र [[लेप्चा भाषा|लेप्चा]] हुन्। राज्यमा संस्कृति र परम्पराको संरक्षणका लागि [[गुरुङ भाषा|गुरुङ]], [[लिम्बू भाषा|लिम्बू]], [[मगर भाषा|मगर]], [[सुनुवार भाषा|मुखिया]], [[नेवारी भाषा|नेवारी]], [[राई भाषा|राई]], [[शेर्पा भाषा|शेर्पा]] र [[तामाङ भाषा|तामाङ]]लाई थप आधिकारिक भाषाहरू समावेश गरिएको छ। अङ्ग्रेजी विद्यालयमा पढाइन्छ र सरकारी कागजातहरूमा प्रयोग गरिन्छ। प्रमुख धर्महरू [[हिन्दु धर्म|हिन्दु]] र वज्रयान [[बुद्ध धर्म|बौद्ध धर्म]] हुन्। सिक्किमको अर्थतन्त्र धेरै हदसम्म कृषि र पर्यटनमा निर्भर छ। २०१९ को रूपमा, राज्यको भारतीय राज्यहरूमध्ये पाँचौँ-सबैभन्दा सानो [[कुल ग्राहस्थ उत्पादन|कुल ग्राह्यस्थ उत्पादन]] थियो, यद्यपि यो सबैभन्दा छिटो-बढ्नेहरूमध्ये पनि हो। == नामकरण == सिक्किम नाम [[लिम्बू जाति|लिम्बू]] शब्दहरू सु "नयाँ" र खिम "महल" वा "घर" को संयोजन हो भन्ने विश्वास गरिन्छ।<ref>Ethnic Groups of South Asia and the Pacific: An Encyclopedia By James Minahan, 2012</ref> सिक्किमको [[तिब्बती भाषा|तिब्बती]] नाम ड्रेन्जोङ हो जसको अर्थ "चामलको उपत्यका" हो, जबकि [[सिक्किमी भाषा|भुटिया]]हरूले यसलाई बेउल डेमाजोङ भन्ने गर्छन्, जसको अर्थ "चामलको लुकेको उपत्यका" हो।<ref name="sikkimtourismintro">{{Cite web |title=Welcome to Sikkim – General Information |url=http://www.sikkimtourism.travel/Webforms/General/Introduction.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090120103953/http://sikkimtourism.travel/WebForms/General/Introduction.aspx |archive-date=20 January 2009 |access-date=16 May 2008 |publisher=Sikkim Tourism, Government of Sikkim |df=dmy-all }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120103953/http://sikkimtourism.travel/WebForms/General/Introduction.aspx |date=20 January 2009 }}</ref><ref name="Bell25">{{Cite book|title=Portrait of a Dalai Lama: the life and times of the great thirteenth|last=Bell|first=Charles Alfred|year=1987|publisher=Wisdom Publications|isbn=978-0-86171-055-3|page=25}}</ref> लोककथाका अनुसार राब्देन्टेलाई आफ्नो नयाँ राजधानी बनाएपछि भुटियाका राजा तेन्सुङ नामग्यालले दरबार बनाएर आफ्नी लिम्बू रानीलाई नाम राख्न भनेका थिएँँ।<ref name="Bell25" /> सिक्किमका मूल बासिन्दा [[लेप्चा मानिस]]हरूले यसलाई न्ये-मे-एल भन्थे, जसको अर्थ "स्वर्ग" हो। ऐतिहासिक [[भारतीय साहित्य]]मा, सिक्किमलाई इन्द्रकिल भनिन्छ, युद्ध देवता [[इन्द्र]]को बगैँचा।<ref>{{Cite book|title=Encyclopaedia of Indian literature vol. 2|last=Datta|first=Amaresh|orig-year=1988|year=2006|publisher=Sahitya Akademi|isbn=978-81-260-1194-0|page=1739}}</ref> == इतिहास == {{Main|सिक्किमको इतिहास}} [[लेप्चा मानिस|लेप्चाहरू]]लाई सिक्किमको प्रारम्भिक बासिन्दा मानिन्छ।<ref>{{Cite web |title=Lepchas and their Tradition |url=http://sikkim.nic.in/north/html/lepcha.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171017203541/http://sikkim.nic.in/north/html/lepcha.htm |archive-date=17 October 2017 |access-date=6 July 2013 |publisher=Sikkim.nic.in}}</ref> यद्यपि [[लिम्बू जाति|लिम्बू]] र [[मगर जाति|मगर]]हरू पनि [[ग्याल्सिङ जिल्ला|पश्चिम]] र [[नाम्ची जिल्ला|दक्षिण जिल्ला]]का दुर्गम भागहरूमा बसोबास गर्दै आएका थिएँ, जुन लेप्चाहरू [[गान्तोक जिल्ला|पूर्व]] र [[मङ्गन जिल्ला|उत्तर जिल्ला]]हरूमा बसोबास गर्थे।<ref>{{Cite book|title=Navigating Social Exclusion and Inclusion in Contemporary India and Beyond: Structures, Agents, Practices (Anthem South Asian Studies)|year=2014|last=Skoda|first=Uwe|publisher=Anthem Press|isbn=978-1-78308-340-4|page=137}}</ref> बौद्ध संत [[पद्मसम्भव]], जसलाई गुरु रिन्पोछे भनेर पनि चिनिन्छ, आठौँ शताब्दीमा यस भूमिबाट पार भएको भनिन्छ।<ref name="SikkimEcclDept">{{Cite web |title=History of Guru Rinpoche |url=http://sikkimeccl.gov.in/History/Legends/GuruRinpoche.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131109043422/http://sikkimeccl.gov.in/History/Legends/GuruRinpoche.aspx |archive-date=9 November 2013 |access-date=9 November 2013 |publisher=Sikkim Ecclesiastical Affairs Department}}</ref> === सिक्किम अधिराज्य === {{Main|सिक्किम अधिराज्य}}[[चित्र:Flag of Sikkim (1967-1975).svg|thumb|240px|सिक्किमको पुरानो [[राजतन्त्र]]को झन्डा|बायाँ]] ख्ये बुम्साका पाँचौँ पुस्ताका फुन्टसोग नामग्याल, १६४२ मा [[सिक्किम अधिराज्य|सिक्किमको राजतन्त्रको संस्थापक]] बने, जब उनलाई युकसोममा तीन पूज्य [[लामा]]हरूले सिक्किमको पहिलो [[छोग्याल]], वा पुजारी-राजाको रूपमा अभिषेक गरे।<ref>{{Cite book|title=Central Asia|year=2005|publisher=Area Study Centre (Central Asia), University of Peshawar. v. 41, no. 2|pages=50–53}}</ref> फुन्टसोग नामग्याल १६७० मा उनका छोरा, तेन्सुङ नामग्यालको उत्तराधिकारी बने, जसले राजधानी [[योकसम]]बाट राब्देन्ट्से (आधुनिक [[पेलिङ]]को नजिक) मा सारियो। १७०० मा, छोग्यालकी सौतेनी बहिनीको सहयोगमा [[भुटान|भुटानी]]हरूले सिक्किममाथि आक्रमण गरे, जसलाई सिंहासन अस्वीकार गरिएको थियो।<ref>{{Cite book|title=Central Asia|year=2005|publisher=Area Study Centre (Central Asia), University of Peshawar. v. 41, no. 2|pages=50–53}}</ref> भुटानीहरूलाई [[तिब्बती भाषा|तिब्बती]] जनताले धपाएका थिएँ, जसले दश वर्षपछि छोग्याललाई सिंहासन पुनर्स्थापित गरे। सन् १७१७ र १७३३ को बीचमा, राज्यले पश्चिममा नेपालीहरू र पूर्वमा भुटानीहरूद्वारा धेरै आक्रमणहरूको सामना गर्यो, जसको समापन नेपालीहरूद्वारा राजधानी राब्देन्ट्सको विनाशसँगै भयो। सन् १७९१ मा, [[चीन]]ले सिक्किमलाई समर्थन गर्न र [[गोरखा राज्य]]को विरुद्ध तिब्बतको रक्षा गर्न सेना पठायो।<ref name="StrategicSikkim1985">{{Cite book|title=Strategic Sikkim|last=Singh|first=O. P.|year=1985|publisher=Stosius/Advent Books|isbn=978-0-86590-802-4|page=42}}</ref> गोरखाको पछिल्ला पराजय पछि, चिनियाँ [[चिङ वंश]]ले सिक्किममा आफ्नो नियन्त्रण स्थापित गर्यो।<ref name="StrategicSikkim1985" /> === बेलायती प्रभाब === छिमेकी [[भारत]]मा [[ब्रिटिस राज|ब्रिटिस शासन]]को शुरुवात पछि, सिक्किमले आफ्नो साझा प्रतिद्वन्द्वी [[नेपाल]] विरुद्ध [[बेलायत]]सँग गठबन्धन गर्यो।<ref name=":0">{{Cite book|title=History of Sikkim, 1817–1904: Analysis of British Policy and Activities|last=Jha|first=Pranab Kumar|year=1985|publisher=O.P.S. Publishers|page=11|asin=B001OQE7EY}}</ref> नेपालीहरूले सिक्किममाथि आक्रमण गरेर [[तराई]] लगायत अधिकांश क्षेत्रलाई आफ्नो कब्जामा लिए।<ref name=":0" /> यसले ब्रिटिस [[इस्ट इन्डिया कम्पनी]]लाई नेपालमाथि आक्रमण गर्न प्रेरित गर्‍यो, जसको परिणामस्वरूप सन् १८१४ को [[नेपाल अङ्ग्रेज युद्ध]] भयो।<ref name=":0" /> [[तितालिया सन्धि|सिक्किम र बेलायतबीच भएको सन्धि]]ले सन् १८१७ मा नेपालीहरूले कब्जा गरेको भूभाग फिर्ता गराए। तर, सिक्किम र बेलायतीबीचको सम्बन्ध कमजोर हुँदा पछि [[मोरङ जिल्ला|मोरङ क्षेत्र]]मा कर सुरु भयो।<ref name=":0" /> सिक्किम १९औँ शताब्दीको पछिल्ला दसकहरूमा बेलायती संरक्षित राज्य बनेको थियो, जसलाई सन् १८९० मा चीनसँग हस्ताक्षर गरिएको एउटा महासन्धिले औपचारिक रूपमा मान्यता दिएको थियो।<ref>{{citation|first=Leo E.|last=Rose|title=India and Sikkim: Redefining the Relationship|journal=Pacific Affairs|volume=42|pages=32–46|number=1|date=Spring 1969|jstor=2754861|doi=10.2307/2754861}}</ref><ref name="Sethi2">{{cite web |last1=Sethi |first1=Sunil |date=30 April 1978 |title=Treaties: Annexation of Sikkim |url=http://indiatoday.intoday.in/story/did-india-have-a-right-to-annex-sikkim-in-1975/1/435037.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160128172513/http://indiatoday.intoday.in/story/did-india-have-a-right-to-annex-sikkim-in-1975/1/435037.html |archive-date=28 January 2016 |access-date=21 January 2016 |website=intoday.in |publisher=Living Media India Limited}}</ref> सिक्किमलाई बिस्तारै अर्को तीन दसकहरूमा थप सार्वभौमसत्ता प्रदान गरियो, र सन् १९२२ मा भारतीय रियासतहरूका शासकहरूको प्रतिनिधित्व गर्ने सभा, चेम्बर अफ प्रिन्सको सदस्य बन्यो।<ref name="Sethi">{{cite web |last1=Sethi |first1=Sunil |date=30 April 1978 |title=Treaties: Annexation of Sikkim |url=http://indiatoday.intoday.in/story/did-india-have-a-right-to-annex-sikkim-in-1975/1/435037.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160128172513/http://indiatoday.intoday.in/story/did-india-have-a-right-to-annex-sikkim-in-1975/1/435037.html |archive-date=28 January 2016 |access-date=21 January 2016 |website=intoday.in |publisher=Living Media India Limited}}</ref><ref>{{Cite book|title=Tibet: Past and Present|last=Bell|first=Charles|publisher=Motilal Banarsidass|isbn=978-81-208-1048-8|pages=170–174|year=1992}}</ref> === भारतमा विलय === {{See also|सिक्किम राजतन्त्र जनमत सङ्ग्रह}} सन् १९४७ मा एक लोकप्रिय मतद्वारा सिक्किमले भारतसँगको विलय अस्वीकार गरियो र तत्कालीन भारतीय प्रधानमन्त्री [[जवाहरलाल नेहरू|जवाहर लाल नेहरू]]ले सिक्किमलाई संरक्षित राज्यको दर्जा प्रदान गरे। यसको कारण भारत सिक्किमको संरक्षक भयो र सिक्किमको परराष्ट्र मामिला सम्बन्धी विषयको जिम्मेदारी [[भारत]]ले आफ्नो अधिनमा लियो। सन् १९५५ मा एउटा राज्यिक परिषद् स्थापित गरियो जसको आधिन छोग्याललाई एउटा संविधानिक सरकार बनाउने अनुमति दिइयो। यस समयमा सिक्किम नेशनल कंग्रेसद्वारा पुनः मतदान र नेपालीहरूलाई अरु धेरै प्रतिनिधित्व हुनुपर्ने माग गरेपछि सन् १९७३ को शुरूमा समस्या उत्पन्न भयो। राजदरबारको सामुन्ने मै हिंसा भडकिएपछि भारतलाई सुरक्षाको लागि आग्रह गरियो। छोग्याल राजवंश सिक्किममा धेरै नै अलोकप्रिय साबित भैइरहेका थिए। १० अप्रिल १९७५ मा, काजी (तत्कालीन प्रधानमन्त्री)ले सिक्किमको दर्जा परिवर्तन गरियोस जसले गर्दा यो भारतको राज्य बन्न सक्छ भनि [[भारतीय संसद]]लाई यो अनुरोध गरे। अप्रिलमा, भारतीय सेना सिक्किमको भूमिमा प्रबेश गर्यो र राजदरबारको सुरक्षामा खटिएका सुरक्षाकर्मीहरूलाई निःशस्त्र गरे र राजा छोग्याललाई नजरबन्दमा राखे अनी पछि गान्तोकलाई आफ्नो कब्जामा लिए। दुई दिनभित्र सम्पूर्ण सिक्किम राज्य [[भारत]]को नियन्त्रणमा थियो। यसपछि त्यहाँ एउटा जनमत सङ्ग्रह गरियो (जसमा ५९ प्रतिशत मतदाताहरूले भाग लिएका थिए) ९७.५ प्रतिशत मतदाताहरूले सिक्किमलाई भारतमा समाबेश गर्ने कुराको समर्थन गरे। केही हप्ता पछि १६ मे १९७५ मा, सिक्किम औपचारिक रूपबाट भारतीय गणराज्यको २२औ प्रदेश बन्न गयो र राजतन्त्रको उन्मुलन भयो। === पछिल्लो इतिहास === २००० मा, सत्रौं कर्मापा, उर्गेन त्रिन्ले दोर्जे, जसलाई [[दलाई लामा]]ले पुष्टि गरेका थिएँँ र [[चिनियाँ सरकार]]ले तुल्कुको रूपमा स्वीकार गरेका थिएँँ, तिब्बतबाट भागेर सिक्किमको रुम्टेक मठमा फर्कन खोजेका थिए। चिनियाँ अधिकारीहरू यस मुद्दामा अलमलमा थिए, किनकि भारतको कुनै पनि विरोधको अर्थ सिक्किमको भारतको शासनको स्पष्ट समर्थन हुनेछ, जसलाई चीनले अझै पनि भारतद्वारा कब्जा गरेको स्वतन्त्र राज्यको रूपमा मान्यता दिएको छ। चीन सरकारले अन्ततः २००३ मा सिक्किमलाई भारतीय राज्यको रूपमा मान्यता दियो, बदलामा भारतले तिब्बतलाई चीनको "अंश" क्षेत्रको रूपमा घोषणा गर्‍यो।<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/3015840.stm|title=India and China agree over Tibet|date=24 June 2003|work=BBC News|access-date=19 June 2011}}</ref> नयाँ दिल्लीले सन् १९५४ मा तिब्बतलाई चीनको हिस्साको रूपमा स्वीकार गरेको थियो तर चीनले त्यो सम्झौता असफल भएको विश्वास गरेको देखिन्छ।<ref>{{citation|chapter=China–India: Aksai Chin and Arunachal Pradesh Plateaus|last=Pardesi|first=Manjeet|editor=Emmanuel Brunet-Jailly|title=Border Disputes: A Global Encyclopedia, 3 volumes: A Global Encyclopedia|chapter-url=https://books.google.com/books?id=k9g5CgAAQBAJ&pg=PA542|year=2015|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1-61069-024-9|pages=543–544}}: "Soon thereafter, India signed an agreement with China—on April 29, 1954—which explicitly recognized Tibet as part of China."</ref> सन् २००३ को सम्झौताले [[भारत-चीन सम्बन्ध]]मा चिसोपन ल्यायो।<ref name="Map">{{Cite news|url=http://www.hindu.com/2005/04/12/stories/2005041210160100.htm|title=China backs India's bid for U.N. Council seat|last=Baruah|first=Amit|date=12 April 2005|work=The Hindu|access-date=12 October 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20070228082759/http://www.hindu.com/2005/04/12/stories/2005041210160100.htm|archive-date=28 February 2007|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050414013354/http://www.hindu.com/2005/04/12/stories/2005041210160100.htm |date=14 April 2005 }}</ref> ६ जुलाई २००६ मा, [[नाथूला भन्ज्याङ|नाथुला]]को सिक्किमे हिमालयन पासलाई सीमापार व्यापारको लागि खोलिएको थियो, जुन भारत र चीन बीचको पहिलो खुला सीमा बन्यो।<ref name="BBC Nathula">{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/5150682.stm|title=Historic India-China link opens|date=6 July 2006|access-date=12 October 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060707022630/http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/5150682.stm|archive-date=7 July 2006|publisher=BBC|url-status=live}}</ref> सन् १९०४ को तिब्बतको योङहसब्यान्ड अभियानमा पहिलो पटक खोलिएको यो पास सन् १९६२ को चीन-भारत युद्धदेखि बन्द नै थियो।<ref name="BBC Nathula2">{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/5150682.stm|title=Historic India-China link opens|date=6 July 2006|access-date=12 October 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060707022630/http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/5150682.stm|archive-date=7 July 2006|publisher=BBC|url-status=live}}</ref> १८ सेप्टेम्बर २०११ मा, [[विसं २०६८ को भूकम्प|सिक्किममा ६.९ रेक्टर स्केलको भूकम्पले]] राज्य र [[नेपाल]], भुटान, बङ्गलादेश र तिब्बतमा कम्तिमा ११६ जनाको ज्यान लियो।<ref name="BBC Nathula3">{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/5150682.stm|title=Historic India-China link opens|date=6 July 2006|access-date=12 October 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060707022630/http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/5150682.stm|archive-date=7 July 2006|publisher=BBC|url-status=live}}</ref> सिक्किममा मात्रै ६० भन्दा बढी मानिसको मृत्यु भयो भने गान्तोक सहरमा ठुलो क्षति पुगेको थियो।<ref>[http://www.ndtv.com/article/india/earthquake-toll-rises-to-50-in-india-rescue-teams-land-at-quakes-epicentre-mangan-134859 "Earthquake toll over 80; India 68; as rescue teams reach quake epicentre"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110925030112/http://www.ndtv.com/article/india/earthquake-toll-rises-to-50-in-india-rescue-teams-land-at-quakes-epicentre-mangan-134859|date=25 September 2011}}. NDTV. 20 September 2011. Retrieved 3 December 2012.</ref> == भूगोल == {{multiple image|perrow=2|total_width=350|caption_align=center|align=left|title=[[कञ्चनजङ्घा हिमाल]]|image1=Kangch-Goechala.jpg|image2=Kangchenjunga East Face from Zemu Glacier.jpg|footer_align=center|footer=[[कञ्चनजङ्घा हिमाल]], भारतको सिक्किममा रहेको [[विश्वका अग्ला हिमालहरू|विश्वको तेस्रो अग्लो हिमाल]]।}} [[हिमशृङ्खला|हिमालय पर्वत]]मा अवस्थित सिक्किम राज्य पहाडी भूभागले विशेषता हो। [[नेपाल]] र [[तिब्बत]] नजिकैको उत्तरी चुचुराहरूमा पश्चिम बङ्गालको सिमानामा दक्षिणमा {{convert|280|m|ft}} देखि {{convert|8586|m|ft}} सम्मको उचाइको साथ लगभग सम्पूर्ण राज्य पहाडी छ। [[कञ्चनजङ्घा हिमाल|कञ्चनजङ्घा]]को शिखर, विश्वको तेस्रो-अग्लो शिखर, सिक्किम र नेपालको सीमामा अवस्थित राज्यको सबैभन्दा उच्च बिन्दु हो।<ref name="kang">{{Cite book|title=Last Hero: Bill Tilman, a Biography of the Explorer|last=Madge|first=Tim|year=1995|publisher=Mountaineers Books|isbn=978-0-89886-452-6|page=93}}</ref> धेरै हिउँले भरिएका धाराहरूले राज्यको पश्चिम र दक्षिणमा नदीको उपत्यकाहरू बनाएका छन्। यी धाराहरू प्रमुख [[टिस्टा नदी]] र यसको सहायक नदी [[रङ्गीत नदी|रङ्गीत]]मा मिल्छन्, जुन राज्यबाट उत्तरबाट दक्षिणतिर बग्छ।<ref>[http://sikkim.nic.in/sws/glim_riv.htm "Rivers in Sikkim"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111015180108/http://sikkim.nic.in/sws/glim_riv.htm|date=15 October 2011}}. Sikkim.nic.in. Retrieved 13 October 2011.</ref> राज्यमा २८ पहाडी चुचुराहरू, ८० भन्दा बढी [[हिमनदी]]हरू, २२७ उच्च उचाइका तालहरू (सोङ्मो, गुरुडोङ्मार र खेचेओपल्री तालहरू सहित), पाँचवटा प्रमुख तातो मुहानहरू, र १०० भन्दा बढी नदी र खोलाहरू छन्।<ref>{{Cite web |date=18 January 2008 |title=First commission on study of glaciers launched by Sikkim |url=http://dstsikkim.gov.in/glacier/pressrelese.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721155637/http://dstsikkim.gov.in/glacier/pressrelese.htm |archive-date=21 July 2011 |access-date=19 June 2011 |publisher=dstsikkim.gov.in |df=dmy-all }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110721155637/http://dstsikkim.gov.in/glacier/pressrelese.htm |date=21 July 2011 }}</ref> राज्यलाई तिब्बत, भुटान र नेपालसँग जोड्ने आठ वटा पहाडी [[भन्ज्याङ]]हरू छन्।<ref>{{Cite book|title=Across peaks & passes in Darjeeling & Sikkim|last=Kapadia|first=Harish|year=2001|publisher=Indus Publishing|isbn=978-81-7387-126-9|page=154|chapter=Appendix}}</ref> === वनस्पति र जीवजन्तु === {{Multiple image|direction=vertical|align=right|width=220|footer=[[सुनखरी]] (शीर्ष) सिक्किमको राज्य फूल हो। [[हिउँपाते गुराँस]] यसको राज्य रूख हो; लगभग ४० प्रजातिहरू [[गुराँस]]हरू अप्रिलको अन्त्यमा - मध्य मेमा राज्यभरि फूल्छन्।<ref>{{cite web|url=http://www.pannatigerreserve.in/kids/state.htm|title=State Animals, Birds, Trees and Flower|access-date=26 July 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20141013002319/http://www.pannatigerreserve.in/kids/state.htm|archive-date=13 October 2014|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141013002319/http://www.pannatigerreserve.in/kids/state.htm |date=13 October 2014 }}</ref>|image1=Cymbidium goeringii 'Setsuzan'.jpg|image2=Rhododendron aechmophyllum0.jpg}} सिक्किम तल्लो हिमालयको इकोलोजिकल हटस्पटमा अवस्थित छ, भारतका तीन पारिस्थितिक क्षेत्रहरू मध्ये एक मात्र हो।<ref name="ethnobiomed.biomedcentral.com">{{cite journal |last1=O'Neill |first1=Alexander |display-authors=etal |date=29 March 2017 |title=Integrating ethnobiological knowledge into biodiversity conservation in the Eastern Himalayas |journal=Journal of Ethnobiology and Ethnomedicine |volume=13 |issue=21 |pages=21 |doi=10.1186/s13002-017-0148-9 |pmc=5372287 |pmid=28356115| issn = 1746-4269 }}</ref> राज्यको वन क्षेत्रहरूले विभिन्न प्रकारका जीवजन्तु र वनस्पतिहरू प्रदर्शन गर्छन्।<ref name="O'Neill_2019">{{cite journal |last1=O'Neill |first1=A. R. |date=2019 |title=Evaluating high-altitude Ramsar wetlands in the Sikkim Eastern Himalayas |journal=Global Ecology and Conservation |volume=20 |issue=e00715 |pages=19 |doi=10.1016/j.gecco.2019.e00715 |doi-access=free}}</ref> यसको उँचाइको स्तरीकरणको कारण, राज्यमा उष्णकटिबन्धीय प्रजातिहरूदेखि समशीतोष्ण, [[लेकाली हावापानी|लेकाली]] र टुन्ड्रासम्मका विभिन्न प्रकारका बोटबिरुवाहरू छन्, र यति सानो क्षेत्रमा यस्तो विविधता प्रदर्शन गर्ने केही क्षेत्रहरू मध्ये एक हो। सिक्किमको लगभग ८१ प्रतिशत क्षेत्र यसको वन विभागको प्रशासनमा आउँछ।<ref name="forest-dept">{{Cite web |title=Forests in Sikkim |url=http://sikkim.nic.in/sws/sikk_fore.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090517214937/http://sikkim.nic.in/sws/sikk_fore.htm |archive-date=17 May 2009 |access-date=3 June 2009 |publisher=Forest Department, Government of Sikkim |df=dmy-all}}</ref> सिक्किमको जीवजन्तुमा [[हिउँ चितुवा]], [[कस्तुरी मृग]], [[झारल]], [[हाब्रे]], [[हिमाली फ्याउमुसो]], [[थारल]], [[घोरल]], [[रतुवा]], [[लङ्गुर]], [[हिमाली कालो भालु]], [[ध्वाँसे चितुवा]], [[छिरबिरे बिरालो]], [[चरी बाघ]], [[वन कुकुर]], [[तिब्बती ब्वाँसो]], [[सुँगुरे भालु]], र [[भालु बिरालो]]।<ref>Wilson DE, Mittermeier RA (eds) (2009) ''Handbook of the Mammals of the World''. Vol. 1. Carnivores. Lynx Edicions, Barcelona</ref><ref>{{cite iucn|author=Gray, T.|author2=Borah, J.|author3=Coudrat, C.N.Z.|author4=Ghimirey, Y.|author5=Giordano, A.|author6=Greenspan, E.|author7=Petersen, W.|author8=Rostro-García, S.|author9=Shariff, M.|author10=Wai-Ming, W.|date=2021|title=''Neofelis nebulosa''|volume=2021|page=e.T14519A198843258|doi=10.2305/IUCN.UK.2021-2.RLTS.T14519A198843258.en|access-date=13 November 2021}}</ref> प्रायः लेकाली क्षेत्रमा पाइने जनावरहरूमध्ये याकहरू हुन्, मुख्यतया तिनीहरूको दूध, मासु र बोझको जनावरको रूपमा पालना गरिन्छ।<ref>{{Cite book|title=Mammals of Nepal|last=Shrestha|first=Tej Kumar|year=1997|isbn=978-0-9524390-6-6|pages=350–371}}</ref> सिक्किमको [[चरा]]मा [[डाँफे]], [[मुनाल]], [[लरवान]], [[कोङ्मा हिउँकुखुरा]], [[हाडफोर]] र [[खैरो गिद्ध]], साथै [[सुवर्ण महाचील]], [[ठुलो चाहा]], र [[ढुकुर]]हरू समावेश छन्। सिक्किममा ५५० भन्दा बढी प्रजातिका चराहरू छन्, जसमध्ये केहीलाई लोपोन्मुख घोषणा गरिएको छ।<ref name="O'Neill_20192">{{cite journal |last1=O'Neill |first1=A. R. |date=2019 |title=Evaluating high-altitude Ramsar wetlands in the Sikkim Eastern Himalayas |journal=Global Ecology and Conservation |volume=20 |issue=e00715 |pages=19 |doi=10.1016/j.gecco.2019.e00715 |doi-access=free}}</ref> ==== राष्ट्रिय निकुञ्ज र वन्यजन्तु अभयारण्यहरू ==== सिक्किमका राष्ट्रिय निकुञ्ज र वन्यजन्तु अभयारण्यहरूको सूची: * [[कञ्चनजङ्घा राष्ट्रिय निकुञ्ज]] * [[पाङ्गोलाखा वन्यजन्तु अभयारण्य]] * [[फाम्बुङ्ल्हो वन्यजन्तु अभयारण्य]] * [[क्योङनोस्ला लेकाली अभयारण्य]] * [[मैनाम वन्यजीव अभयारण्य]] * [[बर्से गुराँस अभयारण्य]] * [[सिङ्बा गुराँस अभयारण्य]] == राजनीति र सरकार == {{See also|सिक्किममा निर्वाचन}} [[चित्र:Whitehall.jpg|thumb|300px|सिक्किमको मुख्यमन्त्री र राज्यपालको निवासस्थान]] [[भारतको संविधान]] अनुसार, सिक्किममा यसको शासनको लागि [[प्रतिनिधि लोकतन्त्र]]को [[संसदीय व्यवस्था|संसदीय प्रणाली]] छ; राज्यका बासिन्दाहरूलाई विश्वव्यापी मताधिकार दिइएको छ। सरकारी संरचनालाई तीन तहमा विभाजन गरिएको छ: * [[कार्यकारिणी|कार्यकारी]]: भारतका सबै राज्यहरूमा जस्तै, एक [[राज्यपाल]] राज्यको कार्यकारी शक्तिको प्रमुखमा खडा हुन्छ, जसरी राष्ट्रपति सङ्घमा कार्यकारी शक्तिको प्रमुख हुन्छ, र [[भारतको राष्ट्रपति]]द्वारा नियुक्त गरिन्छ। * [[विधायक|विधायिका]]: सिक्किमको एक सदनात्मक विधायिका छ, [[सिक्किम विधानसभा|सिक्किम विधान सभा]], अन्य भारतीय राज्यहरू जस्तै। यसको राज्य विधानसभामा ३२ सीटहरू छन्, जसमा एक सङ्घका लागि आरक्षित छ। सिक्किमलाई भारतको राष्ट्रिय द्विसदस्य व्यवस्थापिका, [[लोक सभा|लोकसभा]] र [[राज्‍य सभा|राज्यसभा]]का प्रत्येक दुई सदनमा एक-एक सीट छुट्याइएको छ। * [[न्यायपालिका]]: न्यायपालिकामा सिक्किम उच्च न्यायालय र तल्लो अदालतहरूको प्रणाली हुन्छ। गान्तोकमा रहेको उच्च अदालतमा प्रधानन्यायाधीशसँगै दुई स्थायी न्यायाधीश छन्। सिक्किम उच्च न्यायालय देशको सबैभन्दा सानो राज्य उच्च अदालत हो।<ref name="High court">{{Cite news|url=http://pib.nic.in/archieve/lreleng/lyr2003/roct2003/30102003/r301020036.html|title=Judge strengths in High Courts increased|date=30 October 2003|access-date=12 October 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20171022014634/http://pib.nic.in/archieve/lreleng/lyr2003/roct2003/30102003/r301020036.html|archive-date=22 October 2017|publisher=Ministry of Law & Justice|url-status=dead}}</ref> सन १९७५ मा, राजतन्त्रको समाप्ति भएपछि, [[भारतीय राष्ट्रिय काङ्ग्रेस|काङ्ग्रेस]] लाई १९७७ को आम निर्वाचनमा बहुमत प्राप्त भएको थियो। अस्थिरताको एक अबधि पछि, सन १९७९ मा, [[सिक्किम सङ्ग्राम परिषद्]]का नेता [[नरबहादुर भण्डारी]]को नेतृत्वमा एउटा लोकप्रिय मन्त्री परिषद्को गठन भयो। यस पछि, सन १९८४ र १९८९ को आम निर्वाचनमा पनि भण्डारी नै विजयी बने। सन १९९४ मा [[सिक्किम प्रजातान्त्रिक मोर्चा|सिक्किम डेमोक्रेटिक फ्रन्ट]]का [[पवनकुमार चाम्लिङ|पवन कुमार चाम्लिङ]] राज्यका मुख्यमन्त्री भए। सन १९९९, सन २००४ र सन् २००९ को चुनावमा पनि विजय प्राप्त गरेर यो पार्टी अहिलेसम्म सिक्किममा शासन गरिरहेको छ।<ref name="Thirty years2">{{cite web |date=[[2005-11-24]] |title=30 Years of Statehood In a Nutshell |url=http://sikkimipr.org/IPR/statehood/statehood_nutshell.htm |accessdate=2006-10-12 |publisher=Department of Information and Public Relations, Government of सिक्किम }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060714083055/http://sikkimipr.org/IPR/statehood/statehood_nutshell.htm |date=2006-07-14 }}</ref> == अर्थतन्त्र == सिक्किमको नाममात्र राज्य [[कुल ग्राहस्थ उत्पादन]] (जीडीपी) २०१९ मा $४.६ बिलियन अनुमान गरिएको थियो, प्रति व्यक्ति जीडीपी $७,५३० (₹ ५५०,०००) यसरी भारतको २८ राज्यहरू मध्ये तेस्रो-सबैभन्दा सानो जीडीपी गठन भयो।<ref name="Unidow">{{Cite web |year=2014 |title=State-Wise GDP |url=http://unidow.com/india%20home%20eng/statewise_gdp.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120724114441/http://unidow.com/india%20home%20eng/statewise_gdp.html |archive-date=24 July 2012 |access-date=7 January 2015 |publisher=Unidow.com }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120724114441/http://unidow.com/india%20home%20eng/statewise_gdp.html |date=24 July 2012 }}</ref> राज्यको अर्थतन्त्र धेरै हदसम्म धानको टेरेस्ड खेती र [[मकै]], [[कोदो]], [[गहुँ]], [[जौ]], [[सुन्तला]], [[चिया]] र [[अलैँची|अलैँची]] जस्ता बालीहरूको खेतीमा आधारित कृषिमा आधारित छ।<ref>{{Cite book|title=City, Society and Planning: Society|last=Dutt|first=Ashok K.|author2=Baleshwar Thakur|year=2007|publisher=Concept Publishing|isbn=978-81-8069-460-8|page=501}}</ref> सिक्किमले कुनै पनि अन्य भारतीय राज्य भन्दा धेरै अलैँची उत्पादन गर्छ र अलैँचीको सबैभन्दा ठुलो खेती गरिएको क्षेत्र हो।<ref>{{Cite book|title=India: A Reference Annual|publisher=Research and Reference Division, Ministry of Information and Broadcasting|year=2002|location=New Delhi|page=747}}</ref> यसको पहाडी भूभाग र कमजोर यातायात पूर्वाधारको कारण, सिक्किममा ठुलो मात्रामा औद्योगिक आधार छैन। ब्रुइङ, डिस्टिलिङ, टेनिङ र घडी बनाउने मुख्य उद्योगहरू हुन् र मुख्य रूपमा राज्यको दक्षिणी क्षेत्रहरूमा मुख्य रूपमा मेल्ली र [[जोरेथाङ|जोरथाङ]] सहरहरूमा अवस्थित छन्। साथै, सिक्किममा [[तामा]], डोलोमाइट, तालक, ग्रेफाइट, क्वार्टजाइट, कोइला, जस्ता र सिसा जस्ता खनिजहरू निकाल्ने एउटा सानो खानी उद्योग अवस्थित छ।<ref>{{Cite book|title=State level public enterprises in Sikkim: policy and planning|last=Mishra|first=R. K.|year=2005|publisher=Concept Publishing|isbn=978-81-8069-396-0|page=3}}</ref> राज्यको न्यूनतम औद्योगिक पूर्वाधारको बावजुद, सिक्किमको अर्थतन्त्र सन् २००० यता भारतमा सबैभन्दा तीव्र गतिमा बढिरहेको छ। राज्यको जीडीपी २०१० मा मात्र ८९.९३% द्वारा विस्तार भयो। २००३ मा, सिक्किमले पूर्ण रूपमा जैविक खेतीमा रूपान्तरण गर्ने निर्णय गर्यो र २०१५ मा भारतको पहिलो "जैविक राज्य" बन्न यो लक्ष्य हासिल गर्यो।<ref name="hindu-org">{{cite news|url=http://www.thehindu.com/news/national/sikkim-becomes-indias-first-organic-state/article8107170.ece|title=Sikkim becomes India's first organic state|date=14 January 2016|newspaper=The Hindu|access-date=18 January 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160114115833/http://www.thehindu.com/news/national/sikkim-becomes-indias-first-organic-state/article8107170.ece|archive-date=14 January 2016|url-status=live}}</ref><ref name="tele-org">{{cite news|url=http://www.telegraphindia.com/1160118/jsp/siliguri/story_64430.jsp#.VpytZpp97IU|title=Organic show awaits Modi in Sikkim|date=17 January 2016|newspaper=Telegraph India|access-date=18 January 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160123022113/http://www.telegraphindia.com/1160118/jsp/siliguri/story_64430.jsp#.VpytZpp97IU|archive-date=23 January 2016|url-status=dead}}</ref> हालैका वर्षहरूमा, सिक्किम सरकारले व्यापक रूपमा पर्यटन प्रवर्द्धन गरेको छ।<ref name="Dasgupta">{{Cite journal |last=Dasgupta |first=Abhijit |date=May 2009 |title=Forever and ever and ever |journal=India Today |volume=34 |issue=22 |page=35 |id=RNI:28587/75}}</ref> फलस्वरूप, राज्यको राजस्व सन् १९९० को मध्यदेखि १४ गुणा बढेको छ। सिक्किमले क्यासिनो र अनलाइन जुवा दुवैलाई बढावा दिने नयाँ जुवा उद्योगमा पनि लगानी गरेको छ।<ref name=":2" /> राज्यको पहिलो क्यासिनो, क्यासिनो सिक्किम, मार्च सन् २००९ मा खोलियो। सन् २०१० मा सरकारले पछि क्यासिनो र अनलाइन खेल सट्टेबाजीका लागि तीनवटा जुवा लाइसेन्स जारी गर्यो।<ref name=":2">{{Cite news|url=https://www.inonlinebet.com/blog/indias-online-gambling-market-set-to-open-as-sikkim-leads-the-way/|title=India’s Online Gambling Market Set to Open as Sikkim Leads the Way|last=Tom|first=Run|date=14 December 2024|work=inonlinebet|access-date=|archive-url=|archive-date=|url-status=|df=}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241214133308/https://www.inonlinebet.com/blog/indias-online-gambling-market-set-to-open-as-sikkim-leads-the-way/ |date=14 December 2024 }}</ref><gallery mode="packed" style="font-size:88%; line-height:130%;" heights="120"> चित्र:Elaichi.jpg|[[अलैँची]], सिक्किमको प्रमुख नगदी बाली हो। चित्र:Cherry_Resort_inside_Temi_Tea_Garden,_Namchi,_Sikkim.jpg|टेमी चिया बारी, [[नाम्ची]], सिक्किम चित्र:Temi_Tea_Garden_Panoramic_View.jpg|टेमी, सिक्किममा चिया बारी। चित्र:Terraced_rice_fields_of_Sikkim_India.jpg|सिक्किमको धान खेतीहरू। </gallery> == यातायात == === हवाई === [[टिस्टा नदी|टिस्टा नदी]] लाई सिक्किमको जीवन रेखा भनिन्छ। सिक्किममा कठिन भूक्षेत्रको कारण कुनै विमानस्थल अथवा रेल स्टेसन छैन। सिक्किमबाट सबै भन्दा नजिकको विमानस्थल [[बागडोगरा विमानस्थल]] हो। यो विमानस्थल गान्तोकदेखि १२४ कि०मी०को दूरीमा छ। गान्तोकबाट बागडोगराको लागि ''सिक्किम हेलिकप्टर सर्विस'' द्वारा एक [[हेलिकप्टर]] सेवा उपलब्ध छ जसको उडान ३० मिनेट लामो छ, दिनमा केवल एक पल्ट चल्दछ र केवल ४ जना मात्रलाई लान सक्दछ।<ref name="Thirty years">{{cite web |date=[[2005-11-24]] |title=30 Years of Statehood In a Nutshell |url=http://sikkimipr.org/IPR/statehood/statehood_nutshell.htm |accessdate=2006-10-12 |publisher=Department of Information and Public Relations, Government of सिक्किम }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060714083055/http://sikkimipr.org/IPR/statehood/statehood_nutshell.htm |date=2006-07-14 }}</ref> गान्तोक [[हेलिप्याड]] राज्यको एकमात्र गैरसैनिक हेलिप्याड हो। === रेल === सबैभन्दा नजिकको [[भारतीय रेल|रेल]] स्टेशन [[न्यु जलपाइगुडी जङ्कसन रेलवे स्टेसन|नयाँ जलपाईगुडी]]मा छ जो [[सिलिगुडी]]बाट १६ किलोमीटर (कि०मी०) को दूरीमा छ।<ref name="Sikkim Info">{{cite web |title=General Information |url=http://www.sikkiminfo.net/general_info.htm |access-date=2006 |publisher=सिक्किमइंफो.नेट |accessmonthday= |accessyear= }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061130000800/http://www.sikkiminfo.net/general_info.htm |date=2006-11-30 }}</ref> === सडक === राष्ट्रिय राजमार्ग ३१ ए ले सिलीगुडीलाई गान्तोकसँग जोडदछ। यो एक सर्व-ऋतु मार्ग हो तथा सिक्किममा [[रम्फु]]मा प्रवेश गरेपछि [[टिस्टा नदी|टिस्टा नदी]]को समानान्तर चल्दछ। अनेक सार्वजनिक अथवा निजी सबारी साधनले विमानस्थल, रेल-स्टेशन सिलिगुडीलाई गान्तोकसँग जोडदछन। [[मल्ली]]बाट आउने राजमार्गको एक शाखा पश्चिमी सिक्किमलाईको जोडदछ। सिक्किमको दक्षिणी र पश्चिमी भागका सहरहरूले सिक्किमलाई [[पश्चिम बङ्गाल]]को उत्तरी भागका पर्वतीय सहर [[कालेबुङ|कालिम्पोङ]] र [[दार्जिलिङ]]सँग जोडदछ। राज्यको भित्र [[चारपाङ्ग्रे]] सवारी साधन लोकप्रिय छ किन कि यो राज्यको चट्टानी उकालोलाई सजिलैसँग पार गर्नमा सफल हुन्छ। साना साना बसहरूले राज्यको ससाना सहरहरूलाई राज्यको राजधानी र जिल्ला सदरमुकामलाई राज्यसँग जोडदछ।<ref name="Sikkim Info" /> == जनसाङ्ख्यिकी == === जनसङ्ख्या === {{Main|सिक्किमे जनता}} {{historical populations|11=१९०१|12=59,014|13=१९११|14=87,920|15=१९२१|16=81,721|17=१९३१|18=1,09,808|19=१९४१|20=1,21,520|21=१९५१|22=1,37,725|23=१९६१|24=1,62,189|25=१९७१|26=2,09,843|27=१९८१|28=3,16,385|29=१९९१|30=4,06,457|31=२००१|32=5,40,851|33=२०११|34=6,10,577|percentages=pagr|footnote=स्रोत:<ref>{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/A2_Data_Table.html|title=Census of India Website : Office of the Registrar General & Census Commissioner, India|website=www.censusindia.gov.in|access-date=6 January 2020}}</ref>|align=right}}२०११ को जनगणना अनुसार ६१०,५७७ बासिन्दा भएको सिक्किम भारतको सबैभन्दा कम जनसङ्ख्या भएको राज्य हो।<ref name="Cens2011Up">{{Cite web |year=2011 |title=2011 Census reference tables&nbsp;– total population |url=http://www.census2011.co.in/census/state/sikkim.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130708174135/http://www.census2011.co.in/census/state/sikkim.html |archive-date=8 July 2013 |access-date=16 July 2013 |publisher=Government of India |df=dmy-all}}</ref> सिक्किम पनि सबैभन्दा कम सघन जनसङ्ख्या भएको भारतीय राज्य हो, जहाँ प्रति वर्ग किलोमिटर मात्र ८६ व्यक्ति छन्। यद्यपि, यसको उच्च जनसङ्ख्या वृद्धि दर छ, सन् २००१ र २०११ बीचको औसत १२.३६% प्रतिशत। लिङ्ग अनुपात प्रति १,००० पुरुष ८८९ महिला छ, २०११ मा ३२१,६६१ पुरुष र २८६,०२७ महिलाहरू रेकर्ड गरिएको छ। राजधानी [[गान्तोक]] प्रायः ग्रामीण राज्यको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण सहरी क्षेत्र हो; सन् २००५ मा, सिक्किममा सहरी जनसङ्ख्या कुलको ११.०६ प्रतिशत थियो।<ref name="Stats2">{{Cite web |date=29 September 2005 |title=Sikkim at a glance |url=https://sikkim.gov.in/KnowSikkim/statistics/list-of-sdm |archive-url=https://web.archive.org/web/20051031000351/http://www.sikkimipr.org/GENERAL/STATS/sikkimataglance.htm |archive-date=31 October 2005 |access-date=12 October 2006 |publisher=Department of Information and Public Relations, Government of Sikkim}}</ref> === भाषा === {{pie chart |label1=[[नेपाली भाषा|नेपाली]]|value1=62.6|color1=maroon |label2=[[सिक्किमी भाषा|सिक्किमी]]|value2=6.86|color2=deepskyblue |label3=[[लिम्बू भाषा|लिम्बू]]|value3=6.34|color3=lavender |label4=[[लेप्चा भाषा|लेप्चा]]|value4=6.27|color4=darkblue |label5=[[हिन्दी]]|value5=5.58|color5=orange |label6=[[शेर्पा भाषा|शेर्पा]]|value6=2.24|color6=purple |label7=[[तामाङ भाषा|तामाङ]]|value7=1.92|color7=skyblue |label8=[[भोजपुरी भाषा|भोजपुरी]]|value8=1.63|color8=red |label9=[[किराँती भाषा|राई]]|value9=1.22|color9=limegreen |label10=[[बङ्गाली भाषा]]|value10=1.14|color10=orchid |caption=सिक्किमका भाषाहरू (२०११ जनगणना)<ref>{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011Census/Language_MTs.html|title=Statement 1: Abstract of speakers' strength of languages and mother tongues – 2011|publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India|website=www.censusindia.gov.in|access-date=7 July 2018}}</ref>|value11=4.2|label11=अन्य|color11=grey|thumb=left}}राज्यका आधिकारिक भाषाहरू [[नेपाली भाषा|नेपाली]], [[सिक्किमी भाषा|सिक्किमी]], [[लेप्चा भाषा|लेप्चा]] र [[अङ्ग्रेजी भाषा|अङ्ग्रेजी]] हुन्। राज्यमा संस्कृति र परम्पराको संरक्षणका लागि [[गुरुङ भाषा|गुरुङ]], [[लिम्बू भाषा|लिम्बू]], [[मगर भाषा|मगर]], [[सुनुवार भाषा|मुखिया]], [[नेवारी भाषा|नेवार]], [[राई भाषा|राई]], [[शेर्पा भाषा|शेर्पा]] र [[तामाङ भाषा|तामाङ]]लाई थप आधिकारिक भाषाहरू समावेश गरिएको छ।<ref name="People">{{cite web |date=[[2005-09-29]] |title=People of Sikkim |url=http://sikkimipr.org/GENERAL/PEOPLE/PEOPLE.HTM |accessdate=2006-10-12 |publisher=Department of Information and Public Relations, Government of Sikkim }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060701112053/http://sikkimipr.org/GENERAL/PEOPLE/PEOPLE.HTM |date=2006-07-01 }}</ref> नेपाली सिक्किमको [[सम्पर्क भाषा]] भाषा हो, जबकि सिक्किमी (भुटिया) र लेप्चा निश्चित क्षेत्रमा बोलिन्छ। सिक्किमको अधिकांश भागमा अङ्ग्रेजी पनि बोलिन्छ र बुझिन्छ। अन्य भाषाहरूमा [[जोङ्खा]], ग्रोमा, [[हिन्दी]], [[माझी भाषा|माझी]], माझवार, [[थुलुङ भाषा|थुलुङ]], [[तिब्बती भाषा|तिब्बती]] र याखा समावेश छन्।<ref name="Sikkim Info" /> === जाती === मानवजातिय रूपबाट हेर्दा यहाँ [[नेपाली]] मुलका मानिसहरूको बहुमत छ, जो यहाँ सोह्रौँ शताब्दीदेखि प्रवेश गरेका थिएँँ। लेप्चा सिक्किमको मूल बासिन्दाहरू हुन् भुटियाहरू तिब्बतको खाम जिल्लाबाट चौधौँ बसाई सरेका हुन, र [[लेप्चा]], जो स्थानीय मान्यता अनुसार सुदूर पूर्वबाट आएको मानिन्छ। राज्यको उत्तरी जिल्लामा लेप्चा र भुटियाको बाहुल्य छ र यहाँ तिब्बतीहरू पनि छन्। अरु राज्यबाट आएर सिक्किममा बस्ने हरूमा प्रमुख हुन [[मारवाडी]], जो [[नाम्ची जिल्ला|दक्षिणी सिक्किम]] तथा गान्तोकमा बन्द-व्यापार गर्दछन; [[बिहारी]] जो धेरैजसो [[श्रमिक]] छ्न; तथा [[बङ्गाली जाति|बङ्गाली]]। === धर्म === [[हिन्दु धर्म]] राज्यको प्रमुख धर्म हो जसको अनुयायीहरूको सङ्ख्या राज्यमा ६०.९ प्रतिशतमा छ।<ref name="censusindia.net">http://www.censusindia.net/religiondata/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070812011525/http://www.censusindia.net/religiondata/index.html |date=2007-08-12 }} 2001 Indian Census Data</ref> [[बुद्ध धर्म|बौद्ध धर्म]] का अनुयायीहरू २८.१ प्रतिशत छन् <ref name="censusindia.net" /> जसमा भुटिया, लेप्चा, शेर्पा, तामाङ र सन् १९९० पछि धेरै सङ्ख्यामा गुरुङहरू पनि हिन्दु धर्म छोडी बौद्ध धर्मावलम्बी बन्नपुगेका छन्। सिक्किममा ईसाईको ६.७ प्रतिशत जनसङ्ख्या छ जसमा मूलतः धेरैजसो ती लेप्चा छन् जसले उन्नाईसौ शताब्दीको उत्तरकालमा अङ्ग्रेज धर्म-प्रचारकहरूको प्रचार पछि ईसाई मत अपनाएका थिएँँ। राज्यमा कहिले पनि साम्प्रदायिक तनाव रहेको छैन। मुसलमानहरू १.४ प्रतिशत छन्।<ref name="censusindia.net" /> {| class="wikitable sortable" style="margin:auto;" !धर्म !जनसङ्ख्या% १९९१<ref name="census1991b">{{cite web |title=Cesus of India -Religion Composition – 1981 |url=http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5542/1/35768_1981_SDP.pdf&ved=2ahUKEwiSt6DEw4T2AhUQHLkGHTLgDZQQFnoECAYQAQ&usg=AOvVaw38TK18XpRaSlx-OaUPKQjY |accessdate=10 February 2022}}</ref> !जनसङ्ख्या% '''२००१'''<ref name="census2001tru">{{cite web |title=Census of India – Religious Composition – 2001 |url=https://censusindia.gov.in/census_data_2001/census_data_finder/c_series/population_by_religious_communities.htm |access-date=27 August 2015 |publisher=Government of India, Ministry of Home Affairs}}</ref> !जनसङ्ख्या% २०११ |- ! style="background:DarkOrange;" |[[हिन्दु धर्म]] |६८.३६% |६०.९३% |५७.७६% |- ! style="background:Gold;" |[[बुद्ध धर्म]] |२७.१५% |२८.११% |२७.३९% |- ! style="background:DodgerBlue;" |[[ईसाई धर्म]] |३.२९% |६.६७% |९.९१% |- ! style="background:Green; color:white;" |[[इस्लाम]] |०.९४% |१.४२% |१.६२% |- ! style="background:darkKhaki; color:white;" |[[सिख धर्म]] |०.०९% |०.२१% |०.३१% |- ! style="background:brown; color:white;" |[[जैन धर्म]] |०.००१% |०.०३% |०.०५% |- ! style="background:Chartreuse;" |अन्य धर्महरू |०.०४% |२.३८% |२.६७% |- ! style="background:Black; color:white;" |नास्तिक |– |– |०.३% |} मूल सिक्किमका परम्परागत धर्महरूले बाँकी जनसङ्ख्याको धेरै हिस्सा ओगटेका छन्।<ref>[http://censusindia.gov.in/Census_And_You/religion.aspx "Census and You – Religion"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180315004939/http://censusindia.gov.in/Census_And_You/religion.aspx|date=15 March 2018}}. Census India. Retrieved 20 October 2012.</ref> सन् १९७० को दसकमा सिक्किमको भारतसँग विलय हुँदा लेप्चा र नेपालीहरू बीच तनाव बढेको भए तापनि, भारतका अन्य राज्यहरूमा जस्तो ठुलो मात्रामा साम्प्रदायिक धार्मिक हिंसा कहिल्यै भएको छैन।<ref>{{Cite book|title=State government and politics: Sikkim|last=Nirmalananda Sengupta|year=1985|publisher=Stosius/Advent Books|isbn=978-0-86590-694-5|page=140}}</ref> लेप्चा जातिको परम्परागत धर्म मुन हो, जुन एक एनिमिस्ट प्रथा हो जुन बौद्ध र इसाई धर्मको साथमा छ।<ref name="Plaisier">{{Cite book|title=Languages of the Greater Himalayan Region. A Grammar of Lepcha|volume=5|series=Languages of the Greater Himalayan region|first=Heleen|last=Plaisier|publisher=Brill|year=2007|isbn=978-90-04-15525-1|pages=4, 15 (photo)|url=https://books.google.com/books?id=DpCXEc_9RWcC&pg=PA15|access-date=15 November 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20160516011005/https://books.google.com/books?id=DpCXEc_9RWcC&pg=PA15|archive-date=16 May 2016|url-status=live}}</ref><gallery mode="packed" style="font-size:88%; line-height:130%;" heights="130"> चित्र:Legship_shiva_temple.jpg|किराँतेश्वर महादेव मन्दिर हिन्दु भगवान शिवलाई समर्पित छ। चित्र:Rumtek_Monastery_-_Inside_Close_View.jpg|रुम्टेक मठ चित्र:Viswavinayak.jpg|रेनोकमा विश्व विनायक मन्दिर </gallery> == जिल्लाहरू == {| class="wikitable sortable" width=100% style="border:1px solid black" |- bgcolor=#99ccff | width="30%" | '''जिल्ला''' | width="30%" | '''सदरमुकाम''' | width="20%" | '''जनसङ्ख्या (२०११)'''<ref>{{cite web |url = http://censusindia.gov.in/2011-prov-results/data_files/sikkim/stm1.xls |format=XLS |title = Ranking od (sic) Districts by Population Size |publisher = The Registrar General & Census Commissioner, India, New Delhi-110011 |date = 2010–2011 |access-date = 19 September 2011 }}</ref> | width="10%" | '''क्षेत्रफल (किमी२)''' | width="10%" | '''घनत्व (/कि.मि.२)''' |- |- bgcolor=#F4F9FF | [[गान्तोक जिल्ला]]|| [[गान्तोक]]|| २८१,२९३|| ९५४|| २५७ |- bgcolor=#F4F9FF | [[मङ्गन जिल्ला]]|| [[मङ्गन]]|| ४३,३५४|| ४,२२६|| १० |- bgcolor=#F4F9FF | [[नाम्ची जिल्ला]]|| [[नाम्ची]]|| १४६,७४२|| ७५०|| १७५ |- bgcolor=#F4F9FF | [[ग्याल्सिङ जिल्ला]]|| [[ग्याल्सिङ]]|| १३६,२९९|| १,१६६|| १०६ |- bgcolor=#F4F9FF | [[पाक्योङ जिल्ला]]|| [[पाक्योङ]]|| ७४,५८३|| ४०४|| १८० |- bgcolor=#F4F9FF | [[सोरेङ जिल्ला]]|| [[सोरेङ]]|| अज्ञात|| अज्ञात|| अज्ञात |} == संस्कृति == === चाडपर्वहरू === [[चित्र:Gumpa.jpg|thumb|200px|[[लोसार|ल्होसार]]को बेला लाचुंगमा भएको गुम्पा नृत्य]]सिक्किमका नेपाली बहुसङ्ख्यकहरूले [[तिहार]] ([[दीपावली]]) र [[दसैँ]] ([[विजयादसमी]]) सहित सबै प्रमुख हिन्दु चाडहरू मनाउँछन्। [[माघे सङ्क्रान्ति]], [[रामनवमी]], [[कृष्ण जन्माष्टमी]], [[होली]], [[महाशिवरात्रि|शिवरात्रि]], [[नवरात्रि]], [[साकेला]], चासोक ताङ्नाम र भीमसेन पूजा जस्ता परम्परागत स्थानीय चाडपर्वहरू लोकप्रिय छन्। [[लोसार]], सागा दावा, ल्हाबाब डुचेन, द्रुप्का तेशी र भुम्चु सिक्किममा मनाइने बौद्ध पर्वहरू हुन्। ल्होसार (तिब्बती नयाँ वर्ष) को समयमा अधिकांश कार्यालय र शैक्षिक संस्थाहरू एक हप्ताका लागि बन्द छन्।<ref name="Culture2">{{Cite web |date=29 September 2005 |title=Culture and Festivals of Sikkim |url=http://sikkimipr.org/GENERAL/CULTURE/LUCKY_SIGNS.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20060714040958/http://sikkimipr.org/GENERAL/CULTURE/LUCKY_SIGNS.htm <!-- Bot retrieved archive --> |archive-date=14 July 2006 |access-date=12 October 2006 |publisher=Department of Information and Public Relations, Government of Sikkim }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060714040958/http://sikkimipr.org/GENERAL/CULTURE/LUCKY_SIGNS.htm |date=14 July 2006 }}</ref> === व्यञ्जन === सिक्किममा [[थुक्पा]], [[चाउमिन]], थेन्थुक, फकथु, ग्याथुक र वोन्टन जस्ता चाउचाउमा आधारित परिकारहरू सामान्य छन्। [[मम:]]- तरकारी, कुखुरा, मटन, गाईको मासु वा सुँगुरले भरिएको भापमा पकाइएको पकौडाहरू र सूपसँग सर्भ गरिन्छ - एक लोकप्रिय खाजा हो।<ref name="tele030902">{{Cite news|url=http://www.telegraphindia.com/1020903/asp/siliguri/story_1161127.asp|title=Sleepy capital comes alive to beats of GenX|last=Shangderpa|first=Pema Leyda|date=3 September 2002|work=The Telegraph|access-date=7 May 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080510102545/http://www.telegraphindia.com/1020903/asp/siliguri/story_1161127.asp|archive-date=10 May 2008|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> बियर, व्हिस्की, रम र ब्रान्डी सिक्किममा व्यापक रूपमा खपत गरिन्छ, जस्तै टोङ्बा, कोदोमा आधारित मदिरा पेय पदार्थ जुन नेपाल र दार्जिलिङमा लोकप्रिय छ।<ref>{{Cite book|title=Surajkund, the Sikkim story|chapter=Sikkimese cuisine|last=Shrivastava|first=Alok K.|year=2002|publisher=South Asia Foundation|location=New Delhi|isbn=978-81-88287-01-7|page=49}}</ref> सिक्किममा पन्जाब र हरियाणा पछि, सबै भारतीय राज्यहरूमा प्रति व्यक्ति मद्यपान दर तेस्रो-उच्च छ।<ref>{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/2231571.cms|title=India gets its high from whisky|last=Nagarajan|first=Rema|date=25 July 2007|work=Times of India|access-date=3 June 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20161227073943/http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/2231571.cms|archive-date=27 December 2016|url-status=live|df=dmy-all}}</ref> == सञ्चार तथा शिक्षा == सन् १९५७ मा, एक नेपाली मासिक पत्रिका कञ्चनजङ्घा सिक्किममा जनताको लागि पहिलो समाचार आउटलेट भयो।<ref>Kanchenjunga and Sikkim Press: How Media Started Its Practice in Sikkim</ref> सिक्किमको दक्षिणी सहरी क्षेत्रहरूमा अङ्ग्रेजी, नेपाली र हिन्दी दैनिक पत्रिकाहरू छन्। नेपाली भाषाका अखबारहरू साथै केही अङ्ग्रेजी पत्रपत्रिकाहरू स्थानीय रूपमा छापिन्छन् भने हिन्दी र अङ्ग्रेजी पत्रिकाहरू सिलगढीमा छापिन्छन्। महत्वपूर्ण स्थानीय दैनिक र साप्ताहिकहरूमा हाम्रो प्रजाशक्ति (नेपाली दैनिक), हिमालयन मिरर (अङ्ग्रेजी दैनिक), समय दैनिक, सिक्किम एक्सप्रेस (अङ्ग्रेजी), कञ्चनजङ्घा टाइम्स (नेपाली साप्ताहिक), प्रज्ञा खबर (नेपाली साप्ताहिक) र हिमाली बेला समावेश छन्।<ref name="newspapers-list">{{Cite web |title=Newspapers and Journalists in Sikkim |url=http://www.sikkimipr.org/IPR/news_jounalists/news_papers_and_journalists.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20080121045116/http://www.sikkimipr.org/IPR/news_jounalists/news_papers_and_journalists.htm |archive-date=21 January 2008 |access-date=5 June 2009 |publisher=IT Department, Government of Sikkim }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080121045116/http://www.sikkimipr.org/IPR/news_jounalists/news_papers_and_journalists.htm |date=21 January 2008 }}</ref> २०११ मा, सिक्किमको वयस्क साक्षरता दर ८२.२ प्रतिशत थियो: पुरुषहरूको लागि ८७.२९ प्रतिशत र महिलाहरूको लागि ७६.४३ प्रतिशत।<ref>{{Cite web |title=State of Literacy |url=http://censusindia.gov.in/2011-prov-results/data_files/india/Final_PPT_2011_chapter6.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150706191931/http://censusindia.gov.in/2011-prov-results/data_files/india/Final_PPT_2011_chapter6.pdf |archive-date=6 July 2015 |access-date=24 September 2014 |website=Census India |publisher=Census of India}}</ref> राज्यमा कुल १,१५७ विद्यालयहरू छन्, जसमा राज्य सरकारद्वारा सञ्चालित ७६५ विद्यालयहरू, सात केन्द्रीय सरकारी विद्यालयहरू र ३८५ निजी विद्यालयहरू छन्।<ref>{{Cite web |author=Balmiki Prasad Singh Governor of Sikkim |date=26 February 2010 |title=In the process of Constitutional democracy, Sikkim has not lagged behind-Governor |url=http://www.sikkimipr.org/images/herald/Jan%2026.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120304065745/http://www.sikkimipr.org/images/herald/Jan%2026.pdf |archive-date=4 March 2012 |access-date=11 March 2010 |df=dmy-all }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120304065745/http://www.sikkimipr.org/images/herald/Jan%2026.pdf |date=4 March 2012 }}</ref> सिक्किममा एउटा राष्ट्रिय महत्वको संस्थान, एउटा केन्द्रीय विश्वविद्यालय र चारवटा निजी विश्वविद्यालयहरूले उच्च शिक्षा प्रदान गर्छन्।<ref>{{Cite web |title=Private Universities in Sikkim |url=https://www.ugc.ac.in/privateuniversitylist.aspx?id=30&Unitype=3 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180817023052/https://www.ugc.ac.in/privateuniversitylist.aspx?id=30&Unitype=3 |archive-date=17 August 2018 |access-date=27 August 2018 |website=www.ugc.ac.in}}</ref> [[सिक्किम विश्वविद्यालय]]ले सन् २००८ मा याङ्गाङमा सञ्चालन गर्न थाल्यो, जुन [[सिंगताम]]बाट लगभग {{convert|28|km|mi}} पर अवस्थित छ।<ref name=":1">{{Cite news|url=http://www.telegraphindia.com/1080204/jsp/siliguri/story_8858265.jsp|title=Do-it-yourself mantra for varsity|last=Chettri|first=Vivek|date=4 February 2008|work=The Telegraph|access-date=15 May 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081012112302/http://www.telegraphindia.com/1080204/jsp/siliguri/story_8858265.jsp|archive-date=12 October 2008|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> तथापि, धेरै विद्यार्थीहरू उच्च शिक्षाको लागि [[सिलिगुडी|सिलगुडी]], [[कोलकाता]], [[बैंगलोर]] र अन्य भारतीय सहरहरूमा बसाइँ सर्छन्।<ref name=":1" /> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== * {{Wikivoyage-inline|Sikkim|सिक्किम}} * {{Commonscat-inline|Sikkim|सिक्किम}} {{सिक्किम}} {{भारतका राज्य तथा केन्द्र शासित प्रदेशहरू}} [[श्रेणी:भारतका राज्य र केन्द्र शासित प्रदेशहरू]] [[श्रेणी:एसियाका भूतपूर्व अधिराज्यहरू]] [[श्रेणी:एसियाको भूतपूर्व देश]] [[श्रेणी:विशाल नेपाल]] [[श्रेणी:सिक्किम| ]] [[श्रेणी:उत्तरपूर्वी भारत]] 5nw6i3qm072pnhaqy8r0f62slr3b9qd 0 5967 1352143 1349744 2026-04-22T08:33:30Z पर्वत सुवेदी 31224 /* नामकरण */ 1352143 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info --> |official_name = जनकपुरधाम |other_name = जनकपुर |native_name = |nickname = |settlement_type = [[उपमहानगरपालिका]]<br/>[[मुख्यालय|सदरमुकाम]]<br/>[[राजधानी|प्रादेशिक राजधानी]]<ref name="राजधानी">{{cite news |title=प्रदेश राजधानी सम्बन्धमा |url=https://ocmcm.p2.gov.np/sites/ocmcm/files/2022-01/pradesh%20ko%20rajdhani.pdf |date=वि.सं. २०७८ माघ ३ |accessdate=वि.सं. २०७८ फाल्गुन १६ |agency=मधेश प्रदेश सरकार |language=नेपाली |publisher=प्रदेश राजपत्र }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220228155413/https://ocmcm.p2.gov.np/sites/ocmcm/files/2022-01/pradesh%20ko%20rajdhani.pdf |date=2022-02-28 }}</ref> |motto = |named_for = [[जनक]]<ref>{{Cite web |url=https://www.nagariktimes.com/2018/03/36153/ |title=जनकपुरको प्राचिन चिनारी : दरबार थियो अहिलेको जानकी मन्दिर |website=नागरिक टाइम्स |language=नेपाली |accessdate=2022-02-28}}</ref> <!-- images and maps --> |image_skyline = Fish-eye view of Janaki Temple.jpg |image_caption = जनकपुरधाम उपमहानगरपालिकामा अवस्थित जानकी मन्दिर |image_size = 300 |image_seal = <!-- images and maps --> | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal | pushpin_label_position= bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = नक्सामा जनकपुरधामको अवस्थिति <!-- Location --> |coordinates = {{coord|26|43|43|N|85|55|30|E|type:city_region:NP|display=inline,title}}<!-- Location --> |subdivision_type = देश |subdivision_name = {{Flag|नेपाल}} |subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] |subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] |subdivision_type2 = जिल्ला |subdivision_name2 = [[धनुषा जिल्ला]] <!-- Politics --> |government_footnotes = |government_type = |leader_title = [[नगरप्रमुख|मेयर]] |leader_name = मनोज कुमार साह<ref>{{Cite web |last=सन्तोष सिंह, |first=श्यामसुन्दर शशी |title=कांग्रेस छाडेर स्वतन्त्र उम्मेदवारी दिएका मनोजकुमार साह बने जनकपुरको मेयर |url=https://ekantipur.com/local-elections-2022/2022/05/23/165331361008032335.html |access-date=2024-08-22 |website=कान्तिपुर |language=नेपाली}}</ref> ([[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]]) |leader_title1 = [[उपप्रमुख|उप मेयर]] |leader_name1 = किशोरी साह ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) |established_title = नगरपालिका |established_date = वि.सं. २०१७ जेठ १३<ref name="नगर">{{cite news|title=नेपाल राज्य नगरपालिका ऐन जनकपुरधाममा लागु गर्ने |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book?ref=1448 |date=वि.सं. २०१७ आषाढ १७ |accessdate=वि.सं. २०७८ फाल्गुन १६ |agency=नेपाल सरकार |language=नेपाली |page=१ |publisher=नेपाल राजपत्र}}</ref> |established_title1 = सम्मिलित क्षेत्र |established_date1 = जनकपुरधाम |established_title2 = उपमहानगरपालिका |established_date2 = वि.सं. २०७१ पुस २८<ref name="उपमहानगर">{{cite news|title=शंखरापुर लगायत बिभिन्न नगरपालिका घोषणा |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22634 |date=वि.सं. २०७१ पुस २८ |accessdate=वि.सं. २०७८ फाल्गुन ७ |agency=नेपाल सरकार |language=नेपाली |page=६३ |publisher=नेपाल राजपत्र}}</ref> |established_title3 = सम्मिलित ([[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]) |established_date3 = [[लोहना]], [[प्रखे महुवा]], [[बेगा शिवपुर|बेंगाशिवपुर]], [[बसविटिट]], [[कुर्था]], [[देवपुरा रूपैठा]], [[बिन्धी]], [[बसहिया]], [[गोपालपुर]] र [[कनकपट्टी]] |established_title4 = सम्मिलित ([[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]) |established_date4 = [[कनकपट्टी]], [[अन्दुपट्टी]] (६-९), [[मानसिंहपट्टी]] (१-५) र [[गोपालपुर]] (१-२) |established_title5 = सम्मिलित मिति |established_date5 = वि.सं. २०७४ जेठ ११<ref name="निर्णय">{{cite news|title=स्थानीय तह थप गरेको |url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/22/Local_units.pdf |date=वि.सं. २०७४ जेठ ११ |accessdate=वि.सं. २०७८ फाल्गुन १२ |agency=नेपाल सरकार |language=नेपाली |page=३२ |publisher=नेपाल राजपत्र}}</ref><ref name="राजपत्र">{{cite news|title=स्थानीय मन्त्रालयको सूचना |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=23047 |date=वि.सं. २०७४ भदौ ४ |accessdate=वि.सं. २०७८ फाल्गुन १२ |agency=नेपाल सरकार |language=नेपाली |page=१ |publisher=नेपाल राजपत्र}}</ref> <!-- Area --> |unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> |area_footnotes = |area_total_km2 = 91.97<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |area_total_sq_mi = <!-- Population --> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=17&municipality=15|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> |population_note = |population_total = १,९४,५५६ |population_density_km2 = auto |population_blank1_title = |population_blank2_title = <!-- General information --> |timezone = |utc_offset = |timezone_DST = |utc_offset_DST = |elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> |elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> |postal_code_type = |postal_code = ४५६०० |area_code = ०४१ |blank_name = |blank_info = |website = [http://www.janakpurmun.gov.np www.janakpurmun.gov.np] |footnotes = }} '''जनकपुरधाम'''<ref name="नामाकरण">{{cite news|title=जनकपुरको साट्टो जनकपुरधाम भन्ने नामाकरण गर्ने बारे |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book?ref=3742 |date=वि.सं. २०२३ भाद्र १३ |accessdate=वि.सं. २०८१ भाद्र ६ |agency=नेपाल सरकार |language=नेपाली |page=१ |publisher=नेपाल राजपत्र}}</ref> (पूर्व तथा हालसम्म चलनचलतीमा रहेको नाम: '''जनकपुर''')<ref>{{Cite web |url=https://www.himalkhabar.com/news/14200 |title=राजधानी जनकपुर निश्चित, नामकरणमा फरक प्रस्ताव |website=हिमाल खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-02-28}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://shilapatra.com/detail/75484/ |title=प्रदेश २ को नाम मधेस , राजधानी जनकपुर |website=शिलापत्र |language=नेपाली |accessdate=2022-02-28}}</ref> [[नेपाल]]को [[मधेश प्रदेश]]को [[धनुषा जिल्ला]]मा रहेको प्रादेशिक राजधानी<ref name="राजधानी"/>, जिल्ला सदरमुकाम<ref name="सदरमुकाम">{{cite news|url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=2685|title=नेपाल अधिराज्यलाई १४ अंचल, ७५ जिल्लामा विभाजित|date=वि.सं. २०१९ पौष २|accessdate=वि.सं. २०७८ माघ २९|publisher=नेपाल राजपत्र|agency=नेपाल सरकार|page=५|language=नेपाली}}</ref> र एक उपमहानगरपालिका हो।<ref>{{Cite web |url=https://www.setopati.com/raajneeti/20816/ |title=थप ६१ नगरपालिका र सात उपमहानगरपालिका घोषणा, काठमाडौं र भक्तपुर गाविसरहित |website=सेतोपाटी |language=नेपाली |accessdate=2022-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220129031640/https://www.setopati.com/raajneeti/20816/ |date=2022-01-29 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.setopati.com/raajneeti/20840/ |title=दुई उपमहानगरपालिका हुने नेपालको एउटै जिल्ला सुनसरी |website=सेतोपाटी |language=नेपाली |accessdate=2022-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220129031638/https://www.setopati.com/raajneeti/20840/ |date=2022-01-29 }}</ref> धनुषा जिल्लाको पहिलो नगरपालिका रहेको यो नगरको नामकरण [[मिथिला|प्राचीन मिथिला]] क्षेत्रका राजा [[जनक]]को नामबाट भएको हो। यो सहर नेपालको राजधानी [[काठमाडौँ]]बाट ४५० कि.मि. को दुरीमा अवस्थित छ। नेपाल राज्य नगरपालिका ऐन, २००९ बमोजिम तत्कालिन श्री ५ को सरकारद्वारा वि.सं. २०१७ जेठ १३ गतेदेखि लागु हुने गरी जनकपुर नगरपालिकको गठन गरिएको थियो।<ref name="नगर"/> जनकपुरलाई तत्कालिन सरकार मन्त्रिपरिषदको विकास समितिले वि.सं. २०७१ साल मङ्सिर १६ गते गरेको निर्णय र वि.सं. २०७१ पुस २८ गते नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित सूचना अनुसार उपमहानगरपालिको लागि चाहिने आवश्यक प्रक्रिया पूरा भएपछि नगरपालिकाबाट उपमहानगरपालिका घोषणा गरिएको थियो। जनकपुरलाई उपमहानगरपालिका घोषित गर्दा यसमा [[कुर्था, धनुषा|कुर्था]], [[बसविटिट]], [[बिन्धी]], [[प्रको महुवा]], [[लोहना]], [[बेगा शिवपुर|बेंगाशिवपुर]], [[बसहिया]], [[देवपुरा रूपैठा]], [[लक्ष्मीपुरबगेवा]], [[गोपालपुर]] तथा [[कनकपट्टी]] गाउँ विकास समितिलाई समावेश गरेर यसलाई उपमहानगरपालिका घोषणा गरिएको हो।<ref name="उपमहानगर"/> [[सङ्घीयता|सङ्घीय शासन व्यवस्था]] लागू भएपछि देशमा स्थानीय तहको गठन भएसँगै वि.सं. २०७३ फागुन २२ गते नेपाल सरकारको निर्णय तथा वि.सं. २०७३ फागुन २७ गते नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित सूचना अनुसार यो नगरपालिकामा २ वटा गाउँ विकास समितिहरूको आंशिक भाग थपेर यसको क्षेत्र विस्तार गरेको थियो<ref>{{Cite web|url=https://www.setopati.com/chapa-bata/60472/|title=गाउँ र नगरपालिका कुन जिल्लामा कति ?|website=सेतोपाटी|language=नेपाली|accessdate=वि.सं. २०७८ फाल्गुन ०७}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220219161531/https://www.setopati.com/chapa-bata/60472/ |date=2022-02-19 }}</ref><ref name="जिल्ला समन्वय समिति">{{cite news|url=http://kantipur.ekantipur.com/news/2017-03-13/20170313191214.html|title=जिविस अब देखि जिल्ला समन्वय समिति|last=काफ्ले|first=प्रतिक्षा|date=वि.सं. २०७३ फाल्गुन ३०|accessdate=वि.सं. २०७८ फाल्गुन ०७|publisher=[[कान्तिपुर दैनिक|कान्तिपुर]]}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170506085135/http://kantipur.ekantipur.com/news/2017-03-13/20170313191214.html |date=2017-05-06 }}</ref><ref name="७४४ स्थानीय तह">{{cite news|url=http://setopati.com/raajneeti/64740/|title=स्थानीय निकाय भङ्ग, अधिकारसम्पन्न ७४४ स्थानीय तह क्रियाशील|date=वि.सं. २०७३ फाल्गुन ३०|accessdate=वि.सं. २०७८ फाल्गुन ०७|publisher=सेतोपाटी|ref=http://setopati.com/raajneeti/64740/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170518193518/http://setopati.com/raajneeti/64740/ |date=2017-05-18 }}</ref> तर राजनीतिक विवादका कारण सरकारले स्थानीय तहहरू पुनर्मूल्याङ्कन गरि वि.सं. २०७४ जेठ ८ गते गरेको निर्णय तथा वि.सं. २०७४ जेठ ११ गते नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित सूचना अनुसार थप गरिएका गाउँ विकास समितिहरूलाई खारेज गरि यस उपमहानगरपालिकामा [[कनकपट्टी]], [[अन्दुपट्टी]] (वडा नं. ६-९), [[मानसिंहपट्टी]] (वडा नं. १-५) र [[गोपालपुर]] (वडा नं. १-२) क्षेत्र कायम गरेर क्षेत्र विस्तार गरिएको थियो।<ref name="निर्णय"/><ref name="राजपत्र">{{cite news|title=स्थानीय मन्त्रालयको सूचना |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=23047 |date=वि.सं. २०७४ भदौ ४ |accessdate=वि.सं. २०७८ फाल्गुन १२ |agency=नेपाल सरकार |language=नेपाली |page=१ |publisher=नेपाल राजपत्र}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://ekantipur.com/ampnews/2017-08-11/20170811194121.html?fb_comment_id=1595989460475289_1595995193808049 |title=प्रदेश नम्बर २ मा ९ वटा स्थानीय तह थपिँदै, स्थानीय तहको संख्या ७५३ पुग्यो |website=कान्तिपुर समाचार |last=मिश्र|first=राजेश|language=नेपाली |accessdate=2022-02-24}}</ref> यहाँ नेपालको प्रसिद्ध [[जानकी मन्दिर]] रहेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://www.onlinekhabar.com/2017/07/612042 |title=नेपालको पहिचान, जनकपुर धाम ! (फोटो फिचर) |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-02-28}}</ref> जनकपुर [[हिन्दु धर्म|हिन्दू धर्म]]मा एक महत्त्वपूर्ण स्थल, [[मिथिला कला|मैथिली संस्कृति]]को केन्द्र तथा नेपालको एकमात्र रेल सुविधा भएको सहर भएकोले पर्यटनका लागि पनि महत्वपूर्ण मानिन्छ। वर्तमान समयमा यो उपमहानगरपालिकाको कुल क्षेत्रफल ९१.९७ वर्ग किलोमिटर रहेको छ भने नेपालको वि.सं. २०७८ को जनगणना अनुसार यहाँको कुल जनसङ्ख्या १,९४,५५६ रहेको छ। यो नगरपालिकालाई २५ वटा वडामा विभाजन गरिएको छ। ==नामकरण== [[मिथिला]]का राजा तथा नेपालको राष्ट्रिय विभूतिका रूपमा स्थापित [[जनक]]को नाउँकै आधारमा यसको नाम '''जनकपुर''' राखिएको हो।<ref>{{Cite web |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/others/198377-1576293900.html |title=जनकदर्शनले दिएको मिथिला सम्पदा |last=नागरिक |website=नागरिक न्युज |language=नेपाली |accessdate=2022-03-01}}</ref> प्राचीन कालदेखि वर्तमान समयसम्म यस नाममा कुनै परिवर्तन आएको छैन।<ref>{{Cite web |url=https://esamaad.com/mithila-and-maithili-prem-by-modi/ |title=राजा जनकक नगरी जनकपुर मे देखायल PM मोदीक मिथिला-मैथिली प्रेम |trans-title=राजा जनकको नगरी जनकपुरमा देखियो मोदीको मिथिला-मैथिली प्रेम|date=2018-05-13 |website=इसमाद |language=मैथिली |accessdate=2022-03-01}}</ref> == वडागत विवरण == [[जनकपुरधाम उपमहानगरपालिका]]को वडा विभाजन, समावेश साविकका गाविसहरू, जनसङ्ख्या, क्षेत्रफल र जनघनत्वको विस्तृत विवरण निम्न तालिकामा दिइएको छ: {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ जनकपुरधाम उपमहानगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[जनकपुरधाम|जनकपुर]] (१) || १०,२१४ || ०.७७ || १३२६४.९४ |- | २ || [[जनकपुरधाम|जनकपुर]] (२) || ६,२७८ || ०.४३ || १४६००.०० |- | ३ || [[जनकपुरधाम|जनकपुर]] (३) || १,७०५ || ०.०५ || ३४१००.०० |- | ४ || [[जनकपुरधाम|जनकपुर]] (४) || १८,२३४ || २.५४ || ७१७८.७४ |- | ५ || [[जनकपुरधाम|जनकपुर]] (५) || १,८२५ || ०.०२ || ९१२५०.०० |- | ६ || [[जनकपुरधाम|जनकपुर]] (६) || ३,२५४ || ०.२५ || १३०१६.०० |- | ७ || [[जनकपुरधाम|जनकपुर]] (७) || १०,९५६ || १.६९ || ६४८२.८४ |- | ८ || [[जनकपुरधाम|जनकपुर]] (८) || १३,९५१ || २.३९ || ५८३७.२४ |- | ९ || [[जनकपुरधाम|जनकपुर]] (९) || ७,२४९ || ०.९९ || ७३२२.२२ |- | १० || [[जनकपुरधाम|जनकपुर]] (१०) || ३,२१८ || ०.२ || १६०९०.०० |- | ११ || [[जनकपुरधाम|जनकपुर]] (११) || ५,२२५ || ०.१८ || २९०२७.७८ |- | १२ || [[जनकपुरधाम|जनकपुर]] (१२) || ७,८५९ || ३.५९ || २१८९.१४ |- | १३ || [[जनकपुरधाम|जनकपुर]] (१३) || ७,९९४ || ३.७६ || २१२६.०६ |- | १४ || [[जनकपुरधाम|जनकपुर]] (१४) || १०,६०७ || ३.११ || ३४१०.६१ |- | १५ || [[जनकपुरधाम|जनकपुर]] (१५) || ३,४१६ || १.४९ || २२९२.६२ |- | १६ || [[जनकपुरधाम|जनकपुर]] (१६) || ९,४८५ || ३.२४ || २९२७.४७ |- | १७ || [[मानसिंहपट्टी]] (१–५), [[अन्दुपट्टी]] (६–९) र [[कनकपट्टी]] || १०,१३६ || १०.४८ || ९६७.१८ |- | १८ || [[प्रको महुवा]] || ६,११४ || ६.४४ || ९४९.३८ |- | १९ || [[गोपालपुर]] (१-२) र [[बेगा शिवपुर]] || ११,०९३ || १३.२६ || ८३६.५८ |- | २० || [[देवपुरा रूपैठा]] || ८,९४४ || ८.४६ || १०५७.२१ |- | २१ || [[कुर्था, धनुषा|कुर्था]] || ८,५४७ || ७.९८ || १०७१.०५ |- | २२ || [[बसविटिट]] || ३,५०६ || ३.४५ || १०१६.२३ |- | २३ || [[बिन्धी]] || ८,९५४ || ४.७८ || १८७३.२२ |- | २४ || [[बसहिया]] || ८,४५४ || ६.५२ || १२९६.६३ |- | २५ || [[लोहना]] || ७,३३८ || ५.९८ || १२२७.०९ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''१,९४,५५६''' || '''९१.९७''' || '''२११५.४३''' |} == नगर प्रशासन इतिहास == नेपाल र भारतका हिन्दू धर्मावलम्बीहरूको आस्थाको केन्द्रको रूपमा रहेको जनकपुरधामलाई तत्कालीन श्री ५ को सरकारले वि.सं. २०१७ जेठ १३ गते नगरपालिका क्षेत्र कायम गरेको थियो। यो नगरपालिका देशका पुराना नगरपालिकाहरू मध्येको एक हो। तत्कालिन राजा [[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|महेन्द्र शाह]]ले वि.सं. २०१७ पुष २२ गते<ref>{{Cite web|url=https://annapurnapost.com/news/pnycaaytle-choddeko-ligesii-116096|title=पञ्‍चायतले छोडेको लिगेसी|website=अन्नपूर्ण पोस्ट|language=नेपाली|accessdate=2022-02-10}}</ref> नेपालमा [[पञ्चायती व्यवस्था]] लागु गरेपछि जनकपुर नगरपालिकाको नाम स्वतः परिवर्तन भई 'जनकपुर नगर पञ्चायत' भएको थियो।<ref>{{Cite book|url=https://ecommons.cornell.edu/bitstream/handle/1813/24342/189.pdf?sequence=1&isAllowed=y|title=सामाजिक शिक्षा पञ्चायत, कक्षा ८|publisher=जनक शिक्षा सामग्री केन्द्र|language=नेपाली|type=pdf|page=१५|accessdate=2022-02-10}}</ref><ref>{{Cite book|last=प्रधान|first=पुष्कर|url=https://books.google.com.np/books?id=wZHzAAAAMAAJ|title=Manual for Urban Rural Linkage and Rural Development Analysis|trans-title=शहरी ग्रामीण अन्तरसम्बन्ध र ग्रामीण विकास विश्लेषणको लागि पुस्तिका|date=2003|publisher=न्यु हिरा बुक इन्टरप्राइजेज|page=२२२|isbn=978-99933-685-2-6|language=अङ्ग्रेजी}}</ref> पञ्चायती व्यवस्थाको अन्त्य भएपछि तत्कालिन श्री ५ को सरकारद्वारा वि.सं. २०४७ साल जेठ २८ गते<ref name="नगरपालिका ऐन">{{cite news|url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=15813|title=नगरपालिका ऐन, २०४७|date=वि.सं. २०४७ जेठ २८|accessdate=वि.सं. २०७८ फाल्गुन १०|publisher=नेपाल राजपत्र|agency=नेपाल सरकार|language=नेपाली}}</ref> नगरपालिका ऐन, २०४७ घोषणा गरि लागु गरे पछि नगरपालिका बन्नको लागि चाहिने आवश्यक पूर्वाधार तथा जनशक्ति भएको कारणले जनकपुरधाम पुन: आधिकारिक रूपमा नगरपालिका बन्न पुगेको थियो।<ref name="संविधान">{{cite news|url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=15853|title=श्री ५ महारजाधिराज वीरेन्द्र वीर विक्रम शाहदेवबाट नेपाल अधिराज्यको संविधान २०४७ बक्सेको घोषणा|date=वि.सं. २०४७ कार्तिक २३|accessdate=वि.सं. २०७८ फाल्गुन १|publisher=नेपाल राजपत्र|agency=नेपाल सरकार|language=नेपाली}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://books.google.com.np/books?id=yi5GAQAAIAAJ|title=मेचीदेखि महाकाली|date=सन् १९७५|publisher=श्री ५ सरकार सूचना मन्त्रालय|language=नेपाली|accessdate=2022-02-15}}</ref>वि.सं. २०७१ सालमा यस क्षेत्रवरिपरीका छिमेकी गाउँ विकास समितिहरू सम्मिलित गरेर यसलाई उपमहानगरपालिकामा स्तरोन्नति गरेको थियो। ==इतिहास== यो सहर पूर्व ऐतिहासिक मैथिली सभ्यताको केन्द्रविन्दुको रूपमा रहेको छ। तपस्वीहरू, [[पण्डित|पण्डितहरू]] र स्थानीय गीतहरूबाट प्राप्त विवरणले हालको जनकपुर क्षेत्रको स्थापना १८औँ शताब्दीको प्रारम्भमा भएको देखाउँछ।<ref name="प्राचीन नेपाल">{{cite news |title=चितवनदेखि जनकपुरसम्मका केही पुरातत्व स्थल |last=शर्मा |first=जनकलाल |url=http://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/journals/ancientnepal/pdf/ancient_nepal_02_full.pdf |date=वि.सं. २०२४ माघ |accessdate=वि.सं. २०७८ फाल्गुन १७ |agency=नेपाल पुरातत्व विभाग |language=नेपाली |page=१४-१६ |publisher=पुरातत्व विभाग }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220301030631/http://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/journals/ancientnepal/pdf/ancient_nepal_02_full.pdf |date=2022-03-01 }}</ref>तीर्थस्थलको रूपमा जनकपुरको सबैभन्दा प्रारम्भिक वर्णन सन् १८०५ मा गरिएको थियो। यसअघि कुनै प्राचीन सहरको उपस्थितिको पुरातात्विक प्रमाण फेला परेको छैन। राजा [[जनक]]को दरबार विदेह राज्यको राजधानी मानिएको प्राचीन जनकपुरमा रहेको मानिन्छ।<ref>{{Cite web |url=https://nepalpatra.com/articles/80642/ |title=नेपालका राष्ट्रिय विभुति राजा जनक र उनको योगदान |website=नेपाल पत्र |language=नेपाली |accessdate=2022-03-01 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220301030633/https://nepalpatra.com/articles/80642/ |date=2022-03-01 }}</ref> [[रामायण]]का अनुसार जनकले खेतमा हलो जोत्ने क्रममा एक बालिकालाई भेट्टाए जसलाई [[सीता]] नामकरण गरेर उनलाई आफ्नो छोरीको रूपमा हुर्काएका थिए।<ref>{{Cite web |url=https://pahilopost.com/content/20191016165334.html |title=सीताको जन्मभूमिबारे कौन बनेगा करोडपतिमा सोधिएको प्रश्नले तातेको सामाजिक सञ्जाल |website=पहिलो पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-03-01}}</ref> सीता ठूली भएपछि जनकले एक हजार वर्ष पहिले जनकपुर नजिकै छोडेको [[शिव]]को [[धनुष बाण|धनुष]] उठाउन सक्ने जो कोहीसँग सीताको विवाह गर्ने प्रस्ताव राखेपछि विभिन्न राज्यका राजकुमारहरूले सो धनुष उठाउने प्रयास गरे तर [[अयोध्या]]का राजकुमार [[राम]]ले मात्र धनुष उठाउन सफल भएका थिए।<ref>{{Cite web |url=https://annapurnapost.com/news/jnk-drbaarmaa-bhyo-raam-siitaa-vivaah-142116 |title=जनक दरबारमा भयो राम-सीता विवाह |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-03-01}}</ref> मिथिला क्षेत्रका पुरानो गीत अनुसार यो धनुष जनकपुरको उत्तरपूर्वमा भेटिएको थियो।<ref>{{Cite web |url=https://www.reportersnepal.com/2020/02/398843 |title=सीताको जन्मको यथार्थ र उनका आमाबाबु |website=रिपोर्टर्स नेपाल |language=नेपाली |accessdate=2022-03-01}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://shikshyakhabar.com/2016/07/05/51 |title=सीताको जन्म कसरी भएको थियो ? |website=शिक्षा खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-03-01 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220301030643/https://shikshyakhabar.com/2016/07/05/51 |date=2022-03-01 }}</ref> हिन्दू धर्ममा राम र सीता दुवै प्रमुख व्यक्तित्व भएकोले जनकपुर हिन्दूहरूको लागि महत्त्वपूर्ण तीर्थस्थल हो।<ref>{{Cite web |url=https://www.enepalese.com/2021/03/306400.html |title=राजा जनकको वंश:अघि र पछि |website=इ नेपाली |language=नेपाली |accessdate=2022-03-01}}</ref> == आकर्षण == जनकपुरधामको केन्द्रीय बजार उत्तर-पश्चिम दिशाबाट भव्य [[जानकी मन्दिर]]ले सुसज्जित छ।<ref>{{Cite web |url=https://ekantipur.com/opinion/2021/04/09/161793325076964761.html |title=अस्तित्वको संघर्षमा जनकपुरधामका सम्पदा |website=कान्तिपुर दैनिक |language=नेपाली |accessdate=2022-03-01}}</ref> यो मन्दिर सन् १९११ मा भारतमा रहेको टिकमगढकी राजकुमारी कुमारी वृषभानुद्वारा निर्माण गरिएको हो। जानकी मन्दिर राजपूत र मुगल शैलीको समिश्रण बाट बनाइएको बिशेष बास्तुकला झल्कने मन्दिर हो र यो तथ्यले यस मन्दिरलाई अझै पनि महत्त्वपूर्ण बनाउँछ। यस मन्दिरको निर्माण गर्दा त्यस ताका ९ लाख रूपैया खर्च भएको हुँदा यस मन्दिरलाई '''नौलखा मन्दिर''' पनि भन्ने गरिन्छ।<ref>{{Cite web |url=https://annapurnapost.com/news/jaankii-mndirko-mauliktaamaa-asr-prne-grii-snrcnaahru-bnaaindai-171266 |title=जानकी मन्दिरको मौलिकतामा असर पर्ने गरी संरचनाहरु बनाइँदै |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-03-01}}</ref> यो नेपाल भरिकै ठूलो मन्दिरहरू मध्ये एक हो।<ref>{{Cite web |url=http://nepallive.com/story/120941 |title=पुरातत्व विभागको पत्रपछि रोकियो जानकी मन्दिरको पुनर्निर्माण |website=नेपाल लाइभ |language=नेपाली |accessdate=2022-03-01}}</ref> जनकपुरधामको अर्को विशेषता यहाँ रहेका पोखरी तथा कुण्डहरू हुन्। यहाँ कुटीहरू पनि प्रशस्तै रहेका छन्। पोखरीहरूको कारण जनकपुरको [[माछा]] नेपालमै प्रख्यात छ।<ref>{{Cite web |url=https://www.setopati.com/kinmel/business/253169/ |title=जसले तारेको माछा जनकपुरबाट काठमाडौंसम्म पुग्छ |last=महतो |first=रोहित |website=सेतोपाटी |language=नेपाली |accessdate=2022-03-01 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220301030631/https://www.setopati.com/kinmel/business/253169/ |date=2022-03-01 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://halokhabar.com/news-details/10293/2022-02-19 |title=जनकपुरको माछा त्यसै फेमस, त्यसमाथि पीएमएमपीले सहयोग गर्न थालेपछि झनै फेमस |website=हलोखबर |language=नेपाली |accessdate=2022-03-01 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220531144948/https://halokhabar.com/news-details/10293/2022-02-19 |date=2022-05-31 }}</ref> एक सन्त कविले मिथिलाको पवित्र नगरीलाई आफ्नो कवितामा यसरी अभिव्यक्त गरेका थिए- 'बावन कुटी, बहत्तर कुण्डा। फिरही सन्तजन झुण्डही झुण्डा।' यसको अर्थ ५२ कुटी (मठ तथा मन्दिर) र ७२ वटा (कुण्ड पोखरी, कुवा, इनार) भएको यस पवित्र भूमिमा झुण्डका झुण्ड साधुसन्तहरू भ्रमण गरिरहेका छन्।<ref>{{Cite web |url=https://ekantipur.com/ampnews/2015-01-02/401341.html |title=नासिँदै पवित्र सरोवर |website=कान्तिपुर समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-03-01}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://annapurnapost.com/news/jnkpurkaa-pokhrii-maasdai-snskrti-naasdai-188581 |title=जनकपुरका पोखरी मास्दै, संस्कृति नास्दै |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-03-01}}</ref> यहाँ तिथि अनुसार कुण्डमा स्नानको धेरै महत्त्व छ। जनकपुरधाममा भएका केही महत्त्वपूर्ण कुण्डहरू बिहार कुण्ड, अग्नि कुण्ड, मध्यमा सर, रत्न सागर, अङ्गराज सर, सूर्य कुण्ड, गङ्गा सागर, धनुष सागर, दसरथ तलाउ, पापमोचिनि सर, परशुराम कुण्ड, जनक सरोवर, गोपाल सर, रुक्मिनी सर, मुरली सर, विडाल सर, राम सर, कपाल मोचिनि सर, महाराज सागर, पाकवति सर, धौत-पाप सर आदि हुन्।<ref>{{Cite web |url=https://shilapatra.com/detail/1928/ |title=जनकपुरका झकिझकाउ पोखरी |website=शिलापत्र |language=नेपाली |accessdate=2022-03-01}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://nayapatrikadaily.com/news-details/30855/2019-12-09 |title=जनकपुरका ऐतिहासिक पोखरी अतिक्रमणको चपेटामा |website=नयाँ पत्रिका |language=नेपाली |accessdate=2022-03-01 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220301030640/https://nayapatrikadaily.com/news-details/30855/2019-12-09 |date=2022-03-01 }}</ref> == भाषा र संस्कृति == जनकपुरधाममा बोलिने प्रमुख भाषा [[मैथिली भाषा|मैथिली]] हो। मैथिल महिलाहरूद्वारा बनाइने [[मिथिला कला|मैथिली चित्रकला]] पुरै नेपालमा प्रख्यात रहेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://www.onlinekhabar.com/2020/02/839897 |title=मिथिला संस्कृति अध्ययन केन्द्र बन्दै |website=Online Khabar |language=en-US |accessdate=2022-03-01}}</ref> मुख्यतया माटोको भाँडा र घरको भित्तामा गरिने चित्रकला समेतले महत्त्वपूर्ण स्थान ओगटेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://gorkhapatraonline.com/tourism/2020-02-22-9093 |title=मिथिला संस्कृतिको पर्यटन सम्भावना बढ्दै |website=गोरखापत्र |language=नेपाली |accessdate=2022-03-01}}</ref> मिथिलाको पारम्परिक घरहरू माटो र परालद्वारा बनाइन्छ।<ref>{{Cite web |url=https://pahilopost.com/content/20180512205939.html |title=ओली र मोदीको 'जनकपुर ड्रेस' मैथिली हैन : मिथिला संस्कृतिका जानकार |website=पहिलो पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-03-01}}</ref> जनकपुरधाममा मनाइने प्रमुख चाड पर्वहरू मध्ये [[छठ]], [[विवाह पञ्चमी]], [[राम नवमी]], [[लक्ष्मी पूजा]], [[होली]] आदी हुन्। == जलवायु == यो स्थान समुद्री सतहभन्दा ६६ मिटरमाथि रहेको छ। जनकपुर नेपलको [[तराई]] क्षेत्रमा अवस्थित छ, जहाँको हावापानी [[आर्द्र अर्ध-कटिबन्धीय जलवायु]] रहेको छ। मार्च र अप्रिल महिनामा तातो, सुख्खा र हावा चल्ने गर्छ भने यहाँ मे महिनादेखि सेप्टेम्बरसम्म [[मनसुन]] रहन्छ। अक्टोबरदेखि नोभेम्बरसम्म हल्का सुख्खा र डिसेम्बरदेखि फेब्रुअरीसम्म जाडो याम रहन्छ।<ref>{{cite report |title= तापक्रम तालिका |publisher= जल तथा मौसम विज्ञान विभाग, नेपाल सरकार |url= http://www.dhm.gov.np/uploads/climatic/1749218667Ext%20temp%20of%20January.pdf |access-date= वि.सं. २०७८ फाल्गुन १७ }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304221858/http://www.dhm.gov.np/uploads/climatic/1749218667Ext%20temp%20of%20January.pdf |date=2016-03-04 }}</ref> {{Weather box |location = जनकपुरधाम विमानस्थल (सन् १९८१-२०१०) |metric first = Yes |single line = Yes |Jan high C = 22.2 |Feb high C = 26.0 |Mar high C = 31.2 |Apr high C = 34.8 |May high C = 34.6 |Jun high C = 34.1 |Jul high C = 32.5 |Aug high C = 32.7 |Sep high C = 32.3 |Oct high C = 31.7 |Nov high C = 29.3 |Dec high C = 25.1 |year high C = 30.5 |Jan mean C = 15.6 |Feb mean C = 18.6 |Mar mean C = 23.4 |Apr mean C = 27.7 |May mean C = 29.3 |Jun mean C = 30.0 |Jul mean C = 29.3 |Aug mean C = 29.6 |Sep mean C = 28.8 |Oct mean C = 26.8 |Nov mean C = 22.5 |Dec mean C = 18.0 |year mean C = 25.0 |Jan low C = 9.1 |Feb low C = 11.3 |Mar low C = 15.5 |Apr low C = 20.6 |May low C = 24.0 |Jun low C = 25.9 |Jul low C = 26.1 |Aug low C = 26.4 |Sep low C = 25.3 |Oct low C = 22.0 |Nov low C = 15.7 |Dec low C = 10.9 |year low C = 19.4 |precipitation colour= green |Jan precipitation mm = 11.7 |Feb precipitation mm = 11.4 |Mar precipitation mm = 11.5 |Apr precipitation mm = 52.2 |May precipitation mm = 128.3 |Jun precipitation mm = 238.7 |Jul precipitation mm = 487.6 |Aug precipitation mm = 339.4 |Sep precipitation mm = 197.5 |Oct precipitation mm = 63.9 |Nov precipitation mm = 1.9 |Dec precipitation mm = 8.4 |year precipitation mm = 1552.5 |source 1= जल तथा मौसम विज्ञान विभाग, नेपाल सरकार<ref>{{cite report |title= मौसम तापक्रम तालिका |publisher= जल तथा मौसम विज्ञान विभाग, नेपाल सरकार |url=http://www.dhm.gov.np/uploads/climatic/880251189NORMAL%20FILE.pdf |access-date=वि.सं. २०७८ फाल्गुन १७}}</ref> }} == यातायात == === सडक यातायात === जनकपुरधामलाई देशका प्रमुख स्थानसँग जोडने कार्य जनकपुर-ढलकेवर फेडर रोडले ढलकेवरमा [[महेन्द्र राजमार्ग]]सँग जोड्दै पुरा गरेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://annapurnapost.com/news/jnkpur-ddhlkebr-antim-crnnmaa-191324 |title=जनकपुर–ढल्केबर सडकखण्ड अन्तिम चरणमा |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-03-01}}</ref> महेन्द्र राजमार्ग प्रयोग गरेर जनकपुरबाट नेपालका प्रमुख सहरहरू जस्तै [[बुटवल उपमहानगरपालिका|बुटवल]], [[भरतपुर महानगरपालिका|भरतपुर]], [[हेटौँडा उपमहानगरपालिका|हेटौँडा]], [[काठमाडौँ]], [[इटहरी उपमहानगरपालिका|इटहरी]], [[धरान उपमहानगरपालिका|धरान]], [[विराटनगर महानगरपालिका|विराटनगर]], [[राजविराज नगरपालिका|राजविराज]], [[दमक नगरपालिका|दमक]], [[बिर्तामोड नगरपालिका|बिर्तामोड]], [[काँकडभिट्टा]]सँग जोड्ने गरेको छ। जनकपुरधामबाट नेपालका विभिन्न स्थानहरूका लागि सोझै [[बस]] सेवाहरू सञ्चालनमा रहेका छन्। सहर भित्र सामान्य आवतजावतको लागी [[साइकल|साइकल रिक्सा]], विद्युतीय रिक्सा, टेम्पो र बसहरू उपलब्ध छन्। === रेलवे === वि.सं. २०७८ फाल्गुन अनुसार [[नेपाल रेल्वे]]<ref>{{Cite web |url=https://www.dcnepal.com/2020/09/188811/ |title=जनकपुर आइपुग्यो नयाँ रेल, यस्तो छ नेपालमा रेल इतिहास |website=डिसी नेपल |language=नेपाली |accessdate=2022-03-01}}</ref>द्वारा सञ्चालनमा रहेको एकमात्र रेल जनकपुरधाम रेलवे हो।<ref>{{Cite web |url=https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/80465/2022-02-13 |title=जनकपुर–जयनगर रेल सेवा सात वर्षपछि आजदेखि पुन: सञ्चालन हुँदै |website=नयाँ पत्रिका |language=नेपाली |accessdate=2022-03-01 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> यो रेलले पहिलो चरणमा कुर्था–जनकपुर–जयनगरसम्म ३२ किलोमिटरसम्म रेल सञ्चालन गरिरहेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://www.himalkhabar.com/news/118532 |title=नेपालको आफ्नै रेल जनकपुर आइपुग्यो, यात्रुसेवा भने तत्कालै शुरू नहुने |website=हिमाल खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-03-01 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220301035549/https://www.himalkhabar.com/news/118532 |date=2022-03-01 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.bbc.com/nepali/news-59011731 |title=भारतद्वारा जयनगर-कुर्था रेलखण्ड नेपाललाई हस्तान्तरण |website=बिबिसी नेपाली सेवा |language=नेपाली |accessdate=2022-03-01}}</ref> ===वायुमार्ग=== जनकपुरमा एउटा आन्तरिक विमानस्थल रहेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://gaunsahar.com/news-details/35770/2020-12-08 |title=जनकपुर विमानस्थलमा निर्माण गरिएको नयाँ टर्मिनल भवनको उद्घाटन |website=गाउँ सहर |language=नेपाली |accessdate=2022-03-01 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[जनकपुर विमानस्थल]]बाट नेपालको राजधानी [[त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल|काठमाडौँ]] तथा पर्यटकीय नगर [[पोखरा विमानस्थल|पोखरा]]को लागि सोझै उडान सेवा उपलब्ध रहेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://shilapatra.com/detail/77759/ |title=जनकपुर–पोखरा हवाई उडान, टिकट बुकिङ खुला |website=शिलापत्र |language=नेपाली |accessdate=2022-03-01}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.imagekhabar.com/news/285475/ |title=जनकपुर–पोखरा हवाई उडान फागनु १७ गतेबाट |website=इमेज खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-03-01}}</ref>यो सहरलाई रामजन्मभूमि [[अयोध्या]]सँग विमान सेवाद्वारा जोड्ने प्रस्ताव गरिएको छ।<ref>{{Cite web |url=https://www.onlinekhabar.com/2021/03/935094 |title=जनकपुर-अयोध्या हवाई उडान गर्ने तयारी |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-03-01}}</ref> {{airport-dest-list |[[बुद्ध एयर]] | [[काठमाडौँ]]<ref>{{Cite web |url=https://shilapatra.com/detail/13157/ |title=बुद्ध एयरको जनकपुर–काठमाडौं कनेक्सनः असोजमा मात्रै ४७ उडान ‘डिले’ (सूचीसहित) |website=शिलापत्र |language=नेपाली |accessdate=2022-03-01}}</ref>, [[पोखरा महानगरपालिका|पोखरा]] |[[यति एयरलाइन्स]] | [[काठमाडौँ]]<ref>{{Cite web |url=https://www.lokpath.com/story/217616 |title=बुद्ध एयरको जहाज र यति एयरलाइन्स एकआपसमा ठोक्कियो |website=लोकपथ |language=नेपाली |accessdate=2022-03-01}}</ref> |[[श्री एयरलाइन्स]] | [[काठमाडौँ]]<ref>{{Cite web |url=https://www.bizmandu.com/content/20200116184505.html |title=श्री एयरलाइन्सको काठमाडौं-जनकपुर उडान भाडा २ हजार रूपैयाँ, सोमबारदेखि नियमित उडान भर्ने |website=बिजमाडौं |language=नेपाली |accessdate=2022-03-01}}</ref> }} ==जनसङ्ख्या== [[मधेश प्रदेश]] स्थित धनुषा जिल्लाका साविक [[कुर्था, धनुषा|कुर्था]], [[बसविटिट]], [[बिन्धी]], [[प्रको महुवा]], [[लोहना]],[[बेगा शिवपुर|बेंगाशिवपुर]], [[बसहिया]], [[देवपुरा रूपैठा]], [[लक्ष्मीपुरबगेवा]], [[गोपालपुर]] तथा [[कनकपट्टी]] गाविसहरूलाई मिलाएर वि.सं. २०७१ सालमा जनकपुरधामलाई उपमहानगरपालिकाको रूपमा विस्तार गरिएको थियो भने वि.सं. २०७४ सालमा यस उपमहनगरपालिकामा [[अन्दुपट्टी]] (वडा नं. ६-९), [[मानसिंहपट्टी]] (वडा नं. १-५) र [[गोपालपुर]] (वडा नं. १-२) क्षेत्र थप गरिएको थियो। नेपालको [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] अनुसार यी ठाउँहरूको जनसङ्ख्यालाई जोडेर जनकपुरधाम उपमहानगरपालिकाको [[जनसङ्ख्या]] १,९४,५५६ रहेको छ।<ref name="जनगणना २०७८"/><ref name="नयाँ नेपाल">{{cite web|url=http://www.onlinekhabar.com/2015/01/231233/|title=सात प्रदेशको राज्य पुन: संरचना प्रस्ताव |last=थापा |first=सूर्य |publisher=[[अनलाइनखबर]] |date=वि.सं. २०७१ माघ १ |accessdate=वि.सं. २०७८ फाल्गुन १}}</ref> ==चित्र दीर्घा== <gallery mode="packed"> Buddha Air 9N-AMD Aircraft.jpg|वद्ध एयरको विमान जनकपुर विमानस्थलमा Atrts of janakpur.jpg|मिथिला चित्रकला Nepal Railway, Janakpur 20200918 03.jpg|नेपाल रेल Ratan Sagar.jpg|रत्न सागर Vidyapati Chowk (Janakpurdham).jpg|विद्यापति चौक Janakpur Railway Station, Nepal Railway 20200918.jpg|[[जनकपुरधाम रेल बिसाैनी|जनकपुर रेल बिसाैनी]] Ganga Sagar, Janakpur-September 22, 2016-IMG 7686.jpg|गङ्गा सागर A vendor of Sadar Janak Chwok,Janakpur-September 22, 2016-7601.jpg|जनक चौक Janaki Mandir inner view, Janakpur.jpg|जानकी मन्दिर </gallery> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} ==बाह्य कडीहरू== {{Commonscat|Janakpur|जनकपुर}} ==यो पनि हेर्नुहोस्== {{नेपालका ठूला सहरहरू}} {{धनुषा जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} {{नेपालका सङ्घीय तथा प्रादेशिक राजधानीहरू}} {{नेपालका महानगरीय नगरपालिकाहरू}} [[श्रेणी:नेपालका जिल्ला सदरमुकामहरू]] [[श्रेणी:नेपालका प्रमुख पर्यटकीय स्थलहरू]] [[श्रेणी:नेपालका उपमहानगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:धनुषा जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:रामायणका स्थानहरू]] [[श्रेणी:नेपालका राजधानी सहरहरू]] [[श्रेणी:वि.सं. २०१७ मा स्थापित नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:नेपालका पूर्व नगर पञ्चायतहरू]] [[श्रेणी:नेपालका राजारानीहरूको नामबाट नामकरण गरिएका ठाउँहरू]] ae7pay81irdfuqwre8foqwer73rxx7l 0 6188 1352032 1311682 2026-04-22T02:55:12Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352032 wikitext text/x-wiki {{Infobox holiday |holiday_name = सात गाउँले जात्रा |nickname = बखुमल: <br/> बखुमद: |observedby = नेवाः |date = नेपाल सम्वत् थिंल्लाथ्व चौथी, मङ्सिर शुक्ल चतुर्थी |observances = रथयात्रा, परिक्रमा कार्यक्रम |celebrations = |type = हिन्दू |longtype = सांस्कृतिक |significance = |date2020 = वि.सं.२०७७ पौष ९ |date2021 = वि.सं.२०७८ पौष २ }} '''सात गाउँले जात्रा'''<ref>{{Cite web |url=https://chandragirimun.gov.np/sites/chandragirimun.gov.np/files/field/image/Notice_to%20published%20001.jpg |title=चन्द्रागिरि नगरपालिकाको जात्रा मनाउने सम्बन्धी सूचना |date=2020-12-01 |website=चन्द्रागिरि नगरपालिका |language=नेपाली |accessdate=2021-10-22}}</ref> [[काठमाडौँ]]को दक्षिण पश्चिम क्षेत्रमा रहेको [[चन्द्रागिरी नगरपालिका]] र [[कीर्तिपुर नगरपालिका]] क्षेत्र भित्र रहेका केही गाउँहरूमा प्रत्येक वर्ष मनाइन्छ।<ref>{{Cite web |url=https://www.news24nepal.tv/2016/12/08/86902 |title=कीर्तिपुरमा सात गाउँले जात्रा धुमधामका साथ मनाइयो |date=2016-12-08 |website=न्युज २४ |language=नेपाली |accessdate=2021-10-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211022133813/https://www.news24nepal.tv/2016/12/08/86902 |date=2021-10-22 }}</ref> यो जात्राको पुरानो नाम 'बखुमल:' तथा 'बखुमद:' भएता पनि पछिल्लो समयमा यस जात्रालाई नेपाली नामाकरण गरि 'सात गाउँले जात्रा' भन्ने गरेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://www.enepalreports.com/news/2020/12/23/1608731132/ |title=पाँगामा सुरक्षित रूपमा सात गाउँले जात्रा सम्पन्न |website=Nepal Reports |language=en |accessdate=2021-10-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211026043931/https://www.enepalreports.com/news/2020/12/23/1608731132 |date=2021-10-26 }}</ref> 'सात गाउँ' नेपाल भाषा शब्द 'न्हय्‌गां' बाट आएको हो जसको अर्थ सात गाउँ हुन्छ।<ref>{{Cite web |url=https://rajdhanidaily.com/id/31327/ |title=सात गाउँमा बखुं मन्त जात्रा |date=2020-12-26 |website=राजधानी राष्ट्रिय दैनिक |language=नेपाली |accessdate=2021-10-22}}</ref> एकै समय, एउटै जात्रा सात गाउँमा मनाइने भएकाले यसलाई न्हय्‌गां जात्रा भन्ने गरिन्छ।<ref>{{Cite web |url=https://chandragirinews.com/saskrit/सात-गाउँ-जात्रा-3 |title=सात गाउँ जात्रा |date=2020-12-26 |website=चन्द्रागिरि न्युज |language=नेपाली |accessdate=2021-10-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211022133814/https://chandragirinews.com/saskrit/%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%A4-%E0%A4%97%E0%A4%BE%E0%A4%89%E0%A4%81-%E0%A4%9C%E0%A4%BE%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BE-3 |date=2021-10-22 }}</ref> काठमाडौंको दक्षिण पश्चिममा कीर्तिपुर, पाँगा, नगाउँ, ल्होँखा: (ल्ह्वःकोट), बोसीगाउँ, सतुङ्गल र मच्छेगाउँमा बस्नेहरूलाई सात गाउँले भन्ने गरिएको छ। यो जात्रा नगरपालिका क्षेत्रका सात स्थानमा पटकपटक गरेर मनाइन्छ। पछिल्लो ३ दशक यता नैकाप समेत यस जात्रामा सहभागी भएको छ। बखु (विष्णुदेवी मन्दिर परिसर)मा सबै गाउँको देवी देवता ल्याई हर्षोल्लासका साथ यो जात्रा मनाइन्छ। बखुको विष्णु देवीलाई आमा मानिन्छ भने त्यहाँ ल्याइने बोसीगाउँ, ल्होँखा:, सतुङ्गल र मच्छेगाउँको देवी देवतालाई उस्को सन्तानको रूपमा लिइन्छ।<ref>{{Cite web |url=https://ekantipur.com/ampnews/2017-11-28/20171128090638.html |title=कीर्तिपुरमा सातगाउँले जात्रा सुरु |language=नेपाली |website=कान्तिपुर समाचार |accessdate=2021-10-22}}</ref> ==इतिहास== [[मल्ल वंश|मल्ल काल]]देखि नै नगरक्षेत्रमा सात गाउँले जात्रा 'लाखेपा' मनाउने गरिन्छ। मल्लकालमा एक राजकुमार कीर्तिपुरमा बास बस्न आउँदा लाखेपा नामको दैत्यसँग झगडा गरि राजकुमारले उक्त क्षेत्रबाट हटाएपछि स्थानीय जनताले खुसियाली मनाएको किम्वदन्ती छ।<ref>{{Cite web |url=https://pahilopost.com/content/20191201163715.html |title='सात गाउँले जात्रा'मा नविन के भट्टराईको सांगीतिक प्रस्तुति |website=पहिलो पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2021-10-22}}</ref> मङ्सिर शुक्ल चतुर्थीका दिनदेखि लाग्ने यो जात्रा कीर्तिपुर र यस आसपासका सात गाउँमा सात दिन सम्म लाग्छ। ==जात्रा== * पाँगा - वैष्णवीदेवीको जात्रा<ref>{{Cite web |url=https://www.ghamchhaya.com/?p=505 |title=सातगाउँले जात्रामा स्वर्णको रौनक |date=2019-12-05 |website=घामछायाँ |language=नेपाली |accessdate=2021-10-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211022133814/https://www.ghamchhaya.com/?p=505 |date=2021-10-22 }}</ref> * कीर्तिपुर- इन्द्रायणी जात्रा - इन्द्रायणी पीठमा विशेष पूजाआजाका साथ सुरु हुने इन्द्रायणीदेवीको खटयात्रा देवढोकाबाट सुरु भई समल, लायकु, इटाछें, तननी, सिंहदुबालहुँदै बाघभैरवमा आएर सम्पन्न हुन्छ।<ref>{{Cite web |url=https://newsabhiyan.com.np/news-details.php?nid=16448 |title=चिसो मौसमसँगै मनाइने कीर्तिपुर जात्रा, विविधताको परिचायक |language=नेपाली |website=न्युज अभियान |accessdate=2021-10-22 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * नँगाउँ * सतुङ्गल - विष्णु देवीको मुख्य जात्रा गरिन्छ। जेठी छोरीको रूपमा लिइन्छ।<ref>{{Cite web |url=https://saptahik.com.np/cinema/2016/12/09/20161209155916 |title=सात गाउँले जात्रामा सविन |website=साप्ताहिक अनलाइन |language=नेपाली |accessdate=2021-10-22}}</ref> * ल्ह्वःकोट - भैरवको मुख्य जात्रा गरिन्छ। कान्छो छोरा। * बोसीगाउँ - न्हय्‌गां (सात गाउँ) जात्रा अन्तर्गत बोसीगाउँमा भैरव देवताको मुख्य जात्रा गरिन्छ। यसलाई भेलु क्वोँ द्य: पनि भन्ने गरिन् । यसको रथको संरचना अन्य रथ वा खट भन्दा अलि भिन्न हुन्छ, अन्य रथमा दुईवटा न्व: (रथ बोक्न प्रयोग गरिने बाँस) हुन्छ भने बोसीगाउँको भैरब रथमा एउटा मात्र न्व: प्रयोग गरिन्छ। बोसीगाउँको भैरबलाई जेठो भैरब भन्ने गरिन्छ भने ल्होँखा: (ल्ह्व:कोट)को भैरवलाई कान्छो भैरब मानिन्छ। * मच्छेगाउँ - विष्णु देवीको मुख्य जात्रा गरिन्छ। कान्छी छोरीको रूपमा लिइन्छ। ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} [[श्रेणी:नेपालका चाडपर्वहरू]] a2kkvw1zb509avjk7g21xacukl6og24 0 6335 1351968 1319616 2026-04-21T12:58:39Z Northpixel 78226 को हो यो जथाभावी लेख्ने ? यति पनि थाहा छैन कि मगर, गुरुङ, क्षेत्री, ठकुरी मात्र होइन, अन्य जातिका मानिसहरू पनि गोर्खाली हुन् भन्ने कुरा ? भगिरथ पन्त, श्रीहर्ष पन्त, वीरभद्र उपाध्याय, महेश्वर पन्त जस्ता बाहुन जातिका मानिसहरू गोर्खाली सेनाका जनरल भइसकेका छन् र तिब्बत, बेलायत, सिख तथा अन्य राज्यहरूविरुद्ध लडाइँ लडेका छन्। वीरभद्र उपाध्यायको सिन्धुलीगढीको युद्धमा अंग्रेजसँग लडेको दिव्य उपदेश उल्लेखनीय छ। बाहुन बाहेक अन्य विभिन्न जातिले पनि नेपालका लागि उत्तिकै रगत बगाएका छन् र उत्तिकै गोर्खाली हुन्। 1351968 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = गोर्खाली | native_name = गोर्खा | native_name_lang = ne | languages = [[नेपाली]] | religions = [[हिन्दु धर्म|हिन्दु]], [[बौद्ध धर्म|बौद्ध]], [[मष्टो देवता|मष्टो]], [[किराँत धर्म|किराँत]] | image = Anglo-Nepal war.jpg | image_caption = १९ औँ शताब्दीको बेलायत र नेपालको युद्धको चित्र }} यो लेख गोर्खा ब्यक्ति समूहको बारेमा छ, अन्य विकल्पको लागि हेर्नुस: [[गोर्खा (स्पष्टता)|गोर्खा (बहुविकल्प)]][[File: Bada Kaji Amar Singh Thapa 2013-09-15 00-28.jpeg|thumb|गोरखा फौजको सर्वोच्च कमाण्डर बडाकाजी [[अमरसिंह थापा]] ]] [[File:Gurkha Soldier Monument, London - April 2008.jpg|right|thumb|हर्स गार्डस अवेन्युमा एक गोर्खाको प्रतिमा, जुन रक्षा मंत्रालयको बाहिर छ, वेस्टमिन्सटर सहर, [[लन्डन|लण्डन]]मा.]] '''गोर्खाली''' वा '''गोरखाली''' ({{lang-en|[[:en:Gurkha|Gurkha]]}}) [[नेपाल]]मा बसो बास गर्ने बासिन्दा हुन। गोरखा जिल्ला आधुनिक नेपालको ७७ जिल्लाहरू मध्य एक हो। गोर्खालीहरू आफ्नो साहस र हिम्मतको लागि विख्यात छन् र उनीहरू [[नेपाली आर्मी]], [[भारतीय आर्मी]] को [[गोरखा रेजिमेन्ट]] र [[ब्रिटिश आर्मी]] को [[गोरखा ब्रिगेज]] को लागि पनि खुबै जानिन्छन्। गोर्खालीहरूलाई [[ब्रिटिस भारतका प्रेसिडेन्सी र प्रदेशहरू|ब्रिटिस भारत]]का अधिकारीहरूले '''मार्शल रेश''' भनेर उपाधी दियेका थिए। उनीहरूका अनुसार गोर्खाली प्राकृतिक रूपमै योद्धा हुन्छन् र युद्धमा आक्रमक हुन्छन, वफादारी र साहसको गुण गोर्खालीहरूमा, आत्म निर्भर हुन्छन, भौतिक रूपबाट बलियो र फुर्तीलो, सुब्यवस्थित हुन्छन, लामो समय सम्म कडा मेहनत गर्ने, हठी योद्धा, [[मिलेट्री रणनैतिकार]] हुन्छन् गोर्खालीहरू। ब्रिटिस भारतीय आर्मीमा यी "मार्शल रेश" हरूलाई भारी मात्रामा भर्ना गरिएको थियो। भारतीय आर्मीको भूतपूर्व चीफ अफ स्टाफ [[सैम मानेकशा]]ले एक चोटी प्रख्यात रूपमा भनेका थिए:- {{cquote|If a man says he is not afraid of dying, he is either lying or is a Gurkha.}} अर्थात: '''"जुन ब्यक्तिले भन्छ कि मलाई मर्नुबाट डर लाग्दैन, उ ब्यक्ति कि त झुटो बोल्दैछ कि त गोर्खा हो।"''' == स्त्रोतहरू == {{reflist}} {{Commonscat|Gurkha}} [[श्रेणी:गोर्खाली]] 9m53onjnagrb4gdkqq86uzt6x7z3srp 1351969 1351968 2026-04-21T13:09:00Z Northpixel 78226 नेपालको जनसंख्या 1351969 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = गोर्खाली | native_name = गोर्खा | native_name_lang = ne | languages = [[नेपाली]] | religions = [[हिन्दु धर्म|हिन्दु]], [[बौद्ध धर्म|बौद्ध]], [[मष्टो देवता|मष्टो]], [[किराँत धर्म|किराँत]] | image = Anglo-Nepal war.jpg | image_caption = १९ औँ शताब्दीको बेलायत र नेपालको युद्धको चित्र | population = ३१,१२२,३८७ }} यो लेख गोर्खा ब्यक्ति समूहको बारेमा छ, अन्य विकल्पको लागि हेर्नुस: [[गोर्खा (स्पष्टता)|गोर्खा (बहुविकल्प)]][[File: Bada Kaji Amar Singh Thapa 2013-09-15 00-28.jpeg|thumb|गोरखा फौजको सर्वोच्च कमाण्डर बडाकाजी [[अमरसिंह थापा]] ]] [[File:Gurkha Soldier Monument, London - April 2008.jpg|right|thumb|हर्स गार्डस अवेन्युमा एक गोर्खाको प्रतिमा, जुन रक्षा मंत्रालयको बाहिर छ, वेस्टमिन्सटर सहर, [[लन्डन|लण्डन]]मा.]] '''गोर्खाली''' वा '''गोरखाली''' ({{lang-en|[[:en:Gurkha|Gurkha]]}}) [[नेपाल]]मा बसो बास गर्ने बासिन्दा हुन। गोरखा जिल्ला आधुनिक नेपालको ७७ जिल्लाहरू मध्य एक हो। गोर्खालीहरू आफ्नो साहस र हिम्मतको लागि विख्यात छन् र उनीहरू [[नेपाली आर्मी]], [[भारतीय आर्मी]] को [[गोरखा रेजिमेन्ट]] र [[ब्रिटिश आर्मी]] को [[गोरखा ब्रिगेज]] को लागि पनि खुबै जानिन्छन्। गोर्खालीहरूलाई [[ब्रिटिस भारतका प्रेसिडेन्सी र प्रदेशहरू|ब्रिटिस भारत]]का अधिकारीहरूले '''मार्शल रेश''' भनेर उपाधी दियेका थिए। उनीहरूका अनुसार गोर्खाली प्राकृतिक रूपमै योद्धा हुन्छन् र युद्धमा आक्रमक हुन्छन, वफादारी र साहसको गुण गोर्खालीहरूमा, आत्म निर्भर हुन्छन, भौतिक रूपबाट बलियो र फुर्तीलो, सुब्यवस्थित हुन्छन, लामो समय सम्म कडा मेहनत गर्ने, हठी योद्धा, [[मिलेट्री रणनैतिकार]] हुन्छन् गोर्खालीहरू। ब्रिटिस भारतीय आर्मीमा यी "मार्शल रेश" हरूलाई भारी मात्रामा भर्ना गरिएको थियो। भारतीय आर्मीको भूतपूर्व चीफ अफ स्टाफ [[सैम मानेकशा]]ले एक चोटी प्रख्यात रूपमा भनेका थिए:- {{cquote|If a man says he is not afraid of dying, he is either lying or is a Gurkha.}} अर्थात: '''"जुन ब्यक्तिले भन्छ कि मलाई मर्नुबाट डर लाग्दैन, उ ब्यक्ति कि त झुटो बोल्दैछ कि त गोर्खा हो।"''' == स्त्रोतहरू == {{reflist}} {{Commonscat|Gurkha}} [[श्रेणी:गोर्खाली]] 3343nn95aq9ybm1duurr8hu66dd9eql 1351988 1351969 2026-04-21T16:08:05Z Northpixel 78226 1351988 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = गोर्खाली | native_name = गोर्खा | native_name_lang = ne | languages = [[नेपाली]] | religions = [[हिन्दु धर्म|हिन्दु]], [[बौद्ध धर्म|बौद्ध]], [[मष्टो देवता|मष्टो]], [[किराँत धर्म|किराँत]] | image = Anglo-Nepal war.jpg | image_caption = १९ औँ शताब्दीको बेलायत र नेपालको युद्धको चित्र | population = ३१,१२२,३८७ }} यो लेख गोर्खा ब्यक्ति समूहको बारेमा छ, अन्य विकल्पको लागि हेर्नुस: [[गोर्खा (स्पष्टता)|गोर्खा (बहुविकल्प)]][[File: Bada Kaji Amar Singh Thapa 2013-09-15 00-28.jpeg|thumb|गोरखा फौजको सर्वोच्च कमाण्डर बडाकाजी [[अमरसिंह थापा]] ]] [[File:Gurkha Soldier Monument, London - April 2008.jpg|right|thumb|हर्स गार्डस अवेन्युमा एक गोर्खाको प्रतिमा, जुन रक्षा मंत्रालयको बाहिर छ, वेस्टमिन्सटर सहर, [[लन्डन|लण्डन]]मा.]] '''गोर्खाली''' वा '''गोरखाली''' ({{lang-en|[[:en:Gurkha|Gurkha]]}}) [[नेपाल]]मा बसो बास गर्ने बासिन्दा हुन। गोरखा जिल्ला आधुनिक नेपालको ७७ जिल्लाहरू मध्य एक हो। गोर्खालीहरू आफ्नो साहस र हिम्मतको लागि विख्यात छन् र उनीहरू [[नेपाली आर्मी]], [[भारतीय आर्मी]] को [[गोरखा रेजिमेन्ट]] र [[ब्रिटिश आर्मी]] को [[गोरखा ब्रिगेज]] को लागि पनि खुबै जानिन्छन्। गोर्खालीहरूलाई [[ब्रिटिस भारतका प्रेसिडेन्सी र प्रदेशहरू|ब्रिटिस भारत]]का अधिकारीहरूले '''मार्शल रेश''' भनेर उपाधी दियेका थिए। उनीहरूका अनुसार गोर्खाली प्राकृतिक रूपमै योद्धा हुन्छन् र युद्धमा आक्रमक हुन्छन, वफादारी र साहसको गुण गोर्खालीहरूमा, आत्म निर्भर हुन्छन, भौतिक रूपबाट बलियो र फुर्तीलो, सुब्यवस्थित हुन्छन, लामो समय सम्म कडा मेहनत गर्ने, हठी योद्धा, [[मिलेट्री रणनैतिकार]] हुन्छन् गोर्खालीहरू। ब्रिटिस भारतीय आर्मीमा यी "मार्शल रेश" हरूलाई भारी मात्रामा भर्ना गरिएको थियो। भारतीय आर्मीको भूतपूर्व चीफ अफ स्टाफ [[सैम मानेकशा]]ले एक चोटी प्रख्यात रूपमा भनेका थिए:- {{cquote|If a man says he is not afraid of dying, he is either lying or is a Gurkha.}} अर्थात: '''"जुन ब्यक्तिले भन्छ कि मलाई मर्नुबाट डर लाग्दैन, उ ब्यक्ति कि त झुटो बोल्दैछ कि त गोर्खा हो।"''' == स्त्रोतहरू == {{reflist}} {{Commonscat|Gurkha}} [[श्रेणी:गोर्खाली]] 123qmtfco0dmza2qx4t4o3tyft5mq7s 0 6395 1352117 1342495 2026-04-22T07:48:22Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352117 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[नगरपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[महोत्तरी जिल्ला|महोत्तरी]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-mahottari/jaleswor?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = [[नगरप्रमुख]] | leader_name = सुरेश साह सोनार <small> ([[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल]]) | leader_title1 = [[उपप्रमुख]] | leader_name1 = रौशन खातुन <small> ([[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल]]) | established_title = स्थापित | established_date = २०३९ वैशाख १५ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 44.26<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=18&municipality=15|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 63802 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26.72|85.73|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०४१ | blank_name = | blank_info = | website = [http://jaleshwarmun.gov.np आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[महोत्तरी जिल्ला]]का १० [[नगरपालिका]]हरू मध्येको एक हो।<ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २०७२ पुस २१ मा, नगरपालिकाको क्षेत्र विस्तार गर्दा साविकका [[सुगा भवानीपट्टी]] र [[फुलाहट्टा परिकौली]] गाविसहरूका साथै २७ फागुन २०७३ मा, [[पर्सा पतेली]], [[नैन्ही]] र [[पिगौना]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ६३,८०२ रहेको छ भने यहाँ १०,०५० घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ जलेश्वर नगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविस/वडाहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || जलेश्वर (१–३) || ४,६२६ || १.३४ || ३४५२.२४ |- | २ || जलेश्वर (४, ५) || ७,००५ || १.९४ || ३६१०.८२ |- | ३ || [[नैन्ही]] (४, ५) र जलेश्वर (११, १२) || ६,६५२ || ४.९२ || १३५२.०३ |- | ४ || [[सुगा भवानीपट्टी]] || ५,७६० || ४.६२ || १२४६.७५ |- | ५ || [[पर्सा पतेली]] || ३,९४० || ५.१२ || ७६९.५३ |- | ६ || [[नैन्ही]] (१, ९) र जलेश्वर (६, १३) || ७,५५३ || ३.१८ || २३७५.१६ |- | ७ || जलेश्वर (१४) || ६,३७२ || ३.५५ || १७९४.९३ |- | ८ || जलेश्वर (७–९) || ३,५२६ || ३.२८ || १०७५.०० |- | ९ || [[फुलाहट्टा परिकौली]] || ६,३९६ || ६.३६ || १००५.६६ |- | १० || जलेश्वर (१०) || २,४२२ || २.४ || १००९.१७ |- | ११ || [[पिगौना]] || ३,९८९ || २.५१ || १५८९.२४ |- | १२ || [[नैन्ही]] (२, ३, ६, ७, ८) || ५,५६१ || ५.५ || १०११.०९ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''६३,८०२''' || '''४४.७२''' || '''१४२६.७०''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcmahottari.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, महोत्तरी]{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{महोत्तरी जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:महोत्तरी जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:नेपालका जिल्ला सदरमुकामहरू]] [[श्रेणी:नेपाल–भारत सीमामा स्थित पारवहन र भन्सार चौकीहरू]] [[श्रेणी:वि.सं. २०३९ मा स्थापित नगरपालिकाहरू]] ftzddot3aiczpylgcix0lc0wus8an95 0 6397 1351971 1349520 2026-04-21T14:52:56Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1351971 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info -->| name = कलैया नगरपालिका | other_name = | native_name = कलैया | nickname = | settlement_type = [[उपमहानगरपालिका]] <!-- images and maps -->| image_skyline = Kalaiya Nepal.jpg | image_caption = घण्टा घर, भारत चौक, कलैया | image_flag = | image_seal = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा कलैया नगरपालिका <!-- Location -->| coordinates = {{coord|27|2|N|85|0|E|type:city_region:NP|display=inline,title}} | subdivision_type = देश | subdivision_name = {{flag|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू| जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[बारा जिल्ला|बारा]]|<!-- Politics --> | government_footnotes = <ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-bara/kalaiya?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = [[नगरप्रमुख]] | leader_name = विनोदप्रसाद साह <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) | leader_title1 = [[उपप्रमुख]] | leader_name1 = रौशन परविन <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area --> | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 108.94<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> <!-- Population -->| population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] | population_footnotes = <ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=21&municipality=11|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 136222 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities | timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = [[हुलाक कोड]] | postal_code = ४४४०० | area_code = +९७७-०५३ | blank_name = | blank_info = | website = [http://kalaiyamun.gov.np आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''कलैया''' [[नेपाल]]को [[मधेश प्रदेश]] स्थित [[बारा जिल्ला]]मा पर्ने एक उपमहनगरपालिका हो।<ref>{{cite news|url=http://kantipur.ekantipur.com/news/2017-03-10/20170310123842.html|title=७ सय ४४ स्थानीय तह कार्यान्वयनमा|date=२७ फागुन २०७३|accessdate=२७ फागुन २०७३|publisher=कान्तिपुर दैनिक}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170501094627/http://kantipur.ekantipur.com/news/2017-03-10/20170310123842.html |date=2017-05-01 }}</ref><ref>{{cite news|url=http://setopati.com/raajneeti/59770/|title=यी हुन् अब बन्ने ४ महानगरपालिका र १२ उप-महानगरपालिका|date=१२ पुष २०७३|accessdate=१२ पुष २०७३|publisher=सेतोपाटी}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170517030818/http://setopati.com/raajneeti/59770/ |date=2017-05-17 }}</ref> वि.सं. २०३९ सालमा नगरपालिकाको रूपमा स्थापित यो नगरलाई [[सङ्घीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालय (नेपाल)|सङ्घीय मामिला तथा स्थानीय विकास मन्त्रालय]]ले वि.सं. २०७३ फागुन २७ गते [[उपमहानगरपालिका]] घोषणा गरेको हो।<ref>{{Cite web|url=https://setopati.com/from-paper/73736|title=९ स्थानीय तह थपिँदै कहाँ कति थपियो?|language=नेपाली|accessdate=2018-01-10}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.bbc.com/nepali/news-40001115|title=१९ जिल्लामा थप गाउँपालिका र नगरपालिका|date=२०७४ जेठ ८|accessdate=२०७४ जेठ ८|publisher=[[बिबिसी|बीबीसी]]|ref=http://www.bbc.com/nepali/news-40001115}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.mofald.gov.np/ne/nepal-nagarpalika-gaupalika-list|title=गाउँपालिका र नगरपालिकाहरूको नाम, सङ्ख्या, सीमाना, केन्द्र र वडाको सीमाना सहितको विवरण|website=सङ्घीय मामिला तथा स्थानीय विकास मन्त्रालय|publisher=[[नेपाल सरकार]]|accessdate=२०७३ फागुन २७}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190317214821/http://mofald.gov.np/ne/nepal-nagarpalika-gaupalika-list |date=2019-03-17 }}</ref> सङ्घीय राजधानी [[काठमाडौँ]]बाट ३०६ किलोमिटरको दुरीमा अवस्थित यो नगरपालिका बारा जिल्लाको [[मुख्यालय|सदरमुकाम]] समेत हो। स्थापनाकालमा यस नगरपालिकाभित्र तत्कालिन कलैया, बरेवा, भवानीपुर, बैरिया, बघवन, रामपुर गाविसलाई समेटिएको थियो। कुल ११ वडामा विभाजित तत्कालिन नगरपालिकामा वि.सं. २०४७ सालमा [[भतौडा]], ब्रह्मपुरी, विशम्भरपुर गाविस थप गरि १४ वडामा विस्तार गरेर यसको क्षेत्रफल बढाइएको थियो। साविकमा १४ वटा वडामा मात्रै सीमित रहेकोमा नेपाल सरकारले यसलाई उपमहानगरपालिकाको रूपमा स्तरोन्नति गर्दा ८ वडा गाविसहरू [[धर्मनगर]], [[बलिरामपुर]], [[बघवन]], [[दोहरी]], [[झिटकैया उत्तर]], [[भतौडा]], [[मोतिसर]] र [[सिसहनिया, बारा|सिसहनिया]]लाई गाभेर २७ वटा वडा कायम गरेको थियो।<ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|title=हेर्नुहोस्, तपाईं कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फागुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref><ref name="गाउँपालिका र नगरपालिका (सूची)">{{cite news|url=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084|title=गाउँपालिका र नगरपालिका कुन जिल्लामा कति? (सूची)|date=२३ पुष २०७३|accessdate=२३ पुष २०७३|publisher=लोकान्तर|ref=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084}}</ref> ९ वटा सहरी वडाहरू र १८ वटा ग्रामिण वडाहरू रहेको यस उपमहनगरपालिकामा विगतको तथ्याङ्क अनुसार कुल ७७ किलोमिटर सडक रहेकोमा १२ किलोमिटर कालोपत्रे, ३ किलोमिटर ढलान र ३४ किलोमिटर ग्राभेल र बाँकी सडकहरू कच्ची रहेको छ। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या १,३६,२२२ रहेको छ भने यहाँ २२,१२५ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ कलैया उपमहानगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || कलैया (१, ४ र ६) || ९,४९२ || २.१६ || ४३९४.४४ |- | २ || [[महेशपुर, बारा|महेशपुर]] (९), कलैया (२) र [[दोहरी]] (१–३)|| ५,०३२ || ३.४१ || १४७५.६६ |- | ३ || कलैया (३, १३) || ४,९६४ || ५.६३ || ८८१.७१ |- | ४ || कलैया (५) || ५,८०३ || ०.८२ || ७०७६.८३ |- | ५ || कलैया (७) || ५,७१३ || ०.५६ || १०२०१.७९ |- | ६ || कलैया (८) || ६,२७९ || ०.८७ || ७२१७.२४ |- | ७ || कलैया (९ र १०) || ३,४४३ || २.०३ || १६९६.०६ |- | ८ || कलैया (११) || २,७४२ || २.५७ || १०६६.९३ |- | ९ || कलैया (१२) || ४,५२९ || १.६६ || २७२८.३१ |- | १० || [[मटियर्वा]] || ६,९८८ || ६.०६ || ११५३.१४ |- | ११ || कलैया (१४) र [[बलिरामपुर]] (२-३,६) || ४,७०३ || ३.५८ || १३१३.६९ |- | १२ || [[धर्मनगर]] || ६,०३८ || ६.१ || ९९०.०० |- | १३ || [[बलिरामपुर]] (१,४-९) र [[भतौडा]] (४) || ५,१६९ || ६.०७ || ८५१.५७ |- | १४ || [[बघवन]] || ५,४२६ || ४.६ || ११७९.५७ |- | १५ || [[दोहरी]] (४–९) || ४,०९६ || ५.८१ || ७०४.९९ |- | १६ || [[झिटकैया उत्तर]] (१–८)|| ६,२५९ || ६.४९ || ९६४.४१ |- | १७ || [[बन्जरिया, बारा|बन्जरिया]] (९) र [[भतौडा]] (१-३) || ३,१८६ || २.०७ || १५३९.१३ |- | १८ || [[मोतिसर]] || ६,१४८ || ३.२५ || १८९१.६९ |- | १९ || [[रघुनाथपुर, बारा|रघुनाथपुर]] (१–७) || ४,२८१ || १.८ || २३७८.३३ |- | २० || [[बसतपुर, बारा|बसतपुर]] (१–९) || ७,७४५ || ५.८१ || १३३३.०५ |- | २१ || [[भोडाहा]] (१–५) || ३,७४९ || ३.९९ || ९३९.६० |- | २२ || [[भोडाहा]] (६–९) || ३,६२६ || ५.३३ || ६८०.३० |- | २३ || [[भतौडा]] (५–९) || ४,१३३ || ४.३३ || ९५४.५० |- | २४ || [[मनहर्वा]] (४–६) || ३,५०८ || ८.७५ || ४००.९१ |- | २५ || [[सिसहनिया, बारा|सिसहनिया]] || ३,८६२ || ४.३६ || ८८५.७८ |- | २६ || [[महेशपुर, बारा|महेशपुर]] (२–५) || ४,३९९ || २.३३ || १८८७.९८ |- | २७ || [[महेशपुर, बारा|महेशपुर]] (६–८) || ४,९०९ || ८.५ || ५७७.५३ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''१,३६,२२२''' || '''१०८.९४''' || '''१२५०.४३''' |} ==ऐतिहासिक, धार्मिक तथा पर्यटकीय स्थल == यहाँका महत्वपूर्ण धार्मिक तथा पर्यटकीय स्थलहरूमा सिद्धेश्वर मन्दिर, राजदेवी मन्दिर, नुतनदेवी मन्दिर, मुक्तेश्वर मन्दिर, राधाकृष्ण मन्दिर, महावीर मन्दिर, बुद्ध मन्दिर, चिमनीमाई मन्दिर, बेलपाती मन्दिर, मस्जिद, बौद्धिमाई मन्दिर, हनुमान मन्दिर, रामराजा दरबार, सिद्धेश्वर मा.वि., रामजानकी मन्दिर, बरेवा हरियाली पार्क, रामपुरको पोखरी, लङ्गडा पोखरी, बावन बिगाहा फुलबारी, गढीमाई मन्दिर (७ किलोमिटर पूर्व) रहेका छन्। ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{बारा जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} {{नेपालका महानगरीय नगरपालिकाहरू}} [[श्रेणी:बारा जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:नेपालका पूर्व नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:नेपालका उपमहानगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:वि.सं. २०३९ मा स्थापित नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:नेपालका जिल्ला सदरमुकामहरू]] l1uo49a0jea6s8bqarj8uhen7dq1gez 1351972 1351971 2026-04-21T14:54:24Z पर्वत सुवेदी 31224 1351972 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info -->| name = कलैया नगरपालिका | other_name = | native_name = कलैया | nickname = | settlement_type = [[उपमहानगरपालिका]] <!-- images and maps -->| image_skyline = Kalaiya Nepal.jpg | image_caption = घण्टा घर, भारत चौक, कलैया | image_flag = | image_seal = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा कलैया नगरपालिका <!-- Location -->| coordinates = {{coord|27|2|N|85|0|E|type:city_region:NP|display=inline,title}} | subdivision_type = देश | subdivision_name = {{flag|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू| जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[बारा जिल्ला|बारा]]|<!-- Politics --> | government_footnotes = <ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-bara/kalaiya?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = [[नगरप्रमुख]] | leader_name = विनोदप्रसाद साह <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) | leader_title1 = [[उपप्रमुख]] | leader_name1 = रौशन परविन <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) | established_title = <!-- Settled --> | established_date = <!-- Area --> | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 108.94<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> <!-- Population -->| population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] | population_footnotes = <ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=21&municipality=11|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 136222 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities | timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = [[हुलाक कोड]] | postal_code = ४४४०० | area_code = +९७७-०५३ | blank_name = | blank_info = | website = [http://kalaiyamun.gov.np आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''कलैया''' [[नेपाल]]को [[मधेश प्रदेश]] स्थित [[बारा जिल्ला]]मा पर्ने एक उपमहनगरपालिका हो।<ref>{{cite news|url=http://kantipur.ekantipur.com/news/2017-03-10/20170310123842.html|title=७ सय ४४ स्थानीय तह कार्यान्वयनमा|date=२७ फागुन २०७३|accessdate=२७ फागुन २०७३|publisher=कान्तिपुर दैनिक}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170501094627/http://kantipur.ekantipur.com/news/2017-03-10/20170310123842.html |date=2017-05-01 }}</ref><ref>{{cite news|url=http://setopati.com/raajneeti/59770/|title=यी हुन् अब बन्ने ४ महानगरपालिका र १२ उप-महानगरपालिका|date=१२ पुष २०७३|accessdate=१२ पुष २०७३|publisher=सेतोपाटी}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170517030818/http://setopati.com/raajneeti/59770/ |date=2017-05-17 }}</ref> वि.सं. २०३९ सालमा नगरपालिकाको रूपमा स्थापित यो नगरलाई [[सङ्घीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालय (नेपाल)|सङ्घीय मामिला तथा स्थानीय विकास मन्त्रालय]]ले वि.सं. २०७३ फागुन २७ गते [[उपमहानगरपालिका]] घोषणा गरेको हो।<ref>{{Cite web|url=https://setopati.com/from-paper/73736|title=९ स्थानीय तह थपिँदै कहाँ कति थपियो?|language=नेपाली|accessdate=2018-01-10}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.bbc.com/nepali/news-40001115|title=१९ जिल्लामा थप गाउँपालिका र नगरपालिका|date=२०७४ जेठ ८|accessdate=२०७४ जेठ ८|publisher=[[बिबिसी|बीबीसी]]|ref=http://www.bbc.com/nepali/news-40001115}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.mofald.gov.np/ne/nepal-nagarpalika-gaupalika-list|title=गाउँपालिका र नगरपालिकाहरूको नाम, सङ्ख्या, सीमाना, केन्द्र र वडाको सीमाना सहितको विवरण|website=सङ्घीय मामिला तथा स्थानीय विकास मन्त्रालय|publisher=[[नेपाल सरकार]]|accessdate=२०७३ फागुन २७}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190317214821/http://mofald.gov.np/ne/nepal-nagarpalika-gaupalika-list |date=2019-03-17 }}</ref> सङ्घीय राजधानी [[काठमाडौँ]]बाट ३०६ किलोमिटरको दुरीमा अवस्थित यो नगरपालिका बारा जिल्लाको [[मुख्यालय|सदरमुकाम]] समेत हो। स्थापनाकालमा यस नगरपालिकाभित्र तत्कालिन कलैया, बरेवा, भवानीपुर, बैरिया, बघवन, रामपुर गाविसलाई समेटिएको थियो। कुल ११ वडामा विभाजित तत्कालिन नगरपालिकामा वि.सं. २०४७ सालमा [[भतौडा]], ब्रह्मपुरी, विशम्भरपुर गाविस थप गरि १४ वडामा विस्तार गरेर यसको क्षेत्रफल बढाइएको थियो। साविकमा १४ वटा वडामा मात्रै सीमित रहेकोमा नेपाल सरकारले यसलाई उपमहानगरपालिकाको रूपमा स्तरोन्नति गर्दा ८ वडा गाविसहरू [[धर्मनगर]], [[बलिरामपुर]], [[बघवन]], [[दोहरी]], [[झिटकैया उत्तर]], [[भतौडा]], [[मोतिसर]] र [[सिसहनिया, बारा|सिसहनिया]]लाई गाभेर २७ वटा वडा कायम गरेको थियो।<ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|title=हेर्नुहोस्, तपाईं कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फागुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref><ref name="गाउँपालिका र नगरपालिका (सूची)">{{cite news|url=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084|title=गाउँपालिका र नगरपालिका कुन जिल्लामा कति? (सूची)|date=२३ पुष २०७३|accessdate=२३ पुष २०७३|publisher=लोकान्तर|ref=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084}}</ref> ९ वटा सहरी वडाहरू र १८ वटा ग्रामिण वडाहरू रहेको यस उपमहनगरपालिकामा विगतको तथ्याङ्क अनुसार कुल ७७ किलोमिटर सडक रहेकोमा १२ किलोमिटर कालोपत्रे, ३ किलोमिटर ढलान र ३४ किलोमिटर ग्राभेल र बाँकी सडकहरू कच्ची रहेको छ। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या १,३६,२२२ रहेको छ भने यहाँ २२,१२५ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ कलैया उपमहानगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || कलैया (१, ४ र ६) || ९,४९२ || २.१६ || ४३९४.४४ |- | २ || [[महेशपुर, बारा|महेशपुर]] (९), कलैया (२) र [[दोहरी]] (१–३)|| ५,०३२ || ३.४१ || १४७५.६६ |- | ३ || कलैया (३, १३) || ४,९६४ || ५.६३ || ८८१.७१ |- | ४ || कलैया (५) || ५,८०३ || ०.८२ || ७०७६.८३ |- | ५ || कलैया (७) || ५,७१३ || ०.५६ || १०२०१.७९ |- | ६ || कलैया (८) || ६,२७९ || ०.८७ || ७२१७.२४ |- | ७ || कलैया (९ र १०) || ३,४४३ || २.०३ || १६९६.०६ |- | ८ || कलैया (११) || २,७४२ || २.५७ || १०६६.९३ |- | ९ || कलैया (१२) || ४,५२९ || १.६६ || २७२८.३१ |- | १० || [[मटिअर्वा]] || ६,९८८ || ६.०६ || ११५३.१४ |- | ११ || कलैया (१४) र [[बलिरामपुर]] (२-३,६) || ४,७०३ || ३.५८ || १३१३.६९ |- | १२ || [[धर्मनगर]] || ६,०३८ || ६.१ || ९९०.०० |- | १३ || [[बलिरामपुर]] (१,४-९) र [[भतौडा]] (४) || ५,१६९ || ६.०७ || ८५१.५७ |- | १४ || [[बघवन]] || ५,४२६ || ४.६ || ११७९.५७ |- | १५ || [[दोहरी]] (४–९) || ४,०९६ || ५.८१ || ७०४.९९ |- | १६ || [[झिटकैया उत्तर]] (१–८)|| ६,२५९ || ६.४९ || ९६४.४१ |- | १७ || [[बन्जरिया, बारा|बन्जरिया]] (९) र [[भतौडा]] (१-३) || ३,१८६ || २.०७ || १५३९.१३ |- | १८ || [[मोतिसर]] || ६,१४८ || ३.२५ || १८९१.६९ |- | १९ || [[रघुनाथपुर, बारा|रघुनाथपुर]] (१–७) || ४,२८१ || १.८ || २३७८.३३ |- | २० || [[बसतपुर, बारा|बसतपुर]] र [[झिटकैया उत्तर]] (९)|| ७,७४५ || ५.८१ || १३३३.०५ |- | २१ || [[भोडाहा]] (१–५) || ३,७४९ || ३.९९ || ९३९.६० |- | २२ || [[भोडाहा]] (६–९) || ३,६२६ || ५.३३ || ६८०.३० |- | २३ || [[भतौडा]] (५–९) || ४,१३३ || ४.३३ || ९५४.५० |- | २४ || [[मनहर्वा]] (४–६) || ३,५०८ || ८.७५ || ४००.९१ |- | २५ || [[सिसहनिया, बारा|सिसहनिया]] || ३,८६२ || ४.३६ || ८८५.७८ |- | २६ || [[महेशपुर, बारा|महेशपुर]] (२–५) || ४,३९९ || २.३३ || १८८७.९८ |- | २७ || [[महेशपुर, बारा|महेशपुर]] (६–८) || ४,९०९ || ८.५ || ५७७.५३ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''१,३६,२२२''' || '''१०८.९४''' || '''१२५०.४३''' |} ==ऐतिहासिक, धार्मिक तथा पर्यटकीय स्थल == यहाँका महत्वपूर्ण धार्मिक तथा पर्यटकीय स्थलहरूमा सिद्धेश्वर मन्दिर, राजदेवी मन्दिर, नुतनदेवी मन्दिर, मुक्तेश्वर मन्दिर, राधाकृष्ण मन्दिर, महावीर मन्दिर, बुद्ध मन्दिर, चिमनीमाई मन्दिर, बेलपाती मन्दिर, मस्जिद, बौद्धिमाई मन्दिर, हनुमान मन्दिर, रामराजा दरबार, सिद्धेश्वर मा.वि., रामजानकी मन्दिर, बरेवा हरियाली पार्क, रामपुरको पोखरी, लङ्गडा पोखरी, बावन बिगाहा फुलबारी, गढीमाई मन्दिर (७ किलोमिटर पूर्व) रहेका छन्। ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{बारा जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} {{नेपालका महानगरीय नगरपालिकाहरू}} [[श्रेणी:बारा जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:नेपालका पूर्व नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:नेपालका उपमहानगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:वि.सं. २०३९ मा स्थापित नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:नेपालका जिल्ला सदरमुकामहरू]] 4l0vy0p7rmjfiwm9dvob6r06aerpi0s 0 6604 1351986 1342559 2026-04-21T16:03:08Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1351986 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[नगरपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = Nijgadh Bara .jpg | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[बारा जिल्ला|बारा]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-bara/nijgadh?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = [[नगरप्रमुख]] | leader_name = सुरथ पुरी <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) | leader_title1 = [[उपप्रमुख]] | leader_name1 = सोममाया थिङ्ग <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) | established_title = स्थापित | established_date = २०७१ वैशाख २५ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 289.43<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=21&municipality=1|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 37687 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|27.17|85.18|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०५३ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[निजगढ नगरपालिका|निजगढ]] गाविसको कार्यालय | website = [https://www.nijgadhmun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[बारा जिल्ला]]का ५ वटा [[नगरपालिका]]हरू मध्ये एक हो।<ref name="गाउँपालिका र नगरपालिका (सूची)">{{cite news|title=गाउँपालिका र नगरपालिका कुन जिल्लामा कति? (सूची)|url=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084|accessdate=२३ पौष २०७३|publisher=लोकान्तर|date=२३ पौष २०७३|ref=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084}}</ref><ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २०७१ वैशाख २५ मा, नगरपालिका घोषणा गर्दा साविकका [[निजगढ नगरपालिका|निजगढ]], [[भरतगन्ज सिङगोल]] र [[रतनपुरी]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। निजगढ नगरपालिकाकाे पूर्वमा [[गुजरा नगरपालिका]], पश्चिममा [[जीतपुरसिमरा उपमहानगरपालिका]], उत्तरमा [[हेटौँडा उपमहानगरपालिका]] र [[बकैया गाउँपालिका]] रहेका छन्।<ref>{{Cite web |title=MOFA sthaniya taha |url=https://sthaniya.gov.np/gis/}}</ref> ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ३७,६८७ रहेको छ भने यहाँ ८,४२४ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ निजगढ नगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[भरतगन्ज सिङगोल]] (१-३) || २,२५० || ६.७९ || ३३१.३७ |- | २ || [[भरतगन्ज सिङगोल]] (५-७) || १,५७० || १६.८४ || ९३.२३ |- | ३ || [[भरतगन्ज सिङगोल]] (४,८-९) || १,९०० || ३५.१ || ५४.१३ |- | ४ || [[निजगढ]] (३-४) || २,९४४ || ७३.५१ || ४०.०५ |- | ५ || [[निजगढ]] (२) || २,२६२ || ११.९४ || १८९.४५ |- | ६ || [[निजगढ]] (५) || ३,२३१ || ४.०६ || ७९५.८१ |- | ७ || [[निजगढ]] (१,६) || ५,१७८ || ३.५२ || १४७१.०२ |- | ८ || [[निजगढ]] (७) || ३,३८४ || ४.४३ || ७६३.८८ |- | ९ || [[निजगढ]] (८-९) || ४,३५२ || ४.३२ || १००७.४१ |- | १० || [[रतनपुरी]] (८-९) || २,७४४ || १४.५३ || १८८.८५ |- | ११ || [[निजगढ]] (१-२) || २,८९७ || ५२.५५ || ५५.१३ |- | १२ || [[निजगढ]] (३-५) || २,८८७ || २१.७९ || १३२.४९ |- | १३ || [[निजगढ]] (६-७) || २,०८८ || ४०.०६ || ५२.१२ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''३७,६८७''' || '''२८९.४४''' || '''१३०.२०''' |} ==यातायात== पूर्वपश्चिम महेन्द्र राजमार्गमा पर्ने निजगढ नगरपालिकाबाट काठमाडौं जाेड्ने 'काठमाडौं-तराई फास्ट ट्रयाक/द्रुतमार्ग'निर्माण भइरहेको छ।<ref>{{Cite web |date=2024-04-01 |title=काठमाण्डू-तराई फास्ट ट्र्याक: तीन प्रतिशत जग्गामा मुआब्जाको चर्को समस्या |url=https://www.bbc.com/nepali/articles/cpvr6z1pqldo |access-date=2024-11-17 |website=BBC News नेपाली |language=ne}}</ref><ref>{{Citation |last=People's Alliance for Nature Nepal |title=Nijgadh - An Untold Story of a Forest |date=2021-06-05 |url=https://www.youtube.com/watch?si=yYOWLlAbg6LTDZH6&v=46nS0rsZVQs&feature=youtu.be |access-date=2024-11-20}}</ref> निजगढबाट हेटाैँडा ३८ किमि, वीरगञ्ज ४२ किमि र बर्दिबास ८० किमिकाे दुरीमा रहेका छन् । ==याे पनि हेर्नुहाेस== * [[पथलैया]] * [[काठमाडौँ तराई द्रुतमार्ग]] * [[हेटौँडा उपमहानगरपालिका|हेटाैँडा]] ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{बारा जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcbara.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, बारा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200922014615/http://ddcbara.gov.np/ |date=2020-09-22 }} [[श्रेणी:बारा जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका नगरपालिकाहरू]] 5yl1dery3py8iwwlpesq03u2i8z4kth 0 6642 1352048 1345859 2026-04-22T04:01:45Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352048 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = सिद्धार्थनगर |other_name = भैरहवा |nickname = भैरहवा |settlement_type = [[नगरपालिका]]<br/>[[सदरमुकाम]] |motto = |named_for = [[गौतम बुद्ध]]<ref name="परिचय"/> <!-- images and maps --> |image_skyline = Lumbini Gate bhw.jpg |imagesize = 300px |image_caption = भैरहवा प्रवेशद्वार |image_flag = |image_seal = |image_map = |mapsize = |map_caption = |pushpin_map = Nepal Lumbini Province#Nepal |pushpin_label_position = bottom |pushpin_mapsize = 300px |pushpin_map_caption = नक्सामा सिद्धार्थनगरको अवस्थिति |coordinates = {{coord|27|30|N|83|27|E|region:NP_type:city|display=inline,title}} <!-- Location --> |subdivision_type = देश |subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} |subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] |subdivision_name1 = [[लुम्बिनी प्रदेश]] |subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] |subdivision_name2 = [[रुपन्देही जिल्ला]] |subdivision_type3 = |subdivision_name3 = |<!-- Politics --> |government_footnotes = <ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-5/district-rupandehi/siddharthanagara?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> |government_type = स्थानीय सरकार |leader_title = [[नगरप्रमुख]] |leader_name = इश्तियाक अहमद खान <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) |leader_title1 = [[उपप्रमुख]] |leader_name1 = उमा अधिकारी <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एमाले)]]) |established_title = नगर पञ्चायत |established_date = वि.सं. २०२४ माघ २२<ref name="नगर">{{cite news|title=गाउँ पंचायत ऐन २०१८ दफा ६ बमोजिम खारेज गरेको |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book?ref=4218 |date=वि.सं. २०२४ माघ २२ |accessdate=वि.सं. २०७८ फागुन ११ |agency=नेपाल सरकार |language=नेपाली |publisher=नेपाल राजपत्र}}</ref> |established_title1 = समावेश गाउँ पञ्चायत |established_date1 = मुजौली, बगाहा र पडसरी (आंशिक) र पक्लिहवा (पूर्ण) |established_title2 = समावेश गाउँ पञ्चायत |established_date2 = बनगाई गाउँ सभा |established_title3 = सम्मिलित मिति |established_date3 = वि.सं. २०२६ आसार २<ref name="थप">{{cite news|title=भैरहवा नगर पञ्चायतको इलाकामा बनगाई गाउँको विभिन्न ठाउँ गाभी नगर पञ्चायत इलाका थप |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=4871 |date=वि.सं. २०२६ आसार २ |accessdate=वि.सं. २०७८ फागुन ११ |agency=नेपाल सरकार |language=नेपाली |publisher=नेपाल राजपत्र}}</ref> <!-- Area --> |unit_pref = |area_footnotes = |area_total_km2 = 36.03 <!-- Population --> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=5&district=54&municipality=11|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 74436 |population_density_km2 = auto |population_blank1_title = <!-- demographics (section 1) --> | demographics_type1 = जातीयता | demographics1_title1 = मुख्य जातीयता | demographics1_info1 = [[ब्राह्मण]], [[क्षेत्री]], [[मगर जाति|मगर]], [[गुरुङ जाति|गुरुङ]] र [[मुसलमान]]<ref name="परिचय">{{Cite web |url=https://www.siddharthanagarmun.gov.np/ne/node/140 |title=सिद्धार्थनगर नगरपालिकाको सङ्क्षिप्त परिचय |website=सिद्धार्थनगर नगरपालिका नगरकार्यपालिकाको कार्यालय |language=नेपाली |accessdate=2022-02-23}}</ref> <!-- demographics (section 2) --> | demographics_type2 = भाषा | demographics2_title1 = मुख्य भाषाहरू | demographics2_info1 = [[नेपाली भाषा|नेपाली]], [[अवधी भाषा|अवधी]] र [[भोजपुरी भाषा|भोजपुरी]] |timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय]] |utc_offset = +५:४५ |timezone_DST = |utc_offset_DST = <!-- elevation --> | elevation_max_m = | elevation_min_m = ११० <!-- Area/postal codes & others --> |postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> |postal_code = |area_code = +९७७-७१ |website = {{URL|https://www.siddharthanagarmun.gov.np/ne}} |footnotes = }} '''सिद्धार्थनगर''' (पूर्व तथा हालसम्म चलनचलतीमा रहेको नाम: '''भैरहवा'''<ref>{{Cite web |url=https://www.sancharkarmi.com/news-details/6295/2018-10-23 |title=ऐतिहासिक स्थान नामकरणको रोचक पृष्ठभूमि |website=सञ्चारकर्मी |language=नेपाली |accessdate=2022-02-23 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>) नेपालको [[लुम्बिनी प्रदेश]]मा पर्ने [[रुपन्देही जिल्ला]]को दक्षिणी भागमा रहेको जिल्लाको प्रशासनिक सदरमुकाम, नगरपालिका तथा प्रमुख उद्यौगिक नगर हो। यो सहर नेपालको राजधानी [[काठमाडौँ]]बाट २६५ किलोमिटर (१६५ माइल) पश्चिममा अवस्थित छ। [[गौतम बुद्ध]]को जन्मस्थल रहेको [[लुम्बिनी]] यो सहरबाट लगभग २५ किलोमिटर (१६ माइल) पश्चिममा अवस्थित छ।<ref>{{Cite web |url=https://kharibot.com/news-details/82687/2021-06-21 |title=निर्माण सम्पन्न भएको पाँच महिनामै भत्कियो भैरहवा–लुम्बिनी–तौलिहवा सडक |website=खरिबोट |language=नेपाली |accessdate=2022-02-23}}</ref> यो सहर [[भारत]]को [[उत्तर प्रदेश]] राज्यको [[महाराजगन्ज जिल्ला]]को भारतीय सहर सुनौलीसँग जोडिएको छ।<ref name="परिचय"/> यो सहर नेपाल र भारतसँगको सीमा व्यापारमा [[वीरगन्ज महानगरपालिका|वीरगन्ज]] नाकापछिको दोस्रो ठुलो नाका हो।<ref>{{Cite web |url=https://nepalpatra.com/articles/207932/ |title=दोस्रो ठुलो नाका भैरहवामा एकीकृत भन्सार चेकपोष्ट नहुँदा सास्ती |website=नेपाल पत्र |language=नेपाली |accessdate=2022-02-23 }}{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> रुपनदेही जिल्लाको तत्कालिन मुजौली, बगाहा र पडसरी गाउँ पञ्चायतको आंशिक भाग र पक्लिहवा गाउँ पञ्चायतको सम्पूर्ण क्षेत्रलाई मिलाएर वि.सं. २०२४ माघ २२ गते भैरहवा नगर पञ्चायत घोषणा गरिएको थियो।<ref name="नगर"/> नेपाली साहित्यकार तथा समाजसेवी कोमलदत्त तिवारीको प्रयासमा नगरको नाम 'सिद्धार्थनगर' नामकरणको प्रस्ताव नगर पञ्चायतबाट सिफारिस गरि जिल्ला पञ्चायतबाट पारित तथा सिफारिस भइसकेपछि तत्कालीन श्री ५ को सरकारद्वारा वि.सं. २०३३ चैत २<ref>{{cite AV media |people=कोमलदत्त तिवारी |date=सन् २०२१ जुलाई २५ |title=कोमल दत्त तिवारीसँग अन्तरवार्ता |url=https://www.youtube.com/watch?v=ASp0GzIU5Ow |type=युट्युब भिडियो |language=नेपाली |quote=भिडियोको ३:११ देखि ३:३२ सम्मको अंशमा विवरण रहेको |url-access=free |access-date=सन् २०२२ फेब्रुअरी २३ }}</ref> गतेदेखि लागु हुने गरि लालमोहर बक्स भएपछि तत्कालीन भैरहवाको नाम सिद्धार्थनगर कायम गरिएको थियो। आधिकारिक तथा सरकारी कामकाजमा हालको नाम प्रयोगमा रहे पनि आम जनमानसले यसलाई भैरहवा नै भनेर चिन्छन्।<ref name="भैरहवा">{{Cite web |url=https://www.onlinekhabar.com/2017/02/544320 |title=भैरव गाउँ यसरी बन्यो भैरहवा |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-02-23}}</ref> == नामकरण == [[भैरव (चलचित्र)|भैरव]]को नाउँबाट भैरव र कालान्तरमा स्थानीय जनमानसहरूद्वारा 'भैरवा' भन्दै जाँदा यसमा हवा (स्थान) जोडेर भैरहवा भन्न थालिएको हो।<ref name="भैरहवा"/><ref>{{Cite web |url=https://www.onlinekhabar.com/2017/02/541311 |title=त्यो भैरहवा, यो भैरहवा |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-02-23}}</ref> नगर पञ्चायत बनेको लगभग ९ वर्षपछि यो स्थानको नामलाई गौतम बुद्धको वाल्यकालको नाम सिद्धार्थ गौतमको नाममा यो नगर क्षेत्रको नाम सिद्धार्थनगर राखिएको हो।<ref>{{Cite web |url=https://ekantipur.com/opinion/2020/02/18/158199303369458560.html |title=प्रदेश ५ को राजधानी कहाँ ? |website=कान्तिपुर समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-02-23}}</ref> == नगर प्रशासनिक इतिहास == राणाकालीन समयमा तत्कालीन शिवराज (वर्तमान: रुपनदेही जिल्ला)<ref>{{Cite web |url=https://www.lawcommission.gov.np/np/?p=9806 |title=उखडा सम्बन्धी ऐन, २०२१ |website=नेपाल कानून आयोग |language=नेपाली |accessdate=2022-02-23}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.setopati.com/opinion/209361/ |title=यसरी तयार पारेका थियौं नेपालको पहिलो नक्सा |last=(प्रस्तुतिः गिरीश गिरी) |first=सत्यमोहन जोशी |website=सेतोपाटी |language=नेपाली |accessdate=2022-02-23 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>को सदरमुकाम बेथरीमा रहिआएकोमा वि.सं. १९९१ सालमा [[भैरहवा]]मा सारिएका थियो।<ref>{{Cite book |url=https://books.google.com.np/books?id=kXVJAQAAIAAJ&q |title=काश्यप गोत्रीय अधिकारी वंशावली |publisher=काश्यप गोत्रीय अधिकारी वंशावली प्रकाशन समिति |date=सन् २००३ |language=नेपाली}}</ref> वि.सं. २०१९ मङ्सिर ५ गते तत्कालिन श्री ५ को सरकारको निर्णय र वि.सं. २०१९ पुष २ गते नेपाल गजेटमा प्रकाशित सूचना अनुसार नेपाल अधिराज्यलाई १४ अञ्चल र ७५ जिल्लामा विभाजन गरेपछि रुपनदेही जिल्ला गठन भएपछि सदरमुकामको रूपमा भैरहवालाई नै कायम गरिएको थियो।<ref name="सदरमुकाम साविक">{{cite news|url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book?ref=2685|title=नेपाल अधिराज्यलाई १४ अञ्चल, ७५ जिल्लामा विभाजित|date=वि.सं. २०१९ पुष २|accessdate=वि.सं. २०७८ माघ २९|publisher=नेपाल राजपत्र|agency=नेपाल सरकार|page=१|language=नेपाली}}</ref> भैरहवा<ref>{{Cite web |url=https://www.onlinekhabar.com/2017/09/624941 |title=जसले ‘भगवान’ बनाउँछन् ! (फोटो कथा) |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-02-23}}</ref> रुपन्देही जिल्लाको प्रशासनिक [[सदरमुकाम]] हो जुन वर्तमान समयमा सिद्धार्थनगर नगरपालिकाको वडा नं. ७ भित्र पर्दछ। यो स्थल नै भैरहवा गाउँको पुरानो थलो हो।<ref>{{Cite book |last=थापा |first=नेत्रबहादुर |url=https://books.google.com.np/books?id=-NcGAQAAIAAJ&q |title=नेपालको भूगोल |date=सन् १९७० |publisher=रत्न पुस्तक भण्डार |page=२३६ |quote=भैरहवा- यसलाई बेथरी पनि भनिन्छ। |language=नेपाली}}</ref> वि.सं. १९९० सालसम्म सामान्य घरहरू तथा स-साना वस्तीहरू भएको यस नगरमा वि.सं. २०१० सालमा शान्तिनगरमा हवाई मैदान निर्माण भएपछि यस नगरमा नयाँ बस्ती विकास तथा मानिसहरू यहाँ आएर बसोबास गर्ने गतिमा तीव्रता आएको थियो।<ref>{{Cite web |url=https://gautambuddhasandesh.com/archives/8164 |title=सिद्धार्थनगरमा बढ्दो शहरीकरण |website=गौतमबुद्ध सन्देश |language=नेपाली |accessdate=2022-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220224020459/https://gautambuddhasandesh.com/archives/8164 |date=2022-02-24 }}</ref> ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ७४,४३६ रहेको छ भने यहाँ १५,८७१ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{रुपन्देही जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:रुपन्देही जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:नेपालका जिल्ला सदरमुकामहरू]] [[श्रेणी:वि.सं. २०२४ मा स्थापित नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:नेपालका पूर्व नगर पञ्चायतहरू]] [[श्रेणी:लुम्बिनी प्रदेशका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:नेपाल–भारत सीमामा स्थित पारवहन र भन्सार चौकीहरू]] izhper3uugbklowmfkcaea8vh95hb0s 0 7525 1352176 1203759 2026-04-22T11:13:36Z ~2026-24541-65 78251 1352176 wikitext text/x-wiki {{infobox weapon | name = खुकुरी | image = Polished kukri noBG.jpg | origin = [[नेपाल]] | type = धारिलो हतियार <!-- Type selection -->| is_ranged = | is_bladed = Yes | is_explosive = | is_artillery = | is_vehicle = | is_missile = | is_UK = <!-- Service history --> | service = | used_by = [[गोरखाली|गोर्खाली]], [[किराँत जाति|किराँत]], [[खस जाति|खस]] | wars = {{ubl | [[नेपाल अङ्ग्रेज युद्ध|अङ्ग्रेज–अङ्ग्रेज युद्ध]] | [[नेपाल –तिब्बत /चीन युद्ध|चीन/तिब्बत–नेपाल युद्ध]] | [[अन्तिम नेपाल तिब्बत युद्ध|अन्तिम नेपाल–तिब्बत युद्ध]] | [[पहिलो विश्वयुद्ध]] | [[दोस्रो विश्वयुद्ध]] | [[भारत-चीन युद्ध|चीन–भारत युद्ध]] | [[दोस्रो भारत-पाकिस्तान युद्ध]] | [[तेस्रो भारत-पाकिस्तान युद्ध]] | [[कारगिल युद्ध]] | [[फकल्याण्ड युद्ध]] | [[अङ्ग्रेज–अफगान युद्धहरु]] | [[भारत–चीन युद्ध (१९६७)]] }} | designer = | design_date = | manufacturer = | unit_cost = | production_date = | number = | variants = <!-- General specifications --> | spec_label = | weight = | length = | part_length = | width = | height = | diameter = | crew = <!-- Ranged weapon specifications --> | cartridge = | cartridge_weight = | caliber = | barrels = | action = | rate = | velocity = | range = | max_range = | feed = | sights = <!-- Artillery specifications --> | breech = | recoil = | carriage = | elevation = | traverse = <!-- Bladed weapon specifications --> | blade_type = | hilt_type = | sheath_type = | head_type = | haft_type = <!-- Explosive specifications --> | filling = | filling_weight = | detonation = | yield = <!-- Vehicle/missile specifications --> | armour = | primary_armament = | secondary_armament = | engine = | engine_power = | pw_ratio = | transmission = | payload_capacity = | suspension = | clearance = | fuel_capacity = | vehicle_range = | speed = | guidance = | steering = <!-- Missiles only --> | wingspan = | propellant = | ceiling = | altitude = | depth = | boost = | accuracy = | launch_platform = | transport = }} '''खुकुरी''' नेपालमा विभीन्न जात जाती हरुले आफ्नों संस्कार र संस्कृति अनुसार कुल पुजा गर्ने गरेको पाईन्छ [[खस जाति|खस]], [[मगर जाति|मगर]], [[राई जाति|राई]], [[लिम्बू जाति|लिम्बु]], [[गुरुङ जाति|गुरुङ]] आदी नेपाली हरूको खुकुरीमा कुल देवताको बास हुन्छ । यसको पवित्रता रहेसम्म मात्र ती देवताको बास हुन्छ भन्ने पनि किम्बदन्ती छ । त्यसैकारण नेपालीहरू खुकुरीको कहिल्यै पनि दुरुपयोग गर्नु हुँदैन भन्ने मान्यता राख्छन् । नयाँ खुकुरी किनेर चलनमा ल्याउनुभन्दा अगाडि कुलदेवताका नाममा समर्पण गरी पूजा तथा भोग चढाउनुपर्छ भन्ने पनि मान्यता छ । यदी कुनै किरण बस खुकुरीमा लाता लिग्यो भने ढोग्ने गरीन्छ । त्यसैगरी आफ्नो खुकुरी आफ्नो जातभन्दा बाहिरकालाई छुन दिनु हुन्न भन्ने पनि बूढापाकाहरूको भनाइ छ । छुन दिंदा कुलदेवता रिसाउँछन् भनिन्छ । त्यसैगरी खुकुरीलाई दापबाट विनाकाम झिक्न र झिकेर उज्याउन पनि हुन्न भनिन्छ । यस्तै अनजानमानै खुकुरीले भोग खाएर छाड्छ भन्ने विश्वास समेत नेपाली जनमानसमा छ । केही गरी अनजानबस दापबाट खुकुरी निकालियो भने खुकुरीलाई काठ वा भूँई वा जेमा भए पनि हानेर दोष मेट्नु पर्छ भनी वुढापाकाहरू भन्ने गर्छन् । नेपाली समाजमा खुकुरी लाई देवताको रुपमा पुजा गरीने गरीन्छ जाहाँ मूर्तिको स्थापना गर्न असम्भव हुन्छ त्याहाँ खुकुरी लाई राखी पुजा गर्ने गरीन्छ । वोन धामी झाँक्री वसेको ठाउँमा अनिवार्य रुपमा खुकुरी लाई गाडने गरिन्छ अझ यसलाई सिरानीमा राखी सुत्नाले भत प्रेत ले छुन सक्दैन भन्ने हाम्रो मान्यता चली आएको छ । खाँडो जगाउने मन्त्रमा समेत खुकुरीको प्रसंग पाइन्छ । यो धारणाहरू हिमवत्खण्डका अरु जाति संस्कृतिमा पाइने धारणाहरूसँग कुनै न कुनै रुपले मिल्दा जुल्दा पनि छन् । अझ दशैंको टिका थाप्नु भप्दा अघी यही खुकुरीको पुजा हुँन्छ । खुकुरी मा तीनवटा धर्सोहरू पनि अनिवार्य रुपमा हुनैपर्छ र तलदेखि बिँडको छेउँसम्म ति धर्सोहरू खिचिएको हुनुपर्छ । खुकुरीको टुप्पादेखि कौडीसम्म धार अनिवार्य रुपमा राखिएकै हुनुपर्छ र धार र बिँडको बीचमा तीनचोसे कौडी पनि हुनैपर्छ । यसले त्रिगुण ब्रम्हा विष्णु महेश्वरको प्रतिनीधि गर्छ । परम्परागत मान्यता : नेपालको पूर्वी भागमा बस्ने सुनुवार समुदायमा खुकुरीलाई गोरखनाथको गुफा अगाडि राखिने हतियार मानिन्छ । गोरखनाथको प्रसंगसँग जोडिएर आएको हुनाले यसको इतिहास गोरखाको जस्तै पुरानो भएको मानिन्छ । द्रव्य शाहलाई गोरखाको राजा बनाउन अह्म भूमिका निर्वाह गरेका गणेश पाण्डे नेपाल एकिकरणका नायक पृथ्वीनारायण शाह, काजी कालु पाँडे, काजी तुलाराम पाँडे, कपरदार भोटुँ पाँडे लगायतको कम्मरमा दापसहितको खुकुरी रहेबाट पनि यसका प्राचीनताको पुष्टि हुन्छ । [[File:Kukri, karda & chakmak.jpg|thumb|right|भोजपुरे खुकुरी]] [[File:Khukri-knife.jpg|thumb|right|सिरूपाते खुकुरी]] ==भोजपुरे खुकुरी== भोजपुरको पहिचान यो खुकुरी सिरूपाते खुकुरी भन्दा बाक्लो, गह्रौ र बढि चौडाई भएको हुन्छ। ==सिरूपाते खुकुरी== यो भोजपुरे खुकुरीको तुलनामा अलिक लाम्चो देखिन्छ। खुकुरी नेपालको आदर्श चिनो हो। यो नेपालीहरूको आधारभूत र पारम्परिक जरुरी हतियार थियो र आज पनि छ। हतियारको रूपमा धेरै प्रभावी खुकुरी, विश्वमा छरियेका सबै [[गोरखाली|गोर्खाली]]हरूको चिनो मात्र होईन, शान पनि हो। यो [[नेपाली सेना]]को पनि हतियार चिनो हो। ==बाहिरी लिङ्कहरू== *[http://assamesenepali.com/article/nepali_articles/nepaliculture.htm/ केही सांस्कृतिक चिन्हारी]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{stub}} {{Commonscat|Kukri}} [[श्रेणी:हतियार]] efu0w4y5jzy1bi1t7idx1qkfit2ggf7 1352179 1352176 2026-04-22T11:26:43Z Northpixel 78226 1352179 wikitext text/x-wiki {{infobox weapon | name = खुकुरी | image = Polished kukri noBG.jpg | origin = [[नेपाल]] | type = धारिलो हतियार <!-- Type selection -->| is_ranged = | is_bladed = Yes | is_explosive = | is_artillery = | is_vehicle = | is_missile = | is_UK = <!-- Service history --> | service = | used_by = [[गोरखाली|गोर्खाली]], [[किराँत जाति|किराँत]], [[खस जाति|खस]] | wars = {{ubl | [[नेपाल अङ्ग्रेज युद्ध|अङ्ग्रेज–अङ्ग्रेज युद्ध]] | [[नेपाल –तिब्बत /चीन युद्ध|चीन/तिब्बत–नेपाल युद्ध]] | [[अन्तिम नेपाल तिब्बत युद्ध|अन्तिम नेपाल–तिब्बत युद्ध]] | [[पहिलो विश्वयुद्ध]] | [[दोस्रो विश्वयुद्ध]] | [[भारत-चीन युद्ध|चीन–भारत युद्ध]] | [[दोस्रो भारत-पाकिस्तान युद्ध]] | [[तेस्रो भारत-पाकिस्तान युद्ध]] | [[कारगिल युद्ध]] | फकल्याण्ड युद्ध | अङ्ग्रेज–अफगान युद्धहरु | भारत–चीन युद्ध (१९६७) }} | designer = | design_date = | manufacturer = | unit_cost = | production_date = | number = | variants = {{Plainlist| * भोजपुरे खुकुरी * सिरुपाते खुकुरी * अङ्खोला खुकुरी * चैनपुरे खुकुरी * पनावल खुकुरी}} | spec_label = | weight = | length = | part_length = | width = | height = | diameter = | crew = <!-- Ranged weapon specifications --> | cartridge = | cartridge_weight = | caliber = | barrels = | action = | rate = | velocity = | range = | max_range = | feed = | sights = <!-- Artillery specifications --> | breech = | recoil = | carriage = | elevation = | traverse = <!-- Bladed weapon specifications --> | blade_type = | hilt_type = | sheath_type = | head_type = | haft_type = <!-- Explosive specifications --> | filling = | filling_weight = | detonation = | yield = <!-- Vehicle/missile specifications --> | armour = | primary_armament = | secondary_armament = | engine = | engine_power = | pw_ratio = | transmission = | payload_capacity = | suspension = | clearance = | fuel_capacity = | vehicle_range = | speed = | guidance = | steering = <!-- Missiles only --> | wingspan = | propellant = | ceiling = | altitude = | depth = | boost = | accuracy = | launch_platform = | transport = }} '''खुकुरी''' नेपालमा विभीन्न जात जाती हरुले आफ्नों संस्कार र संस्कृति अनुसार कुल पुजा गर्ने गरेको पाईन्छ [[खस जाति|खस]], [[मगर जाति|मगर]], [[राई जाति|राई]], [[लिम्बू जाति|लिम्बु]], [[गुरुङ जाति|गुरुङ]] आदी नेपाली हरूको खुकुरीमा कुल देवताको बास हुन्छ । यसको पवित्रता रहेसम्म मात्र ती देवताको बास हुन्छ भन्ने पनि किम्बदन्ती छ । त्यसैकारण नेपालीहरू खुकुरीको कहिल्यै पनि दुरुपयोग गर्नु हुँदैन भन्ने मान्यता राख्छन् । नयाँ खुकुरी किनेर चलनमा ल्याउनुभन्दा अगाडि कुलदेवताका नाममा समर्पण गरी पूजा तथा भोग चढाउनुपर्छ भन्ने पनि मान्यता छ । यदी कुनै किरण बस खुकुरीमा लाता लिग्यो भने ढोग्ने गरीन्छ । त्यसैगरी आफ्नो खुकुरी आफ्नो जातभन्दा बाहिरकालाई छुन दिनु हुन्न भन्ने पनि बूढापाकाहरूको भनाइ छ । छुन दिंदा कुलदेवता रिसाउँछन् भनिन्छ । त्यसैगरी खुकुरीलाई दापबाट विनाकाम झिक्न र झिकेर उज्याउन पनि हुन्न भनिन्छ । यस्तै अनजानमानै खुकुरीले भोग खाएर छाड्छ भन्ने विश्वास समेत नेपाली जनमानसमा छ । केही गरी अनजानबस दापबाट खुकुरी निकालियो भने खुकुरीलाई काठ वा भूँई वा जेमा भए पनि हानेर दोष मेट्नु पर्छ भनी वुढापाकाहरू भन्ने गर्छन् । नेपाली समाजमा खुकुरी लाई देवताको रुपमा पुजा गरीने गरीन्छ जाहाँ मूर्तिको स्थापना गर्न असम्भव हुन्छ त्याहाँ खुकुरी लाई राखी पुजा गर्ने गरीन्छ । वोन धामी झाँक्री वसेको ठाउँमा अनिवार्य रुपमा खुकुरी लाई गाडने गरिन्छ अझ यसलाई सिरानीमा राखी सुत्नाले भत प्रेत ले छुन सक्दैन भन्ने हाम्रो मान्यता चली आएको छ । खाँडो जगाउने मन्त्रमा समेत खुकुरीको प्रसंग पाइन्छ । यो धारणाहरू हिमवत्खण्डका अरु जाति संस्कृतिमा पाइने धारणाहरूसँग कुनै न कुनै रुपले मिल्दा जुल्दा पनि छन् । अझ दशैंको टिका थाप्नु भप्दा अघी यही खुकुरीको पुजा हुँन्छ । खुकुरी मा तीनवटा धर्सोहरू पनि अनिवार्य रुपमा हुनैपर्छ र तलदेखि बिँडको छेउँसम्म ति धर्सोहरू खिचिएको हुनुपर्छ । खुकुरीको टुप्पादेखि कौडीसम्म धार अनिवार्य रुपमा राखिएकै हुनुपर्छ र धार र बिँडको बीचमा तीनचोसे कौडी पनि हुनैपर्छ । यसले त्रिगुण ब्रम्हा विष्णु महेश्वरको प्रतिनीधि गर्छ । परम्परागत मान्यता : नेपालको पूर्वी भागमा बस्ने सुनुवार समुदायमा खुकुरीलाई गोरखनाथको गुफा अगाडि राखिने हतियार मानिन्छ । गोरखनाथको प्रसंगसँग जोडिएर आएको हुनाले यसको इतिहास गोरखाको जस्तै पुरानो भएको मानिन्छ । द्रव्य शाहलाई गोरखाको राजा बनाउन अह्म भूमिका निर्वाह गरेका गणेश पाण्डे नेपाल एकिकरणका नायक पृथ्वीनारायण शाह, काजी कालु पाँडे, काजी तुलाराम पाँडे, कपरदार भोटुँ पाँडे लगायतको कम्मरमा दापसहितको खुकुरी रहेबाट पनि यसका प्राचीनताको पुष्टि हुन्छ । [[File:Kukri, karda & chakmak.jpg|thumb|right|भोजपुरे खुकुरी]] [[File:Khukri-knife.jpg|thumb|right|सिरूपाते खुकुरी]] ==भोजपुरे खुकुरी== भोजपुरको पहिचान यो खुकुरी सिरूपाते खुकुरी भन्दा बाक्लो, गह्रौ र बढि चौडाई भएको हुन्छ। ==सिरूपाते खुकुरी== यो भोजपुरे खुकुरीको तुलनामा अलिक लाम्चो देखिन्छ। खुकुरी नेपालको आदर्श चिनो हो। यो नेपालीहरूको आधारभूत र पारम्परिक जरुरी हतियार थियो र आज पनि छ। हतियारको रूपमा धेरै प्रभावी खुकुरी, विश्वमा छरियेका सबै [[गोरखाली|गोर्खाली]]हरूको चिनो मात्र होईन, शान पनि हो। यो [[नेपाली सेना]]को पनि हतियार चिनो हो। ==बाहिरी लिङ्कहरू== *[http://assamesenepali.com/article/nepali_articles/nepaliculture.htm/ केही सांस्कृतिक चिन्हारी]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{stub}} {{Commonscat|Kukri}} [[श्रेणी:हतियार]] 34esruye1w7x9awt76y9ppqnbfmpv0e 1352180 1352179 2026-04-22T11:34:34Z Northpixel 78226 1352180 wikitext text/x-wiki {{infobox weapon | name = खुकुरी | image = Polished kukri noBG.jpg | origin = [[नेपाल]] | type = धारिलो हतियार <!-- Type selection -->| is_ranged = | is_bladed = Yes | is_explosive = | is_artillery = | is_vehicle = | is_missile = | is_UK = <!-- Service history --> | service = | used_by = [[गोरखाली|गोर्खाली]], [[खस जाति|खस]], [[किराँत जाति|किराँत]] आदी | wars = {{ubl | [[नेपाल अङ्ग्रेज युद्ध|अङ्ग्रेज–अङ्ग्रेज युद्ध]] | [[नेपाल –तिब्बत /चीन युद्ध|चीन/तिब्बत–नेपाल युद्ध]] | [[अन्तिम नेपाल तिब्बत युद्ध|अन्तिम नेपाल–तिब्बत युद्ध]] | [[पहिलो विश्वयुद्ध]] | [[दोस्रो विश्वयुद्ध]] | [[भारत-चीन युद्ध|चीन–भारत युद्ध]] | [[दोस्रो भारत-पाकिस्तान युद्ध]] | [[तेस्रो भारत-पाकिस्तान युद्ध]] | [[कारगिल युद्ध]] | फकल्याण्ड युद्ध | अङ्ग्रेज–अफगान युद्धहरु | भारत–चीन युद्ध (१९६७) }} | designer = | design_date = | manufacturer = | unit_cost = | production_date = | variants = {{Plainlist| * भोजपुरे खुकुरी * सिरुपाते खुकुरी * अङ्खोला खुकुरी * चैनपुरे खुकुरी * पनावल खुकुरी}} | weight = | length = | part_length = | width = | height = | diameter = | crew = <!-- Ranged weapon specifications --> | cartridge = | cartridge_weight = | caliber = | barrels = | action = | rate = | velocity = | range = | max_range = | feed = | sights = <!-- Artillery specifications --> | breech = | recoil = | carriage = | elevation = | traverse = <!-- Bladed weapon specifications --> | blade_type = | hilt_type = | sheath_type = | head_type = | haft_type = <!-- Explosive specifications --> | filling = | filling_weight = | detonation = | yield = <!-- Vehicle/missile specifications --> | armour = | primary_armament = | secondary_armament = | engine = | engine_power = | pw_ratio = | transmission = | payload_capacity = | suspension = | clearance = | fuel_capacity = | vehicle_range = | speed = | guidance = | steering = <!-- Missiles only --> | wingspan = | propellant = | ceiling = | altitude = | depth = | boost = | accuracy = | launch_platform = | transport = }} '''खुकुरी''' नेपालमा विभीन्न जात जाती हरुले आफ्नों संस्कार र संस्कृति अनुसार कुल पुजा गर्ने गरेको पाईन्छ [[खस जाति|खस]], [[मगर जाति|मगर]], [[राई जाति|राई]], [[लिम्बू जाति|लिम्बु]], [[गुरुङ जाति|गुरुङ]] आदी नेपाली हरूको खुकुरीमा कुल देवताको बास हुन्छ । यसको पवित्रता रहेसम्म मात्र ती देवताको बास हुन्छ भन्ने पनि किम्बदन्ती छ । त्यसैकारण नेपालीहरू खुकुरीको कहिल्यै पनि दुरुपयोग गर्नु हुँदैन भन्ने मान्यता राख्छन् । नयाँ खुकुरी किनेर चलनमा ल्याउनुभन्दा अगाडि कुलदेवताका नाममा समर्पण गरी पूजा तथा भोग चढाउनुपर्छ भन्ने पनि मान्यता छ । यदी कुनै किरण बस खुकुरीमा लाता लिग्यो भने ढोग्ने गरीन्छ । त्यसैगरी आफ्नो खुकुरी आफ्नो जातभन्दा बाहिरकालाई छुन दिनु हुन्न भन्ने पनि बूढापाकाहरूको भनाइ छ । छुन दिंदा कुलदेवता रिसाउँछन् भनिन्छ । त्यसैगरी खुकुरीलाई दापबाट विनाकाम झिक्न र झिकेर उज्याउन पनि हुन्न भनिन्छ । यस्तै अनजानमानै खुकुरीले भोग खाएर छाड्छ भन्ने विश्वास समेत नेपाली जनमानसमा छ । केही गरी अनजानबस दापबाट खुकुरी निकालियो भने खुकुरीलाई काठ वा भूँई वा जेमा भए पनि हानेर दोष मेट्नु पर्छ भनी वुढापाकाहरू भन्ने गर्छन् । नेपाली समाजमा खुकुरी लाई देवताको रुपमा पुजा गरीने गरीन्छ जाहाँ मूर्तिको स्थापना गर्न असम्भव हुन्छ त्याहाँ खुकुरी लाई राखी पुजा गर्ने गरीन्छ । वोन धामी झाँक्री वसेको ठाउँमा अनिवार्य रुपमा खुकुरी लाई गाडने गरिन्छ अझ यसलाई सिरानीमा राखी सुत्नाले भत प्रेत ले छुन सक्दैन भन्ने हाम्रो मान्यता चली आएको छ । खाँडो जगाउने मन्त्रमा समेत खुकुरीको प्रसंग पाइन्छ । यो धारणाहरू हिमवत्खण्डका अरु जाति संस्कृतिमा पाइने धारणाहरूसँग कुनै न कुनै रुपले मिल्दा जुल्दा पनि छन् । अझ दशैंको टिका थाप्नु भप्दा अघी यही खुकुरीको पुजा हुँन्छ । खुकुरी मा तीनवटा धर्सोहरू पनि अनिवार्य रुपमा हुनैपर्छ र तलदेखि बिँडको छेउँसम्म ति धर्सोहरू खिचिएको हुनुपर्छ । खुकुरीको टुप्पादेखि कौडीसम्म धार अनिवार्य रुपमा राखिएकै हुनुपर्छ र धार र बिँडको बीचमा तीनचोसे कौडी पनि हुनैपर्छ । यसले त्रिगुण ब्रम्हा विष्णु महेश्वरको प्रतिनीधि गर्छ । परम्परागत मान्यता : नेपालको पूर्वी भागमा बस्ने सुनुवार समुदायमा खुकुरीलाई गोरखनाथको गुफा अगाडि राखिने हतियार मानिन्छ । गोरखनाथको प्रसंगसँग जोडिएर आएको हुनाले यसको इतिहास गोरखाको जस्तै पुरानो भएको मानिन्छ । द्रव्य शाहलाई गोरखाको राजा बनाउन अह्म भूमिका निर्वाह गरेका गणेश पाण्डे नेपाल एकिकरणका नायक पृथ्वीनारायण शाह, काजी कालु पाँडे, काजी तुलाराम पाँडे, कपरदार भोटुँ पाँडे लगायतको कम्मरमा दापसहितको खुकुरी रहेबाट पनि यसका प्राचीनताको पुष्टि हुन्छ । [[File:Kukri, karda & chakmak.jpg|thumb|right|भोजपुरे खुकुरी]] [[File:Khukri-knife.jpg|thumb|right|सिरूपाते खुकुरी]] ==भोजपुरे खुकुरी== भोजपुरको पहिचान यो खुकुरी सिरूपाते खुकुरी भन्दा बाक्लो, गह्रौ र बढि चौडाई भएको हुन्छ। ==सिरूपाते खुकुरी== यो भोजपुरे खुकुरीको तुलनामा अलिक लाम्चो देखिन्छ। खुकुरी नेपालको आदर्श चिनो हो। यो नेपालीहरूको आधारभूत र पारम्परिक जरुरी हतियार थियो र आज पनि छ। हतियारको रूपमा धेरै प्रभावी खुकुरी, विश्वमा छरियेका सबै [[गोरखाली|गोर्खाली]]हरूको चिनो मात्र होईन, शान पनि हो। यो [[नेपाली सेना]]को पनि हतियार चिनो हो। ==बाहिरी लिङ्कहरू== *[http://assamesenepali.com/article/nepali_articles/nepaliculture.htm/ केही सांस्कृतिक चिन्हारी]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{stub}} {{Commonscat|Kukri}} [[श्रेणी:हतियार]] fb4xm84maol11sy5n2yk5pt8bnj93xb 0 8607 1352152 1348910 2026-04-22T09:00:43Z ~2026-24470-60 78246 1352152 wikitext text/x-wiki {{Infobox Government agency | agency_name = सङ्घिय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपाल <br> गृह मन्त्रालय | seal = Emblem of Nepal (alternative).svg | image = | seal_width = | formed = | preceding2 = | dissolved = | superseding = | jurisdiction = [[नेपाल सरकार]] | headquarters = सिंहदरबार, काठमाडौ | employees = | budget = | chief1_name = माननीय महेश बस्नेत (२०८३/०१/०९ बाट) | chief1_position = [[गृह मन्त्री (नेपाल)|गृह मन्त्री]] | child1_agency = | child2_agency = | child3_agency = | child4_agency = | child5_agency = | website = [http://www.moha.gov.np/ www.moha.gov.np] }} कुनैपनी देशको नागरिकहरूको सुरक्षा कायम गर्नु गराउनु [[गृह मन्त्रालय]]को पहिलो कर्तव्य हो। देश र समाजमा हुने विभिन्न अपराधीक कार्यहरूको नियन्त्रण गरी जनताहरूमा शान्तिको प्रत्याभूति दिने कर्तव्य पनि गृह मन्त्रालयकै हुन्छ। गृह मन्त्रालयको काम गर्ने मन्त्रीलाई गृहमन्त्री भनिन्छ। नेपालमा कुनैपनी मन्त्रालयलाई नतोकिएको काम पनि गृह मन्त्रालयले नै सम्हाल्ने प्रावधान छ। ==दृष्टिकोण== नेपालको प्रचलित संविधान तथा कानुनद्वारा प्रत्याभूत नागरिक स्वतन्त्रता, विधिको शासन, मानव अधिकार लगायत लोकतान्त्रिक मूल्य र मान्यतालाई सम्मान गर्ने गरी कार्य गर्नु गृह प्रशासनको दृष्टिकोण हो। ==लक्ष्य== [[चित्र:Home ministry nepal.jpg|200px|thumb|right| सिंहदरबार परिसरमा रहेको गृह मन्त्रालयको भवन]] जनताको माग र आधारभूत आवश्यकता अनुरूप गृह प्रशासनलाई सञ्चालन गरी देशमा भरपर्दो शान्ति सुरक्षा प्रदान गर्नु गृह प्रशासनको लक्ष्य रहेको छ। ==उद्देश्य== शान्ति सुव्यवस्था र सुरक्षा कायम गरी जनताको जिउ, धन र स्वतन्त्रताको संरक्षण गर्नु गृह मन्त्रालयको मूलभूत उद्देश्य हो। मुलुकमा शान्ति सुव्यवस्था र सुरक्षा कायम गरी जनताको जिउ धन र स्वतन्त्रताको संरक्षण गर्नु गृह प्रशासनको मुख्य उद्देश्य हो। गृह प्रशासनलाई सबल र सक्षम बनाई जनतामा सुरक्षाको अनुभूति दिलाउन र सेवा प्रवाहलाई प्रभावकारी बनाइ सुशासन कायम गर्न गृह मन्त्रालय मातहत क्षेत्रीय प्रशासन कार्यालय, कारागार व्यवस्थापन विभाग, अध्यागमन विभाग, प्रहरी कितावखाना, राष्ट्रिय परिचय पत्र व्यवस्थापन केन्द्र, जिल्ला प्रशासन कार्यालय, इलाका प्रशासन कार्यालय, सीमा प्रशासन कार्यालय तथा सुरक्षा निकायका रूपमा नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी वल र राष्ट्रिय अनुसन्धान विभाग लगायतका निकायहरू केन्द्र देखि स्थानीय तहसम्म क्रियाशील रहेका छन्। ==कार्यहरू== * १. आन्तरिक सुरक्षासम्बन्धी नीति, योजना तथा कार्यक्रमको तर्जुमा, कार्यान्वयन, अनुगमन र मूल्याङ्कन; * २. शान्ति, सुव्यवस्था तथा कानुन र व्यवस्था; * ३. हातहतियार र खरखजानाको इजाजत र नियन्त्रण; * ४. विस्फोटक पदार्थ नियन्त्रण; * ५. विदेशी नागरिकको नियमन तथा नियन्त्रण; * ६. सवारी नियन्त्रण तथा उपत्यकामा रहेका सरकारी सवारी साधनको व्यवस्थापन; * ७. गैरसरकारीसङ्घ, संस्था प्रशासन; * ८. क्षेत्रीय तथा स्थानीय प्रशासन; * ९. नागरिकता; * १०. जनमत सङ्ग्रह; * ११. आप्रवासन तथा प्रवासन; * १२. तीर्थस्थान र तीर्थयात्री; * १३. कल्याण धन र बेवारिसी धन; * १४. चिट्ठा, जुवा आदिको नियन्त्रण; * १५. सार्वजनिक स्थानमा अवाञ्छनीय व्यवहारको रोकथाम, मादक पदार्थ, सार्वजनिक अपराध आदिको नियन्त्रण; * १६. विपद् व्यवस्थापन; * १७. सार्वजनिक बिदाको घोषणा, उर्दी र सार्वजनिक उत्सव आदि; * १८. सार्वजनिक चन्दा सङ्कलनको नियमन र नियन्त्रण; * १९. अध्यागमन; * २०. सजायको माफी, मिनाहा तथा परिवर्तन; * २१. विभूषणसम्बन्धी कार्य; * २२. शरणार्थी मामिला; * २३. अञ्चल र जिल्लाको सदरमुकाम तथा सीमाना; * २४. राष्ट्रिय परिचयपत्र; * २५. लागू औषध नियन्त्रण र प्रशासन; * २६. अन्तर्राष्ट्रिय सीमा, सीमास्तम्भको सुरक्षा र सीमा प्रशासन; * २७. गृह प्रशासन (कारागार, शान्तिसुव्यवस्था, लागू औषध, प्रकोप व्यवस्थापन, सुपुर्दगीलगायत) विषयक राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रिय समन्वय र सम्पर्क; * २८. सङ्गठित अपराध नियन्त्रण; * २९. बारुदी सुरुङ्गको निवारण; * ३०. धार्मिक विषय; * ३१. सुपुर्दगी; * ३२. कारागार व्यवस्थापन; * ३३. प्रहरी कल्याण; * ३४. निर्वाचन आयोग, * ३५. नेपाल प्रहरी; * ३६. सशस्त्र प्रहरी बल; * ३७. राष्ट्रिय अनुसन्धान विभाग; * ३८. प्रहरी कितावखाना; * ३९. अन्य मन्त्रालयको कार्यविभाजनमा नपरेका विषय। ==मन्त्रालय अन्तर्गत विभागहरू== * [[अध्यागमन विभाग]]। * [[नेपाल प्रहरी]]। * [[नेपाल सशस्त्र प्रहरी बल]]। * [[कारागार व्यवस्थापन विभाग]]। * [[राष्ट्रिय अनुसन्धान विभाग]]। * [[केन्द्रीय अनुसन्धान ब्युरो]] == सन्दर्भहरू == {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:सरकारी कार्यालयहरू]] [[श्रेणी:नेपाल सरकारका मन्त्रालयहरू]] 0b5a7704cionyfm90tp9f05hsk3ix91 0 8894 1352151 1350935 2026-04-22T08:58:03Z पर्वत सुवेदी 31224 1352151 wikitext text/x-wiki {{विशेष लेख}} {{Infobox settlement | name = | native_name = | native_name_lang = | other_name = | settlement_type = [[महानगरपालिका]]<br/>[[मुख्यालय|सदरमुकाम]] | image_skyline = {{Photomontage | photo1a = Gaindakot_and_Bharatpur_at_Narayani_River,_Nepal_2020_-1.jpg | photo2a = Narayanghat.JPG | photo2b = Survival_tree.jpg | photo4a = Chitwan_2.jpg | photo4b = Narayani_river.jpg | spacing = 2 | color_border = #000000 | color = #000000 | size = 320 }} | image_alt = | image_caption = माथिबाट, बायाँबाट दायाँ: [[गैँडाकोट नगरपालिका|गैँडाकोट]] पहाडबाट भरतपुर क्षितिज, [[भरतपुर महानगरपालिका|नारायणगढ]] बजार, भरतपुरको बाटुली ​​पोखरी, [[बिसहजारी ताल]]। | image_flag = | image_seal = | image_map = चित्र:भरतपुर महानगरपालिका.png | map_caption = भरतपुर महानगरपालिकाको नक्सा | pushpin_map = Nepal Bagmati Pradesh#Nepal | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति <!-- Location -->| coordinates = {{coord|27.68|84.42|type:city_region:NP|display=inline,title}} | subdivision_type = देश | subdivision_name = {{झन्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name1 = [[बागमती प्रदेश|बागमती प्रदेश]] | subdivision_name2 = [[चितवन जिल्ला]] | established_title = नगर पञ्चायत | established_date = वि.सं. २०३५ माघ १५<ref name="नगर">{{cite news|title=नगर पञ्चायत ऐन २०१९ बमोजिम दाङ जिल्ला अन्तर्गत त्रिभुवन नगर पञ्चायतक्षेत्र घोषित गरेको |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=9927 |date=वि.सं. २०३५ माघ १५ |accessdate=वि.सं. २०७८ माघ २९ |agency=नेपाल सरकार |language=नेपाली |publisher=नेपाल राजपत्र}}</ref> | established_title1 = समावेश गाउँ पञ्चायतहरू | established_date1 = भरतपुर र नारायणगढ (सबै भाग) र कल्याणपुर (आंशिक भाग) | established_title2 = उपमहानगरपालिका | established_date2 = वि.सं. २०७१ पुस २८<ref name="उपमहानगर">{{cite news|title=शङ्खरापुर लगायत विभिन्न नगरपालिका घोषणा |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22634 |date=वि.सं. २०७१ पुस २८ |accessdate=वि.सं. २०७८ माघ २९ |agency=नेपाल सरकार |language=नेपाली |publisher=नेपाल राजपत्र}}</ref> | established_title3 = सम्मिलित ([[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]) | established_date3 = [[मङ्गलपुर]], [[फुलबारी, चितवन|फुलबारी]], [[गीतानगर]], [[पटिहानी]] तथा [[शिवनगर, चितवन|शिवनगर]] | established_title4 = महानगरपालिका | established_date4 = वि.सं. २०७३ फागुन २७<ref name="महानगर">{{cite news|title=गाउँपालिका नगरपालिका उपमहानगरपालिका र महानगरपालिकाको क्षेत्र तोकी केन्द्र कायम गरेको |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22690 |date=वि.सं. २०७३ फागुन २७ |accessdate=वि.सं. २०७८ माघ २९ |agency=नेपाल सरकार |language=नेपाली |publisher=नेपाल राजपत्र}}</ref> | established_title5 = सम्मिलित क्षेत्रहरू | established_date5 = भरतपुर, [[नारायणी नगरपालिका|नारायणी]], [[चित्रवन नगरपालिका|चित्रवन]] र [[कविलास, चितवन|कविलास]] | government_type = | governing_body = | leader_title = [[नगरप्रमुख|कावा प्रमुख]] | leader_name = चित्रसेन अधिकारी ([[नेपाली काङ्ग्रेस|नेका]]) | leader_title1 = | leader_name1 = | leader_title3 = | area_total_km2 = 432.95 | elevation_footnotes = | elevation_m = 208 | population_footnotes = <ref name="नेपालको राष्ट्रिय जनगणना">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=3&district=35&municipality=4|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_note = | population_total =369268 | population_density_km2 = auto | population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] | population_footnotes = | population_density_km2 = auto <!-- General information -->| postal_code_type = हुलाकी सङ्केत | postal_code = ४४२००, ४४२०७ | area_code = ०५६ | blank_name_sec1 = मौसम | blank_info_sec1 = आर्द्र अर्ध-कटिबन्धीय जलवायु | website = {{URL|http://www.bharatpurmun.gov.np/}} | timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = }} '''भरतपुर''' नेपालको [[बागमती प्रदेश]]मा पर्ने [[चितवन जिल्ला]]को [[मुख्यालय|सदरमुकाम]]<ref name="सदरमुकाम">{{cite news|title=नेपाल अधिराज्यलाई १४ अञ्चल, ७५ जिल्लामा विभाजित |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=2685 |date=वि.सं. २०१९ पुष २ |accessdate=वि.सं. २०७८ माघ २९ |agency=नेपाल सरकार |language=नेपाली |page=५ |publisher=नेपाल राजपत्र}}</ref> तथा [[महानगरपालिका]] हो। नेपालको मध्य भूभागमा रहेको भरतपुर महानगर देशकै [[नेपालका सहरहरूको सूची|चौथौ ठुलो सहर]] हो। यो नेपालको सबैभन्दा तीव्र गतिले विकास भइरहेको सहरहरू मध्येको एक हो। [[गण्डकी नदी|नारायणी नदी]]को तटमा अवस्थित रहेको यो सहर चितवन लगायत केन्द्रीय नेपालको व्यापारिक केन्द्र हो। यो महानगरपालिका क्षेत्रभित्र पर्ने [[भरतपुर महानगरपालिका|नारायणगढ]] सहरमा मुख्य व्यापारिक पसल र ठुला होटेलहरू रहेका छन् भने अन्य आवश्यक पूर्वाधारका साधनहरू नगरको अन्य क्षेत्रहरूमा रहेका छन्। कुल २९ वटा वडा रहेको भरतपुरको जनसङ्ख्या [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|वि.सं. २०७८ को जनगणना]] अनुसार ३,६९,२६८ रहेको छ भने यो सहर ४३२.९५ वर्ग किलोमिटरमा फैलिएको छ। यहाँको साक्षरता दर ८७.२० प्रतिशत रहेको छ जसमध्ये महिलाको साक्षरता दर ८२.६४% छ भने पुरुषको साक्षरता दर ९२.१२% रहेको छ। यहाँ ९६,५९१ घरघुरी रहेको छ।<ref name="नेपालको राष्ट्रिय जनगणना"/><ref>{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=3&district=35&municipality=4|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> प्रत्येक पाँच वर्षमा हुने [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]]को निर्वाचनको लागि भरतपुर महानगरपालिकालाई चितवन निर्वचन क्षेत्र २ र निर्वाचन क्षेत्र ३ मा विभाजन गरिएको छ भने [[बागमती प्रदेश सभा]]को लागि चितवन निर्वचन क्षेत्र २ (क), (ख) र चितवन निर्वचन क्षेत्र ३ (क), (ख) मा विभाजन गरिएको छ।<ref>{{Cite web |url=https://saurahaonline.com/2017/09/32986/ |title=चितवनको निर्वाचन क्षेत्र निर्धारण, प्रदेशको क्षेत्र निर्धारण प्रति नेकपा एमालेको असहमति |website=सौराहा अनलाइन |language=नेपाली |accessdate=2020-12-08 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210108170415/https://saurahaonline.com/2017/09/32986/ |date=2021-01-08 }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://synergyfm.com.np/2017/12/17139/ |title=चितवनको कुन ठाउँ कुन निर्वाचन क्षेत्रमा, मतदाता कति ? |last=सिनर्जी एफएम |date=2017-12-07 |website=सिनर्जी एफएम |language=नेपाली |accessdate=2020-12-08 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210108151120/http://synergyfm.com.np/2017/12/17139/ |date=2021-01-08 }}</ref> [[कृषि तथा वन विज्ञान विश्वविद्यालय|कृषि तथा वन विश्वविद्यालय]]ले [[धुर्मुस सुन्तली फाउण्डेशन|धुर्मुस सुन्तली फाउन्डेसन]]लाई सहयोग गरेको भरतपुरको वडा नं. १६ रामपुरस्थित २० विगाहा ८ कठ्ठा क्षेत्रफलमा [[गौतम बुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट रङ्गशाला]] बनिरहेको छ।<ref>{{cite web|url=http://radionepal.gov.np/news-details/23295/2019-01-30|title=चितवनमा रङशाला बनाउने धुर्मुस सुन्तली फाउन्डेसनको घोषणा|author=परेश सापकोटा|date=|work=[[रेडियो नेपाल]]|accessdate=१६ माघ २०७५}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190201165840/http://radionepal.gov.np/news-details/23295/2019-01-30 |date=2019-02-01 }}</ref> == इतिहास == वि.सं. २००० को दशकसम्म घनाजङ्गलको रूपमा रहेको भरतपुरको बजार क्षेत्रमा [[थारू जाति|थारु]], बोटे, [[दराई जाति|दराई]] समुदायको मानिसहरूको बसोबास रहेको थियो।<ref name="चितवन0">{{Cite web|url=https://www.onlinekhabar.com/2019/04/756087|title=बदलिँदो चितवन : ७० वर्षको कायाकल्प कथा|website=अनलाइन खबर|language=नेपाली|accessdate=2020-12-07}}</ref>सानो नाकाको रूपमा रहेको भरतपुरको विकासमा वि.सं. २०१२ मा तत्कालीन सरकारद्वारा ल्याइएको ‘राप्ती दुन विकास योजना’ ले गर्दा बस्ती बसाउने कार्यको थालनी भएको थियो। [[संयुक्त राज्य अमेरिका|अमेरिकी]] सहयोगमा सुरु गरिएको सो आयोजनाको प्रमुख कृष्ण बम मल्ल थिए। योजनावद्ध रूपमा नभएता पनि यसै परियोजनाको फलस्वरूप भरतपुरमा अस्पताल, [[विद्यालय]] र सरकारी कार्यालयहरूको लागि जग्गा खाली राखेर सर्वसाधारणहरूलाई जग्गा बाँडी बसोबास गर्न प्रोत्साहित गरिएको थियो।<ref name="चितवन0"/> नगर पञ्चायत ऐन २०१९ बमोजिम तत्कालिन सरकारले वि.सं. २०३५ साल माघ १५ गते तत्कालीन भरतपुर गाउँ [[पञ्चायती व्यवस्था|पञ्चायत]] र नारायणगढ गाउँ पञ्चायतको सबै भाग र कल्याणपुर गाउँ पञ्चायतको आंशिक भागलाई मिलाएर भरतपुर नगर पञ्चायत बनाएको थियो। भरतपुर नगर पञ्चायतको पहिलो नगरप्रमुख मुक्तिलाल चुके थिए।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=मुक्तिलाल चुकेको निधनपछि आँखा दान|युआरएल=https://www.safalkhabar.com/news/27862|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=सफल खबर|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref><ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भरतपुरका संस्थापक मेयर मुक्तिलाल चुके रहेनन्|युआरएल=https://www.safalkhabar.com/news/27829|कार्य=|प्रकाशक=सफल खबर|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref> वि.सं. २०४७ सालमा देशमा [[नेपाल अधिराज्यको संविधान २०४७]] लागु भएपछि नगरपालिकाको लागि चाहिने आवश्यक पूर्वाधार तथा जनशक्ति भएको कारणले भरतपुर स्वतः नगरपालिका बन्न पुगेको थियो।<ref name="चितवन0"/> यो नगर चितवन जिल्लाकै पहिलो नगरपालिका समेत हो। नगरपालिका बनेपछि यहाँ सडक विकासको काममा तीव्रता आएको थियो। वि.सं. २०७१ मङ्सिर १३ गते [[नेपालको मन्त्रिपरिषद्]] अन्तर्गतको सामाजिक समितिले ६१ वटा नगरपालिका थप गर्ने र ७ वटा नगरपालिकालाई उपमहानगरपालिका बनाउने सिफारिस गरे अनुरूप [[नेपाल सरकार]]को निर्णय बमोजिम वि.सं. २०७१ पुस २८ गते नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित सूचना अनुसार भरतपुर पनि नगरपालिकाबाट उपमहानगरपालिकामा विस्तार भएको थियो।<ref name="उपमहानगर"/> उक्त समयमा भरतपुरलाई उपमहानगरपालिका घोषित गर्दा यसमा [[मङ्गलपुर]], [[फुलबारी, चितवन|फुलबारी]], [[गीतानगर]], [[पटिहानी]] तथा [[शिवनगर, चितवन|शिवनगर]] गाविसलाई समावेश गरिएको थियो। [[नेपालको संविधान २०७२]] अनुसार स्थानीय सरकारको गठन भएपछि वि.सं. २०७३ फागुन २७ गते भरतपुरलाई महानगरपालिकामा स्तरोन्नति गरेपछि हाल यस महानगरपालिकामा २९ वटा वडाहरू छन्।<ref name="महानगर"/><ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भरतपुर महानगरपालिकाको सङ्क्षिप्त परिचय|युआरएल=https://bharatpurmun.gov.np/ne/node/26|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=भरतपुर महानगरपालिका|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref> वि.सं. २०७३ फागुन २२ गते नेपाल सरकारको निर्णय तथा वि.सं. २०७३ फागुन २७ गते नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित सूचना अनुसार भरतपुरलाई महानगरपालिकामा स्तरोन्नति गर्दा साविकका भरतपुर क्षेत्र, [[नारायणी नगरपालिका]], [[चित्रवन नगरपालिका]] र [[कविलास, चितवन|कविलास]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाउँ विकास समिति]]लाई यसमा गाभिएको थियो।<ref name="महानगर" /><ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=स्थानीय निकायहरू - भरतपुर महानगरपालिका|युआरएल=https://lgisnepal.com/ne/body/377|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref><ref>{{वेब स्रोत|युआरएल=https://thahakhabar.com/news/11620/|शीर्षक=यस्ता छन् नेपालका चार महानगरपालिका, कुन महानगरको विशेषता के?|वेबसाइट=थाहा खबर|भाषा=नेपाली|पहुँचमिति=2020-12-07}}</ref> वि.सं. २०७९ जेठ १० गतेको निर्वाचन परिणामअनुसार महनगरपालिकाको नगर प्रमुख पदमा [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा-माके]]की [[रेणु दाहाल]] र उप नगरप्रमुख पदमा [[नेपाली काङ्ग्रेस]]का चित्रसेन अधिकारी विजयी भएका थिए।<ref>{{Cite web |title=भरतपुरको मेयरमा रेणु दाहाल र उपमेयरमा चित्रसेन अधिकारी विजयी |url=https://www.himalkhabar.com/news/130170 |accessdate=2023-03-31 |website=हिमाल खबर |language=नेपाली }}{{Dead link|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == अवस्थिति == यो सहर समुद्री सतहबाट १४० मिटरदेखि ३९० मिटर उचाइसम्म फैलिएको छ। यो नगर २७° ३२' ५८" देखि २७° ४५' ४०" उत्तरी अक्षांश र ८४° ९' ४१" देखि ८४° २९' ५" पूर्वी देशान्तरमा पर्दछ। यसको पूर्वमा [[रत्ननगर नगरपालिका]], [[कालिका नगरपालिका]], [[इच्छाकामना गाउँपालिका]] रहेका छन्<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=उत्तर फर्के हिमाल, दक्षिण हेरे फाँट, पहाडकी रानी – इच्छाकामना गाउँ|युआरएल=https://echitwanpost.com/81943/2019032408/36/01/|कार्य=|प्रकाशक=चितवन पोस्ट|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref> भने पश्चिमतर्फ [[विश्व सम्पदा क्षेत्र]]मा सूचीकृत [[चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज]] र [[नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) जिल्ला|नवलपुर जिल्ला]] उत्तरतर्फ [[तनहुँ जिल्ला]] र [[इच्छाकामना गाउँपालिका]] तथा दक्षिण तर्फ [[चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज]] नै पर्दछ। यसको तल्लो समथर सतहमा वडा नं. १, २, ३ र ४ तथा ५ को भू-भागहरू पर्दछ। == जलवायु == समुद्री सतहबाट कम उचाइमा, तल्लो समथर भू–भागमा र [[महाभारत पर्वत शृङ्खला|महाभारत पर्वत]]को नजिकै रहेको कारण भरतपुर क्षेत्रमा औसत [[तापक्रम]] बढी, [[आद्रता]]युक्त [[जलवायु परिवर्तन|जलवायु]] भएको पाइन्छ। यहाँ पुस, माघ महिनामा अत्यधिक जाडो हुन्छ भने सो समयमा न्यूनतम तापक्रम १० डिग्री सेल्सियस सम्म पुग्ने गर्दछ। यहाँ वैशाख, जेठ र असार महिनामा सर्वाधिक गर्मी हुन्छ भने उक्त समयमा यहाँको तापक्रम ४० डिग्री सेल्सियससम्म पुग्ने गरेको पाइन्छ। भरतपुरमा वार्षिक औसत [[वर्षा]] १,५०० मिलिमिटर हुने गर्दछ। वि.सं. २०६८ साउन ३२ मा, यहाँ हालसम्मकै सर्वाधिक अर्थात् २४ घन्टामा लगभग ३११ मिलिमिटर पानी परेको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=किन बढ्दै छ भरतपुरमा डुबान ?|युआरएल=https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/52606/2020-10-07|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=नयाँ पत्रिका|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=६ डिसेम्बर २०२०}}</ref> साधारणतया वैशाख र जेठ याममा यहाँ बढी सुख्खा हुने गर्दछ।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=जिल्लाको जानकारी|युआरएल=https://daochitwan.moha.gov.np/en/page/introduction-of-chitwan-1|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref> == जनसङ्ख्या == नेपालको [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|वि.सं. २०७८ को जनगणना]] अनुसार भरतपुरको जनसङ्ख्या ३,६९,२६८ रहेको थियो जसमध्ये [[पुरुष]]को जनसङ्ख्या १,७८,८९७ र [[महिला]] १,९०,३७१ रहेको थियो।<ref name="नेपालको राष्ट्रिय जनगणना"/> भरतपुरमामा मुख्यतया [[थारू जाति|थारू]], [[दराई जाति|दराई]], बोटे, [[गुरुङ जाति|गुरुङ]], [[मगर जाति|मगर]], [[चेपाङ जाति|चेपाङ]], [[तामाङ जाति|तामाङ]] रहेका छन् भने यहाँ थोरै सङ्ख्यामा [[राई जाति|राई]], [[लिम्बू जाति|लिम्बू]] लगायत [[बराल]], [[पौडेल]], [[अधिकारी]], [[थापा]], [[बोहरा|बोहोरा]] थर भएका [[ब्राह्मण|बाहुन]] तथा [[क्षेत्री]] जाति बसोबास गर्छन्। यहाँ [[श्रेष्ठ]], प्रधान, [[महर्जन]], शाही लगायतका थर भएका [[नेवार जाति|नेवार]] जातिका मानिसहरूका साथै नेपालमा रहेका अन्य सबै जातजातिका मानिसहरू बसोबास गर्दछन्।<ref name=चितवन>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भौगोलिक र जातीय विविधायुक्त भरतपुर|युआरएल=https://echitwanpost.com/50108/2017031409/18/53/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=चितवन पोस्ट|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref> === जनसङ्ख्या वर्गीकरण<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भरतपुर महानगरपालिकाको विस्तृत तथ्याङ्क|युआरएल=https://bharatpurmun.gov.np/sites/bharatpurmun.gov.np/files/documents/%E0%A4%AD%E0%A4%B0%E0%A4%A4%E0%A4%AA%E0%A5%81%E0%A4%B0%20%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%97%E0%A4%B0%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BE%20Profile%20%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%AD%E0%A5%AC_0.pdf|कार्य=|प्रकाशक=भरतपुर महानगरपालिका|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref> === {{Historical populations |type = US |source = [http://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/journals/contributions/pdf/CNAS_28_02_03.pdf सोधपत्र] |वि.सं.२०३८ |२७६०२ |वि.सं.२०४८ |५४६७० |वि.सं.२०५८ |१२५११२ |वि.सं.२०६८ |२८०५०२ |वि.सं.२०७८ |३६९२६८ }} {{Bar chart | title = जातिगत जनसङ्ख्या विवरण, वि.सं.२०६८ जनगणना अनुसार | label_type = जाति | data_type = जनसङ्ख्या | bar_width = 35 | width_units = em | data_max = 100000 | label1 = ब्राह्मण | data1 = ९६,२५५ | label2 = क्षेत्री | data2 = ३५,३८५ | label3 = गुरुङ | data3 = २४,४८५ | label4 = सार्की, कामी | data4 = १८,९६३ | label5 = नेवार | data5 = १७,२४२ | label6 = थारू | data6 = १७,१५६ | label7 = मगर | data7 = १४,४९० | label8 = कुमाल | data8 = ६,७७१ | label9 = दमाई | data9 = ६,२७० | label10 = घर्ती | data10 = २,१०२ }} == वडागत विवरण == भरतपुर महानगरपालिकाको वडा विभाजन, समावेश साविकका गाविस/नगरपालिकाहरू, जनसङ्ख्या र क्षेत्रफलको विवरण तलको तालिकामा दिइएको छ:<ref>{{Cite web|author=|title=बागमती प्रदेश वडा रिपोर्ट|url=https://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fcensusnepal.cbs.gov.np%2Fresults%2Ffiles%2Fward%2FP3%2FWRD_Indv01-HouseholdAndPopulation.xlsx&wdOrigin=BROWSELINK|work=|publisher=राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय|website=|language=नेपाली|date=२६ चैत २०८२}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" |+ भरतपुर महानगरपालिकाको वडागत विवरण |- ! वडा नं. !! समावेश भएका साविकका नगरपालिका/गाविसहरू !! जनसङ्ख्या ([[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|वि.सं २०७८]])!! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !!जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || भरतपुर (१,३) || ९,१०९|| ३६.११ |२५२.२६ |- | २ || भरतपुर (२) ||१९,५६४|| १.३४ |१४,६००.०० |- | ३ || भरतपुर (४) ||१७,२२२|| ४.१९ |४,१०९.७४ |- | ४ || भरतपुर (५,६) ||२०,८७१|| ८.२२ |२,५३९.०५ |- | ५ || भरतपुर (१३,१४) ||१३,७१०|| ९.९१ |१,३८३.४५ |- | ६ || [[गीतानगर]] (४-९) ||१३,३४९|| १२.२१ |१,०९३.२८ |- | ७ || भरतपुर (७) || |१७,२११|| ४.१४ |४,१५७.२५ |- | ८ || भरतपुर (८) || |११,४३८|| ६६.६६ |१७१.५९ |- | ९ || भरतपुर (९) || |१५,१८३|| ५.३० |२,८६४.७२ |- | १० || भरतपुर (१०) || |२०,६३३|| ४.६४ |४,४४६.७७ |- | ११ || भरतपुर (११) ||३५,६९२|| ९.११ |३,९१८.०० |- | १२ || भरतपुर (१२) || १४,८२६|| १२.५३ |१,१८३.२४ |- | १३ || [[गीतानगर]] (१-३), [[पटिहानी]] (७-८) ||६,८९२|| ९.७० |७१०.५२ |- | १४ || [[शिवनगर, चितवन|शिवनगर]] (५-९), [[पटिहानी]] (४-५)||११,१३४|| १२.०७ |९२२.४५ |- | १५ || [[मङ्गलपुर]] (१-३), [[फुलबारी, चितवन|फूलबारी]] र [[शिवनगर, चितवन|शिवनगर]] (१-४) ||१५,८३३|| २०.५० |७७२.३४ |- | १६ || [[मङ्गलपुर]] (४-९) ||१७,८१८|| १७.०६ |१,०४४.४३ |- | १७ || [[शारदानगर]] (२-४,६), [[गुञ्जनगर]] (८) ||८,६०८|| ७.८७ |१,०९३.७७ |- | १८ || [[गुञ्जनगर]] (१,५-७) ||१०,५७७|| १०.३३ |१,०२३.९१ |- | १९ || [[शारदानगर]] (१,७-८), [[गुञ्जनगर]] (१) ||८,४५४|| ६.२९ |१,३४४.०४ |- | २० || [[शारदानगर]] (५,९), [[गुञ्जनगर]] (३-४,९) ||८,४७०|| ११.८३ |७१६.०० |- | २१ || [[पार्वतीपुर]] ||९,३८५|| १०.०२ |९३६.६३ |- | २२ || [[पटिहानी]] (१-३, ६,९) ||६,६५२ || ८.७१ |७६३.७२ |- | २३ || [[जगतपुर, चितवन|जगतपुर]] (१-६) ||८,०३९|| १२.८५ |६२५.६० |- | २४ || [[जगतपुर, चितवन|जगतपुर]] (७-९) ||५,४५९|| ५.२२ |१,०४५.७९ |- | २५ || [[शुक्रनगर]] ||९,५१७|| १४.१६ |६७२.१० |- | २६ || [[दिव्यनगर]] ||१०,७३६|| १८.६३ |५७६.२७ |- | २७ || [[मेघौली]] (५-९) ||९,०५८|| १७.७३ |५१०.८९ |- | २८ || [[मेघौली]] (१-४) ||६,९०७|| १२.७० |५४३.८६ |- | २९ ||[[कविलास, चितवन|कविलास]] ||५,९२१|| ६२.९२ |९४.११ |- ! जम्मा !! !! ३,६९,२६८!! ४३२.९५ !८५२.९१ |} == यातायात तथा सडक सञ्जाल == भरतपुर महानगर अन्तरर्गत [[महेन्द्र राजमार्ग|पूर्व-पश्चिम राजमार्ग]] तथा मुग्लिन नारायणगढ सडक खण्ड रहेको छ। दुई ठुला राजमार्ग र देशको केन्द्र भएकाले यहाँबाट मुलुकको हरेक भागमा जानका लागि [[बस]], माइक्रो बस, भाडाको कार, [[ट्याक्सी]], लगायत लामो दुरीका यातायात साधन उपलब्ध छन्। महानगरले यातायात व्यवस्थापनमा समस्या देखिएको भन्दै बि.स. २०७६ जेठमा तीन पाङ्ग्रे सवारीलाई प्रमुख मार्गमा सञ्चालन हुनबाट रोकेको थियो<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भरतपुरका यी ठाउँमा चल्न नपाउने भए तीनपांग्रे|युआरएल=https://thahakhabar.com/news/23193/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=थाह खबर|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref> भने यसको विरोधमा प्रदर्शन समेत भएको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=तीनपांग्रे साधन व्यवस्थापन गर्न खोज्दा भरतपुरमा तनाव‍,गाेली चल्याे|युआरएल=https://ujyaaloonline.com/story/3325|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=उज्यालो अनलाइन|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref> यातायातको प्रमुख साधन सडक सञ्जालद्वारा भरतपुरबाट नेपालको पूर्व पश्चिम भागमा जान सकिने सहजता भएता पनि यहाँ रहेको [[भरतपुर विमानस्थल]]ले नेपालको प्रमुख सहर [[काठमाडौँ]] र [[पोखरा महानगरपालिका|पोखरा]]लाई जोड्ने गर्दछ।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भरतपुर विमानस्थल आजदेखि १० दिन बन्द हुने|कार्य=बाग्मती खबर|प्रकाशक=|युआरएल=https://www.bagamatikhabar.com/country/5741|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref> यस्तै सरकारले यहाँको सीमा सुरक्षा कार्यालय नजिकै यातायात व्यवस्था कार्यालय खोल्ने जनाएको थियो, तथापि यो हालसम्म सञ्चालनमा आएको छैन।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=यातायात व्यवस्था कार्यालय भरतपुरको कार्यालय आँपटारीमा|युआरएल=http://kalikanews.com/news/133745|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=कालिका समाचार|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref> == उद्योग-धन्दा == भरतपुर महानगरपालिकामा चितवन उद्योग सङ्घमा दर्ता भएका जम्मा ४६४ उद्योगहरू रहेको छन्।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=संस्थागत सदस्यता|युआरएल=http://www.cainepal.org.np/institutional-membership|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=चितवन उद्योग सङ्घ|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref> भरतपुरमा [[कोका-कोला]]<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=कोक र सानमिगेल बियरले तिरेनन् स्थानीय विकास शुल्क|युआरएल=https://echitwanpost.com/26049/2015072902/35/40/|कार्य=|प्रकाशक=चितवन पोस्ट|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref>, [[सान मिगेल बियर]]<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भरतपुर आन्तरिक राजश्व कार्यालयको राजश्व स्रोत मदिरा मात्रै किन धेरै ?|युआरएल=http://sharelagani.com/%E0%A4%AD%E0%A4%B0%E0%A4%A4%E0%A4%AA%E0%A5%81%E0%A4%B0-%E0%A4%86%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%95-%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%B5-%E0%A4%95%E0%A4%BE/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=सेयर लगानी|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref>, कृषि क्षेत्रको विकास र विस्तार गर्नको लागि डेरीका लागि आवश्यक सम्पूर्ण सामान उत्पादन गर्ने कम्पनी ह्वाइट हिमालयन इन्जिनियरिङ<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=दुग्ध अनुदान पाँच गुणा बढाउन कृषकको माग|युआरएल=https://www.ghatanarabichar.com/73702?amp_markup=1|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=घटना र विचार|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref>,जस्ता दुईचार वटा बहुराष्ट्रिय [[अर्थव्यवस्थाको दोस्रो क्षेत्रको सार|उद्योग]]का साथै ठुलासाना अरू उद्योगहरू पनि रहेका छन्, तर यो सहर मुख्यतया सेवा उद्योगमा प्रसिद्धि कमाउँदै गइरहेको छ। महानगरपालिकाले उद्योग प्रवर्द्धन र अन्य प्रायोजनका लागि आर्थिक वर्ष वि.स. २०७७/०७८ को लागि ४ अर्ब १५ करोड ६४ लाख ८९ हजार आयव्ययको अनुमान प्रस्तुत गरेको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भरतपुर महानगरको बजेट चार अर्ब १५ करोड|युआरएल=http://www.ichchhakamanafm.org/news/1897|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=इच्छाकामना एफएम|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref> == सञ्चार तथा सूचना क्षेत्र == === एफएम स्टेसनहरू === {| class="wikitable" |- ! रेडियोको नाम !! ठेगाना !! मेघाहर्ज !! प्रसारण संस्था |- | कालिका एफएम ९५.२ र कालिका ९१ || भरतपुर-१० || २००० वाट || कालिका एफएम प्रा.लि. |- | हाम्रो एफएम || भरतपुर-११ || २००० वाट || हाम्रो एफएम प्रा.लि. |- | रेडियो त्रिवेणी || भरतपुर-११ || २००० वाट || त्रिवेणी एफएम प्रा.लि. |- | सिनर्जी एफएम || भरतपुर-१० || २००० वाट || सिनर्जी एफएम प्रा.लि. |- | रेडियो सम्पदा ९०.५ || भरतपुर-६ || २५० वाट || रेडियो सम्पदा प्रालि |- | रेडियो भरतपुर १०५.२ || भरतपुर-७ || ५०० वाट || रेस नेपाल |- | रेडियो शिवशक्ति ९८.३ || भरतपुर-१४ || ५०० वाट || शिवशक्ति सामुदायिक संस्था |- | रेडियो प्रभाव ९२.४ || भरतपुर-२१ || २०० वाट || रेडियो प्रभाव प्रा.लि. |- | सेफर्ड एफएम ८९.२ || भरतपुर-२५ || १०० वाट || सेफर्ड मिडिया प्रा.लि. |} === टेलिभिजन स्टेसनहरू === {| class="wikitable" |- ! टेलिभिजनको नाम !! ठेगाना !! प्रसारण संस्था |- | बेसो || भरतपुर-२ || एकता सञ्चार नेपाल प्रा.लि. |- | कृस्टल || भरतपुर-१० || कृस्टल सञ्चार सहकारी संस्था लिमिटेड |- | आभाष || भरतपुर-२ || ग्रिनलाइन मिडिया प्रा.लि. |- | टिभी कालिका || भरतपुर-१० || टिभी कालिका प्रा.लि. |- | नमस्ते || भरतपुर-२ || सोनुसम्राट मिडिया प्रा.लि. |} ==प्रमुख शैक्षिक प्रतिष्ठानहरू== ===कृषि तथा वन विश्वविद्यालय=== [[त्रिभुवन विश्वविद्यालय|त्रिभुवन विश्वविद्यालय]] अन्तर्गतको [[कृषि तथा पशु विज्ञान अध्ययन संस्थान]]को [[रामपुर नगरपालिका|रामपुर]]स्थित केन्द्रीय क्याम्पस र [[हेटौँडा उपमहानगरपालिका|हेटौँडा]]मा रहेको [[कृषि तथा पशु विज्ञान अध्ययन संस्थान|कृषि तथा पशु विज्ञान अध्यान संस्थान]]को केन्द्रीय क्याम्पस तथा [[पोखरा महानगरपालिका|पोखरा]] अवस्थित वन विज्ञान क्याम्पस मिलेर बनेको विश्वविद्यालय हो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=आङ्गिक क्याम्पस विस्तार गर्दै कृषि विश्वविद्यालय|युआरएल=https://www.kharibot.com/news-details/17661/kharibot|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=खरिबोट|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref> ===वीरेन्द्र बहुमुखी क्याम्पस=== {{मुख्य|वीरेन्द्र बहुमुखी क्याम्पस}} [[नेपाल]]को [[चितवन जिल्ला]] स्थित [[भरतपुर महानगरपालिका|भरतपुर]] वडा नं. १० मा अवस्थित एक सरकारी तथा बहु-सङ्काय सञ्चालित क्याम्पस हो। यो क्याम्पसको स्थापना वि.सं. २०२२ सालमा भएको थियो। [[भरतपुर महानगरपालिका|नारायणगढ]] बजारबाट भरतपुर उकालोको देब्रेपट्टी पर्ने यो क्याम्पस भरतपुर सहरको केन्द्रमै अवस्थित छ। हाल ९-१० वर्षदेखि क्याम्पसले उसको स्नात्तकोतर तहको कक्षाहरू भरतपुरको वडा १०, ११ र १२ को बीचमा बाइपास सडकसँगै रहेको क्याम्पसको जग्गामा भवन बनाई सञ्चालन गर्दै आएको छ। यो क्याम्पस [[त्रिभुवन विश्वविद्यालय]]को आङ्गिक क्याम्पस हो।<ref name="वीरेन्द्र बहुमुखी क्याम्पस">{{वेब स्रोत|शीर्षक=वीरेन्द्र बहुमुखी क्याम्पस|युआरएल=http://bmc.ed.np|वेबसाइट= आधिकारिक वेबसाइट|प्रकाशक=|मिति=२४ नोभेम्बर २०२०}}</ref> ===बालकुमारी कलेज=== {{मुख्य|बालकुमारी कलेज}} त्रिभुवन विश्वविद्यालयको सम्बन्धन रहेको यो सामुदायिक कलेज [[भरतपुर महानगरपालिका|नारायणगढ]]को क्याम्पाचौरमा रहेको छ। यहाँ मानविकी तथा व्यवस्थापनमा स्नातकोतर तथा स्नातक सम्मको अध्यापन हुने गरेको छ।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=बालकुमारी कलेज|युआरएल=https://www.balkumaricollege.edu.np/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref> ===सप्तगण्डकी बहुमुखी क्याम्पस=== {{मुख्य|सप्तगण्डकी बहुमुखी क्याम्पस}} त्रिभुवन विश्वविद्यालयको सम्बन्धन रहेको यो दोस्रो सामुदायीक क्याम्पस [[भरतपुर अस्पताल]] नजिकै रहेको छ। यहा मानविकी तथा व्यवस्थापनमा स्नातकोतर तथा स्नातक सम्मको अध्यापन हुने गरेको छ।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=सप्तगण्डकी बहुमुखी क्याम्पसको कौशलता विकास सम्वन्धी तालिम|युआरएल=https://radiobharatpur.com/archives/1809|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=रेडियो भरतपुर|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref> ===पुरानो मेडिकल कलेज=== यो भरतपुरको पहिलो मेडिकल कलेज हो जसको स्थापना वि.सं. २०५० सालमा भएको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=पुरानो मेडिकल कलेज चितवनको प्राविधिक सहयोग|युआरएल=https://www.sunakharinews.com/31235/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=सुनाखरी|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref> == प्रमुख पर्यटकीय गन्तव्यहरू == === चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज === {{मुख्य|चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज}} चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज [[नेपाल]]को सबैभन्दा पहिलो तथा सबैभन्दा पुरानो राष्ट्रिय निकुञ्ज हो। यसको स्थापना सन् १९७३ मा गरिएको थियो। जैविक विविधताको धनी यो निकुञ्ज नेपालको मध्य [[तराई]]मा अवस्थित छ। यहाँ ३० भन्दा बढी ठुला जातका स्तनधारी जीवजन्तुहरू पाइन्छन्। चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज विश्वमै दुर्लभ मानिएका [[एकसिङ्गे गैँडा]] र ठुला [[हात्ती]]हरूको पनि बासस्थान हो। यस निकुञ्जको प्रधान कार्यालय कसरामा रहेको छ जसकारण सबै प्रकारका प्रशासनिक कामहरू कसराबाटै हुने गर्दछ।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज नियमावली|युआरएल=http://www.moljpa.gov.np/wp-content/uploads/2019/06/%E0%A4%9A%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A4%B5%E0%A4%A8-%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%AF-%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A5%81%E0%A4%9E%E0%A5%8D%E0%A4%9C-%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%B2%E0%A5%80-%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A9%E0%A5%A6.pdf|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref> यसलाई विश्व स्तरमै प्रमुख पर्यटकीय गन्तव्यको रूपमा लिइन्छ।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=विश्व सम्पदा सुचिमा सुचिकृत ६३० मध्ये १०|युआरएल=https://loksewanepal.com/general-knowledge/19832|कार्य=|प्रकाशक=लोकसेवा सहयोगी|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref> === नारायणी नदी === {{मुख्य|गण्डकी नदी}} यो सहरको उत्तर पश्चिम हुँदै बग्ने नारायणी नदी भरतपुरको प्रमुख जलधारा हो यो नदीको किनारामा सूर्योदय एवम् सूर्यास्त हेर्न तथा पवित्र देवघाट स्नानका लागि पर्यटक तथा भक्तजन यो नदी किनारमा पुगेका हुन्छन्।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=रङिन बन्दै नारायणी नदी किनार|युआरएल=https://hamrakura.com/news-details/90786/2020-11-20|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref> यहाँ राफटिङ र डुङ्गा विहार पनि उपलब्ध छन्।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=नारायणी नदीमा 'स्पीड मोटरवोट' सञ्चालनमा|युआरएल=https://www.janatapati.com/news-detail/28024|कार्य=|प्रकाशक=जनपाटी|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref> नारायणी नदीको किनारमा चितवन महोत्सव पनि हुने गर्दछ।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=चितवन महोत्सवकाे अाकर्षण पर्यटक गाइड बुक|युआरएल=https://nagariknews.nagariknetwork.com/economy/168380-1546920180.html|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=नागरिक दैनिक|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref> === राप्ती नदी === {{मुख्य|राप्ती नदी}} चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जको किनारामा बग्ने यो नदी पर्यटकमाझ लोकप्रिय छ। यो नदीको किनारामा सूर्योदय एवम् सूर्यास्त हेर्न तथा जल यात्राका लागि पर्यटकहरूलाई आकर्षित गर्दछ। यहाँ गोही संरक्षण क्षेत्र समेत रहेको छ।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=गोही संरक्षणमा चुनौती, राप्ति र नारायणीमा छाडिएका तीन गोहीको मृत्यु|युआरएल=https://www.hamropatro.com/news/details/5658976888684544?ns=|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=खबर हब|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref> === बीस हजारी ताल === {{मुख्य|बीस हजारी ताल}} विश्वप्रसिद्ध सिमसार क्षेत्र विसहजारी ताल पन्छी प्रेमीहरू माझ प्रसिद्ध छ। यो क्षेत्र [[साइबेरिया]]देखि [[श्रीलङ्का]]सम्म चक्ककर लागउने फिरन्ता चराहरूको एक प्रमुख विश्रामस्थल हुनुका साथै स्थानीय चराहरू र गोहीको पनि केन्द्र हो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=चितवनको सुन्दर पर्यटकीय गन्तव्य बीस हजारी ताल|युआरएल=https://nepalpatra.com/visit/93904/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=नेपाल पत्र|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref> === मेघौली === मेघौली [[चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज]]को पश्चिमी प्रवेशद्वार हो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=रामशरण गैरे|शीर्षक=मेघौलीमा पर्यटकको चहलपहल|युआरएल=https://echitwanpost.com/116125/2020092808/01/54/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=चितवन पोस्ट|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref> यसले हरेक वर्ष हजारौँ दर्शकहरूलाई आकर्षित गर्दछ। नारायणी र राप्तीको दोभान गोलाघाट (मेघौली) सूर्यास्तको अवलोकनका लागि नेपालमै ख्याति प्राप्त क्षेत्र मानिन्छ।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भरतपुरको मेघौलीमा आन्तरिक पर्यटक भित्रीन थाले|युआरएल=http://kalikanews.com/news/134587|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=कालिका एफएम|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref> स्थानीय आदिवासी थारू व्यक्तिहरू बारे थप जान्नका लागि पनि यो एउटा रमाईलो ठाउँ हो। यो परम्परागत बस्तीको राम्रो संरक्षण उदाहरण हो। यहाँ [[हात्ती पोलो]] विश्वकप समेत हुने गरेको छ।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=शुरु भयो मेघौलीमा पाचौँ मेघौँली पर्यटन महोत्सब २०७६|युआरएल=https://www.londonkathmandu.com/2020/03/02/%E0%A4%B6%E0%A5%81%E0%A4%B0%E0%A5%81-%E0%A4%AD%E0%A4%AF%E0%A5%8B-%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%98%E0%A5%8C%E0%A4%B2%E0%A5%80%E0%A4%AE%E0%A4%BE-%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%9A%E0%A5%8C%E0%A4%81-%E0%A4%AE/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref><ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=दश वर्षपछि मेघौली पर्यटन महोत्सव|युआरएल=https://www.radiotriveni.org/news/3273|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=रेडियो त्रिवेणी|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref> === विक्रम बाबा === विक्रम बाबा मेला चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज भित्र प्रत्येक वर्ष लाग्ने गर्दछ। सामान्यतया यो प्रत्येक वर्षको चैते दसैँबाट सुरु हुन्छ।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=सुरु भयो चितवनमा पवित्र बिक्रम बाबा मेला|युआरएल=https://www.cinepatra.com/holloy-bolloy/411/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=सिनेपत्र|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref> मेलामा चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जभित्र अवस्थित सालको रुखको फेदमा पूजा गर्ने गरिन्छ।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=चितवनमा विक्रम बाबा मेला सुरु|युआरएल=https://www.onlinekhabar.com/2017/03/563024|कार्य=|प्रकाशक=अनलाइन खबर|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref> मेला हेर्न स्थानीय पर्यटकहरूका साथसाथै भारत तथा अन्य देशहरूबाट पनि भक्तजनहरू आउने गरेका छन्। वि.सं. २०७६ सालमा भने १५ दिनसम्म चल्ने मेला कोरोनाका कारण स्थगित गरिएको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=कोरोना भाइरसको कारण चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज भित्र लाग्ने बिक्रम बाबा मेला स्थगित|युआरएल=https://a2zsamachar.com/104186|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=ए टु जेट समाचार|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref> == उल्लेखनीय भवनहरू == ===दियालो बङ्गला राजदरबार=== {{मुख्य|दियालो बङ्गला राजदरबार}} नेपालको तत्कालीन [[नेपालका राजाहरूको सूची|राजा]] [[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|महेन्द्र]]ले निर्माण गर्न लगाएको यो दरबार शाह राजाहरूको सितकालीन दरबारको रूपमा रहेको थियो। यो दरबार भरतपुर भएर बग्ने नारायणी नदी किनारमा अवस्थित छ।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=ओझेलमा दियालो बङ्गला|युआरएल=https://ratopati.com/story/5948|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=रातोपाटी|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref> वि.सं. २०२६ मा निर्माण सम्पन्न भएको यो दरबारमा राजपरिवारका सदस्यहरूको विश्राम गर्ने मुख्य गन्तव्य बनेको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=राजाले विश्राम गर्ने दियालो बङ्गला किन ओझेल पर्‍यो ?|युआरएल=http://newskoseli.com/archives/39844|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=न्युज कोशेली|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref> ===कसरा दरबार=== नेपालका [[राणा वंश|राणा शासक]]हरू यस क्षेत्रमा सिकार गर्ने भएकोले विश्रामस्थलको रूपमा यो दरबार बनाइएको थियो। वर्तमान समयमा यो दरबारभित्र [[चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज]]को कार्यलय हुनुका साथै सङ्ग्रहालय रहेको छ।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=आजीवन जङ्गलमा|युआरएल=https://nepalmag.com.np/miscellaneous/2017/06/12/20170612192416|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=नेपाल म्याग|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref> ===भरतपुर कभर्ड हल=== भरतपुरमा भित्री खेलहरू खेल्नका लागि बनाइएको यो कर्भडहल सहरको मध्य भागमा रहेको गेस्टहाउस मैदानको किनारमा रहेको छ। [[स्थानीय तह निर्वाचन, २०७४]]मा यहाँ मतपत्र गणना समेत गरिएको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भरतपुर मत गणनास्थलभित्र ४६ जनाको टोली प्रवेश|युआरएल=https://nagariknews.nagariknetwork.com/politics/123206-1496307000.html|कार्य=|प्रकाशक=नागरिक दैनिक|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref> ==खेलकुद== नगरका युवाहरू माझ [[भकुन्डो|फुटबल]], [[क्रिकेट]] र [[भलिबल]] खेल लोकप्रिय रहेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://www.onlinekhabar.com/2019/02/742360 |title=प्रदेश ३ स्तरीय खेलकुद प्रतियोगिता चितवनमा हुने |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली |accessdate=2020-12-09}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://stardainik.com/news/848 |title=भरतपुरमा प्रदेश स्तरीय खेलकुद प्रतियोगिता सुरु |website=स्टार दैनिक |language=नेपाली |accessdate=2020-12-09 }}{{Dead link|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> जम्मा १५ वटा खेल मैदान रहेको यो नगरको मुख्य खेलहरू वर्तमान समयमा क्याम्पा चौर र कभर्ड हल, गेस्ट हाउस चौरमा हुने गरेको छ। क्रिकेट खेलको बढ्दो लोकप्रियताका कारण चौतर्फी सामाजिक प्रयासमा यस नगरमा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको क्रिकेट रङ्गशाला बनाउने कार्यलाई अघि सारिएको छ।<ref>{{Cite web |url=https://ratopati.com/story/76593 |title=चितवनमा गौतम बुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट रंगशाला निर्माणको काम सुरु |website=रातोपाटी |language=नेपाली |accessdate=2020-12-09}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.setopati.com/sports/cricket/198280/ |title=चितवन प्रिमियर लिग माघ १७ देखि |website=सेतोपाटी |language=नेपाली |accessdate=2020-12-09 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[गौतम बुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट रङ्गशाला]] नाम राखिएको यो क्रिकेट रङशालालाई वि.सं. २०७८ सम्ममा पुरा गर्ने लक्ष्य राखिएको थियो।<ref>{{Cite web |url=https://www.setopati.com/sports/cricket/196497/ |title=चितवनमा क्रिकेट रंगशाला बनाउन निजामती कर्मचारीले दिए ७ लाख |website=सेतोपाटी |language=नेपाली |accessdate=2020-12-09 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> तथापि, आर्थिक समस्याका कारण निर्माण सम्पन्न हुन सकेको छैन।<ref>{{Cite web|author=|title=गौतमबुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट रंगशाला दुई वर्षदेखि अलपत्र|url=https://www.kalikadainik.com/2023/01/20/71393/|access-date=२५ माघ २०८०|website=कालिका दैनिक|language=नेपाली}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240227064828/https://www.kalikadainik.com/2023/01/20/71393/ |date=2024-02-27 }}</ref> क्रिकेटमात्र नभएर फुटबल खेलमा समेत नाम कमाएको भरतपुरमा वि.सं. २०७६ देखि [[भरतपुर गोल्डकप]] आयोजना हुँदै आएको छ। यो चितवनकै सर्वाधिक पुरस्कार राशिको फुटबल प्रतियोगितासमेत हो।<ref>{{Cite web |url=https://echitwanpost.com/26631/2015081601/20/58/ |title=भरतपुर गोल्ड कप हुने |date=2015-08-16 |website=चितवन पोस्ट दैनिक |language=नेपाली |accessdate=2020-12-09}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://thahakhabar.com/news/90592/ |title=फागुन २४ देखि भरतपुर गोल्डकप, विजेतालाई १० लाख |website=थाहा खबर |language=नेपाली |accessdate=2020-12-09}}</ref> == उल्लेखनीय व्यक्तिहरू == * [[पुष्पकमल दाहाल]] - नेपाली राजनीतिज्ञ र पूर्व प्रधानमन्त्री * [[सृष्टी श्रेष्ठ]] - मिस नेपाल २०१२ र नेपाली अभिनेत्री * [[सन्दीप लामिछाने]] - अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट खेलाडी * कमलबहादुर अधिकारी - अन्तर्राष्ट्रिय भारोत्तोलक * [[रेणु दाहाल]] - नेपाली राजनीतिज्ञ र पहिलो महिला मेयर * [[मरिष्का पोखरेल]] - नेपाली चलचित्र अभिनेत्री * [[नीलकण्ठ उप्रेती]] - पूर्व प्रमुख निर्वाचन आयुक्त * [[Sushant Subedi]] - Economist <ref>{{Cite web |title=Gen-AI training |url=https://www.ukfinance.org.uk/news-and-insight/blog/gen-ai-training |access-date=2025-07-24 |website=UK Finance |language=en}}</ref> ==चित्र दीर्घाहरू== <gallery mode="packed"> चित्र:Narayani bridge in Gaindakot.jpg|नारायणी पुलको दृश्य चित्र:Beautiful Bishazaari Lake.jpg|बीस हजारी ताल चित्र:Hattipolo.jpg|हात्ती पोलोको विश्वकप प्रतियोगिता चित्र:Chitwan national park. It was taken inside the chitwan national park. This was taken while safari.jpg|जङ्गल सफारी चित्र:Wild Elephant (Ronaldo).jpg|thumb|चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज भित्र जङ्गली हात्ती(रोनाल्डो) चित्र:Chitwan 8 April - (02) 2.jpg|भरतपुर विमानस्थल </gallery> == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} ==यो पनि हेर्नुहोस्== {{नेपालका ठुला सहरहरू}} {{नेपालका महानगरीय नगरपालिकाहरू}} {{चितवन जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:नेपालका जिल्ला सदरमुकामहरू]] [[श्रेणी:नेपालका महानगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:चितवन जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:वि.सं. २०३५ मा स्थापित नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:नेपालका पूर्व नगर पञ्चायतहरू]] [[श्रेणी:नेपालका पूर्व नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:नेपालका पूर्व उपमहानगरपालिकाहरू]] m2wng684xvxpkp1q4y7mnrkji6j1x5q 0 9168 1352184 1271799 2026-04-22T11:50:54Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352184 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = अरनिको | image = Statue of Araniko in Miaoying Temple.jpg | caption = चीनको बेइजिङ स्थित मिआओइङ मन्दिरमा रहेको अरनिकोको प्रतिमा | birth_date = सन् १२४५ | birth_place = पाटन, ललितपुर महानगरपालिका | death_date = सन् १३०६ | death_place = [[चीन]] | other_names = बलबाहू <br/> आनिक | occupation = कलाकार | years_active = | known_for = प्यागोडा शैली | notable_works = स्वेत चैत्य, चीन }} '''अरनिको''' उपनाम '''बलबाहू''', '''आनिक''' आदि (सन् १२४५-१३०६) प्रसिद्ध कलाकार तथा [[नेपाल]]का राष्ट्रिय विभूति हुन् । [[ललितपुर महानगरपालिका|पाटन]]मा जन्मेका यिनले राजा [[अभय मल्ल]]को समयमा [[चीन]]मा गएर आफ्नो वास्तुकला देखाएका थिए । अरनिको प्यागोडा शैलीको मन्दिरहरू निर्माण गर्ने दक्ष कलाकार हुन् । अनुवादमा केही भ्रमको लागि, उनको नाम पुरानो ग्रन्थहरूमा अर्निको वा अरनिको भनेर विभिन्न रूपमा लेखिएको छ। बाबुराम आचार्यले गरेको गल्तीले उनको संस्कृत नाम बालाबाहु राख्यो । जे होस्, पछि उहाँले अनिको सम्भवतः संस्कृत नाम Aneka को लागि चिनियाँ उच्चारण हुन सक्छ भनेर तर्क गर्छन्।यो पनि सम्भव छ कि उनको नाम "आ नी का" को अर्थ "नेपालका आदरणीय दाजु" हुन सक्छ। == प्रारम्भिक जीवन == अरनिकोको जन्म सन् १२४४ मा पिता लाखाँना र माता सुमाखचीका सन्तानको रूपमा पाटन शहरमा भएको थियो। यिनले नेपालमा चयाथा नामकी विवाहित श्रीमतीलाई छोडेर चीन गएका थिए। चीनमा यिनले ९ वटा औपचारिक विवाह गरेका थिए, जसमध्ये केही चीनका रजौटाका छोरीहरू पनि थिए। अरू ल्याइले श्रीमतीहरू पनि थिए।<ref name=":0">{{cite web|url=https://setopati.com/social/163879|title=बुद्ध खोज्दै चीन पुग्दा फेलापरे अरनिको|last=जोशी|first=सत्यमोहन|date=७ साउन २०७५|website=सेतोपाटी अनलाइन|publisher=|quote=|access-date=२४ जुलाई २०१८}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250627042841/https://setopati.com/social/163879 |date=2025-06-27 }}</ref> चीनका तत्कालिन प्रभावशाली सम्राट कुब्ला खाँ का राजगुरू पाहसपाले अरनिकोको नेतृत्वमा ८० जना नेपाली शिल्पीहरूलाई चीन पुर्‍याएका थिए।<ref>{{Cite web|url=https://ekantipur.com/koseli/2020/03/14/158416942571941913.html?author=1|title=चीनतिर फर्किरहेका अरनिको|last=कर्माचार्य|first=केके|date=१ चैत्र २०७६|website=कान्तिपुर|accessdate=२२ जेष्ठ २०७९}}</ref> यिनैले अरनिकोलाई सम्राट कुब्ला खाँ सँग भेट गराइदिएका थिए।<ref name=":0" /> अरनिकोले निर्माण गरेको स्वेत चैत्य चीनको बेइजिङमा अहिले पनि पर्यटकको आकर्षणको रूपमा रहेको छ। [[युरोप]]तिर औद्योगिक क्रान्ति हुनुभन्दा अगावै आजभन्दा करिब ७०० वर्षअगाडि नेपालका प्राचीन धातुकर्मी र मूर्तिकारहरूले वास्तुकला र मूर्ति-निर्माणमा अनेकौँ रासायनिक विधिको उच्चतम प्राविधिक ज्ञान हासिल गरिसकेका थिए भन्ने कुराको ज्वलन्त नमूना हो- अरनिको । उनको वास्तविक् नाम् बलबाहु भएपनि अरनिको नामले विश्व प्रसिद्ध भए । अरनिको कलाकार मात्रै थिएनन्, उनी मूर्तिकार र वैज्ञानिक पनि थिए । वैज्ञानिक एवं मूर्तिकार अरनिकोले नेपाली वास्तुकला र नेपाली कलाकारको नेतृत्व गर्दै धातुकलालाई चीन र तिब्बतमा प्रसार गर्ने काम गरेका थिए। उनले तिब्बत र चीनमा सुनको जलप भएका अनेकौँ रंगले रङ्गिएका मूर्ति बनाउने, पुराना मूर्तिको जीर्णोद्धार गर्ने काममा अत्यन्त कुशलतापूर्वक हात हालेर सुन र पारोटको रासायनिक गुणको राम्रो ज्ञान भएको तथ्यतालाई प्रमाणित गरेर गएको देखिन्छ। यिनले चीनमा प्यागोडा शैलीमा भव्य श्वेत प्यागोडाको निर्माण गरेका थिए । चीनमा उनलाई क्वान्ह्यु नाइफ र 'नासथु' उपाधि दिइएको थियो । चीनमा बादशाहले उनलाई 'साङ्नु' भन्ने दर्जा पनि दिइएको थिए । उनले आफ्नो जीवनकालमा तामा, पित्तल र जस्ता आदि धातुबाट मिश्रित धातु बनाउने, ती धातु मिश्रीत हुँदा हुने गुण र मूर्ति ढलान गर्ने उच्चकोटीको ज्ञान हासिल गरी त्यसलाई व्यवहारमा प्रयोग गर्ने, मैनको मूर्ति बनाउँदा आवश्यक हुने पुरानो तालमान र मूर्ति लक्षणको पूर्णज्ञान लिई कार्य गर्ने गरेकाले नै उनलाई चित्रकला, मूर्तिकला र वास्तुकलाको विलक्षण सीप भएको वैज्ञानिक पनि भनिन्छ। ज्योतिष विज्ञान पनि निपुण अरनिकोले सन् १२१९ मा एउटा भ्रमण दर्शकयन्त्र (दिशा देखाउने यन्त्र, गाइरोस्कोप) बनाएर ज्योतिषगणितमा प्रयोग हुने यन्त्रसमेत निर्माण गरेका थिए। यसका साथै भूकम्प थाहा पाइने पुरानो यन्त्रको नमूनाको आधारमा त्यस्तै नयाँ यन्त्र पनि बनाएका थिए। त्यस्तै अरनिको र उनका सहयोगीहरूले मूर्ति बनाउँदा शरीरका विभिन्न अंगको आवश्यक अनुपात (तालमान) र अरू कलाकारितासम्बन्धी विवेचना गरिएको कलासम्बन्धी किताब पनि लेखेका थिए। उनको जन्म संभवतः पाटनमा सन् १२०० सयको तेस्रो या चौथो दशकतिर भएको अनुमान छ। उनको मृत्यु सन् १३०६ मा पहिलो महिनामा चीनको पेकिङमा भएको थियो। ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} {{नेपालका राष्ट्रिय विभूतिहरू}} {{कमन्सश्रेणी|Araniko}} [[श्रेणी:नेपाल तिब्बत सम्बन्ध]] [[श्रेणी:नेपाल चीन सम्बन्ध]] [[श्रेणी:नेपालका राष्ट्रिय विभूतिहरू]] [[श्रेणी:ललितपुर जिल्लाका मानिसहरू]] [[श्रेणी:नेपाली वास्तुकारहरू]] rbpo6eegoi86tfoeh65s8xw5l6joevf 0 9469 1352160 1326379 2026-04-22T09:41:39Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 4 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352160 wikitext text/x-wiki {{Featured article}} {{infobox holiday | holiday_name = होली<br /><small>रङ्गहरूको चाड</small> | type = हिन्दू | nickname = फागु पूर्णिमा<!-- Festival of Colours! -->. | image = Holi Festival of Colors Utah, United States 2013.jpg | caption = होली खेलिरहेको | official_name = होली | begins = [[फागुन]] शुक्ल चतुर्दशी | ends =[[फागुन|फाल्गुण]] [[पूर्णिमा]] | celebrations = होलीको अघिल्लो रात: [[होलीका दहन]]<BR>होलीको दिन: अरूलाई रंग छर्कने, नाचगान गर्ने | relatedto = [[नेपाल]] [[भारत]] | frequency = बार्षिक |observedby=हिन्दू|significance=[[वसन्त]] ऋतुको आरम्भ, होलिकाको पराजय|date=[[फागुन]] शुक्ल चतुर्दशी (पहाडी भेग) <br> [[फागुन|फाल्गुण]] [[पूर्णिमा]] (तराई भेग)}} [[चित्र:Littile_Girl_Playing_Holi_with_Gulaal.jpg|right|250px|thumb|होली खेल्दै रामाउदै एक बालिका]] '''होली''' पर्व अथवा '''फागु पूर्णिमा''' खासगरी [[नेपाली]] तथा [[भारतीय]]हरूले प्रत्येक वर्षको फाल्गुण शुक्ल पूर्णिमा दिनमा मनाइने हिन्दूहरूको प्रमुख चाड हो । [[हिन्दु धर्म|हिन्दू]] [[संस्कृति]] अनुसार यसको इतिहास त्रेता युग सँग जोडिएको छ । त्रेता यूगमा भगवान [[विष्णु]]का परम भक्त प्रह्लादसंग यस चाडलाई जोडेर हेरिन्छ, [[हिरण्यकश्यपु]]का पुत्र प्रह्लादलाई आफ्नै बहिनी (प्रल्हादकी फुपु ) [[होलिका]]ले आगोमा भष्म पार्न लाग्दा होलिका आँफै आगोमा भष्म भएकी थिइन र बिष्णु भक्त प्रल्हादलाई केही नभएको त्यही दिनको सम्झनामा होली पर्व मनाउन सुरू भएको मानिन्छ ।<ref name="नेपालीपात्रो">[http://www.hamropatro.com/posts/articles_events/articles_events_fagu_poornima नेपालीपात्रो]</ref> यो चाडले [[वसन्त|वसन्त ऋतु]]को आगमनको शङ्खघोष गर्दछ । होली रङ्गहरूको चाड हो । होलीको दिन मानिसहरूले एक अर्कामाथि विभिन्न प्रकारका रङ्गहरू हालेर एक अर्कालाई रङ्गिन बनाउँछन् । होली पर्व मनाउनुको पौराणिक कारण र इतिहास छ । होली खेल्ने दिन भन्दा एक दिन पहिला राती [[होलीका दहन]] गरिन्छ । राती होलीका दहन गरिसके पछि बिहान पानीमा रङ्ग घोलेर एक अर्कामाथि फाल्ने चलन छ । सानासाना बालबालिकादेखि वृद्धवृद्धासम्म सबैले होलीमा रमाइलो गर्छन् । युवा-युवतीहरू गीत गाउँदै-नाच्दै होली खेल्छन् । भनिन्छ कि होलीको दिन पुरानो कटुता समाप्त गरेर, दुस्मनी बिर्सेर मान्छे एक-अर्कासित एक अदित्तिय सम्बन्ध स्थापित गर्दछन् । यस पर्वलाई फाल्गुण पूर्णिमाको दिनमा मनाउने भएकाले यसलाई फगुआ पनि भनिन्छ । होली पर्व घरपरिवार-साथीभाइ आपसमा रङमा रङ्गिएर उल्लासपूर्वक मनाउने [[फागुन]] पुर्णिमाको अवसरमा पहाडदेखि तराई र गाउँदेखि सहरसम्मका केटाकेटी, युवायुवती तथा प्रौढहरूका हूल तथा जत्थाहरू हातमा रङ र रङ्गीन घोल पदार्थ लिएर गाउँदै, बजाउँदै, रमाइलो र होहल्ला गर्दै आपसी रिसईबीलाई बिर्सेर उत्साह र उमङ्गका साथ मनाइने रङ्गीन पर्वको रूपमा लिइन्छ । फागुन शुक्ल अष्टमीको दिन [[काठमाडौँ]]को वसन्तपुर दरबार अगाडि चीर-विशेषरूपले सजाएको लिङ्गो गाडेपछि होली सुरू भएको मानिने फागुपर्व पूणिर्माको राति उक्त चीर -लिङ्गोलाई ढालेर जलाएपछि समाप्त भएको ठानिन्छ ।<ref>[http://www.meronepal.com/नेपाली-चाड्बाड/फागु%20पूर्णिमा%20अर्थात%20होली/4206 holi]</ref> [[चित्र:Holi 2017 biratnagar.jpg|300px|thumb|right|होली बिराटनगर बासीको]] == इतिहास == होलीको बारेमा पौराणिक भनाइ अनुसार प्राचीन समयमा अथवा [[त्रेता युग]]मा नास्तिक हिरण्यकश्यपु नामक एक [[राक्षस]]को जन्म भएको थियो । हिरण्यकश्यपुलाई भगवान [[विष्णु]]ले [[नृसिँह अवतार|नृसिंह अवतार]] लिएर मारेका थिए । हिरण्यकश्यपुका छोरा [[प्रह्लाद]] बिष्णुका परम भक्त थिए । आफ्नै छोरा प्रह्लादले भगवान विष्णुको आराधना गरेको हिरण्यकश्यपुलाई मन परेको थिएन । त्यसैले उसले प्रह्लादलाई मार्न धेरै योजनाहरू बनाएका थिए । एक योजना अनुसार हिरण्यकश्यपुले छोरालाई अग्निकुण्डमा हालेर मार्न आफ्नी बहिनी होलिका (''जसलाई अग्निले पनि डढाउन नसक्ने वरदान पाएकी थिइन्'') लाई जिम्मा दिएको थियो । दाजुको आदेश अनुसार होलिका प्रह्लादलाई काखमा लिएर अग्निमा बस्दा आगोले धर्मको साथ दिएकाले होलिका जलेर नष्ट भइन् तर प्रह्लादलाई केही भएन । होलिका दहनकै खुसियाली मनाउन आपसमा रङ्ग र अविर छरेर होली पर्व मनाउने परम्परा चलेको धार्मिक मान्यता रहिआएको छ । भने अर्को एक प्रसङ्ग अनुसार [[द्वापर युग]]मा [[कृष्ण|श्रीकृष्ण]]लाई मार्ने उद्देश्यले दूध चुसाउन गएकी कंशकी सेना पुतना नामकी राक्षसनीलाई उल्टै कृष्णले मारिदिएकाले त्यसको शवलाई ब्रजवासीहरूले यसै दिन जलाएर आपसमा रङ्ग र अबिर छरी खुसियाली मनाएकोले त्यसैको सम्झनामा अद्यावधिक चीरदाह गरी होली खेल्ने परम्परा चलेको भनाइ रहेको छ । [[चित्र:Holi2.jpg|250px|right|thumb|राधा कृष्ण तथा ब्रजवासी होली खेल्दै]]<ref>विभिन्न हिन्दू धार्मिक ग्रन्थहरू</ref> होली हिन्दूहरूको अत्यन्त प्राचीन पर्व हो । [[इतिहास]]कारहरू मान्छन् कि यस पर्वको प्रचलन आर्यहरूमा पनि थियो। यस पर्वको वर्णन अनेक पुरातन धार्मिक पुस्तकहरूमा पाइन्छ । [[नारद पुराण]] र [[भविष्य पुराण]] जस्तो प्राचीन हस्तलिपीहरू र ग्रन्थहरूमा पनि यस पर्वको उल्लेख छ। [[भारत]]मा पर्ने विंध्यक्षेत्रको रामगढ भन्ने स्थानमा स्थित ईसापूर्व ३०० वर्ष पुरानो एउटा अभिलेखमा पनि यसको उल्लेख छ । [[संस्कृत]] [[साहित्य]]मा [[वसन्त|वसन्त ऋतु]] र वसन्तोत्सव अनेक कविहरूको प्रिय विषय थियो ।<ref name="नेपालीपात्रो"/><ref name="pnpkhabar">[http://np.pnpkhabar.com/post/x3EvKqnw42G/होली-पर्व-यसको-इतिहास-र-पौराणिक-कथा इतिहास]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == नेपालमा होली == [[File:Holi 2017.jpg|thumb|400px|२०७४ रङहरु सँग रम्दै नेपालीहरू]] फागु पूर्णिमा अर्थात होली पर्व [[नेपाल]]मा निकै हर्षोल्लाशका साथ मनाउने गरिन्छ । नेपालमा यो पर्व धुमधाम गरी, अरू ठुला चाडहरू जस्तै रमाइलो गरी मनाइन्छ।  होलीको अघिल्लो साझ नेपालको [[हनुमान ढोका|वसन्तपुर दरवार]] अगाडि 'होलिका दहन' गरेर  यस चाडको सुरुवात गरिन्छ। हिरण्यकश्यपुकी बहिनी होलिकाले बिष्णुका परम् भक्त हिरण्यकश्यपुका छोरा ([[प्रह्लाद]])लाई मार्न अग्निमा आसन गर्दा होलिका आँफै जलेर नष्ट भएको र असत्य माथि सत्यको जित भएको दिनको सम्झनामा यो पर्व मनाउने गरिन्छ। [[हिन्दु धर्म|हिन्दू धर्म]] मान्नेहरूको बाहुल्यता भएको नेपालमा होलीको रौनक पूर्व [[मेची अञ्चल|मेची]]देखि पश्चिम [[महाकाली अञ्चल|महाकाली]]सम्म भब्य हुन्छ। नेपालमा पहाडी क्षेत्रमा फागुपुर्णिमाको दिन होली मनाइन्छ भने त्यसको भोलीपल्ट मात्र तराईमा होली मनाइन्छ । नेपालको विशेष सहरहरु [[काठमाडौँ]], [[पोखरा महानगरपालिका|पोखरा]], [[धरान उपमहानगरपालिका|धरान]], [[भरतपुर महानगरपालिका|भरतपुर]], [[विराटनगर महानगरपालिका|बिराटनगर]], [[धनगढी (स्पष्टता)|धनगढी]] लगायत ठाउँमा होलीको रौनक अझै फरक हुन्छ । विशेष सांस्कृतिक कार्यक्रमहरू र त्यसमाथि रङहरूको वर्षाले सहरको होली अझै रमाइलो र राम्रो देखिन्छ । नेपालका गाँउहरूमा पनि होली भब्यताका साथ मनाइन्छ । होलीमा पानी छ्याप्ने, अबिर, केशरी लगायत रङ लगाउने चलन छ । बर्तमान समयमा होलीले विभिन्न खालका विकृति, विसङ्गतिहरू पनि नभित्र्याएको पनि कहाँ हो र ? होलीमा आजका युवाहरु इच्छा बिपरित रङ्ग दलिदिने, अण्डा फोड्ने, गाडीको मोबिल दल्ने, हिलो लगाइदिने, युवाहरु [[रक्सी]], गाँजा, भांग, खाएर मातिने जस्ता काम गर्छन् जसलाई राम्रो मान्न सकिदैन । [[नेपाल]]का मुख्य शहरहरूमा होलीका लागि भनेर विभिन्न ठाउँमा कडा सुरक्षा जाँच गरिन्छ। <ref>[http://ujyaaloonline.com/news/72229/?view=fullsite jyaloonline]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==उपत्यका== ===[[काठमाडौँ|काठमाण्डौ]]=== [[File:वसन्तपुरमा विधिपूर्वक ठड्याइएको चिर 01.jpg|right|thumb|वसन्तपुरमा विधिपूर्वक ठड्याइएको चिर]] प्रत्येक वर्ष वसन्तपुरमा विधिपूर्वक चिर ठड्याइएसँगै फागुपर्व सुरु हुन्छ । [[हनुमान ढोका|हनुमानढोका दरवार]]को गद्दी बैठकको दक्षिणतर्फ तीनतले चीर ठड्याएपछि मुलुकभर फागु अर्थात् होली पर्व सुरु हुने गर्दछ । भक्तपुरको बाँसघारीबाट ल्याइएको बाँस तथा [[गुह्येश्वरी]]बाट ल्याइएको मयल रुखको हाँगालाई आइतबार बिहान विशेष पूजा गरी ठड्याइने गरिन्छ । रङ्गीचङ्गी कपडाहरु झुन्ड्याइएको टुप्पोमा मयलको रुखको हाँगा बाँधिएको अग्लो बाँसको चीर ठड्ईन्छ । त्यसपछि चीरलाई परिक्रमा गर्दै त्यहाँ एक आपसमा अविर छ्यापी हर्ष र उल्लासका साथ होली खेल्न सुरु हुन्छ । सो अवसरमा स्थानीयवासी तथा [[नेपाली सेना]]को सहभागितामा गुर्जुको पल्टनले सलामीसमेत दिने गर्दछ ।<ref>[http://www.ekantipur.com/np/2071/11/14/full-story/404489.html इकान्तिपुर] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150302015928/http://www.ekantipur.com/np/2071/11/14/full-story/404489.html |date=2015-03-02 }}</ref><ref name="ujyaloonline">[http://ujyaaloonline.com/news/41251/holi/ ujyaloonline] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150321095702/http://ujyaaloonline.com/news/41251/holi/ |date=2015-03-21 }}</ref> असत्यमाथि सत्यको विजय हुने मान्यताका साथ प्रतीकात्मक रूपमा चिर उठाउने र एकसातापछि फागु पूर्णिमाका दिन सो चिर ढलाएर [[टुँडिखेल]]मा पुर्याइ दहन गर्ने परम्परा रहेको छ। चीर बीचमै ढलेको खण्डमा पुनः ठड्याई शान्ति स्वस्ति र क्षमा [[पूजा]]गरिने चलन छ। त्यसरी अचानक चीर ढलेका कारण देशमा कुनै संकट नपरोस् र अनिष्ट नहोस् भनी ब्राह्मणद्वारा स्वस्ति, शान्ति, [[हवन|होम]] र क्षमा पूजा गराइने चलन रहदै आएको छ ।<ref>[http://www.ekantipur.com/np/2070/11/25/full-story/385423.html इकान्तिपुर] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140319233818/http://www.ekantipur.com/np/2070/11/25/full-story/385423.html |date=2014-03-19 }}</ref> त्यसै अवसरमा हनुमानढोका दरवार परिसर तथा हनुमानढोका दरवारभित्रको मोहनकाली चोक र दाखचोकमा पनि रंगीविरंगी कपडाका टुक्राहरु झुन्ड्याईएको मयलको रुखको हाँगा गाढेर पूजा पनि गरिने चलन छ । साथै, मोहनकाली चोकमा काठ निर्मित हातमा मुरली लिएका [[कृष्ण|श्रीकृष्ण]]को मूर्ति र नौवटा विभिन्नमुद्राका गोपीका मूर्तिहरु सजाई अविर छर्केर पूजा गरिदै आएको छ । [[चित्र:Holika Dahan, Kathamandu, Nepal.jpg|right|210px|thumb| होलिका दहन, काठमाडौँ, नेपाल.]] फाल्गुण शुक्ल पूणिर्माको साइतमा चीरलाई ढाली तानेर लगी टुंडिखेलको मध्यभागमा पुर्याएर दाह गरेर पर्व समापन गरिन्छ । त्यसको भोलीपल्टदेखि [[वसन्त|वसन्त ऋतु]] प्रारम्भ हुन्छ । [[टुँडिखेल]]मा दाह गर्नुअघि चीरको अन्तिममा दर्शन र पूजा गर्न मारवाडी समुदायका श्रद्धालुहरूको निकै घुइँचो लाग्ने गर्छ। चीर दाहपछि त्यसको [[खरानी]] प्रसादका रूपमा [[मानिस]]हरूले घर-घर लैजाने चलन छ। यसैगरी [[ठमेल]]स्थित विक्रमशील महाविहारमा रहेको चकँ द्य-चक्रमणशीलको मूर्तिलाई राति त्यसै महाविहारसँगैको टुँ (इनार) चोकमा नौ पटक ओहोरदोहोर गराउने परम्परा छ। [[नेवारी भाषा|नेपाल भाषा]]मा यसलाई 'गुह्रु न्यायेकेगु' भन्ने गरिन्छ। त्यसो गर्नुअघि मूर्तिलाई बाजागाजाका साथ होली खेल्दै जात्रा गरेर [[ठमेल]] नगर परिक्रमा गराइन्छ। सिंहसार्थ बाह भनिने त्यस मानवाकृत रातो चकँ द्यको मूर्तिलाई बाजागाजाले सहित जात्रा गर्दै ठमेलबाट ज्याठा, [[असन, काठमाडौँ|असन]], [[इन्द्रचोक, काठमाडौँ|इन्द्रचोक]] हुँदै [[हनुमान ढोका|हनुमानढोका]] पुर्याई त्यहाँबाट मरुसत्तल, प्याफल, [[नरदेवी]], टेंगल, बाँगेमुढा, थँहिटी, क्वबहाल हुँदै विक्रमशील महाविहार पुर्याोउने परम्परा छ। चकँ द्य जात्राका क्रममा बोधिसत्व महामञ्जुश्री यहाँ आई विक्रमशील महाविहारमा बस्दा आफैले लेखेको भनिने 'प्रज्ञापारमिता' नामका ठूल्ठूला चार ठेली ग्रन्थ पनि सँगै बोकेर नगर परिक्रमा गराउने परम्परा थियो। तर केही वर्षयता 'ठ्यासफु' का रूपमा रहेको प्रत्येक पाना कालो पृष्ठभूमिमा सुन र चाँदीको मसीले रञ्जना लिपिमा लेखिएको ग्रन्थका पृष्ठहरू च्यातिने र हराउने डरले परिक्रमा गराउन छाडेको छ। [[File:होलीमा रमाउदै.JPG|thumb|काठमाडौँका सर्बसाधारण होलीमा रमाउदै]] व्यापारीहरूको नेतृत्व गर्दै [[ल्हासा]]मा व्यापार गर्न गएका सिंहसार्थ वाह स्वदेश र्फकने क्रममा सँगै आएका सबै व्यापारीहरू मारिएका र उनी मात्र बाँचेर सकुशल आफ्नो घर फर्केको खुसियालीमा [[सिन्दुर]] जात्रा गरी होली खेलिएदेखि चकँ द्य जात्रा गर्ने परम्परा चलेको लोककथन पनि छ। ऋतुराज वसन्तको पुनरागमनमा प्रकृति नै हराभरा भई सर्वत्र रमणिय देखिन थालेको वातावरमा आठ दिनसम्म एकापसमा मैत्री एवं सद्भावपूर्वक खेलिने यस राष्ट्रिय पर्वमा [[भाङ]], घोट्टा पिउने तथा ख्याली, टप्पा, वसन्त राग गाउँदै नाच्दै निकै रमाइलो गरिन्छ । युवायुवतिहरूले यस पर्वलाई आफूले मन पराएकासंग लामो समयदेखि आफूले प्रकट गर्न नसकेको मायाप्रीतिलाई नाच गानको माध्यमबाट प्रकट गर्ने अवसरको रूपमा पनि लिने गर्दछ ।<ref>[http://www.ekantipur.com/np/2071/11/14/full-story/404489.html कान्तिपुर] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150302015928/http://www.ekantipur.com/np/2071/11/14/full-story/404489.html |date=2015-03-02 }}</ref> यस पर्वमा चीर ठड्याउने परम्परा सम्वन्धमा एक लोककथन अनुसार एक पटक [[यमुना नदी]]मा एक समूह गोपिनीहरु निवस्त्र नुहाइरहेका थिए । त्यसै बेला भगवान श्रीकृष्णले ती गोपिनीहरूको सबै लुगाहरु [[नदी]]को किनारमा एउटा रुखको हाँगामा झुन्ड्याई आफू अर्का हाँगामा बसी बाँसुरी बजाउन थालेका थिए । गोपिनीहरूले आफ्ना लुगा पाउन धेरै बिन्तीभाउ गर्दा पनि कृष्णले लुगा झारिदिएनन् । बरु उनले भने 'निबस्त्र नुहाएकोमा प्रायश्चित गरेमात्र लुगाहरु दिनेछु ।' त्यसअनुसार गोपिनीहरूले श्रीकृष्णलाई अर्घ्य [[पानी|जल]] चढाएर प्रायश्चित गरेका थिए । त्यसपछि कृष्णले रुखको हाँगाबाट लुगाहरु झारी दिएका थिए । श्रीकृष्णको त्यसै रास लीलाको स्मरणमा गोपिनीहरूको लुगाको प्रतिकमा रंगीचंगी कपडाका टुक्राहरु झुन्ड्याई चीर ठड्याउने प्रचलन भएको भन्ने छ । काठमाडौँ लगायतका पहाडी भेगमा फागु पूर्णिमाका दिन होली खेलिन्छ भने तराई क्षेत्रमा पूर्णिमाको भोलिपल्ट यो पर्व मनाइन्छ ।<ref name="annapurna">[http://archive.annapurnapost.com/News.aspx/story/45880?_REQUEST=News.aspx/story/45880 annapurnaposht]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="rajdhanidaly">[http://rajdhanidaily.com/2017/03/11/19648/ rajdhanidaily] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170606130615/http://rajdhanidaily.com/2017/03/11/19648/ |date=2017-06-06 }}</ref> ===[[भक्तपुर नगरपालिका|भक्तपुर]]=== भक्तपुरमा [[चिर स्वायगू]] अथार्त लिङ्ग घुमाएपछि फागुपर्वको सुरूवात भएको मानिन्छ । [[जगतप्रकाश मल्ल]]को समयमा बनेको [[दत्तात्रय]] [[मन्दिर]] संगै रहेको [[भिम|भीमसेन]]को मन्दिरमा रहेको लिंगको आकृति भएको काठ र रातो कपडाको योनी जुधाएर होलीको सुरूवात गरिन्छ । फागुन शुक्ल अष्टमीको दिन शनिबार भिमसेन मन्दिरमा राखिएको लिङ्ग अथार्त लगलाई टोल-टोलमा पसलै पिच्छे घुमाएर पूजा गरी घुमाएर पुन मन्दिरको पाटीमा राखिने परम्परा छ। काठबाट बनेको दुई हात लामो लिङ्ग करिब ३० इन्च मोटाई रहेको छ । संस्कृतिकर्मी ओम धौभडेल का अनुसार यसलाई भिमसेनको लिङ्ग र कपडाबाट बनाएको प्वाललाई द्रौपतीको योनीको रूपमा लिने गरिन्छ । [[घर]] र पसल घुमाएको लिंगलाई भक्तजनले स्पर्षगरी ढोग्ने र दान दक्षिणा चढाएका थिए । लिंगको दर्शन गरे व्यापार फस्टाउने विश्वास रहेको छ | [[चिर स्वायगू]] अथार्त लिङ्ग झुन्ड्याएपछि यहाँका [[नेवार जाति|नेवार]] समुदाय भिमसेन मन्दिरमा गई गुठी भोज खाने गर्दछन् । विशेषगरी होली भरी शनिबार र मंगलबार भिमसेन मन्दिरमा भव्य मेला लाग्ने गर्दछ । यहाका गायजु गुठीले भिमसेन मन्दिरको पाटीमा बसेर होलीको गित गाउने गरेका छन् ''''भिमसेन देया लज खङ्गलो वानला ल्यासे बिस्यूवाने म्वायक सो झायला'''' अथार्त यसलाई नेपालीका भिमसेनको लिङ्गले मन लोभियोकी भाग्नु नपर्ने गरी हेर्न आउनु भयो की' जस्ता गित गाउने गर्छन् । फाल्गुन शुक्ल [[पूर्णिमा]]का दिन [[रङ|रङ्ग]] होली खेलेपछि उक्त दिन साझ भक्तपुर तलेजुभित्र कृष्णलाई खटमा राखी १६ प्रकारको [[रोटी]], कपास, [[गुलाफ|गुलाब]]को फूल, अत्तर र अमुख सहित पूजा गरेपछि नगर परिक्रमा गरिन्छ । त्यसबेला बाटोमा रहेको [[देवी]] देवतालाई तेलमा मुछेको अविरको डल्लाले छरी साझपछि दत्तात्रय मन्दिर पुर्‍याउने प्रचलन रही आएको छ । धौभडेलले बताए अनुसार साझपख दत्तात्रय मन्दिर अगाडिको भिमसेनको मन्दिरबाट लिङ्ग निकाली एक व्यक्तिले बोकेर ब्रम्हायणी मन्दिर स्थित खोलामा लगेर पखाली पुनः मन्दिरमा राखिन्छ । यसरी मन्दिरबाट खोला सम्म लिङ्ग बोकेर लैजाने व्यक्तिको हानाथाप हुन्छ । लिङ्ग बोक्नेको छोरा जन्मन्छ भन्ने विश्वास अहिलेसम्म पनि रहेकाले लिङ्ग बोक्न छोरा नहुनेको प्रतिष्पर्धा चल्ने गरेको उनले बताए । लिङ्ग पखालेर [[भिम|भीमसेन]] [[मन्दिर]]मा ल्याएपछि यस वर्षको होली समाप्त हुन्छ ।<ref name="janaboli">[http://www.janabolinews.com/post/75532 janaboli]{{Dead link|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="saptahik">[http://saptahik.ekantipur.com/news/2016-03-20/20160320190440.html saptahik] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180413163353/http://saptahik.ekantipur.com/news/2016-03-20/20160320190440.html |date=2018-04-13 }}</ref> == किम्बदन्तीहरू == [[चित्र:Holi_bonfire.jpg|250px|right|thumb|होलिका दहनको चित्र]] [[त्रेता युग]]मा [[विष्णु]]का परम् भक्त [[प्रह्लाद]]लाई मार्नको लागि हिरण्यकश्यपुले विभिन्न जालहरू बुन्दा पनि मार्न नसकेपछि हिरण्यकश्यपुले [[आगो]]बाट जलेर नमर्ने बरदान पाएकी होलिकालाई प्रल्हादलाई काखम लिएर आगोमा बस्न लगाउँदा भक्त प्रल्हादलाई केही नभएको तर होलिका आफैं जलेर नष्ट भइ असत्य माथि सत्यको विजय भएको उपलक्षमा यो पर्बको अघिल्लो दिन त्यही होलिका बनाई दहन गरी मनाइने गरिन्छ । <ref name="sgrtv">[http://sagarmatha.tv/news/रंगहरूको-पर्व-होली-उल्ला/ sagarmatha tv]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===रङ्ग=== [[File:Holi_Powder_and_Water_Guns_(Pitchkaris)_on_Sale_Rajasthan_India_2009.jpg|thumb|250px|right|होलीको लागि रङ्गको एक दुकान]] रंगले हाम्रो मानसिक स्वास्थ्यमा पनि सकारात्मक प्रभाव पार्छ। होलीमा विशेषतः रातो, हरियो, पहेँलो तथा नीलो रंग बढी प्रयोग हुन्छ। कुनै पनि रङको प्रयोग गर्नूपूर्व त्यसको फाइदा, बेफाइदा, महत्त्व र रंगको प्रतीक बुझ्नु आवश्यक छ। * [[रातो]] रातो रंगलाई शक्ति र सौभाग्यको सूचक मानिन्छ। त्यसैले [[देवता]]हरूले रातो रंगको पहिरन लगाएका हुन्छन् । अधिकांशलाई मन पर्ने रंग हो- रातो । यसलाई शुद्धता एवं पवित्रताको प्रतीक मानिन्छ। हरेक [[धर्म|धार्मिक]] कार्यमा यसको प्रयोग हुन्छ। स्वच्छ, सफा र चित्त शुद्धिको प्रतीकका रूपमा लिइने यो रंग होलीमा पनि विशेष प्राथमिकताका साथ प्रयोग गरिन्छ। [[रातो]] रंगलाई साहस र [[प्रेम]]को प्रतीकका रूपमा पनि लिइन्छ। रातो रंग मन पराउने मानिसहरू महत्त्वाकांक्षीका साथै जिज्ञासु एवं जोसिला हुन्छन्। * [[हरियो]] हरियो रंगलाई प्राण, [[जीवन]]शक्ति एवं मार्मिकताको प्रतीक मानिन्छ। यसलाई जीवनशक्तिको भित्री मर्म बुझ्ने जीवित रंग पनि भनिन्छ। हरियो रंग मन पराउने [[मानिस]]हरू [[प्रकृति]]लाई [[प्रेम|माया]] गर्ने खालका हुन्छन्। उनीहरू झैझगडा पटक्कै मन पराउँदैनन्। यो रंग मन पराउने मानिसहरूको आत्मविश्वास कम हुने विश्वास गरिन्छ। * [[पहेँलो|पहेंलो]] यो रंगलाई भक्ति र [[धर्म]] परायणताका रूपमा लिइन्छ। यो रंग मन पराउने मानिसहरू धर्मकर्मप्रति बढी विश्वास गर्छन्। होली [[हिन्दु धर्म|हिन्दू धर्म]] अवलम्बीहरूको चाड भएकाले यो रंगको विशेष प्रयोग हुन्छ। कतिपय समुदायमा त रातो र पंहेलो अबिर दलेर होली खेल्ने परम्परा पनि छ। यो रंगको सम्बन्ध खुसी र हर्षसँग पनि छ। मनोविज्ञहरूका अनुसार यो रंग मन पराउने मानिसहरू रमाइलो एवं आत्मीय व्यवहार गर्न उत्साहित हुन्छन् । * [[निलो|नीलो]] नीलो रङ्गलाई धर्मयुद्धको प्रतीक मानिन्छ । त्यसैले नील बर्णका भगवान बिष्णुले अधर्मको नाश गर्न र धर्मको रक्षा गर्न प्रत्येक युगमा अवतार लिँदै आएको मान्यता पनि सुन्न पाइन्छ । यो रंगलाई शान्ति र सन्तुलनको प्रतीकका रूपमा लिइन्छ। त्यसैले पनि यो रंगको प्रयोग बढी हुन्छ। यो रंग मन पराउने मानिसहरू सन्तुलित विचारधाराका हुन्छन्। उनीहरू अलि बढी चिन्तित स्वभावका हुने मनोविदहरू बताउँछन् । * [[कालो]] होलीमा कालो रंगको पनि व्यापक प्रयोग हुन्छ। यो रंग ईष्र्या र स्वार्थसँग सम्बन्धित हुन्छ। यो रंग मन पराउने मानिसहरू आफ्नो इच्छा र भावना खुलस्त रूपमा भन्न चाहँदैनन्। तुरुन्तै रिसाउने खालका हुन्छन्। * [[सेतो]] धेरैलाई मन पर्ने रंग हो- सेतो। यो रंगलाई शुद्धताको प्रतीक मानिन्छ। कर्ममा विश्वास राख्ने व्यक्तिहरू सेतो रंग मन पराउँछन्। चहकिलो सेतो रंगलाई सफा एवं आकर्षणको प्रतीकका रूपमा लिइन्छ।<ref name="kantipur">[http://saptahik.ekantipur.com/news/2014-03-14/13664.html saptahik kantipur] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171024112010/http://saptahik.ekantipur.com/news/2014-03-14/13664.html |date=2017-10-24 }}</ref> ==अन्य देशहरूमा होली== [[चित्र:A_celebration_of_Holi_in_Germany_2012.jpg|250px|right|thumb|जर्मनीमा होलीपर्व मनाउदै युवा]] अन्य [[चाडपर्व]] जस्तै होलीका पनि आफ्नै विशेषता छ। हरेक मुलुकमा आ-आफ्नै तरिकाले होली पर्व मनाइन्छ। [[नेपाल]]मा [[फागुन|फाल्गुण]] [[शुक्ल पक्ष|शुक्ल]] [[अष्टमी]]का दिन विभिन्न रङ्गीन कपडाहरू मिलाएर बनाएको चिर गाडे पछि होली पर्व सुरू भएको मानिन्छ। यसरी सुरू भएको होली पर्व पूणिर्माका दिन चिरलाई ढालेर जलाए पछि होली सम्पन्न हुन्छ। [[तराई]]मा भने भोलिपल्ट होली खेलिन्छ। [[इटाली]]मा बोलियाकोनोन्सको नामले होली मनाइन्छ भने [[चीन]]मा च्वेजका नामले। यसैगरी [[संयुक्त राज्य अमेरिका|अमेरिका]], [[जापान]], [[इजिप्ट]], [[इन्डोनेसिया]], [[थाइल्यान्ड|थाइल्याण्ड]] आदि देशमा पनि आ-आफ्नै प्रकारले यो पर्व मनाइन्छ। होलीलाई असत्यमाथि सत्यको जितको प्रतीकका रूपमा लिइन्छ। नेवारी परम्परा अनुसार पानीसँग नभएर अबिर र रंगसँग होली खेल्ने चलन छ। [[नेवार जाति|नेवारी]] [[संस्कृति]]मा होलीका बारेमा [[केटा|युवा]]-[[महिला|युवती]]लाई जिस्क्याउँदै गाएका अनेक शिष्ट तथा रोचक गीतहरू प्रशस्त पाइन्छन्। होलीको सन्दर्भमा गाईएका नेवारी गीतमा निकै मार्मिक तथा प्रेममय भावमा व्यक्त गरिएका छन्। <ref name="epurbanchal">[http://epurbanchal.com/?p=25143 epurbanchal]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===[[भारत]]=== [[File:Holi at Banke Bihari Temple.jpg|250px|right|thumb|बाँके बिहारीमा होली]] होली वा फगुवालाई भारतका विभिन्न प्रान्तमा फागवह वा डोलजात्रा, डोलाजात्रा र वसन्तोत्सवका नामले पनि जानिन्छ। भगवान् [[कृष्ण|श्रीकृष्ण]]को ब्रजभूमि [[मथुरा]], [[वृन्दावन|बृन्दावन]], नन्दगाव र बर्सनाको होली हेर्न त पर्यटकको ओइरो नै लाग्छ। [[गुजरात]], [[उत्तर प्रदेश]], [[उत्तराखण्ड]], [[बिहार]], [[बङ्गाल]], [[ओडिशा|उडिसा]], [[असम]], [[गोवा]], [[महाराष्ट्र]], [[मणिपुर]], [[केरल|केरला]], [[कर्नाटक]], [[तेलङ्गाना]], [[आन्ध्र प्रदेश]], [[कश्मीर तथा जम्मु (देशी राज्य)|जम्मु कश्मीर]] [[पन्जाब|पञ्जाब]], [[मध्य प्रदेश]] र [[तमिलनाडु]]को होलीमा स्थानीय लोकसंस्कृतिको झलक पाइन्छ। त्यसमा पनि गुजरातको [[अहमदाबाद]]मा नौनीले भरिएको माटाको भाँडा फोर्ने प्रतियोगिता तथा उत्तरप्रदेशको ब्रजक्षेत्रको मथुरानजिकैको बर्सनामा महिलाले पुरुषलाई कुट्ने लठ मार होली (लौरोले प्रहार गर्ने होली) निकै लोकप्रिय छ। धार्मिक र सामाजिक रूपले महिलालाई जिस्काउने र दुर्व्यवहार गर्न नहुने सन्देश दिनु यो परम्पराको उद्देश्य हो। किंवदन्ती अनुसार भगवान् कृष्ण यस दिन [[राधा]]को गाउँ पुगेर उनलाई र उनका सखीहरूलाई जिस्काएका थिए। प्रतिकारमा बर्सनाका महिलाहरूले उनलाई लखेटेका थिए। त्यति बेलादेखि नै यो परम्परा कायम छ। छिमेकी बिहारको [[भोजपुरी भाषा|भोजपुरी]] शैलीको होली पनि चित्ताकर्षक हुन्छ। त्यहाँको जोगिरा गायन अर्थात् 'जोगिरा सरर...' पूरा एसियामा लोकप्रिय छ। <ref name="epurbanchal"/><ref>[http://www.ekantipur.com/np/2071/11/21/full-story/404838.html इकान्तिपुर] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150306004805/http://www.ekantipur.com/np/2071/11/21/full-story/404838.html |date=2015-03-06 }}</ref> ===[[पाकिस्तान]]=== पाकिस्तानमा पनि होली पर्व मनाउने चलन छ। [[भारतीय]] संस्कृतिको प्रभाव रहेको यो मुलुकमा [[हिन्दु धर्म|हिन्दू धर्म]] मनाउनेहरूको पनि उपस्थिति छ। यहाँ घर-आँगन सफा गर्ने र विभिन्न खालका मिठाई बनाएर खाने तथा आफन्त एवं इष्टमित्रहरूलाई ख्वाउने चलन छ। पाकिस्तानी होलीमा साथीहरूसँग सांगीतिक वातावरणमा रमाइलो गर्ने चलन पनि छ। प्रायः [[मन्दिर]]हरूमा भेला भै होली मनाइन्छ।<ref name="epurbanchal"/> ===[[बङ्गलादेश]]=== बङ्गलादेशमा पनि होली पर्व मनाइन्छ। यो मुलुक बहुसांस्कृतिक मुलुक हो। यहाँ विशेषतः [[हिन्दु धर्म|हिन्दू]], [[बुद्ध धर्म|बौद्ध]] एवं [[ इस्लाम धर्म|मुसलमान]] समुदायका मानिसहरू बसोबास गर्छन्। मुस्लिम समुदायको वर्चस्व रहे पनि हिन्दू धर्मावलम्बीहरूले यो पर्व मनाउँछन्। हिन्दू धर्मावलम्बीहरू मन्दिरमा जम्मा भएर रङका साथमा होली खेल्ने चलन छ। बङ्गलादेशका अधिकांश क्षेत्रमा भारतीय [[संस्कृति]]को प्रभाव छ। <ref name="epurbanchal"/><ref name="कान्तिपुर दैनिक">[http://www.ekantipur.com/saptahik/2070/11/30/full-story/13663.html कान्तिपुर दैनिक]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===[[गयाना]]=== [[दक्षिण अमेरिका]]को दक्षिण क्षेत्र गुयानामा पनि होली मनाउने चलन छ। उक्त क्षेत्रमा होलीको विशेष महत्त्व छ। यहाँ पानी, रङ र गीत-संगीतका बीच होली मनाउने चलन छ। बालबालिकाहरू पनि पिचकारीले पानी छ्यापेर होली खेल्छन्। भगवान् [[शिव]]को नाममा यहाँ होली मनाउने चलन छ। त्यहाँका [[हिन्दु धर्म|हिन्दू]]हरूलाई यो पर्वमा सार्वजनिक बिदा समेत दिइन्छ। पारिवारिक जमघट गरेर पनि रमाइलोका साथ होली पर्व मनाइन्छ।<ref name="epurbanchal"/> ===[[बेलायत]]=== बेलायतमा बसोबास गरिरहेका अन्य मुलुकका नागरिकले आ-आफ्नै किसिमले होली मनाए पनि त्यहाँको आफ्नै परम्परा र [[संस्कृति]] छ। यहाँ विशेष गरी आफन्त र साथीहरूलाई निम्तो गरेर होली मनाउने चलन छ। कतिपय ठाउँमा टिकट बेचेर होली मनाउने चलन पनि छ। ठूलो मुलुक र थुप्रै समुदाय भएकाले होली विभिन्न समय र प्रकृतिअनुसार मनाइन्छ। होलीमा सांगीतिक कार्यक्रमहरू पनि सम्पन्न गरिन्छन्। विशेषतः [[भारतीय]] नागरिकको वर्चस्व रहेका क्षेत्रहरूमा धूमधामका साथ होली मनाउने चलन छ।<ref name="epurbanchal"/> ===[[मौरिसस]]=== अफ्रिकी [[महादेश]]मा पर्ने यो मुलुकमा करिब ६३ प्रतिशत नागरिक [[भारतीय]] मूलका छन्। यहाँ होलीका दिन सार्वजनिक बिदा दिइन्छ। यहाँ पनि होलिका दहन गर्ने चलन छ। एक आपसमा मिठाई बाँडेर तथा पानी र रङका साथ होली खेलिन्छ। साथीभाइसँग खानपिन गरेर रमाइलो गर्ने चलन छ।<ref name="epurbanchal"/> ===[[फिजी]]=== फिजीमा सांगीतिक रमझमका साथ होली मनाइन्छ। [[राधा]] र [[कृष्ण|श्रीकृष्ण]]को प्रेमभावका गीतहरू गाएर होली मनाउने चलन छ। यहाँ पनि विभिन्न खालका रङ दलेर होली खेलिन्छ। फिजीमा होलीमा मात्र होइन, यो मौसम भरिनै होली गीतहरू गाइन्छ।<ref name="epurbanchal"/> ===[[दक्षिण अफ्रिका]]=== दक्षिण अफ्रिकामा गीतहरू गाउने, नाच्ने र साथीभाइहरू जमघट भै होली खेल्ने चलन छ। विशेषतः [[भारतीय]] नागरिकको वर्चस्व रहेको क्षेत्रमा होलीको वातावरण देखिन्छ। दिनभर होली खेलेर साँझपख मिठाई तथा चकलेटहरू बाँडेर होली मनाउने चलन छ।<ref name="epurbanchal"/> ===[[सुरिनाम]]=== सुरिनाममा ३५ देखि ४० प्रतिशत [[हिन्दु धर्म|हिन्दू]] छन्, जो [[भारत]]को उत्तर प्रदेश तथा विहारबाट गएका हुन्। त्यहाँ पनि होलीका गीत गाउने र रङ खेलेर होली मनाउने चलन छ। यसका साथै विभिन्न प्रकारका मिठाई बनाएर बाँड्ने र खाने चलन छ। साथीभाइ एवं परिवारसँग जमघट गरेर रमाइलो गर्ने चलन पनि छ।<ref name="epurbanchal"/> ===[[संयुक्त राज्य अमेरिका|अमेरिका]]=== [[File:Richmond Hill Holi 2013 Drummers.JPG|thumb|250px|right|२०१३ मा न्यू योर्क सहरमा बजागाजा सहित होली मनाउदै]] [[संयुक्त राज्य अमेरिका|अमेरिका]]का विभिन्न राज्यमा पनि होलीको रौनक देख्न पाइन्छ। विश्वभरका नागरिक बसोबास गर्ने यो मुलुकमा होली मनाउने आफ्नै परम्परा छ। यसका साथै अन्य नागरिकले पनि आफ्नो समुदाय र प्रचलन अनुसार होली मनाउने गरेका छन्। अमेरिकामा फेसन शो, म्युजिक कन्सर्ट तथा सांगीतिक कार्यक्रमहरू आयोजित गरेर होली मनाइन्छ। आफन्तहरूसँगको भेटघाट एवं खानपिन पनि अमेरिकी होलीको महत्त्वपूर्ण पक्ष हो।<ref name="epurbanchal"/> ==पञ्चाङ्ग== होली कहिले कुन दिन मनाउने त्यो [[नेपाली]] मिति अथवा अंग्रेजी मिति अनुसार नभएर [[हिन्दु धर्म|हिन्दू]] [[हिन्दु पञ्चाङ्ग|पञ्चाङ्ग]] अनुसार निर्णय भएको छ त्यसैले यसको अन्य मितिमा सधै भिन्नता रही रहने गरेको छ । केहि वर्ष पहिला र केहि वर्ष पछिको होलीको मिति यसप्रकार छ । * '''विसं २०७० चैत्र १-२''' सन् २०१४ मार्च १६ * '''विसं २०७१ फाल्गुण २०-२१''' सन् २०१५ मार्च ५ * '''विसं २०७२ चैत्र ९-१०'''' सन् २०१६ मार्च २३ * '''विसं २०७३ फाल्गुण २८-१९ '''' सन् २०१७ मार्च १२ * '''विसं २०७४ फाल्गुण १७-१८''' सन् २०१८ मार्च १ * '''विसं २०७५ चैत्र ७-८ ''' सन् २०१९ मार्च २१ * '''विसं २०७६ फाल्गुण २६-२७ ''' सन् २०२० मार्च ९ * '''विसं २०७७ चैत्र १४-१५ ''' सन् २०२१ मार्च २८ * '''विसं २०७८ चैत्र ३-४''' सन् २०२२ मार्च १८ * '''विसं २०७९ फाल्गुण २२-२३''' सन् २०२३ मार्च ७ * '''विसं २०८० चैत्र ११-१२''' सन् २०२४ मार्च २५ <ref name="hindu">[https://m.facebook.com/hinducalendarapp hinducalenderapp]</ref> ==चित्र दीर्घा== <gallery mode="packed"> File:होली_पर्व.JPG|हनुमान ढोकामा होली मनाउदै File:होलि_पर्व.JPG|होलीमा रम्दै File:होली22.JPG|होलीमा जमघट File:होलीi9.JPG|होलीको अवसरमा काठमाडौँको बसन्तपूरमा ठड्याएको चीर File:होली19.JPG|होलीको अवसरमा काठमाडौँको बसन्तपूरमा ठड्याएको चीर File:होलीमा एक बच्चा.jpg|होलीको दिनमा अबिर सहित पिच्किराको साथमा एक बालक </gallery> ==यो पनि हेर्नुहोस्== {{नेपाली चाड पर्वहरू}} ==२०२४ का लागि नेपालमा होलीका कार्यक्रमहरू== होली, रंगहरूको पर्व, नेपाल भरि धेरै उत्साहका साथ मनाइन्छ। २०२४ मार्च २४ मा, यस चम्किलो अवसरलाई चिन्हित गर्न विभिन्न स्थानहरूमा केहि कार्यक्रमहरू निर्धारित गरिएका छन्। नेपालका विभिन्न स्थानहरूमा हुने होली सम्बन्धी कार्यक्रमहरूको सूची तल दिइएको छ: <ref>{{cite web|url=https://www.arkoevent.com/celebrate-holi-2024-in-nepal-the-ultimate-guide-to-colorful-festivities/|title=Celebrate Holi 2024 in Nepal: The Ultimate Guide to Colorful Festivities|access-date=2024-03-21}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240320184802/https://www.arkoevent.com/celebrate-holi-2024-in-nepal-the-ultimate-guide-to-colorful-festivities/ |date=2024-03-20 }}</ref> {| class="wikitable" ! मिति र समय ! कार्यक्रमको नाम ! स्थान |- | २०२४ मार्च २४, १० बिहानदेखि - अगाडि | टाभेर्नामा होली पूल पार्टी २०८०<ref>{{cite web|url=https://www.arkoevent.com/e/holi-pool-party-2080/|title=Holi Pool Party 2080 at Taverna|date=2024-03-20|access-date=2024-03-21}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240320184347/https://www.arkoevent.com/e/holi-pool-party-2080/ |date=2024-03-20 }}</ref> | टाभेर्ना रेस्टुरेन्ट र पूल बार, कुपोन्डोल बैंकेटको विपरीत, ललितपुर, नेपाल |- | २०२४ मार्च २४, १० बिहानदेखि - अगाडि | सक्वो रिसोर्टमा होली या मेला<ref>{{cite web|url=https://www.arkoevent.com/e/holi-yaa-mela-at-sakwo-resort/|title=Holi Yaa Mela at Sakwo Resort|date=2024-03-20|access-date=2024-03-21}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240320184529/https://www.arkoevent.com/e/holi-yaa-mela-at-sakwo-resort/ |date=2024-03-20 }}</ref> | सक्वो रिसोर्ट, हस्पिटल रोड, शंखरापुर, नेपाल |- | २०२४ मार्च २४, ८ बिहान - ४ अपरान्ह | ओम अध्याय रिट्रिट रिसोर्टमा होली हंगामा<ref>{{cite web|url=https://www.arkoevent.com/e/holi-hangama-at-om-adhyay-retreat-resort/|title=Holi Hangama At Om Adhyay Retreat Resort|date=2024-03-20|access-date=2024-03-21}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240320184518/https://www.arkoevent.com/e/holi-hangama-at-om-adhyay-retreat-resort/ |date=2024-03-20 }}</ref> | ओम अध्याय रिट्रिट रिसोर्ट, तिस्तुङ / चित्लाङ / मार्खु / कुलेखानी / दमन, H02, थाहा नगरपालिका, नेपाल |- | २०२४ मार्च २४, १० बिहानदेखि - अगाडि | ग्रीन डाइनो लेकसाइड होली<ref>{{cite web|url=https://www.arkoevent.com/e/green-dino-lakeside-holi/|title=Green Dino Lakeside Holi|date=2024-03-20|access-date=2024-03-21}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | सर्पेन्ट रिसोर्ट नागदह, ललितपुर, नेपाल |- | २०२४ मार्च २४, १० बिहानदेखि - अगाडि | म्याडवुल्फ होली फेस्टिभल<ref>{{cite web|url=https://arkoevent.test/e/madwolf-holi-festival/|title=Madwolf Holi Festival|date=2024-03-20|access-date=2024-03-21}}{{Dead link|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | द एभरेस्ट होटल, मदन भण्डारी रोड, काठमाडौँ, नेपाल |- | २०२४ मार्च २४ | होली ल्यान्ड<ref>{{cite web|url=https://www.arkoevent.com/e/holi-land/|title=Holi land|date=2024-03-20|access-date=2024-03-21}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | बराही घाट, सडक नम्बर १३, पोखरा, नेपाल |- | २०२४ मार्च २४, १० बिहानदेखि - अगाडि | लिटल रिभर क्याम्पमा होली इभेन्ट<ref>{{cite web|url=https://www.arkoevent.com/e/holi-event-at-little-river-camp/|title=Holi Event at Little River Camp|date=2024-03-20|access-date=2024-03-21}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240320184348/https://www.arkoevent.com/e/holi-event-at-little-river-camp/ |date=2024-03-20 }}</ref> | भोटेकोशी, नेपाल |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== {{कमन्स|Holi|होली}} {{wikibooks}} {{wikiquote}} {{हिन्दू पर्व}} [[श्रेणी:चाडपर्वहरू]] [[श्रेणी:हिन्दु चाडपर्वहरू]] [[श्रेणी:नेपालका चाडपर्वहरू]] [[श्रेणी:नेपालका हिन्दु चाडपर्वहरू]] [[श्रेणी:असमका पर्वहरू]] 07sszwezohln8gok8zdmfvrv988wb0u 0 9643 1352003 1267572 2026-04-21T23:58:09Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352003 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = सत्यमोहन जोशी | image = Satya Mohan Joshi (cropped).jpg | image_size = 200px | alt = | caption = सत्यमोहन जोशी | pseudonym = | birth_name = | birth_date = [[विक्रम सम्वत्|वि. सं.]] १९७७ वैशाख ३० | birth_place = बखुम्बहाल, [[ललितपुर जिल्ला|ललितपुर]] | death_date = २०७९ असोज ३०<ref>{{cite news |author= |title=शताब्दी पुरूष सत्यमोहन जोशी रहेनन् |url=https://www.setopati.com/social/284688 |language=नेपाली |work=सेतोपाटि |agency= |date= |access-date=२०७९ असोज ३० }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221016024147/https://www.setopati.com/social/284688 |date=2022-10-16 }}</ref><ref>{{cite news |author= |title=संस्कृतिविद् सत्यमोहन जोशीको १०३ वर्षको उमेरमा निधन |url=https://ekantipur.com/news/2022/10/16/166588586537255624.html |language=नेपाली |work=कान्तिपुर |agency= |date=|access-date=२०७९ असोज ३०}}</ref> | death_place = किष्ट अस्पताल, [[ललितपुर जिल्ला|ललितपुर]] | occupation = लेखन, इतिहास तथा संस्कृतिविद् | language = नेपाली, नेपाल भाषा | nationality = नेपाली | ethnicity = नेवार | education = स्नातक | alma_mater = [[दरबार हाई स्कुल]], [[त्रि-चन्द्र कलेज]] | spouse = राधादेवी जोशी | relatives = शङ्करराज जोशी (पिता) <br> नोगलदेवी जोशी (माता) | awards = [[मदन पुरस्कार]], [[गोरखा दक्षिण बाहु|सुप्रबल गोर्खा दक्षिण बाहु]], [[त्रिशक्ति पट्ट]], [[आदिकवि भानुभक्त पुरस्कार]], [[उज्ज्वल कीर्तिमान राष्ट्रदीप]] | religion = [[हिन्दु धर्म|हिन्दु]] }} '''सत्यमोहन जोशी''' (जन्म [[विक्रम सम्वत्|वि. सं.]] १९७७ वैशाख ३०—२०७९ असोज ३०) नेपाली साहित्यकार र विद्वान थिए। जोशी [[नेपालको इतिहास]] र [[नेपालको संस्कृति|संस्कृति]]को अनुसन्धानका लागि परिचित छन्। उनको निधन २०७९ असोज ३० गते १०३ वर्षको उमेरमा भएको थियो।<ref>{{cite web|author=|title=अधुरै रह्यो सत्यमोहनको बालनृत्य देखाउने सपना|url=https://www.onlinekhabar.com/2022/10/1205718|language=नेपाली |work=|website=अनलाइन खबर|date=|accessdate=२१ असोज २०७९}}</ref> == प्रारम्भिक जीवन == बाबु शङ्करराज जोशी र आमा नोगलदेवीका सुपुत्रका रूपमा वि. सं. १९७७ वैशाखमा ३० मा [[बखुम्बहाल]], [[ललितपुर जिल्ला|ललितपुर]]मा जन्मेका सत्यमोहन जोशीले [[हाम्रो लोक संस्कृति|''हाम्रो लोक संस्कृति'']] का लागि पहिलो पटक विसं २०१३ सालमा, [[नेपाली राष्ट्रिय मुद्रा]] नामक ग्रन्थका लागि दोस्रो पटक विसं. २०१७ सालमा, र [[कर्णाली लोक संस्कृति]] नामक ग्रन्थको लागि संयुक्त रूपमा तेस्रो पटक विसं २०२८ सालमा [[मदन पुरस्कार]] प्राप्त गरेका थिए।<ref>{{cite web|author=सत्यमोहन जोशी|title=तेस्रो पटक मदन पुरस्कार पाएपछि सत्यमोहन जोशीले जे भने|url=https://www.himalkhabar.com/news/132586|language=नेपाली |work=|website=हिमाल खबर|date=|accessdate=२१ असोज २०७९}}</ref> == जीवनी == डा. सत्यमोहन जोशी नेपालका संस्कृतिविद् हुन्। <ref name="onsm">{{cite web|author=|title=बहुमुखी प्रतिभाका सगरमाथा सत्यमोहन जोशी|url=http://www.sahityaghar.com/modules/detail.php?ID=2022&modID=16|language=नेपाली|work=|website=साहित्य घर|date=|accessdate=२१ असोज २०७९}}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>उनी पिता शङ्करराज जोशी र माता राजकुमारी जोशीका जेठा छोरा हुन्। जोशी साहित्यकार पनि हुन्। उनले [[त्रि-चन्द्र कलेज|त्रिचन्द्र कलेज]]बाट [[कला स्नातक|स्नातक]] सम्म अध्ययन गरेका थिए। जोशी विसं २०१५ मा पुरातत्व र संस्कृति विभागका पहिलो निर्देशक थिए। [[नेपाली भाषा]], कला, संस्कृतिको संरक्षण, संस्कृतिको संरक्षण, सम्बर्द्धन र विकासमा लागि परेका हुनाले उनको योगदानको कदर स्वरूप [[गोरखा दक्षिण बाहु|सुप्रबल गोर्खा दक्षिणबाहु]] विख्यात [[त्रिशक्ति पट्ट]], [[आदिकवि भानुभक्त पुरस्कार]], [[काठमाडौं विश्वविद्यालय|काठमाडौँ विश्व विद्यालय]]ले [[विद्यावारिधी]]को मानार्थ प्रमाणपत्र प्रदान गरेको थियो। नेपाल सरकारले पनि [[उज्ज्वल कीर्तिमान राष्ट्रदीप]]ले सम्मानित गरेको थियो।<ref>{{cite web|author=स्मृति ढुङ्गाना|title=सम्झनामा शताब्दी पुरुष|url=http://nagariknews.nagariknetwork.com/amp/arts/971091-1665968642.html|language=नेपाली |work=|website=नागरिक दैनिक|date=|accessdate=२१ असोज २०७९}}</ref> तीन पटकसम्म [[मदन पुरस्कार]] प्राप्त गर्न सफल भएका जोशी प्रबन्ध तथा अनुसन्धानात्मक कृति नेपालीमा १०, नाटक पाँच, काव्य दुई र कथा सङ्ग्रह पाँच तथा [[नेवारी भाषा]]मा गरी करिब ५० कृति प्रकाशित भइसकेका छन्।<ref>त्यो सत्यमोहन जोशी भन्ने को रहेछ! https://setopati.com/social/119848 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180204085129/https://setopati.com/social/119848 |date=2018-02-04 }}</ref> शताब्दी पुरुष सत्यमोहन जोशीले जीवनभर साहित्य, कलासंस्कृति र रङ्गमञ्चमा गरेका योगदानका विविध आयाम समेटेर कवि तथा लेखक अनिल पौडेलद्वारा लिखित ‘जुरेली दर्शन’ पुस्तक प्रकाशनमा ल्याएका थिए। यस कृतिमा उनको जीवनी, भाषा, साहित्य, लोकसंस्कृति अन्वेषणलगायतका विषयहरू समेटिएका छन्।<ref>{{cite web|author=|title='जुरेली दर्शन' वाङ्मय शताब्दी पुरुष सत्यमोहन बारे नयाँ कृति सार्वजनिक|url=https://www.loksambad.com/news/3046|language=नेपाली |work=|website=लोकसंवाद|date=|accessdate=२१ असोज २०७९}}</ref> विसं २०७६ वैशाक ३० गते वाङमय शताब्दी पुरुष संस्कृतिविद् सत्यमोहन जोशी एक सय वर्षमा प्रवेश गरेका थिए।<ref>[http://radiokantipur.ekantipur.com/news/2019-05-13/20190513083228.html वाङमय शताब्दी पुरुष सत्यमोहन जोशी एक सय वर्षमा प्रवेश-रेडियो कान्तिपुर] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190513053206/http://radiokantipur.ekantipur.com/news/2019-05-13/20190513083228.html |date=2019-05-13 }}</ref> जोशी एक सय वर्षमा प्रवेश गरेको अवसर पारेर [[ललितपुर महानगरपालिका]]ले महानगरमा सार्वजनिक बिदा दिएको थियो। २०७६ साल बैशाख ३० गतेबाट २०७७ वैशाख ३० गतेसम्म विभिन्न कार्यक्रम आयोजना गरी उनको जन्मशताब्दी महोत्सव मनाउने निर्णय पनि गरिएको थियो।<ref>[http://radiokantipur.ekantipur.com/news/2019-05-13/20190513084222.html ललितपुर महानगरमा आज सार्वजनिक बिदा-रेडियो कान्तिपुर] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190513053220/http://radiokantipur.ekantipur.com/news/2019-05-13/20190513084222.html |date=2019-05-13 }}</ref> सत्यमोहन जोशीको वि.सं २०७९ साल असोज ३० गते बिहान ७:०९ बजे निधन भएको थियो।<ref>[https://www.kantipurdaily.com/entertainment/2019/07/01/156194815966521279.html सयवर्षे जुरेली जिन्दगी-कान्तिपुर दैनि]</ref> ==तीन पटक मदन पुरस्कार== [[File:Satya Mohan Joshi09.JPG|thumb|जोशी, एक कार्यक्रममा]] नेपालका विभिन्न गाउँगाउँ गएर उनले विरही गीत सङ्कलन गर्दै जाँदा उनले ‘लोक संस्कृति’ नामक पुस्तक लेखेका थिए। पछि गएर यही पुस्तकले वि. सं २०१३ सालमा [[मदन पुरस्कार]] पाएको थियो। [[मदन पुरस्कार गुठी]]को स्थापनाकालमा नै उनले उक्त पुरस्कार प्राप्त गरेका थिए। नेपालमा [[लिच्छवि काल]]देखि आधुनिक नेपालसम्म प्रयोग भएका मुद्राहरूको खोज तलास गर्दै र यही सेरोफेरोमा लेखिएको ‘नेपाल राष्ट्रिय मुद्रा’ नामक पुस्तकका लागि विसं. २०१७ मा उनले दोस्रोपटक [[मदन पुरस्कार]] प्राप्त गरेका थिए। तेस्रोपटक वि. सं. २०२८ सालमा उनले ‘कर्णाली लोक संस्कृति’ पुस्तकका लागि मदन पुरस्कार पाएका थिए। हालसम्म तीनपल्ट मदन पुरस्कार पाउने उनी एक्ला व्यक्ति हुन्।<ref>{{cite web|author=|title=१०० वर्षमा सत्यमोहन|url=https://www.onlinekhabar.com/2019/05/765230|language=नेपाली |work=|website=अनलाइन खबर|date=|accessdate=२१ असोज २०७९}}</ref> == पुरातत्व विभागका पहिलो निर्देशक == जोशीलाई [[पुरातत्व विभाग (नेपाल)|पुरातत्त्व विभाग]]का पहिलो निर्देशक बन्ने सौभाग्य पनि प्राप्त भएको थियो। वि. सं. २०१५ मा केवल ३८ वर्षको उमेरमा उनी पुरातत्व विभाग (नेपाल)को निर्देशक बनेका थिए।<ref name="अश्विनी कोइराला">{{cite news |author=अश्विनी कोइराला |title=१०० वर्षमा सत्यमोहन title |url=https://www.onlinekhabar.com/2019/05/765230 |language=नेपाली |work=अनलाइन खबर |agency= |date=|access-date=२०७६ वैशाख २९ गते २१:५६ मा प्रकाशित }}</ref> ==सिक्कामा सत्यमोहनको तस्वीर== २४ भदौ २०७६ मा, [[नेपाल राष्ट्र बैंक|नेपाल राष्ट्र बैङ्क]], मुद्रा व्यवस्थापन विभाग टक्सार महाशाखाबाट वाङ्मय शताब्दी पुरुष सत्यमोहन जोशीको तस्बीर अङ्कित चाँदीको सिक्का निस्कासन गरिएको थियो। दुई हजार पाँच सयका २५ हजार थान, एक हजारका २५ हजार थान र रु एक सयको १० हजार थान दरको सिक्कामा एकातिर जोशीको तस्बीर छ भने अर्कोतिर सगरमाथाको तस्बीर रहेको छ।<ref>{{cite web|author=|title=सत्यमोहन जोशीको तस्वीर अङ्कित सिक्का निस्कासन|url=https://gorkhapatraonline.com/arts/2019-09-10-1167|language=नेपाली |work=|website=गोरखापत्र|date=|accessdate=२१ असोज २०७९}}</ref> ==महत्त्वपूर्ण कृतिहरू== सत्यमोहन जोशीका संस्कृतिसम्बन्धी १० पुस्तक प्रकाशित छन् भने दुई वटा काव्य, पाँच कथा सङ्ग्रह, १० वटा नाटक र केही नेवारी भाषाका कृतिहरु लेखेका छन्। समालोचकहरूले उनका ५० वटा पुस्तक प्रकाशित भएको जनाएका छन्। तीमध्ये उनका २० पुस्तकलाई महत्त्वपूर्ण पुस्तक मानिएको छ।<ref name="अश्विनी कोइराला"/> * [[हाम्रो लोक संस्कृति|''हाम्रो लोक संस्कृति'']] * ''नेपाली राष्ट्रिय मुद्रा'' * [[कर्णाली लोक संस्कृति|''कर्णाली लोक संस्कृति'']] ==सम्मान तथा पुरस्कार== * [[त्रिशक्ति पट्ट|त्रिशक्तिपट्ट]] * [[गोरखा दक्षिण बाहु|सुप्रबल गोर्खा दक्षिणबाहु]] * उज्ज्वल कीर्तिमान राष्ट्रदीप * [[मदन पुरस्कार]] ३ पटक * आदिकवि भानुभक्त पुरस्कार, * विद्यावारिधीको मानार्थ प्रमाणपत्र (काठमाडौँ विश्वविद्यालय)<ref>[http://radiokantipur.ekantipur.com/news/2019-05-13/20190513083228.html रेडियो कान्तिपुर] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190513053206/http://radiokantipur.ekantipur.com/news/2019-05-13/20190513083228.html |date=2019-05-13 }}</ref> वरिष्ठ साहित्यकार सत्यमोहन जोशीलाई विसं २०६९ सालमा [[पद्मश्री साधना सम्मान|पद्यश्री साधना सम्मान पुरस्कार]] प्रदान गरिएको थियो।<ref>{{cite web|author=|title=कर्णाली प्रदेशकै ठूलो साहित्य पुरस्कार ‘मोहपथ’लाई, सत्यमोहन जोशीलाई साधना सम्मान|url=https://www.setopati.com/art/art-activity/232802|language=नेपाली|work=|website=सेतोपाटी|date=|accessdate=२१ असोज २०७९}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221017064159/https://www.setopati.com/art/art-activity/232802 |date=2022-10-17 }}</ref> == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == * [https://www.youtube.com/watch?v=N4Jy2n9IQaY सत्यमोहन जोशीको अन्तर्वार्ता- कान्तिपुर टेलिभिजन] {{मदन पुरस्कार}} {{Commonscat|Satyamohan Joshi|सत्यमोहन जोशी}} [[श्रेणी:नेपाली साहित्यकारहरू]] [[श्रेणी:मदन पुरस्कार विजेताहरू]] [[श्रेणी:नेपाली पुरुष लेखकहरू]] [[श्रेणी:विकिथन-४ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू]] [[श्रेणी:ललितपुर जिल्लाका मानिसहरू]] [[श्रेणी:नेपाली भाषाका लेखकहरू]] [[श्रेणी:नेवारी भाषाका लेखकहरू]] [[श्रेणी:नेपाली इतिहासकारहरू]] [[श्रेणी:सय वर्षीय नेपालीहरू]] [[श्रेणी:सन् २०२२ मा मृत्यु]] stq22ekhyj4eqth6ltpk0uugmvxkwmy 0 10938 1352009 1348856 2026-04-22T01:08:53Z ~2026-24545-14 78236 PM 1352009 wikitext text/x-wiki {{Infobox government agency | agency_name = नेपाल सरकार | type = | nativename = | nativename_a = | nativename_r = | logo = | logo_width = | logo_caption = | seal = | seal_width = 120 | seal_caption = नेपालको प्रतीक चिह्न | picture = Flag of Nepal.svg | picture_width = 120 | picture_caption = नेपालको झण्डा | formed = <!-- {{Start date|YYYY|MM|DD}} OR {{Start date and age|YYYY|MM|DD}} --> | preceding1 = | preceding2 = <!-- (etc.) --> | dissolved = | superseding = | jurisdiction = [[नेपाल|सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपाल]] | headquarters = [[सिंहदरबार]], [[काठमाडौँ]] | coordinates = <!--{{coord|LATITUDE|LONGITUDE|type:landmark_region:US|display=inline,title}}--> | motto = | employees = | budget = | minister1_name = [[बालेन शाह]] | minister1_pfo = [[नेपालको प्रधानमन्त्री]] | minister2_name = | minister2_pfo = <!-- (etc.) --> | deputyminister1_name = | deputyminister1_pfo = | deputyminister2_name = | deputyminister2_pfo = <!-- (etc.) --> | chief1_name = [[शङ्करदास बैरागी|शंकरदास बैरागी]] | chief1_position = [[नेपालको मुख्य सचिव|नेपालको मुख्यसचिव]] | chief2_name = | chief2_position = <!-- (etc.) --> | chief3_name = | chief3_position = | chief4_name = | chief4_position = | chief5_name = | chief5_position = | chief6_name = | agency_type = | chief6_position = | chief7_name = | chief7_position = | chief8_name = | chief8_position = | chief9_name = | chief9_position = | parent_department = | parent_agency = | child1_agency = | child2_agency = <!-- (etc.) --> | keydocument1 = <!-- (etc.) --> | website = {{URL|nepal.gov.np|नेपाल.गव.एनपी}} | footnotes = | map = | map_width = | map_caption = }} {{Politics of Nepal}} '''नेपाल सरकार''' [[नेपाल]]को कार्यकारी निकाय र केन्द्रीय सरकार हो। सन् २००६ मा [[नेपाल अधिराज्य|नेपाली राजतन्त्र]]को उन्मूलन हुनु अघि (सन् २००८ मा नेपालमा गणतन्त्रको स्थापना भएको थियो) नेपाल सरकारलाई आधिकारिक रूपमा '''श्री ५ को सरकार'''(''His Majesty's Goverment'') भनेर चिनिन्थ्यो। वर्तमान व्यवस्था अनुसार नेपाल सरकारको [[राष्ट्रप्रमुख]]को जिम्मेवारी [[नेपालको राष्ट्रपति|राष्ट्रपति]]को हुन्छ भने कार्यकारी प्रमुखको पदमा प्रधानमन्त्री आसिन रहन्छन्। राष्ट्रपतिको भूमिका धेरै हदसम्म औपचारिक हुन्छ किनभने सरकारको कामकाज पूर्णतया [[नेपालको सङ्घीय संसद|संसद]]द्वारा नियुक्त प्रधानमन्त्रीद्वारा व्यवस्थित हुन्छ। संवैधानिक निकायका प्रमुखहरूको नियुक्ति संवैधानिक परिषद्को सिफारिसमा राष्ट्रपतिले गर्ने गर्छन् भने नेपालको प्रधानमन्त्रीको सिफारिसमा [[नेपालको महान्यायाधिवक्ता|महान्यायाधिवक्ता]]को नियुक्ति राष्ट्रपतिले गर्ने व्यवस्था रहेको छ। == इतिहास == === पुरानो भारदारी सरकार === [[नेपाल अधिराज्य|नेपाल अधिराज्यमा]] सरकारको '''भारदार''' भनेर चिनिने पूर्व [[गोरखा राज्य|गोरखा पहाडी राज्य]]को सल्लाहकार राज्य अङ्गबाट सञ्चालित थियो।{{Sfn|Pradhan|2012|p=8}} यी भरदारहरू उच्च जाति र राजनीतिक रूपमा प्रभावशाली परिवारबाट आएका थिए। भरदारहरूले राज्यको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कार्यहरूका लागि पार्षद्, मन्त्री र कूटनीतिज्ञहरूको रूपमा राज्यमा सल्लाहकार निकायको गठन गरेका थिए।{{Sfn|Pradhan|2012|p=8}} त्यहाँ कुनै पनि सफल गठबन्धन सरकार थिएन किनकि अदालती राजनीति ठूला गुट प्रतिद्वन्द्वी, लगातारको षड्यन्त्र र कानुनी निष्कासनको सट्टा हत्याका माध्यमबाट प्रतिद्वन्द्वी भरदार परिवारलाई बहिष्कारबाट प्रेरित गरिएको थियो।{{Sfn|Pradhan|2012|p=8}} अर्को कारण सन् १७७७ र सन् १८४७ को बीचमा शासन गर्ने राजा नाबालिग भएकाले अराजकीय शासनको स्थापना भएको थियो।{{Sfn|Pradhan|2012|p=9}} सरकारलाई शासकहरू, मुख्तियारहरू र बलियो आधारभूत समर्थनका साथ राजनीतिक गुटहरूको गठबन्धनद्वारा नियन्त्रित भएको भनिएको थियो।{{Sfn|Pradhan|2012|p=9}} १८औँ शताब्दीको अन्त्यमा, केन्द्रीय राजनीतिमा नियमित रूपमा दुई उल्लेखनीय राजनीतिक गुट, [[थापा वंश|थापा]] र [[पाँडे वंश|पाँडे]]हरूको प्रभुत्व थियो।{{Sfn|Pradhan|2012|p=9}} इतिहासकार तथा समकालीन लेखक [[फ्रान्सिस ह्यामिल्टन]]का अनुसार नेपाल सरकार निम्नलिखित मुख्य पदहरू समावेश गरेको थियो जसमा * १ [[चौतारिया]] * ४ [[काजी]] * ४ सरदार * २ सुबेदार * १ खजाञ्ची * १ कपरदार{{Sfn|Pradhan|2012|p=8}} लेखक रेग्मीका अनुसार नेपाल सरकारमा निम्नलिखित मुख्य पदहरू समावेश रहेको थियो जसमा * ४ चौतारिया * ४ [[काजी]] * ४ सरदार{{Sfn|Pradhan|2012|p=8}} पछि, सन् १७९९ मा राजा [[रणबहादुर शाह]]ले नाबालक छोरालाई सिंहासन त्याग गरेपछि सङ्ख्या फरक फरक थियो।{{Sfn|Pradhan|2012|p=8}} राजा रणबहादुर शाहको ताम्र शिलालेख अनुसार ९५ भरदारहरू थिए।{{Sfn|Pradhan|2012|p=8}} सन् १७९४ मा, राजा [[रणबहादुर शाह]]को उमेर पुगेपछि उनले सबैभन्दा पहिले सरकारको पुनर्गठन गरि आफ्नो काका, नेपालका राजकुमार [[बहादुर शाह]]लाई सरकारको कुनै पनि मुख्य पदमा आधिकारिक भूमिका दिएनन्।{{Sfn|Acharya|2012|p=14}}{{Sfn|Pradhan|2012|p=12}} रण बहादुरले नियुक्त गरेका चार काजीहरू मध्ये त्यस बखतका सबैभन्दा प्रभावशाली रहेका [[दामोदर पाँडे|दामोदर पाण्डे]]लाई [[मूलकाजी]] पदमा नियुक्त नगरेर [[कीर्तिमानसिंह बस्न्यात|कीर्तिमान सिंह बस्न्यात]]लाई मूलकाजीको पद दिएका थिए।{{Sfn|Pradhan|2012|p=12}} कीर्तिमान [[अभिमानसिंह बस्न्यात|अभिमान सिंह बस्न्यात]]को उत्तराधिकारीको रूपमा मूलकाजीको पदभार सम्हालेका थिए{{Sfn|Karmacharya|2005|p=56}} राजकुमार बहादुर शाहलाई तत्कालीन राजा रणबहादुर शाहको उत्तराधिकारी [[क्षेत्री]] रानी [[महारानी सुवर्णप्रभा देवी|सुवर्ण प्रभा देवी]]को सन्तान राजकुमार रणोद्योत शाहलाई मूल चौतारिया बनाएका थिए।{{Sfn|Pradhan|2012|p=12}} सन् १७९४ मा मूलचौतारिया राजकुमार बहादुर शाहको पतनपछि राष्ट्रको प्रशासनिक र कार्यकारी अधिकार काजीहरूसँग आएको थियो। कीर्तिमान सिंहको सन् १८०१ सेप्टेम्बर २८ मा गोप्य रूपमा [[महारानी राज राजेश्वरी|राज राजेश्वरी देवी]]को{{Sfn|Acharya|2012|p=34}} समर्थकहरूद्वारा हत्या गरिएपछि उनको भाइ [[बख्तावरसिंह बस्न्यात|बख्तावर सिंह बस्न्यात]]लाई मूलकाजीको पद दिइएको थियो।{{Sfn|Acharya|2012|p=35}} केही समयपछि [[दामोदर पाँडे|दामोदर पाण्डेलाई]] रानी राजराजेश्वरीले मूलकाजीको रूपमा नियुक्त गरेकी थिइन्।{{Sfn|Pradhan|2012|p=14}} निर्वासित रहेका राजा [[रणबहादुर शाह]] सन् १८०४ मा स्वदेश फर्कने तयारी गरेपछि, उनले तत्कालीन मूलकाजी [[दामोदर पाँडे|दामोदर पाण्डे]] लगायत धेरै सरकारी अधिकारीहरूलाई गिरफ्तार गरे र वर्तमान सरकारलाई बर्खास्त गरेका थिए। उनले '''[[मुख्तियार]]''' (मुख्य अधिकारी) को पद ग्रहण गरेर नेपालको प्रशासन चलाएका थिए।{{Sfn|Acharya|2012|p=54}}{{Sfn|Nepal|2007|p=57}}{{Sfn|Pradhan|2012|p=15}} पक्षधर अधिकारीहरूको समूह बनाई नयाँ सरकार गठन गरिएको थियो। [[भीमसेन थापा]]लाई दोस्रो काजी बनाइयो; [[रणजीत पाँडे|रणजित पाण्डे]], जो भीमसेनका भाइका ससुरा थिए, मूलकाजी बनेका थिए; रणबहादुरका सौतेनी भाइ [[शेरबहादुर शाह]]लाई मूल चौतारिया बनाइएको थियो; जबकि [[रङ्गनाथ पौडेल]]लाई राजगुरु (शाही आध्यात्मिक गुरु) बनाएको थियो।{{Sfn|Nepal|2007|p=58}}{{Sfn|Acharya|2012|p=55}} सन् १८०६ अप्रिलमा, मूलचौतारिया शेरबहादुर शाह र मुख्तियार रण बहादुर शाहबीच खिचलो उत्पन्न भएपछि सन् १८०६ अप्रिल २५ को रातमा त्रिभुवन खवासको घरमा बैठक हुँदै गर्दा{{Sfn|Acharya|2012}}{{Sfn|Nepal|2007|p=62}} लगभग बेलुका १० बजे हताश भएर शेरबहादुरले तरवार निकालेर रणबहादुर शाहलाई नजिकैका दरबारी तथा भीमसेनका सहयोगीहरू [[बम शाह]] र [[बालनरसिंह कुँवर|बलनरसिंह कुँवर]]ले काट्नुअघि मारेका थिए।{{Sfn|Acharya|2012|p=67}}{{Sfn|Nepal|2007}} रणबहादुर शाहको हत्याले [[भण्डारखाल पर्व|भण्डारखाल]] (काठमाडौँ दरबारको पूर्वमा रहेको शाही बगैँचा) र विष्णुमती नदीको किनारमा ठूलो नरसंहार सुरु भएको थियो।{{Sfn|Acharya|2012}}{{Sfn|Nepal|2007}} अराजकता फाइदा उठाउँदै काजी भीमसेनले ५५ वरिष्ठ अधिकारीहरूलाई आफ्नो फाइदाको लागि मारेका थिए।{{Sfn|Pradhan|2012|p=16}} त्यसपछि भीमसेनलाई नेपालको मुख्तियार घोषित गरियो र नाबालिग राजा [[गीर्वाणयुद्ध विक्रम शाह]]को शाही जनादेशबाट नयाँ सरकारको नेतृत्व गरेका थिए।{{Sfn|Acharya|2012|p=71}} == राष्ट्रप्रमुख == {{Main|नेपालका राष्ट्रपति|नेपालका उपराष्ट्रपति}} * [[नेपालको राष्ट्रपति|राष्ट्रपति]] : [[रामचन्द्र पौडेल]] * [[नेपालको उपराष्ट्रपति|उपराष्ट्रपति]] : [[राम सहाय यादव]] == कार्यकारी == {{main|नेपालको मन्त्रिपरिषद्}} * [[नेपालको प्रधानमन्त्री|प्रधानमन्त्री]] : बालेन्द्र शाह * [[नेपालको मुख्य सचिव|मुख्य सचिव]] : शंकरदास बैरागी == विधायिका == {{main|नेपालको सङ्घीय संसद}} * [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभाका सभामुख]] : [[अग्नीप्रसाद सापकोटा|अग्निप्रसाद सापकोटा]] * [[राष्ट्रिय सभा (नेपाल)|राष्ट्रिय सभा]] अध्यक्ष : गणेशप्रसाद तिमिल्सिना <ref>{{Cite web|url=http://kathmandupost.ekantipur.com/news/2018-03-14/timilsina-officially-elected-as-na-chairperson.html|title=Timilsina officially elected as NA chairperson|accessdate=9 September 2018}}</ref> == न्यायपालिका == * [[नेपालको सर्वोच्च अदालत|सर्वोच्च अदालत]]को [[नेपालको प्रधानन्यायाधीश|प्रधानन्यायाधीश]] : [[चोलेन्द्रशमशेर ज.ब.रा.]] == नेपालका सरकारी निकायहरू == === मन्त्रालयहरू === {| class="wikitable sortable" |- ! क्र.स. ! पद ! मन्त्रीहरू ! वेबसाइट |- | colspan="8" bgcolor="darkgrey" |'''मन्त्रीहरू''' |- | style="text-align:center;" |१ | '''[[नेपालको प्रधानमन्त्री]]''' |[[शेरबहादुर देउवा]] |[https://www.opmcm.gov.np/en/ आधिकारिक वेबसाइट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221226140929/https://www.opmcm.gov.np/en/ |date=2022-12-26 }} |- | style="text-align:center;" |२ | [[गृह मन्त्रालय (नेपाल)|गृह]] मन्त्री |[[बालकृष्ण खाँण|बालकृष्ण खाँड]] |[https://www.moha.gov.np/en/ आधिकारिक वेबसाइट] |- | style="text-align:center;" |३ | [[सञ्चार तथा सूचना प्रविधि मन्त्रालय (नेपाल)|सञ्चार तथा सूचना प्रविधि]] मन्त्री |[[ज्ञानेन्द्रबहादुर कार्की]] |[https://www.mocit.gov.np/en/ आधिकारिक वेबसाइट]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- | style="text-align:center;" |४ | [[ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइ मन्त्रालय (नेपाल)|ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइ]] मन्त्री |[[पम्फा भुसाल]] |[https://www.moewri.gov.np/en/ आधिकारिक वेबसाइट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200511121835/http://www.moewri.gov.np/en/ |date=2020-05-11 }} |- | style="text-align:center;" |५ | [[सङ्घीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालय (नेपाल)|सङ्‍घीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन]] मन्त्री |[[राजेन्द्रप्रसाद श्रेष्ठ]] |[https://www.mofaga.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] |- | style="text-align:center;" |६ | [[स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालय (नेपाल)|स्वास्थ्य तथा जनसङ्‍ख्या]] मन्त्री |[[विरोध खतिवडा]] |[https://mohp.gov.np/eng/index.php आधिकारिक वेबसाइट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211009035747/https://mohp.gov.np/eng/index.php |date=2021-10-09 }} |- | style="text-align:center;" |७ | [[अर्थ मन्त्रालय (नेपाल)|अर्थ]] मन्त्री |[[जनार्दन शर्मा]] |[https://www.mof.gov.np/en/ आधिकारिक वेबसाइट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210620074907/https://www.mof.gov.np/en/ |date=2021-06-20 }} |- | style="text-align:center;" |८ | [[रक्षा मन्त्रालय (नेपाल)|रक्षा]] मन्त्री |[[शेरबहादुर देउवा]] |[https://www.mod.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] |- | style="text-align:center;" |९ | [[खानेपानी मन्त्रालय (नेपाल)|खानेपानी तथा सरसफाई]] मन्त्री |[[उमाकान्त चौधरी]] |[https://www.mows.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230117092330/https://mows.gov.np/ |date=2023-01-17 }} |- | style="text-align:center;" |१० | [[परराष्ट्र मन्त्रालय (नेपाल)|परराष्ट्र]] मन्त्री |[[नारायण खड्का]] |[https://www.mofa.gov.np/en/ आधिकारिक वेबसाइट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250105235540/https://www.mofa.gov.np/en/ |date=2025-01-05 }} |- | style="text-align:center;" |११ | [[भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रालय|भौतिक योजना तथा निर्माण]] मन्त्री |[[रेणु यादव]] |[https://www.mopid.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- | style="text-align:center;" |१२ | [[संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालय (नेपाल)|संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन]] मन्त्री |[[प्रेमबहादुर आले|प्रेम आले]] |[https://www.tourism.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] |- | style="text-align:center;" |१३ | [[कानुन, न्याय तथा संसदीय मामिला मन्त्रालय (नेपाल)|कानुन, न्याय तथा संसदीय मामिला]] मन्त्री | [[दिलेन्द्रप्रसाद बडू|दिलेन्द्र प्रसाद बडू]] |[https://www.moljpa.gov.np/en/ आधिकारिक वेबसाइट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240718014027/https://www.moljpa.gov.np/en/ |date=2024-07-18 }} |- | style="text-align:center;" |१४ | [[शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालय (नेपाल)|शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि]] मन्त्री |[[देवेन्द्र पौडेल]] |[https://www.moe.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230117092331/https://www.moe.gov.np/ |date=2023-01-17 }} |- | style="text-align:center;" |१५ | [[कृषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्रालय (नेपाल)|कृषि तथा पशुपंक्षी विकास]] मन्त्री |[[महेन्द्र यादव]] |[https://www.moald.gov.np// आधिकारिक वेबसाइट] |- | style="text-align:center;" |१६ | [[महिला, बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिक मन्त्रालय (नेपाल)|महिला, बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिक]] मन्त्री |[[उमा रेग्मी]] |[https://www.mowcsc.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240715103139/https://mowcsc.gov.np/ |date=2024-07-15 }} |- | style="text-align:center;" |१७ | [[भूमि व्यवस्था, सहकारी तथा गरिबी निवारण मन्त्रालय (नेपाल)|भूमि व्यवस्था, सहकारी तथा गरिबी निवारण]] मन्त्री |[[शशि श्रेष्ठ]] |[https://www.molcpa.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] |- | style="text-align:center;" |१८ | [[सहरी विकास मन्त्रालय (नेपाल)|सहरी विकास]] मन्त्री |[[रामकुमारी झाँक्री]] |[https://www.moud.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] |- | style="text-align:center;" |२९ | [[उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालय (नेपाल)|उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति]] मन्त्री |[[गजेन्द्रबहादुर हमाल]] |[https://www.moics.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] |- | style="text-align:center;" |२० | [[वन तथा वातावरण मन्त्रालय (नेपाल)|वन तथा वातावरण]] मन्त्री |[[रामसहाय यादव]] |[https://www.mofe.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] |- | style="text-align:center;" |२१ | [[श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालय (नेपाल)|श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा]] मन्त्री |[[कृष्णकुमार श्रेष्ठ]] |[https://www.moless.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] |- | style="text-align:center;" |२२ | [[युवा तथा खेलकुद मन्त्रालय (नेपाल)|युवा तथा खेलकुद]] मन्त्री |[[महेश्वर जङ्ग गहतराज]] |[https://www.moys.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220118193145/https://moys.gov.np/ |date=2022-01-18 }} |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} {{Asia topic|suffix=&#160;सरकार|title=एसियाका सरकारहरू}} [[श्रेणी:नेपाल सरकार]] j3o6lwwhhptuznq80qrb37a6kvrg12o 1352010 1352009 2026-04-22T01:22:08Z ~2026-24545-14 78236 मन्त्री 1352010 wikitext text/x-wiki {{Infobox government agency | agency_name = नेपाल सरकार | type = | nativename = | nativename_a = | nativename_r = | logo = | logo_width = | logo_caption = | seal = | seal_width = 120 | seal_caption = नेपालको प्रतीक चिह्न | picture = Flag of Nepal.svg | picture_width = 120 | picture_caption = नेपालको झण्डा | formed = <!-- {{Start date|YYYY|MM|DD}} OR {{Start date and age|YYYY|MM|DD}} --> | preceding1 = | preceding2 = <!-- (etc.) --> | dissolved = | superseding = | jurisdiction = [[नेपाल|सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपाल]] | headquarters = [[सिंहदरबार]], [[काठमाडौँ]] | coordinates = <!--{{coord|LATITUDE|LONGITUDE|type:landmark_region:US|display=inline,title}}--> | motto = | employees = | budget = | minister1_name = [[बालेन शाह]] | minister1_pfo = [[नेपालको प्रधानमन्त्री]] | minister2_name = | minister2_pfo = <!-- (etc.) --> | deputyminister1_name = | deputyminister1_pfo = | deputyminister2_name = | deputyminister2_pfo = <!-- (etc.) --> | chief1_name = [[शङ्करदास बैरागी|शंकरदास बैरागी]] | chief1_position = [[नेपालको मुख्य सचिव|नेपालको मुख्यसचिव]] | chief2_name = | chief2_position = <!-- (etc.) --> | chief3_name = | chief3_position = | chief4_name = | chief4_position = | chief5_name = | chief5_position = | chief6_name = | agency_type = | chief6_position = | chief7_name = | chief7_position = | chief8_name = | chief8_position = | chief9_name = | chief9_position = | parent_department = | parent_agency = | child1_agency = | child2_agency = <!-- (etc.) --> | keydocument1 = <!-- (etc.) --> | website = {{URL|nepal.gov.np|नेपाल.गव.एनपी}} | footnotes = | map = | map_width = | map_caption = }} {{Politics of Nepal}} '''नेपाल सरकार''' [[नेपाल]]को कार्यकारी निकाय र केन्द्रीय सरकार हो। सन् २००६ मा [[नेपाल अधिराज्य|नेपाली राजतन्त्र]]को उन्मूलन हुनु अघि (सन् २००८ मा नेपालमा गणतन्त्रको स्थापना भएको थियो) नेपाल सरकारलाई आधिकारिक रूपमा '''श्री ५ को सरकार'''(''His Majesty's Goverment'') भनेर चिनिन्थ्यो। वर्तमान व्यवस्था अनुसार नेपाल सरकारको [[राष्ट्रप्रमुख]]को जिम्मेवारी [[नेपालको राष्ट्रपति|राष्ट्रपति]]को हुन्छ भने कार्यकारी प्रमुखको पदमा प्रधानमन्त्री आसिन रहन्छन्। राष्ट्रपतिको भूमिका धेरै हदसम्म औपचारिक हुन्छ किनभने सरकारको कामकाज पूर्णतया [[नेपालको सङ्घीय संसद|संसद]]द्वारा नियुक्त प्रधानमन्त्रीद्वारा व्यवस्थित हुन्छ। संवैधानिक निकायका प्रमुखहरूको नियुक्ति संवैधानिक परिषद्को सिफारिसमा राष्ट्रपतिले गर्ने गर्छन् भने नेपालको प्रधानमन्त्रीको सिफारिसमा [[नेपालको महान्यायाधिवक्ता|महान्यायाधिवक्ता]]को नियुक्ति राष्ट्रपतिले गर्ने व्यवस्था रहेको छ। == इतिहास == === पुरानो भारदारी सरकार === [[नेपाल अधिराज्य|नेपाल अधिराज्यमा]] सरकारको '''भारदार''' भनेर चिनिने पूर्व [[गोरखा राज्य|गोरखा पहाडी राज्य]]को सल्लाहकार राज्य अङ्गबाट सञ्चालित थियो।{{Sfn|Pradhan|2012|p=8}} यी भरदारहरू उच्च जाति र राजनीतिक रूपमा प्रभावशाली परिवारबाट आएका थिए। भरदारहरूले राज्यको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कार्यहरूका लागि पार्षद्, मन्त्री र कूटनीतिज्ञहरूको रूपमा राज्यमा सल्लाहकार निकायको गठन गरेका थिए।{{Sfn|Pradhan|2012|p=8}} त्यहाँ कुनै पनि सफल गठबन्धन सरकार थिएन किनकि अदालती राजनीति ठूला गुट प्रतिद्वन्द्वी, लगातारको षड्यन्त्र र कानुनी निष्कासनको सट्टा हत्याका माध्यमबाट प्रतिद्वन्द्वी भरदार परिवारलाई बहिष्कारबाट प्रेरित गरिएको थियो।{{Sfn|Pradhan|2012|p=8}} अर्को कारण सन् १७७७ र सन् १८४७ को बीचमा शासन गर्ने राजा नाबालिग भएकाले अराजकीय शासनको स्थापना भएको थियो।{{Sfn|Pradhan|2012|p=9}} सरकारलाई शासकहरू, मुख्तियारहरू र बलियो आधारभूत समर्थनका साथ राजनीतिक गुटहरूको गठबन्धनद्वारा नियन्त्रित भएको भनिएको थियो।{{Sfn|Pradhan|2012|p=9}} १८औँ शताब्दीको अन्त्यमा, केन्द्रीय राजनीतिमा नियमित रूपमा दुई उल्लेखनीय राजनीतिक गुट, [[थापा वंश|थापा]] र [[पाँडे वंश|पाँडे]]हरूको प्रभुत्व थियो।{{Sfn|Pradhan|2012|p=9}} इतिहासकार तथा समकालीन लेखक [[फ्रान्सिस ह्यामिल्टन]]का अनुसार नेपाल सरकार निम्नलिखित मुख्य पदहरू समावेश गरेको थियो जसमा * १ [[चौतारिया]] * ४ [[काजी]] * ४ सरदार * २ सुबेदार * १ खजाञ्ची * १ कपरदार{{Sfn|Pradhan|2012|p=8}} लेखक रेग्मीका अनुसार नेपाल सरकारमा निम्नलिखित मुख्य पदहरू समावेश रहेको थियो जसमा * ४ चौतारिया * ४ [[काजी]] * ४ सरदार{{Sfn|Pradhan|2012|p=8}} पछि, सन् १७९९ मा राजा [[रणबहादुर शाह]]ले नाबालक छोरालाई सिंहासन त्याग गरेपछि सङ्ख्या फरक फरक थियो।{{Sfn|Pradhan|2012|p=8}} राजा रणबहादुर शाहको ताम्र शिलालेख अनुसार ९५ भरदारहरू थिए।{{Sfn|Pradhan|2012|p=8}} सन् १७९४ मा, राजा [[रणबहादुर शाह]]को उमेर पुगेपछि उनले सबैभन्दा पहिले सरकारको पुनर्गठन गरि आफ्नो काका, नेपालका राजकुमार [[बहादुर शाह]]लाई सरकारको कुनै पनि मुख्य पदमा आधिकारिक भूमिका दिएनन्।{{Sfn|Acharya|2012|p=14}}{{Sfn|Pradhan|2012|p=12}} रण बहादुरले नियुक्त गरेका चार काजीहरू मध्ये त्यस बखतका सबैभन्दा प्रभावशाली रहेका [[दामोदर पाँडे|दामोदर पाण्डे]]लाई [[मूलकाजी]] पदमा नियुक्त नगरेर [[कीर्तिमानसिंह बस्न्यात|कीर्तिमान सिंह बस्न्यात]]लाई मूलकाजीको पद दिएका थिए।{{Sfn|Pradhan|2012|p=12}} कीर्तिमान [[अभिमानसिंह बस्न्यात|अभिमान सिंह बस्न्यात]]को उत्तराधिकारीको रूपमा मूलकाजीको पदभार सम्हालेका थिए{{Sfn|Karmacharya|2005|p=56}} राजकुमार बहादुर शाहलाई तत्कालीन राजा रणबहादुर शाहको उत्तराधिकारी [[क्षेत्री]] रानी [[महारानी सुवर्णप्रभा देवी|सुवर्ण प्रभा देवी]]को सन्तान राजकुमार रणोद्योत शाहलाई मूल चौतारिया बनाएका थिए।{{Sfn|Pradhan|2012|p=12}} सन् १७९४ मा मूलचौतारिया राजकुमार बहादुर शाहको पतनपछि राष्ट्रको प्रशासनिक र कार्यकारी अधिकार काजीहरूसँग आएको थियो। कीर्तिमान सिंहको सन् १८०१ सेप्टेम्बर २८ मा गोप्य रूपमा [[महारानी राज राजेश्वरी|राज राजेश्वरी देवी]]को{{Sfn|Acharya|2012|p=34}} समर्थकहरूद्वारा हत्या गरिएपछि उनको भाइ [[बख्तावरसिंह बस्न्यात|बख्तावर सिंह बस्न्यात]]लाई मूलकाजीको पद दिइएको थियो।{{Sfn|Acharya|2012|p=35}} केही समयपछि [[दामोदर पाँडे|दामोदर पाण्डेलाई]] रानी राजराजेश्वरीले मूलकाजीको रूपमा नियुक्त गरेकी थिइन्।{{Sfn|Pradhan|2012|p=14}} निर्वासित रहेका राजा [[रणबहादुर शाह]] सन् १८०४ मा स्वदेश फर्कने तयारी गरेपछि, उनले तत्कालीन मूलकाजी [[दामोदर पाँडे|दामोदर पाण्डे]] लगायत धेरै सरकारी अधिकारीहरूलाई गिरफ्तार गरे र वर्तमान सरकारलाई बर्खास्त गरेका थिए। उनले '''[[मुख्तियार]]''' (मुख्य अधिकारी) को पद ग्रहण गरेर नेपालको प्रशासन चलाएका थिए।{{Sfn|Acharya|2012|p=54}}{{Sfn|Nepal|2007|p=57}}{{Sfn|Pradhan|2012|p=15}} पक्षधर अधिकारीहरूको समूह बनाई नयाँ सरकार गठन गरिएको थियो। [[भीमसेन थापा]]लाई दोस्रो काजी बनाइयो; [[रणजीत पाँडे|रणजित पाण्डे]], जो भीमसेनका भाइका ससुरा थिए, मूलकाजी बनेका थिए; रणबहादुरका सौतेनी भाइ [[शेरबहादुर शाह]]लाई मूल चौतारिया बनाइएको थियो; जबकि [[रङ्गनाथ पौडेल]]लाई राजगुरु (शाही आध्यात्मिक गुरु) बनाएको थियो।{{Sfn|Nepal|2007|p=58}}{{Sfn|Acharya|2012|p=55}} सन् १८०६ अप्रिलमा, मूलचौतारिया शेरबहादुर शाह र मुख्तियार रण बहादुर शाहबीच खिचलो उत्पन्न भएपछि सन् १८०६ अप्रिल २५ को रातमा त्रिभुवन खवासको घरमा बैठक हुँदै गर्दा{{Sfn|Acharya|2012}}{{Sfn|Nepal|2007|p=62}} लगभग बेलुका १० बजे हताश भएर शेरबहादुरले तरवार निकालेर रणबहादुर शाहलाई नजिकैका दरबारी तथा भीमसेनका सहयोगीहरू [[बम शाह]] र [[बालनरसिंह कुँवर|बलनरसिंह कुँवर]]ले काट्नुअघि मारेका थिए।{{Sfn|Acharya|2012|p=67}}{{Sfn|Nepal|2007}} रणबहादुर शाहको हत्याले [[भण्डारखाल पर्व|भण्डारखाल]] (काठमाडौँ दरबारको पूर्वमा रहेको शाही बगैँचा) र विष्णुमती नदीको किनारमा ठूलो नरसंहार सुरु भएको थियो।{{Sfn|Acharya|2012}}{{Sfn|Nepal|2007}} अराजकता फाइदा उठाउँदै काजी भीमसेनले ५५ वरिष्ठ अधिकारीहरूलाई आफ्नो फाइदाको लागि मारेका थिए।{{Sfn|Pradhan|2012|p=16}} त्यसपछि भीमसेनलाई नेपालको मुख्तियार घोषित गरियो र नाबालिग राजा [[गीर्वाणयुद्ध विक्रम शाह]]को शाही जनादेशबाट नयाँ सरकारको नेतृत्व गरेका थिए।{{Sfn|Acharya|2012|p=71}} == राष्ट्रप्रमुख == {{Main|नेपालका राष्ट्रपति|नेपालका उपराष्ट्रपति}} * [[नेपालको राष्ट्रपति|राष्ट्रपति]] : [[रामचन्द्र पौडेल]] * [[नेपालको उपराष्ट्रपति|उपराष्ट्रपति]] : [[राम सहाय यादव]] == कार्यकारी == {{main|नेपालको मन्त्रिपरिषद्}} * [[नेपालको प्रधानमन्त्री|प्रधानमन्त्री]] : बालेन्द्र शाह * [[नेपालको मुख्य सचिव|मुख्य सचिव]] : शंकरदास बैरागी == विधायिका == {{main|नेपालको सङ्घीय संसद}} * [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभाका सभामुख]] : [[अग्नीप्रसाद सापकोटा|अग्निप्रसाद सापकोटा]] * [[राष्ट्रिय सभा (नेपाल)|राष्ट्रिय सभा]] अध्यक्ष : गणेशप्रसाद तिमिल्सिना <ref>{{Cite web|url=http://kathmandupost.ekantipur.com/news/2018-03-14/timilsina-officially-elected-as-na-chairperson.html|title=Timilsina officially elected as NA chairperson|accessdate=9 September 2018}}</ref> == न्यायपालिका == * [[नेपालको सर्वोच्च अदालत|सर्वोच्च अदालत]]को [[नेपालको प्रधानन्यायाधीश|प्रधानन्यायाधीश]] : [[चोलेन्द्रशमशेर ज.ब.रा.]] == नेपालका सरकारी निकायहरू == === मन्त्रालयहरू === {| class="wikitable sortable" |- ! क्र.स. ! पद ! मन्त्रीहरू ! वेबसाइट |- | colspan="8" bgcolor="darkgrey" |'''मन्त्रीहरू''' |- | style="text-align:center;" |१ | '''[[नेपालको प्रधानमन्त्री]]''' |[[बालेन शाह]] |[https://www.opmcm.gov.np/en/ आधिकारिक वेबसाइट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221226140929/https://www.opmcm.gov.np/en/ |date=2022-12-26 }} |- | style="text-align:center;" |२ | [[गृह मन्त्रालय (नेपाल)|गृह]] मन्त्री | [[सुधन गुरुङ]] |[https://www.moha.gov.np/en/ आधिकारिक वेबसाइट] |- | style="text-align:center;" |३ | [[सञ्चार तथा सूचना प्रविधि मन्त्रालय (नेपाल)|सञ्चार तथा सूचना प्रविधि]] मन्त्री |[[ज्ञानेन्द्रबहादुर कार्की]] |[https://www.mocit.gov.np/en/ आधिकारिक वेबसाइट]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- | style="text-align:center;" |४ | [[ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइ मन्त्रालय (नेपाल)|ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइ]] मन्त्री |[[पम्फा भुसाल]] |[https://www.moewri.gov.np/en/ आधिकारिक वेबसाइट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200511121835/http://www.moewri.gov.np/en/ |date=2020-05-11 }} |- | style="text-align:center;" |५ | [[सङ्घीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालय (नेपाल)|सङ्‍घीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन]] मन्त्री |[[राजेन्द्रप्रसाद श्रेष्ठ]] |[https://www.mofaga.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] |- | style="text-align:center;" |६ | [[स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालय (नेपाल)|स्वास्थ्य तथा जनसङ्‍ख्या]] मन्त्री |[[विरोध खतिवडा]] |[https://mohp.gov.np/eng/index.php आधिकारिक वेबसाइट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211009035747/https://mohp.gov.np/eng/index.php |date=2021-10-09 }} |- | style="text-align:center;" |७ | [[अर्थ मन्त्रालय (नेपाल)|अर्थ]] मन्त्री |[[स्वर्णिम वाग्ले]] |[https://www.mof.gov.np/en/ आधिकारिक वेबसाइट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210620074907/https://www.mof.gov.np/en/ |date=2021-06-20 }} |- | style="text-align:center;" |८ | [[रक्षा मन्त्रालय (नेपाल)|रक्षा]] मन्त्री |बालेन शाह |[https://www.mod.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] |- | style="text-align:center;" |९ | [[खानेपानी मन्त्रालय (नेपाल)|खानेपानी तथा सरसफाई]] मन्त्री |[[उमाकान्त चौधरी]] |[https://www.mows.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230117092330/https://mows.gov.np/ |date=2023-01-17 }} |- | style="text-align:center;" |१० | [[परराष्ट्र मन्त्रालय (नेपाल)|परराष्ट्र]] मन्त्री |[[नारायण खड्का]] |[https://www.mofa.gov.np/en/ आधिकारिक वेबसाइट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250105235540/https://www.mofa.gov.np/en/ |date=2025-01-05 }} |- | style="text-align:center;" |११ | [[भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रालय|भौतिक योजना तथा निर्माण]] मन्त्री |[[रेणु यादव]] |[https://www.mopid.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- | style="text-align:center;" |१२ | [[संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालय (नेपाल)|संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन]] मन्त्री |[[प्रेमबहादुर आले|प्रेम आले]] |[https://www.tourism.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] |- | style="text-align:center;" |१३ | [[कानुन, न्याय तथा संसदीय मामिला मन्त्रालय (नेपाल)|कानुन, न्याय तथा संसदीय मामिला]] मन्त्री | [[दिलेन्द्रप्रसाद बडू|दिलेन्द्र प्रसाद बडू]] |[https://www.moljpa.gov.np/en/ आधिकारिक वेबसाइट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240718014027/https://www.moljpa.gov.np/en/ |date=2024-07-18 }} |- | style="text-align:center;" |१४ | [[शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालय (नेपाल)|शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि]] मन्त्री |[[सस्मित पोखरेल]] |[https://www.moe.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230117092331/https://www.moe.gov.np/ |date=2023-01-17 }} |- | style="text-align:center;" |१५ | [[कृषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्रालय (नेपाल)|कृषि तथा पशुपंक्षी विकास]] मन्त्री |[[महेन्द्र यादव]] |[https://www.moald.gov.np// आधिकारिक वेबसाइट] |- | style="text-align:center;" |१६ | [[महिला, बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिक मन्त्रालय (नेपाल)|महिला, बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिक]] मन्त्री |[[सीता बादी]] |[https://www.mowcsc.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240715103139/https://mowcsc.gov.np/ |date=2024-07-15 }} |- | style="text-align:center;" |१७ | [[भूमि व्यवस्था, सहकारी तथा गरिबी निवारण मन्त्रालय (नेपाल)|भूमि व्यवस्था, सहकारी तथा गरिबी निवारण]] मन्त्री |[[शशि श्रेष्ठ]] |[https://www.molcpa.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] |- | style="text-align:center;" |१८ | [[सहरी विकास मन्त्रालय (नेपाल)|सहरी विकास]] मन्त्री |[[रामकुमारी झाँक्री]] |[https://www.moud.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] |- | style="text-align:center;" |२९ | [[उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालय (नेपाल)|उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति]] मन्त्री |[[गजेन्द्रबहादुर हमाल]] |[https://www.moics.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] |- | style="text-align:center;" |२० | [[वन तथा वातावरण मन्त्रालय (नेपाल)|वन तथा वातावरण]] मन्त्री |[[रामसहाय यादव]] |[https://www.mofe.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] |- | style="text-align:center;" |२१ | [[श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालय (नेपाल)|श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा]] मन्त्री |[[कृष्णकुमार श्रेष्ठ]] |[https://www.moless.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] |- | style="text-align:center;" |२२ | [[युवा तथा खेलकुद मन्त्रालय (नेपाल)|युवा तथा खेलकुद]] मन्त्री |[[सस्मित पोखरेल]] |[https://www.moys.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220118193145/https://moys.gov.np/ |date=2022-01-18 }} |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} {{Asia topic|suffix=&#160;सरकार|title=एसियाका सरकारहरू}} [[श्रेणी:नेपाल सरकार]] ix81pn0p3xncwm4iux66w58f6wkb04i 1352014 1352010 2026-04-22T01:41:53Z ~2026-24545-14 78236 मन्त्रिरिषद्को नाम 1352014 wikitext text/x-wiki {{Infobox government agency | agency_name = नेपाल सरकार | type = | nativename = | nativename_a = | nativename_r = | logo = | logo_width = | logo_caption = | seal = | seal_width = 120 | seal_caption = नेपालको प्रतीक चिह्न | picture = Flag of Nepal.svg | picture_width = 120 | picture_caption = नेपालको झण्डा | formed = <!-- {{Start date|YYYY|MM|DD}} OR {{Start date and age|YYYY|MM|DD}} --> | preceding1 = | preceding2 = <!-- (etc.) --> | dissolved = | superseding = | jurisdiction = [[नेपाल|सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपाल]] | headquarters = [[सिंहदरबार]], [[काठमाडौँ]] | coordinates = <!--{{coord|LATITUDE|LONGITUDE|type:landmark_region:US|display=inline,title}}--> | motto = | employees = | budget = | minister1_name = [[बालेन शाह]] | minister1_pfo = [[नेपालको प्रधानमन्त्री]] | minister2_name = | minister2_pfo = <!-- (etc.) --> | deputyminister1_name = | deputyminister1_pfo = | deputyminister2_name = | deputyminister2_pfo = <!-- (etc.) --> | chief1_name = [[शङ्करदास बैरागी|शंकरदास बैरागी]] | chief1_position = [[नेपालको मुख्य सचिव|नेपालको मुख्यसचिव]] | chief2_name = | chief2_position = <!-- (etc.) --> | chief3_name = | chief3_position = | chief4_name = | chief4_position = | chief5_name = | chief5_position = | chief6_name = | agency_type = | chief6_position = | chief7_name = | chief7_position = | chief8_name = | chief8_position = | chief9_name = | chief9_position = | parent_department = | parent_agency = | child1_agency = | child2_agency = <!-- (etc.) --> | keydocument1 = <!-- (etc.) --> | website = {{URL|nepal.gov.np|नेपाल.गव.एनपी}} | footnotes = | map = | map_width = | map_caption = }} {{Politics of Nepal}} '''नेपाल सरकार''' [[नेपाल]]को कार्यकारी निकाय र केन्द्रीय सरकार हो। सन् २००६ मा [[नेपाल अधिराज्य|नेपाली राजतन्त्र]]को उन्मूलन हुनु अघि (सन् २००८ मा नेपालमा गणतन्त्रको स्थापना भएको थियो) नेपाल सरकारलाई आधिकारिक रूपमा '''श्री ५ को सरकार'''(''His Majesty's Goverment'') भनेर चिनिन्थ्यो। वर्तमान व्यवस्था अनुसार नेपाल सरकारको [[राष्ट्रप्रमुख]]को जिम्मेवारी [[नेपालको राष्ट्रपति|राष्ट्रपति]]को हुन्छ भने कार्यकारी प्रमुखको पदमा प्रधानमन्त्री आसिन रहन्छन्। राष्ट्रपतिको भूमिका धेरै हदसम्म औपचारिक हुन्छ किनभने सरकारको कामकाज पूर्णतया [[नेपालको सङ्घीय संसद|संसद]]द्वारा नियुक्त प्रधानमन्त्रीद्वारा व्यवस्थित हुन्छ। संवैधानिक निकायका प्रमुखहरूको नियुक्ति संवैधानिक परिषद्को सिफारिसमा राष्ट्रपतिले गर्ने गर्छन् भने नेपालको प्रधानमन्त्रीको सिफारिसमा [[नेपालको महान्यायाधिवक्ता|महान्यायाधिवक्ता]]को नियुक्ति राष्ट्रपतिले गर्ने व्यवस्था रहेको छ। == इतिहास == === पुरानो भारदारी सरकार === [[नेपाल अधिराज्य|नेपाल अधिराज्यमा]] सरकारको '''भारदार''' भनेर चिनिने पूर्व [[गोरखा राज्य|गोरखा पहाडी राज्य]]को सल्लाहकार राज्य अङ्गबाट सञ्चालित थियो।{{Sfn|Pradhan|2012|p=8}} यी भरदारहरू उच्च जाति र राजनीतिक रूपमा प्रभावशाली परिवारबाट आएका थिए। भरदारहरूले राज्यको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कार्यहरूका लागि पार्षद्, मन्त्री र कूटनीतिज्ञहरूको रूपमा राज्यमा सल्लाहकार निकायको गठन गरेका थिए।{{Sfn|Pradhan|2012|p=8}} त्यहाँ कुनै पनि सफल गठबन्धन सरकार थिएन किनकि अदालती राजनीति ठूला गुट प्रतिद्वन्द्वी, लगातारको षड्यन्त्र र कानुनी निष्कासनको सट्टा हत्याका माध्यमबाट प्रतिद्वन्द्वी भरदार परिवारलाई बहिष्कारबाट प्रेरित गरिएको थियो।{{Sfn|Pradhan|2012|p=8}} अर्को कारण सन् १७७७ र सन् १८४७ को बीचमा शासन गर्ने राजा नाबालिग भएकाले अराजकीय शासनको स्थापना भएको थियो।{{Sfn|Pradhan|2012|p=9}} सरकारलाई शासकहरू, मुख्तियारहरू र बलियो आधारभूत समर्थनका साथ राजनीतिक गुटहरूको गठबन्धनद्वारा नियन्त्रित भएको भनिएको थियो।{{Sfn|Pradhan|2012|p=9}} १८औँ शताब्दीको अन्त्यमा, केन्द्रीय राजनीतिमा नियमित रूपमा दुई उल्लेखनीय राजनीतिक गुट, [[थापा वंश|थापा]] र [[पाँडे वंश|पाँडे]]हरूको प्रभुत्व थियो।{{Sfn|Pradhan|2012|p=9}} इतिहासकार तथा समकालीन लेखक [[फ्रान्सिस ह्यामिल्टन]]का अनुसार नेपाल सरकार निम्नलिखित मुख्य पदहरू समावेश गरेको थियो जसमा * १ [[चौतारिया]] * ४ [[काजी]] * ४ सरदार * २ सुबेदार * १ खजाञ्ची * १ कपरदार{{Sfn|Pradhan|2012|p=8}} लेखक रेग्मीका अनुसार नेपाल सरकारमा निम्नलिखित मुख्य पदहरू समावेश रहेको थियो जसमा * ४ चौतारिया * ४ [[काजी]] * ४ सरदार{{Sfn|Pradhan|2012|p=8}} पछि, सन् १७९९ मा राजा [[रणबहादुर शाह]]ले नाबालक छोरालाई सिंहासन त्याग गरेपछि सङ्ख्या फरक फरक थियो।{{Sfn|Pradhan|2012|p=8}} राजा रणबहादुर शाहको ताम्र शिलालेख अनुसार ९५ भरदारहरू थिए।{{Sfn|Pradhan|2012|p=8}} सन् १७९४ मा, राजा [[रणबहादुर शाह]]को उमेर पुगेपछि उनले सबैभन्दा पहिले सरकारको पुनर्गठन गरि आफ्नो काका, नेपालका राजकुमार [[बहादुर शाह]]लाई सरकारको कुनै पनि मुख्य पदमा आधिकारिक भूमिका दिएनन्।{{Sfn|Acharya|2012|p=14}}{{Sfn|Pradhan|2012|p=12}} रण बहादुरले नियुक्त गरेका चार काजीहरू मध्ये त्यस बखतका सबैभन्दा प्रभावशाली रहेका [[दामोदर पाँडे|दामोदर पाण्डे]]लाई [[मूलकाजी]] पदमा नियुक्त नगरेर [[कीर्तिमानसिंह बस्न्यात|कीर्तिमान सिंह बस्न्यात]]लाई मूलकाजीको पद दिएका थिए।{{Sfn|Pradhan|2012|p=12}} कीर्तिमान [[अभिमानसिंह बस्न्यात|अभिमान सिंह बस्न्यात]]को उत्तराधिकारीको रूपमा मूलकाजीको पदभार सम्हालेका थिए{{Sfn|Karmacharya|2005|p=56}} राजकुमार बहादुर शाहलाई तत्कालीन राजा रणबहादुर शाहको उत्तराधिकारी [[क्षेत्री]] रानी [[महारानी सुवर्णप्रभा देवी|सुवर्ण प्रभा देवी]]को सन्तान राजकुमार रणोद्योत शाहलाई मूल चौतारिया बनाएका थिए।{{Sfn|Pradhan|2012|p=12}} सन् १७९४ मा मूलचौतारिया राजकुमार बहादुर शाहको पतनपछि राष्ट्रको प्रशासनिक र कार्यकारी अधिकार काजीहरूसँग आएको थियो। कीर्तिमान सिंहको सन् १८०१ सेप्टेम्बर २८ मा गोप्य रूपमा [[महारानी राज राजेश्वरी|राज राजेश्वरी देवी]]को{{Sfn|Acharya|2012|p=34}} समर्थकहरूद्वारा हत्या गरिएपछि उनको भाइ [[बख्तावरसिंह बस्न्यात|बख्तावर सिंह बस्न्यात]]लाई मूलकाजीको पद दिइएको थियो।{{Sfn|Acharya|2012|p=35}} केही समयपछि [[दामोदर पाँडे|दामोदर पाण्डेलाई]] रानी राजराजेश्वरीले मूलकाजीको रूपमा नियुक्त गरेकी थिइन्।{{Sfn|Pradhan|2012|p=14}} निर्वासित रहेका राजा [[रणबहादुर शाह]] सन् १८०४ मा स्वदेश फर्कने तयारी गरेपछि, उनले तत्कालीन मूलकाजी [[दामोदर पाँडे|दामोदर पाण्डे]] लगायत धेरै सरकारी अधिकारीहरूलाई गिरफ्तार गरे र वर्तमान सरकारलाई बर्खास्त गरेका थिए। उनले '''[[मुख्तियार]]''' (मुख्य अधिकारी) को पद ग्रहण गरेर नेपालको प्रशासन चलाएका थिए।{{Sfn|Acharya|2012|p=54}}{{Sfn|Nepal|2007|p=57}}{{Sfn|Pradhan|2012|p=15}} पक्षधर अधिकारीहरूको समूह बनाई नयाँ सरकार गठन गरिएको थियो। [[भीमसेन थापा]]लाई दोस्रो काजी बनाइयो; [[रणजीत पाँडे|रणजित पाण्डे]], जो भीमसेनका भाइका ससुरा थिए, मूलकाजी बनेका थिए; रणबहादुरका सौतेनी भाइ [[शेरबहादुर शाह]]लाई मूल चौतारिया बनाइएको थियो; जबकि [[रङ्गनाथ पौडेल]]लाई राजगुरु (शाही आध्यात्मिक गुरु) बनाएको थियो।{{Sfn|Nepal|2007|p=58}}{{Sfn|Acharya|2012|p=55}} सन् १८०६ अप्रिलमा, मूलचौतारिया शेरबहादुर शाह र मुख्तियार रण बहादुर शाहबीच खिचलो उत्पन्न भएपछि सन् १८०६ अप्रिल २५ को रातमा त्रिभुवन खवासको घरमा बैठक हुँदै गर्दा{{Sfn|Acharya|2012}}{{Sfn|Nepal|2007|p=62}} लगभग बेलुका १० बजे हताश भएर शेरबहादुरले तरवार निकालेर रणबहादुर शाहलाई नजिकैका दरबारी तथा भीमसेनका सहयोगीहरू [[बम शाह]] र [[बालनरसिंह कुँवर|बलनरसिंह कुँवर]]ले काट्नुअघि मारेका थिए।{{Sfn|Acharya|2012|p=67}}{{Sfn|Nepal|2007}} रणबहादुर शाहको हत्याले [[भण्डारखाल पर्व|भण्डारखाल]] (काठमाडौँ दरबारको पूर्वमा रहेको शाही बगैँचा) र विष्णुमती नदीको किनारमा ठूलो नरसंहार सुरु भएको थियो।{{Sfn|Acharya|2012}}{{Sfn|Nepal|2007}} अराजकता फाइदा उठाउँदै काजी भीमसेनले ५५ वरिष्ठ अधिकारीहरूलाई आफ्नो फाइदाको लागि मारेका थिए।{{Sfn|Pradhan|2012|p=16}} त्यसपछि भीमसेनलाई नेपालको मुख्तियार घोषित गरियो र नाबालिग राजा [[गीर्वाणयुद्ध विक्रम शाह]]को शाही जनादेशबाट नयाँ सरकारको नेतृत्व गरेका थिए।{{Sfn|Acharya|2012|p=71}} == राष्ट्रप्रमुख == {{Main|नेपालका राष्ट्रपति|नेपालका उपराष्ट्रपति}} * [[नेपालको राष्ट्रपति|राष्ट्रपति]] : [[रामचन्द्र पौडेल]] * [[नेपालको उपराष्ट्रपति|उपराष्ट्रपति]] : [[राम सहाय यादव]] == कार्यकारी == {{main|नेपालको मन्त्रिपरिषद्}} * [[नेपालको प्रधानमन्त्री|प्रधानमन्त्री]] : बालेन्द्र शाह * [[नेपालको मुख्य सचिव|मुख्य सचिव]] : शंकरदास बैरागी == विधायिका == {{main|नेपालको सङ्घीय संसद}} * [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभाका सभामुख]] : [[अग्नीप्रसाद सापकोटा|अग्निप्रसाद सापकोटा]] * [[राष्ट्रिय सभा (नेपाल)|राष्ट्रिय सभा]] अध्यक्ष : गणेशप्रसाद तिमिल्सिना <ref>{{Cite web|url=http://kathmandupost.ekantipur.com/news/2018-03-14/timilsina-officially-elected-as-na-chairperson.html|title=Timilsina officially elected as NA chairperson|accessdate=9 September 2018}}</ref> == न्यायपालिका == * [[नेपालको सर्वोच्च अदालत|सर्वोच्च अदालत]]को [[नेपालको प्रधानन्यायाधीश|प्रधानन्यायाधीश]] : [[चोलेन्द्रशमशेर ज.ब.रा.]] == नेपालका सरकारी निकायहरू == === मन्त्रालयहरू === {| class="wikitable sortable" |- ! क्र.स. ! पद ! मन्त्रीहरू ! वेबसाइट |- | colspan="8" bgcolor="darkgrey" |'''मन्त्रीहरू''' |- | style="text-align:center;" |१ | '''[[नेपालको प्रधानमन्त्री]]''' |[[बालेन शाह]] |[https://www.opmcm.gov.np/en/ आधिकारिक वेबसाइट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221226140929/https://www.opmcm.gov.np/en/ |date=2022-12-26 }} |- | style="text-align:center;" |२ | [[गृह मन्त्रालय (नेपाल)|गृह]] मन्त्री | [[सुधन गुरुङ]] |[https://www.moha.gov.np/en/ आधिकारिक वेबसाइट] |- | style="text-align:center;" |३ | [[सञ्चार तथा सूचना प्रविधि मन्त्रालय (नेपाल)|सञ्चार तथा सूचना प्रविधि]] मन्त्री |[[विक्रम तिमिल्सिना]] |[https://www.mocit.gov.np/en/ आधिकारिक वेबसाइट]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- | style="text-align:center;" |४ | [[ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइ मन्त्रालय (नेपाल)|ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइ]] मन्त्री |[[विराजभक्त श्रेष्ठ]] |[https://www.moewri.gov.np/en/ आधिकारिक वेबसाइट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200511121835/http://www.moewri.gov.np/en/ |date=2020-05-11 }} |- | style="text-align:center;" |५ | [[सङ्घीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालय (नेपाल)|सङ्‍घीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन]] मन्त्री |[[प्रतिभा रावल]] |[https://www.mofaga.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] |- | style="text-align:center;" |६ | [[स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालय (नेपाल)|स्वास्थ्य तथा जनसङ्‍ख्या]] मन्त्री |[[निशा मेहता]] |[https://mohp.gov.np/eng/index.php आधिकारिक वेबसाइट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211009035747/https://mohp.gov.np/eng/index.php |date=2021-10-09 }} |- | style="text-align:center;" |७ | [[अर्थ मन्त्रालय (नेपाल)|अर्थ]] मन्त्री |[[स्वर्णिम वाग्ले]] |[https://www.mof.gov.np/en/ आधिकारिक वेबसाइट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210620074907/https://www.mof.gov.np/en/ |date=2021-06-20 }} |- | style="text-align:center;" |८ | [[रक्षा मन्त्रालय (नेपाल)|रक्षा]] मन्त्री |बालेन्द्र शाह |[https://www.mod.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] |- | style="text-align:center;" |९ | [[खानेपानी मन्त्रालय (नेपाल)|खानेपानी तथा सरसफाई]] मन्त्री |[[निशा मेहता]] |[https://www.mows.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230117092330/https://mows.gov.np/ |date=2023-01-17 }} |- | style="text-align:center;" |१० | [[परराष्ट्र मन्त्रालय (नेपाल)|परराष्ट्र]] मन्त्री |[[शिशिर खनाल]] |[https://www.mofa.gov.np/en/ आधिकारिक वेबसाइट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250105235540/https://www.mofa.gov.np/en/ |date=2025-01-05 }} |- | style="text-align:center;" |११ | [[भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रालय|भौतिक योजना तथा निर्माण]] मन्त्री |[[सुनिल लम्साल]] |[https://www.mopid.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- | style="text-align:center;" |१२ | [[संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालय (नेपाल)|संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन]] मन्त्री |[[खडकराज पौडेल]] |[https://www.tourism.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] |- | style="text-align:center;" |१३ | [[कानुन, न्याय तथा संसदीय मामिला मन्त्रालय (नेपाल)|कानुन, न्याय तथा संसदीय मामिला]] मन्त्री | [[सोविता गौतम]] |[https://www.moljpa.gov.np/en/ आधिकारिक वेबसाइट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240718014027/https://www.moljpa.gov.np/en/ |date=2024-07-18 }} |- | style="text-align:center;" |१४ | [[शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालय (नेपाल)|शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि]] मन्त्री |[[सस्मित पोखरेल]] |[https://www.moe.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230117092331/https://www.moe.gov.np/ |date=2023-01-17 }} |- | style="text-align:center;" |१५ | [[कृषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्रालय (नेपाल)|कृषि तथा पशुपंक्षी विकास]] मन्त्री |[[गीता चौधरी]] |[https://www.moald.gov.np// आधिकारिक वेबसाइट] |- | style="text-align:center;" |१६ | [[महिला, बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिक मन्त्रालय (नेपाल)|महिला, बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिक]] मन्त्री |[[सीता बादी]] |[https://www.mowcsc.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240715103139/https://mowcsc.gov.np/ |date=2024-07-15 }} |- | style="text-align:center;" |१७ | [[भूमि व्यवस्था, सहकारी तथा गरिबी निवारण मन्त्रालय (नेपाल)|भूमि व्यवस्था, सहकारी तथा गरिबी निवारण]] मन्त्री |[[प्रतिभा रावल]] |[https://www.molcpa.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] |- | style="text-align:center;" |१८ | [[सहरी विकास मन्त्रालय (नेपाल)|सहरी विकास]] मन्त्री |[[सुनिल लम्साल]] |[https://www.moud.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] |- | style="text-align:center;" |२९ | [[उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालय (नेपाल)|उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति]] मन्त्री |[[गौरी कुमारी]] |[https://www.moics.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] |- | style="text-align:center;" |२० | [[वन तथा वातावरण मन्त्रालय (नेपाल)|वन तथा वातावरण]] मन्त्री |[[गीता चौधरी]] |[https://www.mofe.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] |- | style="text-align:center;" |२१ | [[श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालय (नेपाल)|श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा]] मन्त्री |[[रामजी यादव]] |[https://www.moless.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] |- | style="text-align:center;" |२२ | [[युवा तथा खेलकुद मन्त्रालय (नेपाल)|युवा तथा खेलकुद]] मन्त्री |[[सस्मित पोखरेल]] |[https://www.moys.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220118193145/https://moys.gov.np/ |date=2022-01-18 }} |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} {{Asia topic|suffix=&#160;सरकार|title=एसियाका सरकारहरू}} [[श्रेणी:नेपाल सरकार]] 2t1prqfew7esu9js0ul372f5zefyug1 0 12747 1352028 1168909 2026-04-22T02:44:16Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352028 wikitext text/x-wiki {{Infobox award |name = साझा पुरस्कार |image = 2051 sal ko Sajha Puraskar grahan gardai - 9 aswan 2054.jpg |caption = साझा पुरस्कार वि.सं.२०५१ [[दिनेश अधिकारी]]लाई }} '''साझा पुरस्कार''' [[साझा प्रकाशन]]द्वारा स्थापित पुरस्कार हो । [[साझा प्रकाशन]]द्वारा वर्षभरि प्रकाशित विभिन्न विधाका पुस्तकहरूमध्ये सर्वोत्कृष्ट कृतिलाई प्रदान गरिन्छ । यस पुरस्कारको स्थापना वि.सं. २०२६ सालमा भएको हो । <ref>[http://sajha.org.np/साझा-प्रकाशनको-कार्यक्षे/ साझा पुरस्कारको बारेमा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180901024525/http://sajha.org.np/%e0%a4%b8%e0%a4%be%e0%a4%9d%e0%a4%be-%e0%a4%aa%e0%a5%8d%e0%a4%b0%e0%a4%95%e0%a4%be%e0%a4%b6%e0%a4%a8%e0%a4%95%e0%a5%8b-%e0%a4%95%e0%a4%be%e0%a4%b0%e0%a5%8d%e0%a4%af%e0%a4%95%e0%a5%8d%e0%a4%b7%e0%a5%87/ |date=2018-09-01 }}</ref> यस पुरस्कारको राशि ५१ हजार छ । ==पुरस्कृत कृति, वर्ष र व्यक्ति== {| class="wikitable" border="1" |- !कृति !वर्ष (वि.सं.) !व्यक्ति |- |[[घुम्ने मेचमाथि अन्धो मान्छे]] |२०२६ |[[भूपि शेरचन|भूपी शेरचन]] |- |[[एक बाटो अनेक मोड]] |२०२७ |[[विजय मल्ल]] |- |[[सम र समका कृति]] |२०२८ |[[तारानाथ शर्मा]] |- |[[भीमसेनको अन्त्य]] |२०२९ |[[बालकृष्ण सम]] |- |[[मोहन कोइरालाका कविता]] |२०३० |[[मोहन कोइराला]] |- |[[वैरागी काइँलाका कविताहरू]] |२०३१ |[[वैरागी काइँला]] |- |[[आगत (उपन्यास)|आगत]] |२०३२ |[[भवानी भिक्षु]] |- |[[शाहकालीन कला र वास्तुकला]] |२०३३ |[[डा. जगदीशचन्द्र रेग्मी]] |- |[[प्रत्येक ठाउँ प्रत्येक मान्छे]] |२०३४ |[[पिटर जे. कार्थक]] |- |[[घामका पाइलाहरू]] |२०३५ |[[धनुषचन्द्र गौतम|ध.च. गोतामे]] |- |[[देवकोटा]] |२०३६ |[[चूडामणि रेग्मी|चुडामणि बन्धु]] |- |[[नेपाली उपन्यास र उपन्यासकार]] |२०३७ |[[कृष्णचन्द्रसिंह प्रधान]] |- |[[समान्तर]] |२०३८ |[[ईश्वरबल्लभ|ईश्वरवल्लभ]] |- |[[हाम्रो समाजः एक अध्ययन]] |२०३९ |[[जनकलाल शर्मा]] |- |[[माधवी]] |२०३९ |[[मदनमणि दीक्षित]] |- |[[ऋतु-निमन्त्रण|ऋतु निमन्त्रण]] |२०४० |[[मोहन कोइराला]] |- |[[सडकदेखि सडकसम्म]] |२०४१ |[[अशेष मल्ल]] |- |[[यहाँदेखि त्यहाँसम्म (उपन्यास)|यहाँदेखि त्यहाँसम्म]] |२०४२ |[[धनुषचन्द्र गौतम|ध.च. गोतामे]] |- |[[पूर्वकथा]] |२०४३ |[[राजेश्वर देवकोटा]] |- |[[सुवानन्ददासदेखि राजीवलोचनसम्म]] |२०४४ |[[गणेशबहादुर प्रसाईँ|गणेशबहादुर प्रसाईं]] |- |[[विशुदाइ]] |२०४५ |[[किशोर पहाडी]] |- |[[तिम्री स्वास्नी र म]] |२०४६ |[[मनु ब्राजाकी]] |- |[[पाइलाः आगतमा टेकेर]] |२०४७ |[[कृष्णचन्द्रसिंह प्रधान]] |- |[[आँसु त्यसै त्यसै छचल्किन्छ]] |२०४८ |[[दौलतविक्रम विष्ट]] |- |[[पृथ्वीराज चौहान]] |२०४९ |[[लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा|महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा]] |- |[[दिशाहीन आकाश]] |२०५० |[[गोपाल पराजुली (कवि)|गोपाल पराजुली]] |- |[[इन्द्रजात्रा]] |२०५१ |[[दिनेश अधिकारी]] |- |[[योजनगन्धा (उपन्यास)|योजनगन्धा]] |२०५२ |[[विनोदप्रसाद धिताल]] |- |[[नफुलेका फूलहरू]] |२०५३ |[[क्षेत्रप्रताप अधिकारी]] |- |[[हिमालपारि हिमालवारि]] |२०५४ |[[माधवप्रसाद घिमिरे (साहित्यकार)|माधवप्रसाद घिमिरे]] |- |[[मृत्यु-कविता]] |२०५५ |[[मेघराज शर्मा नेपाल|मञ्जुल]] |- |[[शब्दातीत शान्तनु (उपन्यास)|शब्दातीत शान्तनु]] |२०५६ |[[वानीरा गिरि|डा. बानिरा गिरी]] |- |[[राराको सौंराइ]] |२०५७ |[[पूर्णप्रकाश नेपाल 'यात्री']] |- |[[चारु चर्चा (निबन्ध)|चारु चर्चा]] |२०५८ |[[माधवप्रसाद घिमिरे (साहित्यकार)|माधवप्रसाद घिमिरे]] |- |[[तथाकथित (उपन्यास)|तथाकथित]] |२०५९ |[[ध्रुवचन्द्र गौतम (साहित्यकार)|ध्रुवचन्द्र गौतम]] |- |[[अन्धकार]] |२०६० |[[ध्रुव सापकोटा]] |- |छेउको वधशाला |२०६१ |विमल निभा |- |समानान्तर आकाश |२०६२ |[[पद्मावती सिंह]] |- |[[हरि अधिकारीका कविता]] <ref>[https://www.kantipurdaily.com/entertainment/2010/07/14/314590.html साझा पुरस्कार २०६३]</ref> |२०६३ |हरि अधिकारी |- |साहित्य र समाज <ref>[https://www.kantipurdaily.com/entertainment/2010/07/14/314590.html साझा पुरस्कार २०६४]</ref> |२०६४ |ऋषिराज बराल |- |[[प्रेतकल्प]] <ref>[https://www.kantipurdaily.com/entertainment/2010/07/14/314590.html साझा पुरस्कार २०६५]</ref> |२०६५ |[[नारायण ढकाल]] |- |संक्रमणको साहित्य र समकालीनता <ref>[https://www.kantipurdaily.com/entertainment/2010/07/14/314590.html साझा पुरस्कार २०६६]</ref> |२०६६ |पुरुषोत्तम सुवेदी |- |अश्वमेध यज्ञका घोडाहरू <ref>[http://www.majheri.com/node/7552?destination=node%2F7552&2f5e_name=e1 साझा पुरस्कार २०६७]</ref> |२०६७ |दुबसु क्षेत्री |- |मेरा जीवनका पाना <ref>[https://www.kantipurdaily.com/news/2013/01/05/360370.html साझा पुरस्कार २०६८]</ref> |२०६८ |गौरा प्रसाईं |- |[[त्रासमा ईश्वर]] |२०६९ |ठाकुर बेलबासे |- |× |२०७० | |- |× |२०७१ | |- |दोहाको सिधा उडान <ref>[https://www.swadeshnepal.com/2018/06/16976 साझा पुरस्कार २०७३] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211020131505/https://www.swadeshnepal.com/2018/06/16976/ |date=2021-10-20 }}</ref> |२०७३ |जय छाङ्‌छा |- |व्युत्पत्तिमूलक संस्कृत–नेपाली शब्दकोष |२०७८ |नीलमणि ढुङ्गाना |} ==बाहिरी लिङ्कहरू== * [http://www.sajha.org.np/scope.shtml साझा प्रकाशनको कार्यक्षेत्र] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130610015918/http://www.sajha.org.np/scope.shtml |date=2013-06-10 }} * [http://www.sajha.org.np/sajha_puraskar_book.shtml साझा पुरस्कार प्राप्त पुस्तकहरू] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160309035359/http://www.sajha.org.np/sajha_puraskar_book.shtml |date=2016-03-09 }} ==सन्दर्भ सामग्री== {{reflist}} [[श्रेणी:नेपाली साहित्य पुरस्कारहरू]] igo08j3iy7aotfsq63j81vpe2g8lqdq 0 14275 1352145 1317206 2026-04-22T08:39:04Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352145 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder |name= हिमालय शमशेर जङ्गबहादुर राणा |image= |office= [[नेपाल राष्ट्र बैंक|नेपाल राष्ट्र बैङ्क]]को पहिलो गभर्नर |term_start= २०१३ बैशाख १४ |term_end= २०१७ माघ २५ <ref>https://nrb.org.np/aboutus/intro.php=''NRB''</ref> |office2= अर्थ मन्त्रालयको पहिलो सचिव |term_start2= १३ मंसिर, २००८ |term_end2= २०१३ |predecessor= पद स्थापित |successor=[[लक्ष्मीनाथ गौतम]] |monarch=[[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|महेन्द्र वीर विक्रम शाह]] |signature= Himalaya Shamsher JBR signature.jpg |birth_date=बि.सं. १९८४ पुस २४ |death_date= बि.सं. २०७९ माघ २२<ref>{{Cite web|url=https://www.nrb.org.np/contents/uploads/2023/02/Condolence-POP-UP-new-768x554.png|title=हार्दिक श्रद्धाञ्जली|first=महा प्रसाद अधिकारी|date=२०७९ माघ २२|website=नेपाल राष्ट्र बैंक|publisher=नेपाल राष्ट्र बैंक|publication-place=काठमाडौं|accessdate=२०७९ माघ २३}}</ref> }} '''हिमालय शमशेर जङ्गबहादुर राणा''' नेपालका बैङ्कर तथा [[नेपाल राष्ट्र बैंक|नेपाल राष्ट्र बैङ्क]]का पहिलो गभर्नर हुन् । यिनी अप्रिल २६ , १९५६ देखि फेब्रुअरी ७, १९६१ सम्म [[नेपाल राष्ट्र बैंक|नेपाल राष्ट्र बैङ्क]]को गभर्नर थिए। उनले पछि [[हिमालयन बैङ्क लिमिटेड]] नामको ब्याङ्क खोलेका छन् जुन नेपालको क बर्गको बैङ्कमा गनिन्छ। == प्रारम्भिक जीवन == हिमालय शमशेर राणा प्रधान मन्त्री [[देव शमशेर जङ्गबहादुर राणा|श्री ३ देव शम्शेर]]को नाती थिए। सोही कारण उनले जन्मँदै कर्नेल उपाधि पाएको थिए। उनी पनि देशको प्रधानमन्त्री बन्ने [[राणा वंशको उत्तराधिकारी रोलक्रम|रोलक्रम]]मै थिए। ==पहिलो अर्थसचिव == १३ मंसिर, २००८ मा शमशेर अर्थसचिव नियुक्त भए। १३ मंसिर २००८ को गजेटअनुसार उनी सहित १५ जना सचिव नियुक्ति गरिएको थियो ।<ref>{{Cite news|url=https://ekantipur.com/opinion/2017/09/20/20170920072438.html|title=यसरी बस्यो निजामती सेवाको जग|last=मैनाली|first=उमेशप्रसाद|date=२०७४ आश्विन ४|work=कान्तिपुर}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230206120005/https://ekantipur.com/opinion/2017/09/20/20170920072438.html |date=2023-02-06 }}</ref> अर्थसचिव हिमालय शमशेर जबराले अर्थमन्त्रीले आफू लगायत तीनजना एमए पास गरेका युवालाई केही दिन काम लगाई राम्रो कामको आधारमा आफूलाई सचिवमा छानेको बताउनुभएको थियो।<ref>यसरी बस्यो निजामती सेवाको जग आश्विन ४, २०७४ उमेशप्रसाद मैनाली</ref> उनले वि.सं. २००७ सालपछि ५ वर्ष देशको पहिलो अर्थसचिव भई कार्यरत रहँदा अर्थमन्त्रालय र त्यस मन्त्रालय मातहतका नयाँ निकायहरु संस्थापन गर्न सकृय भूमिका निर्वाह गरे । ==नेपाल राष्ट्र बैँकको पहिलो गभर्नर== उनले त्यसपश्चात् [[नेपाल राष्ट्र बैंक|नेपाल राष्ट्र बैँक]]को पहिलो गभर्नरमा नियुक्त भई सो बैँक संस्थापन गर्ने अवसर पाए । यसबाहेक पनि केही नयाँ निकाय तथा संस्थानहरु संस्थापन गरे । तर, उनलाई नेपाल राष्ट्र बैँकका पूर्व गभर्नरकै रूपमा चिनियो । राष्ट्र बैँकले आर्थिक सल्लाहकारको कर्तव्य निर्वाह गर्दा नेपाल सरकारलाई सत् परामर्श दिनुपर्छ भन्ने मान्यता राख्दै यस संस्थाको छापमा ‘असतोमा सद् गमय’ भन्ने निर्देशक बचन राख्न उनले नै लगाएको हुन् । छापको डिजाइन [[बालकृष्ण सम]]की सुपुत्री कलाकार ज्वालाले गरेकी हुन् । उनको ४ वर्ष ८ महिनाको कार्यकालमा देशमा दूरगामी असर पार्ने केही कार्यक्रमहरू सम्पन्न गर्न सफल भयो । उहिलेदेखि भारतीय रुपैँयामा कारोबार गरिने नेपालको तराई क्षेत्रमा अप्रत्याशित सहजताका साथ नेपाली रुपैँयालाई चलनचल्तीमा स्थापित गर्न सफल भए । तराई प्रदेश नेपाल राज्यको अर्थतन्त्रको अभिन्न अङ्ग हो भन्ने तराईवासीहरूले अनुभव गर्न थाले । त्यसबेला नेपाल राष्ट्र बैङ्क स्थापना गर्नुको मुख्य उद्देश्य एउटा मुलुकमा एउटै मुद्रा चलनचल्तीमा हुनुपर्छ भन्ने थियो । २०१३ सालमा नेपालमा द्वध मुद्रा चलन थियो । काठमाडौँ उपत्यका र पहाडमा नेपाली रुपैयाँ चलनचल्तीमा हुने, झापादेखि कन्चपुरसम्मको तराई र भित्री मधेशमा भारतीय मुद्रा चलनमा थियो । सरकारले नै भारतीय रुपैयाँ चलनचल्तीमा ल्याएको हो । भारुमै मालपोत उठाउँथ्यो, भारुमै खर्च गरिन्थ्यो । नेपाल राष्ट्र बैङ्क स्थापना भएपछि [[बैङ्क अफ|बैङ्क अफ इग्ल्यिान्ड]]देखि सबै ठाउँमा खाता खोलियो । र, ब्रिटिसहरूले गोर्खालीहरूको पेन्सनका लागि जुट पाउन्ड साट्न राष्ट्र बैङ्कमा आउन थाले । विदेशी विनियममा पनि हामी आत्मनिर्भर भयौं । आफ्नो कमाइबाट नेपाल आफैले खर्च गर्न सक्ने भयो । राष्ट्र बैङ्क स्थापना भएको २०–२५ वर्षसम्म बैङ्कहरूको नियमन र अनुगमन गर्ने कामै भएन । नेपाली मुद्रा कसरी चलाउने भन्नेमै ५ वर्ष लाग्यो, त्यसपछि विदेशी विनियमको काम भयो । त्यसपछि नोट निस्काशनको प्रवन्ध गर्‍यौं । [[जुद्ध शमशेर जङ्गबहादुर राणा|जुद्ध शमशेर]]को पालामा नेपाली नोट निस्कासन भयो, त्यसबेला कागजको मुद्रा निस्कासन गर्दा सुरक्षा राख्नुपर्ने प्रावधान थिएन । राष्ट्र बैङ्क स्थापना भएपछि नोट निस्कासनको सुप्रबन्ध गरियो। त्यसको अर्थ नोट निस्कासन गर्न सरकारले सीमा तोक्थ्यो । त्यसको ५० प्रतिशत सुन, चाँदी राख्नुपर्ने ऐन नियम बनाए । नोट निस्कासन गरिसकेपछि नोट च्यात्यो, महिल्यो भने त्यसलाई साट्ने प्रणाली थिएन । त्यसको व्यवस्था पनि गरे । === अपदस्थ === जब [[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|महेन्द्र महाराजधिराज]]ले संसद विघटन गरेर सत्ता लिए । बहुदलीय व्यवस्थामा विश्वास गर्नेहरु सबैलाई राजा महेन्द्रले अपदस्थ गरे । त्यो अपदस्थमा उनी पनि परे ।<ref>बहुदलमा विश्वास गरेकै कारण राजा महेन्द्रले आफैले राखेको गभर्नर मिल्काए, त्यो व्यक्ति मैँ थिएँ : हिमालय शमशेर https://purbakhola.com/archives/2566{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.himalayanbank.com/ हिमालयन बैङ्क लिमिटेड] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161201093805/http://www.himalayanbank.com/ |date=2016-12-01 }} [[श्रेणी:नेपाल राष्ट्र बैङ्कका पूर्व गभर्नर]] [[श्रेणी:नेपाल राष्ट्र बैङ्क]] [[श्रेणी:अर्थ वाणिज्य]] 4ddlkkv50z5p225n3chts7b3do5a5d9 0 14645 1352012 1310337 2026-04-22T01:31:52Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352012 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific-prefix = | name = सरस्वती चौधरी | native_name = | honorific-suffix = | image = Saraswati Chaudhary (cropped).jpg | imagesize = | smallimage = <!--If this is specified, "image" should not be.--> | alt = | caption = चौधरीको एक तस्विर २०१९मा | order = | office = | term_start = २०६४ | term_end = | alongside = <!--For two or more people serving in the same position from the same district. (e.g. United States Senators.)--> | vicepresident = | viceprimeminister = | deputy = | lieutenant = | monarch = | president = | primeminister = | taoiseach = | chancellor = | governor = | governor-general = | governor_general = | constituency = | majority = | succeeding = <!--For President-elect or equivalent--> | predecessor = | successor = | prior_term = | order2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | office2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | term_start2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | term_end2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | alongside2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | vicepresident2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | viceprimeminister2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | deputy2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | lieutenant2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | monarch2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | president2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | primeminister2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | governor2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | succeeding2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | predecessor2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | successor2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | constituency2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | majority2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | birth_date = | birth_place = | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} or {{Death-date and age|Month DD, YYYY|Month DD, YYYY}} (death date then birth date) --> | death_place = | restingplace = | restingplacecoordinates = | birthname = | citizenship = | nationality = [[नेपाली]] | party = [[नेपाली काङ्ग्रेस]] | otherparty = <!--For additional political affiliations--> | spouse = | partner = <!--For those with a domestic partner and not married--> | relations = | children = १ छोरी <br/>३ छोराहरू | parents = | residence = धनुषा, [[जनकपुरधाम उपमहानगरपालिका|जनकपुर]] | alma_mater = | occupation = राजनीतिज्ञ | profession = | cabinet = | committees = | portfolio = | religion = | signature = | signature_alt = | website = | footnotes = }} '''सरस्वती चौधरी''' जनकपुर निवासी समानुपातिकतर्फ नेपाली काङ्ग्रेसबाट प्रतिनिधित्व गर्नुहुन्छ।<ref>{{cite web |title=नेपाली काङ्ग्रेस – provincialassembly |url=http://provincialassembly.p2.gov.np/2019/03/13/nepali-congress-provinance-2/ |publisher=provincialassembly.p2.gov.np }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191014090350/http://provincialassembly.p2.gov.np/2019/03/13/nepali-congress-provinance-2/ |date=2019-10-14 }}</ref><ref>{{cite news |last1=शर्मा |first1=शोभा |title=प्रदेश सभाको समानुपातिकमा काङ्ग्रेसका ७२ मध्ये ३७ महिला सांसद |url=https://www.setopati.com/politics/119726 |work=Setopati }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite news |title=समानुपातिकमा काङ्ग्रेसका को-को छन् ? |url=https://www.dainiknepal.com/2017/11/273679.html |work=Dainik Nepal }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191014090350/https://www.dainiknepal.com/2017/11/273679.html |date=2019-10-14 }}</ref><ref>{{cite news |title=काङ्ग्रेसबाट प्रदेशसभा समानुपातिक सांसदमा को–को ? (नामावली) |url=http://archive.imagekhabar.com/news/latest/election/34655 |work=ImageKhabar }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191014090350/http://archive.imagekhabar.com/news/latest/election/34655 |date=2019-10-14 }}</ref><ref>{{cite news |title=काङ्ग्रेसबाट समानुपातिकमा को-को बन्दैछन् प्रदेश सांसद ? |url=http://arghakhanchibulletin.com/detail/1692 |work=SajhaOnline.com |language=en }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191014090349/http://arghakhanchibulletin.com/detail/1692 |date=2019-10-14 }}</ref><ref>{{cite news |title=काङ्ग्रेस प्रदेशसभाका समानुपातिक सांसद (नामसहित) |url=http://baahrakhari.com/news-details/44762/index.php |work=बाह्रखरी |language=np }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191014090348/http://baahrakhari.com/news-details/44762/index.php |date=2019-10-14 }}</ref> संविधानसभामा महिला र पिछडिएको वर्गको मुद्दा उठाउन कटिवद्ध चौधरी नेपाली काङ्ग्रेसका महाधिवेशन प्रतिनिधि हुनुहुन्छ। २०३० सालमा विद्यार्थी राजनीतिबाट आफ्नो राजनीतिक यात्रा प्रारम्भ गरेकी ४८ वर्षीया चौधरीले धनुषा महिला सङ्घको अध्यक्ष, तरुण दलको सदस्य तथा जनकपुर उद्योग वाणिज्य सङ्घको निर्वाचित सदस्यको जिम्मेदारी सम्हालिसक्नु भएको छ। प्रजातान्त्रिक आन्दोलनका क्रममा उहाँ पटक-पटक पकाउ पर्नुभएको छ। तीन छोरा र एक छोरीकी आमा सरस्वती चौधरी राजनीति बाहेक पत्रकारितामा समेत संलग्न हुनुहुन्छ।<ref>{{cite web |title=सरस्वती चौधरी |url=http://parliamentwatch.org.np/member/274.htm |website=parliamentwatch.org.np }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191014090350/http://parliamentwatch.org.np/member/274.htm |date=2019-10-14 }}</ref> उहाँ नेपाल पत्रकार महासङ्घको पार्षद रहिसक्नुभएको छ। अध्ययन र समाजसेवामा रुचि भएकी चौधरीका लेखरचना विभिन्न पत्रपत्रिकामा छापिदै आएका छन्। उहाँ नेपाल रेडक्रस,परिवार नियोजन सङ्घ र महिला सेवा आश्रम सँग समेत आवद्ध हुनुहुन्छ। सभासद चौधरीले धनुषामा स्थानीय स्कूलबाट माध्यमिक तहसम्मको शिक्षा हासिल गर्नुभएको छ। ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{Commonscat|Saraswati Chaudhary|सरस्वती चौधरी}} [[श्रेणी:नेपाली संविधान सभा सदस्यहरू]] [[श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू]] kmmht972sdduagezdrxw2w2c9stbzm0 0 15214 1352073 1336928 2026-04-22T05:28:20Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352073 wikitext text/x-wiki {{short description|नेपाली महिला राजनीतिज्ञ}} {{Infobox officeholder | honorific-prefix = | name = सुशीला कन्दङ्वा | native_name = | native_name_lang = | honorific-suffix = | image = | imagesize = | smallimage = <!--If this is specified, "image" should not be.--> | alt = | caption = | order = | office = संविधानसभा सदस्य | term_start = सन् २००८ | term_end = सन् २०१२ | alongside = <!--For two or more people serving in the same position from the same district. (e.g. United States Senators.)--> | vicepresident = | viceprimeminister = | deputy = | lieutenant = | monarch = | president = | primeminister = | taoiseach = | chancellor = | governor = | governor-general = | governor_general = | constituency = सामानुपातिक<br />[[एकीकृत नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी)|एकीकृत नेकपा माओवादी]]बाट | majority = | succeeding = <!--For President-elect or equivalent--> | predecessor = | successor = | prior_term = | order2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | office2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | term_start2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | term_end2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | alongside2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | vicepresident2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | viceprimeminister2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | deputy2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | lieutenant2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | monarch2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | president2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | primeminister2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | governor2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | succeeding2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | predecessor2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | successor2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | constituency2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | majority2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | birth_date = {{birth date and age|1982|01|23}}<ref name=bio/> | birth_place = [[आठराई गाउँपालिका|आठराई]], [[तेह्रथुम जिल्ला|तेह्रथुम]], [[नेपाल]] | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} or {{Death-date and age|Month DD, YYYY|Month DD, YYYY}} (death date then birth date) --> | death_place = | restingplace = | restingplacecoordinates = | birthname = | citizenship = | nationality = [[नेपाली]] | party = [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा एमाले]] | otherparty = | spouse = | partner = <!--For those with a domestic partner and not married--> | relations = | children = | parents = | residence = | alma_mater = | occupation = | profession = | cabinet = | committees = | portfolio = | religion = | signature = | signature_alt = | website = | footnotes = }} '''सुशीला कन्दङ्वा''', (उपनाम '''वर्षा''') एक नेपाली महिला राजनीतिज्ञ तथा पूर्व संविधानसभा सदस्य हुन्। उनी [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा एमाले]]की सदस्य हुन्।<ref>{{Cite web |url=http://newskoseli.com/archives/3570 |title=को–को गए बादलसँग ? को–को बाँकी छन् बैद्यसँग ? (नामावलीसहित) |date=2016-05-15 |website=न्युज कोशेली |language=नेपाली |accessdate=2021-10-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211023114011/http://newskoseli.com/archives/3570 |date=2021-10-23 }}</ref> उनी सामानुपातिक निर्वाचन प्रणाली अन्तर्गत एकीकृत नेकपा माओवादीबाट [[संविधान सभा निर्वाचन, २०६४|पहिलो संविधानसभा]]को सदस्य भएकी थिइन्।<ref>{{Cite web |url=https://www.setopati.com/politics/92155/ |title=संघ र प्रदेशका लागि तेह्रथुम काँग्रेस र माओवादीद्वारा उम्मेदवार सिफारिस |website=सेतोपाटी |language=नेपाली |accessdate=2021-10-23 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://kharibot.com/news-details/3540/2017-10-15 |title=प्रतिनिधि सभा चुनावका लागि तेह्रथुममा कुन पार्टीबाट को-को भए सिफारिस ? (नामसहित) |website=खरिबोट |language=नेपाली |accessdate=2021-10-23}}</ref> ==जीवनी== सामान्य परिवारका जयबहादुर लिम्बु र धनकुमारी लिम्बुकी छोरीको रूपमा उनको जन्म भएको हो। उनले राजनीतिज्ञ मणिकुमार साम्पाङसँग विवाह गरेकी छिन्।<ref name=bio>{{Cite web |url=https://hamromat.com/2020/11/20/19245.html |title=देब्रे हात छियाछिया भएको बेला... |website=हाम्रो मत |language=नेपाली |accessdate=2021-10-23}}</ref> ==राजनीति== वि.सं. २०५४ देखि एमाले निकट विद्यार्थी सङ्गठनबाट राजनीतिमा लागेकी वर्षाले वि.सं. २०५६ देखि जनमिलिसियामार्फत माओवादीमा प्रवेश गरेकी थिइन्।<ref>{{Cite web |url=https://nepaliheadlines.com/new-faces-of-intrim-committee-of-mohan-vaidhya-group/ |title=माओवादी केन्द्रीय सदस्यमा कस्ता अनुहार आए । |date=2013-04-26 |website=नेपाली हेडलाइन्स |language=नेपाली |accessdate=2021-10-23}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} [[श्रेणी:सन् १९८२ मा जन्म]] [[श्रेणी:संविधान सभा सदस्यहरू]] [[श्रेणी:नेपालका महिला राजनीतिज्ञहरू]] dcgpc8obxrvx4dtdf5ht3deh6vg362h 0 16029 1352171 1349704 2026-04-22T10:46:56Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352171 wikitext text/x-wiki {{छोटो विवरण|चौथो वेद, हिन्दु धर्मको प्राचीन ग्रन्थ}} {{Infobox religious text | religion = [[ऐतिहासिक वैदिक धर्म]]<br />[[हिन्दु धर्म|हिन्दु]] | image = Atharva-Veda samhita page 471 illustration.png | alt = चार वेदहरू | language = [[वैदिक संस्कृत]] | caption = अथर्ववेद संहिता पाण्डुलिपि | period = [[वैदिक काल]] ({{circa}} १२००–९०० ई.पू){{sfnm|Flood|1996|1p=37|Witzel|2001|pp=5–6}} | chapters = २० ''[[काण्ड]]हरू'' | sutras = | verses = ५,९७७ मन्त्रहरू<ref>{{cite web |url=https://sites.google.com/a/vedicgranth.org/www/what_are_vedic_granth/the-four-veda/interpretation-and-more/construction-of-the-vedas?mobile=true |title=Construction of the Vedas |website=VedicGranth.Org |access-date=3 July 2020 |archive-date=17 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210717035126/https://sites.google.com/a/vedicgranth.org/www/what_are_vedic_granth/the-four-veda/interpretation-and-more/construction-of-the-vedas?mobile=true |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210717035126/https://sites.google.com/a/vedicgranth.org/www/what_are_vedic_granth/the-four-veda/interpretation-and-more/construction-of-the-vedas?mobile=true |date=17 July 2021 }}</ref> |background=#FFC569}} {{Hindu scriptures}} '''अथर्ववेद''' 'अथर्वन्' अर्थात् पुरोहित र 'वेद' अर्थात् ज्ञानबाट बनेको) "दैनिक जीवनका प्रक्रियाहरू र अथर्वा ऋषिहरूको ज्ञानको भण्डार" हो।<ref name=lauriepatton38>Laurie Patton (2004), "Veda and Upanishad," in ''The Hindu World'' (Editors: Sushil Mittal and Gene Thursby), Routledge, {{ISBN|0-415215277}}, page 38</ref> यो ग्रन्थ चौथो [[वेद]] हो र हिन्दु धर्मका वैदिक शास्त्रहरूमा पछिल्लो समयमा थपिएको मानिन्छ।<ref>Carl Olson (2007), ''The Many Colors of Hinduism,'' Rutgers University Press, {{ISBN|978-0813540689}}, pages 13–14</ref><ref name=lauriepatton57late>Laurie Patton (1994), ''Authority, Anxiety, and Canon: Essays in Vedic Interpretation,'' State University of New York Press, {{ISBN|978-0791419380}}, page 57</ref> अथर्ववेदको भाषा [[ऋग्वेद|ऋग्वैदिक]] संस्कृतभन्दा केही फरक छ र यसले प्राक्-वैदिक भारोपेली भाषिकाका प्राचीन रूपहरूलाई सुरक्षित राखेको छ।{{sfn|Parpola|2015|p=131}} यो ७३० सुक्तहरू र करिब ६,००० मन्त्रहरूको सङ्ग्रह हो, जुन २० वटा पुस्तक (काण्ड) मा विभाजित छन्।<ref name=maurice1>Maurice Bloomfield, [https://archive.org/stream/atharvaveda00bloouoft#page/n5/mode/2up ''The Atharvaveda''], Harvard University Press, pages 1-2</ref> अथर्ववेदका करिब छैटौँ भागका पाठहरू ऋग्वेदका ऋचाहरूबाट लिइएका हुन् र १५ औँ तथा १६ औँ काण्ड बाहेक यो ग्रन्थ मुख्यतया पद्यात्मक छ। यस ग्रन्थका दुईवटा शाखाहरू—पैप्पलाद र शौनकीय—हालसम्म अस्तित्वमा छन्।<ref name=fritsstaal136>Frits Staal (2009), ''Discovering the Vedas: Origins, Mantras, Rituals, Insights,'' Penguin, {{ISBN|978-0143099864}}, pages 136-137</ref> सन् १९५७ मा [[ओडिसा]]मा ताडपत्रका पाण्डुलिपिहरूको सङ्ग्रहमा पैप्पलाद संस्करणको राम्रोसँग सुरक्षित प्रति फेला परेको थियो। अथर्ववेदलाई कहिलेकाहीँ "जादुमयी सूत्रहरूको वेद" पनि भनिन्छ,<ref name=lauriepatton38/> यद्यपि अन्य विद्वानहरू यसलाई सही मान्दैनन्।<ref name=jangonda277>Jan Gonda (1975), ''Vedic Literature: Saṃhitās and Brāhmaṇas,'' Vol 1, Fasc. 1, Otto Harrassowitz Verlag, {{ISBN|978-3447016032}}, pages 277–280</ref> अन्य तीन वेदहरूको तुलनामा अथर्ववेदले 'लोकप्रिय धर्म' को प्रतिनिधित्व गर्दछ, जसमा केवल तन्त्र-मन्त्र मात्र नभई दैनिक जीवनका संस्कारहरू जस्तै [[उपनयन]], विवाह र अन्त्येष्टिका विधिहरू पनि समावेश छन्। यसमा राजकीय अनुष्ठान र राजपुरोहितका कर्तव्यहरूको पनि उल्लेख गरिएको छ।<ref name=Parpola>{{citation |last=Parpola |first=Asko |author-link=Asko Parpola |chapter=The Atharvaveda and the Vrātyas |title=The Roots of Hinduism: The Early Aryans and the Indus Civilization |url=https://books.google.com/books?id=_eykCQAAQBAJ |year=2015 |publisher=[[Oxford University Press]] |isbn=978-0-19-022692-3 |at=Chapter 12}}</ref> अथर्ववेद सम्भवतः [[सामवेद]] र [[यजुर्वेद]]कै समयमा अर्थात् ईसापूर्व १२०० देखि १००० को आसपास संकलन गरिएको थियो।{{sfn|Witzel|2001|pp=5–6}} संहिता खण्डका साथै अथर्ववेदमा [[ब्राह्मण]] ग्रन्थ र दार्शनिक चिन्तन समेटिएको अन्तिम तह पनि समावेश छ। अथर्ववेदको पछिल्लो तहमा तीनवटा मुख्य उपनिषद्हरू छन्, जसले हिन्दु दर्शनका विभिन्न शाखाहरूमा ठूलो प्रभाव पारेका छन्। ती हुन्: [[मुण्डकोपनिषद ]], [[माण्डूक्योपनिषद]] र [[प्रश्नोपनिषद]]।<ref>Paul Deussen, ''Sixty Upanishads of the Veda,'' Volume 2, Motilal Banarsidass, {{ISBN|978-8120814691}}, pages 605–609</ref> == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:वेद]] [[श्रेणी:हिन्दु धर्मग्रन्थहरू]] dxrvjyne99aidu6qx1gx5uadq87vah0 0 16525 1352183 1318413 2026-04-22T11:50:40Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352183 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=जुन २०११}} [[File:Origins of acid rain.svg|thumb|250px|अम्ल वर्षा]] विभिन्न प्रकारले उत्पन्न भएका धुवाँमा नाइट्रोजन, सल्फर डाइअक्साइड, कार्वनडाइअक्साइड जस्ता ग्याँसहरू हुन्छन्। यी ग्याँसहरू वायुमण्डलमा रहेको जलवाष्पसँग धुल्दा अम्ल बन्दछ। सोही अम्ल पृथ्वीमा पानी वा असिनाका रूपमा वर्षन्छ। यसैलाइ अम्लिय वर्षा भनिन्छ। यस्तो वर्षाले पृथ्वीमा रहेका समस्त प्राणि तथा बनस्पति, भौतिक निर्माण तथा माटोको उर्वराशक्ति समेत असर पुर्‍याएको हुन्छ। अम्लिय बर्षा बारे सर्वप्रथम जानकारि गराउने वैजानिक रोबर्ट अङ्गुस स्मिथ(Robert Angus Smith) हुन्।<ref>{{Citation|last=Kjellstrom|first=Tord|title=Air and Water Pollution: Burden and Strategies for Control|date=2006|url=http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK11769/|work=Disease Control Priorities in Developing Countries|editor-last=Jamison|editor-first=Dean T.|edition=2nd|publisher=World Bank|isbn=978-0-8213-6179-5|pmid=21250344|access-date=2020-04-22|last2=Lodh|first2=Madhumita|last3=McMichael|first3=Tony|last4=Ranmuthugala|first4=Geetha|last5=Shrestha|first5=Rupendra|last6=Kingsland|first6=Sally|editor2-last=Breman|editor2-first=Joel G.|editor3-last=Measham|editor3-first=Anthony R.|editor4-last=Alleyne|editor4-first=George}}</ref> == अम्ल वर्षा का कारण == कोइला, डिजेल वा पेट्रोल जल्दा त्यहाँबाट कार्वन डाई अक्साईडको अलावा सल्फर डायोअक्साइड र नाइट्रोजन डायोअक्साइड उत्पन्न भएर हावामा फैलिने गर्छ। यी ग्यासहरू हावामा भएका जलवाष्पसँग मिसिने गर्दछन् र यसबाट अम्ल अर्थात् एसिडको निर्माण हुन पुग्छ। हावामा मिसिएका कारण सजिलै तिनीहरू धेरै दूरीसम्म पनि फैलिन सक्छन् र अन्ततः जमीनमा अम्ल वर्षको रूपमा वर्षने गर्छन्। कहिलेकाहँ ितनीहरू असिना, हिउँ र हुस्सुमा समेत परिणत भएर जमीनमा खस्ने गर्छन्। == अम्ल वर्षा का परिणाम == अम्ल वर्षा भएको पानी ताल र स-साना खोलाहरूमा धेरै मिसियो भने त्यहाँ भएका माछा तथा अन्य जीव र वनस्पतिहरू समेत नष्ट हुन पुग्छन्। साथै यसले जमीनमा भएको वनस्पतिलाई पनि क्षति पुर्‍याउने गर्दछ। यसले अन्नबालीलाई समेत नष्ट पारिदिन्छ। भनिन्छ सन् १९८४मा जर्मनीमा भएको अम्ल वर्षाले त्यहाँको ब्ल्याक फरेष्ट -घना कालो जङ्गल) नामक जङ्गलको आधा भाग नष्ट गरेको थियो। अम्ल वर्ष खानेपानीमा मिसियो भने यसले मानव स्वास्थ्यमा प्रतिकूल असर पुर्‍याउन सक्छ। साथै अम्ल वषराको कारणले ऐतिहासिक सम्पदा र धरोहरहरूमा समेत क्षति पुग्न सक्छ। विश्वका कतिपय यस्ता सम्पदाहरूमा अम्ल वषराले क्षति पुर्‍याएको उदाहरण छ। वैज्ञानिक अध्ययनबाट पत्ता लागेअनुसार अम्ल वर्षा भएपछि माटोमा रहेको आल्मुनियमलाई विषालु पदार्थमा परिणत गरिदिन्छ। यो विषालु पदार्थले वनस्पतिको जरालाई नष्ट पारिदिन्छ र वनस्पतिहरू मर्ने गर्छन्। यो पदार्थ बगेर ताल वा खोलाको पानीमा मिसिन पुग्यो भने यसले त्यहाँ भएका माछा र अन्य प्राणीका साथसाथै त्यहाँको वनस्पतिलाई समेत नष्ट पारिदिन्छ। == अम्ल वर्षाको निवारण का उपाय == अम्ल भएका ग्यासहरू धेरैजसो औद्योगिक कलकारखानाहरूबाट उत्सर्जित हुने गर्छन्। पेट्रोल र डिजेलबाट चल्ने विभिन्न सवारी साधनहरूबाट निस्कने धुवाँमा पनि त्यस्ता ग्यासहरूहरू हुन्छन्। त्यसैले अम्ल वर्षाको रोकथाम गर्ने हो भने यस्ता कल- कारखानाबाट धुौं निस्कने चिम्निमा फिल्टर जडान गर्नुपर्दछ। त्यस्तै सवारी साधनहरूमा 'क्याटलाईटिक कन्भर्टर' लगाउन सकिन्छ। जसले सल्फर डायोअक्साइडलाई हावामा मिसिनबाट रोकिदिन्छ र नाइट्रोजनको उत्पादनमा कमी ल्याउँछ। अम्ल वषराले कुनै भौगोलिक सिमानाको ख्याल गर्दैन। जताजता हावाले लैजान्छ त्यतै यो पुग्ने गर्छ। पूर्वी क्यानडा र उत्तरपूर्वी अमेरिकामा हुने अम्ल वषराको मुख्य कारण अमेरिकाको मध्यपश्चिम भागमा रहेका कारखानाहरूलाई मानिएको छ। त्यस्तै स्काण्डिनेभियन मुलुकहरूमा हुने अम्ल वर्षा बेलायतबाट आएको मानिन्छ। यस्तै चीनमा औद्योगिक क्रान्ति र कोइलाको अत्यधिक प्रयोग भएका कारण देशको ४० प्रतिशत भाग अम्ल वर्षाबाट प्रभावित भएको बताइन्छ। अम्ल वर्षाको सबैभन्दा नकारात्मक पक्ष के हो भने यसको असर दीर्घकालसम्म रहिरहन्छ।यहाँसम्म कि हामीले अम्ल वर्षा तत्कालको लागि रोक्न सक्यौँ भने पनि त्यसको असर वर्षौँ पछिसम्म देख्न सकिन्छ। त्यसैले पहिले नै यसबाट बच्ने प्रयास गर्नुपर्छ भन्ने वैज्ञानिक अवधारणा रहिआएको पाइन्छ। * [[वातावरण शास्त्र]] * [[कार्बन व्यापार]] * [[मनसुन]] ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} ==बाह्य कडीहरू== {{commons category}} * [http://www.esrl.noaa.gov/csd/AQRS/reports/napapreport05.pdf National Acid Precipitation Assessment Program Report] – a 98-page report to Congress (2005) * [http://www.geography-site.co.uk/pages/environ/acid.html Acid rain for schools] * [https://web.archive.org/web/20080815095700/http://www.hubbardbrookfoundation.org/education_outreach/ Acid rain for schools – Hubbard Brook] * [http://www.AcidRainRetirementFund.org Acid Rain Retirement Fund environmental education links about acid rain] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130927081304/http://www.acidrainretirementfund.org/ |date=2013-09-27 }} * United States Environmental Protection Agency – [http://www.epa.gov/region1/eco/acidrain/index.html New England Acid Rain Program] (superficial) * [https://web.archive.org/web/20060421175435/http://www.enviroliteracy.org/article.php/2.html Acid Rain] (more depth than ref. above) * U.S. Geological Survey – [http://pubs.usgs.gov/gip/acidrain/2.html What is acid rain?] * [http://www2.iq.usp.br/docente/gutz/Curtipot_.html Acid rain analysis – freeware for simulation and evaluation of titration curves and pH calculations] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190126143238/http://www2.iq.usp.br/docente/gutz/Curtipot_.html |date=2019-01-26 }} * [http://www.cbc.ca/archives/categories/environment/pollution/acid-rain-pollution-and-politics/topic---acid-rain-pollution-and-politics.html CBC Digital Archives&nbsp;– Acid Rain: Pollution and Politics] * [http://pubs.acs.org/doi/pdf/10.1021/es0626133 Larssen, Thorjørn et al. "Acid Rain in China". Environmental Science and Technology, 40:2, 2006, pp 418–425.] * [https://web.archive.org/web/20070212003546/http://www.adirondackcouncil.org/acrapub.pdf Acid Rain: A Continuing National Tragedy] – a report from The Adirondack Council on acid rain in the Adirondack region (1998) * [http://www.bookrags.com/Acid_rain Assortment of Summaries on Acid Rain] * [https://web.archive.org/web/20070701163739/http://pages.cthome.net/rwinkler/acidrain.htm Acid rain linked to decline of the wood thrush, a songbird of the Eastern Forest] * [http://www.nfb.ca/film/Trouble_in_the_Forest/ ''Trouble in the Forest'', a 1988 documentary hosted by David Suzuki] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101127204000/http://nfb.ca/film/Trouble_in_the_Forest/ |date=2010-11-27 }} * [http://chemconnections.org/modules/acidrain/ What Happens to Acid Rain?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110725161913/http://chemconnections.org/modules/acidrain/ |date=2011-07-25 }} * [https://web.archive.org/web/20111112093305/http://www.lakescientist.com/learn-about-lakes/water-quality/acid-rain.html Acid Rain and how it affects fish and other aquatic organisms] {{Commonscat|Air pollution}} [[श्रेणी:विज्ञान]] [[श्रेणी:वातावरण]] hxk85rberkabfo0ow7fkrh7s670xezg 0 17335 1352047 1336317 2026-04-22T03:45:04Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352047 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |name = सिताराम कट्टेल |image =सिताराम कट्टेल.jpg |image_size = 300px |caption = [[हाँस्य कलाकार]] तथा [[समाजसेवी]] |other_names = '''''धुर्मुस''''' |birth_name = सिताराम कट्टेल |birth_date = वि.सं २०४० आश्विन ४ गते |birth_place = [[सोलुखुम्बु जिल्ला]], [[नेचाबेतघारी]] |ethnicity = [[ब्राह्मण|बाहुन]] |current address = [[काठमाडौं]] |home_town = [[गौरादह नगरपालिका|गौरादह]], [[झापा जिल्ला|झापा]] |occupation = [[कलाकार]], [[निर्देशक]], [[सामाजसेवी]], [[सरसफाइ|सरसफाइ दुत]] |spouse = [[कुञ्जना घिमिरे]] |nationality = नेपाली |years_active = २००२-अहिलेसम्म |religion = [[हिन्दु धर्म|हिन्दू धर्म]] |hair = कालो |eyes = कालो |height = ५.५" |measurements = |notable_works = हाँस्य टेलिशृङ्खला मेरी बास्सै निर्माण तथा निर्देशन, काभ्रे डाँडा गाउँमा भूकम्प प्रभावितका लागि धुर्मुस सुन्तली एकिकृत नमुना बस्ती निर्माण |website = {{URL|http://dhurmussuntali.com/|धुर्मुस सुन्तली}} }} '''सिताराम कट्टेल''' ([[:en:Sitaram Kattel|Sitaram Kattel]]) नेपालका हाँस्य कलाकार हुन्। कट्टेल [[सोलुखुम्बु जिल्ला]]को [[नेचाबेतघारी]] गाविसको वडा नं‍. ७ मा जन्मिएका हुन् । पछि बसाइँ सर्ने क्रममा [[झापा जिल्ला|झापा]] आई बसोबास गरेका सिताराम कट्टेललाई धुर्मुसको नामले चिनिन्छ। उनी [[मेरी बास्सै]] नामक टेलिशृंखलाबाट लोकप्रिय बनेका हुन्। ==सुरुवाती जीवन== सिताराम कट्टेल (धुर्मुस) [[सगरमाथा अञ्चल]]को [[सोलुखुम्बु जिल्ला]]को नेचा बेतघारी गा.वि.स.मा जन्मिएका हुन्। बुवा बोगराज कट्टेल र आमा कमला कट्टेलको जेठो छोरोका रूपमा वि. सं. २०४० साल आश्विन ४ गते उनको जन्म भएको हो ।{{cn}} उनी ८ वर्षको छँदै उनको परिवार झापा झरेको थियो । माध्यमिक तहसम्मको अध्ययन सिताराम कट्टेलले झापाको गौरादहमा पुरा गरे । निम्न आयस्तर भएको परिवारमा जन्मिएका उनले आफ्नो बाल्यकालदेखि नै आर्थिक अभाव भोगे । कापी कलमको जोहो गर्नका लागि उनी कहिले हलो जोत्थे त कहिले अरुको स्केच चित्र बनाउथे । खेतबारीको काम, घाँस दाउरा र घरायसी काम गर्दै अध्ययनलाई अघि बढाएका उनी विद्यालयमा राम्रो विद्यार्थीमै गनिन्थे । अत्यन्तै सोझा तर तेजिला सितारामले [[प्रवेशिका परीक्षा|एसएलसी]] प्रथम श्रेणीमा पास गरे । उच्च शिक्षाका लागि उनी बुवाले ऋण गरेर जुटाएको १७ सय रुपैँया गोजीमा राखेर काठमाण्डौँ छिरे । कोठा खोज्दा, सामान जुटाउँदा ३६ प्रतिशत ब्याजमा बुवाले ऋण खोजेर दिएको पैसा सकियो । त्यसपछि काठमाण्डौँमा आएर उनले चित्र बनाउनेदेखि भाँडा बेच्ने कामसम्म गरे । संघर्षले जम्मा गरेको पैसाले [[रत्न राज्यलक्ष्मी क्याम्पस]]मा भर्ना भए । साथीहरूलाई जोक र क्यारिकेचर गरेर हँसाएको भरमा थुप्रै छाक टारे । केही समयपछि उनलाई कलाकार बन्ने भूत चढ्यो । हाँस्यकलाकार खेम शर्मासँगै बस्न थाले । खेम शर्मासँगै हिँड्न थालेपछि चिनजान बढ्यो । तर, गतिलो अवसर पाएनन् । काठमाण्डौँदेखि हार मानेर झापा फर्किएका सिताराम फेरि संघर्षसँग जुध्नका लागि राजधानी आए । ==पेशागत जीवनी== टेलिशृंखला 'हिजो आजका कुरा'मा छोटो संवाद बोल्ने मौका पाए। औपचारिक रूपमा भने हाँस्यकलाकार [[जितु नेपाल]]ले उनलाई कलाकारितामा प्रवेश गराए । गीताञ्जली टेलिफिल्ममा अभिनय गर्ने मौका जुरेसँगै उनले [https://en.wikipedia.org/wiki/Kedar_Ghimire केदार घिमीरे (माग्ने बुढा)] लाई भेटे । धुर्मुस र माग्ने बुढाको जोडी जम्यो । गीताञ्जलीमा अभिनय गदागर्दै उनले [[दीपकराज गिरी|दीपक राज गिरी]]सँगको चिनजानका कारण तितो सत्यको १४ भागसम्म अभिनय गरे । पछि [[केदार घिमिरे|केदार घिमीरे]]सँग मिलेर मेरी बास्सै हाँस्य टेलिश्रृंखला बनाए । मेरी बास्सैमा सितारामले अभिनय गरेको धुर्मुस पात्रले चर्चा र लोकप्रीयता कमायो । सिताराम कट्टेल एउटै टेलिश्रंखलामा सबैभन्दा धेरै भूमिकामा देखिएका कलाकार हुन् । उनी खड्काजी, मुस्कान पासा, [[खड्गप्रसाद ओली|केपी ओली]]को नक्कली रुप, खडानन्दलगायत दुई दर्जन भूमीकामा देखिएका छन् । मेरी बास्सै निर्माणकै क्रममा उनले धुर्मुसको जोडीको रूपमा देखिएकी [[कुञ्जना घिमिरे|कुञ्जना घिमिरे(सुन्तली)]]सँग विवाह गरे । अहिले उनीहरूको एक छोरी सुबिहानी छिन् । यस्तै, चलचित्र निर्माण र अभिनयमा पनि सिताराम कट्टेल सहभागी छन् । छ एकान छ, वडा नम्बर ६ लगायतमा हिट चलचित्रमा पनि सिताराम कट्टेलले अभिनय गर्नुका साथै लगानी पनि गरेका थिए । विक्रम सम्बत् २०७२ वैशाख १२ को गोरखा भूकम्प पश्चात् धुर्मुस सुन्तलीको जोडी सामाजिक काममा पनि सक्रिय छन् । भूकम्प पश्चात् यो जोडीको सक्रियतामा काभ्रेको डाँडा गाउँमा एकीकृत बस्ती बनाइएको छ । धुर्मु सुन्तली एकीकृत नमुना बस्ती नाम दिइएको उक्त बस्तीले धेरैबाट प्रशंसा पाएको छ । यस्तै, भूकम्प प्रभावितलाई न्यानो कपडा बाँड्नुका साथै महोत्तरीको बर्दिबासस्थित मुसहर बस्तीमा राहत बाँडे ।<ref>{{cite news|title=यस्तो बन्यो धुर्मुस-सुन्तलीको मुसहर बस्ती|url=http://www.dainiknepal.com/2017/04/226020.html|accessdate=२०७३ चैत २३|publisher=दैनिक नेपाल|date=२०७३ चैत २३}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170511122337/http://www.dainiknepal.com/2017/04/226020.html |date=2017-05-11 }}</ref> यी सामाजिक कामलाई अझै सक्रिय रूपमा अगाडि बढाउन उनीहरूले वि.सं. २०७२ सालमा [[धुर्मुस सुन्तली फाउण्डेशन]] स्थापना गरेका छन् ।<ref>{{cite news|title=सिताराम कटटेल र कुञ्जना घिमिरेलाई उत्कृष्ट नागरिक सम्मान|url=http://himshikhartv.com.np/news/22952/|accessdate=बैशाख ३, २०७४|publisher=हिमशिखर टेलिभिजन|date=बैशाख ३, २०७४}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211018113529/http://himshikhartv.com.np/news/22952/ |date=2021-10-18 }}</ref> [[File:Meri bassai.JPG|thumb|अन्य कलाकारका साथ सिताराम कट्टेल]] ==टेलिशृंखलाहरू== * गीतान्जली * जिरे खुर्सानी * मेरी बास्सै * तितो सत्य ==चलचित्रहरू== * छ एकान छ (सन् २०१३) * नाइँ न भन्नु ल २ (सन् २०१४) * वडा नं ६ (सन् २०१५) * [[छक्का पन्जा|छक्का पञ्जा]] ==अवार्ड== * ‘धुर्मुस–सुन्तली फाउन्डेसन’लाई मदन भण्डारी राष्ट्रिय पुरस्कार - वि. सं. २०७६<ref>[https://www.setopati.com/social/53833 ‘धुर्मुस–सुन्तली फाउन्डेसन’ लाई मदन भण्डारी राष्ट्रिय पुरस्कार-सेतोपाटी डटकम] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190821081357/https://www.setopati.com/social/53833 |date=2019-08-21 }}</ref> * भैरव स्मृति पुरस्कार - वि. सं. २०७६<ref>[http://rajdhanidaily.com/70291/ धुर्मुस–सुन्तलीलाई भैरव स्मृति पुरस्कार-राजधानीडेली डटकम] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190821090310/http://rajdhanidaily.com/70291/ |date=2019-08-21 }}</ref> * सरसफाई दूत * भुकम्प पुनर्निर्माणको सद्भावना दूत ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== * [https://www.onlinekhabar.com/2017/08/617769 ‘धुर्मुस’को समाजसेवा, चौतर्फी प्रशंसा-अनलाइन खबरडटकम] * [https://www.setopati.com/art/art-activity/59339 धुर्मुस–सुन्तली निर्देशित छोटो फिल्म ‘हरियो बिल्ला’ को ट्रेलर सार्वजनिक (भिडियो)-सेतोपाटी डटकम]{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ==यी पनि हेर्नुहोस्== *[https://www.youtube.com/watch?v=EqttfRKOF8U&feature=share सुमन संग-धुर्मुस सुन्तली] * [http://dhurmussuntali.com/ धुर्मुस सुन्तली] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160911143501/http://dhurmussuntali.com/ |date=2016-09-11 }} {{नेपाली हाँस्य कलाकारहरू}} [[श्रेणी:नेपालका हाँस्य कलाकारहरू]] [[श्रेणी:सन् १९८३ मा जन्म]] [[श्रेणी:खस जाति]] 9u8a7yo810sd1hr48m9b9cb9frxnkwa 0 18536 1352099 1310914 2026-04-22T06:04:38Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352099 wikitext text/x-wiki {{Infobox holiday |type = हिन्दू |image = Pitru Paksha 2007.jpg |caption = पितृ पक्ष को समयमा बाणगंगा जलाशयमा पितृकर्म गर्दै मानिसहरू (७ सेप्टेम्बर, २००७) |observedby = [[हिन्दू]] |begins = [[भाद्रपद]] पुर्णिमा देखि |ends = सर्वपित्री अमावस्या सम्म |date = सेप्टेम्बर/अक्टोबर |date2013 = September 19 – October 4 |date2014 = September 9 – September 23 |date2015 = September 27 – October 12<ref>{{cite web|url=https://trendingtadka.com/pitrapaksh/-url=https://trendingtadka.com/pitrapaksh/ date=16 मार्च 2016|url-status=dead}}{{Dead link|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |celebrations = १६ दिन |observances = [[श्राद्ध]] : पुर्खाहरूको सम्मानजनक स्मरण |relatedto = [[पितृ पूजा]] }} चन्द्रमान-अनुसार आश्विन [[कृष्ण पक्ष]]लाई पितृपक्ष वा सामान्य बोलीचालीको भाषामा सोह्र [[श्राद्ध]] भनिन्छ। एक पक्षमा १५ तिथि हुने भए पनि भाद्र शुक्लपूर्णिमादेखि आश्विन औँसी(जमरे औंसी)सम्मका १६ तिथिमा श्राद्ध गरिने भएकाले यस समयमा गरिने श्राद्धलाई '''सोह्र श्राद्ध''' भनिएको हो। कसैकसैले सोह्र दिनको गणना गर्दा आश्व्वीन कृष्णपक्ष प्रतिपदादेखि आश्विन शुक्ल प्रतिपदा मातामह श्राद्धसम्मका सोह्र दिनलाई लिने गर्दछन्। यसलाई पार्वण श्राद्ध पनि भनिन्छ। आश्विन कृष्णपक्षमा गर्नुपर्ने श्राद्धको महिमा विभिन्न पौराणिक ग्रन्थमा समेत बताइएको छ । [[असोज|आश्विन]] महिनाको [[कृष्ण पक्ष|कृष्ण]] पक्ष पितृहरूलाई तृप्त तुल्याउने समय हो, त्यसैले यसलाई पितृपक्ष भन्दछन्। एक पक्षमा १५ दिन हुन्छ तर यतिबेला गरिने श्राद्धलाई किन सोह्र श्राद्ध भनिएको भन्ने जिज्ञासा उठन सक्छ। खासगरी आश्विन कृष्ण प्रतिपदा तिथिदेखि औंसीसम्म १५ दिन र भाद्र शुक्ल पूणिर्माको एक तिथि जोडेर जम्मा सोह्र दिनको समयलाई सोह्रश्राद्ध भनिएको हो। कतै असोज शुक्ल प्रतिपदा तिथिमा गरिने मातामह श्राद्धको दिनलाई समेत गणना गरिएको पनि भेटिन्छ।पन्ध्र दिनको यस [[पक्ष]]मा मानिस आफ्ना पितृहरूलाई प्रतिदिन जल तर्पण गर्दछन् र तिनको मृत्युतिथि समातेर श्राद्ध गर्दछन्। केही [[मानिस]], जसलाई आफ्ना परिजनहरूको मृत्युतिथि थाहा हुँदैन, तिनको समस्यालाई ध्यानमा राखी पितृपक्षका त्यस्ता केही विशेष [[तिथि]]हरू निर्धारित गरिएको छ जुन दिन श्राद्ध गर्नाले हाम्रा समस्त पितृजनहरूको [[आत्मा]]लाई शान्ति प्राप्त हुन्छ। यी प्रमुख तिथिहरू यस प्रकार छन्- ==प्रमुख तिथिहरू== *आश्विन कृष्णपक्ष '''पञ्चमी श्राद्ध''' - यस तिथिमा ती परिजनहरूको श्राद्ध गर्नु महत्त्वपूर्ण मानिन्छ जसको मृत्यु अविवाहित स्थितिमा भएको छ। यसलाई कुमार [[पञ्चमी]] पनि भन्दछन्। *आश्वीन कृष्णपक्ष '''नवमी श्राद्ध''' - यो तिथि माताको श्राद्धका लागि उत्तम मानिन्छ। त्यसैले यसलाई मातृनवमी भन्दछन्। यस तिथिमा श्राद्ध गर्नाले कुलका सबै दिवङ्गत महिलाहरूको श्राद्ध सम्पन्न हुन्छ भन्ने विश्वास गरिन्छ। *आश्विन कृष्णपक्ष '''एकादशी एवं द्वादशी श्राद्ध''' - यस तिथिका दिन परिवारका ती व्यक्तिहरूको श्राद्ध गर्ने विधान छ जसले संन्यास लिएको छ। *आश्वीन कृष्णपक्ष '''चतुर्दशी श्राद्ध''' - यो तिथि ती परिजनहरूको श्राद्धका लागि उपयुक्त छ जसको अकाल मृत्यु भएको छ, जस्तै- दुर्घटना, हत्या, आत्महत्या, शस्त्रद्वारा मृत्यु आदि। *आश्वीन कृष्णपक्ष '''अमावस्या''' - कुनै कारणले पितृपक्षका सबै तिथिमा पितृहरूको श्राद्ध सम्पादन गर्न विघ्न परेमा अथवा कुनै पनि पितृको तिथि सम्झना नभएको अवस्थामा यस तिथिमा सबै पितृहरूको श्राद्ध गर्न सकिन्छ। यस दिन श्राद्ध गर्नाले कुलका सबै पितृहरूको श्राद्ध सम्पन्न हुन्छ भन्ने मान्यता पनि छ। *आश्वीन कृष्णपक्ष शुक्ल '''प्रतिपदा''' - यो तिथि मावली बाजेबज्यैको श्राद्धका लागि उत्तम मानिन्छ। यदि मावलीको परिवारमा श्राद्ध गर्ने व्यक्तिको अभाव छ र तिनको मृत्युतिथि पनि थाहा छैन भने यस तिथिका दिन श्राद्ध गर्नाले तिनको आत्मालाई शान्ति प्राप्त हुन्छ भन्ने मान्यता छ र यसबाट घरमा सुख-समृद्धिको प्राप्ति पनि हुन्छ। पर्व अर्थात औंसीमा गरिने श्राद्धलाई '''पार्वण श्राद्ध''' भनिछ । वैदिक परम्पराअनुसार प्रत्येक महिनामा पर्ने औंसी तिथिमा पितृहरूको श्राद्ध गर्नुपर्ने नीति उल्लेख छ। यथार्थमा यहि औंसी तिथिमा गर्नु पर्ने श्राद्धलाई पार्वण श्राद्ध भनिन्छ। तर समय व्यस्तता र ब्यवहार नमिल्ने हुनाले र विविध कारणले गर्न नसकेका कारण समग्रमा असोज महिनामा प्रतिपदादेखि औंसीसम्मका पन्ध्र र पूणिर्माको एकदिनलाई गरी सोह्र तिथिमा श्राद्ध गरेमा पार्वण श्राद्ध नै मानिने शास्त्रमा उल्लेख छ। शुक्ल वा कृष्ण जुनै तिथिमा बितेका भएपनि तिनैको तिथिलाई आधार मानेर प्रतिपदादेखि औंसीसम्मका पन्ध्र दिनमा पार्वण श्राद्ध गरिन्छ। पूणिर्मा तिथिमा गर्नुपर्ने श्राद्ध पनि औंशीमा गर्ने परम्परा छ। औंसीमा गरिने श्राद्धको स्वरूप भएकाले यसलाई पार्वण श्राद्ध पनि भनिन्छ। प्रतिपदादेखि औंसीसम्मका पन्ध्र र पूणिर्माको एकदिनलाई गरी सोह्र तिथि मानिएकोले यसमा गरिने श्राद्धलाई सोह्र श्राद्ध पनि भनिन्छ। पितृपक्षमा श्राद्ध गर्ने व्यक्तिले कपाल, नङ् आदि काटेर सफा शुद्ध भई नित्य स्नान गरी पितृपक्षभरि नै सात्विक भोजन गर्ने गर्दछन्। यसैगरी यस अवधिभर कुनै देवस्थल दर्शन गर्न नजाने परम्परा रहेको छ। पितृपक्षमा प्रतिपदादेखि औसीभित्र आफ्ना पितृकुलका तीन पुस्ताभित्रकै पुण्य तिथिमा महालय श्राद्ध गर्नुपर्ने हो तर यस पक्षको चतुर्दशी तिथि र संयोगवंश मघा नक्षत्र परेमा श्राद्ध नगर्नु भन्ने शास्त्रीय वचन पाइन्छ। एकोद्दिष्ट श्राद्धमा निश्चत तिथिमै श्राद्ध गर्नेुपर्ने भए पनि यस पक्षको चतुर्दशीलाई भने अकाल गतिले मरेको -शास्त्र, अस्त्रद्वारा [[झुन्डिएर आत्महत्या|झुण्डिएर]] डुबेर आदि ) व्यक्तिको मात्र श्राद्ध गर्ने परम्परा छ। पार्वण श्राद्ध अपराहृनमा गर्नु भन्ने शास्त्रहरूको भनाइ छ। ==विधि== [[File:Pinda.jpg|200px|thumb|right|श्राद्धको लागि पिण्ड तयार पारिंदै]] यस श्राद्धमा चार जना ब्राह्मण चाहिने भएकोले ब्राह्मणको प्रतीक स्वरूप कुशको ब्राह्मण थापिएको हो पहिले, पहिले पार्वण श्राद्ध गर्दा चार जना नै ब्राह्मण अगाडि राखेर पूजा गर्ने परम्परा रहेको र यो परम्परा लोप हुँदै गएर श्राद्ध मण्डपमा [[कुश]]को [[ब्राह्मण]] राखिएको हो। दुवै पट्टी दुई/दुई ब्राह्मणलाई क्रमशः विश्वदेव र पितृब्राहृमण भनिन्छ। अन्य श्राद्धको विधि जस्तै सुरूमा देव-मनुष्य-दिव्यपितृ र स्वपितृलाई तर्पण दिइएपछि पार्वण श्राद्ध सुरू हुन्छ। यसपछि प्रत्येक ब्राह्मणलाई निमन्त्रण गरिन्छ ( पहिले पहिले अघिल्लै दिनमा गरिन्थ्यो) ब्राहृमण निमन्त्रणपछि भूस्वामीलाई अन्नदान गरिसकेपछि चारै जना ब्राहृमणलाई विधिपूर्वक सिधादान गरिन्छ। यसपछि विकटदान गरी पिण्ड दानका लागि वेदी बनाएर पूजा गरिन्छ। प्रत्येक पितृलाई पिण्ड दिनुअघि पिण्डासन दिई पितृको नाम लिएर विधिपूर्वक पिण्डदान गरिन्छ। सोह्रश्राद्धमा पितृकुल मातृकुलका तीन- तीन पुस्ता, सासू ससुरा र गुरुसमेतलाई ससम्मान श्रद्धा गरिन्छ। पार्वण श्राद्ध आफ्नै घरमा बसेर वा आफ्नो नभए पवित्र तीर्थस्थल, गङ्गाको तिरमा गएर पनि गर्ने चलन छ तर घरमै भए पनि श्राद्ध गर्दा भूमि मै गर्नुपर्ने नियम छ। श्राद्धको समयको कुरा गर्ने हो भने पार्वण श्राद्ध अपराह्नमा गर्नु भन्ने शास्त्रहरूको भनाइ छ। पितृपक्षमा मांसाहारीहरू पनि शुद्ध शाकाहारी भोजनमा रहेर आफ्ना पितृहरूलाई फलफूल, दूध, नैवेद्य आदिले पूजा गर्दछन्। साथै ज्वाइँ, भानिज, नाति नातिना र ब्राहृमण वर्गलाई भोजन गराई दक्षिणा दिन्छन्। हिन्दुधर्ममा नै आस्था राख्ने कुनै जाति विशेषले भने श्राद्धमा पनि रक्सी, मासु चढाउने गरेको पाइन्छ। यो लोकपरम्परा हो। ==श्राद्धमा के गर्ने के नगर्ने== प्रतिपदादेखि १६ तिथिमध्ये जुन तिथिमा आफ्ना पिताको निधन भएको हो, सोही दिन सोह्रश्राद्ध गर्ने गरिन्छ । आश्विन कृष्ण पक्षलाई पर्व मानिएको छ । पर्व तिथिका अवसरमा गरिने श्राद्ध भएकाले यसलाई पारवन वा महालय श्राद्ध पनि भनिन्छ ।पितृपक्षमा श्राद्ध आफ्नै घरमा गर्नुपर्छ, अर्काको घरमा गर्न निषेध छ । श्राद्धमा तीन वस्तु पवित्र मानिन्छन्:- छोरीको छोरा (नाति), दिनको आठौँ भाग र कालो तिल । श्राद्धमा तीन प्रशंसनीय कुरा छन् :- बाहिरी र भित्री शुद्धता, क्रोध नगर्ने र हतार नगर्ने । श्राद्धकालमा [[श्रीमद्भगवद गीता|गीता]], भागवत, पितृसूक्त, पितृसंहिता, रुद्रसूक्त, ऐन्द्रसूक्त आदि पाठ गर्नु बुद्धि, मन र कर्म तीनै कुराको शुद्धिका लागि फलप्रद छ । श्राद्धमा प्रयुक्त पवित्र मन्त्र यी हुन् -<ref name="श्राद्ध"/> '''ऊँ क्रीं क्लीं ऐं सर्वपितृभ्यो स्वात्म सिद्धये ऊँ फट् । ऊँ सर्व पितृ प्रं प्रसन्नो भव ऊँ । ऊँ पितृभ्यः स्वधायिभ्यः स्वधानमः पितामहेभ्य स्वधायिभ्यः स्वधा नमः । प्रपितामहेभ्य स्वधायिभ्य स्वधा नमः अक्षन्न पितरो मीमदन्त पितरोतीतृपन्त पितरः पितरः शुन्दध्वम् । ऊँ पितृभ्यो नमः पितराय नमः ।।''' ;श्राद्धमा गर्न नहुने काम: [[पद्म पुराण]] तथा मनुस्मृतिका अनुसार श्राद्ध देखाउनका लागि गर्ने होइन, गुप्त रूपमा गर्नुपर्छ । धनी छ भने पनि श्राद्धमा धेरै खर्च र देखावटी नगर्नु अनि भोजनको माध्यमबाट मित्रता र सामाजिक तथा व्यापारिक सम्बन्ध स्थापित नगर्नु । श्राद्धको दिन घरमा दही नमथ्नु । श्राद्धकै दिन कपाल नकाट्नु । अघिल्लो दिन मुण्डन नगर्नु । [[महाभारत]]का अनुसार भन्टा, [[गाजर]], [[मुसुरो]]को दाल, रहर, [[लौका]], [[हिङ]], [[प्याज]], [[लसुन]], बीरे नून, जामुन, सुपारी, सर्स्यौं र चनाको प्रयोग निषिद्ध छ । पितृपक्षमा कुनै पनि मांगलिक तथा शुभ काम गर्न वर्जित छ । यतिखेर कुँवा निर्माण, देव प्रतिष्ठा वा कुनै प्रयोजनका लागि व्रत, उत्सव, उद्यापन र वधू प्रवेश लगायतका कार्य गर्नु हुँदैन । घरमा रंग लगाउन, नयाँ कपडा किन्न, घर, विवाह र विवाहको कुरा झिक्न वर्जित छ । भूमि पूजन, इनार पूजा, संन्यास ग्रहण, व्यापारको श्रीगणेश आदि श्राद्धपक्षमा गर्नु हुँदैन ।<ref name="श्राद्ध"/> ;कसले कुन दिन श्राद्ध गर्ने ?: पहिलेपहिले सोह्रश्राद्धका सोह्रै दिन श्राद्ध गर्ने प्रचलन थियो । तर अहिले सोह्रश्राद्धको कुनै एउटा दिन श्राद्ध गर्ने र बाँकी दिनहरूमा अन्य श्राद्धमा एकछाकीका दिन बारे सरह चोखोनीतो गरेर बस्ने गरिन्छ । सोह्रश्राद्ध व्यक्ति विशेषको श्राद्ध होइन, यो सबै मृतपितृहरूको साझा श्राद्ध हो । त्यसैले यसलाई एेच्छिक रूपमा जुन तिथिका दिन सहज पर्छ, त्यसै दिन श्राद्ध गर्न सकिने श्राद्ध भन्दा अत्युक्ति हुँदैन । तर सामान्यतया व्यक्तिले स्वत्व खोज्ने प्रवृत्ति भएकाले आफ्ना मृतपितृको तिथि समाती श्राद्ध गर्ने परिपाटी प्रचलनमा छ । तर स्वेच्छाले तिथि रोज्नुको अर्थ यस पटक एउटा र अर्को पटक अर्को तिथि रोज्नु हुँदैन । सुरुमा जुन तिथि समात्यो जुठो, सूतक वा छोइछिटोले बाधा नपारे त्यही तिथिमा वर्षैपिच्छे श्राद्ध गर्नुपर्छ । आमरूपमा नेपाली परिवेशमा सोह्रश्राद्ध गर्दा पिता (बाबु), पितामह (बाजे) वा प्रपितामह (बराजु) मध्ये कुनै एक जनाको तिथि समाती वर्षेनी उक्त दिन श्राद्ध गर्नु राम्रो हुन्छ । तर जसलाई आफ्ना परिजनहरूको मृत्युतिथि थाहा हुँदैन, तिनीहरूले पनि यस पक्षको पञ्चमी, अष्टमी, द्वादशी वा अमावस्या तिथिका दिन श्राद्ध गर्ने चलन छ ।<ref name="श्राद्ध"/> ;पितृपक्षमा गर्नै पर्ने र नगर्ने कामहरू :-: पितृपक्ष [[सूर्य]] दक्षिणायन भएको वेलामा पर्दछ । शास्त्रबमोजिम सूर्यले यस समयमा सन्ततिले श्राद्ध गरी तृप्त भएका पितृहरूको आत्मालाई मुक्तिको मार्ग प्रशस्त गर्ने गर्दछन् । भनिन्छ, त्यसैले पनि पितृहरू आफू दिवङ्गत भएको तिथिका दिन आफ्ना सन्तति (छोरा, नाति, पनाति) हरूबाट आफ्नो उद्धारको आकाङ्क्षा राखी पिण्ड र तर्पणको आशा गर्दछन् । त्यसैले प्रत्येक सन्ततिले आफ्ना दिवङ्गत भएका मृत पितृहरूलाई उद्देश्य गरी श्राद्धादि कर्म गर्ने गर्दछन् । तर यसरी श्राद्ध गर्दा केही नियमहरूको पालना गर्नु पर्दछ ।<ref name="श्राद्ध"/> ;१ – श्राद्धकाल –: पितृपक्षमा गरिने श्राद्ध दिनको तेस्रो पहरमा गर्ने गर्नु पर्दछ । तर एकोद्दिष्ट श्राद्ध (मरेको वार्षिक तिथिका दिन गरिने) श्राद्धमा दिनको दोस्रो पहरलाई लिने गरिन्छ । एकोद्दिष्ट श्राद्ध मध्याह्न कालमा, पार्वण श्राद्ध अपराह्नमा र आभ्युदयिकश्राद्ध प्रातःकालमा गर्ने विधान छ ।<ref name="श्राद्ध"/> ;२ – श्राद्ध गर्ने ठाउँ –: प्रत्येक गृहस्थीले नियमित श्राद्ध सम्भव भएसम्म घरैमा गर्नु पर्दछ । अरूको स्वामित्व भएको घर वा जमिनमा बसेर श्राद्ध गर्दा पितृहरू खुसी हुँदैनन् भन्ने मान्यता छ । तर बन्धुबान्धव र सगोत्रीको स्वामित्व भएको घर वा कोठाचोटामा श्राद्ध गर्दा फरक पर्दैन । अर्काको घर वा डेरामा श्राद्ध गर्दा पितृ अप्रसन्न हुनेमात्र होइन, तिनको शक्ति र सामर्थ्यमा पनि कमी आउँछ भन्ने शास्त्रीय मान्यता रहेको छ । त्यसैले खासगरी सहरी क्षेत्रमा अरूको स्वामित्वको घरमा डेरा गरी बस्ने श्राद्धकर्ताले श्राद्ध र तर्पणादि कार्य सकेसम्म नजिकको तीर्थक्षेत्र वा मन्दिरमा गई गर्नु उपयुक्त हुन्छ । मन्दिर वा तीर्थक्षेत्र पनि नजिकै छैन भने भुइँमा आँगनमा बनाइएको तुलसीको मठ छ भने गृहमालिकको स्वीकृति लिई त्यहाँ श्राद्ध गरेमा दोष लाग्दैन । त्यस्तै कुनै कामना विशेषले गरिने श्राद्ध तोकिएको ठाउँमा गर्नु पर्दछ । कूर्मपुराणमा पुत्रले पितृमुक्तिको कामनाका साथमा विभिन्न तीर्थस्थलमा गई श्राद्ध गर्नु वाञ्छनीय छ भनी उल्लेख गरेको छ :- '''गङ्गायामक्षयं श्राद्धं प्रयागेऽमरकण्टके । गायन्ति पितरो गाथां कीर्तयन्ति मनीषिणः ॥एष्टव्या बहवः पुत्राः शीलवन्तो गुणान्विताः । तेषां तु समवेतानां यद्येकोऽपि गायां व्रजेत् ॥गयां प्राप्यानुषङ्गेण यदि श्राद्धं समाचरेत् । तारिताः पितरस्तेन स याति परमां गतिम् ॥वराहपर्वते चैव गङ्गायां वै विशेषतः । वाराणस्यां विशेषेण यत्र देवः स्वयं हरः ॥गङ्गाद्वारे प्रभासे च बिल्वके नीलपर्वते । कुरुक्षेत्रे च कुब्जाम्रे भृगुतुङ्गे महालये ॥केदारे फल्गुतीर्थे च नैमिषारण्य एव च । सरस्वत्यां विशेषेण पुष्करेषु विशेषतः ॥नर्मदायां कुशावर्ते श्रीशैले भद्रकर्णके । वेत्रावत्यां विपाशायां गोदावर्यां विशेषतः ॥एवमादिषु चान्येषु तीर्थेषु पुलिनेषु च । नदीनां चैव तीरेषु तुष्यन्ति पितरः सदा ॥कूर्मपुराण'''<ref name="श्राद्ध"/> ;३ – श्राद्ध गर्नाले पितृदोषको शान्ति: जसको जन्मकुण्डलीमा सूर्य र राहु वा केतु ग्रहको युतिसम्बन्ध छ, त्यस्तो कुण्डली भएको व्यक्तिलाई पितृदोष रहेको छ भन्ने गरिन्छ । यसबाहेक नीच सूर्य, शनिबाधित सूर्य वा शनिको घरमा रहेको सूर्य हुँदा पनि पितृदोष नै ठहर्याउने गरिन्छ । यसरी पितृदोष हुँदा टाउको वा दिमागी बिमारी, निर्णय क्षमतामा कमी, धन नटिक्ने, उन्नतिप्रगतिमा रोकावट आदि विभिन्न बाधा ब्यहोर्नु पर्ने हुन्छ । पितृपक्षमा श्राद्धकर्मद्वारा पूर्वजहरूलाई दिवङ्गत भएको तिथिअनुसार पिण्डदान, तर्पण आदि गर्नाले पितृदोषबाट मुक्ति पाइन्छ ।<ref name="श्राद्ध"/> ;४ – पितृको दिशा दक्षिण: तैत्तिरीय संहितामा बताइएअनुसार सृष्टिको प्रारम्भमा पूर्व, पश्चिम र उत्तर दिशा क्रमशः देवता, मनुष्य र रुद्रदेवलाई प्रदान गरिएको थियो, अनि दक्षिण दिशा पितृहरूको भागमा पर्यो । त्यसैले पितृहरूको श्राद्ध र पूजादि सदैव दाहिने काँधमा जनै भिरेर (अपसव्य भई) दक्षिण दिशातर्फ फर्किई गर्नुपर्दछ ।<ref name="श्राद्ध"/> ;५ – श्राद्धका सात चीज: कुनै पनि श्राद्धमा गङ्गाजल, दूध, मह, तोरीको साग, छोरीको छोरो (दौहित्र), कुश र तिल महत्त्वपूर्ण मानिन्छन् । यसबाहेक श्राद्धमा प्रयोग गरिएको तुलसीको मञ्जरीबाट पितृगण प्रलयकालपर्यन्त प्रसन्न रहन्छन् भन्ने गरिन्छ र पिण्डको भित्री भागमा तुलसीको मञ्जरी लुकाउने चलन पनि छ । यसरी मञ्जरीको उपयोग गरेमा पितृगण गरुडमा सवार भई सीधै विष्णुलोक पुग्दछन् भन्ने मान्यता छ । ;६ – श्राद्धका भाँडाकुँडा: श्राद्धमा प्लास्टिक, स्टील र फलामका भाँडाकुँडाको प्रयोग गर्नु हुँदैन । त्यस्तै केराको पात पनि चलाउनु हुँदैन । कर्ताको सामर्थ्यअनुसार श्राद्धमा [[सुन]], [[चाँदी]], झर्का ([[काँसा]]) वा [[तामा]]का पात्र अथवा सालको पातले बनेका दुना टपरीको प्रयोग गर्न सकिन्छ ।<ref name="श्राद्ध"/> ;७ – माङ्गलिक कार्य र किनमेल निषेध:  श्राद्धपक्षका पन्ध्र दिन कुरो छिन्ने, विवाह/व्रतबन्ध गर्ने, गृहप्रवेश गर्ने आदि कर्म निषेधित मान्ने गरिन्छ । श्राद्ध पक्षमा दीर्घ उपयोगका लागि धनलगानी गर्नु पनि अशुभ मानिन्छ । जस्तै मोटरवाहन, सुन, चाँदी, जग्गाजमिन आदिको खरिद गर्नु हुँदैन । सामान्यतया नयाँ व्यापार, व्यवसाय र उद्योगधन्दा वा कलकारखानाको सुरु पनि यस अवधिमा गर्ने गरिंदैन । त्यस्तै लामो दूरीको यात्रा पनि यस समयमा गर्नु हुँदैन । तर श्राद्धाधिकार नभएका (पुरूषका लागि बाबुआमा र स्त्रीका लागि सासुससुरा ज्युँदै भएका) व्यक्तिले किनमेल र यात्रा जस्ता विषय बारिरहनु पर्दैन ।<ref name="श्राद्ध"/> ;८ – श्राद्धको खानपान र काम: सोह्रश्राद्धमात्र होइन, अन्य एकोद्दिष्टादि सामान्य श्राद्धमा पनि श्राद्धभन्दा एकदिन अगावै नङ, केश आदि काटी एकछाक मात्र सात्विक भोजन गरी चोखोनीतो गर्नु पर्दछ । श्राद्धको एक दिनअगाडिको दिनलाई एकछाकी भन्ने गरिन्छ । एकोद्दिष्ट श्राद्धमा एकछाकी र श्राद्धका दिन तथा सोह्रश्राद्धको पूरा अवधिभर घरमा तामसी भोजन माछामासु, मदिरा वा कुनै मादक पदार्थको सेवन र संसर्ग गर्नु हुँदैन । त्यस्तै मुसुरीको दाल, लौका, चिचिन्डो, बैगुन, लसुन, प्याज, [[कोदो]], तीते [[फापर]] लगायतका खाद्यवस्तुहरूको प्रयोग गर्नु हुँदैन । त्यस्तै हलो जोत्नु, कोदालो खन्नु, दाउरा काट्नु, नाचगान गर्नु आदि पनि निषेध गरिएको छ । एकछाकी र श्राद्धका दुबै दिन आकस्मिक रूपमा धनप्राप्त हुने कुनै पनि लाभमूलक काम गर्नुहुँदैन । उक्त दुबै दिन शरीरमा सुन, तेल र सावुनको संसर्ग गर्नु हुँदैन । पूर्ण ब्रह्मचर्यको पालना गर्नुपर्दछ । दिउँसो सुत्नु वा निदाउनु हुँदैन, अनि राती पनि भुइँमा एकसरो ओछ्यान लगाएर शयन गर्नुपर्दछ ।<ref name="श्राद्ध"/> ;९- श्राद्धमा पिण्डदान : श्राद्धभन्दा पहिले नै श्राद्धकर्ताकी पत्नी रजस्वला भएर सात दिन बितेको छैन भने पार्वण श्राद्धमा पिण्डदान गर्न हुँदैन ।<ref name="श्राद्ध"/> ;१०- श्राद्धका दिन पितृकर्म प्रमुख:  पितृश्राद्धका दिन पिण्डदानको कार्य पूर्ण नहुन्जेलसम्म हवनादि कार्य, भिक्षादान, देवपूजा, ब्रह्मचारी, तपस्वी र अभ्यागतहरूको आतिथ्यादि कुनै पनि काम गर्नु हुँदैन । श्राद्धका दिन पितृकर्म नै मुख्य र विशेष काम हो, त्यसैले पहिलो प्राथमिकता पितृकर्मलाई दिनु उपयुक्त हुन्छ, त्यसैले त्यस दिन पिण्डदानअघि अन्य समस्त कर्म प्राथमिकताका क्रममा राख्नु हुँदैन ।<ref name="श्राद्ध"/> ;११- श्राद्धमा ककसलाई डाक्ने वा नडाक्ने :  यस कर्मका क्रममा विशेष गरी जसको श्राद्ध गरिंदैछ उसका छोरीपट्टिका नातिनातिना, गोतियार बन्धुबान्धव, ज्वाइँ र भान्जाभान्जीलाई निमन्त्रणा गर्नु अनिवार्य मानिन्छ । पितृकर्मका दिन पतित व्यक्तिहरूलाई आमन्त्रण गर्नु हुँदैन । ;१२- श्राद्धमा चढाउने फूलपाती :  श्राद्धमा रातो रङको कुनै पनि वस्तुको प्रयोग निषेध गरिएको छ । यसमा तुलसी, भृ्ङ्गराज, [[सयपत्री]], अगस्त्यपुष्प आदि पुष्पहरू ग्राह्य मानिन्छन् भने केत्तकी, करवीर, वकुल, कुन्दक र रातो रङका अन्य फूलहरू प्रयोग गर्नु हुँदैन ।<ref name="श्राद्ध"/> ;१३- श्राद्धको पितृप्रसाद वितरण :  श्राद्ध सकिएपछि बाँडिने पितृप्रसाद आमन्त्रण गरिएका सबैलाई वितरण गर्नु पर्दछ, तर पिण्डमा चढाइएको पितृप्रसाद श्राद्धाधिकार पाएको सपिण्डीभित्रको दाजुभाइ र बन्धुबान्धवले मिलेर ग्रहण गर्नुपर्दछ । उक्त प्रसाद एउटै गोत्रभित्रका सगोत्री दाजुभाइलाई दिए पनि हुन्छ, तर अन्य [[गोत्र]]का व्यक्तिहरूले ग्रहण गर्न निषेध गरिएको पाइन्छ । सोह्र श्राद्ध र अन्य श्राद्धको समयमा माथिका नियमलाई पालना नगरेमा मृतपितृहरू रिसाउने र सन्ततिका घरमा अशुभ र अशान्तिले वास गर्ने कुरा शास्त्रमा उल्लेख गरिएको छ । तर विधिवत नियम र निष्ठाका साथमा पितृकर्म गरेमा तिनको सदाशय र आशिर्वादले धेरै फल प्राप्त गर्न सकिन्छ । भनिएको पनि छ :- '''आयुः प्रजां धनं विद्यां स्वर्गं मोक्षं सुखानि च । प्रयच्छन्ति तथा राज्यं पितरः श्राद्धतर्पिताः॥''' <ref name="श्राद्ध">[http://www.recentnepal.com/news/49182/%e0%a4%b8%e0%a5%8b%e0%a4%b9%e0%a5%8d%e0%a4%b0%e0%a4%b6%e0%a5%8d%e0%a4%b0%e0%a4%be%e0%a4%a6%e0%a5%8d%e0%a4%a7%e0%a4%ae%e0%a4%be-%e0%a4%ad%e0%a5%82%e0%a4%b2%e0%a5%87%e0%a4%b0-%e0%a4%aa%e0%a4%a8%e0%a4%bf.html रिसेन्ट नेपाल] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170909030020/http://www.recentnepal.com/news/49182/%E0%A4%B8%E0%A5%8B%E0%A4%B9%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%A6%E0%A5%8D%E0%A4%A7%E0%A4%AE%E0%A4%BE-%E0%A4%AD%E0%A5%82%E0%A4%B2%E0%A5%87%E0%A4%B0-%E0%A4%AA%E0%A4%A8%E0%A4%BF.html |date=2017-09-09 }}</ref> ==यो पनि हेर्नुहोस्== *[[श्राद्ध]] *[[तीर्थ श्राद्ध]] *[[पुष्टि श्राद्ध]] *[[यात्रा श्राद्ध]] *[[काम्य श्राद्ध]] {{नेपाली चाड पर्वहरू}} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} ==बाह्य कडीहरू== {{Commonscat|Pitru Paksha}} [[श्रेणी:चाडपर्वहरू]] [[श्रेणी:नेपालका हिन्दु चाडपर्वहरू]] 2soevhzqh3kxgqoeflw0wdbt28u52dx 0 23837 1351992 1351881 2026-04-21T17:41:57Z Gajendra Gajur 23648 थप सन्दर्भहरु सहित विभिन्न अनुच्छेदहरु थपिएको छ । हनुमाननगरको इतिहासको विषयमा लेखिएको विभिन्न लेख तथा पुस्तकहरुको आधारमा तयार गरिएको प्रमाणिक अभिलेख । 1351992 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- आधारभूत जानकारी --> |name = |other_name = |native_name = |nickname = |settlement_type = पूर्व गाविस |motto = <!-- चित्र र नक्सा--> |image_skyline = |image_caption = |image_flag = |image_seal = |image_map = <!-- NepalSaptariDistrictmap.png --> |mapsize = 300px |map_caption = सप्तरी जिल्लाका गाउँ विकास समितिहरूको नक्सा |pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal |pushpin_label_position = bottom |pushpin_mapsize = 300 |pushpin_map_caption = नेपालको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति <!-- अवस्थिति --> |subdivision_type = देश |subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} |subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] |subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] |subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] |subdivision_name2 = [[सप्तरी जिल्ला]] <!-- राजनीति --> |government_footnotes = |government_type = |leader_title = |leader_name = |leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> |leader_name1 = |established_title = <!-- Settled --> |established_date = <!-- क्षेत्रफल --> |unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> |area_footnotes = |area_total_km2 =3.68 <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |area_total_sq_mi = <!-- जनसङ्ख्या --> |population_as_of = [[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|वि.सं २०६८]] |population_footnotes = |population_note = |population_total = 6275 |population_density_km2 = auto |population_blank1_title = जातीयता |population_blank2_title = Religions <!-- साधारण जानकारी --> |timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] |utc_offset = +५:४५ |timezone_DST = |utc_offset_DST = |coordinates ={{coord|26.50|86.63|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}} |elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> |elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> |postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> |postal_code = |area_code = |blank_name = |blank_info = |website = |footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्र|पूर्वाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[सगरमाथा अञ्चल]], [[सप्तरी जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। हनुमाननगर प्राचिन सप्तरीको (हालको सिरहा, सप्तरी र सुनसरीको पूर्वी भाग) को पुरानो सदरमुकामको थियो। । हाल यो सप्तरी जिल्लाको हनुमाननगर कंकालिनी नगरपालिकाको प्रशासनिक केन्द्रका रूपमा रहेको छ । <ref>[https://www.google.com.np/books/edition/Mec%C4%ABdekhi_mah%C4%81k%C4%81l%C4%AB/yi5GAQAAIAAJ?hl=en&gbpv=0&bsq=%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%9A%E0%A5%80%E0%A4%A6%E0%A5%87%E0%A4%96%E0%A4%BF%20%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A5%80,%20%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%97%20%E0%A5%A7,%20%E0%A4%AA%E0%A5%82%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%9E%E0%A5%8D%E0%A4%9A%E0%A4%B2%20%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B8%20%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A5%87%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0 मेचीदेखि महाकाली, भाग १,] पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्र। '''श्री ५ को सरकार''' । सञ्चार मन्त्रालय, सूचना विभाग। २०३१ ।</ref> ऐतिहासिक रूपमा सप्तरी जिल्लाको सदरमुकाम र तराईको प्रमुख व्यापारिक नाकाका रूपमा परिचित थियो । कोशी नदीको किनारमा अवस्थित हुनुका कारण यस क्षेत्रको भूगोल र जनजीवनमा [[कोशी बाँध|कोशी]]को प्रभाव गहिरो रहेको देखिन्छ । वि.सं. १९२८ मा औपचारिक रुपमा हनुमाननगर बजारको रूपमा स्थापना भएको थियो । यो हाल [[हनुमाननगर कङ्कालिनी नगरपालिका]]मा पर्दछ। यसको साविकका १,४,७ नम्बर वडाहरू हनुमाननगर कङ्कालिनी नगरपालिकाको वडा नम्बर ७ हो भने २,३,५ वडाहरू वडा नम्बर ९ र ६,८,९ वडाहरू वडा नम्बर १२ हो। == '''उत्पत्ति''' == हनुमाननगरको नामाकरण यहाँ अवस्थित कालो मूर्ति भएको हनुमान मन्दिरको नामबाट भएको हो। हनुमाननगरकै अर्को नाम हनुमानगढ़ी पनि हो।^[3] हनुमाननगर भन्दा पहिले यस क्षेत्रको प्रमुख बजार र प्रशासनिक केन्द्र 'नरहा' भन्ने स्थानमा थियो । यो स्थान हालको हनुमाननगरबाट करिब ३ देखि ४ माइल पूर्वमा, वर्तमान भारतीय सीमा नजिक पर्दथ्यो । तत्कालीन समयमा नरहा बजार थियो जहाँ सरकारी अड्डा, गोश्वारा र जेलसमेत थियो । कोशी नदीको विनाशकारी बाढी र कटानका कारण नरहा बजारको अस्तित्व संकटमा परेपछि तत्कालीन प्रशासनले यसलाई सुरक्षित स्थानमा सार्ने निर्णय गर्‍यो ।<ref name=":0">{{Cite news|url=https://www.onlinekhabar.com/2020/06/875694|title=हनुमाननगरको ऐतिहासिक नाम हनुमानगढी|last=झा|first=अजय कुमार|date=२०७७ असार ९ गते|work=अनलाइनखबर}}</ref> पुरातत्त्व विभागको प्रतिवेदन र ऐतिहासिक प्रमाणहरूका अनुसार, नरहाबाट विस्थापित भएको यो प्रशासनिक केन्द्रलाई वि.सं. १९२८ मा हालको 'हनुमानगढी' क्षेत्रमा सारिएको हो । सुरुवाती समयमा यो क्षेत्र घना जङ्गल र झाडीले भरिएको थियो । मानिसहरूले जङ्गल फँडानी गरेर यहाँ बसोबास सुरु गरेका थिए । सोही समयमा यहाँ रहेको प्राचीन हनुमानको मन्दिर र ऐतिहासिक गढीका कारण यस ठाउँको नाम 'हनुमाननगर' रहन गएको हो ।<ref name=":0" /> === '''राणाकालीन प्रशासनिक केन्द्र''' === राणा शासनको समयमा हनुमाननगर पूर्वीय क्षेत्रको एक शक्तिशाली सदरमुकामको रूपमा स्थापित भयो । विशेष गरी श्री ३ जुद्धशमशेरको प्रधानमन्त्रीत्व कालमा (वि.सं. १९८९-२००२) यस सहरले उल्लेखनीय भौतिक र प्रशासनिक विकास हासिल पाइन्छ । राणाकालिन समयमा हनुमाननगरमा बडाहाकिमको कार्यालय, मालपोत अड्डा, अदालत र सुरक्षाका लागि 'गारद' (जेल) को व्यवस्था थियो ।<ref name=":1">{{Cite news|url=https://nepalnews.com/2025/10/23/forgotten-hanumannagar/|title=बिर्सिइएको हनुमाननगर|last=अर्याल|first=दीपक|date=६ कार्तिक २०८२|work=नेपाल न्यूज}}</ref> प्रशासनिक सुगमताका लागि वीरगञ्जबाट हनुमाननगरसम्म टेलिफोन सेवा विस्तार गरिएको थियो, जसले यस क्षेत्रलाई तत्कालीन समयको सञ्चार सञ्जालसँग जोडेको थियो । बजार अड्डाले क्षेत्रीय स्तरमा वस्तुहरूको मूल्य निर्धारण गर्ने र ती विवरणहरू केन्द्र सरकारमा पठाउने गर्दथ्यो । भारतीय रेल सेवा (भापतियाही रेलवे) सँग नजिक रहेको कारणले गर्दा यहाँबाट धान, जुट र अन्य कृषि उत्पादनहरू ठूलो मात्रामा निर्यात हुने गर्दथ्यो, जसले यसलाई आर्थिक रूपमा निकै सम्पन्न बनाएको थियो ।<ref name=":1" /> == कालो हनुमान मूर्ति == हनुमान मन्दिरमा शालिग्राम शिलाबाट निर्मित हनुमानको 'बाल रूप' को मूर्ति छ । हनुमानको दुवै हात आशीर्वादी मुद्रामा भएको र विश्वमा दूर्लभ मानिएको हनुमान पाइन्छ । त्यसैले यसलाई विश्वकै एकमात्र 'कालो हनुमान' को मूर्तिका रूपमा पुज्ने गरिन्छ । यो मूर्ति दशौं देखि चौधौं शताब्दीको सेनपाल शैलीको हो। <ref>{{Cite news|url=https://www.onlinekhabar.com/2021/07/980439|title=हनुमाननगरका मूर्तिहरू घर फर्किन्छन् !|last=झा|first=अजय कुमार|date=२०७८ असार २४ गते|work=अनलाइनखबर}}</ref> वि.सं. २०४७ मा स्थानीय दाता सीताराम गनपतलाल कावराले आफ्ना परिवारको स्मृतिमा यस मन्दिरको कलात्मक पुनर्निर्माण गराएका थिए । मन्दिर परिसरमा नारायणेश्वर महादेवको मन्दिर र धर्मशाला छ। रामनवमी र हनुमान जयन्तीका अवसरमा यहाँ भव्य मेला लाग्ने गर्दछ ।<ref>{{Cite news|url=https://www.setopati.com/social/193218|title=कहीँ नभएको हनुमान सप्तरीमा|last=श्रेष्ठ|first=सबिना|date=कात्तिक २६, २०७६|work=सेतोपाटी|last3=अधिकारी|first3=समिक्षा|display-authors=2}}</ref> == हनुमाननगर जेल काण्ड == वि.सं. २००० जेठ ९ गते (सन् १९४३ मे २३) मा भारतीय स्वतन्त्रता सेनानीहरुलाई जेल तोडेर मुक्त गराइएको घटना थियो। 'हनुमाननगर जेल काण्ड' ले दुवै देशको राजनीतिमा गहिरो प्रभाव पारेको थियो ।<ref name=":2">{{Cite news|url=https://www.ilovemithila.com/hanumannagar-jail-kand/|title=हनुमाननगर जेल काण्ड: गणतन्त्रके ऐतिहासिक संघर्ष|last=गजुर|first=गजेन्द्र|date=मइ २३, २०२५|work=आइ लभ मिथिला डटकम|language=मैथिली}}</ref> सन् १९४२ मा भारतमा महात्मा गान्धीले सुरु गरेको '[[भारत छोड आन्दोलन|भारत छोडो आन्दोलन]]' का क्रममा ब्रिटिश सरकारले क्रान्तिकारी नेताहरूलाई व्यापक धरपकड गर्न थाल्यो । [[हजारीबाग जिल्ला|हजारीबाग जेल]]बाट सुरुङ खनेर भागेका [[जयप्रकाश नारायण]] र [[:hi:राममनोहर_लोहिया|डा. राममनोहर लोहिया]] जस्ता प्रभावशाली समाजवादी नेताहरू अङ्ग्रेजको आँखा छलेर नेपालको तराई भेगमा शरण लिन आइपुगेका थिए ।<ref>{{Cite news|url=https://ekantipur.com/news/2025/05/22/82-years-of-hanumannagar-jail-scandal-no-name-or-remains-52-34.html|title=हनुमाननगर जेल काण्डको ८२ वर्ष : नाम न अवशेष|last=झा|first=अबधेश कुमार|date=जेष्ठ ८, २०८२|work=कान्तिपूर}}</ref> उनीहरूले सप्तरीको कोशी तटबन्ध नजिकका हर्दिबारी र सुरुङ्गा जस्ता स्थानहरूलाई आफ्नो आश्रयस्थल बनाएका थिए । त्यहाँ उनीहरूले 'आजाद दस्ता' (छापामार फौज) नामक एक विद्रोही संगठन गठन गरे र सशस्त्र तालिम सुरु गरे । यो संगठनको मुख्य उद्देश्य भारतबाट ब्रिटिश शासन हटाउन सशस्त्र सङ्घर्ष गर्नु थियो । यस कार्यमा नेपालका क्रान्तिकारीहरू रमेशश्वर प्रसाद सिंह, चतुरानन सिंह र जयमंगल प्रसाद सिंहले सहयोग पुर्‍याएका थिए ।<ref name=":3">''यादव, डा. पिताम्बरलाल। प्रजातान्त्रिक आन्दोलन र सप्तरी। प्रकाशित मिति: वि.सं २०७०।''</ref> === जेल विद्रोह र नेताहरूको मुक्ति === ब्रिटिश सरकारको विशेष अनुरोध र दबाबमा तत्कालीन राणा शासनले भारतीय नेताहरूलाई पक्राउ गर्न निर्देशन जारी गर्‍यो । फलस्वरूप, जयप्रकाश नारायण, डा. रामनारायण लोहिया, कार्तिक प्रसाद सिंह, डा. बैजनाथ झा, ब्रजकिशोर शास्त्री र बाबा श्याम नन्दनलाई हर्दिबारी क्याम्पबाट गिरफ्तार गरी हनुमाननगरको गारदमा राखियो ।<ref name=":3" /> उनीहरूलाई ब्रिटिश अधिकारीहरूको जिम्मा लगाउने तयारी भइरहेका बेला आजाद दस्ताका करिब ५० जना लडाकुहरू र स्थानीय नेपाली सहयोगीहरूले जेलमा आक्रमण गर्ने योजना बनाए । वि.सं. २००० जेठ ९ गते राति १२ बजे क्रान्तिकारीहरूले जेल घेराउ गरे । सैनिकहरूको ध्यान भटकाउन उनीहरूले नजिकैको परालको ठूलो कुन्युमा आगो लगाइदिए । जब सुरक्षाकर्मीहरू आगो निभाउन दौडिए, त्यही मौकामा क्रान्तिकारीहरूले झ्याल-ढोका फोडेर आफ्ना नेताहरूलाई सफलतापूर्वक मुक्त गराए र कोशीको बाटो हुँदै भारततर्फ लगे ।<ref name=":2" /> {| class="wikitable" |'''जेल काण्डमा संलग्न प्रमुख व्यक्तिहरू''' |'''भूमिका/पद''' |- |जयप्रकाश नारायण |भारतीय क्रान्तिकारी नेता |- |डा. राममनोहर लोहिया |भारतीय समाजवादी नेता |- |रमेशश्वर प्रसाद सिंह |नेपाली सहयोगी नेता |- |जयमंगल प्रसाद सिंह |स्थानीय क्रान्तिकारी नेता |- |चतुरानन सिंह |स्थानीय राजनीतिकर्मी |} === घटनाको प्रतिशोध === हनुमाननगर जेल काण्डले राणा दरबार र ब्रिटिश साम्राज्य दुवैलाई स्तब्ध बनायो । यसको प्रतिशोध स्वरूप राणाहरूले सप्तरीका करिब २०० जना स्थानीय बासिन्दाहरूलाई पक्राउ गरी काठमाडौँको सदर जेल पुर्‍याए । हिरासतमा दिइएको चरम यातनाका कारण हनुमाननगरका अब्दुल मिया र कृष्णवीर कामीको जेलमै मृत्यु भयो, जसलाई हनुमाननगरको इतिहासमा पहिलो राजनीतिक सहिद मानिन्छ । पक्राउ परेका जयमंगल प्रसाद सिंहलाई भेट्न गएका उनका ९ वर्षीय छोरा [[रामराजाप्रसाद सिंह|रामराजा प्रसाद सिंह]]लाई समेत राणाहरूले थुनेका थिए।<ref name=":3" /> == सदरमुकामको स्थानान्तरण == हनुमाननगरको प्रशासनिक गिरावटको प्रमुख कारण कोशी नदीको अनियन्त्रित स्वभाव र प्राकृतिक विपत्तिलाई मानिन्छ । वि.सं. १९९० को महाभूकम्पले यस क्षेत्रको भू-बनोटमा परिवर्तन ल्याएपछि कोशी नदीको बहावमा पनि फेरबदल आयो । वि.सं. २००१ को भीषण बाढीले हनुमाननगर बजार र सरकारी अड्डाहरूलाई ठूलो क्षति पुर्‍यायो । पटक-पटकको कटान र डुबानका कारण वि.सं. २००६ सालतिर हनुमाननगरबाट सप्तरीको सदरमुकाम औपचारिक रूपमा राजविराजमा सारियो । राजविराजमा नयाँ सदरमुकाम स्थापना भएपछि यहाँका व्यापारी र कर्मचारीहरू पनि सरे।<ref>{{Cite web |last=भादगाउँले |first=अमृत |date=२९ पुस २०७५ |title=गन्तव्य : हनुमाननगर |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/others/168762-1547348580.html |url-status=live |website=नागरिक दैनिक}}</ref> == जनसङ्ख्याको वितरण == [[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या ६२७५ रहेको थियो जसमध्ये ३१८५ पुरुष र ३०९० महिला रहेका थिए भने यहाँ ९५७ घरधुरी रहेको थियो।<ref name="नेपालको राष्ट्रिय जनगणना २०६८ (गाविस तह)">{{cite news|title=नेपालको राष्ट्रिय जनगणना २०६८ (गाविस तह)|url=http://elibrary.xyz/cbs/image/data/Population/VDC-Municipality%20in%20detail/VDC_Municipality.pdf|accessdate=नोभेम्बर २०१२|agency=नेपाल सरकार|publisher=[[राष्ट्रिय योजना आयोग (नेपाल)|राष्ट्रिय योजना आयोग]]|date=नोभेम्बर २०१२|ref=केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304223834/http://elibrary.xyz/cbs/image/data/Population/VDC-Municipality%20in%20detail/VDC_Municipality.pdf |date=2016-03-04 }} ''नेपाल न्यूज'' (२०२५ अक्टोबर), [https://nepalnews.com/2025/10/23/forgotten-hanumannagar/ "बिर्सिएको हनुमाननगर र ऐतिहासिक महत्त्व"।]</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{ढाँचा:सप्तरी जिल्लाका गाविसहरू}} [[श्रेणी:सप्तरी जिल्लाका ठाउँहरू]] 2uewi8uh1fi4korvk0no39luqwmsggy 1351993 1351992 2026-04-21T17:52:15Z Gajendra Gajur 23648 चित्र थपिएको छ। 1351993 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- आधारभूत जानकारी --> |name = |other_name = |native_name = |nickname = |settlement_type = पूर्व गाविस |motto = <!-- चित्र र नक्सा--> |image_skyline = |image_caption = |image_flag = |image_seal = |image_map = <!-- NepalSaptariDistrictmap.png --> |mapsize = 300px |map_caption = सप्तरी जिल्लाका गाउँ विकास समितिहरूको नक्सा |pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal |pushpin_label_position = bottom |pushpin_mapsize = 300 |pushpin_map_caption = नेपालको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति <!-- अवस्थिति --> |subdivision_type = देश |subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} |subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] |subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] |subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] |subdivision_name2 = [[सप्तरी जिल्ला]] <!-- राजनीति --> |government_footnotes = |government_type = |leader_title = |leader_name = |leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> |leader_name1 = |established_title = <!-- Settled --> |established_date = <!-- क्षेत्रफल --> |unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> |area_footnotes = |area_total_km2 =3.68 <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |area_total_sq_mi = <!-- जनसङ्ख्या --> |population_as_of = [[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|वि.सं २०६८]] |population_footnotes = |population_note = |population_total = 6275 |population_density_km2 = auto |population_blank1_title = जातीयता |population_blank2_title = Religions <!-- साधारण जानकारी --> |timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] |utc_offset = +५:४५ |timezone_DST = |utc_offset_DST = |coordinates ={{coord|26.50|86.63|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}} |elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> |elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> |postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> |postal_code = |area_code = |blank_name = |blank_info = |website = |footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्र|पूर्वाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[सगरमाथा अञ्चल]], [[सप्तरी जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। हनुमाननगर प्राचिन सप्तरीको (हालको सिरहा, सप्तरी र सुनसरीको पूर्वी भाग) को पुरानो सदरमुकामको थियो। । हाल यो सप्तरी जिल्लाको हनुमाननगर कंकालिनी नगरपालिकाको प्रशासनिक केन्द्रका रूपमा रहेको छ । <ref>[https://www.google.com.np/books/edition/Mec%C4%ABdekhi_mah%C4%81k%C4%81l%C4%AB/yi5GAQAAIAAJ?hl=en&gbpv=0&bsq=%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%9A%E0%A5%80%E0%A4%A6%E0%A5%87%E0%A4%96%E0%A4%BF%20%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A5%80,%20%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%97%20%E0%A5%A7,%20%E0%A4%AA%E0%A5%82%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%9E%E0%A5%8D%E0%A4%9A%E0%A4%B2%20%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B8%20%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A5%87%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0 मेचीदेखि महाकाली, भाग १,] पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्र। '''श्री ५ को सरकार''' । सञ्चार मन्त्रालय, सूचना विभाग। २०३१ ।</ref> ऐतिहासिक रूपमा सप्तरी जिल्लाको सदरमुकाम र तराईको प्रमुख व्यापारिक नाकाका रूपमा परिचित थियो । कोशी नदीको किनारमा अवस्थित हुनुका कारण यस क्षेत्रको भूगोल र जनजीवनमा [[कोशी बाँध|कोशी]]को प्रभाव गहिरो रहेको देखिन्छ । वि.सं. १९२८ मा औपचारिक रुपमा हनुमाननगर बजारको रूपमा स्थापना भएको थियो । यो हाल [[हनुमाननगर कङ्कालिनी नगरपालिका]]मा पर्दछ। यसको साविकका १,४,७ नम्बर वडाहरू हनुमाननगर कङ्कालिनी नगरपालिकाको वडा नम्बर ७ हो भने २,३,५ वडाहरू वडा नम्बर ९ र ६,८,९ वडाहरू वडा नम्बर १२ हो। == '''उत्पत्ति''' == हनुमाननगरको नामाकरण यहाँ अवस्थित कालो मूर्ति भएको हनुमान मन्दिरको नामबाट भएको हो। हनुमाननगरकै अर्को नाम हनुमानगढ़ी पनि हो।^[3] हनुमाननगर भन्दा पहिले यस क्षेत्रको प्रमुख बजार र प्रशासनिक केन्द्र 'नरहा' भन्ने स्थानमा थियो । यो स्थान हालको हनुमाननगरबाट करिब ३ देखि ४ माइल पूर्वमा, वर्तमान भारतीय सीमा नजिक पर्दथ्यो । तत्कालीन समयमा नरहा बजार थियो जहाँ सरकारी अड्डा, गोश्वारा र जेलसमेत थियो । कोशी नदीको विनाशकारी बाढी र कटानका कारण नरहा बजारको अस्तित्व संकटमा परेपछि तत्कालीन प्रशासनले यसलाई सुरक्षित स्थानमा सार्ने निर्णय गर्‍यो ।<ref name=":0">{{Cite news|url=https://www.onlinekhabar.com/2020/06/875694|title=हनुमाननगरको ऐतिहासिक नाम हनुमानगढी|last=झा|first=अजय कुमार|date=२०७७ असार ९ गते|work=अनलाइनखबर}}</ref> पुरातत्त्व विभागको प्रतिवेदन र ऐतिहासिक प्रमाणहरूका अनुसार, नरहाबाट विस्थापित भएको यो प्रशासनिक केन्द्रलाई वि.सं. १९२८ मा हालको 'हनुमानगढी' क्षेत्रमा सारिएको हो । सुरुवाती समयमा यो क्षेत्र घना जङ्गल र झाडीले भरिएको थियो । मानिसहरूले जङ्गल फँडानी गरेर यहाँ बसोबास सुरु गरेका थिए । सोही समयमा यहाँ रहेको प्राचीन हनुमानको मन्दिर र ऐतिहासिक गढीका कारण यस ठाउँको नाम 'हनुमाननगर' रहन गएको हो ।<ref name=":0" /> === '''राणाकालीन प्रशासनिक केन्द्र''' === राणा शासनको समयमा हनुमाननगर पूर्वीय क्षेत्रको एक शक्तिशाली सदरमुकामको रूपमा स्थापित भयो । विशेष गरी श्री ३ जुद्धशमशेरको प्रधानमन्त्रीत्व कालमा (वि.सं. १९८९-२००२) यस सहरले उल्लेखनीय भौतिक र प्रशासनिक विकास हासिल पाइन्छ । राणाकालिन समयमा हनुमाननगरमा बडाहाकिमको कार्यालय, मालपोत अड्डा, अदालत र सुरक्षाका लागि 'गारद' (जेल) को व्यवस्था थियो ।<ref name=":1">{{Cite news|url=https://nepalnews.com/2025/10/23/forgotten-hanumannagar/|title=बिर्सिइएको हनुमाननगर|last=अर्याल|first=दीपक|date=६ कार्तिक २०८२|work=नेपाल न्यूज}}</ref> प्रशासनिक सुगमताका लागि वीरगञ्जबाट हनुमाननगरसम्म टेलिफोन सेवा विस्तार गरिएको थियो, जसले यस क्षेत्रलाई तत्कालीन समयको सञ्चार सञ्जालसँग जोडेको थियो । बजार अड्डाले क्षेत्रीय स्तरमा वस्तुहरूको मूल्य निर्धारण गर्ने र ती विवरणहरू केन्द्र सरकारमा पठाउने गर्दथ्यो । भारतीय रेल सेवा (भापतियाही रेलवे) सँग नजिक रहेको कारणले गर्दा यहाँबाट धान, जुट र अन्य कृषि उत्पादनहरू ठूलो मात्रामा निर्यात हुने गर्दथ्यो, जसले यसलाई आर्थिक रूपमा निकै सम्पन्न बनाएको थियो ।<ref name=":1" /> == कालो हनुमान मूर्ति == [[चित्र:Hanumannagar-Hanuman Temple-Gajendra-Gajur-art.png|अङ्गुठाकार|हनुमाननगरमा भएको कालो हनुमानको मूर्ती (डिजिटल कलात्मक चित्र)। ]] हनुमान मन्दिरमा शालिग्राम शिलाबाट निर्मित हनुमानको 'बाल रूप' को मूर्ति छ । हनुमानको दुवै हात आशीर्वादी मुद्रामा भएको र विश्वमा दूर्लभ मानिएको हनुमान पाइन्छ । त्यसैले यसलाई विश्वकै एकमात्र 'कालो हनुमान' को मूर्तिका रूपमा पुज्ने गरिन्छ । यो मूर्ति दशौं देखि चौधौं शताब्दीको सेनपाल शैलीको हो। <ref>{{Cite news|url=https://www.onlinekhabar.com/2021/07/980439|title=हनुमाननगरका मूर्तिहरू घर फर्किन्छन् !|last=झा|first=अजय कुमार|date=२०७८ असार २४ गते|work=अनलाइनखबर}}</ref> वि.सं. २०४७ मा स्थानीय दाता सीताराम गनपतलाल कावराले आफ्ना परिवारको स्मृतिमा यस मन्दिरको कलात्मक पुनर्निर्माण गराएका थिए । मन्दिर परिसरमा नारायणेश्वर महादेवको मन्दिर र धर्मशाला छ। रामनवमी र हनुमान जयन्तीका अवसरमा यहाँ भव्य मेला लाग्ने गर्दछ ।<ref>{{Cite news|url=https://www.setopati.com/social/193218|title=कहीँ नभएको हनुमान सप्तरीमा|last=श्रेष्ठ|first=सबिना|date=कात्तिक २६, २०७६|work=सेतोपाटी|last3=अधिकारी|first3=समिक्षा|display-authors=2}}</ref> == हनुमाननगर जेल काण्ड == वि.सं. २००० जेठ ९ गते (सन् १९४३ मे २३) मा भारतीय स्वतन्त्रता सेनानीहरुलाई जेल तोडेर मुक्त गराइएको घटना थियो। 'हनुमाननगर जेल काण्ड' ले दुवै देशको राजनीतिमा गहिरो प्रभाव पारेको थियो ।<ref name=":2">{{Cite news|url=https://www.ilovemithila.com/hanumannagar-jail-kand/|title=हनुमाननगर जेल काण्ड: गणतन्त्रके ऐतिहासिक संघर्ष|last=गजुर|first=गजेन्द्र|date=मइ २३, २०२५|work=आइ लभ मिथिला डटकम|language=मैथिली}}</ref> सन् १९४२ मा भारतमा महात्मा गान्धीले सुरु गरेको '[[भारत छोड आन्दोलन|भारत छोडो आन्दोलन]]' का क्रममा ब्रिटिश सरकारले क्रान्तिकारी नेताहरूलाई व्यापक धरपकड गर्न थाल्यो । [[हजारीबाग जिल्ला|हजारीबाग जेल]]बाट सुरुङ खनेर भागेका [[जयप्रकाश नारायण]] र [[:hi:राममनोहर_लोहिया|डा. राममनोहर लोहिया]] जस्ता प्रभावशाली समाजवादी नेताहरू अङ्ग्रेजको आँखा छलेर नेपालको तराई भेगमा शरण लिन आइपुगेका थिए ।<ref>{{Cite news|url=https://ekantipur.com/news/2025/05/22/82-years-of-hanumannagar-jail-scandal-no-name-or-remains-52-34.html|title=हनुमाननगर जेल काण्डको ८२ वर्ष : नाम न अवशेष|last=झा|first=अबधेश कुमार|date=जेष्ठ ८, २०८२|work=कान्तिपूर}}</ref> उनीहरूले सप्तरीको कोशी तटबन्ध नजिकका हर्दिबारी र सुरुङ्गा जस्ता स्थानहरूलाई आफ्नो आश्रयस्थल बनाएका थिए । त्यहाँ उनीहरूले 'आजाद दस्ता' (छापामार फौज) नामक एक विद्रोही संगठन गठन गरे र सशस्त्र तालिम सुरु गरे । यो संगठनको मुख्य उद्देश्य भारतबाट ब्रिटिश शासन हटाउन सशस्त्र सङ्घर्ष गर्नु थियो । यस कार्यमा नेपालका क्रान्तिकारीहरू रमेशश्वर प्रसाद सिंह, चतुरानन सिंह र जयमंगल प्रसाद सिंहले सहयोग पुर्‍याएका थिए ।<ref name=":3">''यादव, डा. पिताम्बरलाल। प्रजातान्त्रिक आन्दोलन र सप्तरी। प्रकाशित मिति: वि.सं २०७०।''</ref> === जेल विद्रोह र नेताहरूको मुक्ति === ब्रिटिश सरकारको विशेष अनुरोध र दबाबमा तत्कालीन राणा शासनले भारतीय नेताहरूलाई पक्राउ गर्न निर्देशन जारी गर्‍यो । फलस्वरूप, जयप्रकाश नारायण, डा. रामनारायण लोहिया, कार्तिक प्रसाद सिंह, डा. बैजनाथ झा, ब्रजकिशोर शास्त्री र बाबा श्याम नन्दनलाई हर्दिबारी क्याम्पबाट गिरफ्तार गरी हनुमाननगरको गारदमा राखियो ।<ref name=":3" /> उनीहरूलाई ब्रिटिश अधिकारीहरूको जिम्मा लगाउने तयारी भइरहेका बेला आजाद दस्ताका करिब ५० जना लडाकुहरू र स्थानीय नेपाली सहयोगीहरूले जेलमा आक्रमण गर्ने योजना बनाए । वि.सं. २००० जेठ ९ गते राति १२ बजे क्रान्तिकारीहरूले जेल घेराउ गरे । सैनिकहरूको ध्यान भटकाउन उनीहरूले नजिकैको परालको ठूलो कुन्युमा आगो लगाइदिए । जब सुरक्षाकर्मीहरू आगो निभाउन दौडिए, त्यही मौकामा क्रान्तिकारीहरूले झ्याल-ढोका फोडेर आफ्ना नेताहरूलाई सफलतापूर्वक मुक्त गराए र कोशीको बाटो हुँदै भारततर्फ लगे ।<ref name=":2" /> {| class="wikitable" |'''जेल काण्डमा संलग्न प्रमुख व्यक्तिहरू''' |'''भूमिका/पद''' |- |जयप्रकाश नारायण |भारतीय क्रान्तिकारी नेता |- |डा. राममनोहर लोहिया |भारतीय समाजवादी नेता |- |रमेशश्वर प्रसाद सिंह |नेपाली सहयोगी नेता |- |जयमंगल प्रसाद सिंह |स्थानीय क्रान्तिकारी नेता |- |चतुरानन सिंह |स्थानीय राजनीतिकर्मी |} === घटनाको प्रतिशोध === हनुमाननगर जेल काण्डले राणा दरबार र ब्रिटिश साम्राज्य दुवैलाई स्तब्ध बनायो । यसको प्रतिशोध स्वरूप राणाहरूले सप्तरीका करिब २०० जना स्थानीय बासिन्दाहरूलाई पक्राउ गरी काठमाडौँको सदर जेल पुर्‍याए । हिरासतमा दिइएको चरम यातनाका कारण हनुमाननगरका अब्दुल मिया र कृष्णवीर कामीको जेलमै मृत्यु भयो, जसलाई हनुमाननगरको इतिहासमा पहिलो राजनीतिक सहिद मानिन्छ । पक्राउ परेका जयमंगल प्रसाद सिंहलाई भेट्न गएका उनका ९ वर्षीय छोरा [[रामराजाप्रसाद सिंह|रामराजा प्रसाद सिंह]]लाई समेत राणाहरूले थुनेका थिए।<ref name=":3" /> == सदरमुकामको स्थानान्तरण == हनुमाननगरको प्रशासनिक गिरावटको प्रमुख कारण कोशी नदीको अनियन्त्रित स्वभाव र प्राकृतिक विपत्तिलाई मानिन्छ । वि.सं. १९९० को महाभूकम्पले यस क्षेत्रको भू-बनोटमा परिवर्तन ल्याएपछि कोशी नदीको बहावमा पनि फेरबदल आयो । वि.सं. २००१ को भीषण बाढीले हनुमाननगर बजार र सरकारी अड्डाहरूलाई ठूलो क्षति पुर्‍यायो । पटक-पटकको कटान र डुबानका कारण वि.सं. २००६ सालतिर हनुमाननगरबाट सप्तरीको सदरमुकाम औपचारिक रूपमा राजविराजमा सारियो । राजविराजमा नयाँ सदरमुकाम स्थापना भएपछि यहाँका व्यापारी र कर्मचारीहरू पनि सरे।<ref>{{Cite web |last=भादगाउँले |first=अमृत |date=२९ पुस २०७५ |title=गन्तव्य : हनुमाननगर |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/others/168762-1547348580.html |url-status=live |website=नागरिक दैनिक}}</ref> == जनसङ्ख्याको वितरण == [[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या ६२७५ रहेको थियो जसमध्ये ३१८५ पुरुष र ३०९० महिला रहेका थिए भने यहाँ ९५७ घरधुरी रहेको थियो।<ref name="नेपालको राष्ट्रिय जनगणना २०६८ (गाविस तह)">{{cite news|title=नेपालको राष्ट्रिय जनगणना २०६८ (गाविस तह)|url=http://elibrary.xyz/cbs/image/data/Population/VDC-Municipality%20in%20detail/VDC_Municipality.pdf|accessdate=नोभेम्बर २०१२|agency=नेपाल सरकार|publisher=[[राष्ट्रिय योजना आयोग (नेपाल)|राष्ट्रिय योजना आयोग]]|date=नोभेम्बर २०१२|ref=केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304223834/http://elibrary.xyz/cbs/image/data/Population/VDC-Municipality%20in%20detail/VDC_Municipality.pdf |date=2016-03-04 }} ''नेपाल न्यूज'' (२०२५ अक्टोबर), [https://nepalnews.com/2025/10/23/forgotten-hanumannagar/ "बिर्सिएको हनुमाननगर र ऐतिहासिक महत्त्व"।]</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{ढाँचा:सप्तरी जिल्लाका गाविसहरू}} [[श्रेणी:सप्तरी जिल्लाका ठाउँहरू]] s05b97bl8r4nfgvm3aawjd5edzoyam6 0 25155 1351975 1250397 2026-04-21T15:24:42Z Symphonicallyu 77742 1351975 wikitext text/x-wiki {{Infobox Writing system | name = रंजना लिपि | type = [[अक्षरात्मक लिपि]] | languages = [[नेवारी भाषा|नेपाल भाषा]]<br />[[संस्कृत]]<br />[[तिब्बती भाषा|तिब्बती]] | time = c. ११००&ndash;वर्तमान | region = [[नेपाल]] र [[भारत]] | fam1 = [[:en:Proto-Sinaitic alphabet|आद्य सिनैटिक वर्णमाला]] ^[a] | fam2 = [[:en:Phoenician alphabet|ध्वन्यामक वर्णमाला]] ^[a] | fam3 = [[:en:Aramaic alphabet|अरामैक वर्णमाला]] ^[a] | footnotes = [a] ब्राह्मी लिपिको यहूदी मूलको बारेमा सार्वभौमिक सहमति छैन। | fam4 = [[ब्राह्मी लिपि]] | fam5 = [[गुप्त लिपि]] | fam6 = [[नेपाल लिपि|नेपाल]] | fam7 = [[मोल लिपि|मोल]] | sisters = [[प्रचलित नेपाल लिपि|प्रचलित]]<br />[[लिटु मोल लिपि|लिटु मोल]] | children = [[सोयोम्बो लिपि|सोयोम्बो]] | sample = Ranjana Varnamala.png | image_size = 200px }} '''रञ्जना लिपि''' लेख्न विरासतको रूपमा एउटा विकसित प्रणाली '''ब्राह्मी''' ११औँ शताव्दीमा सुरु भएको थियो। यो मुख्यतः नेपाल भाषा लेख्न प्रयोग गरिएको थियो परन्तु भारतका मठहरूमा पनि प्रयोग गर्न थालियो , [[तिब्बत]] , चीन समुद्र तट , [[मङ्गोलिया|मङ्गोलिया]] , र [[जापान]] यसको प्रसार बढ्दै गयो। '''रञ्जना लिपि''' लाई नेपालले आफ्नो राष्ट् लिपिको रूपमा संयुक्त राष्ट् सङ्घमा दर्ता गरेको छ। == वर्णमाला == {| class="wikitable" |- | [[चित्र:Ranjana a.svg|24px]] a अ || [[चित्र:Ranjana i.svg|24px]] i इ || [[चित्र:Ranjana u.svg|24px]] u उ || [[चित्र:Ranjana ri.svg|24px]] ṛ ऋ || [[चित्र:Ranjana li.svg|24px]] ḷ ऌ|| [[चित्र:Ranjana e.svg|24px]] e ए || [[चित्र:Ranjana o.svg|24px]] o ओ |- | [[चित्र:Ranjana aa.svg|24px]] ā आ || [[चित्र:Ranjana ii.svg|24px]] ī ई|| [[चित्र:Ranjana uu.svg|24px]] ū ऊ || [[चित्र:Ranjana rii.svg|24px]] ṝ ॠ|| [[चित्र:Ranjana lii.svg|24px]] ḹ ॡ|| [[चित्र:Ranjana ai.svg|24px]] ai ऐ|| [[चित्र:Ranjana au.svg|24px]] au औ |} {| class="wikitable" |- | [[चित्र:Ranjana am.svg|24px]] aṃ अं || [[चित्र:Ranjana ah.svg|24px]] aḥ अः |} {| class="wikitable" |- | [[चित्र:Ranjana k.svg|24px]] k क|| [[चित्र:Ranjana kh.svg|24px]] kh ख|| [[चित्र:Ranjana g.svg|24px]] g ग|| [[चित्र:Ranjana gh.svg|24px]] gh घ|| [[चित्र:Ranjana ng.svg|24px]] ṅ ङ |- | [[चित्र:Ranjana c.svg|24px]] c च|| [[चित्र:Ranjana ch.svg|24px]] ch छ|| [[चित्र:Ranjana j.svg|24px]] j ज|| [[चित्र:Ranjana jh.svg|24px]] jh झ|| [[चित्र:Ranjana ny.svg|24px]] ñ ञ |- | [[चित्र:Ranjana tt.svg|24px]] ṭ ट|| [[चित्र:Ranjana tth.svg|24px]] ṭh ठ|| [[चित्र:Ranjana dd.svg|24px]] ḍ ड|| [[चित्र:Ranjana ddh.svg|24px]] ḍh ढ|| [[चित्र:Ranjana nn.svg|24px]] ṇ ण |- | [[चित्र:Ranjana t.svg|24px]] t त|| [[चित्र:Ranjana th.svg|24px]] th थ|| [[चित्र:Ranjana d.svg|24px]] d द|| [[चित्र:Ranjana dh.svg|24px]] dh ध|| [[चित्र:Ranjana n.svg|24px]] n न |- | [[चित्र:Ranjana p.svg|24px]] p प|| [[चित्र:Ranjana ph.svg|24px]] ph फ|| [[चित्र:Ranjana b.svg|24px]] b ब|| [[चित्र:Ranjana bh.svg|24px]] bh भ|| [[चित्र:Ranjana m.svg|24px]] m म |- | [[चित्र:Ranjana y.svg|24px]] y य|| [[चित्र:Ranjana r.svg|24px]] r र|| [[चित्र:Ranjana l.svg|24px]] l ल|| [[चित्र:Ranjana v.svg|24px]] v व|| style="background:#dddddd;"| |- | [[चित्र:Ranjana sh.svg|24px]] ś श|| [[चित्र:Ranjana ss.svg|24px]] ṣ ष|| [[चित्र:Ranjana s.svg|24px]] s स|| [[चित्र:Ranjana h.svg|24px]] h ह|| style="background:#dddddd;"| |} {| class="wikitable" |- | [[चित्र:Ranjana ksh.svg|24px]] kṣ क्ष|| [[चित्र:Ranjana tr.svg|24px]] tr त्र|| [[चित्र:Ranjana jny.svg|24px]] jñ ज्ञ |} ==अङ्क== {| class="wikitable" |- | [[चित्र:Ranjana 0.svg|24px]] 0 ० || [[चित्र:Ranjana 1.svg|24px]] 1 १|| [[चित्र:Ranjana 2.svg|24px]] 2 २ ||[[चित्र:Ranjana 3.svg|24px]] 3 ३ || [[चित्र:Ranjana 4.svg|24px]] 4 ४|| [[चित्र:Ranjana 5.svg|24px]] 5 ५ ||[[चित्र:Ranjana 6.svg|24px]] 6 ६ || [[चित्र:Ranjana 7.svg|24px]] 7 ७|| [[चित्र:Ranjana 8.svg|24px]] 8 ८ || [[चित्र:Ranjana 9.svg|24px]] 9 ९ |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:ब्राह्मी लिपिहरू]] slbs1pyspbd0tkvju19pf3ntzdha3bl 0 25424 1351997 1336114 2026-04-21T22:25:52Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1351997 wikitext text/x-wiki {{Infobox Prime Minister | honorific-prefix = [[माननीय]] | image = Prime Minister of Nepal, Shri Sher Bahadur Deuba, in Glasgow, Scotland on November 02, 2021 (1).jpg | birth_date = {{birth date and age|1946|6|13|df=y}}<br> २००३ जेठ ३१<ref>http://lokaantar.com/biswo/14881/ सिंहदरबारमा चौथो इनिङ, को हुन् शेरबहादुर देउवा ?</ref> | office = [[नेपालका प्रधानमन्त्रीहरूको सूची|४३औँ प्रधानमन्त्री (नेपाल)]]<ref>{{cite news|title=शेरबहादुर देउवा: विद्यार्थी राजनीतिदेखि पाँचौँ पटक प्रधानमन्त्रीसम्म|url=https://www.bbc.com/nepali/news-57818500|accessdate=13 जुलाई 2021|agency=https://www.bbc.com/nepali}}</ref><ref>{{cite news|title=देउवा प्रधानमन्त्री नियुक्त, सपथको तयारी|url=https://www.setopati.com/politics/243073/|accessdate=13 जुलाई 2021|agency=https://www.setopati.com/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211027220534/https://www.setopati.com/politics/243073/ |date=2021-10-27 }}</ref> | term_start = २०७८ असार २९ | term_end = २०७९ पुष ११ | president = [[विद्यादेवी भण्डारी]] | predecessor = [[खड्गप्रसाद ओली|केपी शर्मा ओली ]] | term_start1 = २०७४ जेठ २४ | term_end1 = २०७४ फागुन ३ | president1 = [[विद्यादेवी भण्डारी]] | predecessor1 = [[पुष्पकमल दाहाल|पुष्पकमल दाहाल प्रचण्ड]] | successor1 = [[खड्गप्रसाद ओली|केपी शर्मा ओली ]] | term_start2 = २०५२ भदौ २७ | term_end2 = २०५३ फागुन २९ | monarch2 = [[वीरेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा वीरेन्द्र]] | predecessor2 = [[मनमोहन अधिकारी]] | successor2 = [[लोकेन्द्रबहादुर चन्द]] | term_start3 = २०५८ साउन ११ | term_end3 = २०५९ असोज १८ | monarch3 = [[ज्ञानेन्द्र वीरविक्रम शाह|ज्ञानेन्द्र शाह]] | predecessor3 = [[गिरिजाप्रसाद कोइराला|गिरिजा प्रसाद कोइराला]] | successor3 = राजा [[ज्ञानेन्द्र वीरविक्रम शाह|ज्ञानेन्द्र शाह]] | term_start4 = २०६१ जेठ २१ | term_end4 = २०६१ माघ १९ | monarch4 = [[ज्ञानेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा ज्ञानेन्द्र]] | predecessor4 = [[सूर्यबहादुर थापा]] | successor4 = राजा [[ज्ञानेन्द्र वीरविक्रम शाह|ज्ञानेन्द्र शाह]] | spouse = [[आरजु राणा देउवा]] | signature = Signature_of_Sher_Bahadur_Deuba.png }} '''शेरबहादुर देउवा''' [[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली काङ्ग्रेसका]]।<ref><nowiki>https://www.bbc.com/nepali/news-57803101</nowiki></ref> देउवा [[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली काङ्ग्रेस]]को संसदीय दलको समेत नेतृत्व गर्दै वि.सं. २०५२ सालमा पहिलोपटक [[नेपाल]]को प्रधानमन्त्री बनेका थिए। पटक पटक गरी देउवा ५<ref>{{cite news|title=देउवा प्रधानमन्त्री नियुक्त, ६ बजे शपथ|url=https://ekantipur.com/news/2021/07/13/162616003151478723.html|accessdate=13 जुलाई 2021|agency=https://ekantipur.com/}}</ref> पटक प्रधानमन्त्री बन्न सफल रहेका छन्। अहिले काग्रेसले विशेष अधिवेशनबाट उनलाई हटाएको छ । तर आयोगले अहिले नै निर्णय भने दिएको छैन् । [[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली काङ्ग्रेस]]को विभाजन पछि उनी [[नेपाली काङ्ग्रेस (प्रजातान्त्रिक)]]को सभापति थिए। काङ्ग्रेस पुनर्मिलन पश्चात् उनी आफ्नो पार्टीसँगै नेपाली काङ्ग्रेसमा गाभिएका छन्। शेरबहादुर देउवा चार पटक प्रधानमन्त्री रहिसकेका नेपाली काङ्ग्रेसका सभापति शेरबहादुर देउवा [[डडेल्धुरा जिल्ला|डडेलधुरा जिल्ला]] क्षेत्र नं. १ र [[कञ्चनपुर जिल्ला]] क्षेत्र नं. ४ बाट संविधानसभामा प्रतिनिधित्व गर्दछन्। वि.सं. २०४८,२०५१ र २०५६ का संसदीय निर्वाचनहरूमा [[डडेल्धुरा जिल्ला|डडेलधुरा जिल्ला]] क्षेत्र नं. १ बाट विजयी देउवाले गृहमन्त्रीको समेत जिम्मेवारी सम्हालिसकेका छन्। उनी माओवादी समस्या समाधानका लागि गठित उच्चस्तरीय समितिका अध्यक्ष थिए। प्रजातान्त्रिक विद्यार्थी आन्दोलनबाट राजनीतिमा होमिएका देउवा नेपाल विद्यार्थी सङ्घ (ने. वि. सङ्घ)का प्रथम सभापति थिए र सुदूर पश्चिममा [[नेपाली काङ्ग्रेस]]का सर्वाधिक प्रभावशाली व्यक्तित्व मानिन्छन्। राजनीतिक सङ्घर्षका क्रममा उनले नौ वर्ष जेल जीवन बिताएका छन्। [[देउवा]]ले नेतृत्व गरेको जननिर्वाचित सरकारलाई तत्कालीन [[ज्ञानेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा ज्ञानेन्द्र]]ले २०५९ सालमा "असक्षम"को आरोप लगाई विघटन गरेका थिए भने उनैले दुई वर्ष पछि वि.सं. २०६१ सालमा पुनः प्रधानमन्त्री नियुक्त गरेका थिए। पार्टीको अन्तरिक द्वन्द्वका क्रममा देउवाले आफ्नो नेतृत्वमा वि.सं. २०५९ सालमा [[नेपाली काङ्ग्रेस (प्रजातान्त्रिक)]]को गठन गरेका थिए भने वि.सं. २०६४ सालमा सो पार्टीको [[नेपाली काङ्ग्रेस]]सँग एकीकरण भयो र उनी वरिष्ठ नेतामा स्थापित भए। प्रजातन्त्र प्रतिको अटुट लगाव र तदनुरूप सङ्घर्ष तथा व्यक्तित्व र आचरणका कारण जनताले आफूलाई सधैँ विजयी गराउँदै आएको मान्ने देउवा [[संविधान सभा]]मा लोकतन्त्रको संस्थागत विकासका लागि क्रियाशील हुने बताउछन्। [[त्रिभुवन विश्वविद्यालय]]बाट राजनीतिशास्त्रमा एम्. ए. गरेका उनी देउवा सोही विषयमा लन्डन स्कूल अफ इकोनमिक्सका रिसर्च फेलो रहिसकेका छन्। शेरबहादुर देउवा र उनकी श्रीमती [[आरजु राणा देउवा]] पनि [[संविधान सभा]] सभासद् थिए।<ref>[http://www.nepalcaportal.org संविधान सभा निर्वाचन पोर्टल] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141218052452/http://nepalcaportal.org/ |date=2014-12-18 }}</ref> ==पारिवारिक पृष्ठभूमि== [[डडेल्धुरा जिल्ला]] गन्यापधुरा गाउँपालिका १ रुवाखोला निवासी एक सम्पन्न परिवारको रूपमा रहेको शेर बहादुर [[देउवा]]को परिवारलाई डडेल्धुरा क्षेत्रमा ठकुरी [[देउवा]] परिवार भनेर चिन्दछन। डोटी पचनाली, लुलानी मल्ल, [[डोटी जिल्ला|डोटी]] बोगटानी बम र [[बोगटी]] रजवारसंग मात्र बैबाहिक सम्बन्ध गर्ने यो परिवार सम्पन्न र जागिरदार परिवारको रूपमा ऐतिहासिक कालदेखि चिनिदै आएको परिवार हो। डोटी राज्यकालमा डडेल्धुराको "पश्यगर्खा क्षेत्र" यिनैको अधिनमा थियो। चन्द्रवंशी, कश्यप गोत्रीय यी देउवाको कुलको देवता बडालको गन्याप लाटो (गणेश) र [[अशिग्राम केदार]] हो। जानकारी भए अनुसार डोटी राज्यकालमा चर्चित बनेका कुसलसिंह देउवा [[रजवार]]का दुई पुत्र जेठा गोमनसिंह देउवा रजवार र कान्छा बहादुर सिंह देउवा रजवार हुन्। जेठा गोमन सिंह देउवा रजवारका एक पुत्र उदैसिंह देउवा रजवार भए उदैसिंह देउवा रजवारका एक पुत्र प्रसादसिंह देउवा रजवार हुन्। प्रशादसिंह देउवा रजवारका दुई श्रीमती (डडेल्धुरा गणेशपुर मैरोड़ाका मल्लकुलकी छोरी धनादेबी (मल्ल) देउवा र [[बोगटान राज्य|डोटी बोगटान]]का बम कुलकी छोरी द्रोपती (बम) देउवा)बाट ३/३ छोराहरू गरेर ६ छोराहरू क्रमश शेरबहादुर देउवा, लोकबहादुर देउवा, गणेशबहादुर देउवा, प्रेमबहादुर देउवा, ललितबहादुर देउवा र बलबहादुर देउवाको जन्म भयो। यी ६ भाइ मध्ये जेठ पुत्र शेरबहादुर देउवा राजनीतिमा सफल व्यक्तित्व बन्न पुगे शेरबहादुर देउवाका एक पुत्र जयबिर देउवा छन्। शेरबहादुरका भतिजा शिवबहादुर देउवा नेपाली सेनामा बरिष्ट क्याप्टन हुँदै मेजरको रूपमा लोकप्रिय अधिकृत भएर सेवा दिरहेका छन्। माईला लोकबहादुर देउवाका पुत्र भानबहादुर देउवा (भानु देउवा) शेरबहादुर देउवाका पिए (स्वकीय) सचिब छन्। निडर, निस्कपटी भावना भएका शेरबहादुर देउवा नेपालको प्रधानमन्त्री र एउटा ठुलो राजनीतिक पार्टीको प्रमुख ब्यक्ति बन्न सफल भएर आफ्नो पुर्खाको बीरताले भरिएको, [[वीरगाथा]], [[चैत गीत]] [[धमारी]]मा समेटिएको देउवा कुलकै गौरव र इतिहास बचाउन पनि सफल बने भन्ने मान्यता जानकारहरू राख्दछन। देउवाहरू डडेल्धुराको रुवाखोला, कुमाऊ बंडालु, पिथौड़ागड, सोर, चंदेनी र डोटी गड्सेरा देउवान क्षेत्रमा गरी झन्डै ५०० परिवारको सङ्ख्या (कुमाऊ क्षेत्रमा -२००, डोटी गड्सेरा देउवान क्षेत्रमा १५०, र रुवाखोला क्षेत्रमा १५०)मा फैलिएर रहेका छन्। कुमाऊमा [[भारतीय सेना]]का अधिकृत, डाक्टर, इन्जिनियर छन्। नेपालमा आफ्नो कुलको व्यक्ति शेरबहादुर देउवा देशको प्रधानमन्त्री बनेकोमा गौरव गर्छन।आकासमै इन्धन सकिएपछि प्रधानमन्त्री देउवा चढेको हेलिकप्टर आकस्मिक अवतरण काठमाडौँ- प्रधानमन्त्री शेर बहादुर देउवा , शिक्षा मन्त्रि देवेन्द्र पौडेल लगायत सवार रहेको हेलिकप्टरमा इन्धन सकिएपछि आकस्मिक अवतरण गरिएको छ। काठमाडौँ बाट धनगढी उडेका प्रधानमन्त्री देउवा सहितको टोलि सवार हेलीकप्टर गौतम बुद्ध विमानस्थल भैरहवामा अवतरण गरिएको हो। प्रधानमन्त्री देउवा सुदूरपश्चिम विश्वविद्यालयको दीक्षान्त समारोहमा सहभागी हुन काठमाडौँबाट नेपाली सेनाको हेलिकोप्टरमा सवार थिए।इन्धन भर्नको लागि उक्त हेलिकप्टर झन्डै २० मिनेट लुम्बिनी विमानस्थलमा रोकिएको थियो। शुक्रबार प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाको कार्यक्रम सुदुरपश्चिम प्रदेशमा तय भएको थियो।दिउँसो उनी त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विभानस्थलबाट धनगढीका लागि हेलिकप्टर चढे। तर देउवा चडेको हेलिकप्टर उड्दा उड्दै आकाशमा इन्धन सकिन लागेपछि भैरहवामा आकस्मिक अवतरण गरिएको सुरक्षा स्रोतले जनाएको छ।उनी चढेको हेलिकप्टर गौतमबुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा अवतरण गरिएको हो। जसका कारण देउवा करिब २० मिनेट जति भैरहवामै बस्नु परेको बताइएको छ।सुदूरपश्चिम विश्वविद्यालयको दीक्षान्त समारोहमा सहभागी हुन काठमाडौँबाट नेपाली सेनाको हेलिकोप्टरमा त्यसतर्फ उडेका थिए। देशको प्रमुख कार्यकारीको सवारमा समेत यतिसम्मको हेलचेक्याइ हुन अस्वभाविक हो।सामान्यतया कुनै पनि स्थानमा पुग्नका लागि आवश्यक इन्धनको व्यवस्था नगरि उडान भर्नु सम्बन्धित निकायको गैरजिम्मेवारीपना पनि हो। ==युवावस्था== एउटा विकट सिथानमा जन्मेर पनि शेर बहादुर देउवाले आफ्नो जीवन गरिव, पिछडिएको समाज, जाति, बर्ग, देशको निम्ति समर्पण गरेको पाइन्छ। [[डडेल्धुरा जिल्ला]] अशिग्राम गाउँ विकास समितिको रुवाखोला जस्तो बिकट स्थानमा जन्मेका शेर बहादुर काठमाडौँ अध्यन गर्ने सिलसिलामा प्रजातन्त्रको निम्ति सङ्घर्ष गर्दा तत्कालीन पंचायती राज्यको शिकार भएका थिए। उनले आफ्नो युवा अवस्था प्रवासमै बिताउनु पर्यो। युवा अवस्थाको अन्तिम जवानीमा नेपाल फर्केका शेर बहादुर देउवाको लागि नेपाली काङ्ग्रेसको राजनीति सफल बन्यो उनी देशको गृहमन्त्री हुँदै प्रधानमन्त्रीसम्म बन्न सफल भए। यही राजनीतिले गर्दा योग्य शिक्षित पढेलेखेकी जीवन संगिनीसंग वहाको लगन गाठो जोडियो। ==राजनीतिक जीवन== देउवा काङ्ग्रेसका संस्थापक नेता [[विश्वेश्वरप्रसाद कोइराला|बिपी कोइराला]]को प्रेरणाबाट राजनीतिमा होमिएका थिए। खासगरी वि. सं. २०१७ को राजनीतिक घटनाक्रम पछि नेपालको प्रजातान्त्रिक आन्दोलनमा निरन्तर रूपमा सक्रिय उनी [[नेपाल विद्यार्थी सङ्घ|नेपाल विद्यार्थी सङ्घ]]का प्रथम निर्वाचित सभापति एवम् संस्थापक सदस्य हुन्। वि. सं. २०२८ मा उनी [[नेपाल विद्यार्थी सङ्घ|नेपाल विद्यार्थी सङ्घ]]को सभापतीमा चुनिएका थिए। वि. सं २०४८, २०५१ र २०५६ का संसदीय निर्वाचनमा [[डडेल्धुरा जिल्ला]]बाट निर्वाचित उनी वि. सं २०६४ र वि. सं २०७० सालमा भएको [[संविधान सभा]]को निर्वाचनमा डडेल्धुराका साथै [[कञ्चनपुर जिल्ला]] र [[कैलाली जिल्ला]]बाट समेत विजयी भएका थिए।<ref>{{cite web|title=काङ्ग्रेस सभापति शेरबहादुर देउवा प्रधानमन्त्रीमा निर्वाचित|url=http://www.onlinekhabar.com/2017/06/594820/|website=अनलाइनखबर|publisher=[[अनलाइनखबर]]|accessdate=२०७४ जेठ २३}}</ref> === प्रतिपक्षी दलका नेता (२०५१-५२ ) === २०५१ मा गिरिजा प्रसाद कोइरालाले संसद विघटन गरि मध्यावधि निर्वाचन घोषणा गरे। [[आम निर्वाचन २०५१|२०५१ को मध्यावधी निर्वाचन]]मा नेपाली काङ्ग्रेस दोस्रो भएपछि शेरबहादुर देउवा [[संसदीय दलको नेता|संसदीय दलको नेता]] भए। कुनै पार्टीको स्पष्ट बहुमत नआए पछि २०५१ मङ्सिर १४ मा सबैभन्दा ठुलो दल [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा एमाले]]को तर्फबाट संसदको सबैभन्दा टूलो दलको हैसियतले [[मनमोहन अधिकारी]]ले [[अल्पमतको सरकार]]को नेतृत्व गरे।<ref>[http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=17248 २०५१ मङ्सिर १४ को राजपत्र]</ref> २०५२ जेठ ३० मा प्रधानमन्त्री अधिकारीले [[वीरेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा वीरेन्द्र]] समक्ष २०५२ मङ्सिर ७ मा प्रतिनिधि सभाको निर्वाचन मिति तोकेर संसद विघटनको प्रस्ताव गरे। अघिकारीले सरकारलाई काम गर्न नदिइएकाले सार्वभौम सत्ता सम्पन्न जनतामा जानुपर्ने राजनैतिक आवश्यकता रहेको तर्क दिएका थिए। प्रधानमन्त्रीको सिफारिसमा संसद विघटन भयो।<ref>[http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=17372 २०५२ जेठ ३० को राजपत्र]</ref> यो कदम विरुद्ध सर्वोच्च अदालतमा मुद्धा पर्‍यो। २०५२/ भदौ /१२ मा अदालतले सरकारको निर्णय उल्ट्यायो।<ref>[http://supremecourt.gov.np/nkp/full_detail/8880 निर्णय नं. ०२ - उत्प्रेषणयुक्त परमादेश] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201220150147/http://supremecourt.gov.np/nkp/full_detail/8880 |date=2020-12-20 }}</ref> त्यसपछि २०५२/ भदौ /२५ मा अघिकारीले राजीनामा दिए।<ref>[http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=17405 <nowiki>२०५२ भदौ २५ को राजपत्र]</nowiki>]</ref> === पहिलो प्रधानमन्त्रीकाल (बि.सं. २०५२-५३) === २०५२ भदौ २६ मा [[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी|राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]]को समर्थनमा देउवा पहिलो पटक प्रधानमन्त्री भएका थिए। सो पार्टीले समर्थन फिर्ता गरेपछि २०५३ फागुन २६ मा देउवा प्रधानमन्त्री पदबाट हटेका थिए। त्यसपछि एमालेको साथ लिएर [[लोकेन्द्रबहादुर चन्द]]ले सरकार बनाए। उनको पहिलो कार्यकाल पजेरो काण्ड, सुरासुन्दरी काण्ड, सांसदलाई बैङ्कक पुर्याएको जस्ता घटनाले बदनाम भएको थियो। नेपाल र भारत बीचको महाकाली सन्धी उनकै कार्यकालमा भएको थियो। यो सन्धि संसदबाट पास गर्ने सन्दर्भमा प्रतिपक्षी नेकपा एमालेमा बिभाजन आयो। === दोस्रो प्रधानमन्त्रीकाल === प्रधानमन्त्री [[गिरिजाप्रसाद कोइराला]]ले राजालाई थाहा नै नदिई माओवादी विरुद्ध सेना परिचालन गरेका थिए। प्रधानसेनापतिले सो कुरा राजामा जाहेर गरे। त्यो कुरा थाहा पाएर [[ज्ञानेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा ज्ञानेन्द्र]] गिरिजाप्रसाद कोइरालासँग आक्रोशित भए र गिरिजाको राजीनामा माग गरे। गिरिजाप्रसाद कोइरालाको राजीनामा पछि २०५८ साउन ७ मा शेरबहादुर देउवा प्रधानमन्त्री भए। उनको प्रधानमन्त्रीकालमा [[सङ्कटकाल]] घोषणा भयो र माओवादी विरुद्ध सेना परिचालन भयो। ====सङ्कटकाल ==== २०५८ मङ्सिर ८ माओवादीले सेनामाथि पहिलो हमला गरे। दाङको घोराही [[जनमुक्ति सेना, नेपाल|माओवादी छापामार]]ले सेना, प्रहरी र निजामती अड्डाहरूमा एकसाथ आक्रमण गरे। त्यसक्रममा मेजर नरेश उप्रेती सहित १४ सैनिक, सात प्रहरी र सात माओवादी मारिए। झन्डै २२५आधुनिक हातहतियार, पचासौं हजार गोली, ८० क्विन्टल जिलेटिन सहित १२ गाडी सामान लुटेर लैजान माओवादी सफल भए। त्यसैल रात माओवादीले स्याङ्जामा र तीन दिनपछि सोलुखुम्बुमा हमला भयो। सेनामाथि हात हालेपछि विद्रोहीलाई सरकारले आतङ्ककारी घोषित गर्दै देशव्यापी [[सङ्कटकाल]] लगायो र फौजी कारबाही शुरु गर्यो। ====संसद विघटन ==== संसदले सङ्कटकाल नलम्बाउने र देउवा माथि [[अविश्वास प्रस्ताव|अविस्वास प्रस्ताव]] ल्याउने तयारी गर्दै गर्दा उनले [[ज्ञानेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा ज्ञानेन्द्र]] समक्ष २०५९ जेठ ८ संसद विघटन गर्न सिफारिस गरे। ====पार्टी विभाजन ==== राजा समक्ष संसद विघटन सिफारिस गरेपछि नेपाली काङ्ग्रेसले देउवालाई साधारण सदस्य समेत नरहने गरि पार्टीबाट निष्कासन गर्यो। गिरिजाप्रसाद कोइराला पार्टी सभापति थिए। कोइरालाले पार्टीको निर्णयविपरीत संसद विघटन गरेको भन्दै देउवालाई साधारण सदस्यसमेत नरहने गरी पार्टीबाट निष्कासन गरिदिए। [[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली काङ्ग्रेस]] भित्रको अन्तरिक द्वन्द्वका क्रममा देउवाले आफ्नो नेतृत्वमा वि.सं. २०५९ सालमा [[नेपाली काङ्ग्रेस (प्रजातान्त्रिक)]]को गठन गरेका थिए भने वि.सं. २०६४ सालमा सो पार्टीको नेपाली काङ्ग्रेससँग एकीकरण भयो र उनी वरिष्ठ नेतामा स्थापित भए। === तेस्रो प्रधानमन्त्रीकाल (२०६१-२०६१) === देउबा २०६१ जेठ २१ मा तेस्रोपटक प्रधानमन्त्री बनेका थिए। त्यतिबेला देउबाले "गोर्खाली राजाबाट न्याय पाएं" भनेर खुसी व्यक्त गरेका थिए। उनीमाथि चुनाव गराउने जिम्मेवारी थियो। नेकपा एमाले पनि त्यति बेला प्रतिगमन आधा सच्चियो भनेर सरकारमा सामेल भएको थियो। ==== बर्खास्त ==== तर देशमा भइरहेको [[माओवादी जनयुद्ध|सशस्त्र द्वन्द्व]]का कारण चुनाव हुन सकेन र राजा ज्ञानेन्द्रले देउबालाई चुनाव गर्न असक्षम भन्दै १९ माघ २०६१ मा बर्खास्त गरे। === चौथो प्रधानमन्त्रीकाल (२०७४-२०७४) === {{मुख्य|देउवा मन्त्रिमण्डल, २०७४}}वि.सं २०७४ जेठ २४ बुधबार ,[[शेरबहादुर देउवा]]  प्रधानमन्त्री निर्वाचित भए।<ref>[https://www.kantipurdaily.com/news/2017/06/06/20170606183616.html] देउवा प्रधानमन्त्री निर्वाचित</ref> देउवाको उम्मेदवारीलाई [[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी नेपाल]], [[राष्ट्रिय जनता पार्टी नेपाल]] , नेपाल लोकतान्त्रिक फोरम ,[[सङ्घीय समाजवादी फोरम, नेपाल]] र अन्य सङ दलले समर्थन गरेका थिए भने सबैभन्दा ठुलो सत्ता साझेदार [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)]] थियो। सपथ ग्रहण पछि, देउवाले सहयोगी दलहरूको साथमा नया सरकार गठन गरे। वि.सं २०७४ असोज ३१, प्रतिनिधिसभा निर्वाचन, २०७४ को अगाडि नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)ले [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी]]) सँग सहकार्य गर्ने निर्णय गर्यो। त्यसपछि प्रधानमन्त्री देउवाले सो दलका सबै मन्त्रिहरूलाई जिम्मेवारी बिहिन बनाए।<ref>https://www.kantipurdaily.com/ampnews/2017-10-03/20171003134609.html एमाले–माओवादी तालमेल घोषणा आज ५ बजे</ref><ref>http://www.khabarabhiyan.com/?p=7740 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210713150840/http://www.khabarabhiyan.com/?p=7740 |date=2021-07-13 }} किन एकाएक रोकिए माओवादी मन्त्री ?</ref> === प्रतिपक्षी दलका नेता (२०७५-२०७८) === केपी ओलीको [[दोस्रो ओली मन्त्रिपरिषद्|दोस्रो]] र [[तेस्रो ओली मन्त्रिपरिषद््|तेस्रो मन्त्रीमण्डल]]मा देउवा प्रतिपक्षी दलका नेता निर्वाचित भएका थिए। राष्ट्रपति [[विद्यादेवी भण्डारी|विद्या भण्डारी]]ले प्रधानमन्त्री नियुक्तिको आह्वान गर्दा देउवाले नेकपा एमालेका विद्रोही सांसद सहित १४९ सांसद को समर्थनमा प्रधानमन्त्रीमा दावी गरेका थिए। तर नेकपा एमालेबाट केपी ओलीको पनि दाबी रहेपछि रास्ट्रपतिले दुवै दाबीलाई खारेज गरी केपी ओलीलाई नै प्रधानमन्त्री कायम गरिन्। === पाँचौ प्रधानमन्त्रीकाल (२०७८-) === {{मुख्य|पाँचौँ देउवा मन्त्रिपरिषद्, २०७८}} बि.सं २०७८ जेठ ७ मा ओली मन्त्रीमण्डलले [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]] बिघटन सिफारिस गर्यो। १४९ सांसदले देउवालाइ प्रधानमन्त्री नियुक्त गर्न परमादेश जारी गरियोस् भनेर [[नेपालको सर्वोच्च अदालत|सर्वोच्च अदालत]]मा रिट दायर गरे। २०७८ जेठ २८ मा संविधानको धारा ७६ को उपधारा ५ बमोजिमको प्रधानमन्त्रीका लागि आह्वान भएपछि १ सय ४९ सांसदको हस्ताक्षरसहित दाबी गरेका आधारमा देउवालाई प्रधानमन्त्री नियुक्त गर्न सर्वोच्च अदालतले परमादेश जारी गरेको थियो। २०७८ असार २९ अपरान्ह ५ बजेभित्र देउवालाई नियुक्त गरिसक्न राष्ट्रपति कार्यालयका नाममा [[परमादेश]] जारी गरेको थियो। ==प्रतिनिधि सभा २०७९ == [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९]]मा [[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली काङ्ग्रेस]]का उमेरद्वर [[डडेल्धुरा जिल्ला|डडेलधुरा]] प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचन क्षेत्र नं १ बाट २५५३४ मत प्राप्त गरि प्रतिनिधि सभा सदस्यमा विजयी भएका छन्।<ref>{{Cite web|url=https://result.election.gov.np/|title=मतगणना प्रगतिको विवरण|website=result.election.gov.np|accessdate=2022-11-23}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221123062409/https://result.election.gov.np/ |date=2022-11-23 }}</ref> उनका निकटतम प्रतिद्वन्द्वी स्वतन्त्रका उम्मेदवार [[सागर ढकाल]]लाई १२४९२ मत प्राप्त गरेका थिए।<ref>{{Cite web|url=https://election.ekantipur.com/pradesh-7/district-dadeldhura?lng=nep|title=डडेल्धुरा : प्रदेश ७ - प्रतिनिधिसभाको निर्वाचन २०७९ विवरण तथा नतिजा|website=election.ekantipur.com|accessdate=2022-11-23}}</ref>[[नेपाली काङ्ग्रेस]] संसदीय दलको नेतामा '''शेरबहादुर देउवा'''' ६४<ref>{{Cite web|url=https://ekantipur.com/news/2022/12/21/167159935375224191.html|title=काङ्ग्रेस संसदीय दलको नेतामा देउवा विजयी|website=ekantipur.com|language=ne|accessdate=2022-12-21}}</ref> मत ल्याएर निर्वाचित भए। उनीसँग प्रतिस्पर्धामा रहेका महामन्त्री [[गगन थापा]]ले २५ मत ल्याए।<ref>{{Cite web|url=https://www.onlinekhabar.com/2022/12/1235451|title=काङ्ग्रेस संसदीय दलको नेतामा देउवा निर्वाचित|website=Online Khabar|language=en-US|accessdate=2022-12-21}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.bbc.com/nepali/news/2016/03/160307_congress_convention/ काङ्ग्रेस सभापतिमा शेरबहादुर देउवा विजयी] {{नेपालका प्रधानमन्त्रीहरू}} [[श्रेणी:संविधान सभा सदस्य]] [[श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:नेपाली काङ्ग्रेसका सभापतिहरू]] [[श्रेणी:नेपालका परराष्ट्र मन्त्रीहरू]] [[श्रेणी:नेपाल विद्यार्थी सङ्घका अध्यक्षहरू]] [[श्रेणी:माओवादी जनयुद्धका मानिसहरू]] [[श्रेणी:नेपालका सांसदहरू २०७९–२०८२]] [[श्रेणी:नेपालका सांसदहरू २०७४–२०७९]] [[श्रेणी:खस जाति]] [[श्रेणी:डडेल्धुरा जिल्लाका मानिसहरू]] [[श्रेणी:२०औँ शताब्दीका नेपालका प्रधानमन्त्रीहरू]] [[श्रेणी:२१औँ शताब्दीका नेपालका प्रधानमन्त्रीहरू]] lnkertvaylrcu3eu2ublp428w954n5p 0 25560 1352174 1318342 2026-04-22T10:58:12Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352174 wikitext text/x-wiki {{Infobox holiday |holiday_name = अन्तर्राष्ट्रिय मातृभाषा दिवस |type = |image = Shaheed minar Roehl.jpg |imagesize = |caption = सहिद मीनार , ढाका मेडिकल कलेज कम्पलेक्स, [[बङ्गलादेश]] स्थित सहिद स्मारक, २१ फेब्रुअरी १९५२ मा बाङ्गला (बङ्गाली) भाषाको लागि बलिदानको स्मृति। |official_name = अन्तर्राष्ट्रिय मातृभाषा दिवस |nickname = |observedby |litcolor = |longtype = |significance = भाषाहरू तथा सांस्कृतिक विविधता र बहुभाषावादको बारेमा जागरूकता बढाउनको लागि। |begins = |ends = |date = २१ फेब्रुअरी |scheduling = सो दिन प्रत्येक वर्ष |duration = १ दिन |frequency = वार्षिक |celebrations = |observances = |relatedto = }} '''अन्तर्राष्ट्रिय मातृभाषा दिवस''' ({{lang-en|International Mother language Day}}) [[फेब्रुअरी]] २१ मा मनाइन्छ। सन् १९५२ मा [[बङ्गलादेश]]मा मातृभाषा (बङ्गाली भाषा) बोल्न पाउनुपर्छ भनेर माग गर्ने विद्यार्थी मारिएको दिनको संस्मरणमा यो दिवस मनाइने गरिन्छ। त्यसबेला [[बङ्गलादेश]]लाई [[पूर्वी पाकिस्तान]] भनिन्थ्यो। सन् १९९९ नोभेम्बर १७ मा [[युनेस्को]]ले पनि यस दिनलाई विशेष दिनका रूपमा स्विकार गरेको थियो। पछि सन् २००० मा [[संयुक्त राष्ट्र सङ्घ]]ले समेत यस दिनलाई मातृभाषा दिवसका रूपमा आह्वान गरेपछि विश्वभर यो दिवस मनाउन थालिएको हो। [[बङ्गलादेश]]मा भने अहिले पनि आजको दिन राष्ट्रिय विदा दिने गरिन्छ।<ref>http://www.hamropatro.com/posts/articles_events/articles_events_matribhasha_diwas {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170227141117/http://www.hamropatro.com/posts/articles_events/articles_events_matribhasha_diwas |date=2017-02-27 }} मातृभाषा दिवस- हाम्रोपात्रो</ref> [[चित्र:International Mother Language Day in CIS-A2K TTT 2017.jpg|thumb|अन्तर्राष्ट्रिय मातृभाषा दिवस]] ==समयक्रम== [[चित्र:Int-mother-lang-day-monument.jpg|right|thumb|अन्तर्राष्ट्रिय मातृभाषा दिवस स्मारक, आशफिल्ड पार्क, [[सिड्नी]], [[अस्ट्रेलिया]] अनावरण समारोह, १९ फरवरी २००६]] * '''१९५२''' : जग बसेको दिन। * '''१९९९''' : युनेस्कोले फेब्रुअरी २१ लाई अन्तर्राष्ट्रिय मातृभाषा दिवसको दिन घोषणा गर्‍यो। * '''२०००''' : अन्तर्राष्ट्रिय मातृभाषा दिवसको उद्घाटन उत्सव। * '''२००१''' : दोस्रो वार्षिक उत्सव। * '''२००२''' : भाषामा विविधता : ३००० भाषाहरू खतराको सूचीमा (नारा: भाषाको आकाशगङ्गामा, प्रत्येक एक शब्द तारा हुन्। ) * '''२००३''' : चौथो वार्षिक उत्सव। * '''२००४''' : बच्चाहरूको जानकारीको लागि शिक्षा।<ref>{{cite web|url=http://portal.unesco.org/education/en/ev.php-URL_ID=28497&URL_DO=DO_TOPIC&URL_SECTION=205.html |title=Languages in Education &#124; Education &#124; United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization |website=Portal.unesco.org |date= |accessdate=2016-07-02}}</ref> * '''२००५''' : ब्रेल र सङ्केत भाषाहरू। * '''२००६''' : भाषाहरू र साइबरस्पेस। * '''२००७''' : बहुभाषी शिक्षा * '''२००८''' : [[अन्तर्राष्ट्रिय भाषा वर्ष]] * '''२००९''' : दसौ वार्षिक उत्सव * '''२०१०''' : मैत्री संस्कृतिको लागि अन्तर्राष्ट्रिय वर्ष। * '''२०११''' : सूचना र सञ्चार टेक्नोलजी। * '''२०१२''' : मातृभाषा शिक्षा तथा समावेशी शिक्षा। * '''२०१३''' : मातृभाषामा शिक्षाको लागि पुस्तक। * '''२०१४''' : विश्व नागरिकता लागि स्थानीय भाषा: स्पटलाइट विज्ञान। * '''२०१५''' : शिक्षा मार्फत समावेश: भाषा गणना (पेरिस एउटा घटना)। * '''२०१६''' : निर्देश र सिकाई परिणामको गुणस्तर शिक्षा र भाषाहरू। * '''२०१७''' : बहुभाषी शिक्षा मार्फत दिगो भविष्य तिर। ==सन्दर्भ== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== * [http://webworld.unesco.org/imld/ अन्तर्राष्ट्रिय मातृभाषा दिवसको लागि यूनेस्को को वेबपेज] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070224005522/http://webworld.unesco.org/imld/ |date=2007-02-24 }} * [http://www.unesco.org/culture/ich/index.php?pg=00139 खतरामा रहेका बिश्वोका भाषाहरूको मानचित्रर] * [https://archive.is/20121204191938/www.un.org/depts/dhl/language/ संयुक्तराष्ट्र सूचना संसाधन] * [http://www.pmo.gov.bd/21february/imld_back.htm बङ्गलादेशबाट आधिकारिक सम्बन्धित पृष्ठ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070520205804/http://www.pmo.gov.bd/21february/imld_back.htm |date=2007-05-20 }} {{दिवसहरू}} {{कमन्सश्रेणी|International Mother Language Day}} [[श्रेणी:विश्व]] [[श्रेणी:मातृभाषा]] as8bs8wctnolz6sdguog29sb0546mkb 0 26282 1351978 1342472 2026-04-21T15:33:24Z पर्वत सुवेदी 31224 1351978 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[नगरपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[बारा जिल्ला|बारा]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-bara/kolhabi?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = [[नगरप्रमुख]] | leader_name = रामप्रसाद चौधरी <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | leader_title1 = [[उपप्रमुख]] | leader_name1 = लक्ष्मीकुमारी चौधरी<small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | established_title = स्थापित | established_date = २०७१ मङ्सिर १७ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 157.04<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=21&municipality=2|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 51182 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26.94|85.13|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०५३ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[कोल्हवी]] गाविसको कार्यालय | website = [https://www.kolhabimun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[बारा जिल्ला]]का ५ वटा [[नगरपालिका]]हरू मध्ये एक हो।<ref name="गाउँपालिका र नगरपालिका (सूची)">{{cite news|title=गाउँपालिका र नगरपालिका कुन जिल्लामा कति? (सूची)|url=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084|accessdate=२३ पौष २०७३|publisher=लोकान्तर|date=२३ पौष २०७३|ref=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084}}</ref><ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २०७१ मङ्सिर १७ मा, नगरपालिका घोषणा गर्दा साविकका [[सपही]], [[कोल्हवी]], [[ककडी]] र [[प्रसौना]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू समावेश गरिएको थियो भने २७ फागुन २०७३ मा नगरपालिकाको क्षेत्रविस्तार गर्दा [[अमाव]], [[बछनपुर्वा]], [[रामपुर्वा]], [[सिंहासिनी]] (१,२), [[हरैया]] (६), [[करैया]] (८,) र [[सिहोर्वा]] (५) यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ५१,१८२ रहेको छ भने यहाँ १०,५६१ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{बारा जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcbara.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, बारा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200922014615/http://ddcbara.gov.np/ |date=2020-09-22 }} [[श्रेणी:बारा जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:वि.सं. २०७१ मा घोषित नगरपालिकाहरू]] s2vptgj7ff9mrdj7aof5ewqdzcwdez5 1351979 1351978 2026-04-21T15:39:08Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1351979 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[नगरपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[बारा जिल्ला|बारा]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-bara/kolhabi?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = [[नगरप्रमुख]] | leader_name = रामप्रसाद चौधरी <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | leader_title1 = [[उपप्रमुख]] | leader_name1 = लक्ष्मीकुमारी चौधरी<small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | established_title = स्थापित | established_date = २०७१ मङ्सिर १७ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 157.04<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=21&municipality=2|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 51182 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26.94|85.13|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०५३ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[कोल्हवी]] गाविसको कार्यालय | website = [https://www.kolhabimun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[बारा जिल्ला]]का ५ वटा [[नगरपालिका]]हरू मध्ये एक हो।<ref name="गाउँपालिका र नगरपालिका (सूची)">{{cite news|title=गाउँपालिका र नगरपालिका कुन जिल्लामा कति? (सूची)|url=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084|accessdate=२३ पौष २०७३|publisher=लोकान्तर|date=२३ पौष २०७३|ref=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084}}</ref><ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २०७१ मङ्सिर १७ मा, नगरपालिका घोषणा गर्दा साविकका [[सपही]], [[कोल्हवी]], [[ककडी]] र [[प्रसौना]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू समावेश गरिएको थियो भने २७ फागुन २०७३ मा नगरपालिकाको क्षेत्रविस्तार गर्दा [[अमाव]], [[बछनपुर्वा]], [[रामपुर्वा]], [[सिंहासिनी]] (१,२), [[हरैया]] (६), [[करैया]] (८,) र [[सिहोर्वा]] (५) यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ५१,१८२ रहेको छ भने यहाँ १०,५६१ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ कोल्हवी नगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[रामपुर्वा]] (३) र [[कोल्हवी]] || ७,७४५ || १०.०५ || ७७०.६४ |- | २ || [[सपही]] (१-२,४) || ३,२७४ || २४.४२ || १३४.०७ |- | ३ || [[सपही]] (५-८) || ३,६८७ || २७.२५ || १३५.३० |- | ४ || [[सपही]] (३,९) || २,९८६ || ६.७७ || ४४१.०६ |- | ५ || [[ककडी]] (१-६) र [[प्रसौना]] (६-७,९) || ५,१७० || २.८७ || १८०१.३९ |- | ६ ||[[ककडी]] (७-९) र [[प्रसौना]] (१-५,८) || ७,२९५ || ३१.७७ || २२९.६१ |- | ७ || [[रामपुर्वा]] (७–९) र [[बछनपुर्वा]] (८, ९) || ३,११९ || २.२५ || १३८६.२२ |- | ८ || [[सिहोर्वा]] (५), [[हरैया]] (६) र [[करैया]] (८) || ४,०१९ || २६.४८ || १५१.७७ |- | ९ || [[रामपुर्वा]] (१, २), [[अमाव]] (४, ५), [[बछनपुर्वा]] (४) र [[सिंहासिनी]] (१, २) || ४,७१० || ८.१ || ५८१.४८ |- | १० || [[बछनपुर्वा]] (६, ७) र [[अमाव]] (२, ६–९) || ४,२२१ || ९.५१ || ४४३.८४ |- | ११ || [[रामपुर्वा]] (४–६), [[बछनपुर्वा]] (१, २, ३, ५) र [[अमाव]] (१, ३) || ४,९५६ || ७.९५ || ६२३.३९ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''५१,१८२''' || '''१५७.४२''' || '''३२५.१३''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{बारा जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcbara.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, बारा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200922014615/http://ddcbara.gov.np/ |date=2020-09-22 }} [[श्रेणी:बारा जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:वि.सं. २०७१ मा घोषित नगरपालिकाहरू]] rr1m1inbab9uq0zq7e69k1aj1xzg0z8 0 29811 1352071 1342645 2026-04-22T05:24:59Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352071 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[गाउँपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[सर्लाही जिल्ला|सर्लाही]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-sarlahi/bramhapuri?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = अध्यक्ष | leader_name = रामपदारथ साह तेली <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | leader_title1 = उपाध्यक्ष | leader_name1 = श्‍याम कला यादव <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 33.81<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=19&municipality=9|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 31378 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26.84|85.37|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०४६ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[ब्रह्मपुरी, सर्लाही|ब्रह्मपुरी]] गाविसको कार्यालय | website = [https://brahmapurimun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[सर्लाही जिल्ला]]को ९ [[गाउँपालिका]] मध्येको एक हो। २७ फागुन २०७३ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा [[ब्रह्मपुरी, सर्लाही|ब्रह्मपुरी]], [[भेल्ही]], [[त्रिभुवननगर, सर्लाही|त्रिभुवननगर]] र [[नौकेल्हवा]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ३१,३७८ रहेको छ भने यहाँ ५,९३९ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ ब्रह्मपुरी गाउँपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[ब्रह्मपुरी, सर्लाही|ब्रह्मपुरी]] (१, ४, ५, ९) || ३,९७४ || ६.०३ || ६५९.०४ |- | २ || [[ब्रह्मपुरी, सर्लाही|ब्रह्मपुरी]] (२, ३, ६, ७, ८) || ५,६६७ || २.८९ || १९६०.९० |- | ३ || [[भेल्ही]] || ५,१०३ || ३.९४ || १२९५.१८ |- | ४ || [[त्रिभुवननगर, सर्लाही|त्रिभुवननगर]] (१–९) || ४,०२५ || २.३६ || १७०५.५१ |- | ५ || [[नौकेल्हवा]] (१–४) || ४,०१४ || १०.४३ || ३८४.८५ |- | ६ || [[नौकेल्हवा]] (६, ८, ९) || ४,२९२ || ६.३१ || ६८०.१९ |- | ७ || [[नौकेल्हवा]] (५, ७) || ४,३०३ || १.९४ || २२१८.०४ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''३१,३७८''' || '''३३.९''' || '''९२५.६०''' |} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://ddcsarlahi.gov.np/ जिल्ला विकास समिति, सर्लाही]{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{सर्लाही जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:सर्लाही जिल्लाका गाउँपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका गाउँपालिकाहरू]] 0w4ekzonw3hehas4gdubxto96yliq50 0 29826 1352058 1295446 2026-04-22T04:28:03Z पर्वत सुवेदी 31224 पर्वत सुवेदीद्वारा [[ढुङ्ग्रेखोला, सर्लाही]] पृष्ठलाई [[ढुङ्ग्रेखोला]]मा सारियो 1295446 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- आधारभूत जानकारी --> |name = |other_name = |native_name = |nickname = |settlement_type = पूर्व गाविस |motto = <!-- चित्र र नक्सा--> |image_skyline = |image_caption = |image_flag = |image_seal = |image_map = <!-- NepalSarlahiDistrictmap.png --> |mapsize = 300px |map_caption = सर्लाही जिल्लाका गाउँ विकास समितिहरूको नक्सा |pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal |pushpin_label_position = bottom |pushpin_mapsize = 300 |pushpin_map_caption = नेपालको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति <!-- अवस्थिति --> |subdivision_type = देश |subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} |subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] |subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] |subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] |subdivision_name2 = [[सर्लाही जिल्ला]] <!-- राजनीति --> |government_footnotes = |government_type = |leader_title = |leader_name = |leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> |leader_name1 = |established_title = <!-- Settled --> |established_date = <!-- क्षेत्रफल --> |unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> |area_footnotes = |area_total_km2 =32.4 <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |area_total_sq_mi = <!-- जनसङ्ख्या --> |population_as_of = [[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|वि.सं २०६८]] |population_footnotes = |population_note = |population_total = 13500 |population_density_km2 = auto |population_blank1_title = जातीयता |population_blank2_title = Religions <!-- साधारण जानकारी --> |timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] |utc_offset = +५:४५ |timezone_DST = |utc_offset_DST = |coordinates = {{coord|26|47|0|N|85|22|30|E|type:city_region:NP|display=inline,title}}|elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> |elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> |postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> |postal_code = |area_code = |blank_name = |blank_info = |website = |footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[जनकपुर अञ्चल]], [[सर्लाही जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। [[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या १३५०० रहेको थियो जसमध्ये ६५३३ पुरुष र ६९६७ महिला रहेका थिए भने यहाँ २७११ घरधुरी रहेको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|युआरएल=https://mofald.gov.np/mofald/userfiles/docs_206.pdf|शीर्षक=राष्ट्रिय जनगणना २०६८| प्रकाशक=[[नेपाल सरकार]] '''केन्द्रिय तथ्याङ्क विभाग'''|प्रारूप=पिडिएफ |कार्य=राष्ट्रिय योजना आयोग सचिवालय}}</ref><ref name="नेपालको राष्ट्रिय जनगणना २०६८ (गाविस तह)">{{cite news|title=नेपालको राष्ट्रिय जनगणना २०६८ (गाविस तह)|url=http://elibrary.xyz/cbs/image/data/Population/VDC-Municipality%20in%20detail/VDC_Municipality.pdf|accessdate=नोभेम्बर २०१२|agency=नेपाल सरकार|publisher=[[राष्ट्रिय योजना आयोग (नेपाल)|राष्ट्रिय योजना आयोग]]|date=नोभेम्बर २०१२|ref=केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304223834/http://elibrary.xyz/cbs/image/data/Population/VDC-Municipality%20in%20detail/VDC_Municipality.pdf |date=2016-03-04 }}</ref> यसको साविकको ३ नम्बर वडा [[हरिवन नगरपालिका]]मा पर्दछ भने १,२,४,५,६,७,८, र ९ नम्बर वडाहरू [[बागमती नगरपालिका]]मा पर्दछ। यसको साविकको ३ नम्बर वडाहरू हरिवन नगरपालिकाको वडा नम्बर १ हो भने १,२,४ वडाहरू बगमती नगरपालिकाको वडा नम्बर १ र ५,६,७ वडाहरु वडा नम्बर २ र ८-९ वडाहरू वडा नम्बर ३ हो। ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{ढाँचा:सर्लाही जिल्लाका गाविसहरू}} [[श्रेणी:सर्लाही जिल्लाका ठाउँहरू]] nmenqv1qiyczk0bjg8s395o5w9wu3q8 0 29833 1352053 1342484 2026-04-22T04:09:07Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352053 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[नगरपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[सर्लाही जिल्ला|सर्लाही]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-sarlahi/godaita?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = नगरप्रमुख | leader_name = देवेन्द्रकुमार यादव <small> ([[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल]]) | leader_title1 = उपप्रमुख | leader_name1 = अन्‍जना कुशवाहा <small> ([[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 48.62<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=19&municipality=17|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 54270 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26.97|85.26|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०४६ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[गोडैता नगरपालिका|गोडैता]] गाविसको कार्यालय | website = [https://www.godaitamun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[सर्लाही जिल्ला]]को ११ [[नगरपालिका]] मध्येको एक हो। नगरपालिका घोषणा गर्दा [[बहादुरपुर]], [[बेल्वाजब्दी]], [[भगवतीपुर, सर्लाही|भगवतीपुर]], [[रोहुवा]], [[रामवन]], [[गोडैता नगरपालिका|गोडैता]], [[बगदह]], [[सिसौटिया]] र [[मधुवनी, सर्लाही|मधुवनी]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ५४,२७० रहेको छ भने यहाँ ९,३०३ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ गोडैटा नगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[बहादुरपुर, सर्लाही|बहादुरपुर]] (१–९) || २,३२२ || ३.३४ || ६९५.२१ |- | २ || [[बेल्वाजब्दी]] || ७,२३० || ७.९ || ९१५.१९ |- | ३ || [[भगवतीपुर, सर्लाही|भगवतीपुर]] || ५,३४७ || ४.६७ || ११४५.०० |- | ४ || [[रोहुवा]] (१–९) || ३,८९५ || २.८८ || १३५२.४३ |- | ५ || [[रामवन]] (१–९) || ५,०५९ || ४.९८ || १०१५.८६ |- | ६ || [[बगदह]] (५–९) || ४,१८७ || ३.९५ || १०५९.९९ |- | ७ || [[गोडैटा]] (२, ३, ४, ८, ९) || ३,७४४ || २.७५ || १३६१.४५ |- | ८ || [[गोडैटा]] (१, ५–७) || ३,९२२ || २.२८ || १७२०.१७ |- | ९ || [[बगदह]] (१–४) || ३,२८९ || ३.८ || ८६५.५३ |- | १० || [[सिसौटिया]] (५–८) || ४,६१२ || ३.०४ || १५१७.१० |- | ११ || [[सिसौटिया]] (१–४, ९) || ५,९३२ || ५.४७ || १०८४.४६ |- | १२ || [[मधुवनी, सर्लाही|मधुवनी]] || ४,७३१ || ३.५५ || १३३२.६८ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''५४,२७०''' || '''४८.६१''' || '''१११६.४४''' |} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://ddcsarlahi.gov.np/ जिल्ला विकास समिति, सर्लाही]{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{सर्लाही जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:सर्लाही जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका नगरपालिकाहरू]] mozw7ds15uo68n4jwaofhgsq4ga8amz 0 29854 1352057 1342724 2026-04-22T04:25:13Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352057 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[नगरपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति-->| subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[सर्लाही जिल्ला|सर्लाही]]|<!-- राजनीति--> | government_footnotes = <ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-sarlahi/bagmati?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = नगरप्रमुख | leader_name = वासुदेव अधिकारी <small> ([[नेकपा (माओवादी केन्द्र)]]) | leader_title1 = उपप्रमुख | leader_name1 = कल्‍पनामाया पाख्रीन <small> ([[नेकपा (माओवादी केन्द्र)]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 238.5<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] | population_footnotes = <ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=19&municipality=3|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 66419 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|27.04|85.63|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०४६ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[लालबन्दी]] गाविसको कार्यालय | website = [http://www.laalbandimun.gov.np आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''लालबन्दी नगरपालिका''' [[नेपाल]]को [[मधेश प्रदेश]] अन्तर्गत [[सर्लाही जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[नगरपालिका]] हो।<ref name="नेपाल सरकार स्थानिय विकास मन्त्रालय">{{cite web|title=नेपाल सरकार स्थानिय विकास मन्त्रालय|url=http://mofald.gov.np/page.php?id=38|agency=नेपाल सरकार|publisher=स्थानिय विकास मन्त्रालय}}</ref> लालबन्दी बजार रहेको ठाँउलाई [[नगरपालिका]]को केन्द्र बनाइएको छ ।<ref name="new municipalities">{{cite web | url=http://www.mofald.gov.np/userfiles/news_186.xlsx | title=थप ७२ नयाँ नगरपालिका | accessdate=May 18,2014 }}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> यो नगरपालिका २०६८ साउन १ देखि लागू हुने गरी बनाइएको हो तर कार्यन्वयनमा हाल २०७१ जेष्ठ ४ देखि आएको हो । यसलाई नगरपालिका घोषणा गर्दा [[लालबन्दी]], [[जब्दी, सर्लाही|जब्दी]] र [[पत्थरकोट]] गाउँ विकास समितिहरू समावेश गरिएका हुन्। आर्थिक वर्ष २०६८/६९को बजेटमार्फत् मुलुकमा ४१ नयाँ नगरपालिका थपिंदा लालबन्दी पनि नगरपालिका बनेको हो।<ref name="थप ७२ नगरपालिका घोषणा (सूचिसहित)">{{cite news|last1=कृष्ण ज्ञवाली|first1=बलराम बानियाँ|title=थप ७२ नगरपालिका घोषणा (सूचिसहित)|url=http://www.ekantipur.com/np/2071/1/25/full-story/388826.html|accessdate=वैशाख २५|agency=कान्तिपुर पोस्ट|publisher=[http://www.ekantipur.com/np/ कान्तिपुर पोस्ट]|date=२०७१ वैशाख २५}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141023050926/http://www.ekantipur.com/np/2071/1/25/full-story/388826.html |date=2014-10-23 }}</ref> ==परिचय== लालबन्दी [[नेपाल]]को [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्र, [[जनकपुर अञ्चल]]को [[सर्लाही जिल्ला]]मा अवस्थित एक नगरपालिका हो । पूर्व-पश्चिम [[महेन्द्र राजमार्ग]]संगै जोडिएको लालबन्दीमा उब्जनी योग्य जमीन, खान र सिचाईको लागि प्रसस्त पानी, [[विद्यार्थी]]को लागि प्रसस्त [[विद्यालय|स्कूल]] र कलेज, [[फलफूल]] तथा [[तरकारी]] अन्य किसिमका उत्पादन लागि छुटै बजार, [[कल कारखाना|कल-कारखाना]]को लागि चाहिने वातावरण, ब्यपारको लागि बजार, रकम राख्नको लागि [[बैङ्क]] र [[सहकारी]]को भण्डार भएको क्षेत्र र विकाशको लागि प्रचुर सम्भावना वोकेको ठाउँ हो । [[तामाङ जाति|तामाङ]], [[नेवार जाति|नेवार]], [[मगर जाति|मगर]], [[क्षेत्री]], [[ब्राह्मण|वाहुन]], [[दलित]], [[मधेशी|मधेसी]]का साथै प्राय सवै [[धर्म]] मान्ने मानिसहरूको वसोवास रहेको छ । यो नेपालको सबै भन्दा बढी [[गोलभेडा]] पाइने ठाउँ पनि हो । सायद लालबन्दिको नाम यहाँ पाउने लाल गोलभेडा र [[बन्दागोभी]] को सुयुक्त नामले लालबन्दी नाम हुन गएको हो कि भन्ने धारणा पनि भेटिन्छ । यहाँ तरकारीहरू बढी उत्पादन हुने भएकोले खास गरी नेपाल र भारत तिर निर्यात हुने गरेको छ । साथै [[धान]], [[मकै]], [[गहुँ]] तथा अन्य कृषिजन्य वस्तुको पनि राम्रो उत्पादन र वजार छ ।<ref>{{cite web|title=तरकारीखेतीले किसानको जीवनशैलीमा परिवर्तन|url=http://www.nepalikisan.com/?p=4165#.VaTBrvmqqko}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150321191021/http://www.nepalikisan.com/?p=4165#.VaTBrvmqqko |date=2015-03-21 }}</ref> लालबन्दी बजार ब्यापारिक प्रबर्धनको लागि प्रख्यात भएर होला यहाँ वित्तीय कारोबार गर्ने बैङ्क तथा सहकारीको दिन पर्तिदिन संख्या बढ्दै गइ राखेको छ। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ६६,४१९ रहेको छ भने यहाँ १४,८७३ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> == वडागत विवरण == [[लालबन्दी नगरपालिका]]को वडा विभाजन, समावेश साविकका गाविसहरू, जनसङ्ख्या, क्षेत्रफल र जनघनत्वको विस्तृत विवरण निम्न तालिकामा दिइएको छ: {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ लालबन्दी नगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[नेत्रगञ्ज]] (६–९) || ४,९५१ || ८.९१ || ५५५.६७ |- | २ || [[नेत्रगञ्ज]] (१–५) || ६,८६७ || ९.०६ || ७५७.९५ |- | ३ || [[जब्दी, सर्लाही|जब्दी]] (१-४) || २,८८४ || ५.०२ || ५७४.५० |- | ४ || [[जब्दी, सर्लाही|जब्दी]] (५-७) || २,९१२ || ५.७४ || ५०७.३२ |- | ५ || [[जब्दी, सर्लाही|जब्दी]] (८-९) || ५,०३७ || ५.३८ || ९३६.२५ |- | ६ || [[लालबन्दी]] (४-५) || ३,९८४ || ५.९१ || ६७४.११ |- | ७ || [[लालबन्दी]] (१) || ५,३८९ || ०.५५ || ९७९८.१८ |- | ८ || [[लालबन्दी]] (२-३) || ३,११७ || १.६५ || १८८९.०९ |- | ९ || [[लालबन्दी]] (८-९) || ३,३३१ || १.४६ || २२८१.५१ |- | १० || [[लालबन्दी]] (६-७) र [[पत्थरकोट]] (८)|| २,७१९ || ८.०९ || ३३६.०९ |- | ११ || [[पत्थरकोट]] (५-७) || ३,५७८ || ११.५६ || ३०९.५२ |- | १२ || [[पत्थरकोट]] (१,९) || २,०५६ || ७.८३ || २६२.५८ |- | १३ || [[लालबन्दी]] (२-४) || १,६९५ || १३.१३ || १२९.०९ |- | १४ || [[नारायणखोला]] || ३,४५८ || ५०.१४ || ६८.९७ |- | १५ || [[परवानीपुर]] (१, २, ७–९) || ४,३८८ || ७७.२४ || ५६.८१ |- | १६ || [[परवानीपुर]] (३–६) || ४,०८८ || १३.०३ || ३१३.७४ |- | १७ || [[रानीगञ्ज]] || ५,९६५ || १३.७९ || ४३२.५६ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''६६,४१९''' || '''२३८.४९''' || '''२७८.५०''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://ddcsarlahi.gov.np/ जिल्ला विकास समिति, सर्लाही]{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{सर्लाही जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:नेपालका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:सर्लाही जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:नेपालका सहरहरू]] [[श्रेणी:वि.सं. २०७१ मा घोषित नगरपालिकाहरू]] tstomjo9xy62dcsr88gyg6662fehobm 0 29862 1352045 1295878 2026-04-22T03:28:13Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352045 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[नगरपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[सर्लाही जिल्ला|सर्लाही]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-sarlahi/malangawa?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = नगरप्रमुख | leader_name = नागेन्द्रप्रसाद यादव <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | leader_title1 = उपप्रमुख | leader_name1 = शकुन्‍तलादेवी साह <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | established_title = स्थापित | established_date = २०४३ फागुन १८ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 30.44<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=19&municipality=20|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 54550 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|27.11|85.45|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०४६ | blank_name = | blank_info = | website = [https://www.malangwamun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[सर्लाही जिल्ला]]को ११ [[नगरपालिका]] मध्येको एक हो। २०७१ वैशाख २५ मा, यस नगरपालिकामा तत्कालीन [[मुसैली]] गाविस समावेश गरिएको र २०७३ फागुन २७ मा तत्कालीन [[गम्हरीया]], [[खुटौना]] र [[भाँडसार]] गाविस समेत समावेश गरी हाल १२ वडाहरू रहेको यस नगरपालिकाको क्षेत्रफल ३०.४४ वर्ग किलोमिटर रहेको छ। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ५४,५५० रहेको छ भने यहाँ १०,०३३ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ मलङ्गवा नगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || मलङ्गवा (१) || १,६६९ || १.७१ || ९७६.०२ |- | २ || मलङ्गवा (२) || ४,१९२ || १.६७ || २५१०.१८ |- | ३ || मलङ्गवा (३, ५–७) || ७,७३६ || ०.४४ || १७५८१.८२ |- | ४ || मलङ्गवा (४) || ४,८२३ || १.२५ || ३८५८.४० |- | ५ || [[भाँडसार]] || ४,४७२ || २.४७ || १८१०.५३ |- | ६ || [[खुटौना]] || ५,८१६ || ५.४१ || १०७५.०५ |- | ७ || [[मुसैली]] || ६,१०५ || ४.३२ || १४१३.१९ |- | ८ || मलङ्गवा (८) || २,७३४ || ०.८३ || ३२९३.९८ |- | ९ || मलङ्गवा (९) || ३,८२४ || १.८८ || २०३४.०४ |- | १० || मलङ्गवा (१०) || ४,८०३ || १.६१ || २९८३.२३ |- | ११ || [[गम्हरीया]] (१–५) || ५,०६० || ५.१७ || ९७८.७२ |- | १२ || [[गम्हरीया]] (६–९) || ३,३१६ || ३.६८ || ९०१.०९ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''५४,५५०''' || '''३०.४४''' || '''१७९२.०५''' |} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == * [https://www.malangwamun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] {{सर्लाही जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:सर्लाही जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:नेपाल–भारत सीमामा स्थित पारवहन र भन्सार चौकीहरू]] [[श्रेणी:नेपालका जिल्ला सदरमुकामहरू]] [[श्रेणी:वि.सं. २०४३ मा स्थापित नगरपालिकाहरू]] i0ah5eirvmntcsjyz0cz3l390bq5tcb 0 31871 1352119 1345820 2026-04-22T07:53:56Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352119 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[बर्दिबास नगरपालिका|बर्दिबास]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = Bardibas Chowk Sindhuli Road BP Highway.jpg | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति-->| subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[महोत्तरी जिल्ला|महोत्तरी]]|<!-- राजनीति--> | government_footnotes = <ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-mahottari/bardibas?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = [[नगरप्रमुख]] | leader_name = प्रहलादकुमार क्षेत्री <small> ([[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]]) | leader_title1 = [[उपप्रमुख]] | leader_name1 = तारा देवी <small> ([[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]]) | established_title = स्थापित | established_date = २०७१ मङ्सिर १६ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 315.57 <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] | population_footnotes = <ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=18&municipality=1|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 74361 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26.98|85.90|x,type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०४१ | blank_name = | blank_info = | website = [http://www.bardibasmun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''बर्दिबास''' [[महोत्तरी जिल्ला]]का १० [[नगरपालिका]]हरू मध्येको एक हो।<ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २०७१ मङ्सिर १६ मा, नगरपालिका घोषणा गर्दा साविकका बर्दिबास, [[माइस्थान]], [[गौरीवास|गौरीबास]] र [[किसाननगर]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू समावेश गरिएका थिए भने २७ फागुन २०७३ मा, नगरपालिकाको क्षेत्रविस्तार गर्दा [[हाथिलेट]], [[खयरमारा]], [[पशुपतिनगर, महोत्तरी|पशुपतिनगर]] र [[बिजलपुरा]] गाविसहरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ७४,३६१ रहेको छ भने यहाँ १६,८२४ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ बर्दिबास नगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[बर्दिबास]] (१,३,७) || ९,१९८ || ४.४४ || २०७१.६२ |- | २ || [[बर्दिबास]] (२,५-६,८) || ३,७९० || ४.११ || ९२२.१४ |- | ३ || [[बर्दिबास]] (४,९) || ८,६०२ || ५.८६ || १४६७.९२ |- | ४ || [[गौरीवास]] || ४,८४६ || ५५.२७ || ८७.६८ |- | ५ || [[माइस्थान]] (१-३) || ५,८१५ || १७.५५ || ३३१.३४ |- | ६ || [[माइस्थान]] (४-९) || ५,३८८ || ६६.७९ || ८०.६७ |- | ७ || [[किसाननगर]] (१-३,७-९) || ३,४५८ || १४.५४ || २३७.८३ |- | ८ || [[किसाननगर]] (४-६) || ५,८२८ || ६.७४ || ८६४.६९ |- | ९ || [[हाथिलेट]] || ४,८४९ || २७.७८ || १७४.५५ |- | १० || [[पशुपतिनगर, महोत्तरी|पशुपतिनगर]] || ३,८७६ || ७.४६ || ५१९.५७ |- | ११ || [[खयरमारा]] (३, ५, ७, ९) || ४,६२६ || ४६.४६ || ९९.५७ |- | १२ || [[खयरमारा]] (१, २, ४, ६, ८) || ४,५५० || ४६.६६ || ९७.५१ |- | १३ || [[बिजलपुरा]] (१, २, ४, ७) || ४,२१५ || ६.८४ || ६१६.२३ |- | १४ || [[बिजलपुरा]] (३, ५, ६, ८, ९) || ५,३२० || ५.०७ || १०४९.३१ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''७४,३६१''' || '''३१५.५७''' || '''२३५.६४''' |} ==यातायात== ===सडक यातायात=== राजधानी काठमाडौंलाई पूर्वी तराईसँग जाेड्ने बीपी राजमार्ग बर्दिबासदेखि बनेपासम्म सञ्चालन रहेकाे छ।<ref>{{Cite web |title=Kantipur-बीपी राजमार्ग निर्माण पूरा - कान्तिपुर समाचार |url=https://ekantipur.com/ampnews/2015-01-22/402532.html |access-date=2024-09-27 |website=ekantipur.com}}</ref> १५८ किमी लम्बाई रहेको यो राजमार्गमा दैनिक गाडीहरु सञ्चालन भइरहेका छन्।<ref>{{Cite web |title=जापानले हस्तान्तरण गर्‍यो विपी राजमार्ग |url=https://www.onlinekhabar.com/2015/07/295685/%E0%A4%9C%E0%A4%BE%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%B2%E0%A5%87-%E0%A4%B9%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%B0%E0%A4%A3-%E0%A4%97%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E2%80%8D%E0%A4%AF |access-date=2024-09-27 |website=Online Khabar |language=en-US}}</ref> पूर्व-पश्चिम महेन्द्र राजमार्ग र बीपी राजमार्गकाे मिलनबिन्दुकाे रुपमा रहेकाे बर्दिबास सडक यातायातले सुगम मानिन्छ। महेन्द्र राजमार्गले बर्दिबासलाई पूर्वमा काकरभिठ्ठा, विर्तामोड, ईटहरी, लहान आदिलाई जाेेड्न गरेकाे छ। बर्दिबासबाट जनकपुरधामस्थित रहेकाे जानकी मन्दिर ३४ किमी दुरीमा रहेकाे छ। साथै, हरिवन, लालबन्दी, ईश्वरपुर, लालगढ, ढल्केवर, भंगहा, गाैशाला आदि क्षेत्रका स्थानीयहरुका लागि बर्दिबास राजधानी काठमाडौं जाने प्रस्थान बिन्दु रहेकाे छ। सडक सञ्जालका करण बर्दिबास तिव्ररुपमा बजारीकरण र विकास भइरहेकाे छ। ===रेलमार्ग=== बर्दिबासलाई रेलमार्गमा जाेड्ने उद्देश्यले जयनगर-बर्दिबास रेल्वेकाे भङ्गहा-बर्दिबास खण्डमा निर्माणमा कार्य जारी रहेकाे छ।<ref>{{Cite web |date=2023-11-08 |title=जयनगर–बर्दिबास रेलमार्गको तेस्रो चरणको काम सुरु हुने |url=https://avenues.tv/news/detail/2271/ |access-date=2024-09-28 |website=Avenueskhabar |language=en }}{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-11-08 |title=जयनगर–बर्दिबास रेलमार्ग : तेस्रो चरणको कामको तयारी |url=https://matribhuminews.com/2023/11/08/207098/ |access-date=2024-09-27 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=रासस |date=2024-01-31 |title=भंगहादेखि बर्दिबाससम्म रेल सेवा संचालन गर्न काम हुँदै |url=https://shirishnews.com/2024/01/31/54487/ |access-date=2024-09-27 |website=Shirish News |language=en-US}}</ref> साथै, बर्दिबास-सिमरा रेलमार्ग सञ्चालन गर्ने उद्देश्यले बर्दिबास-चाेचा खण्डमा पनि तिव्ररुपमा निर्माण कार्य भइरहेकाे छ।<ref>{{Cite web |title=पहिलो चरणमा बर्दिबास- सिमरामा विद्युतीय रेल |url=https://ekantipur.com/printedition/2010/07/28/222464.html |access-date=2024-09-28 |website=ekantipur.com |language=ne}}</ref><ref>{{Cite web |title=पूर्वपश्चिम रेलमार्ग: सिमरा-बर्दिबास खण्डमा लिक राख्ने ठाउँ निर्माण गरिँदै |url=https://lokaantar.com/story/242579/2023/12/22/photo/rail- |access-date=2024-09-27 |website=Lokaantar |language=Nepali}}</ref><ref>{{Cite web |date=2019-06-03 |title=पूर्वपश्चिम रेलमार्गको बागमती पुलमा गुड्छन् टिपर, रेल कहिले? (भिडिओ) |url=https://mail.nepalkhabar.com/economy/madhesh/184061-2023-11-24-15-34-34 |access-date=2024-09-28 |website=nepalkhabar |language=Nepali }}{{Dead link|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==याे पनि हेर्नुहाेस== * [[कमलामाई मन्दिर]] ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcmahottari.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, महोत्तरी]{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{महोत्तरी जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:महोत्तरी जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:वि.सं. २०७१ मा घोषित नगरपालिकाहरू]] 9x7yws5hnpote0bn024xy3ttm7y816d 0 32536 1352081 1342872 2026-04-22T05:38:19Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352081 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[गाउँपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = ठोरी गाउँपालिका.png | image_caption = ठोरी गाउँपालिकाको वडा विभाजन | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[पर्सा जिल्ला|पर्सा]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-parsa/thori?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = अध्यक्ष | leader_name = लालबहादुर श्रेष्‍ठ <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) | leader_title1 = उपाध्यक्ष | leader_name1 = गोकुलीकुमारी रेग्‍मी <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) | established_title = स्थापित | established_date = २०७३ फागुन २७ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 128.67<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=22&municipality=1|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 17219 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|27.35|84.52|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०५१ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[निर्मलबस्ती]] गाविसको कार्यालय | website = [https://thorimun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[पर्सा जिल्ला]]का १० वटा [[गाउँपालिका]]हरू मध्ये एक हो।<ref name="गाउँपालिका र नगरपालिका (सूची)">{{cite news|title=गाउँपालिका र नगरपालिका कुन जिल्लामा कति? (सूची)|url=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084|accessdate=२३ पौष २०७३|publisher=लोकान्तर|date=२३ पौष २०७३|ref=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084}}</ref><ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २०७३ फागुन २७ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा साविकका [[ठोरी]], [[निर्मलबस्ती]] र [[सुवर्णपुर]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या १७,२१९ रहेको छ भने यहाँ ४,४५२ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ ठोरी गाउँपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[ठोरी]] (१–४) || २,३८९ || ३३.४८ || ७१.३५ |- | २ || [[ठोरी]] (५–९) || ३,३०३ || ३८.३१ || ८६.२२ |- | ३ || [[निर्मलबस्ती]] (१–४) || ३,५२३ || २४.८४ || १४१.८२ |- | ४ || [[निर्मलबस्ती]] (५–९) || ५,०४८ || १५.७२ || ३२१.११ |- | ५ || [[सुवर्णपुर]] || २,९५६ || १६.३५ || १८०.७९ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''१७,२१९''' || '''१२८.७''' || '''१३३.७९''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{पर्सा जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcparsa.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, पर्सा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180208211700/http://www.ddcparsa.gov.np/ |date=2018-02-08 }} [[श्रेणी:पर्सा जिल्लाका गाउँपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका गाउँपालिकाहरू]] ja8zmfpuqy4r54sxdlit9irtp00o74w 0 32539 1352084 1342550 2026-04-22T05:46:19Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352084 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[गाउँपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[पर्सा जिल्ला|पर्सा]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-parsa/dhobini?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = अध्यक्ष | leader_name = मदनप्रसाद चौहान <small> ([[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल]]) | leader_title1 = उपाध्यक्ष | leader_name1 = मञ्जु देवी<small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | established_title = स्थापित | established_date = २०७३ फागुन २७ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 24.41<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=22&municipality=11|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 22606 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|27.08|84.69|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०५१ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[लङ्गडी]] गाविसको कार्यालय | website = [https://dhobinimun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[पर्सा जिल्ला]]का १० वटा [[गाउँपालिका]]हरू मध्ये एक हो।<ref name="गाउँपालिका र नगरपालिका (सूची)">{{cite news|title=गाउँपालिका र नगरपालिका कुन जिल्लामा कति? (सूची)|url=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084|accessdate=२३ पौष २०७३|publisher=लोकान्तर|date=२३ पौष २०७३|ref=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084}}</ref><ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २०७३ फागुन २७ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा साविकका [[धोबिनी]], [[लङ्गडी]], [[हरिहरपुर, पर्सा|हरिहरपुर]], [[घोडादौडा पिपरा]] (१-७) र [[भिखमपुर]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या २२,६०६ रहेको छ भने यहाँ ३,४९९ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ धोबिनी गाउँपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[घोडादौडा पिपरा]] (१–७) || २,३२५ || ३.११ || ७४७.५९ |- | २ || [[भिखमपुर]] || ४,५३९ || ७.७ || ५८९.४८ |- | ३ || [[हरिहरपुर, पर्सा|हरिहरपुर]] || ५,५९४ || ४.२८ || १३०७.०१ |- | ४ || [[लङ्गडी]] || ३,९३४ || १.८६ || २११५.०५ |- | ५ || [[धोबिनी]] || ६,२१४ || ७.४७ || ८३१.८६ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''२२,६०६''' || '''२४.४२''' || '''९२५.७२''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{पर्सा जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcparsa.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, पर्सा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180208211700/http://www.ddcparsa.gov.np/ |date=2018-02-08 }} [[श्रेणी:पर्सा जिल्लाका गाउँपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका गाउँपालिकाहरू]] 0xyga8aa0zvo1scn8ibc7m5559nbjjv 0 32545 1351989 1342599 2026-04-21T16:12:52Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1351989 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[नगरपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[पर्सा जिल्ला|पर्सा]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-parsa/pokhariya?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = [[नगरप्रमुख]] | leader_name = प्रदुमनप्रसाद चौहान <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) | leader_title1 = [[उपप्रमुख]] | leader_name1 = रुवीकुमारी ठाकुर <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) | established_title = स्थापित | established_date = २०७१ मङ्सिर १६ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 32.47<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=22&municipality=9|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 37675 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|27.05|84.81|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०५१ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[पोखरिया, पर्सा|पोखरिया]] गाविसको कार्यालय | website = [http://www.pokhariyamun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[पर्सा जिल्ला]]का ३ वटा [[नगरपालिका]]हरू मध्ये एक हो।<ref name="गाउँपालिका र नगरपालिका (सूची)">{{cite news|title=गाउँपालिका र नगरपालिका कुन जिल्लामा कति? (सूची)|url=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084|accessdate=२३ पौष २०७३|publisher=लोकान्तर|date=२३ पौष २०७३|ref=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084}}</ref><ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २०७१ मङ्सिर १६ मा, नगरपालिका घोषणा गर्दा साविकका [[पोखरिया, पर्सा|पोखरिया]], [[वसन्तपुर, पर्सा|वसन्तपुर]], [[श्रीसिया (नौ.त.ज.)]], [[शिवर्वा]] र [[गोविन्दपुर, पर्सा|गोविन्दपुर]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू समावेश गरिएका थिए भने २०७३ फागुन २७ मा, नगरपालिकाको क्षेत्रविस्तार गर्दा [[बैरिया बिरता (नौ.त.ज.)]] गाविस यसमा गाभिएको थियो। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ३७,६७५ रहेको छ भने यहाँ ६,०७६ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> == वडागत विवरण == [[पोखरिया नगरपालिका]]को वडा विभाजन, समावेश साविकका गाविसहरू, जनसङ्ख्या, क्षेत्रफल र जनघनत्वको विस्तृत विवरण निम्न तालिकामा दिइएको छ: {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ पोखरिया नगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[पोखरिया, पर्सा|पोखरीया]] (१-३) || २,६८८ || २.१९ || १२२७.४० |- | २ || [[वसन्तपुर, पर्सा|वसन्तपुर]] (५-९) || ४,३०४ || ३.८५ || १११७.९२ |- | ३ || [[वसन्तपुर, पर्सा|वसन्तपुर]] (१-४) || ५,१११ || ५.०१ || १०२०.१६ |- | ४ || [[पोखरिया, पर्सा|पोखरीया]] (४-६) || ३,३३१ || १.६६ || २००६.६३ |- | ५ || [[पोखरिया, पर्सा|पोखरीया]] (७-९) || २,५०० || १.५४ || १६२३.३८ |- | ६ || [[श्रीसिया (नौ.त.ज.)]] || ४,०१३ || २.६५ || १५१४.३४ |- | ७ || [[गोविन्दपुर, पर्सा|गोविन्दपुर]] || ३,१७९ || २.४६ || १२९२.२८ |- | ८ || [[बैरिया बिरता (नौ.त.ज.)]] (१–५) || ३,७३३ || ३.३६ || ११११.०१ |- | ९ || [[बैरिया बिरता (नौ.त.ज.)]] (६–९) र [[शिवर्वा]] (४-९) || ६,४१२ || ७.४८ || ८५७.२२ |- | १० || [[शिवर्वा]] (१-३) || २४०४ || २.२४ || १०७३.२१ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''३७,६७५''' || '''३२.४४''' || '''११६१.३७''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{पर्सा जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcparsa.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, पर्सा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180208211700/http://www.ddcparsa.gov.np/ |date=2018-02-08 }} [[श्रेणी:पर्सा जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:वि.सं. २०७१ मा घोषित नगरपालिकाहरू]] pd7f8oxpfnhnmmodc2xyj5m8vwwf1j6 0 32682 1352118 1169432 2026-04-22T07:51:51Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352118 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = हरिप्रसाद रिमाल | image = | alt = हरिप्रसाद रिमाल | birth_date = वि.सं. १९८२ साल असोज ५ गते | birth_place = [[ललितपुर महानगरपालिका|ललितपुर]], [[नेपाल]] | death_date = वि.सं. २०७५ साल भाद्र १५ गते (९२ वर्ष) | death_place = [[बानेश्वर, काठमाडौँ|बानेश्वर]], [[काठमाडौँ]], [[नेपाल]] | nationality = [[नेपाली]] | education = [[दरबार हाई स्कुल]] | occupation = {{plainlist| * अभिनेता * चलचित्र निर्देशक * गायक * गीतकार }} }} सङ्गीतनाट्य शिरोभूषण '''हरिप्रसाद रिमाल''' (वि.सं. १९८२ साल असोज ५ गते - वि.सं. २०७५ साल भाद्र १५ गते)<ref>{{cite web |url= https://www.souryaonline.com/2018/08/196730.html|title= गायक तथा नाट्यकर्मी हरिप्रसाद रिमाल रहेनन्|date= वि.सं. २०७५ साल भाद्र १५ गते|website=सौर्य अनलाइन}}</ref> एक नेपाली अभिनेता, गायक र चलचित्र निर्देशक थिए ।<ref name=“hamropatro”>{{cite web |url= https://www.hamropatro.com/posts/articles-HamroLekh/articles-HamroLekh-hariprasad-rimal-sangeet-sirobhushan-narendrapd-prasain|title= सङ्गीतनाट्य शिरोभूषण: हरिप्रसाद रिमाल|access-date= वि.सं. २०७७ साल भाद्र २५ गते|website=हाम्रो पात्रो}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.chinaripost.com/profile/5021.htm|title= हरि प्रसाद रिमालको छोटो जीवनी|date= वि.सं. २०७५ साल भाद्र १५ गते|website=चिनारी पोस्ट}}</ref> [[रेडियो नेपाल]]को पहिलो गायकका रूपमा चिनिने रिमालले नेपालको पहिलो चलचित्र ''[[आमा (स्पष्टता)|आमा]]''बाट अभिनय सुरु गरेका थिए ।<ref name=“annapurna”>{{cite web |url= http://annapurnapost.com/news/106949|title= रेडियो नेपालका पहिलो गायक हरिप्रसाद रिमालको निधन|date= वि.सं. २०७५ साल भाद्र १५ गते|website=अन्नपूर्ण पोस्ट}}</ref><ref>{{cite web|url= https://www.setopati.com/social/166112|title= वरिष्ठ गायक तथा अभिनेता हरिप्रसाद रिमालको निधन|date= वि.सं. २०७५ साल भाद्र १५ गते|website= सेतोपाटी}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221126234813/https://www.setopati.com/social/166112 |date=2022-11-26 }}</ref> वि.सं. २००७ साल चैत २० गते सालमा "मेरो दिल टुक्रा बनेर एक दिन, आँखाको बाटो भएर बहनेछ" बोलको [[शङ्कर लामिछाने]]का शब्दमा हरिप्रसाद रिमालकै स्वर र सङ्गीतमा रिमालले हार्मोनियम बजाएर गीत गएका हुनाले उनलाई रेडियो नेपालको प्रथम गायकका रूपमा दर्ता गरिएको छ ।<ref name=“hamropatro”/> ''[[आमा (स्पष्टता)|आमा]]'' चलचित्रबाट अभिनय सुरु गरेका रिमालले ''[[मनको बाँध (चलचित्र)|मनको बाँध]]'', ''परिवर्तन'', ''के घर के डेरा'', ''सन्तान'' लगायतका चलचित्रमा अभिनय गरेका थिए ।<ref>{{cite web|url= http://baahrakhari.com/news-details/63110/index.php|title= रहेनन् रेडियो नेपालको पहिलो गायक हरिप्रसाद रिमाल|date= वि.सं. २०७५ साल भाद्र १५ गते|website= १२ खरी}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==व्यक्तिगत जीवन== रिमालको जन्म वि.सं. १९८२ साल असोज ५ गते घनश्याम रिमाल र मोहन कुमारी रिमालको तेस्रो सन्तानको रूपमा [[ललितपुर महानगरपालिका|ललितपुर]]को लगनटोलमा भएको थियो । उनका पिता गायनका लागि परिचित थिए भने उनका दाइहरू कवि थिए ।<ref>{{Cite web|url=https://thehimalayantimes.com/kathmandu/veteran-artiste-hari-prasad-rimal-dies-at-92/|title=Veteran artiste Hari Prasad Rimal passes away at 92|trans-title=वरिष्ठ कलाकार हरिप्रसाद रिमालको ९२ वर्षको उमेरमा मृत्यु|date=वि.सं. २०७५ साल भाद्र १५ गते|website=द हिमालयन टाइम्स|archive-url=https://web.archive.org/web/20190109062134/https://thehimalayantimes.com/kathmandu/veteran-artiste-hari-prasad-rimal-dies-at-92/|archive-date=वि.सं. २०७५ साल पौष २५ गते|url-status=सक्रिय}}</ref> श्वासनलीको सङ्क्रमणले ग्रस्त रिमालको वि.सं. २०७५ साल भाद्र १५ गते ९२ वर्षको उमेरमा [[बानेश्वर, काठमाडौँ|बानेश्वर]], [[काठमाडौँ]]मा मृत्यु भयो ।<ref name=“hamropatro”/><ref name=“annapurna”/> ==अभिनय== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" ! scope="col" |वर्ष ! scope="col" |शीर्षक ! scope="col" class="unsortable" |टिप्पणी |- | वि.सं. २०२१ ! scope="row" |''[[आमा (स्पष्टता)|आमा]]'' | प्रथम नेपाली चलचित्र र रिमालको प्रथम चरित्र अभिनय |- | वि.सं. २०२८ ! scope="row" |''परिवर्तन'' | |- | वि.सं. २०३७ ! scope="row" |''सिन्दूर'' | |- | वि.सं. २०४२ ! scope="row" |''के घर के डेरा'' | |- | वि.सं. २०४४ ! scope="row" |''सन्तान'' | |- | वि.सं. २०४७ ! scope="row" |''पिरती'' | |- | वि.सं. २०५० ! scope="row" |''[[चोखोमाया (चलचित्र)|चोखो माया]]'' | |- | वि.सं. २०५१ ! scope="row" |''[[ज्वाला (चलचित्र)|ज्वाला]]'' | |- | वि.सं. २०५५ ! scope="row" |''[[मनको बाँध (चलचित्र)|मनको बाँध]]'' | |} ==सम्मान== * भक्त राज आचार्य सङ्गीत प्रतिष्ठान<ref>{{Cite web|url=https://thehimalayantimes.com/entertainment/events/bhakta-raj-acharya-pratisthan-honours-two-veteran-artistes/|title=Bhakta Raj Acharya Pratisthan honours two veteran artistes|trans-title=भक्त राज आचार्य प्रतिष्ठानद्वारा दुई वरिष्ठ कलाकार सम्मानित|date=वि.सं. २०७४ साल साउन १५ गते|website=द हिमालयन टाइम्स|archive-url=https://web.archive.org/web/20190109062146/https://thehimalayantimes.com/entertainment/events/bhakta-raj-acharya-pratisthan-honours-two-veteran-artistes/|archive-date=वि.सं. २०७५ साल पौष २५ गते|url-status=सक्रिय}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190109062146/https://thehimalayantimes.com/entertainment/events/bhakta-raj-acharya-pratisthan-honours-two-veteran-artistes/ |date=2019-01-09 }}</ref> ==सन्दर्भ सामग्री== {{reflist}} [[श्रेणी:सन् २०१८ मा मृत्यु]] [[श्रेणी:नेपाली चलचित्र निर्देशकहरू]] [[श्रेणी:नेपाली अभिनेताहरू]] [[श्रेणी:नेपाली गायकहरू]] [[श्रेणी:नेपाली भाषाका गायकहरू]] [[श्रेणी:नेपाली लेखकहरू]] [[श्रेणी:सन् १९२५ मा जन्म]] f7qru28yup68evpgdwtyj3faw3dend1 0 35796 1352165 1320847 2026-04-22T10:21:38Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352165 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[नगरपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[धनुषा जिल्ला|धनुषा]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-dhanusha/dhanusadham?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = अध्यक्ष | leader_name = बालेश्‍वर मण्‍डल <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | leader_title1 = उपाध्यक्ष | leader_name1 = विधादेवी भुजेल <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | established_title = स्थापित | established_date = २०७१ वैशाख २५ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 91.64<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=17&municipality=2|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 52024 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26.69|86.09|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०४१ | blank_name =केन्द्र | blank_info = साविक [[धनुषाधाम]] गाविसको कार्यालय | website = [https://www.dhanushadhammun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[धनुषा जिल्ला]]का ११ [[नगरपालिका]]हरू मध्येको एक हो।<ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २०७१ वैशाख २५ मा, नगरपालिका घोषणा गर्दा [[यज्ञभूमि]], [[उमाप्रेमपुर]], [[धनुषाधाम]], [[धनुषा गोविन्दपुर]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू समावेश गरिएका थिए भने २७ फागुन २०७३ नगरपालिकाको क्षेत्रविस्तार गर्दा [[भुतहीपटेर्वा]] (९) यसमा गाभिएको थियो। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ५२,०२४ रहेको छ भने यहाँ ९,१६७ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ धनुषाधाम नगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[धनुषा गोविन्दपुर]] (१,२,४,८,९) || ५,५२७ || ५.७६ || ९५९.५५ |- | २ || [[भुतहीपटेर्वा]] (९) र [[धनुषा गोविन्दपुर]] (३,५-७) || ५,४५१ || ८.२७ || ६५९.१३ |- | ३ || [[धनुषाधाम]] (१-४,७) || ६,३९९ || १०.६६ || ६००.२८ |- | ४ || [[धनुषाधाम]] (५-६,८-९) || ४,०६५ || ७.४४ || ५४६.३७ |- | ५ || [[उमाप्रेमपुर]] (५-९) || ७,९२२ || ८.५९ || ९२२.२४ |- | ६ || [[उमाप्रेमपुर]] (१-४) || ५,४९८ || १६.७२ || ३२८.८३ |- | ७ || [[यज्ञभूमि]] (५-६) || ६,४१४ || ८.७२ || ७३५.५५ |- | ८ || [[यज्ञभूमि]] (१-४) || ४,१७३ || ५.०४ || ८२७.९८ |- | ९ || [[यज्ञभूमि]] (७-९) || ६,५७५ || २०.४५ || ३२१.५२ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''५२,०२४''' || '''९१.६५''' || '''५६७.६४''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcdhanusa.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, धनुषा]{{Dead link|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{धनुषा जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:धनुषा जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका नगरपालिकाहरू]] dtft1bccuv69d9xlu3apo6zgoe15sjr 0 35798 1352068 1295882 2026-04-22T05:17:53Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352068 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[नगरपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[सर्लाही जिल्ला|सर्लाही]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-sarlahi/hariwan?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = नगरप्रमुख | leader_name = रमेश बुढाथोकी <small> ([[नेकपा (माओवादी केन्द्र)]]) | leader_title1 = उपप्रमुख | leader_name1 = हरीमाया घलान <small> ([[नेकपा (एमाले)]]) | established_title = स्थापित | established_date = २०७१ वैशाख २५ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 86.12<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes = <ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=19&municipality=2|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 49988 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी --> | timezone = [[नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|27|6|0|N|85|33|0|E|region:NP_type:city_source:GNS-enwiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०४६ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[हरिवन]] गाविसको कार्यालय | website = [http://harionmun.gov.np आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[सर्लाही जिल्ला]]को ११ [[नगरपालिका]] मध्येको एक हो। २०७१ वैशाख २५ मा, नगरपालिका घोषणा गर्दा साविकका [[अत्रौली]], [[सासापुर]], [[धुर्कौली]] र [[हरिवन]] [[गाविस]]हरू समावेश गरिएका थिए भने २७ फागुन २०७३ मा, नगरपालिकाको क्षेत्र विस्तार गर्दा साविकको [[ढुङ्ग्रेखोला, सर्लाही|ढुङ्ग्रेखोला]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]को वडा नम्बर ३ यसमा गाभिएको थियो। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ४९,९८८ रहेको छ भने यहाँ १०,७४० घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> == वडागत विवरण == [[हरिवन नगरपालिका]]को वडा विभाजन, समावेश साविकका गाविसहरू, जनसङ्ख्या, क्षेत्रफल र जनघनत्वको विस्तृत विवरण निम्न तालिकामा दिइएको छ: {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ हरिवन नगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[ढुङ्ग्रेखोला]] (३) र [[अत्रौली]] (१-६) || ४,१०४ || ३२.२१ || १२७.४१ |- | २ || [[अत्रौली]] (५-९) || ४,०५३ || १०.६१ || ३८१.९९ |- | ३ || [[सासापुर]] (४-९) || ३,५४१ || ६.४३ || ५५०.६९ |- | ४ || [[सासापुर]] (१-३) || ३,५७९ || ५.७८ || ६१९.२० |- | ५ || [[धुर्कौली]] (१-३,७) || ४,०८१ || ४.९७ || ८२१.१२ |- | ६ || [[धुर्कौली]] (४-६) || ३,७०२ || १०.५७ || ३५०.२३ |- | ७ || [[धुर्कौली]] (८-९) || ३,०८९ || ३.३८ || ९१३.९० |- | ८ || [[हरिवन]] (१-२) || ५,८८३ || ६.४१ || ९१७.७८ |- | ९ || [[हरिवन]] (३-५,७) || ३,९४८ || ९.९ || ३९८.७८ |- | १० || [[हरिवन]] (६) || ६,१७० || २.६९ || २२९३.६८ |- | ११ || [[हरिवन]] (८-९) || ७,८३८ || २.४६ || ३१८६.१७ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''४९,९८८''' || '''९५.४१''' || '''५२३.९२''' |} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == * [https://www.harionmun.gov.np/ne आधिकारिक वेबसाइट] {{सर्लाही जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:सर्लाही जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:वि.सं. २०७१ मा घोषित नगरपालिकाहरू]] nw85axkpahfncxwvk5eb2cyx5mua623 0 38586 1352056 1297177 2026-04-22T04:19:07Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352056 wikitext text/x-wiki {{Orphan}} Already merzed with Himalayan Bank Ltd.{{आवश्यक जानकारी}} {{कम्पनी |नाम = सिभिल बैङ्क लिमिटेड |लोगो = |प्रकार = 'क' वर्गको इजाजतपत्र प्राप्त संस्था |उद्योग =बैंक |स्थापित वर्ष =२०१० |संस्थापक = |मुख्यालय = सिटिसि मल, शुन्धारा, काठमाडौँ |सेवा क्षेत्र =बैंकिङ्ग |प्रमुख ब्यक्तिहरू =शुनिल कुमार पाेखरेल |उत्पादन = |चालु पुँजी =9000000000 |जारी पुँजी = |कर्मचारी =950 |उत्पादक = |परिसम्पत्ति = |सञ्चालन आय = |शुद्ध आय = |वेबसाईट = [https://www.civilbank.com.np www.civilbank.com.np] }} <p>सिभिल बैङ्क लिमिटेड नेपाल राष्त बैङ्कबाट 'क' वर्गको इजाजतपत्र प्राप्त बैङ्क हो। यस बैङ्कको स्थापना वि.सं. २०६७ मा भएको हो। यस बैङ्कले समाजका विभिन्न क्षेत्रमा आफ्नो सेवाहृरू प्रदान गर्दै आएको छ।</p> सिभिल बैङ्कको सिधान्त <b>सोचौ अगाडि बदौ अगाडि</b> हो। <ref>{{cite web|url=https://www.civilbank.com.np|title=About us|access-date=January 9,2020}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref>[http://bfr.nrb.org.np/pdffiles/Banks_Financial_Inst_List_Nepali.pdf नेपाली बैँकहरूको सूची]</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== <references/> {{बैङ्क तथा वित्तीय संस्थाको सूचि}} {{stub}} [[श्रेणी:नेपाली बैङ्कहरू]] pa2fx7yzemp6x1zmtv4vpsy5ixffk3u 0 43022 1351994 1217170 2026-04-21T19:03:03Z Symphonicallyu 77742 1351994 wikitext text/x-wiki {{Infobox Writing system | name = बङ्गाली लिपि | type = [[अक्षरात्मक लिपि]] | languages = [[बङ्गाली भाषा|बङ्गाली]], [[मैतै मनिपुरी भाषा|मैतै मनिपुरी]], [[मैथिली भाषा|मैथिली]], [[बिष्णुप्रिया मणिपुरी|विष्णुप्रिया मणिपुरी]], [[ककबरक भाषा|ककबरक]] | time = <ref name="প্রাচীন লিপিগুলি ইংরেজি'তে">{{वेब स्रोत |शीर्षक=প্রাচীন লিপিগুলি (ইংরেজি'তে) |युआरएल=http://www.ancientscripts.com/bengali.html |पहुँचमिति=८ अगस्ट २०१० |अभिलेखयुआरएल=https://web.archive.org/web/20101116142505/http://ancientscripts.com/bengali.html |अभिलेखमिति=१६ नोभेम्बर २०१०}}</ref> | region = बङ्गाल | fam1 = प्राक-सिनेटी लिपप | fam2 = फिनल्यान्डेली लिपि | fam3 = आरामाइक लिपि | fam4 = ब्रम्ही लिपि | fam5 = गुप्त लिपि | fam6 = सिद्धाङ लिपि | fam7 = पूर्व नागरी लिपि | sisters = तिब्बती लिपि, ओडिया लिपि | iso15924 = Beng | sample = Bengali aksharamala.png | imagesize = 250px | unicode = [http://www.unicode.org/charts/PDF/U0980.pdf U+0980 देखि U+09FF सम्म] }} '''बङ्गाली लिपि''' ({{भाषा-बाङ्ला| বাংলা লিপি}}) पूर्वी नागरी लिपिको एउटा परिमार्जित रूप हो जसलाई आसामी विष्णुप्रिया मणिपुरी र बङ्गाली भाषा लेख्नका लागि प्रयोग गरिन्छ। आधुनिक बङ्गाली लिपिलाई चार्ल्स विल्किन्स द्वारा सन् १७७८ मा आधार दिएका थिए। == बङ्गाली संयुक्त अक्षर == * স + ং + খ + ্ + য + া – সংখ্যা (सङ्ख्या) * ক + ্ + ষ + ত + ্ + র + ি + য় – ক্ষত্রিয় (क्षत्रिय) * ত + ৃ + ষ + ্ + ণ + া – তৃষ্ণা * আ + শ + ্ + চ + র + ্ + য – আশ্চর্য (आश्चर्य) * ন + ি + ক + ু + ঞ + ্ + জ – নিকুঞ্জ * জ + ্ + ঞ + া + ন – জ্ঞান (ज्ञान) * ব + ি + দ + ্ + য + ু + ৎ – বিদ্যুৎ * ত + ী + ক + ্ + ষ + ্ + ণ - তীক্ষ্ণ * ব + ৃ + ষ + ্ + ট + ি - বৃষ্টি (बृष्टि) * চ + ন + ্ + দ + ্ + র + ক + া + ন + ্ + ত – চন্দ্রকান্ত * স + ঞ + ্ + চ + ি + ত – সঞ্চিত * স + ু + স + ্ + থ - সুস্থ * ব + ি + স + ্ + ম + ি + ত – বিস্মিত * স + ঞ + ্ + জ + য় – সঞ্জয় * উ + ত + ্ + থ + ্ + া + ন – উত্থান * উ + ত + ্ + ত + র + া – উত্তরা * স + ৌ + ম + ্ + য – সৌম্য * প + ্ + র + শ + ্ + ন + চ + ি + হ + ্ + ন – প্রশ্নচিহ্ন * অ + প + র + া + হ + ্ + ণ - অপরাহ্ণ * জ + ্ + য + ৈ + ষ + ্ + ঠ – জ্যৈষ্ঠ * আ + ম + ন + ্ + ত + ্ + র + ণ – আমন্ত্রণ * ভ + ্ + র + ূ + ক + ু + ট + ি – ভ্রূকুটি * প + দ + ্ + ধ + ত + ি – পদ্ধতি * স + ্ + ম + ৃ + ত + ি - স্মৃতি == यूनिकोडमा बङ्गाली == बङ्गाली का लागि यूनिकोडको रहरुज U+०९८० देखि U+०९FF छ {|border="1" cellspacing="0" cellpadding="5" class="wikitable" style="border-collapse:collapse;background:#FFFFFF;font-size:large;text-align:center" |- |colspan="17" style="background:#F8F8F8;font-size:small"| '''बङ्गाली यूनिकोड तालिका''' |-style="background:#F8F8F8;font-size:small" | style="width:45pt" | &nbsp; || style="width:20pt" | 0 || style="width:20pt" | 1 || style="width:20pt" | 2 || style="width:20pt" | 3 || style="width: 20pt" | 4 || style="width:20pt" | 5 || style="width:20pt" | 6 || style="width:20pt" | 7 || style="width:20pt" | 8 || style="width:20pt" | 9 || style="width:20pt" | A || style="width:20pt" | B || style="width:20pt" | C || style="width:20pt" | D || style="width:20pt" | E || style="width:20pt" | F |- | style="background:#F8F8F8;font-size:small"| U+098x | bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || &#x981; || &#x982; || &#x983; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || &#x985; || &#x986; || &#x987; | &#x988; || &#x989; || &#x98a; || &#x98b; || &#x98c; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || &#x98f; |- | style="background:#F8F8F8;font-size:small"| U+099x | &#x990; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || &#x993; || &#x994; || &#x995; || &#x996; || &#x997; | &#x998; || &#x999; || &#x99a; || &#x99b; || &#x99c; || &#x99d; || &#x99e; || &#x99f; |- | style="background:#F8F8F8;font-size:small"| U+09Ax | &#x9a0; || &#x9a1; || &#x9a2; || &#x9a3; || &#x9a4; || &#x9a5; || &#x9a6; || &#x9a7; | &#x9a8; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || &#x9aa; || &#x9ab; || &#x9ac; || &#x9ad; || &#x9ae; || &#x9af; |- | style="background:#F8F8F8;font-size:small"| U+09Bx | &#x9b0; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || &#x9b2; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || &#x9b6; || &#x9b7; | &#x9b8; || &#x9b9; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || &#x9bc; || &#x9bd; || &#x9be; || &#x9bf; |- | style="background:#F8F8F8;font-size:small"| U+09Cx | &#x9c0; || &#x9c1; || &#x9c2; || &#x9c3; || &#x9c4; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || &#x9c7; | &#x9c8; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || &#x9cb; || &#x9cc; || &#x9cd; || &#x9ce; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; |- | style="background:#F8F8F8;font-size:small"| U+09Dx | bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; ||bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; ||bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; ||bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; ||bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; ||bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || &#x9d7; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; ||bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; ||bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; |||ড়||ঢ়|| bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; ||য় |- | style="background:#F8F8F8;font-size:small"| U+09Ex | &#x9e0; || &#x9e1; || &#x9e2; || &#x9e3; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || &#x9e6; || &#x9e7; | &#x9e8; || &#x9e9; || &#x9ea; || &#x9eb; || &#x9ec; || &#x9ed; || &#x9ee; || &#x9ef; |- | style="background:#F8F8F8;font-size:small"| U+09Fx | &#x9f0; || &#x9f1; || &#x9f2; || &#x9f3; || &#x9f4; || &#x9f5; || &#x9f6; || &#x9f7; | &#x9f8; || &#x9f9; || &#x9fa; || &#x9fb; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; ||bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; ||bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; |- | colspan="17" style="background:#F8F8F8;font-size:small;text-align:left"| '''टिप्पणी''' :1. [[यूनिकोड]] संस्करण 6.0का अनुसार</br> |}<noinclude> </noinclude> == देवनागरी-बङ्गाली परिवर्तन सारणी == === व्यञ्जन वर्ण === {| class = wikitable ! देवनागरी वर्ण !! अधव !! ध्वनिगत !! बङ्गाली वर्ण |- | ब || [b] || || '''ব''' || |- | भ || [bʱ] || || '''ভ''' || |- | द || [d] || || '''দ''' || |- | ध || [dʱ] || || '''ধ''' || |- | ड || [ɖ] || || '''ড''' || |- | ढ || [ɖʱ] || || '''ঢ''' || |- | ज || [dʒ] || || '''জ''' || |- | झ || [dʒʱ] || || '''ঝ''' || |- | फ || [f] || || '''ফ''' || |- | ग || [ɡ] || || '''গ''' || |- | घ || [ɡʱ] || || '''ঘ''' || |- | : || [h] || || '''ঃ''' || |- | ह || [ɦ] || || '''হ''' || |- | य || [j] || || '''য়''' || |- | क || [k] || || '''ক''' || |- | ख || [kʰ] || || '''খ''' || |- | ल || [l] || || '''ল''' || |- | म || [m] || || '''ম''' || |- | न || [n] || || '''ন''' || |- | ण || [ɳ] || || '''ণ''' || |- | ं || [ŋ] || || '''ঙ, ঞ, ণ, ন, ম (প্রতিবেশভেদে)''' || |- | प || [p] || || '''প''' || |- | फ || [pʰ] || || '''ফ''' || |- | क || [q] || || '''ক''' || |- | र || [r] || || '''র''' || |- | ड, ड || [ɽ] || || '''ড়''' || |- | ढ, ढ || [ɽʱ] || || '''ঢ়''' || |- | स || [s] || || '''স''' || |- | ष || [ʂ] || || '''ষ''' || |- | श || [ʃ] || || '''শ''' || |- | त || [t] || || '''ত''' || |- | थ || [tʰ] || || '''থ''' || |- | ट || [ʈ] || || '''ট''' || |- | ठ || [ʈʰ] || || '''ঠ''' || |- | च || [tʃ] || || '''চ''' || |- | छ || [tʃʰ] || || '''ছ''' || |- | अनि || [ʋ] || || '''ওয়''' || |- | ख || [x] || || '''খ''' || |- | ग || [ɣ] || || '''গ''' || |- | ज || [z] || || '''জ''' || |} === स्वर वर्ण === {| class = wikitable ! देवनागरी वर्ण !! अधव !! ध्वनिगत !! बङ्गाली वर्ण !! टिप्पणी |- | आ, ा || [aː] || || '''আ''' , '''া''' || |- | ए, े || [eː ] || || '''এ''' , '''ে'''|| |- | ऐ, ै || [ɛː ] || || '''অ্যা''' , '''য-ফলা+আ-কার''' || |- | अ || [ə ] || || '''অ''' || |- | ई, ी || [iː ] || || '''ঈ''' , '''ী''' || |- | इ, ि || [ɪ ] || || '''ই''' , '''ি''' || |- | ओ, ो || [oː ] || || '''ও''' , '''ো''' || |- | औ, ौ || [ɔː ] || || '''ঔ''' , '''ৌ''' || |- | ऊ, ू || [uː ] || || '''ঊ''' , '''ূ''' || |- | उ, ु || [ʊ ] || || '''উ''' , '''ু''' || |- | ँ || [ ̃ ] || || '''ঁ''' || |} ==सन्दर्भ सूची== ==बाह्य कडीहरू== {{कमन्स२|Bengali script|बङ्गाली लिपि}} * [http://www.omniglot.com/writing/bengali.htp बङ्गाली लिपिका बारेमा जानकारी]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.omicronlab.com/avro-keyboard.html बङ्गली टङ्कणका लागि युनिकोड समर्थित एक स्वतन्त्र उपकरण] [[श्रेणी:लिपि]] [[श्रेणी:भाषाविज्ञान]] [[श्रेणी:बङ्गाली भाषा]] [[श्रेणी:ब्राह्मी लिपिहरू]] [[श्रेणी:भारतका आधिकारिक लिपिहरू]] [[श्रेणी:बङ्गलादेशमा बोलिने भाषाहरू]] phrrfqzj5txvcupc14sq8jmw5f8ctty 0 46390 1352116 1342976 2026-04-22T07:42:31Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352116 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[नगरपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline =Gaushala.jpg | image_caption = गौशालाको बयलहट्टामा लाग्ने हाटबजार | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[महोत्तरी जिल्ला|महोत्तरी]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-mahottari/gaushala?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = [[नगरप्रमुख]] | leader_name = दीपेन्द्र महतो <small> ([[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल]]) | leader_title1 = [[उपप्रमुख]] | leader_name1 = रेनु कुमारी <small> ([[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल]]) | established_title = स्थापित | established_date = २०७१ वैशाख २५ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 144.73<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=18&municipality=2|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 72481 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26.89|85.67|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०४१ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[गौशाला नगरपालिका|गौशाला]] गाविसको कार्यालय | website = [http://www.gaushalamun.gov.np आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[महोत्तरी जिल्ला]]का १० [[नगरपालिका]]हरू मध्येको एक हो।<ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २०७१ वैशाख २५ मा, नगरपालिका घोषणा गर्दा [[गौशाला नगरपालिका|गौशाला]], [[निगौली]] र [[रामनगर, महोत्तरी|रामनगर]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू समावेश गरिएका थिए भने २७ फागुन २०७३ मा, नगरपालिकाको क्षेत्रविस्तार गर्दा [[बेलगाछी]], [[लक्ष्मीनिया, महोत्तरी|लक्ष्मीनिया]], [[भरतपुर, महोत्तरी|भरतपुर]] र [[फुलकाहा]] गाविसहरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ७२,४८१ रहेको छ भने यहाँ १४,४४६ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> == वडागत विवरण == [[गौशाला नगरपालिका]]को वडा विभाजन, समावेश साविकका गाविसहरू, जनसङ्ख्या, क्षेत्रफल र जनघनत्वको विस्तृत विवरण निम्न तालिकामा दिइएको छ: {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ गौशाला नगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[रामनगर, महोत्तरी|रामनगर]] || ७,६३८ || १५.९४ || ४७९.१७ |- | २ || [[निगौली]] || ८,६१३ || १६.४५ || ५२३.५८ |- | ३ || [[गौशाला]] (८-९) || ४,२३४ || ८.२८ || ५११.३५ |- | ४ || [[गौशाला]] (३-७) || ८,१९४ || १६.१२ || ५०८.३१ |- | ५ || [[गौशाला]] (१-२) || ७,७०२ || १४.५१ || ५३०.८० |- | ६ || [[फुलकाहा]] (१–५) || ३,१८० || ६.६९ || ४७५.३३ |- | ७ || [[फुलकाहा]] (६–९) || ४,४४६ || ७.६९ || ५७८.१५ |- | ८ || [[बेलगाछी]] (१–९) || ५,८२७ || १२.३१ || ४७३.३५ |- | ९ || [[भरतपुर, महोत्तरी|भरतपुर]] (१–४, ६) || ५,८२२ || ११.४९ || ५०६.७० |- | १० || [[भरतपुर, महोत्तरी|भरतपुर]] (८) र [[लक्ष्मीनिया, महोत्तरी|लक्ष्मीनीया]] (१, ३, ४, ६) || ६,२३६ || १२.६९ || ४९१.४१ |- | ११ || [[भरतपुर, महोत्तरी|भरतपुर]] (५, ७) र [[लक्ष्मीनिया, महोत्तरी|लक्ष्मीनिया]] (२, ५, ८) || ५,८३३ || ११.९२ || ४८९.३४ |- | १२ || [[भरतपुर, महोत्तरी|भरतपुर]] (९) र [[लक्ष्मीनिया, महोत्तरी|लक्ष्मीनिया]] (७, ९) || ४,७५६ || १०.३७ || ४५८.६३ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''७२,४८१''' || '''१४४.४६''' || '''५०१.७३''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcmahottari.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, महोत्तरी]{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{महोत्तरी जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:महोत्तरी जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:वि.सं. २०७१ मा घोषित नगरपालिकाहरू]] 2ipp2e23b5m4394v1gsutgpvhn95lc3 0 48374 1352113 1317195 2026-04-22T07:22:40Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352113 wikitext text/x-wiki '''स्वरोजगार''' ({{lang-en|self-employment}}) अन्य कसैको लागि काम नगरि स्वयं आफ्नो लागि [[रोजगार]]को सृजना गरेर आफ्नो जीविका चलाउने स्थिति हो। विभिन्न देशहरूमा यस्ता व्यक्तिहरूलाई सरकारद्वारा सस्तो दरमा [[कर्जा|ऋण]] समेत दिइने गरिन्छ।<ref>{{Cite web |url=https://ekantipur.com/business/2021/03/29/16169820109967326.html |title=स्वरोजगार युवालाई निर्ब्याजी ऋण |website=कान्तिपुर अनलाइन |language=नेपाली |accessdate=2021-10-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211022013954/https://ekantipur.com/business/2021/03/29/16169820109967326.html |date=2021-10-22 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/politics/175114-1554199920.html |title=युवा स्वरोजगार कार्यक्रम : सुरुदेखि नै अलमल |last=दहाल |first=किरण |website=नागरिक न्युज |language=नेपाली |accessdate=2021-10-22}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.setopati.com/politics/161463/ |title=किन असफल भयो युवा स्वरोजगार कार्यक्रम |website=सेतोपाटी |language=नेपाली |accessdate=2021-10-22 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==स्वरोजगार, उद्यमिता र स्टार्ट-अपबिच भिन्नता== ==सबल पक्ष== * सिर्जनशीलता र सन्तुष्टि * प्रतिस्पर्धा कम हुने * गुणात्मक हिसाबले बढी आम्दानी ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} ==यो पनि हेर्नुहोस्== [[श्रेणी:अर्थतन्त्रहरू]] ehk9tnif3239f4vshitlddqz3l4u0ws 0 64611 1352021 1319731 2026-04-22T02:27:18Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352021 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[नगरपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = Chapur_np.jpg | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[रौतहट जिल्ला|रौतहट]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-rautahat/chandrapur?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = अध्यक्ष | leader_name = सञ्जयकुमार काफ्ले <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | leader_title1 = उपाध्यक्ष | leader_name1 = जयमालाकुमारी चौधरी <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | established_title = स्थापित | established_date = २०७१ वैशाख २५ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 249.96<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=20&municipality=1|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 81807 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|27.16|85.35|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०५५ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[चन्द्रनिगाहपुर]] गाविसको कार्यालय | website = [http://www.chandrapurmun.gov.np आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[रौतहट जिल्ला]]का १६ [[नेपालका नगरपालिकाहरू|नगरपालिका]]हरू मध्ये एक हो। [[चन्द्रनिगाहपुर]] बजारलाई नगरपालिकाको केन्द्र बनाइएको छ।<ref name="new municipalities">{{cite web | url=http://www.mofald.gov.np/userfiles/news_186.xlsx | title=थप ७२ नयाँ नगरपालिका | accessdate=May 18,2014 }}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> २०७१ वैशाख २५ मा, नगरपालिका घोषणा गर्दा [[चन्द्रनिगाहपुर]], [[जुडिबेला]], [[पौराही]], [[सन्तपुर मटिऔन]] र [[डुमरीया मटिऔन]] गाउँ विकास समितिहरू समावेश गरिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ८१,८०७ रहेको छ भने यहाँ १६,८२० घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ चन्द्रपुर नगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[पौराही]] (१-६) || ७,१०८ || २३.५८ || ३०१.४४ |- | २ || [[पौराही]] (७-९) र [[जुडिबेला]] (१-३,६,९) || ८,९२० || ५७.८४ || १५४.२२ |- | ३ || [[चन्द्रनिगाहपुर]] (३-४) || ५,६०७ || ७२.३४ || ७७.५१ |- | ४ || [[चन्द्रनिगाहपुर]] (१) || ८,६६७ || २२.४५ || ३८६.०६ |- | ५ || [[चन्द्रनिगाहपुर]] (५-६) || ७,३९५ || २.४६ || ३००६.१० |- | ६ || [[चन्द्रनिगाहपुर]] (२,७-९) || ८,१९७ || २८.५६ || २८७.०१ |- | ७ || [[सन्तपुर मटिऔन]] (६) || ८,३४५ || ८.३ || १००५.४२ |- | ८ || [[सन्तपुर मटिऔन]] (१-२,७) || ९,४९८ || १०.००२ || ९४९.६१ |- | ९ || [[डुमरीया मटिऔन]] (१,२,७) || ७,३४९ || ८.२३ || ८९२.९५ |- | १० || [[डुमरीया मटिऔन]] (३-६,८-९) || १०,७२१ || १६.१८ || ६६२.६१ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''८१,८०७''' || '''२४९.९४२''' || '''३२७.३०''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{रौतहट जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:रौतहट जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:तराईका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:वि.सं. २०७१ मा घोषित नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:चन्द्र शमशेर]] [[श्रेणी:नेपालका प्रधानमन्त्रीको नामबाट नामकरण गरिएका ठाउँहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका नगरपालिकाहरू]] 618j93mmt92i3fv71dvu1owvtlny7fv 0 69227 1351977 1342500 2026-04-21T15:29:37Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1351977 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[उपमहानगरपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[बारा जिल्ला|बारा]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-bara/jitpur-simara?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = [[नगरप्रमुख]] | leader_name = राजन पौडेल <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]]) | leader_title1 = [[उपप्रमुख]] | leader_name1 = भोलाप्रसाद अधिकारी<small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 312.18<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=21&municipality=3|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 127307 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|27|9|36|N|84|58|48|E|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०५३ | blank_name = | blank_info = | website = [http://www.jeetpursimaramun.gov.np आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[बारा जिल्ला]]का २ वटा [[उपमहानगरपालिका]]हरू मध्ये एक हो।<ref name="गाउँपालिका र नगरपालिका (सूची)">{{cite news|title=गाउँपालिका र नगरपालिका कुन जिल्लामा कति? (सूची)|url=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084|accessdate=२३ पौष २०७३|publisher=लोकान्तर|date=२३ पौष २०७३|ref=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084}}</ref><ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २७ फागुन २०७३ मा, उपमहानगरपालिका घोषणा गर्दा साविकका [[छातापिपरा]], [[पिपरा सिमरा]], [[जीतपुर भवानीपुर]], [[डुमरवाना]] र [[फत्तेपुर, बारा|फत्तेपुर]] गाविस मिलेर बनेको '''गढीमाई नगरपालिका''' र [[इनर्वासिरा]], [[अमलेखगन्ज]], [[मनहर्वा]] (१,२,३,७,८,९), [[हरैया]] (१), [[प्रष्टोका]] (१ र २), र [[रामपुरटोकनी]] (३) [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या १,२७,३०७ रहेको छ भने यहाँ २५,६५० घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ जीतपुर सिमरा उपमहानगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[पिपरा सिमरा]] (१-२,९) || ८,९३३ || ४२.७५ || २०८.९६ |- | २ || [[पिपरा सिमरा]] (३-४) || १०,५४८ || १५.४८ || ६८१.४० |- | ३ || [[पिपरा सिमरा]] (५,८) || ३,९६४ || ८.५८ || ४६२.०० |- | ४ || [[पिपरा सिमरा]] (६-७) || ५,२२४ || ११.८६ || ४४०.४७ |- | ५ || [[जीतपुर भवानीपुर]] (१-२,५-७ ख) || ४,५७३ || ४.८९ || ९३५.१७ |- | ६ || [[जीतपुर भवानीपुर]] (४) || २,०९० || ०.९७ || २१५४.६४ |- | ७ || [[जीतपुर भवानीपुर]] (३) || १४,७१९ || १.९८ || ७४३३.८४ |- | ८ || [[जीतपुर भवानीपुर]] (७क ८-९) || ५,२२३ || १०.४३ || ५००.७७ |- | ९ || [[छातापिपरा]] (२-५) || ३,२९२ || ०.७४ || ४४४८.६५ |- | १० || [[छातापिपरा]] (१,६-८) || ३,९३४ || ३.२३ || १२१७.९६ |- | ११ || [[फत्तेपुर, बारा|फत्तेपुर]] (७-९) || ५,२६८ || ८.८१ || ५९७.९६ |- | १२ || [[फत्तेपुर, बारा|फत्तेपुर]] (१-६) || ४,५४२ || ७.१ || ६३९.७२ |- | १३ || [[डुमरवाना]] (१-३,५) || १,९४६ || २.३८ || ८१७.६५ |- | १४ || [[डुमरवाना]] (८-९) || ५,१७७ || ८.६६ || ५९७.८१ |- | १५ || [[डुमरवाना]] (४,६) || ५,९५६ || ११.२४ || ५२९.८९ |- | १६ || [[डुमरवाना]] (७) || ४७४१ || १४.८४ || ३१९.४७ |- | १७ || [[हरैया]], [[मनहर्वा]] (१, २, ८) || ४,४२६ || १७.६८ || २५०.३४ |- | १८ || [[मनहर्वा]] (३, ७, ९) || ५,४६७ || ८.९४ || ६११.५२ |- | १९ || [[इनर्वासिरा]] (१–६) || ६,१६६ || ७.८ || ७९०.५१ |- | २० || [[इनर्वासिरा]] (७–९) || ५,९९३ || ७.७३ || ७७५.२९ |- | २१ || [[अमलेखगञ्ज]] (१–६) || ३,७६४ || ४५.७ || ८२.३६ |- | २२ || [[अमलेखगञ्ज]] (७–९) || ३,३२७ || ६३.५१ || ५२.३८ |- | २३ || [[रामपुरटोकनी]] (३) || ३,५२० || ४.३९ || ८०१.८२ |- | २४ || [[प्रष्टोका]] (१, २) || ४,५१४ || २.५१ || १७९८.४१ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''१,२७,३०७''' || '''३१२.२''' || '''४०७.७७''' |} == भूगोल == जितपुरसिमरा नेपालको [[तराई|तराई क्षेत्र]]मा अवस्थित छ। यसको उत्तरमा [[हेटौँडा उपमहानगरपालिका]], दक्षिण र पश्चिम [[वीरगन्ज महानगरपालिका]] र पूर्वमा [[कलैया उपमहानगरपालिका]] पर्दछन्। यो देशकै सबैभन्दा कान्छो उपमहानगरपालिका मानिन्छ।<ref>{{Cite web |title=Nepal Census 2001 |url=http://www.digitalhimalaya.com/collections/nepalcensus/form.php?selection=1 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081012163506/http://www.digitalhimalaya.com/collections/nepalcensus/form.php?selection=1 |archive-date=12 October 2008 |access-date=9 December 2008 |work=Nepal's Village Development Committees |publisher=[[Digital Himalaya]]}}</ref> === जलवायु === सन् १९७९ जुन ६ मा सिमरामा अहिलेसम्मकै उच्च तापक्रम ४२.८ डिग्री सेल्सियस (१०९.० डिग्री फारेनहाइट) थियो भने सबैभन्दा कम तापक्रम २३ जनवरी १९८५ मा १.० डिग्री सेल्सियस (३३.८ डिग्री फारेनहाइट) थियो।<ref>{{cite web |title=Archived copy |url=http://www.dhm.gov.np/uploads/climatic/1368567860Ext%20temp%20of%20November.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304201452/http://www.dhm.gov.np/uploads/climatic/1368567860Ext%20temp%20of%20November.pdf |archive-date=March 4, 2016 |access-date=2016-02-27 |df=mdy-all }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304201452/http://www.dhm.gov.np/uploads/climatic/1368567860Ext%20temp%20of%20November.pdf |date=2016-03-04 }}. Retrieved 27 February 2016.</ref> == पूर्वाधार == [[सिमरा विमानस्थल]] पुरानो-पिपरा सिमरामा अवस्थित छ जसले [[काठमाडौँ]]का लागि उडानहरू प्रदान गर्दछ र काठमाडौँबाट सबैभन्दा नजिकको विमानस्थल हो।<ref>{{cite web |title=Simara Airport |url=http://www.caanepal.gov.np/wp-content/uploads/2016/03/SIMARA-AIRPORT.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180907083407/http://www.caanepal.gov.np/wp-content/uploads/2016/03/SIMARA-AIRPORT.pdf |archive-date=7 September 2018 |access-date=1 October 2018 |publisher=Civil Aviation authority of Nepal }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180907083407/http://www.caanepal.gov.np/wp-content/uploads/2016/03/SIMARA-AIRPORT.pdf |date=7 September 2018 }}</ref> [[महेन्द्र राजमार्ग]] र [[त्रिभुवन राजपथ]]ले जितपुरसिमरालाई नेपालका विभिन्न क्षेत्रतथा भारतीय सीमासँग जोडेको छ। === अमलेखगन्ज रक्सौल रेलवे === अमलेखगन्ज रक्सौल रेलमार्ग भारत बेलायती उपनिवेश भएदेखि नै ऐतिहासिक स्मारक रहँदै आएको छ। लट्ठा र स्लीपरहरू ओसारपसार गर्न रेलमार्ग निर्माण गरिएको थियो। यसले प्रमुख सडकहरू खोल्न र पूर्वाधार निर्माण गर्न नेतृत्व गर्यो। जग्गा/भवनको अवैध अतिक्रमण र गिरोहले वन फँडानी गरेका कारण यो रेलमार्ग लोप हुने अवस्थामा पुगेको छ।<ref>{{Cite web |last=Yadav |first=Upendra |title=Land of Nepal Railway in Raxaul remains unutilized |url=https://myrepublica.nagariknetwork.com/news/8537/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181219134246/https://myrepublica.nagariknetwork.com/news/8537/ |archive-date=2018-12-19 |access-date=2018-12-19 |website=My Republica |language=en }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181219134246/https://myrepublica.nagariknetwork.com/news/8537/ |date=2018-12-19 }}</ref> === सुविधा === ६० प्रतिशत जमिन कृषिमा प्रयोग हुने गरेको छ।<ref>{{Cite web |title=Rising demand gives boost to fish farming |url=http://kathmandupost.ekantipur.com/news/2018-09-06/rising-demand-gives-boost-to-fish-farming.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181219090848/http://kathmandupost.ekantipur.com/news/2018-09-06/rising-demand-gives-boost-to-fish-farming.html |archive-date=2018-12-19 |access-date=2018-12-19 |website=kathmandupost.ekantipur.com |language=en}}</ref> भर्खरै स्थापना गरिएको [[पर्सा राष्ट्रिय निकुञ्ज]]मा [[हात्ती]], [[एकसिङ्गे गैँडा]], [[निलगाई]], विविध चरा, अजिंगर आदि पाइन्छ। निकुञ्ज "[[चारकोसे झाडी]]" मा आधारित छ।<ref>{{Cite web |title=Parsa National Park welcomes baby elephant |url=https://kathmandupost.ekantipur.com/news/2018-01-28/parsa-national-park-welcomes-baby-elephant.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181219090858/https://kathmandupost.ekantipur.com/news/2018-01-28/parsa-national-park-welcomes-baby-elephant.html |archive-date=2018-12-19 |access-date=2018-12-19 |website=kathmandupost.ekantipur.com |language=en}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{बारा जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} {{नेपालका महानगरीय नगरपालिकाहरू}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcbara.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, बारा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200922014615/http://ddcbara.gov.np/ |date=2020-09-22 }} [[श्रेणी:नेपालका उपमहानगरपालिकाहरू]] p1gg05ymmwmm2bv4tzme2wuzewage2m 0 71281 1352066 1312578 2026-04-22T04:59:54Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352066 wikitext text/x-wiki {{Featured article}} {{Infobox person | honorific_prefix = | name = सुमन पोखरेल | honorific_suffix = | native_name = सुमन पोखरेल | native_name_lang = नेपाली | image = Suman Pokhrel 00543.jpg|thumb]]| image_size | caption = कवि सुमन पोखरेल | birth_name = सुमन पोखरेल | birth_date = {{Birth date and age|1967|09|21}} | birth_place = मिल्स एरिया, [[विराटनगर महानगरपालिका|विराटनगर]] | death_date = | death_place = | death_cause = | resting_place = | resting_place_coordinates = | monuments = | residence = १११ - बुद्धविहार मार्ग, वडा नम्बर ११, विराटनगर महानगरपालिका, नेपाल | nationality = {{flagicon|Nepal}}[[नेपाली]] | other_names = | ethnicity = | citizenship = नेपाली | education = [[त्रिभुवन विश्वविद्यालय]] (बी.एस्सी, बी.एल, एम.बी.ए.) | alma_mater = | occupation = लेखन | years_active = | employer = | organization = | agent = | known_for = [[कविता]], [[गीत]], अनुवाद | notable_works = [[जीवनको छेउबाट]] <br /> [[हजार आँखा यी आँखामा]] | style = | influences = | influenced = | home_town = [[विराटनगर महानगरपालिका|विराटनगर]] | salary = | height = ५ फिट ११ इन्च | weight = | television = | title = | term = | religion = | spouse = गोमा ढुङ्गेल पोखरेल | partner = | children = ओजस्वी पोखरेल, मनसुन पोखरेल | parents = मुकुन्दप्रसाद पोख्रेल, भक्तादेवी (इन्दु) पोख्रेल | relatives = मिना पोखरेल (बहिनी), राजन पोखरेल (भाइ) | callsign = | awards = [[सार्क साहित्य पुरस्कार]] २०१५ <br /> [[सार्क साहित्य पुरस्कार]] २०१३ <br /> परिकल्पना सम्मान २०१३ | signature = | signature_alt = | signature_size = | website = {{URL|https://sumanpokhrel.wixsite.com/nowhere}} | footnotes = }} '''सुमन पोखरेल''' ({{lang-en|[[:en:Suman Pokhrel|Suman Pokhrel]]}}, जन्म: [[विक्रम सम्वत्|विक्रम सम्बत्]] २०२४, [[असोज]] ०५, (तदनुसार सन् १९६७, सेप्टेम्बर २१ ); नेपाली कवि, गीतकार, नाटककार, अनुवादक तथा कलाकार हुन् ।<ref name="foswal1">{{cite web |url=http://www.foundationsaarcwriters.com/add_peot_table_des.php?table_id=8&poet_id=1&des_id=140 |title=सुमन पोखरेल |publisher=फाउन्डेसन अफ सार्क राइटर्स एण्ड लिटरेचर |date= |accessdate=2017-08-09 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190401182311/http://www.foundationsaarcwriters.com/add_peot_table_des.php?table_id=8&poet_id=1&des_id=140 |date=2019-04-01 }}</ref><ref name="satchidanandna1">{{cite|title=द सङ् वी शेयर|first=|last=|editor=के. सच्चिदानन्दन तथा अजीत कौर |date=2011|pages=८८, १७९, २५५|publisher=फाउन्डेसन अफ सार्क राइटर्स एण्ड लिटरेचर, ISBN 8188703214}}</ref><ref name="prachyareview.com">{{cite web|url=http://www.prachyareview.com/poems-by-suman-pokhrel|2=|first=सुमन|last=पोखरेल|title=Two Poems by Suman Pokhrel|trans-title=सुमन पोखरेलका दुई कविता|translator=[[अभि सुवेदी]]|editor=शाफिनुर शाफिन|publisher=प्राच्या रिभ्यू|date=१२ सेप्टेम्बर २०१५|accessdate=2017-08-09}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190401230912/https://www.prachyareview.com/poems-by-suman-pokhrel/ |date=2019-04-01 }}</ref><ref>[https://www.everipedia.com/suman-pokhrel/ Suman Pokhrel]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> उनका रचनाहरू विभिन्न भाषामा अनुदित भई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा प्रकाशित भएका छन् ।<ref name="satchidanandna1"/><ref name="lifeandlegends1">{{cite web|url=http://lifeandlegends.com/suman-pokhrel-translated-dr-abhi-subedi|title=Suman Pokhrel Translated by Dr Abhi Subedi|trans-title=सुमन पोखरेलका अभि सुवेदीद्वारा अनुदित दुई कविता||first=सुमन|last=पोखरेल|translator=अभि सुवेदी|editor=कल्पना सिँह-चिटनिस|publisher=लाइफ एण्ड लिजेन्ड्स|accessdate=2017-08-09}}</ref> सुमन पोखरेल एक महत्त्वपूर्ण दक्षिण एसियाली कविका रूपमा चिनिन्छन् । उनी सन् २०१३ तथा सन् २०१५ को [[सार्क साहित्य पुरस्कार]]द्वारा विभूषित भएका छन् । सो पुरस्कार दुई पटक प्राप्त गर्ने उनी एक मात्र कवि/लेखक हुन् ।<ref>{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/SAARC_Literary_Award |title=SAARC Literary Award :: |publisher=en.wikipedia.org |date= |accessdate=2017-08-10}}</ref><ref name="ReferenceA">हिन्दुस्तान टाइम्स, नयाँ दिल्ली, शनिबार, फ्रेब्रुवरी १४, २०१५</ref><ref name="lokantar.com1"/> ==प्रारम्भिक जीवन== सुमन पोखरेलको जन्म वि.सं. २०२४ असोज ५ गते मिल्स एरिया, विराटनगरमा पिता मुकुन्दप्रसाद पोखरेल तथा माता भक्तादेवीको कोखबाट भएको हो । एक शिक्षित तथा समृद्ध परिवारमा जन्मिएका पोखरेलले सानैदेखि जीवन अनुकुल वातावरण प्राप्त गरे ।<ref name="DeepakRai1">{{cite thesis |type=M.A.|last=Rai |first=Deepak|date=2017 |title= आमाको आशीर्वाद|trans-title=Mother's Blessings|page=27|publisher= Tribhuvan University}}</ref><ref name="DahirajSubedi1">{{cite book | last = सुवेदी |first= दधिराज |title = नेपाली साहित्यका मुस्कानहरू |date = 2013 |publisher = पूर्वाञ्चल साहित्य प्रतिष्ठान, ISBN 978 9937248266|location = विराटनगर}}</ref> [[File:Kachide.jpg|thumb||align=left|280px|पोखरेलको पुर्ख्यौली गाउँ कचिडेको एक दृष्य]] कवि सुमन पोखरेल पाँच वर्षको उमेरसम्म विराटनगरको बाल मन्दिरमा प्रारम्भिक बालविकासका लागि भर्ना भए । सात वर्षको उमेरदेखि पुर्खौली थलो [[धनकुटा जिल्ला|धनकुटा नगरपालिका]]को कचिडेमा हजुरआमाको रेखदेखमा उनको पालनपोषण भएको हो । उनका हजुरबुबा विद्यानाथ पोखरेल एक कवि तथा राजनितिज्ञ रहेका हुनाले नेपाली, [[हिन्दी]] तथा पौराणिक [[संस्कृत]] साहित्यले भरिभराउ हजुरबुबाको पुस्तकालयको कारण उनी सानै उमेरदेखि नै साहित्यसँग परिचित भए । बाह्र वर्षको उमेरमा उनी पुनः विराटनगर फर्केर आफ्ना आमाबाबुको साथमा बस्न थाले । शिक्षित तथा अध्यनशील आमाबाबुका छोरा पोखरेललाई घरको वातावरणले नै अध्ययन र साहित्यतिर आकर्षित गर्‌यो ।<ref name="DeepakRai1"/><ref name="DeepakRai1"/><ref>{{cite web|url=http://archive.nagariknews.com/2016/nagarik-sanibar/story/46121.html|title=मेरो दोस्रो अम्मल कविता - सुमन पोखरेल|trans-title=Poetry is My Second Passion – Suman Pokhrel|first=प्रवीण|last=बानियाँ|website=nagariknews.com|date=26 Sep 2015|accessdate=2017-08-09}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191025112512/http://archive.nagariknews.com/2016/nagarik-sanibar/story/46121.html |date=2019-10-25 }}</ref><ref name="AbhiSubedi1">{{cite book |last=सुवदेी |first=अभि|date= 2013|title= साहित्य र आमवृत्त |page=१८९ |language= |location=काठमान्डु |publisher=मदर पब्लिकेशन, ISBN 978 9937 852531, OCLC 867694631}}</ref> ==शिक्षा== पोखरेलले त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट विज्ञान विषयमा स्नातक, वाणिज्य प्रशासन विषयमा स्नातकोत्तर र कानुनमा स्नातकको उपाधी हासिल गरेका छन् ।<ref name="DeepakRai1"/><ref name="autogenerated2">{{cite web|url=|title=सुमन एक : सुवास अनेक |first=गण्डकी |last=पुत्र |publisher= नागरिक राष्ट्रिय दैनिक|website=nagariknews.com|date=26 April 2013}}</ref> ==सिर्जनशीलता== सन् १९९५ मा शाखा अधिकृतको रूपमा [[नेपाल सरकार]]को निजामती सेवामा प्रवेश गरेका पोखरेलले सेवा त्याग गरी सन् १९९८ देखि अन्तर्राष्ट्रिय संस्था प्लान इन्टरनेसनलमा सम्बद्ध भई विकासकर्मीको रूपमा कार्य गर्न थाले । उनको कार्यको प्रकृति विभिन्न दुर्गम क्षेत्रहरूको भ्रमण रहेको थियो । विकट पहाडको बसाइताका विकासबाट वञ्चित दुर्गम गाउँहरू घुम्दै जाँदा त्यहाँका बालबालिका, महिला र पुरुषहरूको कठोर जीवनले उनको अन्त:स्करण लाई निकै गहिरोसँग छोयो । उनले दृष्टीगत गरेका जीवनका विविध रूपहरूको फलस्वरूप उनको आन्तरिक कवि अझ बढी संवेदनशील भयो । [[भोजपुर जिल्ला, नेपाल|भोजपुर जिल्ला]]को एक गाउँको भ्रमणका बखत नै उनले गाउँको चरम विकटताको चित्रण गरिएको एक कविता <span class="plainlinks">[http://kavitakosh.org/kk/खोरम्पा_*_/_सुमन_पोखरेल खोरम्पा]</span> लेखे । उनले सो कवितामा जीवनका कठोरतम् भोगाइलाई सुन्दर ढङ्गले सुन्दर शब्दहरूले सुसज्जित गरी पोखेका छन् ।<ref name="autogenerated2"/> नेपालीका अतिरिक्त [[अङ्ग्रेजी भाषा|अङ्ग्रेजी]], [[मैथिली भाषा|मैथिली]], हिन्दी, [[उर्दु भाषा|उर्दू]] तथा [[बङ्गाली भाषा]]हरूमा पकड भएका पोखरेलले बहुभाषामा कलम चलाएका छन् । उनका नेपालीमा दुईवटा कवितासङ्ग्रह तथा एउटा <span class="plainlinks"> [http://kavitakosh.org/kk/हजार_आँखा_यी_आँखामा_/_सुमन_पोखरेल गीतसङ्ग्रह] </span> प्रकाशित छन् । उनका गीतहरू विभिन्न गायकका एल्बममा समावेश भएका छन् । पोखरेलका अनुवाद तथा केही निबन्ध विविध सङ्कलनहरूमा समाविष्ट रहेका तथा विभिन्न पत्रिकाहरूमा प्रकाशित भएका छन् । पोखरेलद्वारा लिखित नाटक नेपालबाहिर प्रदर्शित भइसकेको छ । उनी चित्रकारमा रूपमा पनि सकृय रहेका छन् । <ref name="DahirajSubedi1"/><ref name="bangali1"/><ref name="kavitakosh1">{{cite web|url=http://kavitakosh.org/kk/सुमन_पोखरेल |title=सुमन पोखरेल :: कविता कोश |publisher=Kavita Kosh |date= |accessdate=2017-08-04}}</ref><ref name="parsian1">{{cite web|url=http://kabulnath.de/Sale-e-Iejazdaoum/Shoumare-257/nazi%20karim.html|title=تو خودت هستی|trans-title=You are, as You are |first=Suman|last=Pokhrel|translator=Nazi Karim|editor= |language=Parsian|publisher=Kabulnath|website=|date=2015 |accessdate=2017-08-07}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=kD4AlJGAu00|title=Musafir by Lakshmi Prasad Devkota مسافر - شاعر عظیم لکشمی پرساد دےوكوٹا|first=Lakshmi Prasad|last=Devkota||language=Urdu|translator=Suman Pokhrel |date=2015|publisher=Creative Point|via=YouTube|accessdate=2017-08-04}}</ref> पोखरेलका कविताका अङ्ग्रेजी अनुवादहरू स्नो जेवल,<ref>{{Citation|last=Pokhrel|first=Suman|author1-link= |title =Home|translator=Mukul Dahal|journal= Snow Jowel|volume=|issue=6|page=13|publisher=Grey Sparrow Press|editor=Daine Smith|location= USA |date=1 March 2015|url =|issn=2157-3646 |doi=|mr=|zbl=}}</ref> लाइफ एण्ड लिजेन्ड,<ref name="lifeandlegends1"/> सङ् वी शेयर,<ref name="satchidanandna1"/> स्वीट एण्ड सावर ड्रीम्स,<ref>{{cite|title=स्वीट एण्ड सावर ड्रीम्स|first=|last=|editor=के. सच्चिदानन्दन तथा अजीत कौर |date=2011|pages=१२७|publisher=फाउन्डेसन अफ सार्क राइटर्स एण्ड लिटरेचर, ISBN 8188703206}}</ref> ग्लोबल पोयट्री,<ref>{{cite web|url=http://www.globalpoetry.net/blog/2015/04/01/fever/|title=Fever|first=Suman|last=Pokhrel||publisher=Global Poetry}}</ref> <span class="plainlinks">[http://learningandcreativity.com/i-shall-bid-no-farewell-poetry-month-special/ लर्निङ एण्ड क्रिएटिभिटी],</span> <ref>{{cite web|url=http://learningandcreativity.com/i-shall-bid-no-farewell-poetry-month-special/|title=I Shall Bid No Farewell (Poetry Month Special)|first=Suman|last= Pokhrel|translator=[[Abhi Subedi]]|editor=Lopa Banerjee|publisher=Learning & Creativity|accessdate=2017-08-09}}</ref> ग्रे स्प्यारो,<ref name="GreySparrow1">{{cite web|url=https://greysparrowpress.sharepoint.com/Pages/Fall2015Pokhrel.aspx|title=Before Making Decisions|first=Suman|last=Pokhrel|translator=[[Abhi Subedi]]|editor=Diane Smith|7=|journal=Grey Sparrow|publisher=Grey Sparrow Press|accessdate=2017-08-05}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170803171723/https://greysparrowpress.sharepoint.com/Pages/Fall2015Pokhrel.aspx |date=2017-08-03 }}</ref> <span class="plainlinks">[http://www.prachyareview.com/poems-by-suman-pokhrel/ प्राच्य रिभ्यू]</span>,<ref name="prachyareview.com"/> <span class="plainlinks">[http://www.californiastatepoetrysociety.org/our-archives क्यालिफोर्निया क्वाटर्ली]</span>,<ref>{{cite web|url=http://www.californiastatepoetrysociety.org/our-archives|title=Before Buddha's Statue in The Rain|volume=41|issue=3|date=2015|editor=Margaret Saine|first=Suman|last=Pokhrel|translator=[[Abhi Subedi]]|publisher=California Quarterly|accessdate=2017-08-09}}</ref> <span class="plainlinks">[http://asiansignature.com/contemporary-poets/suman-pokhrel/ एसियन सिग्नेचर] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170803172302/http://asiansignature.com/contemporary-poets/suman-pokhrel/ |date=2017-08-03 }}</span><ref>{{cite web|url=http://asiansignature.com/contemporary-poets/suman-pokhrel/|title=Heat|editor=Surabhi Bhattacharjee|first=Suman|last=Pokhrel|translator=Mukul Dahal|publisher=Asian Signature|accessdate=2017-08-09}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170803172302/http://asiansignature.com/contemporary-poets/suman-pokhrel/ |date=2017-08-03 }}</ref> लगायतका विभिन्न अन्तर्राष्ट्रीय साहित्यिक पत्रिकाहरूमा प्रकाशित छन् ।<ref>{{cite web|url=http://foundationsaarcwriters.com/add_journals_des.php?jou_id=3|title=Various Issues of Beyond Boarders|publisher=Foundation of SAARC Writers and Literature|first=|last=|editor=K. Satchidanandan|website=foundationsaarcwriters.com|accessdate=2017-08-10}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190213152715/http://www.foundationsaarcwriters.com/add_journals_des.php?jou_id=3 |date=2019-02-13 }}</ref><ref name="blurb.com"/><ref>{{cite web|url=http://www.blurb.com/b/4372832-the-art-of-being-human-volume-4-an-anthology-of-in |title=The Art of Being Human Volume 4 An Anthology of International Poetry|page=50-55 |publisher=Blurb Books |first=Suman|last=Pokhrel|translator=Abhi Subedi and Mukul Dahal|editor=Daniela Voicu & Brian Wrixon |website=blurb.com |date=7 June 2013 |accessdate=2017-08-09, ISBN 9781927682432}}</ref> कवि पोखरेलले सार्क साहित्य सम्मेलन, सार्क चार्टर दिवस तथा अन्य नेपालको प्रतिनिधित्व गर्दै विभिन्न अन्तर्राष्ट्रीय साहित्यिक सङ्गोष्ठीहरूमा आफ्ना रचनाहरू प्रस्तुत गरेका छन् ।<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Suman_Pokhrel</ref><br /> कवि पोखरेलका कविताको धेरैजसो अङ्ग्रेजी अनुवाद [[अभि सुवेदी]]द्वारा गरिएका छन् ।<ref name="prachyareview.com"/><ref name="lifeandlegends1"/><ref name="GreySparrow1"/><ref>{{cite web|url=http://learningandcreativity.com/may-i-not-see-dreams-poetry-month-special/|title=May I Not See Dreams|date=April 29, 2015|first=Suman|last=Pokhrel|publisher=Learning and Creativity|accessdate=2017-08-05}}</ref> उनका केही कविताहरू उनी आफैँले अनुवाद गरेका छन्<ref>{{cite web|url=http://allpoetry.com/poem/12334714-A-Reminiscent-Candlelight-by-Suman-Pokhrel/|title=A Reminiscent Candlelight |first=Suman|last=Pokhrel|publisher=}}</ref> भने केही मुकुल दाहाल,<ref>{{cite web|url=http://www.poemhunter.com/poem/children-82//|title=Children |first=Suman|last=Pokhrel||publisher=}}</ref> तथा मनु मन्जिललगायतका अनुवादकहरूले अनुवाद गरेका छन् । <ref name="bangali1"/><ref name="parsian1"/><ref name="italian1"/> सुमन पोखरेलका कविता अङ्ग्रेजीका अतिरिक्त बङ्गाली,<ref name="bangali1">{{Citation|last=Pokhrel|first=Suman|author1-link= | last2 = | first2 = |title =কীভাবে নিকটে আসতে পারি ? কীভাবে? |trans-title=How Would I Come Closer?|translator=Suman Pokhrel|journal= Poetic Prism 2016 [International Multilingual Poetry Anthology]|volume=|issu=|page=83|publisher=The Cultural Center of Vijayawada and Amarawati|editor=Padmaja Iyengar|location= Andra Pradesh, India |date=September 2016|url =|issn= |doi=|mr=|zbl=}}</ref> फ्रेन्च,<ref>{{Citation|last=Pokhrel|first=Suman|author1-link= |title =LA FIÈVRE|trans-title=Fever|language=French |translator=Laura Mucheli Klemm|journal= Poetic Prism 2016 [International Multilingual Poetry Anthology]|date=September 2016|issu=|page=99|publisher=The Cultural Center of Vijayawada and Amarawati|editor=Padmaja Iyengar|location= Andra Pradesh, India|url =|issn= |doi=|mr=|zbl=}}</ref> जर्मन,<ref>{{cite web|url=https://www.goodreads.com/author_blog_posts/13677267-sehnsucht-german-translation-of-suman-pokhrel-s-poem-desire/fever/|title=Sehnsucht|trans-title=Desire|language=German|first=Suman|last=Pokhrel|translator=Margaret Sain|publisher=Godreads|date=24 July 2016 |accessdate=2017-08-09}}</ref> हिन्दी,<ref>{{Citation|last=Pokhrel|first=Suman|author1-link= | last2 = | first2 = |title =क्षितिज का रंग |trans-title=Color of Horizon|language=Hindi|translator=Suman Pokhrel|journal= Poetic Prism 2016 [International Multilingual Poetry Anthology]|date=September 2016|issu=|page=162|publisher=The Cultural Center of Vijayawada and Amarawati|editor=Padmaja Iyengar|location= Andra Pradesh, India |url =|issn= |doi=|mr=|zbl=}}</ref> इटालियन,<ref name="italian1">{{Citation|last=Pokhrel|first=Suman|author1-link= |title =L Colore Dell'Orizzonte|trans-title=Color of Horizon|language=Italian|translator=Rita Stanzione|journal= Poetic Prism 2016 [International Multilingual Poetry Anthology]|date=September 2016|issu=|page=171|publisher=The Cultural Center of Vijayawada and Amarawati|editor=Padmaja Iyengar|location= Andra Pradesh, India |url =|issn= |doi=|mr=|zbl=}}</ref> पर्सियन<ref name="parsian1"/> तथा स्पेनिश<ref>{{cite web|url=https://www.goodreads.com/author_blog_posts/13668472-tu-eres-como-tu-eres-spanish-translation-of-suman-pokhrel-s-poem-you|title=TU ERES, COMO TU ERES|first=Suman|last=Pokhrel|translator=Malu Pademelon|publisher=Godreads|date=22 July 2016 |accessdate=2017-08-07}}</ref> भाषाहरूमा अनुदित भई विभिन्न स्थानबाट प्रकाशन हुने प्रिन्ट तथा अनलाइन पत्रिकाहरूमा प्रकाशित भएका छन् । उनका कविताका ती अनुवादहरू विभिन्न देशका विभिन्न अनुवादकहरूका साथै उनी आफैँले पनि गरेका छन् । <ref name="lokantar.com1">{{cite web |url=http://archive.lokaantar.com/sahitya/42451 |title=दुईपटक ‘सार्क पुरस्कार’ पाएका कवि पोखरेल भन्छन् : ट्रेन्डबाहिरको आविष्कार हो कविता |publisher=लोकान्तर |date=शनिवार २७ कात्तिक २०७३ |accessdate=2017-08-10 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171028155630/http://archive.lokaantar.com/sahitya/42451 |date=2017-10-28 }}</ref> अनुवादकका रूपमा पोखरेलले विभिन्न देशका अनेका कविका कवितालाई नेपालीमा अनुवाद गरेका छन् । उनले अनुवाद गरेका केही प्रसिद्ध कविहरूमा [[:en:Anna Akhmatova|अन्ना आख्मातोभा]]<ref name="AnnaAkhmatova">{{cite web|url=http://archive.is/20150608035150/www.nepalikalasahitya.com/vol5/?option=art&page=artdetail&aid=3132373531&lang=np&pgg=1&asc=3132776c3531&PHPSESSID=0a31f15f8dab0668fc571b98e1bef6f2 |title= अन्ना आख्मातोभा / त्यस्ती ठानेछौ तिमीले मलाई |language=Nepali|trans-title=You Thought I Was That Type|first= |last= |author-link=Anna Akhmatova |translator=Suman Pokhrel|publisher=नेपाली कलासाहित्य डट कम प्रतिष्ठान|website=nepalikalasahitya.com |accessdate=2017-08-10}}</ref>, [[:en:Anna Świrszczyńska|अन्ना स्वीर]]<ref name="AnnaSwir">{{cite web|url=https://www.goodreads.com/author_blog_posts/4724485-nepali-translation-of-anna-swir-s-poem-myself-and-my-person|title= अन्ना स्वीर / म र मेरो म |language=Nepali|trans-title=Myself and My Person|first= |last= |author-link=Anna Swir|translator=Suman Pokhrel |website=goodreads.com |date=14 August 2014 |accessdate=2017-08-10}}</ref>, [[:en:Allen Ginsberg|एलेन गिन्सबर्ग]]<ref name="AllenGinsberg">{{cite web|url= https://www.youtube.com/watch?v=KfpEkjUZGNc&t=68s|title= एलेन गिन्सबर्ग / अमेरिका |language=Nepali|trans-title=America|first= |last= |author-link=Allen Ginsberg|translator=Suman Pokhrel|website=|publisher=सिर्जनविन्दु via youtube |accessdate=2017-08-10}}</ref>, [[:en:Delmira Agustini|डेलमिरा अगस्टिनी]]<ref name="DelmiraAgustini">{{cite web |url=http://www.nepalikalasahitya.com/vol8/vol7/vol6/vol5/?option=art&page=artdetail&aid=3438383234&lang=np&pgg=1&asc=3438776c3234 |title=डेलमिरा अगस्टिनी / निशागान |language=Nepali |trans-title=Nocturno |first= |last= |author-link=Delmira Agustini |translator=Suman Pokhrel |publisher=नेपाली कलासाहित्य डट कम प्रतिष्ठान |website=nepalikalasahitya.com |accessdate=2017-08-10 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170806181158/http://www.nepalikalasahitya.com/vol8/vol7/vol6/vol5/?option=art&page=artdetail&aid=3438383234&lang=np&pgg=1&asc=3438776c3234 |date=2017-08-06 }}</ref>, [[:en:Faiz Ahmad Faiz|फैज अहमद फैज]]<ref name="FaizAhmadFaiz">{{cite web |url=http://archive.setopati.com/sahityapati/57901/ |title=फैज अहमद फैज / फैज अहमद फैजका दुई कविता |language=Nepali |trans-title=Two Poems of Faiz Ahmad Faiz |first= |last= |author-link=Faiz Ahmad Faiz |translator=Suman Pokhrel |website=setopati.com |publisher=सेतोपाटी |date=3 December 2016 |accessdate=2017-08-10 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180419232452/http://archive.setopati.com/sahityapati/57901/ |date=2018-04-19 }}</ref>, [[:en:Forough Farrokhzad|फरोग फारूखजाद]]<ref name="ForoughFarrokhzad">{{cite web |url=http://www.nepalikalasahitya.com/vol8/vol7/vol6/vol5/?option=art&page=artdetail&aid=3438393234&lang=np&pgg=1&asc=3438776c3234 |title=फरोग फारूखजाद / पाप |language=Nepali |trans-title=The Sin |first= |last= |author-link=Forough Farrokhzad |translator=Suman Pokhrel |publisher=नेपाली कलासाहित्य डट कम प्रतिष्ठान |website=nepalikalasahitya.com |accessdate=2017-08-10 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170806182251/http://www.nepalikalasahitya.com/vol8/vol7/vol6/vol5/?option=art&page=artdetail&aid=3438393234&lang=np&pgg=1&asc=3438776c3234 |date=2017-08-06 }}</ref>, [[:en:Gabriela Mistral|गाब्रिएला मिस्ट्रल]]<ref name="Gabriela Mistral">{{cite web|url=https://www.goodreads.com/author_blog_posts/4724951-nepali-translation-of-gabriela-mistral-s-poem-the-rose|title= गाब्रिएला मिस्ट्रल / गुलाफ |language=Nepali|trans-title=The Rose |first= |last= |author-link=Gabriela Mistral |translator=Suman Pokhrel |website=goodreads.com |date=10 November 2012 |accessdate=2017-08-10}}</ref>, [[:en:Gulzar|गुलजार]]<ref name="Gulzar"/>, [[:en:Jacques Prévert|ज्याक प्रेभर]]<ref name="JacquesPrevert">{{Citation|last= |first= |last2 = | first2 = |title = ज्याक प्रेभर / पारिवारिक जीवन|language=Nepali|trans-title=Family Life|translator=Suman Pokhrel|journal= Kalashree|volume=5|issue=5|page=354|publisher=Nepali Kala Sahitya Dot Com Pratisthan|editor=Momila|location=Kathmandu, Nepal |date=April 2015|url =|issn= |doi=|mr=|zbl=}}</ref>, [[:en:Mahmoud Darwish|मोहमुद दरविस]]<ref name="MahmoudDarwish">{{cite web|url=https://www.goodreads.com/author_blog_posts/4724828-nepali-translation-of-mahmoud-darwish-s-poem-identity-card|title= मोहमुद दरविस / परिचयपत्र |language=Nepali|trans-title=Identity Card |first= |last= |author-link=Mahmoud Darwish |translator=Suman Pokhrel |website=goodreads.com |date=17 December 2012 |accessdate=2017-08-10}}</ref>, [[:en:Nazik Al-Malaika|नाजिक अल मलाइका]]<ref name="Setopati.com1">{{cite web |url=http://archive.setopati.com/sahityapati/55917 |title=नाजिक अल मलाइका / पीडाको वन्दना |language=Nepali |trans-title=Hymns to Pain |first= |last= |author-link=Nazik Al Malaika |translator=Suman Pokhrel |website=setopati.com |date=29 October 2016 |accessdate=2017-08-10 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180418175036/http://archive.setopati.com/sahityapati/55917/ |date=2018-04-18 }}</ref><ref name="Nepalikalasahitya3">{{cite web |url=http://www.nepalikalasahitya.com/vol8/vol7/vol6/vol5/?option=art&page=artdetail&aid=343831303234&lang=np&pgg=1&asc=3438776c3234 |title=नाजिक अल मलाइका / नयाँ वर्ष |language=Nepali |trans-title=New Year |first= |last= |author-link=Nazik Al Malaika |translator=Suman Pokhrel |publisher=नेपाली कलासाहित्य डट कम प्रतिष्ठान |website=nepalikalasahitya.com |accessdate=2017-08-10 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170806181220/http://www.nepalikalasahitya.com/vol8/vol7/vol6/vol5/?option=art&page=artdetail&aid=343831303234&lang=np&pgg=1&asc=3438776c3234 |date=2017-08-06 }}</ref>, [[:en:Nâzım Hikmet|नाजिम हिकमत]]<ref name="Nepalikalasahitya4">{{Citation|last=|first= |title = नाजिम हिकमत / हृदयरोग |language=Nepali|trans-title=Angina Pectoris|translator=Suman Pokhrel|journal= Kalashree|volume=5|issue=5|page=352|publisher=Nepali Kala Sahitya Dot Com Pratisthan|editor=Momila|location=Kathmandu, Nepal |date=April 2015|url =|issn= |doi=|mr=|zbl=}}</ref><ref name="Setopati.com2">{{cite web|url=http://archive.setopati.com/sahityapati/55546/|title=नाजिम हिकमत / मैले थाहा नपाएका मलाई मनपर्ने चिजहरू|language=Nepali|trans-title=Things I Didn'T Know I Loved|first=|last=|author-link=Nazim Hikmet|translator=Suman Pokhrel|publisher=सेतोपाटी|website=setopati.com|date=22 October 2016|accessdate=2017-08-10}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180418174714/http://archive.setopati.com/sahityapati/55546/ |date=2018-04-18 }}</ref>, [[:en:Nizar Qabbani|निजार कब्बानी]]<ref name="Setopati.com3">{{cite web|url=http://archive.setopati.com/sahityapati/61493/|title=निजार कब्बानी / दु:खको महाकाव्य|language=Nepali|trans-title=The Epic Of Sadness|first=|last=|author-link=Nizar Qabbani|translator=Suman Pokhrel|publisher=सेतोपाटी|website=setopati.com|date=12 November 2016|accessdate=2017-08-10}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180419231917/http://archive.setopati.com/sahityapati/61493/ |date=2018-04-19 }}</ref>, [[:en:Octavio Paz|ओक्टाभियो पाज]]<ref name="Nepalikalasahitya5">{{Citation|last= |first= |title = ओक्टाभियो पाज / यी क्लिसेहरू धेर भए|language=Nepali|trans-title=No More Cliches|translator=Suman Pokhrel|journal= Kalashree|volume=5|issue=5|page=351|publisher=Nepali Kala Sahitya Dot Com Pratisthan|editor=Momila|location=Kathmandu, Nepal |date=April 2015|url =|issn= |doi=|mr=|zbl=}}</ref><ref name="Setopati.com4">{{cite web|url=http://archive.setopati.com/sahityapati/56177/|title=ओक्टाभियो पाज / मैथुन|language=Nepali|trans-title=Maithuna|first=|last=|author-link=Octavio Paz|translator=Suman Pokhrel|publisher=सेतोपाटी|website=setopati.com|date=12 November 2016|accessdate=2017-08-10}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180418175101/http://archive.setopati.com/sahityapati/56177/ |date=2018-04-18 }}</ref>, [[:en:Pablo Neruda|पाब्लो नेरुदा]]<ref name="PabloNeruda">{{cite web|url=https://www.goodreads.com/author_blog_posts/8749738-nepali-translation-of-pablo-n |title= पाब्लो नेरुदा / आजको रात सर्वाधिक दुःखद पङ्ति लेख्न सक्छु |language=Nepali|trans-title=Tonight I Can Write The Saddest Lines|first= |last= |author-link=Pablo Neruda|translator=Suman Pokhrel|website=goodreads.com |date=11 September 2013 |accessdate=2017-08-10}}</ref>, [[:en:Sahir Ludhianvi|साहिर लुधियानवी]]<ref name="SahirLudhiyanvi"/>, [[:en:Sylvia Plath|सिल्भिया प्लाथ]]<ref name="SylviaPlath">{{cite web|url=https://www.goodreads.com/author_blog_posts/4724600-nepali-translation-of-sylvia-plath-slady-poem--lazarus |title=सिल्भिया प्लाथ / लेडी लेजरस |language=Nepali|trans-title=Lady Lazarus|first= |last= |author-link=Sylvia Plath|translator=Suman Pokhrel|website=goodreads.com |date=19 May 2013 |accessdate=2017-08-10}}</ref>, [[:en:Yehuda Amichai|यहुदा अमिसाई]]<ref name="YehudaAmichai">{{cite web|url=https://www.goodreads.com/author_blog_posts/8969285---nepali-translation-of-yehuda-amicha |title= यहुदा अमिसाई / थाह छैन, दोहोरिन्छ-दोहोरिन्न इतिहास / अनुवाद - सुमन पोखरेल |author-link=Yehuda Amichai|date=29 August 2015 |accessdate=2018-02-28}}</ref> रहेका छन् । उनले आद्याशा दास,<ref>{{Citation|last=Das|first=Adyasha|author1-link=|last2 = | first2 = |title=पित्तलको फूल (The Brass Flowers)|translator=Suman Pokhrel|journal= Kalashree|volume=5|issue=5|page=360|publisher=Nepali Kala Sahitya Dot Com Pratisthan|editor=Momila|location=Kathmandu, Nepal |date=April 2015|url =|issn= |doi=|mr=|zbl=}}</ref> हेलेन कार्डोना,<ref>{{Citation|last=Cardona|first=Helene|author1-link=|last2 = | first2 = |title=ढुङ्गो (Stone)|translator=Suman Pokhrel|journal= Kalashree|volume=6|issue=6|page=412|publisher=Nepali Kala Sahitya Dot Com Pratisthan|editor=Momila|location=Kathmandu, Nepal |date=April 2015|url =|issn= |doi=|mr=|zbl=}}</ref> [[:en:Sheema Kalbasi|शीमा कलबासी]],<ref>{{cite web|url=http://www.nepalikalasahitya.com/sheema-kalbasi-world-literature.php|title=शीमा कलबासी / पहिलो पाठ – बिरामीको मृत्यु भयो|language=Nepali|trans-title=Lesson One: Patient Dies|first=|last=|author-link=Sheema Kalbasi|translator=Suman Pokhrel|publisher=Nepali Kala Sahitya Dot Com Pratisthan|editor=Momila|location=Kathmandu|date=2017|accessdate=2017-08-09}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181215223401/http://www.nepalikalasahitya.com/sheema-kalbasi-world-literature.php |date=2018-12-15 }}</ref> मोहम्मद नागिब अलरामादी,<ref>{{Citation|last=Elramadi|first=Mohamed Nagib|author1-link=|last2 = | first2 = |title=ऐनामा देखिने प्रतिविम्व (The Reflection of Mirror)|translator=Suman Pokhrel|journal= Kalashree|volume=5|issue=5|page=359|publisher=Nepali Kala Sahitya Dot Com Pratisthan|editor=Momila|location=Kathmandu, Nepal |date=April 2015|url =|issn= |doi=|mr=|zbl=}}</ref> छादोर वाङ्ग्मो,<ref>{{cite web|url=http://www.nepalikalasahitya.com/chador-wangmo-world-literature.php|title=मृत्युः कसरी आउँछस् तँ?|language=Nepali|trans-title=Death: How will you come?|first=Chador|last=Wangmo|translator=Suman Pokhrel|publisher=Nepali Kala Sahitya Dot Com Pratisthan|editor=Momila|location=Kathmandu|date=2017|accessdate=2017-08-09}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181215222357/http://www.nepalikalasahitya.com/chador-wangmo-world-literature.php |date=2018-12-15 }}</ref> कामिनी कामायनी,<ref>{{Citation|last=Kamayani|first=Kamini|author1-link=|last2 = | first2 = |title=आतङ्की गाउँ |language=Nepali|trans-title=|translator=Suman Pokhrel|journal= Kalashree|volume=6|issue=6|page=408|publisher=Nepali Kala Sahitya Dot Com Pratisthan|editor=Momila|location=Kathmandu, Nepal |date=April 2015|url =|issn= |doi=|mr=|zbl=}}</ref> रिता साञ्चियोनी,<ref>{{Citation|last=Stanzione|first=Rita|author1-link=|last2 = | first2 = |title=यदी (If)|translator=Suman Pokhrel|journal= Kalashree|volume=5|issue=5|page=358|publisher=Nepali Kala Sahitya Dot Com Pratisthan|editor=Momila|location=Kathmandu, Nepal |date=April 2015|url =|issn= |doi=|mr=|zbl=}}</ref> अशोक कुमार पाण्डेय<ref>{{Citation|last=Panday|first=Ashok Kumar|author1-link=|last2 = | first2 = |title=हरेक ठाउँमा उस्तै थिएँ म |translator=Suman Pokhrel|journal= Kalashree|volume=6|issue=6|page=411|publisher=Nepali Kala Sahitya Dot Com Pratisthan|editor=Momila|location=Kathmandu, Nepal |date=April 2015|url =|issn= |doi=|mr=|zbl=}}</ref> लगायतका विभिन्न मुलुक तथा भाषाका समकालिन कविका कवितालाई नेपालीमा अनुवाद गरेका छन् । <ref name="AbhiSubedi1"/><ref name="autogenerated2"/> पोखरेलले महाकवि [[लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा]],<ref>{{cite web|url= http://kavitakosh.org/kk/राही_/_लक्ष्मीप्रसाद_देवकोटा_/_सुमन_पोखरेल |title=राही (यात्री) / लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा / अनुवाद- सुमन पोखरेल |first= लक्ष्मीप्रसाद |last= देवकोटा |publisher=कविताकोश |website=kavitakosh.org |date=12 November 2016 |accessdate=2017-08-10}}</ref> तथा [[गोपाल प्रसाद रिमाल|गोपालप्रसाद रिमाल]],<ref>{{cite web|url= http://kavitakosh.org/kk/माँ_का_ख्वाब_/_गोपालप्रसाद_रिमाल_/_सुमन_पोखरेल |title=माँ का ख्वाब (आमाको सपना) / गोपालप्रसाद रिमाल / अनुवाद- सुमन पोखरेल | publisher=कविताकोश |website=kavitakosh.org |date=12 November 2016 |accessdate=2017-08-10}}</ref> [[भूपि शेरचन|भूपी शेरचन]],<ref>{{cite web|url=http://kavitakosh.org/kk/घूमनेवाली_कुर्सी_पे_एक_अंधा_/_भूपी_शेरचन_/_सुमन_पोखरेल |title=घूमनेवाली कुर्सी पे एक अंधा (घुम्ने मेचमाथि अन्धो मान्छे) / भूपी शेरचन / अनुवाद - सुमन पोखरेल|publisher=कविताकोश |website=kavitakosh.org |date=12 November 2016 |accessdate=2017-08-10}}</ref> [[हरिभक्त कटुवाल]], [[ईश्वरबल्लभ|ईश्वरवल्लभ]],<ref>{{cite web|url=http://kavitakosh.org/kk/धूवेँ_का_जंगल_/_ईश्वरवल्लभ_/_सुमन_पोखरेल |title= धूवेँ का जंगल (धुँवाको जंगल) / ईश्वरवल्लभ / अनुवाद - सुमन पोखरेल|publisher=कविताकोश |website=kavitakosh.org |date= 2 July 2017 |accessdate=2017-08-10}}</ref> [[अभि सुवेदी]],<ref>{{cite web|url= http://kavitakosh.org/kk/आजकल_मुझे_/_अभि_सुवेदी_/_सुमन_पोखरेल |title= आजकल मुझे (मलाई अचेल) / अभि सुवेदी / अनुवाद - सुमन पोखरेल|publisher=कविताकोश |website=kavitakosh.org |date=12 November 2016 |accessdate=2017-08-06}}</ref> [[कृष्णभूषण बल]],<ref>{{cite web |url=http://kavitakosh.org/kk/दिल_की_जख्म_/_कृष्णभूषण_बल _/_सुमन_पोखरेल |title=दिल की जख्म (मनको घाउ) / कृष्णभूषण बल / अनुवाद- सुमन पोखरेल |publisher=कविताकोश |website=kavitakosh.org |date=12 November 2016 |accessdate=2017-08-10 }}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[दिनेश अधिकारी]], ज्योति जङ्गल, मुकुल दाहाल, मुकुन्द प्रयास, धिरज राई, दिपक सम्चु, अर्जुन ढुङ्गाना, विराट अनुपम, शुभलक्ष्मी लम्साल, गीता त्रिपाठी, भूपिनलगायत कविहरूका कविता अङ्ग्रेजी, हिन्दी तथा उर्दु भाषामा अनुवाद गरेका छन् । <ref name="kavitakosh1"/><ref>{{cite web|url=http://asiansignature.com/focus|title=Focus|volume=4|issue=April|date=2017|editor=Surabhi Bhattacharjee|first=various|last=-|translator=[[Suman Pokhrel]]|publisher=Asian Signature|accessdate=2017-08-09}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190702013424/http://asiansignature.com/focus/ |date=2019-07-02 }}</ref> [[महाभारत]]की पात्र [[द्रौपदी]]मा आधारित सुमन पोखरेलको नाटक [[याज्ञसेनी]] सन् २०१६ देखि अमेरिका तथा भारतका विभिन्न शहरहरूमा [[सुनील पोखरेल|सुनिल पोखरेल]]को निर्देशनमा प्रदर्शन हुँदै आएको छ । <ref>{{cite news|author= <!--Staff writer(s); no by-line.-->|title= छुट्टाछुट्टै ‘सोलो’ नाटक लिएर अमेरिका जाँदै सुनील-निशा दम्पती|url= http://kala.setopati.com/news/4437/|publisher= सेतोपाटी|location= काठमान्डु|date= 15 September 2016|access-date= 2017-08-07}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170805014918/http://kala.setopati.com/news/4437/ |date=2017-08-05 }}</ref> चित्रकारका रूपमा पोखरेलले अनेकौँ पुस्तकहरूलाई आवरण कला दिएका छन् । उनले [[विश्वेश्वरप्रसाद कोइराला]]को कथा [[तीन घुम्ती (उपन्यास)|तीन घुम्ती]]माथि बनाएको चित्र गुराँस पुस्तकालय, विराटनगरमा सङ्ग्रहित छ । <ref name="DahirajSubedi1"/><ref>{{cite book |last1 =कोइराला भण्डारी |first1= सुशीला | title = मेनका|cover-art=सुमन पोखरेल|date = 2013 |publisher = नेपाली साहित्य समिति, ISBN 97899३७२६९०४९|location =विराटनगर}}</ref> {{Quote box |width=350px |align=right|quoted=true |bgcolor=#FFFFF0 |salign=right |quote = <poem> ताजमहल र मेरो प्रेम सारा यौवन छातीमा एउटा प्रेमाकुल मुटु बोकेरै हिँडिरहेको हुँ । फक्राएर मनलाई प्रेमको ओत बनाऊँ लागेकै हो। अनुरागका गहिराइहरूमा डुबेर मुटु लफ्रक्क हुँदा निचोरेर प्रेयमै पोखूँ भइरहेकै हो, कहिल्यै नमेटिने एक चित्र हृदयकै रङ्गले कोरूँ भइरहेकै हो । उभिएर आज यो ताजमहल अगाडि; सूर्यकिरणको स्पर्शले लजाइरहेका सङ्गमरमरका मुस्कानहरू, प्रेमको उचाइलाई छोएर मदहोस बतास्सिएका हावाका गुच्छाहरू, परिक्रमरत द्रष्टाहरूका छातीभित्र गुन्जिरहेका प्रेमास्पद सङ्गीतहरू र आफ्नै मनभित्र छचल्किरहेका रङ्गिन अनुभूतिका सुवासित मादकतामा लठ्ठिएर म आफूलाई बिर्सिरहेको छु। यस बेला म शाहजहाँलाई सम्झिरहेको छु वा मुमताजलाई वा सम्झिरहेछु आफैँलाई ? भ्रमित छु अचेत छु, आफ्नै छातीको फैलाहटले पुरिएर । शाहजहाँ, जसले बादशाहलाई प्रेमीभन्दा होचो बनाइदियो। जसले चिहानलाई मन्दिर, प्रेमिकालाई ईश्वर, प्रेमलाई धर्म बनाइदियो । कम से कम दुई फरक त पक्कै छ हामीबीच ऊ शहंशाह थियो, म ऊ जत्तिकै वैभवशाली हुन्थेँ भने ताजमहल बनाउन प्रेमिकाको मृत्यु पर्खने थिइनँ । </poem>|source = (जीवनको छेउबाट, २०६६), वाणी प्रकाशन, विराटनगर ISBN 9789994626556 }} ==लेखनशैली== सुमन पोखरेललाई आफ्ना पाठकलाई काव्यात्मक चमत्कारले उठाएर नयाँ उचाइमा पुर्‌याउने र जीवनका आम विषयवस्तु प्रति संवेदनशील हुन वाध्य पार्ने सशक्त कोमल स्वरका कविका रूपमा व्याख्या गरिएको छ । "उनका (सुमनका) कविताहरू जीवन र जगतका अनेक विचित्रताहरू बीच छिर्दछन् र तिनका लुकेका पक्षहरूको उद्घाटन गर्दछन् । उनका शब्द चयनको खेलले पाठकको मष्तिस्कमा मायवी चित्रहरू कोरिदिन्छन् ।" भनेर पोखरेलका कविताको समीक्षा गरिएको छ । <ref name="foswal1"/><ref name="blurb.com">{{cite web|url=http://www.blurb.com/books/6060206-the-art-of-being-human-volume-13 |title=द आर्ट अफ बिइङ् ह्यूमन |volume=१३|page=१८-२३|publisher=ब्लर्ब बुक्स |first=सुमन|last=पोखरेल|translator=[[अभि सुवेदी]]|editor=डानियाला भिकु तथा ब्रायन रिक्सन|website=blurb.com |date=१३ मार्च २०१५ |accessdate=2017-08-10, ISBN 9781772350111}}</ref> लाइफ एन्ड लिजेन्डले पोखरेलका कविताको समिक्षा गर्दै,'पोखरेलका कविताहरू जीवन र जगतका अनेक विचित्रताहरू बीच छिर्दछन् र तिनका लुकेका पक्षहरूको उद्घाटन गर्दछन् । उनका शव्द चयनको खेलले पाठकको मष्तिस्कमा मायवी चित्रहरू कोरिदिन्छन् ।' भनेको छ ।<ref name="lifeandlegends1"/> पोखरेलको <span class="plainlinks">[http://kavitakosh.org/kk/आगाले_भिजेको_आकाश_/_सुमन_पोखरेल आगाले भिजेको आकाश]</span> शीर्षकको कविताको व्याख्यामा [[अभि सुवेदी]] लेख्छन्,- 'त्यो कविपात्रको उक्ति सामर्थ्य नै सिर्जनाले बनिएको छ । उसको खोजीमा जेन चित्रकार र कविका जस्ता सहज र वोधगम्य बिम्बहरूका नाटकीय खेलहरू हुन्छन् । त्यो खोजमा परमआनन्द बुझाउने क्षणहरूका आभाष पाइन्छन् । यस्ता क्षणहरू जसको प्रयोग गर्दा कविपात्र विचलनमा परेको छैन । त्यहाँ निजत्व छ तर त्यो निजत्व एक खोजीको रूपक भएकोछ । त्यसको पछिल्तिर एउटा चाहनाको आकाश छ ।'<ref name="AbhiSubedi1"/> उनको अर्को कविता <span class="plainlinks">[http://kavitakosh.org/kk/केटाकेटी_/_सुमन_पोखरेल केटाकेटी]</span>को समीक्षा गर्दै भरतीय लेखिका अनुजा घोष लेख्छिन्, "सुमन पोखरेलको कविता 'केटाकेटी'ले पाठकको चेतनामा कोमलता भरिदिन्छ । कविले बालकको निश्छलतालाई प्राकृतिक विम्वहरूका माध्यमबाट व्याख्यातीत चित्रण गरेका छन् । कविताको अन्त्यमा छोडिएको आलङ्कारिक प्रश्नले पाठकको मष्तिस्कमा एउटा अमिट छाप छोड्दछ ।"<ref name="anujaghosh">{{Citation|last=Ghosh|first=Anuja|title =A poet to reckon with|volume=|issue=|page=33|publisher=Collage Times|editor=|location= |date=January 2016}}</ref> कवि पोखरेल पुराना मान्यतालाई भत्काएर नयाँ मान्यता स्थापित गर्ने कविका रूपमा देखिन्छन् । उनको कविता <span class="plainlinks">[http://kavitakosh.org/kk/ताजमहल_र_मेरो_प्रेम_/_सुमन_पोखरेल ताजमहल र मेरो प्रेम]</span> यसको एक सशक्त दृष्टान्त हो । सो कवितामा उनले [[ताजमहल]]को विशालता र हालसम्म रही आएको मान्यतालाई कलात्मक तरिकाले चुनौती दिएका छन् । समीक्षक तथा समकालिन कविहरूले उनको सो कवितालाई [[ताजमहल]] जतिक्कै कलात्मक भनेर व्याख्या गरेका छन् ।<ref name="autogenerated2"/><ref name="anujaghosh"/> पोखरेलका कविताको समालोचना गर्दै दधिराज सुवेदीले आफ्नो पुस्तक ‘नेपाली साहित्यका मुस्कानहरू’मा “’कवितामा मानव प्रेमको उत्कर्ष चाहिन्छ, कविता अभिव्यक्तिको उच्चतम माध्यम बन्नुपर्दछ, कविता स्वतन्त्रताका लागि लेखिनुपर्दछ । कविता न्याय, प्रेम र जीवनका वारेमा लेखिएको हुनुपर्दछ' भन्ने विचारका धनी सुमन पोखरेलका सिर्जनामा शालीनता छ । उनी शिल्प र कथ्य दुवै प्रकारले व्यक्ति वा समाजका पीडालाई पारदर्शी ढङ्गले प्रस्तुत गर्दै समाजलाई सुख, शान्ति एवम् आनन्दको अनुभूति दिलाउँछन् ।“ भनेका छन् ।<ref name="DahirajSubedi1"/> पोखरेलका गीतहरू साङ्गीतिक तथा काव्यिक विशेषताका कारणले विशिष्ट मानिएका छन् । कथाकार परशु प्रधानले पोखरेलको गीत सङ्ग्रह [[हजार आँखा यी आँखामा]]को प्रकाशकीयमा लेखेका छन्, "सुमनका कविताहरू ओखर जस्ता पनि छन् । तर यसभित्रका गीतहरू भने ललिपप लाग्छन् । यी गीतहरूमा कोमल र सरल अनुभूतिहरूले कल्पनाको आकाशमा राम्ररी उडान भर्न पाएका छन् । ... सुमन पोखरेलका गीतहरू साहित्यिक गीत हुन् र यिनका साहित्यिक मूल्य उल्लेखनीय छन् ।" पोखरेलका गीतबारे कवि [[कृष्णभूषण बल]]ले आफ्नो भनाइ यसरी व्यक्त गरेका छन्- 'गीतको बोटमा फुलेको फूलको नाम नै सुमन पोखरेल हो ।' कवि तथा गीतकार [[दिनेश अधिकारी]]ले [[हजार आँखा यी आँखामा]] पोखरेलको आगमनलाई 'तपाईँ मनबाट गीतको दुनियाँमा आउनु भएको छ । म, अलि अगाडिदेखि यो दुनियाँ भोगिरहेछु । तपाईँको आगमन त्यसैले पनि मलाई प्यारो लागिरहेछ, न्यानो लागिरहेछ । म तपाईँलाई गीतको यो दुनियाँमा स्वागत गर्छु। तपाईँको यो आगमनलाई मैले आफ्नै अर्थमा ग्रहण गरेको छु । तपाईँ आउनु भएकोले- आफू आएको अवस्थालाई सार्थक ठानिरहेको छु।' भनेर स्वागत गरेका छन् । आफ्ना मनका भावनाहरू माया र प्रणयका स्वरहरूमा सुरुचिपूर्ण ढङ्गले व्यक्त गर्ने कवि सुमनका सम्प्रेषणीय भावनाहरूप्रति पूर्ण सहमत हुँदै साहित्यकार [[शिव रेग्मी]] भन्छन्,-"[[हजार आँखा यी आँखामा]]भित्रका एकसट्ठी गीतहरू नेपाली गीति फाँटका एकसट्ठी सुन्दर गेय फूलहरू हुन् जसले हाम्रो इतिहासमा नयाँ मोडहरूको उद्घाटन गर्ने छन् ।<ref name="foswal1"/><ref name="HajarAankha"/> उनले अन्य भाषाबाट नेपालीमा गरेका अनुवादहरू सशक्त अनुवाद मानिएका छन् । कवि तथा समालोचक [[गीता त्रिपाठी]]ले पोखरेलद्वारा अनूदित कविताहरूको सङ्ग्रह ''मनपरेका केही कविता''ले नेपाली अनुवाद साहित्यमा नयाँ दैलो खोलेको विचार व्यक्त गरेकी छन् । सो पुस्तकको बारेमा कवि [[मोमिला]]ले शब्दभन्दा पनि मूल कविताको भाव र आत्मामा बढी केन्द्रित भएर अनुवाद गरिएको हुनाले संग्रहका कविता नेपाली कविता नै भएर आएको बताएकी छन् भने कवि [[तुलसी दिवस]]का अनुसार उक्त पुस्तकमा सङ्ग्रहित कविताहरू अनुवाद जस्तो नलागेर मौलिक नेपाली कविता लाग्नुले अनुवादकको सामर्थ्य देखाएको धारणा राखेका छन् । कवि विप्लव प्रतीकले मूल कृतिको आत्मा नमारी मौलिक नेपालीजसरी अनुवाद भएको सो संग्रहले नेपाली अनुवादसाहित्यमा स्पस्ट उपस्थिति जनाएको धारणा व्यक्त गरेका छन् ।<ref name="MPKK१">{{cite book |last=पोखरेल |first= सुमन|title=मनपरेका केही कविता|chapter=मनपरेका कविताको वृत्त - [[अभि सुवेदी]]|chapter type=भूमिका|date=२०७४|publisher=शिखा बुक्स, ISBN ९७८९९३७९२४४५०|location=काठमाडौँ}}</ref><ref name="News24nepal">{{cite web|url=http://www.news24nepal.tv/2018/04/21/312048|title=‘मनपरेका केही कविता’ उत्कृष्ट अनुदित सङ्ग्रह भएको दाबी|trans-title=|first=राजेन्द्र|last=तारकिणी|website=news24nepal.tv|date=21 April, 2018|accessdate=2018-06-06}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180706104359/http://www.news24nepal.tv/2018/04/21/312048 |date=2018-07-06 }}</ref><ref name="मनपरेका केही कविता’ बजारमा">{{cite web|url=http://thahakhabar.com/news/37462|title=‘मनपरेका केही कविता’ बजारमा|trans-title= |first=|last=|website=thahakhabar.com|date=बैशाख ८, २०७५|accessdate=2018-06-06}}</ref><ref name="nepallive.com">{{cite web|url=http://nepallive.com/story/22240 |title=‘मनपरेका केही कविता’ मा १५ विदेशी कविका सिर्जना|trans-title= |first= |last= |website=nepallive.com|date=बैशाख ८, २०७५|accessdate=2018-06-06}}</ref> ==प्रभाव तथा प्रतिग्रहण== [[File:Kantipur_Daily_(45587200225).jpg|thumb|350px|पोखरेलको कविता ट्याटु गरिएको बारेमा लेखिएको एउटा लेख]] सुमन पोखरेललाई सार्क साहित्य पुसस्कारबाट दुई पल्ट विभूषित गरिएको छ । उनका विभिन्न कविताका अंशहरूलाई विभिन्न मुलुकका लेखकहरूले आफ्ना लेखहरूमा उद्धृत गरेका छन् । ‘द हिन्दू’मा प्रकाशित <span class="plainlinks">[http://www.thehindu.com/features/metroplus/it-is-not-hard-to-find-poems-that-deal-with-conflict-with-war-with-loss/article7899911.ece रनिङ अन पोयट्री: द वुन्डेड वर्ल्ड] </span> शीर्षकको कवितासम्बन्धी लेखमा डा. श्रीविद्या शिवकुमारले पोखरेलको कविता [[:en:Every Morning (poem)|हरेक बिहान]]बाट एक अंश उद्धृत गरी आफ्नो लेख शुरु गरेकी छन् ।<ref name="thehindu.com">{{cite web|url=http://www.thehindu.com/features/metroplus/it-is-not-hard-to-find-poems-that-deal-with-conflict-with-war-with-loss/article7899911.ece|title= रनिङ अन पोयट्रीः द वुन्डेड वर्ल्ड |first= डा. श्रीविद्या |last=शिवकुमार|date=November 20, 2015|publisher=|via=द हिन्दू |accessdate=2018-03-08}}</ref> सोही कविताको एक अंशबाट शुरू गरेर मीनाक्षी मोहनले मन्ना बहादुरको एउटा पुस्तकको समीक्षा गरेकी छन् । <ref name="theindiaobserver">{{cite web|url=http://theindiaobserver.com/book-review-the-curse-of-nalanda-by-meenakshi-mohan/|title= द कोर्स अफ नालन्दा |first= मीनाक्षी |last=मोहन|date=March 3, 2018|publisher=|via=द इन्डिया अब्जर्भर |accessdate=2018-03-08}}</ref> पोखरेलको कविता [[:en:Before Buddha's Statue in the Rain|बर्सात्‌मा बुद्धको मूर्तिसामू]]को एउटा हरफ उद्धृत गरी अतुला गुप्ताले ‘डेक्कन हेराल्ड’ मा प्रकाशित <span class="plainlinks">[http://www.deccanherald.com/content/520024/an-environmental-round-up.html/ इन्भाइरोन्मेटल राउन्ड अप] </span> शीर्षकको आफ्नो लेख शुरू गरेकी छन् ,<ref>{{cite web|url=http://www.deccanherald.com/content/520024/an-environmental-round-up.html|title=An environmental round-up|first=अतुला|last= गुप्ता|date=December 29, 2015|publisher=डेक्कन हेराल्ड|accessdate=2018-03-08}}</ref> भने मोना मेहताले ‘स्पिकिङ ट्री’मा प्रकाशित दक्षिण एसियाली सम्पदासम्बन्धी आफ्नो लेख <span class="plainlinks">[https://www.speakingtree.in/article/indic-region-shared-heritage/ इन्डिक रिजन: शेयर्ड हेरिटेज] </span> पोखरेलको कविता ‘खोजिरहेछु एउटा हृदय’लाई उद्धृत गरी शुरू गरेकी छन् ।<ref>{{cite web|url=http://www.speakingtree.in/article/indic-region-shared-heritage|title=इन्डिक रिजन: शेयर्ड हेरिटेज|first=मोना|last=मेहता|date=March 3, 2017|publisher=Speaking Tree|accessdate=2018-03-08}}</ref> ‘साइकोलोजी टुडे ‘मा प्रकाशित <span class="plainlinks">[https://www.psychologytoday.com/blog/hunger-artist/201803/who-wants-be-normal/ हु वान्ट्स टु बी नर्मल] </span> शीर्षकको आफ्नो लेखमा एमेली टी ट्रोस्कियान्कोले पोखरेलको कविता [[:en:Before Making Decisions|निर्णय गर्नुअघि]] को अन्तिम स्टेन्जालाई उद्धृत गरेकी छन् । <ref>{{cite web|url= https://www.psychologytoday.com/blog/hunger-artist/201803/who-wants-be-normal|title=हु वान्ट्स टु बी नर्मल|first=एमेली टी.|last=ट्रोस्कियान्को|date=March 2, 2018|publisher=साइकोलोजी टुडे |accessdate=2018-03-08}}</ref> सुमन पोखरेलका कविताहरू विश्वविद्यालयका सिलेबसमा राखिएका छन् । उनको 'ताज महल र मेरो प्रेम' शीर्षकको कविता पूर्वाञ्चल विश्वविद्यालयको स्नातक तहको पाठ्यक्रममा राखिएको छ, भने उनको कविता 'हाटमा उभिएर'को अङ्ग्रेजी अनुवाद त्रिभूवन विश्वविद्यालयको वि.एड. को सिलेबसमा राखिएको छ । उनका कविताकी प्रशंसक फ्रान्सकी एन्ड्रिया फर्नान्डिजले उनका कविताका अंशहरू आफ्ना पाखुरामा ट्याटु गरेकी छन् ।<ref>{{cite web|url=https://www.kantipurdaily.com/koseli/2018/05/26/152730500228431183.html |title=फ्रान्सेली पाखुरामा नेपाली कविता||first=माधव |last=घिमिरे |website=kantipurdaily.com|date=26 May 2018|accessdate=2019-03-18}}</ref> ==मुख्य कृतिहरू== {{Quote box |width=350px |align=right|quoted=true |bgcolor=#FFFFF0 |salign=right |quote = <poem> <br>कविता मान्छेले लेख्न सक्दैन, कविता लेख्न कवि नै हुनुपर्दछ । कवि सँधै कवि रहिरहँदैन र सक्दैन पनि । आम मान्छे नै विशेष अवस्थामा कवि हुने गर्दछ, अथवा कवि ज्यादाजसो समय आम मान्छे भएर बाँचेको हुन्छ । मान्छे कवि भएको विशेष अवस्थाको अनुभूतिजन्य भावलाई कल्पनाशिलता तथा शब्दसामर्थ्यको ओजले कलात्मकरूपमा गरिएको विम्बात्मक सम्प्रेषण नै कविता हो । -सुमन पोखरेल </poem> <ref name="nilo1">{{cite book |last1 =गौतम दाहाल |first1= सबिता | title = नीलो सिमाना|chapter=प्रकाशकीय - सुमन पोखरेल|date = 2010 |publisher = वाणी प्रकाशन, ISBN 9789994636594|location =विराटनगर}}</ref> }} ===कविता=== *"[[शून्य मुटुको धड्कनभित्र]]", २०५६, वाणी प्रकाशन, विराटनगर<ref name="madanpuraskar1">{{cite web|url=http://www.madanpuraskar.org/search/monographsview.php?showdetail=&ID=16020|title=सुमन पोखरेल : शून्य मुटुको धड्कनभित्र|first=सुमन |last=पोखरेल|date=|publisher=मदन पुरस्कार पुस्तकालय|accessdate=2017-08-१०}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.wikidata.org/wiki/Q23702056|title=Shoonya Mutuko Dhadkanbhitra - Wikidata|publisher=}}</ref> *[[हजार आँखा यी आँखामा]] २०५९, वाणी प्रकाशन, विराटनगर, ISBN ९७८९९९३३६५६३७<ref name="HajarAankha">{{cite web|url=https://archive.org/details/HazaarAankhaaYeeAankhaamaa|title=हजार आँखा यी आँखामा |first=सुमन|last=पोखरेल|publisher=वाणी प्रकाशन|accessdate=2017-08-06}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.madanpuraskar.org/search/monographslist.php?cmd=search&t=monographs&psearch=%E0%A4%B8%E0%A5%81%E0%A4%AE%E0%A4%A8%20%E0%A4%AA%E0%A5%8B%E0%A4%96%E0%A4%B0%E0%A5%87%E0%A4%B2&psearchtype= |title=हजार आँखा यी आँखामा |publisher=मदन पुरस्कार पुस्तकालय |date= |accessdate=2017-08-10}}</ref><ref name="HajarAankha1">{{cite web |url=http://pustakalaya.org/eserv.php?pid=Pustakalaya:3681&dsID=SumanPokhrel2059BS_HazaarAankhaaYeeAankhaamaa.pdf |title=हजार आँखा यी आँखामा (कवितासङ्ग्रह) |publisher=साझा शिक्षा ई-पाटीको ई-पुस्तकालय |format=PDF |date= |accessdate=2017-08-11 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140714200848/http://pustakalaya.org/eserv.php?pid=Pustakalaya:3681&dsID=SumanPokhrel2059BS_HazaarAankhaaYeeAankhaamaa.pdf |date=2014-07-14 }}</ref> *[[जीवनको छेउबाट]], २०६६, वाणी प्रकाशन, विराटनगर, ISBN ९७८९९९४६२६५५६ <ref>{{cite web|url=https://archive.org/details/JeevankoChheubaata|title=जीवनको छेउबाट|first=सुमन|last=पोख्रेल|publisher=वाणी प्रकाशन|accessdate=2017-08-10}}</ref><ref name="Publication2">{{cite web |url=http://pustakalaya.org/eserv.php?pid=Pustakalaya:3679&dsID=SumanPokhrel2066BS_JeevankoChheubaata.pdf |title=जीवनको छेउबाट (कवितासङ्ग्रह) |publisher=साझा शिक्षा ई-पाटीको ई-पुस्तकालय |format=PDF |date= |accessdate=2017-08-10 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140714150626/http://pustakalaya.org/eserv.php?pid=Pustakalaya:3679&dsID=SumanPokhrel2066BS_JeevankoChheubaata.pdf |date=2014-07-14 }}</ref> {{Quote box |width=350px |align=right|quoted=true |bgcolor=#FFFFF0 |salign=right |quote = <poem> <br>कवितामा प्रयोग भएका कतिपय शब्दहरू कागजमा स्थिर रहँदा पनि म तिनलाई गतिशील देख्ने गर्दछु । ठ्याक्कै आफू नभएर आफ्नो हिँडाइमा आफैंले छेकेर अदृष्य बनाएका दृष्यहरू नै कविताका अर्थ हुन्‌ । कविताका शब्दहरू नसुनिने एकएक सुमधुर सङ्गीतमा वाक्यखण्ड भएर कागजबाहिर गुनगुनाइरहेका हुन्छन्‌ । भाषा भनेको त्यही दृष्य र सङ्गीतको सम्मिश्रण हो । हामी दृष्य र सङ्गीत बोल्ने गर्छौँ । - सुमन पोखरेल, [[मनपरेका केही कविता]] </poem> }} ===नाटक=== * [[याज्ञसेनी]]<ref>{{cite news|author=<!--Staff writer(s); no by-line.-->|title=छुट्टाछुट्टै ‘सोलो’ नाटक लिएर अमेरिका जाँदै सुनील-निशा दम्पती|trans-title=Sunil and Nisha are bringing two Solo Plays to USA|url=http://kala.setopati.com/news/4437/|work=|publisher=कला सेतोपाटी|location=काठमाडौँ|date=बिहीबार, भाद्र ३०, २०७३|accessdate=2017-08-10}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170805014918/http://kala.setopati.com/news/4437/ |date=2017-08-05 }}</ref> ===अनुवाद=== ====कविता==== * [[मनपरेका केही कविता]] २०७४, शिखा बुक्स, [[काठमाडौँ]], ISBN 978-9937-9244-5-0<ref name="News24nepal"/><ref name="मनपरेका केही कविता’ बजारमा"/><ref name="nepallive.com"/><ref>{{cite web|url=|title=अनुवादमा 'मनपरेका केही कविता'|trans-title= |first=गीता |last=त्रिपाठी|publisher=नेपाली कलासाहित्य डट कम प्रतिष्ठान|page=358-359|website=|year=वर्ष ७|issue=अङ्क ७|date=२०७५}}</ref><ref>{{cite web|url=http://ammarwani.com/entertainment/post/2018-04-21-02-27-31|title=अनूदित कवितासङ्ग्रह ‘मनपरेका केही कविता’ सार्वजनिक|trans-title=|first=|last=|website=ammarwani.com|date=८ बैशाख २0७५ , शनिबार|accessdate=2018-06-05}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180606035927/http://ammarwani.com/entertainment/post/2018-04-21-02-27-31 |date=2018-06-06 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://nepallive.com/story/22135 |title=विश्वसाहित्य : तिम्रा गोडा (कविता)|trans-title= |first=पाव्लो |last=नेरुदा |website=nepallive.com|date=बैशाख ६, २०७५|accessdate=2018-06-05}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.farakdhar.com/content/8946/|title=कविता लेखकसँग होइन, पाठकसँग सम्बन्धित छ: सुमन पोखरेल|trans-title=|first=मीनराज|last=बसन्त|website=farakdhar.com|date=८ बैशाख २०७५, शनिबार|accessdate=2018-06-06}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="Samachardainik1">{{cite web |url=http://www.samachardainik.com/atsPr6p7 |title=‘मनपरेका केही कविता’ बजारमा |trans-title= |first= |last= |publisher=सौर्य दैनिक |website=samachardainik.com |date=०९ बैशाख २०७५ |accessdate=2018-06-06 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180425163006/http://samachardainik.com/atsPr6p7 |date=2018-04-25 }}</ref> *नेपालीमा अनुवादः [[:en:Gulzar|गुलजार]] <ref name="Gulzar">{{cite web|url=https://www.goodreads.com/author_blog_posts/8861425-nepali-translation-of-gulzar-s-poem-kitaben-jhankt|title= गुलजार / चिहाउँछन्‌ किताबहरू |language=Nepali|trans-title=The Books Peep|first= |last= -|author-link=Gulzar |translator=Suman Pokhrel |website=goodreads.com |date=11 August 2015 |accessdate=2017-08-10}}</ref>, [[:en:Sahir Ludhianvi|साहिर लुधियानवी]] <ref name="SahirLudhiyanvi">{{cite web|url=https://www.goodreads.com/author_blog_posts/4721921-nepali-translation-of-sahir-ludhiyanvi-s-poem-tajmahal |title= साहिर लुधियानवी / ताजमहल |language=Nepali|trans-title=The Tajmahal|first= |last= |author-link=Sahir Ludhiyanvi |translator=Suman Pokhrel|website=goodreads.com |date=20 August 2011 |accessdate=2017-08-10}}</ref>, लगायत विभिन्न विदेशी कविहरूका कविताहरू नेपालीमा अनुवाद । *हिन्दीमा अनुवाद: महाकवि [[लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा]]; तथा कविहरू [[गोपाल प्रसाद रिमाल|गोपालप्रसाद रिमाल]], [[भूपि शेरचन|भूपी शेरचन]], [[अभि सुवेदी]], [[कृष्णभूषण बल]] आदिका कविता । <ref>{{cite web|url=http://kavitakosh.org/kk/सुमन_पोखरेल |title=सुमन पोखरेल :: कविताकोश |publisher=कविताकोश |date= |accessdate=2017-08-10}}</ref> *अङ्ग्रेजीमा अनुवादः [[ईश्वरबल्लभ|ईश्वर बल्लभ]], [[हरिभक्त कटुवाल]], [[अभि सुवेदी]], [[मञ्जु काँचुली]], [[दिनेश अधिकारी]], उपेन्द्र सुब्बालगायत कविहरूका कविताको अङ्ग्रेजीमा अनुवाद ।<ref>{{cite web|url=http://asiansignature.com/contemporary-poets/suman-pokhrel-3|title=शब्दको किनारैकिनार|trans-title=Along the Bank of Word|first1=अभि|last1=सुवेदी|author-link=अभि सुवेदी|first2=दिनेश|last2=अधिकारी|translator=सुमन पोखरेल|publisher=Asian Signature|website=asiansignature.com|date=19 June 2018|accessdate=2018-07-23}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180723152408/http://asiansignature.com/contemporary-poets/suman-pokhrel-3/ |date=2018-07-23 }}</ref><ref>{{Citation|last=बल्लभ|first=ईश्वर|author1-link=ईश्वरबल्लभ|last2 = | first2 = |title=धूँवाको जङ्गल|language=नेपाली|trans-title=Jungle of Smoke |translator=सुमन पोखरेल|journal= Poetic Prism|volume=3|issue=3|page=899|publisher=The Cultural Center of Vijayawada and Amarawati|editor=Padmaja Iyegner|location=Andra Pradesh, India|date=September 2017|url =|issn= |doi=|mr=|zbl=}}</ref> ====कथा==== * [[इन्दिरा दाँगी]]का हिन्दी भाषाका कथाहरू नेपालीमा अनुवाद<ref>{{cite web|author= |url=http://sahityasangraha.com/2018/04/29/%E0%A4%AC%E0%A5%8B%E0%A4%A4%E0%A4%B2%E0%A4%95%E0%A5%8B-%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A5%80/ |title=बोतलको पानी |publisher=sahityasangraha.com |date=April 29, 2018 |accessdate=2018-5-21}}</ref><ref>{{cite web|url= http://annapurnapost.com/news/96158 |title=दाहिने आँखो (मूल हिन्दीबाट सुमन पोखरेलद्वारा अनुदित) |first= इन्दिरा |last= दाँगी|translator=Suman Pokhrel|publisher=अन्नपूर्ण पोष्ट |website=annapurnapost.com |date=०८ बैशाख २०७५ |accessdate=2018-05-21}}</ref><ref>{{cite web|url= http://annapurnapost.com/news/60427 |title=बोतलको पानी (मूल हिन्दीबाट सुमन पोखरेलद्वारा अनुदित) |first= इन्दिरा |last= दाँगी|translator=Suman Pokhrel |publisher=अन्नपूर्ण पोष्ट |website=annapurnapost.com |date=२५ मङि्सर २०७३ |accessdate=2018-05-21}}</ref> ====नाटक==== * [[आँधीबेहरी]], २०७५, [[नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठान]], [[काठमाडौँ]] ISBN 978-9937-723-08-4 - [[विलियम शेक्सपियर]]को नाटक [[:en:The Tempest|द टेम्पेस्ट]]को [[नेपाली भाषा|नेपाली]] अनुवाद<ref name="AB1">{{cite book|last1=शेक्सपियर|first1=विलियम|author-link1=विलियम शेक्सपियर| translator-last1=पोखरेल|translator-first1=सुमन|translator-link1=सुमन पोखरेल|translator-mask1=|last2=पोखरेल|first2=सुमन|author-link2=सुमन पोखरेल|date=|year=२०७५|orig-year=१६१०-१६११ इ.सं.|chapter=|title=आँधीबेहरी|trans-title=The Tempest|language=नेपाली|edition=पहिलो|location=काठमान्डु|publisher=नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठान|publication-date=२०७५|pages=८४| isbn=978-9937-723-08-4}}</ref> [[File:SAARC Literary Award Suman Pokhrel 231.jpg|thumb|right|सन्‌ २०१३ को सार्क साहित्य एवार्ड ग्रहण गर्दै सुमन पोखरेल]] [[File:SAARC Literary Award 2015 Suman Pokhrel001.JPG|thumb|सन्‌ २०१५ को सार्क साहित्य एवार्ड ग्रहण गर्दै सुमन पोखरेल]] ==पुरस्कार तथा सम्मान== ===अन्तर्राष्ट्रिय=== * [[सार्क साहित्य पुरस्कार|सार्क साहित्य पुरस्कार २०१५]], [[:en:Foundation of SAARC Writers and Literature|फाउन्डेशन अफ् सार्क राइटर्स एन्ड लिटरेचर]] <ref name="ReferenceA"/> * [[सार्क साहित्य पुरस्कार|सार्क साहित्य पुरस्कार २०१३]], [[:en:Foundation of SAARC Writers and Literature|फाउन्डेशन अफ् सार्क राइटर्स एन्ड लिटरेचर]]<ref name="ReferenceB">'Five writers honoured at SAARC Literature Festival', Hindustan Times, New Delhi, Monday, 11 March, 2013</ref><ref>http://en.wikipedia.org/wiki/SAARC_Literary_Award</ref> * परिकल्पना अवार्ड, २०१३, परिकल्पना समय, भारत <ref>{{cite web |url=http://parikalpnakosh.org/index.php? |title=Parikalpna_Award |publisher=परिकल्पना कोश |website=parikalpnakosh.org |date=2013-09-13 |accessdate=2017-08-10 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221204035219/http://parikalpnakosh.org/index.php |date=2022-12-04 }}</ref> ===राष्ट्रिय=== * बबरसिंह थापा स्मृति सम्मान तथा पुरस्कार २०७८<ref>{{cite web |url=https://www.harekpalnews.com/archives/157556?fbclid=IwAR3zHTMApXT9C9cvOCV41Ncbd70X1ZqUrYljsNQvuBeQLSWJhHY6H9YcOEs |title=आख्यानकार बिन्द्या सुब्बा र कवि सुमन पोखरेललाई पुरस्कृत गर्ने घोषणा |publisher=harekpalnews.com |date=2022-03-21 |accessdate=2022-03-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221206012401/https://www.harekpalnews.com/archives/157556?fbclid=IwAR3zHTMApXT9C9cvOCV41Ncbd70X1ZqUrYljsNQvuBeQLSWJhHY6H9YcOEs |date=2022-12-06 }}</ref> * विराटनगर जेसिसद्वारा साहित्यका लागि जेसिस सम्मान २०१५<ref>{{cite news| author=<!--Staff writer(s); no by-line.-->|title=बिराटनगर जेसिसको पोखरेल र सिग्देललाई सम्मान|trans-title=Biratnagar Jeycee Felicitats Pokhrel and Sigdel| url = http://ourbiratnagar.net/बिराटनगर-जेसिसको-पोखरेल|work=|location= Biratnagar|date= 8 November 2015|access-date=2017-08-10}}</ref> * व्यक्ति वर्ष (साहित्य) २०१५ - [[:en:Youth for Blood|युथ फर ब्लड]] <ref>{{cite news|author=<!--Staff writer(s); no by-line.-->|title=“यूथ फर ब्लड”को सम्मान|trans-title=Youth for Blood Felicitats|url=http://onlinepatrika.com/59881/|work=|location=Biratnagar|date=18 October 2015|access-date=2017-08-07}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170806225930/http://onlinepatrika.com/59881/ |date=2017-08-06 }}</ref> * आरोहण गुरुकुलद्वारा आरोहण विशेष सम्मान २०१३<ref>{{cite web|url=|title=सुमनलाई सम्मान|publisher= Kantipur National Daily |page= 11 |date=24 March 2013}}</ref> * जयेन्द्र वर्षको उत्कृष्ट पुस्तक अवार्ड, जयेन्द्र प्रसाई एकाडेमी २०१० .<ref>{{cite web |url=http://pratinidhibelgium.com/new/?p=613 |title=जयेन्द्र प्रसाई साहित्य पुरस्कार कवि पोखरेललाई |publisher=Pratinidhibelgium.com |date=2010-09-06 |accessdate=2014-05-25 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140714144130/http://pratinidhibelgium.com/new/?p=613 |date=2014-07-14 }}</ref> ==रेकर्ड भएका गीत== {| class="wikitable" |- ! गीतको बोल ! सङ्गीतकार ! गायक ! रिलिज भएको वर्ष ! एल्बम |- | [https://soundcloud.com/paijazu/kati-mithaa-debesh-rai कति मीठा कति न्याना] | वेदनिधि पौडेल | देवेश राई | २०७२ | |- | [https://soundcloud.com/sumanpokhrel/dharti-aakashbhanda-para धर्ती आकाशभन्दा पर] | वेदनिधि पौडेल | सिजन दाहाल | २०६९ | ''मधुमास'' |- | [https://soundcloud.com/sumanpokhrel/timi-ra-ma-ani-yo-madhumas तिमी र म अनि यो मधुमास] | वेदनिधि पौडेल | सिजन दाहाल | २०६९ | ''मधुमास'' |- | [https://soundcloud.com/sumanpokhrel/sangai-bitaune-yo-raatlai सँगै बिताउने यो रातलाई] | वेदनिधि पौडेल | सिजन दाहाल | २०६९ | ''मधुमास'' |- | [https://soundcloud.com/sumanpokhrel/alikati-ma-banchunla अलिकति म बाँचुँला] | वेदनिधि पौडेल | देवेश राई | २०६९ | ''मधुमास'' |- | [https://soundcloud.com/sumanpokhrel/na-ta-din-bhayo-na-ta-raat न त दिन भयो, न त रात भयो] | वेदनिधि पौडेल | दिपेन राई | २०६८ | |- | [https://soundcloud.com/sumanpokhrel/raatabhari-royen-ma-ta रातभरि रोएँ म त] | रामकुमार राजधामी | मनोज मगर | २०६७ | |- | [https://soundcloud.com/sumanpokhrel/aaja-yo-andhyarole-female आज यो अँध्यारोले] | वेदनिधि पौडेल | सम्झना राई | २०६७ | |- | [https://soundcloud.com/sumanpokhrel/satte-hola-unisanga सत्ते होला उनीसँग] | वेदनिधि पौडेल | शीला राई | २०६७ | |- | [https://soundcloud.com/sumanpokhrel/pagliyera-pokhiun-jhain पग्लिएर पोखिऊँझै] | वेदनिधि पौडेल | वेदनिधि पौडेल | २०६७ | |- | [https://archive.org/details/KatiMithaaKatiNyanaa कति मीठा कति न्याना] | वेदनिधि पौडेल | वेदनिधि पौडेल | २०६६ | |- | [https://archive.org/details/Dubera_Yo_Sansar_Talaauma डुबेर यो संसार तलाउमा] | वेदनिधि पौडेल | वेदनिधि पौडेल | २०६० | ''मधुरस'' |- | [https://soundcloud.com/sumanpokhrel/aaja-yo-andhyarole-male आज यो अँध्यारोले] | वेदनिधि पौडेल | वेदनिधि पौडेल | २०५७ | ''छड्के नजर'' |- |} ==सन्दर्भ सूची== {{reflist|colwidth=25em}} ==यी पनि हेर्नुहोस्== *[[सुमन पोखरेल रचनासूची]] ==बाह्य कडीहरू== * [https://sumanpokhrel.wixsite.com/nowhere वेबसाइटः सुमन पोखरेल] * <span class="plainlinks">[https://www.everipedia.com/suman-pokhrel/ एभ्रिपिडीया]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} </span> * <span class="plainlinks">[http://id.loc.gov/authorities/names/no00014678.html लाइब्रेरी अफ कङ्ग्रेस]</span> * <span class="plainlinks">[http://www.foundationsaarcwriters.com/add_peot_table_des.php?table_id=8&poet_id=1&des_id=140/ फाउन्डेसन अफ सार्क राइटर्स एण्ड लिटरेचर] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170804222048/http://www.foundationsaarcwriters.com/add_peot_table_des.php?table_id=8&poet_id=1&des_id=140/ |date=2017-08-04 }}</span> * <span class="plainlinks">[http://www.nagariknews.com/nagarik-sanibar/story/46121.html/ मेरो दोस्रो अम्मल कविता] </span> * <span class="plainlinks">[https://www.goodreads.com/author_blog_posts/4725224/ ताजमहल र मेरो प्रेम] </span> * <span class="plainlinks">[https://www.goodreads.com/author_blog_posts/4490587/ मैले लेखेको नै स्वतन्त्र रहनका लागि हो] </span> * <span class="plainlinks">[http://www.pw.org/content/suman_pokhrel पोयटस् एण्ड राइटर्स]</span> * <span class="plainlinks">[https://soundcloud.com/sumanpokhrel/ साउण्ड क्लाउड]</span> * <span class="plainlinks">[https://www.goodreads.com/author/show/7160731.Suman_Pokhrel/ गुडरिड्स]</span> * <span class="plainlinks">[http://www.globalpoetry.net/blog/2015/04/01/fever/ ग्लोबल पोयट्री]</span> * <span class="plainlinks">[http://lifeandlegends.com/suman-pokhrel-translated-dr-abhi-subedi/ लाइफ एण्ड लिजेण्ड्स]</span> * <span class="plainlinks">[http://www.poemhunter.com/suman-pokhrel/ पोयम हण्टर]</span> * <span class="plainlinks">[http://www.dailymotion.com/video/x1zl7d7_suman-pokhrel-a-story-of-the-setting-sun-and-the-moon_music डेली मोसन]</span> * <span class="plainlinks">[http://allpoetry.com/Suman_Pokhrel/ अल पोयट्री]</span> * <span class="plainlinks">[http://www.poemzoom.com/poem/you_are,_as_you_are_540867/ पोयम जोन] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160417000459/http://www.poemzoom.com/poem/you_are,_as_you_are_540867/ |date=2016-04-17 }}</span> * <span class="plainlinks">[http://www.occupypoetry.net/suman_pokhrel/ अकुपाई पोयट्री] * <span class="plainlinks">[http://kavitakosh.org/kk/सुमन_पोखरेल कविता कोश]</span> * <span class="plainlinks">[http://quotesmom.com/authors/suman-pokhrel/quotes-1.html क्वोटेसन्स] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303204555/http://quotesmom.com/authors/suman-pokhrel/quotes-1.html |date=2016-03-03 }}</span> * <span class="plainlinks">[http://learningandcreativity.com/i-shall-bid-no-farewell-poetry-month-special/ लर्निंङ एण्ड क्रिएटिभिटी]</span> * <span class="plainlinks">[https://archive.org/search.php?query=Suman%20Pokhrel&and/ इन्टरनेट आर्काइभ]</span> * <span class="plainlinks">[https://greysparrowpress.sharepoint.com/Pages/Fall2015Pokhrel.aspx ग्रे स्प्यारो प्रेस] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170803171723/https://greysparrowpress.sharepoint.com/Pages/Fall2015Pokhrel.aspx |date=2017-08-03 }}</span> * <span class="plainlinks">[http://www.prachyareview.com/poems-by-suman-pokhrel/ प्राच्य रिभ्यू]</span> * <span class="plainlinks">[http://www.californiastatepoetrysociety.org/our-archives क्वालिफोर्निया क्वाटर्ली]</span> * <span class="plainlinks">[http://www.foundationsaarcwriters.com/images/News_Section_New/The_Songs_We_Share.pdf द सङ् वी शेयर]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</span> * <span class="plainlinks">[http://www.uberquotes.net/quotes/authors/suman-pokhrel क्वोट्स]</span> * <span class="plainlinks">[http://asiansignature.com/contemporary-poets/suman-pokhrel/ एसियन सिग्नेचर] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170803172302/http://asiansignature.com/contemporary-poets/suman-pokhrel/ |date=2017-08-03 }}</span> * <span class="plainlinks">[http://kabulnath.de/Sale-e-Iejazdaoum/Shoumare-257/nazi%20karim.html काबुलनात]</span> * <span class="plainlinks">[http://asuvidha.blogspot.com/2016/02/blog-post_25.html असुविधा]</span> * <span class="plainlinks">[http://swayamsiddhaa.blogspot.com/2016/06/1.html स्वयम्‌सिद्दा]</span> * <span class="plainlinks">[http://setopati.com/sahityapati/55546/ सेतोपाटी] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161025071318/http://setopati.com/sahityapati/55546 |date=2016-10-25 }}</span> * <span class="plainlinks">[http://www.social-peek.com/Keywords/मनपरेका%20केही%20कविता/ नेपाली अनुवाद] </span> * <span class="plainlinks">[https://www.youtube.com/watch?v=ABjhv40G39g&feature=youtu.be/ मुक्त अनुभूतिमा कवि सुमन पोखरेल] </span> {{Wikiquote}} {{commonscat|Suman Pokhrel|सुमन पोखरेल}} {{सुमन पोखरेलका कृतिहरू}} {{सार्क साहित्य पुरस्कार}} {{नेपाली भाषाका साहित्यकारहरू}} {{Authority control}} [[श्रेणी:साहित्यकार]] [[श्रेणी:गीतकार]] [[श्रेणी:नेपाली साहित्यकारहरू]] [[श्रेणी:विराटनगरका मानिसहरू]] otl2gdkt46pppron3vmcygemylbb3bt 0 72346 1352185 1348298 2026-04-22T11:55:21Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352185 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder | name = अरुण जेटली | image = Arun Jaitley, Minister.jpg | imagesize =200px | caption = अरुण जेटली | birth_name = | birth_date = २८ दिसम्बर १९५२ | birth_place = | death_date = २४ अगस्ट २०१९ (उमेर ६६) एम्स, [[नयाँ दिल्ली]]<ref>[https://www.onlinekhabar.com/2019/08/790562 भारतीय पूर्वअर्थमन्त्री अरुण जेटलीको निधन-अनलाइन खबर]</ref> | death_place = | citizenship = | ethnicity = | party = [[भारतीय जनता पार्टी|भाजपा]] | occupation = [[राजनीति]] | spouse = संगीता जेटली | religion = [[हिन्दू धर्म|हिन्दु]] | children =छोरा रोहन<br/> छोरी सोनाली | parents = <br /> | relatives = | signature = | website = | footnotes = }} '''अरुण जेटली''' [[भारत]] का प्रसिद्ध अधिवक्ता एवं राजनेता थिए।<ref>{{cite web|title=Personal law should be subject to fundamental rights: Jaitley|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/Personal-law-should-be-subject-to-fundamental-rights-Jaitley/articleshow/49965830.cms}}</ref> उनी [[भारतीय जनता पार्टी]] का वरिष्ठ नेता साथै [[भारत]]का पूर्व अर्थमन्त्री पनि थिए।। उनी '''राजग'''(राष्ट्रीय जनतान्त्रिक गठबन्धन]) को शासन कालमा '''केन्द्रीय न्याय मन्त्री''' का साथ-साथै अन्य उच्च पदमा रहेका थिए।<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/hindi/india-49457851|title=क्या होता है सॉफ़्ट टिशू कैंसर जिससे पीड़ित थे जेटली}}</ref> प्रधानमन्त्री [[नरेन्द्र मोदी]]को २०१४ देखी को २०१८ को कार्यकालमा जेटलीले अर्थ मन्त्रीकारूपमा ‘नोटबन्दी’ र ‘जीएसटी’जस्ता महत्त्वपूर्ण निर्णय लिएका थिए।<ref name=imagekhabar/> ==व्यक्तिगत जीवन== अरुण जेटलीको जन्म डिसेम्बर २८, १९५२ मा महाराज किशन जेटली र रतन प्रभा जेटलीको घरमा भएको थियो। उनका बुवा वकिल थिए। जेटलीले सन् १९६० देखी १९६९ मा सेन्ट जेभियर स्कूल, नयाँ दिल्लीबाट शिक्षा हासिल गरेका थिए र सन् १९७३ मा श्री राम कलेज अफ कमर्सबाट वाणिज्यमा स्नातक गरे। उनले १९७७ मा [[दिल्ली विश्वविद्यालय]]बाट कानुनको डिग्री पनि हासिल गरे। उनले मे २४, १९८२ मा जम्मू कश्मीरका पूर्व अर्थ मन्त्री गिरधारीलाल डोगराकी छोरी संगीता<ref>http://www.elections.in/political-leaders/arun-jaitley.html</ref> सँग विवाह गरे। उनका दुई छोराछोरी छन्: रोहन र सोनाली। जेटलीका दुबै बच्चाहरु पेशागत रूपमा वकिल छन्।<ref name=business>{{cite web|url=https://www.businesstoday.in/current/economy-politics/arun-jaitley-death-all-you-need-to-know-about-jaitley-journey-life----from-student-leader-to-india-biggest-reformer/story/374985.html|title=Arun Jaitley death: From student leader in the 70s to India's biggest reformer|website=बिजनेस् टुडे|accessdate=2019-09-20}}</ref> == राजनीतिक जीवन == जेटली सन् १९९१ बाट भारतीय जनता पार्टी का राष्ट्रीय कार्यकारिणी का सदस्य थिए।<ref name=RS-bio>{{cite web|title=Rajya Sabha Members Homepage – Arun Jaitley|url=http://164.100.47.5/newmembers/Website/Main.aspx|publisher=Rajya Sabha|accessdate=5 May 2013}}</ref> उनी सन् १९९९ को आम चुनाव भन्दा पहिलेको भाजपाका प्रवक्ता रहेका थिए। एलएलबी गरेपछि जेटलीले सन् १९७७ सर्वोच्च अदालत र अन्य उच्च अदालतहरूमा कानुन अभ्यास सुरु गरेका थिए। सन् १९९० जनवरीमा उनलाई दिल्ली उच्च अदालतले वरिष्ठ अधिवक्ता नियुक्त गरेको थियो। उनी जून १९९८ मा संयुक्त राष्ट्र महासभाको अधिवेशनमा भारत सरकारको तर्फबाट प्रतिनिधि थिए जहाँ ड्रग्स र मनी लाउन्डरिंग सम्बन्धी कानुनहरूको घोषणालाई अनुमोदन गरियो।<ref name=business/> उनको राष्ट्रिय राजनीतिमा औपचारिक प्रवेश सन् १९९१ मा भयो जब उनलाई भाजपाको राष्ट्रिय कार्यकारिणीको सदस्य बनाइएको थियो। भाजपामा प्रवेश गरेको आठ वर्षभित्र उनी एनडीए सरकारमा स्वतन्त्र कार्यभारका साथ सूचना तथा प्रसारण राज्यमन्त्री भए जुन तत्कालीन प्रधानमन्त्री अटल बिहारी वाजपेयीको नेतृत्वमा थियो। सन् २००० को जुलाई महिनामा जेटलीलाई कानुन, न्याय र कर्पोरेट मामिला मन्त्रालयको जिम्मा पनि दिइयो र सोही वर्षमा क्याबिनेट मन्त्री पनि बनाइएको थियो।<ref>{{cite web|url=https://www.livemint.com/politics/news/arun-jaitley-bjp-s-man-for-all-seasons-1566633066334.html|title=BJP has lost one of its sharpest minds, it's greatest defender|accessdate=2019-09-21}}</ref> ==मृत्यु== ६६ वर्षीय जेट्लीको उपचारकाक्रममा नयाँदिल्लीस्थित अखिल भारतीय आयुर्विज्ञान संस्थान्(एम्स)<ref name=imagekhabar>{{cite news|url=https://imagekhabar.com/news/20318/world|title=भारतका पूर्वअर्थमन्त्री जेट्लीको निधन|website=इमेजखबर|accessdate=2019-09-20}}</ref> मा २४ अगस्ट २०१९ शनिबारका दिन निधन भएको थियो । जेटलीलाई श्वास फेर्न गाह्रो हुनुका साथै मुटुको चालमा समस्या देखिएपछि सन् २०१९ साल अगस्ट ९ तारिखमा दिल्लीको एम्स अस्पतालाको आइसियूमा भर्ना गरिएको थियो। अस्पतालमा भर्ना भए पनि उनको स्वास्थ्य स्थिति भने झन् झन् बिग्रिदै गयो। जेटलीको सन् २०१८ मा मिर्गौला प्रत्यारोपण गरिएको थियो। उनी सफ्ट टिस्यु क्यान्सरको उपचारका लागि २०१९ जनवरी १३ मा न्यु योर्क गएका थिए भने फेब्रुअरीमा घर फर्किएका थिए।<ref>{{cite web|url=https://www.setopati.com/politics/188454|website=सेतोपाटी|title=रहेनन् भारतका पूर्ववित्तमन्त्री अरुण जेट्ली|accessdate=2019-09-20}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190920093805/https://www.setopati.com/politics/188454 |date=2019-09-20 }}</ref> ==सन्दर्भ सामग्री== {{सन्दर्भसूची}} ==बह्याकडीहरू== *[https://www.reportersnepal.com/2019/08/334915/ भारतीय पूर्व वित्तमन्त्री अरुण जेट्ली अस्पतालको आइसीयुमा] *[https://samachardainik.com/news-details/27438/2019-08-24/ नोटवन्दीका योजनाकार भाजपा नेता अरुण जेट्ली बच्चालाई गोजी खर्च पनि चेकबाटै दिन्थे] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190921084156/https://samachardainik.com/news-details/27438/2019-08-24/ |date=2019-09-21 }} {{कमन्सश्रेणी|Arun Jaitley}} [[श्रेणी:भारतका मन्त्रीहरू]] [[श्रेणी:भारतीय व्याक्तित्व]] [[श्रेणी:सन् २०१९ मा मृत्यु]] [[श्रेणी:सन् १९५२ मा जन्म]] [[श्रेणी:भारतीय हिन्दुहरू]] [[श्रेणी:नरेन्द्र मोदी मन्त्रिपरिषद्]] cmqzw8z4m5yrdo4f18jv9tx21cyp3sb 0 74827 1352155 1317208 2026-04-22T09:13:09Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352155 wikitext text/x-wiki {{Infobox company |name = हुवावे टेक्नोलोजिज कम्पनी लिमिटेड |native_name = 华为技术有限公司 |logo = |type = [[प्राइभेट लिमिटेड कम्पनी|प्राइभेट कम्पनी]] |image = Huawei 1.JPG |image_caption = प्रधान कार्यालय |traded_as = |foundation = १९८७ |founder = रेनजेङ्गफेइ |location_city = [[सेनजेन]] |location_country = [[चीन]] |industry = {{nowrap|[[दुरसंचारका उपकरण]]<br />[[नेटवर्किङ उपकरण]]}} |products = [[Cellular network|Mobile]] and [[Broadband networks|fixed broadband networks]], [[Consultant|consultancy]] and [[managed services]], [[multimedia]] technology, [[smartphone]]s, [[tablet computer]]s, [[dongle]]s |services = |revenue = {{Increase}} {{CNY|239.02 billion|link=yes}} (2013)<ref name=10K>{{cite web|url=http://www.huawei.com/en/about-huawei/corporate-info/annual-report/2013/index.htm|title=Huawei Technologies Annual Report|publisher=Huawei}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150417090729/http://www.huawei.com/en/about-huawei/corporate-info/annual-report/2013/index.htm |date=2015-04-17 }}</ref><br />{{Increase}} US$39.46 billion (2013) |operating_income = {{Increase}} {{CNY|29.12 billion}} (2013)<ref name=10K/><br />{{Increase}} US$4.80 billion (2013) |net_income = {{Increase}} {{CNY|21.00 billion}} (2013)<ref name=10K/><br />{{Increase}} US$3.46 billion (2013) |assets = {{Increase}} {{CNY|231.53 billion}} (2013)<ref name=10K/><br />{{Increase}} US$38.22 billion (2013) |equity = {{Increase}} {{CNY|86.26 billion}} (2013)<ref name=10K/><br />{{Increase}} US$14.24 billion (2013) |num_employees = १५०,००० (२०१३)<ref>{{Cite news|url=http://www.blogs.wsj.com/chinarealtime/2012/03/14/huawei-finds-youth-not-always-a-blessing/|title=Huawei Finds Youth Not Always A Blessing|publisher=WSJ|accessdate=14 March 2012}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305073802/http://blogs.wsj.com/chinarealtime/2012/03/14/huawei-finds-youth-not-always-a-blessing/ |date=5 March 2016 }}</ref> |parent = |divisions = |subsid = [[HiSilicon]] |owner = [[Employee-owned corporation]]<ref>{{cite web |url = http://www.huawei.com/en/about-huawei/corporate-info/coporate-governance/index.htm |publisher = Huawei |title = Corporate Governance }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160515032735/http://www1.huawei.com/en/about-huawei/corporate-info/coporate-governance/index.htm |date=2016-05-15 }}</ref> |caption = |homepage = {{URL|www.huawei.com}}, {{URL|www.huaweidevice.com}}, {{URL|www.gethuawei.com}} |dissolved = |footnotes = |intl = हो }} '''हुवावे टेक्नोलोजिज कम्पनी लिमिटेड''' ({{IPAc-en|ˈ|w|ah|ˌ|w|eɪ}}) [[चीन]]को [[सेनझेन]]मा अवस्थित चाइनिज बहुराष्ट्रिय [[कम्पनी]] हो<ref>{{cite web|url=https://www.kantipurdaily.com/business/2019/03/08/155201132203773403.html|title=प्रतिबन्धविरुद्ध हुवावेको मुद्दा|website=कान्तिपुर दैनिक|accessdate=2019-03-09}}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> । यस कम्पनीले नेटवर्किङ्ग, दुरसञ्चार उपकरण तथा सेवा सम्बन्धमा कार्य गर्दछ । यो कम्पनी संसारकै सबैभन्दा ठूलो दुरसञ्चार [[उपकरण]] आपूर्ति गर्ने कम्पनी हो । हुवावेले पच्चिस वटा [[टेलिकम]] कम्पनीहरुका लागि फाइभ–जी उपकरण आपूर्ति गरिरहेको र अहिलेसम्म दस हजारभन्दा बढी [[फाइभजी | फाइभ–जी]]का बेस स्टेसन अन्य देशमा आपूर्ति गरिसकेको छ ।<ref> {{cite web|url=https://ekantipur.com/world/2018/12/20/1545272922264364.html|title= हुवावे प्रमुखको चुनौती ‘सुरक्षा खतराको प्रमाण देखाऊन्’|website=इ-कान्तिपुर डट कम |accessdate=2019-10-12}}</ref> हुवावेले एन्ड्रोइडको विकल्पमा नयाँ प्रविधि विकास गर्न ६५ अर्ब [[अमेरिकी डलर]] खर्च गरेको छ ।<ref>{{cite web|url= https://ekantipur.com/technology/2019/09/17/15687102496648338.html|title= अमेरिकी प्रतिबन्धपछि पनि हुवावे निकै बलियो|website= इ-कान्तिपुर डट कम|4= |accessdate= 2019-10-12}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191011225813/https://ekantipur.com/technology/2019/09/17/15687102496648338.html |date=2019-10-11 }}</ref> अमेरिकी कम्पनीहरूमा आफ्नो निर्भरता कम गर्न हुवावेले स्मार्टफोन, ल्यापटप र स्मार्ट होम उपकरणहरूको लागि विकास गरेको बहुप्रतीक्षित माइक्रोकेर्नेल-आधारित वितरित अपरेटिंग सिस्टम [[होङमेङ (सञ्चालन प्रणाली)| हार्मोनी]] को आधिकारिक अनावरण गर्यो। <ref>{{cite web|url=https://techcrunch.com/2019/08/09/harmonyos-huawei-release/|title=HarmonyOS is Huawei’s Android alternative for smartphones and smart home devices|accessdate=2019-10-12}}</ref> २०१९ को पहिलो त्रैमासिकमा निर्यात वृद्धि भएको शीर्ष तीन स्थानमा हुवावे एक्लो स्मार्टफोन निर्माता थियो ।<ref>{{cite web|url=https://www.businessinsider.com/huawei-surpasses-apple-as-second-largest-smartphone-maker-2019-5|title=Huawei, the Chinese tech giant embroiled in controversy, just overtook Apple to become the second-largest smartphone maker|accessdate=2019-10-13}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} ==बाहिरी कडीहरू== *[https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/14511/2019-05-19 हुवावे प्रतिबन्ध : अमेरिकालाई घाटा]{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[श्रेणी:निजी कम्पनीहरू]] [[श्रेणी:चिनियाँ कम्पनी]] [[श्रेणी:टेलिकम]] 29bxcrmhduru1c8vw7c0aoc6l6e4eca 0 75490 1352150 1319470 2026-04-22T08:50:56Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352150 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[नगरपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[धनुषा जिल्ला|धनुषा]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-dhanusha/ganeshman-chaarnath?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = [[नगरप्रमुख]] | leader_name = जितनारायण यादव <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | leader_title1 = [[उपप्रमुख]] | leader_name1 = तुलसाकुमारी पाण्डे <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | established_title = स्थापित | established_date = २०७१ मङ्सिर १६ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 244.31<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=17&municipality=1|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 44082 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26.69|86.09|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०४१ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[गोदार]] गाविसको कार्यालय | website = [https://www.ganeshmancharnathmun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[धनुषा जिल्ला]]का ११ [[नगरपालिका]]हरू मध्येको एक हो।<ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २०७१ मङ्सिर १६ मा, नगरपालिका घोषणा गर्दा [[लबटोली]], [[भरतपुर, धनुषा|भरतपुर]], [[बरमझिया, धनुषा|बरमझिया]] र [[गोदार]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू समावेश गरिएका थिए भने २७ फागुन २०७३ नगरपालिकाको क्षेत्रविस्तार गर्दा [[रघुनाथपुर, धनुषा|रधुनाथपुर]] वडा नं ९ यसमा गाभिएको थियो। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ४४,०८२ रहेको छ भने यहाँ ९,१६७ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ गणेशमान चारनाथ नगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[भरतपुर, धनुषा|भरतपुर]] (२-३) || ६,१८२ || १४.५६ || ४२४.५९ |- | २ || [[भरतपुर, धनुषा|भरतपुर]] (७-९) || ४,६३९ || १०.२३ || ४५३.४७ |- | ३ || [[भरतपुर, धनुषा|भरतपुर]] (१-६) || ४,८७१ || ३.९४ || १२३६.२९ |- | ४ || [[भरतपुर, धनुषा|भरतपुर]] (४-५) || ३,८३१ || ७.४३ || ५१५.६१ |- | ५ || [[गोदार]] (१-२,७-९) || ५,२८१ || १८०.९५ || २९.१९ |- | ६ || [[गोदार]] (३-६) || ३,७०७ || ४.७ || ७८८.७२ |- | ७ || [[लबटोली]] (१-५) || ३,१६३ || ३.९३ || ८०४.८३ |- | ८ || [[लबटोली]] (६-९) || २,५१७ || ७.६५ || ३२९.०२ |- | ९ || [[बरमझिया, धनुषा|बरमझिया]] (१-४,७) || ४,३२९ || ३.६८ || ११७६.३६ |- | १० || [[बरमझिया, धनुषा|बरमझिया]] (५-६,८-९) || ३,२९७ || ३.९४ || ८३६.८० |- | ११ || [[रघुनाथपुर, धनुषा|रघुनाथपुर]] (९) || २,२६५ || ३.३ || ६८६.३६ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''४४,०८२''' || '''२४४.३१''' || '''१८०.४३''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcdhanusa.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, धनुषा]{{Dead link|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{धनुषा जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:धनुषा जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:वि.सं. २०७१ मा घोषित नगरपालिकाहरू]] 43bcpyozvbaaeoih6yaurdkefltehsg 0 75491 1352168 1295846 2026-04-22T10:30:33Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352168 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[नगरपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[धनुषा जिल्ला|धनुषा]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-dhanusha/mithila?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = [[नगरप्रमुख]] | leader_name = महेन्द्र महतो <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | leader_title1 = [[उपप्रमुख]] | leader_name1 = सुनितासिंह बुढाथोकी <small> ([[नेकपा (एमाले)]]) | established_title = स्थापित | established_date = २०७१ मङ्सिर १६ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 187.93<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=17&municipality=3|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 48676 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26.69|86.09|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०४१ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[ढल्केबर]] गाविसको कार्यालय | website = [http://www.mithilamun.gov.np आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[धनुषा जिल्ला]]का ११ [[नगरपालिका]]हरू मध्येको एक हो।<ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २०७१ मङ्सिर १६ मा, नगरपालिका घोषणा गर्दा [[बेगाडावर]], [[नक्टाझिझ]] र [[ढल्केबर]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू समावेश गरिएका थिए भने २७ फागुन २०७३ नगरपालिकाको क्षेत्रविस्तार गर्दा [[तुल्सी चौडा]], [[पुष्पवलपुर]] र [[हरिहरपुर, धनुषा|हरिहरपुर]] (३-९) गाविसहरू यसमा गाभिएको थियो। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ४८,६७६ रहेको छ भने यहाँ १०,६५६ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ मिथिला नगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[ढल्केबर]] (७-९) || ३,५८१ || ६.५३ || ५४८.४० |- | २ || [[नक्टाझिझ]] (१-६) || ५,९६७ || ७.६६ || ७७८.९८ |- | ३ || [[हरिहरपुर, धनुषा|हरिहरपुर]] (३-९) || ६,११५ || १३.९८ || ४३७.४१ |- | ४ || [[पुष्पवलपुर]] || २,७८४ || ३२.६४ || ८५.३० |- | ५ || [[नक्टाझिझ]] (७-९) || २,९७३ || ३१.९५ || ९३.०५ |- | ६ || [[ढल्केबर]] (३,५-६) || ६,१६२ || ४.५ || १३६९.३३ |- | ७ || [[ढल्केबर]] (१-२,४) || ३,९८७ || १५.८१ || २५२.१७ |- | ८ || [[बेगाडावर]] (१-४) || ४,२८९ || १९.९५ || २१५.०० |- | ९ || [[बेगाडावर]] (५-७) || ४,४४० || ६.०३ || ७३६.३२ |- | १० || [[बेगाडावर]] (८-९) || ४,२२१ || ८.३५ || ५०५.५१ |- | ११ || [[तुल्सी चौडा]] || ४,१५७ || ४०.५४ || १०२.५४ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''४८,६७६''' || '''१८७.९४''' || '''२५९.००''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcdhanusa.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, धनुषा]{{Dead link|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{धनुषा जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:धनुषा जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:वि.सं. २०७१ मा घोषित नगरपालिकाहरू]] 8q2xlfh6y2lhwd3nutwc85nyuw1877y 0 77809 1352033 1342787 2026-04-22T02:57:08Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352033 wikitext text/x-wiki {{Infobox World Heritage Site | WHS = गुवारानिसको हेसुइट मिसनहरू: सान इग्नासियो मिनी, [[सान्ता आना]], [[नुयेस्त्रा सेन्योरा दे लोरेटो]] र [[सान्ता मारिया मायोर]] (अर्जेन्टिना), [[साओ मिगुएल दास मिस्सोएस]] (ब्राजिल) | Image = [[Image:San Ignacio Miní mission ruins.jpg|center|280px|Remains of the entrance to the church.]] | State Party = [[अर्जेन्टिना]] र [[ब्राजिल]] | Type = सांस्कृतिक | Criteria = iv | ID = २७५-२९१ | Region = [[अमेरिकाका विश्व सम्पदा क्षेत्रहरूको सूची|ल्याटिन अमेरिका र क्यारिबियन]] | Year = १९८३ | Session = ७औं | Extension = १९८४ | Link = http://whc.unesco.org/en/list/275 }} '''सान इग्नासियो मिनी''' एउटा मिसन हो जसको स्थापना सन् १६३२ मा भएको हो । यसलाई सन् १९८३ मा विश्व सम्पदा क्षेत्रमा सूचिकृत गरिएको हो । ==इतिहास== ==चित्रदीर्घा== ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} ==बाह्य कडीहरू== {{commonscat|San Ignacio Miní|सान इग्नासियो मिनी}} *[http://www.tvargentine.com/ignacio.html Diaporama Ignacio Argentina] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110717114507/http://www.tvargentine.com/ignacio.html |date=2011-07-17 }} {{fr icon}} *[http://gosouthamerica.about.com/od/history/a/JesuitMissions.htm Jesuit Missions in South America] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110104063039/http://gosouthamerica.about.com/od/history/a/JesuitMissions.htm |date=2011-01-04 }} *[http://www.oni.escuelas.edu.ar/olimpi99/interolimpicos/camino-evangelizador/rui_saig.htm San Ignacion Ruins] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110531173945/http://www.oni.escuelas.edu.ar/olimpi99/interolimpicos/camino-evangelizador/rui_saig.htm |date=2011-05-31 }} {{es icon}} *[http://www.turismo.misiones.gov.ar/ Misiones' Turist office] {{es icon}} *[http://pragamisiones.com/lang-en/san-ignacio-misiones-touristic.html San Ignacio Touristic] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140714190458/http://pragamisiones.com/lang-en/san-ignacio-misiones-touristic.html |date=2014-07-14 }} [[San Ignacio Touristic]] {{en icon}} *[http://www.lanacion.com.ar/nota.asp?nota_id=206294 La imborrable huella evangelizadora] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241207082030/https://www.lanacion.com.ar/nota.asp?nota_id=206294 |date=2024-12-07 }} [[La Nación]] {{es icon}} *[http://whc.unesco.org/en/list/275/documents/ UNESCO's World Heritage] {{en icon}} / {{fr icon}} [[श्रेणी:संरक्षित क्षेत्र]] [[श्रेणी:पर्यटकीय स्थलहरू]] [[श्रेणी:अर्जेन्टिनाका विश्व सम्पदा क्षेत्रहरू]] [[श्रेणी:विश्वसम्पदाथन २०१५ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू]] dyc7xr1tu52lkktw303998q3466uckz 0 78833 1352049 1342925 2026-04-22T04:03:02Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352049 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[नगरपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[सर्लाही जिल्ला|सर्लाही]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-sarlahi/haripur?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = नगरप्रमुख | leader_name = मनोजकुमार आचार्य <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | leader_title1 = उपप्रमुख | leader_name1 = रञ्जितादेवी चौधरी <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 163.83<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=19&municipality=5|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 68377 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26.97|85.26|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०४६ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[ईश्वरपुर नगरपालिका|ईश्वरपुर]] गाविसको कार्यालय | website = [https://www.ishworpurmun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''ईश्वरपुर नगरपालिका''' [[नेपाल]]को [[मधेश प्रदेश]] [[सर्लाही जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[नगरपालिका]] हो।<ref name="नेपाल सरकार स्थानिय विकास मन्त्रालय">{{cite web|title=नेपाल सरकार स्थानिय विकास मन्त्रालय|url=http://mofald.gov.np/page.php?id=38|agency=नेपाल सरकार|publisher=स्थानिय विकास मन्त्रालय}}</ref> [[ईश्वरपुर नगरपालिका|ईश्वरपुर]] बजार रहेको ठाँउलाई [[नगरपालिका]]को केन्द्र बनाइएको छ ।<ref name="new municipalities">{{cite web | url=http://www.mofald.gov.np/userfiles/news_186.xlsx | title=थप ७२ नयाँ नगरपालिका | accessdate=May 18,2014 }}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> यो नगरपालिका २०६८ साउन १ देखि लागू हुने गरी बनाइएको हो तर कार्यन्वयनमा हाल २०७१ जेष्ठ ४ देखि आएको थियो। यसलाई नगरपालिका घोषणा गर्दा [[ईश्वरपुर नगरपालिका|ईश्वरपुर]], [[भक्तिपुर]] र [[बेला, सर्लाही|बेला]] गाउँ विकास समितिहरू समावेश गरिएका थिए र २०७३ फागुनमा क्षेत्र विस्तार गर्दा [[कालिन्जोर]] र [[गौरीशङ्कर, सर्लाही|गौरीशङ्कर]] यसमा गाभिएका थिए।<ref name="थप ७२ नगरपालिका घोषणा (सूचिसहित)">{{cite news|last1=कृष्ण ज्ञवाली|first1=बलराम बानियाँ|title=थप ७२ नगरपालिका घोषणा (सूचिसहित)|url=http://www.ekantipur.com/np/2071/1/25/full-story/388826.html|accessdate=वैशाख २५|agency=कान्तिपुर पोस्ट|publisher=[http://www.ekantipur.com/np/ कान्तिपुर पोस्ट]|date=२०७१ वैशाख २५}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141023050926/http://www.ekantipur.com/np/2071/1/25/full-story/388826.html |date=2014-10-23 }}</ref> ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ६८,३७७ रहेको छ भने यहाँ १३,५२१ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ ईश्वरपुर नगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[भक्तिपुर]] (५-६) || ४,८६३ || ६.६९ || ७२६.९१ |- | २ || [[भक्तिपुर]] (४,९) || ३,६१२ || ३.५२ || १०२६.१४ |- | ३ || [[भक्तिपुर]] (७-८) || ५,७२७ || ९.३६ || ६११.८६ |- | ४ || [[भक्तिपुर]] (१-३) || ३,५२३ || २७.५० || १२८.११ |- | ५ || [[ईश्वरपुर]] (१) || ५,८५० || ४.५५ || १२८५.७१ |- | ६ || [[ईश्वरपुर]] (२) || ६,१२० || २.५१ || २४३८.२५ |- | ७ || [[ईश्वरपुर]] (३-४) || ६,०७९ || ५.४६ || १११३.३७ |- | ८ || [[ईश्वरपुर]] (५,९) || २,८४४ || ५.७१ || ४९८.०७ |- | ९ || [[ईश्वरपुर]] (६-८) || ५,३५८ || ७.०७ || ७५७.८५ |- | १० || [[बेला, सर्लाही|बेला]] (१-६) || २,८३६ || ४.७९ || ५९२.०७ |- | ११ || [[बेला, सर्लाही|बेला]] (७-९) || १,८५१ || ५.५२ || ३३५.३३ |- | १२ || [[कालिन्जोर]] || ४,७३७ || ४०.८९ || ११५.८५ |- | १३ || [[गौरीशङ्कर, सर्लाही|गौरीशङ्कर]] (७–९) || ५,०१४ || २४.८६ || २०१.६९ |- | १४ || [[गौरीशङ्कर, सर्लाही|गौरीशङ्कर]] (४–६) || ४,७१० || ६.५७ || ७१६.९० |- | १५ || [[गौरीशङ्कर, सर्लाही|गौरीशङ्कर]] (१–३) || ५,२५३ || ८.८३ || ५९४.९० |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''६८,३७७''' || '''१६३.८३''' || '''४१७.३७''' |} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://ddcsarlahi.gov.np/ जिल्ला विकास समिति, सर्लाही]{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{सर्लाही जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:सर्लाही जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:वि.सं. २०७१ मा घोषित नगरपालिकाहरू]] kgdviz1zu55zsq81tm7aaa7hhjhb3as 0 79107 1351985 1342664 2026-04-21T15:57:55Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1351985 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[नगरपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = Gadhimai Temple (2).JPG | image_caption = बाराको [[गढीमाई मन्दिर]] | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[बारा जिल्ला|बारा]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-bara/mahagadhimai?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = [[नगरप्रमुख]] | leader_name = उपेन्द्रप्रसाद यादव <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | leader_title1 = [[उपप्रमुख]] | leader_name1 = तारादेवी कानु <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | established_title = स्थापित | established_date = २०७१ मङ्सिर १७ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 55.32<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=21&municipality=14|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 59424 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26.94|85.13|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०५३ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[बरियारपुर, बारा|बरियारपुर]] गाविसको कार्यालय | website = [http://www.mahagadimaimun.gov.np आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[बारा जिल्ला]]का ७ वटा [[नगरपालिका]]हरू मध्ये एक हो।<ref name="गाउँपालिका र नगरपालिका (सूची)">{{cite news|title=गाउँपालिका र नगरपालिका कुन जिल्लामा कति? (सूची)|url=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084|accessdate=२३ पौष २०७३|publisher=लोकान्तर|date=२३ पौष २०७३|ref=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084}}</ref><ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २०७१ मङ्सिर १७ मा, नगरपालिका घोषणा गर्दा साविकका [[बरियारपुर, बारा|बरियारपुर]], [[दहियार]], [[बबुआइन]], [[पत्थरहटटी]], [[तेलकुवा]] र [[गन्जभवानीपुर]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू समावेश गरिएको थियो भने २७ फागुन २०७३ मा नगरपालिकाको क्षेत्रविस्तार गर्दा [[पिपराबिर्ता]], [[कवहीजब्दी]], [[परशुरामपुर, बारा|परशुरामपुर]] (१), [[मझरिया]] (८), [[मधुरीजब्दी]] र [[महेशपुर, बारा|महेशपुर]] (१) गाविसहरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ५९,४२४ रहेको छ भने यहाँ ५,९३८ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ महागढीमाई नगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[बरियारपुर, बारा|बरियारपुर]] (१-४,९) || ६,९२५ || ६.२२ || १११३.३४ |- | २ || [[बरियारपुर, बारा|बरियारपुर]] (५-८), [[तेलकुवा]] (७-९) र [[पत्थरहटटी]] (१-३)|| १०,९९८ || ७.४३ || १४८०.२२ |- | ३ || [[गन्जभवानीपुर]] (३-६)|| २,८१४ || ०.५२ || ५४११.५४ |- | ४ || [[दहियार]] (१-६) || ४,६३० || ६.१५ || ७५२.८५ |- | ५ || [[कवहीजब्दी]] (१–४) र [[दहियार]] (७-९) || ३,६५० || ५.०७ || ७१९.९२ |- | ६ || [[बबुआइन]] र [[पत्थरहटटी]] (४-९) || ७,५१३ || ५.४३ || १३८३.६१ |- | ७ || [[तेलकुवा]] (१-६,८) || ४,८६१ || ४.०२ || १२०९.२० |- | ८ || [[मझरिया]] (८), [[परशुरामपुर, बारा]] (१) र [[कवहीजब्दी]] (५–९) || ५,३३१ || १२.०२ || ४४३.५१ |- | ९ || [[पिपराबिर्ता]] || ४,५८५ || ४.५५ || १००७.६९ |- | १० || [[महेशपुर, बारा|महेशपुर]] (१) र [[गन्जभवानीपुर]] (१-२,७-९) || ४,४७३ || २.४४ || १८३३.२० |- | ११ || [[मधुरीजब्दी]] (१–९) || ३,६४४ || १.४७ || २४७८.९१ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''५९,४२४''' || '''५५.३२''' || '''१०७४.१९''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{बारा जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcbara.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, बारा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200922014615/http://ddcbara.gov.np/ |date=2020-09-22 }} [[श्रेणी:बारा जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:वि.सं. २०७१ मा घोषित नगरपालिकाहरू]] dfkp43xaujmqss0jv237n78xj0mc83e 0 79110 1351983 1342794 2026-04-21T15:45:27Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1351983 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[नगरपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[बारा जिल्ला|बारा]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-bara/simraungadh?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = [[नगरप्रमुख]] | leader_name = किसोरीप्रसाद कलवार <small> ([[लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी, नेपाल]]) | leader_title1 = [[उपप्रमुख]] | leader_name1 = नजमु शेहर <small> ([[लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी, नेपाल]]) | established_title = स्थापित | established_date = २०७१ मङ्सिर १७ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 42.64<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=21&municipality=12|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 54878 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26.94|85.13|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०५३ | blank_name = केन्द्र | blank_info = सिम्रौनगढ बजार | website = [http://www.simraungadhmun.gov.np आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[बारा जिल्ला]]का ५ वटा [[नगरपालिका]]हरू मध्ये एक हो।<ref name="गाउँपालिका र नगरपालिका (सूची)">{{cite news|title=गाउँपालिका र नगरपालिका कुन जिल्लामा कति? (सूची)|url=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084|accessdate=२३ पौष २०७३|publisher=लोकान्तर|date=२३ पौष २०७३|ref=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084}}</ref><ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २०७१ मङ्सिर १७ मा, नगरपालिका घोषणा गर्दा साविकका [[गोलागन्ज]], [[अमृतगन्ज]], [[हरिहरपुर, बारा|हरिहरपुर]] र [[उचिडिह]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू समावेश गरिएको थियो भने २७ फागुन २०७३ मा नगरपालिकाको क्षेत्रविस्तार गर्दा [[विसुनपुर]] (३-९), [[देवापुरटेटा]], [[भगवानपुर, बारा|भगवानपुर]], [[कचोर्वा]] गाविसहरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ५४,८७८ रहेको छ भने यहाँ ८,५३१ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ सिम्रौनगढ नगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[विसुनपुर]] (३–५) र [[सिम्रौनगढ]] (१) || ४,२८२ || २.६१ || १६४०.६१ |- | २ || [[सिम्रौनगढ]] (२) || ३७४७ || १.६ || २३४१.८८ |- | ३ || [[विसुनपुर]] (६–९) र [[सिम्रौनगढ]] (३) || ३,८१४ || २.२३ || १७१०.३१ |- | ४ || [[सिम्रौनगढ]] (४, ५) || ४,५३१ || ४.८४ || ९३६.१६ |- | ५ || [[सिम्रौनगढ]] (६) || ४,२४४ || ४.३१ || ९८४.६९ |- | ६ || [[सिम्रौनगढ]] (७, ९) || ५,५२१ || २.८८ || १९१७.०१ |- | ७ || [[सिम्रौनगढ]] (८) || ५,५१० || ३.४७ || १५८७.९० |- | ८ || [[कचोर्वा]] (१–५) || ६,३९९ || २.०९ || ३०६१.७२ |- | ९ || [[कचोर्वा]] (६–९) || ५,४९८ || ६.३२ || ८६९.९४ |- | १० || [[देवापुरटेटा]] || ५,३७५ || १.९४ || २७७०.६२ |- | ११ || [[भगवानपुर, बारा|भगवानपुर]] || ५,९५७ || ९.१७ || ६४९.६२ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''५४,८७८''' || '''४१.४६''' || '''१३२३.६४''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{बारा जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcbara.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, बारा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200922014615/http://ddcbara.gov.np/ |date=2020-09-22 }} [[श्रेणी:बारा जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:वि.सं. २०७१ मा घोषित नगरपालिकाहरू]] 460f4l1ifmtxmxb8x2edxlroauqb9ej 1351984 1351983 2026-04-21T15:48:59Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1351984 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[नगरपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[बारा जिल्ला|बारा]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-bara/simraungadh?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = [[नगरप्रमुख]] | leader_name = किसोरीप्रसाद कलवार <small> ([[लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी, नेपाल]]) | leader_title1 = [[उपप्रमुख]] | leader_name1 = नजमु शेहर <small> ([[लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी, नेपाल]]) | established_title = स्थापित | established_date = २०७१ मङ्सिर १७ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 42.64<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=21&municipality=12|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 54878 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26.94|85.13|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०५३ | blank_name = केन्द्र | blank_info = सिम्रौनगढ बजार | website = [http://www.simraungadhmun.gov.np आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[बारा जिल्ला]]का ५ वटा [[नगरपालिका]]हरू मध्ये एक हो।<ref name="गाउँपालिका र नगरपालिका (सूची)">{{cite news|title=गाउँपालिका र नगरपालिका कुन जिल्लामा कति? (सूची)|url=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084|accessdate=२३ पौष २०७३|publisher=लोकान्तर|date=२३ पौष २०७३|ref=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084}}</ref><ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २०७१ मङ्सिर १७ मा, नगरपालिका घोषणा गर्दा साविकका [[गोलागन्ज]], [[अमृतगन्ज]], [[हरिहरपुर, बारा|हरिहरपुर]] र [[उचिडिह]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू समावेश गरिएको थियो भने २७ फागुन २०७३ मा नगरपालिकाको क्षेत्रविस्तार गर्दा [[विसुनपुर]] (३-९), [[देवापुरटेटा]], [[भगवानपुर, बारा|भगवानपुर]], [[कचोर्वा]] गाविसहरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ५४,८७८ रहेको छ भने यहाँ ८,५३१ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ सिम्रौनगढ नगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[विसुनपुर]] (३–५) र [[अमृतगन्ज]] (१,८) || ४,२८२ || २.६१ || १६४०.६१ |- | २ || [[अमृतगन्ज]] (२-४) || ३७४७ || १.६ || २३४१.८८ |- | ३ || [[विसुनपुर]] (६–९) र [[हरिहरपुर, बारा|हरिहरपुर]] (७-९) || ३,८१४ || २.२३ || १७१०.३१ |- | ४ || [[हरिहरपुर, बारा|हरिहरपुर]] (१-६) || ४,५३१ || ४.८४ || ९३६.१६ |- | ५ || [[उचिडिह]] (१-७) || ४,२४४ || ४.३१ || ९८४.६९ |- | ६ || [[उचिडिह]] (८-९), [[गोलागन्ज]] (१-४,९) र [[अमृतगन्ज]] (६) || ५,५२१ || २.८८ || १९१७.०१ |- | ७ || [[गोलागन्ज]] (५-८) || ५,५१० || ३.४७ || १५८७.९० |- | ८ || [[कचोर्वा]] (१–५) || ६,३९९ || २.०९ || ३०६१.७२ |- | ९ || [[कचोर्वा]] (६–९) || ५,४९८ || ६.३२ || ८६९.९४ |- | १० || [[देवापुरटेटा]] || ५,३७५ || १.९४ || २७७०.६२ |- | ११ || [[भगवानपुर, बारा|भगवानपुर]] || ५,९५७ || ९.१७ || ६४९.६२ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''५४,८७८''' || '''४१.४६''' || '''१३२३.६४''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{बारा जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcbara.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, बारा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200922014615/http://ddcbara.gov.np/ |date=2020-09-22 }} [[श्रेणी:बारा जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:वि.सं. २०७१ मा घोषित नगरपालिकाहरू]] iwsd17ar979j3ww0nsswe9ponq8xaf1 0 79202 1352030 1342478 2026-04-22T02:50:19Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352030 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[नगरपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[रौतहट जिल्ला|रौतहट]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-rautahat/garuda?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = [[नगरप्रमुख]] | leader_name = कन्थमनीप्रसाद कलवार <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) | leader_title1 = [[उपप्रमुख]] | leader_name1 = पुनमकुमारी चौधरी <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 44.46<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=20&municipality=8|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 60857 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26.95|85.32|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०५५ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[गरुडा बैरीया]] गाविसको कार्यालय | website = [https://www.garudamun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[रौतहट जिल्ला]]का १६ [[नेपालका नगरपालिकाहरू|नगरपालिका]]हरू मध्ये एक हो।<ref name="स्थानीय प्रशासन र सामुदायिक विकास कार्यक्रम">{{cite news|title=स्थानीय प्रशासन र सामुदायिक विकास कार्यक्रम|url=http://lgcdp.gov.np/home/map_new61mun/02_Other_New_Municipalities/22_Garuda.jpg|accessdate=मंसिर २०७१|publisher=[[सङ्घीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालय (नेपाल)|स्थानीय विकास मन्त्रालय]]|date=मंसिर}}</ref><ref name="६१ नयाँ नगरपालिका घोषणा"/><ref name="गरुडा नपा भएपछि खुशीयाली"/> [[सङ्घीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालय (नेपाल)|स्थानीय विकास मन्त्रालय]]ले थप ६१ वटा नयाँ नगरपालिका थप्दा [[रौतहट जिल्ला]]मा [[गरुडा बैरीया]], [[महम्मदपुर]], [[पोठीयाही]], [[गेडही गुठी]], [[मलाही]] , [[बसविट्टी जिगडीया]] र [[जयनगर, रौतहट|जयनगर]] गरी ७ [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाउँ विकास समिति]]हरू लाई समेटेर गरुडा नगरपालिका घोषणा गरेको थियो।<ref name="६१ नयाँ नगरपालिका घोषणा">{{cite news|title=६१ नयाँ नगरपालिका घोषणा|url=http://www.himalkhabar.com/?p=87898|accessdate=१६ मङ्सिर|publisher=हिमाल खबरपत्रिका|date=१६ मंसीर २०७१}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150824211749/http://www.himalkhabar.com/?p=87898 |date=2015-08-24 }}</ref> भने २७ फागुन २०७३ मा क्षेत्र विस्तार गर्दा [[रघुनाथपुर, रौतहट|रधुनाथपुर]] र [[ पिपरीया दोस्तीया]] गाविसलाई पनि यसमा गाभिएको थियो। गरुडा नगरपालिकाको केन्द्र '''[[गरुडा बैरीया]]''' बजारमा रहेको छ।<ref name="स्थानीय प्रशासन र सामुदायिक विकास कार्यक्रम"/><ref name="गरुडा नपा भएपछि खुशीयाली">{{cite web|title=गरुडा नपा भएपछि खुशीयाली|url=http://www.rautahatnews.com/s.php?exsn=4109&exmenusn=3#.VcHPy_mqqko}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ६०,८५७ रहेको छ भने यहाँ ९,८६२ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ गरुडा नगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[जयनगर, रौतहट|जयनगर]] || ७,२२० || ४.५१ || १६००.८९ |- | २ || [[गेडही गुठी]] || ५,५३७ || २.६७ || २०७३.७८ |- | ३ || [[मलाही]] || ३,३०४ || २.६ || १२७०.७७ |- | ४ || [[गरुडा बैरीया]] || ६,९५२ || ३.४७ || २००३.४६ |- | ५ || [[महम्मदपुर]] || ९,१६६ || ६.३३ || १४४७.९९ |- | ६ || [[पोठीयाही]] || ७,९२३ || ४.६१ || १७१८.६६ |- | ७ || [[पिपरीया दोस्तीया]] || ५,६५० || ५.८३ || ९६९.१३ |- | ८ || [[बसविट्टी जिगडीया]] || ७,६३१ || ६.४८ || ११७७.६२ |- | ९ || [[रघुनाथपुर, रौतहट|रघुनाथपुर]] || ७,४७४ || ७.९६ || ९३८.९४ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''६०,८५७''' || '''४४.४६''' || '''१३६८.८०''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcrautahat.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, रौतहट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200921180014/http://ddcrautahat.gov.np/ |date=2020-09-21 }} {{रौतहट जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:रौतहट जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:वि.सं. २०७१ मा घोषित नगरपालिकाहरू]] 8h4zpa413hk9s4kcagbjx2yizesvts9 0 80046 1352054 1342617 2026-04-22T04:15:28Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352054 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[नगरपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[सर्लाही जिल्ला|सर्लाही]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-sarlahi/barahathawa?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = नगरप्रमुख | leader_name = कल्पनाकुमारी कटुवाल <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) | leader_title1 = उपप्रमुख | leader_name1 = रामबाबुप्रसाद साह <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 107.04<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=19&municipality=4|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 81120 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26.97|85.26|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०४६ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[बरहथवा]] गाविसको कार्यलय | website = [http://barhathwamun.gov.np आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''बरहथवा नगरपालिका''' [[नेपाल]]को [[मधेश प्रदेश]] अन्तर्गत [[सर्लाही जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[नगरपालिका]] हो।<ref>{{cite news|title=२६ नयाँ नगरपालिका थप|url=http://nagariknews.com/society/nation/story/45639.html|accessdate=१ असोज २०७२|publisher=[[नागरिक दैनिक]]|date=१ असोज २०७२}}</ref><ref>{{cite news|title=छब्बिस नयाँ नगरपालिका थप|url=http://gorkhapatraonline.com/news/13171|accessdate=१ असोज २०७२|publisher=[[गोरखापत्र]]|date=१ असोज २०७२}}</ref><ref>{{cite news|title=२६ नयाँ नगरपालिका थप, धनगढी उपमहानगरपालिका बन्यो|url=http://www.himalkhabar.com/?p=111218|accessdate=१ असोज २०७२|publisher=हिमाल खबरपत्रिका|date=१ असोज २०७२}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150920025650/http://www.himalkhabar.com/?p=111218 |date=2015-09-20 }}</ref> [[सङ्घीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालय (नेपाल)|स्थानीय विकास मन्त्रालय]]ले २०७२ असोज १ गते थप २६ वटा नयाँ नगरपालिका थप्दा [[सर्लाही जिल्ला|सर्लाही]]मा [[बरहथवा]], [[मुर्तिया]], [[हजरीया]], [[लौकठ]] र [[श्रीपुर, सर्लाही|श्रीपुर]] गरी ५ [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाउँ विकास समिति]]हरूलाई समेटेर बरहथवा नगरपालिका घोषणा गरिएको थियो।<ref name="२६ नयाँ नगरपालिका घोषणा">{{cite news|title=२६ नयाँ नगरपालिका घोषणा|url=http://annapurnapost.com/News.aspx/story/19328|accessdate=२०७२ आस्विन १|publisher=[[अन्नपूर्ण पोष्ट]]|date=२०७२ असोज १}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150919220505/http://annapurnapost.com/News.aspx/story/19328 |date=2015-09-19 }}</ref> र २०७३ फागुनमा क्षेत्र विस्तार गर्दा [[सुन्दरपुर चोहर्वा]] र [[जानकीनगर, सर्लाही|जानकीनगर]] गाविसका वडा नम्बर ४,६,७,८,९ यसमा गाभिएको थियो। बरहथवा नगरपालिकाको केन्द्र साविकको '''[[बरहथवा]]''' [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाउँ विकास समिति]]को '''बरहथवा''' बजारमा रहेको छ। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ८१,१२० रहेको छ भने यहाँ १५,३४३ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ बरहथवा नगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[हजरीया]] (३-४) || ६,८८१ || १४.४९ || ४७४.८८ |- | २ || [[हजरीया]] (१-२,८) || ४,२२१ || ४.४६ || ९४६.४१ |- | ३ || [[हजरीया]] (५-६,९) || ६,९२६ || ५.१४ || १३४७.४७ |- | ४ || [[हजरीया]] (७) || १,६९९ || ३.९१ || ४३४.५३ |- | ५ || [[बरहथवा]] (१-४) || ८,१४७ || ६.१ || १३३५.५७ |- | ६ || [[बरहथवा]] (५-६) || ३,३६५ || १.५६ || २१५७.०५ |- | ७ || [[बरहथवा]] (७-८) || ६,९०९ || ५.०८ || १३५९.९७ |- | ८ || [[बरहथवा]] (९) || ३,३८४ || १.८३ || १८४९.१८ |- | ९ || [[मुर्तिया]] (१-५) || ५,१३० || ८.०४ || ६३८.०६ |- | १० || [[मुर्तिया]] (६-९) || ४,५१३ || ७.८ || ५७८.५९ |- | ११ || [[लौकठ]] (५-९) || ५,२४६ || ८.१७ || ६४२.११ |- | १२ || [[लौकठ]] (१-४) || ३,५१३ || ४.८१ || ७३०.३५ |- | १३ || [[सुन्दरपुर चोहर्वा]] (४–७) || ३,१६९ || ४.५४ || ६९८.०२ |- | १४ || [[सुन्दरपुर चोहर्वा]] (१,३) || ४,९७९ || ४.३१ || ११५५.२२ |- | १५ || [[सुन्दरपुर चोहर्वा]] (२,८-९) || ३,६७२ || ९.६ || ३८२.५० |- | १६ || [[जानकीनगर, सर्लाही|जानकीनगर]] (४, ६, ७, ८, ९) || ४,४१० || ८.२९ || ५३१.९७ |- | १७ || [[श्रीपुर, सर्लाही|श्रीपुर]] (१, २, ५, ६, ८) || २,४७९ || ६.८४ || ३६२.४३ |- | १८ || [[श्रीपुर, सर्लाही|श्रीपुर]] (३, ४, ७, ९) || २,४७७ || २.०७ || ११९६.६२ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''८१,१२०''' || '''१०७.०४''' || '''७५७.८५''' |} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://ddcsarlahi.gov.np/ जिल्ला विकास समिति, सर्लाही]{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{सर्लाही जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:सर्लाही जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:२०७२ असोज १ मा घोषित नगरपालिकाहरू]] jknbbjd1xddcxys7yu4nx5z5whl15en 0 80383 1352172 1349688 2026-04-22T10:51:14Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352172 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist |name = अनूप जलोटा |image = ଅନୁପ ଜଲୋଟା (Anup Jalota).jpg |caption = |image_size = |background = solo_singer |birth_name = |birth_date = {{birth date and age|1953|7|29|df=y}} |death_date = |origin = [[फगवाडा]], [[पन्जाब, भारत|पञ्जाब]], [[भारत]] |genre = [[भजन]], [[गजल]] |occupation = [[गायक]] |years_active = <!--1945–present--> |label = |website = [http://www.anupjalota.in/ आधिकारिक वेबसाइट] }} '''अनूप जलोटा''' (जन्म: सन् १९५३ जुलाई २९) [[हिन्दु धर्म|हिन्दू धर्म]] सम्बन्धी भजन तथा उर्दू गजलकारको रूपमा लोकप्रिय छन्।<ref name="rdu.cryamerica.org">[http://rdu.cryamerica.org/events/anup_jalota/anup_jalota_more.htm CRY America Inc.(RDU Chapter)Anup Jalota Sings for CRY]. Rdu.cryamerica.org (1953-07-26). Retrieved on 2012-06-05.</ref> == प्रारम्भिक जीवन र पृष्ठभूमि == अनुप जलोटा [[नैनीताल]]मा जन्मिएका हुन् र उनी [[पञ्जाब]]को [[शाम चौरसिया घराना]]सँग सम्बन्धित [[पञ्जाबी हिन्दू]] परिवारमा हुर्केका थिए।<ref name="Bio Anup jalota">{{cite web |title=Bio Anup jalota |url=https://anupjalota.com/about-anup-jalota/ }}</ref> उनले आफ्नो शिक्षा [[लखनऊ]]को [[भाटखण्डे संगीत संस्थान]]मा प्राप्त गरे। उनका पिता, [[पुरुषोत्तम दास जलोटा]], पनि [[भजन]] गायक थिए। प्रारम्भिक जीवनमा उनले केही वर्ष [[सावरकुण्डला]], [[गुजरात]]मा पनि बिताएका थिए। उनले [[लखनऊ विश्वविद्यालय]]बाट स्नातक (Bachelor of Arts) डिग्री पनि प्राप्त गरेका छन्।<ref name="Anup Jalota BA degree after 50 years">{{cite web |title=Anup Jalota BA degree after 50 years |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/lucknow/anup-jalota-to-dedicate-song-to-lu-get-ba-degree-after-50-years/articleshow/78921742.cms }}</ref> == करियर == जलोटाले आफ्नो सङ्गीत यात्रा [[अल इन्डिया रेडियो]]मा कोरस गायकको रूपमा सुरु गरे। उनलाई सामान्यतया [[सन्तूर]]वादक, [[ढोलक]]वादक, [[सारोद]]वादक, [[सारंगी]]वादक, भायोलिनवादक, [[सितार]]वादक, [[तबला]]वादक र गितारवादकको साथमा प्रस्तुत गरिन्छ। उनका लोकप्रिय भजनहरूमा ''ऐसी लगी लगन'', ''मैं नहीं मखन खायो'', ''रंग दे चुनरिया'', ''जग में सुंदर हैं दो नाम'', र ''छडरिया झिनी रे झिनी'' पर्दछन्। उनले २००२ देखि २००५ सम्म [[स्टार प्लस]]मा प्रशारित ''धर्म और हम'' कार्यक्रमको प्रस्तोता पनि रहँदै आएका थिए। उनले [[मुंबई]]मा [[जगद्गुरु कृपालु महाराज]]सँग भेट गरे र आफ्ना सङ्गीत रचना संग्रहका केही सीडीहरू रिलिज गर्ने सहमति जनाए।<ref>''[http://www.indoamerican-news.com/?p=4372 Rang De with Anup Jalota at Radha Madhav Dham, Austin] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160405031155/http://www.indoamerican-news.com/?p=4372|date=5 April 2016}}''. 20 October 2011. [[Indo-American News]]. Retrieved 15 December 2011.</ref> सन् २००८ मा उनले ''Noorani Chehra'' नामक सीडीको लागि शीर्षक गीत ''Golden Memorable Yaadein'' रेकर्ड गरे, जुन [[आगा खान]]को सुनौलो जयन्तीको अवसरमा [[शौकत (सैम) कासम]]ले उत्पादन गरेका थिए। १६ सेप्टेम्बर २०१८ मा, जलोटा ''[[बिग बॉस]]'' को बारौं सिजनमा प्रतियोगीको रूपमा प्रवेश गरे, जसमा [[जसलीन माथारू]] पनि सहभागी थिइन्।<ref>{{cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/television/anup-jalota-bigg-boss-12-5346589/|title=Bigg Boss 12: Anup Jalota to enter Salman Khan's show|date=8 September 2018}}</ref> अनुप जलोटाले ''जय-हो! द जय कुमार शो''मा बताएका छन् कि आफ्नो ५० वर्ष लामो करियरमा उनले धेरै प्रतिभाशाली गायकहरू देखेका छन् जो अत्यन्त प्रसिद्ध भए तर त्यो प्रसिद्धि कायम राख्न सकेनन्। उनका अनुसार, प्रसिद्धि केवल लोकप्रिय बन्ने कुरा मात्र होइन, तर नम्र, सम्मानजनक र व्यावसायिक भएर टिकाइ राख्न सक्नु पनि आवश्यक छ। उनले जोड दिए कि सफलता गर्दा अहंकार नहुने र प्रत्येक प्रस्तुतीलाई दर्शकसँग सम्पर्क गर्ने अवसरको रूपमा लिने महत्त्वपूर्ण छ।<ref>{{Cite web |date=2024-01-26 |title=Padma Shri Anup Jalota Reveals the Secret to His 50-Year Musical Career on The Jay Kumar Show |url=https://jay-ho.com/anup-jalota-shares-the-secret-of-his-musical-career/ |website=jay-ho.com |language=en}}</ref> == व्यक्तिगत जीवन == जलोटाको पहिलो विवाह [[सुनली राठोड|सोनाली शेट]]सँग भएको थियो, जो [[गुजराती]] परिवारकी युवती थिइन् र त्यतिबेला सङ्गीतकी विद्यार्थी, पछि गायिका भइन्। उनीहरूले आफ्नो परिवारको अनुमोदन बिना विवाह गरे। यो जोडी उत्तर भारतीय प्रत्यक्ष प्रदर्शन क्षेत्रमा "अनुप र सोनाली जलोटा"को रूपमा लोकप्रिय भए, तर पछि उनीहरू डिभोर्स भए। उनको दोस्रो विवाह [[व्यवस्थित विवाह|व्यवस्थित]] विवाहमार्फत बीना भाटियासँग भयो, जुन पनि डिभोर्समा समाप्त भयो। अनुपको तेस्रो विवाह मेधा गुज्रालसँग भएको थियो, जो पूर्व [[भारतीय प्रधानमन्त्री]] [[आई. के. गुज्राल]]की भतिजी र निर्देशक [[शेखर कपूर]]की पहिलो पत्नी थिइन्, जससँग उनी १९९४ मा डिभोर्स भएका थिए। अनुप र मेधासँग एक छोरा छ, आर्यमन (जन्म १९९६), जसले [[प्रिन्सटन विश्वविद्यालय]]मा अध्ययन गरेका छन्।<ref>{{cite web|url=https://princeton.academia.edu/AryamanJalota|title=Aryaman Jalota - Princeton University - Academia.edu|website=princeton.academia.edu}}</ref> मेधाको निधन २५ नोभेम्बर २०१४ मा [[न्यूयोर्क सिटी]]मा भएको थियो, दोस्रो मुटु र पहिलो मृगौला प्रत्यारोपणपश्चात् मृगौला विफलताका कारण।<ref>{{Cite web|url=http://www.telegraphindia.com/1130519/jsp/7days/story_16914724.jsp|archive-url=https://web.archive.org/web/20130715032508/http://www.telegraphindia.com/1130519/jsp/7days/story_16914724.jsp|url-status=dead|archive-date=15 July 2013|title=Third time lucky}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/music/news/Anup-Jalotas-wife-passes-away/articleshow/45269401.cms|title=Anup Jalota's wife passes away|website=[[The Times of India]]}}</ref><ref>{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/screen/sad-demise/|title=Sad demise|date=5 December 2014}}</ref> २०१८ मा सार्वजनिक भएको थियो कि उनी [[बिग बॉस (हिन्दी टीवी श्रृंखला) सिजन १२|बिग बॉस १२]]की प्रतियोगी जसलीन माथारूसँग सम्बन्धमा थिए, जो उनलाई ३७ वर्षले कान्छी थिइन्। उनीहरू कम्तीमा तीन वर्ष आधा पहिलेदेखि सम्बन्धमा थिए। तर, घरबाट बहिष्कृत भएपछि, अनुपले भने कि उनीहरूको सम्बन्ध केवल शिक्षक र विद्यार्थीको स्तरको थियो।<ref>{{cite web|url=https://www.bollywoodlife.com/news-gossip/bigg-boss-12-jasleen-matharu-confirms-dating-anup-jalota-since-three-and-a-half-years/|title=Bigg Boss 12: Jasleen Matharu confirms dating Anup Jalota since three and a half years who is now eliminated from Bigg Boss 12 |work=Bollywood Life|date=16 September 2018}}</ref> जलोटाले च्यारिटी कन्सर्टहरू पनि आयोजना गरेका छन् र [[सेप्टेम्बर ११ आक्रमण]]बाट प्रभावित भारतीय पीडित परिवारहरूको सहयोगका लागि कोष स्थापना गरेका छन्।<ref name="Bio Anup jalota"/> == पुरस्कार == [[पद्मश्री]], भारतको चौथो उच्च नागरिक सम्मान, २०१२ मा भारत सरकारद्वारा अनुप जलोटालाई प्रदान गरिएको थियो।<ref>{{cite web |date=25 January 2012 |title=Padma Awards Announced |url=http://www.pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=79881 |access-date=26 August 2013 |publisher=[[Press Information Bureau]], Ministry of Home Affairs}}</ref> == सङ्गीत संग्रह == उनका सबैभन्दा प्रसिद्ध भजन र ग़ज़लहरू तल सूचीबद्ध छन्। === भजन === * ''ऐसी लगी लगन'' * ''जग में सुंदर हैं दो नाम'' * ''कभी कभी भगवान को भी'' * ''तेरे मन में राम'' * ''रंग दे चुनरिया'' * ''प्रभुजी तुम चन्दन हम पानी'' * ''सूरज की गर्मी से'' * ''भजन प्रभात'' * ''बोल पिंजरे का तोता राम'' * ''छडेरिया झिनी रे झिनी'' * ''राधा के बिना श्याम अधा'' * ''भगवान मेरे भगवान''<ref name=":0">{{Cite web |date=13 July 2021 |title=Bhagwan Mere Bhagwan |url=https://music.apple.com/us/album/bhagwan-mere-bhagwan-single/1576303788}}</ref> === ग़ज़ल र अन्य गीतहरू === * ''चाँद अंगड़ाइयाँ ले रहा है'' * ''तुम्हारे शहर का मौसम'' * ''मैं नजर से पी रहा हूँ'' * ''हम से अच्छी तो कहीं आईने की किस्मत होगी'' * ''मेरे कब्र पर पत्ते हुए'' * ''तुम क्या समझो तुम क्या जानो'' * ''काटेगी ये ज़िन्दगी अब रोते रोते'' * ''लगा चुनरी में दाग''<ref name="rdu.cryamerica.org" /> * ''ला पीला दे साक़िया'' * ''डेभोनिक्स''<ref>{{cite web|url=https://music.apple.com/us/album/devonix/947593474|title=Devonix by Anup Jalota|website=iTunes |date=1 December 2014}}</ref> (साथमा कुणाल साहा) * ''हट एन्ड स्पाइसी'' (साथमा [[सुन्दर पोपो]]) == गीतहरू == {| class="wikitable sortable" ! एल्बम !! गीत !! गायक !! सङ्गीतकार !! गीतकार !! विमोचन वर्ष |- | अज्ञात || जय भोलेनाथ, जय महादेव || अनुप जलोटा | || || 2004 |- | श्री सिद्धिविनायक आरती || सिंधुर लाल चढ़ायो || अनुप जलोटा | || || 2009<ref>{{cite web|url=https://itunes.apple.com/in/album/sindhur-lal-chadhayo-hindi/id1150460821?i=1150462252|archive-url=https://web.archive.org/web/20160927151644/https://itunes.apple.com/in/album/sindhur-lal-chadhayo-hindi/id1150460821?i=1150462252|url-status=dead|archive-date=27 September 2016|title=Shri Siddhivinayak Aarti by Various Artists|website=[[iTunes]] |date=1 October 2009}}</ref> |- | माता का जागरण || माता की आरती || अनुप जलोटा & सङ्घमित्रा भारली | || परम्परागत || 2011<ref>{{cite web|url=https://music.apple.com/in/album/mata-ki-aarti/451500089?i=451500382|title=Mata Ki Aarti by Anup Jalota|website=[[iTunes]] |date=29 July 2011}}</ref> |- | माता का जागरण || तरसे नैना बरसे नैना || अनुप जलोटा & सङ्घमित्रा भारली | दिनेश कुमार दूबे || मोहन शर्मा || 2011<ref>{{cite web|url=https://music.apple.com/in/album/tarse-naina-barse-naina/451500089?i=451500372|title=Tarse Naina barse Naina by Anup Jalota|website=[[iTunes]] |date=29 July 2011}}</ref> |- | माता का जागरण || रात जाग्राते की है || अनुप जलोटा & सङ्घमित्रा भारली | || मोहन शर्मा || 2011<ref>{{cite web|url=https://music.apple.com/in/album/raat-jagraate-ki-hai/451500089?i=451500349|title=Raat Jagraate Ki Hai by Anup Jalota|website=[[iTunes]] |date=29 July 2011}}</ref> |- | भजन संग्रह – भगवान हनुमान || संकटमोचन नाम तिहारो || अनुप जलोटा | || || 2016<ref>{{Cite web |url=https://itunes.apple.com/in/album/sankatmochan-naam-tiharo/id1151439831?i=1151440061 |title=Bhajan Sangrah - Lord Hanuman by Various Artists on iTunes |website=[[iTunes]] |access-date=26 September 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160927151641/https://itunes.apple.com/in/album/sankatmochan-naam-tiharo/id1151439831?i=1151440061 |archive-date=27 September 2016 |url-status=dead }}</ref> |- | भजन संध्या, खण्ड १६ || सूरज की गर्मी से || अनुप जलोटा | || || 2016<ref>{{cite web|url=https://itunes.apple.com/in/album/suraj-ki-garmi-se/id1147111021?i=1147111846|archive-url=https://web.archive.org/web/20160927151632/https://itunes.apple.com/in/album/suraj-ki-garmi-se/id1147111021?i=1147111846|url-status=dead|archive-date=27 September 2016|title=Suraj Ki Garmi Se by Various Artists|website=[[iTunes]] |date=11 August 2016}}</ref> |- | कृष्ण जन्माष्टमी आयो रे – बेस्ट अफ् भगवान कृष्ण गीत २०१६ || मुकुंद माधव गोविन्द बोल || अनुप जलोटा | || || 2016<ref>{{Cite web |url=https://itunes.apple.com/in/album/mukund-madhav-govind-bol/id1144452905?i=1144454572 |title=Krishna Janmashtami Aayo Re - Best of Lord Krishna Songs 2016 (Feat. Kailash Hare Krishna Das) by Anup Jalota on Apple Music |website=[[iTunes]] |access-date=26 September 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160927151651/https://www.iTunes.com/album/mukund-madhav-govind-bol/id1144452905?i=1144454572 |archive-date=27 September 2016 |url-status=dead }}</ref> |- | ५१ एसेन्सियल्स कृष्णा – बेस्ट अफ् आरती, भजन, कीर्तन, मन्त्र र श्लोक || गोविन्द बोलो हरि गोपाल<ref>{{cite news | title = Every internet detail Hari Gopal, Anup Jalota | url = http://redmux.com/song/krishan-govind-govind-gopal-nandlal/ | access-date = 8 January 2018 | publisher = RedMux.com | archive-date = 14 January 2018 | archive-url = https://web.archive.org/web/20180114073818/http://redmux.com/song/krishan-govind-govind-gopal-nandlal/ | url-status = dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180114073818/http://redmux.com/song/krishan-govind-govind-gopal-nandlal/ |date=14 January 2018 }}</ref> || अनुप जलोटा | || || 2016<ref>{{Cite web |url=https://itunes.apple.com/in/album/govind-bolo-hari-gopal-bolo/id1142213009?i=1142213425 |title=51 Essentials Krishna Best of Aarti, Bhajans, Kirtan, Mantras & Shlokas by Various Artists on Apple Music |website=[[iTunes]] |access-date=26 September 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160927145521/https://www.iTunes.com/album/govind-bolo-hari-gopal-bolo/id1142213009?i=1142213425 |archive-date=27 September 2016 |url-status=dead }}</ref> |- | [[भगवान मेरे भगवान]]<ref name=":0" /> || भगवान मेरे भगवान<ref name=":0" /> || अनुप जलोटा, [[सोमा घोष]], [[सुदेश भोसले]], [[मधुश्री]] & [[सत्यम आनन्दजी]]<ref name=":2">{{Cite web |title=Satyam Anandjee |url=http://www.imdb.com/name/nm13842476/ |access-date=2022-07-14 |website=IMDb}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |title=Satyam Anandjee - Google Search |url=https://www.google.com/search?kgmid=/g/11d_pvkthz&hl=en-IN&q=Satyam+Anandjee |access-date=2022-07-14 |website=www.google.com}}</ref> || [[सत्यम आनन्दजी]]<ref name=":2" /> || सुखनीधन मिश्रा<ref>{{Cite web |title=Sukhnidhan Mishra - Top Songs - Listen on JioSaavn |url=https://www.jiosaavn.com/artist/sukhnidhan-mishra-songs/,odYnxCsEyo_ |access-date=2022-07-14 |website=JioSaavn |language=en-US}}</ref> || 2021<ref>{{Cite news |date=28 July 2021 |title=Popularly known as the Bhajan Samrat, Anup Jalota is making headlines for his latest song Bhagwan Mere Bhagwan. Here's a candid chat with the singer |work=[[The Tribune]] |url=https://www.tribuneindia.com/news/entertainment/popularly-known-as-the-bhajan-samrat-anup-jalota-is-making-headlines-for-his-latest-song-bhagwan-mere-bhagwan-heres-a-candid-chat-with-the-singer-289376}}</ref> |} == चलचित्र सूची == === चलचित्रहरू === {| class="wikitable" |- ! वर्ष !! चलचित्र !! भूमिका !! टिप्पणी |- |2019 |''[[Rock Star Bini]]'' |गुरुजी |<ref>{{Cite web |last=SNS |date=2019-02-16 |title=Anup Jalota to star in Bengali film Rockstar Bini |url=https://www.thestatesman.com/entertainment/anup-jalota-to-star-in-bengali-film-rockstar-bini-1502732880.html |access-date=2023-12-24 |website=The Statesman |language=en}}</ref> |- |2021 |''Satya Sai Baba'' |[[Sathya Sai Baba]] |<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatvnews.com/entertainment/celebrities/anup-jalota-shares-interesting-photo-with-arun-govil-aka-ram-from-ramayan-681210|title=Anup Jalota shares interesting photo with Arun Govil aka Ram from Ramayan|first=Parina|last=Taneja|date=29 January 2021|website=www.indiatvnews.com}}</ref> |- |2022 |''[[Kartoot]]'' |पुलिस कमिसनर | |} === टेलिभिजन === {| class="wikitable" |- ! वर्ष !! कार्यक्रम !! भूमिका !! टिप्पणी |- |2018 |'' बिग बोस १२'' |आफैँ / प्रतियोगी |४२ औँ दिन निकाला |- |2020 |[[पाताल लोक]] |बालकिशन बाजपेयी | |} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{reflist}} == बाह्य कडीहरू == {{Commonscat|Anup Jalota|अनूप जलोटा}} * [http://gujarativideos.in/bhajan-2/anup-jalota/ अनूप जलोटा भजन]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[श्रेणी:सन् १९५३ मा जन्म]] [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] [[श्रेणी:भारतीय गायकहरू]] [[श्रेणी:विकिथन-४ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू]] gq6a15jky6h8xqb7kl37k0iibrnp0i1 0 83954 1352006 1338358 2026-04-22T00:42:33Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352006 wikitext text/x-wiki {{विशेष लेख}} {{संक्षिप्त विवरण|नेपाली क्रिकेट खेलाडी}} {{Infobox cricketer | name = सन्दीप लामिछाने | image = Sandeep Lamichhane in 2018.png | caption = सन्दीप लामिछाने सन् २०१८ मा | fullname = | birth_date = {{Birth date and age|2000|8|2|df=yes}} | birth_place = [[आरुचौर]], [[स्याङ्जा जिल्ला|स्याङ्जा ]], नेपाल | batting = दायाँ-हाते | bowling = लेग स्पिन, गुग्ली | role = बलर | international = true | internationalspan = वि.सं २०७३–हाल | country = नेपाल | odidebutdate = १६ साउन | odidebutyear = २०७५ | odidebutagainst = नेदरल्यान्ड | odicap = ६ | lastodidate = २९ माघ | lastodiyear = २०६७ | lastodiagainst = [[संयुक्त राज्य अमेरिका|अमेरिका]] | T20Icap = २० | T20Idebutfor = [[विश्व ११ (क्रिकेट)|विश्व ११]] | T20Idebutagainst = वेस्ट इन्डिज | T20Idebutdate = १७ जेठ | T20Idebutyear = २०७५ | lastT20Idate = २१ फागुन | lastT20Iyear = २०७६ | lastT20Iagainst = [[थाइल्यान्ड]] | club1 = [[दिल्ली क्यापिटल्स]] | year1 = वि.सं २०७५—हाल | club2 = सेन्ट किट्स र नेभिस प्याट्रियट्स | year2 = २०७५ | club3 = नरङ्हार लेओपार्ड | year3 = २०७५ | club4 = मेलबर्न स्टार्स | year4 = २०७५-२०७७ | club5 = सिलेट सिक्सर्स | year5 = २०७६ | club6 = लाहोर कलन्दर | year6 = २०७६ | club7 = बार्बाडोस ट्रिडेन्ट्स | year7 = २०७६ | club8 = जमैका तलवाह | year8 = २०७६ | club9 = | year9 = | columns = 4 | column1 = [[एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय| वनडे]] | matches1 = १० | runs1 = ७८ | bat avg1 = १३.०० | 100s/50s1 = ०/० | top score1 = २८ | deliveries1 = ५३५ | wickets1 = २३ | bowl avg1 = १६.३० | fivefor1 = १ | tenfor1 = ० | best bowling1 = ६/१६ | catches/stumpings1 = २/– | column2 = [[ट्वान्टी२०]] | matches2 = २१ | runs2 = २४ | bat avg2 = ४.०० | 100s/50s2 = ०/० | top score2 = ९ | deliveries2 = ४५६ | wickets2 = ३४ | bowl avg2 = १४.५५ | fivefor2 = ० | tenfor2 = ० | best bowling2 = ४/२० | catches/stumpings2 = ३/– | column3 = सूची क | matches3 = ३ | runs3 = ११४ | bat avg3 = ९.५० | 100s/50s3 = ०/० | top score3 = २८ | deliveries3 = १,६५० | wickets3 = ६५ | bowl avg3 = १७.३३ | fivefor3 = २ | tenfor3 = ० | best bowling3 = ६/१६ | catches/stumpings3 = १०/– | column4 = [[ट्वान्टी२०|टी-२०]] | matches4 = ८८ | runs4 = ६३ | bat avg4 = ४.८४ | 100s/50s4 = ०/० | top score4 = १०[[अविजित|*]] | deliveries4 = २,१२४ | wickets4 = ११७ | bowl avg4 = १८.१५ | fivefor4 = ० | tenfor4 = ० | best bowling4 = ४/१० | catches/stumpings4 = १४/– | date = २०७७ असोज २७ | source = http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/960361.html क्रिकइन्फो }} '''सन्दीप लामिछाने''' ({{Lang-en|[[:en:Sandeep Lamichhane|Sandeep Lamichhane]]}}, जन्म: २०५७ साउन १८) एक नेपाली [[क्रिकेट|क्रिकेट खेलाडी]] हुन्। दायाँ हाते स्पिन बलर, लामिछानेले [[इन्डियन प्रिमियर लिग]]मा [[दिल्ली क्यापिटल्स]]<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=सन्दीप लामिछाने आबद्ध दिल्ली क्यापिटल्स १५ रनले पराजित|युआरएल=https://gnnnepal.com/2020/09/47129/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=अनलाइन खबर|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२७ डिसेम्बर २०२०}}</ref>, [[बिग ब्यास लिग]]मा होबार्ट हुरिकेन<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=सन्दीप अस्ट्रेलियाको बिग ब्यास लिग टिम होबर्ट हुरिकेन्समा आबद्ध|युआरएल=https://www.setopati.com/sports/cricket/221694|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=सेतोपाटी|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२७ डिसेम्बर २०२०}}</ref> र पाकिस्तान सुपर लिगमा लाहोर कलन्दर<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=पाकिस्तान सुपर लिगमा आज सन्दीपको पाँचौं खेल|युआरएल=https://www.onlinebichar.com/archives/7713|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=अनलाइन बिचार|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२७ डिसेम्बर २०२०}}</ref> सहित विश्वभर आयोजना हुने प्रमुख [[ट्वान्टी२०]] खेल प्रतियोगिताहरूमा खेल्ने गर्दछन्। साउन २०७५ मा, लामिछानेले गिती सङ्ग्रह प्रतीक्षामा समावेश उनको पहिलो गीत "उदाश थियो" जारी गरेका थिए।<ref>{{cite web |last1= |first1=सेतोपाटी संवाददाता |title=सन्दीप लामिछानेको पहिलो गीत सार्वजनिक |url=https://setopati.com/art/art-activity/161402 |website=सेतोपाटी |access-date=26 April 2019 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190426115111/https://setopati.com/art/art-activity/161402 |date=26 April 2019 }}</ref><ref>{{cite web |title=सन्दीप लामिछानेको पहिलो गीत सार्वजनिक : उदास थियो मेरो यो मन.. |url=http://annapurnapost.com/news/99926 |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |access-date=26 April 2019 |language=नेपाली}}</ref> सन्दीपले सन् २०१८ मा आइसिसी विश्व ११ बाट खेल्दै [[वेस्ट इन्डिज राष्ट्रिय क्रिकेट टोली|वेस्ट इन्डिज]] विरुद्ध टि२० मा पदार्पण गरेका थिए।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=आईसीसीको 'विश्व ११' टोलीमा सन्दीप लामिछाने|युआरएल=https://www.bbc.com/nepali/news-44137488.amp|कार्य=|प्रकाशक=बीबीसी नेपाली|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२७ डिसेम्बर २०२०}}</ref> संयुक्त टोलीको प्रतिनिधित्व गर्दै टि२० अन्तर्राष्ट्रिय पदार्पण गर्ने उनी पहिलो नेपाली क्रिकेट खेलाडी समेत हुन्। उनी सन् २०१८ अगस्तमा [[नेदरल्यान्ड राष्ट्रिय क्रिकेट टोली|नेदरल्यान्ड]] विरुद्ध नेपालको पहिलो [[एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय]] खेल खेल्ने एघार क्रिकेट खेलाडी मध्ये एक थिए।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=वन डे क्रिकेटको डेब्यु खेल खेल्न जाने नेपाली क्रिकेट टोलीको बिदाइ|युआरएल=https://www.khelpati.com/cricket/1147|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=खेलपाटी|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२७ डिसेम्बर २०२०}}</ref> == प्रारम्भिक जीवन == सन्दिप लामिछानेको जन्म [[स्याङ्जा जिल्ला|स्याङ्जा]]को [[आरुचौर|आरुचौर-तालपोखरी]]मा वि.सं. २०५७ साउन १८ गते भएको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=को हुन् सन्दीप लामिछाने ? जसले इतिहास रचे|युआरएल=https://www.sawalnepal.com/archives/47299/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=सवाल नेपाल|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२७ डिसेम्बर २०२०}}</ref> सानोमै [[भारतीय रेल|भारतीय रेलवे]]मा जागिरे आफ्नो बाबु चन्द्रनारायण लामिछानेसँग सन्दिप पढाईको लागि भारत पुगेका थिए। [[भारत]]मा ४ कक्षासम्म पढ्ने क्रममा सन्दिपको क्रिकेट खेलसँग परिचय भएको थियो। सन्दिपले [[चितवन जिल्ला|चितवन]]को [[नारायणगढ]] स्थित चितवन क्रिकेट एकेडेमीबाट क्रिकेट सिकेका थिए जहाँ उनलाई पूर्व कप्तान राजु खड्काले क्रिकेट सिकाएका थिए।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=बेहद खुसी छन् सन्दीपका अभिभावक|युआरएल=https://www.setopati.com/from-paper/128272|कार्य=|प्रकाशक=सेतोपाटी|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२७ डिसेम्बर २०२०}}</ref> तात्कालिक राष्ट्रिय क्रिकेट टोलीका प्रशिक्षक पुबुदु दासानायके चितवनमा प्रशिक्षणको लागि आएको बेलामा उनी सन्दिपको बलिङबाट प्रभावित हुँदै १९ वर्ष मुनिको टोलीमा छनोट गरेका थिए।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=सन्दीप लामिछानेबारे १४ रोचक तथ्य|युआरएल=https://wicketnepal.com/who-is-sandeep-14-facts-wn018/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=विकेट नेपाल|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२७ डिसेम्बर २०२०}}</ref> == खेलजीवनको सुरुवात == उनले २०७३ वैशाख ४ मा, [[नामिबिया राष्ट्रिय क्रिकेट टोली|नामिबिया]] विरुद्ध सन् २०१५-१७ आइसिसी विश्व क्रिकेट लिग प्रतियोगितामा पदार्पण गरेका थिए।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=डिभिजन–२ अाजबाट नामिबियामा, पहिलो खेलमा नेपाल आयोजकसँग भिड्दै|युआरएल=https://nepallive.com/story/14414|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=नेपाल लाइभ|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२७ डिसेम्बर २०२०}}</ref> पहिलो खेल पश्चात्, उनलाई नेपालको १९ वर्ष मुनिको [[नेपाल अन्डर-१९ राष्ट्रिय क्रिकेट टोली|राष्ट्रिय टोली]]मा छनोट गरिएको थियो। [[आयरल्यान्ड राष्ट्रिय क्रिकेट टोली|आयरल्यान्ड]] विरुद्धको उनको दोस्रो खेलमा, उनले ह्याट्रिक गर्दै ५ विकेट लिएका थिए<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=आइसिसी यू–१९ विश्वकप समूह ‘डी’बाट क्वार्टरफाइनलमा, समूह विजेताका लागि सोमबार भारतसँग भिड्दै|युआरएल=https://www-eph.newsabhiyan.com/news-details.php?nid=22081|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=न्युज अभियान|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२७ डिसेम्बर २०२०}}</ref> जसले गर्दा उनी १९ वर्ष मुनिको टोलीमा, ह्याट्रिक गर्ने पाँचौँ खेलाडी बनेका थिए।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=कीर्तिमानी ह्याट्रिक|युआरएल=https://nagariknews.nagariknetwork.com/sports/90710-1454184037.html|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=नागरिक दैनिक|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२७ डिसेम्बर २०२०}}</ref> प्रतियोगिताको समाप्तिमा, औसत विकेट दर १७.०७ र स्ट्राइक दर २१.९ को साथ उनले १४ विकेट लिँदै प्रतियोगिताको दोस्रो सर्वाधिक विकेट लिने खेलाडी बनेका थिए।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=विश्वकप क्रिकेटः नेपालका सन्दीप लामिछानेको नाममा १४ विकेट|युआरएल=http://www.kathmandutoday.com/2016/02/169781.html|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=काठमाडौँ टुडे|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२ जनवरी २०२१}}</ref> सेप्टेम्बर २०१६ मा, पूर्व [[अस्ट्रेलिया राष्ट्रिय क्रिकेट टोली|अस्ट्रेलियाली]] कप्तान [[माइकल क्लार्क]]ले लामिछानेलाई [[अस्ट्रेलिया]]मा, [[सिड्नी]]मा रहेको वेस्टर्न सबर्ब क्लबबाट खेल्नका लागि आमन्त्रण गरेका थिए।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|युआरएल=https://www.onlinekhabar.com/2016/09/475298|शीर्षक=सन्दीप लामिछानेले अष्ट्रेलियाली क्रिकेटर माइकल क्लार्कको क्लवबाट खेल्ने|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=अनलाइन खबर|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२७ डिसेम्बर २०२०}}</ref> सन् २०१७ एसिसी १९ वर्षमुनिको एसियाली प्रतियोगितामा, उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेका सन्दीपलाई खेलको उत्कृष्ट खेलाडीको रूपमा चयन गरिएको थियो। सोही प्रतियोगितामा [[नेपाल]]ले [[भारत]]लाई १९ रनले पराजित गर्दै ऐतिहासिक जित कायम गरेको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=एशिया कप क्रिकेटः नेपालको ऐतिहासिक जीत, भारत १९ रनले पराजित|युआरएल=http://dev.suvadin.com/news/sports/acc-u-19-nepal-won|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=सुभ दिन|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२ जनवरी २०२१}}</ref> == टी-२० खेलजीवन == सन् २०१८ जनवरीमा, उनी सन् २०१८ को [[इन्डियन प्रिमियर लिग]]मा लिलामीका लागि खेलाडीहरूको सूचीमा समावेश भएका थिए। उक्त लिलामीमा उनलाई [[दिल्ली क्यापिटल्स|दिल्ली डेयरडेभिल्स]]ले अनुबन्धन गरेको थियो र [[इन्डियन प्रिमियर लिग]]मा अनुबन्धन प्राप्त गर्ने पहिलो नेपाली क्रिकेट खेलाडी बनेका थिए।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भारतले किन्यो सन्दीप र विमललाई, सन्दीप आइपिएल खेल्ने पहिलो नेपाली|युआरएल=http://www.lifemandu.com/news/lifemandu/game/1537|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=लाइफ माडौँ|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२ जनवरी २०२१}}</ref><ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|युआरएल=https://www.reportersnepal.com/2018/01/227617|शीर्षक=आइपिएल खेल्ने पहिलो नेपाली सन्दीप|कार्य=|प्रकाशक=रिपोर्ट्स नेपाल|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२ जनवरी २०२१}}</ref> भारतीय प्रधानमन्त्री [[नरेन्द्र मोदी]]ले हस्ताक्षरको कारण भारत र नेपाल बीचको सम्बन्ध थप सुदृढ भएको टिप्पणी गरेका थिए।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=नरेन्द्र मोदीले सम्झिए सन्दीप लामिछानेलाई|युआरएल=http://annapurnapost.com/news/97796|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=अन्नपूर्ण पोस्ट|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२ जनवरी २०२१}}</ref><ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=पहिलो खेलबाटै सबैको वाहवाही पाउँदै सन्दीप|युआरएल=https://www.bbc.com/nepali/news-44097634.amp|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=बीबीसी नेपाली|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२ जनवरी २०२१}}</ref> सन् २०१८ मार्चमा, उनी क्यारिबियन प्रिमियर लिगमा सेन्ट किट्स र नेभिस प्याट्रियट्स नामक क्लबमा खेल्नका लागि छनोट भएका थिए।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=सन्दीपको टिम सेन्ट किट्स एण्ड नेभिस प्याट्रियट्स हार्यो|युआरएल=http://nepaltara.com/%E0%A4%B8%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A6%E0%A5%80%E0%A4%AA%E0%A4%95%E0%A5%8B-%E0%A4%9F%E0%A4%BF%E0%A4%AE-%E0%A4%B8%E0%A5%87%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%9F-%E0%A4%95%E0%A4%BF%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B8/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=नेपाल तारा|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२ जनवरी २०२१}}</ref>सोही वर्षको में महिनामा, उनले इन्डियन प्रिमियर लिगमा [[दिल्ली क्यापिटल्स|दिल्ली]]को लागि पहिलो खेल खेलेका थिए।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=सन्दीपको दिल्लीले सेप्टेम्बर २० मा आईपीएलको पहिलो खेल खेल्ने|युआरएल=https://www.dekhapadhi.com/news/23497|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=देखापढी|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२ जनवरी २०२१}}</ref> इन्डियन प्रिमियर लिगमा खेल्ने पहिलो नेपाली क्रिकेट खेलाडी बनेका सन्दीपले, उनले पहिलो खेलमा [[रोयल च्यालेन्जर्स बेङ्गलोर]]को विरुद्धमा २७ रन खर्चेर एक विकेट लिएका थिए।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=बेङ्गलोर विरूद्द सन्दीपले लिए विकेट|युआरएल=https://www.kathmandupati.com/news/sandip-ipl-cricket/51692/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=काठमाडौँ पाटी|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२ जनवरी २०२१}}</ref> सो प्रतियोगिता भरि उनले जम्मा ३ खेल मात्र खेलेर उनले ५ विकेट लिन सफल भएका थिए।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=यी हुन् आइपिएलमा सबैभन्दा बढी विकेट लिने पाँच खेलाडी, सन्दिप लामिछानेकोनाममा पनि बन्यो नयाँ रेकर्ड|युआरएल=https://www.etajakhabar.com/276450/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=ताजा खबर|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२ जनवरी २०२१}}</ref> सन् २०१८ जुनमा लामिछाने मोन्ट्रियल टाइगर्सको लागि टी२० क्यानाडा प्रतियोगिताको उद्घाटन संस्करणमा खेल्नका लागि चयन भएका थिए।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=ग्लोबल टि–२० खेल्न सन्दीप क्यानडा प्रस्थान|युआरएल=https://www.nepalsamaya.com/news/1293|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=नेपाल समय|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२ जनवरी २०२१}}</ref> प्रतियोगितामा उनले १९.६२ को बलिङ औसतसहित खेलेका सम्पूर्ण ५ खेलमा ८ विकेट लिन सफल भएका थिए।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=क्यानडामा पनि चल्न थाल्यो सन्दीपको जादु|युआरएल=https://www.ujyaaloonline.com/story/2151/2018/7/5/sandeep-lamichhane-canada-cricket-|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=उज्यालो अनलाइन|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२ जनवरी २०२१}}</ref> सन् २०१८ सेप्टेम्बरमा, उनलाई अफगानिस्तान प्रिमियर लिग प्रतियोगिताको पहिलो संस्करणमा नङ्गरहार लेओपार्ड्स नामक टोलीमा भित्रिएका थिए जहाँ उनले प्रतियोगिताभरि एक खेल मात्र खेलेका थिए।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=सन्दीप अब अफगानिस्तान प्रिमियर लिगमा|युआरएल=https://www.setopati.com/sports/cricket/166705|कार्य=|प्रकाशक=सेतोपाटी|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२ जनवरी २०२१}}</ref> सन् २०१८ अक्टोबरमा, उनलाई बिग ब्यास लिगका लागि मेलबर्न स्टार्सद्वारा हस्ताक्षर गरिएको थियो। उक्त खेलमा सहभागी हुने पनि उनी एकमात्र नेपाली खेलाडी हुन्।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=सन्दीपले आज पहिलो पटक बिग बास लिग खेल्दैं|युआरएल=https://kendrabindu.com/post/43560|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=केन्द्रविन्दु|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२ जनवरी २०२१}}</ref> पछि सोही महिना, उनलाई सन् २०१८-२०१९ बङ्गलादेश प्रिमियर लिगमा सिलेट सिक्सर्सका लागि छनोट गरिएको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=बीपीएल : सन्दीप सिलेट सिक्सर्सको पहिलो रोजाईँमा, प्रत्यक्ष खेल हेर्नुस्|युआरएल=https://pahilopost.com/content/20190106124000.html|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=पहिलो पोस्ट|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२ जनवरी २०२१}}</ref> सन् २०१८ नोभेम्बरमा, लामिछानेलाई पाकिस्तान सुपर लिगको चौथो संस्करणमा लाहोर कलन्दरस टोलीमा छनोट गरिएको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=सन्दीपको एकपछि अर्को सफलता, पाकिस्तानी सुपर लिग पनि खेल्ने|युआरएल=https://www.newskarobar.com/sports/85759.html/amp|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=न्युज कारोबार|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२ जनवरी २०२१}}</ref><ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=मेलबर्नबाट कलन्दरमा पुगे सन्दीप|युआरएल=https://kathmandupress.com/breaking/sandeep-lamichane|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=काठमाडौँ प्रेस|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२ जनवरी २०२१}}</ref> सन् २०१९ मार्चमा, सन् २०१९ इन्डियन प्रिमियर लिग प्रतियोगिता अगाडि [[अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट परिषद्]]द्वारा सुझाव गरिएका आठ खेलाडीहरू मध्ये उनी एक हुन्। त्यसको अघिल्लो महिना, लामिछानेले [[इन्डियन प्रिमियर लिग]]मा खेल्नु उनको लागि ठूलो पाठ भएको र यसले उनको क्रिकेट खेल जीवन परिवर्तन गरेको बताएका थिए।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=आइपिएलले मेरो जीवन परिवर्तन गरिदियो – सन्दीप|युआरएल=https://a2zsamachar.com/58125/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=एटुजेट समाचार|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२ जनवरी २०२१}}</ref> सन् २०१९ जुनमा, उनी टोरोन्टो राष्ट्रिय टोलीमा आबद्ध भएका थिए जहाँ उनले सन् २०१९ टि२० क्यानडा प्रतियोगितामा खेल्ने अवसर प्राप्त गरेका थिए।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=क्यानडा लिगमा सन्दीपको प्रदर्शन सुधार|युआरएल=https://www.hamropatro.com/news/details/5633981046980608?ns=|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=[[हाम्रो पात्रो]]|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२ जनवरी २०२१}}</ref> सन् २०२० जुलाईमा, उनलाई जमैका तालवाज नामक टोलीमा छनोट गरिएको थियो<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=१ करोड बढीमा जमैकामा अनुबन्ध भए सन्दीप|युआरएल=https://www.onlinekhabar.com/2020/07/879549|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=अनलाइन खबर|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२ जनवरी २०२१}}</ref> जहाँ उनले यस टोलीको प्रतिनिधित्व गर्दै सन् २०२० क्यारिबियन प्रिमियर लिगमा खेलेका थिए। सन् २०२० नोभेम्बरमा, उनलाई सन् २०२०-२१ बिग ब्यास लिग क्रिकेट प्रतियोगितामा, होबर्ट हुरिकान्सको लागि छनोट गरिएको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=सन्दीप बीबीएल टीम होबर्ट हुरिकेन्समा आबद्ध|युआरएल=https://www.himalkhabar.com/news/120582|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=हिमाल खबर|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२ जनवरी २०२१}}</ref> सन् २०२१ मार्चमा लामिछानेलाई ओर्सेस्टरसायरले इङ्ल्यान्डमा सन् २०२१ टी-२० ब्लास्ट खेल्नको लागि अनुबन्धित गरेको थियो। यद्यपि जुन २०२१ मा उनलाई [[संयुक्त अधिराज्य]]को लागि कार्य प्रवेशाज्ञा अस्वीकार गरेपछि ओर्सेस्टरसायरले उनलाई रिहा गरेको थियो।<ref>{{cite web |url=https://emergingcricket.com/news/sandeep-lamichhane-denied-blast-dream/ |title=Sandeep Lamichhane denied Blast dream |work=Emerging Cricket |access-date=6 June 2021 |archive-date=6 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210606093423/https://emergingcricket.com/news/sandeep-lamichhane-denied-blast-dream/ |url-status=live }}</ref> सन् २०२२ जुलाईमा उनलाई लङ्का प्रिमियर लिगको तेस्रो संस्करणको लागि दाम्बुला जायन्ट्सले हस्ताक्षर गराएको थियो।<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/lpl-2022-draft-kandy-falcons-sign-wanindu-hasaranga-bhanuka-rajapaksa-to-turn-out-for-dambulla-giants-1323338 |title=LPL 2022 draft: Kandy Falcons sign Hasaranga; Rajapaksa to turn out for Dambulla Giants |work=ESPN Cricinfo |access-date=6 July 2022}}</ref> == अन्तर्राष्ट्रिय खेलजीवन == सन् २०१८ जनवरीमा, उनलाई सन् २०१९ आईसीसी विश्व क्रिकेट लिग द्वितीय विभागमा नेपालको टोलीमा छनोट गरिएको थियो। नामिबिया विरुद्ध टोलीले खेलेको आफ्नो पहिलो खेलमा, सन्दीपले ४ विकेट लिँदै १८ रन खर्चिएका थिए भने उनलाई खेलको सर्वोत्कृष्ट खेलाडीको रूपमा पुरस्कार प्रदान गरिएको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=सन्दीपको क्रिकेट उडान|युआरएल=https://www.buddhaair.com/blog/%E0%A4%B8%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A6%E0%A5%80%E0%A4%AA%E0%A4%95%E0%A5%8B-%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A5%87%E0%A4%9F-%E0%A4%89%E0%A4%A1%E0%A4%BE%E0%A4%A8|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=बुद्ध एअर|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२ जनवरी २०२१}}</ref> उनले उक्त खेलमा, [[वसन्त रेग्मी]]सँग अन्तिम विकेटको लागि १८ रनको महत्वपूर्ण साझेदारी गरे जसको कारण नेपालले नामिबियालाई १ विकेटले पराजित गर्न सफल भएको थियो।<ref>{{Cite web |url=https://www.setopati.com/sports/cricket/130764/ |title=वसन्त रेग्मीले जिताए नेपाललाई, नामिबिया १ विकेटले पराजित |website=सेतोपाटी |language=नेपाली |accessdate=2021-01-02 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> संयुक्त अरब इमिरेट्ससँगको तेस्रो खेलमा, विरोधी टोलीलाई ११४ रनमा रोक्नको लागि सन्दीपले ३० रन दिएर महत्वपूर्ण तीन विकेट लिएका थिए। नेपालले आफ्नो ६ विकेट गुमाउँदै २८.५ ओभरमा निर्धारित लक्ष्य पुरा गरेको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=युएईले नेपाललाई दियो ११५ रनको लक्ष्य, सन्दीप र सोमपालको उत्कृष्ट बलिङ|युआरएल=https://nepallive.com/index.php/story/14825|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=नेपाल लाइभ|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२ जनवरी २०२१}}</ref> केन्याविरुद्धको चौथो खेलमा, सन्दीपले पाँच विकेट लिएर खेलको उत्कृष्ट खेलाडीको पुरस्कार प्राप्त गरेका थिए।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=सन्दिप एक्लैले लिए केन्याको ५ विकेट|युआरएल=https://www.thahakhabar.com/news/32012/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=थाह खबर|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२ जनवरी २०२१}}</ref><ref>{{वेब स्रोत |युआरएल=https://www.setopati.com/sports/cricket/131824/ |शीर्षक=सन्दीपले लिए पाँच विकेट |वेबसाइट=सेतोपाटी |भाषा=नेपाली) |accessdate=२०२१-०१-०२}}</ref><ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=सन्दीप लामिछानेले यसरी लिएका थिए केन्या विरुद्ध ५ विकेट, हेर्नुहोस् भिडियो|युआरएल=https://nepallive.com/index.php/story/15191|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=नेपाल लाइभ|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२ जनवरी २०२१}}</ref>लामिछानेको उत्कृष्ट प्रदर्शनका कारण उनलाई आइसिसी विश्व क्रिकेट लिग द्वितीय विभागको सर्वोत्कृष्ट खेलाडीको रूपमा घोषित गरिएको थियो। सन्दीपले प्रतियोगिताभर ६ खेल खेल्दै १७ विकेट लिन सफल भएका थिए।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=सन्दीप लामिछाने बने डिभिजन–२ का सर्वोत्कृष्ट खेलाडी|युआरएल=https://nepallive.com/story/15435|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=नेपाल लाइभ|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२ जनवरी २०२१}}</ref> सन् २०१८ फेब्रुअरीमा, [[अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट परिषद्]]ले लामिछानेलाई सन् २०१८ क्रिकेट विश्वकप छनोट खेलको उत्कृष्ट दश खेलाडीको रूपमा चयन गरेको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=विश्वकप क्रिकेट छनोट खेलका लागि नेपाली टोली घोषणा|युआरएल=https://lokaantar.com/jiban-darshan/35849/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=लोकान्तर|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२ जनवरी २०२१}}</ref> प्रतियोगिता पश्चात्, परिषद्ले लामिछानेलाई उदीयमान खेलाडी घोषित गरेको थियो। सन् २०१८ मे महिनामा, उनले आईसीसी विश्व ११ बाट खेल्दै वेस्ट इन्डिविरुद्ध टी-२० मा पदार्पण गरेका थिए।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=सन्दीप विश्व ११ मा समावेश|युआरएल=https://www.hamrokhelkud.com/cricket/36181.html|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=हाम्रो खेलकुद|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२ जनवरी २०२१}}</ref><ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=आइसिसी विश्व ११ मा परे सन्दीप लामिछाने|युआरएल=https://www.setopati.com/sports/cricket/158653|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=सेतोपाटी|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२ जनवरी २०२१}}</ref><ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=आईसीसीको 'विश्व ११' टोलीमा सन्दीप लामिछाने|युआरएल=https://www.bbc.com/nepali/news-44137488.amp|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=बिबिसी नेपाली|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२ जनवरी २०२१}}</ref> सन् २०१८ जुलाईमा, नेपालले नेदरल्यान्ड विरूद्धको पहिलो एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रियको शृङ्खलाको लागि उनलाई नेपाली टोलीमा सामेल गरेको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=निरञ्जन राजवंशी|शीर्षक=नेपाल: एकदिवसीय क्रिकेटमा ऐतिहासिक पाइला|युआरएल=https://www.bbc.com/nepali/news-45029742.amp|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=बिबिसी नेपाली|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२ जनवरी २०२१}}</ref> क्रिकेट विश्वकप छनोटको बेलामा, एकदिवसीय खेल खेल्ने मान्यता प्राप्त गरेपछि नेपालको यो पहिलो एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय खेल थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=नेदरल्याण्ड बिरुद्ध नेपालको खेल प्रतिष्ठाका लागि मात्र|युआरएल=https://www.thahasanchar.com/news/18430/%E0%A4%A8%E0%A5%87%E0%A4%A6%E0%A4%B0%E0%A4%B2%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A3%E0%A5%8D%E0%A4%A1-%E0%A4%AC%E0%A4%BF%E0%A4%B0%E0%A5%81%E0%A4%A6%E0%A5%8D%E0%A4%A7-%E0%A4%A8%E0%A5%87%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%95%E0%A5%8B-%E0%A4%96%E0%A5%87%E0%A4%B2-%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%A4%E0%A4%BF%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0%E0%A4%BE%E0%A4%95%E0%A4%BE-%E0%A4%B2%E0%A4%BE%E0%A4%97%E0%A4%BF-%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=थाह खबर|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२ जनवरी २०२१}}</ref><ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=नेपालको पहिलो एकदिवसीय खेल नेदरल्यान्डविरुद्ध|युआरएल=https://thahakhabar.com/news/40086/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=थाह खबर|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२ जनवरी २०२१}}</ref> खेल अगाडि [[अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट परिषद्]]ले उनलाई नेपालको लागि मुख्य खेलाडीका रूपमा नामकरण गरेको थियो। सन् २०१८ जुलाईमा, उनले [[नेदरल्यान्ड राष्ट्रिय क्रिकेट टोली|नेदरल्यान्ड]] विरुद्धको एमसीसी त्रिकोणात्मक शृङ्खलाको तेस्रो खेलमा नेपालको लागि टी २० खेलमा पदार्पण गरेका थिए। उनले सन् २०१८ अगस्त १ (वि.सं. २०७५ साउन १६) मा नेदरल्यान्ड विरूद्ध नेपालको लागि एकदिवसीय खेलमा पदार्पण गरेका थिए।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=नेदरल्याण्ड विरुद्ध सन्दीप र करणको चार/चार विकेट|युआरएल=https://www.hamropatro.com/news/details/5645140900577280?ns=|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=[[हाम्रो पात्रो]]|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२ जनवरी २०२१}}</ref> सन् २०१८ अगस्तमा, उनी सन् २०१८ एसिया कप छनोट प्रतियोगिताको लागि नेपालको टोलीमा अटाउन सफल भएका थिए।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=एसिया कप छनोट : नेपाल फाइनल पुग्न चमत्कार नै हुनुपर्ने|युआरएल=https://ujyaaloonline.com/story/5962/2018/9/3/asia-cup-qualifiers|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=उज्यालो अनलाइन|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२ जनवरी २०२१}}</ref> सन् २०१८ अक्टोबरमा, उनलाई आइसिसी विश्व ट्वान्टी २० एसिया छनोट प्रतियोगिताको लागि पूर्वी उप-क्षेत्रीय समूहमा नेपालको टोलीमा राखिएको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=नेपाल आईसीसी विश्व ट्वान्टी–२० एसिया छनोट ‘बी’ प्रतियोगिताको च्याम्पियन|युआरएल=https://ekantipur.com/sports/2018/10/12/153934126242847674.html|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=कान्तिपुर दैनिक|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२ जनवरी २०२१}}</ref> प्रतियोगिताको क्रममा उनी अग्रणी विकेट लिने खेलाडी बनेका थिए जहाँ उनले खेलेका सम्पूर्ण ६ खेलमा २४ विकेट लिन सफल भएका थिए।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=सन्दिप लामिछानेले बनाए नयाँ कीर्तिमान|युआरएल=https://www.setopati.com/index.php/sports/cricket/168405|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=सेतोपाटी|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२ जनवरी २०२१}}</ref><ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=२४ विकेट लिएका सन्दिपलाई २ महत्वपूर्ण अवार्ड|युआरएल=https://wicketnepal.com/24-wickets-sandeep-2-awards-iccwct20q-wn018/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=विकेट नेपाल|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२ जनवरी २०२१}}</ref> सन् २०१९ जुनमा उनलाई सन् २०१८-१९ आइसीसी टि२० विश्वकप एसिया छनोट प्रतियोगिताको क्षेत्रीय फाइनलका लागि नेपालको टोलीमा राखिएको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=यू-१९ विश्वकप छनोट : सन्दीप चम्किँदा सिंगापुर ७३ रनमा समेटियो|युआरएल=https://www.thahakhabar.com/news/19962/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=थाह खबर|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२ जनवरी २०२१}}</ref>मेरिलबोन क्रिकेट क्लबको नेपाल भ्रमणको क्रममा उनले मेरिलबोन क्रिकेट क्लबको विरुद्ध नेपालको लागि सन् २०१९ नोभेम्बर ६ (वि.सं. २०७६ कार्तिक २०) मा प्रथम श्रेणीको नेपाली खेलाडीको रूपमा खेलमा पदार्पण गरेका थिए।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=नेपालले मेरिलेबोन क्रिकेट एकेडेमीलाई हरायो|युआरएल=https://www.hamropatro.com/news/details/5155524489641984?ns=|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=[[हाम्रो पात्रो]]|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२ जनवरी २०२१}}</ref> सन् २०२० फेब्रुअरी १२ (वि.सं. २०७६ माघ २९) मा, [[२०२० नेपाल त्रि-राष्ट्र शृङ्खला|सन् २०२० नेपाल त्रि-राष्ट्र शृङ्खला]] संयुक्त राज्य अमेरिका विरुद्धको खेलमा लामिछानेले एकदिवसीय खेलमा पहिलो पटक ६ विकेट लिएका थिए।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=एकै खेलमा ६ विकेट लिने सन्दीप पहिलो खेलाडी|युआरएल=https://www.hamropatro.com/news/details/5652766382751744?ns=|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=[[हाम्रो पात्रो]]|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२ जनवरी २०२१}}</ref><ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=सन्दीपले ६ विकेट लिँदा अमेरिका ३५ रनमै अलआउट|युआरएल=https://kathmandupress.com/exclusive/icc-world-cup-league-2956|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=काठमाडौँ प्रेस|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२ जनवरी २०२१}}</ref><ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=सन्दीपको शान : सन्दीपले ६ विकेट लिँदा ३५ रनमै समेटियो अमेरिका|युआरएल=https://ratopati.com/story/117756/2020/2/12/nepal-cricket-vs-usa|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=रातोपाटी|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२ जनवरी २०२१}}</ref> सन् २०२० फेब्रुअरी २९ (वि.सं. २०७६ फागुन १७) मा, सन् २०२० एसिया कप छनोट खेलको पूर्वी क्षेत्र समूहमा मलेसियाको विरुद्धको खेलमा लामिछाने ट्वान्टी २० क्रिकेटमा १०० विकेट लिने पहिलो नेपाली बलर बनेका थिए।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=सन्दीप लामिछानेले गरे टी-२० क्रिकेटमा १०० विकेट पूरा गरे|युआरएल=https://himalipatrika.com.np/archives/57249?amp_markup=1|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=हिमाली पत्रिका|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२ जनवरी २०२१}}</ref><ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=सन्दीप लामिछानेकाे टी-२० क्रिकेटमा १०० विकेट पूरा !|युआरएल=https://ujyaaloonline.com/story/33400|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=उज्यालो अनलाइन|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२ जनवरी २०२१}}</ref><ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=सन्दीपको टी-२० मा १०० विकेट पूरा|युआरएल=https://www.setopati.com/sports/cricket/200569|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=सेतोपाटी|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२ जनवरी २०२१}}</ref> सन् २०२० सेप्टेम्बरमा, उनी सहित नेपालका १८ जना क्रिकेट खेलाडीहरूलाई [[नेपाल क्रिकेट सङ्घ]]ले केन्द्रीय अनुबन्धनमा हस्ताक्षर गरेको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=क्रिकेट खेलाडीको ‘केन्द्रीय अनुबन्धन’मा ब्यापक हेरफेर|युआरएल=https://www.neplays.com/2020/09/93933/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२ जनवरी २०२१}}</ref> सन् २०२१ अक्टोबर ११ का दिन लामिछानेलाई अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट परिषद्ले महिनाको उत्कृष्ट खेलाडी घोषित गरेको थियो।<ref name="potm">{{Cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/2286561 |title= लामिछाने र नाइटले सेप्टेम्बरका लागि आइसिसी महिनाको उत्कृष्ट खेलाडीको पुरस्कार जितेका छन्। ।|website=अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट परिषद् |access-date=2 November 2021}}</ref> सन् २०२१ को डिसेम्बरमा [[नेपाल क्रिकेट सङ्घ]]ले पूर्वउपकप्तान [[दीपेन्द्र सिंह ऐरी]]सहित [[ज्ञानेन्द्र मल्ल]]लाई अनुशासन तोडेको भन्दै बर्खास्त गरेपछि लामिछानेलाई नेपाली राष्ट्रिय टोलीको नयाँ कप्तान घोषणा गरेको थियो।<ref>{{Cite web |last= |title=सन्दीप लामिछाने राष्ट्रिय क्रिकेट टोलीको कप्तान नियुक्त |url=https://www.himalkhabar.com/news/127241 |access-date=२९ मङ्सिर २०७८ |website=हिमाल खबर |language=नेपाली }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220908070023/https://www.himalkhabar.com/news/127241 |date=2022-09-08 }}</ref> == व्यक्तिगत जीवन == सन्दीप लामिछानेले १४ चैत २०७६ मा, कोरोना राहत कोषमा रू. १ लाख दिने घोषणा गरेका थिए।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=‘कोरोना राहत कोष’मा सन्दीप लामिछानेले एक लाख रुपैयाँ सहयोग गर्ने|युआरएल=https://www.onsnews.com/sandip-23/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=ओएस न्युज|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२७ डिसेम्बर २०२०}}</ref> उनलाई २०७७ मङ्सिरमा कोरोना सङ्क्रमण पुष्टि भएको थियो<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=सन्दीप लामिछानेमा कोरोना सङ्क्रमण|युआरएल=https://gorkhapatraonline.com/amp/sports/2020-11-28-27288|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२७ डिसेम्बर २०२०}}</ref> भने त्यसको १५ दिन पश्चात् उनी सङ्क्रमण मुक्त भएका थिए।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=सन्दीप लामिछाने कोरोना संक्रमणमुक्त|युआरएल=https://www.khabarhub.com/2020/02/224102/?amp_markup=1|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=खबरहब|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२७ डिसेम्बर २०२०}}</ref> ==विवाद== सन्दीप लामिछानेविरुद्ध एक किशोरीले २०७९ भदौ २१ गते जबर्जस्ती करणी गरेको आरोप लगाएर प्रहरी वृत्त गौशालामा किटानी जाहेर दर्ता गराएकी थिइन्।<ref>{{cite web|author=|title=सन्दीप लामिछानेविरुद्ध प्रहरीमा किटानी जाहेरी|url=https://www.onlinekhabar.com/2022/09/1186927|language=नेपाली |work=|website=अनलाइन खबर|date=|accessdate=१४ भदौ २०७९}}</ref> उक्त घटना पश्चात् [[नेपाल क्रिकेट सङ्घ]]ले उनलाई राष्ट्रिय टोलीबाट निलम्बन गरेको थियो।<ref>{{cite web|author=|title=सन्दीप लामिछाने राष्ट्रिय क्रिकेट टोलीबाट निलम्बित|url=https://ekantipur.com/news/2022/09/08/166263992686315618.html|language=नेपाली |work=|website=कान्तिपुर दैनिक|date=|accessdate=१४ भदौ २०७९}}</ref> ==सम्मान== * राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रिय खेलाडी सङ्घको वर्षको उत्कृष्ट युवा खेलाडी: सन् २०१७<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=सन्दीप लामिछाने वर्षको उत्कृष्ट युवा खेलाडी|युआरएल=https://www.setopati.com/sports/cricket/159024|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=सेतोपाटी|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२ जनवरी २०२१}}</ref><ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=उत्कृष्ट युवा खेलाडीमा सन्दीप लामिछाने|युआरएल=https://thahakhabar.com/news/39584/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=थाह खबर|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२ जनवरी २०२१}}</ref><ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=सन्दीप लामिछाने वर्षको उत्कृष्ट युवा खेलाडी|युआरएल=http://annapurnapost.com/news/98211|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=अन्नपूर्ण पोस्ट|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२ जनवरी २०२१}}</ref> * क्रिकेट खेलाडी सङ्घ नेपाल उत्कृष्ट वर्ष क्रिकेट खेलाडी: सन् २०१८<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=सन्दीप लामिछाने ‘उत्कृष्ट वर्ष क्रिकेट खेलाडी’|युआरएल=https://www.hamropatro.com/news/details/5763801086558208?ns=|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=[[हाम्रो पात्रो]]|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२ जनवरी २०२१}}</ref><ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=सन्दीप बने ‘वर्ष क्रिकेट खेलाडी’|युआरएल=https://www.enepalese.com/2019/03/219428.html|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|मिति=|पहुँचमिति=२ जनवरी २०२१}}</ref> == सन्दर्भहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == {{Commonscat|Sandeep Lamichhane|सन्दीप लामिछाने}} * {{cricinfo|id=960361}} *[https://cricket.yahoo.net/players/sandeep-lamichhane-66066-playerprofile सन्दीप लामिछाने] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180614172304/https://cricket.yahoo.net/players/sandeep-lamichhane-66066-playerprofile |date=2018-06-14 }} [[याहु!|याहु! क्रिकेट]]मा *[https://cricnepal.com/players/sandeep-lamichhane सन्दीप लामिछाने] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180424135902/https://cricnepal.com/players/sandeep-lamichhane |date=2018-04-24 }} क्रिकनेपालमा {{Delhi Capitals squad}} [[श्रेणी:सन् २००० मा जन्म]] [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] [[श्रेणी:नेपाली क्रिकेट खेलाडीहरू]] [[श्रेणी:चितवन जिल्लाका मानिसहरू]] [[श्रेणी:स्याङ्जा जिल्लाका मानिसहरू]] 7qq622hrtoixb0wt090eohrrnvfligu 0 84969 1352017 1345621 2026-04-22T02:00:50Z ~2026-24570-96 78237 */ ठकुरी देउवा होइन् */ 1352017 wikitext text/x-wiki {{Infobox caste|caste_name=देउवा|native_name=देउवा|image=Mandhata_Shahi-_SAKE-1612.jpg|caption=रैका राजा मान्धाता शाहको ताम्रपत्र मा देउवा इतिहास|varna=क्षत्रिय|jati=ठाकुरी/रजवार|classification=ठाकुरी/रजवार|gotra=[[कश्यप गोत्र|कश्यप]]|kula_daivat=लाटो गन्याप (गणेश),[[अशिग्राम केदार]],बैरो काफली|kula_devi=कालिका|religions=हिन्दू धर्म|languages=ठाकुरी भाषा,डोटेली,नेपाली,कुमाउनी|country=नेपाल र भारत (उत्तराखण्ड)|region=पश्य गर्खा क्षेत्र(डडेल्धुरा)|ethnicity=आर्यन|population=५०० परिवारको सङ्ख्या (कुमाऊ क्षेत्रमा -२००, डोटी गड्सेरा देउवान क्षेत्रमा १५०, र रुवाखोला क्षेत्रमा १५०)|}} देउवा एउटा क्षत्रिय ठकुरी [[थर]] हो <ref>{{Cite web |title=- |url=https://ninc.gov.np/en/detail/post/2886 |access-date=2023-07-10 |website=ninc.gov.np |language=np }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230613194534/https://ninc.gov.np/en/detail/post/2886 |date=2023-06-13 }}</ref>। भारतको उत्तराखण्ड राज्यको कुमाउँ क्षेत्रमा र नेपालमा पाइने थर हो। उत्तराखण्डमा देउबा पहाडी क्षत्रिय राजपूतहरू (ठाकुरहरू) को एक जाति हो। <ref>{{Cite book |last1=Pāṇḍe |first1=Badarīdatta |title=History of Kumaun (English version of "Kumaun ka itihas") |last2=Agrawal |first2=Chandra M. |last3=Pāṇḍe |first3=Badarīdatta |date=1993 |publisher=Shyam Prakashan |isbn=978-81-85865-01-0 |location=Almora, U.P., India}}</ref> ==इतिहास == पञ्चपुर्विया पाँच वंशहरू हुन्: देउबा (गाउँ रोबा, गारखा पास्पा), सेरारी (गाउँ संगोर, सोरारी तल्ली मल्ली), पुरुचुडा (गाउँ रुन्डाकोट, गर्खा पुरुचुडी), चिरल (गाउँ छावटी चिरल) र पडेरु (गार्खा पाडेरु) पञ्चपुरी भनेर चिनिन्थ्यो। उनीहरूलाई डोटीमा परिचय गराए र राजा रतन चन्दले उनीहरूलाई जागीर दिएर कुमाऊँमा बसाए। यी पाँच ठकुरी कुलहरू चन्द राजाहरूका आफन्त थिए। चन्द राजवंशमा धेरै कुलहरू छन्, जसमा सेरारी जस्ता चन्द उपकुलहरू, साथै ऐतिहासिक रूपमा कात्युरी राजवंशसँग सम्बन्धित अन्य वंशहरू समावेश छन्। यी मध्ये, देउवा एउटा त्यस्तै कुल हो। इतिहासकार प्रयाग जोशीका अनुसार यो कुल सुरुमा सिन्धबाट बसाइँ सरेको थियो। गंगा दत्त उप्रेतीद्वारा लिखित अल्मोडा जिल्लाका लडाकु जातिको वर्णनात्मक सूचीमा भनिएको छ: "यी मानिसहरू, जो मूल रूपमा नेपाल र त्यहाँबाट कुमाऊँ गएका थिए, राजा उद्योट चन्दले आफ्नो सेनामा योद्धाको रूपमा यहाँ नियुक्त गरेका थिए।" यो नाम मूल शब्द देवा/देउबाट पनि आएको हुन सक्छ,जुन त्यस समयमा क्षत्रिय/ठकुरी हरूले प्रयोग गर्ने सामान्य प्रत्यय थियो। <ref name=":0">{{Cite book |last=Upreti |first=Ganga Dutt |title=Descriptive list of the Martial castes of the Almora District, U.P |publisher=Methodist Publishing house |year=1907 |location=Lucknow |language=English}}</ref> देवलाई चन्द राजाहरू र कात्युरीहरू दुवैले प्रत्ययको रूपमा पनि प्रयोग गर्थे।<ref>{{Cite book |last=Pandey |first=Pawan |title=A Concise History of Uttarakhand |publisher=AFLATOON PUBLISHING |date=November 2022 |isbn=978-81-955862-0-2 |pages=109}}</ref> ==== देउवा खान्दानका सम्मानित चर्चामा रहेका व्यक्तित्वहरु ==== *#नेपालमा सम्माननीय पुर्ब प्रधानमन्त्रि [[शेरबहादुर देउवा]] *#डोटी कांग्रेश जिल्ला सभापति प्रदिप देउवा , *#समाजसेबी उद्योगपति अर्जुन देउवा *#नेपाल आर्मीमा मेजर शिवबहादुर देउवा , *#नेपाल आर्मीमा क्यप्टन दलबहादुर देउवा , *#नेपाल प्रहरीमा एस.एस.पी.दिलिपसिंह देउवा *#डोटी पत्रकार टेकेन्द्र देउवा , *#डोटी पत्रकार श्रवण देउवा *# नेपाली कांग्रेसका नेता तथा राज्यमन्त्री [[प्रकाश बहादुर देउवा]] *#कैलाली गौरीगंगा न पा पुर्ब मेयर / एमाले नेता : भिम बहादुर देउवा ( अछामको "दानी" जाति ) ठकुरी देउवा होइन्। ==देउवा थर लेख्ने सबै ठकुरी देउवा होइन् == बर्तमानमा कुमाउ, डडेल्धुरा पस्शे गर्खा (रुवाखोला क्षेत्र ) र डोटीको जोरायल गाउँपालिका ५ गडसेराको देउवान, बर्छैन तल्लो बोगटानका केही ठाउमा मात्र ठकुरी खान्दानका देउवा रहन्छन। यो भन्दा बाहेक अन्यत्रका पुराना देउवा होइनन। देखिएका र जानिएका नक्कली देउवाहरु निम्न अनुसार छन्। * अछाम जिल्ला बाट कैलाली तिर आएका दानी थरकाले देउवा थर लेखेका छन्। *बाजुरामा कुमालका देउवा थर लेख्छन। *कालिकोटमा सहकारी थरकाहरु केही बोगटी र केहिले देउवा थर लेख्छन। *डोटी सेती नदी उत्तर सायल क्षेत्रमा तेडी, डाडा बाघसंग सम्बन्धितहरु जुम्लाबाट आएका देउका हुन् भन्ने छ त्यसैले तिनको बैबाहिक सम्बन्ध पनि त्यस्तै जति संग हुन्छ। ती पनि सक्कली देउवा होइन्न। *डडेल्धुराको सदरमुकाम र त्यसको पश्चिम क्षेत्रमा पुजारा, पुजारी ,देउकाहरुले बर्तमानमा देउपा, देउवा थर लेखेको देखिएको छ। यस अन्तर्गतकाहरु कंचनपुर जिल्ला तिर भेटिन्छन। यसकारण बर्तमानमा देउवा थर लेख्ने सबै ठकुरी देउवा अन्तर्गतका नहुन सक्छन । *यी मात्र होइन काठमाडौँ तिरका केही देउजा भन्ने जातिले समेत कहानी बनाएर देउवा हौँ भन्न थालेको भेटिएको छ। यस्ता नक्कली हरुको बैबाहिक सम्बन्ध पनि तिनकै स्तरका संग हुन्छ। यिनलाई देख्नेहरु सबै उस्तै बताउन सकछन तर बुझ्नु पर्छ। आजभोली ठकुरी हुन् बैश्यहरुले बिभिन्न नखरा देखाएको भेटिन्छ। यस्ता संग घुलमिल हुनेहरु आफ्नो पुर्खेउली पहिचानबाट हराउछन त्यसैले सचेत रहनु पर्छ। सक्कली र नक्कली चिन्नु पर्छ। *देउबाहरुले अहिले देउवा लेखे पनि शेरबहादुर पहिले देउपा लेख्थे । देउबाहरुले आफूलाई ठकुरी दाबी गरेपनि मूलधार ठकुरी मल्ल, शाही, सिंह, चन्द, बम, पाल आदि सँग विहेवारी भएको देखिदैन । दक्षिण डोटीतिर छुट्टै मल्ल, बमहरु रहेका छन् तीसँग देउवाहरुको विहे हुने गरेको छ । ==== देउवाहरुका कुलगुरु/पुरोहित ==== *डोटीमा अत्रि गोत्रीय ओझा , र बडु *डडेल्धुराको रुवाखोलामा भारद्वाज गोत्रीय निरोला भण्डारीको वंशज भेउलेनि ब्राहमण र *कुमाऊमा उपमन्यु गोत्रीय जोशी ==== कुलका देवताहरु ==== *केदार *[[अशिग्राम केदार]], *लाटो गन्याप (गणेश) गद्तोला *कालिका ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} ==यो पनि हेर्नुहोस्== *[[शेरबहादुर देउवा]] ==बाह्य कडीहरू== *#[https://www.youtube.com/watch?v=Gjt6gr2ylb8 हेरौ भिडियो युटुबमा / डडेल्धुरा रुवाखोला देउवाका पुर्खाको मद्द्कट्य कोट(देउवा दरवार)र यसको बर्णन भिम बहादुर देउवाबाट भाग -२] *#[https://www.youtube.com/watch?v=rzQlMV35nS8 हेरौ भिडियो युटुबमा / देउवा सक्कली ठकुरी कुल हो । हामी ठकुरी देउवा हौ । सम्माननीय शेरबहादुर देउवाका माईला भाइ लोकबहादुर देउवा ] *#[https://www.youtube.com/watch?v=EqF5JkhnEQM हेरौ भिडियो यूटुबमा / जनकबहादुर चन्द वर्ष ८० बैतडी कुर्कुटया/पूर्व प्रधानमन्त्री लोकेन्द्रबहादुर चन्दका दाजु | सुनौ यहाँको इतिहास सम्बन्धि सत्य-सत्य भनाई देउवा १२ ठकुरी मध्येको ठकुरी हो ।] *#[https://www.youtube.com/watch?v=3P8PBot1ehc हेरौ भिडियो युटुबमा /डडेल्धुरा बडालको लाटा देवताको जात्रा देउवाहरुका कुलका देवता यहाँ हेरौ बडालको चौलो डडेल्धुरा ] *#[https://www.youtube.com/watch?v=nwNk5utCyfs हेरौ भिडियो युटुबमा /डडेल्धुरा बडालको लाटा देवताको जात्रा देउवाहरुका कुलका देवता ] *#[https://www.youtube.com/watch?v=eoA-mGhGcTg हेरौ भिडियो युटुबमा /बडालको लाटा देवताको जात्रा/ शिखर जात्रा /सम्माननीय प्रधानमन्त्री श्री शेरबहादुर देउवा यसरी ब्याख्या गरिबक्सिन्छ ] *#[https://www.youtube.com/watch?v=Tv0Wai236Og हेरौ भिडियो युटुबमा /बडालको चौलो डडेल्धुरा] *#[https://www.youtube.com/watch?v=fxOO-su4Hjg हेरौ भिडियो युटुबमा /गडसेरा देउवान, देउवाहरूको खतेडा दशैँको झलक / भानादेव वंशज झापरदेवको सन्तान काटिएको खतेडा गाउँ ] [[श्रेणी:थरहरू]] fhjyflnk5g7ptsq6n8dlwl1l5n6h4j3 0 86221 1352025 1168895 2026-04-22T02:36:23Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352025 wikitext text/x-wiki {{अनुवाद}} {{Infobox country |conventional_long_name = De<br/>São Tomé and Príncipe |native_name = {{native name|pt|República Democrática de<br/>São Tomé e Príncipe|fontsize=68%}} |common_name = São Tomé and Príncipe |image_flag = Flag of São Tomé and Príncipe.svg |image_coat = Coat of arms of São Tomé and Príncipe.svg |image_map = Location São Tomé and Príncipe AU Africa.svg |map_caption = {{map caption |countryprefix= |location_color=dark blue |region=Africa |region_color=dark grey |subregion=the [[African Union]] |subregion_color=light blue}} |national_motto = {{native phrase|pt|"Unidade, Disciplina, Trabalho"|italics=off|nolink=on}}<br/>{{small|"Unity, Discipline, Work"}} |national_anthem = ''[[Independência total]]''<br/>{{small|''Total Independence''}}<br /><center></center> |official_languages = [[पोर्तुगाली भाषा|पर्चुगिज]] |regional_languages = {{unbulleted list |[[Forro language|Forro]] |[[Angolar language|Angolar]] |[[Principense language|Principense]]}} |demonym = {{unbulleted list |{{nowrap|São Toméan {{small|(Sao Tomean)}}<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2110.html#tp |title=Nationality |work=[[The World Factbook]] |accessdate=July 17, 2012 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150626165447/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2110.html#tp |date=June 26, 2015 }}</ref>}} |Santomean}} |capital = [[São Tomé]] |latd=० |latm=२० |latNS=N |longd=६ |longm=४४ |longEW=E |largest_city = राजधानी |government_type = [[Unitary state|Unitary]] [[Semi-presidential system|semi-presidential]] [[republic]]<ref name="SP-L">{{cite web |author=Octávio Amorim Neto; Marina Costa Lobo |year= 2010 |url=http://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=1644026 |title=Between Constitutional Diffusion and Local Politics: Semi-Presidentialism in Portuguese-Speaking Countries |publisher=[[Social Science Research Network]] |pages= |accessdate=June 6, 2014}}</ref> |leader_title1 = [[List of heads of state of São Tomé and Príncipe|रास्ट्रपति]] |leader_name1 = [[Evaristo Carvalho]] |leader_title2 = [[List of heads of government of São Tomé and Príncipe|प्रधानमन्त्री]] |leader_name2 = [[Patrice Trovoada]] |legislature = [[National Assembly (São Tomé and Príncipe)|National Assembly]] |sovereignty_type = स्वतन्त्र |established_event1 = [[पोर्चुगल]] बाट |established_date1 = १२ जुलाई १९७५ |area_km2 = ९६४ |area_sq_mi = ३७२ |area_rank = १८४ औँ |area_magnitude = |percent_water = अगन्य |population_estimate = १९०,४२८ <ref name="cia">{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2119.html|title=The World Factbook – Field Listing – Population – CIA|accessdate=2015-03-07|publisher=Central Intelligence Agency}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181004113653/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2119.html |date=2018-10-04 }}</ref> |population_estimate_year = २०१४ |population_estimate_rank = |population_census = १९२,९९३ |population_census_year = २०१३ |population_density_km2 = १८७.१७ |population_density_sq_mi = ४८५.४ |population_density_rank = ७९ औँ |GDP_PPP_year = २०१६ |GDP_PPP = $७०७&nbsp;मिलियन<ref name="imf2">{{cite web |url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2015/02/weodata/weorept.aspx?sy=2015&ey=2016&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&pr1.x=62&pr1.y=9&c=614%2C668%2C638%2C674%2C616%2C676%2C748%2C678%2C618%2C684%2C624%2C688%2C622%2C728%2C626%2C692%2C628%2C694%2C632%2C714%2C636%2C716%2C634%2C722%2C662%2C718%2C642%2C724%2C643%2C199%2C644%2C733%2C646%2C734%2C648%2C738%2C652%2C742%2C656%2C746%2C654%2C754%2C664%2C698%2C666&s=NGDPD%2CNGDPPC%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC&grp=0&a= |title=São Tomé and Príncipe |publisher=International Monetary Fund |accessdate=2013-04-17}}</ref> |GDP_PPP_rank = |GDP_PPP_per_capita = $३,४०३<ref name="imf2"/> |GDP_PPP_per_capita_rank = |GDP_nominal = $३५६ मिलियन<ref name="imf2"/> |GDP_nominal_year = २०१६ |GDP_nominal_per_capita = $१,७१५<ref name="imf2"/> |Gini_year = २०१० |Gini_change = <!--increase/decrease/steady--> |Gini = ३३.९ <!--number only--> |Gini_ref = <ref name=gini-index>{{cite web|title=GINI index|url=http://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?order=wbapi_data_value_2002+wbapi_data_value+wbapi_data_value-last&sort=asc&page=2|publisher=World Bank|accessdate=२६ जुलाई २०१३}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131220051710/http://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?order=wbapi_data_value_2002+wbapi_data_value+wbapi_data_value-last&sort=asc&page=2 |date=2013-12-20 }}</ref> |Gini_rank = |HDI_year = २०१४<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--> |HDI_change = increase<!--increase/decrease/steady--> |HDI = ०.५५५ <!--number only--> |HDI_rank = १४३ |currency = डोब्रा |currency_code = STD |time_zone = [[Greenwich Mean Time|जिएमटी]] |utc_offset = +० |time_zone_DST = |utc_offset_DST = |drives_on = दायाँ |calling_code = [[+२३९]] |iso3166code = ST |cctld = [[.st]] }} ==इतिहास == ==आर्थिक अवस्था == ==राजनीतिक अवस्था == ==भौगोलिक अवस्था == ==स्रोत== [[श्रेणी:अफ्रिकाका देशहरू]] bm5l3cnfp8kpzilgigoku90prrgt17z 0 90453 1352044 1310388 2026-04-22T03:24:46Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352044 wikitext text/x-wiki {{विशेष लेख}} {{Infobox football biography | name = सावित्रा भण्डारी | image = Sabitra Bhandari 03.jpg | image_size = 300px | caption = विसं २०७६ मा भण्डारी | fullname = सावित्रा भण्डारी | birth_date = {{Birth date and age|1997|5|26|df=y}} | birth_place = मनाङ, नेपाल गृहसहर: लमजुङ | height = | currentclub = [[अँ आभोँ गेँगोँ (महिला)|गेँगोँ]] | clubnumber = ९ | position = [[अग्रपङ्क्ति (फुटबल)|अग्रपङ्क्ति]] | years1 = सन् २०१४–२०१९ | clubs1 = [[सशस्त्र प्रहरी बल क्लब|एपिएफ]] | caps1 = | goals1 = | years2 = सन् २०१९ | clubs2 = [[सेतु क्लब|सेतु]] | goals2 = १५ | caps2 = ७ | clubs3 = [[गोकुलम केरल एफसी (महिला)|गोकुलम केरल]] | years3 = सन् २०१९–२०२० | caps3 = ७ | goals3 = १६ | clubs4 = [[गोकुलम केरल एफसी (महिला)|गोकुलम केरल]] | years4 = सन् २०२३ | caps4 = १० | goals4 = ३१ | clubs5 = [[हापोएल राआनाना एएफसी (महिला)|हापोएल राआनाना एएफसी]] | years5 = सन् २०२३ | caps5 = २ | goals5 = ५ | clubs6 = [[अँ आभोँ गेँगोँ (महिला)|गेँगोँ]] | years6 = सन् २०२४ – | caps6 = ९ | goals6 = २ | nationalyears1 = सन् २०१४ – | nationalteam1 = {{flagicon|NEP}} [[नेपाल महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली|नेपाल]] | nationalcaps1 = ५५ | nationalgoals1 = ६२ | club-update = २०८१ असार ३ | ntupdate = २०८१ कार्तिक ११ | medaltemplates = {{MedalCountry | {{NEP}} }} {{MedalCompetition|[[दक्षिण एसियाली फुटबल सङ्घ|साफ च्याम्पियनसिप]]}} {{Medal|RU|[[दक्षिण एसियाली फुटबल सङ्घ|साफ च्याम्पियनसिप-पाकिस्तान]]|१०१४}} {{Medal|RU|[[दक्षिण एसियाली फुटबल सङ्घ|साफ च्याम्पियनसिप-नेपाल]]|१०१९}} {{MedalCompetition|[[दक्षिण एसिया खेलकुद]]}} {{Medal|Silver|[[दक्षिण एसियाली खेलकुद|साग खेल-भारत]]|२०१६}} {{MedalSilver|[[दक्षिण एसियाली खेलकुद|साग खेल-नेपाल]]|२०१९}} {{MedalCompetition|[[२०१९ हिरो महिला गोल्डकप (भारत)|हिरो गोल्डकप]]}} {{Medal|RU|[[२०१९ हिरो महिला गोल्डकप (भारत)|हिरो गोल्डकप]]|२०१९}} {{MedalCompetition| नेइझ्डा कप }} {{Medal| RU | नेइझ्डा कप |२०१९}} {{MedalCompetition|[[सशस्त्र प्रहरी बल क्लब|एपीएफ क्लब]] का लागी}} {{Medal|Gold|[[सातौँ राष्ट्रिय खेलकुद २०७३|सातौँ राष्ट्रिय खेलकुद]]|[[सातौँ राष्ट्रिय खेलकुद २०७३|२०७३]]}} {{Medal|Gold|[[राखेप च्याम्पियनसिप]]|२०७४}} {{Medal|Gold|[[आठौँ राष्ट्रिय खेलकुद २०७५|आठौँ राष्ट्रिय खेलकुद]]|[[आठौँ राष्ट्रिय खेलकुद २०७५|२०७५]]}} }} '''साबित्रा भण्डारी''' (जन्म: १० जेठ २०५४) एक नेपाली महिला व्यावसायिक फुटबल खेलाडी हुन्। उनी हाल फ्रान्सेली लिग प्रोमियरको अँ आभोँ गेँगोँ नामक फुटबल क्लब र [[नेपाल महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली]]मा [[अग्रपङ्क्ति (फुटबल)|अग्रपङ्क्ति]]को रूपमा खेल्दै आएकी छिन्। <ref>{{cite web|title=चिन्नुहोस नेपाली टोली (सम्पूर्ण तथ्यांकसहित)|url=https://www.hamrokhelkud.com/football/49799 website=हाम्रो खेलकुद|accessdate=सोमवार, फाल्गुन २७, २०७५}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190331181323/https://www.hamrokhelkud.com/football/49799 |date=2019-03-31 }}</ref> सावित्रा भण्डारीको बुबाको नाम फम बहादुर भण्डारी तथा आमाको नाम मुना भण्डारी हो।<ref>{{cite web |title=हट–शट (सावित्रा भण्डारी) |url=https://www.khelpati.com/hot-shot/6|website=khelpati|accessdate=}}</ref> उनले यस अघि [[सशस्त्र प्रहरी बल क्लब]]बाट पनि व्यावसायिक फुटबल खेलेकी थिइन्। उनी फुटबल मैदानमा [[अग्रपङ्क्ति (फुटबल)|अग्रपङ्क्ति]]बाट खेल्छिन्। नेपाली फुटबल क्षेत्रमा '''साम्बा''' उपनामले समेत परिचित साबित्रा नेपाली महिला टोलीका लागि हालसम्म ५० भन्दा बढी गोल गरिसकेकी छिन्।<ref name=खेलपाटी/> सावित्रा भण्डारी हाल नेपाली महिला फुटबल टोलीको सर्वाधिक उच्च गोलकर्ता हुन्।<ref>{{cite web |title=पाँचौं साफ वुमेन्स च्याम्पियनसिप : नेपाल र भारत फेरि भिड्ने |url=https://www.kantipurdaily.com/sports/2019/03/21/155313363966084700.html|website=kantipurdaily|accessdate=७ चैत्र, २०७५}}</ref> उनले [[अनु लामा]]को ३५ अन्तर्राष्ट्रिय गोलको किर्तिमान भङ्ग गर्दै यो सफलता हात पारेकी थिइन्।<ref>{{cite web |title=Sabitra Bhandari Levels Record Hold By Anu Lama |url=https://goalnepal.com/news/detail/7369|website=GoalNepal|accessdate= Sep 12, 2019 18:50}}</ref> साथै साबित्रा कुनै पनि एउटा अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगितामा सर्वाधिक गोल गर्ने नेपाली खेलाडी हुन्। यसो त साबित्रा नेपाली राष्ट्रिय महिला टोलीमा आउनु भन्दा पहिले [[भलिबल]] खेलमा आबद्ध रहेकी थिइन्, भने उनी एथलेटिक्स खेलमा पनि उत्तिकै सक्रिय अनि सफल रहेकी थिइन्<ref>{{cite web |title=सावित्रा भन्छन्–खेलमा अनुशासन र महेनत नै महत्त्वपूर्ण सावित्राः द बर्निङ स्टार|url=https://suvadin.com/news/sports/news-of-football|website=suvadin.com|accessdate=असार ४, २०७५}}</ref> सन् २०१९ मा भारतमा आयोजना भएको [[२०१९ हिरो महिला गोल्डकप (भारत)|२०१९ हिरो महिला गोल्डकप]]मा नेपालले दोस्रो स्थान हासिल गर्दा सावित्राले प्रतियोगिताको सर्वाधिक उच्च गोलकर्ताको पुरस्कार जित्न सफल भएकी थिइन्। उनले उक्त प्रतियोगिता अन्तर्गत नेपालले इतिहासमै पहिलोपटक भारतलाई हराएउने क्रममा २ गोल गरेकी थिइन् भने बाँकी दुई गोल भने इरान विरूद्व गरेकी थिइन्।<ref>{{cite web |title=Hero Women’s Gold Cup: Sabitra Bhandari steers Nepal to maiden win over India|url=https://goalnepal.com/news/detail/7369|website=thehimalayantimes.com|accessdate=February 11, 2019 10:47 pm }}</ref> उनलाई हाल नेपाली राष्ट्रिय महिला टोलीको मुख्य अग्रपङ्क्तिको खेेलाडीको रूपमा लिइने गरिन्छ भने वर्तमानमा नेपाली टोलीका लागि उनलाई सदावहार गोल यन्त्रमा रूपमा पनि लिने गरिन्छ। सावित्रा भण्डारी सन् २०१९ का लागि भारतीय महिला फुटबल लिगका लागि नेपाली अर्कि महिला खेलाडी [[अनिता बस्नेत]]सँग [[सेतु क्लब]]मा अनुबन्ध भएकी थिइन्।<ref>{{cite web|title=सावित्रा भण्डारी: भारतीय लिगमा उत्कृष्ट 'डेब्यु' गरेकी नेपाली खेलाडीको रोमाञ्चक यात्रा|url=https://bbc.com/nepali/amp/48182725l|website=BBC Nepal|accessdate=7 May 2019}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> सेतुसँग अनुबन्ध पछि क्लबको पहिलो खेलमा अनिता बस्नेत भन्दा अगाडि नै प्रदापण गरेका कारण सावित्रा पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय क्षेत्रमा आधिकारिक व्यवसायीक महिला फुटबल लिग खेल्ने प्रथम महिला बनेकी थिइन्। यस अघि उनले देशबाहिर [[माल्दिभ्स|माल्दिभ्स यरपोर्ट कम्पनी]] तथा [[माल्दिभ्स|माल्दिभ्स पुलिस क्लब ]] क्लबबाट माल्दिभ्स महिला फुटसल लिगमा सहभागीता जनाए पनि उक्त प्रतियोगिता आधिकारिक फुटबल प्रतियोगिता भने थिएन। उनले सेथु क्लबको तर्फबाट २०१९ भारतीय महिला लिगको उपाधि जितेकी थिइन्।<ref>{{cite web |title= सेथुले जित्यो भारतीय महिला लिग फुटबलको उपाधि |website=https://www.hamropatro.com/news/details/5666112891650048?ns= |accessdate=may, 2019 10:47 pm }}</ref> उनले उक्त प्रतियोगितामा कुल ७ खेलमा जम्मा १५ गोल गर्न सफल भएकी थिइन्।<ref>{{cite web |title=सावित्रा भण्डारीको टोली सेथुले जित्यो भारतीय महिला लिग फुटबलको उपाधि|url=https://ujyaaloonline.com/story/20536/2019/5/22/indian-women-league-football-|website=ujyaaloonline.com|accessdate=जेठ ०८, २०७५}}</ref> सावित्रा भण्डारी २०७५ सालमा उत्कृष्ट प्रदर्शनी गरेको कारण नेपाली खेलकुद जगतको सर्वाधिक उच्च पुरस्कार [[पल्सर स्पोर्ट्स अवार्ड २०७५]] उत्कृष्ट महिला वर्ष खेलाडीबाट सम्मानित भएकी थिइन्। यस्तै उनले [[पल्सर स्पोर्ट्स अवार्ड २०७५]] अन्तर्गत पिपुल च्वाइस अवार्डमा दोस्रो भएकी थिइन्।<ref>{{cite web |title=मोजाको फुटबल खेल्दै हुर्केकी महिला फुटबलकी सनसनी |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/55015 |website=hamrokhelkud.com |accessdate=मंगलबार, अषाढ ३, २०७६ }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190703024458/https://www.hamrokhelkud.com/football/55015 |date=2019-07-03 }}</ref> उनले २०७६ सालको संविधान दिवसको अवसरमा राष्ट्रपति मार्फत जन सेवा श्री पञ्चम श्रेणी पदक प्राप्त गरेकी थिइन्। अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलमा गरेको उत्कृष्ट प्रदर्शनलाई मध्यनजर गर्दै नेपाल सरकारले २०५६ सालमा साबित्रा भण्डारीलाई राष्ट्रिय प्रतिभा पुरस्कारबाट सम्मान गरेको थियो। ==प्रारम्भिक जीवन== सावित्रा भण्डारीको जन्म [[लमजुङ जिल्ला]]को सिमपानी भन्ने गाउँमा भएको थियो<ref>{{cite web |title=साम्बाको दशैं गिफ्ट : 'देशका लागि गोल दिने हो' |url=http://www.pahilopost.com/content/20181016132058.html|website=पहिलो पोष्ट|accessdate=१६ अक्टोबर २०१८ }}</ref>। मध्यम वर्गीय परिवारमा जन्मिएकी साबित्रा भण्डारीले गाउँकै स्थानीय विद्यालयबाट प्रवेशिका परिक्षा उतिर्ण गरेकी थिइन्। उनका बुवा थमबहादुर भण्डारी भने एक सरकारी जागिरे थिए।<ref>{{cite web|title=ह्याट्रिक गर्ल|url=http://himalkhabar.com/news/1791|website=himalkhabar.com|accessdate=१ माघ , २०७३ खेलकुद}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190401040619/http://himalkhabar.com/news/1791 |date=2019-04-01 }}</ref>। साबित्राको पनि बाल्यावस्थामा अन्य महिलाहरूको जस्तै दैनिकी बित्ने गर्दथ्यो। आमाबुवालाई घरायसी काममा सहयोग गर्ने, गाउँमै घाँस दाउरा गर्दै, उनले आफ्नो पढाईलाई अघि बढाएकी थिइन्। साबित्राले फुर्सदमा कपडाको फुटबल बनाएर खेल्ने गर्थिन्।<ref>{{cite web|title=भिडिओ स्टोरी : केटाहरूसँगै फुटबल खेल्दै हुर्केकी साम्बा|url=https://setopati.com/sports/football/1778561|website=setopati.com|accessdate=चैत १५ , २०७५ खेलकुद}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>। [[File:Sabitra Bhandari 02.jpg|thumb| २०७८ सालमा भण्डारी]] दशैँताका गाउँमा हुने खसी तथा भाले कप फुटबल प्रतियोगिताहरूले उनको फुटबल प्रतिको आकर्षण तथा रूचिमा भर्‍याङको रूपमा काम गरेको थियो। स्थानीय प्रतियोगिताहरूमा उनी गाउँकै ठूला दाइहरूको टोलीमा मिसिएर खेल्ने गर्दथिन्। त्यसपछि पनि उनलाई फुटबलमा लाग्न थप हौसला मिलेको थियो र दशैँ बाहेक पनि उनी दाईहरूसँगै फुटबल खेलहरू खेल्न थालेकी थिइन्।<ref>{{cite web |title=साबित्राः नेपाली महिला फुटबलकी शान |url=https://suvadin.com/news/sports/nepal-inspirer-sabitra-bhandari|website=suvadin.com|accessdate=जेठ ७, २०७५ }}</ref>। २०७१ को दशैंअघि [[लमजुङ जिल्ला]]को [[धनपोखरा]]मा [[नेपाली फुटबल प्रतियोगिताहरू|महिला फुटबल प्रतियोगिता ]]आयोजना भएको थियो। उक्त प्रतियोगितामा साबित्राले पनि सहभागीता जनाएकि थिइन् र उनको टोलीले उक्त प्रतियोगिताको उपाधि जित्न सफल पनि भयो।<ref>{{cite web |title=साम्बाको दशैं गिफ्ट : 'देशका लागि गोल दिने हो' |url=http://www.pahilopost.com/content/20181016132058.html|website=पहिलो पोष्ट|accessdate=१६ अक्टोबर २०१८ }}</ref>। विजेता भएसँगै उनको टोलीले १५ हजार रूपैयाँ जितेको थियो। त्यस पछि उनी एपीएफको छनोटमा पर्द‌ै उत्कृष्ट प्रदर्शनहरू गरेकी थिइन्। पछि उनी काठमाडौँ प्रशिक्षणका लागि आएकी थिइन्। ==व्यक्तिगत जीवन== साबित्राको स्थानीय घर [[लमजुङ जिल्ला|लमजुङ जिल्लामा]] रहेको छ। उनी मध्यम स्तरको पारिवारको एक सदस्य थिइन्, भने पहिले उनको परिवार खेलकुद पृष्ठभूमि भएको परिवार पनि रहेको थिएन। उनको परिवारको चार दिदीबहिनी र दुई भाइहरूमध्ये उनी माइली हुन्।<ref>{{cite web |title=दुई वर्षभित्रै महिला फुटबलमा सावित्राको छलाङ |url=https://www.onlinekhabar.com/2016/06/435791 |website=अनलाइन खबर |accessdate= २०७३ जेठ २१ गते २०:२६ }}</ref>। उनी सानैदेखि सामान्य केटीहरू भन्दा फरक स्वभावकि थिइन् अथवा खेलकुदमा अत्याधिक रुचि राख्ने खालकी थिइन्। त्यसै कारणले गर्दानै उनले नेपाली फुटबल जगतमा छोटो समयमा नै धेरै सफलता प्राप्त गर्न सफल भएकी छिन्। यस्तै उनी वर्तमान समयमा धेरै समर्थक हुने नेपाली महिला खेलाडी हुन्। उनी आफ्नो कपाल कटाइ तरिका पनि विशेष खालको गराउन रूचाउछिन्। उनको कपालको शैली, गोलपछिको सेलिब्रेसन र निडर व्यक्तित्वपनले थप उनको व्यक्तिगत पहिचान दिएको छ।<ref>{{cite web |title=सावित्रा भण्डारी अर्थात साम्बा |url=http://www.kantipurtv.com/news/2019-03-21/20190321141216.html |website=kantipurtv |accessdate= चैत्र ७, २०७५ }}</ref>। हाल उनलाई नेपाली फुटबल जगतमा उनका समर्थकहरूले '''साम्बा''' उपनामले पनि चिन्नने गर्दछन्। उनी विश्व फुटबल जगत् पुर्तुगाली फुटबल खेलाडी [[क्रिस्टियानो रोनाल्डो|क्रिष्टियानो रोनाल्डो]]को समर्थक रहेको बताएकी थिइन्। त्यसैले पनि उनले राष्ट्रिय टोलीबाट खेल्दा गोल गरिसकेपछि रोनाल्डोको जस्तै गोल सेलिब्रेसन गर्ने गर्दछिन्। ==क्लब जीवन== ===एपीएफ क्लब=== साबित्रा भण्डारी एपिएफ क्लबका लागि १६ वर्षकै उमेरमा अनुबन्धित भएकी थिइन्। साबित्रा भण्डारी [[सशस्त्र प्रहरी बल क्लब|एपीएफ क्लब]] कि एक मुख्य खेलाडी हुन्।<ref>{{cite web|title=साताका चर्चित (सावित्रा भण्डारी)|url=http://nepal.ekantipur.com/news/2018-08-05/20180805145535.html|website=कान्तिपुर|accessdate=}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190402051552/http://nepal.ekantipur.com/news/2018-08-05/20180805145535.html |date=2019-04-02 }}</ref><ref>{{cite news|title=Women's Tournament Best Forward|url=http://www.goalnepal.com/news.php?id=27124|accessdate=27 December 2016|work=GoalNepal|date=3 May 2016}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161227200537/http://www.goalnepal.com/news.php?id=27124 |date=27 December 2016 }}</ref>। उनी वर्तमान समयमा एपीएफका प्रमुख अग्रपङ्क्तिकी खेलाडी समेत हुन्। उनकै उच्च र उत्कृष्ट प्रदर्शनकै कारणले एपीएफ क्लबले अनेक घरेलु महिला उपाधिहरू जित्न सफल भएको छ। साबित्रा भण्डारी सम्मीलित एपिएए टोलीले लगातार चार पटक [[प्रधान सेनापति कप]]को उपाधि समेत जित्न सफल भएको थियो। साथै महिला राष्ट्रिय लिगको उपाधि पनि जित्न सफल भएको थियो। एपीएफले २०७३ मा प्रधान सेनापति कप जित्दा उनी उत्कृष्ट खेलाडी समेत घोषित भएकी थिइन्। भने त्यहीँ वर्षको राष्ट्रिय लिग जित्दा पनि उनी उत्कृष्ट खेलाडी भएकी थिइन्। यस्तै २०७५ सालको प्रधान सेनापति कप जित्दा उनी उत्कृष्ट अग्रपङ्क्तिकी खेलाडी हुन सफल भएकी थिइन्। २०७४ सालमा एपीएफ क्लबले राष्ट्रिय लिग जित्दा सुपर लिगको अन्तिम खेलमा साबित्राले १ गोल गरेकी थिइन् भने एपीएफले समग्रमा पुलिस क्लबलाई २-१ गोल अन्तरले पराजित गर्दै लिग उपाधि जितेको थियो। यो लिगमा साबित्राले जम्मा ६ खेलमा २९ गोल गर्दै लिगको नयाँ किर्तिमानी समेत राखेकी थिइन्। साथै २०७४ महिला राष्ट्रिय लिगमा उनी उत्कृष्ट अग्रपङ्क्तिको खेलाडी र सर्वाधिक गोलकर्ता समेत भएकी थिइन्।<ref>{{cite web |title=राष्ट्रिय लिग महिला फुटबलको उपाधि सशस्त्र प्रहरीलाई |url=https://www.kathmandupati.com/news/chief-international-football-apf/34648/ |website=kathmandupati.com|accessdate= २८ पुष २०७४, शुक्रबार ०७:२६}}</ref>। २०७५ सालमा पनि एपिएफलाई महिला राष्ट्रिय लिग २०७५ वा उपराष्ट्रपति कप जिताउन साबित्राको भूमिका उल्लेखनीय रहेको थियो। प्रतियोगिता भर उत्कृष्ट प्रदर्शनी गरेकी उनले प्रतियोगितामा सर्वोत्कृष्ट खेलाडी हुँदै २५ हजार नगद हात पार्न सफल भएकी थिइन्।<ref>{{cite web |title=प्रधानसेनापति अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलको उपाधि एपिएफलाई |url=http://annapurnapost.com/news/104419|website=कान्तिपुर पोष्ट|accessdate= २०७५, १२ मंसिर बुधबार २०:१८}}</ref>। प्रतियोगिताको अन्तिम खेलमा एपीएफले चिरपरिचीत प्रतिद्वन्द्वी नेपाल आर्मी क्लबलाई ३-१ गोलअन्तरले पराजित गर्दा उनले ह्याटि्रक समेत गर्न सफल भएकी थिइन्।<ref>{{cite web |title=राष्ट्रिय महिला लिग : एपीएफ च्याम्पियन|url=http://annapurnapost.com/news/104419|website=कान्तिपुर पोष्ट|accessdate=१६ साउन २०७५ }}</ref>। २०७५ सालमा पनि सावित्रा भण्डारी सम्मिलित एपीएफ क्लबले [[आठौँ राष्ट्रिय खेलकुद २०७५]] मा महिला फुटबल तर्फको स्वर्ण पदक जित्न सफल भएको थियो। यस आठौँ राष्ट्रिय खेलकुदमा पनि सावित्राको व्यक्तिगत प्रदर्शनी निकै उत्कृष्ट रहन गएको थियो। एपीएफले फाइनलमा अर्को विभागीय टोली नेपाल आर्मी क्लबलाई टाइब्रेकरमा ४-३ गोल अन्तरले पराजित गर्दा सावित्राले पनि गोल गर्न सफल भएकी थिइन्।<ref>{{cite web |title=आठौँ राष्ट्रिय खेलकुदको महिला फुटबलको उपाधि एपीएफले जित्यो|url=https://www.kharibot.com/news-details/32376/kharibot |website=kharibot.com|accessdate=११ वैशाख २०७६ }}</ref>। ====राष्ट्रिय महिला फुटबल लिग २०७७==== साबित्रा भण्डारी सम्मिलित सशस्त्र प्रहरी बलको टोली २०७७ सालको राष्ट्रिय महिला फुटवल लिगको विजेता बनेको थियो। २०७७ फागुन ४ गते साबित्रा प्रतियोगिताको दशौं खेलमा पुलिसविरुद्ध खेलमा गम्भिर चोटका कारण घाइते भएकि थिइन्, चोट कै कारण खेलको ७९ औं मिनेटमा साबित्राले मैदान छाडेकी थिइन्<ref>{{cite web |title=सावित्राको चोट गम्भीर, १ वर्ष मैदानबाहिर |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/83888.html|website=hamrokhelkud.com|accessdate=मंगलबार, फागुन ४, २०७७ }}</ref>। उनको ठाँउमा मैदान प्रवेश गरेकी [[रविना गोले]]ले ८६ औं मिनेटमा गोल गर्दै एएिफलाई जित दिलाएकी थिइन्। साबित्राले गोलको लागि प्रयास गर्दा उनलाई चोट लागेको थियो। विपक्षी गोलकिपर अघि बढेको मौकामा बल चिप गर्ने प्रयासमा ल्यान्डिङका क्रममा उनको घुडाँमा चोट लागेको थियो<ref>{{cite web |title=सावित्रा, चोट अनि अबको बाटो |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/83916.html |website=hamrokhelkud.com|accessdate=मंगलबार, फागुन ४, २०७७ }}</ref>। उनी यस राष्ट्रिय लिगमा सर्वाधिक गोलकर्तासगै सर्वोत्कृष्ट फर्वार्डको समेत पुरस्कार जितेकी थिइन्<ref>{{cite web |title=के भन्छन् महिला लिगका उत्कृष्ट खेलाडी ? |url=https://www.khelpati.com/football/23375|website=khelpati.com|accessdate=मंगलबार, फागुन ७, २०७७ }}</ref>। ===माल्दिभ्स लिग=== ====माल्दिभ्स यरपोर्ट कम्पनी==== सावित्राले २०१७ माल्दिभस् महिला लिगमा माल्दिभ्स यरपोर्ट कम्पनीबाट खेलेकी थिइन्।<ref>{{cite web|title=माल्दिभ्समा सावित्रा र अनिता दुवैको ह्याट्रिक|url=http://headlinenepal.com/archives/109494|website=headlinenepal.com|accessdate=: १८ चैत्र २०७४, आईतवार १५:५४}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190401003104/http://headlinenepal.com/archives/109494 |date=2019-04-01 }}</ref>। दक्षिण एसियाकी उत्कृष्ट अग्रपङ्क्तिको खेलाडी मध्येकी एक सावित्रा २०१७ सालको संस्करणमा प्रतियोगितामा उत्कृष्ट खेलाडी घोषित भएकी थिइन्। सावित्राले उक्त वर्षको प्रतियोगितामा ४ खेलमा १३ गोल गरेकी थिइन्। ====माल्दिभ्स पुलिस==== फेब्रुअरी २०१७ मा साबित्रालाई माल्दिभ्स महिला राष्ट्रिय लिग खेल्नका लागि माल्दिभ्सबाट बोलाइएको थियो<ref>{{cite web |title=सावित्रा र अनिता सम्मिलित माल्दिभ्स एयरपोर्टको जित |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/19053 |website=hamrokhelkud.com |accessdate=: सोमवार, चैत्र २८, २०७३ }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190401003059/https://www.hamrokhelkud.com/football/19053 |date=2019-04-01 }}</ref>। साथै उनी उक्त माल्दिभ्स राष्ट्रिय लिगमा उत्कृष्ट अग्रपङ्क्तिको खेलाडी समेत हुन सफल भएकी थिइन् भने अर्की नेपाली महिला फुटबल खेलाडी [[अनिता बस्नेत]]सँगै उनी माल्दिभ्स गएकी थिइन्। उनको त्यो माल्दिभ्समा दोस्रो व्यवसायिक फुटबल खेल रहेको थियो<ref>{{cite web |title=माल्दिभ्समा चम्किँदै सावित्रा, भन्छिन्– बिदेसिन बाध्य नबनाऊ |url=http://baahrakhari.com/news-details/51433/2018-03-23|website=baahrakhari.com|accessdate= : २०७४ चैत ९ शुक्रबार १३:५२:०}}</ref>। उनले माल्दिभ्समा पुलिस टोलीबाट ''माल्दिभ्स फुटसल फिस्टा'' का लागि व्यवसायीक फुटबल खेलेकी थिइन्। पुलिस टोलीबाट माल्दिभ्स फुटसल फिस्टा खेलेका साबित्रासँगै अर्की नेपाली खेलाडी अनिताको उत्कृष्ट प्रदर्शनीले आफ्नो टोलीलाई फाइनल सम्म पुर्‍याउन सफल भएका थिए।<ref>{{cite web |title=सावित्रा भण्डारी र निरु थापालाई माल्दिभ्सबाट आमन्त्रण |url=http://www.kheldainik.com/football/3757/|website=kheldainik.com|accessdate= : फाल्गुन ११, २०७३}}</ref>। तर माल्दिभ्स पुलिस क्लब फाइनलमा भने एमपिएलसँग पराजित हुँदै उपविजेता बनेको थियो। प्रतियोगिता भर उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेकी साबित्राले प्रतियोगितामा कुल १९ गोल गरेकी थिइन् भने अनिताले ११ गोल गरेकी थिइन्।<ref>{{cite web |title=माल्दिभ्समा नेपाली खेलाडी सावित्रा भण्डारी ‘सर्वोत्कृष्ट खेलाडी’ |url=http://www.nayapage.com/archives/45429 |website=नयाँ पेज |accessdate=: 18 April, 2018 2:23 pm }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190323164454/http://www.nayapage.com/archives/45429 |date=2019-03-23 }}</ref>। साबित्रा भण्डारी उक्त प्रतियोगिताको उच्च गलकर्ता तथा क्वीन अफ द टुर्नामेन्ट समेत घोषित भएकी थिइन्<ref>{{cite web |title=माल्दिभ्समा व्यवसायिक फुटबल खेलेर स्वदेश फर्किए साबित्रा र अनिता |url=http://www.kheldainik.com/football/23062/ |website=खेलकुद दैनिक |accessdate=बैशाख ९, २०७५}}</ref>। ===सेतु क्लब=== सावित्रा भण्डारी [[२०१९ भारतीय महिला लिग|२०१९ भारतीय महिला लिगका]] भारतीय क्लब [[सेतु क्लब|सेतु एफसी महिला टोलीबाट]] अनुबन्धित भएकी थिइन्<ref>{{cite web |title=सावित्रा र अनिता भारत प्रस्थान |url=https://www.khelpati.com/football/8150 |website=deshsanchar.com |accessdate=बैशाख १६, २०७६}}</ref><ref>{{cite web |title=पहिलो पटक इन्डियन लिग खेल्न जाँदै सावित्रा र अनिता |url=https://www.khelpati.com/football/8150 |website=deshsanchar.com |accessdate=बैशाख १५, २०७६}}</ref><ref>{{cite web |title=भारतमा सावित्रा र अनिता |url=https://baahrakhari.com/news-details/193245/2019-05-03 |website=baahrakhari.com |accessdate=बैशाख २०, २०७६}}</ref>। यस प्रतियोगिताका लागि सेतु एफसीबाट भारतीय ७० हजार रुपैयाँमा अनुबन्धन भएकी थिइन्।<ref>{{cite web |title=नेपाली महिला फुटबलरद्वय साम्बा र अनिताको छलाङ, ब्यावसायिक लिग खेल्न सोमबार भारत जाँदै |url=https://kathmandutoday.com/2019/04/379308.html |website=kathmandutoday.com |accessdate=बैशाख १५, २०७६}}</ref>। उनी अर्की नेपाली महिला फुटबल खेलाडी [[अनिता बस्नेत]]सँगै उक्त सेतु क्लबमा अनुबन्धित भएकी थिइन्।<ref>{{cite web |title=इतिहास रच्दै सावित्रा र अनिता |url=https://pahilopost.com/content/20190428144706.html |website=pahilopost.com |accessdate=बैशाख १५, २०७६}}</ref> भने अनिता र सावित्रा अन्तर्राष्ट्रिय व्यवसायीक फुटबल खेल खेल्ने पहिलो महिला खेलाडी बन्न समेत सफल भएका थिए। <ref>{{cite web |title=सावित्रा र अनिता भोलि भारत जाँदै |url=https://baahrakhari.com/news-details/192417/2019-04-28|website=baahrakhari.com |accessdate=बैशाख १५, २०७६}}</ref> सावित्राले सेतु क्लबका लागि मे ६ को लिग समुह चरणको पहिलो खेलमान‌ै प्रदापण गरेकी थिइन्।<ref>{{cite web |title=सावित्रा सुरुवाती रोजाईमा, अनिता बेन्चमा |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/52675 |website=hamrokhelkud.com |accessdate=बैशाख २३, २०७६ }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190506155119/https://www.hamrokhelkud.com/football/52675 |date=2019-05-06 }}</ref> मनिपुर पुलिस स्पोर्ट्स क्लबसँग भएको पहिलो खेलबाट उनले आफ्नो पहिलो खेल पस्किएकी थिइन्। यस खेलमा अनिता बस्नेतले प्रदापण गर्ने मौका नपाएको अवसरमा सावित्राले प्रदापण गरेसँगै आधिकारिक व्यावसायिक अन्तर्राष्ट्रिय क्लब फुटबलमा पहिलोपटक खेल्ने नेपाली महिला खेलाडी हुन समेत सफल भएकी थिइन्। यस खेलमा सेतु क्लबले मनिपुर पुलिस स्पोर्ट्स क्लबलाई ६-४ गोल अन्तरले पराजित गर्दा सावित्राले उत्कृष्ट खेल प्रदर्शनी गर्दै ४ गोल तथा एक गोलका लागि अवसर पनि निर्माण गरेकि थिइन्।<ref>{{cite web |title=भारतीय लिगमा सावित्राको गोल वर्षा ! |url=https://www.khelpati.com/football/8369 |website=khelpati.com |accessdate= बैशाख २३, २०७६}}</ref> उनले उक्त खेलको २९ सेकेन्डमा नै गोल गरी टोलीलाई अग्रता दिलाएकी थिइन्।<ref>{{cite web |title=सावित्राको २९ सेकेन्डमै गोल ! |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/52679 |website=hamrokhelkud.com |accessdate=बैशाख २३, २०७६ }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190506155116/https://www.hamrokhelkud.com/football/52679 |date=2019-05-06 }}</ref> त्यसपछि १६ औँ मिनेटमा दोस्रो गोल गरेकी सावित्राले ३४ औँ मिनेटमा ह्याटि्रक पूरा गरेकी थिइन् भने चौथो गोल पहिलो हाफको थप समयमा गर्न सफल भएकी थिइन्।<ref>{{cite web |title=पहिलो हाफमै सावित्राको ४ गोल ! |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/52680 |website=hamrokhelkud.com |accessdate=बैशाख २३, २०७६ }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190506155119/https://www.hamrokhelkud.com/football/52680 |date=2019-05-06 }}</ref><ref>{{cite web |title=सावित्राको उत्कृष्ट प्रदर्शनमा सेथुको विजयी सुरुवात |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/52684 |website=hamrokhelkud.com |accessdate=बैशाख २३, २०७६ }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190506155117/https://www.hamrokhelkud.com/football/52684 |date=2019-05-06 }}</ref><ref>{{cite web |title='डेब्यु' खेलमै सावित्राको ह्याट्रिक ! |url=https://www.khelpati.com/football/8368 |website=khelpati.com |accessdate= बैशाख २३, २०७६}}</ref>। उनी भारतीय महिला लिगको पहिलो खेलमानै उत्कृष्ट खेल प्रदर्शनी गरेबापत खेलको विमन अफ द म्याच भएकी थिइन्।<ref>{{cite web |title=डेब्यु खेलमा सावित्रालाई ‘वुमन अफ द म्याच’ |url=https://www.khelpati.com/football/8373 |website=khelpati.com |accessdate= बैशाख २३, २०७६}}</ref><ref>{{cite web |title=सावित्राको ह्याट्रिकमा सेथुको प्रभावशाली सुरुवात |url=https://www.khelpati.com/football/8371 |website=khelpati.com |accessdate= बैशाख २३, २०७६}}</ref><ref>{{cite web |title=सावित्रा भन्छिन् – ‘लिग जिताउने लक्ष्य छ ‘ |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/52760 |website=hamrokhelkud.com |accessdate=बैशाख २४, २०७६ }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190508015024/https://www.hamrokhelkud.com/football/52760 |date=2019-05-08 }}</ref> प्रतियोगिताको दोस्रो खेलमा क्लबले बेङ्गलोर युनाइटेडलाई ३-० ले पराजित गर्दा सावित्राले १ गोल गरेकी थिइन्।<ref>{{cite web |title=सेथुको जितमा सावित्रा र अनिताको गोल |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/52796 |website=hamrokhelkud.com |accessdate=बैशाख २५, २०७६ }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190508104429/https://www.hamrokhelkud.com/football/52796 |date=2019-05-08 }}</ref><ref>{{cite web |title=सावित्रा र अनिताको गोलमा सेथुको सहज जित |url=https://www.khelpati.com/football/8400 |website=khelpati.com |accessdate= बैशाख २५, २०७६}}</ref><ref>{{cite web |title=डेब्यु खेलमा अनिताको गोलमा |url=https://www.khelpati.com/football/8400 |website=khelpati.com |accessdate= बैशाख २५, २०७६}}</ref><ref>{{cite web |title=सावित्राको गोलमा सेथुलाई अग्रता |url=https://www.khelpati.com/football/8399 |website=khelpati.com |accessdate= बैशाख २५, २०७६}}</ref><ref>{{cite web |title=दोस्रो खेलमा समेत सावित्राको गोल |url=https://www.khelpati.com/football/8398 |website=khelpati.com |accessdate= बैशाख २५, २०७६}}</ref> प्रतियोगिता अन्तर्गतको तेस्रो खेलमा पनि सावित्रा टोलीको सुरुवाती पहिलो ११ पर्न असफल रहेकि थिइन्।<ref>{{cite web |title=सावित्रा बेन्चमा, अनितलाई मौका |url=https://www.khelpati.com/football/8432 |website=khelpati.com |accessdate= बैशाख २७, २०७६}}</ref><ref>{{cite web |title=सावित्रा बेन्चमा, अनितलाई मौका |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/52852 |website=hamrokhelkud.com |accessdate=बैशाख २७, २०७६ }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190510030617/https://www.hamrokhelkud.com/football/52852 |date=2019-05-10 }}</ref> दोस्रो हाफमा नेपाली खेलाडी [[अनिता बस्नेत]]क‍ो स्थानमा मैदान प्रवेश गरेकी उनले १ गोल गर्दा सेथुले समग्रमा स्पोर्टस् एकडेमी अफ इन्डिया (एसएआई) क्लबलाई ९-० को फराकिलो गोल अन्तरले पराजित गरेको थियो।<ref>{{cite web |title=सेथुको फराकिलो जित, सावित्राको निरन्तर गोल |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/52891 |website=hamrokhelkud.com |accessdate=बैशाख २७, २०७६ }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190513084029/https://www.hamrokhelkud.com/football/52891 |date=2019-05-13 }}</ref><ref>{{cite web |title=सावित्राको गोलमा सेथुको गोल वर्षा |url=https://www.khelpati.com/football/8433 |website=khelpati.com |accessdate= बैशाख २७, २०७६}}</ref> सेथु क्लबले चौथो खेलमा कोल्हापुर सिटीलाई ९–० ले हराउँदा सावित्राले ३ गोल तथा प्रतियोगितामा व्यक्तिगत दोस्रो ह्याटि्रक गर्न सफल भएकी थिइन्।<ref>{{cite web |title=सावित्रा सेथुको प्लेईङ सेटमा |url=https://www.khelpati.com/football/8487 |website=khelpati.com |accessdate= बैशाख २९, २०७६}}</ref><ref>{{cite web |title=कोल्हापुरविरुद्ध सावित्राको ह्याट्रिक |url=https://www.khelpati.com/football/8494 |website=khelpati.com |accessdate= बैशाख २९, २०७६}}</ref><ref>{{cite web |title=सावित्राको ह्याट्रिकमा सेथुको फराकिलो जित |url=https://www.khelpati.com/football/8495 |website=khelpati.com |accessdate= बैशाख २९, २०७६}}</ref><ref>{{cite web |title=सेथुका लागि सावित्राको ह्याट्रिक |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/52990 |website=hamrokhelkud.com |accessdate=बैशाख २९, २०७६ }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190513084110/https://www.hamrokhelkud.com/football/52990 |date=2019-05-13 }}</ref> उनले बरोडा फुटबल एकेडेमीविरुद्धको पाचौँ खेलमा भने कुनै गोल गर्न नसक्दा समेत उक्त खेल सेथु क्लबले ७-० ग‍ोल अन्तरले जित्दै सेमिफाइनलमा स्थान बनाएको थियो।<ref>{{cite web |title=लगातार पाँचौ जितसँगै सेथु सेमिफाइनलमा |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/53263 |website=hamrokhelkud.com |accessdate=जेठ ४, २०७६ }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190518100747/https://www.hamrokhelkud.com/football/53263 |date=2019-05-18 }}</ref> सेथु समूह ख को विजेता बन्दै सेमिफाइनल प्रवेश गरेको थियो।<ref>{{cite web |title=सावित्राको सेथु समूह विजेता बन्दै सेमिफाइनलमा |url=https://www.khelpati.com/football/8648 |website=khelpati.com |accessdate= जेठ ०४, २०७६}}</ref><ref>{{cite web |title=कोल्हापुरविरुद्ध सावित्राको ह्याट्रिक |url=https://www.khelpati.com/football/8494 |website=khelpati.com |accessdate= बैशाख २९, २०७६}}</ref> सेमिफाइनलमा सेन्ट्रल एमएसबी क्लब विरुद्ध उनले उत्कृष्ट प्रदर्शनी गर्दै टोलीलाई फाइनल सम्म पुराउन सफल भएकी थिइन्।<ref>{{cite web |title=सावित्रा र अनिताको टोली सेथु फाइनल प्रवेशका लागि खेल्दै |url=https://www.khelpati.com/football/87018 |website=khelpati.com |accessdate=जेठ ०६, २०७६ }}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web |title=सावित्रा पहिलो रोजाईमा |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/53379 |website=hamrokhelkud.com |accessdate=जेठ ६, २०७६ }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190527051853/https://www.hamrokhelkud.com/football/53379 |date=2019-05-27 }}</ref> उक्त खेलमा सेथु क्लबले ७-० को जित दर्ता गर्दा सावित्राले ह्याटि्रक सहित कुल ४ गोल गरेकि थिइन्।<ref>{{cite web |title=सेथुको अग्रतामा सावित्राको पनि गोल |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/53379 |website=hamrokhelkud.com |accessdate=जेठ ६, २०७६ }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190527051853/https://www.hamrokhelkud.com/football/53379 |date=2019-05-27 }}</ref><ref>{{cite web |title=सेथु आइडब्लूएलको फाइनलमा, सावित्राको ४ गोल |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/53379 |website=hamrokhelkud.com |accessdate=जेठ ६, २०७६ }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190527051853/https://www.hamrokhelkud.com/football/53379 |date=2019-05-27 }}</ref><ref>{{cite web |title=सेमिफाइनलमा सावित्राको ह्याट्रिक |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/53379 |website=khelpati.com |accessdate=जेठ ६, २०७६ }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190527051853/https://www.hamrokhelkud.com/football/53379 |date=2019-05-27 }}</ref><ref>{{cite web |title=कोल्हापुरविरुद्ध सावित्राको ह्याट्रिक |url=https://www.khelpati.com/football/8494 |website=khelpati.com |accessdate= बैशाख २९, २०७६}}</ref><ref>{{cite web |title=कोल्हापुरविरुद्ध सावित्राको ह्याट्रिकज |url=https://www.khelpati.com/football/8494 |website=khelpati.com |accessdate= बैशाख २९, २०७६}}</ref> साथै फाइनलमा समेत उनले मनिपुर पुलिस विरुद्ध २ गोल गर्दै सेथुलाई ऐतिहासिक रूपमा उपाधि जिताउन महत्त्वपूर्ण भुमिका खेलेकी थिइन्।<ref>{{cite web |title=सावित्रा चम्केपछि सेथु च्याम्पियन |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/53488 |website=hamrokhelkud.com |accessdate=८ जेठ , २०७६ }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190527053417/https://www.hamrokhelkud.com/football/53488 |date=2019-05-27 }}</ref><ref>{{cite web |title=फाइनलमा सावित्राको गोल |url=https://www.khelpati.com/football/8494 |website=khelpati.com |accessdate=०८ जेठ, २०७६}}</ref><ref>{{cite web |title=फाइनलमा सावित्राको दोस्रो गोल |url=https://www.khelpati.com/football/8494 |website=khelpati.com |accessdate=०८ जेठ, २०७६}}</ref> उनी फाइनल खेलको महत्त्वपूर्ण खेलाडीको पुरस्कार समेत जित्न सफल भएकी थिइन्।<ref>{{cite web |title=सावित्राको नायकत्वमा सेथु लिग च्याम्पियन |url=https://www.khelpati.com/football/8494 |website=khelpati.com |accessdate=०८ जेठ, २०७६}}</ref>। ==अन्तर्राष्ट्रिय खेल जीवन== सावित्रा भण्डारीले सन् २०१४ को साफ च्याम्पियनसिपमा भुटानविरुद्धको खेलबाट अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलमा प्रदापण गरेकी थिइन्। उनले नेपालका लागि हालसम्म ३० भन्दा बढी अन्तर्राष्ट्रिय गोल गरेकी सकेकी छिन्। उनले भुटान विरूद्धको आफ्नो पहिलो खेलमै १ गोल गरेकी थिइन्। यसबाहेक आसामको सिलोङमा आयोजना भएको १२ औँ सागमा उनले श्रीलङ्काविरुद्ध २ गोल गरेकी थिइन्। सावित्राले भारतको पश्चिम बङ्गालस्थित सिलिगुढीमा भएको चौथो महिला साफ च्याम्पियनसिपको तीन खेलमा ११ गोल गरेकी थिइन्। उनी नेपाली फुटबल इतिहासमा एउटै प्रतियोगितामा सर्वाधिक गोल गर्ने खेलाडी मात्र नभई, एउटै खेलमा दोहोरो ह्याट्रिक गर्ने महिला तथा पुरूष खेलाडी पनि बन्न पुगेकी थिइन्। १७ फेब्रुअरी २०१६, मा नेपाल भन्दा २६ स्थान माथिको मलेसियासँग भएको काठमाडौँमा भएको खेलमा उनले १ गोल गरेकी थिइन्।<ref>{{cite news|title=Bhandari’s goal ensures Nepal victory over Malaysia|url=http://thehimalayantimes.com/sports/nepal-football-eves-win-malaysia-friendly-sabitra-bhandari/|accessdate=27 December 2016|work=The Himalayan Times|date=17 December 2016}}</ref> उनको गोलसँगै नेपाली महिला टोलीले पहिलोपटक मलेसिया महिला टोलीलाई हराएर एक नयाँ इतिहास रचेको थियो। यस्तै सावित्राले २२ मे २०१७ का दिन मलेसियाको घरेलु मैदानमा भएको खेलमा समेत मलेसिया विरुद्ध गोल गर्न सफल भएकी थिइन्। ===२०१४ साफ महिला च्याम्पियनसिप=== सन २०१४ मा पाकिस्तानमा भएको [[२०१४ साफ महिला च्याम्पियनसिप]]मा भुटानसँगको खेलमा सावित्राले राष्ट्रिय टोलीबाट प्रदापण गरेकी थिइन्। उक्त खेलको ८६ औँ मिनेटमा [[अनु लामा]]को स्थानमा मैदान प्रवेश गरेको दुइ मिनेटपछि नै सावित्राले गोल गरेकी थिइन्। उनको यो पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय खेलमा पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय गोल थियो।<ref>{{cite web |title=सावित्रा भण्डारी अर्थात साम्बा |url=http://www.kantipurtv.com/news/2019-03-21/20190321141216.html |website=kantipurtv |accessdate= चैत्र ७, २०७५ }}</ref> ===२०१६ साग खेल=== २०१६ दक्षिण एसियाली खेलकुद अन्तर्गत उनले कुल ४ खेल खेल्दै २ गोल गर्न सफल भएकी थिइन्। समूह चरण अन्तर्गत श्रीलङ्कासँग २६ डिसेम्बर २०१६ मा भएको खेलमा उनले २ गोल गरेकी थिइन्।<ref>{{cite news|title=SAG: Kamala Devi stars in India’s title triumph|url=http://www.thehindu.com/sport/football/south-asian-games-kamala-devi-stars-in-indias-title-triumph/article8241390.ece|accessdate=27 December 2016|work=The Hindu|date=15 February 2016}}</ref> उनले खेलको दोस्रो र तेस्रो गोल गरेकी थिइन्, र उक्त खेलमा नेपालले श्रीलङ्कालाई ८-० गोलअन्तरले पराजित गरेको थियो। साथै नेपालले प्रतियोगितामा दोस्रो हुँदै साफ खेलमा रजत पदक जितेको थियो। फाइनलमा नेपाल दक्षिण एसियाली प्रतिस्पर्धी भारतसँग पराजित भएको थियो। समूह चरण तथा लिग चरणमा नेपाल पहिलो र भारत दोस्रो हुँदै फाइनल प्रवेश गरेको थियो। फाइनलमा पराजित नेपालले भारतलाई लिग चरणमा बराबरीमा रोकेको थियो। ===२०१६ साफ महिला च्याम्पियनसिप=== {{quote box|width=32%|align=right|quote='''२०१६ साफ च्याम्पियनसिपमा साबित्रा भण्डारीको खेल कौशल तथा गोल क्षमता देखेर नेपालको सबैभन्दा ठूलो प्रतिद्वन्द्वी भारतका प्रशिक्षक सजत धरले समेत उनको निकै प्रशंसा गरेका थिए।''' |}} [[२०१६ साफ महिला च्याम्पियनसिप]] अन्तर्गत सावित्राले भुटानविरुद्धको पहिलो खेलमा ६ गोल गरेकी थिइन् जसका कारण नेपाल ८–० ले विजयी हुन सफल भएको थियो। साथै उनी नेपाली फुटबल इतिहासमा एकै खेलमा दोहोरो ह्याट्रिक गर्ने पहिलो खेलाडी समेत बनेकी थिइन्। साथै उनले नेपालले माल्दिभ्सलाई ९– ० ले पराजित गरेको खेलमा एक्लैले ५ गोल गरेकी थिइन्। उक्त प्रतियोगिताको सेमिफाइनलमा भारत विरूद्व नेपाल पराजित भएपनि उनले भारतलाई १ गोल फर्काएकी थिइन्। २-० ले पछाडि परेको नेपालका लागि ७५औँ मिनेटमा उनले भारत विरूद्व १ गोल गरेकी थिइन्। तर पनि नेपालले खेलको अन्तिम समय तिर पुन: १ गोल खादै समग्रमा ३-१ गोल अन्तरको हारसँगै प्रतियोगिताबाट बाहिरिएको थियो.<ref>{{cite news|title=Sabitra inspired Nepal routs Bhutan|url=http://the-anfa.com/newspage-726-sabitra+inspired+nepal+routs+bhutan|accessdate=27 December 2016|work=The All Nepal Football Association|date=26 December 2016}}</ref> भारतमा भएको यस महिला साफ च्याम्पियनसिपमा नेपाली टोलीले सफल हुन नसके पनि व्यक्तिगत प्रर्दशनीको आधारमा भने सावित्र अगाडि रहन सफल भएकी थिइन्।<ref>{{cite news|title=अन्तिम प्रशिक्षणका लागि महिला फुटबल टोली झापामा, साफ च्याम्पियनसिप जित्ने लक्ष्य (फोटोफिचर सहित)|url=http://epurwa.com/?p=12698|accessdate=27 December 2016|work=The All Nepal Football Association|date=२०७३ माघ २०}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190207231255/http://epurwa.com/?p=12698 |date=7 February 2019 }}</ref> उनले प्रतियोगिता अवधीभर १२ गोल गर्न सफल भएकी थिइन्। यहि प्रतियोगितामा गोल गरेको देखेर भण्डारीलाई नेपाली महिला फुटबलको सदावहार गोल यन्त्र समेतका रूपमा लिइने गरिन्छ।<ref>{{cite web |title=सावित्रा भन्छन्–खेलमा अनुशासन र महेनत नै महत्त्वपूर्ण सावित्राः द बर्निङ स्टार |url=https://suvadin.com/news/sports/news-of-football |website=suvadin.com |accessdate= काठमाडौ, २०७२ असार ४ }}</ref> ===२०२० ओलम्पिक छनोट पहिलो चरण २०१८=== नेपाली महिला फुटबल टोलीले [[२०२० ग्राषमकालीन ओलम्पिक]] फुटबल खेल अन्तर्गत छनोट अन्तर्गतको पहिलो चरण पार गरी दोस्रो चरणमा पुग्दा साबित्रा भण्डारीको योगदान र भूमीका पनि अतुलनीय रहेको थियो।<ref>{{cite web |title=नेपाली महिला फुटबल टोली एएफसी महिला ओलम्पिक खेलमा छनोट |url=https://kanchanrup.news/ne_NP/नेपाली-महिला-फुटबल-टोली-एए/ |website=कञ्चनरूप न्युज |accessdate=१३ नोभेम्बर २०१८ }}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> म्यानमामा ८ नोभेम्बर २०१८ देखि १३ नोभेम्बर सम्म सञ्चालन भएको समूह चरणका खेलहरूमा नेपालले तीनै वटा खेल बराबरीमा खेलेको थियोे। तीन खेलमा तीन गोल खाएको र तीन गोल गरेको नेपाली टोलीका लागि एक महत्त्वपूर्ण गोल साबित्रा भण्डारीले पनि गरेकी थिइन्। आयोजक म्यानमारसँग ११ नोभेम्बरमा भएको समुह चरणको दोस्रो खेलको तेस्रो मिनेटमा उनले पेनाल्टी मार्फत गोल गरिकी थिइन् भने खेलमा उनकै गोलबाट अग्रता लिएको नेपालले पछि १४ मिनेटमा गोल व्यहोर्नुपरेको परेको थियो। छनोट चरणमा अन्य दुई गोल भने भारत र बङ्गलादेश विरूद्व [[मीरा थापा]]ले गरेकी थिइन्। समुहमा उत्कृष्ट तीनले अघिल्लो चरणमा प्रवेश पाउने निर्णय अन्तर्गत नेपाल दोस्रो चरण प्रवेश गर्न सफल थियो। ===२०२९ हिरो महिला गोल्डकप=== [[नेपाल महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली]]ले ११ फेब्रुअरी २०१९ मा [[२०१९ हिरो महिला गोल्डकप (भारत)|हिरो गोल्डकप]]अन्तर्गत समूह चरणको दोस्रो खेलमा आयोजक भारतलाई २-१ ले पराजित गर्दै ऐतिहासिक जित दर्ता गर्दा नेपालका लागि दुवै गोल सावित्रा भण्डारीले गरेकी थिइन्। <ref>{{cite web |title=सारा नेपालीलाई सम्झिएर रुन पुगे : सावित्रा भण्डारी (अन्तरवार्ता) |url=https://www.khelpati.com/interview/5858/|website=खेलपाती|accessdate=सोमवार, माघ २८, २०७५ }}</ref> खेलको पाँचौ मिनेटमा [[हिराकुमारी भुजेल]]को लामो पासमा सावित्राले गरेको प्रहार भारतकी गोलरक्षक [[अदिति चौहान]]ले छोएपनि पोस्टको दिशा लिँदै गोल भएको थियो भने त्यसको दुई मिनेटमै सावित्राले दोस्रो गोल गरेकी थिइन्। [[मनमाया लिम्बू]]ले पेनाल्टी क्षेत्रभित्र दायाँ भागबाट दिएको क्रस गोलरक्षक अदितिले खुट्टामुनिबाट फुत्काएपछि सावित्राले गोललाइनबाट खाली पोस्टमा गोल गरेकी थिइन्।<ref>{{cite web|title=‘भारतविरुद्ध नेपालको पहिलो जित !|url=https://www.hamrokhelkud.com/football/48676|website=हाम्रो खेलकुद|accessdate=मंगलबार, माघ २९, २०७५ }}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> जित पछि उनले भारतलाई उसकै घरेलु मैदानमा पराजित गर्न पाउँदा खुसी भएको भावना व्यक्त समेत गरिकी थिइन्। सावित्राले खेलको पाँचौ र सातौँ मिनेटमा गोल गरेपछि नेपालले इतिहासमै पहिलो पटक [[भारत महिला राष्ट्रिय टोली|भारतीय टोली]]विरुद्ध जित दर्ता गरेको थियो।<ref>{{cite web|title=‘भारतलाई उसकै मैदानमा दबाबमा राख्यौं’ – फरवार्ड सावित्रा भण्डारी|url=https://www.hamrokhelkud.com/football/48705|website=हाम्रो खेलकुद|accessdate=मंगलबार, माघ २९, २०७५ }}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> यस्तै प्रतियोगिताको तेस्रो तथा समुह चरणको अन्तिम खेलमा नेपालले [[इरान]]लाई ३-१ गोल अन्तरले हराएको खेलमा सावित्राले दुई गोल गरेकी थिइन्। उक्त खेलमा नेपालकालागि [[अनिता बस्नेत]]ले सुरूवाती अग्रता दिलाएकी थिइन्। साथै सावित्राले दोस्रो हाफको ५९औँ मिनेटमा नेपालको अग्रता दोब्बर पारेकि थिइन् खेलको अन्तिम मिनेटमा व्यक्तिगत दोस्रो गोल गरेकि थिइन्।<ref>{{cite web|title=नेपालले इरानलाई पनि हरायो|url=https://www.hamrokhelkud.com/football/48705|website=हाम्रो खेलकुद|accessdate=बुधबार , फागुन २०७५ }}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web |title=उपाधि, सावित्रा र एन्फा|url=https://www.khelpati.com/womens-saff/6961/|website=khelpati.com|accessdate=शुक्रवार, चैत्र ८, २०७५}}</ref> प्रतियोगितामा नेपालले दोस्रो स्थान हात परेको थियो भने सावित्राले प्रतियोगिता भरकै सर्वाधिक उच्च गोलकर्ताको पुरस्कार जित्न सफल भएकी थिइन्।<ref>{{cite web|title=नेपाल हिरो गोल्डकपको उपविजेतामा सिमित !|url=https://www.hamrokhelkud.com/football/48819|website=हाम्रो खेलकुद|accessdate=शुक्रबार, फाल्गुन ३, २०७५}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===२०१९ साफ महिला च्याम्पियनसिप=== सावित्रा भण्डारीले [[२०१९ साफ महिला च्याम्पियनसिप]]को समुहचरण देखि फाइनल खेल सम्मको प्रत्येक खेलमा कम्तीमा एक गोल गर्न सफल भएकी थिइन्। उनी यस प्रतियोगिताको सर्वाधिक गोलकर्ता हुन सफल भएकी थिइन्। सावित्राले प्रतियोगिताको सबै खेलमा १-१ गोल गरेकी थिइन्।<ref>{{cite web |title=Bhandari on course of becoming all-time best |url=http://kathmandupost.ekantipur.com/news/2019-03-21/bhandari-on-course-of-becoming-all-time-best.html|website=kathmandupost.ekantipur|accessdate=Mar 21, 2019}}</ref> उनले भुटान, बङ्गलादेश, श्रीलङ्का र भारतविरुद्ध गोल गर्न सफल भएकी थिइन्। सावित्राले भारतकी इन्दुमतिसँगै प्रतियोगिताको सर्वाधिक गोलकर्ताको पुरस्कार ग्रहण गरेकी थिइन्।<ref>{{cite web|title=सावित्रा भण्डारी र इन्दुमतिलाई सर्वाधिक गोलकर्ताको अवार्ड|url=https://nepalkhabar.com/np/news/sports/58150/|website=नेपालखबर|accessdate=२०७५ चैत ८}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190401040325/https://nepalkhabar.com/np/news/sports/58150/ |date=2019-04-01 }}</ref> सावित्राले यस प्रतियोगितामा गरेको ४ गोल सहित यो प्रतियोगिता सम्म उनले नेपालका लागि कुल २६ गोल गरेकी थिइन्। कुल २६ अन्तर्राष्ट्रिय गोलसँगै उनी नेपाली राष्ट्रिय महिला फुटबल टोलीका लागि सर्वाधिक गोलगर्ने खेलाडीका रूपमा दोस्रो स्थानमा उक्लिएकी थिइन्। ===२०२० ओलम्पिक छनोट दोस्रो चरण २०१९=== सन् २०२० ओलम्पिक छनोट दोस्रो चरण अन्तर्गतको कुल तीन खेलहरूमा सावित्रा भण्डारीले जम्मा १ गोल गर्न सफल भएकी थिइन्। उनले इन्डोनेसिया विरूद्वको तेस्रो खेलमा २ गोल गर्न सफल भएकी थिइन्। उक्त खेलमा नेपाल २-१ गोलअन्तरले विजयी भएको थियोे।<ref>{{cite web |title=WOMEN`S OLYMPIC FOOTBALL TOURNAMENT 2020 Qualifiers Round 2 |url=http://stats.the-afc.com/match_report/15308 |website=the-afc.com |accessdate= }}</ref> ===२०१९ नादेझ्दा कप=== किर्गिस्तानमा आयोजना भएको २०१९ नादेझ्दा कप फुटबल प्रतियोगितामा नेपाले दोस्रो स्थान हात पार्दा सावित्रा भण्डारीले ७ गोल सहित प्रतियोगिताको सर्वाधिक गोलकर्ताको पुरस्कार जित्न सफल भएकी थिइन्<ref>{{cite web |title=नेपाल नादेझ्दा कपको उपविजेता! |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/58965.html|website=हाम्रो खेलकुद|accessdate=२०७६ भदौ २६}}</ref><ref>{{cite web |title=स्वदेश फर्किए उपविजेता महिला टोली |url=https://www.khelpati.com/football/11970|website=khelpati.com|accessdate=२०७६ भदौ २७}}</ref><ref>{{cite web |title=नादेझ्दा कपमा सावित्रा सर्वाधिक गोलकर्ता |url=https://www.khelpati.com/football/11950|website=khelpati.com|accessdate=२०७६ भदौ २७}}</ref> उनले पहिलो खेलमा किर्गिस्तानविरूद्व ४ गोल गर्न सफल भएकी थिइन्। सावित्राले ४ गोल गरेको उक्त खेल नेपालले ८-२ को फराकिलो अन्तरले जित्न सफल भएको थियो।<ref>{{cite web |title=नेपालको गोलवर्षामा सावित्राको ४ गोल |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/58768.html|website=हाम्रो खेलकुद|accessdate=२०७६ भदौ २२}}</ref> ह्याट्रिक सहित ४ गोल गरेकी सावित्राले उक्त खेलको ३औँ, १५औँ, ३०औँ र ५३औँ मिनेटमा गोल गर्न सफल भएकी थिइन्।<ref>{{cite web |title=नेपालको आधा दर्जन गोलमा सावित्राको ह्याट्रिक |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/58766.html|website=हाम्रो खेलकुद|accessdate=२०७६ भदौ २२}}</ref><ref>{{cite web |title=३० मिनेटमै ‘साम्बा’को ह्याट्रिक |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/58765.html|website=हाम्रो खेलकुद|accessdate=२०७६ भदौ २२}}</ref><ref>{{cite web |title=१५ मिनेटमै ‘साम्बा’को २ गोल |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/58764.html|website=हाम्रो खेलकुद|accessdate=२०७६ भदौ २२}}</ref> खेलको ५३औँ मिनेटमा सावित्राले पेनाल्टी क्षेत्रको ठिक बाहिर प्राप्त फ्रिकिकलाई सिधै गोलमा परिणत गर्दै नेपाललाई ५ गोलको स्थितिमा पुर्‍याएकी। यस्तै उनले प्रतियोगिताको तेस्रो खेलमा निर्णायक १ गोल गर्न सफल भएकी थिइन्।<ref>{{cite web|title=ताजकिस्तानलाई हराउँदै नेपाल फाइनलमा|url=https://www.setopati.com/sports/football/189528|website=setopati|accessdate=२०७६ भदौ २४}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ताजिकिस्तान विरुद्धको खेलमा उनले ८५औँ मिनेटमा [[गिता राना]]को प्रिकीकमा हेड गर्दै गोल गर्न सफल भएकी थिइन्। सावित्राको उक्त निर्णायक गोल सहित नेपालले ताजिकिस्तानलाई १-० ले पराजित गर्दै प्रतियोगिताको फाइनलमा पुग्न सफल भएको थियो<ref>{{cite web |title=नेपाल नादेझ्दा कपको फाइनलमा, सावित्राको गोल |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/58850.html|website=हाम्रो खेलकुद|accessdate=२०७६ भदौ २४}}</ref><ref>{{cite web |title=नेपाल र ताजिकस्तान – पहिलो हाफमा गोलरहित बराबरी |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/58848.html|website=हाम्रो खेलकुद|accessdate=२०७६ भदौ २४}}</ref> भने बाँकी दुई गोल उज्बेकिस्तान विरूद्व फाइनल खेलमा गरेकी थिइन्।<ref>{{cite web |title=पहिलो हाफमा नेपाल पछाडि |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/58960.html|website=हाम्रो खेलकुद|accessdate=२०७६ भदौ २६}}</ref> फाइनलमा नेपाल २-३ गोल अन्तरले पराजित हुँदै आठौँ पटक अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगितामा उपाधि बिहिन हुन पुगेको थियो।<ref>{{cite web |title=महिला टोलीलाई पहिलो उपाधि जित्ने अवसर |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/58944.html|website=हाम्रो खेलकुद|accessdate=२०७६ भदौ २६}}</ref> उज्बेकिस्तानसँगको खेलमा दुई गोल गरेसँगै उनले पुर्व नेपाली टोलीकी कप्तान [[अनु लामा]]को ३५ अन्तर्राष्ट्रिय गोलको किर्तिमानसँग बराबर गर्न सफल भएकी थिइन्।<ref>{{cite web |title=अनुको कीर्तिमानमा सावित्राको बराबरी |url=https://www.khelpati.com/football/11947|website=khelpati.com|accessdate=२०७६ भदौ २६}}</ref><ref>{{cite web |title=सावित्राद्वारा अनुको कीर्तिमान बराबरी! |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/58966.html|website=हाम्रो खेलकुद|accessdate=२०७६ भदौ २६}}</ref> सावित्राले उक्त सफलता मात्र ३६ अन्तर्राष्ट्रिय खेलमा प्राप्त गरेकी थिइन्। ===साग खेल २०१९=== साग गेम २०१९ अन्तर्गतको नेपाली टोली माल्दिभ्स विरूद्ध ०-३ गोल अन्तरले विजयी भएको दोस्रो खेलमा सावित्रा भण्डारीले ह्याटि्रक पुरा गरी नेपाली महिला फुटबलको सर्वाधिक उच्च अन्तर्राष्ट्रिय गोलकर्ताको कीर्तिमान बनाउन सफल भएकी थिइन्।<ref>{{cite web |title=सावित्रा नेपालका लागि सर्वाधिक गोल गर्ने खेलाडी बनिन्|url=https://www.hamrokhelkud.com/football/63613.html|website=hamrokhelkud.com|accessdate=१९, मंसिर २०७६}}</ref> उनले उक्त सफलता मात्र ३८ अन्तर्राष्ट्रिय खेलहरूमा पुरा गरेकी थिइन्। उक्त खेलको १८औँ, २२औँ र इन्जुरी समयको पहिलो मिनेटमा गोल गर्न सफल भएकी थिइन्<ref>{{cite web |title=साग महिला फुटबल – नेपालको फाइनल यात्रामा सावित्राको कीर्तिमान|url=https://www.hamrokhelkud.com/football/63627.html|website=hamrokhelkud.com|accessdate=१९, मङ्सिर २०७६}}</ref>। यस्तै यस खेलको पहिलो गोलले उनलाई नेपाली महिला फुटबल टोलीको सर्वाधिक अन्तर्राष्ट्रिय गोलकर्ता बनाएको थियो। यसो त उनले साग खेल अन्तर्गतको श्रीलङ्का विरूद्धको पहिलो खेलमा उत्कृष्ट प्रदर्शनी गरे पनि गोल गर्न भने सकेकी थिइनन्। ===२०२२ महिला साफ च्याम्पियनसिप=== ==अन्तर्राष्ट्रिय विवरणहरू== ===अन्तर्राष्ट्रिय खेलहरू=== {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !colspan=2|सङ्केत |- |bgcolor=#ccffcc style="width: 20px;"| |align=left|सावित्रा भण्डारीले खेलेका अन्तर्राष्ट्रिय खेलहरूमा अन्तर्राष्ट्रिय गोल गर्न सफल खेलहरू |} {| class="wikitable" style="font-size:100%;" ! खेल नम्बर. !! मिति !! विपक्ष !! टोली नतिजा !! खेल अङ्क !! स्थान !! प्रतियोगिता !! गरेको गोल |-style="background:#dfd" |'''१.''' |१२ नोभेम्बर २०१४ |{{fbw|BHU}} |जित |८-० |{{flagicon|PAK}} जिन्ना खेलकुद रङ्गशाला |२०१४ महिला साफ च्याम्पियनसिप |१ |- |'''२.''' |१४ नोभेम्बर २०१४ |{{fbw|PAK}} |जित |२-० |{{flagicon|PAK}} जिन्ना खेलकुद रङ्गशाला |२०१४ महिला साफ च्याम्पियनसिप |० |- |'''३.''' |१६ नोभेम्बर २०१४ |{{fbw|PAK}} |जित |३-० |{{flagicon|PAK}} जिन्ना खेलकुद रङ्गशाला |२०१४ महिला साफ च्याम्पियनसिप |० |- |'''४.''' |१९ नोभेम्बर २०१४ |{{fbw|BAN}} |जित |१-० |{{flagicon|PAK}} जिन्ना खेलकुद रङ्गशाला |२०१४ महिला साफ च्याम्पियनसिप (सेमिफाइनल) |० |- |'''५.''' |२१ नोभेम्बर २०१४ |{{fbw|IND}} |हार |०-६ |{{flagicon|PAK}} जिन्ना खेलकुद रङ्गशाला |२०१४ महिला साफ च्याम्पियनसिप (फाइनल) |० |- |'''६.''' |५ फेब्रुअरी २०१६ |{{fbw|BAN}} |जित |३-० |{{Flagicon|IND}} जवाहरलाल नेहरु रङ्गशाला |दक्षिण एसियाली खेलकुद |० |- |'''७.''' |५ फेब्रुअरी २०१६ |{{fbw|BAN}} |जित |३-० |{{Flagicon|IND}} जवाहरलाल नेहरु रङ्गशाला |दक्षिण एसियाली खेलकुद |० |- |'''८.''' |७ फेब्रुअरी २०१६ |{{fbw|MDV}} |जित |२-० |{{Flagicon|IND}} जवाहरलाल नेहरु रङ्गशाला |दक्षिण एसियाली खेलकुद |० |- |'''९.''' |११ फेब्रुअरी २०१६ |{{fbw|IND}} |बराबर |०-० |{{Flagicon|IND}} जवाहरलाल नेहरु रङ्गशाला |दक्षिण एसियाली खेलकुद |० |-style="background:#dfd" |'''१०.''' |१३ फेब्रुअरी २०१६ |{{fbw|SRI}} |जित |४-० |{{Flagicon|IND}} जवाहरलाल नेहरु रङ्गशाला |दक्षिण एसियाली खेलकुद |२ |- |'''११.''' |१५ फेब्रुअरी २०१६ |{{fbw|IND}} |जित |०-४ |{{Flagicon|IND}} जवाहरलाल नेहरु रङ्गशाला |दक्षिण एसियाली खेलकुद (फाइनल) |० |-style="background:#dfd" |'''१२.''' |१७ डिसेम्बर २०१६ |{{fbw|MAS}} |जित |१-० |{{Flagicon|NEP}} एन्फा कम्प्लेक्स सातदोबाटो, ललितपुर, नेपाल |अन्तर्राष्ट्रिय मैत्रीपूर्ण खेल |१ |-style="background:#dfd" |'''१३.''' |२६ डिसेम्बर २०१६ |{{fbw|BHU}} |जित |८-० |{{Flagicon|IND}} कञ्चनजङ्घा रंगशाला, सिलिगुरी, भारत |[[२०१६ साफ महिला च्याम्पियनसिप]] |६ |-style="background:#dfd" |'''१४.''' |२८ डिसेम्बर २०१६ |{{fbw|MDV}} |जित |९-० |{{Flagicon|IND}} कञ्चनजङ्घा रंगशाला, सिलिगुरी, भारत |[[२०१६ साफ महिला च्याम्पियनसिप]] |५ |- |'''१५.''' |३१ डिसेम्बर २०१६ |{{fbw|SRI}} |जित |१-० |{{Flagicon|IND}} कञ्चनजङ्घा रंगशाला, सिलिगुरी, भारत |[[२०१६ साफ महिला च्याम्पियनसिप]] |० |-style="background:#dfd" |'''१६.''' |२ जनवरी २०१७ |{{fbw|IND}} |हार |१-३ |{{Flagicon|IND}} कञ्चनजङ्घा रंगशाला, सिलिगुरी, भारत |[[२०१६ साफ महिला च्याम्पियनसिप]] (सेमिफाइनल) |१ |-style="background:#dfd" |'''१७.''' |२२ मे २०१७ |{{fbw|MAS}} |बराबर |१-१ |{{Flagicon|MAS}} लिकस रंगशाला, मलेसिया |अन्तर्राष्ट्रिय मैत्रीपूर्ण खेल |१ |- |'''१८.''' |२४ मे २०१७ |{{fbw|MAS}} |हार |१-४ |{{Flagicon|MAS}} युएमएस रंगशाला, मलेसिया |अन्तर्राष्ट्रिय मैत्रीपूर्ण खेल |० |- |'''१९.''' |८ नोभेम्बर २०१८ |{{fbw|IND}} |बराबर |१-१ |{{Flagicon|MYA}} थुउन्ना रंगशाला, म्यानमार |२०२० ओलम्पिक एएफसी छनोट - पहिलो चरण |० |-style="background:#dfd" |'''२०.''' |११ नोभेम्बर २०१८ |{{fbw|MYA}} |बराबर |१-१ |{{Flagicon|MYA}} थुउन्ना रंगशाला, म्यानमार |२०२० ओलम्पिक एएफसी छनोट - पहिलो चरण |१ |- |'''२१.''' |१३ नोभेम्बर २०१८ |{{fbw|BAN}} |बराबर |१-१ |{{Flagicon|MYA}} थुउन्ना रंगशाला, म्यानमार |२०२० ओलम्पिक एएफसी छनोट - पहिलो चरण |० |- |'''२२.''' |९ फेब्रुअरी २०१९ |{{fbw|MYA}} |हार |३-० |{{Flagicon|IND}} कालिङ्गा रंगशाला, भुवनेश्वर, भारत |[[हिरो महिला गोल्डकप (भारत)|२०१९ हिरो गोल्डकप]] |० |-style="background:#dfd" |'''२३.''' |११ फेब्रुअरी २०१९ |{{fbw|IND}} |जित |२-१ |{{Flagicon|IND}} कालिङ्गा रंगशाला, भुवनेश्वर, भारत |[[हिरो महिला गोल्डकप (भारत)|२०१९ हिरो गोल्डकप]] |२ |-style="background:#dfd" |'''२४.''' |१३ फेब्रुअरी २०१९ |{{fbw|IRN}} |जित |३-० |{{Flagicon|IND}} कालिङ्गा रंगशाला, भुवनेश्वर, भारत |[[हिरो महिला गोल्डकप (भारत)|२०१९ हिरो गोल्डकप]] |२ |- |'''२५.''' |१५ फेब्रुअरी २०१९ |{{fbw|MYA}} |हार |०-३ |{{Flagicon|IND}} कालिङ्गा रंगशाला, भुवनेश्वर, भारत |[[हिरो महिला गोल्डकप (भारत)|२०१९ हिरो गोल्डकप]] |० |-style="background:#dfd" |'''२६.''' |१२ मार्च २०१९ |{{fbw|BHU}} |जित |३-० |{{Flagicon|NEP}} [[सहिद रङ्गशाला]], [[विराटनगर महानगरपालिका|विराटनगर]], [[नेपाल]] |[[२०१९ साफ महिला च्याम्पियनसिप]] |१ |-style="background:#dfd" |'''२७.''' |१६ मार्च २०१९ |{{fbw|BAN}} |जित |३-० |{{Flagicon|NEP}} [[सहिद रङ्गशाला]], [[विराटनगर महानगरपालिका|विराटनगर]], [[नेपाल]] |[[२०१९ साफ महिला च्याम्पियनसिप]] |१ |-style="background:#dfd" |'''२८.''' |२० मार्च २०१९ |{{fbw|SRI}} |जित |४-० |{{Flagicon|NEP}} [[सहिद रङ्गशाला]], [[विराटनगर महानगरपालिका|विराटनगर]], [[नेपाल]] |[[२०१९ साफ महिला च्याम्पियनसिप]] (सेमिफाइनल) |१ |-style="background:#dfd" |'''२९.''' |२२ मार्च २०१९ |{{fbw|IND}} |हार |१-२ |{{Flagicon|NEP}} [[सहिद रङ्गशाला]], [[विराटनगर महानगरपालिका|विराटनगर]], [[नेपाल]] |[[२०१९ साफ महिला च्याम्पियनसिप]] (फाइनल) |१ |- |'''३०.''' |३ अप्रिल २०१९ |{{fbw|MYA}} |हार |१-३ |{{Flagicon|MYA}} मन्दलर्थीरी रंगशाला, म्यानमार |२०२० ओलम्पिक एएफसी छनोट - दोस्रो चरण |० |- |'''३१.''' |६ अप्रिल २०१९ |{{fbw|IND}} |हार |१-३ |{{Flagicon|MYA}} मन्दलर्थीरी रंगशाला, म्यानमार |२०२० ओलम्पिक एएफसी छनोट - दोस्रो चरण |० |-style="background:#dfd" |'''३२.''' |९ अप्रिल २०१९ |{{fbw|IDN}} |जित |२-१ |{{Flagicon|MYA}} बहोट्टो रंगशाला, म्यानमार |२०२० ओलम्पिक एएफसी छनोट - दोस्रो चरण |२ |-style="background:#dfd" |'''३३.''' |०८ सेप्टेम्बर २०१९ |{{fbw|KZG}} |जित |८-२ |{{Flagicon|KZG}} कराकोल, किर्गिस्तान |२०१९ नादेझ्दा कप |४ |- |'''३४.''' |०९ सेप्टेम्बर २०१९ |{{fbw|UZB}} |हार |०-२ |{{Flagicon|KZG}} कराकोल, किर्गिस्तान |२०१९ नादेझ्दा कप |० |-style="background:#dfd" |'''३५.''' |१० सेप्टेम्बर २०१९ |{{fbw|TJK}} |जित |१-१ |{{Flagicon|KZG}} कराकोल, किर्गिस्तान |२०१९ नादेझ्दा कप |१ |-style="background:#dfd" |'''३६.''' |१२ सेप्टेम्बर २०१९ |{{fbw|UZB}} |हार |२-३ |{{Flagicon|KZG}} कराकोल, किर्गिस्तान |२०१९ नादेझ्दा कप (फाइनल) |२ |- |'''३७''' |०३ डिसेम्बर २०१९ |{{fbw|SRI}} |जित |१-० |{{Flagicon|NEP}} [[पोखरा रङ्गशाला]], [[पोखरा महानगरपालिका|पोखरा]], [[नेपाल]] |[[दक्षिण एसियाली खेलकुद]] |० |-style="background:#dfd" |'''३८''' |०५ डिसेम्बर २०१९ |{{fbw|MDV}} |जित |३-० |{{Flagicon|NEP}} [[पोखरा रङ्गशाला]], [[पोखरा महानगरपालिका|पोखरा]], [[नेपाल]] |[[दक्षिण एसियाली खेलकुद]] |३ |- |'''३९''' |०७ डिसेम्बर २०१९ |{{fbw|IND}} |हार |०-१ |{{Flagicon|NEP}} [[पोखरा रङ्गशाला]], [[पोखरा महानगरपालिका|पोखरा]], [[नेपाल]] |[[दक्षिण एसियाली खेलकुद]] |० |- |'''४०''' |०९ डिसेम्बर २०१९ |{{fbw|IND}} |हार |०-२ |{{Flagicon|NEP}} [[पोखरा रङ्गशाला]], [[पोखरा महानगरपालिका|पोखरा]], [[नेपाल]] |[[दक्षिण एसियाली खेलकुद]] फाइनल |० |-style="background:#dfd" |'''४१.''' |०६ सेप्टेम्बर २०२२ |{{fbw|BHU}} |जित |४-० |{{flagicon|NEP}} [[दशरथ रङ्गशाला|दशरथ रंगशाला]], [[काठमाडौँ|काठमाडौं]], [[नेपाल]] |[[२०२२ महिला साफ च्याम्पियनसिप]] |२ |- |'''४२.''' |१९ सेप्टेम्बर २०२२ |{{fbw|BAN}} |हार |१-३ |{{flagicon|NEP}} [[दशरथ रङ्गशाला|दशरथ रंगशाला]], [[काठमाडौँ|काठमाडौं]], [[नेपाल]] |[[२०२२ महिला साफ च्याम्पियनसिप]](फाइनल) |० ० |-style="background:#dfd" |'''४३''' |१५ फेब्रुअरी २०२३ |{{fbw|IND}} |हार |२-२ |{{Flagicon|IND}} भारत |मैत्रिपूर्ण खेल |२ |- |'''४३''' |१८ फेब्रुअरी २०२३ |{{fbw|IND}} |बराबर |०-० |{{Flagicon|IND}} भारत |मैत्रिपूर्ण खेल |० |- |'''४४''' |५ अप्रिल २०२३ |{{fbw|VIT}} |हार |१-५ |{{Flagicon|IND}} भारत |ओलम्पिक गेम-छनोट चरण |१ |} ===अन्य खेल विवरण=== अन्तर्राष्ट्रिय मान्यता प्राप्त बाहेक अन्य टोलीसँग नेपालले प्रतिस्पर्धा गर्दा सावित्रा भण्डारीले नेपालका लागि सहभागी जनाएका खेलहरू :- {| class="wikitable" style="font-size:100%;" ! खेल नम्बर. !! मिति !! विपक्ष !! टोली नतिजा !! खेल स्कोर !! स्थान !! प्रतियोगिता |- |'''१.''' |२९ अक्टोबर २०१८ |{{flagicon|CHN}} बेइजिङ बिजी फोनीक्स एफसी | हार |१-४ ||{{flagicon|CHN}} छिन्नानोङ्टान, बेइजिङ्, चाइना |मैत्रीपुर्ण खेल<ref name="TKP"/><ref name="GN"/> |- |'''२.''' |३० अक्टोबर २०१८ |{{flagicon|CHN}} बेइजिङ खेलकुद विश्वविद्यालय | जित |३-० |{{flagicon|CHN}} छिन्नानोङ्टान, बेइजिङ्, चाइना |मैत्रीपुर्ण खेल<ref name="TKP"/><ref name="GN">{{cite web |title=Nepal Women's Team Suffers Defeat Against Beijing Phoenix; Beats Beijing Sports University |url=https://goalnepal.com/news/detail/3916 |publisher=Goal Nepal |accessdate=30 October 2018 |date=30 October 2018}}</ref> |- |'''३.''' |३१ अक्टोबर २०१ |{{flagicon|CHN}} बेइजिङ बिजी फोनीक्स एफसी | हार |१-२ |{{flagicon|CHN}} छिन्नानोङ्टान, बेइजिङ्, चाइना |मैत्रीपुर्ण खेल<ref name="TKP">{{cite web |title=Olympic Qualifier: Nepal women to fine tune preparations |url=http://kathmandupost.ekantipur.com/news/2018-10-26/nepal-women-to-fine-tune-preparations.html |publisher=The Kathmandu Post |accessdate=30 October 2018 |date=26 October 2018}}</ref><ref>{{cite web |title=Nepal Women's Team Loses To Beijing Phoenix In 3rd Friendly Match |url=https://goalnepal.com/news/detail/3926 |publisher=Goal Nepal |accessdate=1 November 2018 |date=31 October 2018}}</ref> |} ===अन्तर्राष्ट्रिय गोलहरू=== {| class="wikitable" style="font-size:100%;" ! नम्बर. !! मिति !! स्थान !! विपक्ष !! गोल अवस्था !! अन्तिम नतिजा !! प्रतियोगिता |- | १. || ६ सेप्टेम्बर २०१४ ||जीनाह स्पोर्ट्स रंगशाला, [[इस्लामाबाद|इस्लामावाद]], [[पाकिस्तान]] || {{fbw|BHU}} || '''८'''–० || ८–० || [[२०१४ साफ महिला च्याम्पियनसिप]] |- | २./३. || १३ फेब्रुअरी २०१६ || नेहरू रंगशाला, [[भारत]] || {{fbw|SRI}} || '''२'''–०<br>'''३'''–० || ८–० || [[दक्षिण एसियाली खेलकुद २०१६|२०१६ दक्षिण एसियाली खेलकुद]] |- |४. || १७ डिसेम्बर २०१६ ||[[एन्फा कम्प्लेक्स हल, सातदोबाटो]], [[नेपाल]] || {{fbw|MAS}} ||'''१'''–०|| १–० || मैत्रीपूर्ण खेल |- | ५./६./७./८./९./१०. || २६ डिसेम्बर २०१६ || कञ्चनजङ्गा रंगशाला, सिलिगुडी, [[भारत]] || {{fbw|BHU}} || '''१'''–०<br>'''२'''–०<br>'''३'''–०<br>'''४'''–०<br>'''५'''–०<br>'''६'''–०|| ८–० || [[२०१६ साफ महिला च्याम्पियनसिप]] |- | ११./१२./१३./१४./१५. || २८ डिसेम्बर २०१६ || कञ्चनजङ्गा रंगशाला, सिलिगुडी, [[भारत]] || {{fbw|MDV}} || '''१'''–०<br>'''२'''–०<br>'''३'''–०<br>'''४'''–०<br>'''५-०'''|| ९–० || [[२०१६ साफ महिला च्याम्पियनसिप]] |- | १६. || २ जनवरी २०१७ || कञ्चनजङ्गा रंगशाला, सिलिगुडी, [[भारत]] || {{fbw|IND}} ||align=center | '''१'''-२||align=center | १–३ || [[२०१६ साफ महिला च्याम्पियनसिप]]-सेमिफाइनल |- | १७.<ref>{{cite web |title=नेपाली महिला फुटबल टोलीले पहिलो मैत्रीपूर्णमा मलेसियालाई बराबरीमा रोक्यो |url=http://baahrakhari.com/news-details/26499/12khari|website=baahrakhari.com|accessdate=२०७४ जेठ ९ मंगलबार ०६:२९:००}}</ref> || २२ मे २०१७ || लिकास रंगशाला, सिलिगुडी, [[मलेसिया]] || {{fbw|MAS}} ||align=center | '''१'''-१||align=center | १–१ || मैत्रीपुर्ण खेल |- | १८. || ११ नोभेम्बर २०१८|| थुवान्ना रंगशाला, याङ्गोङ, [[म्यानमार]] || {{fbw|MYA}} ||align=center | '''१'''-०||align=center | १–१ || २०२० ओलम्पिक छनोट-पहिलो चरण |- | १९./२०. || ११ फेब्रुअरी २०१९ || [[भारत|कालीङ्गा रङ्गशाला, भुबनेश्वर, भारत]] || {{fbw|IND}} ||align=center | '''१'''-०<br> '''२'''-० ||align=center | २-१ || [[२०१९ हिरो महिला गोल्डकप (भारत)|हिरो गोल्डकप]] |- | २१./२२. || १३ फेब्रुअरी २०१९ || [[भारत|कालीङ्गा रङ्गशाला, भुबनेश्वर, भारत]] || {{fbw|IRN}} ||align=center | '''२'''-०<br> '''३'''-० ||align=center | ३-० || [[२०१९ हिरो महिला गोल्डकप (भारत)|हिरो गोल्डकप]] |- |२३. || १२ मार्च २०१९ || [[सहिद रङ्गशाला]], [[विराटनगर महानगरपालिका|विराटनगर]] || {{fbw|BHU}} || '''२'''-० || ३-० || [[२०१९ साफ महिला च्याम्पियनसिप]] |- |२४. || १६ मार्च २०१९ || [[सहिद रङ्गशाला]], [[विराटनगर महानगरपालिका|विराटनगर]] || {{fbw|BAN}} || '''२'''-० || ३-० || [[२०१९ साफ महिला च्याम्पियनसिप]] |- |२५. || २० मार्च २०१९ || [[सहिद रङ्गशाला]], [[विराटनगर महानगरपालिका|विराटनगर]] || {{fbw|SRI}} || '''३'''-० || ४-० || [[२०१९ साफ महिला च्याम्पियनसिप]]<br>सेमिफाइनल |- |२६. || २२ मार्च २०१९ || [[सहिद रङ्गशाला]], [[विराटनगर महानगरपालिका|विराटनगर]] || {{fbw|IND}} || '''१'''-१ || १-३ || [[२०१९ साफ महिला च्याम्पियनसिप]]<br>फाइनल |- |२७./२८.<ref>http://stats.the-afc.com/match_report/15308</ref>|| ०९ अप्रिल २०१९ || बाह्ट्ओ रङ्गशाला, मन्डेल्या, म्यानमार || {{fbw|IDN}} || '''१'''-०<br>'''२'''-० || २-१ || २०२० ओलम्पिक छनोट-दोस्रो चरण |- |२९./३०./३१./३२.<ref>https://www.hamrokhelkud.com/football/58764.html</ref><ref name="Round 2">{{cite web|url=http://www.the-afc.com/news/afcsection/qualifiers-round-2-draw-concluded|title=Qualifiers Round 2 draw concluded|publisher=AFC|date=13 February 2019|accessdate=13 February 2019}}</ref>|| ०८ सेप्टेम्बर २०१९ || किर्गिस्तान राष्ट्रिय रङ्गशाला || {{fbw|KZG}} || '''१'''-०<br>'''२'''-१<br>'''४'''-२<br>'''७'''-२|| ८-२ || २०१९ नादेझ्दा कप |- |३३.|| १० सेप्टेम्बर २०१९ || किर्गिस्तान राष्ट्रिय रङ्गशाला || {{fbw|TJK}} || '''१'''-०|| १-० || २०१९ नादेझ्दा कप |- |३४./३५. || १२ सेप्टेम्बर २०१९ || किर्गिस्तान राष्ट्रिय रङ्गशाला || {{fbw|UZB}} || '''१'''-३<br>'''२'''-३|| २-३ || २०१९ नादेझ्दा कप (फाइनल) |- |३६./३७./३८. || ०९ अक्टोबर २०१९ || [[पोखरा रङ्गशाला]], पोखरा, नेपाल || {{fbw|MDV}} || '''१'''-०<br>'''२'''-०<br>'''३'''-०|| ३-० || [[दक्षिण एसियाली खेलकुद|दक्षिण एसियाली खेलकुद २०१९]] |- |- |३९./४० || ०६ सेप्टेम्बर २०२२ || [[दशरथ रङ्गशाला]], काठमाडौं, नेपाल || {{fbw|BHU}} || '''१'''-०<br>'''२'''-०|| ४-० || [[२०२२ साफ महिला च्याम्पियनसिप]] |} ===अन्तर्राष्ट्रिय तथ्याङ्क=== {| class="wikitable" style="font-size:100%;" !वर्ष !! खेल !! गोल |- |२०१४ |५ |१ |- |२०१५ |० |० |- |२०१६ |१० |१४ |- |२०१७ |३ |२ |- |२०१८ |३ |१ |- |२०१९ |१८ |२१ |- |२०२० |० |० |- |२०२१ |० |० |- |२०२२ |२ |२ |- |२०२३ |२ |३ |- !जम्मा !४४ !४३ |} ===प्रतियोगिता अनुसार गोल=== {| class="wikitable" style="font-size:100%;" !प्रतियोगिता !! खेल !! गोल |- |साफ च्याम्पियनसिप |१५ |१९ |- |सााग गेम |१० |५ |- |मैत्रीपूर्ण |४ |४ |- |ओलम्पिक छनोट |७ |४ |- |[[२०१९ हिरो महिला गोल्डकप (भारत)|हिरो गोल्डकप]] |४ |४ |- |२०१९ नादेझ्दा कप |४ |७ |- !जम्मा !४४ !४३ |} ===विपक्ष विरुद्ध विवरण=== {| class="wikitable" style="font-size:100%;" !सङ्ख्या !! विपक्ष !! खेल !! गोल !! पहिलो खेल |- !१. |{{fbw|BHU}} |४ |१० |१२ नोभेम्बर २०१४ |- !२. |{{fbw|PAK}} |१ |० |१४ नोभेम्बर २०१४ |- !३. |{{fbw|SRI}} |५ |३ |१६ नोभेम्बर ?२०१४ |- !४. |{{fbw|BAN}} |६ |१ |१९ नोभेम्बर २०१४ |- !५. |{{fbw|IND}} |११ |६ |२१ नोभेम्बर २०१४ |- !६. |{{fbw|MDV}} |३ |८ |७ फेब्रुअरी २०१६ |- !७. |{{fbw|MAS}} |३ |२ |१७ डिसेम्बर २०१६ |- !८. |{{fbw|MYA}} |४ |१ |११ नोभेम्बर २०१८ |- !९. |{{fbw|IRN}} |१ |२ |१३ फेब्रुअरी २०१९ |- !१०. |{{fbw|IDN}} |१ |२ |०९ अप्रिल २०१९ |- !११. |{{fbw|KZG}} |१ |४ |०८ सेप्टेम्बर २०१९ |- !१२. |{{fbw|UZB}} |२ |२ |०९ सेप्टेम्बर २०१९ |- !१३. |{{fbw|TJK}} |१ |१ |१० सेप्टेम्बर २०१९ |- !जम्मा !कुल १३ राष्ट्र विरुद्ध !४३ !४२ !डेब्यु '''१२ नोभेम्बर २०१४''' {{fbw|BHU}} विरुद्ध |} ===देश बाहिरका क्लबहरू=== *''सावित्रा नेपाली महिला फुटबल जगतमा सधैं सशस्त्र प्रहरी बलको महिला टोलीबाट खेल्ने गर्दछन्, त्यस बाहेक नेपाल बाहिर रहेर सावित्रा सहभागीता जनाएको क्लब तथा खेलेका खेल तथा गोलका विवरणहरू :-'' {| class="wikitable" style="font-size:100%;" !वर्ष !! टोली !! खेल !! गोल |- |- |२०१७ |{{flagicon|MDV}} [[माल्दिभ्स|माल्दिभ्स महिला यरपोर्ट कम्पनी टोली]] |४ |१३ |- |२०१८ |{{flagicon|MDV}} [[माल्दिभ्स|माल्दिभ्स महिला पुलिस क्लब]] |५ |१५ |- |२०१९ |{{flagicon|IND}} [[भारत|सेतु महिला फुटबल क्लब]] |७ |१५ |- !जम्मा !२ देशका ३ क्लबहरू !१६ !५३ |} ==उपाधिहरू== ===नेपाल=== *[[साफ महिला च्याम्पियनसिप]] **उपविजेता (१):[[२०१४ साफ महिला च्याम्पियनसिप|२०१४]], [[२०१९ साफ महिला च्याम्पियनसिप|२०१९]], [[२०२२ साफ महिला च्याम्पियनसिप|२०२२]] *[[दक्षिण एसियाली खेलकुद]] **उपविजेता (२):[[दक्षिण एसियाली खेलकुद २०१६|२०१६]], [[२०१९ दक्षिण एसियाली खेलकुद|२०१९]] *[[२०१९ हिरो महिला गोल्डकप (भारत)|हिरो महिला गोल्डकप]] **उपविजेता (१):[[२०१९ हिरो महिला गोल्डकप (भारत)|२०१९]] *नादेझ्दा कप **उपविजेता (१) : २०१९ ===क्लब=== ====एपीएफ क्लब==== '''[[सशस्त्र प्रहरी बल क्लब|एपीएफ क्लब]]बाट जितेका मुख्य उपाधिहरू:''' *[[नेपाल राष्ट्रिय खेलकुद]] **स्वर्ण पदक (२):[[सातौँ राष्ट्रिय खेलकुद २०७३|२०७३]], [[आठौँ राष्ट्रिय खेलकुद २०७५|२०७५-७६]]<ref>[https://www.kantipurdaily.com/sports/2019/04/24/155611303508337058.html महिला फुटबलको उपाधि एपीएफलाई (kantipurdaily.com) १२ वैशाख २०७६ बिहीबार]</ref>, [[नवौँ राष्ट्रिय खेलकुद २०७९|२०७९]]<ref>[https://www.kantipurdaily.com/sports/2019/04/24/155611303508337058.html महिला फुटबलको उपाधि एपीएफलाई (kantipurdaily.com) १२ वैशाख २०७६ बिहीबार]</ref> *[[राखेप च्याम्पियनसिप]] **स्वर्ण पदक (१):[[राखेप च्याम्पियनसिप २०७४|२०७४]] *[[प्रधान सेनापति अन्तर्राष्ट्रिय आमन्त्रण महिला फुटबल प्रतियोगिता|प्रधान सेनापति कप]] **विजेता :-२०७२, २०७३, २०७४, २०७५ *[[नेपाल राष्ट्रिय महिला लिग]] **विजेता :-२०७२, २०७४, [[नेपाल राष्ट्रिय महिला लिग २०७५|२०७५]], [[नेपाल राष्ट्रिय महिला फुटबल लिग २०७७|२०७७]]<ref>[https://www.hamrokhelkud.com/football/83954.html आर्मी र पुलिसको बराबरीसँगै एपिएफ च्याम्पियन (hamrokhelkud.com) बुधबार, फागुन ५, २०७७]</ref>, [[नेपाल राष्ट्रिय महिला फुटबल लिग २०७८|२०७८]] ====माल्दिभ्स पुलिस टोली==== *विमिन फुटसल फिस्टेल **उपविजेता :- २०१७-१८ ====सेथु क्लब==== *भारतीय महिला लिग **विजेता :- २०१९ ==पदक तथा सम्मानहरू== ===व्यक्तिगत सम्मानहरू=== *[[२०१६ साफ महिला च्याम्पियनसिप]] सर्वाधिक गोलकर्ता, *प्रधानसेनापती अन्तर्राष्ट्रिय आमन्त्रण महिला फुटबल प्रतियोगिता उत्कृष्ट खेलाडी २०७३, *सातौँ राष्ट्रिय खेलकुद २०७३ महिला फुटबल उत्कृष्ट खेलाडी, *सातौँ राष्ट्रिय खेलकुद २०७३ महिला फुटबल सर्वाधिक गोलकर्ता, *२०१७ विमिन फुटसल फिस्टेल क्वीन अफ द टुर्नामेन्ट, *२०१७ विमिन फुटसल फिस्टेल सर्वाधिक गोलकर्ता, *प्रधानसेनापती अन्तर्राष्ट्रिय आमन्त्रण महिला फुटबल प्रतियोगिता उत्कृष्ट स्ट्राइकर २०७५<ref>{{cite web|title=एपीएफले जित्यो प्रधानसेनापति कप महिला फुटबल अनलाइनखबर|url=https://www.onlinekhabar.com/2018/11/723174website=नागरिक न्युज|accessdate=२०७५ मंसिर १२ गते १८:२६}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, *महिला लिग फुटबल प्रतियोगिता २०७२ उत्कृष्ट खेलाडी, *प्रधान सेनापति अन्तर्राष्ट्रिय आमन्त्रण महिला फुटबल प्रतियोगिता उत्कृष्ट स्ट्राइकर २०७२<ref>{{cite web |title=एपिएफ दोस्रोपल्ट च्याम्पियन |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/news/8608/|website=नागरिक न्युज|accessdate=बिहिबार, २५ कार्तिक २०७३, ०९ : ४३}}</ref>, *२०१८ विमिन फुटसल फिस्टेल क्वीन अफ द टुर्नामेन्ट, *२०१८ विमिन फुटसल फिस्टेल सर्वाधिक गोलकर्ता, *महिला लिग फुटबल प्रतियोगिता २०७४ उत्कृष्ट खेलाडी, *महिला लिग फुटबल प्रतियोगिता २०७४ उत्कृष्ट स्ट्राइकर, * *महिला लिग फुटबल प्रतियोगिता २०७४ सर्वाधिक गोलकर्ता (६ खेल २९ गोल), *महिला राष्ट्रिय लिग २०७५ उत्कृष्ट खेलाडी, *एनएनआइपी उत्कृष्ट फुटबल खेलाडी २०७४<ref>{{cite web|title=करातेकी अनु र भारोत्तोलनका कमल सर्वोत्कृष्ट खेलाडी , गुप्ता गजराज आदर्श खेल व्यक्तित्व|url=https://www.hamrokhelkud.com/associations/46331website=हाम्रो खेलकुद|accessdate=शुक्रबार, पौष १३, २०७५}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, *२०१९ हिरो महिला गोल्डकप (भारत) सर्वाधिक गोलकर्ता<ref>{{cite web |title=Sabitra Bhandari Receives The Highest Goal Scorer Award |url=https://https://goalnepal.com/news/detail/4989/news/detail/4989 |website=goalnepal.com |accessdate=Feb 15, 2019 20:15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200625000000/https://https//udn.com/news/story/121424/4659358 |date=June 25, 2020 }}</ref>, *[[२०१९ साफ महिला च्याम्पियनसिप]] सर्वाधिक गोलकर्ता<ref>{{cite web |title=सावित्रा र इन्दुमति सर्वाधिक गोलकर्ता, डालीमा सर्वोत्कृष्ट |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/50313 |website=हाम्रो खेलकुद |accessdate=शुक्रबार, चैत्र ८, २०७५ }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190322141102/https://www.hamrokhelkud.com/football/50313 |date=2019-03-22 }}</ref>, *प्लेयर अफ दि फाइनल २०१९ भारतीय महिला लिग *[[पल्सर स्पोर्ट्स अवार्ड २०७५]] वर्ष उत्कृष्ट महिला खेलाडी<ref>{{cite web |title=सावित्राले जितिन् 'वर्ष महिला खेलाडी' अवार्ड |url=https://www.khelpati.com/football/9942?fbclid=IwAR17e0CuK8sctE4-h13vMqEyBv26Aurjmu5LghfN3wctdIzfQOlcGDVcERE |website=खेलपाटी|accessdate=मंगलबार, असर १७, २०७६}}</ref> *२०१९ नादेझ्दा कप सर्वाधिक गोलकर्ता<ref>{{cite web |title=‘सम्बा’ नादेझ्दा कपकी सर्वाधिक गोलकर्ता |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/58970.html|website=खेलपाटी|accessdate=२६ भदौ २०७६}}</ref> *[[पल्सर स्पोर्ट्स अवार्ड २०७५६]] वर्ष उत्कृष्ट महिला खेलाडी *महिला लिग फुटबल प्रतियोगिता २०७७ सर्वाधिक गोलकर्ता (१० खेल ४३ गोल), *महिला लिग फुटबल प्रतियोगिता २०७७ उत्कृष्ट स्ट्राइकर *मुख्यमन्त्री विवाइसी महिला गोल्ड कप फुटबल प्रतियोगिता २०८८ सर्वाधिक गोलकर्ता<ref>{{cite web |title=एपिएफलाई हराउँदै पुलिस महिला गोल्डकप च्याम्पियन |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/109573.html|website=hamrokhelkud|accessdate=शनिबार, वैशाख १०, २०७९}}</ref> *[[पल्सर स्पोर्टस अवार्ड]] दशक उत्कृष्ट महिला खेलाडी अवार्ड(२०७८/२०२०)<ref>{{cite web |title=राष्ट्रिय लिगमार्फत साबित्रा पूनरागमन गर्दै|url=https://www.hamrokhelkud.com/football/107437.html|website=hamrokhelkud|accessdate=शनिबार, वैशाख १०, २०७९}}</ref> ===व्यक्तिगत पदकहरू=== *{{flagicon|NEP}}'''जन सेवा श्री पञ्चम श्रेणी''':[[संविधान दिवस|संविधान दिवस २०७६]]<ref>{{cite web |title=संविधान दिवस – सावित्रासहित खेलाडी र प्रशिक्षकलाई पदक|url=https://www.hamrokhelkud.com/racquet/59365.html|website=Hamrokhelkud.com|accessdate=शुक्रबार ०६, असोज २०७६}}</ref> *'''राष्ट्रिय प्रतिभा पुरस्कार-२०७६'''<ref>{{cite web |title=साबित्रा राष्ट्रिय प्रतिभा पुरस्कारबाट सम्मानित|url=https://baahrakhari.com/news-details/227393/2019-11-28#.Xd-RJg963tY.facebook|website=baahrakhari.com|accessdate=१३, मंसिर २०७६}}</ref> ==कीर्तामानहरू== *एकै खेलमा सर्वाधिक ६ अन्तर्राष्ट्रिय गोल गर्ने नेपाली महिला खेलाडी। *एकै अन्तर्राष्ट्रिय खेलमा दोहोरो ह्याट्रिक गर्ने पहिलो नेपाली खेलाडी (महिला/पुरूष)। *कुनै पनि अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगितामा सर्वाधिक गोल गर्ने नेपाली खेलाड, (१२ गोल सन् २०१६ साफ च्याम्पियनसिप)। *[[नेपाल महिला राष्ट्रिय लिग २०७५|नेपाल राष्ट्रिय महिला लिग]]को एकै संस्करणमा सबैभन्दा धेरै गोल गर्ने खेलाडी (६ खेल २९ गोल)। *नेपाली फुटबलमा एकै वर्षमा सबैभन्दा धेरै गोल गर्ने खेलाडी (महिला/पुरूष)। *हिरो महिला गोल्डकप (भारत)को सर्वाधिक गोलकर्ता (४ गोल)। *सबैभन्दा पहिले अन्तर्राष्ट्रिय व्यवसायिक महिला प्रतियोगितामा सहभागिता जनाउने नेपाली खेलाडी। *भारतीय महिला लिगमा सर्वाधिक छिटो गोल गर्ने खेलाडी (२९ सेकेन्ड)। *नेपाली महिला फुटबल टोलीको सर्वाधिक उच्च गोलकर्ता (३८ गोल)। ==खेल्ने शैली== सावित्रा भण्डारी मैदानमा नेपाली महिला फुटबल टोलीको महत्त्वपूर्ण अग्रपङ्क्तिको खेलाडीको रूपमा उत्रने गर्दछिन्। फुटबल मैदानमा उनको आक्रमक शैली र तीव्र गतिका कारण विपक्ष टोलीका [[रक्षापङ्क्ति (फुटबल)|रक्षापङ्क्ति]]का खेलाडी तथा गोलरक्षकहरू उनलाई रोक्न हम्मेहम्मे पर्ने गर्दछ। उनलाई नेपाली महिला फुटबल जगतमा सदावहार गोल यन्त्रको रूपमा पनि लिइने गरिन्छ।<ref>{{वेब स्रोत|भाषा=(नेपाली |शीर्षक=गोल यन्त्र सावित्रा भण्डारी|युआरएल=https://narimag.com.np/ampnews/2020-02-13/20200213112552.html|प्रकाशक=नारी|कार्य=|मिति=|पहुँचमिति=१४ सेप्टेम्बर २०२०}}</ref><ref name=खेलपाटी>{{वेब स्रोत|भाषा=नेपाली|शीर्षक='साम्बा' अर्थात् गोल यन्त्र|युआरएल=https://www.khelpati.com/khelpati-special/1582|प्रकाशक=खेलपाटी|कार्य=|मिति=|पहुँचमिति=१४ सेप्टेम्बर २०२०}}</ref> उनको तीव्र गति तथा कुसल खेल क्षमता एवम् शैलीकै कारण उनलाई दक्षिण एसियाकै उत्कृष्ट महिला फुटबल खेलाडीहरूको सूचीमा राखिने गरिन्छ।<ref>{{वेब स्रोत|भाषा=नेपाली|शीर्षक=दक्षिण एसियाली महिला फुटबल: नेपालको उपाधि आशा, भारत तगारो|युआरएल=https://www.bbc.com/nepali/news-47535011.amp|प्रकाशक=बिबिसी नेपाली|कार्य=|मिति=|पहुँचमिति=१४ सेप्टेम्बर २०२०}}</ref> उनी विपक्षी खेलाडीहरूलाई आफ्नो कुशल खेल क्षमताको कारण फुटबल छलाउँदै आफ्नो खेलाडी साथीहरूलाई गोल हान्ने अवसर सिर्जना गर्न समेत माहिर रहेकी छन्। अझ उनी फ्रिकीक प्रहारका निम्ति पनि दक्ष रहेकी छिन् जस मार्फतै उनले कयौं पटक गोल गर्न सफल भएकी छिन्। ==अन्य खेलमा== [[File:Sabitra Bhandari 01.jpg|thumb|फुटबल बाहिर साबित्रा]] साबित्रा भण्डारी [[नेपाल महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली]]मा प्रवेश गर्नुभन्दा अगाडि [[भलिबल]] तथा [[एथलेटिक्स]] खेलमा सक्रिय रहेकी थिइन्। उनले प्रतिनिधित्व गरेकी भलिबल टोलीले जिल्ला र क्षेत्रको छनौट चरण पार गर्दै काठमाडौँमा प्रतिस्पर्धा गरी उनको टोलीले प्रतियोगिताको काश्य पदक प्राप्त गर्न सफल भएको थियो। साबित्राले एथलेटिक्समा पनि उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेकी थिइन्। मुख्य गरी उनी एथलेटिक्समा १०० र २०० मिटर दौडकी खेलाडी हुन्। उनले एथलेटिक्समा पनि केही पदकहरू जित्न सफल भएकी थिइन्। तर पछि भलिबल खेलतर्फ आकर्षित भएपछि उनको एथलेटिक्स खेल खस्किएको थियो। == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == *[https://m.facebook.com/Sabitra-Bhandari-1030689970394351/?refid=46&ref=opera_speed_dial&__xts__%5B0%5D=12.%7B%22unit_id_click_type%22%3A%22graph_search_results_item_tapped%22%2C%22click_type%22%3A%22result%22%2C%22module_id%22%3A1%2C%22result_id%22%3A1030689970394351%2C%22session_id%22%3A%2207a80a1c04a53470b3e1f67f563ba97b%22%2C%22module_role%22%3A%22ENTITY_PAGES%22%2C%22unit_id%22%3A%22browse_rl%3Abb34d682-ab5c-8535-7675-46865b33f1e7%22%2C%22browse_result_type%22%3A%22browse_type_page%22%2C%22unit_id_result_id%22%3A1030689970394351%2C%22module_result_position%22%3A0%7D साबित्रा भण्डारीको आधिकारिक फेसबुक पृष्ठ] *[https://m.facebook.com/sabitra.bhandari.9659?fref=nf&pn_ref=story&refid=17&ref=opera_speed_dial&_ft_=mf_story_key.1418498224946855%3Atop_level_post_id.1418498224946855%3Atl_objid.1418498224946855%3Acontent_owner_id_new.1030689970394351%3Athrowback_story_fbid.1418498224946855%3Apage_id.1030689970394351%3Aphoto_id.1418498208280190%3Astory_location.4%3Astory_attachment_style.photo%3Apage_insights.%7B%221030689970394351%22%3A%7B%22role%22%3A1%2C%22page_id%22%3A1030689970394351%2C%22post_context%22%3A%7B%22story_fbid%22%3A1418498224946855%2C%22publish_time%22%3A1543553174%2C%22story_name%22%3A%22EntStatusCreationStory%22%2C%22object_fbtype%22%3A266%7D%2C%22actor_id%22%3A1030689970394351%2C%22psn%22%3A%22EntStatusCreationStory%22%2C%22sl%22%3A4%2C%22dm%22%3A%7B%22isShare%22%3A0%2C%22originalPostOwnerID%22%3A0%7D%2C%22targets%22%3A%5B%7B%22page_id%22%3A1030689970394351%2C%22actor_id%22%3A1030689970394351%2C%22role%22%3A1%2C%22post_id%22%3A1418498224946855%2C%22share_id%22%3A0%7D%5D%7D%7D%3Athid.1030689970394351%3A306061129499414%3A2%3A0%3A1546329599%3A5007634625046429692&__tn__=C-R साबित्रा भण्डारीको आधिकारिक फेसबुक प्रोफाइल पृष्ठ] *[http://www.hamrokhelkud.com हाम्रो खेलकुदको आधिकारिक वेबसाइट] *[http://www.khelpati.com खेलपातीको आधिकारिक वेबसाइट] * [https://www.bbc.com/nepali/news-47535011 दक्षिण एसियाली महिला फुटबल: नेपालको उपाधि आशा, भारत तगारो-बीबीसी नेपाली सेवा] *[https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=153346795279992&id=150196122261726&_rdr सावित्रा भण्डारी (साम्बा) को उत्कृष्ट फ्रि-कीक] *[http://stats.the-afc.com/player/129419 एएफसीको आधिकारिक वेबसाइटमा सावित्रा भण्डारीको प्रोफाइल] {{Commonscat|Sabitra Bhandari|सावित्रा भण्डारी}} {{२०१९ साफ महिला च्याम्पियनसिप नेपाली टोली}} [[श्रेणी:नेपाली महिला फुटबल खेलाडीहरू]] [[श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१७ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू]] [[श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१९ मा बनाइएका तथा सुधारिएका लेखहरू]] k7rwyd649t5hxcaiaenf9ooslpefj2o 0 92381 1352112 1312666 2026-04-22T07:04:40Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352112 wikitext text/x-wiki {{Featured article}} {{Infobox election | election_name = स्थानीय तह निर्वाचन, २०७४ | country = नेपाल | type = पालिका निर्वाचन | ongoing = | party_colour = | previous_election = स्थानीय तह निर्वाचन, २०६३ | previous_year = २०६३ | election_date = २०७४ बैशाख ३१, २०७४ असार १४ र २०७४ असोज २ | turnout = ७३.४% (पहिलो चरण) <br> ७३.७% (दोस्रो चरण) <br> ७७% (तेस्रो चरण) | next_election = स्थानीय तह निर्वाचन, २०७९ | next_year = २०७८ | seats_for_election = ६ महानगरपालिका<br/> ११ उपमहानगरपालिका<br/> २७६ नगरपालिका<br/> ४६० गाउँपालिका | 1blank = | 2blank = | 3blank = परिषद् | 4blank = सिट | 5blank = प्रतिशत | 6blank = | 7blank = <!-- CPN-UML--> | image1 = [[चित्र:KP Oli.jpg|150x150px]] | colour1 = | leader1 = [[खड्गप्रसाद ओली]] | party1 = नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी) | leader_since1 = जुलाई २०१४ | leaders_seat1 = | seats_before1 = | seats1 = | seat_change1 = | popular_vote1 = | 2data1 = | 3data1 = | 4data1 = '''१४,०९७''' | 5data1 = | 6data1 = | 7data1 = <!-- Congress --> | image2 = [[चित्र:Sher bahadur.jpg|150x150px]] | colour2 = | party2 = नेपाली काङ्ग्रेस | leader2 = [[शेरबहादुर देउवा]] | leader_since2 = २०७२ फागुन २४ | leaders_seat2 = | seats_before2 = | seats2 = | seat_change2 = | popular_vote2 = | 2data2 = | 3data2 = | 4data2 = ११,४५४ | 5data2 = | 6data2 = | 7data2 = <!-- CPN-MC --> | image3 = [[चित्र:Prachanda 2009.jpg|150x150px]] | colour3 = | party3 = नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र) | leader3 = [[पुष्पकमल दाहाल]] | leader_since3 = २०५६ | leaders_seat3 = | seats_before3 = | seats3 = | seat_change3 = | popular_vote3 = | 2data3 = | 3data3 = | 4data3 = ५,४४२ | 5data3 = | 6data3 = | 7data3 = <!-- FSFN --> | image4 = [[चित्र:Upendra Yadav at Rajbiraj (cropped).jpg|150x150px]] | colour4 = | party4 = सङ्घीय समाजवादी फोरम, नेपाल | leader4 = [[उपेन्द्र यादव]] | leader_since4 = २०७२ | leaders_seat4 = | seats_before4 = | seats4 = | seat_change4 = | popular_vote4 = | 2data4 = | 3data4 = | 4data4 = १,४३९ | 5data4 = | 6data4 = | 7data4 = <!-- RJP, Nepal --> | image5 = [[चित्र:MahanthaThakur.png|150x150px]] | colour5 = | party5 = राष्ट्रिय जनता पार्टी नेपाल | leader5 = [[महन्थ ठाकुर]] | leader_since5 = २०७४ वैशाख ८ | leaders_seat5 = | seats_before5 = | seats5 = | seat_change5 = | popular_vote5 = | 2data5 = | 3data5 = | 4data5 = १,११२ | 5data5 = | 6data5 = | 7data5 = <!-- NLFN --> | image6 = [[चित्र:Bijaya kumar gachchadar (cropped).jpg|150x150px]] | colour6 = | party6 = नेपाल लोकतान्त्रिक फोरम | leader6 = [[विजयकुमार गच्छदार]] | leader_since6 = २०७३ चैत २३ | leaders_seat6 = | seats_before6 = | seats6 = | seat_change6 = | popular_vote6 = | 2data6 = | 3data6 = | 4data6 = ४६१ | 5data6 = | 6data6 = | 7data6 = <!-- RPP --> | image7 = [[चित्र:Kamal Thapa 2015.jpg|150x150px]] | colour7 = | party7 = राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी नेपाल | leader7 = [[कमल थापा]] | leader_since7 = २०७३ फागुन ९ | leaders_seat7 = | seats_before7 = | seats7 = | seat_change7 = | popular_vote7 = | 2data7 = | 3data7 = | 4data7 = २८४ | 5data7 = | 6data7 = | 7data7 = <!-- RJ --> | image8 = [[चित्र:RaJaMo.png|150x150px]] | colour8 = | party8 = राष्ट्रिय जनमोर्चा | leader8 = [[चित्रबहादुर केसी]] | leader_since8 = २०६३ जेठ १२ | leaders_seat8 = | seats_before8 = | seats8 = | seat_change8 = | popular_vote8 = | 2data8 = | 3data8 = | 4data8 = १८६ | 5data8 = | 6data8 = | 7data8 = <!-- FSF-NSP --> | image9 = [[चित्र:Baburam Bhattarai (cropped).jpg|150x150px]] | colour9 = | party9 = नयाँ शक्ति पार्टी, नेपाल | leader9 = [[बाबुराम भट्टराई]] | leader_since9 = २०७३ | leaders_seat9 = | seats_before9 = | seats9 = | seat_change9 = | popular_vote9 = | 2data9 = | 3data9 = | 4data9 = ११६ | 5data9 = | 6data9 = | 7data9 = }} '''स्थानीय तह निर्वाचन, २०७४''' [[नेपाल]]को ४ महानगरपालिका, १३ उपमहानगरपालिका, २७६ नगरपालिका र ४६० गाउँपालिकामा तीन चरणमा मिति २०७४ बैशाख ३१, २०७४ असार १४ र २०७४ असोज २ मा भएको थियो।<ref>{{cite web|title=दोश्रो चरणको निर्वाचन असार १४ गते|url=http://www.nagariknews.com/news/20976/|website=नागरिक न्युज|publisher=नागरिक मिडिया हाउस|accessdate=१७ जेठ २०७४}}</ref><ref>{{cite web|title=Grassroots democracy|url=http://nepalitimes.com/page/political-power-of-the-ballot-local-elections-nepal|website=Nepali Times|publisher=Himal Media|accessdate=12 May 2017}}</ref> २० वर्ष र [[नेपालको संविधान २०७२]] लागू भए पश्चात सम्पन्न भएको यो पहिलो स्थानीय तहको निर्वाचन थियो।<ref>{{cite web|last1=Koirala|first1=Kosh Raj|title=Local polls after 20 years, finally|url=http://www.myrepublica.com/news/15240/|website=My Republica|publisher=Nepal Republic Media|accessdate=2 April 2017}}</ref> यस स्थानीय तह निर्वाचनमा [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] सबैभन्दा ठुलो दल बन्न सफल भएको थियो। ==पृष्ठभूमि== वि.सं २०६२ मा [[ज्ञानेन्द्र वीरविक्रम शाह|ज्ञानेन्द्र शाह]]को राज्यसत्तामा नेपालका ५३ नगरपालिकामा स्थानीय निर्वाचन गराइएको थियो तर प्रमुख राजनीतिक दलहरूद्वारा निर्वाचन वहिष्कारका कारण निर्वाचनमा जनताको झिनो उपस्थितिका साथै न्यून मतदान भएको थियो।<ref>{{cite web|title=Nepal Assessment 2006|url=http://www.satp.org/satporgtp/countries/nepal/assessment2006.htm|website=South Asian Terrorism Portal|publisher=Institute for conflict management|accessdate=4 April 2017}}</ref> वि.सं २०६२ भन्दा पहिले वि.सं २०५३ मा स्थानीय निकायको निर्वाचन भएको थियो जसको अवधि ५ वर्ष तोकिएको थियो। वि.सं २०५८ मा निर्वाचन हुने भएपनि आन्तरिक गृहयुद्धका कारण सो निर्वाचन हुन सकेन। [[नेपालको संविधान २०७२]] लागू भएपछि राष्ट्रिय स्तरीय, प्रदेश स्तरीय र स्थानीय स्तरीय गरी ३ स्तरीय शासन प्रणालीको आरम्भ गरिएको थियो। संविधान अनुरुप स्थानीय तह कार्यान्वयन गर्नका निमित्त नेपाल सरकारले बालानन्द पौडेलको अध्यक्षतामा स्थानीय निकाय पुनर्संरचना आयोगको गठन गरेको थियो। सो आयोगले ७१९ वटा स्थानीय तहको अवधारणा सरकार समक्ष प्रस्तुत गरेको थियो जसलाई पछि सरकारले सुधार गरेर ७५३ बनाएको हो। २०७३ फागुन २७ मा नयाँ नीति अनुरुप पुराना गाउँ विकास समितिहरूलाई गाभेर गाउँपालिका गठन गरेको हो।<ref>{{cite web|title=New local level structure comes into effect from today|url=https://thehimalayantimes.com/nepal/new-local-level-structure-comes-effect-today/|website=THT online|publisher=International Media Network Nepal (Pvt) Ltd|accessdate=2 April 2017}}</ref> ==निर्वाचन प्रणाली== स्थानीय निकायमा एउटा अध्यक्ष/मेयर र एउटा उपाध्यक्ष/उपमेयर रहने व्यवस्था गरिएको छ। यस वाहेक स्थानीय निकायलाई वडामा विभाजन गरिएको छ जसमा एउटा वडा अध्यक्ष र ४ सदस्य रहने व्यवस्था गरिएको छ। ४ सदस्यहरू मध्ये अनिवार्य रूपमा २ महिला हुनुपर्ने उल्लेख छ। सम्पूर्ण पदहरूको अवधि ५ वर्षको लागि तोकिएको छ। प्रत्यक्ष रूपमा निर्वाचन व्यवस्था भएको हुनाले सबैभन्दा बढी मत प्राप्त गर्ने उम्मेदवार विजय घोषित गरिनेछ।<ref>{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईंले भोट हाल्ने मतपत्र (नमूनासहित)|url=http://www.onlinekhabar.com/2017/03/564592/|website=onlinekhabar.com|accessdate=2 April 2017}}</ref> {| class="wikitable" |- ! स्थानीय निकाय प्रकार !! विकल्प |- | महानगरपालिका || एक मेयर, एक उपमेयर, एक वडा अध्यक्ष र ४ वडा सदस्य |- | उप महानगरपालिका || एक मेयर, एक उपमेयर, एक वडा अध्यक्ष र ४ वडा सदस्य |- | नगरपालिका || एक मेयर, एक उपमेयर, एक वडा अध्यक्ष र ४ वडा सदस्य |- | गाउँपालिका || एक अध्यक्ष, एक उपाध्यक्ष, एक वडा अध्यक्ष र ४ वडा सदस्य |} == आयोजन == === निर्वाचन खर्च === स्थानीय तहको निर्वाचन गर्न प्रमुख राजनीतिक दलहरू तयार भएपछि निर्वाचन गर्नका लागि नेपाल सरकारको मन्त्रिपरिषदद्वारा निर्वाचन आयोगसँग सल्लाह सुझाव गरेर वि.सं. २०७४ वैशाख ३१ मा निर्वाचन गर्ने निर्णय गरेको थियो।<ref>{{cite web |title=दुई दशकपछि स्थानीय चुनाव घोषणा|url=http://www.nagariknews.com/news/14793/|date=१० फागुन २०७३}}</ref><ref>{{cite web |title=वैशाख ३१ मै चुनाव गर्न प्रमुख चार दल प्रतिवद्ध|url=http://www.onlinekhabar.com/2017/03/559511/|date=७ चैत २०७३}}</ref><ref name=election>{{cite web |title=वैशाख ३१ मा स्थानीय चुनाव गर्ने सरकारको घोषणा|url=http://www.onlinekhabar.com/2017/02/545596/|date=९ फागुन २०७३}}</ref> स्थानीय निकायको निर्वाचन गर्नका लागि मन्त्रिपरिषदले निर्वाचन आयोगलाई १० अर्ब २९ करोड ६३ लाख ७६ हजार ७७५ रुपैयाँ छुट्याएको हो।<ref name=election /> वि.सं. २०७४ वैशाख ३१ मै देशभर निर्वाचन गर्ने सरकारको निर्णयप्रति आपत्ति जनाउँदै आएको मोर्चासँग सरकारको सहमति भएपछि स्थानीय निकायको निर्वाचन तीन चरणमा हुने भएको थियो।<ref name="सहमति">{{cite web|title=स्थानीय निकाय चुनाव दुई चरणमा गर्ने सरकार र मोर्चाको सहमति|url=http://kantipur.ekantipur.com/news/2017-04-22/20170422200450.html|date=९ बैशाख २०७४}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170521141354/http://kantipur.ekantipur.com/news/2017-04-22/20170422200450.html |date=2017-05-21 }}</ref><ref>{{cite web|title=स्थानीय निकाय चुनाव दुई चरणमा गर्ने सरकार र मोर्चाबीच सहमति|url=http://www.onlinesaptari.com/2017/04/22/8827|date=९ वैशाख २०७४}}{{Dead link|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> सहमति अनुसार पहिलो चरणको निर्वाचन वि.सं. २०७४ बैशाख ३१, दोश्रो चरणको निर्वाचन वि.सं. २०७४ असार १४ गते र तेस्रो चरणको निर्वाचन वि.सं. २०७४ असोज २ गते हुने भएको हो।<ref name="सहमति" /><ref name="तेस्रो चरणको निर्वाचन">{{cite web |title=प्रदेश नम्बर २ मा असोज २ गते चुनाव गर्ने सरकारको निर्णय|url=http://www.onlinekhabar.com/2017/06/598501/||date=१ असार २०७४}}</ref> स्थानीय तहको निर्वाचन गराउन सुरक्षा व्यवस्था कडा र चुस्त बनाउनका लागि ७ अर्ब ५० करोड रुपैयाँ छुट्याएको थियो।<ref>{{cite web|title=निर्वाचन सुरक्षाका लागि अर्थ मन्त्रालयद्वारा साढे सात अर्ब निकासा|url=http://setopati.com/chapa-bata/68472/|date=२० बैशाख २०७४}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === निर्वाचन कार्यक्रम === नेपाल सरकारको मन्त्रिपरिषद्को निर्णय अनुसार निर्वाचन आयोगले स्थानीय निकायको निर्वाचन ३ चरणमा गर्ने भएको थियो। निर्णयअनुसार पहिलो चरणको निर्वाचन वि.सं. २०७४ बैशाख ३१ (सन् २०१७ मार्च १४) मा नेपालको नयाँ गठित [[बागमती प्रदेश]], [[गण्डकी प्रदेश]] र [[कर्णाली प्रदेश]]मा सञ्चालन गरिएको थियो भने दोस्रो चरणको निर्वाचन वि.सं. २०७४ असार १४ मा [[कोशी प्रदेश]], [[लुम्बिनी प्रदेश]] र [[सुदूरपश्चिम प्रदेश]]मा सञ्चालन भएको थियो भने [[मधेश प्रदेश]]मा तेस्रो चरणको निर्वाचन वि.सं. २०७४ असोज ०२ मा गरिएको थियो।<ref name="निर्वाचन कार्यक्रम">{{cite web|title=प्रदेश नम्बर २ मा असोज २ गते मात्र चुनाव, तीन वटा प्रदेशमा असार १४ मै हुने|url=http://www.onlinekhabar.com/2017/06/598408/|website=अनलाइन खबर|accessdate=१ असार २०७४}}</ref> ==मतदान== ==निर्वाचन परिणाम== ===पूर्ण परिणाम=== {{स्थानीय तह निर्वाचन, २०७४ परिणाम}} ==पहिलो चरण== पहिलो चरणको निर्वाचन सकिए लगत्तै थालिएको मतगणना अनुसार [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]ले सबैभन्दा बढी स्थानमा मेयर/अध्यक्ष बनाउन सफल भएको थियो। पहिलो चरण अन्तर्गत ३ प्रदेशहरूको ३४ जिल्लाको २८३ स्थानमा भएको निर्वाचन परिणाममा एमाले अगाडि रहेको छ भने [[नेपाली कांग्रेस|नेपाली काङ्ग्रेस]] दोस्रो स्थानमा रहेको थियो।<ref name="election.nagariknews.com">http://election.nagariknews.com/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170522062107/http://election.nagariknews.com/ |date=2017-05-22 }}</ref><ref name="election.onlinekhabar.com">http://election.onlinekhabar.com/</ref> पहिलो चरणको निर्वाचनमा ७१% मतदान भएको नेपाल निर्वाचन आयोगले जनाएको थियो।<ref>{{cite web|title=स्थानीय चुनावमा उत्साहजनक सहभागिता, ७१ प्रतिशत मत खस्यो|url=http://www.onlinekhabar.com/2017/05/584973/|website=अनलाइनखबर|accessdate=३१ बैशाख २०७४}}</ref> {| style="width:70%; text-align:center;" |+ ↓ |- style="color:black;" | style="background:orange; width:40%;" | '''१२५''' | style="background:grey; width:36%;" | '''१०५''' | style="background:pink; width:16%;" | '''४६''' | style="background:#aad6e2; width:16%;" | '''१''' | style="background:yellow; width:16%;" | '''१''' | style="background:#e6c5ea; width:16%;" | '''१''' |- | <span style="color:red;">'''एमाले'''</span> | <span style="color:green;">'''नेपाली काङ्ग्रेस'''</span> | <span style="color:pink;">'''माओवादी केन्द्र'''</span> | <span style="color:blue;">'''राप्रपा'''</span> | <span style="color:black;">'''जनमोर्चा'''</span> | <span style="color:#e6c5ea;">'''नेमकिपा'''</span> |} {| class=wikitable ; text-align:center;" |- |rowspan=2|पार्टी | align=center |'''[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]''' | align=center |'''[[नेपाली कांग्रेस|काङ्ग्रेस]]''' | align=center |'''[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माके)]]''' | align=center |'''[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी नेपाल|राप्रपा]]''' | align=center |'''[[राष्ट्रिय जनमोर्चा|जनमोर्चा]]''' | align=center |'''[[नेपाल मजदुर किसान पार्टी]]''' |- style="text-align:center;" | style="text-align:center; background:red;"| | style="text-align:center; background:green;"| | style="text-align:center; background:pink;"| | style="text-align:center; background:blue;"| | style="text-align:center; background:yellow;"| | style="text-align:center; background:#e6c5ea;"| |- |rowspan=2|नेता |align=center |<small>[[खड्गप्रसाद ओली]] |align=center |<small>[[शेरबहादुर देउवा]] |align=center |<small>[[पुष्पकमल दाहाल|प्रचण्ड]] |align=center |<small>[[कमल थापा]] |align=center |<small>[[चित्रबहादुर केसी]] |align=center |<small>[[नारायणमान बिजुक्छे]] |- | align=center |[[चित्र:KP Oli.jpeg|100px]] | align=center |[[चित्र:Sher bahadur.jpg|100px]] | align=center |[[चित्र:Prachanda 2009.jpg|100px]] | align=center |[[चित्र:Kamal_Thapa_2015.jpg|100px]] | | align=center |[[चित्र:Narayanman bijukchhe comrade rohit.png|100px]] |- |rowspan=2|सिट |align=center | १२५ (४४%) |align=center | १०५ (३७%) |align=center | ४६ (१६%) |align=center | १ (०.२%) |align=center | १ (०.२%) |align=center | १ (०.२%) |- |align=center |{{Infobox political party/seats|115|283|hex=red}} |align=center |{{Infobox political party/seats|102|283|hex=green}} |align=center |{{Infobox political party/seats|46|283|hex=pink}} |align=center |{{Infobox political party/seats|1|283|hex=blue}} |align=center |{{Infobox political party/seats|1|283|hex=yellow}} |align=center |{{Infobox political party/seats|1|283|hex=#e6c5ea}} |} ===पार्टीगत विवरण=== {| class="wikitable sortable" |- ! पार्टी !! विजय सिट<ref name="निर्वाचन परिणाम">{{cite web|title=निर्वाचन परिणाम|url=http://election.onlinekhabar.com/|website=अनलाइन खबर|publisher=अनलाइन खबर|accessdate=७ जेष्ठ २०७४}}</ref> !! मत प्रतिशत !! परिवर्तन |- | [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] || १२५ || ४४% || |- | [[नेपाली कांग्रेस|काङ्ग्रेस]] || १०५ || ३७% || |- | [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माके)]] || ४६ || १६% || |- | [[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी नेपाल|राप्रपा]] || १ || ०.२% || |- | [[राष्ट्रिय जनमोर्चा|जनमोर्चा]] || १ || ०.२% || |- | [[सङ्घीय समाजवादी फोरम, नेपाल|सङ्घीय समाजवादी फोरम]] र [[नयाँ शक्ति पार्टी, नेपाल|नयाँ शक्ति पार्टी]] || १ || ०.२% || |- | [[नेपाल मजदुर किसान पार्टी]] || १ || ०.२% || |- | स्वतन्त्र उम्मेदवार || ३ || १.४१% || - |- | '''जम्मा''' || '''२८३''' || || |} ==दोस्रो चरण== दोस्रो चरणको निर्वाचन सकिए लगत्तै थालिएको मतगणना अनुसार [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]ले सबैभन्दा बढी स्थानमा मेयर/अध्यक्ष बनाउन सफल भएको थियो। दोस्रो चरण अन्तर्गत ३ प्रदेशहरूको ३५ जिल्लाको ३३४ स्थानमा भएको निर्वाचन परिणाममा एमाले अग्रस्थानमा रहेको थियो भने नेपाली काङ्ग्रेस दोस्रो स्थानमा रहेको थियो। पहिलो चरणको निर्वाचनमा ७०.५% मतदान भएको नेपाल [[निर्वाचन आयोग (नेपाल)|निर्वाचन आयोग]]ले जनाएको थियो जसमा सबैभन्दा बढी मतदान [[बाजुरा जिल्ला|बाजुरा]]मा ८० प्रतिशत र सबैभन्दा कम [[भोजपुर जिल्ला, नेपाल|भोजपुर]]मा ६१ प्रतिशत मतदान भएको थियो।<ref>{{cite web|title=शान्तिपूर्ण रूपमा दोस्रो चरणको निर्वाचन सम्पन्न, ७०.५ प्रतिशत मत खस्यो|url=http://www.abhiyan.com.np/new/Articles/view/100322|website=अभियान|accessdate=१५ असार २०७४}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170701111054/http://www.abhiyan.com.np/new/Articles/view/100322 |date=2017-07-01 }}</ref><ref>{{cite web|title=दोस्रो चरणको निर्वाचन सम्पन्न, तिङ्लामा भएन भोट|url=http://www.ejanakpurtoday.com/news/6951|website=जनकपुर टुडे|accessdate=१५ असार २०७४}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170702003055/http://www.ejanakpurtoday.com/news/6951 |date=2017-07-02 }}</ref><ref>{{cite web|title=दोस्रो चरणको निर्वाचन सम्पन्न गराएकोमा प्रमले दिए धन्यवाद|url=http://lokaantar.com/cinema/16812|website=लोकान्तर|accessdate=१५ असार २०७४}}</ref><ref>{{cite web|title=तीन प्रदेशमा दोस्रो चरणको निर्वाचन हुँदै|url=http://www.nagariknews.com/news/22699/|website=नागरिक न्युज|accessdate=१४ असार २०७४}}</ref> {| style="width:80%; text-align:center;" |+ ↓ |- style="color:black;" | style="background:orange; width:45%;" | '''१५०''' | style="background:grey; width:36%;" | '''१२२''' | style="background:pink; width:11%;" | '''३८''' | style="background:#aad6e2; width:2%;" | '''८''' | style="background:yellow; width:2%;" | '''६''' | style="background:#e6c5ea; width:1%;" | '''४''' | style="background:#e6c5ea; width:1%;" | '''२''' |- | <span style="color:red;">'''एमाले'''</span> | <span style="color:green;">'''नेपाली काङ्ग्रेस'''</span> | <span style="color:pink;">'''माओवादी केन्द्र'''</span> | <span style="color:#84807d;">'''नयाँ शक्ति'''</span> | <span style="color:#b68789;">'''नेलोफो'''</span> | <span style="color:blue;">'''राप्रपा'''</span> | <span style="color:black;">'''जनमोर्चा'''</span> |} {| class=wikitable ; text-align:center;" |- |rowspan=2|पार्टी | align=center |'''[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]''' | align=center |'''[[नेपाली कांग्रेस|काङ्ग्रेस]]''' | align=center |'''[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माके)]]''' | align=center |'''[[नयाँ शक्ति पार्टी, नेपाल|नयाँ शक्ति पार्टी]]''' | align=center |'''[[नेपाल लोकतान्त्रिक फोरम|लोकतान्त्रिक फोरम]]''' | align=center |'''[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी नेपाल|राप्रपा]]''' | align=center |'''[[राष्ट्रिय जनमोर्चा|जनमोर्चा]]''' |- style="text-align:center;" | style="text-align:center; background:red;"| | style="text-align:center; background:green;"| | style="text-align:center; background:pink;"| | style="text-align:center; background:#84807d;"| | style="text-align:center; background:#b68789;"| | style="text-align:center; background:blue;"| | style="text-align:center; background:#e6c5ea;"| |- |rowspan=2|नेता |align=center |<small>[[खड्गप्रसाद ओली]] |align=center |<small>[[शेरबहादुर देउवा]] |align=center |<small>[[पुष्पकमल दाहाल|प्रचण्ड]] |align=center |<small>[[बाबुराम भट्टराई]] |align=center |<small>[[विजयकुमार गच्छदार|बिजयकुमार गच्छदार]] |align=center |<small>[[कमल थापा]] |align=center |<small>[[चित्रबहादुर केसी]] |- | align=center |[[चित्र:KP Oli.jpeg|100px]] | align=center |[[चित्र:Sher bahadur.jpg|100px]] | align=center |[[चित्र:Prachanda 2009.jpg|100px]] | align=center |[[चित्र:Baburam Bhattarai (cropped).jpg|100px]] | align=center |[[चित्र:Bijaya kumar gachchadar (cropped).jpg|100px]] | align=center |[[चित्र:Kamal_Thapa_2015.jpg|100px]] | |- |rowspan=2|सिट |align=center | १५० (४४.९१%) |align=center | १२२ (३६.५२%) |align=center | ३८ (११.३७%) |align=center | ८ (२.३९%) |align=center | ६ (१.७९%) |align=center | ४ (१.१९%) |align=center | २ (०.५९%) |- |align=center |{{Infobox political party/seats|150|334|hex=red}} |align=center |{{Infobox political party/seats|122|334|hex=green}} |align=center |{{Infobox political party/seats|38|334|hex=pink}} |align=center |{{Infobox political party/seats|8|334|hex=#84807d}} |align=center |{{Infobox political party/seats|6|334|hex=#b68789}} |align=center |{{Infobox political party/seats|4|334|hex=blue}} |align=center |{{Infobox political party/seats|2|334|hex=#e6c5ea}} |} ===पार्टीगत विवरण=== {| class="wikitable sortable" |- ! पार्टी !! विजय सिट<ref name="निर्वाचन परिणाम"/><ref>http://election.annapurnapost.com/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170710021448/http://election.annapurnapost.com/ |date=2017-07-10 }}</ref> !! मत प्रतिशत !! परिवर्तन |- | [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] || १५० || ४४% || |- | [[नेपाली कांग्रेस|काङ्ग्रेस]] || १२२ || ३६% || |- | [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माके)]] || ३८ || ११% || |- | [[नयाँ शक्ति पार्टी, नेपाल|नयाँ शक्ति पार्टी]] || ८ || २% || |- | [[नेपाल लोकतान्त्रिक फोरम|लोकतान्त्रिक फोरम]] || ६ || १% || |- | [[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी नेपाल|राप्रपा]] || ४ || १% || |- | [[राष्ट्रिय जनमोर्चा|जनमोर्चा]] || २ || ०.२% || |- | स्वतन्त्र उम्मेदवार || ३ || १% || - |- | '''जम्मा''' || '''३३४''' || || |} ==तेस्रो चरण== तेस्रो चरणको निर्वाचन सकिए लगत्तै थालिएको मतगणना अनुसार [[नेपाली कांग्रेस|नेपाली काङ्ग्रेस]]ले सबैभन्दा बढी स्थानमा मेयर/अध्यक्ष बनाउन सफल भएको थियो। तेस्रो चरण अन्तर्गत प्रदेश नं २ को ८ जिल्लाको १३६ स्थानमा भएको निर्वाचन परिणाममा नेपाली काङ्ग्रेस अगाडि रहेको छ भने [[सङ्घीय समाजवादी फोरम, नेपाल]] दोस्रो स्थानमा रहेको थियो।<ref name="election.nagariknews.com"/><ref name="election.onlinekhabar.com"/> तेस्रो चरणको निर्वाचनमा ७७% मतदान भएको नेपाल [[निर्वाचन आयोग (नेपाल)|निर्वाचन आयोग]]ले जनाएको थियो।<ref>{{cite web|title=स्थानीय तहको तेस्रो चरण निर्वाचनमा ७७ प्रतिशत मतदान|url=https://setopati.com/politics/88156|website=सेतोपाटी|accessdate=०२ असोज २०७४}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> {| style="width:70%; text-align:center;" |+ ↓ |- style="color:black;" | style="background:orange; width:40%;" | '''४०''' | style="background:grey; width:36%;" | '''२६''' | style="background:pink; width:16%;" | '''२५''' | style="background:#aad6e2; width:16%;" | '''२१''' | style="background:yellow; width:16%;" | '''१८''' | style="background:#e6c5ea; width:16%;" | '''३''' | style="background:#e6c5ea; width:16%;" | '''२''' |- | <span style="color:red;">'''नेपाली काङ्ग्रेस'''</span> | <span style="color:green;">'''ससफो'''</span> | <span style="color:pink;">'''राजपा'''</span> | <span style="color:blue;">'''माओवादी केन्द्र'''</span> | <span style="color:black;">'''एमाले'''</span> | <span style="color:red;">'''लोफने'''</span> | <span style="color:#e6c5ea;">'''नेजद'''</span> |} {| class=wikitable ; text-align:center;" |- |rowspan=2|पार्टी | align=center |'''[[नेपाली कांग्रेस|काङ्ग्रेस]]''' | align=center |'''[[सङ्घीय समाजवादी फोरम, नेपाल|सङ्घीय समाजवादी फोरम]]''' | align=center |'''[[राष्ट्रिय जनता पार्टी, नेपाल|राष्ट्रिय जनता पार्टी]]''' | align=center |'''[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माके)]]''' | align=center |'''[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]''' | align=center |'''[[नेपाल लोकतान्त्रिक फोरम|नेपाल लोकतन्त्रिक फोरम]]''' |- style="text-align:center;" | style="text-align:center; background:green;"| | style="text-align:center; background:pink;"| | style="text-align:center; background:#FB0204;"| | style="text-align:center; background:blue;"| | style="text-align:center; background:red;"| | style="text-align:center; background:#e6c5ea;"| |- |rowspan=2|नेता |align=center |<small>[[शेरबहादुर देउवा]] |align=center |<small>[[उपेन्द्र यादव]] |align=center |<small>[[महन्थ ठाकुर]] |align=center |<small>[[पुष्पकमल दाहाल|प्रचण्ड]] |align=center |<small>[[खड्गप्रसाद ओली]] |align=center |<small>[[विजयकुमार गच्छदार|बिजयकुमार गच्छदार]] |- | align=center |[[चित्र:Sher bahadur.jpg|100px]] | | | align=center |[[चित्र:Prachanda 2009.jpg|100px]] | align=center |[[चित्र:KP Oli.jpeg|100px]] | align=center |[[चित्र:Bijaya kumar gachchadar (cropped).jpg|100px]] |- |rowspan=2|सिट |align=center | ४० (२९%) |align=center | २६ (१९%) |align=center | २५ (१८%) |align=center | २१ (१५%) |align=center | १८ (१३%) |align=center | ३ (२%) |- |align=center |{{Infobox political party/seats|40|136|hex=green}} |align=center |{{Infobox political party/seats|26|136|hex=pink}} |align=center |{{Infobox political party/seats|25|136|hex=red}} |align=center |{{Infobox political party/seats|21|136|hex=blue}} |align=center |{{Infobox political party/seats|18|136|hex=red}} |align=center |{{Infobox political party/seats|3|136|hex=#e6c5ea}} |} ===पार्टीगत विवरण=== {| class="wikitable sortable" |- ! पार्टी !! विजय सिट<ref>{{cite web|title=निर्वाचन परिणाम|url=https://www.onlinekhabar.com/2017/09/629000|website=अनलाइन खबर|publisher=अनलाइन खबर|accessdate=११ असोज २०७४}}</ref> !! मत प्रतिशत !! परिवर्तन |- | [[नेपाली कांग्रेस|काङ्ग्रेस]] || ४० || २९% || |- | [[सङ्घीय समाजवादी फोरम, नेपाल|सङ्घीय समाजवादी फोरम]] || २६ || १९% || |- | [[राष्ट्रिय जनता पार्टी नेपाल|राजपा]] || २५ || १८% || |- | [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माके)]] || २१ || १५% || |- | [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] || १८ || १३% || |- | [[नेपाल लोकतान्त्रिक फोरम|नेपाल लोकतन्त्रिक फोरम]] || ३ || २% || |- | [[नेपाल जनता दल]] || २ || १% || |- | [[नयाँ शक्ति पार्टी, नेपाल|नयाँ शक्ति पार्टी]] || १ || १% || - |- | '''जम्मा''' || '''१३६''' || || |} ==नगरहरूको निर्वाचन परिणाम== {| class="wikitable" ! scope = "col" |नगर ! colspan="2" |मेयर ! colspan="2" |उप मेयर |- ![[काठमाडौँ]] {{Party colour|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}} |[[विद्यासुन्दर शाक्य]] ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा एमाले]]) {{Party colour|Nepali Congress}} |[[हरी प्रभा खड्गी]] ([[नेपाली कांग्रेस|नेका]]) |- ![[ललितपुर महानगरपालिका|ललितपुर]] {{Party colour|Nepali Congress}} |[[चिरीबाबु महर्जन]] ([[नेपाली कांग्रेस|नेका]]) {{Party colour|Nepali Congress}} |गीता सत्याल ([[नेपाली कांग्रेस|नेका]]) |- ![[पोखरा महानगरपालिका|पोखरा लेखनाथ]] {{Party colour|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}} |मन बहादुर जिसी ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा एमाले]]) {{Party colour|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}} |मञ्जु देवी गुरुङ ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा एमाले]]) |- ![[भरतपुर महानगरपालिका|भरतपुर]] | style="background-color:darkred;" width=10px | |[[रेणु दाहाल]] ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा माके]]) {{Party colour|Nepali Congress}} |पार्वती शाह ठकुरी ([[नेपाली कांग्रेस|नेका]]) |- ![[हेटौँडा उपमहानगरपालिका|हेटौडा]] {{Party colour|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}} |हरि बहादुर महत ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा एमाले]]) {{Party colour|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}} |मीना कुमारी लामा ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा एमाले]]) |- ![[घोराही उपमहानगरपालिका|घोराही]] {{Party colour|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}} |नरु लाल चौधरी ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा माके]]) {{Party colour|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}} |सीता न्योपाने ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा एमाले]]) |- ![[नेपालगन्ज उपमहानगरपालिका|नेपालगञ्ज]] {{Party colour|Rastriya Prajatantra Party}} |[[धवल शम्शेर राणा|धवल शमशेर जबरा]] ([[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी|राप्रपा]]) {{Party colour|Nepali Congress}} |उमा थापा मगर ([[नेपाली कांग्रेस|नेका]]) |- ![[बुटवल उपमहानगरपालिका|बुटवल]] {{Party colour|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}} |शिवराज सुबेदी ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा एमाले]]) {{Party colour|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}} |गुमा देवी आचार्य ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा एमाले]]) |- ![[तुलसीपुर उपमहानगरपालिका|तुलसीपुर]] {{Party colour|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}} |घनश्याम पाण्डे ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा एमाले]]) {{Party colour|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}} |माया शर्मा ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा एमाले]]) |- ![[इटहरी उपमहानगरपालिका|इटहरी]] {{Party colour|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}} |दौरिक लाल चौधरी ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा एमाले]]) {{Party colour|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}} |लक्ष्मी कुमारी गौतम ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा एमाले]]) |- ![[धनगढी (स्पष्टता)|धनगढी]] {{Party colour|Nepali Congress}} |नृप बहादुर वाड ([[नेपाली कांग्रेस|नेका]]) {{Party colour|Nepali Congress}} |सुशिला मिश्रा ([[नेपाली कांग्रेस|नेका]]) |- ![[विराटनगर महानगरपालिका|बिराटनगर]] {{Party colour|Nepali Congress}} |[[भीम पराजुली]] ([[नेपाली कांग्रेस|नेका]]) {{Party colour|Nepali Congress}} |इन्दिरा कार्की ([[नेपाली कांग्रेस|नेका]]) |- ![[धरान उपमहानगरपालिका|धरान]] {{Party colour|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}} |तारा सुब्बा ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा माके]]) {{Party colour|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}} |मञ्जु भण्डारी ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा एमाले]]) |- ![[जनकपुरधाम उपमहानगरपालिका|जनकपुर]] {{Party colour|Rastriya Janata Party Nepal}} |लाल किशोर शाह ([[राष्ट्रिय जनता पार्टी नेपाल|राजपा]]) {{Party colour|Rastriya Janata Party Nepal}} |रीता कुमारी मिश्रा ([[राष्ट्रिय जनता पार्टी नेपाल|राजपा]]) |- ![[जीतपुर सिमरा]] {{Party colour|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}} |कृष्ण प्रसाद पौडेल ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा माके]]) {{Party colour|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}} |सरस्वति देवी चौधरी ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा माके]]) |- ![[कलैया उपमहानगरपालिका|कलैया]] {{Party colour|Nepali Congress}} |राजेश राय यादव ([[नेपाली कांग्रेस|नेका]]) {{Party colour|Nepali Congress}} |रहिमा खातुन ([[नेपाली कांग्रेस|नेका]]) |- ![[वीरगन्ज महानगरपालिका|वीरगञ्ज]] {{Party colour|Federal Socialist Forum, Nepal}} |[[विजय कुमार सरावगी]] ([[सङ्घीय समाजवादी फोरम, नेपाल|ससफो]]) {{Party colour|Nepali Congress}} |[[शान्ति कार्की]] ([[नेपाली कांग्रेस|नेका]]) |- ![[राजविराज नगरपालिका|राजविराज]] {{Party colour|Rastriya Janata Party Nepal}} |[[शम्भु प्रसाद यादव]] ([[राष्ट्रिय जनता पार्टी नेपाल|राजपा]]) {{Party colour|Rastriya Janata Party Nepal}} |[[साधना झा]] ([[राष्ट्रिय जनता पार्टी नेपाल|राजपा]]) |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist|2}} ==यो पनि हेर्नुहोस्== * [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४]] {{नेपालमा भएका निर्वाचनहरू}} [[श्रेणी:नेपालका निर्वाचनहरू]] [[श्रेणी:नेपालमा भएका निर्वाचनहरू]] [[श्रेणी:नेपाल सरकार]] [[श्रेणी:नेपालको इतिहास (२०६५–हाल)]] 2ffiar73qbm6bnd4raurrsrnb7fzzr5 0 95791 1352064 1345860 2026-04-22T04:47:33Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352064 wikitext text/x-wiki {{Infobox election | election_name = सुदूरपश्चिम प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४ | country = नेपाल | type = parliamentary | ongoing = no | previous_election = | previous_year = | next_election = | next_year = [[सुदूरपश्चिम प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] | seats_for_election = [[सुदूरपश्चिम प्रदेश सभा]]को सम्पूर्ण ५३ सिट<ref>{{Cite web |url=http://www.nagariknews.com/news/28942/ |title=प्रादेशिक मन्त्रिपरिषद्को आकार असन्तुलित |last=सुवेदी |first=ईश्वरी |language=नेपाली |accessdate=2017-12-11}}</ref> <br><small>बहुमतको लागि २७ सिट<ref>{{Cite web |url=http://hamrakura.com/news-details/34687/design/ |title=यसरी बन्ने छ नेपालमा पहिलो पटक प्रदेश सरकार |website=http://hamrakura.com/ |language=नेपाली |accessdate=2017-12-11}}</ref></small> | election_date = मङ्सिर १०<br>मङ्सिर २१, २०७४ | registered = १४,३५,६७१<ref>{{Cite web |url=http://ratopati.com/story/16752# |title=प्रतिनिधिसभा र प्रदेशसभा चुनावः कुन जिल्लामा कति मतदाता ? (तथ्यांकसहित) |language=नेपाली |accessdate=2017-12-11}}</ref> | turnout = ९,५३,०३३ | image_size = 100px <!--UML-->| image1 = {{CSS image crop|Image=|bSize=100}} | leader1 = [[प्रकाशबहादुर शाह]]<ref>{{Cite web |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/politics/140304-1518849720.html |title=प्रदेश नम्बर ७ : एमाले संसदीय दलको नेतामा बाजुराका शाह निर्वाचित |website=नागरिक समाचार |language=नेपाली |accessdate=2023-01-17}}</ref> | leader_since1 = वि.सं. २०७४ फागुन ५ | party1 = [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] | leaders_seat1 = [[बाजुरा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|बाजुरा १(ख)]] | last_election1 = | seats_before1 = | seats1 = २५ | seat_change1 = | popular_vote1 = | percentage1 = | swing1 = <!--CPN-MC--> | image2 = {{CSS image crop|Image=Trilochan Bhatta np-sud.jpg|bSize=100}} | party2 = [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] | leader2 = [[त्रिलोचन भट्ट]]<ref>{{Cite web |url=https://annapurnapost.com/news/90112-90112 |title=प्रदेश ७ मा माओवादी संसदीय दलको नेता त्रिलोचन भट्ट |last=भट्ट |first=शिवराज |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2023-01-17}}</ref> | leader_since2 = वि.सं. २०७४ माघ २१ | leaders_seat2 = [[डोटी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|डोटी १ (ख)]] | seats2 = १४ | popular_vote2 = | percentage2 = | swing2 = <!--Congress--> | image3 = {{CSS image crop|Image=|bSize=100}} | party3 = [[नेपाली काङ्ग्रेस]] | leader3 = [[रणबहादुर रावल]]<ref>{{Cite web |url=https://radiokantipur.com/national/2018/05/20/20180520170441 |title=प्रदेश ७ मा कांग्रेसले छान्यो संसदीय दलको नेता |website=रेडियो कान्तिपुर |language=नेपाली |accessdate=2023-01-17}}</ref> | leader_since3 = वि.सं. २०७५ जेष्ठ ६ | leaders_seat3 = [[कैलाली १ (निर्वाचन क्षेत्र)|कैलाली १ (ख)]] | seats3 = १२ | popular_vote3 = | percentage3 = | swing3 = | map_image = | map_size = | map_caption = | title = [[सुदूरपश्चिम प्रदेशको मुख्यमन्त्री|मुख्यमन्त्री]] | before_election = | before_party = | posttitle = | after_election = [[त्रिलोचन भट्ट]]<ref>{{Cite web |url=https://www.onlinekhabar.com/2018/02/659709 |title=त्रिलोचन भट्ट प्रदेश ७ को मुख्यमन्त्री नियुक्त |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली |accessdate=2023-01-17}}</ref> | after_party = [[नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] }} '''सुदूरपश्चिम प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४''' [[सुदूरपश्चिम प्रदेश सभा]]को ५३ सदस्य चयनको लागि दुई चरणमा वि.सं. २०७४ मङ्सिर १० र २०७४ मङ्सिर २१ मा मतदान सम्पन्न भएको थियो।<ref>{{cite web|title=Govt decides to hold provincial, parliamentary polls in two phases|url=https://thehimalayantimes.com/nepal/govt-decides-to-hold-provincial-parliamentary-elections-in-two-phases/|website=The Himalayan Times|publisher=International Media Network Nepal (Pvt) Ltd|accessdate=31 August 2017}}</ref><ref>{{cite web|title=प्रतिनिधि सभा र प्रदेश सभाको निर्वाचन|url=https://setopati.com/from-paper/80700|website=सेतोपाटी|accessdate=१६ भदौ २०७४}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>[[निर्वाचन आयोग (नेपाल)|निर्वाचन आयोग नेपाल]]को अनुसार यस निर्वाचनमा मतदान गर्न योग्य मतदाताको सङ्ख्या १४ लाख ३५ हजार ६ सय ७१ रहेको जनाएको थियो। यस निर्वाचनमा [[पहिलो हुने निर्वाचित हुने निर्वाचन प्रणाली|प्रत्यक्ष निर्वाचन प्रणाली]] मार्फत १७ र [[समानुपातिक प्रतिनिधित्व प्रणाली]] मार्फत ८ सिट जितेर [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)]] सबैभन्दा ठूलो दल बनेको थियो। [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] र [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]]बिच गठबन्धन भएपछि सभाको तेस्रो ठूलो दलको रूपमा रहेको माओवादी (केन्द्र)को भागमा मुख्यमन्त्री पद परेको थियो। वि.सं. २०७४ माघ २३ गते [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]]को संसदीय दलको नेता समेत रहेका [[त्रिलोचन भट्ट]]लाई आन्तरिक दलको बैठकद्वारा मुख्यमन्त्री चयन गरिएको थियो<ref>{{Cite web |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/politics/139166-1517884020.html |title=मुख्यमन्त्रीमा भट्ट निश्चित |last=छत्याल |first=दिलबहादुर |website=नागरिक समाचार |language=नेपाली |accessdate=2023-01-17}}</ref> भने वि.सं. २०७४ फागुन ३ गते [[नेपालको संविधान]]को धारा १६८ को उपधारा २ बमोजिम यस प्रदेशको प्रदेश प्रमुख [[मोहनराज मल्ल]]ले उनलाई मुख्यमन्त्री नियुक्त गरेका थिए।<ref>{{Cite web |url=https://www.lokpath.com/story/25969 |title=भट्ट बने प्रदेश ७ को मुख्यमन्त्री |website=लोकपथ |language=नेपाली |accessdate=2023-01-17}}</ref> वि.सं. २०७४ फागुन ५ गते भट्टले मुख्यमन्त्रीको रूपमा सपथग्रहण गरेका थिए।<ref>{{Cite web |url=https://nepalpatra.com/politics/15512/ |title=Nepapatra |last=नेपालपत्र |date=2018-02-17 |website=नेपालपत्र |language=नेपाली |accessdate=2023-01-17 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230117063021/https://nepalpatra.com/politics/15512/ |date=2023-01-17 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.imagekhabar.com/news/84423/ |title=प्रदेश नम्बर ७ का मुख्यमन्त्री त्रिलोचन भट्टले आज सपथ लिने |website=इमेजखबर |language=नेपाली |accessdate=2023-01-17}}</ref> ==पृष्ठभूमि== ==आयोजन== ===खर्च सीमा=== प्रदेशसभा निर्वाचनको लागि एक उम्मेदवारले अधिकतम १५ लाख खर्च गर्न पाउने सीमा निर्वाचन आयोगले तोकेको थियो। यस अन्तर्गत उम्मेदवारले सवारीसाधन प्रयोग गर्नका लागि ३ लाख, प्रचारप्रसार सामग्रीको लागि ६० हजार, ढुवानीका लागि ४५ हजार, गोष्ठी तथा अन्तरक्रियाका लागि ४ लाख ८० हजार, अन्य प्रचार प्रसार/ छापा तथा विद्युतीय माध्यमको लागि ६० हजार, कार्यलय सञ्चालनका लागि ३५ लाख, प्रतिनिधि परिचालनका लागि १ लाख २० हजार तथा विविध खर्चका लागि ७३ हजार २ सय तोकेको थियो।<ref>{{Cite web |url=http://www.dainiknepal.com/2017/10/270297.html |title=प्रतिनिधि सभा र प्रदेशमा उम्मेदवारले कति खर्च गर्न पाउँछन् ? |language=नेपाली |accessdate=2017-12-07 }}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===निर्वाचन कार्यक्रम=== वि.सं. २०७४ भदौ १५ गते मन्त्रिपरिषद्को बैठकले निर्वाचन आयोगबाट प्राप्त सुझावका आधारमा प्रदेशसभा र प्रतिनिधि सभाको निर्वाचन वि.सं. २०७४ मङ्सिर १० र मङ्सिर २१ गते हुने गरी दुई चरणमा गर्ने निर्णय गरेको थियो।<ref>{{Cite web |url=http://annapurnapost.com/news-details/79005 |title=प्रदेश र प्रतिनिधि सभा निर्वाचन मङ्सिर १० र २१ मा |website=annapurnapost.com |language=नेपाली |accessdate=2017-12-07 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171127023517/http://annapurnapost.com/news-details/79005 |date=2017-11-27 }}</ref>पहिलो चरण अन्तर्गत ३२ हिमाली जिल्लामा निर्वाचन भएको थियो भने दोस्रो चरणमा ४५ जिल्लामा निर्वाचन सम्पन्न गरिने निर्णय आयोगले गरेको हो।<ref>{{Cite web |url=https://corporatenepal.com/2017/10/45760 |title=प्रतिनिधि र प्रदेश सभा सदस्यमा जम्मा ४१ जना महिला उम्मेदवार |date=2017-10-24 |language=नेपाली |accessdate=2017-12-07 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://arthakoarthanews.com/%E0%A4%A6%E0%A5%8B%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%8B-%E0%A4%9A%E0%A4%B0%E0%A4%A3%E0%A4%95%E0%A5%8B-%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%A6%E0%A5%87%E0%A4%B6-%E0%A4%B0-%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0/ |title=दोस्रो चरणको प्रदेश र प्रतिनिधि सभा निर्वाचनको ३ सय ८४ सिटका लागि झन्डै ५ हजारको उम्मेदवारी |date=2017-11-03 |language=नेपाली |accessdate=2017-12-07 }}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> सुदूरपश्चिम प्रदेशको ९ जिल्लाहरू मध्ये पहिलो चरणमा ४ जिल्ला र दोस्रो चरण अन्तर्गत ५ जिल्लामा निर्वाचन सम्पन्न भएको थियो। {| class="wikitable collapsible collapsed" style="text-align: center;" |- ! rowspan="2" | क्षेत्र ! rowspan="2" | कुल निर्वाचन क्षेत्र ! colspan="9" | मतदान मिति र निर्वाचन क्षेत्रहरूको सङ्ख्या<ref name="mospi.gov.in">{{cite web|url= http://election.gov.np/ecn/uploads/userfiles/electionphaseswebsite.pdf |title= निर्वाचन कार्यक्रम |format=pdf |date= १५ भदौ २०७४ |accessdate= २१ मङ्सिर २०७४}}</ref> |- | {{ubl|पहिलो चरण|२०७४ मङ्सिर १०}} | {{ubl|दोस्रो चरण|२०७४ मङ्सिर २१}} |- | style="text-align:left;"| [[दार्चुला जिल्ला|दार्चुला]] || २ || २ || - |- | style="text-align:left;"| [[बझाङ जिल्ला|बझाङ]] || २ || २ || - |- | style="text-align:left;"| [[बाजुरा जिल्ला|बाजुरा]] || २ || २ || - |- | style="text-align:left;"| [[बैतडी जिल्ला|बैतडी]] || २ || २ || - |- | style="text-align:left;"| [[कैलाली जिल्ला|कैलाली]] || १० || - || १० |- | style="text-align:left;"| [[कञ्चनपुर जिल्ला|कञ्चनपुर]] || ६ || - || ६ |- | style="text-align:left;"| [[डडेल्धुरा जिल्ला|डडेल्धुरा]] || २ || - || २ |- | style="text-align:left;"| [[अछाम जिल्ला|अछाम]] || ४ || - || ४ |- | style="text-align:left;"| [[डोटी जिल्ला|डोटी]] || २ || - || २ |- ! निर्वाचन क्षेत्र !! ३२ !! ८ !! २४ |- ! सम्बन्धित चरण <br> समाप्त हुँदा सम्म <br> कुल निर्वाचन क्षेत्र !! !! ८ !! ३२ |} ==निर्वाचन प्रणाली== सुदूरपश्चिम प्रदेशको प्रदेश सभाका ५३ सदस्यहरूको चयन दुई तरिकाले गरिएको थियो जसमध्ये ३२ सदस्यको चयन एकल-मतदान निर्वाचन क्षेत्रबाट पहिलो मतदान गरेर र बाँकी २१ सदस्यको चयन एक प्रदेशव्यापी निर्वाचन क्षेत्रबाट बन्द सूचीको सामानुपातिक प्रतिनिधित्वद्वारा गरिएको थियो।<ref> [http://www.wipo.int/edocs/lexdocs/laws/en/np/np029en.pdf Article 84] Constitution of Nepal</ref> प्रत्येक मतदाताले दुईवटा विधिहरूको लागि छुट्टाछुट्टै मतपत्र पाएका थिए। सामानुपातिक तर्फ कुनै पनि एक राजनीतिक दल वा निर्वाचन गठबन्धनले एउटा सिट छुट्याउन समग्र वैध मतदानको ३% मत पाउनु पर्ने व्यस्था गरिएको थियो।<ref>{{cite news|last1=Kafle|first1=Narayn|title=स‌ंसद् र प्रदेशको निर्वाचन विधेयक पारित|url=http://gorkhapatraonline.com/epaper/showimage?img=uploads/epaper/2017-09-05/d5dc862970aa8746d2409f4855e61ae7.jpg|accessdate=6 September 2017|work=Gorkhapatra|publisher=Gorkhapatra Sansthan|date=5 September 2017}}</ref> ==नतिजाहरू== {| class="wikitable" style="text-align:right" |+[[चित्र:Province_No._7_Provincial_Assembly_2018.svg|frameless]] ! colspan="2" rowspan="2" |राजनीतिक दल ! colspan="3" |{{Abbr|प्रत्यक्ष|पहिलो हुने निर्वाचित हुने निर्वाचन प्रणाली}} ! colspan="3" |{{Abbr|समानुपातिक|समानुपातिक प्रतिनिधित्व प्रणाली}} ! rowspan="2" |जम्मा |- !मत !% !सिट !मत !% !सिट |- | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | | align="left" |[[नेपाली कांग्रेस]] |३५७,२०४ |३९.३७ |४ |२९५,७२९ |३७.३८ |८ |१२ |- | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | | align="left" |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)]] |२९१,३५८ |३२.११ |१७ |२६०,९५५ |३२.९९ |८ |२५ |- | bgcolor="8B0000" | | align="left" |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |१६६,५१३ |१८.३५ |१० |१४२,७०२ |१८.०४ |४ |१४ |- | bgcolor="FFb300" | | align="left" |[[राष्ट्रिय जनता पार्टी नेपाल]] |३२,४०० |३.५७ |१ |३६,९०२ |४.६६ |१ |२ |- | | align="left" |अन्य |५५,२६९ |५.४९ |० |५४,७८४ |६.९३ |० |० |- | bgcolor="{{party color|Independent}}" | | align="left" |[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] |४,६३० |०.५१ |० |– |– |– |० |- ! colspan="2" |अमान्य/बदर मत !४५,६४९ !– !– !१५८,२६७ !– !– !– |- ! colspan="2" |जम्मा !९५३,०३३ !१०० !३२ !९४९,३३९ !१०० !२१ !५३ |- ! colspan="2" |दर्तावाल मतदाता/मतदान !१,४३५,६७३ !६६.३८ !– !१,४३५,६७३ !६६.१३ !– !– |- ! colspan="9" |स्रोत: [http://www.election.gov.np/ecn/uploads/userfiles/ElectionResultBook/PA2074.pdf निर्वाचन आयोग नेपाल] |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==यो पनि हेर्नुहोस्== * [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४|प्रतिनिधिसभा निर्वाचन, २०७४]] {{नेपालमा भएका निर्वाचनहरू}} [[श्रेणी:नेपालका प्रादेशिक निर्वाचनहरू]] ku95hsthmbdy6q3hjx21v1zucba41in 0 96525 1352083 1342493 2026-04-22T05:43:30Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352083 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[गाउँपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[पर्सा जिल्ला|पर्सा]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-parsa/jagarnathpur?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = अध्यक्ष | leader_name = श्रीकान्तप्रसाद यादव <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | leader_title1 = उपाध्यक्ष | leader_name1 = बबिता सिंह <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | established_title = स्थापित | established_date = २०७३ फागुन २७ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 45.29<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=22&municipality=3|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 32649 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|27.07|84.71|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०५१ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[जगरनाथपुरसिरा]] गाविसको कार्यालय | website = [https://www.jagarnathpurmun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[पर्सा जिल्ला]]का १० वटा [[गाउँपालिका]]हरू मध्ये एक हो।<ref name="गाउँपालिका र नगरपालिका (सूची)">{{cite news|title=गाउँपालिका र नगरपालिका कुन जिल्लामा कति? (सूची)|url=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084|accessdate=२३ पौष २०७३|publisher=लोकान्तर|date=२३ पौष २०७३|ref=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084}}</ref><ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २०७३ फागुन २७ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा साविकका [[जानकी टोला]], [[घोडादौडा पिपरा]] (८), [[जगरनाथपुरसिरा]], [[पिडारीगुठी]], [[बिजवनिया]], [[औराहा]] र [[मसिहानी]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ३२,६४९ रहेको छ भने यहाँ ५,५८२ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ जगानाथपुर गाउँपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[पिडारीगुठी]] || ५,९५३ || ८.०१ || ७४३.२० |- | २ || [[घोडादौडा पिपरा]] (८, ९) र [[जानकी टोला]] || ४,९२९ || ६.८४ || ७२०.६१ |- | ३ || [[बिजवनिया]] || ४,०७२ || ४.६५ || ८७५.७० |- | ४ || [[जगरनाथपुरसिरा]] || ५,५६६ || १३.०३ || ४२७.१७ |- | ५ || [[मसिहानी]]|| ६,५५१ || ४.३ || १५२३.४९ |- | ६ || [[औराहा]] || ५,५७८ || ८.४६ || ६५९.३४ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''३२,६४९''' || '''४५.२९''' || '''७२०.८९''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{पर्सा जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcparsa.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, पर्सा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180208211700/http://www.ddcparsa.gov.np/ |date=2018-02-08 }} [[श्रेणी:पर्सा जिल्लाका गाउँपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका गाउँपालिकाहरू]] 6fhyi6o328nzsj7cf16yb42k27akq43 0 96528 1352088 1342777 2026-04-22T05:51:49Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352088 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[गाउँपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[पर्सा जिल्ला|पर्सा]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-parsa/sakhuwaprasauni?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = अध्यक्ष | leader_name = जसवन्त यादव <small> ([[नेकपा (एमाले)]]) | leader_title1 = उपाध्यक्ष | leader_name1 = शर्मिला विष्ट <small> ([[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल]]) | established_title = स्थापित | established_date = २०७३ फागुन २७ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 55.39<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=22&municipality=5|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 35399 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|27.16|84.67|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०५१ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[सखुवा पर्सौनी]] गाविसको [[कार्यालय]] | website = [https://www.sakhuwaprasaunimun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[पर्सा जिल्ला]]का १० वटा [[गाउँपालिका]]हरू मध्ये एक हो।<ref name="गाउँपालिका र नगरपालिका (सूची)">{{cite news|title=गाउँपालिका र नगरपालिका कुन जिल्लामा कति? (सूची)|url=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084|accessdate=२३ पौष २०७३|publisher=लोकान्तर|date=२३ पौष २०७३|ref=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084}}</ref><ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २०७३ फागुन २७ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा साविकका [[सखुवा पर्सौनी]], [[देउखाना]], [[महुवन]], [[लखनपुर]], [[मधुवन मथौल]] र [[कौवा बनकटैया]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ३५,३९९ रहेको छ भने यहाँ ६,२९५ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ सखुवा प्रसौनी गाउँपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[मधुवन मथौल]] || ६,८८० || ३०.३३ || २२६.८४ |- | २ || [[सखुवा पर्सौनी]] || ७,२८८ || १८.३३ || ३९७.६० |- | ३ || [[कौवा बनकटैया]] || ५,२८४ || ३.८७ || १३६५.३७ |- | ४ || [[देउखाना]] (२–९) || ५,२३२ || ७.४९ || ६९८.५३ |- | ५ || [[देउखाना]] (१) र [[महुवन]] || ५,२०६ || ८.९७ || ५८०.३८ |- | ६ || [[लखनपुर, पर्सा|लखनपुर]] || ५,५०९ || ५.२८ || १०४३.३७ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''३५,३९९''' || '''७४.२७''' || '''४७६.६२''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{पर्सा जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcparsa.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, पर्सा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180208211700/http://www.ddcparsa.gov.np/ |date=2018-02-08 }} [[श्रेणी:पर्सा जिल्लाका गाउँपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका गाउँपालिकाहरू]] 5al0bsawngxi6jl1eouqcheua00cq4b 0 97050 1352178 1349556 2026-04-22T11:23:05Z Symphonicallyu 77742 1352178 wikitext text/x-wiki {{Infobox Writing system | name = कैथी | altname = कायठी, कायस्थी, 𑂍𑂶𑂟𑂲 | type = [[अक्षरात्मक लिपि]] | languages = [[अङ्गिका भाषा|अङ्गिका]], [[अवधी भाषा|अवधि]], [[भोजपुरी भाषा|भोजपुरी]], [[मगही भाषा|मगही]], [[मैथिली भाषा|मैथिली]], [[हिन्दुस्तानी भाषा|हिन्दुस्तानी]], [[सिलेटी भाषा|सिल्हेटी]] | fam1 = [[ब्राह्मी लिपि|ब्राह्मी]] | fam2 = [[गुप्त लिपि|गुप्त]] | fam3 = [[देवनागरी लिपि|नागरी]] | sisters = [[देवनागरी लिपि|देवनागरी]], [[नन्दिनागरी लिपि|नन्दीनागरी]] | time = c. १६हौँ&ndash;मध्य बीसौँ शताब्दी | sample = Kaithi Varnamala.png | unicode = [http://www.unicode.org/charts/PDF/U11080.pdf U+11080&ndash;U+110CF] | iso15924 = Kthi }} {{Contains special characters | special = असामन्य [[युनिकोड]] शब्द | fix = :en:Help:Multilingual support#Kaithi | image = Kaithi noto.svg | link = Specials (Unicode block)#Replacement character | alt = <?> | compact = yes }} '''कैथी''' ({{Lang-bh|𑂍𑂶𑂟𑂲}}) एउटाऐतिहासिक लिपि हो जसको मध्यकालीन [[भारत]]मा प्रमुख रूपले उत्तर-पूर्व र उत्तर भारतमा बृहत् रूपले प्रयोग गरिएको देखिन्छ। प्रमुख रूपले आजको [[उत्तर प्रदेश]] र [[बिहार]] राज्यको क्षेत्रहरूमा यस लिपिमा वैधानिक र प्रशासनिक कार्य गरिएको प्रमाण पर्याप्त भेट्ने गरिन्छ।<ref>अंशुमान पांडे. 2006. [http://www-personal.umich.edu/~pandey/kaithi.pdf Proposal to Encode the Kaithi Script in Plane 1 of ISO/IEC 10646]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> यस लिपिलाई '''कयथी''' वा '''कायस्थी''' लिपिको नामले समेत जान्ने गरिन्छ। पूर्ववर्ती [[उत्तर-पश्चिम भारत]], [[मिथिला]], [[बङ्गाल]], [[ओडिसा|उडिसा]] र [[अवध]] क्षेत्रमा यस लिपिको प्रयोग गरिएको इतिहास रहेको छ। यसको प्रयोग प्रमुख रूपले न्यायिक, प्रशासनिक र निजी तथ्याङ्क सङ्ग्रहणमा गर्ने गरेको पाइएको छ।<ref>King, Christopher R. 1995. ''One Language, Two Scripts: The Hindi Movement in Nineteenth Century North India.'' New York: Oxford University Press.</ref> == उत्पत्ति == 'कैथी' लिपिको उत्पत्ति [[कायस्थ]] शब्दबाट भएको हो। यो जाति उत्तर [[भारत]]को एउटासामाजिक समूह (हिन्दु जाति) हो।<ref>Grierson, George A. 1899. ''A Handbook to the Kaithi Character.'' Calcutta: Thacker, Spink & Co.</ref> यसै जातिद्वारा मुख्य रूपले व्यापार सम्बन्धी व्यहोरा सुरक्षित राख्नको लागि सबैभन्दा पहिले यस लिपिको प्रयोग गरेका थिए। कायस्थ समुदायको पुरानो रजवाडा र ब्रिटिस औपनिवेशिक शासकहरूको धेरै नै नजिकको सम्बन्ध रहेको थियो। यसै समुदायका मानिसहरू अङ्ग्रेजहरूका विभिन्न प्रकारका तथ्याङ्कहरूको प्रबन्धन र भण्डारण गर्नका लागि नियुक्त गर्ने गरिन्थ्यो। कायस्थहरूद्वारा प्रयुक्त यस लिपिलाई पछि कैथी नामले जान्न थालिएको हो। ==इतिहास== कैथी एउटा पुरानो लिपि हो जसको प्रयोग थोरै भन्दा थोरै सोह्रौँ शताब्दीमा व्यापक रूपले भएको देखिन्छ। [[मुगल साम्राज्य]]को समयमा यसको प्रयोग धेरै नै व्यापक थियो। सन् १८८० को दशकमा [[ब्रिटिस राज|ब्रिटिस राज]]को समयमा यस लिपिलाई प्राचीन [[बिहार]]को न्यायलयहरूमा आधिकारिक भाषाको दर्जा दिइएको थियो। यसलाई [[खगडिया जिल्ला|खगडिया]] जिल्लाको न्यायालयमा वैधानिक लिपिको दर्जा दिइएको थियो। == कैथी लिपिको लोप हुने खतरा == कैथी लिपिलाई कहिलेकाही 'बिहार लिपि' समेत भन्ने गरिएको छ। वर्तमान समयमा समेत बिहार लगायत भारतको उत्‍तर पूर्वी राज्‍यहरूमा यस लिपिमा लेखिएको हजारौँ अभिलेखहरू छन्। समस्‍या त्यस समय हुने गरेको छ जुन समय अभिलेखहरूसँग सम्बन्धित कानुनी समस्या आउने गरेको छ। भारतको एउटादैनिक पत्रिका [[दैनिक जागरण]]को [[पटना]] संस्‍करणमा सन् २००९ सेप्टेम्बर ९ तारिखको समाचारपत्रमा पृष्ठ सङ्ख्या बीसमा बिहारको बक्‍सर जिल्लाबाट छापिएको कञ्चन किशोरको एउटा खबरको सन्दर्भ लिएर हेर्ने हो भने यस लिपिको जानकार वर्तमान समयमा बक्सर जिल्लामा जम्मा दुई जना रहेका छन्। दुवै जना जानकार व्यक्तिको उमेर पाको भइसकेको छ। यस्तोमा निकट भविष्‍यमा यस लिपिको जानकार कोई पनि नरहने र आजसम्म यस लिपिमा लेखिएको भू-अभिलेखहरूको अनुवाद आजको प्रचलित लिपिहरूमा गर्न धेरै नै कठिन हुन सक्ने सहज अनुमान लगाउन सकिन्छ। भाषाको जानकारहरूका अनुसार यस्तो स्थिति सम्पूर्ण स्थानमा विद्यमान रहेको छ।<ref>{{Citeweb|title=ऑनलाइन होंगे अञ्चल कार्यालय तो खत्म हो जाएगी कैथी लिपि|url=https://hindi.news18.com/news/jharkhand/gumla/kaithi-script-will-end-after-online-documentation-in-jharkhand-832616.html|language=हिन्दी|accessdate=2018-02-23}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.jagran.com/bihar/patna-city-know-about-bihars-700-year-old-script-cathy-13494776.html |title=आइए जानें ...बिहार की 700 साल पुरानी लिपि 'कैथी' के बारे में |language=हिन्दी |accessdate=2018-02-23}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{मैथिली भाषा}} [[श्रेणी:लिपि]] gogt38ozlcnt1rbpx9tz9z6pdrordqe 0 97343 1352156 1317210 2026-04-22T09:28:19Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352156 wikitext text/x-wiki {{प्रयोगकर्ता स्यान्डबक्स+|2 <!-- यस पृष्ठलाई अझै स्यान्डबक्सको रूपमा यो रेखा नहटाउनुहोस् -->}} {{Infobox writer <!-- For more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]]. --> | name = हेमन्त विवश | image = Hemant Biwas.jpg | image_size = | alt = | caption = हेमन्त विवश | pseudonym = | birth_name = | birth_date = २०३१ साउन ५ गते <!-- {{Birth date and age|YYYY|MM|DD}} --> | birth_place = [[डोटी जिल्ला|डोटी]], जिजोडमाण्डौ | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} --> | death_place = | resting_place = | occupation = साहित्य, गायन | language = नेपाली | nationality = | ethnicity = | citizenship = | education = | alma_mater = | period = | genre = | subject = | movement = | notableworks = | spouse = | partner = लक्ष्मी कुमारी शर्मा | children = डेलिसा र चेतन | relatives = | awards = उत्कृष्ट गीतकार [[रेडियो नेपाल]]-२०६८ | religion = हिन्दू | signature = | signature_alt = | module = | website = | portaldisp = }} '''हेमन्त विवश'''को जन्म [[डोटी जिल्ला]]को [[जिजोडमाण्डौ गाउँ विकास समिती|जिजोडमाण्डौ]] गा. वि. स. मा भएको हो । नेपाली गीत सङ्गीत र [[भाषा]],[[साहित्य]]का सौखिन विवशले नेपाली [[साहित्य]]मा योगदान गर्दै आएका छन् । विवसले तीन गीति एल्वमहरू र झण्डै ५ दर्जन नेपाली आधुनिक गीत बिभिन्न गायक र गायिकाका स्वरमा स्वरबद्य गराएका छन्। == जीवनी == विवशको बाल्यकाल [[डोटी जिल्ला]]मा नै बित्यो । करिव तीन दशकअघि वि. सं. २०५२ सालमा उनी काठमाडौँ पसेका थिए। <ref>[http://nepalaaja.com/2018/6/20186229327 नयाँ गायकहरू डेउडा गीत बिगार्दैछन् (भिडियो)-नेपाल आज अनलाइन] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180626051032/http://nepalaaja.com/2018/6/20186229327 |date=2018-06-26 }}</ref> छन्द कविता र गीत लेखनबाट काब्य क्षेत्रमा विगत २ दशकदेखी सक्रिय कवि हेमन्त विवसले सानो छँदा घरमा [[रामायण]]को किताव पढ्दै कविता लेख्न सुरु गरेका हुन्। [[काठमाडौँ]] आईसकेपछि कविता लेखनमा यात्रा विवशले शुरू गरेका हुन्। == साहित्यक तथा सांगीतिक यात्रा == '''विवश'''का प्रकाशित कृतिहरू <nowiki>१. </nowiki> सम्राइ (२०६०)- गीति एल्बम <nowiki>२. </nowiki> असौजको जून (२०६२)- गीति एल्बम <nowiki>३. </nowiki> यादै जनमभरि (२०६३)- गीति एल्बम <nowiki>४. </nowiki> आफ्नै मनसँग (२०५८)- कवितासङ्ग्रह <nowiki>५. </nowiki> कथा एउटा तिम्रो मेरो (२०६४)- गीतिसङ्ग्रह <nowiki>६. </nowiki> सैपालको आँगन (२०७१)- कवितासङ्ग्रह विवशको कृतिबाट एक कविताको अंश '''हली''' जारी ! बुझ्न आएको पुरानो लोग्नेझैँ हिजो मात्रै हो साहुले एकाबिहानै आएर थर्काएको बाटुलीलाई आज त जुनसुकै मूल्य चुकाएर भएपनि पुग्नु छ खेतमा अनि बाध्य भएर जोगाउनु छ पुस्तौ अघि भिराइएको उपाधि अझै हेर्नु छ पानी मुनिको जून र किनकि झुप्रो ठडिएको जमिन पनि त साहुकै नाममा छ निभ्दै गरेका कोइलालाई ढाक्दै गरेको तातो खरानीलेझैँ ढाकिरहेछ साहुको ऋणले गरिबी जिन्दगीको पीडा बनेर जसोतसो बिहानैदेखि जोतिरहेछ दुखेको मनलाई खोला किनारको खेतको गरासँगै भोको पेटमा पटुका बाँधेर सुनौलो बिहानीको आशमा बोक्दै छे दुई जीउकी बाटुलीले मलको डोको र खन्याउदै छे खेतका गरामा विज्ञापनिक विश्रामको बेला समाचार वाचकले फेर्छ जसरी लामो सास हल्लाउँछ घाटी, तन्काउँछ जीउ त्यस्तै गरी तन्काउँछन् तारे र मालेले जीउ ओग्राइरहन्छन् परालको त्यान्द्रो चपाउँदै जब ऊ उडाउँछ तमाखुको धुँवा गराको डिलमा बसेर घाम नअस्ताउँदै फुकाल्छ हलो र पुग्छ घट्टको दैलोमा बिहानै राखेको साहुको गहुँको भारी पिस्नलाई भीडभित्रै पनि पल्लो किनाराको बनाइएको ऊ कतै कुनामा देखिएको एक धुमिल छायाँ अन्त्यमा मात्रै आउँछ उसको पालो रूखका बोक्राझैं कोदाका रोटी तताउँदै चपाइ रहेछन् एकान्तमा जुन त्यो दिनको बक्सिस हो साहुबाट पाइएको हेर्न पनि हुन्न उसले साहुको घरको गोरस रिसाउँछन् साहुका देवता बिग्रिन्छ भैंसी किनकि ऊ पानी नचल्ने जातको मान्छे ऊ हली खोला किनारको शीत पिएका दाउरा फ्याँक्दैछन् धुँवा घट्टको अँगेनाबाट सुकुम्बासी बस्तीमा आगो लाग्दाकोझैँ निस्किरहेछ मुस्लो पालै पालो मिच्दैछन् दुबैले आँखा मानौ आज आँसु झार्न सजिलो बाहाना मिलेको छ दुवैलाई घुमिरहेछ घट्ट पिसिदैछन् एकनासले गहुँका दाना मुटु फुट्लाझैं गरी चलिरहेछ स्याँठ छानामा उछिट्टिएको खरको बीचबाट देखिन्छन् स्वर्गका दुई चारवटा ताराहरू छेवैमा आएर टिल्पिलाउँछन् जुनकिरी जसरी टिल्पिलाउँछ सूर्यको पहिलो किरणमा शीत कलिलो बिहानको निधारभरि झ्यालको खापा नजिकै देखिने निउरोको टुप्पोमा झुण्डिएको शीतको थोपाझैँ झुण्डिरहेको जिन्दगी अँगेना छेउमा अढेश लगाउँदै बाटुलीको गुन्यूको एक पाटो ओढेर हेरिरहन्छ उसका आँखामा छाइरहन्छ एकछिन सन्नाटा क्षणभरको मौनतालाई भङ्ग पार्दै ऊ भनिरहेछः बुढी हामीले त गुन्यू ओढ्यौँ गरिब के ओढ्लान् ?<ref>[https://setopati.com/literature/106809 सेतोपाटि डटकम]{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> {{invisible|लेख यहाँ समाप्त हुन्छ.}} == यो पनि हेर्नुहोस् == *  *  == सन्दर्भहरू == <references /> == ग्रन्थसुची == * {{cite book|last=|first=|title=शीर्षक|publisher=|editor=|url=|year=|place=|isbn=}} * {{cite book|last=|first=|title=शीर्षक|publisher=|editor=|url=|year=|place=|isbn=}} == बाह्य कडीहरू == * [https://www.kantipurdaily.com/literature/2017/11/20/20171120084734.html एकल वाचनमा हेमन्त-कान्तिपुर अनलाइन]{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.youtube.com/watch?v=ikzDnfYA8tM Hemant Biwas Talk show on TV Today Television Baduli Program With Chandani Mall] * [https://www.facebook.com/hemantbiwas हेमन्त बिवस फेसबुक पेज] * [http://www.nagariknews.com/news/13365 लेख्न बाँकी सुदूरपश्चिम-नागरिक न्यूज] * [https://setopati.com/entertainment/events/90163 पोखरामा गुञ्जियो सुदूरपश्चिम-सेतोपाटि अनलाइन]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.samadhannews.com/2017/09/21/%E0%A4%B8%E0%A5%81%E0%A4%A6%E0%A5%81%E0%A4%B0%E0%A4%AA%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%9A%E0%A4%BF%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%B2%E0%A5%80-%E0%A4%95%E0%A4%B5%E0%A4%BF-%E0%A4%A6%E0%A5%87%E0%A4%B6-%E0%A4%96/ सुदुरपश्चिमेली कवि देश खोज्दै पोखरा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171129101943/http://www.samadhannews.com/2017/09/21/%E0%A4%B8%E0%A5%81%E0%A4%A6%E0%A5%81%E0%A4%B0%E0%A4%AA%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%9A%E0%A4%BF%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%B2%E0%A5%80-%E0%A4%95%E0%A4%B5%E0%A4%BF-%E0%A4%A6%E0%A5%87%E0%A4%B6-%E0%A4%96/ |date=2017-11-29 }} {{DEFAULTSORT:}} [[श्रेणी:नेपाली साहित्यकारहरू]] meduz7mufxmh0ma524vsz57a3dbnb9m 0 97875 1352022 1255988 2026-04-22T02:29:05Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352022 wikitext text/x-wiki {{Infobox football league season |image = |pixels = |competition= [[सहिद स्मारक ए-डिभिजन लिग]]<ref name="TKP">{{cite web|url=http://kathmandupost.ekantipur.com/news/2017-09-15/16-teams-in-a-division-league.html|title= ‘ए’ डिभिजन लिगमा १६ टोलीहरू|author=|date=|work=द काठमाडौँ पोस्ट|accessdate=१३ अक्टोबर २०१७}}</ref> |season= २०७५ |dates = असोज १३ देखि पुस २४,२०७५ |winners= [[मनाङ- मर्स्याङ्दी क्लब|मनाङ मर्स्याङ्दी क्लब]]<ref>{{cite web|url=https://www.onsnews.com/adivision-3/|title=सहिद स्मारक ए-डिभिजन लिगको उपाधि मनाङलाई e|author=|date=|work=ओएनएस न्युज|accessdate=१४ जनवरी २०१९}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190115101219/http://www.onsnews.com/adivision-3/ |date=2019-01-15 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.lightnepali.com/236828/|title=मनाङ- मर्स्याङ्दी क्लब सहिद स्मारक ए-डिभिजन लिगको उपाधि किर्तिमानी ८ पटक जित्न सफल e|author=|date=|work=लाइट नेपाल|accessdate=१४ जनवरी २०१९}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.setopati.com/sports/football/172999|title=मनाङ- मर्स्याङ्दी क्लबले सहिद स्मारक ए-डिभिजन लिगको उपाधि हात पारेको छ e|author=|date=|work=सेतो पाटि|accessdate=१४ जनवरी २०१९}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190825004700/https://www.setopati.com/sports/football/172999 |date=2019-08-25 }}</ref> |relegated= |continentalcup1= [[२०१९ एएफसी कप]] |continentalcup1 qualifiers= [[मनाङ- मर्स्याङ्दी क्लब]] |continentalcup2= |continentalcup2 qualifiers= |league topscorer= अफेज ओलावाले ओलाडिपो <br> [[भरत खवास]] <br> [[रञ्जित धिमाल]] <br> (७ गोल) |biggest home win= {{nowrap|[[नेपाल पुलिस फुटबल क्लब|नेपाल पुलिस क्लब]] ५–० [[फ्रेन्ड्स क्लब]]}}<br>{{small|(२९ मङ्सिर २०७५)}} | highest scoring= {{nowrap|[[एनआरटी क्लब|न्यू रोड टिम]] ५–५ [[मछिन्द्र फुटबल क्लब]]}}<br>{{small|(१६ पुस २०७५)}} |matches=91 |total goals=226 |longest wins= १२ खेल <br> [[सहिद स्मारक ए-डिभिजन लिग]] |longest unbeaten= १२ खेल <br> [[मनाङ- मर्स्याङ्दी क्लब|मनाङ मर्स्याङ्दी क्लब]] |longest winless = ९ खेल <br> [[मछिन्द्र फुटबल क्लब]] <br> [[एनआरटी क्लब|न्यू रोड टिम]] |longest losses= ८ खेल <br> [[एनआरटी क्लब|न्यू रोड टिम]] |average attendance= |prevseason=[[२०१५ नेपाल राष्ट्रिय लिग|२०७२]] |nextseason= |updated = २४ पुस २०७५ }} '''सहिद स्मारक ए-डिभिजन लिग २०७५ (अन्य नाम: पल्सर सहिद स्मारक ए-डिभिजन लिग २०७५)''' पाँच वर्ष पछि सञ्चालन भएको नेपाली राष्ट्रिय फुटबल लिग [[सहिद स्मारक ए-डिभिजन लिग]]को ४२ औँ संस्करण हो।<ref>{{cite web|url=https://www.hamrokhelkud.com/football/36184|title=५ वर्ष पछि सहिद स्मारक ए-डिभिजन लिग हुन भएको छ|author=|date=|work=हाम्रो खेलकुद|accessdate=१४ जनवरी २०१९}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180928234821/http://www.hamrokhelkud.com/football/36184 |date=2018-09-28 }}</ref> यस प्रतियोगिता २०७५ असोज १३ गतेदेखि पुस २४ सम्म सञ्चालन भएको थियो।<ref>[https://khullapati.comसहिद स्मारक ए-डिभिजन लिग हुने]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name=":0">{{Cite web|url=https://goalnepal.com/news/detail/2232|title=अखिल नेपाल फुटबल सङ्घले सहिद स्मारक [[ए]] डिभिजन लिगको समय तालिका सार्वजनिक गरेको छ|website=[[गोल नेपाल डटकम]]|access-date=२०१८-०५-१६}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|url=http://the-anfa.com/news/26/martyrs-memorial-a-division-league-to-start-from-sept-29-13-ashoj|title=एन्फाको समाचार|last=लङटेल-इ-मिडिया|website=द एन्फा डटकम|language=अङ्ग्रेजी|access-date=२०१८-०५-१६}}</ref> जुन निर्णय २०७५ साउन ३२ गते बसेको [[अखिल नेपाल फुटबल सङ्घ|एन्फा]]को बैठकले गरेको थियो। यस संस्करणमा ३ विभागीय टिम सहित ११ उपत्यकाका टिम गरी कुल १४ [[नेपालका फुटबल क्लबहरूको सूची|नेपालका फुटबल क्लबहरूको]] सहभागीता रहेको थियो। यो सन् २०७२ को राष्ट्रिय लिग पछि आयोजना गरिएको शीर्ष स्तरीय फुटबल प्रतियोगिता हो। १६ सेप्टेम्बर २०१८ मा, रेलिगेसन प्रणाली हटाइने निर्णय भएको थियो तथापि दुई तल्ला वा कमजोर क्लबहरूले भने अर्को संस्करणको [[सहिद स्मारक ए-डिभिजन लिग]]मा क्रमश १ र २ अङ्क गुमाउनु पर्ने नियम कायम गरिएको थियो।<ref>{{cite web|url=https://goalnepal.com/news/detail/3348|title=सहिद स्मारक ए डिभिजन लिगका विजेताले ५० लाख प्राप्त गर्ने|date=१६ सेप्टेम्बर २०१८|accessdate=१६ सेप्टेम्बर २०१८}}</ref> मनाङ- मर्स्याङ्दी क्लब [[सहिद स्मारक ए-डिभिजन लिग २०७०|पछिल्लो संस्करण]]को विजेता थियो। यो संस्करणमा पनि [[मनाङ- मर्स्याङ्दी क्लब]]ले दुई खेल अधिनै उपाधि हात पारेको थियो। यसका साथै क्लबले [[सहिद स्मारक ए-डिभिजन लिग]]को उपाधि ८ पटक उचालेको छ।<ref>{{cite web |title=‘ए’ डिभिजन लिग: मनाङ- मर्स्याङ्दी क्लबले किर्तिमानी ८ पटक उपाधि उचालेको छ|url=http://kathmandupost.ekantipur.com/news/2018-12-28/mmc-secure-record-eighth-title.html |publisher=द काठमाडौँ पोस्ट |accessdate=१० जनवरी २०१९ |date=२८ डिसेम्बर २०१८}}</ref> यो नै नेपाली फुटबल इतिहासमा कुनैपनि क्लबले सर्वाधिक धेरैपटक लिग जितेको किर्तिमानी हो। ==सहभागी क्लबहरू== यस प्रतियोगितामा सबै १४ क्लबहरूले काठमाडौँ उपत्यका रहेका थिए।<ref name=":0" /> यी क्लबहरू बाहेक नेपालका अन्य भागमा रहेका [[झापा ११ फुटबल क्लब|झापा ११]], [[मोरङ ११]], [[लुम्बिनी फुटबल क्लब]] र सुदूर पश्चिम फुटबल क्लबले पनि सहभागीता जनाउने २०७४ मा घोषण गरिएता पनि भाग भने जनाएका थिएनन्।<ref>{{Cite news|url=http://kathmandupost.ekantipur.com/news/2017-09-15/16-teams-in-a-division-league.html|title=ए’ डिभिजन लिगमा १६ क्लबहरू|access-date=२०१८-०९-२९|language=अङ्ग्रेज}}</ref> उक्त क्लबहरूले भने [[२०७२ नेपाल राष्ट्रिय लिग]]मा सहभागीता जनाएका थिए। अर्को तर्फ, [[२०७२ नेपाल राष्ट्रिय लिग]]मा सहभागीता नजनाएका [[फ्रेन्ड्स क्लब]], [[हिमालयन शेर्पा क्लब]], [[जावलाखेल युथ क्लब]], [[मछिन्द्र फुटबल क्लब]],[[सङ्कटा क्लब]] र [[सरस्वती युथ क्लब]] लगायतका ६ वटा क्लबहरूले भने [[सहिद स्मारक ए-डिभिजन लिग २०७०]]मा भाग जनाएपछि यस संस्करणमा पनि सहभागीता जनाएका थिए। === टोलीमा परिवर्तन === {| class="wikitable" !पदोन्नति [[२०७१ सहिद स्मारक बि-डिभिजन लिग|२०७१ बि-डिभिजन लिग]] !पदोन्नति [[२०७३ सहिद स्मारक बि-डिभिजन लिग|२०७३ बि-डिभिजन लिग]] !पद घट [[२०७३ सहिद स्मारक बि-डिभिजन लिग|२०७३ बि-डिभिजन लिग]] |- |[[ब्रिगेड ब्वाइज क्लब]] |च्यासल युथ क्लब<br>[[एनआरटी क्लब|न्यू रोड टिम]] |[[आरसीटि क्लब|रानीपोखरी कर्नर टिम]]<br>[[ब्वाइज युनियन क्लब]] |} === बरियताक्रम स्थान === {| class="wikitable sortable" !क्लबहरू !स्थान !अघिल्लो संस्करणमा {{efn|[[सहिद स्मारक ए-डिभिजन लिग २०७०|२०७० ए-डिभिजन लिग]]}} |- |[[हिमालयन शेर्पा क्लब]] | rowspan="9" |[[काठमाडौँ]] |सातौँ |- |[[मछिन्द्र फुटबल क्लब]] |द्वितीय |- |[[मनाङ- मर्स्याङ्दी क्लब]] |प्रथम |- |[[सशस्त्र प्रहरी बल क्लब]] |छैटौँ |- |[[नेपाल आर्मी क्लब]] |१०अौँ |- |[[नेपाल पुलिस फुटबल क्लब|नेपाल पुलिस क्लब]] |४अौँ |- |[[एनआरटी क्लब|न्यू रोड टिम]] |द्वितीय ([[२०७३ सहिद स्मारक बि-डिभिजन लिग|२०७३ बि-डिभिजन]]) |- |[[सङ्कटा क्लब]] |५अौँ |- |[[सरस्वती युथ क्लब]] |९अौँ |- |[[ब्रिगेड ब्वाइज क्लब]] | rowspan="5" |[[ललितपुर जिल्ला|ललितपुर]] |प्रथम ([[२०१४ सहिद स्मारक बि-डिभिजन लिग|२०१४ बि-डिभिजन]]) |- |[[च्यासल युथ क्लब]] |प्रथम ([[२०७३ सहिद स्मारक बि-डिभिजन लिग|२०७३ बि-डिभिजन]]) |- |[[फ्रेन्ड्स क्लब]] |८अौँ |- |जावलाखेल युथ क्लब |११अौँ |- |[[थ्री स्टार क्लब]] |तेस्रा |} ===कार्यकारी र जर्सी=== {| class="wikitable sortable" !क्लबहरू !मुख्य प्रशिक्षक !कप्तान !जर्सी प्रायोजक |- |[[ब्वाइज युनियन क्लब]] |{{Flagicon|NPL}} उज्जीन श्रेष्ठ<ref>{{Cite web|url=https://goalnepal.com/news/detail/3518|title=BBC coach Ujjen Shrestha: Target Is To Finish Top Eight|website=गोल नेपाल डटकम|access-date=२०१८-०९-२८}}</ref> |{{Flagicon|NPL}} दिलेन लोक्टम | |- |[[च्यासल युथ क्लब]] |{{Flagicon|NPL}} [[राजुकाजी शाक्य]]<ref>{{Cite web|url=http://www.hamrokhelkud.com/football/41022|title=शाक्य च्यासलको मुख्य प्रशिक्षकमा अनुबन्धित {{!}} हाम्रो खेलकुद|website=हाम्रो खेलकुद|language=अङ्ग्रेजी|access-date=२०१८-०९-२०}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181108081016/https://www.hamrokhelkud.com/football/41022 |date=2018-11-08 }}</ref> |{{Flagicon|NPL}} [[देवेन्द्र तामाङ]] |भ्याली कन्स्ट्रक्सन |- |[[फ्रेन्ड्स क्लब]] |{{Flagicon|NPL}} रमेश महर्जन |''{{Flagicon|NPL}}'' [[धिराज श्रेष्ठ]] |[[नेपाल इन्भेष्टमेण्ट बैङ्क लिमिटेड]] पञ्चकन्या समूह<ref>{{Cite web|url=https://goalnepal.com/news/detail/3517|title=Friends Club Signs Sponsorship Deal With Nepal Investment Bank Limited|website=गोल नेपाल |access-date=२०१८-१२-०८}}</ref> |- |[[हिमालयन शेर्पा क्लब]] |{{Flagicon|NPL}} सुवास लिम्बू |{{Flagicon|NPL}} मन बहादुर तामाङ |हार्भेस्ट मुन |- |[[जावलाखेल युथ क्लब]] |{{Flagicon|NPL}} राज कुमार केसी<ref>{{Cite web|url=https://goalnepal.com/news/detail/3520|title=JYC Assistant Coach Naresh Thapa: Target Is To Finish Top Six|website=गोल नेपाल डटकम|access-date=२०१८-०९-२८}}</ref> |{{Flagicon|NPL}} कुलदीप कार्की |ग्रान्ड मास्टर एक्सएक्सएक्स रम |- |[[मछिन्द्र फुटबल क्लब]] |{{Flagicon|NPL}} निशान श्रेष्ठ |{{Flagicon|NPL}} उत्तम गुरूङ | |- |[[मनाङ- मर्स्याङ्दी क्लब|मनाङ मर्स्याङ्दी क्लब]] |{{Flagicon|NGR}} फुजी टोपे<ref>{{Cite web|url=https://goalnepal.com/news/detail/3370|title=MMC Believes On Fuja Tope For Martyr's Memorial A Division League|website=गोल नेपाल डटकम|access-date=२०१८-०९-१७}}</ref> र<br>{{Flagicon|NPL}} सुमन श्रेष्ठ<ref>{{Cite web|url=https://goalnepal.com/news/detail/4421|title=MMC Coach Fuja Tope: ANFA Is Working Hard To Put Every Leg In Right Hole (Interview)|website=गोल नेपाल|access-date=२०१८-१२-२९}}</ref> |{{Flagicon|NPL}} [[बिराज महर्जन|विराज महर्जन]] |सिग्नेचर (हुस्की)<ref>{{Cite web|url=https://goalnepal.com/news/detail/3490|title=MMC Finalizes Squad For A Division League; Signs Jersey Sponsor With Signature|website=गोल नेपाल डटकम|access-date=२०१८-०९-२८}}</ref> |- |[[सशस्त्र प्रहरी बल क्लब]] |{{Flagicon|NPL}} राजेन्द्र तामाङ<ref>{{Cite web|url=https://goalnepal.com/news/detail/3364|title=After Taking Helm Of APF, Coach Rajendra Tamang Says,|website=गोल नेपाल डटकम|access-date=२०१८-०९-१७}}</ref> |{{Flagicon|NPL}} नवीन लामा |अग्नि महिन्द्र<ref>{{Cite web|url=https://myrepublica.nagariknetwork.com/news/50503/|title=एपीएफ, महिन्द्रसँग ५ वर्षे सम्झौता|last=रिपब्लिका|website=माइ रिपब्लिका|language=अङ्ग्रेजी|access-date=२०१८-१२-०८}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181209123558/https://myrepublica.nagariknetwork.com/news/50503/ |date=2018-12-09 }}</ref> |- |[[नेपाल आर्मी क्लब]] |{{Flagicon|NPL}} नवीन न्यौपाने |{{Flagicon|NPL}} [[भरत खवास]] |बजाज पल्सर |- |[[नेपाल पुलिस फुटबल क्लब|नेपाल पुलिस क्लब]] |{{Flagicon|NPL}} अनन्त राज थापा |''{{Flagicon|NPL}}'' हेम तामाङ | |- |[[एनआरटी क्लब|न्यू रोड टिम]] |{{Flagicon|NPL}} महेश्वर मुल्मी |{{Flagicon|NPL}} प्रवीन कुमार सैनजु | |- |[[सङ्कटा क्लब]] |{{Flagicon|NPL}} सलिन खड्गी |{{Flagicon|NPL}} रवी सिलवाल |सीएमजी क्लब |- |[[सरस्वती युथ क्लब]] |{{Flagicon|NPL}} प्रदिप नेपाली |{{Flagicon|NPL}} दीपेश श्रेष्ठ | |- |[[थ्री स्टार क्लब]] |{{Flagicon|NPL}} मेघराज केसी |{{Flagicon|NPL}} [[निराजन खड्का]] |रूस्लान भोड्का |} ==खेल मैदानहरू== <center> {| class="wikitable" style="text-align:center" |- ! [[ललितपुर जिल्ला|ललितपुर]] ! [[काठमाडौँ (स्पष्टता)|काठमाडौ]] |- | [[एन्फा कम्प्लेक्स|एन्फा कम्प्लेक्स, सातदोबाटो]]<ref name="मैदान">{{cite web|title=सहिद स्मारक ए-डिभिजन लिगका खेलहरू दुईवटा रङ्गशालामा हुने भएको छ|url=https://goalnepal.com/news/detail/3351|work= गोल नेपाल डटकम|accessdate=१६ सेप्टेम्बर २०१८}}</ref> | [[हलचोक रङ्गशाला]]<ref name="मैदान"/> |- | दर्शक क्षमता: '''४,०००''' | दर्शक क्षमता: '''३,५००''' |- | | [[File:SAFF Championship 2013 (3).JPG|200px]] |} </center> ==लिग तालिका== {{2018–19 Martyr's Memorial A-Division League table}} === चरणहरूमा क्लबको स्थान === {{#invoke:sports rbr table |table |sortable=y |update=complete |legendpos=br |team1=[[मनाङ- मर्स्याङ्दी क्लब]] |pos1=1/2/1/1/1/1/1/1/1/1/1/1/1 |team3=[[थ्री स्टार क्लब]] |pos3=2/1/5/4/3/2/2/2/3/3/3/3/3 |team6=[[नेपाल पुलिस फुटबल क्लब|नेपाल पुलिस क्लब]] |pos6=3/7/7/6/5/5/5/5/5/6/5/6/6 |team2=[[सङ्कटा क्लब]] |pos2=4/3/2/5/4/3/3/3/2/2/2/2/2 |team4=[[नेपाल आर्मी क्लब]] |pos4=5/4/3/2/2/4/4/4/4/4/4/4/4 |team14=[[एनआरटी क्लब|न्यू रोड टिम]] |pos14=6/10/12/14/14/14/14/14/14/14/14/14/14 |team5=[[सशस्त्र प्रहरी बल क्लब]] |pos5=7/5/8/9/11/8/8/8/8/5/7/5/5 |team8=[[च्यासल युथ क्लब]] |pos8=8/9/6/8/8/7/7/6/7/7/8/8/8 |team7=[[हिमालयन शेर्पा क्लब]] |pos7=9/6/4/3/6/6/6/7/6/8/6/7/7 |team13=[[मछिन्द्र फुटबल क्लब]] |pos13=10/8/11/11/13/13/13/13/13/13/12/13/13 |team11=[[फ्रेन्ड्स क्लब]] |pos11=11/11/14/13/9/10/10/11/12/11/11/12/11 |team10=[[जावलाखेल युथ क्लब]] |pos10=12/13/13/12/10/11/11/10/10/10/9/10/10 |team9=[[सरस्वती युथ क्लब]] |pos9=13/12/9/7/7/9/9/9/9/9/10/9/9 |team12=[[ब्वाइज युनियन क्लब]] |pos12=14/14/10/10/12/12/12/12/11/12/13/11/12 <!-- --> |color_1=1st |text_1=[[२०१९ एएफसी कप|एएफसी कप]]को लागि छनौट |source=[https://the-anfa.com/fixtures एन्फा]|date=१२ अक्टोबर २०१८}} ==खेल== {{main|शहिद स्मारक ए-डिभिजन लिग २०७५ का खेलहरू}} झन्डै पाँच वर्षपछि सहिद स्मारक ए-डिभिजन लिग २०७५ असोज १३ गते शनिबारबाट सुरु भएको थियो। पहिलो दिनको खेल [[एनआरटी क्लब]] र [[नेपाल आर्मी क्लब]] बिच २–२ को बराबरीमा टुङ्गिएको थिय । यद्दपी पहिलो दिनको खेल विवादरहित भने हुन सकेन। खेलको अन्त्यतिर रेफ्री सुदिश पाण्डेको निर्णय विवादित बनेको थियो। २–१ ले [[एनआरटी क्लब|न्यू रोड टिम]] अघि रहेको अवस्थामा टोलीका गोलकिपर अजित प्रजापतिले बढी समय बल होल्ड गरेको भन्दै रेफ्री पाण्डेले त्यसमा आर्मीलाई पेनाल्टी बक्सबाट इनडाइरेक्ट फ्रिकिकको अवसर दिए। त्यसमा आर्मीले गोल गरेपछि खेल बराबरीमा टुङ्गिएको थियो। त्यो विषयमा [[एनआरटी क्लब|न्यू रोड टिम]]का पदाधिकारी नै विवादमा उत्रेका थिए। उनीहरूमध्ये केहीले म्यान अफ द म्याच घोषित गोलकिपर अजितलाई ट्रफी लिनबाट रोकेका थिए। तर, पनि उनले ट्रफी लिएका थिए। पाण्डेको निर्णय छानविनका लागि न्यू रोड टिमले [[अखिल नेपाल फुटबल सङ्घ]]मा निवेदन दर्ता गरेको बताइएको थियो। फेरि नेपाली राष्ट्रिय टोली [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बङ्गबन्धु गोल्ड कप]]का लागि २०७५ असोज १५ गते आइतबार बङ्गलादेश प्रस्थान गरेसँगै ए डिभिजन लिग केहि दिनका लागि [[अखिल नेपाल फुटबल सङ्घ]]को विशेष निर्णयमा स्थगित भएको थियो।<ref>http://www.hamrokhelkud.com/football/41899 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181002043813/http://www.hamrokhelkud.com/football/41899 |date=2018-10-02 }}</ref> भने खेल पुन असोज २४ गतेबाट पुन खेल सञ्चालन भएको थियो। ==खेल विवरणहरू== {{main|शहिद स्मारक ए-डिभिजन लिग २०७५ का विवरणहरू}} ===क्लिन सिट=== {| class="wikitable" !वरियता !खेलाडी !क्लब !क्लिन सिट |- | align="center" |१ |{{Flagicon|NPL}} [[विकेश कुथु]] |[[नेपाल आर्मी क्लब]] | align="center" |७ |- | rowspan="2" align="center" |२ |{{Flagicon|NPL}} विशाल श्रेष्ठ |[[मनाङ- मर्स्याङ्दी क्लब]] | rowspan="2" align="center" |६ |- |{{Flagicon|NPL}} एलन न्यौपाने |[[थ्री स्टार क्लब]] |- | align="center" |३ |{{Flagicon|NPL}} राजन बाबु थापा |[[सङ्कटा क्लब]] | align="center" |५ |- | rowspan="2" align="center" |४ |{{Flagicon|NPL}} किशर गिरी |[[हिमालयन शेर्पा क्लब]] | rowspan="2" align="center" |४ |- |{{Flagicon|NPL}} शत्रुगन चौधरी |[[नेपाल पुलिस फुटबल क्लब|नेपाल पुलिस क्लब]] |- | rowspan="6" align="center" |५ |{{Flagicon|NPL}} सागर राई |[[ब्रिगेड ब्वाइज क्लब]] | rowspan="6" align="center" |३ |- |{{Flagicon|NPL}} दिनेश थापा मगर |[[च्यासल युथ क्लब]] |- |{{Flagicon|NPL}} देव लिम्बू |[[फ्रेन्ड्स क्लब]] |- |{{Flagicon|NPL}} टेकेन्द्र थापा |[[जावलाखेल युथ क्लब]] |- |{{Flagicon|NPL}} दिप कार्की |[[मछिन्द्र फुटबल क्लब]] |- |{{Flagicon|NPL}} प्रदीप भण्डारी |[[सरस्वती युथ क्लब]] |- | align="center" |६ |{{Flagicon|NPL}} राजु योगी |[[सशस्त्र प्रहरी बल क्लब]] | align="center" |२ |- | rowspan="3" align="center" |७ |{{Flagicon|NPL}} अमृत कुमार चौधरी |[[सशस्त्र प्रहरी बल क्लब]] | rowspan="3" align="center" |१ |- |{{Flagicon|NPL}} अर्पण कार्की |[[नेपाल पुलिस फुटबल क्लब|नेपाल पुलिस क्लब]] |- |{{Flagicon|NPL}} सोजित गुरुङ |[[एनआरटी क्लब|न्यू रोड टिम]] |} ===सर्वाधिक गोलकर्ता=== {{main|शहिद स्मारक ए-डिभिजन लिग २०७५ का गोलकर्ताहरू}} {{updated|८ जनवरी २०१९}}<ref>{{cite web |url=https://the-anfa.com/playerStat|accessdate=१२ अक्टोबर २०१८|title=खेलाडीहरूको विवरण, पल्सर सहिद स्मारक ए-डिभिजन लिग}}</ref> {| class="wikitable" !वरियता !खेलाडी !क्लब !गोल |- | rowspan="3" align="center" |१ |{{flagicon|NGR}} अफेज ओलावाले ओलदिपो |[[मनाङ- मर्स्याङ्दी क्लब]] | rowspan="3" align="center" |७ |- |{{Flagicon|NPL}} [[भरत खवास]] |[[नेपाल आर्मी क्लब]] |- |{{Flagicon|NPL}} [[रञ्जित धिमाल]] |[[थ्री स्टार क्लब]] |- | rowspan="3" align="center" |२ |{{Flagicon|NPL}} युवराज खड्का |[[सशस्त्र प्रहरी बल क्लब]] | rowspan="3" align="center" |६ |- |{{Flagicon|NPL}} विश्वास श्रेष्ठ |[[हिमालयन शेर्पा क्लब]] |- |{{Flagicon|NPL}} रञ्जन बिष्ट |[[थ्री स्टार क्लब]] |- | rowspan="2" |३ |{{Flagicon|NPL}} अञ्जन बिष्ट |[[मनाङ- मर्स्याङ्दी क्लब]] | rowspan="2" |५ |- |{{Flagicon|NPL}} अमित तामाङ |[[सङ्कटा क्लब]] |} ===आत्मघाती गोल=== *''आशिष गुरूङ्'' :-[[जावलाखेल युथ क्लब|जावलाखेल]] विरूद्व [[हिमालयन शेर्पा क्लब|हिमालयन शेर्पा]], २०७५ मंसिर ०८, तेस्रो चरण, खेल २१<ref>[https://www.hamrokhelkud.com/football/44493 कर्णको दुई गोलमा शेर्पा विजयी]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===ह्याट्रिक=== *यस सहिद स्मारक ए-डिभिजन लिगमा कुनै पनि ह्याट्रिकहरु हुन सकेन, ==अनुशासन== ==== खेलाडी ==== *सर्वाधिक पहेँलो कार्ड: '''५''' **{{Flagicon|CIV}} एडम दोम्बिया (जावलाखेल युथ क्लब) **{{flagicon|NGR}} अफेज ओलावाले ओलदिपो (मनाङ मर्स्याङ्दी क्लब) *सर्वाधिक रातो कार्ड: '''१''' **{{Flagicon|NPL}} आशिष गुरूङ (हिमालयन शेर्पा क्लब) **{{Flagicon|NPL}} विश्वास श्रेष्ठ (हिमालयन शेर्पा क्लब) **{{Flagicon|NPL}} विश्वास उदास (एपीएफ क्लब) **{{flagicon|NGR}} फ्रान्सिस ओकेचुक्उ (सरस्वती युथ क्लब) **{{Flagicon|NPL}} गौरव बुढाथोकीले (च्यासल युथ क्लब) **{{Flagicon|NPL}} कुलदिप कार्की (जावलाखेल युथ क्लक) **{{Flagicon|CMR}} म्याक्सवेल एलोन (संकटा क्लब) **{{flagicon|IND}} मुहम्मद आसिफ (मनाङ मर्स्याङ्दी क्लब) **{{Flagicon|NPL}} [[सन्तोष साहुखल]] (च्यासल युथ क्लब) **{{Flagicon|NPL}} सुशन लामा (सरस्वती युथ क्लब) ==== टिमहरू ==== * सर्वाधिक पहेँलो कार्ड: '''२१''' **[[जावलाखेल युथ क्लब]] **[[सङ्कटा क्लब]] *सर्वाधिक रातो कार्ड: '''२''' **[[च्यासल युथ क्लब]] **[[हिमालयन शेर्पा क्लब]] **[[सरस्वती युथ क्लब]] ==व्यक्तिगत पुरस्कारहरू== {| class="wikitable" !पुरस्कार विधा !विजेताहरू<ref>{{Cite web|url=https://goalnepal.com/news/detail/4523|title=भरत खवास उत्कृष्ट अग्रपङ्क्तिका खेलाडी घोषित; उत्कृष्ट प्रशिक्षकको रूपमा सम्मानित सुमन श्रेष्ठ |website=[[गोल नेपाल डटकम]]|access-date=२०१९-०१-०८}}</ref> !क्लब |- |उत्कृष्ट प्रशिक्षक |{{Flagicon|NPL}} सुमन श्रेष्ठ |[[मनाङ- मर्स्याङ्दी क्लब|मनाङ मर्स्याङ्दी क्लब]] |- |उत्कृष्ट [[गोलरक्षक (फुटबल)|गोलरक्षक]] |{{Flagicon|NPL}} [[विशाल श्रेष्ठ]] |[[मनाङ- मर्स्याङ्दी क्लब|मनाङ मर्स्याङ्दी क्लब]] |- |उत्कृष्ट [[रक्षापङ्क्ति (फुटबल)|रक्षापङ्क्तिका खेलाडी]] |{{Flagicon|NPL}} [[रञ्जित धिमाल]] |[[थ्री स्टार क्लब]] |- |उत्कृष्ट [[मध्यपङ्क्ति (फुटबल)|मध्यपङ्क्तिका खेलाडी]] |{{Flagicon|NPL}} [[हेमन गुरूङ]] |[[मनाङ- मर्स्याङ्दी क्लब|मनाङ मर्स्याङ्दी क्लब]] |- |उत्कृष्ट [[अग्रपङ्क्ति (फुटबल)|अग्रपङ्क्तिका खेलाडी]] |{{Flagicon|NPL}} [[भरत खवास]] |[[नेपाल आर्मी क्लब]] |- |उदयीमान खेलाडी |{{Flagicon|NPL}} [[विकास खवास]]<ref>{{Cite web|url=https://goalnepal.com/news/detail/4524|title=उदयीमान खेलाडीको रूपमा सम्मानित विकास खवास |website=[[गोल नेपाल डटकम]]|access-date=२०१९-०१-०८}}</ref> |[[नेपाल आर्मी क्लब]] |} ==सन्दर्भ सामाग्रीहरू== {{reflist|2}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.rsssf.com/tablesn/nepal2018.html#adiv RSSSF] {{सहिद स्मारक ए-डिभिजन लिग}} {{२०७५ नेपालमा फुटबल}} [[श्रेणी:सहिद स्मारक ए-डिभिजन लिग]] 1vnn0d3hl7fuj35dljyuginm4vx6ran 0 97969 1351998 1281143 2026-04-21T22:42:35Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1351998 wikitext text/x-wiki {{infobox crown |image = Crown of Kingdom of Nepal "श्रीपेच".jpg |image_width = |caption = श्रीपेच |primary_material = [[चाँदी]] र [[सुन]] |nation = [[नेपाल]] |weight = {{convert|2|kg|lb|abbr=on}}<ref>{{cite web|title=श्रीपेच कुहिंदै|url=http://samudrapari.com/2012/02/12796/|website=समुद्रपारी|accessdate=१३ नोभेम्बर २०२०}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201113105512/http://samudrapari.com/2012/02/12796/ |date=2020-11-13 }}</ref> |arches = |date_made = अज्ञात |owner = [[राजेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजेन्द्रविक्रम शाह]]<ref name="श्रीपेच"/> |stones = [[हिरा]], [[मोती]], [[माणिक]] |other_elements = [[बर्ड अफ प्याराडाइज]]को पुच्छर |predecessors = |successors = [[ज्ञानेन्द्र वीरविक्रम शाह|ज्ञानेन्द्र शाह]] (अन्तिम शासक) |predecessors = [[वीरेन्द्र वीरविक्रम शाह|बीरेन्द्र शाह]] }} '''श्रीपेच''' [[राजतन्त्र]]कालमा [[नेपालका राजाहरूको सूची|नेपालको राजा]]ले प्रयोग गर्ने पारम्परिक पहिरन थियो। नेपाल एकीकरणपश्चात राजतन्त्रको उदय भएसँगै राजाहरूले यसको प्रयोग गर्ने गरेका थिए भने [[राणा शासन]] कालमा श्री ३ प्रधानमन्त्रीहरूले समेत विशेष किसिमको श्रीपेच पहिरिने गरेका थिए। नेपालका राजाले पहिरिने गरेको श्रीपेचमा ७ सय ५० वटा [[हिरा]]का टुक्रा छन् भने टायरामा २ हजार ७ सय टुक्रा रहेको छ। श्रीपेचको पछिल्तिर झुन्डिने आकर्षक कल्कीचाहिँ [[बर्ड अफ प्याराडाइज]] नामक चराको पुच्छर हो। श्रीपेचको अभिन्न भागका रूपमा रहेको बर्ड अफ प्याराडाइज दुर्लभ र मार्न प्रतिबन्धित संरक्षित चरा भएकाले पनि श्रीपेचको महत्त्व विशेष रहेको छ।<ref name="श्रीपेच">{{cite web|title=कसरी बन्छ श्रीपेच ?|url=https://www.reportersnepal.com/2018/10/278487|website=रिपोर्टर्स नेपाल|accessdate=१३ नोभेम्बर २०२०}}</ref><ref>{{cite web|last1=शर्मा|first1=गोपाल|title=With monarchy gone, Nepali crown to find new home|url=https://www.reuters.com/article/us-nepal-crown-museum/with-monarchy-gone-nepali-crown-to-find-new-home-idUKBRE82I0LJ20120319|website=रिउटर्स|language=अङ्ग्रेजी|accessdate=१३ नोभेम्बर २०२०}}</ref> श्रीपेचको पछाडिको कल्की पुरानो भई ढल्किँदै गएपछि [[चन्द्र शमशेर जङ्गबहादुर राणा]]को पालामा [[संयुक्त राज्य अमेरिका|अमेरिका]]बाट 'बर्ड अफ प्याराडाइज' चराको नयाँ पुच्छर ल्याएर श्रीपेचको सौन्दर्यीकरण गरेको थियो।<ref>{{cite web|title=एउटा तस्बिर|url=http://nepalihimal.com/article/6864|website=नेपाली हिमाल|accessdate=१३ नोभेम्बर २०२०}}</ref><ref>{{cite web|title=रहस्यमै श्रीपेचको इतिहास|url=https://www.prasashan.com/2018/11/17/90245/|website=प्रशासन|accessdate=१३ नोभेम्बर २०२०}}</ref> ==इतिहास== श्रीपेचको निर्माण कहिले भएको हो भन्ने यकिन प्रमाण नभएको भएतापनि [[राजेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजेन्द्रविक्रम शाह]]ले<ref name="श्रीपेच"/> सबैभन्दा पहिले श्रीपेच पहिरिन आरम्भ गरेका थिए। ==विवरण== श्रीपेचको कल्कीबाहेकका भागमा [[हिरा]], [[मोती]], [[माणिक]], [[नवरत्न]], [[सुन]] र [[चाँदी]] जडिएका छन्।<ref>{{cite web|title=श्रीपेच कस्तो छ कसैलाई थाहा छैन|url=https://www.setopati.com/from-paper/99038|website=सेतो पाटी|accessdate=१३ नोभेम्बर २०२०}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201113201000/https://www.setopati.com/from-paper/99038 |date=2020-11-13 }}</ref>वि.सं. २०६५ जेठ २९ गते [[ज्ञानेन्द्र वीरविक्रम शाह|ज्ञानेन्द्र शाह]]ले [[नेपाल सरकार]]ले हस्तान्तरण गरेको श्रीपेचको लगत राख्ने क्रममा नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी सङ्घका पदाधिकारीहरूले श्रीपेचमा हीरामोती, माणिक, नवरत्न, सुन अधिक मात्रामा प्रयोग गरिएको र सबैभन्दा धेरै भागचाहिँ चाँदीको रहेको लगत तयार पारेको थियो। ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} [[श्रेणी:नेपालका राष्ट्रिय सम्पतिहरू]] 5srfx7f0e42m2sdim36dfs672vxwjyi 0 98069 1352091 1325293 2026-04-22T05:55:11Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352091 wikitext text/x-wiki {{Infobox professional wrestler |name=कोल्बी डेनियल लोपेज |image=Seth Rollins2 in September 2016.jpg |caption=मे २०१६ मा रोलिन्स |names=जिक्स<ref name=OWOW/><br>'''सेथ रोलिन्स'''<br>तेज द डिस्ट्रोयर<ref name=OWOW/><br>टाइलर ब्याक<ref name=OWOW/> |height={{height|ft=6|in=1}}<ref name=WWEprofile>{{cite web|title=सेथ रोलिन्स|url=http://www.wwe.com/superstars/seth-rollins|publisher=[[डब्ल्युडब्ल्युई]]|accessdate=April 12, 2018}}</ref> |weight={{convert|217|lb|kg|abbr=on}}<ref name=WWEprofile/> |birth_name=कोल्बी डेनियल लोपेज |birth_date={{birth date and age|1986|5|28}} |birth_place=बफ्यालो, आयोवा, अमेरिका |resides=डेभेनपोर्ट, आयोवा, अमेरिका |billed=डेभेनपोर्ट, आयोवा<ref name=WWEprofile/> |trainer=डेनी डेनीयल्स<ref name=OWOW/> |debut=२००५<ref name="ROHroster">{{cite web|url=http://www.rohwrestling.com/tylerblack.php|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100509020631/http://www.rohwrestling.com/tylerblack.php|title=टाइलर ब्ल्याकको प्रफाइल|archivedate=May 9, 2010|accessdate=April 5, 2010|publisher=रिङ अफ अनर}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100509020631/http://www.rohwrestling.com/tylerblack.php |date=May 9, 2010 }}</ref> }} '''कोल्बी डेनियल लोपेज'''<ref name=OWOW>{{cite web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/bios/s/seth-rollins/|title=सेथ रोलिन्स|accessdate=August 9, 2010|publisher=अनलाइन वर्ल्ड अफ रेस्लिङ}}</ref> (जन्म मे २८, १९८६) एक [[संयुक्त राज्य अमेरिका|अमेरिकी]] व्यावसायिक [[कुस्ती]] खेलाडी र [[अभिनेता]] हुन्। उनी हाल डब्ल्युडब्ल्युईको [[डब्ल्युडब्ल्युई स्म्याकडाउन|स्म्याकडाउन]]मा कार्यरत छन् जहाँ उनी '''सेथ रोलिन्स''' नामले कुस्ती खेल्ने गर्छन्। उनले [[जोन मोक्सली|डिन एम्ब्रोज]] र [[रोमन रेन्ज]]सँगै द सिल्डको रूपमा [[डब्ल्युडब्ल्युई]]मा पर्दापण गरेका थिए। उनी डिन एम्ब्रोज (२), रोमन रेन्ज (१) र जेसन जोडनको (१) र ब्रन स्ट्रोम्यानसँग (१) ५ पटक ट्याग टिम विजेता पनि भएका छन्। लोपेजले डब्ल्युडब्ल्युईमा आउनुभन्दा अगाडि टाइलर ब्ल्याक नामले कुस्ती खेल्ने गरेका थिए। उनले रिङ अफ अनरमा आफ्नो व्यावसायिक कुस्ती खेलजीवन आधिकारिक रूपमा सुरु गरेका थिए जहाँ उनी एक पटक आरओएच विश्व विजेता र जिमी ज्याकब्ससँग दुई पटक आरओएच विश्व ट्याग टिम विजेता बनेका थिए। त्यसै गरी उनी सन् २००९ सरभाइबल अफ द फिटेस्टको पनि विजेता बनेका थिए। उनले आरओएच रेस्लिङ लगायत फुल इम्प्याक्ट प्रोमा पनि कुस्ती खेलेका छन् जहाँ उनी एक पटक एफआइपी विश्व ह्याभिवेट विजेता बनेका थिए। लोपेजले प्रो रेस्लिङ गोरिल्लामा पनि कुस्ती खेलेका थिए जहाँ उनी एक पटक जिम्मी ज्याकफसँग पिडब्ल्युजी विश्व ट्याग टिम विजेता बनेका थिए। सन् २०१० मा डब्ल्युडब्ल्युईमा हस्ताक्षर गरेपछि लोपेज सुरुवाती चरणमा डब्ल्युडब्ल्युईको विकासशील क्षेत्र फ्लोरिडा च्याम्पियनसिप रेस्लिङमा कुस्ती खेलेका थिए जहाँ उनले आफ्नो नाम सेथ रोलिन्स परिवर्तन गरेका थिए र त्यसपछि रोलिन्स पहिलो पटक आयोजना गरिएको एफसीडब्ल्यु ग्रान्ड स्ल्याम विजेता बन्न सफल भएका थिए। सन् २०११ मा एफसिडब्ल्यु एनएक्सटीमा परिवर्तन भएपछि रोलिन्सले प्रतियोगिताको अन्तिम खेलमा जिन्दर महललाई हराउँदै एनएक्सटीकै सबैभन्दा पहिलो विजेता बन्न सफल भएका थिए। रोलिन्सले सन् २०१२ मा द सिल्डको रूपमा डब्ल्युडब्ल्युईको मुख्य कार्यक्षेत्रमा [[जोन मोक्सली|डिन एम्ब्रोज]] र रोमन रेन्जसँग पदार्पण गरेका थिए। एम्ब्रोजले डब्ल्युडब्ल्युईको प्रमुख कार्यक्षेत्रमा समूहमै हुँदा [[रोमन रेन्ज]]सँगै डब्ल्युडब्ल्युई विश्व ट्याग टिम विजेता बनेका थिए। सन् २०१४ मा द सिल्डको विघटन भएपछि रोलिन्सले दुई पटक डब्ल्युडब्ल्युई विश्व विजेता, दुई पटक अन्तरमहादेशीय विजेता, एक पटक संयुक्त राज्य विजेता, चार पटक ट्याग टिम विजेता (रोमन रेन्ज, डिन एम्ब्रोज र जेसन जोर्डन), एक पटक युनिभर्सल विजेता, २०१४ मनी इन द ब्याङ्क, २०१५ का उत्कृष्ट खेलाडी, २९औं ट्रिपल क्राउन विजेता र १८ औँ ग्र्यान्ड स्ल्याम विजेता बन्न सफल भएका थिए। रोलिन्स डब्ल्युडब्ल्युईको विभिन्न वार्षिक कार्यक्रम र आवरण पृष्ठमा देखा परेका छन् जसमा [[रेसलमेनिया]] ३१ पनि समावेश छ। डब्ल्युडब्ल्युई र अन्य विभिन्न कुस्ती क्षेत्रका खेलाडी स्टिङले रोलिन्ससँग आफ्नो कार्यकालको अन्तिम खेल खेलेका थिए र उनले रोलिन्सलाई डब्ल्युडब्ल्युईकै सबैभन्दा उत्कृष्ट खेलाडीको रूपमा हेरेका छन्।<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/inside/sting-interviewed-about-night-of-champions-injuries-27958909|title=स्टिङको डब्ल्युडब्ल्युईमा अन्तिम खेल|last=एड्किन्स|first=जर्ज|date=September 23, 2015|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=September 25, 2015|deadurl=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150925134424/http://www.wwe.com/inside/sting-interviewed-about-night-of-champions-injuries-27958909|archivedate=September 25, 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150925134424/http://www.wwe.com/inside/sting-interviewed-about-night-of-champions-injuries-27958909 |date=September 25, 2015 }}</ref> ==बाल्यकाल== कोल्बि डेनियल्स लोपेज सन् १९८६ मे २८ मा बफ्यालो, [[आयोवा]]मा जन्मिएका थिए। उनको पुर्खाहरू [[आर्मेनिया|अर्मेनिया]], [[जर्मनी]] र [[गणतन्त्र आयरल्यान्ड|आयरल्यान्ड]]का थिए।<ref name="chicago">{{cite web|url=http://www.chicagotribune.com/entertainment/celebrity/ct-seth-rollins-wwe-jon-stewart-20151012-column.html|title=अन्तरबार्ता: डब्ल्युडब्ल्युई विश्व विजेता सेथ रोलिन्स|publisher=द सिकागो ट्रबुन|author=गोमेज, लुइस|date=2015-10-12|accessdate=2015-10-12}}</ref><ref name="Asbarez">{{cite web|url=http://asbarez.com/133945/armenian-wrestler-named-as-new-wwe-champion/|title=अर्मेनियाका रेस्लिङ डब्ल्युडब्ल्युई विजेता|date=April 10, 2015|publisher=अरबार्ज|accessdate=}}</ref><ref name="AOW">{{cite web |url=http://www.digitalcolt.com/node/9 |title=द आर्ट अफ रेस्लिङ: ८ शृङ्खला – सेथ रोलिन्स |date=September 23, 2011 |publisher=कोल्ट कोबाना |accessdate=November 9, 2014 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141110072403/http://www.digitalcolt.com/node/9 |archivedate=November 10, 2014 |df= }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141110072403/http://www.digitalcolt.com/node/9 |date=November 10, 2014 }}</ref> उनको थर लोपेज मेक्सिको-अमेरिकी बुवाबाट आएको हो। लोपेज आफ्नो किशोर अवस्थामा रक सङ्गीतको ठूलो समर्थक थिए।<ref name="tattoo">{{cite web|accessdate=May 16, 2017|url=http://www.wwe.com/videos/seth-rollins-tells-the-stories-behind-his-tattoos-superstar-ink|format=भिडियो|time=|publicationdate=August 29, 2015|website=डब्ल्युडब्ल्युई डटकम|first=कोरी|last=ग्रेभ्स|authorlink=|title=सेथ रोलिन्सले आफ्नो ज्यानको ट्याट्युको बारेमा बताएका छन्}}</ref> उनको अहिलेको कुस्ती खेलको नाम ब्ल्याक फ्ल्यागका साङ्गितिक समूहका पुर्व सदस्य ह्यारी रोलिन्सबाट आएको थियो।<ref>{{cite web|url=http://www.fayobserver.com/living/wwe-smackdown-comes-to-the-crown-coliseum-july/article_a3e759a9-2809-5cae-8df6-b6d6d6600531.html|website=द भिल अवजर्भर|title=डब्ल्युडब्ल्युई स्म्याकडाउन|publicationdate=July 11, 2014|first=सारा|last=क्याम्बेल|accessdate=June 8, 2016|deadurl=no|archivedate=May 16, 2017|archiveurl=https://archive.is/20170516041136/http://www.fayobserver.com/a3e759a9-2809-5cae-8df6-b6d6d6600531.html|df=}} {{Webarchive|url=https://archive.is/20170516041136/http://www.fayobserver.com/a3e759a9-2809-5cae-8df6-b6d6d6600531.html |date=May 16, 2017 }}</ref> ==कुस्ती कार्यकाल== === स्वतन्त्र सर्किट (सन् २००५–२००९) === लोपेजले सन् २००५ मा स्कट कन्ट्री रेस्लिङमा पर्दापण गरेका थिए साथै उनले आयान रोटेन्सको इन्डिपेन्डेन्ट सर्किटमा सङ्घ मध्य-दक्षिणमा पनि आफ्नो कार्यकाल सुरु गरेका थिए। २३ सेप्टेम्बर २००५ महमुद, इन्डियानामा आयोजना गरिएको टेड पेटी प्रतिस्पर्धामा रोलिन्सले साल थोमस्लीलाई हराउँदै प्रतिस्पर्धामा सेमिफाइनलमा प्रवेश गरेका थिए, तर उनी म्याट साइडेलसँग हार खाँदै प्रतिस्पर्धाबाट बाहिरिएका थिए।<ref>{{cite web|url=http://thecubsfan.com/guest/jgagne/20050923iwams.htm|title=आइडब्ल्युए नतिजा ०९/२३/०५|last=गेग्न|first=जो|date=September 23, 2005|publisher=कब्स फ्यान डटकम}}</ref> लोपेज पछि एससिडब्ल्यु ह्याभिवेट च्याम्पियनसिप जित्न सफल भए र त्यस उपाधिलाई उनले रङ्ग छरेर कालो बनाउँदै एससिडब्ल्युमा अब कालो युग छाउनेछ भन्दै सबैलाई जानकारी गराएका थिए। लोपेजले त्यसपछि एनडब्ल्युए मध्यपश्चिम रेस्लिङमा आफूलाई आवद्ध गराए र त्यहाँ उनले मेर्क ब्रेभसँग साझेदारी गर्दै एक टोली गठन गरे। लोपेज र ब्रेभको जोडि गठन भएको केही दिनपछि नै उनीहरूले एनडब्ल्युए ट्याग टिम च्याम्पियनसिप जित्न सफल भए।<ref>{{cite web|url=http://nwa-wildside.com/news/viewnews.cgi?category=all&id=1139923318|title=एनडब्ल्युए रेस्लिङ नतिजा: २००६|last=बेहरिन्स|first=बिल|date=February 14, 2006|publisher=एनडब्ल्युए वाइल्डसाइड|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071212145726/http://nwa-wildside.com/news/viewnews.cgi?category=all&id=1139923318|archivedate=December 12, 2007|df=mdy-all}}</ref> उक्त टोलीले आफ्नो उपाधि सफलतापुर्ण रायन बोज र ड्यानी ड्यानीएल्स, ब्रेट वेन र हाइप गोटी, जेसन रेन्ज र मार्को कोर्डाभा लगायत अन्य थुप्रै टोलीसँग उपाधिको लागि सामना गर्दै उनीहरूले उक्त उपाधि बचाउन सफल भएका थिए। त्यसपछि ब्ल्याकले एरिक प्रिस्ट र एजे स्टाएल्ससँग एकल कुस्ती खेल्नु परेको थियो। [[File:TylerBlack.jpg|thumb|upright|२००८ डिसेम्बरमा ब्ल्याक]] उनी टोटल नन स्टप एक्सन रेस्लिङमा (टिएनए) पनि कुस्ती खेलेका थिए जहाँ उनको जेफ लक्सन साथी थिए। उनीहरूको जोडि ल्याटिन अमेरिका एक्सचेन्ज (होमीसाएड र हर्नान्डेज) सँग २००६ अक्टोबरमा हारेको थियोे।<ref>{{cite web|url=http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/2006/10/06/1963914.html|title=डम्प्याक्ट|last=सोकोल|first=क्रिस|date=October 6, 2006|work=स्ल्याम! स्पोर्ट्स|publisher=क्यानेडिएन अनलाइन एक्सप्लोवर}}</ref> २५ मे २००७ मा ब्ल्याक र उनका साथी मेर्क ब्रेभको खेल फुल इम्प्याक प्रो रेस्लिङका ट्याग टिम विजेता द ब्रिस्को ब्रदरस्सँग भएको थियो भने उक्त खेलमा ब्ल्याकका साथी ब्रेभको खेलको बीचमै खुट्टामा चोट लागेपछि उनीलाई त्यहाँबाट अस्पताल पुर्‍याइएको थियो र उनले कुस्ती खेलबाटै अवकास लिनु परेको थियो (ब्रेभ सन् २०१२ मा पुन खेलमा पर्किएका थिए)।<ref>{{cite web|url=http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/2006/10/06/1963914.html|title=इम्प्याक्टमा एरिक|last=सकोल|first=क्रिस|date=October 6, 2006|work=स्ल्याम! स्पोर्ट्स|publisher=क्यानेडिएन अनलाइन एक्सप्लोवर}}</ref> उक्त घटना पछि ब्ल्याकले आफ्नो एकल कुस्ती जीवन सुरु गरेका थिए र उनी एफआइपी रेस्लिङ छाड्दै प्रो रेस्लिङ गोरिल्लामा आवद्ध भएका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.insidepulse.com/articles/69532/2007/08/09/fip-headlines.html|title=एफआइपी नतिजा: द ब्रिसकोफ विरुद्ध ब्ल्याक र ब्रेभ|author=एरन|date=August 9, 2007|publisher=इनसाइड पल्स|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071212141408/http://www.insidepulse.com/articles/69532/2007/08/09/fip-headlines.html|archivedate=December 12, 2007|df=mdy-all}}</ref> जुन १० मा भएको खेलमा उनले जोय रायनलाई हराएका थिए र जुन १६ मा भएको खेलमा उनले ड्यानी डेनिएल्सलाई हराउन सफल भएका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.prowrestlingguerrilla.com/results/2007/show0072.html|title=रोगर डर्न नाइट|date=June 10, 2007|accessdate=August 9, 2010|publisher=प्रो रेस्लिङ गोरिल्ला}}</ref> पिडब्ल्युजीमा छँदा उनी जिम्मी ज्याकफसँग साझेदारी गर्दै एक टोली गठन गरेका थिए र ६ जुन २००८ मा उक्त जोडिले पुडब्ल्युजी ट्याग टिम च्याम्पियनसिप जित्न सफल भएका थिए जहाँ उनीहरूले रोड्रिक स्ट्रङ र एल जेनेरिकोको जोडिलाई हराएका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.lordsofpain.net/news/2007/articles/1182008359.php|title=शटर्डे इन्डि रेस्लिङ नतिजा|last=फेरेल|first=इरोल लेगी|date=June 16, 2007|publisher=लड्स अफ पेन|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071108213703/http://www.lordsofpain.net/news/2007/articles/1182008359.php|archivedate=November 8, 2007|df=mdy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071108213703/http://www.lordsofpain.net/news/2007/articles/1182008359.php |date=November 8, 2007 }}</ref> २० डिसेम्बर मा आयोजना भएको एफआइपीको एक कार्यक्रममा ब्ल्याकले गो सोभोकिलाई हराउँदै एफआइपी विश्व ह्याभवेट च्याम्पियनसिप जितेका थिए।<ref name="PWGtag">{{cite web|url=http://www.prowrestlingguerrilla.com/results/world_tag_team_champion/index.html|title=प्रो रेस्लिङ गोरिल्ला विश्व ट्याग टिम च्याम्पियनसिप|accessdate=August 9, 2010|publisher=प्रो रेस्लिङ गोरिल्ला}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.prowrestlingguerrilla.com/results/world_tag_team_champion/champion021.html|title=एज अफ द फल (टाइलर ब्ल्याक र जिम्मी ज्याकफ)|date=July 6, 2008|accessdate=August 9, 2010|publisher=प्रो रेस्लिङ गोरिल्ला}}</ref> ब्ल्याक खेल खेल्न नसकेपछि २ मे २००९ मा डेभी रिचर्डलाई एफआइपी विश्व ह्याभिवेट च्याम्पियनसिप हस्तान्तरण गरएको थियो।<ref name="FIPworld">{{cite web |url=http://www.fullimpactpro.com/history/heavyweighthistory.htm |title=उपाधि इतिहास: एफआइपी विश्व विजेता |accessdate=August 9, 2010 |publisher=फुल इम्प्याक्ट प्रो |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101006160130/http://fullimpactpro.com/history/heavyweighthistory.htm |archivedate=October 6, 2010 |df= }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101006160130/http://fullimpactpro.com/history/heavyweighthistory.htm |date=October 6, 2010 }}</ref> === रिङ अफ अनर === ==== द एज अफ द फल (सन् २००७–२००९) ==== [[File:Jimmy Jacobs and Tyler Black.jpg|thumb|left|upright|ब्ल्याक बाँया ज्याफ दाँया]] ब्ल्याकले सन् २००७ रिङ अफ अनरमा जिम्मी ज्याकफ र निक्रो बुचरसँग मिल्दै पर्दापण गरेका थिए जहाँ उनीहरूले ब्रिस्को ब्रदरस्लाई आक्रमण गरेका थिए र जे ब्रिस्कोलाई जोरिले झुन्डाइदिएका थिए। उक्त आक्रमण पछि त्यस टोलीले आफ्नो समूहको नाम ''द एज अफ द फल'' राखेका थिए। त्यस घटना विवादास्पक भएका कारणले आरओएचले उक्त घटनाको भिडियो मेटाउने निर्णय गरेको थियो तर आरओएचका समर्थकले त्यस भिडियोलाई पर्ण सार्वजनिक गर्न सुझाव दिएका थिए। त्यस खेलमा खिचिएको भिडियो दर्शकहरूको मागका कारण १५ सेप्टेम्बरमा आरओएचले पुन प्रसारण गरेको थियो। त्यसपछिको ओर्को हप्ताको कार्यक्रममा ब्ल्याकको सामना ज्याक इभान्ससँग एक डार्क म्याचमा भएको थियो भने ब्ल्याकका साथी ज्याकफ र बुचरको अवरोधका कारण इभान्सका साथिहरू आइसिर एयरबर्न पनि आएका थियो र उक्त खेलमा कोहिपनि विजेता बनेनन्।<ref>{{cite web|url=http://www.thedailysuplex.com/index.html?nid=709|title=आरओएच नतिजा|last=थोपस|first=ब्रायन|date=September 17, 2004|publisher=द डेली सुप्लोक्स|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071215044731/http://www.thedailysuplex.com/index.html?nid=709|archivedate=December 15, 2007|df=mdy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071215044731/http://www.thedailysuplex.com/index.html?nid=709 |date=December 15, 2007 }}</ref> उक्त खेलको एक हप्ता पछि ६-पुरुष ट्याग टिम खेलमा द एज अफ द फलको सामना द आइरिस एयरबर्नसँग भएको थियो तर खेलमा सबैले एक अर्कालाई आक्रमण गरेपछि त्यस खेल त्यतिबेलै सकिएको थियो जसका कारण नेक्रो बुचरले खेलका रेफ्रिलाई आक्रमण गरेका थियो। जिम्मी ज्याकफ र नेक्रो बुचरसँगै साझेदारी गर्दै ब्ल्याकले अक्टोबरको सुरुवाती दिनमा द भल्चर स्क्वाड (ज्याक इभान्स र रकुस) सँग ह्याडिकेफ म्याच खेलेका थिए। ब्ल्याकले १ नोभेम्बरका दिन द एज अफ द फलसँग मिल्दै ज्याक इभान्स, जिक्श र रुकससँग ६-पुरुष ट्याग टिम म्याच खेलेका थिए। त्यसै रातमा ब्ल्याकले एलेक्स पेनलाई हराएका थिए तर खेलको समाप्ति पछि उनलाई द ब्रिस्को ब्रदरस्ले पछाडिबाट आक्रमण गरेका थिए जसका कारण द एज अफ द फलको खेल द ब्रिस्को ब्रदरस्सँग हुने निर्णय भएको थियो। २००७ फाइनल ब्याटल कार्यक्रममा ब्ल्याक र जिम्मी ज्याकफले द ब्रिस्को ब्रदरस्लाई हराउँदै आरओएच विश्व ट्याग टिम च्याम्पियनसिप जित्न सफल भएका थिए। ब्ल्याक र ज्याकफ ट्याग टिम विजेता बनेको एक महिना पछि उनीहरूले आफ्नो पद २६ जनवरीका दिन नो रोमेर्स क्रोपस् (डेभि रिचर्ड र रकि रोमेरो) सँग गुमाउनु परेको थियो जुन खेलमा म्यान्गमेन ३ (ब्रेन्ट अल्ब्राइट र बिजे विटमर) र अस्टिन एरिज र ब्रायन डेनिएलसनको जोडि सामेली थिए। आरओएचको वार्सिक कार्यक्रम ''टेक नो प्रिजनर्स''मा ब्ल्याकले ट्याग टिम उपाधी हारेका कारण नाइजेल मेकगिनिजसँग आरओएच विश्व च्याम्पियनसिपको लागि चुनौती दिएका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.angrymarks.com/news/View.php?ArticleID=2049|title=०९/२२/०७: केथ प्रतिवेदन|author=लिपिन्स्कि केथ|date=September 22, 2007|publisher=एङ्ग्रि मार्कस् डटकम|date=July 2013}}</ref> एट उप फर ग्र्याब कार्यक्रममा ब्ल्याक र ज्याकफको जोडिले ८ वटा टोलीलाई हराउँदै दोस्रो पटक आरओएच विश्व ट्याग टिम च्याम्पियनसिप जित्न सफल भएका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.wrestleview.com/news2006/1194205692.shtml|title=आरओएच ग्रोलि बाइ अनरस् नतिजा|author=सिलिकानो, माइक|date=November 4, 2007|publisher=रेसलभ्यु}}</ref> उक्त जोडिले उनीहरूको उपाधी ''ड्रिभन'' कार्यक्रममा केभिन स्टिन र एल जेनेरिकोको जोडिसँग हार खाँदै पद गुमाएका थिए। ब्ल्याकले आरओएच विश्व च्याम्पियनसिपको लागि दोस्रो मौका पाएका थिए जुन खेल न्युयोर्कमा भएको थियो। उक्त खेलमा ब्ल्याक, डेनिएलसन, क्यास्टोग्लोनी र मेनगिनिज सामेल थिए तर मेकथिनिजले सबै प्रतिस्पर्धालाई हराउँदै आरओएच विश्व च्याम्पियनसिप आफूसँगै कायम राख्न सफल भएका थिए। सन् २००८ को ''फाइनल ब्याटल'' कार्यक्रममा ब्ल्याकले आरओएच च्याम्पियनसिपको लागि पहिलो दावेदार खेलमा अस्टिन एरिजसँग हारे पछि ज्याकफले आफ्नै साथी ब्ल्याकलाई आक्रमण गरेका थिए र त्यसैमा एरिजले पछि ज्याकफको साथ दिएका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.411mania.com/wrestling/columns/62641/411-ROH-Roundtable-Preview:-Philadelphia-&-New-York---Glory-By-Honor-VI---11-2-&-11-3.htm|title=४११ आरओएच राउन्ड टेबल प्रतिवेदन: फिलाडेल्फिडा र न्युयोर्क – ग्रोरि बाइ अनरस् – ११/२ र ११/३|author=बेरमेन, सामुएल|date=November 2, 2007|publisher=४११ मेनिया}}</ref> १६ जनवरी ''फुल सर्कल'' पे-पर-भ्यु कार्यक्रममा ब्ल्याक र नाइजेल मेकगिनिज बीचको खेल निर्धारित गरिएको थियो तर उक्त खेल च्याम्पियनसिपको लागि थिएन। उक्त खेलमा ब्ल्याकले मेकगिनिजलाई हरायन सफल भएका थिए। त्यस खेलको अर्को रात विश्व विजेताको लागि पहिलो दावेदार एरिजले मेकगिनिजसँग खृल रद्द गरेपछि मेकगिनिजको साना ब्ल्याकसँग भएको थियो तर उक्त खेलमा मेकगिनिजले ब्ल्याकलाई हराउँदै उपाधि कायम राखेका थिए। २६ जुनका दिन ब्ल्याकले ज्याकफलाई स्टिल केज म्याचमा हराउँदै उनीहरूको दुश्मनी अन्त्य गरेका थिए। ==== आरओएच विश्व विजेता (सन् २००९–२०१०) ==== २००९ सेप्टेम्बरमा ब्ल्याकको घाँटीमा सल्यक्रिया गरिएको थियो जसका कारण उनले  महिनाको लागि अवकाश लिनु परेको थियो।<ref>{{cite web|url=http://www.thesun.co.uk/sol/homepage/sport/wrestling/2623994/Wrestling-News-and-Gossip-from-The-Sun-Mike-Aldrens-WGN-Wrestling-Globe-Newsletter.html|title=दैनिक रेस्लिङ समाचार |date=September 5, 2009|last=एल्ड्रिन|first=माइक|accessdate=July 25, 2010|work=द सन  }}</ref> १० अक्टोबरका दिन ब्ल्याकले केनि किङ्गलाई पहिलो चरणमा हराए र दोस्रो चरणमा क्लाडिडो क्यास्टोगलोगीलाई हराए त्यस पछि क्रिस हिरो र प्रतिस्पर्धाको अन्तिममा रोड्रिक स्ट्रङलाई हराउँदै आरओएच विश्व च्याम्पियनसिपका लागि पहिलो दावेदार बन्न सफल भएका थिए।<ref name=SotF2009>{{cite web|url=http://www.cagematch.de/?id=26&nr=1481|title=२००९ सरभाइबल अफ द फिटेस्ट|accessdate=February 14, 2010|publisher=केज म्याच}}</ref> १९ डिसेम्बरका दिन आरओएचको पहिलो पे-पर-भ्युमा ब्ल्याकले आरओएच विश्व बिजेचा अस्टिन एरिजसँग उपाधिका लागि खेल खेल्न पाएका थिए तर उक्त खेल बीचमै स्थगित भएको थियो। त्यस खेल बीचमै स्थगित भएका कारणले तात्कालिक आरओएचका प्रमुख आयुक्त जिम कर्नेटले उनीहरूको खेल पुन एक पटक हुने निर्णय गरेका थिए।<ref name=FB2009>{{cite web|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/PPV_Reports_5/article_37521.shtml|title=रिङ अफ अनर नतिजा :अस्टिन विरुद्ध ब्ल्याक|date=December 19, 2009|first=जेम्स|last=काल्डवेल|accessdate=December 20, 2009|publisher=प्रो रेस्लिङ टच}}</ref> जिम कर्नेटले आफैँ खेलको लागि निर्णयक बन्ने घोषण गरेका थिए र यदि अझै पनि खेलका कोहि पनि विजेता बनोस भन्नको कारणले कर्नेटले उनीहरूलाई एक एक वटा प्रतियोगी छनोट गर्न लगाएका थिए जसका कारण ब्ल्याकले रोड्रिक स्ट्रङ्गलाई चयन गरे भने एरिजले केनि किङ्गलाई चयन गरे।<ref>{{cite web|last=काल्डवेल|first=जेम्स|title=रिङ अफ अनर विश्व विजेताको जानकारी |url=http://pwtorch.com/artman2/publish/ROH_News_29/article_38026.shtml|publisher=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=August 11, 2010|date=January 9, 2010}}</ref> उक्त खेलको अन्तिममा एरिजले ब्ल्यालाई हराउँदै पहिलो पटक आरओएच विश्व विजेता बन्न सफल भएका थिए।<ref>{{cite web|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/ROH_News_29/article_39019.shtml|title=आरओएच सकाचार |date=February 13, 2010|last=काल्डवेल|first=जेम्स|accessdate=February 14, 2010|publisher=प्रो रेस्लिङ टच}}</ref><ref>{{cite web|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/PPV_Reports_5/article_40401.shtml|title=ब्ल्याक विरुद्ध एरिज विरुद्ध स्ट्रङ्ग|date=April 3, 2010|last=रेडिकान|first=सिन|accessdate=May 9, 2010|publisher=प्रो रेस्लिङ टच}}</ref> ३ अप्रिलका दिन ब्ल्याकको आफ्नो उपाधी अस्टिन एरिज र रोड्रिक स्ट्रिङका विरुद्धमा इलिमिनेसन म्याचमा सामना गर्नु परेको थियो जसमा बल्याक विजेता बन्दै च्याम्पियनसिप आफूसँगै कायम राख्न सफल भएका थिए।<ref>{{cite web|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/otherppvs/article_42063.shtml|title=काल्डवेल:रिङ अफ अनर|first=जेम्स|last=काल्डवेल|accessdate=August 8, 2010|publisher=प्रो रेस्लिङ टच}}</ref> जुन १९ का दिन उनले च्याम्पियनसिपको लागि पुन खेल भएको थियो जहाँ उनका प्रतिस्पर्धा डेभि रिचर्ड थिए। ब्ल्याकले रिचर्डलाई हराउँदै आफ्नो उपाधीको रक्षा गर्न सफल भएको थिए।<ref name="heelturn">{{cite web|url=http://www.wrestleview.com/viewnews.php?id=1282411665|title=रिङ अफ अनर|date=August 21, 2010|first=एडम|last=मार्टिन|accessdate=August 26, 2010|publisher=रेसलभ्यु}}</ref> ब्ल्याक विश्व विजेता भएपछि उनले आफ्नो उपाधी थुप्रै कुस्ती खेलाडीबाट बचाएका थिए भने उनी आरओएच पछि डब्ल्युडब्ल्युईको विकासशील क्षेत्रमा हस्ताक्षर गरेका थिए र त्यहिँबाट आफ्नो कुस्ती यात्रालाई कासम राख्ने सोचेका थिए।<ref name="sunint">{{cite web|url=http://www.thesun.co.uk/sol/homepage/sport/wrestling/3133781/ROH-champ-Tyler-Black-says-WWE-move-was-a-no-brainer.html|title=ब्ल्याक डब्ल्युडब्ल्युईमा|date=September 11, 2010|last=केकनिकोलास|first=रब|accessdate=September 11, 2010|work=द सन  }}</ref> उनले आरओएच विश्व च्याम्पियनसिपलाई उनीसँग डब्ल्युडब्ल्युईमा लाने धम्की दिएका थिए र त्यसको फल स्वरुप उनी डेभि रिचर्डसँग हार्न पुगेका थिए तर उक्त खेल च्याम्पियनसिपका लागि थिएन।<ref>{{cite web|url=http://www.rohwrestling.com/news/results-from-richmond-charlotte/|title=आरओएच रेस्लिङ नतिजा|accessdate=September 11, 2010|publisher=रिङ अफ अनर}}</ref> ११ सेप्टेम्बरका दिन ब्ल्यकको आरओएचमा अन्तिम उपस्थित भएको थिए भने उनको खेल रोड्रक स्ट्रङ्गसँग च्याम्पियनसिप लागि खेल खेल्न लगाइयो र उक्त खेलमा स्ट्रङ्गको जितसँगै उनी आरओएच विश्व विजेता उपाधी विजेता बनेको २१० दिनमा गुमाएका थिए जसका कारण उनी डब्ल्युडब्ल्युईमा सरुवा भए।<ref>{{cite web|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/otherppvs/article_43710.shtml|title=आरओएच पे-पर-भ्यु नतिजा|first=जेम्स|last=काल्डवेल|author2=रेडिकान, सिन |date=September 11, 2010|accessdate=September 11, 2010|work=प्रो रेस्लिङ टच}}</ref> === [[डब्ल्युडब्ल्युई.|वर्ल्ड रेस्लिङ इन्टरटेन्मेन्ट]] === ==== विकासशील क्षेत्र (सन् २०१०–२०१२) ==== ८ अगस्टमा लोपेजले डब्ल्युडब्ल्युईको विकासशील क्षेत्र फ्लोरिडा च्याम्पियनसिप रेस्लिङको सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेका थिए।<ref>{{cite web|url=http://wrestleview.com/viewnews.php?id=1281292192|title=रिङ अफ अनरका विजेताले डब्ल्युडब्ल्युईमा हस्ताक्षर गरेका छन्|last=मार्टिन|first=एडम|date=August 8, 2010|accessdate=August 8, 2010|publisher=रेसलभ्यु|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120504205844/http://www.wrestleview.com/viewnews.php?id=1281292192|archivedate=May 4, 2012|df=mdy-all}}</ref><ref>{{cite web|url=http://wrestleview.com/viewnews.php?id=1281302410|title=टाइलर ब्ल्याक डब्ल्युडब्ल्युईमा|last=मार्टिन|first=एडम|date=August 8, 2010|accessdate=August 8, 2010|publisher=रेसलभ्यू|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120504205849/http://www.wrestleview.com/viewnews.php?id=1281302410|archivedate=May 4, 2012|df=mdy-all}}</ref><ref>{{cite web|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/ROH_News_29/article_42976.shtml|title=आरओएच विश्व विजेता|last=काल्डबेल|first=जेम्स|date=August 8, 2010|accessdate=August 8, 2010|publisher=प्रो रेस्लिङ टच}}</ref> उनलाई टिएनए र आरओएचबाट विभिन्न प्रस्ताव आएता पनि उनी इभन बोर्नका कारण उनी डब्ल्युडब्ल्युईमै आवद्ध भएका थिए। १४ सेप्टेम्बरका दिन लोपेजले (टाइलर ब्ल्याकको रूपमा) पहिलो खेल खेलेका थिए।<ref name="SD9-14-10">{{cite web|url=http://www.profightdb.com/cards/wwe/smackdown-taping-9845.html|title=स्म्याकडाउन लाइभ नतिजा १४ सेप्टेम्बर २०१०|accessdate=July 16, 2012}}</ref> उनले आफ्नो नाम टाइलर ब्ल्याकबाट सेथ रोलिन्स राखेका थिए र ३० सेप्टेम्बरमा उनले एफसीडब्ल्युमा माइकल म्याकगिलक्युटि विरुद्ध खेल खेलेका थिए भने त्यस खेलमा भने त्यस खेलमा उनको हार भएको थियो।<ref name=SethRollins>{{cite web|url=http://www.f4wonline.com/content/view/17767/|title=आरओएच विश्व विजेता|first=ब्रायन|last=आरभर्ज|authorlink=ब्रायन|date=२ अक्टोबर २०१०|work=रेस्लिङ अवजर्भर न्युजलेटर|quote=}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.wrestleview.com/viewnews.php?id=1286400482|title=टाइलर ब्ल्याक अब डब्ल्युडब्ल्युईमा|date=६ अक्टोबर २०१०|last=मार्टिन|first=एडम|accessdate=८ अक्टोबर २०१०|publisher=रेसरभ्यु}}</ref> रोलिन्सले पछि हुनिकोसँग पहिलो पटक एफसीडब्ल्यु १५ -मिनेट आइरन म्यान म्याच खेलेका थिए भने उक्त खेल १ को विरुद्ध १ मा समाप्त भएको थियो।<ref>{{cite web|last=ट्रिनिफो|first=रिचार्ड|title=एफसीडब्ल्यु टेलिभिजन प्रतिवेदन:टाइलर ब्ल्याक|url=http://pwinsider.com/article/53097/fcw-television-report-seth-rollins-and-hunico-in-the-fcw-15-challenge-peter-orlov-makes-his-debut-saxton-and-washington-continue-their-feud.html?p=1|publisher=पिडब्ल्यु इनसाइडर|accessdate=January 26, 2012}}</ref> उक्त खेलको केही दिन पश्च्यात रेलिन्स लगायत रिकि स्टिमबोट र जिन्डर महलले एफसीडब्ल्यु १५ ज्याक ब्रिस्को क्लासिकमा सहभागीता जनाएका थिए। १३ जनवरी २०११ मा रेलिन्सले प्रतिस्पर्धाको अन्तिम खेलमा हुनिकोलाई हराउँदै एफसीडब्ल्युको पहिलो एफसीडब्ल्यु १५ विजेता बन्न सफल भएका थिए।<ref name=FCW15JB>{{cite web|title=हप्ताको उत्कृष्ट खेलाडी:सेथ रोलिन्स|url=http://www.fcwwrestling.info/superstarmonth.html|publisher=एफसीडब्ल्यु रेस्लिङ |accessdate=April 23, 2011 |archiveurl=https://www.webcitation.org/5wIVOfgkR?url=http://www.fcwwrestling.info/superstarmonth.html|archivedate=February 6, 2011|deadurl=yes|df=}}</ref><ref>{{cite web|last=ट्रिनिफो|first=रिचार्ड|title=एफसीडब्ल्यु टेलिभिजन प्रतिवेदन|url=http://www.pwinsider.com/article/55114/fcw-television-report-jack-brisco-classic-finals-go-into-overtime.html?p=1|publisher=पिडब्ल्यु इनसाइडर|accessdate=January 26, 2012}}</ref> १५ मार्च २०११ को एफसीडब्ल्युको एक प्रत्यक्ष खेलमा रोलिन्स र रिकी स्टिमबोटको जोडिले डेमिएन स्यान्डो र टाइटस ओ निललाई हराउँदै पहिलो पटक एफसीडब्ल्यु विश्व ट्याग टिम च्याम्पियनसिप जित्न सफल भएका थिए तर उनीहरू विजेता बनेकै केही दिन पछि उनीहरूको जोडि बिग इ ल्याङस्टन र केभिन रिन्ससँग हार खाँदै उपाधी गुमाउन पुगेका थिए।<ref name="FCW Tag">{{cite web|url=http://www.wrestleview.com/viewnews.php?id=1301110538|title=नयाँ एफसीडब्ल्यु ट्याग टिम च्याम्पियनसिप|last=ग्रिकविक|first=स्टिभ|date=March 25, 2011|accessdate=March 26, 2011|publisher=रेसलभ्यु|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120930070603/http://www.wrestleview.com/viewnews.php?id=1301110538|archivedate=September 30, 2012|df=}}</ref><ref name="FCWchampions">{{cite web|url=http://www.fcwwrestling.info/champions.html|title=च्याम्पियसिप|accessdate=May 17, 2011|publisher=फ्लोरिडा च्याम्पियनसिप रेस्लिङ|deadurl=yes|archiveurl=https://www.webcitation.org/65Ha6Tf5j?url=http://www.fcwwrestling.info/champions.html|archivedate=February 7, 2012|df=}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120805081431/http://www.fcwwrestling.info/champions.html |date=August 5, 2012 }}</ref> एम्ब्रोज र रोलिन्सको पहिलो कुस्ती खेल अगस्ट १४ का दिन एफसीडब्ल्यु १५ च्याम्पियनसिपका लागि १५-मिनेट आइरन म्याने म्याचमा भएको थियो जुन खेल बराबरीमा समाप्त भएको थियो त्यस कारण रोलिन्सले आफ्नो च्याम्पियनसिप आफूसँगै कायम राखेका थिए। त्यस बराबरी खेलको दुई हप्तापछि उनीहरू बीच पुन खेल भयो तर खेल पहिलाको जस्तै बराबरीमा समाप्त भएको थियो।<ref>{{cite web|title=फ्लोरिडा च्याम्पियनसिप रेस्लिङ|url=http://www.pwinsider.com/article/59601/florida-championship-wrestling-television-report-fcw-heavyweight-title-match-fcw-divas-title-match-dean-ambrose-makes-his-debut-with-a-promo-a-rotundo-family-reunion.html?p=1|publisher=पिडब्ल्यु इनसाइडर|accessdate=November 15, 2011}}</ref> १८ सेप्टेम्बर एफसीडब्ल्युको एक शृङ्खलामा उनीहरूको बीच ३०-मिनेट आइरन म्यान म्याच भयो जुन खेलमा दुवैले २-२ को अङ्क बाँड्दै खेललाई बराबरी टुङ्गाएका थिए र रेफ्रिले थपेको अतिरिक्त समयमा रोलिन्सले एक अङ्क ल्याउन सफल भए र खेल ३-२ मा समाप्त भयो जसमा रोलिन्स विजेता घोषित भए।<ref name=BlackMoxley>{{cite web|title=फ्लोरिडा च्याम्पियनसिप रेस्लिङ टेलिभिजन प्रतिवेदन|url=http://www.pwinsider.com/article/61759/florida-championship-wrestling-television-report-how-do-you-top-the-first-two-rollinsambrose-matches-devote-the-entire-show-to-the-third-match-and-let-them-wrestle-for-35-minutes.html?p=|publisher=पिडब्ल्यु इनसाइडर|accessdate=November 15, 2011}}</ref> २२ सेप्टेम्बरका दिन एम्ब्रोजले डेमिएन स्यान्डो र सेथ रोलिन्सको बीचामा भएको च्याम्पियनसिप खेलमा अवरोध पुराउँदै स्यान्डोलाई आक्रमण गरेका थिए जसका कारण खेलका विजेता स्यान्डो भए र रोलिन्सले आफ्नो पद गुमाउनु परेको थियो। २३ फेब्रुअरीका दिन रोलिन्सले लियो क्रुगरलाई हराउँदै पहिलो पटक नयाँ एफसीडब्ल्यु विश्व विजेता बन्न सफल भएका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.wrestleview.com/viewnews.php?id=1320086876|title=एफसीडब्ल्यु नतिजा – १०/३१/२०११|date=October 31, 2011|last=|first=जेसन|accessdate=December 26, 2011|publisher=रेसलभ्यु}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.f4wonline.com/more/more-top-stories/3-news/22292-fri-update-wwe-survey-on-moving-mania-to-wwe-network-another-wacky-wwe-show-jones-vs-rampage-odds-win-a-call-from-jay-briscoe-new-tna-girl-identified-roh-affiliate-list-for-this-weekends-tv-full-weekend-schedule-tons-more|title=एफसीडब्ल्यु टेलिभिजन प्रतिवेदन|last=आल्भरेज|first=ब्रायन|authorlink=|date=September 23, 2011|accessdate=September 23, 2011|work=रेस्लिङ अवजर्भर न्युजलेटर]}}</ref> एफसीडब्ल्युको नाम परिवर्तन गर्दै एनएक्सटीमा सारेपछि २७ जुनका दिन रोलिन्सले जिरोलाई हराएका थिए।<ref>{{cite web|last=काल्डबेल|first=जेम्स|title=डब्ल्युडब्ल्युईमा टाइलर ब्ल्याकको खेलहरूको प्रतिवेदन|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/quicknews/article_58301.shtml|work=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=July 15, 2012}}</ref> रोलिन्स त्यसपछि गोल्ड रस प्रतिस्पर्धामा भाग जनाएका थिए र उनले क्वाटरफाइनलमा ड्रु म्याकिनटाएरलाई र सेमिफाइनलमा म्उाकग्लिक्युटिलाई हराउँदै प्रतिस्पर्धाको अन्तिममा प्रवेस गरेका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.pwinsider.com/article/66123/new-fcw-champions-crowned.html?p=1|accessdate=July 29, 2012|title=नयाँ एफसीडब्ल्यु नतिजा|publisher=पिडब्ल्यु इनसाइडर}}</ref> उक्त खेलका अन्तिम प्रतिस्पर्धाीको रूपमा उनको सामना जिन्डर महलसँग भएको थियो।<ref name="FCWtoNXT">{{cite web|url=http://www.f4wonline.com/more/more-top-stories/118-daily-updates/27030-wwe-news-fcw-name-being-phased-out|title=डब्ल्युडब्ल्युई नतिजा|accessdate=August 14, 2012|publisher=रेस्लिङ अवजर्भर}}</ref><ref name=NXT062712>{{cite web|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwenxtreport/article_62883.shtml|title=सेथ रोलिन्सको खेल|last=जेम्स|first=जस्टिन|work=प्रो रेस्लिङ टच|date=July 4, 2012|accessdate=July 5, 2012}}</ref><ref>{{cite web|last=|first=जर्ज|title=एनएक्सटी प्रतिवेदन|url=http://www.pwtorch.com/artman2/publish/The_Specialists_34/article_62859.shtml|work=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=January 9, 2013|quote=}}</ref><ref name=NXTChampion>{{cite web|last=जेम्स|first=जस्टिन|title=डब्ल्युडब्ल्युई एनएक्सटी प्रतिवेदन : पहिलो एनएक्सटी विजेता|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwenxtreport/article_64831.shtml|work=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=September 8, 2012}}</ref><ref>{{cite web|title=एनएक्सटीका पहिलो विजेता|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/quicknews/article_63732.shtml|work=प्रो रेस्लिङ टच|date=July 26, 2012|accessdate=July 26, 2012}}</ref> १९ अगस्टमा दिन रोलिन्सले महललाई प्रतिस्पर्धाको अन्तिममा हराउँदै एनएक्सटीको पहिलो एनएक्सटी विजेता बन्न सफल भएका थिए।<ref>{{cite web|last=जेम्स|first=जस्टिन|title=डब्ल्युडब्ल्युई एनएक्सटी प्रतिवेदन |url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwenxtreport/article_64512.shtml|work=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=August 31, 2012}}</ref><ref>{{cite web|title=डब्ल्युडब्ल्युई एनएक्सटी प्रतिवेदन|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/WWE_News_3/article_66664.shtml|work=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=December 17, 2012}}</ref> १५ नोभेम्बर एकएक्सटीको एक कार्यक्रममा रोलिन्सको सामना महलसँग भएको थियो तर उक्त खेलमा रोलिन्सले महललाई हराउँदै उपाधी आफूसँग कायम राख्न सफल भएका थिए।<ref>{{cite web|last=बिसोप|first=म्याट|title=डब्ल्युडब्ल्युई एनएक्सटी प्रतिवेदन: रोलिन्स विरुद्ध महल|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2012/12/13/20430246.html|work=स्ल्याम रेस्लिङ|accessdate=December 17, 2012}}</ref> २ जनवरी २०१३ एनएक्सटीको एक श्रृङ्खलामा रोलिन्सले कोरी ग्रेभ्सलाई हराएका थिए तर उक्त खेलको अर्को हप्ता उनी बिग इ ल्याङस्टनसँग हार्दै आफ्नो उपाधी गुमाएका थिए।<ref>{{cite web|title=डब्ल्युडब्ल्युई एनएक्सटी प्रतिवेदन|url=http://www.pwinsider.com/article/73841/wwe-nxt-spoilers-from-florida-kevin-nash-the-shield-wade-barrett-and-much-more.html?p=1|work=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=January 9, 2013}}</ref><ref>{{cite web|last=जेम्स|first=जस्टिन|title=डब्ल्युडब्ल्युई एनएक्सटी प्रतिवेदन|url=http://www.pwtorch.com/artman2/publish/wwenxtreport/article_67768.shtml|work=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=January 12, 2013}}</ref> उपाधी गुमाएपछि रोलिन्सले ग्रेभ्ससँग दुश्मनी राख्न सुरु गरेको थिए र एनएक्सटी विश्व च्याम्पियनसिपको लागि पहिलो देवेदार निर्णय गर्नका लागि कोनोर ओ ब्रायन र कोरी ग्रेभ्सको बीच खेलमा रोलिन्स अवरोध पुर्‍याएका थिए जसका कारण उक्त खेल त्यतिकैमा स्थगित भएको थियो।<ref>{{cite web|last=जेम्स|first=जस्टिन|title=डब्ल्युडब्ल्युई एनएक्सटी टेलिभिजन प्रतिवेदन |url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwenxtreport/article_68995.shtml|work=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=August 11, 2013}}</ref><ref>{{cite web|last=जेम्स|first=जस्टिन|title=डब्ल्युडब्ल्युई एनएक्सटी नतिजा|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwenxtreport/article_68995.shtml|work=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=August 11, 2013}}</ref> रोलिन्सले ग्रेभ्सलाई आक्रमण गरेको केही हप्ता पछि ग्रेभ्सले रोलिन्सलाई खेल खेल्नका लागि चुनौती दिएका थिए र उक्त चुनौतीलाई रोलिन्सले स्विकार गरेपछि उनीहरू बीच लम्बरज्याक खेल भएको थियो र त्यस खेलमा रोलिन्सले ग्रेभ्सलाई हराउँदै दुश्मनी अन्त्य गरेका थिए।<ref>{{cite web|last=जेम्स|first=जस्टिन|title=६ पुरुष ट्याग टिम खेल|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwenxtreport/article_69953.shtml|work=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=August 19, 2013}}</ref><ref>{{cite web|last=जेम्स|first=जस्टिन|title=डब्ल्युडब्ल्युई एनएक्सटी प्रतिवेदन :डब्ल्युडब्ल्युई क्ल्यास अफ च्याम्पियन|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwenxtreport/article_70087.shtml|work=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=June 18, 2013}}</ref> ==== द सिल्ड (सन् २०१२–२०१४) ==== [[File:The Shield's fist pose.jpg|thumb|left|सेथ रोलिन्स, रोमन रेन्ज र डिन एम्ब्रोज द सिल्डको रूपमा]] नोभेम्बर २०१२ मा सेथ रोलिन्ले डब्ल्युडब्ल्युईमा रोमन रेन्ज र डिन एम्ब्रोज द सिल्डको <ref>{{cite web |url=http://www.wwe.com/superstars/dean-ambrose |title=डिन एम्ब्रोज |publisher=[[डब्ल्युडब्ल्युई.]]|date= July 29, 2016|accessdate=}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.wwe.com/superstars/roman-reigns |title=रोमन रेन्जको जानकारी |publisher=[[डब्ल्युडब्ल्युई.]]|date=July 29, 2016 |accessdate=}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.wwe.com/superstars/seth-rollins |title=सेथ रोलिन्सको जानकारी |publisher=[[डब्ल्युडब्ल्युई.]]|date=July 29, 2016|accessdate=}}</ref><ref>{{cite web|last1=प्रिट|first1=विल|title=डब्ल्युडब्ल्युई र - द सिल्डको जानकारी|url=http://prowrestling.net/article.php?37585|website=प्रो रेस्लिङ डटनेट|accessdate=28 July 2015}}</ref> रूपमा देखा पर्दै सिएम पङ्क, जोन सिना र राइब्याकको बीचमा डब्ल्युडब्ल्युई च्याम्पियनसिपको लागि खेल चलिरहेको अवस्थामा द सिल्डले अवरोध पुर्‍याउँदै राइब्यकलाई उध्घोषकको टेबलमा ट्रिपल पावरबमा हानेका थिए जसका कारण राइब्याक घायल भएका थिए।<ref name="The Shield">{{cite web|url=http://www.wwe.com/inside/the-shields-10-best-six-man-tag-team-matches|title=द सिल्डको १० उत्कृष्ट ट्याग टिम खेल|publisher=[[डब्ल्युडब्ल्युई.]]|accessdate=July 29, 2016}}</ref><ref name=HortonWho>{{cite web|title=डिन एम्ब्रोज, सेथ रोलिन्स र रोमन रेन्ज को थिए र उनीहरू किन सिएप पङ्कको सहायता गरे?|url=http://www.wwe.com/shows/survivorseries/2012/dean-ambrose-seth-rollins-and-roman-reigns-who-are-they-and-why-did-they-help-punk|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=December 2, 2014}}</ref> त्यसैको मौका पार्दै सिएम पङ्कले जोनी सिनालाई पछाडिबाट आक्रमण गर्दै खेल जित्न सफल हुँदै डब्ल्युडब्ल्युई विश्व विजेता पद आफूसँगै कायम राख्न सफल भएका थिए।<ref name="Ambrose">{{cite web|url=http://www.wwe.com/superstars/dean-ambrose|title=डिन एम्ब्रोजको प्रोफाइल|publisher= डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=July 29, 2016}}</ref> <br><ref name="Rollins">{{cite web|url=http://www.wwe.com/superstars/seth-rollins|title=सेथ र‍ोलिन्सको जानकारी|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=July 29, 2016}}</ref> <ref name="Reigns">{{cite web|url=http://www.wwe.com/superstars/roman-reigns|title=रोमन रेन्जको विवरण|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=July 29, 2016}}</ref><ref name="Raw1126">{{cite web|title=काल्डवेल जेम्सले तयार पारेको डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' को नतिजा र खेलाडीहरूको विवरण|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwerawreport/article_66855.shtml|accessdate=December 5, 2012|work=पिडब्ल्यु टच|last=काल्डवेल|first=जेम्स}}</ref> उनीहरूले घटनाको त्यसको अर्को हप्ता द सिल्डले ट्याग टिम विजेता [[डेनियल ब्रायन]] र केनलाई पनि नेपथ्यमा आक्रमण गरेका थिए जसका कारण पुरै डब्ल्युडब्ल्युईमा त्रास फैलिएको थियो।<ref>{{cite web|last=कल्डवेल|first=जेम्स|title=सरभाइभर सिरिजको समाचार: द सिल्ड डब्ल्युडब्ल्युईमा|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/WWE_News_3/article_66716.shtml|publisher=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=१९ नोभेम्बर २०१२}}</ref><ref>{{cite web|last=पार्कस्|first=जर्ज|title=स्मयाकडाउनलाईभ नतिजा-डेल रियो विरुद्ध सेमस|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwesmackdownreport/article_76855.shtml|work=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=March 26, 2014}}</ref> रेन्डि ओर्टन र ब्राड म्याडक्सको खेलमा ओर्टन विजेता बनेका थिए र त्यस खेल सकिने बित्तिकै द सिल्डले रोन्डि ओर्टनलाई तीन तिरबाट घेर्दै उनलाई आक्रमण गर्दै उनलाई उद्धोसकको टेबुलमा पछारेका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/wrestlemania/29/randy-orton-sheamus-big-show-vs-the-shield|title=द सिल्डले रेन्डि ओर्टन, सेमस र बिग शोलाई हराउन सफल भए|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=July 29, 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/extremerules/2013/extreme-rules-2013-results|title=२०१३ एक्सट्रिम रुल नतिजा|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=July 29, 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/inside/dean-ambrose-longest-reigning-united-states-champions|title=डिन एम्ब्रोज सबै लामो समय सम्म डब्ल्युडब्ल्युई संयुक्त राज्य विजेताको सुचिमा कति अौँ स्थानमा पर्छन|publisher=वर्ल्ड रेस्लिङ इन्टरटेन्मेन्ट|accessdate=July 29, 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/classics/titlehistory/unitedstates|title=डब्ल्युडब्ल्युई संयुक्त राज्य च्याम्पियनसिप|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=October 22, 2016}}</ref> जसका कारण द सिल्डले डब्ल्युडब्ल्युईमा पहिलो पटक खेले खेल्नु परेको थियो। उक्त घटना पछि कार्यक्रममा प्रबन्धकले उनीहरूको खेल टिएलसीमा हुने घोषण गरेका थिए।<ref>{{cite web|last=केलर|first=वेड|title=द सिल्ड र ब्रे वायटको दुश्मनी|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/kellerstake/article_77088.shtml|work=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=March 26, 2014}}</ref><ref name="काल्डवेल">{{cite web|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwerawreport/article_77077.shtml|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' नतिजा|last=काल्डवेल|first=जेम्स|work=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=March 26, 2014}}</ref> डिसेम्बर १६ का दिन टिएलसी पे-पर-भ्युमा द सिल्डको सामना टिम हेल ने र राईब्याकसँग भयो र टोलीको डब्ल्युडब्ल्युईको पहिलो खेलमा द शिल्ले जित्न सफल भएको थियो।<ref>{{cite web|last=काल्डवेल|first=जेम्स|title=जोन सिना विरुद्ध ब्रे वायट- डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' |url=http://pwtorch.com/artman2/publish/PPV_Reports_5/article_77520.shtml|work=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=April 8, 2014}}</ref> द सिल्डले त्यसपछि पनि सिएम पङ्कको लागि काम गरे र रोयल रम्बल २०१३ पछिको रातमा कैद गरिएको भिडियोमा पङ्क र उनका प्रबन्धक पल हेमेनले द सिल्ड र ब्राड म्याडोक्सलाई खरिद गरेर पङ्कको अङ्ग रक्षक बनाएको खुलाएका थिए र त्यसपछि द सिल्डले पङ्कसँग बिस्तारै काम गर्न छाडे र सिना,पङ्क र राइब्यकको विरुद्धमा द सिल्ड उत्रिए र उक्त खेल १७ फेब्रुअरी इलिमिनेसन चेम्बरमा भयो भने उक्त खेलमा पनि द सिल्डनै विजेता बन्न सफल भएका थिए।<ref name="pwtorch.com">{{cite web|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwerawreport/article_77571.shtml|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' नतिजा|last=काल्डवेल|first=जेम्स|work=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=April 8, 2014}}</ref><ref>{{cite web|last=एसर|first=म्याथ्युज|title=डेनिसल ब्रायनको एस मुभ्मेन्ट|url=http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/MatMatters/2014/05/21/21687231.html|work=स्ल्याम! रेस्लिङ|accessdate=May 23, 2014}}</ref> द सिल्डको डब्ल्युडब्ल्युई रमा पहिलो खेल क्रिस जेरिको, सेमस र राइब्यकको विरुद्धमा भएको थियो भने उक्त खेलमा पनि सिल्डलेनै जितेका थिए। द सिल्डले त्यस खेलपछि सेमससँग दुश्मनी राखेता पनि सेमसले रेन्डि ओर्टन र बिग शोसँग साझेदारी गरेर एक टिम गठन गरेका कारण उनीहरूको बीच रेसलमेनिया २९ अप्रिल ७ मा दिन खेल भएको थियो तर द सिल्डको पहिलो रेसलमेनिया खेलका पनि द सिल्डले ओर्टन,शो र सेमसलाई हराउँदै बिजय प्राप्त गरेका थिए र उक्त खेल पश्चात् बिग शोले सेमस र ओर्टनलाई आक्रमण गर्दै उनीहरू बीचको सम्बन्ध तोडेका थिए।<ref>{{cite web|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/PPV_Reports_5/article_78185.shtml|title=डब्ल्युडब्ल्युई एक्स्ट्रिम रुल नतिजा|last=काल्डवेल|first=जेम्स|work=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=May 6, 2014}}</ref> डब्ल्युडब्ल्युई ''र''को अर्को रात पछि द सिल्डले अंडरटेकरलाई आक्रमण गर्ने कोषिस गरेको थिए तर अंडरटेकरको रक्षाका लागि टिम हेल नो आएपछि उनीहरू पछाडि सरेका थिए। त्यसकारण अप्रिल २२ का दिन द सिल्डको सामना अंडरटेकर र टिम हेल नोसँग भएको थियो जहाँ द सिल्डले उनीहरूलाई झुक्याएर खेल आफ्नो हातमा पर्न सफल भएका थिए।<ref>{{cite web|last1=एसर|first1=म्याथ्युज|title=डब्ल्युडब्ल्युईको नतिजा|url=http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/2014/06/01/21709566.html|website=स्ल्यम क्यानोई|publisher=स्ल्याम! रेस्लिङ|accessdate=June 2, 2014}}</ref> त्यस खेलको ४ दिन पछि एम्ब्रोजले उनको पहिलो खेल स्म्याकडाउनमा अंडरटेकरको विरुद्धमा खेलेका थिए तर उक्त खेल एम्ब्रोजले आत्मसमर्पण गरेका कारण अंडरटेकरले जितेका थिए, खेल समाप्त पछि द सिल्डका अन्य सदस्यले अंडरटेकरलाई आक्रमण गर्दै उनलाई उध्घोषकको टेबलमा ट्रिपल पावरबमा हानेका थिए।<ref>{{cite web|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwerawreport/article_67322.shtml|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' नतिजा|last=काल्डवेल|first=जेम्स|publisher=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=December 26, 2012}}</ref> अप्रिल २९ मा श्रृङ्खलामा द सिल्डको सामना टिम हेल नो र डब्ल्युडब्ल्युई विश्व विजेता जोन सिनासँग भएको थियो भने उक्त खेलमा पनि द सिल्डले खेल जित्न सफल भएको थियो। [[File:The Shield as face 2014.jpg|thumb|300px|द सिल्ड सन् २०१४ अप्रिलमा]] २ जनवरी २०१३ एनएक्सटिको एक शृङ्खलामा द सिल्ड पहिलो पटक एनएक्स्टीमा देखा परेका भने रेन्ज र रोलिन्स भने उक्त कार्यक्रममा पहिले देखिनै खेल्दै आएका थिए जहाँ रोलिन्सले प्रतिस्पर्धाको फाइनल खेलमा जिन्डर महललाई हराउँदै कार्यक्रमकै पहिलो एनएक्सटी विजेता बन्न सफल भएका थिए।<ref>{{cite web|title=डब्ल्युडब्ल्युई एनएक्सटी|url=http://www.pwinsider.com/article/73841/wwe-nxt-spoilers-from-florida-kevin-nash-the-shield-wade-barrett-and-much-more.html?p=1|work=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=January 9, 2013}}</ref> रोलिन्सले आफ्नो पद कोरी ग्रेभ्सको विरुद्धमा खेलेको बेला खेलको बीचमा एम्ब्रोजले ग्रेभ्सलाई आक्रमण गर्दै खेललाई स्थगित बनाएका थिए भने रोलिन्सले आफ्नो पद गुमाउनु परेको थिएन।<ref>{{cite web|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwenxtreport/article_64831.shtml|title=डब्ल्युडब्ल्युई एनएक्सटी नतिजा|last=जेम्स|first=जस्टिन|work=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=September 8, 2012}}</ref><ref>{{cite web|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/quicknews/article_63732.shtml|title=पपहिलो एनएक्सटी च्याम्पियन|work=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=July 26, 2012}}</ref><ref>{{cite web|last=ट्रिरेनफो|first=रिचार्ड|title=डब्ल्युडब्ल्युई एनएक्सटीको प्रतिवेदन|url=http://www.pwinsider.com/article/73053/wwe-nxt-report-cesarokidd-for-the-us-title-fatal-four-way-next-week-to-determine-1-contender-big-e-langston-talks-roman-reigns-debuts-on-nxt.html?p=1|accessdate=November 4, 2012|publisher=पिडब्ल्यु इनसाइडर}}</ref> उक्त खेलको केही छिन पछि द सिल्डले एनएक्सटीको भित्री कक्षमा तहल्का मच्चाएका थिए तर उनीहरू बीग इको सामुन्ने भने जान सकेका थिएनन्।<ref name="जेम्स">{{cite web|last=जेम्स|first=जस्टिन|title=डडब्ल्युडब्ल्युई एनएक्सटी च्याम्पियनसिप|url=http://www.pwtorch.com/artman2/publish/wwenxtreport/article_67681.shtml|work=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=January 9, 2013}}</ref> ९ जनवरी एनएक्सटी कार्यक्रमको एक शृङ्खलामा रोलिन्सले बीग इसँग हार खाँदै उपाधी गुमाएका थिए जब अन्य कुस्ती खेलाडीले सिल्डका अन्य सदस्यलाई रिङमा प्रवेश गर्न दिएका थिएनन्।<ref name="जेम्स"/><ref>{{cite web|last=जेम्स|first=जस्टिन|title=एनएक्सटी उपाधी|url=http://www.pwtorch.com/artman2/publish/wwenxtreport/article_67768.shtml|work=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=January 12, 2013}}</ref> द सिल्डले त्यसपछि पनि टिम हेल नोसँग चुनौती दिन थाले तर एम्ब्रोजले भने संयुक्त राज्य विजेता कोफि किङ्स्टनलाई जित्दै संयुक्त राज्य च्याम्पियनसिपको लागि पहिलो दावेदार बन्न सफल भएका थिए।<ref>{{cite web|title= डब्ल्युडब्ल्युई स्म्याकडाउनको प्रतिवेदन ५/२४: अन्तरमहादेशीय च्याम्पियनसिपको लागि खेल हुने|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwesmackdownreport/article_70839.shtml}}</ref><ref>{{cite web|title=डब्ल्युडब्ल्युई र नतिजा ५/२७ प्रतक्ष प्रसारण – सिना डब्ल्युडब्ल्युईमा फर्किए, |url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwerawreport/article_70879.shtml}}</ref> ''र'' को एक शृङ्खला मे १३ मा द सिल्डको सामना सिना, ब्रायन र केनसँग भयो र उक्त खेलमा रेन्ज र रोलिन्सले कुस्तीको नियम तोड्दै सिनालाई आक्रकण गरेका कारण द सिल्डको अपराजय यात्रा समाप्त भएको थियो। १४ जुन, स्म्याकडाउनको एक शृङ्खलामा द सिल्डको सामना टिम हेल नो र रेन्डि ओर्टनसँग भयो र ब्रायनले रोलिन्सलाई आत्मसमर्पण गराउँदै सिल्डको अहिलेसम्म आत्मसमर्पण नगरेको यात्रा तोडेका थिए।<ref>{{cite web|title=डब्ल्युडब्ल्युई पेब्याकको नतिजा ६/१६ : एक्सल अन्तर महादेशीय विजेता बनेका छन्|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wweppvs/article_71316.shtml}}</ref><ref>{{cite web|last=काल्डवेल|first=जेम्स|title=डब्ल्युडब्ल्युई र को नतिजा ६/७ – ओर्टन विरुद्ध ब्रायन, एजे र स्टेफ्नी मिकमेन कुस्ती खेल|url=http://www.pwtorch.com/artman2/publish/wwerawreport/article_71352.shtml|publisher=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=२० जुन २०१३}}</ref> उक्त खेलको केहि महिना पछि रोमन रेन्ज र सेथ रोलिन्स टिम हेल नोलाई हराउँदै पहिलो पटक डब्ल्युडब्ल्युई ट्याग टिम विजेता बन्न सफल भएका थिए। उनीहरू ट्याग टिम विजेता बनेपछि उनीहरूको सामना द उस्सोसँग जुलाई १४ मनी इन द ब्याङ्क पे-पर-भ्युमा भएको थियो तर त्यस खेलमा रोलिन्स र रेन्जको जितसँगै उनीहरूले उपाधी बचाउन सफल भएका थिए।<ref name="MITBwin">{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/moneyinthebank/2013/world-heavyweight-championship-contract-money-in-the-bank-ladder-match-26127316|title=डेमियन स्यान्डोले पहिलो पटक मनी इन द ब्याङ्क जित्दै डब्ल्युडब्ल्युई विश्व विजेता बन्ने मौका पाएका छन्}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304205054/http://www.wwe.com/shows/moneyinthebank/2013/world-heavyweight-championship-contract-money-in-the-bank-ladder-match-26127316/ |date=2016-03-04 }}</ref><ref>{{cite web|title=मनी इन द ब्याङ्क पे-प,-भ्युको नतिजा |url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wweppvs/article_71942.shtml}}</ref> १५ सेप्टेम्बरका दिन रोलिन्स र रेन्जले नाइट अफ च्याम्पियन पे-पर-भ्युमा द प्राइम टाइम प्लेयर्सलाई (डेरिन योङ्ग र टाइटस ओ-नील) हराउन सफल भएका थिए। [[File:Seth Rollins November 2013.jpg|thumb|upright|नोभेम्बर २०१३ मा सेथ रोलिन्स]] अगस्ट २०१३ देखि द सिल्डले डब्ल्युडब्ल्युईका प्रमुख आयुक्त र कार्यक्रम सञ्चालक [[ट्रिपल एच]] र द अथोरिटीको लागि काम गर्न थालेका थिए।<ref>{{cite web|last=टेलवाक|first=निक|title=र: डेनियल ब्रायनको सामना अजै धेरै चुनौतीसँग हुनेछ|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2013/08/20/21059971.html|work=स्याम! स्पोर्ट्स|accessdate=३१ अगस्ट २०१३}}</ref> ६ अक्टोबरमा कोडि रोड्स र गोलडस्टले द सिल्डलाई हराएपछि उनीहरूले द सिल्डको उपाधिका लागि पहिलो देवेदार बनेका थिए जसका१४ अक्टोबरका दिन रोलिन्स र रेन्जको सामना कोडि रोड्स र गोलडस्टको विरुद्धमा भएको थियो।<ref>{{cite web|last=टेलवाक|first=निक|title=र: द सिल्डको जानकारी|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2013/08/20/21059971.html|work=स्ल्याम! स्पोर्ट्स|accessdate=३१ अगस्ट २०१३}}</ref><ref>{{cite web|last=मार्टिन|first=एडम|title=डब्ल्युडब्ल्युई नाइट अफ च्याम्पियन – ९/१५/२०१३ |url=http://www.wrestleview.com/wwe-news/43820-wwe-night-of-champions-ppv-results-9-15-13-orton-vs-bryan|accessdate=१८ सेप्टेम्बर २०१३|publisher=रेसलभ्यु}}</ref> उक्त खेल प्रवन्धकको भनेको अनुसार नो डिस्क्वालिफिकेसन खेल बनाइएको थियो र खेलको बीचमा बिग शोले द सिल्डलाई आक्रमण गरेपछि उनीहरू आफ्नो पद हार्न पुगेका थिए।<ref>{{cite web|last=हावेल|first=नोलान|title=टिएलसी: रोन्डि ओर्टन नयाँ डब्ल्युडब्ल्युई विश्व विजेता बनेका छन्|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/PPVReports/2013/12/15/21339031.html|work=स्ल्याम! स्पोर्ट्स|publisher=क्यानेडियन अनलाइन एक्सप्लोवर|accessdate=१८ डिसेम्बर २०१३}}</ref> २७ अक्टोबरमा आयोजना गरिएको हेल इन द सेल कार्यक्रममा द सिल्डले आफ्नो च्याम्पियनसिप पुन हात पार्न द उस्सो, कोडि रोड्स र गोलडस्टको सामना गर्नु परेको थियो तर उक्त खेलमा उनीहरू विजेता बन्न सकेनन् जसकारण उनीहरू उपाधि हाँसिल गर्न असफल भएका थिए।<ref>{{cite web|last=काल्डवेल|first=जेम्स|title=डब्ल्युडब्ल्युई रोयल रम्बल नतिजा १/२६ |url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wweppvs/article_75919.shtml|work=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=२८ जनवरी २०१४}}</ref><ref>{{cite web|title=रोयल ,म्बलका खेलाडि र तथ्याङ्क|url=http://www.wwe.com/shows/royalrumble/2014/royal-rumble-match-26171285/page-4|publisher=[[डब्ल्युडब्ल्युई.]]|accessdate=१२ फेब्रुअरी २०१४}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170819154558/http://www.wwe.com/shows/royalrumble/2014/royal-rumble-match-26171285/page-4 |date=2017-08-19 }}</ref> एम्ब्रोज मात्र समूहमा विजेता रहेका कारण अक्टोबर २०१३ द सिल्डको आपसी मामलाका कारण तीन जना बीच तनाब बढ्दै गयो भने विषेश गरी एम्ब्रोज र रेन्जको बीच तनाब झन उच्च भएको थियो। २४ नोभेम्बर २०१३ को परम्परागत सरभाइबर सिरिजमा द सिल्डले भाग जनाएका थिए भने उक्त खेलमा एम्ब्रोज पहिला सुरुमै बाहिरीन पुगेका थिए भने रेन्ज अन्तिम समय सम्म पनि खेलमा रहिरहेर खेललाई जिताएका थिए।<ref>{{cite web|last=टायलवाक|first=निक|title=र: सिना र ओर्टन आमने सामने हुने|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2014/02/11/21461421.html|work=स्ल्याम! स्पोर्ट्स|publisher=क्यानेडियन अनलाइन एक्सप्लोव,|accessdate=२५ फेब्रुअरी २०१४}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20140301132251/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2014/02/11/21461421.html |date=2014-03-01 }}</ref> टिएलसी पे-पर-भ्युमा भएको ३ को विरुद्ध १ खेलमा रेन्जले दुरघटनापुर्वक एम्ब्रोजलाई स्पिएर हानेका कारण द सिल्ड सिएम पङ्कसँग हार्न पुगेका थिए। २६ जनवरी २०१४ को ३० पुरुष रोयल रम्बलमा द सिल्डका तीन सदस्यलेनै भाग लिएका थिए भने उक्त खेलमा एम्ब्रोजले ३ रेस्लरलाई बाहिराउन सफल भए र रेन्जलाई पनि बाहिराउन कोशिश गरेका थिए तर रेन्जले दुवै एम्ब्रोज र रोलिन्सलाई खेलबाट बाहिराइ दिएका थिए। रोयल रम्बलको अर्को रात वायट फोमेलिले खेलमा अवरोध गरेका कारण द सिल्डले ब्रायन, सिना र सेमससँग हार्नु परेको थियो र इलिमिनेसन चेम्बरको लागि छनोट हुन असफल भएका थिए। ''र''को एक श्रृङ्खलामा एम्ब्रोजले खेलको नियम तोडेका कारण हारेता पनि पद भने गुमाएका थिएनन् तर त्यस खेलको केही दिन पछिको खेलमा एम्ब्रोजले मार्क हेन्रीलाई सफलतापुर्ण हराएका थिए। फेब्रुअरी २३ भएको द सिल्ड र वायट फेमिली बीचको खेलमा एम्ब्रोज बीचबाटै हराए पछि सिल्डले खेल हारेको थियो। [[File:The Shield 2014.jpg|thumb|द सिल्ड २०१४ मा]] द सिल्डको बीच स्थिति तनाब ग्रस्त भएता पनि सिल्डको दुश्मन केनसँग भयो र रेसलमेनिया ३० मा द सिल्डले केन र द न्यु एज आउटललाई हराएका थिए।<ref>{{cite web|last=पार्क|first=गोज|title=सेमस, डेल रियो र द सिल्ड|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwesmackdownreport/article_76855.shtml|work=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=२६ मार्च २०१४}}</ref> रेसलमेनियाको अर्को दिन द सिल्डले ट्रिपल एचलाई आक्रमण गरेका थिए जसका कारण ट्रिपल एचले इभोलुसनलाई पुन गठन गरेका थिए जसमा बाटिस्टा, रेन्डि ओर्टन र ट्रिपल एच रहेका छन्।<ref>{{cite web|last=|first=|authorlink=वेड केलर|title=केलर सिक्स प्याक : डब्ल्युडब्ल्युई र|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/kellerstake/article_77088.shtml|publisher=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=२६ मार्च २०१४}}</ref><ref>{{cite web|last=पार्कस्|first=ग्रोज|title=स्म्याकडाउनको नतिजा- सिना भर्सेज हार्पर |url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwesmackdownreport/article_77164.shtml|publisher=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=२२ मार्च २१४}}</ref> मे २ मा स्म्याकडाउनको एक श्रृङ्खलामा एम्ब्रोजले फेटल फोर वे म्याचमा कर्टेक्स एक्सल, अलवर्टो डेल रियो र राइब्याकलाई हराउँदै संयुक्त राज्य च्याम्पियनसिप आफूसँगै कायम राख्न सफल भएका थिए।<ref>{{cite web|last=मेकक्यारोन|first=रब|title=डब्ल्युडब्ल्युए र टिभी प्रतिवेदन – १४ अप्रिल २०१४|url=http://www.f4wonline.com/component/content/article/36482|accessdate=२३ मे २०१४}}</ref> द सिल्डको दुश्मनी पुन इभोलुसनसँग भयो र उनीहरूको सामना एक्स्ट्रिम रुलमा इभोलुसनको विरुद्धमा भयो जसको खेल स्वरुप द सिल्ड विजेता बने।<ref>{{cite web|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' नतिजा|url=http://www.wwe.com/shows/raw/2014-06-02|website=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=June 3, 2014}}</ref><ref>{{cite web|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र''|url=http://www.wwe.com/shows/raw/2014-06-09|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=17 May 2016|quote=}}</ref> त्यस खेलको अर्को दिन ट्रिपल एचलाई आक्रमण गरेको बापत एचले एम्ब्रोजलाई बलपूर्वक<ref>{{cite web|url=http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/2014/06/03/21714336.html|title=र: द सिल्डको बिघटन|date=३ जुन २०१४|last=वाल्डमेन|first=जोन|accessdate=२३ जुन २०१४|work=स्ल्याम! स्पोर्ट्स|publisher=क्यानडियन अनलाइन}}</ref><ref>{{cite web|last1=|first1=जेन|title=6/20 डब्ल्युडब्ल्यई स्म्याकडाउन|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/hitsandmisses/article_79197.shtml|website=पिडब्ल्यु टच|accessdate=July 5, 2014|quote=}}</ref><ref>{{cite web|last1=पार्कस्|first1=जर्ज|title=डब्लयूडब्ल्युई स्म्याकडाउन लाइभको प्रतिवेदन|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwesmackdownreport/article_79145.shtml|website=पिडब्ल्यु टच|accessdate=June 21, 2014}}</ref><ref>{{cite web|last1=प्लमर|first1=डेल|title=डब्ल्युडब्ल्युई मनी इन द ब्याङ्क|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2014/06/20/21756216.html|website=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=July 6, 2014|quote=}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20140623170552/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2014/06/20/21756216.html |date=June 23, 2014 }}</ref> उनको च्याम्पियनसिप २०-पुरुष ब्यटल रोयलमा प्रतिशपर्धा गर्न लगाए जसको फल स्वरूप एम्ब्रोजले उनको च्याम्पियनसिप गुमाउनु परेको थियो जसमा सेमस नयाँ संयुक्त राज्य विजेता बन्न सफल भएका थिए।<ref>{{cite web|last1=काल्डवेल|first1=जेम्स|title=डब्ल्युडब्ल्युई|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/WWE_News_3/article_78901.shtml|website=पिडब्ल्यु टच|accessdate=June 12, 2014}}</ref><ref name="June92014">{{cite web|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwerawreport/article_78923.shtml|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' नतिजा|last1=काल्डवेल|first1=जेम्स|website=पिडब्लयूई टच|accessdate=June 12, 2014}}</ref> द सिल्डले जुन १ मा भएको पेब्याक कार्यक्रममा द सिल्डले इभोलुसनलाई हराउँदै विजेता बन्न सफल भएका थिए जसमा द सिल्डको कोहिपनी सदस्य बाहिरिएका थिएनन्।<ref>{{cite web|last=प्ल्मर|first=डेल|title=स्म्याकडाउन!: एक्ट्रिम रुलमा एम्ब्रोजले युएस पदका लागि खेल्ने भएका छन् |url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2014/05/02/21645786.html|work=स्ल्याम! स्पोर्ट्स|accessdate=२३ मे २०१४}}</ref> त्यस खेलको केही महिना पछि द सिल्डको आपसि मामलाका कारण उनीहरूको जोडि राम्रोसँग जम्न सकेको थिएन।<ref>{{cite web|url=http://www.wrestleview.com/wwe-wrestling-results/wwe-smackdown-results/48998-wwe-smackdown-results-6-13-14-wyatt-vs-ambrose/|title=डब्ल्युडब्ल्युई स्म्याकडाउन नतिजा – ६/१३/२०१४ (वायट विरुद्ध एम्ब्रोज)|last1=निमर|first1=पल|website=रेसलभ्यु|accessdate=16 August 2016}}</ref><ref>{{cite web|last1=फिर्ग्युसन|first1=डिरेक|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' नतिजा|url=https://www.independent.co.uk/sport/general/wwe-mma-wrestling/wwe-raw-results-roman-reigns-or-dean-ambrose-which-shield-member-qualifies-for-the-money-in-the-bank-9542639.html|work=द इन्डिपेन्डेन्ट|date=June 17, 2015|accessdate=August 24, 2016}}</ref><ref>{{cite web|last1=काल्डवेल|first1=जेम्स|title=डब्ल्युडब्ल्युई मेन इभेन्ट नतिजा|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwsuperstarsreport/article_79225.shtml|website=पिडब्लयू टच|accessdate=July 6, 2014|quote=}}</ref><ref>{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/PPVReports/2014/06/01/21710506.html|title=डब्ल्युडब्ल्युई पेब्याक|date=१ जुन २०१४|last=एसर|first=म्याथ्युज|accessdate=८ जन २०१४ |work=स्ल्याम! स्पोर्ट्स|publisher=क्यानडियन अनलाइन एक्सप्लोवर}}</ref> ==== द सिल्डको विक्षेदन ==== द सिल्डका सबै सदस्य डब्ल्युडब्ल्युई विजेता बनेका थिए।<ref>{{cite web|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/hitsandmisses/article_74269.shtml|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' नतिजा|work=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=November 27, 2013}}</ref> रेन्ज र रोलिन्स ट्याम टिम विजेता थिऐ भने एम्ब्रोज संयुक्त राज्य विजेता थिए तर रोलिन्स र रेन्ज टिम हेन्नो (डेनिएल ब्रायन र केन) सँग हार्दै ट्याग टिम च्याम्पियनसिप गुमाएका थिए तर एम्ब्रोज भने त्यतिबेला पनि संयुक्त राज्य विजेतानै रहेका थिए जसका कारण सब्याङ्को नजर एम्ब्रोजको च्याम्पियनसिपमा परेको थियो जसमा रोलिन्स र रेन्ज पनि थिए।<ref>{{cite web|title=डब्ल्युडब्ल्युई स्म्याकडाउन नतिजा|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwesmackdownreport/article_74308.shtml|accessdate=November 27, 2013}}</ref><ref>{{cite web|last=प्लमर|first=डेल|title=द वायट फेमेली र द सिल्ड|url=http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/2013/11/22/21288706.html|work=स्ल्याम! रेस्लिङ|accessdate=November 27, 2013}}</ref> द सिल्डको कुनै अरु प्रतिस्पर्धासँग खेल भयो भने एम्ब्रोजको कारणले सिल्डले खेल धेरै चोटि गुमाएका जसकारण एम्ब्रोज सब्याङ्को आँखी बनेका थिए र उनीहरूको जोडि पनि फितलो बन्दै गएको थियो। २४ नोभेम्बर २०१३ मा भएको सरभाइभर सिरिजमा द सिल्ड रियल अमेरिकन (एन्टोनीयो सिजारो र ज्याक स्वागर) सँग जोड बन्दै रे मेस्टेरियो, द रोड्स ब्रदरस् र द उस्सोसँग उनीहरूको सामना भएको थियो जसमा एम्ब्रोज सबैभन्दा सुरुमै खेलबाट बाहिरिएका थिए तर त्यसको बाबजुद पनि द सिल्ड र रियल अमेरिकनले खेल जित्न सफल भएका थिए।<ref>{{cite web|title=डब्ल्युडब्ल्युई सरभाइभर सिरिज नतिजा|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wweppvs/article_74736.shtml|work=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=November 25, 2013}}</ref> नोभेम्बर महिनाको अन्तिम साता तिर सिएम पङ्कले ट्रिपल एचले द सिल्डलाई आफूमाथी आक्रमण गर्न लगाएको भन्दै आलोचना गरिरहेका थिए जसका कारण द सिल्डका सबै सदस्य र पङ्क एक्लै १५ डिसेम्बरका दिन टिएलसीमा खेल्नु पर्नो घोषण गरिएको थियोे।<ref>{{cite web|last=काल्डवेल|first=जेम्स|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' नतिजा|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwerawreport/article_74769.shtml|publisher=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=December 18, 2013}}</ref><ref>{{cite web|last=हावेल|first=नोलेम|title=रेन्डि ओर्टन नयाँ डब्ल्युडब्ल्युई विश्व विजेता बनेका छन्|url=http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/PPVReports/2013/12/15/21339031.html|work=स्ल्याम! रेस्लिङ|accessdate=December 18, 2013}}</ref> उक्त खेलमा रेन्जले दुरघटनापुर्वक एम्ब्रोजलाई स्पिएर हाने पछि त्यहि मौकाको फाइदा उठाँउदै पङ्कले खेल जित्न सफल भएका थिए जसका कारण पङ्कले द सिल्डलाई हराउँदै पहिलो एकल व्यक्ति बनेका थिए।<ref>{{cite web|title=सिएम पङ्कको हालको जानकारी|url=http://www.pwtorch.com/artman2/publish/WWE_News_3/article_82106.shtml|work=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=December 5, 2014}}</ref> सन् २०१४ को सुरुवाती दिनमा पङ्कका कारणले द सिल्ड बीच तनाव उत्पन्न भएको थियो।<ref>{{cite web|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwerawreport/article_75386.shtml|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' नतिजा|last=काल्डवेल|first=जेम्स|work=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=January 10, 2014}}</ref> ६ जनवरीमा पङ्क र रेन्ज बीच राखीएको कुस्ती खेलमा एम्ब्रोजले खेलको बीचमा पङ्कलाई अवरोध पुर्‍याउँदै खेल रेन्जले जित्न सफल भएका थिए जसका कारण रेन्ज द सिल्डमा पङ्कलाई पहिलो पटक हराउने सदस्य बनेका थिए।<ref>{{cite web|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwerawreport/article_75506.shtml|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' नतिजा|last=काल्डवेल|first=जेम्स|work=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=January 10, 2014}}</ref> सन् २०१४ को रोयल रम्बलमा द सिल्डका सबै सदस्य भाग जनाएका थिए भने उक्त खेलमा एम्ब्रोजले रेन्जलाई बाहिराउन कोसिस गरेका थिए तर त्यसको फल स्वरूप रेन्जले दुवै रोलिन्स र एम्ब्रोजलाई खेलबाट बाहिराइ दिएका थिए।<ref>{{cite web|last=काल्डवेल|first=जेम्स|title=डब्ल्युडब्ल्युई रोयल रम्बल नतिजा|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wweppvs/article_75919.shtml|work=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=January 28, 2014}}</ref> त्यस खेलमा रेन्ज उप विजेता बनेका थिए तर रेन्जले डब्ल्युडब्ल्युईको रोयल रम्बलको इतिहासमा सबैभन्दा धेरै १२ खेलाडीलाई बाहिराउँदै कृतिमान बनाएका थियो भने उक्त कृतिमान हालसम्म पनि कसैले तोडेको छैन। त्यस खेलमा रेलिन्स र एम्ब्रोजले समान तीन तीन खेलाडीलाई निस्कासन गरेका थिए भने रोलिन्सले उक्त खेलमा सिएम पङ्क पछि सबैभन्दा लामो समयसम्म खेलमा रहन सफल भएका थिए।<ref>{{cite web|title=डब्ल्युडब्ल्युई रोयल रम्बलका सबै खेलाडीहरूको विवरण|url=http://www.wwe.com/shows/royalrumble/2014/royal-rumble-match-26171285/page-4|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=February 12, 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170819154558/http://www.wwe.com/shows/royalrumble/2014/royal-rumble-match-26171285/page-4 |date=August 19, 2017 }}</ref> २७ जनवरी २०१४ का दिन ''र''को एक शृङ्खलामा द सिल्डको सामना जोन सिना, डेनिएल ब्रायन र सेमससँग भएको थियो भने उक्त खेल यलिमिनेसन चेम्बरमा डब्ल्युडब्ल्युई विश्व च्याम्पियनसिपको छनोटका लागि थियो र त्यस खेलको सुरुवाती चरणमै द वायट फेमोलीले उनीहरूलाई आक्रमण गरे पछि खेल सुरुहुने बित्तिकै समाप्त भएको थियो जसका कारण सिना, ब्रायन र सेमसको जोडिले खेल जितेका थिए।<ref>{{cite web|last=टायलवाक|first=निक|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' नतिजा|url=http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/2014/01/28/21429231.html|work=स्ल्याम! रेस्लिङ|accessdate=February 25, 2014}}</ref> द वायट फेमेली र द सिल्डको खेल पछि निर्धारित गरिएता पनि उक्त वायट फेमेली पछि सरेका कारण खेल सुरु हुन सकेको थिएन।<ref>{{cite web|last=पल्मर|first=डेल|title=डब्ल्युडब्ल्युई स्म्याकडनउन|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2014/01/31/21439376.html|work=स्ल्याम! रेस्लिङ|accessdate=February 25, 2014}}</ref> १० फेब्रुअरी ''र''को एक शृङ्खलामा एम्ब्रोजले आफ्नो डब्ल्युडब्ल्युई संयुक्त राज्य च्याम्पियनसिपको लागि सबै कुस्ती खेलाडीहरूलाई खुला चुनौती दिएका थिए जसको फल स्वरूप उक्त चुनौतीलाई स्विकार गर्दै मार्क हेनरी कुस्ती खेल्न आएका थिए तर सिल्डका अन्य सदस्यले खेलमा अवरो पुर्‍याएपछि विजेता मार्क हेनरी बनेका थिए तर संयुक्त राज्य उपाधी भने एम्ब्रोजसँगै कायमै रहेको थियो।<ref>{{cite web|title=सेमस र क्सचियन विरुद्ध द रियल अमेरिकन|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/hitsandmisses/article_76308.shtml|work=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=March 26, 2014}}</ref><ref>{{cite web|last=टुर्कर|first=बेन्जामिन|title=डब्ल्युडब्ल्युई रेसलमेनिया|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/The_Specialists_34/article_76278.shtml|work=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=March 26, 2014}}</ref> त्यस खेलको केही हप्ता पछि रेन्जले द सिल्डको कुनै पनि साथीको सहयोग बिनानै मार्क हेनरी माथि बिजय प्राप्त गरेका थिए जसका कारण रेन्स र एम्ब्रोज बीच तनाव उच्च भएको थियो।<ref>{{cite web|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' नतिजा र विवरण|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/hitsandmisses/article_76308.shtml|work=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=March 26, 2014}}</ref><ref>{{cite web|last=टुर्कर|first=बेन्जिमिन|title=डब्ल्युडब्ल्युई|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/The_Specialists_34/article_76278.shtml|work=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=March 26, 2014}}</ref> २३ फेब्रुअरीमा सम्पन्न भएको इलिमिनेसन चेम्बरमा द सिल्ड वायट फेमोलीको कुस्ती खेल भएको थियो तर खेलको केही समय पछि एम्ब्रोज खेल खेल्न छाड्दै त्यहाँबाट हिँडेका थिए जसका कारण वायट फेमेलीले उक्त खेल सहजै आफ्नो हातमा पार्न सफल भएका थिए।<ref>{{cite web|last=टायलवाक|first=निक|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' नतिजा|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2014/02/11/21461421.html|work=स्ल्याम! रेस्लिङ|accessdate=February 25, 2014}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20140301132251/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2014/02/11/21461421.html |date=March 1, 2014 }}</ref><ref>{{cite web|last=टायलवाक|first=निक|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र''नतिजा|url=http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/2014/02/18/21477556.html|work=स्ल्याम! रेस्लिङ|accessdate=February 25, 2014}}</ref> ३ मार्चमा भएको वायट फेमेली र द सिल्डको पुनर खेलमा रोलिन्स एम्ब्रोजले जस्तै गरी खेलको बीचबाट हिडेका थिए र पछि रोलिन्सको एक अन्तरबार्तामा मैले टोलीलाई अब धेरै समयसम्म जोडि राख्न सक्दिन भनेर बताएका थिए।<ref>{{cite web|last=काल्डवेल|first=जेम्स|title=डब्ल्युडब्ल्युई इलिमिनेसन चेम्बर|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wweppvs/article_76567.shtml|publisher=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=February 25, 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwerawreport/article_76765.shtml|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' नतिजा - ब्रायन विरुद्ध बाटिस्टा|last=काल्डवेल|first=जेम्स|work=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=March 6, 2014}}</ref> ७ मार्च २०१४ स्म्याकडाउनको एक शृङ्खलामा द सिल्डका सबै सदस्यहरू कुस्ती खेल्ने रङ्ग आए र उनीहरू बीचको समस्या र तनावलाई अन्त्य गर्ने भन्दै रोलिन्सले आफ्नो कुरा बताय तर उक्त भेटमा पनि उनहरू बीच सम्बाद हुन सकेन र त्यस समस्यको कुनै पनि हल निस्कीन सकेको थिएन।<ref>{{cite web|last=पार्कस्|first=जर्ज|title=डब्ल्युडब्ल्युई स्म्याकडाउन|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwesmackdownreport/article_76855.shtml|work=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=March 26, 2014}}</ref> उक्त भेट पश्चात् द सिल्डको दुश्मनी केन र द अथोरीटिसँग बसेको थियो भने उता द अथोरिटिका सदस्यहरू बाटिस्टा, रोन्डि ओर्टन र ट्रिपल एचको एक मजबुत जोडि बनेको थियो जसका कारण उनीहरूको खेल एक्ट्रिम रुलमा निर्धारीत गरिएको थियो।<ref name="काल्डवेल"/><ref name="pwtorch.com"/><ref>{{cite web|last=केलर|first=वेड|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' नतिजा|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/kellerstake/article_77088.shtml|work=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=March 26, 2014}}</ref><ref>{{cite web|last=एसर|first=म्याथ्युज|title=डब्ल्युडब्ल्युई|url=http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/MatMatters/2014/05/21/21687231.html|work=स्ल्याम! रेस्लिङ|accessdate=May 23, 2014}}</ref> उक्त खेलमा द सिल्डले अथोरिटीलाई हराउन सफल भएका थिए तर उक्त खेलको एक  दिन पछिको रातमा ट्रिपल एचले एम्ब्रोजको संयुक्त राज्य च्याम्पियनसिप २० जना अन्य पुरुषसँग रक्षा गर्नु पर्ने खेलको ढाँचा तयार पारेका थिए भने त्यस खेलमा एम्ब्रोजले आफ्नो पद हार्नु परेको थियो जसको फल स्वरुप सेमस विजेता बन्दै संयुक्त राज्य विजेता बन्न सफल भएका थिए।<ref>{{cite web|last=काल्डवेल|first=जेम्स|title=रेसलमेनिया ३० को नतिजा|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/PPV_Reports_5/article_77520.shtml|work=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=April 8, 2014}}</ref> उक्त खेल पछि द सिल्डको सामना इभोलुसनसँग (ट्रिपल एच, बाटिस्टा र रोन्डि ओर्टन) पेब्याकमा खेल भएको थयो जसमा द सिल्ड विजेता बनेका थिए।<ref name="pwtorch.com"/><ref>{{cite web|last=एसर|first=म्याथ्युज|title=द सिल्ड र इभोलुसन|url=http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/MatMatters/2014/05/21/21687231.html|work=स्ल्याम! रेस्लिङ|accessdate=May 23, 2014}}</ref> उक्त खेलको ओर्को रात ट्रिपल एचले द सिल्डसँगको दुश्मनी अजै कायम छ भन्ने धारण व्यक्त गरेका थिए तर बाटिस्टाले डब्ल्युडब्ल्युईबाट अवकाश लिएपछि उनहरूको दुश्मनी त्यही दिनबाट अन्त्य भएको थियो।<ref>{{cite web|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' नतिजा|url=http://www.wwe.com/shows/raw/2014-06-02|website=डब्ल्युडब्ल्युई डटकम|accessdate=June 3, 2014}}</ref> तर उक्त भनाइ ट्रिपल एचले द सिल्डलाई झुक्याउन बनाएको योजना थियो।<ref>{{cite web|title=''र'': ९ जुन २०१४|url=http://www.wwe.com/shows/raw/2014-06-09|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=17 May 2016|quote=}}</ref> त्यस पछिको अर्को रात ''र''को एक शृङ्खलामा द सिल्ड र ट्रिपल एक रिङ बाहिर रहेका बेला रोलिन्सले एम्ब्रोज र रेन्जलाई पछाडिबाट स्टिलको कुर्सीले आक्रकण गर्दै द सिल्डलाई तोड्दै द अथुरीटिको एक हिस्सा बनेका थिए जसका कारण पुरै सञ्चार माध्य र सामाजिक सञ्जालमा रोलिन्सको आलोचना गरिएको थियो।<ref>{{cite web|last1=काल्डवेल|first1=जेम्स|title=डब्ल्युडब्ल्यु इ द सिल्ड|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/WWE_News_3/article_78901.shtml|website=पिडब्ल्यु टच|accessdate=June 12, 2014}}</ref> ९ जुन २०१४ ''र''को एक शृङ्खलामा रोलिन्सले किन द सिल्ड छोडेको स्पस्ट पारेका थिए भने उता रेन्ज र एम्ब्रोज अझैपछि द सिल्डकै रूपमा रहेका थिए। रेन्ज र एम्ब्रोजको एक अन्तरबार्ताका एम्ब्रोजले रोलिन्सलाई द सिल्डको लागि क्यान्सरको रूपमा रहेको भने रेन्जले रोलिन्सले अहिले सम्मकै सबैभन्दा ठूलो भुल र पाप जसलाई माफ गर्न नसकीने भन्दै सञ्चार माध्यमलाई बताएका थिए।<ref>{{cite web|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwerawreport/article_78923.shtml|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' नतिजा|last1=काल्डवेल|first1=जेम्स|website=पिडब्ल्यु टच|accessdate=June 12, 2014}}</ref> उक्त अन्तरबार्ताको अर्को रात एम्ब्रोज र रोलिन्सले द सिल्डको रूपमा अन्तिम खेल खेलेका थिए जहाँ उनको साथी जोन सिना थिए भने उनीहरूको विरुद्धमा वायट फेमेली उत्रिएका थिए। त्यस अन्तिम खेल पछि पनि एम्ब्रोज र रेन्ज छुट्टिएका थिएनन् तर उनीहरूले आ-आफ्नो बाटो लागेका थिए जसमा एम्ब्रोजले रोलिन्ससँग बदला लिनेमा तल्लिन थिए भने उता रेन्ज डब्ल्युडब्ल्युई विश्व च्याम्पियनसिपको पछाडि लागि परेका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.wrestleview.com/wwe-wrestling-results/wwe-smackdown-results/48998-wwe-smackdown-results-6-13-14-wyatt-vs-ambrose/|title=डब्ल्युडब्ल्युई स्म्याकडाउन नतिजा – ६/१३/१०१४ (वायट विरुद्ध एम्ब्रोज)|last1=न्युमर|first1=पल|website=रेसलभ्यु|accessdate=16 August 2016}}</ref><ref>{{cite web|last1=फेर्गुसन|first1=डेरेक|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' नतिजा> द सिल्डका कुन सदस्यले मनी इन द ब्याङ्क खल्न पाउने छन?|url=https://www.independent.co.uk/sport/general/wwe-mma-wrestling/wwe-raw-results-roman-reigns-or-dean-ambrose-which-shield-member-qualifies-for-the-money-in-the-bank-9542639.html|work=द इन्डिपेन्डेन्ट|date=June 17, 2015|accessdate=August 24, 2016}}</ref> उक्त घटना पछि पनि अन्य व्यक्ति र सञ्चार माध्यमा रेन्ज र एम्ब्रोज अझैपनि द सिल्डनै रहेका थिए तर १३ जुन सम्याकडाउनको एक शृङ्खलामा एम्ब्रोजले द सिल्डको पोसाक त्यागदै परम्परागत पोशाकमा नयाँ  प्रवेश सङ्गितको रूपमा देखा परेका थिए भने उता रेन्ज भने द सिल्डकै पोशाक र द सिल्डकै प्रवेश सङ्गितमा खेल हेर्न आउने दर्शको माझबाट पहिलाकै जसरीनै रिङमा आउने गर्थे जसका कारण अब सबै मानिसलाई द सिल्ड पुणतया विभाजन भएको हो भन्ने सङ्केत मिलेको थियो।<ref>{{cite web|last1=मेजरा|first1=जेन|title=डब्ल्युडब्ल्युई स्म्याकडाउन लाइभ नतिजा र प्रतिवेदन|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/hitsandmisses/article_79197.shtml|website=पिडब्ल्यु टच|accessdate=July 5, 2014|quote=}}</ref><ref>{{cite web|last1=पार्कस्|first1=जर्ज|title=डब्ल्युडब्ल्युई सम्याकडाउन लाइभ नतिजा|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwesmackdownreport/article_79145.shtml|website=पिडब्ल्यु टच|accessdate=June 21, 2014}}</ref><ref>{{cite web|last1=प्लमर|first1=डेल|title=स्म्याकडाउन :मनी इन द ब्याङ्क|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2014/06/20/21756216.html|website=केनोइ|accessdate=July 6, 2014|quote=}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20140623170552/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2014/06/20/21756216.html |date=June 23, 2014 }}</ref> २४ जुन मेन इभेन्ट कार्यक्रममा रेन्जले आफू अब द सिल्डको साथ नरहेको भन्दै सबै दर्शक माझ भनेका जसका कारण द सिल्ड पुणतया विघटन भएको थियो।<ref>{{cite web|last1=काल्डवेल|first1=जेम्स|title=डब्ल्युडब्ल्युई मेन इभेन्ट नतिजा|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwsuperstarsreport/article_79225.shtml|website=पिडब्ल्यु टच डटकम|accessdate=July 6, 2014|quote=}}</ref> ==== डब्ल्युडब्ल्युई विश्व ह्याभिवेट विजेता (सन् २०१४–२०१५) ==== [[File:Rollins, McMahon, HHH NoC14.jpg|thumb|left|upright|सेथ रोलिन्स मनी इन द ब्याङ्क समाउँदै]] २ जुन २०१४ मा बाटिस्टाले डब्ल्युडब्ल्युईबाट अवकाश लिएपछि द सिल्ड र अथोरिटीको दुश्मनी त्यही दिनबाट अन्त्य भएको थियो।<ref>{{cite web|url=http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/2014/06/03/21714336.html|title=''र'': द सिल्ड परिवर्तन|date=June 3, 2014|last=वाल्डमेन|first=जन|accessdate=June 23, 2014|work=स्ल्याम! स्पोर्ट्स|publisher=क्यानेडियन अनलाइन एक्सप्लोवर}}</ref> तर उक्त भनाइ ट्रिपल एचले द सिल्डलाई झुक्याउन बनाएको योजना थियो। त्यस पछिको अर्को रात रको एक श्रृङ्खलामा द सिल्ड र ट्रिपल एक रिङ बाहिर रहेका बेला रोलिन्सले एम्ब्रोज र रेन्जलाई पछाडिबाट स्टिलको कुर्सीले आक्रकण गर्दै द सिल्डलाई तोड्दै द अथुरीटिको एक हिस्सा बनेका थिए। ९ जुन २०१४ रको एक श्रृङ्खलामा रोलिन्सले किन द सिल्ड छोडेको स्पस्ट पारेका थिए।<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=H_UJm6CeXGk|title=सेथ रोलिन्सले किन द सिल्ड छाडेको बन्ने खुलाएका छन्|website=युट्युब|date=June 6, 2015|accessdate=June 6, 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=CpiB5UaNEyk|title=सेथ रोलिन्स|website=युट्युव|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई|date=June 9, 2015|accessdate=June 9, 2015}}</ref> उनले भनेका छन," मेरो बिना द सिल्डले किहि पनि गर्न सक्दैन र एम्ब्रोज र रेन्ज मेरा साथिहरू हैनन तिनहरू त केवल डब्ल्युडब्ल्युईमा मेरा साथ दिन आएका हुन् जसले मलाई यहाँ सम्म ल्याएको छ "। १९ जुन २०१४ मा रोलिन्स मनी इन द ब्याङ्कमा हुने डब्ल्युडब्ल्युई विश्व ह्याभिवेट च्याम्पियनसिपको छनोट खेल खेलि रहेका अवस्थामा एम्ब्रोजले खेलको बीचमा अवरोध पुर्‍याउँदै रोलिन्सलाई पहिलो चरणबाटै बाहिराएका थिए।<ref>{{cite web|last=बुर्डिक|first=माइकल|title=सेथ रोलिन्स|url=http://www.wwe.com/shows/wwemainevent/2014-06-17/results-26403151|accessdate=June 17, 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140622014004/http://www.wwe.com/shows/wwemainevent/2014-06-17/results-26403151 |date=2014-06-22 }}</ref> त्यसपछि दुवैले लगातार एक-अर्कालाई आक्रमण गर्दै र एक-अर्काको खेलमा हस्तक्षेप गर्न थाले। रोलिन्सको अनुरोधमा एम्ब्रोज २०१४ मनी इन द ब्याङ्कमा छनोट भएका थिए तर खेलको बीचमा केनले अवरोध पुर्‍याएपछि एम्ब्रोजलाई कुट्न थाले जसका कारण एम्ब्रोजले खेल जित्न असफल रहे जसका फल स्वरूप रोलिन्सले खेल जित्दै २०१४ को मिस्टर मनी इन द ब्याङ्क बन्न सफल भएका थिए।<ref>{{cite web|last=क्लेप|first=जोन|url=http://www.wwe.com/shows/moneyinthebank/2014/money-in-the-bank-contract-ladder-match-26381682|title=सेथ रोलिन्स २०१४ को मनी इन द ब्याङ्क विजेता|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=July 20, 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140726075410/http://www.wwe.com/shows/moneyinthebank/2014/money-in-the-bank-contract-ladder-match-26381682 |date=July 26, 2014 }}</ref> एम्ब्रोज २० जुलाई २०१४ ब्याटलग्राउन्डमा रोलिन्स को सामना गर्न को लागि निर्धारित गरिएको थियो तर ट्रिपल एचका अनुसार एम्ब्रोजले रोलिन्सलाई आक्रमण गरेको खुलाए पछि उनीहरूको खेल स्थगित गरिएको थियो जसका कारण एम्ब्रोजले पुन रोलिन्सलाई नेपथ्यमा आक्रमण गरेका थिए।<ref>{{cite web|last=वार्ट्समेन|first=जेम्स|url=http://www.wwe.com/shows/wwebattleground/2014/dean-ambrose-seth-rollins-26462754|title=सेथ रोलिन्सले डिन एम्ब्रोजलाई हराए|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=June 29, 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190531095947/https://www.wwe.com/shows/wwebattleground/2014/dean-ambrose-seth-rollins-26462754 |date=May 31, 2019 }}</ref> उक्त घटना पछि उनीहरूको खेल अगस्ट १७ का दिन समरस्ल्याम २०१४ मा एक लम्बरज्याक खेल भएको थियो तर उक्त खेलमा पनि केनको हस्तक्षेप पछि रोलिन्सले आफ्नो मनी इन द ब्याङ्क बाकसले एम्ब्रोजलाई आक्रमण गरेका थिए जसको फल स्वरूप खेलमा रोलिन्सको जित भएको थियो।<ref>{{cite web|last=|first=मिट्च|url=http://www.wwe.com/shows/summerslam/2014/dean-ambrose-seth-rollins-26543956|title=सेथ रोलिन्सले डिन एम्ब्रोज माथि बिजय प्राप्त गरे (लम्बरज्याक म्याच)|publisher=डब्ल्युडब्ल्यु|accessdate=August 17, 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303210139/http://www.wwe.com/shows/summerslam/2014/dean-ambrose-seth-rollins-26543956 |date=March 3, 2016 }}</ref> उक्त खेलको भएको केही समय पछि एम्ब्रोजले रोलिन्लाई पुन आक्रमण गरेका थिए जसका कारण उनीहरूको बीच फल्स काउन्ट एनिह्वेर खेल त्यहि दिनमा भएको थियो तर केनले खेलमा अवरोध पुर्‍याएपछि रोलिन्सले एम्ब्रोजलाई कंक्रिटको एक ब्लकमा टाउको ठोक्काइ दिएका थिए जसको कारण एम्ब्रोजको टाउकोमा चोट लागेको थियो।<ref>{{cite web|last=|first=एन्थोनी|url=http://www.wwe.com/shows/raw/2014-08-18/wwe-raw-results-26579583/page-10|title=सेथ रोलिन्स र डिन एम्ब्रोजको खेल|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=August 18, 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190531095946/https://www.wwe.com/shows/raw/2014-08-18/wwe-raw-results-26579583/page-10 |date=2019-05-31 }}</ref> एम्ब्रोज उक्त घटना पछि नाइट अफ च्याम्पियन २०१४ मा रिङमा फर्केए र त्यसपछि उनले रोलिन्सलाई आक्रमण गरेका थिए। त्यसपछि उनीह‌रूले लगातार एक-अर्कालाई आक्रमण गर्दै र एक-अर्काको खेलमा हस्तक्षेप गर्न थाले।<ref name="Sky">{{cite web|url=http://www1.skysports.com/other-sports/news/13043/9538767/wwe-hell-in-a-cell-2014-results-bray-wyatt-attacks-dean-ambrose-in-main-event|title=डब्ल्युडब्ल्युई हेल इन अ सेल नतिजा|publisher=|work=स्काइ स्पोटर्स|date=October 28, 2014|accessdate=November 21, 2014}}</ref> उनीहरूको कुस्ती खेल अक्टोबर २८ का दिन हेल इन अ सेल मा भएको थियो जसमा ब्रे वायटको अवरोधका कारण डिन एम्ब्रोजले खेल हार्नु परेको थियो। हेल इन अ सेलको रात पछि रोलिन्सले अथुरिटीमा जाने वित्तिकै सबै खेलमा जे र जे अङ्गरक्षक र केनको सहायताले कुनै खेल पनि हार्नु परेको थिएन जसका कारण द अथुरिटीका रोलिन्स र ओर्टनको बीच तनाव उत्पन्न भएको थियो। रोलिन्सको एक खेलमा ओर्टनले अवरोध पुर्‍याउँदा जे र जे अङ्गरक्षक र केनले उनलाई कुटेका थिए र त्यसैमा रोलिन्सले पनि ओर्टनको टाउको स्टिलको डन्डिमा ठोक्काए दिएका थिए।<ref>{{cite web|url=http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/2014/10/26/22031761.html|title=जोन सिना र सेथ रोलिन्सको खेल|date=October 26, 2014|last=एसर|first=म्याथ्युज|accessdate=October 28, 2014|work=स्ल्याम! स्पोर्ट्स|publisher=क्यानेडियन अनलाइन एक्सप्लोवर}}</ref> २३ नोभेम्बरमा आयोजना गरिएको सरभाइभर सिरिजमा रोलिन्सले द अथुरिटीको तर्फबाट कप्तान हुने मौका पाएका थिए भने उनको विप्क्षि टोली तिर टिम सिना रहेको थियो।<ref>{{cite web|last1=मर्फी|first1=रायन|url=http://www.wwe.com/shows/survivorseries/2014/team-cena-team-authority-traditional-survivor-series-elimination-match-26758255|title=टिम सिनाले टिम अथुरिटीलाई हरायो|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=November 23, 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160815173646/http://www.wwe.com/shows/survivorseries/2014/team-cena-team-authority-traditional-survivor-series-elimination-match-26758255/ |date=August 15, 2016 }}</ref> उक्त खेलमा रोलिन्स अथुरिटीका पर्फबाट अन्तिममा थिए भने उता टिम सिनामा डल्फ जिग्लर रहेका थिए। त्यस खेलको अन्तिम क्षणमा स्टिङ आईपुगे र ट्रिपल एचलाई र रोलिन्सलाई आक्रमण गरे पछि खेल टिम सिनाले जितेको थियो। उक्त खेल पछि रोलिन्सले सिनासँग दुश्मनी कायम गरेका थिए र उनीहरूको खेल टिएलसीमा भएको थियो जसमा सिनाको जित भएको थियो।<ref>{{cite web|last1=मर्फी|first1=रायन|url=http://www.wwe.com/shows/wwetlc/2014/john-cena-seth-rollins-tables-match-26847148|title=जोन सिनाले सेथ रोलिन्सलाई हराए|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=December 14, 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141213094838/http://www.wwe.com/shows/wwetlc/2014/john-cena-seth-rollins-tables-match-26847148 |date=December 13, 2014 }}</ref><ref>{{cite web|last1=केलर|first1=वेड|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' नतिजा|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwerawreport/article_82500.shtml|website=पिडब्ल्यु टच डटकम|accessdate=December 31, 2014}}</ref> जोनी सिनाको घाँटीमा चोट लागेका कारण उनले केही हप्ता आराम गरेका थिए जसका कारण द अथुरिटीले रोयल रम्बलमा हुन लागेको डब्ल्युडब्ल्युई विश्व ह्याभिवेट च्याम्पियनसिप खेलका सिना र ब्रक लेज्नरको साथमा रोलिन्सलाई पनि सामेल गरेको थियो तर त्यस खेलमा लेज्नरले रोलिन्स र सिनालाई जित्दै विश्व ह्याभिवेट च्याम्पियनसिप आफूसँगै कायम राख्न सफल भएका थिए।<ref>{{cite web|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wweppvs/article_82945.shtml|title=डब्ल्युडब्ल्युई रोयल रम्बल नतिजा|date=January 25, 2015|accessdate=January 25, 2015|website=प्रो रेस्लिङ टच|author=काल्डवेल, जेम्स}}</ref> त्यस खेलको एक हप्ता पछि रेन्डि ओर्टन डब्ल्युडब्ल्युईमा फर्किँदै रोलिन्सलाई आक्रमण गरेका थिए जसका कारण उनीहरू बीच रेसलमेनिया ३१ मा खेल हुने निस्चित भएको थियो।<ref>{{cite web|last1=मिलोक|first1=बबी|url=http://www.wwe.com/shows/wrestlemania/31/randy-orton-seth-rollins-27188629|title=रेन्डि ओर्टनले सेथ रोलिन्सलाई हराए|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=March 31, 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160129235310/http://www.wwe.com/shows/wrestlemania/31/randy-orton-seth-rollins-27188629 |date=January 29, 2016 }}</ref> २९ मार्च २०१५ मा आयोजना गरिएको रेसलमेनिया ३१ मा रोलिन्सको सामना ओर्टनसँग भएको थियो तर उक्त खेलमा ओर्टनले रोलिन्सलाई हराउन सफल भएका थिए।<ref>{{cite web|last1=काल्डवेल|first1=जेम्स|title=डब्ल्युडब्ल्युई पिपिभी नतिजाहरू|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wweppvs/article_84175.shtml#.VRiyVfmsXbM|work=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=March 30, 2015}}</ref> ओर्टन र रोलिन्सको उक्त खेलको केही घण्टा पछि रोलिन्सले डब्ल्युडब्ल्युई विश्व ह्याभिवेट च्याम्पियनसिपको लागि रेसलमेनियाको अन्तिम खेल ब्रक लेज्नर र रोमन रेन्जको खेलको बीचमा आफ्नो मनी इन द ब्याङ्क क्यास इन गर्दै उक्त खेललाई ट्रिपल थ्रेट खेल बनाएका थिए र रोलिन्सले आफ्नो कार्यकालमा पहिलो पटक डब्ल्युडब्ल्युई विश्व विजेता बन्न सफल भएका थिए जसका कारण रोलिन्स डब्ल्युडब्ल्युईको इतिहासमै पहिलो खेलाडी बनेका थिए जसले रेसलमेनियामा मनी इन द ब्याङ्क क्यास इन गर्दै उपाधि हात पारेका थिए।<ref>{{cite web|last1=|first1=एन्थोनी|url=http://www.wwe.com/shows/wrestlemania/31/brock-lesnar-roman-reigns-27042102|title=सेथ रोलिन्स मनी इन द ब्याङ्क क्यास इन गर्दै विश्व विजेता बनेका छन्|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=March 31, 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303200419/http://www.wwe.com/shows/wrestlemania/31/brock-lesnar-roman-reigns-27042102 |date=March 3, 2016 }}</ref> रोलिन्सले रेसलमेनिया ३१ पछि पनि ओर्टनसँग दुश्मनी राहि रहेका थिए जसका कारण उनीहरूको खेल स्टिल केज भित्र हुने निर्णय भएको थियो जसमा केन ढोकामा बस्ने रेफ्रि बन्ने भनिएको थियो भने ओर्टनले आफ्नो अन्तिम चाल ''आरकेओ''को प्रयोग गर्न नपाउने नियम बनाइएको थियो।<ref>{{cite web|last1=|first1=एन्थोनी|date=April 13, 2015|url=http://www.wwe.com/shows/raw/2015-04-13/wwe-raw-results-27297712/page-6|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' नतिजा|publisher=डब्ल्युडब्ल्यु|accessdate=September 20, 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150917002508/http://www.wwe.com/shows/raw/2015-04-13/wwe-raw-results-27297712/page-6 |date=September 17, 2015 }}</ref> २६ अप्रिलमा उनीहरू बीच खेल स्टिल केजमा राखियो तर खेलमा केनले हस्तक्षेप गरेपछि रोलिन्सले खेल आफ्नो हातमा पर्न सफल भएका थिए।<ref>{{cite web|last1=|first1=जोन|title=डब्ल्युडब्ल्युई विश्व विजेता सेथ रोलिन्स|url=http://www.wwe.com/shows/extremerules/2015/seth-rollins-randy-orton-27258762|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=April 26, 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160129225350/http://www.wwe.com/shows/extremerules/2015/seth-rollins-randy-orton-27258762 |date=January 29, 2016 }}</ref> २०१४ मेमा रोलिन्स र केनको बीच तनाव उत्पन्न भएको थियो भने उक्त दिनको अर्को हप्ता रेलिन्सले रेन्ज र ओर्टनको विरुद्धमा आफ्नो उपाधी दाउमा राख्दै उनीहरूसँग खेल खेल्ने निर्णय गरिएको थियो तर एम्ब्रोजले रोलिन्सलाई एक खेलमा हराउँदै एम्ब्रोज पनि उक्त खेलमा जोडिने मौका पाएका थिए।<ref name="raw4272015">{{cite web|last1=टेडेस्को|first1=माइक|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' नतिजा – ४/२७/२०१५ |url=http://www.wrestleview.com/wwe-wrestling-results/wwe-raw-results/54206-wwe-raw-results-4-27-15-live-results-from-green-bay|website=रेसलभ्यु|accessdate=April 28, 2015}}</ref> उक्त खेलमा रोलिन्सले ओर्टनलाई पेडिग्री हान्दै आफ्नो पद सफलतापूर्वक आफूसँग कायम राख्न सफल भएका थिए।<ref name="raw5042015">{{cite web|last1=टेडेस्को|first1=माइक|title=ड्ल्यूडब्ल्यअंई ''र'' नतिजा – ५/४/२०१५ |url=http://www.wrestleview.com/wwe-wrestling-results/wwe-raw-results/54301-wwe-raw-results-5-4-15-live-results-from-montreal|website=रेसलभ्यु|accessdate=May 5, 2015}}</ref><ref name="payback2015">{{cite web|last1=मर्फी|first1=रायन|title=डब्ल्युडब्ल्युई विश्व ह्याभिवेट विजेता सृथ रोलिन्सको जानकारी|url=http://www.wwe.com/shows/wwepayback/2015/wwe-world-heavyweight-champion-seth-rollins-roman-reigns-randy-orton-dean-ambrose-27335106|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=May 17, 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151205173502/http://www.wwe.com/shows/wwepayback/2015/wwe-world-heavyweight-champion-seth-rollins-roman-reigns-randy-orton-dean-ambrose-27335106 |date=December 5, 2015 }}</ref> १४ जुन मनी इन द ब्याङ्क म्याचमा रोलिन्सले पछि आफ्नो पदका लागि एम्ब्रोजसँग खेल खेल्नु परेको थियो भने उक्त खेलमा रोलिन्सले कुस्ती खेलको नियम तोड्दै एम्ब्रोजलाई लगातार आक्रमण गरेपछि एम्ब्रोज विजेता बनेका थिए तर च्याम्पियनसिप भने जित्न सकेनन्।<ref>{{cite web|last1=एन्थोनी|first1=|title=डिन एम्ब्रोजले सेथ रोलिन्सलाई हराए|url=http://www.wwe.com/shows/eliminationchamber/2015/seth-rollins-dean-ambrose-27407200|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=May 31, 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170627075518/http://www.wwe.com/shows/eliminationchamber/2015/seth-rollins-dean-ambrose-27407200 |date=June 27, 2017 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/moneyinthebank/2015/seth-rollins-dean-ambrose-ladder-match-27453310|title=डब्ल्युडब्ल्युई विश्व विजेता सेथ रोलिन्स|publisher=डब्ल्युडब्ल्यु|last1=|first1=जोन|accessdate=2 June 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170802150337/http://www.wwe.com/shows/moneyinthebank/2015/seth-rollins-dean-ambrose-ladder-match-27453310 |date=2 August 2017 }}</ref> [[File:Seth Rollins WWE World Heavyweight Championship WrestleMania 31 2015.jpg|thumb|upright|रोलिन्स रेसलमेनिया ३१ मा विश्व विजेता बनेको केही छिन पछि]] १९ जुलाई २०१४ को ब्याटलग्राउन्डमा रोलिन्स र लेज्नको बीचमा च्याम्पियनसिप खेल आयोजना गरिएको थियो तर खेलको बीच द अंडरटेकरले अवरोध पुर्‍याउँदै लेज्नरलाई आक्रमण गरेपछि खेल रेफ्रिले स्थगित गर्नु परेको थियो।<ref name="Raw6152015">{{cite web|last1=टेडेस्को|first1=माइक|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' नतिजा – ६/१५/२०१५|url=http://www.wrestleview.com/wwe-wrestling-results/wwe-raw-results/54849-wwe-raw-results-6-15-15-live-results-from-cleveland|website=रेसलभ्यु|accessdate=June 15, 2015}}</ref><ref name="MITB">{{cite web|last1=काल्डवेल|first1=जेम्स|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' नतिजा|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wweppvs/article_86322.shtml|website=पिडब्ल्यु टच|accessdate=July 19, 2015}}</ref> रोलिन्सले उक्त खेलपछि जोन सिनासँग दुश्मनी राखेका थिए र सिनाको संयुक्त राज्य च्याम्पियनसिप जित्ने चेतावनी दिएका थिए। अगस्ट २३ मा आयोजना गरिएको समरस्ल्याममा रोलिन्स र सिनाको खेल सिनाको संयुक्त राज्य च्याम्पियनसिपलाई सुरु गरिएको थियो र खेलको बीचमा जोन स्टुवर्टले सिनालाई स्टिलको कुर्सीले आक्रमण गरेका थिए जसको मौकाको फाइदा उठाँउदै रोलिन्सले संयुक्त राज्य च्याम्पियनसिप हात पार्न सफल भएका थिए।<ref>{{cite web|last1=काल्डवेल|first1=जेम्स|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' नतिजा|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwerawreport/article_86507.shtml#.VbdzOflVikp|website=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=July 27, 2015}}</ref> त्यसपछि रोलिन्स संयुक्त राज्य विजेता र डब्ल्युडब्ल्युई विश्व बिजेत एकै पटक भएका थिए र उनले डब्ल्युडब्ल्युईको इतिहासमै दुवै च्याम्पियनसिप जित्ने पहिलो खेलाडी बनेका थिए।<ref>{{cite web|last1=आर्टस|first1=म्याथ्युज|title=डब्ल्युडब्ल्युई विश्व विजेता रोलिन्स विरुद्ध संयुक्त राज्य विजेता जोन सिना|url=http://www.wwe.com/shows/summerslam/2015/seth-rollins-john-cena-27759334|website=डब्ल्युडब्ल्युई डटकम|accessdate=August 23, 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304053815/http://www.wwe.com/shows/summerslam/2015/seth-rollins-john-cena-27759334 |date=March 4, 2016 }}</ref> २० सेप्टेम्बरमा आयोजना हुने भनिएको नाइट अफ च्याम्पियनमा रोलिन्सले संयुक्त राज्य च्याम्पियनसिप सिनासँग खेल्नु पर्ने र डब्ल्युडब्ल्युई विश्व विजेता स्टिङसँग खेल्नु पर्ने भनेर खेलको ढाँचा तयार पारिएको थियो।<ref>{{cite web|last1=मिलोक|first1=बबी|title=जोन सिनाले सेथ रोलिन्सलाई हराए|url=http://www.wwe.com/shows/nightofchampions/2015/seth-rollins-john-cena-united-states-championship-27892611|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=September 20, 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151109094435/http://www.wwe.com/shows/nightofchampions/2015/seth-rollins-john-cena-united-states-championship-27892611 |date=November 9, 2015 }}</ref> रोलिन्स दुवै च्याम्पियनसिपका विजेता भएपछि रोलिन्सको सामना पुन सिनासँग भएको थियो जसमा सिना विजेता बन्दै फेरि संयुक्त राज्य च्याम्पियनसिप आफ्नो हात पारेका थिए त्यस खेलको केहि स्टिङ्ग रिङमा आएका थिए र उनीहरूको विश्व विजेताका लागि खेल भएको थियो र उक्त खेलमा रोलिन्सले स्टिङ्ग हराउँदै विश्व विजेता भने कायमै राखेका थिए।<ref>{{cite web|last1=लेबुन|first1=जेल|title=डब्ल्युडब्ल्युई विश्व विजेता सेथ रोलिन्स विरुद्ध स्टिङ्ग|url=http://www.wwe.com/shows/nightofchampions/2015/seth-rollins-sting-27860041|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=September 20, 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151119135658/http://www.wwe.com/shows/nightofchampions/2015/seth-rollins-sting-27860041 |date=November 19, 2015 }}</ref> रोलिन्स र स्टिङ्गको खेलमा रोलिन्स विजेता बनेसँग‌ स्टिङ्गको उक्त खेल डब्ल्युडब्ल्युईमा अन्तिम खेल बनेको थियो। २५ अक्टोबर हेल इन अ सेल पे-पर-भ्युमा रोलिन्सको सामना केनसँग भएको थियो भने उक्त खेलमा रोलिन्सले केनलाई हराएका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/hellinacell/2015/seth-rollins-kane-28001063|title=डब्ल्युडब्ल्युई विश्व विजेता सेथ रोलिन्स विरुद्ध केन|author=केभिन|website=डब्ल्युडब्ल्युई डटकम|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई|date=October 25, 2015|accessdate=June 20, 2016}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151024070620/http://www.wwe.com/shows/hellinacell/2015/seth-rollins-kane-28001063 |date=October 24, 2015 }}</ref> ४ नोभेम्बरमा डब्लीन आयरल्यान्डमा रोलिन्सको खेल केनसँग आयोजना गरिएको थियो भने उक्त खेलमा केनलाई सनसेट पावरबमाको प्रयास<ref>{{cite web|url=https://www.forbes.com/sites/blakeoestriecher/2015/11/07/this-week-in-wwe-biz-seth-rollins-injured-and-stripped-of-title-sting-at-survivor-series-and-more/|title=डब्ल्युडब्ल्युई सेथ रोलिन्स|website=फोर्वस्|author=|accessdate=November 13, 2015}}</ref> गर्दा उनको खुट्टा भाँचिएको थियो र उनलाई तत्काल नजिकको अस्पताल पुर्‍याइएको थियो जसका कारण उनले आफ्नो डब्ल्युडब्ल्युई विश्व च्याम्पियनसिप गुमाउनु परेको थियो जसका कारण उनले ९ महिना सम्म कुस्ती खेलबाट अवकाश लिएका थिए उनी विश्व विजेता बनेको २२१ दिनमा उपाधि गुमाएका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/inside/seth-rollins-injury-title-tournament-survivor-series-28164051|title=सेथ रोलिन्स नयाँ डब्ल्युडब्ल्यु विश्व विजेता|website=डब्ल्युडब्ल्युई|date=November 5, 2015|accessdate=November 5, 2015|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151106023300/http://www.wwe.com/inside/seth-rollins-injury-title-tournament-survivor-series-28164051|archivedate=November 6, 2015|df=}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151106023300/http://www.wwe.com/inside/seth-rollins-injury-title-tournament-survivor-series-28164051 |date=November 6, 2015 }}</ref> २१ डिसेम्बर २०१५ का दिन रोलिन्सले एक पटक डब्ल्युडब्ल्युई ''र''मा देखा पर्दै २०१५ को उत्कृष्ट खेलाडीको रूपमा स्लामे अवार्ड जित्न सफल भएका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/classics/titlehistory/wwe-championship|title=डब्ल्युडब्ल्युई च्याम्पियनसिप|website=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=July 14, 2017}}</ref> उनले उक्त कार्यक्रममा आफूलाई पुनःस्थापना र पुनर्निर्माण गर्ने र आफ्नो डब्ल्युडब्ल्युई विश्व च्याम्पियनसिप पुन जित्ने प्रतिबद्ध जायर गरेका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/raw/2015-12-21/2015-slammy-award-winners|title=२०१५ स्लामे अवार्ड विजेताहरू|author=डब्ल्युडब्ल्युई डटकम स्टफ|website=डब्ल्युडब्ल्युई डटकम|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई|date=December 21, 2015|accessdate=June 20, 2016}}</ref> ==== ट्रिपल एचसँग दुश्मनी (सन् २०१६–२०१७) ==== २२ मे २०१६ को एक्सट्रिम रुल कार्यक्रममा रोमन रेन्जको सामना एजे स्टाएल्ससँग भएको थियो जसले फेटल ४-वे म्याचमा सिजारो, एम्ब्रोर र जेरिकोलाई हराउँदै उपाधिका लागि पहिलो दावेदार बनेका थिए।<ref>{{cite web|last=काल्डवेल|first=जेम्स|title=डब्ल्युडब्ल्युई एक्सट्रिम रुल|url=http://www.pwtorch.com/site/2016/05/22/extremerulesliveresults/|date=May 22, 2016|publisher=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=May 22, 2016}}</ref> रेन्ज र स्टाएल्सको खेलमा रेन्जले स्टाएल्सलाई हराउँदै डब्ल्युडब्ल्युई विश्व ह्याभिवेट च्याम्पियनसिप आफूसँगै कायम राख्न सफल भएका थिए।<ref>{{cite web|last=काल्डवेल|first=जेम्स|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' नतिजा|url=http://www.pwtorch.com/site/2016/05/23/may23rawresultscomplete/|date=May 23, 2016|publisher=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=May 23, 2016}}</ref> उक्त खेलमा रेन्जको जितसँगै रोलिन्स त्यही दिन खुट्टाको चोट निको भएर डब्ल्युडब्ल्युईमा फर्किएका थिए र उनले खेल सकिने बित्तिकै रेन्जलाई पछाडिबाट आक्रमण गर्दै उनलाई पेडिग्रि हानेका थिए।<ref>{{cite web|last1=पावेल|first1=जेसन|title=डब्ल्युडब्ल्युई एक्सट्रिम रुल|url=http://prowrestling.net/site/2016/05/23/powells-wwe-extreme-rules-hit-list-seth-rollins-returns-roman-reigns-vs-aj-styles-dean-ambrose-vs-chris-jericho-in-an-asylum-match-the-miz-vs-kevin-owens-vs-sami-zayn-vs-cesaro-in-a-four-wa/|website=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=June 7, 2016}}</ref><ref>{{cite web|last1=ओस्टर|first1=एरन|title=एक्सट्रिम रुल नतिजा|url=http://www.baltimoresun.com/sports/pro-wrestling/ring-posts-blog/bal-seth-rollins-returns-at-extreme-rules-20160523-story.html|publisher=''द सन''|accessdate=June 7, 2016}}</ref> उक्त घटनाको अर्को हप्ताको ''र''को एक श्रृङ्खलामा रोलिन्सले रेन्जसँगको खेल माग गरेका थिए र त्यस खेल डब्ल्युडब्ल्युई च्याम्पियनसिप लागि हुनुपर्छ भनेका थिए।<ref>{{cite web|last1=हेम्लीन|first1=जेफ|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' नतिजा: सेथ रोलिन्स|url=http://www.f4wonline.com/wwe-news/wwe-raw-live-results-seth-rollins-returns-extreme-rules-fallout-213296|website=एफफो डटकम|accessdate=June 7, 2016}}</ref><ref>{{cite episode|title=डब्ल्युडब्ल्युई|series=प्रो रेस्लिङ टच|network=ब्लग टक रेडियो|date=October 19, 2016|minutes=23–25 & 28}}</ref> रोलिन्सको उक्त प्रस्ताव स्विकार्दै सेन मिकमेनले रेन्ज र रोलिन्सको खेल डब्ल्युडब्ल्युई मनी इन द ब्याङ्क पे-पर-भ्युमा हुने निस्चत गरेका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.pwtorch.com/site/2016/06/19/619-wwe-mitb-ppv-results-caldwells-ongoing-live-report/|title=डब्ल्युडब्ल्युई मनी इन द ब्याङ्क|last=काल्डवेल|first=जेम्स|publisher=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=June 19, 2016}}</ref> १९ जुन २०१६ मा आयोजना गरिएको मनी इन द ब्याङ्कमा रोलिन्सले रेनजलाई हराउँदै उनको कार्यकालमा दोस्रोपटक डब्ल्युडब्ल्युई विश्व ह्याभिवेट विजेता बन्न सफल भएका थिए।<ref>{{cite web|title=डब्ल्युडब्ल्युई च्याम्पियनसिप|url=http://www.wwe.com/classics/titlehistory/wwe-championship|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=29 June 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160629011310/http://www.wwe.com/classics/titlehistory/wwe-championship|archivedate=June 29, 2016 }}</ref> उक्त खेल सकिने बित्तिकै एम्ब्रोज २०१६ मा मनी इन द ब्याङ्क विजेता बनेका थिए जसको कारण एम्ब्रोजले आफ्नो एम्ब्रजले रोलिन्सलाई पछाडिबाट आक्रमण गर्दै मनी इन द ब्याङ्क क्यास इन गरेका थिए र एम्ब्रोज र रोलिन्सको खेल पुन सञ्चालन भएको थियो।<ref>{{cite web|last1=काल्डवेल|first1=जेम्स|title=डब्ल्युडब्ल्युई विश्व विजेता|url=http://www.pwtorch.com/site/2016/07/18/july18rawresultsfinal/|work=प्रो रेस्लिङ टच|date=July 18, 2016|accessdate=July 20, 2016}}</ref><ref>{{cite web|title=डब्ल्युडब्ल्युई नतिजा|url=http://www.pwtorch.com/site/2016/07/18/718-raw-update-wwe-title-match-result/|work=प्रो रेस्लिङ टच|date=July 18, 2016|accessdate=July 18, 2016}}</ref><ref>{{cite web|title=डिन एम्ब्रोज विरुद्ध नतिजा|url=http://www.wwe.com/shows/smackdown/2016-07-19/article/ambrose-rollins|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=July 19, 2016}}</ref> त्यस खेलमा एम्ब्रोजले रोलिन्सलाई हराउँदै उनको डब्ल्युडब्ल्युई कार्यकालमा पहिलो पटक डब्ल्युडब्ल्युई विश्व ह्याभिवेट विजेता बन्न सफल भएका थिए। जुलाईको अन्तिम साता भएको रोलिन्स र एम्ब्रोजको पुन खेलमा रोलिन्स विश्व च्याम्पियनसिप जित्न असफल भएका थिए।<ref>{{cite web|last1=काल्डवेल|first1=जेम्स|title=डब्ल्युडब्ल्युई ब्याटलग्राउन्ड नतिजा|url=http://www.pwtorch.com/site/2016/07/24/jcbattlegroundppvreport/|work=प्रो रेस्लिङ टच|date=July 24, 2016|accessdate=July 25, 2016}}</ref> २०१६ डब्ल्युडब्ल्युईको स्म्याकडाउन र ''र''को विक्षदनमा रोलिन्स र रेन्ज ''र''मा सरेका थिए भने एम्ब्रोजले डब्ल्युडब्ल्युई च्याम्पियनसिप सहिता स्म्याकडाउनमा सरेका थिए। २४ जुलाईमा आयोजना गरिएको ब्याटलग्राउनडमा एम्ब्रोजको सामना रेन्ज र रोलिन्ससँग भएको थियो र उक्त खेलमा उपाधि कि ''र'' कि स्म्याकडाउनमा सारिने निर्णय भएको थियो।<ref>{{cite web|last1=मिलोक|first1=बबी|title=डब्ल्युडब्ल्युई विश्व विजेता सेथ रोलिन्स विरुद्ध रोमन रेन्ज र डिन एम्ब्रोज|url=http://www.wwe.com/shows/wwebattleground/2016/dean-ambrose-seth-rollins-roman-reigns-triple-threat-results|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=July 24, 2016}}</ref><ref>{{cite web|title=डब्ल्युडब्ल्युई विश्व ह्याभिवेट च्याम्पियनसिप|url=http://www.wwe.com/classics/titlehistory/wwe-world-championship|publisher=[[डब्ल्युडब्ल्युई.]]|accessdate=26 July 2016}}</ref> खेलमा एम्ब्रोजले रोलिन्स र रेन्जलाई हराए जसका कारण डब्ल्युडब्ल्युई विश्व ह्याभिवेट च्याम्पियनसिप स्म्याकडाउनमा सारिएको थियो।<ref>{{cite web|last1=टेडेस्को|first1=माइक|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' नतिजा – ७/२५/२०१६ |url=http://www.wrestleview.com/wwe-wrestling-results/wwe-raw-results/64911-wwe-raw-results-72516-live-pittsburgh-fallout-battleground-new-era-raw-begins/|work=रेसलभ्यु|date=July 25, 2016|accessdate=July 25, 2016}}</ref> स्म्याकडाउनमा विश्व ह्याभिवेट च्याम्पियनसिप सारेपछि ''र''ले डब्ल्युडब्ल्युई युनिभर्सल च्याम्पियनसिप निकालेको थियो।<ref>{{cite web|last1=क्ल्याप|first1=जेन|title=सेथ रोलिन्स विरुद्ध फिन ब्यालर |url=http://www.wwe.com/shows/summerslam/2016/finn-balor-seth-rollins-universal-championship|work=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=July 25, 2016}}</ref> युनिभर्सल च्याम्पियनसिपका लागि चरण चरणमा खेल छुट्ट्इएको थियो जसका रोलिन्स र फिन ब्यालर खेलको अन्तिममा पुगेका थिए।<ref>{{cite web|last=काल्डवेल|first=जेम्स|title=डब्ल्युडब्ल्युई स्म्याकडाउन नतिजा|url=http://www.pwtorch.com/site/2016/08/21/summerslam2016resultsfinal/|work=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=August 21, 2016}}</ref> २१ अगस्टमा आयोजना भएको समरस्ल्याममा पहिलो युनिभर्सल च्याम्पियनसिपका लागि ब्यालर र रोलिन्सको खेल भएको थियो जसका रोलिन्स विजेता बन्न असफल बनेका थिए जसका कारण ब्यालर पहिलो डब्ल्युडब्ल्युई युनिभर्सल विजेता बनेका थिए। फिन ब्यनलरले रोलिन्सलाई समरस्ल्याम हराएपछि उनी डब्ल्युडब्ल्युई युनिभर्सल च्याम्पियनसिप जितेका थिए र त्यस खेलमा ब्यालको पाखुरामाचोट लागेका कारण उनले युनिभर्सल च्याम्पियनसिप विजेता बनेको १ दिनमै उपाधि गुमाउनु परेको थियो।<ref>{{cite web|last=पावेल|first=जेसन|title=डब्ल्युडब्ल्युई एनएक्सटी टेक ओभर|url=http://prowrestling.net/site/2017/01/28/128-powells-nxt-takeover-san-antonio-live-review-shinsuke-nakamura-vs-bobby-roode-nxt-title-diy-vs-authors-pain-nxt-tag-titles-asuka-vs-nikki-cross-vs/|work=प्रो रेस्लिङ डट नेट|accessdate=January 28, 2017}}</ref> ब्यालरले च्याम्पियनसिप छाडेपछि युनिभर्सल च्याम्पियनसिपका लागि रोलिन्स, रेन्ज, केभिन ओवेन्स र बिग क्यास मैदान उत्रिएका थिए जुन खेल फेटल ४-वे इलिमिनेसन म्याच बनाइएको थियो।<ref>{{cite web|last=पावेल|first=जेसन|title=डब्ल्यडब्ल्युई रोयल रम्बल नतिजा|url=http://prowrestling.net/site/2017/01/29/129-powells-wwe-royal-rumble-kickoff-show-coverage-cesaro-sheamus-vs-luke-gallows-karl-anderson-raw-tag-titles-sasha-banks-vs-nia-jax/|work=प्रो रेस्लिङ डट नेट|accessdate=January 29, 2017}}</ref> उक्त खेलको बीच ट्रिपल एचले हस्तक्षेप गर्दै रेन्जलाई पेडिग्रि हानेका थिए जसका कारण रेन्ज खेलबाट बाहिरिएका थिए।<ref>{{cite web|last1=वार्ट्समेन|first1=जेम्स|title=स्टेफ्नि मिकमेन र सेथ रोलिन्स|url=http://www.wwe.com/shows/raw/2017-01-30/article/seth-rollins-stephanie-mcmahon|website=डब्ल्युडब्ल्युई डट कम|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=January 30, 2017}}</ref> ट्रिपल एचले पुन रोलिन्सलाई आक्रमण गर्दै ओवेन्सलाई युनिभर्सल विजेता बन्न सहयोग गरेका थिए। त्यस खेलपछि रोलिन्सले ओवेन्ससँग दुश्मनी राखे र उनको उपाधीका लागि बराबर चुनौती दिन थाले।<ref>{{cite web|last1=केलर|first1=वेड|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' नतिजा|url=http://www.pwtorch.com/site/2017/01/30/kellers-wwe-raw-report-130-ongoing-coverage-royal-rumble-fallout-including-owens-celebration-cut-short-ominous-strowman-news/|website=पिडब्ल्यु टच|accessdate=30 January 2017}}</ref> रोलिन्सको उक्त चुनौती स्विकार्दै ओवन्स र रोलिन्सको खेफरल युनिभर्सल च्याम्पियनसिपका लागि हेल इन अ सेल भित्र क्ल्यास अफ च्याम्पियनस् कार्यक्रममा हुने निर्णय भएको थियो।<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/raw/article/seth-rollins-injured-samoa-joe|title=सेथ रोलिन्स डब्ल्युडब्ल्युईको प्रतच्क्ष कार्यक्रममा|last=वार्ट्समेन|first=जेम्स|website=डब्ल्युडब्ल्युई डटकम|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=February 3, 2017}}</ref> रोलिन्स र ओवेन्सको खेलमा जेरिकोले अवरोध पुर्‍याउँदै हेल इन अ सेलको जाली काट्दै खेल खेलेको ठाउँमा आए र दुवै जनाले रोलिन्सलाई कुट्दै उनलाई हराउन सफल भए।<ref>{{cite web|url=http://www.pwtorch.com/site/2017/02/27/kellers-wwe-raw-report-227-goldberg-speaks-seth-rollins-speaks-jericho-speaks-fastlane-final-hype/|title=केलर पेडले तयार पारेको डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' नतिजा :|date=February 27, 2017|last=केलर|first=वेड|work=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=February 28, 2017}}</ref> जेरिकोले ओवेन्स र रोलिन्सको खेलमा अवरोध पुर्‍याएका कारण रोलिन्स र जेरिकोको खेल रोडब्लक पे-पर-भ्युमा आयोजना गरिएको थियो र उक्त खेलमा रोलिन्सले जेरिकोलाई हराएका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.pwtorch.com/site/2017/03/13/kellers-wwe-raw-report-313-wrestlemania-33-hype-including-heyman-lesnar-gloating/|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' प्रतिवेदन|last1=केलर|first1=वेड|work=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=March 13, 2017}}</ref><ref>{{cite web|last1=पावेल|first1=जेसन|title=रेसलमेनिया ३३: अंडरटेकर विरुद्ध रोमन रेन्ज, गोल्डबर्ग विरुद्ध ब्रक लेज्नर, सेथ रोलिन्स विरुद्ध ट्रिपल एच|url=http://prowrestling.net/site/2017/04/02/powells-wrestlemania-33-live-review-undertaker-vs-roman-reigns-goldberg-vs-brock-lesnar-wwe-universal-championship-aj-styles-vs-shane-mcmahon-seth-rollins-vs-triple-h/|work=प्रो रेस्लिङ डट नेट|accessdate=April 2, 2017}}</ref> २०१७ जनवरी देखि रोलिन्सले ट्रिपल एचसँग दुश्मनी राख्न सुरु गरे जसका कारण दुवै बीच स्थिति तनाव ग्रस्त बनेको थियो।<ref>{{cite web|last=पावेल|first=जेसन|title=एनएक्सटी टेक ओभर नतिजा|url=http://prowrestling.net/site/2017/01/28/128-powells-nxt-takeover-san-antonio-live-review-shinsuke-nakamura-vs-bobby-roode-nxt-title-diy-vs-authors-pain-nxt-tag-titles-asuka-vs-nikki-cross-vs/|work=प्रो रेस्लिङ डटनेट|accessdate=January 28, 2017}}</ref> २८ जनवरीका दिन रोलिन्स एनएक्सटी टेक ओभर सान एन्टोनीयो कार्यक्रममा अवरोध पुर्‍याउँदै उक्त कार्यक्रममा सञ्चालक र स्थापक ट्रिपल एचलाई बोलाएकन थिए तर त्यस कार्यक्रममा ट्रिपल एचले एनएक्सटीमा कार्यरत अन्य रेफ्रि र व्यक्तिहरूलाई बोलाई रोलिन्सलाई त्यस ठाउँबाट हटाउन आग्रह गरेका थिए त्यस पछि रोलिन्सलाई सबै जनाले समात्दै उनलाई त्यस ठाउँबाट हटाएका थिए।<ref>{{cite web|last=पावेल|first=जेसन|title=डब्ल्युडब्ल्युई रोयल रम्बल नतिजा |url=http://prowrestling.net/site/2017/01/29/129-powells-wwe-royal-rumble-kickoff-show-coverage-cesaro-sheamus-vs-luke-gallows-karl-anderson-raw-tag-titles-sasha-banks-vs-nia-jax/|work=प्रो रेस्लिङ डटनेट|accessdate=January 29, 2017}}</ref> ३० जनवरीका दिन रोलिन्सको खेल सेमि जेनसँग तय गरिएको थियो र त्यस खेलका विजेताले रोयल रम्बर २०१७ खेल्न पाउने नियम रहेको थियो।<ref>{{cite web|last1=वार्ट्समेन|first1=जेम्स|title=सेथ रोलिन्स र स्टेफ्नी मिकमेन|url=http://www.wwe.com/shows/raw/2017-01-30/article/seth-rollins-stephanie-mcmahon|website=डब्ल्युडब्ल्युई|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=January 30, 2017}}</ref> त्यस खेलको बीचमा ट्रिपल एचको कुस्ती खेल्न आउने सङ्गीत बजाउँदै रोलिन्सलाई झुक्याइएको थियो जसका कारण खेल जेनले जित्न सफल भएका थिए।<ref>{{cite web|last1=केलर|first1=वेड|title=केलर वेडले तयार पारेको डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' नतिजा|url=http://www.pwtorch.com/site/2017/01/30/kellers-wwe-raw-report-130-ongoing-coverage-royal-rumble-fallout-including-owens-celebration-cut-short-ominous-strowman-news/|website=पिडब्ल्यु टच|accessdate=30 January 2017}}</ref> रोलिन्सले त्यस खेलपछिको अर्को हप्ताको ''र''मा ट्रिपल एचलाई डाकेका थिए तर ट्रिपल एच त्यहाँ आएनन्। त्यसको अर्को रात ट्रिपल एचले बिन रोलिन्सलाई आक्रमण गरेको भन्ने कुरा खुलाएका थिए। रोलिन्स रिङमा छँदा र ट्रिपल एच बाहिर हुँदा रोलिन्सलाई पछाडिबाट समोवा जोले आक्रमण गर्दै रोलिन्सलाई बेहोस बनाएका थिए जसका कारण उनको फेरि पहिला भाँचिएको खुट्टामा चोट लागेको थियो।<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/raw/article/seth-rollins-injured-samoa-joe|title=सेथ रोलिन्सलाई समोवा जोले आक्रमण गरे|last=वाड्समेन|first=जेम्स|website=डब्ल्युडब्ल्युई डटकम|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=February 3, 2017}}</ref> रोलिन्सले फेब्रुअरी २७ मा भएको ''र''को एक शृङ्खलामा उनी रेसलमेनियामा ट्रिपल एचसँग खेल्ने कुरा सार्वजनिक गरेका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.pwtorch.com/site/2017/02/27/kellers-wwe-raw-report-227-goldberg-speaks-seth-rollins-speaks-jericho-speaks-fastlane-final-hype/|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' प्रतिवेदन|date=February 27, 2017|last=केलर|first=वेड|work=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=February 28, 2017}}</ref> रोलिन्सको खुट्टामा चोट लागेपनि उनी १३ मार्चको ''र''मा मिक फोलीलाई ट्रिपल एचबाट बचाउन आएका थिए तर एचले उनको कम्जोर खुट्टामा आक्रमण गरेका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.pwtorch.com/site/2017/03/13/kellers-wwe-raw-report-313-wrestlemania-33-hype-including-heyman-lesnar-gloating/|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' नतिजा|last1=केलर|first1=वेड|work=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=March 13, 2017}}</ref> रेसलमेनिया ३३ मा रोलिन्स अशक्त हुँदा पनि उनको सामना ट्रिपल एचसँग भएको थियो र उक्त खेलमा रोलिन्सले एचले अन्तिम चालको रूपमा प्रयोग गर्ने पेडिग्रा हान्दै एचलाई हराउन सफल भएका थिए।<ref name="WM33">{{cite web|last1=पावेल|first1=जेसन|title=रेसलमेनिया ३३ जानकारी|url=http://prowrestling.net/site/2017/04/02/powells-wrestlemania-33-live-review-undertaker-vs-roman-reigns-goldberg-vs-brock-lesnar-wwe-universal-championship-aj-styles-vs-shane-mcmahon-seth-rollins-vs-triple-h/|work=प्रो रेस्लिङ डटनेट|accessdate=April 2, 2017}}</ref> रेसलमेनिया ३३ पछि रोलिन्सले समोवा जोसँग दुश्मनी राखेका थिए र जो र रोलिन्सको खेल २०१७ पेब्याक कार्यक्रम आयोजना हुने निस्चत गरिएको थियो। उक्त खेलमा रोलिन्सले समोवा जोलाई हराउन सफल भएका थियो भने समोवा जोको उक्त हार ''र''मा आएपछिको पहिलो हार थियो।<ref>{{cite web|url=http://prowrestling.net/site/2017/04/30/430-powells-wwe-fastlane-live-review-roman-reigns-vs-braun-strowman-kevin-owens-vs-chris-jericho-u-s-championship-samoa-joe-vs-seth-rollins-randy-orton-vs-bray-wyatt/|title=डब्ल्युडब्ल्युई पेब्याक नतिजा|last1=पावेल|first1=जेसन|work=प्रो रेस्लिङ डट नेट|accessdate=April 30, 2017}}</ref> जुन ४ मा एक्स्ट्रिम रुल कार्यक्रम सञ्चालन गरिएको थियो जसमा रोलिन्सको सामना ब्यालर, रेन्ज, जो र वायटसँग भएको थियो र त्यस खेलका विजेताले डब्ल्युडब्ल्युई युनिभर्सल च्याम्पियनसिपका लागि खेल खेल्न पाउने प्राबधान रहेको थियो तर उक्त खेल समोवा जोले जितेका थिए।<ref>{{cite web|url=http://prowrestling.net/site/2017/06/04/64-powells-wwe-extreme-rules-live-review-finn-balor-vs-samoa-joe-vs-bray-wyatt-vs-roman-reigns-vs-seth-rollins-five-way-become-no-1-contender-wwe-universal-championshi/|title=डब्ल्युडब्ल्युई एक्सट्रिम रुल नतिजा |last1=पावेल|first1=जेसन|work=प्रो रेस्लिङ डट नेट|accessdate=June 4, 2017}}</ref> ==== द सिल्डको पुनर्मिलन (सन् २०१७–२०१८)==== मिज र एम्ब्रोजको खेलमा द मिजले एम्ब्रोजलाई जित्दै अन्तरमहादेशीय च्याम्पियनसिप हात पारेका थिए र त्यसपछि पनि मिज र एम्ब्रोजको बीच पुन सत्रुता कायमै रहेको थियो जसका कारण उनीहरू बीच अन्तरमाहादेशीय च्याम्पियनसिपका लागि ग्रेट बल अफ फाएर पे-पर-भ्युमा पुन खेल भएको थियो जुन खेलमा मिजका साथी कर्टेकस् एक्सल र बो ड्यालसले खेलमा अवरोध पुर्‍याएपछि एम्ब्रोजले खेल हारेका थिए। उक्त खेलको अर्को रात एम्ब्रोजले मिजलाई नेपथ्यमा आक्रमण गरेका थिए तर मिजका अङ्गरक्षक एक्सल र ड्यालस मिलेर एम्ब्रोजलाई आक्रमण गरेका थिए तर एम्ब्रोजका पुराना साथी सेथ रोल्नसले उनलाई मिज र उनका साथिबाट बचाएका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.pwtorch.com/site/2017/07/10/kellers-wwe-raw-report-710-fallout-great-balls-fire-including-strowman-reigns/|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' नतिजा|last=केलर|first=वेड|work=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=July 10, 2017}}</ref> उक्त रातको अर्को हप्ताको ''र''मा रेलिन्सले एम्ब्रोजले पुन साथी बन्न आग्रह गरेका थिए तर एम्ब्रोजले उक्त प्रस्तावलाई अस्विकार गरेका थिए तर अर्को हप्ता फेरि मिजका साथिले रोलिन्सलाई एक्लै पारेर कुटेका बेलामा एम्ब्रोज आएर उनलाई बचाएका थिए जसका कारण उनीहरू फेरि साथी बन्न सफल भएका थिए र उक्त रात ''र''कार्यक्रमका मुख्य प्रबन्ध [[कर्ट एङ्गल]]ले एम्ब्रोज र रेलिन्सको सामना अर्को हप्ताको कार्यक्रममा मिज र उनका दुई जना साथीको विरुद्धमा हुने घोषण गरेका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.pwtorch.com/site/2017/07/17/kellers-wwe-raw-report-717-reigns-vs-joe-earn-universal-title-shot-summerslam-angle-mystery-revealed/|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र''को नतिजा र प्रतिवेदन|last=केलर|first=वेड|date=July 17, 2017|work=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=July 17, 2017}}</ref> त्यस खेलमा रोलिन्स र एम्ब्रोज विजेता बन्दै द मिजसँगको दुश्मनी त्यहि अन्त्य गरेका थिए। त्यस खेलको अर्को हप्ता एम्ब्रोज र रोलिन्सले डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' ट्याग टिम बेजेता सेमस र सिजारोलाई उनीहरूको पदका लागि चुनौती दिन थाले जसका कारण उनीहरूको खेल आँउदै समरस्ल्याममा हुने घोषण गरिएको थियो।<ref>{{cite web|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' नतिजा|url=https://www.cbssports.com/wwe/news/wwe-raw-results-recap-main-event-set-for-summerslam-mini-shield-reunion/|publisher=सीबिएस स्पोटर्स|accessdate=27 July 2017}}</ref><ref>{{cite web|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' नतिजा (रेन्ज विरुद्ध स्ट्रोम्यान विरुद्ध जो)|url=http://www.wrestleview.com/wwe-wrestling-results/wwe-raw-results/87587-wwe-raw-results-july-31-2017/|website=रेसलभ्यु|accessdate=8 August 2017}}</ref><ref>{{cite web|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' नतिजा र प्रतिवेदन|url=http://www.f4wonline.com/wwe-results/wwe-raw-live-results-summerslam-go-home-show-240941|publisher=''रेस्लिङ अवजर्भर''|accessdate=15 August 2017}}</ref><ref>{{cite web|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' नतिजा|url=https://www.wrestleview.com/wwe-wrestling-results/wwe-raw-results/88187-wwe-raw-results-august-7-2017/|website=रेसलभ्यु|accessdate=8 August 2017}}</ref> २० अगस्ट २०१७ मा भएको समरस्ल्याममा एम्ब्रोज र रोलिन्सले सिजारो र सेमसलाई हराउँदै पहिलो पटक ''र'' ट्याग टिम विजेता बन्न सफल भएका थिए।<ref>{{cite web|last1=|first1=एन्थोनी|title=डिन एम्ब्रोज र सेथ रलिन्सले ''र'' ट्याग टिम विजेता सेमस र सिजारोलाई हराए|url=http://www.wwe.com/shows/summerslam/2017/cesaro-sheamus-dean-ambrose-seth-rollins-results|work=डब्ल्युडब्ल्युई|date=August 20, 2017|accessdate=August 21, 2017}}</ref><ref>{{cite web|last=पावेल|first=जेसन|title=समरस्ल्याम २०१७ को नतिजा र खेलाडीहरू|url=http://prowrestling.net/site/2017/08/20/powells-wwe-summerslam-2017-live-review-brock-lesnar-vs-braun-strowman-vs-samoa-joe-vs-roman-reigns-wwe-universal-championship-jinder-mahal-vs-shinsuke-nakamura-wwe-champio/|work=प्रो रेस्लिङटच|accessdate=August 20, 2017}}</ref> उक्त खेलको एक हप्ता पछि ट्याग टिम विजेताको पदमा सेमस, सिजारो र मिजका साथिहरूको नजर गएको थियो जसलाई रोलिन्स र एम्ब्रोजले आफ्नो पदका लागि खेल खेल्दै उनीहरूलाई हराएका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/article/new-grand-slam-winners|title=डब्ल्युडब्ल्युई नतिजा|date=August 27, 2017|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=November 9, 2017}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180312034811/http://www.wwe.com/article/new-grand-slam-winners |date=March 12, 2018 }}</ref> एक तिर ४ र अर्का तिर दुई पुरुष भएर एम्ब्रोज र रोलिन्सलाई आक्रमण गरिरहेका बेला उनका पुराना द सिल्डका साथी रोमन रेन्जपनि त्यहाँ सामिल भए र उनीहरूलाई त्यहाँ लखेटेका थिए जसका कारण रोमनले पनि उनीहरूसँग मिल्दै अक्टोबर ९ का दिन आधिकारिक रूपमा द सिल्डको पुनर्मिलन भएको थियो।<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/nomercy/2017/seth-rollins-dean-ambrose-cesaro-sheamus-results|title=''र'' ट्याग टिम विजेता रोलिन्स र एम्ब्रोजले सेमस र सिजारोलाई हराए|last1=|first1=एन्थोनी|work=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=September 24, 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=https://prowrestling.net/site/2017/10/16/1016-powells-wwe-raw-live-tv-review-braun-strowman-vs-roman-reigns-cage-match-final-push-wwe-tlc/|title=ब्रन स्ट्रोमन विरुद्ध रोमनरेन्ज|last=पावेल|first=जेसन|date=October 16, 2017|work=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=October 17, 2017}}</ref> द सिल्डको सामना टिएलसीमा ब्राउन, केन, सेमस, सिजारो र द मिजसँग हुने घोषणापत्रमा हस्ताक्षर भएको थियो तर सोमनलाई सन्चो नभएका कारण उनी खेल खेल्न सकेनन् तर उनको साट्टामा ''र''का प्रबन्धक कर्ट एङ्गलले खेलमा भाग जनाएका थिए र प्रतिस्पर्धी टोलीको आपसी विवादका कारण खेल एम्ब्रोज, रोलिन्स र एङ्गलले जित्न सफल भएका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/wwetlc/2017/kurt-angle-5-on-3-handicap-tables-ladders-chairs-match|title=कर्ट एङ्गल र ''र'' ट्यग टिम विजेता एम्ब्रोज र रोलिन्सले द मिज, केन, स्ट्रोम्यान, सेमस र सिजारोलाई हराए|last1=बुर्डिक|first1=माइकल|work=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=October 9, 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.pwtorch.com/site/2017/10/09/kellers-wwe-raw-report-109-shield-reunion-continues-miz-tv-sheamus-cesaro-tlc-build-continues/|title=द सिल्डको पुनर्मिलन|last=केलर|first=वेड|work=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=October 9, 2017}}</ref><ref>{{citeweb|url=http://www.wwe.com/shows/wwetlc/2017/kurt-angle-dean-ambrose-seth-rollins-braun-strowman-miz-kane-cesaro-sheamush|title=डब्ल्युडब्ल्युई टिएलसी नतिजा|last1=|first1=एन्थोनी|work=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=October 22, 2017}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171108101303/http://www.wwe.com/shows/wwetlc/2017/kurt-angle-dean-ambrose-seth-rollins-braun-strowman-miz-kane-cesaro-sheamush |date=November 8, 2017 }}</ref> एम्ब्रोज र रोलिन्सले आँउदै परम्परागत सरभाइवर सिरिजमा स्म्याकडाउनका ट्याग टिम विजेता द उस्सोको सामना गर्ने थियो तर उक्त खेलको एक हप्ता अघिको ''र''को एक शृङ्खलामा द न्यु डेको खेलमा अवरोधका कारण एम्ब्रोज र रोलिन्सले खेल हार्दै ट्याग टिम उपाधि गुमाएका थिए जसका कारण उनीहरू मात्र ७८ दिन सम्म मात्रै ट्याग टिम विजेता बनेका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/survivorseries/2017/dean-ambrose-seth-rollins-vs-the-usos|title=''र'' ट्यग छिम विजेता एम्ब्रोज र रोलिन्स विरुद्ध स्म्याकडाउन लाइभका ट्यग टिम विजेता दउस्सो|last1=टेलर|first1=स्कट|work=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=October 23, 2017}}</ref> उक्त खेलमा अवरोध पुर्‍याएको भन्दै द सिल्डले द न्यु डेसँग कुस्ती खेल्ने प्रस्ताव राखेका थिए भने उक्त प्रस्ताव ''न्यु डे''ले स्विकार गर्दै उनीहरू बीचको खेल १९ नोभेम्बरका दिन सरभाइवर सिरिजमा हुने सम्झौता पत्रमा हस्ताक्षर भएको थियो।<ref>{{cite web|url=https://prowrestling.net/site/2017/11/06/116-powells-wwe-raw-live-tv-review-seth-rollins-dean-ambrose-vs-sheamus-cesaro-raw-tag-titles-kurt-angle-miz-tv-elias-vs-jason-jordan-guitar-pole-match/|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' नतिजा|last=पावेल|first=जेसन|work=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=November 6, 2017}}</ref> उक्त खेलको अन्तिममा द सिल्डले कोफी किङ्गस्टनलाई माथिल्लो डोरीबाट ट्रिपल पावरबम हान्दै किङ्गस्टनलाई पछारेका थिए जसका कारण द सिल्डको जित भएको थियो।<ref>{{citeweb|url=http://www.wwe.com/classics/titlehistory/raw-tag-team-championships|title=''र'' ट्याग टिम च्याम्पियनसिप}}</ref> ४ डिसेम्बरका दिन रोलिन्स र एम्ब्रोजले उनीहरूले हारेको पदको लागि सेमस र सिजारोसँग पुन खेल खेल्न पाए तर खेलको बीचमा समोवा जोले खेलमा अवरोध पुराएका कारणले उनीहरूले खेल जितेका थिए तर पद भने नित्न सकेनन् र त्यस पछि उक्त खेललाई प्रबन्धक कर्ट एङ्गलले पुन जारी गरेता पनि एम्ब्रोज र रोलिन्सले खेल हारेका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/survivorseries/2017/the-shield-the-new-day|title=द सिल्ड र न्यु डे|last1=बुर्डिक|first1=माइकल|work=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=November 13, 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/survivorseries/2017/the-shield-the-new-day-results|title=द सिल्डले न्यु डेलाईहराए|last1=वार्टमेन|first1=जेम्स|work=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=November 19, 2017}}</ref><ref>{{cite web|last=केलर|first=वेड|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र''नतिजा|url=https://www.pwtorch.com/site/2017/12/04/kellers-wwe-raw-report-12-4-reigns-defends-ic-title-mystery-opponents-sasha-vs-paige-cruiserweight-fatal-four-way-bar-vs-shield/|work=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=December 4, 2017}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.solowrestling.com/new/73517-jon-robinson-habla-de-los-planes-originales-para-wrestlemania-34 |title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' नतिजा |publisher=सोलो रेस्लिङ|date=}}</ref> २५ डिसेम्बरका दिन ''र''को एक श्रृङ्खलामा रोलिन्सलाई ''र''का प्रबन्ध कर्ट एङ्गलले जेसन जोर्डनसँग साथी बनाइ दिएका थिए र उक्त जोडिले १ जनवरी २०१८ का दिन ''र''का ट्याग टिम विजेता सेमस र सिजारोलाई हराउँदै पहिलो पटक ट्याग टिम विजेता बनेका थिए।<ref>{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/sport/general/wwe-tv-review-jordan-rollins-claim-tag-gold-as-owens-beats-aj-raw-a8130636.html|title=डब्ल्युडब्ल्युई टेलिभिजन प्रतिवेदन|newspaper=द इन्डिपेन्डेन्ट|accessdate=February 20, 2018}}</ref> ८ जनवरी २०१८ का दिन रोलिन्स र जोर्डनले रोमन रेन्जसँग साझेदारी गर्दै फिन ब्यालर, कार्ल एन्डरसन र लुक ग्यालोजसँग ६-पुरुष ट्याग टिम खेल खेलेको थियो।<ref>{{cite web|url=https://www.f4wonline.com/wwe-results/wwe-raw-live-results-first-episode-2018-249031|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' नतिजा|date=January 1, 2018|publisher=|accessdate=February 20, 2018}}</ref> उक्त ''र''को अर्को हप्ता रोलिन्सको सामना फिन ब्याफरसँग भएको थियो र खेलमा जेसन जोर्डनले अवरोध पुर्‍याएपछि रोलिन्सले ब्यालरलाई हराउन सफल भएका थिए।<ref>{{cite web|url=https://prowrestling.net/site/2018/01/08/1-8-powells-wwe-raw-live-tv-review-miz-returns-enzo-amore-vs-cedric-alexander-wwe-cruiserweight-championship-royal-rumble-developments/|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' नतिजा|last=पावेल|first=जेम्स|date=January 8, 2018|work=प्रो रेस्लिङ डट नेट|accessdate=February 20, 2018}}</ref> २८ जनवरीका दिन आयोजना गरिएको वार्सिक रोयल रम्बल कार्यक्रममा रोलिन्स १८ अौँ स्थानमा रिङ प्रवेस गरेका थिए तर उनलाई रोमन रेन्जले खेलबाट बाहिराइ दिएका थिए।<ref>{{cite web|url=https://www.pwtorch.com/site/2018/01/15/kellers-wwe-raw-report-1-15-angle-addresses-strowman-last-weeks-big-angle-lesnar-kane-rumble-hype-jax-vs-asuka/|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' ट्याग टिम च्याम्पियनसिप|last=केलर|first=वेड|date=January 15, 2018|work=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=February 20, 2018}}</ref> रोयल रम्बलको केही छिन पछि रोलिन्स र जोर्डनको सामना सेमस र सिजारो विरुद्ध भएको थियो र उक्त खेलमा रोलिन्स र जोर्डनले खेल हार्दै ट्याग टिम उपाधि गुमाउनु परेको थियो।<ref>{{cite web|last=|first=एन्थोनी|title=सिनसुके नाकामुराले डब्ल्युडब्ल्युई रोयल रम्बल जिते|url=http://www.wwe.com/shows/royalrumble/2018/30-man-royal-rumble-match-results|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=January 28, 2018}}</ref> रोलिन्स र जोर्डन मात्र ३४ दिनको लागि ट्याग टिम विजेता बनेका थिए।<ref>{{cite web|last=वार्टस्मेन|first=जेम्स|title=सेमस र सिजारोले जेसन जोर्डन र सेथ रोलिन्सलाई हराए |url=http://www.wwe.com/shows/royalrumble/2018/seth-rollins-jason-jordan-sheamus-cesaro-results|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=January 28, 2018}}</ref><ref>{{cite web|last=पावेल|first=जेसन|title=डब्ल्युडब्ल्युई रोयल रम्बल २०१८ नतिजा र खेलको जानकारी|url=https://prowrestling.net/site/2018/01/28/wwe-royal-rumble-2018-live-review-mens-womens-royal-rumble-matches-brock-lesnar-vs-braun-strowman-vs-kane-wwe-universal-championship-aj-styles-vs-kevin-owens-sami-zayn-han/|work=प्रो रेस्लिङ डटनेट|accessdate=January 28, 2018}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/sport/general/wwe-mma-wrestling/wwe-royal-rumble-results-who-eliminated-who-watch-highlights-ronda-rousey-return-rey-mysterio-a8182831.html|title=डब्ल्युडब्ल्युई रोयल रम्बल नतिजा|last=|first=ज्याक|newspaper=द इन्डिपेन्डेन्ट|date=January 29, 2018|accessdate=February 20, 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.f4wonline.com/wwe-news/jason-jordan-undergoes-minimally-invasive-neck-surgery-251301|title=जेसन जोर्डनको घाँटीको सल्यक्रिया|last=कुरिएर|first=जोसेफ|work=रेस्लिङ अवजर्भर न्युजलेटर|date=February 6, 2018|accessdate=February 20, 2018}}</ref> ==== अन्तरमहादेशीय विजेता (सन् २०१८-२०१९) ==== [[File:Seth Rollins IC Champ WM34 crop.jpg|right|thumb|रोलिन्स डब्ल्युडब्ल्युई अन्तरमहादेशीय विजेता - २०१८ रेसलमेनिया ३४]] १२ फेब्रुअरीका दिन ''र''को एक श्रृङ्खलामा रोलिन्स लगायत फिन ब्यालर , ब्रे वायट, एपोलो क्रुज र म्याट हार्डिको फेटल ५-वे म्याच भएको थियो भने उक्त खेलको विजेताले इलिमिनेसन च्यामबरमा आफ्नो सहभागिता सुनिस्चित गर्ने मौका पाउने प्राबधान थियो।<ref>{{cite web|last=पावेल|first=जेसन|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' नतिजा|url=https://prowrestling.net/site/2018/02/12/wwe-raw-live-tv-review-finn-balor-vs-matt-hardy-match}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> उक्त खेलमा रोलिन्स र ब्यालरले एकै पटक वायटलाई पिन गरेपछि दुवै जना खेलका विजेता घोषित भएका थिए र इलिमिनेसन च्यामबरमा आफ्नो सहभागीता जनाएका थिए।<ref>{{cite web|last=पावेल|first=जेसन|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' नतिजा|url=https://prowrestling.net/site/2018/02/19/wwe-raw-live-tv-review-braun-strowman-vs-roman-reigns-vs-john-cena-vs-finn-balor-vs-miz-vs-elias-vs-seth-rollins-gauntlet-match-match-sasha-banks-bayley-mickie-james-vs-alexa-b/|work=प्रो रेस्लिङ डटनेट|accessdate=February 19, 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.skysports.com/wwe/news/14203/11258639/wwe-raw-seven-man-gauntlet-match-sets-record|title=डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' गनलेट म्याच|last=लेक|first=जेफरसन|date=February 20, 2018|publisher=स्काइ स्पोर्ट्स|accessdate=February 20, 2018}}</ref> उक्त इलिमिनेसन च्यामबरका विजेताले भविष्यमा युनिचर्सल च्याम्पियनसिपका लागि खेल खेल्न पाउने नियम राखिएको थियो। १९ फेब्रुअरीमा आयोजना गरिएको ६ पुरुष गनलेट म्याचमा रोलिन्सल लगायत रेन्ज, सिना, ब्यालर, स्ट्रोम्यान, द मिज र अलाएस सामेल थिए। उक्त खेलमा रोलिन्स सबैभन्दा सुरुमा खेल खेल्न आएका थिए भने उनले रेन्ज र सिना माथि बिजय हाँसील गर्न सफल भएका थिए भने उनलाई अलाएसले खेलबाट बाहिराएका थिए।<ref>{{cite web|last=|first=एन्थोनी|title=रोमन रेन्ज इलिमिनेसन चेम्बरका विजेता बने|url=http://www.wwe.com/shows/eliminationchamber/elimination-chamber-2018/mens-elimination-chamber-match-results|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=February 25, 2018}}</ref><ref>{{cite web|last=पावेल|first=जेसन|title=डब्ल्युडब्ल्युई इलिमिनेसन च्यामबर २०१८|url=https://prowrestling.net/site/2018/02/25/wwe-elimination-chamber-2018-live-review-mens-womens-elimination-chamber-matches-ronda-rousey-contract-signing-asuka-vs-nia-jax-matt-hardy-vs-bray-wyatt-sheamus-cesaro-vs-titus-onei/|work=प्रो रेस्लिङ डटनेट|accessdate=February 25, 2018}}</ref> रोलिन्स खेलमा १ घण्टा ५ मिनेट सम्म टिक्दै डब्ल्युडब्ल्युईको इतिहासमै कृतिमान राख्न सफल भएका थिए। इलिमिनेसन च्यामबर २०१८ मा रोलिन्सलाई स्ट्रोम्यानले बाहिराइ दिएका थिए जसका कारण उनले युनिभर्सल च्याम्पियनसिप खेल खेल्नबाट बन्चित भएका थिए।<ref name="Benigno">{{cite web|last=Benigno|first=Anthony|title=सेथ रोलिन्सले फिन ब्यालर र द मिजलाई हराउँदै अन्तरमहादेशीय विजेता बने |url=http://www.wwe.com/shows/wrestlemania/wrestlemania-34/the-miz-seth-rollins-finn-balor-results|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=April 8, 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=https://prowrestling.net/site/2018/04/08/powells-wrestlemania-34-live-review-aj-styles-vs-shinsuke-nakamura-for-the-wwe-championship-brock-lesnar-vs-roman-reigns-for-the-wwe-universal-championship-charlotte-flair-vs-as/|last=पावेल|first=जेसन|title=रेसलमेनिया ३४|accessdate=February 12, 2018}}</ref> रेसलमेनिया ३४ मा रोलिन्सले ब्यालर र द मिजलाई हराउँदै उनको कार्यकालमा पहिलो पटक डब्ल्युडब्ल्युई अन्तरमहादेशीय विजेता बन्न सफल भएका थिए र त्यसपछि उनी २९ अौँ ट्रिपल क्राउन विजेता र १८ अौँ ग्र्यानड स्ल्याम विजेता पनि बनेका थिए।<ref name="GrandSlam">{{cite web|url=http://www.wwe.com/article/randy-orton-new-grand-slam-winners|title=ग्र्यान्ड स्ल्याम विजेता|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई|date=March 12, 2017|accessdate=April 12, 2018}}</ref> ==कुस्ती खेल्ने तरिका== [[File:Seth Rollins Ripcord Knee.webm|thumb|रोलिन्सले किर्बिनलाई ''रिपकर्ड नि'' प्रहार गर्दै]] [[File:Curb.webm|thumb|रोलिन्सले कोर्बिनलाई ''कर्ब स्टम्प'' प्रहार गर्दै]] [[File:Seth Rollins Avada Kedavra.webm|thumb|रोलिन्स र बेरन कोर्बिनको खेलमा आफ्नो खेल्ने तरिका अपनाउँदै]] रोलिन्स एफसीडब्ल्युमा छँदा आफ्नो प्रतिस्पर्धीलाई सुपरकिक हान्दै घुँडा टेक्न बाध्य बनाउँथे र आफ्नो अन्तिम चालको रूपमा ''अभाडा केडाभ्रा'' प्रयोग गर्दै आएका थिए भने रोलिन्सले द अथुरिटीमा<ref>https://prowrestling.net/artman/publish/WWETVreports/article10027123.shtml</ref><ref>https://superluchas.com/despues-copiarle-kenny-omega-seth-rollins-se-molesta-kushida-usa-castigo-suyo/</ref> सम्लग्न भएपछि ट्रिपल एचको पेडिग्रीलाई आफ्नो अन्तिम चाल बनाएका थिए भने हाल रोलिन्सले अन्तिम चालको रूपमा घुँडाले प्रहार गर्ने गर्छन् जसलाई किङ्गस् ल्यान्डिङ पनि भनिन्छ।<ref>https://www.skysports.com/wwe/news/14203/11247219/wwe-analysis-what-now-for-seth-rollins</ref><ref>https://www.cbssports.com/wwe/news/wwe-has-stopped-emphasizing-finishing-maneuvers-and-its-worse-off-for-it/</ref> ==अन्य मिडिया== === चलचित्र === {| class="wikitable sortable" |- ! वर्ष ! शिर्षक ! भूमिका ! कैफियत |- |२०१६ |''सार्कनाडो'' |एस्ट्रोटेक लोपेज |चलचित्र प्रदापण |- |rowspan= "2"|२०१७ |''द जेडसन्स एण्ड डब्ल्युडब्ल्युई |सेथ रोलिन्स |स्वर मात्र |- |''आर्म रेन्पोन्स (२०१७) |ब्रेन्ट | |} === टेलिभिजनमा === {| class="wikitable sortable" |- ! वर्ष ! शिर्षक ! भूमिका ! कैफियत |- |rowspan= "3"|२०१५ |''गुड मर्निङ अमेरिका'' |उनी आफैँ |<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=Wg4d-Hcb1uo|title=सेथ रोलिन्स जिएमए}}</ref> |- |''द डेली सो'' |उनी आफैँ |२ शृङ्खला |- |''एक्सट्रिम मेकओभर'' |उनी आफैँ |"पेर्ल्स" (सिजन ५, शृङ्खला ७) |} === वेब सिरिज === {| class="wikitable sortable" |- ! वर्ष ! शीर्षक ! भूमिका ! कैफियत |- |२०१५ |''स्मोस गेम'' |उनी आफैँ |१ शृङ्खला<ref>{{citation|last=स्मोस गेम|title=डब्ल्युडब्ल्युई बिग ब्यङ्ग ब्याटल|date=March 27, 2015|url=https://www.youtube.com/watch?v=O3-i55eX1wo|accessdate=October 16, 2016}}</ref> |- |२०१६ |''सुपरस्टार इङ्क'' |उनी आफैँ |१ शृङ्खला |- |२०१५–हाल |''अपअप डाउनडाउन'' |द च्याम्प |निरन्तर उपस्थिति |} === भिडियो गेम === {|class="wikitable sortable" |- ! वर्ष !! शीर्षक !! कैफियत |- |२०१३ || ''डब्ल्युडब्ल्युई २के१४''<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/inside/2k/wwe-2k14/wwe-2k14-full-roster-revealed|title='डब्ल्युडब्ल्युई २के१४ खेल|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई}}</ref> ||   प्रदापण |- |rowspan=2 | २०१४ || ''डब्ल्युडब्ल्युई २के१५''<ref>{{cite web|url=http://uk.ign.com/wikis/wwe-2k15/Rosters|title= डब्ल्युडब्ल्युई २के१५ साहायता|publisher=आइजिएन}}</ref> || |- | ''डब्ल्युडब्ल्युई सुपरकार्डस्'' || |- |rowspan=2 | २०१५ || ''डब्ल्युडब्ल्युई २के १६''<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/inside/2k/wwe-2k16/wwe-2k16-roster-playable-characters-superstars-divas|title=डब्ल्युडब्ल्युई २के१६ मा कुस्ती खेलाडीहरू|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई}}</ref> || |- | ''डब्ल्युडब्ल्युई इमोर्टल्स''<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/inside/first-look-wwe-immortals-characters-photos#fid-27237706|title=तस्विर सङ्ग्रह|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई}}</ref> || |- |२०१६ || ''डब्ल्युडब्ल्युई २के१७''<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/section/wwe-2k17/gallery/wwe-2k17-roster-art-photos|title=डब्ल्युडब्ल्युई २के७ का टोलीहरू|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई}}</ref> || |- |rowspan=3 | २०१७ || ''डब्ल्युडब्ल्युई: च्याम्पियनस्''<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/gallery/wwe-champions-roster-reveal-photos#fid-40082015|title=डब्ल्युडब्ल्युई विश्व विजेताको तस्बिर सङ्ग्रह|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई}}</ref> || |- | ''डब्ल्युडब्ल्युई मेह्याम'' || |- | ''डब्ल्युडब्ल्युई २के१८''<ref>{{cite web|url=http://www.pwtorch.com/site/2017/06/19/kellers-wwe-raw-report-619-reigns-announces-wants-summerslam-hardys-vs-anderson-gallows/|title=डब्ल्युडब्ल्युई २के१९ का खेलाडीहरूको प्रतिवेदन|last1=बेलर|first1=वेड|work=प्रो रेस्लिङ टच|accessdate=June 19, 2017}}</ref> || कभर स्टार |- |२०१८ || ''डब्ल्युडब्ल्युई २के१९''<ref>{{cite web|url=https://wwe.2k.com/roster/wwe-2k19|title=डब्ल्युडब्ल्युई २के१९|website=डब्ल्युडब्ल्युई 2K|accessdate=November 9, 2018}}</ref> || |} ==व्यक्तिगत जीवन== सेथ रोलिन्सको जन्म २८ मे १९८६ मा बफ्यालो आयोवा [[संयुक्त राज्य अमेरिका|अमेरिका]]मा भएको थियो। उनी हाल डेभेनपोर्टमा बसोबास गर्छन्। रोलिन्स सेन्ट लुइस कार्डिनल्स र सिकागो बियर्यका ठूलो अनुयायी हुन्।<ref>{{cite web|url=https://twitter.com/WWERollins/status/820415024279810048|publisher=ट्विटर|accessdate=March 4, 2017|title=तस्विरहरू}}</ref><ref>{{cite web|url=https://twitter.com/WWERollins/status/820469040812556288|publisher=ट्विटर|accessdate=March 4, 2017|title=ट्विटरमा सेथ रोलिन्स}}</ref> सन् २०१४ मा लोपेज र उनका पूर्व कुस्ती खेलाडी साथी मेर्क ब्रेभसँग साझेदारी गर्दै उनले द ब्ल्याक एण्ड द ब्रेभ रेस्लिङ एकेडेमीको (एक कुस्ती विद्यालय) इलुनेसमा स्थापना गरेका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/inside/seth-rollins-black-and-brave-interview|title=सेथ रोलिन्सको द ब्ल्याक एण्ड द ब्रेभ एकेडेमी|work=डब्ल्युडब्ल्युई डटकम|author= एन्थोनी|date=July 25, 2014|accessdate=June 6, 2016}}</ref> ९ फेब्रुअरी २०१५ मा रोलिन्सकी प्रेमिका पूर्व एनएक्सटी कुस्ती खेलाडी जारा स्क्रिबर र रोलिन्स नग्न तस्वीर सामाजिक सञ्जाल [[ट्विटर]]बाट सार्वजनिक गरिएको थियो जसलाई डब्ल्युडब्ल्युई डटकमले तुरुन्तै सार्वजनिक गरेको थियो।<ref>{{cite web|url=http://www.tmz.com/2015/08/31/wwe-seth-rollins-girlfriend-nazi-pics-zahra-schreiber/|title=डब्ल्युडब्ल्युई सेथ रोलिन्सकी प्रेमिका|author=छिएमजेड|date=August 31, 2015}}</ref> उक्त तस्विर सार्वजनिक पछि रोलिन्सले सञ्चार माध्यममा माफी मागेका थिए।<ref>{{cite web|url=http://ca.eonline.com/news/624305/wwe-star-seth-rollins-apologizes-after-angry-fiancee-reportedly-leaks-nude-photos-of-him-and-wwe-diva-zahra-schreiber|publisher=इ! अनलाइन|title=डब्ल्युडब्ल्युई कुस्ती खेलाडी सेथ रोलिन्सको नग्न तस्विर सार्वजनिक|author=ब्रुना|date=February 10, 2015|accessdate=February 11, 2015}}</ref> २५ फेब्रुअरी २०१६ मा रोलिन्स र स्क्रिबरको सम्बन्ध विक्षेदन भएको थियो तर जोडिले विक्षेदनको कारण खुलाएका छैनन्।<ref>{{cite news|url=http://time.com/3704618/wwe-seth-rollins-nude-photos-zahara-schreiber-leighia-schultz/|work=टाइम्स म्यागेजिन|title=सेथ रोलिन्सले आफ्नो नगन तस्बिरका लागि माफ मागेका छन्|author=केभिन|date=February 11, 2015|accessdate=February 11, 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=https://twitter.com/WWERollins/status/565013320806445057|title=ट्विटर मार्फत छेमा याचना|website=ट्विटर डटकम|date=February 9, 2015|accessdate=October 17, 2015}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.tmz.com/2016/02/25/seth-rollins-zahra-schreiber-break-up|title=सेथ रोलिन्स |author=उसर|date=February 25, 2016|accessdate=February 25, 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.lhrtimes.com/2015/02/14/leighla-schultz-retaliates-posting-private-photos-seth-rollins-zahara-schreiber-237882/|work=द लाहोर टाइम्स|title=सेथ रोलिन्स र जारा|author=जोनाथन|date=February 14, 2015|accessdate=February 16, 2015|quote=}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.torontosun.com/2015/02/10/nude-photos-of-wwes-seth-rollins-emerge-on-twitter|work=टोरन्टो सन|title=ट्विटरमा रोलिन्सको नग्न तस्विर सार्वजनिक भएको खबर|date=February 10, 2015|accessdate=February 11, 2015}}</ref> ==उपाधि र उपलब्धि== [[File:Seth Rollins Universal Champion.jpg|thumb|upright|रोलिन्स युनिभर्सल विजेताका रूपमा]] [[File:Seth Rollins April 2015.jpg|thumb|upright|रोलिन्स डब्ल्युडब्ल्युई विजेता]] [[File:Seth Rollins holds Money in the Bank briefcase at a WWE house show in January 2015.jpg|thumb|upright|रोलिन्स सन् २०१४ को मिस्टर मनी इन द ब्याङ्क]] * '''एब्सुलुट इन्टेन्स रेस्लिङ''' ** एआइडब्ल्यु इण्टेन्स च्याम्पियनसिप (१ पटक)<ref name=CageTitles>{{cite web|url=http://www.cagematch.de/?id=2&nr=2250&view=erfolge#erfolge|title=केजम्यच टाइटल}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160326235336/http://www.cagematch.de/?id=2&nr=2250&view=erfolge#erfolge |date=2016-03-26 }}</ref> * '''अल अमेरिकन रेस्लिङ''' ** एएडब्ल्यु ह्याभिवेट च्याम्पियनसिप (२ पटक)<ref name="AAW">{{cite web|url=http://www.aawrestling.com/titlehistory.html|title=उपाधीको इतिहास|accessdate=February 20, 2010|publisher=अल-अमेरिकन रेस्लिङ|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100921223710/http://www.aawrestling.com/titlehistory.html|archivedate=September 21, 2010|df=}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100921223710/http://www.aawrestling.com/titlehistory.html |date=September 21, 2010 }}</ref> ** एएडब्ल्यु ट्याग टिम च्याम्पियनसिप (२ पटक) – मेर्क ब्रेभ (१) र जिम्मी ज्याकफ (१)<ref name="AAW"/> * '''फ्लोरिडा च्याम्पियनसिप रेस्लिङ''' ** एफसीडब्ल्यु फ्लोरिडा ह्याभिवेट च्याम्पियनसिप (१ पटक)<ref>{{cite web|url=http://prowrestlingtitles.tripod.com/fcwchampionshipholders/fcwfloridaheavyweightchampionship.html|title=एफसीडब्ल्यु फ्लोरिडा ह्याभिवेट च्याम्पियनसिप|website=प्रो रेस्लिङ}}</ref> ** फ्लोरिडा १५-च्याम्पियनसिप (१ पटक)<ref>{{cite web|url=http://prowrestlingtitles.tripod.com/fcwchampionshipholders/fcwflorida15championship.html|title=फ्लोरिडा १५ च्याम्पियनसिप|website=प्रो रेस्लिङ}}</ref> ** एफसीडब्ल्यु फ्लोरिडा ट्याग टिम च्याम्पियनसिप (१ पटक) – रिची स्टिमबोट ** ज्याक ब्रिस्को क्लासिक (२०११)<ref name="Jack Brisco Classic">{{cite web|url=http://tylerblack.net/?p=327|title=एफसीडब्ल्यु टेलिभिजन प्रतिवेदन (०२.०६.२०११)|date=February 9, 2011|accessdate=February 14, 2011|work=टाइलर ब्लेक|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110831170357/http://tylerblack.net/?p=327|archivedate=August 31, 2011|df=mdy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141029224638/http://tylerblack.net/?p=327 |date=October 29, 2014 }}</ref> ** पहिलो ग्र्यान्ड स्ल्याम विजेता<ref name="FCWprofile">{{cite web|url=http://www.fcwwrestling.info/Roster/Seth-Rollins.html|title=सेथ रोलिन्स – एनएक्सटी प्रोफाइल|publisher=एनएक्सटी|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120818003045/http://www.fcwwrestling.info/Roster/Seth-Rollins.html|archivedate=August 18, 2012|accessdate=December 30, 2012}}</ref> * '''फुल इम्प्याक्ट प्रो''' ** एफआइपी विश्व ह्याभिवेट च्याम्पियनसिप (१ पटक) * '''इण्डिपेण्डेण्ट रेस्लिङ सङ्घ मध्य-दक्षिण''' ** आइडब्ल्युए मध्य-दक्षिण ह्याभिवेट च्याम्पियनसिप (१ पटक) * '''मिस्टर. चेन श प्रोडक्सन रेस्लिङ''' ** एमपीसिडब्ल्यु विश्व ह्याभिवेट च्याम्पियनसिप (१ पटक)<ref>{{cite web|url=http://www.wrestleview.com/news2009/1242622870.php?style=dark|title=इन्डि न्युज २: मे १८|date=May 18, 2009|last=मार्टिन|first=एडम|accessdate=May 18, 2009|publisher=रेसलभ्यु}}</ref> * '''नेस्नल रेस्लिङ एलिएन्स''' ** एनडब्ल्युए मिडलवेस्ट ट्याग टिम च्याम्पियनसिप (१ पटक) – मेर्क ब्रेभ * '''प्रो रेस्लिङ गोरिल्ला''' ** पिडब्ल्युजी विश्व ट्याग टिम च्याम्पियनसिप (१ पटक) – जिम्मी जेकफसँग * '''''प्रो रेस्लिङ इलुस्ट्रेसन''''' ** वर्षको दुश्मनी (२०१४) {{small| [[डिन एम्ब्रोज]] विरुद्ध}}<ref>{{cite journal|year=2015|journal=प्रोरेस्लिङ |volume=36|issue=2|title=पिडब्ल्युआई अवार्ड|pages=22–23}}</ref> ** वर्षको सबैभन्दा घृणित रेस्लर (२०१५)<ref name="pwi-online.com">{{cite web|url=http://www.pwi-online.com/pages/PWIawards.html|title=पिडब्ल्युआई अवार्डस्|accessdate=January 8, 2017|work=प्रो रेस्लिङ इलुस्ट्रेसन}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160121172943/http://www.pwi-online.com/pages/PWIawards.html |date=January 21, 2016 }}</ref> ** वर्षको उत्कृष्ट ट्याग टिम (२०१३) {{small| [[रोमन रेन्ज]]}}<ref>{{cite journal|year=2014|journal=प्रो रेस्लिङ इलुस्ट्रेसन|volume=34|issue=2|title=द पिडब्ल्युआई अवार्डस्|pages=42–43}}</ref> ** उत्कृष्ट खेलाडी (२०१५)<ref>{{cite web|url=http://www.profightdb.com/pwi-500/2015.html|title=प्रो रेस्लिङ इलुस्ट्रेसन|accessdate=October 5, 2015|work=द इनटरनेट चलचित्र डेटाबेस}}</ref> * '''रिङ अफ अनर''' ** आरओएच विश्व च्याम्पियनसिप (१ पटक)<ref name="ROHworld">{{cite web |url=http://www.rohwrestling.com/rohworldtitle.php |title=रिङ अफ अनर उपाधी |accessdate=April 5, 2010 |publisher=रिङ हफ अनर |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100412035906/http://www.rohwrestling.com/rohworldtitle.php |archivedate=April 12, 2010 |df= }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100412035906/http://www.rohwrestling.com/rohworldtitle.php |date=April 12, 2010 }}</ref> ** आरओएच विश्व ट्याग टिम च्याम्पियनसिप (२ पटक) – जिम्मी ज्याकफसँग<ref name="ROHtag">{{cite web|url=http://www.rohwrestling.com/rohworldtagteamtitles.php|title=रिङ अफ अनर ट्याग टिम च्याम्पियनसिप|accessdate=April 5, 2010|publisher=रिङ अफ अनर|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100412035856/http://www.rohwrestling.com/rohworldtagteamtitles.php|archivedate=April 12, 2010|df=}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100412035856/http://www.rohwrestling.com/rohworldtagteamtitles.php |date=April 12, 2010 }}</ref> ** रिङ अफ अनर विश्व प्रतियोगिता<ref>{{cite web|url=http://www.cagematch.net/?id=26&nr=748|title=आरओएच च्याम्पियनसिप}}</ref> ** रिङ अफ अनर ट्याग टिम (२००८) – जिम्मी ज्याकफसँग<ref>{{cite web|url=http://www.cagematch.net/?id=5&nr=122&page=5&reign=25|title=आरओएच ट्याग टिम च्याम्पियनसिप|first=फिलिप|last=|website=केजम्याच}}</ref> ** सरभाइभल अफ फिटेस्ट (२००९) * '''''रेस्लिङ अबजर्भर न्युजलेटर''''' ** वर्षको उत्कृष्ट ट्याग टिम (२०१३) {{small|रोमन रेन्जसँग}}<ref name="WON13">{{cite journal|last=मेल्टजर|first=डेभ|authorlink=|date=January 27, 2014|title=प्रोरेस्लिङ अवजर्भर|journal=रेस्लिङ अबजर्भर|location=क्यामबेल, क्यालिफोर्निया|issn=1083-9593|url=http://www.f4wonline.com/component/content/article/110-wrestling-observer-newsletter/35067-jan-27-2014-wrestling-observer-newsletter-2013-annual-awards-issue-best-in-the-world-in-numerous-categories-plus-all-the-news-in-pro-wrestling-and-mma-over-the-past-week-and-more|pages=1–37}}</ref> * '''[[डब्ल्युडब्ल्युई]]''' ** एनएक्सटी विजेता (१ पटक)<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/classics/titlehistory/nxt-championship|title=एनएक्सटी च्याम्पियनसिप|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=July 29, 2016}}</ref> ** एनएक्सटी गोल्ड रस (२०१२)<ref>{{cite web|url=http://www.sportskeeda.com/wrestling/nxt-result-september-05-2012-gold-rush-final-match-video|title=एनएक्सटी नतिजा: २ सेप्टेम्बर २०१२|date=September 7, 2012|publisher=स्पोर्ट्स किडा}}</ref> ** डब्ल्युडब्ल्युई अन्तरमहादेशीय विजता (२ पटक)<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/classics/titlehistory/intercontinental|title=अन्तरमहादेशीय च्याम्पियनसिप|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=April 12, 2018}}</ref> ** डब्ल्युडब्ल्युई ट्याग टिम विजेता (४ पटक) – रोमन रेन्ज (१), डिन एम्ब्रोज (२) र जेसन जोर्डन (१)<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/classics/titlehistory/wwetag/05192013-seth-rollins-roman-reigns|title=द सिल्डको पहिलो ट्याग टिम च्याम्पियनसिप|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130607164228/http://www.wwe.com/classics/titlehistory/wwetag/05192013-seth-rollins-roman-reigns|archivedate=June 7, 2013|df=}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130607164228/http://www.wwe.com/classics/titlehistory/wwetag/05192013-seth-rollins-roman-reigns |date=June 7, 2013 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/classics/titlehistory/raw-tag-team-championships|title=''र'' ट्याग टिम च्याम्पियनसिप|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=April 12, 2018}}</ref> ** डब्ल्युडब्ल्युई संयुक्त राज्य विजेता (१ पटक)<ref>{{citeweb|url=https://www.sbnation.com/wrestling/2015/8/23/9195305/summerslam-2015-results-john-cena-seth-rollins-jon-stewart-wwe-world-heavyweight-championship|title=समरस्ल्याम २०१५ नतिजा: सेथ रोलिन्स विरुद्ध जोन सिना}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/classics/titlehistory/unitedstates|title=संयुक्त राज्य च्याम्पियनसिप |publisher=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=April 12, 2018}}</ref> ** डब्ल्युडब्ल्युई विश्व विजेता (२ पटक)<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/wrestlemania/31/seth-rollins-brock-lesnar-roman-reigns-27042102/page-4|title=सेथ रोलिन्सले मनी इन द ब्याङ्क क्यास इन गर्दै रेसलमेनिया ३१ मा रोमन रेन्ज र ब्रक लेज्नरलाई हराएका छन्|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई|date=March 29, 2015|accessdate=April 12, 2018}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170730234230/http://www.wwe.com/shows/wrestlemania/31/seth-rollins-brock-lesnar-roman-reigns-27042102/page-4 |date=July 30, 2017 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/classics/titlehistory/wwe-championship|title=डब्ल्युडब्ल्युई च्याम्पियनसिप|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई|accessdate=April 12, 2018}}</ref> ** डब्ल्युडब्ल्युई युनिभर्सल विजेता (१ पटक, हाल] ** मनी इन द ब्याङ्क (२०१४)<ref>{{cite web|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wweppvs/article_79316.shtml|title=डब्ल्युडब्ल्युई मनी इन द ब्याङ्क नतिजा}}</ref> ** २९ अौँ ट्रिपल क्राउन च्याम्पियन ** १९ अौँ ग्र्यान्ड स्ल्याम च्याम्पिय ** स्लामे अवार्ड (९ पटक)<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/inside/news/whatsaslammy|title=स्लामे अवार्ड के हो? |publisher=डब्ल्युडब्ल्युई|date=February 23, 2008|accessdate=April 17, 2016}}</ref> *** एन्टि ग्र्याभिटी मुमेन्ट {{small|२०१४ पेब्याक}}<ref name="2014Slammy">{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/raw/2014-12-08/2014-slammy-award-winners|title=२०१४ स्लामे अवार्ड विजेता|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई|date=December 8, 2015|accessdate=April 17, 2016}}</ref> *** ब्रेकआउट स्टार अफ द इयर (२०१३) {{small|द सिल्डसँग}}<ref name="2013Slammy">{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/raw/2013-12-09/full-slammy-award-winners-2013-26168790/page-6|title=२०१३ स्लामे अवार्ड विजेता|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई|date=December 8, 2013|accessdate=April 17, 2016}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190402235156/https://www.wwe.com/shows/raw/2013-12-09/full-slammy-award-winners-2013-26168790/page-6 |date=April 2, 2019 }}</ref> *** वर्षको उत्कृष्ट खेल (२०१४) {{small|टिम सिना विरुद्ध टिम अथोरिटी (२०१४ सरभाइभर सिरिज}}<ref name="2014Slammy"/> *** वर्षको उत्कृष्ट खेलाडी (२०१५)<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/raw/2015-12-21/2015-slammy-award-winners|title=२०१५ स्लामे अवार्ड विजेता|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई|date=December 21, 2015|accessdate=April 17, 2016}}</ref> *** वर्षको ह्यासट्याग (१०१३) – #BelieveInTheShield {{small|द सिल्डसँग}}<ref name="2013Slammy"/> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist|3}} {{Commons category|Seth Rollins|सेथ रोलिन्स}} == बाह्य कडीहरू == * {{facebook|Seth-Rollins-503299309732157}} * {{twitter|wwerollins}} * {{IMDb name|2497048|सेथ रोलिन्स}} [[श्रेणी:अमेरिकी पुरुष व्यावसायिक कुस्ती खेलाडीहरू]] [[श्रेणी:सन् १९८६ मा जन्म]] 7td27ctuiq732zvfxxgrvjyd5k4gdyy 0 98173 1352007 1099071 2026-04-22T00:48:41Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352007 wikitext text/x-wiki '''सप्तकोशी उच्च बाँध''' (सप्तकोशी उच्च बहुद्देश्यीय परियोजना) [[सप्तकोशी नदी]]मा निर्माण गर्न प्रस्ताव गरिएको जलाशययुक्त जलविद्युत परियोजना हो। यो बाँध [[उदयपुर जिल्ला|उदयपुर]], [[सप्तरी जिल्ला|सप्तरी]], [[धनकुटा जिल्ला|धनकुटा]] र [[सुनसरी जिल्ला|सुनसरी]] जिल्लाका सीमावर्ती कोशी तटीय क्षेत्रमा पर्दछ। उच्च बाँध पश्चिममा उदयपुरको [[मैनामैनी]] र पूर्व सुनसरीको [[बराहक्षेत्र]] मन्दिर नजिकको कोशीको गल्छीमा २ सय ६९ मिटर अग्लो एक किलोमिटर लम्बाईको बाँध निर्माण गर्ने प्रस्ताव गरिएको छ। <ref>{{cite web |url= https://www.kantipurdaily.com/printedition/2017/08/30/20170830075418.html |title=‘कोसी उच्च बाँध आवश्यक’ भाद्र १४, २०७४ |last= |first= |date= भाद्र १४, २०७४ |website= |publisher= |access-date=१२ जून २०१८ |quote=}}</ref> यस परियोजनाबाट ठूलो परिमाणमा (३,३०० मेगावाट) विद्युत निकाल्न सकिने"<ref name="भण्डारी">{{cite web |url= http://annapurnapost.com/news/80269 |title= समाधान होइन उच्च बाँध |last=भण्डारी |first=रतन |date=२०७४ भदौ ३० |website= |publisher= |access-date=१२ जून २०१८ |quote= }}</ref>, आसपासका ठूलो क्षेत्रमा सिंचाइ गर्न सकिने तथा [[भारत]]का कोशी बाढी प्रभावित क्षेत्रमा बाढीको क्षति नियन्त्रण गर्ने देखि [[नेपाल]]मा पानी जहाज ल्याउने सम्मका महत्त्वाकांक्षी योजनाहरू अघि सारिएका छन्।<ref>{{cite web |url=https://setopati.com/from-paper/76921 |title=सप्तकोसीमा उच्च बाँध १५ जिल्ला खतरामा |last= |first= |date=भदौ ६ २०७४ |website= |publisher= |access-date=१२ जून २०१८ |quote= }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170822041135/https://setopati.com/from-paper/76921 |date=2017-08-22 }}</ref> ==पृष्ठभूमि== सप्तकोशी नदीले भारतको बिहार राज्यको ठूलो क्षेत्रमा क्षति पुर्याएपछि अंग्रेज शासकले नै कोशी नदीमा बाँध बनाएर बाढी नियन्त्रण गर्न अध्ययन सुरु गरेका थिए। "सन् १७७९ तिर मेजर जे. रेनलले, सन् १८६३ मा जेम्स फरगुसनले र त्यसपछि एफए सिलिङफिल्डले कोसीको अध्ययन गरे। सन् १८६९-७० को बाढीले बिहारको पूर्णियामा ताण्डव मच्चाएपछि अंग्रेजहरू कोसीमा तटबन्ध बनाएर बाढी नियन्त्रण गर्ने निर्णयमा पुगेका थिए।"<ref name="भण्डारी"/> बृटिसले कोशीको अलि माथि हालको उदयपुर जिल्लावर्ती बराह क्षेत्रमा बाँध बनाउन प्रस्ताव ल्याएको थियो। छलफल हुँदै जाँदा राणा प्रधानमन्त्री [[वीर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|बीरसम्शेर]]ले चतरामा बाँध बनाउने अनुमति दिएका थिए।<ref name="भण्डारी"/> बृटिस साम्राज्य हटेपछिको स्वतन्त्र भारत सरकारले यो प्रस्तावलाई अझ घनीभूत रूपमा उठायो। विभिन्न चरणमा छलफल र अध्ययन भै [[विश्वेश्वरप्रसाद कोइराला|बीपी कोइराला]] प्रधानमन्त्री भएका बेला कोशी र गण्डकी नदीमा बाँध बनाउने सम्झौताहरू भए। चतरामा पनि सहमति बन्न नसकेपछि अन्त्यमा नेपाल भारत सीमावर्ती हनुमाननगरमा बाँध बनाउने सहमति भयो। सोही अनुसार सन् १९६५ मा [[कोशी बाँध]] निर्माण सम्पन्न भयो। प्रधानमन्त्री [[गिरिजाप्रसाद कोइराला]]को भारत भ्रमणका बेला १९९१ डिसेम्बरमा उच्च बाँध बारे अध्ययन थाल्ने सहमति भएको थियो। १९९२ फेब्रुअरी १४ मा काठमाडौंमा सम्पन्न नेपाल-भारत विज्ञहरूको संयुक्त बैठकमा सप्तकोसी उच्च बाँधको विस्तृत परियोजना प्रतिवेदन (डीपीआर) निर्माण गर्ने सहमति भएको थियो। प्रधानमन्त्री [[शेरबहादुर देउवा]]को भारत भ्रमणका क्रममा १९९६ फेब्रुअरी १७ मा जारी संयुक्त वक्तव्यमा सप्तकोसी उच्च बाँध उल्लेख छ। १९९७ जनवरी ९ मा नेपाल-भारतका विज्ञहरूको संयुक्त बैठकमा सप्तकोसी उच्च बाँधबारे थप अध्ययन गर्न छुट्टै सहमतिपत्रमा हस्ताक्षर भयो। २०१२ फेब्रुअरीमा दिल्लीमा सम्पन्न मन्त्रीस्तरीय बैठकमा सन् २०१३ को फेब्रुअरीभित्र सप्तकोसी उच्च बाँधको डीपीआर पूरा गर्ने सहमति भएको थियो। <ref name="भण्डारी"/> ==विवाद== सप्तकोशी उच्च बाँध परियोजनाको चर्चा सुरू भएदेखि नै विवादमा तानिएको छ। यस बाँधको जलाशयले मात्र ९५ बर्ग किलोमीटर भू भाग ओगट्ने छ। यस बाँध निर्माणबाट उर्वर भूमि र वन क्षेत्र सहित करिव ८२३.६५ वर्ग किलोमिटर क्षेत्र डुबानमा पर्नेछ। ठूलो क्षेत्र अधिग्रहण हुने भएकोले १० जिल्लाबाट एक लाख भन्दा धेरै मानिस विस्थापित हुनुपर्नेछ। <ref name="भण्डारी"/> कमजोर भूधरातलीय र भूकम्पिय जोखिम क्षेत्रमा निर्माण हुने अग्लो र ठूलो जलाशय फुट्ने खतरा जतिबेला पनि रहिरहने भएकोले [[सिराहा जिल्ला|सिराहा]], सप्तरी, सुनसरी, मोरङ लगायत जिल्लाका धेरै भू-भागहरू बाढीको जोखिममा पर्ने छन्। यसबाट कोशी आश्रित सर्वसाधारणको जीवनयापनमा ठूलो असर पर्ने आलोचकहरूको भनाइ छ। ठूलो परियोजनाले स्थानीय वातावरणमा पार्नसक्ने अन्य कयौ‌ असरहरूको पनि सामना गर्नुपर्ने हुन्छ। यस बाँधमा भारतको स्वार्थ रहेको हुँदा चाँडो बनाउन भारतबाट दवाव आउने गरेको समाचार आउने गरेको छ। यस विषयमा नेपाल भारत प्रवुद्ध समुहको बैठकमा बारम्बार छलफल हुने गरेको छ।<ref>{{cite web |url=https://www.onlinekhabar.com/2017/08/617721 |title= कोसी उच्च बाँध बनाउन भारतीय दबाब, बने ७५ हजार विस्थापित हुने |last= |first= |date= २०७४ साउन ३१ |website= |publisher= कारोवार दैनिक |access-date=१२ जून २०१८ |quote=}}</ref> प्रधानमन्त्री [[खड्गप्रसाद ओली|केपी शर्मा ओली]]ले आफ्नो भारत भ्रमणमा कोशीको बाटो नेपालमा तुरुन्तै पानीजहाज आउने अभिव्यक्ति दिएपछि यो विषय अझै पेचिलो बनेको छ। तर हालसम्म कोशी उच्च बाँध बनाउने बारे औपचारिक सन्धि सम्झौता भने भएको छैन। == यो पनि हेर्नुहोस् == * [[कोशी बाँध]] * [[सप्तकोशी नदी]] ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} ==बाह्य कडीहरू== [[श्रेणी:नेपालका बाँधहरू]] tq05ds4maf4gitlv2x3synku5powd02 0 98188 1352163 1169665 2026-04-22T10:02:11Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352163 wikitext text/x-wiki {{Infobox summit meeting | name = 2018 North Korea–United States Summit | other_titles = DPRK–USA Singapore Summit | image = [[File:DPRK–USA Singapore Summit.png|200px]]<br>''{{small|सिङ्गापुरद्वारा प्रयोग गरिएको लोगो}}''<br>[[File:DPRK–USA Singapore Summit (US logo).png|200px]]<br>''{{small|अमेरिकाद्वारा प्रयोग गरिएको लोगो}}''<br>[[File:Kim and Trump shaking hands at the red carpet during the DPRK–USA Singapore Summit.jpg|border|250px]]<br>शिखर सम्मेलन पूर्व [[किम जोङ उन]] तथा [[डोनाल्ड ट्रम्प]] हात मिलाउँदै | country = {{Flag|सिङ्गापुर}} | date = जुन १२, २०१८<br>०९:०० (सिङ्गापुर समय) | motto = | venues = [[क्यापेला रिजोर्ट, सिङ्गापुर|क्यापेला होटल]]<ref>{{cite tweet|user=PressSec|author=Sarah Sanders|number=1004037987607498754|date=June 4, 2018|title=Sarah Sanders on Twitter: "UPDATE: The venue for the Singapore summit between @POTUS and Leader Kim Jong Un will be the Capella Hotel on Sentosa Island. We thank our great Singaporean hosts for their hospitality."}}</ref> | participants = {{unbulleted list|{{Flagicon|उत्तर कोरिया}} [[किम जोङ उन]]|{{Flagicon|अमेरिका}} [[डोनाल्ड ट्रम्प]]}} | chairperson = | follows = | precedes = | website = <!-- {{URL|example.com}} --> | keypoints = | compactnav = }} '''२०१८ उत्तर कोरिया- संयुक्त राज्य शिखर सम्मेलन''' [[संयुक्त राज्य अमेरिका|अमेरिकी]] राष्ट्रपति [[डोनाल्ड ट्रम्प]] तथा [[उत्तर कोरिया|उत्तर कोरियाली]] नेता [[किम जोङ उन]] बीच सन् २०१८ जुन १२ मा [[सिङ्गापुर]] स्थित भएको पहिलो [[शिखर सम्मेलन]] हो ।<ref>{{Cite web |url=https://www.onlinekhabar.com/2018/06/684926 |title=नक्कली ट्रम्प र किमले सिङ्गापुरमा गरे वार्ता |accessdate=2018-06-13}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.bbc.com/nepali/news-44458917 |title=किम-ट्रम्प भेट: सबैतिरबाट सकारात्मक प्रतिक्रिया |date=2018-06-12 |language=नेपाली |accessdate=2018-06-13}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/politics/trump-announces-june-12-summit-in-singapore-with-north-korean-leader/2018/05/10/8f1ad3ac-5438-11e8-9c91-7dab596e8252_story.html|title=Trump announces June 12 summit in Singapore with North Korean leader|publisher=The Washington Post|date= May 10, 2018|accessdate= May 10, 2018|last1=Nakamura|first1=David|last2=Wagner|first2=John}}</ref>शिखर सम्मेलन सकिए लगत्तै, ट्रम्पले अमेरिकाद्वारा कोरियाली प्रायद्वीप छेउछाउ गरिने आफ्नो सैन्य अभ्यास बन्द गर्ने घोषणा गरे भने किमले परमाणु निशस्त्रीकरणको दिशामा काम गर्ने प्रति आफ्नो प्रतिबद्धतालाई दोहराए । दुवै पक्षद्वारा राजनीतिक रूपले शान्त क्षेत्र मानिने [[सिङ्गापुर]]लाई शिखर सम्मेलनको लागि उपयुक्त ठानेर यस शिखर सम्मेलनको आयोजनको तयारी गर्न सिङ्गापुरका प्रधानमन्त्री ली हिसेन लुङलाई प्रस्ताव गरेका थिए । पछि वार्ताको लागि सेन्टोसा टापुस्थित [[क्यापेला रिजोर्ट, सिङ्गापुर|क्यापेला होटल]]लाई छानिएको थियो ।<ref name="वार्ता">{{Cite web |url=https://setopati.com/politics/161561 |title=ट्रम्प–किम शिखर वार्तामा २ करोड अमेरिकी डलर खर्च हुने |website=setopati.com |accessdate=2018-06-13 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> सिङ्गापुरका प्रधानमन्त्री ली हिसेन लुङका अनुसार, शिखर सम्मेलनका लागि सिङ्गापुर सरकारलाई सिङ्गापुरी २० मिलियन डलर (युएस$ १५ मिलियन) खर्च भएको थियो, जसमध्ये लगभग आधा भाग सुरक्षा व्यवस्थाको लागि मात्र खर्च गरिएको थियो ।<ref>{{Cite web |url=http://www.etajakhabar.com/06/06/191088 |title=गोरखाली सेनाको सुरक्षामा |language=नेपाली |accessdate=2018-06-13 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180609090856/http://www.etajakhabar.com/06/06/191088 |date=2018-06-09 }}</ref><ref name="वार्ता"/> प्रत्येक नेताले शिखर सम्मेलनको बैठक हुनुपूर्व प्रधानमन्त्री ली सँग भेट गरेका थिए । बैठकको लागि आवश्यक तयारी तथा वार्ताको लागि वातावरण तयार पार्न दुवै पक्षहरू बीच उच्च स्तरीय आदान-प्रदान बैठक भएको थियो, जसमा सिआइएका निर्देशक [[माइक पोम्पेओ]]को [[प्योङयाङ]] यात्रा र उत्तर कोरियाको श्रमिक पार्टीका उपाध्यक्ष [[किम योङ चोल]]को [[ह्वाइट हाउस]]को यात्रा सामेल रहेको छ । दुवै पक्षले [[संयुक्त राज्य अमेरिका|अमेरिका]] र [[दक्षिण कोरिया]]द्वारा गरिएको संयुक्त सैन्य अभ्यास पछि शिखर सम्मेलन रद्द गर्ने धम्की समेत दिए तर पछि ट्रम्पले लिखित रूपमा किमलाई बैठकमा सहभागी हुन औपचारिक पत्र पठाए । त्यसको फलस्वरूप अन्ततः दुवै पक्ष वार्ताको लागि सहमत भए ।<ref>{{cite news |url=https://www.channelnewsasia.com/news/asia/trump-kim-summit-in-singapore-could-still-take-place-10278898 |title=Trump leaves open possibility of Jun 12 Singapore summit with North Korea |work=Channel NewsAsia |date=May 25, 2018 |accessdate=May 25, 2018 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180525180840/https://www.channelnewsasia.com/news/asia/trump-kim-summit-in-singapore-could-still-take-place-10278898 |date=May 25, 2018 }}</ref> ==पृष्ठभूमि== ==घोषणा== ==तयारी== ==सम्मेलन स्थान== ==प्रतिक्रिया== ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} [[श्रेणी:अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धहरू]] t7i45dthgxs3m38y3j6ouaho80o4ml2 0 98623 1352175 1281601 2026-04-22T11:09:51Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352175 wikitext text/x-wiki [[File:Marsyangdi river valley near Pisang.jpg|thumb|right|350px|[[पिसाङ]] नजिकैको मर्स्याङ्दी नदी]] '''अन्नपूर्ण पदमार्ग''' [[नेपाल]]को [[अन्नपूर्ण हिमाल]] क्षेत्रमा अवस्थित पर्यटकीय पैदलमार्ग हो ।<ref>[http://www.backpacker.com/trips/international/the-perfect-circle-hiking-the-annapurna-circuit/#bp=0/img1 The Annapurna Circuit] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161220190138/http://www.backpacker.com/trips/international/the-perfect-circle-hiking-the-annapurna-circuit/#bp=0/img1 |date=2016-12-20 }}</ref> यो पदमार्गको लम्बाई लगभग १६०-२३० किलोमिटर (१००-१४५ माइल) रहेको छ । यो पदमार्ग ५,४१६ मी (१७,७६९ फिट) उचाईमा रहेको [[थोरोङ ला]] सम्म पुग्छ । यस पदमार्गको यात्राको क्रममा ६०००-८०००० मिटर सम्मका अग्ला हिमालहरू अन्नपूर्ण दोस्रो, तेस्रो र चौथोलगायत [[धवलागिरी|धौलागिरी]], [[माछापुच्छ्रे हिमाल]] [[जूलू पिक]], [[पिसाङ पिक]], [[निलगिरी हिमाल]] र [[तिलिचो पिक]] आदी देख्न सकिन्छ ।<ref>{{cite web |title=अन्नपूर्ण पदमार्ग अन्तर्गत मनाङमा पर्यटकको लर्को |url=https://setopati.com/social/85881 |publisher=setopati.com |accessdate=4 जुलाई 2018 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> व्यावहारिक रूपमा सबै ट्रेकरहरूले एन्टिकलोकमार्गको मार्ग बढाउँछन्, किनकि यसरी दैनिक उचाइ लाभ ढिलो छ, र उच्च [[थोरोङ ला]] पास पार गर्न सजिलो र सुरक्षित छ। हिमाली दृश्यहरु, करीव क्वार्टरमा देखिएको अन्नपूर्णा मासिफ (अन्नपूर्णा IV), धौलागिरि, मच्छपुच्छे, मानसलु, गङ्गापूर्णा, तिलिच शिखर, पिसांग शिखर र पौङ्दा डण्डाहरू सामेल छन्। ६०००- ८००० मीटर उचाई को असंख्य अन्य चुचुराहरु। अन्नपूर्णा दायराबाट उठ्नुहोस् ==इतिहास== अन्नपूर्ण क्षेत्र तथा पदमार्ग विदेशी पर्यटकहरूको लागि सन् १९७७बाट खुलेको थियो । ==यात्रा अवधि== {{wide image|Annapurna Massif Panorama.jpg|990px|[[मनाङ जिल्ला|मनाङ]] नजिकै देखिएको अन्नपूर्ण हिमाल}} ===दैनिक यात्रा योजना=== दिन ०१- [[काठमाडौँ]]बाट सवारी साधन मार्फत [[बेसीसहर नगरपालिका|बेसीसहर]] (८२० मि/२६९०&nbsp;फिट) (६ वा ७ घण्टा) दिन ०२ - [[खुदी]] (७९० मि/२५९२&nbsp;फिट) सम्म पैदलयात्रा दिन ०३ - [[बाहुनडाँडा]] (१३१० मि/४२९८&nbsp;फिट) सम्म पैदलयात्रा दिन ०४ - [[जगत]] (१२९० मि/४२३२&nbsp;फिट] सम्म पैदलयात्रा दिन ०५ - [[धारापानी, मनाङ|धारापानी]] (१९२० मि/६२९९&nbsp;फिट] सम्म पैदलयात्रा दिन ०६ - [[चामे]] (२६३० मि/८६२९&nbsp;फिट] सम्म पैदलयात्रा दिन ०७ - [[पिसाङ]] (३१९० मि/१०४६६&nbsp;फिट] सम्म पैदलयात्रा दिन ०८ - [[मनाङ जिल्ला|मनाङ]] (३५२० मि/११५४९&nbsp;फिट] सम्म पैदलयात्रा दिन ०९ - मनाङ (३५२० मि/११५४९&nbsp;फिट] मा बिश्राम दिन १० - [[लेत्दर]] (४२५० मि/१३९४४&nbsp;फिट] सम्म पैदलयात्रा दिन ११ - [[थोरुङ फेदी]] (४५०० मि/१४७६४&nbsp;फिट) सम्म पैदलयात्रा दिन १२ - [[मुक्तिनाथ]] (३८०० मि/१२४६७&nbsp;फिट), हुँदै [[थोरोङ ला]] पार दिन १३ - [[मार्फा]] (२६६५ मि/८७४३&nbsp;फिट) सम्म पैदलयात्रा दिन १४ - [[लेते]] (२४७० मि/८१०४&nbsp;फिट) सम्म पैदलयात्रा दिन १५ - [[भुरुङ तातोपानी|तातोपानी]] (११६० मि/३८०६&nbsp;फिट) सम्म पैदलयात्रा दिन १६ - [[घोरेपानी]] (२७७५ मि/९१०४&nbsp;फिट) सम्म पैदलयात्रा दिन १७ - [[बिरेठाँटी]] (१०५० मि/३४४५&nbsp;फिट) सम्म पैदलयात्रागर्दै [[पोखरा महानगरपालिका|पोखरा]] गन्तव्य दिन १८ - काठमाडौँ फिर्ता ==विसं २०७१ को हिमआँधी== {{main article|विसं २०७१ को हिमआँधी प्रकोप}} विसं २०७१ को असोज महिनामा हिमआँधी नेपालको मध्य हिमाली क्षेत्रमा आइपरेको प्राकृतिक प्रकोप हो। यस हिमआँधीले नेपाल लगायत विभिन्न राष्ट्रका गरी कम्तिमा पनि ४३ जनाको ज्यान लियो जसमध्ये २१ जना पदयात्रामा सम्लग्नहरू थिए। यो हिमआँधीलाई नेपालको पदयात्रा क्षेत्रकै सबभन्दा प्रलयकारी घटनाको रूपमा लिइएको छ। ==चित्र दीर्घा== <gallery mode="packed"> Gurans Ghorepaani 10.jpg|घोरेपानीको डाँडामा गुराँसको फूल Gurans Ghorepaani 2.jpg|घोरेपानीको डाँडामा गुराँसको फूल Gurans Ghorepaani 3.jpg|घोरेपानीको डाँडामा गुराँसको फूल Gurans Ghorepaani 4.jpg|घोरेपानीको डाँडामा गुराँसको फूल Gurans Ghorepaani 5.jpg|घोरेपानीको डाँडामा गुराँसको फूल Gurans Ghorepaani 6.jpg|घोरेपानीको डाँडामा गुराँसको फूल Gurans Ghorepaani 7.jpg|घोरेपानीको डाँडामा गुराँसको फूल Gurans Ghorepaani 8.jpg|घोरेपानीको डाँडामा गुराँसको फूल Gurans Ghorepaani 9.jpg|घोरेपानीको डाँडामा गुराँसको फूल Gurans Taadapaani Ghorepaani Ghandruk Trail 1.jpg|घोरेपानीको डाँडामा गुराँसको फूल Gurans Taadapaani Ghorepaani Ghandruk Trail 2.jpg|घोरेपानीको डाँडामा गुराँसको फूल </gallery> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} ==बाह्य कडीहरू== {{Commons category|Annapurna Circuit}} <!-- PLEASE DO ''not'' ADD BLOGS OR COMMERCIAL LINKS OR IT WILL BE ADDED TO WIKIPEDIA BLACKLIST--> * {{Wikivoyage-inline|Annapurna Circuit}} * [http://teamkaker.com/annapurna-circuit-winter/ Logistics, suggested gear list, gpx tracks, and advice for hiking the Annapurna Circuit in winter] {{कमन्सश्रेणी|Annapurna Circuit}} [[श्रेणी:अन्नपूर्ण पदमार्ग]] [[श्रेणी:नेपालका पर्यटकीय स्थलहरू]] 2w536ejkycmpoqn427fe43cy3c4mbte 0 98728 1352106 1342752 2026-04-22T06:15:06Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352106 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[गाउँपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[बारा जिल्ला|बारा]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-bara/bishrampur?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = अध्यक्ष | leader_name = जुल्फकार अलि भुटो <small> ([[लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी, नेपाल]]) | leader_title1 = उपाध्यक्ष | leader_name1 = प्रियङ्का देवी <small> ([[लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी, नेपाल]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 19.81<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=21&municipality=6|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 24892 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|27.03|84.92|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०५३ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[विश्रामपुर, बारा|विश्रामपुर]] गाविसको कार्यालय | website = [https://www.bishrampurmun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[बारा जिल्ला]]का ९ वटा [[गाउँपालिका]]हरू मध्ये एक हो।<ref name="गाउँपालिका र नगरपालिका (सूची)">{{cite news|title=गाउँपालिका र नगरपालिका कुन जिल्लामा कति? (सूची)|url=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084|accessdate=२३ पौष २०७३|publisher=लोकान्तर|date=२३ पौष २०७३|ref=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084}}</ref><ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २७ फागुन २०७३ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा साविकका [[छतवा]], [[बरैनीया]], [[विश्रामपुर, बारा|विश्रामपुर]] र [[इटियाही]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या २४,८९२ रहेको छ भने यहाँ ३,८८६ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ विश्रामपुर गाउँपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[छतवा]] || ६,०९१ || ५.२५ || ११६०.१९ |- | २ || [[बरैनीया]] || ५,१७५ || ३.०४ || १७०२.३० |- | ३ || [[विश्रामपुर, बारा|विश्रामपुर]] (३–९) || ४,१६८ || १.९१ || २१८२.२० |- | ४ || [[विश्रामपुर, बारा|विश्रामपुर]] (१, २) || २,५२६ || ३.१ || ८१४.८४ |- | ५ || [[इटियाही]] || ६,९३२ || ६.५१ || १०६४.८२ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''२४,८९२''' || '''१९.८१''' || '''१२५६.५४''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{बारा जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcbara.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, बारा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200922014615/http://ddcbara.gov.np/ |date=2020-09-22 }} [[श्रेणी:बारा जिल्लाका गाउँपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका गाउँपालिकाहरू]] 0preju57li0xll59rt9botdpbsqwn42 0 98869 1352104 1310527 2026-04-22T06:12:43Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352104 wikitext text/x-wiki {{Infobox actor | name = सौरभ चौधरी<br> | image = Saurav Chaudhary (cropped).JPG | alt = सौरभ चौधरी | caption = | birth_name = सौरभ चौधरी | birth_date = {{Birth date and age|1993|12|31}} | birth_place = [[राजविराज नगरपालिका|राजविराज]], [[मधेश प्रदेश]], नेपाल | residence = [[चन्द्रागिरी नगरपालिका|चन्द्रागिरी]], [[काठमाडौँ]], नेपाल | nationality = [[नेपाल|नेपाली]] | occupation = {{hlist|[[अभिनेता]]|[[चलचित्र निर्देशक|निर्देशक]]}}<ref>{{Cite web |url=http://hariyopati.com/2016/09/03/1282 |title=Actor-Saurav-Chaudhary |last=Pati |first=Hariyo |website=hariyopati.com |language=अङ्ग्रेजी |accessdate=2018-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180707030326/http://hariyopati.com/2016/09/03/1282 |date=2018-07-07 }}</ref> | years_active = २०१४-वर्तमान | parents = प्रवेश चौधरी (बुवा)<br>नीला देव (आमा) | height = {{height|ft=6}} | weight = {{convert|90|kg|lb}} | relatives = | signature = }} '''सौरभ चौधरी''' (जन्म: १९९३ डिसेम्बर ३१) नेपाली [[अभिनेता]] र [[चलचित्र निर्देशक|निर्देशक]] हुन् । उनले अभिनय करियरको सुरुवात नेपाली कथानक चलचित्र [[बेस्ट फ्रेन्ज फरेभर|बेस्ट फ्रेञ्ज फरेभर]] (२०१६)बाट गरेका थिए ।<ref>{{Cite web |url=http://cinelahar.com/best-friends-forever-trailer/ |title=BEST FRIENDS FOREVER |date=2016-04-26 |language=अङ्ग्रेजी |accessdate=2018-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721135716/http://cinelahar.com/best-friends-forever-trailer/ |date=2018-07-21 }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://hernajam.com/movie/best-frenz-forever/ |title=Best Frenz Forever - हेर्नजाम |language=अङ्ग्रेजी |accessdate=2018-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181004021136/http://hernajam.com/movie/best-frenz-forever/ |date=2018-10-04 }}</ref><ref>{{Cite news |url=http://www.namastefilmy.com/2014/04/2228.html |title=बन्ने भयो ‘बेस्ट फ्रेन्ड फरेभर’ |language=नेपाली |accessdate=2018-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181003221142/http://namastefilmy.com/2014/04/2228.html |date=2018-10-03 }}</ref> यस चलचित्रको सफलतापछि थप उर्जा पाएका सौरभले निर्देशनमा हात हालेका छन् ।<ref>{{Cite web |url=http://newsabhiyan.com.np/news-details.php?nid=31426 |title=मल्टिप्लेक्समा हाउसफुल “बेष्ट फ्रेन्ज फरेभर”, यूवापुस्ताका दर्शकहरूको हलमा भिड |language=नेपाली |accessdate=2018-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181004021254/http://newsabhiyan.com.np/news-details.php?nid=31426 |date=2018-10-04 }}</ref> उनी हाल नेपाली कथानक चलचित्र [[लभ डायरिज]]को निर्देशनमा व्यस्त छन् ।<ref>{{Cite web |url=http://www.film.gov.np/view_films/165 |title=लभ डायरिज |publisher=Film Development Board |last=Yadav |first=Sobiztrend -Pramod K. |website=www.film.gov.np |language=नेपाली |accessdate=2018-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180901113700/http://film.gov.np/view_films/165 |date=2018-09-01 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://lokpath.com/story/12635 |title=फरक शैलीमा चलचित्र ‘लभ डायरिज’ निर्माण गर्ने घोषणा |language=नेपाली |accessdate=2018-07-28}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.nepalirajatpat.com/inner-details.php?nid=2663 |title=चितवनको सौराहामा चलचित्र ‘लभ डायरिज’को छायाकन । |language=नेपाली |accessdate=2018-07-28 }}{{Dead link|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.saurahaonline.com/2018/07/71171 |title=चलचित्र “लभ डायरिज” लिएर आउँदै निर्देशक सौरभ |language=नेपाली |accessdate=2018-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181004021233/https://www.saurahaonline.com/2018/07/71171 |date=2018-10-04 }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.cinechautari.com/index.php/Love-%2520Diaries-cine-chautari |title=‘लभ डायरिज’ को घोषणा, |language=नेपाली |accessdate=2018-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181003221409/http://www.cinechautari.com/index.php/Love-%2520Diaries-cine-chautari |date=2018-10-03 }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.filmykhabar.com/news/14604/ |title=‘लभ डायरिज’ घोषणा, सुशीलको ग्याङस्टार लुक्स |website=www.filmykhabar.com |accessdate=2018-07-28}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.news24nepal.tv/2017/12/06/214560 |title=‘लभ डायरिज’ निर्माणको घोषणा, सुशील र रुविना मुख्य भुमिकामा |language=नेपाली |accessdate=2018-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181003221050/http://www.news24nepal.tv/2017/12/06/214560 |date=2018-10-03 }}</ref> अभिनय क्षेत्रमा आफ्नो पहिचान बनाउनु पूर्व उनले '''मिस्टर नेपाल २०१४''' प्रतियोगितामा सहभागी भई मिस्टर स्पोर्ट्स विधातर्फ विजयी भएका थिए ।<ref>{{Cite web |url=https://www.glamournepal.net/suraj-chiluwal-wins-mr-nepal-2014-title |title=Suraj Chiluwal wins Mr. Nepal 2014 Title |date=2014-06-30 |language=अङ्ग्रेजी |accessdate=2018-07-28}}</ref> ==जीवनी== सौरभ चौधरीको जन्म सन् १९९३ डिसेम्बर ३१ मा [[मधेश प्रदेश]]को [[राजविराज नगरपालिका|राजविराज]]मा भएको हो । उनको बुवा प्रवेश चौधरी एक शिक्षक तथा आमा नीला देव एक कुशल गृहिणी हुन् । उनले प्रवेशिका तह तथा प्रमाण पत्र तहसम्मको शिक्षा [[काठमाडौँ]]को चोभारमा रहेको मोडर्न इन्डियन विद्यालयबाट गरेका थिए । उनले कान्तिपुर सिटी कलेजबाट सिभिल इन्जिनियरिङमा स्नातक तहको शिक्षा प्राप्त गरेका छन् ।<ref>{{Cite magazine |date=2018-07-29 |title=राजविराजका सौरभ चौधरी नेपाली चलचित्र उद्योगमा निर्देशकको भूमिकामा-एक परिचय |magazine=न्युज टुडे}}</ref> ==प्रमुख चलचित्रहरू== ===अभिनेताको भूमिकामा=== {| class="wikitable sortable" |- ! वर्ष !! चलचित्र !! भूमिका !! टिप्पणीहरू |- | २०१६ || [[बेस्ट फ्रेन्ज फरेभर|बेस्ट फ्रेञ्ज फरेभर]] || आर्यन || मुख्य अभिनेताको रूपमा |} ===निर्देशकको भूमिकामा=== {| class="wikitable sortable" |- ! वर्ष !! चलचित्र !! भूमिका !! टिप्पणीहरू |- | २०१६ || च्याम्पियन || सह-निर्देशक<ref>{{Cite web |url=http://movies.lumbinimedia.com/2017/01/nepali-movie-champion.html |title=Nepali Movie - Champion |language=अङ्ग्रेजी |accessdate=2018-07-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181003221122/http://movies.lumbinimedia.com/2017/01/nepali-movie-champion.html |date=2018-10-03 }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://movie.likenepal.com/champion-nepali-movie/ |title=Champion - Nepali Movie Ft. Dikpal Karki, Manjita KC, Shrada Acharya |language=अङ्ग्रेजी |accessdate=2018-07-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180729171309/http://movie.likenepal.com/champion-nepali-movie/ |date=2018-07-29 }}</ref> || |- | २०१८ || [[लभ डायरिज]] || निर्देशक<ref>{{Cite web |url=http://www.moviemandu.com/love-diaries-unveiled-darling-looks-of-lead-cast-and-details/ |title=LOVE DIARIES Unveiled Darling Looks Of Lead Cast and Details |language=अङ्ग्रेजी |accessdate=2018-07-29}}</ref> || पहिलो चलचित्र निर्देशकको रूपमा |} ==नामाङ्कन र पुरस्कार== ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist|2}} ==बाह्य कडीहरू== * {{Twitter|id=BeingSaaurav|name= सौरभ चौधरी}} [[श्रेणी:नेपाली चलचित्र निर्देशकहरू]] [[श्रेणी:नेपाली अभिनेताहरू]] [[श्रेणी:सन् १९९३ मा जन्म]] 03salexx6k7kfxdwm7nay3w52lr1ttk 0 99794 1352055 1342622 2026-04-22T04:18:48Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352055 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[नगरपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[सर्लाही जिल्ला|सर्लाही]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-sarlahi/haripur?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = नगरप्रमुख | leader_name = रामाशङ्करप्रसाद कुशवाहा <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]]) | leader_title1 = उपप्रमुख | leader_name1 = कोशिला देवी <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 48.55<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=19&municipality=5|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 47912 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26.97|85.26|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०४६ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[बलरा]] गाविसको कार्यालय | website = [https://www.balramun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[सर्लाही जिल्ला]]को ११ [[नगरपालिका]] मध्येको एक हो। नगरपालिका घोषणा गर्दा [[हथिऔल]], [[बलरा]], [[अर्नाहा, सर्लाही|अर्नाहा]], [[डुमरिया]], [[मिर्जापुर, सर्लाही|मिर्जापुर]], [[गडहियाबैरी]] (३-९) [[अचलगढ]], [[सुदामा, सर्लाही|सुदामा]] र [[छटौना]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ४७,९१२ रहेको छ भने यहाँ ८,६२२ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ बलरा नगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[हथिऔल]] (१–४, ८) || ३,९४३ || ६.११ || ६४५.३४ |- | २ || [[हथिऔल]] (५, ६, ७, ९) || ५,६३० || ३.२१ || १७५३.८९ |- | ३ || [[बलरा]] (१–४) || २,७७८ || ३.५६ || ७८०.३४ |- | ४ || [[बलरा]] (५–९) || ४,३७१ || २.२१ || १९७७.८३ |- | ५ || [[अर्नाहा, सर्लाही|अर्नाहा]] || ४,५६५ || ३.५७ || १२७८.७१ |- | ६ || [[मिर्जापुर, सर्लाही|मिर्जापुर]] || ५,१८५ || २.७६ || १८७८.६२ |- | ७ || [[डुमरिया]] || ४,५१६ || ४.३५ || १०३८.१६ |- | ८ || [[गडहियाबैरी]] (३–९) || ५,१६४ || ३.६ || १४३४.४४ |- | ९ || [[अचलगढ]] || ३,९६५ || ६.३९ || ६२०.५० |- | १० || [[सुदामा]] || ४,४१६ || ३.४१ || १२९५.०१ |- | ११ || [[छटौना]] || ३,३७९ || ९.३८ || ३६०.२३ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''४७,९१२''' || '''४८.५५''' || '''९८६.८६''' |} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://ddcsarlahi.gov.np/ जिल्ला विकास समिति, सर्लाही]{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{सर्लाही जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:सर्लाही जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका नगरपालिकाहरू]] lcaa3rvglvz23649gudtenm1zufcb1w 0 100538 1352162 1348953 2026-04-22T09:54:56Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352162 wikitext text/x-wiki {{Infobox football match | title = २००२ युइएफए च्याम्पियन्स लिग | image = | image_size = 200 | caption = Match programme cover | event = [[२००१–०२ युइएफए च्याम्पियन्स लिग]] | team1 = [[बायर ०४ लिभरकुसेन]] | team1association = {{flagicon|GER|size=30px}} | team1score = १ | team2 = [[रियल म्याड्रिड]] | team2association = {{flagicon|ESP|size=30px}} | team2score = २ | date = १५ मे २००२ | stadium = हाम्प्डेन पार्क | city = ग्लाज्गो<ref name="hampdenpark">{{cite news |first=सिन |last=स्मिथ|title=ग्लास्गो |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/champions_league/1984838.stm |work=बिबिसी स्पोर्ट्स |publisher=बिबिसी |date=13 May 2002 |accessdate=31 December 2010 }}</ref> | man_of_the_match1a = [[जिनेदीन जिदेन]] (रियल म्याड्रिड)<ref name="attendance"/> | referee = युर्स मियर ([[स्विट्जरल्यान्ड]])<ref name="ursmeier">{{cite journal |first=म्याथ्युज |last=लिन्ड्से |title=Meier the man for job |journal=इभिनिङ टाइम्स |date=13 May 2002 |volume= |issue= |pages=52 |publisher=ProQuest Archiver |url=https://pqasb.pqarchiver.com/smgpubs/access/119493609.html?dids=119493609:119493609&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&type=current&date=May+13,+2002&author=Matthew;+Lindsay&pub=Evening+Times&desc=Meier+the+man+for+job&pqatl=google |accessdate=31 December 2010 }}{{subscription required}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121104221231/http://pqasb.pqarchiver.com/smgpubs/access/119493609.html?dids=119493609:119493609&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&type=current&date=May+13,+2002&author=Matthew;+Lindsay&pub=Evening+Times&desc=Meier+the+man+for+job&pqatl=google |date=4 November 2012 }}</ref> | attendance = ५०,४९९<ref name="attendance">{{cite book |year=2017 |chapter=2. Finals |chapter-url=https://www.uefa.com/MultimediaFiles/Download/EuroExperience/competitions/Publications/02/28/56/89/2285689_DOWNLOAD.pdf |chapter-format=पिडिएफ |title=युइएफए च्याम्पियन्स लिगको तथ्याङ्क |location= नियोन , स्विजरल्यान्ड|publisher=युरोपेली फुटबल महासङ्घ |page=1 |access-date=22 April 2017}}</ref> | weather = हल्का बादल, <br />{{convert|15|°C|°F}}<ref>{{cite web|url=http://www.wunderground.com/history/airport/EGPF/2002/5/15/DailyHistory.html?req_city=NA&req_state=NA&req_statename=NA|title=मैसमको इतिहास|website=www.wunderground.com}}</ref> | previous = [[२००१ युइएफए च्याम्पियन्स लिग फाइनल|२००१]] | next = [[२००३ युइएफए च्याम्पियन्स लिग फाइनल|२००३]] }} '''२००२ युइएफए च्याम्पियन्स लिग फाइनल''' २००१-२००२ च्याम्पियन्स लिग सिजनको अन्तिम खेल थियो । यो खेला स्विट्जरल्यान्डको ग्लाज्गो सहरमा अवस्थित हम्प्डेन पार्कमा भएको थियो । यो फाइनल खेलमा जर्मनीको बायर ०४ लिभरकुसेन र स्पेनी क्लब रियल म्याड्रिड बिच भएको थियो । यो खेल १५ जुन २००२ मा भएको थियो जसमा रियल म्याड्रिड लिभरकुसेनलाई २ को बिरुद्ध १ गोल अन्तरले हराएको थियो । ==खेलको तथ्याङ्क== {{col-begin}} {{col-3}} {| class="wikitable" style="text-align: center" |+पहिलो हाप<ref name="half time report">{{cite web |url=http://www.uefa.com/newsfiles/ucl/2001/1025482_hr.pdf |title= पहिलो आधा समयको तथ्याङ्क |website=युइएफए डट कम |publisher=युरोपेली फुटबल महासङ्घ |format=पिडिएफ |date=15 May 2002 |access-date=31 December 2010}}</ref> |-पहिलो !width=100 |तथ्याङ्क !width=70 | बायर लिभरकुसेन !width=70 | रियल म्याड्रिड |- |गरेका गोलहरू || १ || २ |- |जम्मा सट || ५ || ६ |- |लक्षमा लागेको सटहरू || ३ || ३ |- |बलमा नियन्त्रण || ४२% || ५८% |- |कर्नक किक || ३ || १ |- |फल || ८ ||१९ |- |अफसाइड || ३ || २ |- |पहेंलो कार्ड || ० || १ |- |रातो कार्ड || ० || ० |} {{col-3}} {| class="wikitable" style="text-align: center" |+दोश्रो हाप<ref name="full time report">{{cite web |url=http://www.uefa.com/newsfiles/ucl/2001/1025482_fr.pdf |title=फुट टाइम रिपोर्ट |website=युइएफए डट कम |publisher=युरोपेली फुटबल महासङ्घ |format=पिडिएफ |date=15 May 2002 |access-date=1 September 2010}}</ref> |- दोस्रो हाप !width=100 |तथ्याङ्क !width=70 | बायर लिभरकुसेन !width=70 | रियल म्याड्रिड |- |गरेका गोल || ० || ० |- |जम्मा सट || ८ || ६ |- |लक्षमा लागेका सटहरू || ३ || ४ |- |बलमा नियन्त्रण || ५४% || ४६% |- |कर्नर किक || ३ || ४ |- |फल || ९ || २५ |- |अफसाइड || ० || ० |- |पहेंलो कार्ड || ० || १ |- |रातो कार्ड || ० || ० |} {{col-3}} {| class="wikitable" style="text-align: center" |- |+सबै !width=100 |तथ्याङ्क !width=70 | बायर ०४ लिभरमुसेन !width=70 | रियल म्याड्रिड |- |गरेको गोल ||१ || २ |- |जम्मा सट || १३ || १२ |- |लक्षमा लागेका सटहरू || ६ || ९ |- |Ball possession || ४८% || ५२% |- |कर्नर किक || ६ || ५ |- |फल || १७ || ४४ |- |अफसाइड || ३ || ३ |- |पहेंलो कार्ड || ० || २ |- |रातो कार्ड || ० || ० |} {{col-end}} ==सन्दर्भ सामग्री== {{reflist}} ==बाह्य कडीहरू== *[https://web.archive.org/web/20020606170756/http://www.uefa.com/competitions/UCL/INDEX.html २००१–०२ युइएफए च्याम्पियन्स लिग ] युइएफएमा [[श्रेणी:विकिथन-७ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू]] 2wkvl5i48bicvm7hzgwisj2di80xasf 0 100962 1352031 1342583 2026-04-22T02:54:49Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352031 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[नगरपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[रौतहट जिल्ला|रौतहट]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes = <ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-rautahat/paroha?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = [[नगरप्रमुख]] | leader_name = शेख वकिल <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | leader_title1 = [[उपप्रमुख]] | leader_name1 = सुगन्धी गिरी <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 37.45<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=20&municipality=12|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 45702 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|27.13|85.20|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०५५ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[लौकाहा]] गाविसको कार्यालय | website = [https://www.parohamun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[रौतहट जिल्ला]]का १६ [[नेपालका नगरपालिकाहरू|नगरपालिका]]हरू मध्ये एक हो। २७ फागुन २०७३ मा, नगरपालिका घोषणा गर्दा [[वसन्तपट्टी]], [[नरकटिया गुठी]], [[लौकाहा]], [[तेजापाकड]], [[जिङ्गदवा बेलबिचवा]] र [[रामपुरखाप]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ४५,७०२ रहेको छ भने यहाँ ७,०२४ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ परोहा नगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[जिङ्गदवा बेलबिचवा]] (६–९) || ३,६०३ || १.३३ || २७०९.०२ |- | २ || [[जिङ्गदवा बेलबिचवा]] (१–५) || ३,९०८ || ४.१७ || ९३७.१७ |- | ३ || [[तेजापाकड]] || ६,६१३ || ८.११ || ८१५.४१ |- | ४ || [[लौकाहा]] || ५,६१५ || ३.०९ || १८१७.१५ |- | ५ || [[वसन्तपट्टी]] (१,३-५) || ३,८४० || ३.७५ || १०२४.०० |- | ६ || [[वसन्तपट्टी]] (२,६-९) || ६,०५७ || ६.०५ || १००१.१६ |- | ७ || [[नरकटिया गुठी]] (२, ५–८) || ४,६१० || ४.९७ || ९२७.५७ |- | ८ || [[नरकटिया गुठी]] (१,३-४,९) || ५,३४४ || २.०९ || २५५६.९४ |- | ९ || [[रामपुरखाप]] || ६,११२ || ३.८८ || १५७५.२६ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''४५,७०२''' || '''३७.४४''' || '''१२२०.६७''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcrautahat.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, रौतहट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200921180014/http://ddcrautahat.gov.np/ |date=2020-09-21 }} {{रौतहट जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:रौतहट जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका नगरपालिकाहरू]] ra4oiggo8xiknohfv7iep3a8kgki1na 0 101362 1352148 1348952 2026-04-22T08:50:20Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352148 wikitext text/x-wiki {{छोटो विवरण|हिन्दु पौराणिक कथाका एक असुर}} {{Infobox deity | type = हिन्दु | image = Hiranyakasipu About to Decapitate Prahlada, Folio from a Bhagavata Purana (Ancient Stories of the Lord)_LACMA M.88.227.jpg | caption = १८औँ शताब्दीको चित्र जसमा सिंहासनमा बसेका हिरण्यकशिपुले आफ्ना छोरा प्रह्लाद (बायाँ) लाई मार्ने प्रयास गरिरहेको देखाइएको छ। | consort = कयाधु / कमला | weapon = गदा | affiliation = [[असुर]], [[दैत्य]] | father = [[कश्यप]] | mother = [[दिति]] | children = * '''छोराहरू:''' [[प्रह्लाद]], संह्राद, अनुह्लाद, ह्लाद, शिबि, र बाष्कल (कयाधुबाट) * '''छोरीहरू''': दिव्यदेवी र पौलोमी ([[महर्षि भृगु|ऋषि भृगु]]का पत्नीहरू) र सिंहिका (कयाधुबाट) | siblings = [[हिरण्याक्ष]] (कान्छो भाइ), [[होलिका]] (कान्छी बहिनी) }} '''हिरण्यकशिपु''' [[पुराण]]हरूका अनुसार [[असुर]]हरूका एक [[दैत्य]] राजा थिए।<ref>Nurturing Child and Adolescent Spirituality: Perspectives from the World's Religious Traditions, p. 20, Karen-Marie Yust, Aostre N. Johnson, Sandy Eisenberg Sasso, Rowman & Littlefield</ref> [[हिन्दु धर्म]]मा, हिरण्यकशिपुका कान्छा भाइ [[हिरण्याक्ष]]लाई भगवान [[विष्णु]]को [[वराह अवतार|वराह]] अवतारले वध गरेका थिए। यसबाट क्रोधित भई हिरण्यकशिपुले [[ब्रह्मा]]लाई प्रसन्न तुल्याउन [[तपस्या]] गरेर अमरत्व वा अजेय हुने वरदान प्राप्त गर्ने निर्णय गरेका थिए। [[त्रिलोक]]मा आफ्नो अधिपत्य जमाएपछि,<ref>{{Cite book |last=Hudson |first=D. Dennis |url=https://books.google.com/books?id=0IE8DwAAQBAJ&pg=PA185 |title=The Body of God: An Emperor's Palace for Krishna in Eighth-Century Kanchipuram |date=2008-09-25 |publisher=Oxford University Press, USA |isbn=978-0-19-536922-9 |pages=185 |language=en}}</ref> उनलाई विष्णुको [[नृसिंह अवतार|नृसिंह]] अवतारले वध गरेका थिए।<ref>{{cite book|title=India through the ages|url=https://archive.org/details/indiathroughages00mada|last=Gopal|first=Madan|year= 1990| page= 734|editor=K.S. Gautam|publisher=Publication Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India}}</ref> == पौराणिक कथा == === जन्म === {{मुख्य|जय-विजय}} [[भागवत पुराण]]का अनुसार, हिरण्यकशिपु र हिरण्याक्ष भगवान विष्णुका द्वारपालहरू [[जय-विजय]] हुन्, जो [[सनतकुमार]]को श्रापका कारण पृथ्वीमा जन्मिएका थिए। [[सत्य युग]]मा, हिरण्यकशिपु र हिरण्याक्ष – जसलाई संयुक्त रूपमा 'हिरण्य' भनिन्छ – [[दिति]] ([[दक्ष]]की छोरी) र ऋषि [[कश्यप]]बाट जन्मिएका थिए। साँझको समय मा उनीहरूको मिलन भएकाले [[असुर]]हरूको जन्म भएको थियो भनिन्छ जुन समय यस्तो कार्यका लागि अशुभ मानिन्थ्यो।<ref>{{cite book|author = Mani, Vettam|title = Puranic Encyclopaedia: A Comprehensive Dictionary With Special Reference to the Epic and Puranic Literature|url = https://archive.org/details/puranicencyclopa00maniuoft|publisher = Motilal Banarsidass|year = 1975|location = Delhi|isbn = 0-8426-0822-2|page = [https://archive.org/details/puranicencyclopa00maniuoft/page/314 314]}}</ref> === तपस्या र वरदान === [[File:Hiranyakashipu penance.jpg|thumb|भागवत पुराणको स्कन्ध ७, अध्याय ३ मा आधारित चित्र, जसमा हिरण्यकशिपुले ब्रह्मालाई प्रसन्न पार्न कठोर तपस्या गरिरहेको देखाइएको छ। उनको तपस्याबाट उत्पन्न आगो बायाँतिर देख्न सकिन्छ।]] [[File:Devas approach Vishnu to requesting him to control Hiranya kashipu.jpg|thumb|देवताहरू विष्णुको नजिक गएर हिरण्यकशिपुलाई नियन्त्रण गर्न अनुरोध गर्दै।]] हिरण्यकशिपुका कान्छा भाइ हिरण्याक्षलाई भगवान विष्णुको [[वराह अवतार|वराह]] अवतारले वध गरेपछि, हिरण्यकशिपु विष्णुको घोर विरोधी बन्छन्। उनले ब्रह्माबाट अजेय हुने वरदान प्राप्त गरेर विष्णुलाई मार्ने निर्णय गर्छन्। हिरण्यकशिपु [[मन्दराचल पर्वत]]को उपत्यकामा गएर त्यहाँ कठोर तपस्या सुरु गर्छन्। उनी आफ्ना हातहरू माथि उठाएर र आकाशतर्फ दृष्टि स्थिर राखेर निश्चल उभिन्छन्। [[हरिवंश पुराण]]का अनुसार, हिरण्यकशिपुले पानीभित्र मौन व्रत बसेर ११,५०० वर्षसम्म घोर तपस्या गरेका थिए।<ref>{{Cite web |last=Vyasa |first=Veda |title=A Prose English Translation of Harivamsha |url=https://www.gutenberg.org/files/61937/61937-h/61937-h.htm#chapter-xli-the-incarnations-of-vishnu |access-date=2025-12-14 |website=file:///htdocs/ebookmaker/cache/20200425205750/harivamsa.rst |language=en}}</ref> हिरण्यकशिपु लामो समयसम्म स्थिर रहेकाले उनको शरीर घाँस, बाँस र कमिलाको गोलोले ढाकिएको थियो। कमिला र अन्य कीराहरूले उनको छाला, मासु, बोसो र रगत खाएका थिए र केवल कङ्काल मात्र बाँकी थियो। यति हुँदाहुँदै पनि उनको प्राण शक्ति उनको हड्डीभित्र सञ्चार भइरहेको थियो। समयसँगै उनको तपस्या यति तीव्र भयो कि उनको टाउकोबाट प्रज्वलित आगो निस्कन थाल्यो। यो ताप त्रिलोकभरि फैलियो, जसले गर्दा देवलोकसमेत काँप्न थाल्यो। यसले गर्दा देवताहरू आफ्नो वासस्थान छोडेर ब्रह्मासँग मद्दत माग्न बाध्य हुन्छन्।<ref>{{Cite web |title=Srimad Bhagavatam: Canto 7 - Chapter 3 |url=https://www.srimadbhagavatam.org/canto7/chapter3.html |access-date=2025-12-14 |website=www.srimadbhagavatam.org }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241229000623/https://www.srimadbhagavatam.org/canto7/chapter3.html |date=2024-12-29 }}</ref><ref>{{Cite web |title=CHAPTER THREE |url=https://vedabase.io/en/library/sb/7/3/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241119065420/https://vedabase.io/en/library/sb/7/3/ |archive-date=19 November 2024 |access-date=2025-12-14 |website=vedabase.io |language=en |url-status=live }}</ref> सुरुमा हिरण्यकशिपुको योजना सफल भएको देखिन्छ र ब्रह्मा उनको तपस्याबाट प्रसन्न हुन्छन्।<ref>[http://srimadbhagavatam.com/7/4/1/en1 Bhag-P 7.4.1] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070926234834/http://srimadbhagavatam.com/7/4/1/en1 |date=26 September 2007 }} "Lord Brahma was very much satisfied by Hiranyakasipu's austerities, which were difficult to perform"</ref> ब्रह्मा हिरण्यकशिपुको अगाडि प्रकट हुँदै उनलाई आफ्नो रोजाइको वरदान माग्न भन्छन्। हिरण्यकशिपुले अमरत्वको वरदान मागेकाले, ब्रह्माले अस्वीकार गर्छन्। त्यसपछि हिरण्यकशिपुले अर्को वरदान माग्छन्। [[शिव पुराण]]मा वरदानको थोरै फरक वर्णन छ, जहाँ हिरण्यकशिपुले ब्रह्मासँग आफूलाई हतियार, वज्र, पहाड, रूख, क्षेप्यास्त्र, पानी, आगो वा उनले (ब्रह्माले) सृष्टि गरेका कुनै पनि प्राणीबाट मारिनु नपरोस् भन्ने वरदान मागेका थिए।<ref>{{Cite web |title=The Siva Purana: 4 Parts in Set (AITM Vols. 1 to 4) |url=https://www.motilalbanarsidass.com/products/the-siva-purana-4-volumes-j-l-shastri |access-date=2025-12-14 |website=Motilal Banarsidass |language=en}}</ref> वरदान प्राप्त गरेपछि, हिरण्यकशिपुले आफूलाई अजेय महसुस गर्दै [[त्रिलोक]] जितेर [[इन्द्र]]को सिंहासन कब्जा गर्न सफल हुन्छन्।<ref>{{Cite web |last=www.wisdomlib.org |date=2012-06-29 |title=Hiranyakashipu, Hiraṇyakaśipu, Hiranya-kashipu: 14 definitions |url=https://www.wisdomlib.org/definition/hiranyakashipu#purana |access-date=2022-11-22 |website=www.wisdomlib.org |language=en}}</ref> [[स्कन्द पुराण]]का अनुसार हिरण्यकशिपुले १० करोड ७२ लाख ८० हजार वर्ष वा २४.८ युगसम्म ब्रह्माण्डमा शासन गर्छन्।<ref>{{Cite book |last=Leviton |first=Richard |url=https://books.google.com/books?id=59pkEQAAQBAJ&dq=Hiranyakashipu+ruled+the+universe+for+107.28+million+years,&pg=PT416 |title=Mythopoieic Planet: Notes from a Project for Designing the Earth |date=2025-06-08 |publisher=iUniverse |isbn=978-1-6632-7347-5 |language=en}}</ref> === मृत्यु === [[File:God Narasimha.jpg|thumb|350px|नृसिंह विरुद्ध गदा प्रहार गर्दै हिरण्यकशिपु]] हिरण्यकशिपुले यी वरदानहरू प्राप्त गर्न तपस्या गरिरहेका बेला, उनको अनुपस्थितिको फाइदा उठाउँदै [[इन्द्र]] र अन्य [[देव (हिन्दु धर्म)|देवताहरू]]ले उनको घरमा आक्रमण गर्छन्।<ref>[http://srimadbhagavatam.com/7/7/6/en1 Bhag-P 7.7.6] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070926235042/http://srimadbhagavatam.com/7/7/6/en1 |date=26 September 2007 }}</ref> यसको जवाफमा देवर्षि [[नारद]]ले हस्तक्षेप गरी हिरण्यकशिपुकी पत्नी कयाधुको रक्षा गर्छन्,<ref>{{cite web |url=http://srimadbhagavatam.com/7/7/summary/en1 |title=Srimad Bhagavatam Canto 7 Chapter 7 |access-date=2008-08-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20071012063732/http://srimadbhagavatam.com/7/7/summary/en1 |archive-date=12 October 2007 |df=dmy-all }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071012063732/http://srimadbhagavatam.com/7/7/summary/en1 |date=2007-10-12 }}</ref> जसलाई नारदले 'पापरहित' भनी वर्णन गर्छन्।<ref>[http://srimadbhagavatam.com/7/7/8/en1 Bhag-P 7.7.8] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070926234945/http://srimadbhagavatam.com/7/7/8/en1 |date=26 September 2007 }}</ref> नारदले उनलाई आफ्नो आश्रममा संरक्षण दिन्छन्। उनी नारदको मार्गनिर्देशनमा रहँदा, उनको गर्भमा रहेको बालक ([[प्रह्लाद]]) आमाको गर्भमै छँदा ऋषिको आध्यात्मिक उपदेशबाट प्रभावित हुन्छन्। पछि, बालकका रूपमा बढ्दै जाँदा, प्रह्लादले नारदको जन्मपूर्वको प्रशिक्षणको फल प्राप्त गर्न थाल्५न् र बिस्तारै विष्णुको अनन्य भक्तका रूपमा चिनिन थाल्छन् जसले गर्दा उनका पितालाई अत्यन्तै क्रोधित तुल्याउँछ।<ref>[http://srimadbhagavatam.com/7/8/6/en1 Bhag-P 7.8.6] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121208035748/http://srimadbhagavatam.com/7/8/6/en1 |date=8 December 2012 }}</ref> आफ्नो कट्टर शत्रु मानिने विष्णुप्रति छोराको भक्ति देखेर हिरण्यकशिपु क्रुद्ध भएर [[प्रह्लाद]]लाई मार्ने निर्णय गर्छन्।<ref>[http://srimadbhagavatam.com/7/8/3-4/en1 Bhag-P 7.8.3–4] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070926235015/http://srimadbhagavatam.com/7/8/3-4/en1 |date=26 September 2007 }}</ref> तर उनले बालकलाई मार्ने जति पटक प्रयास गरे, हरेक पटक प्रह्लाद विष्णुको रहस्यमय शक्तिद्वारा सुरक्षित रहिरहन्छन्। प्रह्लादले आफ्ना पितालाई ब्रह्माण्डको सर्वोच्च प्रभुको रूपमा स्वीकार गर्न इन्कार गर्छन् र विष्णु सर्वव्यापी छन् भन्ने दाबी गर्छन्। जसमा हिरण्यकशिपुले नजिकैको एउटा खम्बा (स्तम्भ) तर्फ इशारा गर्दै सोधे कि 'तिम्रो विष्णु' यसमा छ त: <blockquote> "हे अभागी प्रह्लाद, तिमीले सधैं म बाहेक अरू नै कोही सर्वोच्च सत्ताको वर्णन गरेका छौ, जो सबैभन्दा माथि छ, जो सबैको नियन्त्रक हो र जो सर्वव्यापी छ। तर ऊ कहाँ छ? यदि ऊ जताततै छ भने, यो खम्बामा मेरो अगाडि किन उपस्थित छैन?"<ref>[http://srimadbhagavatam.com/7/8/12/en1 Bhag-P 7.8.12] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130926130524/http://srimadbhagavatam.com/7/8/12/en1 |date=26 September 2013 }}</ref></blockquote> [[Image:Vishnu narasimha.JPG|thumb|कर्नाटकको हलेबिडुमा रहेको ढुङ्गे मूर्ति, जसमा विष्णुले नृसिंहको रूपमा हिरण्यकशिपुको वध गरिरहेको देखाइएको छ।]] त्यसपछि प्रह्लादले जवाफ दिँदै, "उहाँ यो खम्बामा हुनुहुन्छ, जसरी उहाँ सानो धुलोको कणमा हुनुहुन्छ।" हिरण्यकशिपुले आफ्नो रिस नियन्त्रण गर्न नसकी गदाले खम्बा फुटाउँछन्। एउटा ठूलो आवाज सुनिन्छ र फुटेको खम्बाबाट [[नृसिंह अवतार|नृसिंह]]को रूपमा विष्णु प्रकट हुन्छन् र प्रह्लादको रक्षाका लागि हिरण्यकशिपुमाथि आक्रमण गर्न अघि बढ्छन्। नृसिंह यस्तो परिस्थितिमा प्रकटहुन्छन् जहाँ असुर राजाको वध गर्न सम्भव तुल्याउँछ। हिरण्यकशिपु मानिस, देव वा जनावरबाट मारिन सक्दैनथे, तर नृसिंह यीमध्ये कोही पनि थिएनन्, किनकि उनी आधा मानिस र आधा जनावरको अवतार थिए। उनले हिरण्यकशिपुलाई गोधूलि बेला (जब न दिन हुन्छ न रात) मा, बैठक हलको सङ्घार (ढोकाको चौकोस) मा (न घरभित्र न बाहिर), र असुरलाई आफ्नो काख (जाँघ) मा राखेर (न पृथ्वीमा न आकाशमा) आक्रमण गर्छन्। आफ्नो नङ्ग्रा (न जीवित न निर्जीव वस्तु) को प्रयोग गरेर उनले असुरको पेट चिरेर वध गर्छन्।<ref>[http://srimadbhagavatam.com/7/8/29/en1 Bhag-P 7.8.29] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070926235028/http://srimadbhagavatam.com/7/8/29/en1 |date=26 September 2007 }}</ref> पुराणका अन्य वैकल्पिक विवरणहरू, जस्तै [[हरिवंश]], ले ॐकार नामका एक अनुचरका साथ नृसिंह हिरण्यकशिपुको वध गर्न आएको वर्णन गर्दछ। यी संस्करणहरूमा नृसिंह खम्बाबाट नभई ॐकारका साथ हिरण्यकशिपुको सभा हलमा प्रवेश गर्छन्। प्रह्लादले नृसिंह विष्णु नै हुन् भनी पितालाई सम्झाउने प्रयास गरे तापनि हिरण्यकशिपुले त्यो चेतावनीलाई बेवास्ता गर्छन्, जसले गर्दा नृसिंह र असुर राजाबीच भीषण युद्ध हुन्छ। [[कूर्म पुराण]]मा अर्को एउटा भिन्नता छ जसमा प्रह्लादले सुरुमा पिताको आज्ञा अनुसार नृसिंहसँग युद्ध गर्छन् तर पछि उनको दिव्यता बुझेर स्वीकार गर्छन्। दुवै संस्करणमा प्रह्लादको प्रयास असफल हुन्छ र हिरण्यकशिपु युद्धमा नृसिंहद्वारा मारिन्छन्।<ref>{{Cite journal |last=Jaiswal |first=Suvira |date=1973 |title=Evolution of the Narasimha Legend and Its Possible Sources |url=https://www.jstor.org/stable/44138607 |journal=Proceedings of the Indian History Congress |volume=34 |pages=140–151 |jstor=44138607 |issn=2249-1937}}</ref> == होली == हिरण्यकशिपुले आफ्ना छोरा प्रह्लादलाई मार्ने प्रयासहरूमध्ये एउटा प्रयास उनलाई आफ्नी फुपू [[होलिका]]सँग बलिरहेको चितामा बसाउनु थियो। होलिकासँग आगोले हानि पुऱ्याउन नसक्ने एक विशेष वरदान थियो। प्रह्लादले विष्णुको नाम जप गरिरहे र असल र खराबको लडाइँमा होलिका जलेर भष्म भइन् तर प्रह्लादलाई केही भएन। प्रह्लाद जीवितै बँचेको खुसीयालीमा [[हिन्दु धर्म]]मा [[होली]] पर्व मनाइन्छ।<ref>{{Cite web |date=21 December 2016 |title=Holika Dahan 2019 - Information, Muhurat and Prahlad Story |url=https://fastread.in/explore.php?infoID=2821 |website=Fastread }}{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.holifestival.org/legend-holika-prahlad.html|title=The Legend of Holika & Prahlad, True Story Behind Holika & Prahlad}}</ref> == सन्दर्भ सामग्रीहरु== {{सन्दर्भसूची}} {{S-start}} {{succession box| before=[[हिरण्याक्ष]] | title= [[दैत्य]] राजा| years = -| after= [[प्रह्लाद]]}} {{S-end}} {{हिन्दु पौराणिक कथा}} [[श्रेणी:दैत्यहरू]] [[श्रेणी:होली]] [[श्रेणी:भागवत पुराणका पात्रहरू]] [[श्रेणी:असुर]] a9jl7kx0uzpc18rkokbiclpbk4tgtep 0 102320 1352161 1338085 2026-04-22T09:53:58Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352161 wikitext text/x-wiki {{Infobox album | name = १९८९ | type = स्टुडियो एल्बम | artist = [[टेलर स्विफ्ट]] | cover = Taylor Swift - 1989.png | border = yes | alt = | released = {{start date|2014|10|27}} | recorded = २०१३–१४ | venue = | studio = | genre = {{hlist|[[पप सङ्गीत|पप]]<ref>{{cite web|url=http://consequenceofsound.net/2014/10/album-review-taylor-swift-1989/|title=टेलर स्विफ्ट&nbsp;– १९८९&nbsp;– एल्बम|work=कन्सिकोन्सेस अफ साउन्ड|accessdate=February 7, 2015}}</ref>|[[पप सङ्गीत|डान्स-पप]]|[[पप सङ्गीत|सिन्थ-पप]]}} | length = {{duration|m=48|s=41}} | label = [[बिग मेसिन रेकर्ड्स|बिग मेसिन]] | producer = {{hlist|म्याक्स मार्टिन|टेलर स्विफ्ट|ज्याक एन्टोनअफ|नेथन चापम्यान|इमोजीन हिप|जर्ज क्रिस्टिन|म्याथ्युज एण्ड रोबिन|अली प्यामी|सेलब्याक|रायन टेडर|}} | prev_title = [[रेड (टेलर स्विफ्टको गीत)|रेड]] | prev_year = २०१२ | next_title = [[रेपुटेसन (टेलर स्विफ्टको एल्बम)|रेपुटेसन]] | next_year = २०१७ | misc = {{Singles | name = १९८९ | type = स्टुडियो | single1 = [[सेक इट अफ (टेलर स्विफ्टको गीत)|सेक इट अफ]] | single1date = १८ अगस्ट २०१४ | single2 = [[ब्ल्याङ्क स्पेस (टेलर स्विफ्टको गीत)|ब्ल्याङ्क स्पेस]] | single2date = १० नोभेम्बर २०१४ | single3 = [[स्टाइल (टेलर स्विफ्टको गीत)|स्टाइल]] | single3date = ९ फेब्रुअरी २०१५ | single4 = [[ब्याड ब्लड (टेलर स्विफ्टको गीत)|ब्याड ब्लड]] | single4date = १७ मे २०१५ | single5 = [[वाइल्डेस्ट ड्रिम्स (टेलर स्विफ्टको गीत)|वाइल्डेस्ट ड्रिम्स]] | single5date = ३१ अगस्ट २०१५ | single6 = [[आउट अफ द उड्स (गीत)|आउट अफ द उड्स]] | single6date = ५ फेब्रुअरी २०१६ | single7 = [[न्यू रोमान्टिक (टेलर स्विफ्टको गीत)|न्यू रोमान्टिक]] | single7date = २३ फेब्रुअरी २०१६ }} }} "'''१९८९'''" अमेरिकी गायिका तथा गीतकार [[टेलर स्विफ्ट]]को पाँचौँ स्टुडियो एल्बम हो जुन [[बिग मेसिन रेकर्ड्स|बिग मेसिन]] रेकर्डस् द्वरा २७ अक्टोबर २०१४ मा सार्वजनिक गरिएको थियो। स्विफ्टले उनको चौँथो स्टुडियो एल्बमको [[रेड (टेलर स्विफ्टको एल्बम)|रेड]]को सार्वजनिक पछि यस एल्बमको लागि गीतहरू रेकर्ड गर्न सुरु गरेकी थिइन्। दुई वर्षको अवधिमा स्विफ्टले म्याक्स मार्टिन, सेलब्याक र अन्य रेकर्ड निर्मातासँग सहकार्य गर्दै एल्बमका लागि गीत रेकर्ड गराउन सुरु गरेकी थिइन्। यस एल्बमको शीर्षक स्विफ्टको जन्म वर्षको आधारमा राखिएको थियो र यस एल्बममा समावेश गरिएका सङ्गीत १९८० को दशकका पप सङ्गीतहरू द्वारा प्रेरित भएको थियो। एल्बमले स्विफ्टको पछिल्लो एल्बममा समावेश गरिएका कन्ट्रि सङ्गीतबाट प्रस्थानको प्रतिनिधित्व गर्दछ र स्विफ्ट द्वारा उनको पहिलो दस्तावेज आधिकारिक पप एल्बम को रूपमा वर्णन गरिएको छ। १९८९ एल्बमका गीतहरूमा वाद्ययन्त्रका रूपमा विषेश गरी ड्रम प्रोग्रामिङ, सिन्थेसाइजर्स, पुलसटिङ बेस, गीतारहरूको प्रयोग गरिएको छ। १९८९ ले समकालीन सङ्गीत आलोचकहरूबाट सामान्यतया सकारात्मक समीक्षा प्राप्त गर्‍यो र यसलाई बिलबोर्ड, टाइम, र रोलिङ स्टोन सहित विभिन्न प्रकाशनहरू द्वारा २०१४ को सर्वश्रेष्ठ एल्बमहरूको रूपमा वर्णन गरियो। १९८९ ले संयुक्त राज्यमा १.२८७ मिलियन प्रतिलिपीहरू बिक्री गर्‍यो भने एल्बम सार्वजनिक भएको पहिलो हप्ता एल्बम बिलबोर्ड २०० एल्बम चार्टको शीर्ष स्थानमा आउन सफल भएको थियो। एल्बम सन् २०१४ मा संयुक्त राज्य अमेरिकाको सर्वाधिक बिक्री हुन सफल एल्बमको रूपमा स्थापित भयो भने डिसेम्बर २०१७ सम्म एल्बमका कुल ६.११ मिलियन प्रतिलिपीहरू विश्व व्यापी रूपमा बिक्री भएको थियो। एल्बमका १०.१ मिलियन प्रतिलिपीहरू बिक्री हुने क्रममा गीतका सात एकल सङ्गीतहरू सार्वजनिक गरिएको थियो जसमा [[ब्ल्याङ्क स्पेस (टेलर स्विफ्टको गीत)|ब्ल्याङ्क स्पेस]], [[सेक इट अफ (टेलर स्विफ्टको गीत)|सेक इट अफ]] र [[ब्याड ब्लड (टेलर स्विफ्टको गीत)|ब्याड ब्लड]] गरी तीन गीतहरू [[बिलबोर्ड हट १००]]को शीर्ष स्थानमा आउन सफल भएका थिए र त्यस्तै गरी [[स्टाइल (टेलर स्विफ्टको गीत)|स्टाइल]] र [[वाइल्डेस्ट ड्रिम्स (टेलर स्विफ्टको गीत)|वाइल्डेस्ट ड्रिम्स]] बिलबोर्डको शीर्ष दशमा र [[आउट अफ द उड्स (गीत)|आउट अफ द उड्स]]ले शीर्ष २० मा स्थान सुरक्षित गरेको थियो।<ref>{{cite web|last1=कल्टफिल्ड|first1=केथ|title=सन् २०१७ का उत्कृष्ट एल्बमहरू|url=https://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/8085932/ed-sheeran-divide-nielsen-music-top-album-2017|work=बिलबोर्ड म्यागेजिन|accessdate=January 5, 2018|date=January 3, 2018}}</ref> एल्बममा पहिलो पाँच एकलले अमेरिकी रेकर्डिङ उद्योग सङ्घ द्वरा विभिन्न प्रमाणपत्रहरू प्राप्त गरेको थियो। यस एल्बमले सन् २०१६ को वर्षको उत्कृष्ट एल्बमको रूपमा ग्र्यामी अवार्ड जित्न सफल भयो जसले गर्दा स्विफ्ट दुईपटक ग्र्यामी अवार्ड जित्ने पहिलो महिला कलाकार बनिन्। ==पृष्ठभूमि== स्विफ्टले उनको चौँथो स्टुडियो एल्बम रेड २२ अक्टोबर २०१२ मा सार्वजनिक गरेकी थिइन्। यस एल्बमले स्विफ्टको साङ्गीतिक शैली र लेखन शैलीमा परिवर्तन ल्याएको थियो।<ref name="yahoo1">{{cite web|last=विलमेन|first=क्रिस|url=http://music.yahoo.com/blogs/our-country/scott-borchetta-taylor-tim-martina-band-perry-personalized-005314825.html|title=बिग मेसिन रेकर्ड्स|website=याहु! सङ्गीत|date=June 13, 2012|accessdate=July 1, 2012}}</ref> रेड एल्बमले व्यापारिक हिसाबमा निकै सफलता प्राप्त गरेको थियो भने एल्बम सार्वजनिक भएको पहिलो हप्ता एल्बम बिलबोर्ड २०० एल्बम चार्टको शीर्ष स्थानमा आउन सफल भयो र पहिलो हप्तै एल्बमका १.२१ मिलियन प्रतिलिपीहरू बिक्री भएका थियो जुन दशकको इतिहासम‌ै सबैभन्दा उच्च बिक्री थियो र त्यसले गर्दा स्विफ्ट दुईवटा एल्बमले सार्वजनिक भएकै अर्को हप्ता १ मिलियन भन्दा बढि प्रतिलिपीहरू बिक्री गर्‍यो जसले गर्दा स्विफ्ट पहिलो महिला कलाकार बन्न सफल भइन्।<ref>{{cite news|author=|url=https://www.theguardian.com/music/2012/oct/18/taylor-swift-want-believe-pretty-lies|title=टेलर स्विफ्टका केही भनाइहरू|work=द गार्डियन|accessdate=October 23, 2012|location=लण्डन|date=October 18, 2012}}</ref><ref name="slantmagazine.com">{{cite web|url=http://www.slantmagazine.com/music/review/taylor-swift-red/2900|title=टेलर स्विफ्ट: रेड &#124; |work=स्लन्ट म्यागेजिन|accessdate=February 25, 2013}}</ref> एल्बमको बिक्री र प्रचारप्रसार गर्न स्विफ्टले विश्व भ्रमण गरेकी थिइन् जुन मार्च देखि सेप्टेम्बर २०१३ सम्म सञ्चालनमा रहेको थियो।<ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/articles/news/474400/taylor-swifts-red-sells-121-million-biggest-sales-week-for-an-album-since-2002|title=स्विफ्टको रेड एल्बमको पहिलो हप्तै १.२१ मिलियन प्रतिलिपी बिक्री|work=बिलबोर्ड|date=September 14, 2009|accessdate=November 7, 2012}}</ref> विश्व भ्रमणका क्रममा स्विफ्टले उत्तर अमेरिका, न्युजिल्यान्ड, अस्ट्रेलिया, इङल्याण्ड, जर्मनी र एसियाका केही मुलुकहरूमा साङ्गीतिक कार्यक्रम आयोजना भएको थियो।<ref>{{cite web|url=http://theboot.com/taylor-swift-2014-red-tour-dates-asia/|title=स्विफ्टले सन् २०१४ मा एसियाका केही मुलुकहरूमा साङ्गीतिक कार्यक्रमहरू गर्ने|website=द बुट|date=February 13, 2014|accessdate=April 3, 2014}}</ref> रेडको विश्व भ्रमणमा स्विफ्टको रोमान्टिक जीवन मिडियाको सुश्म परीक्षणको विषय बनेको थियो।<ref>{{cite web|author=|url=http://gawker.com/5965470/who-has-taylor-swift-dated-a-brief-history-of-all-the-men-in-the-universe|title=टेलर स्विफ्ट - रेड एल्बम|website=ग्वेकर|date=November 19, 2012|accessdate=November 17, 2013|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131117022847/http://gawker.com/5965470/who-has-taylor-swift-dated-a-brief-history-of-all-the-men-in-the-universe|archivedate=November 17, 2013|df=}}</ref> रेड एल्बमको विश्व भ्रमण सकिएपछि स्विफ्टले १९८९ एल्बमको लागि गीतहरू रेकर्ड गराउनु सुरु गरेकी थिइन्।<ref>{{cite news|last=च्याङ|first=बी|title=टेलर स्विफ्ट|url=https://www.nytimes.com/2013/03/17/fashion/for-taylor-swifts-image-erosion-is-a-danger.html?_r=0|work=द न्यूज टाइम्स|accessdate=June 10, 2013|date=March 15, 2013}}</ref><ref name="Talbott">{{cite news|last=टलबोट|first=क्रिस|url=http://bigstory.ap.org/article/taylor-swift-talks-next-album-cmas-and-ed-sheeran|title=टेलर स्विफ्टको आउँदै एल्बम|agency=एसोसियटेड प्रेस|date=October 12, 2013|accessdate=August 19, 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131026093555/http://bigstory.ap.org/article/taylor-swift-talks-next-album-cmas-and-ed-sheeran |date=October 26, 2013 }}</ref> ==लेखन र रेकर्डिङ== [[File:Jungle City Studios.jpeg|thumb|जङ्गल सिटी स्टुडियो जहाँ एल्बमका केही गीतहरू रेकर्ड गरिएको थियो।]] स्विफ्टको चौँथो स्टुडियो एल्बम रेडको सार्वजनिक पछि स्विफ्ट ६ महिना सम्म गीत लेखनका तल्लीन भएकी थिइन्। नोभेम्बर २०१३ मा स्विफ्टले बिलबोर्डलाई बताए अनुसार स्विफ्टले भनिन् ,"त्यहाँ सात वा आठ गीतहरू छन् जुन मलाई थाहा छ म रेकर्ड गर्न चाहन्छु"।<ref>{{cite web|last1=|first1=जेसन|last2=कल्टफिल्ड|first2=केथ|title=टेलर स्विफ्ट|url=http://www.billboard.com/articles/news/5800742/taylor-swift-talks-next-album-at-amas-we-got-a-lot-already#orz0YlbTrebdscmh.99|work=बिलबोर्ड|accessdate=August 19, 2014|date=November 25, 2013}}</ref> एल्बमको प्रचारप्रसारका क्रममा स्विफ्टले भनिन् कि उनी दैनिक उठ्दा खेरि पहिला बनाएको सङ्गीत भन्दा नयाँ शैली बनाउन आवश्यक छ भन्ने कुरा गर्थिन। स्विफ्टले सन् २०१५ को एक अन्तरबार्तामा भनिन् कि उनले एक पप एल्बम बनाएकामा उनी निकै खुसी र गर्भ गर्छिन्।<ref name="Slam">{{cite web|title=टेलर स्विफ्ट|url=http://www.accesshollywood.com/taylor-swift-slams-hackers-nude-photo-claims_article_103356|website=एक्सेस हलिउड |publisher=एनबीसी युनिभर्स, Inc|accessdate=January 30, 2015|date=January 28, 2015}}</ref> गीतको रेकर्डिङ लस एन्जलसको कोनवे स्टुडियो, न्यु योर्कको जङ्गल सिटी स्टुडियो, ब्रोक्लेनको लेम्बीज् हाउस स्टुडियो, स्टकहोमको एमएक्सएम स्टुडियो, न्यासभिलको आर्ट स्टुडियो, गोटबर्गको स्टुडियो इलिभेटर नोबडि र हाइटअवे स्टुडियोमा भएको थियो।<ref>{{cite web |title=१९८९|others=टेलर स्विफ्ट|year=२०१४|type=कम्प्याक्ट डिस्क लिनियर नोट्स|publisher=बिग मेसिन रेकर्ड्स}}</ref> फेब्रुअरी २०१४ मा स्विफ्टले एकपटक पुन सेलब्याक र म्याक्स मार्टिनसँग सहकार्य गर्ने खुलाएकी थिइन् जोसँग पहिलानै स्विफ्टले रेड एल्बमका तीन गीतहरूको लेखनमा साझेदार गरेकी थिइन्।<ref name="ootw">{{cite web|url=https://www.rollingstone.com/music/news/taylor-swift-reveals-five-things-to-expect-on-1989-20140916|title=टेलर स्विफ्ट - १९८९ |work=रोलिङ स्टोन|publisher=विनर मिडिया एलएलसी|date=September 16, 2014|accessdate=September 16, 2014}}</ref> १९८९ एल्बमका गितहरूमा भने उनीहरूको टोलीले ५ भन्दा बढी गीतहरू रचना गरेको थियो। यस एल्बममा स्विफ्टका साथी ज्याक एन्टोनअफ र रायन टेडरले पनि स्विफ्टसँग सहकार्य गरेका थिए। एन्टोनअफले स्विफ्टलाई लेखन र गीत निर्माण गर्न सहयोग गरेका थिए भने उनीहरूले "आउट अफ द उड्स" , "आइ व्इस यु वुड" र "यु आर इन लभ" गीतका सहयोग गरेका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.mtv.com/news/1969054/taylor-swift-welcome-to-new-york/|title=टेलर स्विफ्ट - वेलकम टू न्यु योर्क|last=वाकर|first=जोन|date=October 20, 2014|website=एमटिभी न्युज|accessdate=October 26, 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171107012916/http://www.mtv.com/news/1969054/taylor-swift-welcome-to-new-york/ |date=November 7, 2017 }}</ref> एन्टोनअफले एक ट्र्याक उनको आइफोनमा रेकर्ड गराएका थिए जुन पछि "आइ व्इस यु उड" बनेको थियो। टेलर र स्विफ्टले दुई गीतहरू लेखे जसमा "[[वेलकम टू न्यु योर्क (गीत)|वेलकम टू न्यु योर्क]] र "आइ न्यू दिस प्लेस" रहेका छन्।<ref>{{cite web|author1=|title=रायन टेडर र टेलर स्विफ्ट - आइ नु प्लेस|url=http://www.at40.com/news-article/taylor-swift-gives-details-on-recording-i-know-places-with-ryan-tedder/33459|website=एटी४० डटकम|publisher=एटी४०|accessdate=January 22, 2015|date=October 20, 2014|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150119234653/http://www.at40.com/news-article/taylor-swift-gives-details-on-recording-i-know-places-with-ryan-tedder/33459|archivedate=January 19, 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150119234653/http://www.at40.com/news-article/taylor-swift-gives-details-on-recording-i-know-places-with-ryan-tedder/33459 |date=January 19, 2015 }}</ref> सेप्टेम्बर २०१४ मा स्विफ्टले रोलिङ स्टोनलाई बताए अनुसार उनको १९८९ मा रहेको एक गीत उनको दैनिक विवरण र समाचारबाट बनाइएको हो तर तात्कालिक समय सम्म गीतको शीर्षक सार्वजनिक गरिएको थिएन्। स्विफ्टले एक अन्तरबार्ता बताएका अनुसार उक्त गीत "[[आउट अफ द उड्स (गीत)|आउट अफ द उड्स]] रहेको थियो। एन्टोनअफका अनुसार आउट अफ द उड्स गीतको एक भाग पढ्दा एक डायरीको कथा जस्तो लाग्छ भने यसमा लगभग १००,००० मानिसहरूको आवाज सुनिन्छ। आउट अफ द उड्स गीत स्विफ्टले पहिलो पटक एन्टोनअफले पहिलानै बनाएको सङ्गीतमा गीत लेखेकी थिइन्।<ref name="usa">{{cite news|url=https://www.usatoday.com/story/life/music/2014/10/14/taylor-swift-out-of-the-woods/17228091/|title=टेलर स्विफ्ट - आउट अफ द उड्स|date=October 14, 2014|newspaper=युएसए टुडे|accessdate=October 15, 2014|first=ब्रायन|last=मेन्सफिल्ड}}</ref> ==सङ्गीत== स्विफ्टले १८ अगस्ट २०१४ मा एल्बमको घोषणा गरेकी थिइन् भने उनले उक्त एल्बम एक पप एल्बम हुने पनि जानकारी गराएकी थिइन्।<ref name="auto1">टेलर स्विफ्ट: अन्तरबार्ता, "१९८९ एल्बम" १० अक्टोबर २०१४. १२:४४. (लण्डन) किस एफएम (युके)</ref> यस एल्बममा समावेश गरिएका सबै गीतहरू १९८० दशकको [[पप सङ्गीत|पप]] सङ्गीतबाट प्रेरित भएका थिए। साङ्गीतिक हिसाबले १९८९ एल्बम एक सिन्थ पप र डान्स पप एल्बम हो।<ref name="Graham">{{cite news|first=एडम|last=ग्राम|title=टेलर स्विफ्ट कसरी पप सङ्गीत क्षेत्रमा छाइन्?|date=May 27, 2015|url=http://www.detroitnews.com/story/entertainment/music/2015/05/27/taylors-world-swift-became-pops-reigning-queen/27989861/|newspaper=द डिट्रोयट न्युज|accessdate=June 30, 2015}}</ref><ref name="South Florida Sun-Sentinel">{{cite web|url=http://www.sun-sentinel.com/teenlink/music/fl-tl-teenlink-review-1989-taylor-swift-20141120-story.html|title=टेलर स्विफ्ट - १९८९|author=|date=November 20, 2014|work=सन|accessdate=February 7, 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170825105049/http://www.sun-sentinel.com/teenlink/music/fl-tl-teenlink-review-1989-taylor-swift-20141120-story.html |date=August 25, 2017 }}</ref> एल्बममा मार्टिन द्वरा जुटाएका ड्रम्स र सिन्सेसाइजरहरू समावेश गरिएको छ भने अन्य [[रेकर्ड निर्माता]]हरूले गीतार, किबोर्ड र पियानोको प्रयोग गरेका छन्। किस एफएम (युके)सँगको एक अन्तरबार्तामा स्विफ्टले बताएकी छन् कि १९८९ एल्बमको नाम उनको जन्म वर्षबाट साभार गरिएको थियो। सेप्टेम्बरमा रोलिङ स्टोन म्यागेजिनसँग बताए अनुसार स्विफ्टलाई उक्त एल्बममा मार्टिन, [[न्युयोर्क सहर|न्यु योर्क सहर]], फाइन योङ केनीबल्स र अनुसन्धनात्मक भावनाले उनको एल्बमलाई टेवा मिलि रहेको छ।<ref name="curve">{{cite journal|title=१९८९ एल्बम|url=http://www.billboard.com/articles/news/6289405/taylor-swift-1989-album-review|journal=बिलबोर्ड|date=October 24, 2014|first=जेम|last=अस्वाड|accessdate=November 5, 2014}}</ref> अनुसन्धानको सम्बन्धमा स्विफ्टले १९८० को दशकका पप सङ्गीतहरूको वर्णन गरेकी छन्।<ref name="likeaprayer">{{cite web|first=जोस|last=इलिस|url=https://www.rollingstone.com/music/features/taylor-swift-1989-cover-story-20140908|title=टेलर स्विफ्ट|date=September 8, 2014|work=रोलिङ स्टोन|accessdate=March 22, 2016}}</ref> साङ्गीतिक हिसाबले हेर्दा खेरि १९८९ एल्बम १९८९ को दशकमा सार्वजनिक भएका स्विफ्टलाई मनपर्ने केही एल्बमहरू र गीतहरू छन् जसमा एनी लेनोक्स, फिल कोलिन्सका गीत र [[म्याडोना (मनोरञ्जनकर्मी)|म्याडोना]]को ''लाइक अ प्रेअर-एरा'' पर्छन्। २०१४ अक्टोबरमा एक गीतकारले बताए अनुसार गीतको बोल र गीतमा समावेश गरिएका शब्दहरू १९८९ एल्बम सार्वजनिक हुनुभन्दा दुई वर्ष अधि देखिका केही घटना र खोजीबाट प्रेरित भएका थिए।<ref>{{cite web|title=युट्युबमा टेलर स्विफ्टका भिडियोहरू|url=https://www.youtube.com/watch?v=bSCkVUupaRM|website=युट्युब|publisher=गूगल इङ्क|accessdate=January 8, 2015|format=भिडियो|date=October 27, 2014}}</ref> स्विफ्टको गीतलेखन एक साङ्गीतिक समूह अस्वाडले पूर्वावलोकन गरेको थियो भने उनीहरूले उक्त लेखनको प्रशंसा गरेका थिए। स्विफ्टले रचेका केही गीतहरूमा उनको वास्तविक जीवनसँग सम्बन्धित प्रेम कथाहरू पनि समावेश गरिएको छ भने उक्त घटनालाई स्विफ्टले आफ्नै सैलिमा वर्णन गरिकी छिन्। स्विफ्टले बताइनकि एल्बमका गीतलेखनहरू जोन ह्युगसका चलचित्रहरूबाट प्रेरित भएका थिए।<ref>{{cite web|url=https://www.rollingstone.com/music/news/see-ryan-adams-taylor-swift-discuss-1989-songwriting-20151019|title=स्विफ्टले १९८९ एल्बमका बारे केही बताउँदै|author=डेनियल|work=रोलिङ स्टोन|date=October 19, 2015|accessdate=October 20, 2015}}</ref> ==रचना== एल्बमको सुरुवाती गीत "वेलकम टू न्यु योर्क" हो जुन स्विस्टले न्यु योर्क सहरलाई दिएको एक उपहार थियो।<ref>{{cite web|url=http://www.eonline.com/news/589890/taylor-swift-talks-new-single-welcome-to-new-york-says-it-s-very-sexist-to-claim-she-only-writes-about-exes|title=स्विफ्ट "वेलकम टू न्यु योर्क" गीतका बारेमा वर्णन गर्दै|last=टमी|first=अल्स|date=October 20, 2014|website=इ!अनलाइन|accessdate=October 21, 2014}}</ref> गीतले लिफ्टलाई एलजीबिटी समुदायको लागि समानतालाई समर्थन गर्दछ।<ref name="slant">{{cite web|url=http://www.slate.com/blogs/browbeat/2014/10/20/taylor_swift_welcome_to_new_york_new_song_from_1989_is_a_pro_gay_synth_pop.html|title=टेलर स्विफ्ट - वेलकम टू न्यु योर्क |last=रिकमेन|first=फरेस्ट|date=October 20, 2014|work=स्लेट म्यागेजिन|accessdate=October 21, 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.gay.net/celebrities/2014/10/21/taylor-swift-supports-equality-new-track-%E2%80%98welcome-new-york%E2%80%99|title=टेलर स्विफ्ट 'वेलकम टू न्यु योर्क'|last=किर्क|first=अलेक्जेन्डर|date=October 21, 2014|website=ग्रे डटनेट|accessdate=October 21, 2014|deadurl=yes|archiveurl=https://archive.is/20141021205855/http://www.gay.net/celebrities/2014/10/21/taylor-swift-supports-equality-new-track-%E2%80%98welcome-new-york%E2%80%99|archivedate=October 21, 2014}} {{Webarchive|url=https://archive.is/20141021205855/http://www.gay.net/celebrities/2014/10/21/taylor-swift-supports-equality-new-track-%E2%80%98welcome-new-york%E2%80%99 |date=October 21, 2014 }}</ref> "ब्ल्याङ्क स्पेस" एक इलेक्ट्रो पप गीत हो भने यस गीतले स्विफ्ट र उनको प्रेमीको सम्बन्धको बर्णन गरेको छ।<ref>{{cite web|url=http://www.vulture.com/2014/10/album-review-taylor-swift-1989.html|title=टेलर स्विफ्ट - १९८९ |first=लिन्ड्से|last=जोल्ड्ज|website=भल्चर डटकम|accessdate=October 28, 2014}}</ref><ref>{{cite news|url=http://time.com/3533569/taylor-swift-1989-review/#3533569/taylor-swift-1989-review|title=टेलर स्विफ्ट|accessdate=November 7, 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141023223029/http://time.com/3533569/taylor-swift-1989-review/#3533569/taylor-swift-1989-review |date=October 23, 2014 }}</ref> धेरै आलोचकहरूले गीतको तुलना गरे जुन स्विफ्टले हालैको मीडियामा हालको प्रदर्शन गरेको छ।यस गीतलाई पप कलाकार लोर्डेको एक कार्यको तुलना गरी आलेचना गरिएको थियो।<ref>{{cite web|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/reviews/taylor-swift-1989-album-review-pop-star-shows-promising-signs-of-maturity-9814620.html|title=टेलर स्विफ्ट - १९८९ एल्बम |accessdate=October 24, 2014}}</ref><ref name="time">{{cite news|url=http://time.com/3533569/taylor-swift-1989-review/#3533569/taylor-swift-1989-review|title=१९८९ एल्बम|work=[टाइम म्यागेजिन|first=श्याम|last=लेन्स्की|date=October 23, 2014|accessdate=March 1, 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141023223029/http://time.com/3533569/taylor-swift-1989-review/#3533569/taylor-swift-1989-review |date=October 23, 2014 }}</ref> "स्टाइल" गीतलाई इलेक्ट्रो पप, पोस्ट डिस्को र फङ्क पप गीतको रूपमा व्याख्या गरिएको छ। <ref name="latimes.com">{{cite web|url=http://www.latimes.com/entertainment/music/la-et-ms-review-taylor-swift-smooths-out-the-wrinkles-on-sleek-1989-20141027-story.html|title=१९८९ एल्बम|work=लस एन्जल्स टाइम्स|quote=|first=|last=उड|accessdate=October 27, 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.nme.com/reviews/taylor-swift/15754|title= – टेलर स्विफ्ट – '१९८९'|accessdate=October 27, 2014}}</ref> "आउट अफ द उड्स" एक सिन्थ पप सङ्गीत हो।र।स्विफ्टले १९८९ एल्बमका लागि लेखेको पहिलो गीत थियो। यस गीतमा म्याक मनर्टिनको निर्माण छ भने स्विफ्टको स्वर रेकर्ड गरिएको छ।<ref>{{cite web|url=https://www.rollingstone.com/music/videos/taylor-swift-out-of-the-woods-20141014|title=टेलर स्विफ्ट 'आउट अफ द उड्स' – रेलिङ स्टोन|work=रोलिङ स्टोन}}</ref> रेकर्ड निर्माता एन्टोनअफका अनुसार यस गीतमा १९८९ दशकको र हालको सङ्गीतहरूको समिश्रण रहेको छ। "अल यु ह्याड टु डु वाज स्टे" गीत उनको वास्तविक जीवन भन्दा पनि उनको सपनाबाट प्रेरित भएको थियो।<ref name="Esther Lee">{{cite web|url=http://m.usmagazine.com/celebrity-news/news/taylor-swift-explains-why-she-gave-up-on-men-20141411|title=टेलर स्विफ्ट केही बताउँदै|first=इस्टर|last=ली|work=युएस विक्ली|date=November 14, 2014|accessdate=November 16, 2014}}</ref> "सेक इट अफ" एक पप सङ्गीत हो जसमा स्विफ्टले निकालेको अन्य गीतहरूको भन्दा भिन्न आवाजमा रेकर्ड गरिएको थियो। बिलबोर्डका जेसन लिपसट्जका अनुसार गीत म्याकलमोरे र रायन लुइजको "थिफ सफ (२०१२) भन्दा राम्रो लयमा रेकर्ड गरिएको छ।<ref name="LATimes">{{cite web|url=http://www.latimes.com/entertainment/music/posts/la-et-ms-listen-taylor-swift-releases-shake-it-off-from-new-album-1989-20140818-story.html|title=१९८९ एल्बमका केही गीतहरू|work=लस एन्जल्स टाइम्स|date=August 18, 2014|accessdate=August 19, 2014|first=माइकल|last=उड}}</ref> यस गीतको बोल र प्रयोग गीतमा गरिएका शब्दले स्विफ्टको निन्दा गर्ने व्यक्तिहरूलाई समर्पण गररिएको छ।<ref name="BBReview">{{cite web|url=http://www.billboard.com/articles/review/track-review/6221814/taylor-swift-shake-it-off-single-review|title=टेलर स्विफ्ट - सेक इट अफ |work=बिलबोर्ड|first=जेसन|last=लिपसल्ट|date=August 18, 2014|accessdate=August 19, 2014}}</ref> स्विफ्टले उक्त गीत मार्फत वर्णन गर्दै भनिन्,"मैले यसबाट एकदम कठिन पाठ सिकेको छु कि मानिसहरूले कुनै पनि समयमा जुनसुकै कुरामा हाम्रो बारेमा सोध्न सक्छन्, र हामी त्यसलाई नियन्त्रण गर्न सक्दैनौ। हामी नियन्त्रण गर्न सक्ने एक मात्र कुरा हो कि हामीले उनीहरूलाई दिने प्रतिक्रिया"।<ref name="Time">{{cite news|url=http://time.com/3138525/taylor-swift-shake-it-off-1989/|title=सेक इट अफ गीतको आधिकारिक भिडियो|first=नोलम|last=फिनी|work=टाइम म्यागेजिन|date=August 18, 2014|accessdate=August 19, 2014}}</ref> "आइ विस यु उड" स्विफ्ट र एन्टोनअफले लेखेको यस एल्बमको अर्को गीत थियो भने उनीहरूले आउट अफ द उड्स पनि सँगै लेखेका थिए।<ref name="slate-analysis">{{cite web|last1=रिकमेन|first1=फरेस्ट|title=टेलर स्विफ्ट - १९८९ |url=http://www.slate.com/blogs/browbeat/2014/10/24/taylor_swift_s_1989_leaked_here_s_a_track_by_track_breakdown_of_the_new.html|work=स्लेट म्यागेजिन|accessdate=February 20, 2015}}</ref> यस एल्बममा अर्को गीत पनि समावेश गरिएको छ जुन "ब्याड ब्लड" हो भने यस गीतको सारले दुई घनिष्ठ मित्र बीचको धोकाको वर्णन गरेको छ। टेलर स्विफ्टले एक अज्ञात महिला सङ्गीतकारको बर्णन गर्दै यस गीत लेखेकी थिइन्।<ref name="rolling-stone">{{cite web|url=https://www.rollingstone.com/music/features/taylor-swift-1989-cover-story-20140908?page=4|title=टेलर स्विफ्ट - १९८९|date=September 8, 2014|last=इलिस|first=जोस|work=रोलिङ स्टोन|accessdate=May 10, 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150603060354/http://www.rollingstone.com/music/features/taylor-swift-1989-cover-story-20140908?page=4 |date=June 3, 2015 }}</ref> स्विफ्टले भनेकी छिन् "एक व्यक्तीले उनले आयोजना गरेको साङ्गीतिक कार्यक्रममा स्विफ्टका लागि काम गर्ने व्यक्तीहरूलाई डाक्दै कार्यक्रममा अवरोध पुर्‍याउने कोसिस गरेको थियो।<ref>{{cite web|title=टेलर स्विफ्टसँगको एक अन्तरबार्ता|url=https://www.youtube.com/watch?v=Rk2bxUe9boU&t=7m54s|website=युट्युब|accessdate=February 19, 2015}}</ref> यस एल्बममा समावेश गरिएको ९अौँ गीत "वाइल्डेस्ट ड्रिम्स" थियो भने यस गीतका आधारमा स्विफ्टले उनको प्रेमीलाई उनलाई सपनामा भएपनि सम्झन अनुरोध गरेकी छन्।<ref>{{cite journal|title=तपाईँले थाहा नपाउनु भएको टेलर स्विफ्टको १२ तथ्य|journal=टिन भोग|volume=वेब|url=http://www.teenvogue.com/entertainment/2014-05/taylor-swift-trivia|accessdate=February 20, 2015}}</ref> एल्बममा "हाउ यु गेट द गल" नामक गीत पनि समावेश गरिएको छ। "दिस लभ" नामक एक कविता स्विफ्टे सन् २०१३ को अन्तिममा लेखेकी थिइन् भने उक्त कविता पनि पछि गीतको रूपमा विकासित हुँदै एल्बममा समावेश गरिएको थियो। १९८९ एल्बममा "आइ नू दिस प्लेस" नामक गीत पनि समावेश गराइएको थियो।<ref>{{cite web|last1=भोर्गास|first1=|title= टेलर स्विफ्ट|url=http://www.whosay.com/articles/5464-taylor-swift-clean-lyrics-1989-review|website=हु से|accessdate=February 20, 2015}}</ref> यस एल्बमको डिलक्स संस्करण एल्बम सार्वजनिक गरेको केही महिना पछि अमेरिकाको केही स्टोर र पछि आइट्युन्समा सार्वजनिक गरिएको थियो जसमा "वन्डरल्यान्ड", "यु आर इन लभ" र "न्यू रोमान्टिक" गरी तीन गीतहरू पनि सार्वजनिक गरिएको थियो भने "ब्ल्याङ्क स्पेस", "आइ व्इस यु उड" र "आइ नू प्लेस" गीतहरूको पनि अन्य संस्करण सार्वजनिक गरिएको थियो।<ref>{{cite web|title=टेलर स्विफ्टले न्यू रोमान्टिक गीत सेलिना गोमेजका लागि लेखिन|url=http://www.bustle.com/articles/48134-taylor-swifts-new-romantics-lyrics-were-totally-written-for-selena-gomez|website=बुस्टल|publisher=बुस्टल|accessdate=February 20, 2015}}</ref> ==एकल सङ्गीतहरू== १८ अगस्ट २०१४ मा स्विफ्टले "सेक इट अफ" नामक गीत पहिलो पटक प्रथम श्रेणीमा सार्वजनिक गरेकी थिइन् भने उक्त गीतलाई स्विफ्टले म्याक्स मार्टिन र सेलब्याकसँग सहकार्य गर्दै लेखेकी थिइन्। यस गीतको आधिकारिक सङ्गीत भिडियोलाई मार्क रोमेनीकले निर्देशन गरेका थिए जसलाई प्रत्यक्ष प्रसारणका बेलामा सार्वजनिक गरिएको थियो। यस गीतको भिडियोमा विभिन्न किसिमका व्यवसायीक नर्तकहरूको प्रयोग गरिएको छ। यस गीतले बिलबोर्ड हट १०० चार्टको शीर्ष स्थानमा आउन सफल भएको थियो भने गीत ४ हप्ता सम्म शीर्ष स्थानमा रहेको थियो।<ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/articles/news/6229439/taylor-swift-shake-it-off-no-1-hot-100-nicki-minaj-anaconda|title=बिलबोर्ड हट १००|website=बिलबोर्ड}}</ref> २१ अक्टोबर २०१४ मा स्विफ्टको एक गीत दुरघटनात्मक रूपमा सार्वजनिक भएको थियो र उक्त गीत क्यानडेली आइट्युन्स चार्टको शीर्ष स्थानमा आएको थियो तर गीतलाई पछि त्यहाँबाट मेटाइएको थियो।<ref>{{cite news|url=http://time.com/3531269/taylor-swift-track-3-review/|title=स्विफ्टको तेस्रो ट्र्याक|work=टाइम्स म्यागेजिन|date=October 22, 2014|accessdate=August 28, 2015|author=}}</ref><ref>{{cite web|url=http://edition.cnn.com/2014/10/22/showbiz/music/taylor-swift-track-3-white-noise/|title= टेलर स्विफ्ट|work=सिएनएन|date=October 22, 2014|accessdate=August 28, 2015|author=}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.cbc.ca/newsblogs/yourcommunity/2014/10/taylor-swift-accidentally-releases-8-seconds-of-white-noise-tops-canadian-itunes-chart.html|title=स्विफ्टले दुरघटनात्मक रूपमा गीत सार्वजनिक गरिन् |website=सिबिसी|date=October 21, 2014|accessdate=August 28, 2015|author=ओ-निल, लरेन}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.theatlantic.com/entertainment/archive/2014/10/the-author-of-white-noise-reviews-taylor-swifts-white-noise/381771/|title=टेलर स्विफ्टको गीतहरू|work=द एट्लान्टिक|date=October 22, 2014|accessdate=August 28, 2015|author=गेर्बर, मेगन}}</ref> एल्बमको अर्को प्रमुख एकलको रूपमा "ब्ल्याङ्क स्पेस" नामक गीत सार्वजनिक गरिएको थियो जुन नोभेम्बर १० का दिन मेनस्ट्रिम टप ४०, रिदमिक टप ४० र हट एसी रेडियो चार्टमा देखा परेको थियो।<ref>{{cite web|url=http://m.billboard.com/entry/view/id/105235|title=टेलर स्विफ्टको १९८९ एल्बमबाट आउँदै गीतहरू|first=जेसन|last=लिपसल्ट|work=बिलबोर्ड|date=October 30, 2014|accessdate=October 31, 2014}}</ref> गीत गीतको आधिकारिक सङ्गीत भिडियो एकै दिनमा याहु! द्वरा सार्वजनिक भएको थियो भने त्यस घटना पछि स्विफ्टले आफ्नो भिभो खातामा उक्त भिडियो सार्वजनिक गरेकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=http://www.huffingtonpost.com/2014/11/10/taylor-swift-blank-space-music-video_n_6132186.html|title=टेलर स्विफ्टको ब्ल्याङ्क स्पेस भिडियो पहिलानै सार्वजनिक|last=गुडमेन|first=जेसिका|work=द हफिङटन पोस्ट|accessdate=November 12, 2014}}</ref> ब्ल्याङ्क स्पेसले बिलबोर्ड हट १०० चार्टमा शीर्ष स्थानमा आउन सफल भएको थियो भने गीत ७ हप्ता सम्म चार्टको शीर्ष स्थानमा रहन सफल भएको थियो।<ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/6320061/taylor-swift-blank-space-hot-100|title=हट १००|last=|first=|date=|website=बिलबोर्ड|publisher=|access-date=}}</ref> एल्बमको तेस्रो एकल सङ्गीतको रूपमा स्टाइल गीत ९ फेब्रुअरी २०१५ मा बिग मसिन रेकर्डस् र रिपब्लिक रेकर्ड्स द्वारा रेडियोमा सार्वजनिक गरिएको थियो।<ref name="Hot">{{cite web|url=http://www.republicplaybook.com/track/taylor-swift-style-3/|title=टेलर स्विफ्ट "स्टाइल" – रिपब्लिक प्लेबुक|work=रिपब्लिक प्लेबुक|accessdate=January 12, 2015|deadurl=yes|archiveurl=https://www.webcitation.org/6VeMTm956?url=http://www.republicplaybook.com/track/taylor-swift-style-3/|archivedate=January 17, 2015}}</ref><ref>{{cite web|author1=केभिपोड|title=टेलर स्विफ्टको १९८९ एल्बमबाट आउँदो गीतहरू|url=http://www.directlyrics.com/its-real-style-is-taylor-swifts-next-single-from-1989-news.html|website=डाइरेक्ट लिरिक्स|accessdate=January 13, 2015|location=संयुक्त राज्य|date=January 13, 2015}}</ref> गीतको आधिकारिक सङ्गीत भिडियो १३ फेब्रुअरी २०१५ मा सार्वजनिक गरियो जसमा विभिन्न स्थानका दृश्यहरू समावेश गरिएको छ। यस गीत बिलबोर्ड हट १०० चार्टको मा शीर्ष ६ मा आउन सफल भएको थियो।<ref>{{cite web|url=http://www.nydailynews.com/entertainment/music/taylor-swifts-releases-style-music-video-article-1.2114041|title=स्टाइल गीतको साङ्गीतिक भिडियो|last=|first=|date=|website=बिलबोर्ड|publisher=|access-date=}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/charts/hot-100/2015-03-21|title=स्टाइल हट १००|last=|first=|date=|website=बिलबोर्ड|publisher=|access-date=}}</ref> एल्बमको चौँथो एकल ब्याड ब्लड र त्यसको आधिकारिक भिडियो एकै दिन १७ मे २०१५ मा सार्वजनिक गरिएको थियो भने उक्त भिडियोलाई पछि २०१५ बिलबोर्ड म्युजिक अवार्डको सुरुवाती कार्यक्रममा प्रसारण गरिएको थियो।<ref>{{cite web|title=टेलर स्विफ्ट र केन्ड्रिक लामारको ब्याड ब्लड|url=http://news.iheart.com/articles/trending-104650/listen-to-taylor-swifts-bad-blood-13597345/|website=आइहर्ट रेडियो|publisher=आइहर्ट मिडिया, इङ्क|accessdate=May 18, 2015|date=May 17, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150518175638/http://news.iheart.com/articles/trending-104650/listen-to-taylor-swifts-bad-blood-13597345/|archive-date=May 18, 2015|dead-url=yes|df=mdy-all}}</ref><ref>{{cite web|title=टेलर स्विफ्टको भिडियो सार्वजनिक|url=http://www.billboardmusicawards.com/2015/05/taylor-swift-bad-blood/|work=बिलबोर्ड|accessdate=May 7, 2015|date=May 7, 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150708052921/http://www.billboardmusicawards.com/2015/05/taylor-swift-bad-blood/ |date=July 8, 2015 }}</ref> यस सङ्गीत भिडियोमा स्विफ्टका धेरै साथीहरूको पनि अभिनय रहेको छ जसमा कार्लि क्लोस, लेन डुनहन, सेलिना गोमेज रहेका छन्। उक्त गीतको दोस्रो संस्करणमा र्‍यापर केन्ड्रिक लामारको पनि र्‍याप रहेको छ जो आधिकारिक भिडियोमा पनि देखा परेका छन्।<ref>{{cite web|title=टेलर स्विफ्टको ब्याड ब्लड सार्वजनिक|url=http://www.inveterate.co.uk/music/taylor-swift-singer-premieres-bad-blood-music-video-with-all-star-cast/145946/|website=|publisher=|accessdate=May 18, 2015|date=May 18, 2015|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150520101323/http://www.inveterate.co.uk/music/taylor-swift-singer-premieres-bad-blood-music-video-with-all-star-cast/145946/|archivedate=May 20, 2015}}</ref> यस सङ्गीत भिडियोमा लिलि एल्ड्रिड, जिन्डेया, हेली स्टिनफिल्ड, एली गोल्डिङ, हेइली, जेसिका आल्बा, मार्था हन्ट आदि रहेका छन् जसको भिडियोमा भन्न भिन्न नाम राखिएको थियो।<ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/artist/371422/taylor-swift/chart|title=ब्ल्या ब्लड हट १००|last=|first=|date=|website=बिलबोर्ड डटकम|publisher=|access-date=}}</ref> ब्याड ब्लड बिलबोर्ड हट १०० को शीर्ष स्थानमा आएको थियो।<ref>{{cite web|url=http://entertainthis.usatoday.com/2015/08/05/taylor-swift-wildest-dreams/|title=स्विफ्टले १९८९ एल्बमका लागि अर्को गीतको घोषण गरिन्|first=कार्लि|last=|work=युएसए टुडे|date=August 5, 2015|accessdate=August 5, 2015}}</ref> १९८९ एल्बमको पाँचौं एकल रूपमा यस गीत ३१ अगस्ट २०१५ मा बिग मसिन रेकर्डस् र रिपब्लिक रेकर्ड्स द्वारा रेडियोमा सार्वजनिक गरिएको थियो।<ref>{{cite web|url=http://www.allaccess.com/hot-modern-ac/future-releases|title=हट १०० कन्टेम्पोररी सङ|date=August 24, 2015|website=अल एक्सेस|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150824000429/http://www.allaccess.com/hot-modern-ac/future-releases|archivedate=August 24, 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150824000429/http://www.allaccess.com/hot-modern-ac/future-releases |date=August 24, 2015 }}</ref> यस गीतको भिडियो पहिलो पटक ३० अगस्ट २०१५ का दिन एमटिभी भिएमए भिडियो म्युजिक अवार्डमा प्रसारण गरिएको थियोे। यस गीतको आधिकारिक भिडियो जोसेफ केन द्वारा निर्देशित भएको थियो।<ref>{{cite web|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150824222536/http://www.allaccess.com/top40-mainstream/future-releases|url=http://www.allaccess.com/top40-mainstream/future-releases|title=४० ४० रिलिज|archivedate=August 24, 2015|accessdate=September 1, 2015|author=अल एक्सेस}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190103221501/https://www.allaccess.com/top40-mainstream/future-releases |date=January 3, 2019 }}</ref> वाइल्डेस्ट ड्रिम्स बिलबोर्ड हट १०० चार्टको शीर्ष ५ मा आएको थियो। <ref>{{cite web|url=http://taylorswift.com/news/257843|title=स्विफ्टको वाइल्डेस्ट ड्रिम्स|last=|first=|date=|website=टेलरस्विफ्ट डटकम|publisher=|access-date=|archive-url=https://web.archive.org/web/20160805071735/http://taylorswift.com/news/257843|archive-date=August 5, 2016|dead-url=yes|df=mdy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160805071735/http://taylorswift.com/news/257843 |date=August 5, 2016 }}</ref> डिसेम्बर २०१५ मा बिलबोर्डले १९८९ एल्बमको छैटौँ गीतको रूपमा "आउट अफ द उड्स" गीत निस्कासन गर्ने जनाएको थियो।<ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/artist/371422/taylor-swift/chart|title=वाइल्डेस्ट ड्रिम्स हट १०० |last=|first=|date=|website=बिलबोर्ड|publisher=|access-date=}}</ref> आउट अफ द उड्सको आधिकारिक सङ्गीत भिडियो ३१ डिसेम्बर २०१५ मा सार्वजनिक गरियो भने गीतलाई ५ फेब्रुअरी २०१६ मा पहिलो पटक रेडियोमा सार्वजनिक गरिएको थियो। यस गीत बिलबोर्ड हट १०० चार्टमा १८अौँ स्थानमा आउन सफल भएको थियो।<ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/articles/columns/pop/6820708/taylor-swift-out-of-the-woods-premiere-new-years-rockin-eve|title=टेलर स्विफ्ट आउट अफ द उड्स|author=एरिन|work=बिलबोर्ड म्यागेजिन|date=December 22, 2015|accessdate=December 23, 2015}}</ref> १९८९ एल्बमको सातौँ र अन्तिम गीतको रूपमा "न्यू रोमान्टिक" गीत ३ मार्च २०१५ मा आइट्युनस् स्टोरमा सार्वजनिक गरिएको थियो।<ref>{{cite web|title=टेलर स्विफ्ट – आउट अफ द उड्स|url=http://radiodate.it/radio-date/taylor-swift-out-of-the-woods-144108-05-02-2016-radiodate/|website=रेडियो एअरप्ले|accessdate=February 4, 2016|date=February 5, 2016}}</ref> यस गीतको आधिकारिक भिडियोलाई १३ अप्रिल २०१६ मा स्विफ्टको आधिकारिक भिभो र युट्युब खाता मार्फत सार्वजनिक गरिएको थियो।<ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/artist/371422/taylor-swift/chart?page=2&f=379|title=आउट अफ द उड्स हट १००|last=|first=|date=|website=बिलबोर्ड डटकम|publisher=|access-date=}}</ref> यस गीतको भिडियोमा लगभग सबै दृश्यहरू स्विफ्टको १९८९ विश्व भ्रमणमा क्रममा खिचिएको थियो।<ref>{{cite web|title=टप ४० रिलिज|url=http://www.allaccess.com/top40-mainstream/future-releases|publisher=अल एक्सेस मिडिया ग्रुप|website=अल एक्सेस|accessdate=February 19, 2016|archiveurl=https://www.webcitation.org/6fQHaSCFU?url=http://www.allaccess.com/top40-mainstream/future-releases|archivedate=February 19, 2016}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190103221501/https://www.allaccess.com/top40-mainstream/future-releases |date=January 3, 2019 }}</ref> न्यू रोमान्टिक गीत १९८९ एल्बमकै बिलबोर्ड हट १०० चार्टमा प्रवेश गर्ने सबैभन्दा न्यून स्थानमा पर्ने गीत थियो।<ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/articles/news/7325391/taylor-swift-new-romantics-music-video-apple-music|title=न्यू रोमान्टिक|website=बिलबोर्ड|publisher=|access-date=November 3, 2017}}</ref> गीत चार्टको ४६ अौँ स्थानमा रहेको थियो।<ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/artist/371422/taylor-swift/chart?page=4&f=379|title=न्यू रोमान्टिक हट १००|last=|first=|date=|website=बिलबोर्ड डटकम|publisher=|access-date=November 3, 2017}}</ref> ==सार्वजनिक== स्विफ्टले अगस्ट २०१४ मा एल्बमको सार्वजनिक मिती घोषणा गर्ने भन्दै आफ्नो केही भनाइहरू सामाजिक सञ्जाल मार्फल व्यक्त गरेकी थिइन्। ४ अगस्टमा स्विफ्टले आफ्नो आधिकारिक इन्स्टाग्राममा एक भिडियो राखेकी थिइन् जहाँ उनले नम्बर १८ लाई एक सिढीबाट धक्का दिएकी थिइन्।<ref>{{cite web|last1=न्युमेन|first1=मेलिन्डा|title=टेलर स्विफ्टको एल्बम|url=http://www.hitfix.com/news/taylor-swift-drops-hints-about-her-new-albumwe-think|website=हिट फिक्स|accessdate=August 18, 2014|date=August 4, 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140810144655/http://www.hitfix.com/news/taylor-swift-drops-hints-about-her-new-albumwe-think |date=August 10, 2014 }}</ref> अगस्ट ६ का दिन स्विफ्टले आफ्नो ट्विटर खाता मार्फत ५:०० लेखिएको एक तस्वीर राखेकी थिइन्। त्यसपछि स्विफ्टले एल्बमको अगाडिको दृश्य रहेको एक कभरको तस्वीर सार्वजनिक गरिन भने उक्त कभरको फेदमा "T. S. 1989" लेखिएको थियो।<ref>{{cite web|last1=स्क्रिचर|first1=एरिन|title=टेलर स्विफ्ट - १९८९ एल्बम |url=http://www.billboard.com/articles/news/6214062/taylor-swift-clues-new-music|work=बिलबोर्ड|accessdate=August 18, 2014|date=August 7, 2014}}</ref> ==पदोन्नति== ===एकल सङ्गीतहरू=== एल्बमबाट पहिलो एकल "सेक इट अफ" स्विफ्ट द्वारा आयोजना गरिएको एक विश्वव्यापी प्रत्यक्ष भिडियो प्रसारणको समयमा देखाइएको थियो जुन स्विफ्टले याहु!सँग साझेदार गर्द‌ै आयोजना गरिकी हुन्।<ref name="Vox">{{cite web|author1=केल्स्ली मिकेन्ली|title=स्विफ्टको नयाँ पप सङ्गीतहरू|url=https://www.vox.com/2014/8/19/6033483/taylor-swift-new-single-shake-it-off-video|website=भोक्स|publisher=भोक्स मिडिया इङ्क|accessdate=January 22, 2015|date=August 19, 2014}}</ref> उक्त कार्यक्रममा स्विफ्टले १९८९ एल्बमको बारेमा र दुई वर्षे गीत लेखन प्रक्रियाको पनि कुरा राखेकी थिइन्। उक्त भिडियो प्रत्यक्ष प्रसारणकै दिन स्विफ्टले अर्को कार्यक्रममा अनलाइन रेडियोमा मार्फत पनि प्रसारण गरेकी थिइन्।<ref name=usatoday>{{cite web|last1=मेन्सफिल्ड|first1=ब्रायन|title=टेलर स्विफ्टले सेक इट अफ सार्वजनिक गरिन्|url=https://www.usatoday.com/story/life/music/2014/08/18/taylor-swift-yahoo-live-stream/14242387/|newspaper=युएसए टुडे|accessdate=August 19, 2014|date=August 18, 2014}}</ref> १९८९ को प्रचारप्रसार गर्ने क्रममा स्विफ्टले त्यस कार्यक्रमको अर्को महिना उनका अनुयायीहरूलाई न्युयोर्क स्थित उनको घरमा लगायत लण्डनको एक होटेलमा पनि केही कार्यक्रमहरू सञ्चालन गरेकी थिइन्।<ref>{{cite web|first=स्टोफिनी|last=एन्डरसन|title=टेलर स्विफ्ट|url=https://www.buzzfeed.com/stephanieanderson/taylor-swift-secret-sessions-la#.ef48ywW3J|website=बजफिड|publisher=बजफिड इङ्क|accessdate=January 14, 2015|date=September 22, 2014}}</ref> १९८९ एल्बम २७ अक्टोबर २०१४ का दिन संयुक्त राज्य अमेरिकामा सार्वजनिक गरिएको थियो जसमा १३ वटा गीतहरू समावेश गरिएको थियो।<ref name="usitunes">{{cite web|url=https://itunes.apple.com/us/album/1989/id907242701|title=आइट्युन्स&nbsp;– म्युजिक – १९८९|work=आइट्युन्स स्टोर|publisher=एप्पल इङ्क|accessdate=October 21, 2014}}</ref> एल्बमको डिलक्स संस्करण पनि केही महिनामा निस्कासन गरिएको थियो जसमा तीन अन्य गीतहरू र नयाँ सङ्गीतको।समायोजन गरिएका गीतहरू रहेका थिए जुन पछि क्यानडा र संयुक्त राज्यमा सार्वजनिक गरिएको थियो।<ref name="target">{{cite web|url=http://www.target.com/p/taylor-swift-1989-deluxe-edition-target-exclusive/-/A-16365103|title=टेलर स्विफ्ट – १९८९ (डिलक्स संस्करण) – |website=तारगेट|accessdate=October 21, 2014}}</ref><ref> *{{cite web|title=१९८९ - टेलर स्विफ्ट |url=https://itunes.apple.com/de/album/1989/id907104653|website=आइट्युन्स स्टोर |publisher=एप्पल इङ्क|accessdate=August 23, 2014|language=जर्मन}} *{{cite web|title=१९८९ (डिलक्स) टेलर स्विफ्ट|url=https://itunes.apple.com/de/album/1989-deluxe/id907104698 |website=आइट्युन्स स्टोर |publisher=एप्पल इङ्क|accessdate=August 23, 2014|language=जर्मन}} *{{cite web|title=१९८९|url=https://www.amazon.de/dp/B00MV0FQFG/|website=अमेजन डटकम |publisher=अमेजन डटकम इङ्क|accessdate=August 23, 2014|language=जर्मन}} *{{cite web|title=१९८९ (डिलक्स संस्करण)|url=https://www.amazon.de/dp/B00MV0FT4Y/|website=अमेजन डटकम इङ्क|accessdate=August 23, 2014|language=जर्मन}} *{{cite web|title=टेलर स्विफ्टको १९८९|url=https://itunes.apple.com/gb/album/1989/id907104653|website=आइट्युन्स स्टोर |publisher=एप्पल इङ्क|accessdate=August 23, 2014}} *{{cite web|title=१९८९ - टेलर स्विफ्ट |url=https://itunes.apple.com/gb/album/1989-deluxe/id907104698|website=आइट्युन्स स्टोर |publisher=एप्पल इङ्क|accessdate=August 23, 2014}} *{{cite web|title=1989|url=https://www.amazon.co.uk/dp/B00MV0FQFG/|website=अमेजन डटकम|accessdate=August 23, 2014}} *{{cite web|title=१९८९ (डिलक्स संस्करण)|url=https://www.amazon.co.uk/dp/B00MV0FT4Y/|website=अमेजन डटकम|accessdate=August 23, 2014}}</ref> एल्बमलाई पछि जर्मनी र संयुक्त अधिराज्यमा पनि सार्वजनिक गरिएको थियो जहाँ एल्बमको सबै गीतहरू र अन्य गीतहरूको नयाँ संस्करणहरू समावेश गरिएको थियोे तर एल्बम सार्वजनिक मिती भन्दा केही दिन अगाडिनै विभिन्न सञ्चार माध्यमहरूबाट निस्कासन भएको थियो।<ref>{{cite news|url=https://www.usatoday.com/story/life/music/2014/10/24/taylor-swift-1989-album-leaks/17846595/|title=टेलर स्विफ्टको नयाँ एल्बम सार्वजनिक मिती भन्दा अगाडि सार्वजनिक|first=एन्ड्रि|last=मेन्डल|date=October 24, 2014|newspaper=युएसए टुडे|accessdate=November 5, 2014}}</ref> एल्बमलाई उत्थान गर्ने क्रममा स्विफ्टले १४ अक्टोबर २०१४ मा "आउट अफ द उड्स" गीत सार्वजनिक गरेकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=http://www.businessweek.com/articles/2014-11-12/taylor-swift-and-big-machine-are-the-music-industry|title=टेलर स्विफ्ट - बिग मेसिन |author=डेभिन लियोनार्ड|work=ब्लुम्बर्ग बिजनेस विक}}</ref> त्यसको अर्को हप्ता २० अक्टोबर २०१४ मा स्विफ्टले "वेलकम टू न्यु योर्क" गीत निस्कासन गरेकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=http://www.thetimes.co.uk/tto/business/industries/media/article4290698.ece|title=टेलर स्विफ्ट|work=द टाइम्स}}</ref> अक्टोबर २८ का दिन स्टारबकले "दिस लभ" नामक गीतको सार्वजनिक मिती तोकेको थियो र आइट्युन्समा नि:सुल्क रूपमा डाउनलोड गर्न दिइएको थियो। <ref>{{cite web|last1=लिन्डर|first1=एमिल|title=टेलर स्विफ्ट - आउट अफ द उड्स|url=http://www.mtv.com/news/1958457/taylor-swift-out-of-the-woods-single-1989/|website=एमटिभी|publisher=एमटिभी|accessdate=October 15, 2014|date=October 9, 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141013104514/http://www.mtv.com/news/1958457/taylor-swift-out-of-the-woods-single-1989/ |date=October 13, 2014 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://music-mix.ew.com/2014/10/20/taylor-swift-welcome-to-new-york/|title=टेलर स्विफ्ट - वेलकम टू न्यु योर्क |last=जुकरमेन|first=इस्टर|date=October 20, 2014|work=इन्टरटेन्मेन्ट विक्ली|accessdate=October 21, 2014}}</ref> ===डिलक्स संस्करण=== १७ फेब्रुअरी २०१५ मा स्विफ्टले १९८९ एल्बमका गीतहरूको डिलक्स संस्करण सार्वजनिक गर्ने निदो दिएकी थिइन् भने अक्टोबरमा एप्पल इङ्क र अन्य माध्यमहरूबाट गीतहरू सार्वजनिक भएको थियो।<ref name="SinBB">{{cite web|url=http://www.billboard.com/articles/columns/pop-shop/6473113/taylor-swift-1989-bonus-songs-itunes|title=टेलर स्विफ्ट - १९८९ एल्बम|author=जेसन लिपसल्ट|work=बिलबोर्ड म्यागेजिन|date=February 17, 2015|accessdate=February 20, 2015}}</ref> यस संस्करणमा "वन्डरल्यान्ड" गीत त्यहीँ दिनमा डिजिटल एकल डाउनलोड र एल्बमको प्रचारप्रसारका लागि आइट्युन्स मार्फत सार्वजनिक गरिएको थियो। वन्डरल्यान्डको निस्कासन पछि "यु आर इन लभ" २४ फेब्रुअरी २०१५ र "न्यू रोमान्टिक" ४ मार्च २०१५ मा सार्वजनिक गरिएको थियो।<ref>{{cite web|url=https://itunes.apple.com/us/album/wonderland-single/id964325199|title=वन्डरल्यान्ड&nbsp;– टेलर स्विफ्टको एकल|publisher=एप्पल इङ्क|work=आइट्युन्स स्टोर|accessdate=February 17, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150220072443/https://itunes.apple.com/us/album/wonderland-single/id964325199|archivedate=February 20, 2015}}</ref> ===१९८९ विश्व भ्रमण=== एल्बमको उत्थान प्रचारप्रसारका लागि १९८९ विश्व भ्रमण मे ५ २०१५ मा जापानको टोकीयोबाट सुरु गरिएको थियो। उक्त विश्व भ्रमणले युरोप र उत्तर अमेरिकाको पनि पुगेको थियो भने डिसेम्बर २०१५ मा अस्ट्रेलियामा समापन भएको थियो।<ref>{{cite web|url=http://www.taylorswift.com/news/230983|title=१९८९ विश्व! भ्रमण|date=November 3, 2014|accessdate=November 4, 2014|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141107080640/http://taylorswift.com/news/230983|archivedate=November 7, 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141107080640/http://taylorswift.com/news/230983 |date=November 7, 2014 }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.rollingstone.com/music/news/taylor-swift-reveals-massive-1989-world-tour-20141103|title=१९८९ विश्व भ्रमण|first=डेनियल|last=क्रिप्स|work=रोलिङ स्टोन|date=November 4, 2014|accessdate=November 4, 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.usatoday.com/story/life/music/2014/11/03/taylor-swift-1989-world-tour-dates-2015/18401935/|title=टेलर स्विफ्टको २०१५ को १९८९ एल्बम|first=ब्रायन|last=मेन्सफिल्ड|work=युएसए टुडे|date=November 3, 2014|accessdate=November 4, 2014}}</ref> भ्रमणका बेलमा अस्ट्रेलियाका एक कलाकारल भेन्स जोयले स्विफ्टलाई साथ युरोप र उत्तर अमेरिकामा सञ्चालन साङ्गीतिक कार्यक्रममा साथ दिएका थिए भने अमेरिकी गायक [[सन मेन्डेज|शन मिन्डेज]]ले दक्षिण अमेरिकामा आयोजना गरिएका केही साङ्गीतिक कार्यक्रममा स्विफ्टलाई सहयोग गरेका थिए।<ref>{{cite web|author1=लिन्ड्स फोली|title=१९८९ विश्व भ्रमणमा जेम्स बे पनि सम्लग्न|url=http://www.sugarscape.com/music/news/a1074282/james-bay-vance-joy-support-taylor-swift-1989-tour/|website=सुगरस्कोप|publisher=राष्ट्र पत्रपत्रिका कम्पनी|accessdate=February 2, 2015|date=January 19, 2015}}</ref> विश्व भ्रमणका बेलामा बेलायती गायक तथा गीतकार ''जेम्स बे''ले जनवरी २०१५ को मध्यमा जर्मनीमा आयोजना गरिएको कार्यक्रमको सुरुवातमा प्रस्तुति दिने निर्णय गरिएको थियो भने १ फेब्रुअरी २०१५ मा [[क्यालिफोर्निया]]का एक साङ्गीतिक समूह एचएआइएमले संयुक्त राज्यमा हुने कार्यक्रमको सुरुवातमा प्रस्तुति दिने गरी ढाँचा तयार पारिएको थियो।<ref>{{cite web|author1=मिचेल पिटर्स|title=टेलर स्विफ्ट - १९८९ विश्व भ्रमण |url=http://www.billboard.com/articles/columns/pop-shop/6458185/taylor-swift-announces-haim-as-1989-tour-opener?facebook_20150201|work=बिलबोर्ड|accessdate=February 2, 2015|date=February 1, 2015}}</ref> यस विश्व भ्रमणमा अन्य कलाकारहरू जस्तै [[एड सिरन]], द विकएन्ड, [[एलेन डिजेनर्स]], जुलिया रोबर्ड, फेटि वाप, [[जस्टिन टिम्बरलेक]], [[विज खलिफा]], [[सेलेना गोमेज|सेलिना गोमेज]] र अन्य थुप्रै प्रख्यात कलाकारका कारण कार्यक्रमहरू राम्रोसँग सञ्चालन भएका थिए।<ref>{{cite web|title=टेलर स्विफ्ट - १९८९ |url=http://www.billboard.com/photos/6634335/taylor-swift-1989-tour-guests/|work=बिलबोर्ड|accessdate=October 26, 2015}}</ref> ==अवार्ड== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |- ! scope="col"| वर्ष ! scope="col"| संस्था ! scope="col"| अवार्ड ! scope="col"| नतिजा ! scope="col"| {{abbr|सन्दर्भ}} |- ! scope="row" rowspan="7"| २०१५ | अमेरिकी सङ्गीत अवार्ड | लोकप्रिय पप/रक एल्बम | {{won}} | style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|title=अमेरिकी म्युजिक अवार्ड २०१५: विजेताका नामहरू |url=http://www.billboard.com/articles/events/amas/6770317/american-music-awards-2015-winners-list-amas |accessdate=November 23, 2015 |deadurl=no |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151124152847/http://www.billboard.com/articles/events/amas/6770317/american-music-awards-2015-winners-list-amas |archivedate=November 24, 2015 |date=November 22, 2015|work=बिलबोर्ड }}</ref> |- | बिलबोर्ड म्युजिक अवार्ड | टप बिलबोर्ड २०० एल्बम | {{won}} | style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=https://www.billboard.com/articles/events/bbma-2015/6524277/billboard-music-awards-2015-finalists |title=बिलबोर्ड म्युजिक अवार्ड २०१५: अन्तिम प्रतिस्पर्धीको नाम |work=बिलबोर्ड |date=April 7, 2015 |accessdate=April 7, 2015 |deadurl=no |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150409005544/http://www.billboard.com/articles/events/bbma-2015/6524277/billboard-music-awards-2015-finalists |archivedate=April 9, 2015 |df= }}</ref> |- | इको अवार्ड | एन्टरनेसनल एल्बम अफ द इअर | {{nom}} | style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|title=Die Helene-Fischer-Festspiele haben begonnen |language=जर्मन |publisher=Rundfunk Berlin-Brandenburg |first=युएलए |last=बर्नर |date=March 27, 2015 |accessdate=June 24, 2015 |url=http://www.rbb-online.de/kultur/beitrag/2015/03/musikpreis-echo-2015.html |archive-url=https://archive.is/20150330121504/http://www.rbb-online.de/kultur/beitrag/2015/03/musikpreis-echo-2015.html |dead-url=yes |archive-date=March 30, 2015 }}</ref> |- | rowspan=2| जापान गोल्ड डिस्क अवार्ड | एल्बम अफ द इअर | {{won}} | style="text-align:center;" rowspan="2"|<ref>{{cite web|author=रोनाल्ड |url=http://aramajapan.com/news/the-japan-gold-disc-award-2015-winners-announced/17222/ |title=जापान डिस्क अवार्ड २०१५ नतिजा |accessdate=March 9, 2015 |website= |publisher=जापान रेकर्डिङ उद्योग सङ्घ |deadurl=no |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150310182900/http://aramajapan.com/news/the-japan-gold-disc-award-2015-winners-announced/17222/ |archivedate=March 10, 2015 |df= }}</ref> |- | बेस्ट ३ एल्बम | {{won}} |- | जुनो अवार्ड | इन्टरनेसनल एल्बम अफ द इअर | {{nom}} | style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|last1=ब्लिस |first1=केरन |url=http://www.billboard.com/articles/events/grammys-2015/6451070/juno-awards-nominations |title=जुनो अवार्ड |work=बिलबोर्ड |accessdate=January 27, 2015 |date=January 27, 2015 |deadurl=no |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150130011353/http://www.billboard.com/articles/events/grammys-2015/6451070/juno-awards-nominations |archivedate=January 30, 2015 |df= }}</ref> |- | लस प्रिमोस ४० प्रिन्सिपल्स | उत्कृष्ट अन्तर्राष्ट्रिय एल्बम | {{nom}} | style="text-align:center;"|<ref>{{cite web |title= लस प्रिमोस ४० प्रिन्सिपल्स|url=http://los40.com/especiales/premios-40-principales/2015/ |website= |accessdate=October 16, 2015 |language=स्पेनी |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151013233528/http://los40.com/especiales/premios-40-principales/2015/ |archivedate=October 13, 2015 |df=mdy-all }}</ref> |- ! scope="row" rowspan="3"| २०१६ | rowspan=2|ग्र्यामी अवार्ड | एल्बम अफ द इअर | {{won}} | style="text-align:center;;" rowspan="2"|<ref>{{cite web|url=http://www.grammy.com/files/58th-final-58thpresslist12042015.pdf |format=पिडिएफ |title=५८अौँ ग्र्यामी अवार्ड |website=ग्र्यामी डटकम |publisher=ग्र्यामी अवार्ड |accessdate=December 7, 2015 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151210200316/http://www.grammy.com/files/58th-final-58thpresslist12042015.pdf |archivedate=December 10, 2015 |df= }}<br />{{cite news|title=ग्र्यामी अवार्ड २०१६: विजेताको पूर्ण सूची |url=https://www.theguardian.com/music/2016/feb/15/grammy-awards-2016-the-main-nominees |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160221180634/http://www.theguardian.com/music/2016/feb/15/grammy-awards-2016-the-main-nominees |archivedate=February 21, 2016 |accessdate=February 16, 2016 |work=द गार्जियन्स |date=February 16, 2016 |deadurl=yes |df= }}</ref> |- | बेस्ट पप भोकल एल्बम | {{won}} |- | आइहर्ट रेडियो म्युजिक अवार्ड | एल्बम अफ द इअर | {{won}} | style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=https://www.rollingstone.com/music/news/taylor-swift-the-weeknd-lead-iheartradio-music-awards-noms-20160209 |title=आइहर्ट म्युजिक अवार्डका मनोनीयनहरू |work=रोलिङ स्टोन |date=February 9, 2016 |accessdate=February 10, 2016 |author=जोन |deadurl=no |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160210093249/http://www.rollingstone.com/music/news/taylor-swift-the-weeknd-lead-iheartradio-music-awards-noms-20160209 |archivedate=February 10, 2016 |df= }}</ref> |} ==व्यापारिक प्रस्तुति== [[File:Taylor Swift 1989 Tour at Ford Field in Detroit, 5-30-15.jpg|thumb|175px|स्विफ्ट १९८९ विश्व भ्रमणमा प्रस्तुति दिँदै]] १९८९ एल्बम सार्वजनिक भएको पहिलो हप्तै गीतले संयुक्त राज्यमा १,२८७,००० प्रतिलिपीहरू बिक्री गरेको थियो भने एल्बम बिलबोर्ड २०० चार्टको शीर्ष स्थानमा आएको थियो।<ref>{{cite news|url=http://www.latimes.com/entertainment/music/posts/la-et-ms-taylor-swift-1989-first-week-1287-million-20141104-story.html|title=१९८९ एल्बमको सार्वजनिक भएको पहिलो हप्तानै १० लाख भन्दा बढि बिक्री&nbsp|newspaper=लि एन्जल्स टाइम्स|first=रेन्डि|last=लुइज|date=November 4, 2014|accessdate=November 12, 2014}}</ref> थप प्रतिलिपी अमेरिकी माइक्रोसफ्टको मार्फत $०.९९ मा बेचिएको थियो तर निस्कासनको पहिलो चार हप्ता भित्रको $३.९९ अन्तर्गत बिक्रीको लागि नेल्सल साउन्डस्क्यान नीतिका कारण कुल गीतहरू समावेश गरिएको थिएन। यस एल्बमले स्विफ्टको पहिलाको व्यक्तिगत कृतिमानलाई पनि पछि पार्दै सार्वजनिक भएको पहिलो हप्तामै एक मिलियन भन्दा बढी प्रतिलिपीहरू बिक्री गर्नेमा एक नयाँ कृतिमान राखेको थियो। उक्त बिक्री सङ्गीत इतिहासकै सबैभन्दा धेरै प्रतिलिपी बिक्री गर्नेमा सातौँ स्थानमा परेको थियो। स्विफ्टका तीन एल्बमहरू सार्वजनिक भएर सबैले एल्बमहरूले सार्वजनिक भएको पहिलो हप्तै एक मिलियन भन्दा बढि प्रतिलिपीहरू बिक्री गराएपछि त्यसो गर्ने स्विफ्ट पहिलो महिला कलाकार बनेकी थिइन्।<ref>{{cite news|url=http://www.cnn.com/2014/11/05/showbiz/music/taylor-swift-1989-sales/|title=१९८९ एल्बमको बिक्री इतिहास|author=लिजा |work=सिएनएन|date=November 6, 2014|accessdate=November 9, 2014}}</ref> एल्बम सार्वजनिक भएको दोस्रो र तेस्रो हप्ता पनि १९८९ एल्बम बिलबोर्ड २०० एल्बम चार्टको पहिलो स्थानमै रहेको थियो र तात्कालिक समयमा एल्बममा दुई मिलियन प्रतिलिपीहरू बिक्री भएका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/6312375/taylor-swift-1989-second-week-no-1-bette-midler-calvin-harris|title=बिलबोर्ड २०० एल्बम चार्टको शीर्षमा १९८९ एल्बम र|first=किथ|last=कल्टफिल्ड|work=बिलबोर्ड|date=November 12, 2014|accessdate=November 13, 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=http://m.billboard.com/entry/view/id/107327|title=बिलबोर्ड २०० एल्बम चार्ट|first=किथ|last=कल्टफिल्ड|work=बिलबोर्ड|date=November 20, 2014|accessdate=November 20, 2014}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.yahoo.com/music/taylor-swift-1-for-third-week-ties-eminems-record-103071381306.html|title=रटेलर स्विफ्ट - १९८९ एल्बम |first=पल|last=ग्रेन|website=याहु! सङ्गीत|date=November 20, 2014|accessdate=November 20, 2014}}</ref> निस्कासन भएको चौँथो हप्ता एल्बम एक स्थान तल खस्किएको थियो भने शीर्ष स्थानमा वान डिरेक्सनको "फोर" एल्बम उक्लिएको थियो।<ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/entry/view/id/108468|title=बिलबोर्ड आर्टिस्ट हर १००|first=ग्रे|last=ट्रस्ट|work=बिलबोर्ड|date=November 27, 2014|accessdate=November 28, 2014}}</ref> एल्बमका १० हप्ता पछि फेरि २००,००० प्रतिलिपीहरू बिक्री भएका थिए।<ref name="2.5million">{{cite web|url=http://www.billboard.com/v/News/TaylorSwifts1989Retu|title=टेलर स्विफ्ट - १९८९ एल्बम |first=किथ|last=कल्टफिल्ड|work=बिलबोर्ड|date=December 3, 2014|accessdate=December 6, 2014}}</ref> अन्ततः १९८९ एल्बमले सन् २०१४ सम्ममा ३,६६०,००० प्रतिलिपीहरू बिक्री गरेको थियो जुन २०१४ को सबैभन्दा बिक्री भएको एल्बम मध्ये एक थियो।<ref>{{cite news|url=http://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/6304536/official-taylor-swifts-1989-debuts-with-1287-million-sold-in|title=१९८९ एल्बमको बिक्री इतिहास first=किथ|last=कल्टफिल्ड|work=बिलबोर्ड|date=November 4, 2014|accessdate=November 4, 2014}}</ref><ref name=us_2014sales>{{cite web|url=http://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/6422396/taylor-swift-1989-seventh-week-no-1-billboard-200|title=बिलबोर्ड २०० एल्बम चार्ट|last=कल्टफिल्ड|first=किथ|work=बिलबोर्ड म्यागेजिन|date=December 31, 2014|accessdate=December 31, 2014}}</ref><ref name="yearend">{{cite web|url=http://www.billboard.com/entry/view/id/111355|title=१९८९ सन् २०१४ कै उत्कृष्ट एल्बम मध्ये एक|first=किथ|last=कल्टफिल्ड|work=बिलबोर्ड म्यागेजिन|date=December 31, 2014|accessdate=January 1, 2015}}</ref> १९ जनवरी २०१५ का दिन एल्बमले कुल ४ मिलियन प्रतिलिपीहरू बिक्री गरेको थियो। १९८९ एल्बम सन् २०१४ को ४ मिलियन प्रतिलिपी बिक्री गराउन सफल पहिलो एल्बम बनेको थियो।.<ref name="4MInJust12Weeks">{{cite web|url=https://www.yahoo.com/music/taylor-swifts-1989-4m-sales-in-just-12-weeks-108270462876.html|title=१९८९ एल्बमका ४ मिलियन प्रतिलिपीहरू बिक्री|last=ग्रेन|first=पल|website=याहु! सङ्गीत|date=January 16, 2015|accessdate=January 18, 2015}}</ref><ref name="MeghanTrainorDebutNo1">{{cite web|url=https://www.yahoo.com/music/meghan-trainors-debut-album-arrives-at-1-108758860341.html|title=मेगान ट्रेनर शीर्ष स्थानमा|last=ग्रेन|first=पल|website=याहु! सङ्गीत|date=January 21, 2015|accessdate=January 21, 2015}}</ref> एल्बम सार्वजनिक भएको १५अौँ हप्ता सन् २०१५ फेब्रुअरीको पहिलो हप्ता एल्बम पुन बिलबोर्ड २०० को चार्टको शीर्षमा आएको थियो भने एल्बम ११ हप्ता सम्म शीर्ष स्थान ओगट्न सफल भएको थियो जसले गर्दा स्विफ्ट एल्बम चार्टमा धेरै समयसम्म एल्बम शीर्षमा पर्ने कलाकारको रूपमा दोस्रो कलाकार बनिन्।<ref>{{cite web|author1=केभिन कल्टफिल्ड|title=१९८९|url=http://www.hollywoodreporter.com/earshot/taylor-swifts-1989-hits-4-766615|work=द हलिउड रिपोर्टर|accessdate=January 25, 2015|date=January 24, 2015}}</ref> १९८९ एल्बमले बिलबोर्ड २०० एल्बम चार्टको कुल २४ हप्ता सम्म शीर्ष ५ मा स्थान बनाएको थियो जसले गर्दा १९८९ सन् १९६३ पछिको २४ हप्ता सम्म एल्बम चार्टमा स्थान बनाउने दश एल्बम मध्ये पर्न सफल भएको थियोे।<ref name="8thweek">{{cite web|url=http://www.billboard.com/entry/view/id/111885|title=बिलबोर्ड २०० एल्बम चार्ट|first=किथ|last=कल्टफिल्ड|work=बिलबोर्ड|date=January 7, 2015|accessdate=January 8, 2015}}</ref><ref name="11thweek">{{cite web|url=http://www.billboard.com/v/News/TaylorSwiftsSpen4|title=१९८९ एल्बम ११ हप्ता सम्म चार्टको शीर्ष स्थानमा |author=किथ कल्टफिल्ड|work=बिलबोर्ड म्यागेजिन|date=February 11, 2015|accessdate=February 11, 2015}}</ref> १३ मार्च २०१५ मा बिलबोर्डले घोषणा गरे अनुसार १९८९ एल्बमका साथसाथै स्विफ्टको अगाडिका अन्य दुई एल्बमहरूको पनि बिक्री भएको तथ्य खुलाएको थियो। २७ अक्टोबर २०१५ मा यस एल्बम सार्वजनिक भएको एक वर्ष पछि पनि चार्टमा स्थान बनाउने एल्बमको सूचीमा पनि परेको थियो।<ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/entry/view/id/121445|title='बिलबोर्ड २००|author=किथ कल्टफिल्ड|work=''बिलबोर्ड मिडिया''|publisher=ग्लोबल मिडिया|date=April 15, 2015|accessdate=April 15, 2015}}</ref> यस एल्बम बिलबोर्ड २०० एल्बम चार्टमा सार्वजनिक भएको ५४अौँ हप्ता पनि शीर्ष दशमा स्थान बनाउन सफल भएको थियो।<ref name="Outsold">{{cite web|author1=किथ कल्टफिल्ड|title=१९८९ एल्बमको बिक्री|url=https://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/6502076/taylor-swift-1989-outsold-her-last-two-albums|work=बिलबोर्ड|publisher=ग्लोबल मिडिया|accessdate=March 14, 2015|date=March 13, 2015}}</ref><ref>{{cite web|title=टेलर स्विफ्ट - १९८९ एल्बम |url=http://www.billboard.com/biz/articles/6745045/taylor-swifts-1989-only-fifth-album-to-spend-first-year-in-billboard-200s-top|website=बिलबोर्ड|last=कल्टफिल्ड|first=किथ|date=October 27, 2015|accessdate=October 27, 2015}}</ref> जनवरी २०१८ का अनुसार १९८९ एल्बमले विश्व व्यपी रूपमा ६.११ मिलियन प्रतिलिपीहरू बिक्री गरेको थियो।<ref>{{cite web|title=बिलबोर्ड २०० एल्बम चार्ट तालिका|url=http://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/6754084/chris-stapleton-soars-to-no-1-on-billboard-200-albums-chart|work=बिलबोर्ड|last=कल्टफिल्ड|first=किथ|date=November 8, 2015|accessdate=November 8, 2015}}</ref> क्यानडाको आधिकारिक एल्बम चार्ट कम्पनी क्याडेली एल्बम चार्टमा एल्बम निस्कासन भएको पहिलो हप्तानै शीर्ष स्थानमा आएको थियो भने एल्बमले तात्कालिक समयमा क्याडामा १०७,००० प्रतिलिपीहरू बिक्री गरेको थियो।<ref>{{cite web|url=http://ajournalofmusicalthings.com/weekly-music-sales-analysis-05-november-2014/|title=साप्ताहि एल्बम बिक्री प्रतिवेदन|date=November 5, 2014|first=एलेन|last=क्रस|website=म्युजिक जर्नल|accessdate=November 12, 2014}}</ref> दोस्रो हप्ता पनि एल्बम शीर्ष स्थानमै रहँदै थप ३७,००० प्रतिलिपीहरू बिक्री गरेको थियो जुन दुई हप्तामा कुल १४४,००० भएको थियो। एल्बम क्यानडामा वर्षको उत्कृष्ट बिक्री हुन सफल एल्बमको रूपमा स्थापित भयो भने एल्बमले ३१४,००० प्रतिलिपीहरू बिक्री गरेको थियो।<ref>{{cite web|url=http://ajournalofmusicalthings.com/weekly-music-sales-report-analysis-12-november-2014/|title=सन् २०१४ को साप्ताहि एल्बम बिक्री प्रतिवेदन|website=म्युजिक जर्नल|date=November 12, 2014|first=एलेन|last=क्रस|accessdate=November 19, 2014}}</ref> एल्बम निस्कासन भएको पहिलो हप्ता संयुक अधिराज्यमा एसले ९०,००० प्रतिलिपी बिक्री गरेको थियो भने पहिलो हप्तामै एल्बम चार्टको शीर्ष स्थानमा स्थान बनाएको थियो।<ref name=CANsales>{{cite web|url=http://www.billboard.com/articles/business/6451045/nielsen-music-canada-report-2014-sales-streaming-data|title=टेलर स्विफ्ट - १९८९ एल्बम |last=ब्लिस|first=केरन|work=बिलबोर्ड म्यागेजिन|date=January 27, 2015|accessdate=January 30, 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.digitalspy.co.uk/music/news/a607361/taylor-swift-claims-number-one-uk-album-with-1989.html|title=१९८९ एल्बम|first=ह्यारी|last=फ्लिचर|work=डिजिटल स्काइ|date=November 2, 2014|accessdate=November 4, 2014}}</ref> यस एल्बम सन् २०१४ को सबै छिटो धेरै प्रतिलिपी बिक्री गर्ने एल्बमको रूपमा स्थापित भयो। एल्बमले संयुक्त अधिराज्यमा १.१२७ मिलियन प्रतिलिपी बिक्री गर्न सफल भएको थियो।<ref name="1989uksales">{{cite web|url=https://www.musicweek.com/talent/read/reputation-management-biz-braced-for-taylor-swift-s-new-album/069567|title=टेलर स्विफ्ट|last=सुथरल्यान्ड|first=मार्क|work=म्युजिक विक|date=August 24, 2017|accessdate=August 24, 2017}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.ifpi.org/downloads/Digital-Music-Report-2015.pdf |title=सन् २०१५ - आइएफपीआइ ग्लोबल म्युजिक प्रतिवेदन |accessdate=October 6, 2017 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200101231623/https://www.ifpi.org/downloads/Digital-Music-Report-2015.pdf |date=January 1, 2020 }}</ref> अक्टोबर २०१७ का अनुसार एल्बमका विश्व व्यापी १०.१ मिलियन प्रतिलिपीहरू बिक्री भएका थिए।<ref>{{cite web|title=आइएफपीआइ ग्लोबल म्युजिक प्रतिवेदन|url=http://www.ifpi.org/downloads/GMR2016.pdf|accessdate=October 6, 2017|format=पिडिएफ}} {{Webarchive|url=https://archive.ph/20160730180434/http://www.ifpi.org/downloads/GMR2016.pdf |date=July 30, 2016 }}</ref><ref>{{cite web|title=ANUARIO SGAE DE LAS ARTES ESCÉNICAS, MUSICALES Y AUDIOVISUALES 2017 - MÚSICA GRABADA|url=http://www.anuariossgae.com/anuario2017/anuariopdfs/04_MGRABADA.pdf|language=स्पेनी|accessdate=October 6, 2017|format=पिडिएफ}}</ref> सन् २०१५ मा "१९८९" बिलबोर्ड २०० एल्बम वरियताको पहिलो नम्बरमा स्थान बनाएको थियो।<ref>{{cite web|url=https://www.billboard.com/charts/year-end/2015/top-billboard-200-albums|title=टप बिलबोर्ड एल्बम – सन् २०१५|work=बिलबोर्ड|accessdate=December 12, 2015}}</ref> ==गीति ट्र्याकहरू== {{Track listing | extra_column = निर्माताहरू | headline = मुख्य संस्करण<ref>{{cite web|url=https://itunes.apple.com/us/album/1989/id907242701|title=1989 by Taylor Swift|website=iTunes Store|location=United States|accessdate=February 1, 2015}}</ref> | total_length = ४८:४१ | title1 = [[वेलकम टू न्यु योर्क (गीत)|वेलकम टू न्यु योर्क]] | writer1 = {{hlist|[[टेलर स्विफ्ट]]|[[रायन टेडर]]}} | extra1 = {{hlist|टेडर|नोअल जेनकेनल|स्विफ्ट}} | length1 = ३:३२ | title2 = [[ब्ल्याङ्क स्पेस (टेलर स्विफ्टको गीत)|ब्ल्याङ्क स्पेस]] | writer2 = {{hlist|स्विफ्ट|म्याक्स मार्टिन|सेलब्याक}} | extra2 = {{hlist|मार्टिन|सेलब्याक}} | length2 = ३:५१ | title3 = [[स्टाइल (टेलर स्विफ्टको गीत)|स्टाइल]] | writer3 = {{hlist|स्विफ्ट|मार्टिन|सेलब्याक|अली प्यामी}} | extra3 = {{hlist|मार्टिन|सेलब्याक|प्यामी}} | length3 = ३:५१ | title4 = [[आउट अफ द उड्स (गीत)|आउट अफ द उड्स]] | writer4 = {{hlist|स्विफ्ट|ज्याक एन्टोनअफ}} | extra4 = {{hlist|एन्टोनअफ|स्विफ्ट|मार्टिन{{ref|a|[a]}}}} | length4 = ३:५५ | title5 = अल यु ह्याड टु डु वाज स्टोन | writer5 = {{hlist|स्विफ्ट|मार्टिन}} | extra5 = {{hlist|मार्टिन|सेलब्याक|म्याट एण्ड म्याथ्युज}} | length5 = ३:१३ | title6 = [[सेक इट अफ (टेलर स्विफ्टको गीत)|सेक इट अफ]] | writer6 = {{hlist|स्विफ्ट|मार्टिन|सेलब्याक}} | extra6 = {{hlist|मार्टिन|सेलब्याक}} | length6 = ३:३९ | title7 = आइ व्इस यु उड | writer7 = {{hlist|स्विफ्ट|एन्टोनअफ}} | extra7 = {{hlist|एन्टोनअफ|स्विफ्ट|जर्ज क्रुस्टिन{{ref|b|[b]}}|मार्टिन{{ref|a|[a]}}}} | length7 = ३:२७ | title8 = [[ब्याड ब्लड (टेलर स्विफ्टको गीत)|ब्याड ब्लड]] | writer8 = {{hlist|स्विफ्ट|मार्टिन|सेलब्याक}} | extra8 = {{hlist|मार्टिन|सेलब्याक}} | length8 = ३:३१ | title9 = [[वाइल्डेस्ट ड्रिम्स (टेलर स्विफ्टको गीत)|वाइल्डेस्ट ड्रिम्स]] | writer9 = {{hlist|स्विफ्ट|मार्टिन|सेलब्याक}} | extra9 = {{hlist|मार्टिन|सेलब्याक}} | length9 = ३:४० | title10 = हाउ यु गेट द गर्ल | writer10 = {{hlist|स्विफ्ट|मार्टिन|सेलब्याक}} | extra10 = {{hlist|मार्टिन|सेलब्याक}} | length10 = ४:०७ | title11 = दिस लभ | writer11 = स्विफ्ट | extra11 = {{hlist|नेथन चापम्यान|स्विफ्ट}} | length11 = ४:१० | title12 = आइ नू प्लेस | writer12 = {{hlist|स्विफ्ट|टेडर}} | extra12 = {{hlist|टेडर|जेनक्यानल|स्विफ्ट}} | length12 = ३:१५ | title13 = क्लिन | writer13 = {{hlist|स्विफ्ट|इमोजीन हिप}} | extra13 = {{hlist|हिप|स्विफ्ट}} | length13 = ४:३०}} {{track listing | extra_column = निर्माताहरू | collapsed = yes | headline = क्यानडेली आइट्युन्स स्टोर | total_length = ५६:३६ | title14 = [[वन्डरल्यान्ड (टेलर स्विफ्टको गीत)|वन्डरल्यान्ड]] | writer14 = {{hlist|स्विफ्ट|मार्टिन|सेलब्याक}} | extra14 = {{hlist|मार्टिन|सेलब्याक}} | length14 = ४:०५ | title15 = [[न्यू रोमान्टिक (टेलर स्विफ्टको गीत)|न्यू रोमान्टिक]] | writer15 = {{hlist|स्विफ्ट|मार्टिन|सेलब्याक}} | extra15 = {{hlist|मार्टिन|सेलब्याक}} | length15 = ३:५०}} {{track listing | extra_column = निर्माताहरू | collapsed = yes | headline = डिलक्स संस्करण (संयुक्त राज्य र क्यानडामा)<ref name="1989DeluxeAlbum">References for bonus tracks on ''1989'' deluxe edition: * International deluxe edition: {{cite web|url=https://itunes.apple.com/au/album/1989-deluxe/id907104698|title=1989 (Deluxe Edition) by Taylor Swift|website=iTunes Store|location=Australia|accessdate=February 1, 2015}} * Target edition: {{cite web|url=http://www.target.com/p/taylor-swift-1989-deluxe-edition-target-exclusive/-/A-16365103|title=Taylor Swift&nbsp;– ''1989'' (Deluxe Edition)&nbsp;– Target Exclusive |website=target.com |publisher=[[Target Corporation]]|accessdate=February 1, 2015}}</ref> | total_length = ६८:३७ | title14 = वन्डरल्यान्ड{{anchor|DLX}} | writer14 = {{hlist|स्विफ्ट|मार्टिन|सेलब्याक}} | extra14 = {{hlist|मार्टिन|सेवब्याक}} | length14 = ४:०५ | title15 = यु आर इन लभ | writer15 = {{hlist|स्विफ्ट|एन्टोनअफ}} | extra15 = {{hlist|एन्टोनअफ|स्विफ्ट|मार्टिन{{ref|a|[a]}}}} | length15 = ४:२७ | title16 = न्यू रोमान्टिब | writer16 = {{hlist|स्पिफ्ट|मार्टिन|सेलब्याक}} | extra16 = {{hlist|मार्टिन|सेलब्याक}} | length16 = ३:५० | title17 = आइ नू प्लेसेस | note17 = पियानो/स्वर | writer17 = {{hlist|स्विफ्ट|टेडर}} | length17 = ३:३६ | title18 = आइ व्इस यु उड | note18 = सङ्गीत/स्वर | writer18 = {{hlist|स्विफ्ट|एन्टोनअफ}} | length18 = १:४७ | title19 = ब्ल्याङ्क स्पेस | note19 = गीतार/स्वर | writer19 = {{hlist|स्विफ्ट|मार्टिन|सेलब्याक}} | length19 = २:११}} {{Track listing | collapsed = yes | extra_column = निर्माताहरू | headline = जापानी डिलक्स संस्करण<ref>{{cite web|url=http://www.hmv.co.jp/en/artist_Taylor-Swift_000000000353416/item_1989-Deluxe-Edition_5984096M|title=1989 -Deluxe Edition : Taylor Swift / HMV ONLINE&nbsp;– POCS-24009 [English Site]|website=[[HMV]] Japan|accessdate=February 1, 2015}}</ref> | title1 = सेक इट अफ | note1 = सङ्गीत भिडियो | extra1 = मार्क रोमनेक | title2 = सेक इट अल&nbsp;– द चिअरलिडर सिन | length2 = | title3 = सेक इट अफ&nbsp;– | length3 = | title4 = सेक इट अफ&nbsp;– द मोर्डन डान्सर सिन | length4 = | title5 = सेक इट अफ&nbsp;– द एनिमेटर सिन | length5 = | title6 = सेक इट अफ&nbsp;– | length6 = | title7 = सेक इट अफ&nbsp;– द रिबन डान्सर सिन | length7 = | title8 = सेक इट अफ&nbsp;– द एक्स्ट्रा सिन | length8 = }} ==चार्ट== ===साप्ताहि चार्ट=== {|class="wikitable sortable" ! एल्बम तालिका (२०१४-१५) ! शीर्ष<br />स्थान |- | {{ZAF}} (इन्टरटेन्मेनट मेनिटेरिङ अफ्रिका)<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=http://web.archive.org/web/20150115223025/http://www.rsg.co.za/|title=टेलर स्विफ्ट – १९८९ (इन्टरटेन्मेनट मेनिटेरिङ अफ्रिका)|publisher=इन्टरटेन्मेनट मेनिटेरिङ अफ्रिका|date=७ फेब्रुअरी २०१५}}</ref> | align="center"|८ |- | {{GER}} (मिडिया कन्ट्रोल चार्ट)<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=http://www.officialcharts.de/album.asp?artist=Taylor+Swift&title=1989&cat=a&country=de|title=टेलर स्विफ्ट – १९८९ (मिडिया कन्ट्रोल चार्ट)|publisher=मिडिया कन्ट्रोल चार्ट|date=१७ फेब्रुअरी २०१५}}</ref> | align="center"|४ |- | {{AUS}} (एरिया चार्ट)<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=http://australian-charts.com/showitem.asp?interpret=Taylor+Swift&titel=1989&cat=a|title=टेलर स्विफ्ट – १९८९ (एरिया चार्ट)|publisher=एरिया चार्ट|date=१७ फेब्रुअरी २०१५}}</ref> | align="center"|'''१''' |- | {{AUT}} (Ö३ अस्ट्रिया टप ४०)<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=http://austriancharts.at/showitem.asp?interpret=Taylor+Swift&titel=1989&cat=a|title=टेलर स्विफ्ट – १९८९ (Ö३ अस्ट्रिया टप ४०)|publisher=Ö३ अस्ट्रिया टप ४०|date=१७ फेब्रुअरी २०१५}}</ref> | align="center"|४ |- | {{flagicon|BEL}} [[बेल्जियम]] (अल्ट्राटप ५०)<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=http://ultratop.be/nl/showitem.asp?interpret=Taylor+Swift&titel=1989&cat=a|title=टेलर स्विफ्ट – १९८९ (अल्ट्राटप ५०)|publisher=अल्ट्राटप ५०|date=१७ फेब्रुअरी २०१५}}</ref> | align="center"|'''१''' |- | {{flagicon|BEL}} [[बेल्जियम]] (अल्ट्राटप ४०)<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=http://www.ultratop.be/fr/showitem.asp?interpret=Taylor+Swift&titel=1989&cat=a|title=टेलर स्विफ्ट – १९८९ (अल्ट्राटप ४०)|publisher=अल्ट्राटप ४०|date=१७ फेब्रुअरी २०१५}}</ref> | align="center"|७ |- | {{BRA}} (ब्राजिल हट १०० एयरप्ले)<ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/biz/charts/2014-12-13/brazil-albums|title=टेलर स्विफ्ट – १९८९ (ब्राजिल हट १०० एयरप्ले)|publisher=ब्राजिल हट १०० एयरप्ले|date=१७ फेब्रुअरी २०१५}}</ref> | align="center"|३ |- | {{CAN}} (क्यानडेली एल्बम चार्ट)<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=http://www.billboard.com/artist/371422/Taylor+Swift/chart?f=309|title=टेलर स्विफ्ट – १९८९ (क्यानडेली एल्बम चार्ट)|publisher=क्यानडेली एल्बम चार्ट|date=१७ फेब्रुअरी २०१५}}</ref> | align="center"|'''१''' |- | {{KOR}} (गावन म्युजिक चार्ट)<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=http://gaonchart.co.kr/main/section/chart/album.gaon?termGbn=week&hitYear=2014&targetTime=45&nationGbn=E|title=टेलर स्विफ्ट – १९८९ (गावन म्युजिक चार्ट)|publisher=गावन म्युजिक चार्ट|date=१७ फेब्रुअरी २०१५}}</ref> | align="center"|2 |- | {{HRV}} (क्रएसियाली सङ्गीत सङ्घ)<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=http://www.hdu-toplista.com/index.php?what=izvodjaci&w=details&id=517|title=टेलर स्विफ्ट – १९८९|publisher=क्रएसियाली सङ्गीत सङ्घ|date=१७ फेब्रुअरी २०१५}}</ref> | align="center"|५ |- | {{flagicon|DEN}} [[डेनमार्क]] (हिटलिसन)<ref>{{cite web|language=en|url=http://danishcharts.com/showitem.asp?interpret=Taylor+Swift&titel=1989&cat=a|title=टेलर स्विफ्ट – १९८९ (हिटलिसन)|publisher=हिटलिसन|date=१७ फेब्रुअरी २०१५}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171211053343/http://www.danishcharts.com/showitem.asp?interpret=Taylor+Swift&titel=1989&cat=a |date=2017-12-11 }}</ref> | align="center"|२ |- | {{flagicon|SCO}} [[स्कटल्यान्ड]] (आधिकारिक चार्ट कम्पनी)<ref name="escocia">{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=http://www.officialcharts.com/archive-chart/_/23/2014-11-08|title=टेलर स्विफ्ट – १९८९ (आधिकारिक चार्ट कम्पनी)|publisher=हिटलिसन|date=१७ फेब्रुअरी २०१५}}</ref> | align="center"|'''१''' |- | {{ESP}} (स्पेनी सङ्गीत उत्पादक सङ्घ)<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=http://spanishcharts.com/showitem.asp?interpret=Taylor+Swift&titel=1989&cat=a|title=टेलर स्विफ्ट – १९८९ (स्पेनी सङ्गीत उत्पादक सङ्घ)|publisher=स्पेनी सङ्गीत उत्पादक सङ्घ|date=१७ फेब्रुअरी २०१५}}</ref> | align="center"|४ |- | {{USA}} (बिलबोर्ड २००) | align="center"|'''१''' |- | {{USA}} (डिजिटल एल्बम)<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=http://www.billboard.com/artist/371422/Taylor%20Swift/chart?f=400|title=टेलर स्विफ्ट – १९८९ (डिजिटल एल्बम)|publisher=डिजिटल एल्बम|date=१७ फेब्रुअरी २०१५}}</ref> | align="center"|'''१''' |- | {{FIN}} (आइएफपीआइ फिनल्यान्ड)<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=http://finnishcharts.com/showitem.asp?interpret=Taylor+Swift&titel=1989&cat=a|title=टेलर स्विफ्ट – १९८९ (आइएफपीआइ फिनल्यान्ड)|publisher=आइएफपीआइ फिनल्यान्ड|date=१७ फेब्रुअरी २०१५}}</ref> | align="center"|१० |- | {{FRA}} (फोनोग्राफिक राष्ट्रिय सङ्घ)<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=http://spanishcharts.com/showitem.asp?interpret=Taylor+Swift&titel=1989&cat=a|title=टेलर स्विफ्ट – १९८९|publisher=फोनोग्राफिक राष्ट्रिय सङ्घ|date=१७ फेब्रुअरी २०१५}}</ref> | align="center"|९ |- | {{GRE}} (आइएफपीआइ ग्रिस)<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=http://www.archive.today/Cfjb7|title=टेलर स्विफ्ट – १९८९ (फोनोग्राफिक राष्ट्रिय सङ्घ)|publisher=फोनोग्राफिक राष्ट्रिय सङ्घ|date=१७ फेब्रुअरी २०१५}}</ref> | align="center"|११ |- | {{HUN}} (हङ्गेरी रेकर्ड लेबल सङ्घ)<ref>{{cite web|language=hu|url=http://zene.slagerlistak.hu/archivum/kereso-lista-es-datum-szerint|title=टेलर स्विफ्ट – १९८९ (हङ्गेरी रेकर्ड लेबल सङ्घ)|publisher=हङ्गेरी रेकर्ड लेबल सङ्घ|date=१७ फेब्रुअरी २०१५}}</ref> | align="center"|२२ |- | {{IRL}} (आइरीस रेकर्ड म्युजिक सङ्घ)<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=44|title=टेलर स्विफ्ट – १९८९ (आइरीस रेकर्ड म्युजिक सङ्घ)|publisher=आइरीस रेकर्ड म्युजिक सङ्घ|date=१७ फेब्रुअरी २०१५}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171110231932/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240002&arch=t&lyr=2014&year=2014&week=44 |date=2017-11-10 }}</ref> | align="center"|'''१''' |- | {{flagicon|ITA}} [[इटाली]] (इटाली सङ्गीत उद्योग)<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=http://italiancharts.com/showitem.asp?interpret=Taylor+Swift&titel=1989&cat=a|title=टेलर स्विफ्ट – १९८९ (इटाली सङ्गीत उद्योग)|publisher=इटाली सङ्गीत उद्योग|date=१७ फेब्रुअरी २०१५}}</ref> | align="center"|५ |- | {{JPN}} (ओरिकन)<ref>{{cite web|language=जापानी|url=http://www.oricon.co.jp/prof/441127/products/1097289/1/|title=टेलर स्विफ्ट – १९८९ (ओरिकन)|publisher=ओरिकन|date=१७ फेब्रुअरी २०१५}}</ref> | align="center"|३ |- | {{MEX}} (मेक्सिको एल्बम चार्ट)<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=https://twitter.com/Amprofon/status/538105089123028992|title=Puesto #1 del #Top100MX del 27/10 al 2/11|publisher=मेक्सिको सङ्गीत उद्योग सङ्घ|date=१७ फेब्रुअरी २०१५}}</ref> | align="center"|'''१''' |- | {{NOR}} (भिजी-लिस्टा)<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=http://norwegiancharts.com/showitem.asp?interpret=Taylor+Swift&titel=1989&cat=a|title=टेलर स्विफ्ट – १९८९ (भिजी-लिस्टा)|publisher=भिजी-lista|date=१७ फेब्रुअरी २०१५}}</ref> | align="center"|'''१''' |- | {{NZL}} (रेकर्डिङ म्युजिक एन-जेट)<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=http://charts.org.nz/showitem.asp?interpret=Taylor+Swift&titel=1989&cat=a|title=टेलर स्विफ्ट – १९८९ (एनजेट टप ४०)|publisher=रेकर्डिङ म्युजिक एनजेट|date=१७ फेब्रुअरी २०१५}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141108224610/http://www.charts.org.nz/showitem.asp?interpret=Taylor+Swift&titel=1989&cat=a |date=2014-11-08 }}</ref> | align="center"|'''१''' |- | {{NLD}} (मेगाचार्ट)<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=http://dutchcharts.nl/showitem.asp?interpret=Taylor+Swift&titel=1989&cat=a|title=टेलर स्विफ्ट – १९८९ (मेगाचार्ट)|publisher=मेगाचार्ट|date=17 de fevereiro de 2015}}</ref> | align="center"|'''१''' |- | {{POL|pt-br}} (अडियो भिडियो उत्पादक उद्योग)<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=http://olis.onyx.pl/listy/index.asp?idlisty=894&lang=en|title=टेलर स्विफ्ट – १९८९ (अडियो भिडियो उत्पादक सङ्घ)|publisher=अडियो भिडियो उत्पादक सङ्घ|date=१७ फेब्रुअरी २०१५}}</ref> | align="center"|३८ |- | {{POR}} (पोर्चुगाली फोनोग्राफीक उद्योग सङ्घ)<ref name="ptcharts">{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=http://portuguesecharts.com/showitem.asp?interpret=Taylor+Swift&titel=1989&cat=a|title=टेलर स्विफ्ट – १९८९|publisher=पोर्चुगाली फोनोग्राफीक उद्योग सङ्घ|date=१७ फेब्रुअरी २०१५}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181116040319/https://portuguesecharts.com/showitem.asp?interpret=Taylor+Swift&titel=1989&cat=a |date=2018-11-16 }}</ref> | align="center"|३ |- | {{UK}} (युके एल्बम चार्ट)<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=http://www.officialcharts.com/chart-news/taylor-swift-scores-fastest-selling-female-album-of-the-year-so-far-3255/|title=टेलर स्विफ्ट - १९८९ एल्बम |publisher=संयुक्त अधिराज्य चार्ट कम्पनी|date=२ नोभेम्बर २०१४}}</ref> | align="center"|'''१''' |- | {{CZE}} (आइएफपीआइ चेक गणतन्त्र)<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=http://www.ifpicr.cz/hitparada/index.php?a=titul&hitparada=14&titul=153050&sec=0a2898644b06402f4b7727ae758c1109|title=टेलर स्विफ्ट – १९८९ (आइएफपीआइ चेक गणतन्त्र)|publisher=आइएफपीआइ चेक गणतन्त्र|date=१७ फेब्रुअरी २०१५}}</ref> | align="center"|१७ |- | {{RUS}} (रुसी सङ्गीत चार्ट)<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=http://lenta.ru/news/2014/11/06/grebenshchikov|title=टेलर स्विफ्ट – १९८९ (रुसी सङ्गीत चार्ट)|publisher=रुसी सङ्गीत चार्ट|date=१७ फेब्रुअरी २०१५}}</ref> | align="center"|७ |- | {{flagicon|SWE}} [[स्विडेन]] (टपलिस्टन)<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=http://swedishcharts.com/showitem.asp?interpret=Taylor+Swift&titel=1989&cat=a|title=टेलर स्विफ्ट – १९८९|date=१७ फेब्रुअरी २०१५}}</ref> | align="center"|२३ |- | {{flagicon|Switzerland}} [[स्विट्जरल्यान्ड]] (स्वीजर ह्याटफ्रिड)<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=http://hitparade.ch/showitem.asp?interpret=Taylor+Swift&titel=1989&cat=a|title=टेलर स्विफ्ट – १९८९|publisher=स्वीजर ह्याटफ्रिड|date=१७ फेब्रुअरी २०१५}}</ref> | align="center"|३ |- | {{झण्डा|ताइवान}} (जि-म्युजिक)<ref>{{cite web|language=चिनियाँ|url=http://www.g-music.com.tw/GMusicBillboard7.aspx|title=टेलर स्विफ्ट – १९८९ (जि-म्युजिक)|publisher=जि-म्युजिक|date=१७ फेब्रुअरी २०१५}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100809130925/http://www.g-music.com.tw/GMusicBillboard7.aspx |date=2010-08-09 }}</ref> | align="center"|'''१''' |- |} ===वर्ष समाप्ति चार्ट=== {|class="wikitable sortable" ! एल्बम तालिका (२०१४) ! स्थान |- | {{GER}} (मिडिया कन्ट्रोल चार्ट)<ref>{{cite web|language=जर्मन|url=http://www.chartsurfer.de/musik/album-charts-deutschland/jahrescharts/alben-2014-2x3.html|title=जेहर्स चार्ट|publisher=मिडिया कन्ट्रोल चार्ट|date=२१ मार्च २०१५}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150110225407/http://www.chartsurfer.de/musik/album-charts-deutschland/jahrescharts/alben-2014-2x3.html |date=2015-01-10 }}</ref> | align="center"|७१ |- | {{AUS}} (एरिया चार्ट)<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=http://aria.com.au/aria-charts-end-of-year-charts-top-100-albums-2014.htm|title=एरिया चार्ट – वर्षको समाप्ति – टप १०० एल्बम चार्ट|publisher=एरिया चार्ट|date=२१ मार्च २०१५}}</ref> | align="center"|२ |- | {{flagicon|BEL}} [[बेल्जियम]] (अल्ट्राटप टप ५०)<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=http://www.ultratop.be/nl/annual.asp?year=2014&cat=a|title=Jaaroverzichten 2014|publisher=अल्ट्राटप ५०|date=२१ मार्च २०१५}}</ref> | align="center"|७१ |- | {{flagicon|BEL}} [[बेल्जियम]] (अल्ट्राटप ४०)<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=http://www.ultratop.be/fr/annual.asp?year=2014&cat=a|title=२०१४ वार्षिक प्रतिवेदन|publisher=अल्ट्राटप ४०|date=२१ मार्च २०१५}}</ref> | align="center"|१९८ |- | {{CAN}} (क्यानडेली एल्बम चार्ट)<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=http://www.billboard.com/charts/year-end/2014/top-canadian-albums|title=२०१४ वर्ष समाप्ति: टप क्यानडेली एल्बम|publisher=क्यानडेली एल्बम चार्ट|date=२१ मार्च २०१५}}</ref> | align="center"|२ |- | {{flagicon|DEN}} [[डेनमार्क]] (हिटलिसन)<ref>{{cite web|language=जर्मन|url=http://www.archive.today/0AoEv|title=एल्बम टि-१०० - सन् २०१४|publisher=हिटलिसन|date=२१मार्च २०१४}}</ref> | align="center"|६९ |- | {{USA}} (बिलबोर्ड २००)<ref name="2014yearend">{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=http://www.billboard.com/charts/year-end/2014/top-billboard-200-albums|title=२०१४ वर्ष समाप्ति: टप बिलबोर्ड २०० एल्बम|publisher=बिलबोर्ड २००|date=२१ मार्च २०१४}}</ref> | align="center"|३ |- | {{USA}} (डिजिटल एल्बम)<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=http://www.billboard.com/charts/year-end/2014/digital-albums|title=२०१४ वर्ष समाप्ति: डिजिटल एल्बम|publisher=डिजिटल एल्बम|date=२१"मार्च २०१५}}</ref> | align="center"|३ |- | {{IRL}} (आइरीस रेकर्ड म्युजिक सङ्घ)<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=http://www.irma.ie/best-of-20141|title=आइआरएमए - सन् २०१४ को उत्कृष्ट एल्बमहरू|publisher=आइरीस रेकर्ड म्युजिक सङ्घ|date=२१ मार्च २०१५}}</ref> | align="center"|७ |- | {{JPN}} (ओरिकन)<ref>{{cite web|language=जापानी|url=http://www.oricon.co.jp/rank/ja/y/2014/p/4/|title=年間　CDアルバムランキング 2014年度|publisher=ओरिकन|date=२१ मार्च २०१५}}</ref> | align="center"|३४ |- | {{MEX}} (मेक्सिको एल्बम चार्ट)<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|format=पिडिएफ|url=http://www.webcitation.org/6WJgyz8vc|title=Los Más Vendidos 2014|publisher=मेक्सिको एल्बम चार्ट|date=१९ सेप्टेम्बर २०१५}}</ref> | align="center"|२८ |- | {{NZL}} (एनजेट टप ४० एल्बम)<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=http://nztop40.co.nz/chart/albums?chart=2629|title=२०१४ को सर्वाधिक बिक्री भएका एल्बमहरू|publisher=रेकर्डिङ म्युजिक एनजेट|date=२१ मार्च २०१५}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303175645/http://nztop40.co.nz/chart/albums?chart=2629 |date=2016-03-03 }}</ref> | align="center"|३ |- | {{UK}} (युके एल्बम चार्ट)<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=http://www.officialcharts.com/chart-news/the-official-top-40-biggest-selling-artist-albums-of-2014__7579/|title=सन् २०१४ को सर्वाधिक बिक्री भएका कारकारहरूका एल्बम|publisher=आधिकारिक चार्ट कम्पनी|date=२१ मार्च २०१५}}</ref> | align="center"|११ |- | {{SUI}} (स्वीजर ह्याटफ्रिड)<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=http://swisscharts.com/charts/jahreshitparade/2014|title=उत्कृष्ट एल्बमहरू|publisher=स्वीजर ह्याटफ्रिड|date=२१ मार्च २०१५}}</ref> | align="center"|८७ |- |} {|class="wikitable sortable" ! तालिका (२०१५) ! स्थान |- | {{GER}} (मिडिया कन्ट्रोल चार्ट)<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=https://www.offiziellecharts.de/charts/album-jahr/for-date-2015|title=टप १०० एल्बम|publisher=मिडिया कन्ट्रोल चार्ट|date=८ जनवरी २०१६}}</ref> | align="center"|५६ |- | {{AUS}} (एरिया चार्ट)<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=http://www.aria.com.au/aria-charts-end-of-year-charts-top-100-albums-2015.htm|title=एरिया चार्ट – वर्षको समाप्तिमा – सन् २०१५ का १०० उत्कृष्ट एल्बमहरू|publisher=एरिया चार्ट|date=५ जनवरी २०१६}}</ref> | align="center"|३ |- | {{AUT}} (Ö३ अस्ट्रिया टप ४०)<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=http://www.austriancharts.at/year.asp?id=2015&cat=a|title=जेहर्सफ्रिड एल्बम|publisher=Ö३ अस्ट्रिया टप ४०|date=१ जनवरी २०१६}}</ref> | align="center"|४७ |- | {{CAN}} (क्यानडेली एल्बम चार्ट)<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=http://www.billboard.com/charts/year-end/2015/top-canadian-albums|title=टप क्यानडेली एल्बम: २०१५ वर्ष समाप्ति|publisher=क्यानडेली एल्बम चार्ट|date=१२ डिसेम्बर २०१६}}</ref> | align="center"|'''१''' |- | {{USA}} (''बिलबोर्ड'' २००)<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=http://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/6792629/the-year-in-pop-2015-taylor-swift-1989-uptown-funk-top-artist-album-song|title=२०१५: टेलर स्विफ्ट '१९८९' |publisher=किथ कल्टफिल्ड|publisher=ग्लोबल मिडिया|date=९ डिसेम्बर २०१५|date=९ डिसेम्बर २०१५}}</ref> | align="center"|'''१''' |- | {{USA}} (डिजिटल एल्बम)<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=http://www.billboard.com/charts/year-end/2015/digital-albums|title=डिजिटल एल्बम: वर्ष समाप्ति २०१५|publisher=डिजिटल एल्बम|date=१२ डिसेम्बर २०१५}}</ref> | align="center"|'''१''' |- | {{JPN}} (ओरिकन)<ref>{{cite web|language=जापानी|url=http://www.oricon.co.jp/special/48546/5/|title=2015年 年間音楽ランキングを発表|publisher=ओरिकन|date=४ जनवरी २०१६}}</ref> | align="center"|३० |- | {{MEX}} (मेक्सिको एल्बम चार्ट)<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=https://web.archive.org/web/20160203134822/http://www.centrodedesarrollodigital.com/amprofonanual/100.php|title=Los Más Vendidos 2015|publisher=मेक्सिको एल्बम चार्ट|date=४ मार्च २०१८}}</ref> | align="center"|२० |- | {{NZL}} (एनजेट टप ४० एल्बम)<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=http://nztop40.co.nz/chart/albums?chart=4183|title=सन् २०१५ को सर्वाधिक बिक्री हुने एल्बमहरू|publisher=रेकर्डिङ म्युजिक एनजेट|date=२५ डिसेम्बर २०१५}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160823012621/http://nztop40.co.nz/chart/albums?chart=4183 |date=2016-08-23 }}</ref> | align="center"|५ |- | {{NLD}} (मेगाचार्ट)<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=http://www.dutchcharts.nl/jaaroverzichten.asp?year=2015&cat=a|title=सन् २०१५|publisher=मेगाचार्ट|date=४ जनवरी २०१६}}</ref> | align="center"|३५ |- | {{UK}} (युके एल्बम चार्ट)<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=http://www.officialcharts.com/chart-news/the-official-top-40-biggest-artist-albums-of-2015-revealed__13273/|title=सन् २०१५ का उत्कृष्ट एल्बमहरू|publisher=युके एल्बम चार्ट|date=५ जनवरी २०१६}}</ref> | align="center"|६ |- | {{SUI}} (स्वीजर ह्याटफ्रिड)<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=http://www.hitparade.ch/charts/jahreshitparade/2015|title=एल्बम|publisher=स्वीजर ह्याटफ्रिड|date=२८ डिसेम्बर २०१५}}</ref> | align="center"|४७ |- ! तालिका (२०१६) ! स्थान |- | {{AUS}} (एरिया चार्ट)<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=http://www.aria.com.au/aria-charts-end-of-year-charts-top-100-albums-2016.htm|title=एरिया चार्ट – वर्षको समाप्ति – सन् २०१६ को टप १०० एल्बमहरू|publisher=एरिया चार्ट|date=१७ अप्रिल २०१४}}</ref> | align="center"|१७ |- | {{flagicon|BEL}} [[बेल्जियम]] (अल्ट्राटप टप ५०)<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=http://www.ultratop.be/nl/annual.asp?year=2016&cat=a|title=१९८९ एल्बम|publisher=अल्ट्राटप ५०|date=१७ अप्रिल २०१७}}</ref> | align="center"|९७ |- | {{CAN}} (क्यानडेली एल्बम चार्ट)<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=http://www.billboard.com/charts/year-end/2016/top-canadian-albums|title=टप क्यानडेली एल्बम: वर्ष समाप्ति २०१६|publisher=क्यानडेली एल्बम चार्ट|date=१७ अप्रिल २०१७}}</ref> | align="center"|१७ |- | {{USA}} (''बिलबोर्ड'' २००)<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=http://www.billboard.com/charts/year-end/2016/top-billboard-200-albums|title=२०१६ वर्ष समाप्ति: टप बिलबोर्ड २०० एल्बम|publisher=बिलबोर्ड २००|date=१७ अप्रिल २०१७}}</ref> | align="center"|१७ |- | {{USA}} (डिजिटल एल्बम)<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=http://www.billboard.com/charts/year-end/2016/digital-albums|title=२०१६ वर्ष समाप्ति: टप बिलबोर्ड २०० एल्बम|publisher=डिजिटल एल्बम|date=१७ अप्रिल २०१७}}</ref> | align="center"|२२ |- | {{NZL}} (एनजेट टप ४० एल्बम)<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=http://nztop40.co.nz/chart/albums?chart=4311|title=सन् २०१६ को सर्वाधिक बिक्री भएका एल्बमहरू|publisher=एनजेट टप ४० एल्बम|date=१७ अप्रिल २०१७}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20161226200635/http://nztop40.co.nz/chart/albums?chart=4311 |date=2016-12-26 }}</ref> | align="center"|१९ |- | {{UK}} (युके एल्बम चार्ट)<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=http://www.officialcharts.com/charts/end-of-year-artist-albums-chart/|title=वर्ष समाप्ति चार्ट – २०१६|publisher=आधिकारिक चार्ट कम्पनी|date=१७ अप्रिल २०१६}}</ref> | align="center"|४४ |- ! तालिका (२०१७) ! स्थान |- | {{AUS}} (एरिया चार्ट)<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=https://www.ariacharts.com.au/annual-charts/2017/albums-chart|title=एरिया - २०१७ को समाप्ति |publisher=एरिया चार्ट|date=७ अप्रिल २०१८}}</ref> | align="center"|३२ |- | {{USA}} (''बिलबोर्ड'' २००)<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=http://www.billboard.com/charts/year-end/2017/top-billboard-200-albums|title=२०१७ वर्ष समाप्ति - टप बिलबोर्ड एल्बम|publisher=बिलबोर्ड २००|date=३० डिसेम्बर २०१७}}</ref> | align="center"|१०० |- ! तालिका (२०१८) ! स्थान |- | {{AUS}} (एरिया चार्ट)<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=https://www.ariacharts.com.au/annual-charts/2017/albums-chart|title=एरिया चार्ट सन् २०१७ वर्ष समाप्ति|publisher=एरिया चार्ट|date=१० जनवरी २०१९}}</ref> | align="center"|३६ |- | {{AUS}} (एरिया क्याटलग एल्बम चार्ट)<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=https://www.ariacharts.com.au/annual-charts/2018/catalogue-albums-chart|title=२०१८ एरिया चार्ट|publisher=एरिया चार्ट|date=१० जनवरी २०१९}}</ref> | align="center"|१२ |- | {{USA}} (''बिलबोर्ड'' २००)<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=http://www.billboard.com/charts/year-end/2017/top-billboard-200-albums|title=२०१७ वर्ष समाप्ति: टप बिलबोर्ड २०० एल्बम|publisher=बिलबोर्ड २००|date=१० जनवरी २०१९}}</ref> | align="center"|८२ |- |} ==प्रमाणपत्र== {| class="wikitable" |- ! देशहरू ! प्रमाणपत्र ! बिक्री |- | {{AUS}} (एरिया)<ref>{{cite web |url=http://australian-charts.com/showitem.asp?interpret=Taylor+Swift&titel=1989&cat=a |title=टेलर स्विफ्ट - एरिया चार्ट इतिहास |publisher=एरिया चार्ट|date=१७ फेब्रुअरी २०१५ |accessdate=}}</ref> | डाइमन्ड [[File:Diamond record icon.svg|30px|place|centre]] | ५००,००० |- | {{AUT}} (आइएफपीआइ अस्ट्रिया)<ref>{{cite web |url=http://www.ifpi.at/?section=goldplatin |title=अस्ट्रिया चार्ट |publisher=आइएफपीआइ अस्ट्रिया|date=७ मार्च २०१६ |accessdate=}}</ref> | २× प्ल्याटिनम [[File:Double platinum record icon.svg|30px|center]] | ४५,००० |- | {{BRA}} (प्रो म्युजिक ब्राजिल)<ref>{{cite web |url=http://www.portalpopline.com.br/1989-album-da-taylor-swift-ganha-certificado-triplo-de-platina-no-brasil/ |title=टेलर स्विफ्ट - १९८९ |publisher=प्रो म्युजिक ब्राजिल|date=७ मार्च २०१६}}</ref> | प्लेटिनम [[File:Platinum record icon.svg|30px|center]] | ४०,००० |- | {{BRA}} (प्रो म्युजिक ब्राजिल)<ref>[http://pro-musicabr.org.br/home/certificados/?busca_artista=Taylor+Swift&tmidia=1 प्रो म्युजिक ब्राजिल] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170217124641/http://pro-musicabr.org.br/home/certificados/?busca_artista=Taylor+Swift&tmidia=1 |date=2017-02-17 }}</ref><br> डिजिटल एल्बम | गोल्ड [[File:Gold record icon.svg|30px|center]] | २०,००० |- | {{CAN}} (म्युजिक क्यानडा)<ref>{{cite web |url=https://musiccanada.com/gold-platinum/?fwp_gp_search=1989%2520Taylor+Swift |title=टेलर स्विफ्ट - १९८९ |publisher=म्युजिक क्यानडा|date=२७ डिसेम्बर २०१५ |accessdate=}}</ref> | ६× प्लेटिनम [[File:Sextuple platinum record icon.svg|30px|center]] | ५३०,००० |- | {{CHN}} (एसएआरएफटी)<ref>{{cite web |url= http://music.yule.sohu.com/20141226/n407316541.shtml|title=टेलर स्विफ्ट - १९८९ |publisher=सोहु म्युजिक|date= |accessdate=६ जनवरी २०१५}}</ref> | प्लेटिनम [[File:Platinum record icon.svg|30px|center]] | १००,००० |- | {{flagicon|DEN}} [[डेनमार्क]] (आइएफपीआइ डेनमार्क)<ref>{{cite web |url=http://www.ifpi.dk/?q=content/taylor-swift-1989 |title=टेलर स्विफ्ट - १९८९ |publisher=आइएफपीआइ डेनमार्क|date= |accessdate=१ मार्च २०१७}}</ref> | गोल्ड [[File:Gold record icon.svg|30px|center]] | १०,००० |- | {{FRA}} | | ७०,००० |- | {{GER}} (बिभिएमआइ)<ref>{{cite web |url=http://www.musikindustrie.de/nc/datenbank/?action=suche&strTitel=1989&strInterpret=Taylor+Swift&strTtArt=alben&strAwards=checked |title=१९८९ एल्बम |publisher=बिभिएमआइ|date=२८ मार्च २०१५ |accessdate=}}</ref> | प्लेटिनम [[File:Platinum record icon.svg|30px|center]] | २००,००० |- | {{IND}} (आइएमआइ)<ref>{{cite web |url=http://www.mid-day.com/articles/taylor-swifts-1989-is-certified-triple-platinum-in-india/16672150 |title=टेलर स्विफ्ट - १९८९ एल्बम |publisher=आइएमआइ|date=११ नोभेम्बर २०१५ |accessdate=}}</ref> | ३× प्लेटिनम [[File:Triple platinum record icon.svg|30px|center]] | ६०,००० |- | {{flagicon|ITA}} [[इटाली]] (एफआइएमआइ)<ref>{{cite web |url=http://www.ifpi.at/?section=goldplatin |title=१९८९ एल्बम |publisher=एफआइएमआइ इटाली|date=७ मार्च २०१६ |accessdate=}}</ref> | गोल्ड [[File:Gold record icon.svg|30px|center]] | २५,००० |- | {{JPN}} (आरआइएजे)<ref>{{cite web |url=http://www.riaj.or.jp/data/others/gold/201504.html |title=टेलर स्विफ्ट - १९८९ |publisher=जापान रेकर्डिङ उद्योग सङ्घ |date=१९ सेप्टेम्बर २०१५ }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200724130553/http://www.riaj.or.jp/data/others/gold/201504.html |date=2020-07-24 }}</ref> | प्लेटिनम [[File:Platinum record icon.svg|30px|center]] | २६८,१८३ |- | {{MEX}} (एम्प्रोफोन)<ref>{{cite web |url=https://www.premierleague.com/news/612828 |title=टेलर स्विफ्ट - १९८९ प्रमाणपत्र |publisher=एम्प्रोफोन|date=९ जुन २०१७ |accessdate=}}</ref> | गोल्ड [[File:Gold record icon.svg|20px|center]] + ३× प्लेटिनम [[File:Triple platinum record icon.svg|20px|place|centre]] | २१०,००० |- | {{flagicon|Netherlands}} [[नेदरल्यान्ड|नेदरल्यान्ड्स]] (एनभिपिएल)<ref>{{cite web |url=https://nvpi.nl/nvpi-audio/marktinformatie/goud-platina/ |title=टेलर स्विफ्ट - १९८९ गोल्ड र प्लेटिनम प्रमाणपत्र |publisher=एनभिपिएल |date=२७ डिसेम्बर २०१५ |accessdate= }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180704212857/https://nvpi.nl/nvpi-audio/marktinformatie/goud-platina/ |date=2018-07-04 }}</ref> | गोल्ड [[File:Gold record icon.svg|30px|center]] | २५,००० |- | {{NZL}} (आरएमएनजेट)<ref>{{cite web|url=http://nztop40.co.nz/chart/albums?chart=4012|title=न्युजिल्यान्ड टप ४० चार्ट|publisher=आधिकारिक चार्ट कम्पनी|date=|accessdate=१ अक्टोबर २०१५}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150518075141/http://nztop40.co.nz/chart/albums?chart=4012 |date=2015-05-18 }}</ref> | ६× प्लेटिनम [[File:Sextuple platinum record icon.svg|30px|center]] | ९०,००० |- | {{POL}} (जेटपिएभि)<ref>{{cite web |url=http://bestsellery.zpav.pl/wyroznienia/zloteplyty/cd/archiwum.php?year=2015 |title=टेलर स्विफ्ट - १९८९ |publisher=जेटपिएभी |date= |accessdate=२७ डिसेम्बर २०१५ }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150118153000/http://bestsellery.zpav.pl/wyroznienia/zloteplyty/cd/archiwum.php?year=2015 |date=2015-01-18 }}</ref> | २× प्ल्याटिनम [[File:Double platinum record icon.svg|30px|center]] | ४०,००० |- | {{RSA}} <ref>{{cite web |url= https://web.archive.org/web/20150626121827/http://mobi.iol.co.za/#!/article/something-to-rock-everyone-s-xmas-sock-1.1796602|title=१९८९ एल्बम इतिहास |publisher=वेब्याक मेसिन|date= |accessdate=१९ सेप्टेम्बर २०१५}}</ref> | गोल्ड [[File:Gold record icon.svg|30px|center]] | २०,००० |- | {{ESP}} (प्रो म्युजिक)<ref>{{cite web |url=http://www.elportaldemusica.es/album-8898-taylor-swift-1989 |title=टेलर स्विफ्ट - १९८९ |publisher=प्रो म्युजिक |date=१९ सेप्टेम्बर २०१५ |accessdate= }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150429203245/http://www.elportaldemusica.es/album-8898-taylor-swift-1989 |date=2015-04-29 }}</ref> | गोल्ड [[File:Gold record icon.svg|30px|center]] | २०,००० |- | {{flagicon|Sweden}} [[स्विडेन]] (जिएलएफ)<ref>{{cite web |url=http://www.sverigetopplistan.se/ |title=टेलर स्विफ्ट - १९८९ गोल्ड र प्लेटिनम प्रमाणपत्र |publisher=जिएलएफ|date=९ जुन २०१९ |accessdate=}}</ref> | गोल्ड [[File:Gold record icon.svg|30px|center]] | २०,००० |- | {{flagicon|Switzerland}} [[स्विट्जरल्यान्ड]] (आइएफपीआइ स्विट्जरल्यान्ड)<ref>{{cite web |url= http://www.hitparade.ch/awards.asp?year=2015|title=टेलर स्विफ्ट - १९८९ |publisher=स्वीजर ह्याटप्रिड|date= |accessdate=९ सेप्टेम्बर २०१५}}</ref> | गोल्ड [[File:Gold record icon.svg|30px|center]] | १५,००० |- | {{UK}} (बिपिआइ)<ref>{{cite web |url= https://www.bpi.co.uk/award/13026-1598-2|title=ब्रिटिस्ट फोनोग्रामिक उद्योग |publisher=बिपिआइ|date= |accessdate=४ अगस्ट २०१८}}</ref> | ३× प्लेटिनम [[File:Triple platinum record icon.svg|20px|center]] | १,०८१,२२० |- | {{USA}} (आरआइएए)<ref>{{cite web |url=http://www.riaa.com/gold-platinum/?tab_active=default-award&ar=Taylor+Swift&ti=1989#search_section |title=आरआइएए - गोल्ड र प्लेटिनम |publisher=अमेरिकी रेकर्डिङ उद्योग सङ्घ|date=११ डिसेम्बर २०१७ |accessdate=}}</ref> | ९× प्लेटिनम [[File:Nonuple platinum record icon.svg|30px|center]] | ६,११०,००० |- |} ==सार्वजनिक इतिहास== {| class="wikitable sortable" |- ! देश ! मिती ! ढाँचा ! रेकर्ड गरिएको |- | {{GER}}<ref>{{cite web|language=जर्मन|url=http://www.amazon.de/1989-Swift-Taylor/dp/B00MV0FQFG/|title=१९८९|publisher=अमेजन|date=२३ मार्च २०१५}}</ref> | rowspan="10" | २७ अक्टोबर २०१४ | rowspan="10" | {{hlist|सिडि|डिजिटल डाउनलोड}} | rowspan="4" | युनिभर्सल म्युजिक |- | {{AUS}}<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=http://www.getmusic.com.au/store/taylor-swift-1989-digital-album-5139921|title=टेलर स्विफ्टको १९८९ एल्बम|publisher=गेट म्युजिक|date=२३ मार्च २०१४}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402150813/http://www.getmusic.com.au/store/taylor-swift-1989-digital-album-5139921 |date=2015-04-02 }}</ref> |- | {{flagicon|BEL}} [[बेल्जियम]]<ref>{{cite web|language=फ्रान्सेली|url=https://itunes.apple.com/be/album/1989-deluxe/id907104698?l=fr|title=१९८९|publisher=आइट्युन्स स्टोर र एप्पल इङ्क|date=२३ मार्च २०१५}}</ref> |- | {{CAN}}<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=http://www.amazon.ca/1989-Taylor-Swift/dp/B00MRHANNI/ref=sr_1_1?ie=UTF8&qid=1427112150&sr=8-1&keywords=1989|title=१९८९|publisher=अमेजन|date=२३ मार्च २०१५}}</ref> |- | {{ESP}}<ref>{{cite web|language=स्पेनी|url=http://www.amazon.es/1989-Edici%C3%B3n-Deluxe-Taylor-Swift/dp/B00MV0FT4Y/|title=१९८९ - सम्पादन संस्करण|publisher=अमेजन|date=२३ मार्च २०१५}}</ref> | [[रिपब्लिक रेकर्ड्स|रिपब्लिक]] |- | {{USA}}<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=http://www.amazon.com/1989-Taylor-Swift/dp/B00MRHANNI/|title=१९८९|publisher=अमेजन|date=२३ मार्च २०१५}}</ref> | बिग मेसिन |- | {{FRA}}<ref>{{cite web|language=फ्रान्सेली|url=http://www.amazon.fr/1989-CD-Deluxe-Taylor-Swift/dp/B00MV0FT4Y/|title=१९८९ - सिडि डिलक्स|publisher=अमेजन|date=२३ मार्च २०१५}}</ref> | मर्करी रेकर्डस् |- | {{IRL}}<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=https://itunes.apple.com/ie/album/1989-deluxe/id907104698|title=१९८९ - टेलर स्विफ्ट |publisher=आइट्युन्स स्टोर, एप्पल इङ्क|date=२३ मार्च २०१५}}</ref> | युनिभर्सल म्युजिक |- | {{flagicon|ITA}} [[इटाली]]<ref>{{cite web|language=इटालीनो|url=http://www.amazon.it/1989-Taylor-Swift/dp/B00MV0FQFG/|title=१९८९|publisher=अमेजन|date=२३ मार्च २०१५}}</ref> | rowspan="2" | भर्जिना इएमआइ |- | {{UK}}<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=http://www.amazon.co.uk/dp/B00MV0FQFG/|title=१९८९|publisher=अमेजन|date=२३ मार्च २०१५}}</ref> |- | {{JPN}} | rowspan="2" | २८ अक्टोबर २०१४ | सिडि+डिभिडि | rowspan="4" | युनिभर्सल म्युजिक |- | {{NZL}}<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=http://www.wowhd.co.nz/CD/taylor-swift-1989/dp/40499069#bc=6306|title=टेलर स्विफ्ट : १९८९|publisher=डब्ल्यूओडब्ल्यू|date=२३ मार्च २०१५}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402144710/http://www.wowhd.co.nz/CD/taylor-swift-1989/dp/40499069#bc=6306 |date=2015-04-02 }}</ref> | rowspan="2" | सिडि |- | {{BRA}}<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=http://portalpopline.com.br/taylor-swift-1989-chega-as-lojas-brasileiras-e-ja-e-disco-de-ouro/|title=टेलर स्विफ्ट - १९८९|publisher=पप लाइन |date=२३ मार्च २०१५}}</ref> | ११ नोभेम्बर २०१४ |- | {{CAN}}<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=http://www.amazon.ca/dp/B00P2HSETA/|title=१९८९|publisher=अमेजन|date=२३ मार्च २०१५}}</ref> | rowspan="3" | ९ डिसेम्बर २०१४ | rowspan="3" | भिनिल |- | {{USA}}<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=http://www.amazon.com/dp/B00P2HSETA/|title=१९८९ (भिनिल)|publisher=अमेजन|date=२३ मार्च २०१५}}</ref> | rowspan="2" | बिग मेसिन |- | {{POR}}<ref>{{cite web|url=http://www.cdgo.com/Detalhes/swift-taylor-1989/3303908|title=टेलर स्विफ्ट - १९८९ |publisher=सिडिजिओ|date=२३ मार्च २०१५}}</ref> |- | {{TUR}}<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=http://www.dr.com.tr/Muzik/1989-%5BLicensee%5D/Taylor-Swift/Yabanci-Albumler/Pop-Music/Country/urunno=0000000624008|title=१९८९|publisher=डिआर डटका डट टिआर|date=२३ मार्च २०१५}}</ref> | rowspan="2" | 10 de dezembro de 2014 | rowspan="2" | सिडि | rowspan="2" | युनिभर्सल म्युजिक |- | {{POR}}<ref>{{cite web|url=http://www.cdgo.com/Detalhes/swift-taylor-1989/3251867|title=टेलर स्विफ्ट - १९८९|publisher=सिडिजिओ|date=२३ मार्च २०१५}}</ref> |- | {{USA}}<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=https://itunes.apple.com/us/album/taylor-swift-karaoke-1989/id951348926|title=टेलर स्विफ्ट: १९८९|publisher=अमेजन|date=१९ नोभेम्बर २०१७}}</ref> | १५ डिसेम्बर २०१४ | ''डिजिटल'' डाउनलोड | बिग मेसिन |- | {{CHN}}<ref>{{cite web|language=चिनियाँ|url=http://www.amazon.cn/dp/B00QWC2HB0/|title=泰勒•史薇芙特:1989(CD 豪华版 附限量版文件夹)|publisher=अमेजन|date=२३ मार्च २०१५}}</ref> | ३० डिसेम्बर २०१४ | सिडि | 北京电视艺术中心 |- | {{CAN}}<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=https://itunes.apple.com/ca/album/taylor-swift-karaoke-1989/id969609941|title=टेलर स्विफ्ट - १९८९ |publisher=आइट्युन्स स्टोर, एप्पल इङ्क|date=१९ नोभेम्बर २०१७}}</ref> | ३ मार्च २०१५ | ''डाउनलोड'' डिजिटल | rowspan="4" | बिग मेसिन |- | {{USA}}<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=https://www.amazon.com/dp/B00UXA96G6/|title=टेलर स्विफ्ट|publisher=अमेजन|date=१९ नोभेम्बर २०१७}}</ref> | १४ अप्रिल २०१५ | {{hlist|सिडि+जि|डिभिडि |- | {{CAN}}<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=https://www.amazon.ca/dp/B00V7Y297A/|title=१९८९ - टेलर स्विफ्ट|publisher=अमेजन|date=१९ नोभेम्बर २०१७}}</ref> | १४ मे २०१५ | सिडि+जि |- | [[File:Rotating earth (large).gif|25px]] [[पृथ्वी|विश्व]] | ९ जुन २०१७ | ''स्ट्रिमिङ'' |- |} ==सन्दर्भ सामग्री== {{reflist|colwidth=30em}} ==बाह्य कडीहरू== * [https://duckduckgo.com/?q=1989+album+taylor+swift&t=ucbrowser&iax=products&ia=products १९८९ एल्बमको थप जानकारी] [[श्रेणी:टेलर स्विफ्टका एल्बमहरू]] b5pc8916qcgdfleym8n47uy4bc8qhd1 0 104097 1352140 1348852 2026-04-22T08:19:44Z ~2026-24725-45 78245 1352140 wikitext text/x-wiki == इतिहास == === एकीकरण === {{मुख्य|नेपालको एकीकरण}} अठारौँ शताब्दीको मध्यतिर [[गोरखा राज्य]]का राजा [[पृथ्वीनारायण शाह]]ले स–साना राज्यहरूलाई एकीकरण गर्ने प्रयास गरेका थिए।<ref>{{Cite web|last=Mulmi|first=Amish Raj|date=12 May 2017|title=The Nepal-Sikh Alliance That Could Have Changed History|url=https://thewire.in/books/nepal-sikh-alliance-india-british-raj|url-status=live|access-date=16 December 2021|website=The Wire|archive-date=16 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211216125717/https://thewire.in/books/nepal-sikh-alliance-india-british-raj}}</ref> [[नुवाकोटको युद्ध]]मा विजय प्राप्त गरेपछि उनी काठमाडौँ उपत्यका तर्फ लागेका थिए, जहाँ तीन मल्ल राज्यहरू भक्तपुर, पाटन र कान्तिपुरले शासन गरिरहेका थिए।<ref name="Shrestha">{{Cite book|last1=Shrestha|first1=D. B.|url=http://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/rarebooks/downloads/History_Ancient_Medieval_Nepal.pdf|title=The History of Ancient and Medieval Nepal in a Nutshell: With Some Comparative Traces of Foreign History|last2=Singh|first2=C. B.|date=1972|pages=91–92|publisher=HMG Press|language=en|access-date=21 December 2021|archive-date=30 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200730050415/http://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/rarebooks/downloads/History_Ancient_Medieval_Nepal.pdf|url-status=live}}</ref> शाह [[कीर्तिपुर नगरपालिका|कीर्तिपुर]] सहरलाई लिएर पाटन राज्यसँग युद्धमा होमिएका थिए र वि.सं १८२३ मा यो सहर गोरखालीको हातमा परेको थियो।<ref name="Shrestha" /> यसले कान्तिपुरलाई खतरा उत्पन्न गरेको थियो, पछि कान्तिपुरका राजा [[जयप्रकाश मल्ल]]ले गोरखाको तीव्र विस्तार रोक्न [[इस्ट इन्डिया कम्पनी]]सँग सहयोगको अनुरोध गरेका थिए।<ref name="Shrestha" /> पछि शाहले [[तिब्बत]] र [[चीन]]सँगको [[इस्ट इन्डिया कम्पनी|इष्ट इन्डिया कम्पनी]]को हिमालयपार व्यापारमा असर पार्ने गरी राज्यमाथि नाकाबन्दी पनि लगाएका थिए किनभने उनीहरूले कान्तिपुर हुँदै जाने बाटो प्रयोग गरेका थिए।<ref name=":0">{{Cite web|last=Basnyat|first=Prem Singh|date=18 August 2019|title=The battle of Sindhuli|url=http://myrepublica.nagariknetwork.com/news/72404/|url-status=live|access-date=16 December 2021|website=My Republica|language=en|archive-date=16 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211216140136/https://myrepublica.nagariknetwork.com/news/72404/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211216140136/https://myrepublica.nagariknetwork.com/news/72404/ |date=16 December 2021 }}</ref> कम्पनीले उक्त अनुरोध स्वीकार गर्दै क्याप्टेन किनलोकलाई पठाएको थियो जसले वि.सं १८२३ मा सिन्धुलीको युद्धमा पृथ्वीनारायण शाहका सेनासँग सामना गरेको थियो।<ref>{{Cite web|last=Bell|first=Thomas|date=21 December 2012|title=Diary of a disastrous campaign|url=https://www.himalmag.com/diary-disastrous-campaign/|url-status=live|access-date=16 December 2021|website=Himal Southasian|language=en-GB|archive-date=16 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211216143034/https://www.himalmag.com/diary-disastrous-campaign/}}</ref> यो युद्ध कम्पनीका लागि विनाशकारी साबित भएको थियो, किनलोक सहित उनका लगभग २४,००० सैनिकहरू मध्ये लगभग ८०० सैनिकहरूसँग भागेका थिए।<ref name=":0" /> यसपछि शाहले उपत्यका विजय गर्न सफल भएका थिए र १८२५ असोज १३ मा आफूलाई [[नेपालका राजाहरूको सूची|नेपालको राजा]]को रूपमा घोषणा गरेका थिए।<ref>{{Cite web|last=Lal|first=CK|date=14 September 2021|title=Six years of ethnonational upsurge|url=https://kathmandupost.com/columns/2021/09/14/six-years-of-ethnonational-upsurge|url-status=live|access-date=16 December 2021|website=The Kathmandu Post|language=English|archive-date=16 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211216145146/https://kathmandupost.com/columns/2021/09/14/six-years-of-ethnonational-upsurge}}</ref> [[पृथ्वीनारायण शाह]]को मृत्युपछि राजकुमार [[बहादुर शाह]], [[रानी राजेन्द्र लक्ष्मी]] र [[भीमसेन थापा]]ले नेपाल एकीकरण अभियानलाई निरन्तरता दिएका थिए।<ref>{{Cite book|last=Bādala|first=Bheshajaṅga|url=https://books.google.com/books?id=9I6OAAAAMAAJ|title=The King Versus the People|date=1997|publisher=Nepal Tiger Publications|pages=2|language=en|access-date=21 December 2021|archive-date=16 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211216151347/https://books.google.com/books?id=9I6OAAAAMAAJ&newbks=0|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite book|last=Adhikari|first=Indra|url=https://books.google.com/books?id=CVLeCQAAQBAJ|title=Military and Democracy in Nepal|date=12 June 2015|publisher=Routledge|isbn=978-1-317-58906-8|pages=58|language=en|access-date=21 December 2021|archive-date=7 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211207211547/https://books.google.com/books?id=CVLeCQAAQBAJ&newbks=0|url-status=live}}</ref> [[नेपाल अधिराज्य]] पश्चिममा सतलज नदीदेखि पूर्वमा [[टिस्टा नदी]]सम्म फैलिएको थियो।<ref>{{Cite book|last=Bhattarai|first=Krishna P.|url=https://books.google.com/books?id=-aArqOqBGBQC|title=Nepal|date=2009|publisher=Infobase Publishing|isbn=978-1-4381-0523-9|pages=113|language=en|access-date=21 December 2021|archive-date=16 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211216151339/https://books.google.com/books?id=-aArqOqBGBQC&newbks=0|url-status=live}}</ref> == समकालीन == [[File:Prithvi Narayan Shah 1960.jpg|thumb|[[पृथ्वीनारायण शाह]]को चित्र]] पृथ्वी जयन्तीलाई नेपाल एकता दिवस (राष्ट्रिय एकता दिवस) वा राष्ट्रिय एकता दिवसका रूपमा पनि चिनिन्छ।<ref name=":4">{{Cite web|last=Mulmi|first=Amish Raj|date=21 January 2021|title=Who gets to write our history?|url=https://kathmandupost.com/columns/2021/01/21/who-gets-to-write-our-history|url-status=live|access-date=21 December 2021|website=The Kathmandu Post|language=English|archive-date=21 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211221162116/https://kathmandupost.com/columns/2021/01/21/who-gets-to-write-our-history}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|last=Hyolmo|first=Kunga|date=12 January 2020|title=298th Prithvi Jayanti observed across the country (with photos)|url=http://myrepublica.nagariknetwork.com/news/84258/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201124164920/https://myrepublica.nagariknetwork.com/news/84258/|archive-date=24 November 2020|access-date=12 January 2021|website=My Republica|language=en}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201124164920/https://myrepublica.nagariknetwork.com/news/84258/ |date=24 November 2020 }}</ref> वि.सं २००४ देखि पृथ्वी जयन्तीलाई परम्परागत रूपमा सार्वजनिक बिदाको रूपमा मनाइन्थ्यो, तर [[नेपालको जनआन्दोलन २०६३|२०६२/६३ को जनआन्दोलन]] पछि यसलाई उन्मुलन गरिएको थियो।<ref name=":1" /><ref name=":2">{{Cite web|last=Acharya|first=Rupesh|date=11 January 2017|title=Govt urged to declare Paush 27 public holiday|url=https://thehimalayantimes.com/kathmandu/government-urged-to-declare-paush-27-public-holiday|url-status=live|access-date=21 December 2021|website=The Himalayan Times|language=en|archive-date=21 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211221154549/https://thehimalayantimes.com/kathmandu/government-urged-to-declare-paush-27-public-holiday}}</ref> वि.सं २०७७ सालमा, [[गोरखा नगरपालिका]]का प्रमुखले [[पृथ्वीनारायण शाह]]को सम्झना र सम्मान गर्न र उनको सम्झनामा दिवस मनाउन पृथ्वी जयन्तीलाई नगरपालिकामा सार्वजनिक बिदाको रूपमा घोषणा गरेका थिए।<ref name=":1" /><ref name=":2"/> [[गोरखा जिल्ला]]मा [[पालुङटार नगरपालिका]], [[अजिरकोट गाउँपालिका]], सिरानचोक गाउँपालिका र [[भीमसेनथापा गाउँपालिका|भीमसेन थापा गाउँपालिका]] लगायत अन्य नगरपालिकाहरूले पनि यस दिनलाई सार्वजनिक बिदाको रूपमा घोषणा गरेको थियो।<ref>{{Cite web|last=Sapkota|first=Narahari|date=17 December 2019|title=Gorkha Municipality declares public holiday on Prithvi Jayanti|url=http://myrepublica.nagariknetwork.com/news/81947/|url-status=live|access-date=21 December 2021|website=My Republica|language=en|archive-date=21 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211221171510/https://myrepublica.nagariknetwork.com/news/81947/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211221171510/https://myrepublica.nagariknetwork.com/news/81947/ |date=21 December 2021 }}</ref> अर्को वर्ष [[नुवाकोट जिल्ला]]को राजधानी [[विदुर नगरपालिका]]ले पनि यसलाई सार्वजनिक बिदाको रूपमा घोषणा गरेको थियो।<ref>{{Cite news|title=Bidur municipality announces public holiday on Prithvi Jayanti|work=Khabarhub|url=https://english.khabarhub.com/2020/08/67260/|access-date=21 December 2021|archive-date=21 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211221154628/https://english.khabarhub.com/2020/08/67260/|url-status=live}}</ref> पृथ्वी जयन्तीलाई सार्वजनिक बिदा दिन केही नेपाली नागरिकहरू, विशेष गरी राजशाही पक्षधरहरूबाट दबाब रहेको छ।<ref name=":2"/><ref>{{Cite web|date=11 January 2019|title='Prithvi Narayan Shah's contribution should be analysed: Karnali CM Shahi|url=https://thehimalayantimes.com/nepal/prithvi-narayan-shahs-contribution-should-be-analysed-karnali-chief-minister-mahendra-bahadur-shahi|url-status=live|access-date=21 December 2021|website=The Himalayan Times|language=en|archive-date=21 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211221155305/https://thehimalayantimes.com/nepal/prithvi-narayan-shahs-contribution-should-be-analysed-karnali-chief-minister-mahendra-bahadur-shahi}}</ref><ref>{{Cite web|last=Ram Rimal|first=Tilak|date=10 January 2017|title=Nepal wouldn't exist if there wasn't Prithvi Narayan: Dahal|url=https://thehimalayantimes.com/nepal/nepal-would-vanish-if-there-wasnt-prithvi-narayan-says-dahal|url-status=live|access-date=21 December 2021|website=The Himalayan Times|language=en|archive-date=21 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211221155236/https://thehimalayantimes.com/nepal/nepal-would-vanish-if-there-wasnt-prithvi-narayan-says-dahal}}</ref> वि.सं २०७८ मा [[सिंहदरबार]] बाहिर निषेधित क्षेत्रमा रहेको [[पृथ्वीनारायण शाह]]को शालिकमा माल्यार्पण गर्न खोज्दा [[नेपाल प्रहरी]] र राजतन्त्र पक्षधर समर्थकबीच झडप भएको थियो।<ref>{{Cite web|last=Sen|first=Sandeep|date=12 January 2021|title=Police, pro-monarchy activists clash|url=https://thehimalayantimes.com/kathmandu/police-pro-monarchy-activists-clash|access-date=21 December 2021|website=The Himalayan Times|language=en|archive-date=3 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210303125456/https://thehimalayantimes.com/kathmandu/police-pro-monarchy-activists-clash|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|title=Supporters of monarchy and police clash in front of Singha Durbar|url=https://kathmandupost.com/visual-stories/2021/01/11/supporters-of-monarchy-and-police-clash-in-front-of-singha-durbar|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210112113809/https://kathmandupost.com/visual-stories/2021/01/11/supporters-of-monarchy-and-police-clash-in-front-of-singha-durbar|archive-date=12 January 2021|access-date=12 January 2021|website=The Kathmandu Post|language=English}}</ref> पृथ्वी जयन्ती मनाउने विषयमा मानिसहरू विभाजित भएको पाइन्छ। पृथ्वीनारायण शाहको [[नेपालको एकीकरण|एकीकरण अभियान]] नभएको भए नेपाल ब्रिटिस साम्राज्यको उपनिवेश हुने थियो भन्ने कतिपयको धारणा रहेको छ।<ref name=":4" /><ref name=":5">{{Cite web|last=Sundas|first=Binayak|date=14 January 2021|title=Why national unification day and Prithvi Narayan Shah should not be celebrated|url=http://myrepublica.nagariknetwork.com/news/103283/|url-status=live|access-date=21 December 2021|website=My Republica|language=en|archive-date=21 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211221171545/https://myrepublica.nagariknetwork.com/news/103283/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211221171545/https://myrepublica.nagariknetwork.com/news/103283/ |date=21 December 2021 }}</ref> वि.सं २०७९ मा [[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]]का अध्यक्ष [[राजेन्द्रप्रसाद लिङ्देन|राजेन्द्र लिङ्देन]]ले प्रधानमन्त्री [[शेरबहादुर देउवा]]लाई पृथ्वी जयन्तीमा सार्वजनिक बिदा दिन माग गर्दै ज्ञापनपत्र पठाएका थिए<ref>{{Cite web|last=|title=RPP Chairman Lingden warns of nationwide protest if a public holiday is not declared on Prithvi Jayanti|url=https://myrepublica.nagariknetwork.com/news/rpp-chairman-lingden-warns-of-nationwide-protest-if-a-public-holiday-is-not-declared-on-prithvi-jayanti/|url-status=live|access-date=6 January 2022|website=Republica|language=en}}</ref> र उनीहरूको आग्रह पूरा नभए देशव्यापी आन्दोलन गर्ने पनि पार्टीले जनाएको थियो।<ref name=":4" /> [[विवेकशील साझा पार्टी]]ले पनि पृथ्वी जयन्तीलाई नेपाल दिवसका रूपमा मनाउनुपर्ने भन्दै यसलाई सार्वजनिक बिदा घोषणा गर्नुपर्नेमा जोड दिएको थियो।<ref>{{Cite web|last=|title=Bibeksheel Sajha demands govt declare Prithvi Jayanti as Nepal Day|url=http://myrepublica.nagariknetwork.com/news/122379/|url-status=live|access-date=6 January 2022|website=My Republica|language=en}}{{Dead link|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> नेपाल सरकारले २०७९ पुस २७ गते पृथ्वी जयन्तीको अवसरमा सार्वजनिक बिदा दिएको थियो।<ref>{{Cite web|author=|title=भोलि पृथ्वी जयन्ती, सरकारले दियो सार्वजनिक बिदा|url=https://narayanionline.com/2023/01/10/227080/|website=नारायणी अनलाइन|language=नेपाली|accessdate=१५ मङ्सिर २०७९}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230110172238/https://narayanionline.com/2023/01/10/227080/ |date=2023-01-10 }}</ref> == समारोह == पृथ्वीनारायण शाहको जन्म विक्रम संवत् २७ पौष १७७९ मा [[गोरखा दरबार]]मा भएको थियो।<ref>{{cite book|first=बाबुराम|last=आचार्य|title=श्री ५ बडामहाराजाधिराज पृथ्वीनारायण शाहको संक्षिप्त जीवनी - भाग १ |page=४२|language=नेपाली}}</ref> उनको स्मरणका यो दिवस मनाउने गरिन्छ।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=योगी नरहरीनाथका दुर्लभ पुस्तक प्रदर्शनीमा राखिँदै|युआरएल=https://www.prasashan.com/2018/01/11/52650/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=प्रशासन|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=१४ फेब्रुअरी २०२१}}</ref> पृथ्वी जयन्तीको अवसरमा प्रधानसेनापति, [[नेपालको राष्ट्रपति]] र प्रधानमन्त्री, नेपाली नागरिक लगायत उच्च अधिकारीहरूले शाहको योगदानलाई स्मरण गर्दछन्।<ref>{{Cite web|title=Actor Manisha Koirala, former DIG Kharel urge one and all to celebrate 299th birth anniversary of Prithvi Narayan Shah in a grand manner|url=http://myrepublica.nagariknetwork.com/news/102719/|url-status=live|access-date=21 December 2021|website=My Republica|language=अङ्ग्रेजी|archive-date=21 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211221172026/https://myrepublica.nagariknetwork.com/news/102719/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211221172026/https://myrepublica.nagariknetwork.com/news/102719/ |date=21 December 2021 }}</ref><ref>{{Cite web|title=Prithvi Jayanti, National Unification Day celebrated with national significance|url=https://en.setopati.com/uncategorized/114843/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210112115039/https://en.setopati.com/uncategorized/114843|archive-date=12 January 2021|access-date=12 January 2021|website=सेतोपाटी}}</ref> परेडमा भाग लिने मानिसहरूले पृथ्वीनारायण शाहको प्रशंसा गर्दै नारा लगाउँछन्।<ref>{{Cite web|date=4 January 2017|title=RPP to host reception on Prithvi Jayanti|url=https://thehimalayantimes.com/kathmandu/rpp-to-host-reception-on-prithvi-jayanti|url-status=live|access-date=21 December 2021|website=The Himalayan Times|language=en|archive-date=21 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211221160201/https://thehimalayantimes.com/kathmandu/rpp-to-host-reception-on-prithvi-jayanti}}</ref> शाहको शिक्षाहरूको सङ्ग्रह [[दिव्योपदेश]]बाट उद्धरणहरू पनि व्यक्त गरिन्छ।<ref>{{Cite web|title=Nepal Army personnel trekking Prithvi Narayan Shah's unification trail|url=https://english.onlinekhabar.com/nepal-army-personnel-trekking-prithvi-narayan-shahs-unification-trail.html|url-status=live|access-date=21 December 2021|website=अनलाइन खबर|language=अङ्ग्रेजी|archive-date=21 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211221155909/https://english.onlinekhabar.com/nepal-army-personnel-trekking-prithvi-narayan-shahs-unification-trail.html}}</ref><ref>{{Cite web|title=Unification torch rally to be organized along historic route used by Gorkhali troops|url=http://myrepublica.nagariknetwork.com/news/83288/|url-status=live|access-date=21 December 2021|website=My Republica|language=अङ्ग्रेजी|archive-date=19 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210119063511/https://myrepublica.nagariknetwork.com/news/83288/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210119063511/https://myrepublica.nagariknetwork.com/news/83288/ |date=19 January 2021 }}</ref> नेपालभरि शाहका मूर्तिहरूमा माल्यार्पण गरिन्छ। [[नेपाली सेना]]ले गोरखामा शाहको जन्मस्थानबाट एकीकरण मशाल र्‍यालीको आयोजना गर्दछ र यो २७ पुसमा राजधानी [[काठमाडौँ]]मा पुगेर समापन हुन्छ। अन्य कार्यक्रमहरू पनि नेपालभरि आयोजना गरिन्छ।<ref name=":1" /> == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} {{पृथ्वीनारायण शाह}} ==बाह्य कडीहरू== * [https://www.youtube.com/watch?v=WAZpfqSa0J4 पृथ्वी जयन्ती र राष्ट्रिय एकता दिवस २०७७] [[युट्युब]]मा [[श्रेणी:नेपालमा सार्वजनिक बिदाका दिनहरू]] [[श्रेणी:नेपालको इतिहास]] [[श्रेणी:नेपालको एकीकरण]] [[श्रेणी:नेपालको औपनिवेशिक इतिहास]] [[श्रेणी:दिवसहरू]] [[श्रेणी:पृथ्वीनारायण शाह]] 6pxxj9ink3si0h3a9b0qg6qzzhyzvrx 0 104311 1352173 1348291 2026-04-22T10:54:30Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352173 wikitext text/x-wiki {{short description|Nepalese pageant competitor}} {{Infobox pageant titleholder | name = अनुष्का श्रेष्ठ | image = Anushka Shrestha.jpg | caption = [[मिस नेपाल २०१९]] कि विजेता अनुष्का श्रेष्ठ | alt = | birth_name = अनुष्का श्रेष्ठ | birth_date = सन् १९९६ मे १४ | birth_place = [[काठमाडौँ]] | alias = | education = व्यवस्थापन संकायमा स्नातक | alma_mater = | height = ५.४ फिट | title = [[मिस नेपाल २०१९]] | competitions = [[मिस नेपाल]] | hair_color = कालो | eye_color = कालो | homepage = }} '''अनुष्का श्रेष्ठ''' ({{Lang-en|[[:en:Anushka Shrestha|Anushka Shrestha]]}}) नेपालको सौन्दर्य प्रतियोगिता [[मिस नेपाल २०१९]] कि विजेता हुन्।<ref>{{cite web |title=अनुष्का बनिन् ‘मिस नेपाल वर्ल्ड–२०१९’को विजेता(फोटो फिचरसहित) |url=https://www.onlinekhabar.com/2019/05/764780 |website=Online Khabar |accessdate=10 May 2019}}</ref><ref>{{cite web |last1=Neupane |first1=Aditya |title=Anushka Shrestha crowned Miss Nepal 2019 |url=https://myrepublica.nagariknetwork.com/news/anushka-shrestha-crowned-miss-nepal-2019/?categoryId=opinion |website=My Republica |accessdate=10 May 2019 |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=अनुष्का श्रेष्ठले पहिरिन ‘मिस नेपाल २०१९’को ताज |url=https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/13705/2019-05-09 |website=Naya Patrika |accessdate=10 May 2019 |language=np }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231023171603/https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/13705/2019-05-09 |date=2023-10-23 }}</ref><ref>{{cite web |title=अनुष्का श्रेष्ठ बनिन् यस वर्षको मिस नेपाल वर्ल्ड |url=https://ratopati.com/story/86794/2019/5/9/miss-nepal-world |website=RatoPati |accessdate=10 May 2019 |language=Nepali}}</ref><ref>{{cite web |last1=Setopati |first1=सेतोपाटी संवाददाता :: |title=अनुष्का श्रेष्ठ बनिन् ‘मिस नेपाल २०१९’(तस्बिरहरू) |url=https://www.setopati.com/art/art-activity/180349 |website=Setopati |accessdate=10 May 2019 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190510014908/https://www.setopati.com/art/art-activity/180349 |date=10 May 2019 }}</ref> साथै उनी मिस नेपाल ओसिनिया २०१८ को उपाधि विजेता समेत हुन्।<ref>{{cite web |title=XCELTRIP Mr/Miss/Mrs Nepal Oceania 2018 |url=http://www.unae.org.au/mr-miss-mrs-nepal-oceania-2017/ |website=UNAE |accessdate=10 May 2019 |language=en-AU }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190510231647/http://www.unae.org.au/mr-miss-mrs-nepal-oceania-2017/ |date=10 May 2019 }}</ref> ==प्रारम्भिक जीवन तथा शिक्षा== अनुष्का श्रेष्ठको जन्म काठमाडौँ सहरमा भएको थियो भने उनको बाल्यकाल काठमाडौँ सहरमा नै बितेको थियो। उनले आफ्नो विद्यालय तहको शिक्षा तथा +२ तहको शिक्षा काठमाडौँमा नै पूरा गरेकट्ठ थिइन् । त्यसपछि भने उनी बाँकी अध्ययनका लागि अस्ट्रेलिया गएकटी थिइन् । उनले अस्ट्रेलियाको सिड्नीमा स्नातक पूरा गरेकी थिइन् । उनले व्यवस्थापन संकायमा स्नातक गरेकी थिइन्।<ref>{{cite web |title=Anushka Shrestha Full Biography, Age, Height, Boyfriend, Education |url=https://www.nepalitrends.com/anushka-shrestha/ |website=biofamous.com |accessdate=11 May 2019 |language=en }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190513032924/https://www.nepalitrends.com/anushka-shrestha/ |date=13 May 2019 }}</ref> । ==कला क्षेत्र== अनुष्का श्रेष्ठ मिस नेपाल प्रतियोगितामा सहभागीता जनाउनु पुर्व अस्ट्रेलियाको एक बैङ्कको कर्मचारीका रूपमा काम गर्ने गर्दथिन् । उनी [[मिस नेपाल २०१९]]का लागि भनेर अस्ट्रेलियादेखि बैङ्क कर्मचारीको जागिर छाडेर नेपाल आएकी थिइन् । उनले नेपाल लगायत अस्ट्रेलियामा [[मिस नेपाल २०१९]] सहित अन्य सौन्दर्य प्रतियोगिताहरू जितेकी थिइन्।<ref>{{cite web |title=Anushka Shrestha Miss Nepal 2019 Biography age Height |url=https://www.biofamous.com/anushka-shrestha |website=biofamous.com |accessdate=10 May 2019 |language=en}}</ref> । अनुष्का श्रेष्ठ हालै लन्डनमा सम्पन्न विश्व सुन्दरी प्रतियोगिता मिस वर्ल्ड २०१९ को उत्कृष्ट १२ मा छानिन सफल भएकी थिइन्। उत्कृष्ट १२ मा पर्न सफल श्रेष्ठले 'ब्यूटी विथ अ पर्पस' शीर्षकमा पुरस्कार तथा 'हेड टु हेड विन' र 'मल्टिमिडिया च्याम्पियन' पुरस्कार पनि हात पार्न सफल भएकी थिइन्।<ref>{{cite web |title=अनुष्का श्रेष्ठ: मिस वर्ल्ड २०१९ मा दुई पुरस्कार जित्न सफल नेपाल सुन्दरीलाई प्रशंसाको ओइरो |url=https://www.bbc.com/nepali/news-50799373?ocid=socialflow_facebook&fbclid=IwAR3WMiav_oPH0DOvGI6Qscb7JIO-nVNH-PeG8C51IUov-IuLzbssOUVjjE4 |website=bbc.com |accessdate=15 डिसेम्बर 2019 |language=ne}}</ref> ==सम्मान तथा पुरस्कारहरू== *द काठमाडौँ पोष्ट मिस, *इन्टेलेक्चुअल तथा यामाहा मिस फ्यासिनो, *{{flagicon|AUS}} मिस नेपाल ओसिनीया २०१८, *{{flagicon|NEP}}[[मिस नेपाल २०१९]] को मिस वर्ड नेपाल २०१९, *{{flagicon|NEP}}[[मिस नेपाल २०१९]] को यमाहा मिस फेसिनो *'ब्यूटी विथ अ पर्पस' - मिस वर्ल्ड २०१९, लन्डन *'मल्टिमिडिया च्याम्पियन' - मिस वर्ल्ड २०१९, लन्डन {{s-start}} {{S-ach}} {{succession box | before= [[शृङ्खला खतिवडा]] | title= [[मिस नेपाल]] | years = २०१९ | after = घोषणा हुन बाँकी }} {{s-end}} == सन्दर्भ सामाग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य सुत्रहरू == *[https://m.facebook.com/anushka.shrestha अनुष्का श्रेष्ठको फेसबुक प्रोफाइल] *[https://www.bbc.com/nepali/news-50799373?ocid=socialflow_facebook&fbclid=IwAR3WMiav_oPH0DOvGI6Qscb7JIO-nVNH-PeG8C51IUov-IuLzbssOUVjjE4 अनुष्का श्रेष्ठ: मिस वर्ल्ड २०१९ मा दुई पुरस्कार जित्न सफल नेपाल सुन्दरीलाई प्रशंसाको ओइरो - बीबीसी] [[श्रेणी:मिस नेपाल विजेताहरू]] [[श्रेणी:सन् १९९७ मा जन्म]] [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] [[श्रेणी:नेपाली सौन्दर्य प्रतियोगिता विजेताहरू]] [[श्रेणी:काठमाडौँका मानिसहरू]] 9qrlsevwnqlbv9dl11je8pwxrhn9eu4 0 105846 1352011 1324270 2026-04-22T01:25:51Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352011 wikitext text/x-wiki {{Infobox political party | country = Nepal | name = समाजवादी पार्टी, नेपाल | native_name = | logo = [[File:Flag of the Federal Socialist Forum, Nepal.png|200px]] | abbreviation = SPN | colorcode = #FFC0CB | general_secretary = | chairperson = [[उपेन्द्र यादव]], [[बाबुराम भट्टराई]] | foundation = २०७६ बैशाख २३ {{start date and age|df=yes|p=y|2019|05|06}} | merger = [[सङ्घीय समाजवादी फोरम, नेपाल]], [[नयाँ शक्ति पार्टी, नेपाल|नयाँ शक्ति पार्टी नेपाल]] | headquarters = [[काठमाडौंं]], [[नेपाल]] | ideology = [[लोकतान्त्रिक समाजवाद]] <br /> [[जातीय सङ्घीयता]] | position = [[मध्य-वाम]] to [[वामपन्थी]] | wing2_title = | wing2 = | youth_wing = | wing3_title = | wing3 = | wing4_title = | wing4 = | seats1_title = [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]] मा सिट | seats1 = {{Composition bar|17|275|hex=#FFC0CB}} | seats2_title = Seats in [[राष्ट्रिय सभा (नेपाल)|राष्ट्रिय सभा]] | seats2 = {{Composition bar|2|59|hex=#FFC0CB}} | website = {{Url|http://socialistnepal.org/}} | symbol = [[File:FSFN.png|70px]] | flag = }} '''समाजवादी पार्टी, नेपाल''' सङ्घीय समाजवादी फोरम र नयाँ शक्ति नेपाल पार्टीको एकताबाट बनेको राजनैतिक दल हो।<ref>{{cite news|url=http://himalkhabar.com/news/12428|title=फोरम र नयाँशक्तिबीच एकता, बन्यो ‘समाजवादी पार्टी नेपाल’|date=सोमबार, २३ बैशाख , २०७६|access-date=अगस्त ०२, २०१९}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190802012552/http://himalkhabar.com/news/12428 |date=2019-08-02 }}</ref> <ref>{{cite news|url=https://ujyaaloonline.com/story/19724/2019/5/6/samajvadi-party-nepal#|title=समाजवादी पार्टी, नेपालले भन्यो : संविधान संशोधन गरी ११ प्रदेश बनाउनुपर्छ|date= बैशाख २३, २०७६|access-date=अगस्त ०२, २०१९}}</ref>एकता पछि बनेको नयाँ दलले सङ्घीय समाजवादी पार्टीको झण्डा र चुनाव चिन्ह प्रयोग गर्छ। ==नेतृत्व== सङ्घीय समाजवादी फोरम र नयाँ शक्ति नेपाल पार्टी बीच २३ बैशाख , २०७६ मा एकता भई बनेको नयाँ कार्यसमिति तथा नेतृत्व निम्नानुसार रहेको छ।<ref>{{cite news|url=https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/13395/2019-05-07|title=बन्यो समाजवादी पार्टी नेपाल : सङ्घीय समाजवादी फोरम र नयाँ शक्ति पार्टीबीच एकता|date=२०७६ बैशाख २४|access-date=अगस्त ०२, २०१९}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref>{{cite news|url=https://www.setopati.com/politics/180149|title=बाबुराम र उपेन्द्रको समाजवादी पार्टी पदाधिकारीमा को-को परे?|date=बैशाख २३ २०७६|access-date=अगस्त ०२, २०१९}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> *अध्यक्ष : डा.बाबुराम भट्टराई (सङ्घीय परिषद्), उपेन्द्र यादव (केन्द्रीय समिति) *वरिष्ठ नेता : अशोककुमार राई *सहअध्यक्ष : राजेन्द्र श्रेष्ठ *उपाध्यक्ष (८): नवराज सुवेदी, पर्शुराम खापुङ, युवराज कार्की, रकम चेम्जोङ, रेनुकुमार यादव, हिसिला यमी, लालबाबु राउत, हेमराज राई  *महासचिव (३): गङ्गानारायण श्रेष्ठ, रनध्वज कन्दङ्वा, रामसायप्रसाद यादव *उपमहासचिव : डम्बर खतिवडा, दानबहादुर विश्वकर्मा र प्रकाश अधिकारी *सचिव (६): मोहमद इस्तियाक राई, दुर्गा शोभा, पर्शुराम बस्नेत, प्रशान्त सिंह । दुईजना पछि थप्ने *कोषाध्यक्ष : विजयकुमार यादव *केन्द्रीय समिति : ४२९ सदस्य (तत्कालीन फोरमबाट २ सय ७८ र नयाँ शक्तिबाट १ सय ५१) [[File:Baburam_Bhattarai_(cropped).jpg|thumb|200x200px|[[बाबुराम भट्टराई]], अध्यक्ष, सङ्घीय परिषद्]] [[File:Upendra Yadav at Rajbiraj.jpg|thumb|200x200px|[[उपेन्द्र यादव]], अध्यक्ष, केन्द्रीय समिति,]] ==सङ्घीय संसदमा उपस्थिति== {| class="wikitable" !निर्वाचन !नेता !सिट !स्थान |- | rowspan="2" |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] |[[उपेन्द्र यादव]] | style="text-align:center;" |{{Infobox political party/seats|17|275|#FFC0CB}} |तेश्रो ३ |} == प्रदेशमा उपस्थिति == एकता भन्दा अघि [[सङ्घीय समाजवादी फोरम, नेपाल]] प्रदेश १,२ र ५ मा उपस्थिति थियो भने [[नयाँ शक्ति पार्टी, नेपाल|नयाँ शक्ति पार्टी नेपाल]]को प्रदेश ३ र गण्डकी प्रदेश (तत्कालीन ४ नं प्रदेश) मा उपस्थिति रहेको थियो । यस सूचीमा एकता अघिको दुबै पार्टीको प्रतिनिधित्वलाई जोडेर समावेश गरिएको छ। {| class="wikitable" !प्रदेश !सिट ! चुनावको साल |- |[[प्रदेश न. १ प्रदेश सभा|प्रदेश न. १]] |{{Infobox political party/seats|3|93|#FFC0CB}} | style="text-align:center;" rowspan="5"|[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] |- |[[प्रदेश न. २ प्रदेश सभा|प्रदेश न. २]] |{{Infobox political party/seats|29|107|#FFC0CB}} |- |[[बागमती प्रदेश सभा|प्रदेश न. ३]] |{{Infobox political party/seats|1|110|#FFC0CB}} |- |[[गण्डकी प्रदेश सभा|गण्डकी]] |{{Infobox political party/seats|2|60|#FFC0CB}} |- |[[प्रदेश न. ५ प्रदेश सभा|प्रदेश न. ५ प्रदेश सभा]] |{{Infobox political party/seats|5|87|#FFC0CB}} |} =सन्दर्भ सामग्रीहरू= [[श्रेणी:नेपालका राजनीतिक दलहरू]] l81l7rns1lhl9dtjfbi2ce9ekpapcec 0 107074 1352109 1220445 2026-04-22T06:47:55Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352109 wikitext text/x-wiki {{Infobox website | name = ष्टार्टपेज | logo = Startpage.com logo.svg | screenshot = स्टार्टपेजको पर्दा चित्रण.png | language = बहुभाषिक | type = [[वेब खोज संयन्त्र|खोजी इञ्जिन]]<br>प्रक्सी सेवा | owner = ष्टार्टपेज | headquarters = Wilhemina van Pruisenweg 104, [[The Hague]], the Netherlands | url = {{URL|https://startpage.com}} | launch date = {{start date and age|1998}} (आइएक्सक्वीकको रूपमा) | alexa = {{increase}} १,७२७ <small>({{as of|2019|05|14|alt=१४ मे २०१९}})</small><ref name="alexaSP">{{cite web |url= https://www.alexa.com/siteinfo/startpage.com |title= ष्टार्टपेज डटकमको जानकारी |publisher= [[अलेक्सा इन्टरनेट]] |accessdate= 14 May 2019 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191029091108/https://www.alexa.com/siteinfo/startpage.com |date=29 October 2019 }}</ref> }} '''ष्टार्टपेज''' एक [[वेब खोज संयन्त्र|वेब खोज इञ्जिन]] हो जसले प्रयोगकर्ताहरूको गोपनीयतालाई यसको विशिष्ट सुविधाको रूपमा सुरक्षित गर्दछ। यो पूर्व विस्तृत खोज इञ्जिन आइएक्सक्वीकको रूपमा चिनिन्थ्यो। यो त्यसपछि भिन्न सेवाको रूपमा सञ्चालित छ। [[आइएक्सक्वीक]] र ष्टार्टपेज सन् २०१६ मा समायोजित भई ष्टार्टपेजको रूपमा सञ्चालित छ।<ref name="startpage_2016_03_notice">{{cite web|url = https://ixquick.com/eng/ixquick-merged-with-startpage.html?lmv=1|title = We hebben de strijd tegen Big Brother gestroomlijnd!|access-date = ५ अप्रिल २०१६|work = आइएक्सक्वीक|date = ३० मार्च २०१६|year = |archiveurl = https://web.archive.org/web/20160416103904/https://www.ixquick.eu/eng/press/startpage-and-ixquick-join-forces.html?hmb=1|archivedate = 16 April 2016}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160416103904/https://www.ixquick.eu/eng/press/startpage-and-ixquick-join-forces.html?hmb=1 |date=16 April 2016 }}</ref><ref name="pr_2015_03_30_ixquick_eu">Ixquick.eu press release, [https://www.ixquick.eu/eng/press/startpage-and-ixquick-join-forces.html?hmb=1 "StartPage en Ixquick bundelen hun krachten in de strijd tegen Big Brother"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160416103904/https://www.ixquick.eu/eng/press/startpage-and-ixquick-join-forces.html?hmb=1 |date=2016-04-16 }}, ३० मार्च २०१६, अन्तिम पहुँच मिति: ५ अप्रिल २०१६</ref><ref name="pr_2008_07_14_ixquick">{{cite press release |title=Eerste European Privacy Seal toegekend |publisher=आइएक्सक्वीक |date=१४ जुलाई २००८ |url=http://ixquick.com/eng/press/europrise.html }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170910220752/https://www.ixquick.com/eng/press/europrise.html |date=2017-09-10 }}</ref><ref name="1st_euro_privacy_seal_2008_07_14_europrise">EuroPriSe press release, [http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080714005501&newsLang=en "Eerste European Privacy Seal toegekend"], १४ जुलाई २००८, अन्तिम पहुँच मिती: ५ अप्रिल २०१६</ref><ref name="1st_eu_privacy_seal_2008_07_14_privacy_org">Privacy.org news article, [http://privacy.org/archives/002527.html "EU kent eerste privacyzegel toe aan online zoekmachine Ixquick.com ""], १४ जुलाई २००८,EPIC - Elektronisch privacyinformatiecentrum / Privacy International, Washington, D.C. , अन्तिम पहुँच मिति: ५ अप्रिल २०१६</ref><ref name="expressvpn_review2016_">ExpressVPN.com, [https://www.expressvpn.com/blog/ixquick-startpage/ "Gratis zoekmachines: wat u zoekt?"], १९ जनवरी २०१५, अन्तिम पहुँच मिति: २०१६ अप्रिल ५</ref> आइएक्सक्वीक सन् १९९८ मा डेभिड बोडनिकले स्थापना गरेका थिए र सन् २००० मा उक्त इण्टरनेट कम्पनीको अधिग्रहण गरेदेखि नेदरल्याण्ड्समा आधारित स्टार्टपेज निजी सिमित दायित्व कम्पनीको स्वामित्वमा रहेको छ।<ref>"[https://web.archive.org/web/20070927202218/http://www.hventure.nl/eng/surfboard0305.html Nieuwe Ixquick International Search Engine onthuld]" २३ मार्च २००५</ref> आइएक्सक्वीक र यसको भातृ परियोजना ष्टार्टपेज डटकमले उनीहरूको पछिल्लो रेकर्ड  (२८-दिनको औसतमा), २ फेब्रुअरी २०१५ मा दैनिक प्रत्यक्ष तर्फ ५० लाख ७० हजार खोजीहरू भएको बताएको थिए।<ref>{{cite web | url=https://startpage.com/traffic/ | title=Ixquick / StartPage Directe zoekopdrachten per dag (gemiddelde over 28 dagen) | accessdate=March 20, 2015 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181114124828/https://www.startpage.com/traffic/ |date=November 14, 2018 }}</ref> कम्पनीले एक स्वतन्त्र प्रोक्सी सेवा, ष्टार्टपेज डटकम प्रोक्सी प्रदान गर्दछ, जुन स्टार्टपेज खोज इञ्जिनमा समावेश छ जसले प्रयोगकर्ताहरूलाई प्रोक्सी मार्फत सबै खोजी परिणामहरू खोल्नको लागि अनुमति दिन्छ।<ref>{{Cite web | url=https://support.startpage.com/index.php?/Knowledgebase/Article/View/55/7/when-is-your-startmail-private-email-service-going-to-be-released | title=Wanneer wordt uw privé-e-mailservice van StartMail vrijgegeven? - Ondersteuning voor startpagina | date=2013-07-23 | accessdate=2013-08-07 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160208011605/https://support.startpage.com/index.php?/Knowledgebase/Article/View/103/0/what-is-the-difference-between-startpage-and-ixquick |date=2016-02-08 }}</ref> कम्पनीले गोपनीयताको सुरक्षा गर्ने ई-डाँक सेवा ष्टार्टमेलको पनि विकसित गरेको छ। यो सेवा सन् २०१४ मा सार्वजनिक रूपमा जारी गरिएको थियो।<ref>{{cite web|title=StartMail lanceert "E-mailcodering gemakkelijk gemaakt" op pii2014 Conference|url=https://www.startpage.com/uk/press/startmail-launch.html|website=ष्टार्टपेज|accessdate=24 October 2017}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160914073349/https://www.startpage.com/uk/press/startmail-launch.html |date=14 September 2016 }}</ref> == इतिहास == [[चित्र:आइएक्सक्वीक.gif|thumb|आइएक्सक्वीको लोगो]] [[चित्र:आइएक्सक्वीक जाल स्थल.png|thumb|सन् २०११ मा आइएक्सक्वीको जाल स्थल]] आइएक्सक्वीक सन् १९९८ मा न्यु योर्क सहरमा  डेभिड बोडनिकद्वारा सृजना गरिएको थियो।<ref>{{cite web|url=http://www.marketingshift.com/2005/3/ixquickcom-q-with-david-bodnick-alex.cfm|title=IXQuick.com Q & A With David Bodnick & Alex van Eesteren|website=www.marketingshift.com|accessdate=22 January 2019}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060821225505/http://www.marketingshift.com/2005/3/ixquickcom-q-with-david-bodnick-alex.cfm |date=21 August 2006 }}</ref> उनी ब्राउन विश्वविद्यालयबाट स्नातक हासिल गरेका विद्यार्थी थिए। यसले पछि "वेबमा सबैभन्दा शक्तिशाली विस्तृत खोज इञ्जिन"को रूपमा परिचय प्राप्त गरेको थियो।<ref>{{cite web|url=https://web.archive.org/web/19991128191202/http://www.ixquick.com:80/|title=Ixquick Metasearch|date=28 November 1999|website=web.archive.org|accessdate=22 January 2019}}</ref> प्रारम्भमा यसले १४ विभिन्न वेब र निर्देशिका खोज इञ्जिनहरूका साथसाथै तस्वीर, समाचार र श्रव्य इञ्जिनहरूको प्रदान गरेको थियो।<ref>{{cite journal|url=http://www.ariadne.ac.uk/issue/23/search-engines/|title=Search Engines: 'Ixquick', a Multi-Search Engine With a Difference|first=Phil|last=Bradley|date=22 January 2019|publisher=|journal=Ariadne|issue=23|accessdate=22 January 2019|via=www.ariadne.ac.uk}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190123071703/http://www.ariadne.ac.uk/issue/23/search-engines/ |date=23 January 2019 }}</ref> प्रत्येक खोज उपकरणले सोधपुछ गर्दा फेला पारेका परिणामहरू मुल्याङ्कन गरेपछि मात्र नतिजा क्रमबद्ध गरिएको थियो।<ref>{{cite web|url=https://archive.org/details/computer_shopper_2000-11|title=Computer Shopper (November 2000)|date=1 November 2000|publisher=|accessdate=22 January 2019|via=Internet Archive}}</ref> आइएक्सक्वीकले खोज इञ्जिन वाच र जेटडिनेटको सर्च आइक्युद्वारा उच्च मुल्याङ्कन प्राप्त गरेको थियो।<ref>{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20030628044808/http://www.ixquick.com:80/index.html.en|title=Ixquick Metasearch|date=28 June 2003|website=web.archive.org|accessdate=22 January 2019}}</ref> जिष्टमा आधारित डच कम्पनी सर्फबोर्ड होल्डिङ निजी सिमित दायित्व कम्पनीले सन् २००० मा आइएक्सक्वीकको खरिद गरेको थियो।<ref>{{cite web|url=https://drimble.nl/bedrijf/zeist/19572646/startpage.html|title=Startpage|first=|last=drimble.nl|website=drimble.nl|accessdate=22 January 2019}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190119121100/https://drimble.nl/bedrijf/zeist/19572646/startpage.html |date=19 January 2019 }}</ref> कम्पनीले सन् २०१३ मा यसको नाम ष्टार्टपेज बिभिमा (अनुवादित- निजी सिमित दायित्व कम्पनी) परिवर्तन गरेको थियो। आइएक्सक्वीक २३ मार्च २००५ मा पुनः सुरु गरिएको थियो। कम्पनीले यसमा नयाँ सुविधाहरूको साथ एक नयाँ विकसित विस्तृत खोज एल्गोरिदम्, अन्तर्राष्ट्रिय फोन, र न्यूनतम मूल्य निर्देशिका समावेश गरेको थियो।<ref>{{cite web |title=IXQuick.com Q & A With David Bodnick & Alex van Eesteren |publisher=www.marketingshift.com |date=23 March 2005 |url=http://www.marketingshift.com/2005/03/ixquickcom-q-with-david-bodnick-alex.cfm }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060719193155/http://www.marketingshift.com/2005/03/ixquickcom-q-with-david-bodnick-alex.cfm |date=2006-07-19 }}</ref> २७ जुन २००६ मा, गुगल किनमेलको आलोचना पछि, आइएक्सक्वीकले आफ्ना प्रयोगकर्ताहरूको लागि निजी विवरण मेटाउन सुरू गरेको थियो।<ref>{{cite news |title=Ixquick.com Eliminates 'Big Brother' |publisher=biz.yahoo.com |date=27 June 2006 |url=http://biz.yahoo.com/bw/060627/20060627005367.html?.v=1}}</ref> इण्टरनेट स्तर ​​ठेगाना र अन्य व्यक्तिगत जानकारीहरू खोजीको ४८ घण्टाको भित्र मेटाइएको थियो। <ref>"http://ixquick.com/eng/protect_privacy_qa.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090720070954/http://ixquick.com/eng/protect_privacy_qa.html |date=2009-07-20 }} Privacy Q&A"</ref> आइएक्सक्वीकले आफ्नो प्रयोगकर्ताहरूको व्यक्तिगत जानकारीहरू अन्य खोज इञ्जिनहरू वा यसको प्रायोजित परिणामहरूको प्रदायकसँग साझा नगर्ने घोषण गरेको थियो।<ref>{{cite news |last=Greenberg |first=Andy |title=The Privacy Paradox |publisher=Forbes.com |date=February 15, 2008 |url=https://www.forbes.com/2008/02/15/search-privacy-ask-tech-security-cx_ag_0215search.html |accessdate=2009-09-12}}</ref><ref>"[http://ixquick.com/eng/privacy-policy.html Ixquick: Privacy Policy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180228142435/https://www.ixquick.com/eng/privacy-policy.html |date=2018-02-28 }}"</ref> आइएक्सक्वीकलाई १४ जुलाई २००८ मा यसको गोपनीयता अभ्यासको लागि पहिलो युरोपेली गोपनीयता छाप (युरोप्रिसे)बाट सम्मानित गरिएको थियो।<ref>"[http://www.european-privacy-seal.eu/about-europrise About Europrise.] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110720161316/https://www.european-privacy-seal.eu/about-europrise |date=2011-07-20 }}"</ref><ref>{{cite web |title=Register of Awarded Seals |publisher=EuroPrise |url=https://www.european-privacy-seal.eu/awarded-seals |accessdate=9 July 2013}}</ref> २८ जनवरी २००९ मा, आइएक्सक्वीकले पूर्ण रूपमा प्रयोगकर्ताहरूको इण्टरनेट स्तर ठेगानाहरूको भण्डारण गर्न अन्त्य गरेको थियो। ७ जुलाई २००९ मा आइएक्सक्वीकले ष्टार्टपेज डटकमको सुरूवात गरेको थियो।<ref>{{cite web |last=Albrecht |first=Katherine |title=Privacy-friendly search engine Ixquick.com completely stops recording IP addresses |work=Ixquick press release |date=28 January 2009 |url=http://startpage.com/eng/press/pr-zeroip.html |accessdate=2010-06-21 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723125801/https://startpage.com/eng/press/pr-zeroip.html |date=2012-07-23 }}</ref><ref>{{cite news |last=Rodriguez |first=Sarah |title=Search engines besides Google? Who knew? |work=Special to Wisconsin Law Journal |publisher=Wisconsin Law Journal |date=1 May 2009 |url=http://wislawjournal.com/2009/05/04/search-engines-besides-google063-who-knew063/ |accessdate=2013-07-11}}</ref> [[चित्र:स्टार्टपेजको पर्दा चित्रण २०११.jpg|thumb|सन् २०११ मा ष्टार्टपेज जाल स्थल]] [[File:StartPage logo.png|thumb|]] २९ मार्च २०१६ मा, आइएक्सक्वीक डटकमले आधिकारिक रूपमा उही कम्पनीको ष्टार्टपेज खोज इञ्जिनसँग समायोजित भएको थियो। उक्त समायोजित खोज इञ्जिनले आधिकारिक रूपमा गुगलको खोजीको नतिजाहरूको प्रयोग गर्दै गोपनीयता सुरक्षा गर्दछ। आइएक्सक्वीक डटकम प्रविष्ट गर्ने प्रयोगकर्ता अब स्वचालित रूपमा ष्टार्टपेजमामा निर्देशित हुन्छन्।  आइएक्सक्वीकले लामो समयदेखि यसका साइटहरूमा युरोपेली सङ्घको गोपनीयताको मापदण्डहरूको पालना गर्ने घोषण गरेको थियो। यसले आफ्नो मूल युरोपेली खोज इञ्जिन आइएक्सक्वीक डटइयुलाई अप्रिल २०१८ सम्म कायम राखेको थियो र पछि यो ष्टार्टपेज डटकममा पुन: निर्देशित भएको थियो।<ref>{{cite web|url=https://blog.torproject.org/blog/tor-browser-45-released |title=Tor Browser 4.5 is released |publisher=blog.torproject.org |date= |accessdate=2015-09-16}}</ref> टोर ब्राउजरको संस्करण ४.५. को सार्वजनिक हुनु अघि, ष्टार्टपेज डटकम यसको पूर्वनिर्धारित खोज इञ्जिन थियो। == खोज संयन्त्र र अन्तरमुख == आइएक्सक्वीकले बहु खोज इञ्जिनहरूबाट परिणामहरू ल्याउँदछ। ष्टार्टपेजले विशेष रूपमा [[गुगल खोज|गुगल]]को नतीजाहरूको प्रयोग गर्दछ, जसको लागि कम्पनीले गुगललाई भुक्तानी गर्दछ। हाल ष्टार्टपेजले १७ ​​भाषाहरूमा उपलब्ध छ जसमा सरलीकृत र परम्परागत चिनियाँ, डेनमार्की, डच, अङ्ग्रेजी, फिनल्यान्डि, फ्रान्सेली, जर्मनेली, इटालेली , जापानी, कोरियाली, नर्वेली, पोल्याण्डि , पोर्तुगाली, स्पेनी, स्विडेनी र टुर्की समावेश छन्।<ref>{{cite web|url = https://www.startpage.com/|title = ष्टार्टपेज|access-date = 3 February 2019|author=ष्टार्टपेज बिभी |work = ष्टार्टपेज|quote=Je kunt Google niet verslaan als het gaat om online zoeken. We betalen ze dus om hun briljante zoekresultaten te gebruiken om alle trackers en logboeken te verwijderen. Het resultaat: 's werelds beste en meest private zoekmachine. Alleen nu kunt u zoeken zonder advertenties die u volgen, en producten aanbevelen die u al heeft gekocht. En geen datamining meer door bedrijven met dubieuze bedoelingen. We willen dat je danst alsof niemand toekijkt en zoekt alsof niemand toekijkt.|archiveurl = https://web.archive.org/web/20190131231829/https://www.startpage.com/|archivedate = 31 January 2019}}</ref> == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == * [http://startpage.com आधिकारिक जाल स्थल] [[श्रेणी:विकिथन-८ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू]] lb2ortnp77rf4sr2utkrfh1oi9or81w 0 112481 1352004 1351967 2026-04-22T00:10:56Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352004 wikitext text/x-wiki {{Infobox criminal | honorific_prefix = सन्त | name = रामपाल | honorific_suffix = जी महाराज | native_name = | native_name_lang = | image = Spiritual Leader Jagatguru Saint Rampal Ji Maharaj.jpg | image_upright = | image_size = | alt = Image of Rampal | caption = | birth_name = रामपाल सिंह जट | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1951|09|08}} | birth_place = धानाना गाउँ, [[पन्जाब, भारत|पन्जाब]] (हाल सोनिपत, [[हरियाणा]]), भारत | disappeared_date = | disappeared_place = | disappeared_status = | death_date = <!-- {{death date and age|df=yes|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | death_place = | death_cause = | body_discovered = | resting_place = | resting_place_coordinates = | monuments = | residence = | occupation = धार्मिक सम्प्रदायका नेता | other_names = रामपाल दास | education = [[सिभिल इन्जिनियरिङ]]मा स्नातक | alma_mater = | years_active = | employer = | organization = सतलोक आश्रम | agent = | known_for = | style = | salary = | net_worth = | height = | weight = | television = | title = | term = | predecessor = स्वामी रामदेवानन्द | successor = | party = | movement = | opponents = | boards = | spouse = <!-- Do not include unless notable or relevant to the crime involved --> | children = <!-- (as above) --> | parents = <!-- (as above) --> | relatives = | callsign = | awards = | allegiance = <!-- [[Lucchese crime family]] (only?) --> | motive = | reward_amount = | wanted_by = | partners = | wanted_since = | time_at_large = | escaped = | escape_end = | comments = | victims = | date = | time = | beginyear = | endyear = | country = [[भारत]] | states = [[हरियाणा]] | locations = | targets = | fatalities = | injuries = | weapons = | signature = | signature_size = | signature_alt = | footnotes = | website = {{URL|jagatgururampalji.org}} }} सन्त रामपाल दास (अंग्रेजी :Sant Rampal Das) एक भारतीय आध्यात्मिक कबीरपन्थी गुरु हुन् जसले कबीर साहिब जीलाई भगवान (परमात्मा) मान्छन्। उनी भारतका अन्य राज्यहरू सहित हरियाणाको हिसार क्षेत्रमा अवस्थित सतलोक आश्रमका संस्थापक पनि हुन्।<ref name=":0">{{Cite web|url=https://m.jagran.com/news/national-rampals-rules-for-his-blessings-11797486.html|title=गुरु दीक्षा के नाम पर रामपाल के थे 11 अजीबो गरीब नियम|website=m.jagran.com|language=hi|access-date=2021-06-29}}</ref> उनी गरीब दास पन्थ सम्प्रदायका स्थानीय द्रष्टा र हिन्दु सन्त स्वामी रामदेवानन्दका शिष्य हुन्। सन् १९९४ मा स्वामी रामदेवानन्दले उनलाई आफ्नो उत्तराधिकारीको रूपमा चयन गरेका थिए, जसका कारण रामपालले जुनियर इन्जिनियरको जागिर छोडेका थिए।<ref name=":0"/> उनी र उनका अनुयायीहरूले सन् १९९९ मा [[हरियाणा]]को रोहतकमा सतलोक आश्रमको स्थापना गरेका थिए<ref name=":1">{{cite news |date=19 November 2014 |title=Rampal: How did an engineer become a revered guru? |newspaper=BBC India |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-india-30110868 |url-status=live |access-date=21 July 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180615002314/https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-india-30110868 |archive-date=15 June 2018}}</ref> र झज्जर र रोहतकमा अन्य धेरै आश्रमहरू सुरु गरेका थिए।<ref name=":0" /> ==जीवन== रामपाल दासको जन्म सेप्टेम्बर ८, १९५१ मा सोनीपतको धनाना गाउँमा भएको थियो। शिक्षा पूरा गरेपछि उनी हरियाणा सरकारको सिँचाइ विभागमा जुनियर इन्जिनियर को रूपमा कार्य शुरू गरे ।उनको आधिकारिक जीवनी अनुसार, उनी बाल्यकालदेखि नै सबै हिन्दू देवी-देवताहरूको कठोर भक्ति गर्दथे । यद्यपि, यो भक्तिले उनलाई कहिल्यै आध्यात्मिक शान्तिको अनुभूति भएन । एक दिन, सन्त रामपाल जीले गरिबदासिय कबीर सम्प्रदायका गुरु स्वामी रामदेवानंद जीलाई भेट्नुभयो, जसले रामपाल जीलाई वहाँले गर्ने पूजाको तरिका हाम्रो आफ्नै धार्मिक शास्त्रहरूसँग मेल खाँदैन भनेर व्याख्या गर्नुभयो। त्यसकारण, उक्त भक्ति विधिद्वारा मुक्ति प्राप्त गर्न सकिँदैन किनभने श्रीमद्भगवद्गीता अध्याय १६ श्लोक २३ अनुसार, शास्त्रीय विधिहरू त्यागेर आफ्नो इच्छा अनुसार मनमानी रूपमा व्यवहार गर्ने मानिसले न त सिद्धि, न सुख र न त परम गति प्राप्त गर्दछन् भनिएको छ। १७ फेब्रुअरी १९८८ मा, संत रामपाल जीले स्वामी रामदेवानन्द जीलाई आफ्नो गुरुको रूपमा स्वीकार गर्नुभयो र भक्तिको उपदेश प्राप्त गर्नुभयो। उहाँका अनुयायीहरूले यस दिनलाई बोध दिवसको रूपमा मनाउँछन्। सन्त रामपाल दास भन्छन् कि यसपछि उनले भागवत गीता, कबीर सागर, गरीबदासद्वारा लिखित सतग्रन्थ, पुराण, वेद र अन्य धेरै शास्त्रहरू पढे।उनको विश्वास छ कि उनले यी पुस्तकहरूमा स्वामी रामदेवानन्दले बोलेका शब्दहरूको प्रमाण पाएका थिए, त्यसपछि उनले स्वामी रामदेवानन्दजीले भनेका मन्त्रहरूको तीव्र जप गरे, त्यसपछि उनले आध्यात्मिक शान्ति महसुस गर्न थाले।१९९४ मा, स्वामी रामदेवानन्दले उनलाई गुरुको उपाधि दिए। त्यसपछि उनी "सन्त रामपाल दास" बने। १९९५ मा, उनले आफ्नो इन्जिनियरिङ पदबाट राजीनामा दिए, जुन २००० मा स्वीकृत भयो। र पछि उनले करोठा गाउँमा सतलोक आश्रम स्थापना गरे, तर उनको गिरफ्तारी पछि २ वटा आश्रम सरकारी निरीक्षणमा छन्। हाल, भारत र विदेशमा यसका २० भन्दा बढी ठूला आश्रम र ५०० भन्दा बढी साना आश्रमहरू र १५ करोड भन्दा बढी अनुयायीहरू रहेको दाबी गरिएको छ। == शिक्षा र नियम == रामपाल दासले सबै धर्मका शास्त्रहरूलाई उद्धृत गर्दै कबीरलाई सम्पूर्ण ब्रह्माण्डको सृष्टिकर्ता मान्छन्, जसमा सबै देवी देवताहरू पनि समावेश छन्। उनी भक्तिलाई सबै सांसारिक कामहरू भन्दा श्रेष्ठ मान्छन् र मानिसहरूलाई सबै दुष्टता त्यागेर एक सर्वोच्च परमात्मा कबीरको पूजा गर्न प्रोत्साहित गर्छन्। उनले दुष्टता त्याग्न र सामाजिक सुधारको लागि केही नियमहरू पनि स्थापित गरेका छन्, जसलाई भक्तिको आचारसंहिता भनिन्छ। <ref name=":0" /> 1.बिडी, चुरोट, सुर्ती, सुल्फी, गांजा, रक्सी, अण्डा, मासु आदि जस्ता कुनै पनि मादक पदार्थ सेवन त परको कुरा कसैलाई ल्याउने र दिने पनि गर्नु हुदैन। <ref name=":0" /> 2.जुवा, तास, चोरी, ठगी आदिमा संलग्न हुनु हुदैन। <ref name=":0" /> 3.मृत्युभोज, दाइजो, देखावटीको नाममा अनावश्यक खर्च, मुंडन, समाधि पूजा, पितृ पूजा, मूर्ति पूजा, आदि गर्नु हुँदैन।<ref name=":0" /> 4.एक कबीर परमात्मा बाहेक अन्य कुनै पनि देवी-देवताको पूजा गर्नु हुदैन , सबैलाई सम्मान गर्नु पर्छ ।<ref name=":0" /> 5.अश्लील गीत गाउने, नाच्ने, व्यभिचार आदि पूर्ण रूपमा निषेध गरिएको छ।<ref name=":0" /> रामपाल दासका अनुयायीहरू विशेष गरी उनका शिक्षाहरूप्रति आकर्षित हुन्छन्, जुन उनी सबै धर्मका धर्मग्रन्थहरूसँग मिल्दोजुल्दो रहेको दाबी गर्छन्। उनका धेरैजसो अनुयायीहरू भन्छन् कि उनीहरूले सन्तका शिक्षाहरू आफ्ना धर्मग्रन्थहरूमा पूर्ण रुपमा उल्लेख भएको पाए , त्यसपछि मात्र उनीसँग जोडिए । यद्यपि, यहि शिक्षाको कारणनै धेरैजसो समुदायबाट विरोध भैरहेको छ।<ref name=":1"/> संसारलाई आफ्नो ज्ञानको बारेमा सचेत गराउन रामपाल दासले ज्ञान गंगा, जिउने मार्ग , गीता तिम्रो ज्ञान अमृत, गरिमा गीता की, गहरी नज़र गीता में आदि पुस्तकहरू पनि लेखेका छन्।<ref name=":1" /> == भविष्यवाणी == सन्तका अनुयायीहरू भन्छन् कि संसारभरका धेरै भविष्यवक्ताका भविष्यवाणीहरू सन्त रामपाल दासमा पूर्ण रूपमा मिल्छन्। *जय गुरुदेव सम्प्रदायका तुलसी साहिबले सेप्टेम्बर ७, १९७१ मा भनेका थिए कि हामीले पर्खिरहेको महापुरुष आज २० वर्ष पुगेको छ। त्यस दिन सन्त रामपाल दास २० वर्ष पुगेका थिए ।<ref>{{Cite web|url=https://amp.ww.in.freejournal.info/697884/1/%E0%A4%A4%E0%A5%81%E0%A4%B2%E0%A4%B8%E0%A5%80%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%B8-%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%9C-%E0%A4%9C%E0%A4%AF-%E0%A4%97%E0%A5%81%E0%A4%B0%E0%A5%81%E0%A4%A6%E0%A5%87%E0%A4%B5.html|title=तुलसीदास महाराज, जय गुरुदेव - इटावा ज़िला यह क्या है {{!}}|website=ww.in.freejournal.info|language=hi|access-date=2021-06-25|archive-date=25 जून 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210625072807/https://amp.ww.in.freejournal.info/697884/1/%E0%A4%A4%E0%A5%81%E0%A4%B2%E0%A4%B8%E0%A5%80%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%B8-%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%9C-%E0%A4%9C%E0%A4%AF-%E0%A4%97%E0%A5%81%E0%A4%B0%E0%A5%81%E0%A4%A6%E0%A5%87%E0%A4%B5.html|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210625072807/https://amp.ww.in.freejournal.info/697884/1/%E0%A4%A4%E0%A5%81%E0%A4%B2%E0%A4%B8%E0%A5%80%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%B8-%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%9C-%E0%A4%9C%E0%A4%AF-%E0%A4%97%E0%A5%81%E0%A4%B0%E0%A5%81%E0%A4%A6%E0%A5%87%E0%A4%B5.html |date=2021-06-25 }}</ref> *नोस्ट्राडेमसले भनेका थिए कि २००६ मा अचानक एक सन्त प्रकाशमा आउनेछन् जसलाई सुरुमा बेवास्ता गरिनेछ तर पछि संसारले उच्च सम्मान दिनेछ।<ref>{{Cite web|url=https://hindi.news18.com/news/knowledge/rampal-claimed-nostradamus-tell-about-him-450-years-ago-1551089.html|title=रामपाल दास कहता था कि नास्त्रेदमस ने की थी उसके अवतार लेने की भविष्यवाणी|date=|website=News18 Hindi|language=hi|access-date=2021-06-25}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241231074200/https://hindi.news18.com/news/knowledge/rampal-claimed-nostradamus-tell-about-him-450-years-ago-1551089.html |date=2024-12-31 }}</ref> *त्यस्तै गरी, अमेरिकाकी विश्व प्रसिद्ध भविष्यवक्ता फ्लोरेन्स, इङ्गल्याण्डकी ज्योतिषी 'किरो', हंगेरीकी महिला ज्योतिषी 'बोरिस्का' आदि जस्ता अन्य भविष्यवक्ताहरूको भविष्यवाणी सन्त रामपाल दासमा पूर्ण रूपमा मिल्ने दाबी गरिएको छ।<ref>{{Cite web|url=https://www.mynation.com/india-news/11-reasons-why-saint-rampalji-maharaj-is-trending-number-1-on-twitter-pyulrb|title=11 reasons why Saint RampalJi Maharaj is trending Number 1 on Twitter|website=Asianet News Network Pvt Ltd|language=en|access-date=2021-06-25}}</ref> == विवाद == सन् २००६ मा रामपालले आर्य समाजको केन्द्रीय पुस्तक सत्यार्थ प्रकाशका केही अंशप्रति सार्वजनिक रूपमा आपत्ति जनाएका थिए।<ref name="ToI-triggered-2013">{{cite news |url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Rohtak-clash-Sant-Rampal-triggered-it/articleshow/20021686.cms |title=Rohtak clash: Sant Rampal triggered it |newspaper=The Times of India |author=Deepender Deswal |date=13 May 2013 |access-date=19 November 2014 |archive-date=21 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141121153326/http://timesofindia.indiatimes.com/india/Rohtak-clash-Sant-Rampal-triggered-it/articleshow/20021686.cms |url-status=live }}</ref> जुलाई २००६ मा, आर्य समाजका अनुयायीहरू र रामपालका समर्थकहरूबीच सतलोक आश्रममा हिंसात्मक मुठभेड भएको थियो, जसको कारण आर्य समाजका एक अनुयायीको मृत्यु भएको थियो। रामपालमाथि मुठभेड भड्काएको आरोप लागेको थियो र हत्याको अभियोगमा पक्राउ गरिएको थियो। २१ महिना जेलमा बिताएपछि उनी सन् २००८ मा जमानतमा रिहा भएका थिए।<ref name=":4">{{Cite web |author=Avijit Ghosh|date=Nov 21, 2014 |title=Rampal pleads he was held hostage; sent to police custody {{!}} India News - Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/rampal-pleads-he-was-held-hostage-sent-to-police-custody/articleshow/45223560.cms |access-date=2022-10-08 |website=The Times of India |language=en}}</ref> यस मुद्दामा, डिसेम्बर २०, २०२२ मा, अतिरिक्त जिल्ला तथा सत्र न्यायाधीश राकेश सिंहको अदालतले सन्त सहित २४ जना अभियुक्तहरूलाई सफाइ दियो।<ref>{{cite news |last1=Awasthi |first1=Ashwani |date=20 December 2022 |title=Breaking News : सतलोक आश्रम मामले में कथित संत रामपाल समेत 24 आरोपित कोर्ट से बरी {{!}} Hari Bhoomi |language=hi |work=www.haribhoomi.com |url=https://www.haribhoomi.com/local/haryana/24-accused-including-rampal-acquitted-in-satlok-ashram-case-baba-rampal-491793 |access-date=20 December 2022 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221221060619/https://www.haribhoomi.com/local/haryana/24-accused-including-rampal-acquitted-in-satlok-ashram-case-baba-rampal-491793 |date=21 December 2022 }}</ref> नोभेम्बर २०१४ मा, अदालतले उनलाई फेरि पक्राउ गर्ने आदेश दियो। यद्यपि, हिसारको बरवालास्थित सतलोक आश्रममा हजारौं समर्थकहरूको उपस्थितिका कारण प्रहरीले उनलाई पक्राउ गर्न सकेन।<ref name=":22">{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/self-styled-godman-rampal-acquitted-in-two-criminal-cases/article19580543.ece|title=Sant Rampal acquitted in two criminal cases|last=|first=|date=|website=|archive-url=https://web.archive.org/web/20170902152852/http://www.thehindu.com/news/national/self-styled-godman-rampal-acquitted-in-two-criminal-cases/article19580543.ece|archive-date=2 सितंबर 2017|dead-url=|access-date=|url-status=live}}</ref> समर्थक र प्रहरी बीचको तनावपछि उनलाई १९ नोभेम्बर २०१४ मा पक्राउ गरिएको थियो। <ref name=":22" />यस घटनामा पाँच महिला र एक बच्चाको मृत्यु भयो र सन्त रामपाल दासलाई अपहरणको आरोप लगाइएको थियो। अगस्ट २९, २०१७ मा उनलाई बन्धक बनाउने मुद्दामा सफाइ दिइएको थियो।<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/hindi/india-41079627|title=संत रामपाल दो मामलों में बरी, रहेंगे जेल में|website=BBC News हिंदी|language=hi|access-date=2021-06-25}}</ref>।<ref>{{Cite web|url=https://www.aajtak.in/crime/story/satlok-ashram-saint-rampal-disloyality-hisar-court-decision-on-29-august-460425-2017-08-29|title=सतलोक आश्रम के प्रमुख संत रामपाल दास बरी, लोगों को बंधक बनाने का था आरोप|website=आज तक|language=hi|access-date=2021-06-25}}</ref> लेकिन हत्या व देशद्रोह के मुकदमे के कारण जेल में ही हैं।<ref name=":22" />११ अक्टोबर २०१८ मा, उनी र उनका केही अनुयायीहरूलाई हिसार अदालतले बरवाला घटनामा भएको हत्याको लागि दोषी ठहर गर्दै आजीवन कारावासको सजाय सुनाएको थियो।<ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/sant-rampal-14-others-sentenced-to-life-for-murder-of-four-women/article25236123.ece|title=Sant Rampal, 14 others sentenced to life for murder of four women|last=|first=|date=|website=|archive-url=|archive-date=|dead-url=|access-date=}}</ref> जुलाई २६, २०२१ मा, हिसारका सत्र न्यायाधीश, न्यायाधीश वेद प्रकाश सिरोहीले सन्त रामपाल दास जी र उनका चार अनुयायीहरू, जसमा डा. ओम प्रकाश सिंह हुड्डा, राजेन्द्र, बलजीत, बिजेन्द्र पनि समावेश थिए, लाई औषधि तथा सौन्दर्य प्रसाधन ऐनको मुद्दा नम्बर ५ मा प्रमाणको अभाव र आरोपहरू निराधार साबित भएको कारणले सफाइ दिए। <ref>{{Cite web|url=https://www.aajtak.in/india/haryana/story/satlok-ashram-rampal-case-updates-hisar-court-aquitted-rampal-and-4-others-in-drugs-and-cosmetics-case-ntc-1298232-2021-07-27|title=हरियाणाः हिसार कोर्ट ने इस मामले में रामपाल समेत 5 को बरी किया, 7 साल पहले हुए थे गिरफ्तार|date=2021-07-27|website=आज तक|language=hi|access-date=2024-10-17}}</ref> यसअघि दुई मुद्दामा सफाइ पाएपछि, चण्डीगढ उच्च अदालतले सन्त रामपालको आजीवन कारावासको सजाय निलम्बन गर्‍यो। अब उनी हत्या मुद्दामा सफाइ पाएका छन्।<ref>{{Cite web|url=https://navbharattimes.indiatimes.com/state/punjab-and-haryana/chandigarh/will-haryana-sant-rampal-will-came-out-of-jail-know-all-expects-about-this-case/articleshow/123631390.cms|title=तीन केसों में बरी, चौथे में उम्रकैद की सजा पर हाईकोर्ट ने लगाई रोक... क्या जेल से बाहर आएगा संत रामपाल?|last=महाजनUpdated: {{!}}नवभारतटाइम्स.कॉम|first=राहुल|website=Navbharat Times|language=hi|access-date=2025-09-04}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.livehindustan.com/haryana/big-relief-to-self-proclaimed-saint-rampal-from-punjab-and-haryana-high-court-stay-on-life-imprisonment-sentence-201756574327191.amp.html|title=स्वयंभू संत रामपाल को पंजाब एवं हरियाणा हाईकोर्ट से बड़ी राहत, उम्रकैद की सजा पर रोक|website=www.livehindustan.com|language=hi|access-date=2025-09-04}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.jagran.com/punjab/chandigarh-big-relief-to-rampal-head-of-satlok-ashram-barwala-punjab-haryana-hc-stays-sentence-what-is-the-matter-24030743.html|title=सतलोक आश्रम बरवाला के प्रमुख रामपाल को बड़ी राहत, पंजाब-हरियाणा HC ने सजा पर लगाई रोक; क्या है मामला? - Big relief to Rampal head of Satlok Ashram Barwala Punjab Haryana HC stays sentence what is the matter|website=Jagran|language=hi|access-date=2025-09-04}}</ref> २०२६ मा जेलबाट रिहा अप्रिल ८, २०२६ मा, पञ्जाब र हरियाणा उच्च अदालतले २०१४ को बरवाला (हिसार) मुद्दामा देशद्रोहको आरोपमा सन्त रामपाल जी महाराजलाई जमानत दियो।उनको उमेर (७४ वर्ष), ११ वर्षभन्दा बढीको लामो जेल सजाय र मुद्दाको सुस्त गतिका आधारमा अदालतले राहत दिएको हो।<ref>{{Cite web|url=https://hindi.news18.com/news/haryana/chandigarh-city-why-sant-rampal-was-in-jail-for-11-years-what-are-the-charges-on-him-now-he-gets-bail-from-high-court-ws-l-10351690.html|title=क‍िस मामले में जेल में बंद थे हर‍ियाणा के चर्चित संत रामपाल, अब होंगे र‍िहा|website=News18 हिंदी|language=hi-IN|access-date=2026-04-08}}</ref> १० अप्रिल २०२६ मा हिसार केन्द्रीय कारागार-२ बाट रिहा भएपछि, उहाँ धनाना धामस्थित सतलोक आश्रम पुग्नुभयो, जहाँ उहाँको अनुयायीहरूको ठूलो संख्याद्वारा स्वागत गरियो ।<ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/haryana/425-witnesses-only-58-examined-in-11-years-why-hc-granted-bail-to-satlok-ashram-chief-rampal-in-2014-violence-case/|title=Why HC granted bail to Satlok Ashram chief Rampal in 2014 violence case|website=tribuneindia |language=EN-IN|access-date=2026-04-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bhaskar.com/local/uttar-pradesh/agra/bah/news/bajrang-dal-celebrate-sant-rampal-ji-maharaj-release-137668693.html|title=संत रामपाल जी महाराज जेल से रिहा:बाह के बजरंग दल कार्यकर्ताओं ने बांटे लड्डू, जताई खुशी|access-date=2026-04-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bhaskar.com/local/haryana/bhiwani/news/bhiwani-ashram-rampal-bail-victory-goodness-evil-137652457.html|title=संत रामपाल की जमानत पर भावुक हुए अनुयायी:भिवानी सतलोक आश्रम में हुए इकट्ठा; बोले- बुराई पर अच्छाई की जीत|access-date=2026-04-19}}</ref> २०१४ को सतलोक आश्रम घेराबन्दी मुद्दामा उनको आजीवन कारावासको सजाय निलम्बन (अगस्ट २०२५ सम्म) र अन्य धेरै मुद्दाहरूमा उनलाई निर्दोष ठहर गरिएपछि यो रिहाइ भएको हो। ==पुरस्कार र सम्मान== सन्त रामपाललाई २०२५-२०२६ मा हरियाणा र गुजरातका विभिन्न किसान संगठनहरू, सरपंच संघहरू, खाप पंचायतहरू र ग्रामीण समुदायहरूले बाढी राहत कार्यको लागि लगभग १२ स्थानीय पुरस्कारहरू प्रदान गरेका छन्। यी पुरस्कारहरू सामाजिक सेवा, किसान कल्याण र मानवीय कार्यसँग सम्बन्धित छन्, मुख्यतया अन्नपूर्ण अभियान र बाढी प्रभावित क्षेत्रहरूमा राहत कार्य (खेतबाट पानी निकाल्ने, मोटराइज्ड पाइपहरू उपलब्ध गराउने, र खाना वितरण गर्ने) को लागि दिइएको देखिन्छ। यस्ता अनेक सामाजिक कार्यहरुले सन्त रामपाललाई एक दूरदर्शी र महान् समाज सुधारकको रूपमा हेर्न थालिएको छ । उनको कार्यशैलीलाई निस्वार्थ सेवा र करुणाको प्रतीक तथा यी पहलहरूले समाजमा सकारात्मक परिवर्तनको लागि नयाँ प्रेरणा प्रदान गर्ने देखिन्छ ।किसान र गरिबहरूका लागि उनको योगदान अत्यन्तै महत्त्वपूर्ण मानिन्छ र यी कार्यहरूले उनलाई एक प्रिय र सम्मानित व्यक्तित्वको रुपमा स्थापित गरेको देखिन्छ। कालक्रमानुसार उनका प्रमुख सम्मानहरू निम्नानुसार छन् (समर्थक स्रोतहरूका अनुसार): *'''भारत गौरव अवार्ड''' — कलिरामन फाउंडेशन द्वारा, न्यु दिल्ली (9 दिसंबर 2025)। *'''किसान रत्न सम्मान''' — भारतीय किसान यूनियन (अ) द्वारा, ग्राम डाया, हिसार, हरियाणा (21 दिसंबर 2025)। *'''किसान जीवन रक्षक सम्मान''' — जुलाना बारहा एवं सरपंच एसोसिएशन द्वारा, जींद, हरियाणा (28 दिसंबर 2025)। *'''जन सेवक रत्न सम्मान''' — सरपंच एसोसिएशन हांसी ब्लॉक द्वारा, हांसी, हरियाणा (1 जनवरी 2026)। *'''किसान गौरव सम्मान''' (या किसान रहनुमा) — 105 गांउहरु एवं सरपंच एसोसिएशन द्वारा, बालंद, रोहतक, हरियाणा (4 जनवरी 2026)। *'''किसान संत गरीबदास गरिमा सम्मान''' — सरपंच एसोसिएशन, खापहरु तथा 36 बिरादरी द्वारा, गिरावड़, झज्जर, हरियाणा (11 जनवरी 2026)। == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == * [http://www.jagatgururampalji.org आधिकारिक वेबसाइट] [[श्रेणी:भारतीय धार्मिक नेताहरू]] 3ud24fgjyceh09hgwju5qtwztu1izpw 1352130 1352004 2026-04-22T08:10:48Z NeoEditor 77577 1352130 wikitext text/x-wiki {{Infobox criminal | honorific_prefix = सन्त | name = रामपाल | honorific_suffix = जी महाराज | native_name = | native_name_lang = | image = Spiritual Leader Jagatguru Saint Rampal Ji Maharaj.jpg | image_upright = | image_size = | alt = Image of Rampal | caption = | birth_name = रामपाल सिंह जट | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1951|09|08}} | birth_place = धानाना गाउँ, [[पन्जाब, भारत|पन्जाब]] (हाल सोनिपत, [[हरियाणा]]), भारत | disappeared_date = | disappeared_place = | disappeared_status = | death_date = <!-- {{death date and age|df=yes|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | death_place = | death_cause = | body_discovered = | resting_place = | resting_place_coordinates = | monuments = | residence = | occupation = धार्मिक सम्प्रदायका नेता | other_names = रामपाल दास | education = [[सिभिल इन्जिनियरिङ]]मा स्नातक | alma_mater = | years_active = | employer = | organization = सतलोक आश्रम | agent = | known_for = | style = | salary = | net_worth = | height = | weight = | television = | title = | term = | predecessor = स्वामी रामदेवानन्द | successor = | party = | movement = | opponents = | boards = | spouse = <!-- Do not include unless notable or relevant to the crime involved --> | children = <!-- (as above) --> | parents = <!-- (as above) --> | relatives = | callsign = | awards = | allegiance = <!-- [[Lucchese crime family]] (only?) --> | motive = | reward_amount = | wanted_by = | partners = | wanted_since = | time_at_large = | escaped = | escape_end = | comments = | victims = | date = | time = | beginyear = | endyear = | country = [[भारत]] | states = [[हरियाणा]] | locations = | targets = | fatalities = | injuries = | weapons = | signature = | signature_size = | signature_alt = | footnotes = | website = {{URL|jagatgururampalji.org}} }} सन्त रामपाल दास (अंग्रेजी :Sant Rampal Das) एक भारतीय आध्यात्मिक कबीरपन्थी गुरु हुन् जसले कबीर साहिब जीलाई भगवान (परमात्मा) मान्छन्। उनी भारतका अन्य राज्यहरू सहित हरियाणाको हिसार क्षेत्रमा अवस्थित सतलोक आश्रमका संस्थापक पनि हुन्।<ref name=":0">{{Cite web|url=https://m.jagran.com/news/national-rampals-rules-for-his-blessings-11797486.html|title=गुरु दीक्षा के नाम पर रामपाल के थे 11 अजीबो गरीब नियम|website=m.jagran.com|language=hi|access-date=2021-06-29}}</ref> उनी गरीब दास पन्थ सम्प्रदायका स्थानीय द्रष्टा र हिन्दु सन्त स्वामी रामदेवानन्दका शिष्य हुन्। सन् १९९४ मा स्वामी रामदेवानन्दले उनलाई आफ्नो उत्तराधिकारीको रूपमा चयन गरेका थिए, जसका कारण रामपालले जुनियर इन्जिनियरको जागिर छोडेका थिए।<ref name=":0"/> उनी र उनका अनुयायीहरूले सन् १९९९ मा [[हरियाणा]]को रोहतकमा सतलोक आश्रमको स्थापना गरेका थिए<ref name=":1">{{cite news |date=19 November 2014 |title=Rampal: How did an engineer become a revered guru? |newspaper=BBC India |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-india-30110868 |url-status=live |access-date=21 July 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180615002314/https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-india-30110868 |archive-date=15 June 2018}}</ref> र झज्जर र रोहतकमा अन्य धेरै आश्रमहरू सुरु गरेका थिए।<ref name=":0" /> ==जीवन== रामपाल दासको जन्म सेप्टेम्बर ८, १९५१ मा सोनीपतको धनाना गाउँमा भएको थियो। शिक्षा पूरा गरेपछि उनी हरियाणा सरकारको सिँचाइ विभागमा जुनियर इन्जिनियर को रूपमा कार्य शुरू गरे ।उनको आधिकारिक जीवनी अनुसार, उनी बाल्यकालदेखि नै सबै हिन्दू देवी-देवताहरूको कठोर भक्ति गर्दथे । यद्यपि, यो भक्तिले उनलाई कहिल्यै आध्यात्मिक शान्तिको अनुभूति भएन । एक दिन, सन्त रामपाल जीले गरिबदासिय कबीर सम्प्रदायका गुरु स्वामी रामदेवानंद जीलाई भेट्नुभयो, जसले रामपाल जीलाई वहाँले गर्ने पूजाको तरिका हाम्रो आफ्नै धार्मिक शास्त्रहरूसँग मेल खाँदैन भनेर व्याख्या गर्नुभयो। त्यसकारण, उक्त भक्ति विधिद्वारा मुक्ति प्राप्त गर्न सकिँदैन किनभने श्रीमद्भगवद्गीता अध्याय १६ श्लोक २३ अनुसार, शास्त्रीय विधिहरू त्यागेर आफ्नो इच्छा अनुसार मनमानी रूपमा व्यवहार गर्ने मानिसले न त सिद्धि, न सुख र न त परम गति प्राप्त गर्दछन् भनिएको छ। १७ फेब्रुअरी १९८८ मा, संत रामपाल जीले स्वामी रामदेवानन्द जीलाई आफ्नो गुरुको रूपमा स्वीकार गर्नुभयो र भक्तिको उपदेश प्राप्त गर्नुभयो। उहाँका अनुयायीहरूले यस दिनलाई बोध दिवसको रूपमा मनाउँछन्। सन्त रामपाल दास भन्छन् कि यसपछि उनले भागवत गीता, कबीर सागर, गरीबदासद्वारा लिखित सतग्रन्थ, पुराण, वेद र अन्य धेरै शास्त्रहरू पढे।उनको विश्वास छ कि उनले यी पुस्तकहरूमा स्वामी रामदेवानन्दले बोलेका शब्दहरूको प्रमाण पाएका थिए, त्यसपछि उनले स्वामी रामदेवानन्दजीले भनेका मन्त्रहरूको तीव्र जप गरे, त्यसपछि उनले आध्यात्मिक शान्ति महसुस गर्न थाले।१९९४ मा, स्वामी रामदेवानन्दले उनलाई गुरुको उपाधि दिए। त्यसपछि उनी "सन्त रामपाल दास" बने। १९९५ मा, उनले आफ्नो इन्जिनियरिङ पदबाट राजीनामा दिए, जुन २००० मा स्वीकृत भयो। र पछि उनले करोठा गाउँमा सतलोक आश्रम स्थापना गरे, तर उनको गिरफ्तारी पछि २ वटा आश्रम सरकारी निरीक्षणमा छन्। हाल, भारत र विदेशमा यसका २० भन्दा बढी ठूला आश्रम र ५०० भन्दा बढी साना आश्रमहरू र १५ करोड भन्दा बढी अनुयायीहरू रहेको दाबी गरिएको छ। == शिक्षा र नियम == रामपाल दासले सबै धर्मका शास्त्रहरूलाई उद्धृत गर्दै कबीरलाई सम्पूर्ण ब्रह्माण्डको सृष्टिकर्ता मान्छन्, जसमा सबै देवी देवताहरू पनि समावेश छन्। उनी भक्तिलाई सबै सांसारिक कामहरू भन्दा श्रेष्ठ मान्छन् र मानिसहरूलाई सबै दुष्टता त्यागेर एक सर्वोच्च परमात्मा कबीरको पूजा गर्न प्रोत्साहित गर्छन्। उनले दुष्टता त्याग्न र सामाजिक सुधारको लागि केही नियमहरू पनि स्थापित गरेका छन्, जसलाई भक्तिको आचारसंहिता भनिन्छ। <ref name=":0" /> 1.बिडी, चुरोट, सुर्ती, सुल्फी, गांजा, रक्सी, अण्डा, मासु आदि जस्ता कुनै पनि मादक पदार्थ सेवन त परको कुरा कसैलाई ल्याउने र दिने पनि गर्नु हुदैन। <ref name=":0" /> 2.जुवा, तास, चोरी, ठगी आदिमा संलग्न हुनु हुदैन। <ref name=":0" /> 3.मृत्युभोज, दाइजो, देखावटीको नाममा अनावश्यक खर्च, मुंडन, समाधि पूजा, पितृ पूजा, मूर्ति पूजा, आदि गर्नु हुँदैन।<ref name=":0" /> 4.एक कबीर परमात्मा बाहेक अन्य कुनै पनि देवी-देवताको पूजा गर्नु हुदैन , सबैलाई सम्मान गर्नु पर्छ ।<ref name=":0" /> 5.अश्लील गीत गाउने, नाच्ने, व्यभिचार आदि पूर्ण रूपमा निषेध गरिएको छ।<ref name=":0" /> रामपाल दासका अनुयायीहरू विशेष गरी उनका शिक्षाहरूप्रति आकर्षित हुन्छन्, जुन उनी सबै धर्मका धर्मग्रन्थहरूसँग मिल्दोजुल्दो रहेको दाबी गर्छन्। उनका धेरैजसो अनुयायीहरू भन्छन् कि उनीहरूले सन्तका शिक्षाहरू आफ्ना धर्मग्रन्थहरूमा पूर्ण रुपमा उल्लेख भएको पाए , त्यसपछि मात्र उनीसँग जोडिए । यद्यपि, यहि शिक्षाको कारणनै धेरैजसो समुदायबाट विरोध भैरहेको छ।<ref name=":1"/> संसारलाई आफ्नो ज्ञानको बारेमा सचेत गराउन रामपाल दासले ज्ञान गंगा, जिउने मार्ग , गीता तिम्रो ज्ञान अमृत, गरिमा गीता की, गहरी नज़र गीता में आदि पुस्तकहरू पनि लेखेका छन्।<ref name=":1" /> == भविष्यवाणी == सन्तका अनुयायीहरू भन्छन् कि संसारभरका धेरै भविष्यवक्ताका भविष्यवाणीहरू सन्त रामपाल दासमा पूर्ण रूपमा मिल्छन्। *जय गुरुदेव सम्प्रदायका तुलसी साहिबले सेप्टेम्बर ७, १९७१ मा भनेका थिए कि हामीले पर्खिरहेको महापुरुष आज २० वर्ष पुगेको छ। त्यस दिन सन्त रामपाल दास २० वर्ष पुगेका थिए ।<ref>{{Cite web|url=https://amp.ww.in.freejournal.info/697884/1/%E0%A4%A4%E0%A5%81%E0%A4%B2%E0%A4%B8%E0%A5%80%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%B8-%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%9C-%E0%A4%9C%E0%A4%AF-%E0%A4%97%E0%A5%81%E0%A4%B0%E0%A5%81%E0%A4%A6%E0%A5%87%E0%A4%B5.html|title=तुलसीदास महाराज, जय गुरुदेव - इटावा ज़िला यह क्या है {{!}}|website=ww.in.freejournal.info|language=hi|access-date=2021-06-25|archive-date=25 जून 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210625072807/https://amp.ww.in.freejournal.info/697884/1/%E0%A4%A4%E0%A5%81%E0%A4%B2%E0%A4%B8%E0%A5%80%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%B8-%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%9C-%E0%A4%9C%E0%A4%AF-%E0%A4%97%E0%A5%81%E0%A4%B0%E0%A5%81%E0%A4%A6%E0%A5%87%E0%A4%B5.html|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210625072807/https://amp.ww.in.freejournal.info/697884/1/%E0%A4%A4%E0%A5%81%E0%A4%B2%E0%A4%B8%E0%A5%80%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%B8-%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%9C-%E0%A4%9C%E0%A4%AF-%E0%A4%97%E0%A5%81%E0%A4%B0%E0%A5%81%E0%A4%A6%E0%A5%87%E0%A4%B5.html |date=2021-06-25 }}</ref> *नोस्ट्राडेमसले भनेका थिए कि २००६ मा अचानक एक सन्त प्रकाशमा आउनेछन् जसलाई सुरुमा बेवास्ता गरिनेछ तर पछि संसारले उच्च सम्मान दिनेछ।<ref>{{Cite web|url=https://hindi.news18.com/news/knowledge/rampal-claimed-nostradamus-tell-about-him-450-years-ago-1551089.html|title=रामपाल दास कहता था कि नास्त्रेदमस ने की थी उसके अवतार लेने की भविष्यवाणी|date=|website=News18 Hindi|language=hi|access-date=2021-06-25}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241231074200/https://hindi.news18.com/news/knowledge/rampal-claimed-nostradamus-tell-about-him-450-years-ago-1551089.html |date=2024-12-31 }}</ref> *त्यस्तै गरी, अमेरिकाकी विश्व प्रसिद्ध भविष्यवक्ता फ्लोरेन्स, इङ्गल्याण्डकी ज्योतिषी 'किरो', हंगेरीकी महिला ज्योतिषी 'बोरिस्का' आदि जस्ता अन्य भविष्यवक्ताहरूको भविष्यवाणी सन्त रामपाल दासमा पूर्ण रूपमा मिल्ने दाबी गरिएको छ।<ref>{{Cite web|url=https://www.mynation.com/india-news/11-reasons-why-saint-rampalji-maharaj-is-trending-number-1-on-twitter-pyulrb|title=11 reasons why Saint RampalJi Maharaj is trending Number 1 on Twitter|website=Asianet News Network Pvt Ltd|language=en|access-date=2021-06-25}}</ref> == विवाद == सन् २००६ मा रामपालले आर्य समाजको केन्द्रीय पुस्तक सत्यार्थ प्रकाशका केही अंशप्रति सार्वजनिक रूपमा आपत्ति जनाएका थिए।<ref name="ToI-triggered-2013">{{cite news |url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Rohtak-clash-Sant-Rampal-triggered-it/articleshow/20021686.cms |title=Rohtak clash: Sant Rampal triggered it |newspaper=The Times of India |author=Deepender Deswal |date=13 May 2013 |access-date=19 November 2014 |archive-date=21 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141121153326/http://timesofindia.indiatimes.com/india/Rohtak-clash-Sant-Rampal-triggered-it/articleshow/20021686.cms |url-status=live }}</ref> जुलाई २००६ मा, आर्य समाजका अनुयायीहरू र रामपालका समर्थकहरूबीच सतलोक आश्रममा हिंसात्मक मुठभेड भएको थियो, जसको कारण आर्य समाजका एक अनुयायीको मृत्यु भएको थियो। रामपालमाथि मुठभेड भड्काएको आरोप लागेको थियो र हत्याको अभियोगमा पक्राउ गरिएको थियो। २१ महिना जेलमा बिताएपछि उनी सन् २००८ मा जमानतमा रिहा भएका थिए।<ref name=":4">{{Cite web |author=Avijit Ghosh|date=Nov 21, 2014 |title=Rampal pleads he was held hostage; sent to police custody {{!}} India News - Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/rampal-pleads-he-was-held-hostage-sent-to-police-custody/articleshow/45223560.cms |access-date=2022-10-08 |website=The Times of India |language=en}}</ref> यस मुद्दामा, डिसेम्बर २०, २०२२ मा, अतिरिक्त जिल्ला तथा सत्र न्यायाधीश राकेश सिंहको अदालतले सन्त सहित २४ जना अभियुक्तहरूलाई सफाइ दियो।<ref>{{cite news |last1=Awasthi |first1=Ashwani |date=20 December 2022 |title=Breaking News : सतलोक आश्रम मामले में कथित संत रामपाल समेत 24 आरोपित कोर्ट से बरी {{!}} Hari Bhoomi |language=hi |work=www.haribhoomi.com |url=https://www.haribhoomi.com/local/haryana/24-accused-including-rampal-acquitted-in-satlok-ashram-case-baba-rampal-491793 |access-date=20 December 2022 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221221060619/https://www.haribhoomi.com/local/haryana/24-accused-including-rampal-acquitted-in-satlok-ashram-case-baba-rampal-491793 |date=21 December 2022 }}</ref> नोभेम्बर २०१४ मा, अदालतले उनलाई फेरि पक्राउ गर्ने आदेश दियो। यद्यपि, हिसारको बरवालास्थित सतलोक आश्रममा हजारौं समर्थकहरूको उपस्थितिका कारण प्रहरीले उनलाई पक्राउ गर्न सकेन।<ref name=":22">{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/self-styled-godman-rampal-acquitted-in-two-criminal-cases/article19580543.ece|title=Sant Rampal acquitted in two criminal cases|last=|first=|date=|website=|archive-url=https://web.archive.org/web/20170902152852/http://www.thehindu.com/news/national/self-styled-godman-rampal-acquitted-in-two-criminal-cases/article19580543.ece|archive-date=2 सितंबर 2017|dead-url=|access-date=|url-status=live}}</ref> समर्थक र प्रहरी बीचको तनावपछि उनलाई १९ नोभेम्बर २०१४ मा पक्राउ गरिएको थियो। <ref name=":22" />यस घटनामा पाँच महिला र एक बच्चाको मृत्यु भयो र सन्त रामपाल दासलाई अपहरणको आरोप लगाइएको थियो। अगस्ट २९, २०१७ मा उनलाई बन्धक बनाउने मुद्दामा सफाइ दिइएको थियो।<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/hindi/india-41079627|title=संत रामपाल दो मामलों में बरी, रहेंगे जेल में|website=BBC News हिंदी|language=hi|access-date=2021-06-25}}</ref>।<ref>{{Cite web|url=https://www.aajtak.in/crime/story/satlok-ashram-saint-rampal-disloyality-hisar-court-decision-on-29-august-460425-2017-08-29|title=सतलोक आश्रम के प्रमुख संत रामपाल दास बरी, लोगों को बंधक बनाने का था आरोप|website=आज तक|language=hi|access-date=2021-06-25}}</ref> लेकिन हत्या व देशद्रोह के मुकदमे के कारण जेल में ही हैं।<ref name=":22" />११ अक्टोबर २०१८ मा, उनी र उनका केही अनुयायीहरूलाई हिसार अदालतले बरवाला घटनामा भएको हत्याको लागि दोषी ठहर गर्दै आजीवन कारावासको सजाय सुनाएको थियो।<ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/sant-rampal-14-others-sentenced-to-life-for-murder-of-four-women/article25236123.ece|title=Sant Rampal, 14 others sentenced to life for murder of four women|last=|first=|date=|website=|archive-url=|archive-date=|dead-url=|access-date=}}</ref> जुलाई २६, २०२१ मा, हिसारका सत्र न्यायाधीश, न्यायाधीश वेद प्रकाश सिरोहीले सन्त रामपाल दास जी र उनका चार अनुयायीहरू, जसमा डा. ओम प्रकाश सिंह हुड्डा, राजेन्द्र, बलजीत, बिजेन्द्र पनि समावेश थिए, लाई औषधि तथा सौन्दर्य प्रसाधन ऐनको मुद्दा नम्बर ५ मा प्रमाणको अभाव र आरोपहरू निराधार साबित भएको कारणले सफाइ दिए। <ref>{{Cite web|url=https://www.aajtak.in/india/haryana/story/satlok-ashram-rampal-case-updates-hisar-court-aquitted-rampal-and-4-others-in-drugs-and-cosmetics-case-ntc-1298232-2021-07-27|title=हरियाणाः हिसार कोर्ट ने इस मामले में रामपाल समेत 5 को बरी किया, 7 साल पहले हुए थे गिरफ्तार|date=2021-07-27|website=आज तक|language=hi|access-date=2024-10-17}}</ref> यसअघि दुई मुद्दामा सफाइ पाएपछि, चण्डीगढ उच्च अदालतले सन्त रामपालको आजीवन कारावासको सजाय निलम्बन गर्‍यो। अब उनी हत्या मुद्दामा सफाइ पाएका छन्।<ref>{{Cite web|url=https://navbharattimes.indiatimes.com/state/punjab-and-haryana/chandigarh/will-haryana-sant-rampal-will-came-out-of-jail-know-all-expects-about-this-case/articleshow/123631390.cms|title=तीन केसों में बरी, चौथे में उम्रकैद की सजा पर हाईकोर्ट ने लगाई रोक... क्या जेल से बाहर आएगा संत रामपाल?|last=महाजनUpdated: {{!}}नवभारतटाइम्स.कॉम|first=राहुल|website=Navbharat Times|language=hi|access-date=2025-09-04}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.livehindustan.com/haryana/big-relief-to-self-proclaimed-saint-rampal-from-punjab-and-haryana-high-court-stay-on-life-imprisonment-sentence-201756574327191.amp.html|title=स्वयंभू संत रामपाल को पंजाब एवं हरियाणा हाईकोर्ट से बड़ी राहत, उम्रकैद की सजा पर रोक|website=www.livehindustan.com|language=hi|access-date=2025-09-04}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.jagran.com/punjab/chandigarh-big-relief-to-rampal-head-of-satlok-ashram-barwala-punjab-haryana-hc-stays-sentence-what-is-the-matter-24030743.html|title=सतलोक आश्रम बरवाला के प्रमुख रामपाल को बड़ी राहत, पंजाब-हरियाणा HC ने सजा पर लगाई रोक; क्या है मामला? - Big relief to Rampal head of Satlok Ashram Barwala Punjab Haryana HC stays sentence what is the matter|website=Jagran|language=hi|access-date=2025-09-04}}</ref> २०२६ मा जेलबाट रिहा अप्रिल ८, २०२६ मा, पञ्जाब र हरियाणा उच्च अदालतले २०१४ को बरवाला (हिसार) मुद्दामा देशद्रोहको आरोपमा सन्त रामपाल जी महाराजलाई जमानत दियो।उनको उमेर (७४ वर्ष), ११ वर्षभन्दा बढीको लामो जेल सजाय र मुद्दाको सुस्त गतिका आधारमा अदालतले राहत दिएको हो।<ref>{{Cite web|url=https://hindi.news18.com/news/haryana/chandigarh-city-why-sant-rampal-was-in-jail-for-11-years-what-are-the-charges-on-him-now-he-gets-bail-from-high-court-ws-l-10351690.html|title=क‍िस मामले में जेल में बंद थे हर‍ियाणा के चर्चित संत रामपाल, अब होंगे र‍िहा|website=News18 हिंदी|language=hi-IN|access-date=2026-04-08}}</ref> १० अप्रिल २०२६ मा हिसार केन्द्रीय कारागार-२ बाट रिहा भएपछि, उहाँ धनाना धामस्थित सतलोक आश्रम पुग्नुभयो, जहाँ उहाँको अनुयायीहरूको ठूलो संख्याद्वारा स्वागत गरियो ।<ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/haryana/425-witnesses-only-58-examined-in-11-years-why-hc-granted-bail-to-satlok-ashram-chief-rampal-in-2014-violence-case/|title=Why HC granted bail to Satlok Ashram chief Rampal in 2014 violence case|website=tribuneindia |language=EN-IN|access-date=2026-04-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bhaskar.com/local/uttar-pradesh/agra/bah/news/bajrang-dal-celebrate-sant-rampal-ji-maharaj-release-137668693.html|title=संत रामपाल जी महाराज जेल से रिहा:बाह के बजरंग दल कार्यकर्ताओं ने बांटे लड्डू, जताई खुशी|access-date=2026-04-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bhaskar.com/local/haryana/bhiwani/news/bhiwani-ashram-rampal-bail-victory-goodness-evil-137652457.html|title=संत रामपाल की जमानत पर भावुक हुए अनुयायी:भिवानी सतलोक आश्रम में हुए इकट्ठा; बोले- बुराई पर अच्छाई की जीत|access-date=2026-04-19}}</ref> २०१४ को सतलोक आश्रम घेराबन्दी मुद्दामा उनको आजीवन कारावासको सजाय निलम्बन (अगस्ट २०२५ सम्म) र अन्य धेरै मुद्दाहरूमा उनलाई निर्दोष ठहर गरिएपछि यो रिहाइ भएको हो। === सामाजिक कार्य === '''अन्नपूर्णा अभियान ''' सन्त रामपालद्वारा सुरु गरिएको "अन्नपूर्ण अभियान" एक विश्वव्यापी मानवीय अभियान हो जसको मुख्य उद्देश्य गरिब र आवश्यकतामा परेका परिवारहरूलाई खाना र अन्य आवश्यक वस्तुहरू प्रदान गर्नु हो ताकि "कोही पनि भोकै बस्नु नपरोस्"। यो पहललाई अत्यन्तै दयालु र परोपकारी मानिन्छ। यस अभियान अन्तर्गत, पीठो (१० किलो वा आवश्यकता अनुसार), तेल, चिनी, साबुन, औषधि, कपडा, र केही अवस्थामा, आवास निर्माण सहयोग नियमित रूपमा प्रदान गरिन्छ। यो अभियानले हजारौं गाउँहरू समेटेको छ र ५०,००० भन्दा बढी परिवारहरूलाई निरन्तर राशन सहायता प्रदान गरिँदैछ, जसले सामाजिक सेवाको प्रेरणादायी उदाहरण स्थापित गरेको छ।<ref>https://annapurnamuhim.com/</ref> '''बाढी राहत अभियान''' यस अभियान अन्तर्गत, सन्त रामपाल र उनका अनुयायीहरूले विभिन्न राज्यहरू (विशेष गरी हरियाणा, पञ्जाब, हिमाचल प्रदेश, राजस्थान आदि) का बाढी प्रभावित क्षेत्रहरूमा ठूलो मात्रामा "बाढी राहत कार्य" गरेका छन्।यसलाई सेवा र मानवताको उदाहरणको रूपमा हेरिन्छ। यस अभियान अन्तर्गत उच्च-शक्ति भएका मोटरहरू (१०-२० अश्वशक्ति), हजारौं फिट पाइपलाइन (जस्तै, १६,००० देखि २७,००० फिट), पावर केबलहरू, खाद्य प्याकेटहरू, र अन्य आवश्यक सामग्रीहरू प्रदान गरिएको थियो जसले खेत र गाउँहरूबाट बाढीको पानी निकाल्न मद्दत पुर्यायो, जसले गर्दा किसानहरूले खेतीपाती पुनः सुरु गरेर उब्जनी समेत गरिसकेका छन्। उल्लेखनीय उदाहरणहरूमा हरियाणाको हिसार, भिवानी, रोहतक र महम जिल्लाका गाउँहरू, जस्तै देपल, पांगल, ढाड, महम (वार्ड 14-15), रामायण, गुराना, मण्ढ़ाणा, ढाणी खान बहादुर समावेश छन्, जहाँ गाउँ पञ्चायतहरूबाट लिखित अनुरोधहरूको जवाफमा तुरुन्तै सहयोग पुर्‍याइएको थियो। यी कार्यहरूको गति र प्रभावकारिता अत्यन्तै प्रशंसनीय मानिएको छ। कतिपय अवस्थामा, राहत सामग्रीहरू २४ घण्टा भित्र आइपुगेको रिपोर्ट गरिएको छ, र अत्यन्त गरिब परिवारहरूलाई स्थायी घरहरू निर्माण गर्न सहयोग पनि प्रदान गरिएको छ। यी पहलहरू मुख्यतया सतलोक आश्रमहरू र स्वयंसेवकहरू मार्फत सञ्चालन गरिन्छन्, जसले समर्पण र निस्वार्थ सेवाको भावना प्रदर्शन गर्दछ। ==पुरस्कार र सम्मान== सन्त रामपाललाई २०२५-२०२६ मा हरियाणा र गुजरातका विभिन्न किसान संगठनहरू, सरपंच संघहरू, खाप पंचायतहरू र ग्रामीण समुदायहरूले बाढी राहत कार्यको लागि लगभग १२ स्थानीय पुरस्कारहरू प्रदान गरेका छन्। यी पुरस्कारहरू सामाजिक सेवा, किसान कल्याण र मानवीय कार्यसँग सम्बन्धित छन्, मुख्यतया अन्नपूर्ण अभियान र बाढी प्रभावित क्षेत्रहरूमा राहत कार्य (खेतबाट पानी निकाल्ने, मोटराइज्ड पाइपहरू उपलब्ध गराउने, र खाना वितरण गर्ने) को लागि दिइएको देखिन्छ। यस्ता अनेक सामाजिक कार्यहरुले सन्त रामपाललाई एक दूरदर्शी र महान् समाज सुधारकको रूपमा हेर्न थालिएको छ । उनको कार्यशैलीलाई निस्वार्थ सेवा र करुणाको प्रतीक तथा यी पहलहरूले समाजमा सकारात्मक परिवर्तनको लागि नयाँ प्रेरणा प्रदान गर्ने देखिन्छ ।किसान र गरिबहरूका लागि उनको योगदान अत्यन्तै महत्त्वपूर्ण मानिन्छ र यी कार्यहरूले उनलाई एक प्रिय र सम्मानित व्यक्तित्वको रुपमा स्थापित गरेको देखिन्छ। कालक्रमानुसार उनका प्रमुख सम्मानहरू निम्नानुसार छन् (समर्थक स्रोतहरूका अनुसार): *'''भारत गौरव अवार्ड''' — कलिरामन फाउंडेशन द्वारा, न्यु दिल्ली (9 दिसंबर 2025)। *'''किसान रत्न सम्मान''' — भारतीय किसान यूनियन (अ) द्वारा, ग्राम डाया, हिसार, हरियाणा (21 दिसंबर 2025)। *'''किसान जीवन रक्षक सम्मान''' — जुलाना बारहा एवं सरपंच एसोसिएशन द्वारा, जींद, हरियाणा (28 दिसंबर 2025)। *'''जन सेवक रत्न सम्मान''' — सरपंच एसोसिएशन हांसी ब्लॉक द्वारा, हांसी, हरियाणा (1 जनवरी 2026)। *'''किसान गौरव सम्मान''' (या किसान रहनुमा) — 105 गांउहरु एवं सरपंच एसोसिएशन द्वारा, बालंद, रोहतक, हरियाणा (4 जनवरी 2026)। *'''किसान संत गरीबदास गरिमा सम्मान''' — सरपंच एसोसिएशन, खापहरु तथा 36 बिरादरी द्वारा, गिरावड़, झज्जर, हरियाणा (11 जनवरी 2026)। == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == * [http://www.jagatgururampalji.org आधिकारिक वेबसाइट] [[श्रेणी:भारतीय धार्मिक नेताहरू]] bnx672nrojthtgjl6xt58poqf33c3j4 1352132 1352130 2026-04-22T08:11:29Z NeoEditor 77577 /* सामाजिक कार्य */ 1352132 wikitext text/x-wiki {{Infobox criminal | honorific_prefix = सन्त | name = रामपाल | honorific_suffix = जी महाराज | native_name = | native_name_lang = | image = Spiritual Leader Jagatguru Saint Rampal Ji Maharaj.jpg | image_upright = | image_size = | alt = Image of Rampal | caption = | birth_name = रामपाल सिंह जट | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1951|09|08}} | birth_place = धानाना गाउँ, [[पन्जाब, भारत|पन्जाब]] (हाल सोनिपत, [[हरियाणा]]), भारत | disappeared_date = | disappeared_place = | disappeared_status = | death_date = <!-- {{death date and age|df=yes|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | death_place = | death_cause = | body_discovered = | resting_place = | resting_place_coordinates = | monuments = | residence = | occupation = धार्मिक सम्प्रदायका नेता | other_names = रामपाल दास | education = [[सिभिल इन्जिनियरिङ]]मा स्नातक | alma_mater = | years_active = | employer = | organization = सतलोक आश्रम | agent = | known_for = | style = | salary = | net_worth = | height = | weight = | television = | title = | term = | predecessor = स्वामी रामदेवानन्द | successor = | party = | movement = | opponents = | boards = | spouse = <!-- Do not include unless notable or relevant to the crime involved --> | children = <!-- (as above) --> | parents = <!-- (as above) --> | relatives = | callsign = | awards = | allegiance = <!-- [[Lucchese crime family]] (only?) --> | motive = | reward_amount = | wanted_by = | partners = | wanted_since = | time_at_large = | escaped = | escape_end = | comments = | victims = | date = | time = | beginyear = | endyear = | country = [[भारत]] | states = [[हरियाणा]] | locations = | targets = | fatalities = | injuries = | weapons = | signature = | signature_size = | signature_alt = | footnotes = | website = {{URL|jagatgururampalji.org}} }} सन्त रामपाल दास (अंग्रेजी :Sant Rampal Das) एक भारतीय आध्यात्मिक कबीरपन्थी गुरु हुन् जसले कबीर साहिब जीलाई भगवान (परमात्मा) मान्छन्। उनी भारतका अन्य राज्यहरू सहित हरियाणाको हिसार क्षेत्रमा अवस्थित सतलोक आश्रमका संस्थापक पनि हुन्।<ref name=":0">{{Cite web|url=https://m.jagran.com/news/national-rampals-rules-for-his-blessings-11797486.html|title=गुरु दीक्षा के नाम पर रामपाल के थे 11 अजीबो गरीब नियम|website=m.jagran.com|language=hi|access-date=2021-06-29}}</ref> उनी गरीब दास पन्थ सम्प्रदायका स्थानीय द्रष्टा र हिन्दु सन्त स्वामी रामदेवानन्दका शिष्य हुन्। सन् १९९४ मा स्वामी रामदेवानन्दले उनलाई आफ्नो उत्तराधिकारीको रूपमा चयन गरेका थिए, जसका कारण रामपालले जुनियर इन्जिनियरको जागिर छोडेका थिए।<ref name=":0"/> उनी र उनका अनुयायीहरूले सन् १९९९ मा [[हरियाणा]]को रोहतकमा सतलोक आश्रमको स्थापना गरेका थिए<ref name=":1">{{cite news |date=19 November 2014 |title=Rampal: How did an engineer become a revered guru? |newspaper=BBC India |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-india-30110868 |url-status=live |access-date=21 July 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180615002314/https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-india-30110868 |archive-date=15 June 2018}}</ref> र झज्जर र रोहतकमा अन्य धेरै आश्रमहरू सुरु गरेका थिए।<ref name=":0" /> ==जीवन== रामपाल दासको जन्म सेप्टेम्बर ८, १९५१ मा सोनीपतको धनाना गाउँमा भएको थियो। शिक्षा पूरा गरेपछि उनी हरियाणा सरकारको सिँचाइ विभागमा जुनियर इन्जिनियर को रूपमा कार्य शुरू गरे ।उनको आधिकारिक जीवनी अनुसार, उनी बाल्यकालदेखि नै सबै हिन्दू देवी-देवताहरूको कठोर भक्ति गर्दथे । यद्यपि, यो भक्तिले उनलाई कहिल्यै आध्यात्मिक शान्तिको अनुभूति भएन । एक दिन, सन्त रामपाल जीले गरिबदासिय कबीर सम्प्रदायका गुरु स्वामी रामदेवानंद जीलाई भेट्नुभयो, जसले रामपाल जीलाई वहाँले गर्ने पूजाको तरिका हाम्रो आफ्नै धार्मिक शास्त्रहरूसँग मेल खाँदैन भनेर व्याख्या गर्नुभयो। त्यसकारण, उक्त भक्ति विधिद्वारा मुक्ति प्राप्त गर्न सकिँदैन किनभने श्रीमद्भगवद्गीता अध्याय १६ श्लोक २३ अनुसार, शास्त्रीय विधिहरू त्यागेर आफ्नो इच्छा अनुसार मनमानी रूपमा व्यवहार गर्ने मानिसले न त सिद्धि, न सुख र न त परम गति प्राप्त गर्दछन् भनिएको छ। १७ फेब्रुअरी १९८८ मा, संत रामपाल जीले स्वामी रामदेवानन्द जीलाई आफ्नो गुरुको रूपमा स्वीकार गर्नुभयो र भक्तिको उपदेश प्राप्त गर्नुभयो। उहाँका अनुयायीहरूले यस दिनलाई बोध दिवसको रूपमा मनाउँछन्। सन्त रामपाल दास भन्छन् कि यसपछि उनले भागवत गीता, कबीर सागर, गरीबदासद्वारा लिखित सतग्रन्थ, पुराण, वेद र अन्य धेरै शास्त्रहरू पढे।उनको विश्वास छ कि उनले यी पुस्तकहरूमा स्वामी रामदेवानन्दले बोलेका शब्दहरूको प्रमाण पाएका थिए, त्यसपछि उनले स्वामी रामदेवानन्दजीले भनेका मन्त्रहरूको तीव्र जप गरे, त्यसपछि उनले आध्यात्मिक शान्ति महसुस गर्न थाले।१९९४ मा, स्वामी रामदेवानन्दले उनलाई गुरुको उपाधि दिए। त्यसपछि उनी "सन्त रामपाल दास" बने। १९९५ मा, उनले आफ्नो इन्जिनियरिङ पदबाट राजीनामा दिए, जुन २००० मा स्वीकृत भयो। र पछि उनले करोठा गाउँमा सतलोक आश्रम स्थापना गरे, तर उनको गिरफ्तारी पछि २ वटा आश्रम सरकारी निरीक्षणमा छन्। हाल, भारत र विदेशमा यसका २० भन्दा बढी ठूला आश्रम र ५०० भन्दा बढी साना आश्रमहरू र १५ करोड भन्दा बढी अनुयायीहरू रहेको दाबी गरिएको छ। == शिक्षा र नियम == रामपाल दासले सबै धर्मका शास्त्रहरूलाई उद्धृत गर्दै कबीरलाई सम्पूर्ण ब्रह्माण्डको सृष्टिकर्ता मान्छन्, जसमा सबै देवी देवताहरू पनि समावेश छन्। उनी भक्तिलाई सबै सांसारिक कामहरू भन्दा श्रेष्ठ मान्छन् र मानिसहरूलाई सबै दुष्टता त्यागेर एक सर्वोच्च परमात्मा कबीरको पूजा गर्न प्रोत्साहित गर्छन्। उनले दुष्टता त्याग्न र सामाजिक सुधारको लागि केही नियमहरू पनि स्थापित गरेका छन्, जसलाई भक्तिको आचारसंहिता भनिन्छ। <ref name=":0" /> 1.बिडी, चुरोट, सुर्ती, सुल्फी, गांजा, रक्सी, अण्डा, मासु आदि जस्ता कुनै पनि मादक पदार्थ सेवन त परको कुरा कसैलाई ल्याउने र दिने पनि गर्नु हुदैन। <ref name=":0" /> 2.जुवा, तास, चोरी, ठगी आदिमा संलग्न हुनु हुदैन। <ref name=":0" /> 3.मृत्युभोज, दाइजो, देखावटीको नाममा अनावश्यक खर्च, मुंडन, समाधि पूजा, पितृ पूजा, मूर्ति पूजा, आदि गर्नु हुँदैन।<ref name=":0" /> 4.एक कबीर परमात्मा बाहेक अन्य कुनै पनि देवी-देवताको पूजा गर्नु हुदैन , सबैलाई सम्मान गर्नु पर्छ ।<ref name=":0" /> 5.अश्लील गीत गाउने, नाच्ने, व्यभिचार आदि पूर्ण रूपमा निषेध गरिएको छ।<ref name=":0" /> रामपाल दासका अनुयायीहरू विशेष गरी उनका शिक्षाहरूप्रति आकर्षित हुन्छन्, जुन उनी सबै धर्मका धर्मग्रन्थहरूसँग मिल्दोजुल्दो रहेको दाबी गर्छन्। उनका धेरैजसो अनुयायीहरू भन्छन् कि उनीहरूले सन्तका शिक्षाहरू आफ्ना धर्मग्रन्थहरूमा पूर्ण रुपमा उल्लेख भएको पाए , त्यसपछि मात्र उनीसँग जोडिए । यद्यपि, यहि शिक्षाको कारणनै धेरैजसो समुदायबाट विरोध भैरहेको छ।<ref name=":1"/> संसारलाई आफ्नो ज्ञानको बारेमा सचेत गराउन रामपाल दासले ज्ञान गंगा, जिउने मार्ग , गीता तिम्रो ज्ञान अमृत, गरिमा गीता की, गहरी नज़र गीता में आदि पुस्तकहरू पनि लेखेका छन्।<ref name=":1" /> == भविष्यवाणी == सन्तका अनुयायीहरू भन्छन् कि संसारभरका धेरै भविष्यवक्ताका भविष्यवाणीहरू सन्त रामपाल दासमा पूर्ण रूपमा मिल्छन्। *जय गुरुदेव सम्प्रदायका तुलसी साहिबले सेप्टेम्बर ७, १९७१ मा भनेका थिए कि हामीले पर्खिरहेको महापुरुष आज २० वर्ष पुगेको छ। त्यस दिन सन्त रामपाल दास २० वर्ष पुगेका थिए ।<ref>{{Cite web|url=https://amp.ww.in.freejournal.info/697884/1/%E0%A4%A4%E0%A5%81%E0%A4%B2%E0%A4%B8%E0%A5%80%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%B8-%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%9C-%E0%A4%9C%E0%A4%AF-%E0%A4%97%E0%A5%81%E0%A4%B0%E0%A5%81%E0%A4%A6%E0%A5%87%E0%A4%B5.html|title=तुलसीदास महाराज, जय गुरुदेव - इटावा ज़िला यह क्या है {{!}}|website=ww.in.freejournal.info|language=hi|access-date=2021-06-25|archive-date=25 जून 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210625072807/https://amp.ww.in.freejournal.info/697884/1/%E0%A4%A4%E0%A5%81%E0%A4%B2%E0%A4%B8%E0%A5%80%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%B8-%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%9C-%E0%A4%9C%E0%A4%AF-%E0%A4%97%E0%A5%81%E0%A4%B0%E0%A5%81%E0%A4%A6%E0%A5%87%E0%A4%B5.html|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210625072807/https://amp.ww.in.freejournal.info/697884/1/%E0%A4%A4%E0%A5%81%E0%A4%B2%E0%A4%B8%E0%A5%80%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%B8-%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%9C-%E0%A4%9C%E0%A4%AF-%E0%A4%97%E0%A5%81%E0%A4%B0%E0%A5%81%E0%A4%A6%E0%A5%87%E0%A4%B5.html |date=2021-06-25 }}</ref> *नोस्ट्राडेमसले भनेका थिए कि २००६ मा अचानक एक सन्त प्रकाशमा आउनेछन् जसलाई सुरुमा बेवास्ता गरिनेछ तर पछि संसारले उच्च सम्मान दिनेछ।<ref>{{Cite web|url=https://hindi.news18.com/news/knowledge/rampal-claimed-nostradamus-tell-about-him-450-years-ago-1551089.html|title=रामपाल दास कहता था कि नास्त्रेदमस ने की थी उसके अवतार लेने की भविष्यवाणी|date=|website=News18 Hindi|language=hi|access-date=2021-06-25}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241231074200/https://hindi.news18.com/news/knowledge/rampal-claimed-nostradamus-tell-about-him-450-years-ago-1551089.html |date=2024-12-31 }}</ref> *त्यस्तै गरी, अमेरिकाकी विश्व प्रसिद्ध भविष्यवक्ता फ्लोरेन्स, इङ्गल्याण्डकी ज्योतिषी 'किरो', हंगेरीकी महिला ज्योतिषी 'बोरिस्का' आदि जस्ता अन्य भविष्यवक्ताहरूको भविष्यवाणी सन्त रामपाल दासमा पूर्ण रूपमा मिल्ने दाबी गरिएको छ।<ref>{{Cite web|url=https://www.mynation.com/india-news/11-reasons-why-saint-rampalji-maharaj-is-trending-number-1-on-twitter-pyulrb|title=11 reasons why Saint RampalJi Maharaj is trending Number 1 on Twitter|website=Asianet News Network Pvt Ltd|language=en|access-date=2021-06-25}}</ref> == विवाद == सन् २००६ मा रामपालले आर्य समाजको केन्द्रीय पुस्तक सत्यार्थ प्रकाशका केही अंशप्रति सार्वजनिक रूपमा आपत्ति जनाएका थिए।<ref name="ToI-triggered-2013">{{cite news |url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Rohtak-clash-Sant-Rampal-triggered-it/articleshow/20021686.cms |title=Rohtak clash: Sant Rampal triggered it |newspaper=The Times of India |author=Deepender Deswal |date=13 May 2013 |access-date=19 November 2014 |archive-date=21 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141121153326/http://timesofindia.indiatimes.com/india/Rohtak-clash-Sant-Rampal-triggered-it/articleshow/20021686.cms |url-status=live }}</ref> जुलाई २००६ मा, आर्य समाजका अनुयायीहरू र रामपालका समर्थकहरूबीच सतलोक आश्रममा हिंसात्मक मुठभेड भएको थियो, जसको कारण आर्य समाजका एक अनुयायीको मृत्यु भएको थियो। रामपालमाथि मुठभेड भड्काएको आरोप लागेको थियो र हत्याको अभियोगमा पक्राउ गरिएको थियो। २१ महिना जेलमा बिताएपछि उनी सन् २००८ मा जमानतमा रिहा भएका थिए।<ref name=":4">{{Cite web |author=Avijit Ghosh|date=Nov 21, 2014 |title=Rampal pleads he was held hostage; sent to police custody {{!}} India News - Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/rampal-pleads-he-was-held-hostage-sent-to-police-custody/articleshow/45223560.cms |access-date=2022-10-08 |website=The Times of India |language=en}}</ref> यस मुद्दामा, डिसेम्बर २०, २०२२ मा, अतिरिक्त जिल्ला तथा सत्र न्यायाधीश राकेश सिंहको अदालतले सन्त सहित २४ जना अभियुक्तहरूलाई सफाइ दियो।<ref>{{cite news |last1=Awasthi |first1=Ashwani |date=20 December 2022 |title=Breaking News : सतलोक आश्रम मामले में कथित संत रामपाल समेत 24 आरोपित कोर्ट से बरी {{!}} Hari Bhoomi |language=hi |work=www.haribhoomi.com |url=https://www.haribhoomi.com/local/haryana/24-accused-including-rampal-acquitted-in-satlok-ashram-case-baba-rampal-491793 |access-date=20 December 2022 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221221060619/https://www.haribhoomi.com/local/haryana/24-accused-including-rampal-acquitted-in-satlok-ashram-case-baba-rampal-491793 |date=21 December 2022 }}</ref> नोभेम्बर २०१४ मा, अदालतले उनलाई फेरि पक्राउ गर्ने आदेश दियो। यद्यपि, हिसारको बरवालास्थित सतलोक आश्रममा हजारौं समर्थकहरूको उपस्थितिका कारण प्रहरीले उनलाई पक्राउ गर्न सकेन।<ref name=":22">{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/self-styled-godman-rampal-acquitted-in-two-criminal-cases/article19580543.ece|title=Sant Rampal acquitted in two criminal cases|last=|first=|date=|website=|archive-url=https://web.archive.org/web/20170902152852/http://www.thehindu.com/news/national/self-styled-godman-rampal-acquitted-in-two-criminal-cases/article19580543.ece|archive-date=2 सितंबर 2017|dead-url=|access-date=|url-status=live}}</ref> समर्थक र प्रहरी बीचको तनावपछि उनलाई १९ नोभेम्बर २०१४ मा पक्राउ गरिएको थियो। <ref name=":22" />यस घटनामा पाँच महिला र एक बच्चाको मृत्यु भयो र सन्त रामपाल दासलाई अपहरणको आरोप लगाइएको थियो। अगस्ट २९, २०१७ मा उनलाई बन्धक बनाउने मुद्दामा सफाइ दिइएको थियो।<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/hindi/india-41079627|title=संत रामपाल दो मामलों में बरी, रहेंगे जेल में|website=BBC News हिंदी|language=hi|access-date=2021-06-25}}</ref>।<ref>{{Cite web|url=https://www.aajtak.in/crime/story/satlok-ashram-saint-rampal-disloyality-hisar-court-decision-on-29-august-460425-2017-08-29|title=सतलोक आश्रम के प्रमुख संत रामपाल दास बरी, लोगों को बंधक बनाने का था आरोप|website=आज तक|language=hi|access-date=2021-06-25}}</ref> लेकिन हत्या व देशद्रोह के मुकदमे के कारण जेल में ही हैं।<ref name=":22" />११ अक्टोबर २०१८ मा, उनी र उनका केही अनुयायीहरूलाई हिसार अदालतले बरवाला घटनामा भएको हत्याको लागि दोषी ठहर गर्दै आजीवन कारावासको सजाय सुनाएको थियो।<ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/sant-rampal-14-others-sentenced-to-life-for-murder-of-four-women/article25236123.ece|title=Sant Rampal, 14 others sentenced to life for murder of four women|last=|first=|date=|website=|archive-url=|archive-date=|dead-url=|access-date=}}</ref> जुलाई २६, २०२१ मा, हिसारका सत्र न्यायाधीश, न्यायाधीश वेद प्रकाश सिरोहीले सन्त रामपाल दास जी र उनका चार अनुयायीहरू, जसमा डा. ओम प्रकाश सिंह हुड्डा, राजेन्द्र, बलजीत, बिजेन्द्र पनि समावेश थिए, लाई औषधि तथा सौन्दर्य प्रसाधन ऐनको मुद्दा नम्बर ५ मा प्रमाणको अभाव र आरोपहरू निराधार साबित भएको कारणले सफाइ दिए। <ref>{{Cite web|url=https://www.aajtak.in/india/haryana/story/satlok-ashram-rampal-case-updates-hisar-court-aquitted-rampal-and-4-others-in-drugs-and-cosmetics-case-ntc-1298232-2021-07-27|title=हरियाणाः हिसार कोर्ट ने इस मामले में रामपाल समेत 5 को बरी किया, 7 साल पहले हुए थे गिरफ्तार|date=2021-07-27|website=आज तक|language=hi|access-date=2024-10-17}}</ref> यसअघि दुई मुद्दामा सफाइ पाएपछि, चण्डीगढ उच्च अदालतले सन्त रामपालको आजीवन कारावासको सजाय निलम्बन गर्‍यो। अब उनी हत्या मुद्दामा सफाइ पाएका छन्।<ref>{{Cite web|url=https://navbharattimes.indiatimes.com/state/punjab-and-haryana/chandigarh/will-haryana-sant-rampal-will-came-out-of-jail-know-all-expects-about-this-case/articleshow/123631390.cms|title=तीन केसों में बरी, चौथे में उम्रकैद की सजा पर हाईकोर्ट ने लगाई रोक... क्या जेल से बाहर आएगा संत रामपाल?|last=महाजनUpdated: {{!}}नवभारतटाइम्स.कॉम|first=राहुल|website=Navbharat Times|language=hi|access-date=2025-09-04}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.livehindustan.com/haryana/big-relief-to-self-proclaimed-saint-rampal-from-punjab-and-haryana-high-court-stay-on-life-imprisonment-sentence-201756574327191.amp.html|title=स्वयंभू संत रामपाल को पंजाब एवं हरियाणा हाईकोर्ट से बड़ी राहत, उम्रकैद की सजा पर रोक|website=www.livehindustan.com|language=hi|access-date=2025-09-04}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.jagran.com/punjab/chandigarh-big-relief-to-rampal-head-of-satlok-ashram-barwala-punjab-haryana-hc-stays-sentence-what-is-the-matter-24030743.html|title=सतलोक आश्रम बरवाला के प्रमुख रामपाल को बड़ी राहत, पंजाब-हरियाणा HC ने सजा पर लगाई रोक; क्या है मामला? - Big relief to Rampal head of Satlok Ashram Barwala Punjab Haryana HC stays sentence what is the matter|website=Jagran|language=hi|access-date=2025-09-04}}</ref> २०२६ मा जेलबाट रिहा अप्रिल ८, २०२६ मा, पञ्जाब र हरियाणा उच्च अदालतले २०१४ को बरवाला (हिसार) मुद्दामा देशद्रोहको आरोपमा सन्त रामपाल जी महाराजलाई जमानत दियो।उनको उमेर (७४ वर्ष), ११ वर्षभन्दा बढीको लामो जेल सजाय र मुद्दाको सुस्त गतिका आधारमा अदालतले राहत दिएको हो।<ref>{{Cite web|url=https://hindi.news18.com/news/haryana/chandigarh-city-why-sant-rampal-was-in-jail-for-11-years-what-are-the-charges-on-him-now-he-gets-bail-from-high-court-ws-l-10351690.html|title=क‍िस मामले में जेल में बंद थे हर‍ियाणा के चर्चित संत रामपाल, अब होंगे र‍िहा|website=News18 हिंदी|language=hi-IN|access-date=2026-04-08}}</ref> १० अप्रिल २०२६ मा हिसार केन्द्रीय कारागार-२ बाट रिहा भएपछि, उहाँ धनाना धामस्थित सतलोक आश्रम पुग्नुभयो, जहाँ उहाँको अनुयायीहरूको ठूलो संख्याद्वारा स्वागत गरियो ।<ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/haryana/425-witnesses-only-58-examined-in-11-years-why-hc-granted-bail-to-satlok-ashram-chief-rampal-in-2014-violence-case/|title=Why HC granted bail to Satlok Ashram chief Rampal in 2014 violence case|website=tribuneindia |language=EN-IN|access-date=2026-04-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bhaskar.com/local/uttar-pradesh/agra/bah/news/bajrang-dal-celebrate-sant-rampal-ji-maharaj-release-137668693.html|title=संत रामपाल जी महाराज जेल से रिहा:बाह के बजरंग दल कार्यकर्ताओं ने बांटे लड्डू, जताई खुशी|access-date=2026-04-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bhaskar.com/local/haryana/bhiwani/news/bhiwani-ashram-rampal-bail-victory-goodness-evil-137652457.html|title=संत रामपाल की जमानत पर भावुक हुए अनुयायी:भिवानी सतलोक आश्रम में हुए इकट्ठा; बोले- बुराई पर अच्छाई की जीत|access-date=2026-04-19}}</ref> २०१४ को सतलोक आश्रम घेराबन्दी मुद्दामा उनको आजीवन कारावासको सजाय निलम्बन (अगस्ट २०२५ सम्म) र अन्य धेरै मुद्दाहरूमा उनलाई निर्दोष ठहर गरिएपछि यो रिहाइ भएको हो। === सामाजिक कार्य === '''अन्नपूर्णा अभियान ''' सन्त रामपालद्वारा सुरु गरिएको "अन्नपूर्ण अभियान" एक विश्वव्यापी मानवीय अभियान हो जसको मुख्य उद्देश्य गरिब र आवश्यकतामा परेका परिवारहरूलाई खाना र अन्य आवश्यक वस्तुहरू प्रदान गर्नु हो ताकि "कोही पनि भोकै बस्नु नपरोस्"। यो पहललाई अत्यन्तै दयालु र परोपकारी मानिन्छ। यस अभियान अन्तर्गत, पीठो (१० किलो वा आवश्यकता अनुसार), तेल, चिनी, साबुन, औषधि, कपडा, र केही अवस्थामा, आवास निर्माण सहयोग नियमित रूपमा प्रदान गरिन्छ। यो अभियानले हजारौं गाउँहरू समेटेको छ र ५०,००० भन्दा बढी परिवारहरूलाई निरन्तर राशन सहायता प्रदान गरिँदैछ, जसले सामाजिक सेवाको प्रेरणादायी उदाहरण स्थापित गरेको छ।<ref>https://annapurnamuhim.com/</ref> '''बाढी राहत अभियान''' यस अभियान अन्तर्गत, सन्त रामपाल र उनका अनुयायीहरूले विभिन्न राज्यहरू (विशेष गरी हरियाणा, पञ्जाब, हिमाचल प्रदेश, राजस्थान आदि) का बाढी प्रभावित क्षेत्रहरूमा ठूलो मात्रामा "बाढी राहत कार्य" गरेका छन्।यसलाई सेवा र मानवताको उदाहरणको रूपमा हेरिन्छ। यस अभियान अन्तर्गत उच्च-शक्ति भएका मोटरहरू (१०-२० अश्वशक्ति), हजारौं फिट पाइपलाइन (जस्तै, १६,००० देखि २७,००० फिट), पावर केबलहरू, खाद्य प्याकेटहरू, र अन्य आवश्यक सामग्रीहरू प्रदान गरिएको थियो जसले खेत र गाउँहरूबाट बाढीको पानी निकाल्न मद्दत पुर्यायो, जसले गर्दा किसानहरूले खेतीपाती पुनः सुरु गरेर उब्जनी समेत गरिसकेका छन्। उल्लेखनीय उदाहरणहरूमा हरियाणाको हिसार, भिवानी, रोहतक र महम जिल्लाका गाउँहरू, जस्तै देपल, पांगल, ढाड, महम (वार्ड 14-15), रामायण, गुराना, मण्ढ़ाणा, ढाणी खान बहादुर समावेश छन्, जहाँ गाउँ पञ्चायतहरूबाट लिखित अनुरोधहरूको जवाफमा तुरुन्तै सहयोग पुर्‍याइएको थियो। यी कार्यहरूको गति र प्रभावकारिता अत्यन्तै प्रशंसनीय मानिएको छ। कतिपय अवस्थामा, राहत सामग्रीहरू २४ घण्टा भित्र आइपुगेको रिपोर्ट गरिएको छ, र अत्यन्त गरिब परिवारहरूलाई स्थायी घरहरू निर्माण गर्न सहयोग पनि प्रदान गरिएको छ। यी पहलहरू मुख्यतया सतलोक आश्रमहरू र स्वयंसेवकहरू मार्फत सञ्चालन गरिन्छन्, जसले समर्पण र निस्वार्थ सेवाको भावना प्रदर्शन गर्दछ। ==पुरस्कार र सम्मान== सन्त रामपाललाई २०२५-२०२६ मा हरियाणा र गुजरातका विभिन्न किसान संगठनहरू, सरपंच संघहरू, खाप पंचायतहरू र ग्रामीण समुदायहरूले बाढी राहत कार्यको लागि लगभग १२ स्थानीय पुरस्कारहरू प्रदान गरेका छन्। यी पुरस्कारहरू सामाजिक सेवा, किसान कल्याण र मानवीय कार्यसँग सम्बन्धित छन्, मुख्यतया अन्नपूर्ण अभियान र बाढी प्रभावित क्षेत्रहरूमा राहत कार्य (खेतबाट पानी निकाल्ने, मोटराइज्ड पाइपहरू उपलब्ध गराउने, र खाना वितरण गर्ने) को लागि दिइएको देखिन्छ। यस्ता अनेक सामाजिक कार्यहरुले सन्त रामपाललाई एक दूरदर्शी र महान् समाज सुधारकको रूपमा हेर्न थालिएको छ । उनको कार्यशैलीलाई निस्वार्थ सेवा र करुणाको प्रतीक तथा यी पहलहरूले समाजमा सकारात्मक परिवर्तनको लागि नयाँ प्रेरणा प्रदान गर्ने देखिन्छ ।किसान र गरिबहरूका लागि उनको योगदान अत्यन्तै महत्त्वपूर्ण मानिन्छ र यी कार्यहरूले उनलाई एक प्रिय र सम्मानित व्यक्तित्वको रुपमा स्थापित गरेको देखिन्छ। कालक्रमानुसार उनका प्रमुख सम्मानहरू निम्नानुसार छन् (समर्थक स्रोतहरूका अनुसार): *'''भारत गौरव अवार्ड''' — कलिरामन फाउंडेशन द्वारा, न्यु दिल्ली (9 दिसंबर 2025)। *'''किसान रत्न सम्मान''' — भारतीय किसान यूनियन (अ) द्वारा, ग्राम डाया, हिसार, हरियाणा (21 दिसंबर 2025)। *'''किसान जीवन रक्षक सम्मान''' — जुलाना बारहा एवं सरपंच एसोसिएशन द्वारा, जींद, हरियाणा (28 दिसंबर 2025)। *'''जन सेवक रत्न सम्मान''' — सरपंच एसोसिएशन हांसी ब्लॉक द्वारा, हांसी, हरियाणा (1 जनवरी 2026)। *'''किसान गौरव सम्मान''' (या किसान रहनुमा) — 105 गांउहरु एवं सरपंच एसोसिएशन द्वारा, बालंद, रोहतक, हरियाणा (4 जनवरी 2026)। *'''किसान संत गरीबदास गरिमा सम्मान''' — सरपंच एसोसिएशन, खापहरु तथा 36 बिरादरी द्वारा, गिरावड़, झज्जर, हरियाणा (11 जनवरी 2026)। == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == * [http://www.jagatgururampalji.org आधिकारिक वेबसाइट] [[श्रेणी:भारतीय धार्मिक नेताहरू]] 6uci6y0fomo9i3j9or620r1nrqaf18e 1352137 1352132 2026-04-22T08:18:22Z पर्वत सुवेदी 31224 Restored revision 1188530 by [[Special:Contributions/Greatomniscient|Greatomniscient]] ([[User talk:Greatomniscient|talk]]) 1352137 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = सन्त रामपाल जी | birth_name = रामपाल सिंह जाट | other_names =सन्त रामपाल जी महाराज, सन्त रामपाल दास, जगतगुरु तत्वद्रशी सन्त रामपाल जी महाराज, सतगुरु रामपाल जी महाराज जी | image = Spiritual Leader Jagatguru Saint Rampal Ji Maharaj.jpg | alt = | caption = सन्त रामपाल जी | birth_date = {{birth date and age|1951|09|08}} | birth_place = [[धनाना]] , [[पंजाब (भारत)|पञ्जाब]] (अहिले [[हरियाणा]]), भारतमा | nationality = भारतीय | occupation =[[कबीर पंथ]] समुदायका संस्थापक | known_for = सतलोक आश्रम को संस्थापक | website = {{URL|https://www.jagatgururampalji.org}} }} "'सन्त रामपाल दास'" [[कबीर|कबीर साहिब]] को [[गरीब दास]] पंथसँग सम्बन्धित एक भारतीय [[कबीर पंथ|कबीर पंथी]] सन्त हो। उहाँको जन्म 8 सेप्टेम्बर 1952 मा धनाना गाउँमा भएको थियो जुन हालको [[हरियाणा]] राज्यको सोनीपत जिल्लामा अवस्थित छ। उहाँका चेलाहरूले उहाँलाई संसारको एक मात्र सच्चा सतगुरु भएको दाबी गर्छन् किनभने उहाँले सबै शास्त्रहरूबाट प्रमाणित साधना गर्नुहुन्छ र आफ्ना चेलाहरूलाइ पनि गर्न लगाउनुहुन्छ।<ref name=":0">{{Cite web|url=https://m.jagran.com/news/national-rampals-rules-for-his-blessings-11797486.html|title=गुरु दीक्षाको नाममा सन्त रामपालका ११ अचम्मका नियम थिए|website=m.jagran.com|language=hi|access-date=2022-08-03}}</ref> उहाले आफ्नो ज्ञानलाई शास्त्रीय भएको दाबी गर्छन् र अन्य कथित संतहरूको ज्ञान र साधना शास्त्रविपरीत छ भन्दै तिनीहरूलाई आध्यात्मिक ज्ञान चर्चाको लागि आमन्त्रित गर्ने भएकोले उहा (सन्त रामपाल दास) विवादमा रहन्छन् । केही नियमहरूलाई कडाईका साथ पालना गर्दा उनीहरूका चेलाहरूको समाजमा छुट्टै पहिचान हुन्छ। यस एपिसोडमा उनले महर्षि दयानन्दद्वारा लिखित सत्यार्थ प्रकाश पुस्तकमा रेकर्ड गरिएका केही तथ्य राष्ट्रिय च्यानलहरूमा देखाए। यसबाट रिसाएर [[आर्य समाज|आर्य समाज]] संगठनले सन् 2006 मा उनको आश्रममा आक्रमण गरेको थियो। यस आधारभूत बिन्दुमा धेरै विवादहरू छन्। उनका पुस्तकहरूलाई अदालतमा चुनौती दिइएको छ। == जीवन == सन्त रामपालको जन्म 8 सेप्टेम्बर 1952 मा [[सोनीपत जिल्ला|सोनिपत]] को धनाना गाउँमा भएको थियो। आफ्नो शिक्षा पूरा गरेपछि, उनी हरियाणा सरकारको सिंचाई विभागमा [[इन्जिनियर]] भए।<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.jagatgururampalji.org/en/sant-rampal-ji-maharaj/life-history-sant-rampal-ji/|title=Saint Rampal Ji - Biography - Jagat Guru Rampal Ji|website=www.jagatgururampalji.org|language=en|access-date=2022-08-03}}</ref> उनको आधिकारिक जीवनीका अनुसार उनी बाल्यकालदेखि नै सबै हिन्दू देवी-देवताका कट्टर भक्त थिए तर यो भक्तिबाट उनले कहिल्यै आत्मिक शान्तिको अनुभव गरेनन्। एक दिन उनले कबीर पंथी गुरु (स्वामी रामदेवानन्द) लाई भेटे। स्वामी रामदेवानन्द ले बुझाए कि उनीहरुले गर्ने पूजा विधि हाम्रै धर्म शास्त्रसँग मेल खाँदैन । र उनले आफ्ना गुरु स्वामी रामदेवानन्दबाट 17 फेब्रुअरी 1988 मा उपदेश लिएका थिए, जसलाई उनका शिष्यहरूले बोध दिवसको रूपमा मनाउँछन्।<ref name=":2">{{Cite web|url=https://news.jagatgururampalji.org/bodh-diwas-hindi/|title=17 फरवरी बोध दिवस - तत्वदर्शी संत रामपाल जी महाराज|last=NEWS|first=SA|date=2022-02-14|website=SA News Channel|language=en-US|access-date=2022-08-03}}</ref> अतः यस भक्ति विधिबाट मोक्ष प्राप्त गर्न सकिदैन, किनकि श्रीमद् [[भगवद्गीता]] अध्याय १६ श्लोक २३ अनुसार शास्त्रविना आफ्नो स्वेच्छाचारी आचरण गर्ने व्यक्तिले न त सिद्धि प्राप्त गर्छ, न सुख प्राप्त गर्छ, न परम गति मात्र प्राप्त हुन्छ।<ref name=":3">{{Cite web|url=https://www.jagatgururampalji.org/hi/sant-rampal-ji-maharaj/life-history-sant-rampal-ji/|title=संत रामपाल जी महाराज जी को जीवन - Jagat Guru Rampal Ji|website=www.jagatgururampalji.org|language=hi|access-date=2022-08-03}}</ref> सन्त रामपाल दास भन्छन् कि यसपछि उनले भगवद्गीता, कबीर सागर, गरिबदासद्वारा रचित सत ग्रन्थ, [[पुराण]] [[वेद]] र अन्य धेरै ग्रन्थहरू पढे। उनको विश्वास छ कि उनले यी पुस्तकहरुमा स्वामी रामदेवानन्दले देखाएको प्रतिज्ञाको प्रमाण फेला पारे, त्यसपछि उनको स्वामी रामदेवानन्दले दिएको मन्त्रको बढी मात्रामा मन्त्र जप गरे, त्यसपछि उनले आत्मिक शान्ति महसुस गर्न थाले ।<ref name=":3">{{Cite web |title=संत रामपाल जी महाराज जी को जीवन - Jagat Guru Rampal Ji |url=https://www.jagatgururampalji.org/hi/sant-rampal-ji-maharaj/life-history-sant-rampal-ji/ |access-date=2022-08-03 |website=www.jagatgururampalji.org |language=hi}}</ref> सन् 1994 मा स्वामी रामदेवानन्दले उनलाई गुरुको पद दिए । त्यसपछि उहाँ "सन्त रामपाल दास" हुनुभयो।<ref name=":1" /> सन् 1995 मा उनले इन्जिनियरको पदबाट राजीनामा दिएका थिए, जुन 2000 मा स्वीकृत भएको थियो।<ref name=":1" /> र पछि करोथा गाउँमा [[सतलोक आश्रम]] स्थापना गरे, यद्यपि आश्रम 2006 मा उनको गिरफ्तारीबाट सरकारी निगरानीमा रहेको थियो।<ref name=":3" /> ==शिक्षा र नियम== सन्त रामपालले सबै धर्मका धर्मग्रन्थहरू उद्धृत गर्दै कबीरलाई सबै देवी-देवताहरू सहित सम्पूर्ण ब्रह्माण्डको प्रवर्तक मान्छन्<ref>{{Cite news|title=गुण तीनों की भगती में भूल पढ़ो संसार , कह कबीर निज नाम बिना|date=2020-03-16|work=नेशनल राजस्थान}}</ref> र सबै दुष्टताहरू बाहेक सबै सांसारिक कर्महरूभन्दा भक्तिलाई मात्र श्रेष्ठ मान्छन्। भगवान को भक्ति। दुर्गुण त्याग[६] र समाज सुधारका लागि केही नियमहरू बनाइएका छन् जसलाई भक्ति मर्यादा भनिन्छ जस्तै[१] # बिडी, चुरोट, तंबाकू, सल्फी, गांजा, मदिरा, अण्डा, मासु [७] आदि जस्ता कुनै पनि सुर्तीजन्य वस्तु सेवन गर्नु हुँदैन। # जुवा खेल्ने, ताश खेल्ने, चोरी गर्ने, ठगी गर्ने आदि गर्नु हुँदैन <ref name=":0" /> # मृत्यु, दाइजो, दिखावाको नाममा व्यर्थ खर्च, मुण्डन समाधि पूजा, पितृपूजा, मूर्तिपूजा आदिमा लिप्त हुनु हुदैन ।<ref name=":0" /> # एक कबीर भगवान बाहेक अन्य देवी-देवताको पूजा नगर्ने, सबैको सम्मान गर्ने।<ref name=":0" /> # अशोभनीय गायन, नाच, व्यवहार आदि कडा निषेधित छ।<ref name=":0" /> संत रामपालका चेलाहरू उहाँको ज्ञानमा विशेष रूपमा आकर्षित हुन्छन्, जुन उहाँ सबै धर्मका शास्त्रहरूसँग मिल्दोजुल्दो भएको दाबी गर्नुहुन्छ। कबीर साहिबको एउटा वाणी छ , ''''सतगुरु के लक्ष्यण कहु, मधुरे बैन बिनोद ।'''' चार वेद, छः शास्त्र, वो कहे अठारा बोध ।।<ref name=":2" /> यसैलाई जनाउँदै उहाँका चेलाहरूले उहाँलाई सच्चा सतगुरुसँग तुलना गरे। उहाँका धेरैजसो चेलाहरू भन्छन्, हामीले सन्तहरूले दिएको ज्ञानलाई शास्त्रमा मिसायौं, त्यसरी नै आफ्नो धार्मिक शास्त्रमा पनि थप्यौं, त्यसपछि हामी तिनीहरूसँग जोडियौं। यद्यपि, ज्ञान पनि एक विषय हो जसको अधिकांश समुदायहरूले विरोध गर्छन्।<ref>{{Cite web|url=https://www.jansatta.com/trending-news/geeta-phogat-tweeted-picture-with-her-husband-with-poetry-man-replied-something-strange/410455/|title=गीता फोगाट ने ट्वीटर पर दिया ज्ञान, लोगों ने कहा, संत रामपाल की किताब पढ़िए ज्ञान बढ़ेगा!|website=Jansatta|language=hi|access-date=2022-08-03}}</ref> ==सृष्टि रचना र मुक्ति को अवधारणा== सन्त रामपालको कुनै व्यक्तिगत अवधारणा छैन, उनले मुख्यतः कबीरसागर, सद्ग्रन्थसाहेब, वेद, श्रीमद्भगवद्गीता, गुरु ग्रन्थ साहिब, बाइबल, कुरान आदिलाई उद्धृत गरेर ब्रह्माण्डको सृष्टिको बारेमा जानकारी दिन्छन् <ref>{{Cite news|title=सच्चे संत ही सृष्टि रचना का पूर्ण ज्ञान बताते है: संत रामपाल जी|last=सामरिया|first=सुरेंद्र|date=2020-02-17|work=दैनिक सीमांत रक्षक}}</ref>जसलाई उहाँका लिखित पुस्तक ज्ञान गंगा, जिउने मार्ग आदिमा उल्लेख छ। जुन निम्नानुसार छ सुरुमा एउटै ठाउँ ‘अनामी (अनामय) लोक’ थियो । जसलाई अकह लोक पनि भनिन्छ, पूर्ण परमात्मा त्यो अकह लोकमा एक्लै बस्नुहुन्थ्यो। त्यो परमात्माको वास्तविक नाम कबिर्देब अर्थात् कबीर परमेश्वर हो। सबै आत्माहरू त्यो पूर्ण धनीको शरीरमा समाएका थिए। यहि कबिर्देबको अर्को उपमात्मक नाम अनामी पुरुष हो।अनामी पुरुषको कपालको ज्योति धेरै सूर्यको ज्योतिभन्दा बढी छ। विशेष:- उदाहरणका लागि, कुनै देशको सम्माननीय प्रधानमन्त्रीको भौतिक नाम फरक हुन्छ र पदको नाम प्रधानमन्त्री हुन्छ । धेरै पटक प्रधानमन्त्रीले धेरै विभाग आफैंसँग राख्छन् । त्यसैले जुनसुकै विभागको कागजातमा हस्ताक्षर भए पनि त्यही पदको नाम लेखिएको हुन्छ । उदाहरणका लागि गृह मन्त्रालयको कागजातमा हस्ताक्षर गर्दा आफूलाई गृहमन्त्री लेख्ने हो भने त्यो व्यक्तिको हस्ताक्षरको शक्ति कम हुन्छ । त्यसैगरी भगवान् कबीर (कविरदेव) को ज्योति भिन्न भिन्न लोकमा फरक छ। त्यसैगरी परमात्मा कविरदेव (भगवान कबीर)ले शब्द (बचन ) द्वारा तलका थप तीन लोक (अगमलोक, अलखलोक, सतलोक) सृष्टि गर्नुभयो। यही परमात्मा कविरदेव (भगवान कबीर) अगम लोकमा प्रकट हुनुभयो तथा कविरदेव (कबीर परमेश्वर) पनि अगम लोकको पनि स्वामी हुनुहुन्छ र उहाँको रूपक नाम अगम पुरुष अर्थात् अगम प्रभु हो। यस अगम प्रभुको मानवजस्तै शरीर अत्यन्त उज्यालो छ, जसको एउटा छिद्रको ज्योति करोडौं सूर्यको ज्योतिभन्दा पनि बढी छ। परमात्मा कविरदेव (कबिरदेव-कबीर परमेश्वर) <ref>{{Cite news|title=कमल पुष्प पर आए थे सृष्टि के रचनहार|date=2020-02-03|work=सीमा किरन}}</ref> अलख लोकमा प्रकट हुनुभयो तथा स्वयम् अलख लोकको भगवान हुनुहुन्छ तथा अलख पुरुष पनि यही भगवानको रूपक (शीर्षक) नाम हो तथा यस पूर्ण परमात्माको मानवजस्तै शरीर प्रकाशमय छ (स्वयोति) ) स्व-प्रकाशित छ। एउटा कपालको उज्यालो अरबौं सूर्यको प्रकाशभन्दा बढी हुन्छ। यही पूर्ण परमात्मा सतलोकमा प्रकट हुनुभयो तथा उहा सतलोकको पनि शासक हुनुहुन्छ। त्यसैले उहाको रूपक(पदको नाम) सत्यपुरुष (अविनाशी भगवान) हो।उहाकै नाम अकालमूर्ति शब्द स्वरूपी राम - पूर्ण ब्रह्म , परम अक्षर ब्रह्म आदि हो । उनै सत्यपुरुष कविरदेव (कबिर प्रभु) को मानवसमान शरीर तेजस्वी छ। जसको एउटै कपालको ज्योति करोडौं सूर्य र तेतिनै चन्द्रमाको प्रकाशभन्दा बढी हुन्छ। कविरदेव (कबीर प्रभु) सतपुरुषको रूपमा प्रकट भई सतलोकमा बसे र सतलोकमा प्रथम अर्कै कुरा सृस्टि गरे ।एउटै शब्दबाट सोह्रवटा द्वीपहरू रचना गरे । त्यसपछि सोह्र शब्दबाट उनले सोह्र छोरालाई जन्म दिए। एउटा अमृतले भरिएको मानसरोवर बनाए । सोह्र छोराहरूको नाम:- (1) ‘कूर्म’, (2) ‘ज्ञानी’, (3) ‘विवेक’, (4) ‘तेज’, (5) ‘सहज’, (6) ‘सन्तोष’, (7) "सुरति", (8) "आनन्द", (9) "क्षमा", (10) "निष्काम", (11) "जलरंगी", (12) "अचिन्त", (13) "प्रेम", (14) "दयाल", (15) "धैर्य", (16) "योग सन्तायन" अर्थात् "योगजित"। सत्पुरुष कविरदेवले सत्यलोकको अन्य सृष्टिको जिम्मेवारी आफ्ना छोरा अचिन्तलाई दिएर शक्ति दिए। अचिन्तले शब्दबाट अक्षर पुरुष (परब्रह्म) बनाउनुभयो र मलाई सहायता गर्नु भनेर भन्नुभयो। अक्षर पुरुष स्नान गर्न मानसरोवर गए, त्यहाँ आनन्द महसुस गरे र सुते। धेरै बेरसम्म बाहिर निस्केनन् । त्यसपछि अक्षरपुरुषलाई निद्राबाट ब्यूँझाउन अचिन्तको प्रार्थनामा कविरदेव (भगवान कबीर)ले त्यही मानसरोवरबाट अमृत जल लिएर अण्डा बनाए र त्यो अण्डामा आत्मा प्रवेश गरी मानसरोवरको अमृत जलमा अण्डा छोडिदिए । <ref>{{Cite web|url=https://spiritualleadersantrampaljimaharaj.blogspot.com/2020/09/Srishti-ki-Rachna-in-Hindi.html|title=सृष्टि की रचना कैसे हुई? (Srishti ki Rachna in Hindi) {{!}} Spiritual Leader Saint Rampal Ji Maharaj|access-date=2022-08-05}}</ref> अण्डाको आवाजले अक्षर पुरुषको निद्रा भंग भयो । उनले रिसले अण्डालाई हेरे जसका कारण अण्डा दुई टुक्रा भयो । उहाँबाट ज्योति निरंजन (क्षर पुरुष) आए जो पछि 'काल' भनेर चिनिन थाले। यसको वास्तविक नाम "काल" हो। ज्योति निरञ्जन र अक्षर पुरुषलाई भगवानले अचिन्तको लोकमा बस्न आग्रह गर्नुभयो। त्यसपछि भगवान स्वयंले ब्रह्माण्ड सृष्टि गर्नुभयो। उहाँले पुरुष र स्त्रीलाई आफ्नै शरीरबाट आफ्नै स्वरूपमा सृष्टि गर्नुभयो।ज्योति निरञ्जनले आफ्ना १६ दाजुभाइहरू जस्तै आफूले पनि छुट्टै संसार प्राप्त गर्न पाए हुने र त्यसमा आफूसँग बस्नका लागि सामाग्री र आत्मा पनि उपलब्ध भए हुने भन्ने कामना गरे ।त्यसपछि ज्योति निरञ्जनले एक खुट्टामा उभिएर तपस्या गरे। त्यसपछि भगवानले उहाँलाई 21 ब्रह्माण्डहरू र तीन गुणहरू र सृष्टिको लागि पाँच तत्वहरू दिनुभयो। <ref>{{Cite news|title=संत जी ने बताया कि 21 ब्रह्मांड और भी मौजूद है , प्रमाण के लिए कुछ दुर्लभ चित्र भी दिखाए।|last=Kumar|first=Ranjit|date=2019-07-15|work=पंजाब की शक्ति}}</ref>तर आत्माको लागि चाहना अनुसार जान सक्ने शर्त राखिएको थियो । र आत्माहरूलाई सचेत पनि गरे तर केही आत्माहरूले ज्योति निरंजनसँग जाने इच्छा व्यक्त गरे। त्यसपछि भगवानले पहिलो इच्छा व्यक्त गर्ने आत्मालाई नारीको रूप दिनुभयो, जसलाई दुर्गा भनिन्छ, र अन्य सबै आत्माहरू उहाँमा प्रवेश गरे। र शब्दद्वारा सृष्टि सृष्टि गर्ने शक्ति दिएर ज्योति निरंजन सँगै पठाए । <ref>{{Cite web|url=https://hindi.webdunia.com/sanatan-dharma-brahmand/the-origins-of-creation-according-to-hinduism-112121700010_1.html|title=Hinduism: Genesis Creation {{!}} हिंदू धर्म : सृष्टि उत्पत्ति का क्रम|last=जोशी 'शतायु'|first=अनिरुद्ध|website=hindi.webdunia.com|language=hi|access-date=2022-08-05}}</ref> ज्योति निरञ्जनले दुर्गाको सुन्दर रूप देखेर (जो ज्योति निरञ्जनकी कान्छी बहिनी थिइन् )दुर्गा ले नचाहदा नचाहदै पनि बलात्कार गर्न खोजे । त्यसपछि भगवानले ज्योति निरञ्जनलाई २१ ब्रह्माण्ड र दुर्गासहित सतलोकबाट निकालिदिनुभयो। यसबाट रिसाएर ज्योति निरञ्जनले साथमा आएका आत्माहरूलाई दुःख दिन थाले। र ब्रह्मा विष्णु महेशमा तीन गुणहरू घुसाएर आत्माहरूलाई जालमा फसाउन थाले। यो देखेर भगवान बारम्बार यहाँ आउँछन् र स्वसंवेदको रूपमा ज्ञान दिनुहुन्छ र आत्माहरूलाई आफ्नो व्यक्तिगत संसारमा फर्कने बाटो देखाउनुहुन्छ जुन खुशी छ। यस ज्ञानलाई बुझ्ने आत्माहरू सही मार्ग पाएपछि सतलोकमा जान्छन् र ज्योति निरञ्जनको जालबाट मुक्त हुन्छन्। यसलाई पूर्ण मोक्ष भनिन्छ।<ref>{{Cite web|url=https://www.jagatgururampalji.org/hi/creation-of-nature-universe/|title=सृष्टी रचना - Jagat Guru Rampal Ji|website=www.jagatgururampalji.org|language=hi|access-date=2022-08-05}}</ref> ==भविष्यवाणीहरू== सन्त रामपाल महापुरुषको रूपमा चिनिन्छन् भन्ने संसारभरका धेरै अगमवक्ताहरूको भविष्यवाणी सही रूपमा मिल्ने सन्तका अनुयायीहरू बताउँछन्। जसमध्ये केही निम्नानुसार छन्-<ref>{{Cite web|url=https://news.jagatgururampalji.org/nostradamus-ki-bhavishyavani-hindi/|title=8 सितंबर, संत रामपाल जी का अवतरण दिवस - नास्त्रेदमस ने 466 वर्ष पहले ही कर दी थी भविष्यवाणी|last=NEWS|first=SA|date=2021-08-28|website=SA News Channel|language=en-US|access-date=2022-08-03}}</ref> जयगुरुदेव संप्रदायका तुलसी साहेबले 7 सेप्टेम्बर 1972 मा भनेका थिए कि हामी जसको पर्खाइमा रहेका छौ त्यो महापुरुष आज 20 वर्ष पुगेका छन् । सन्त रामपाल त्यस दिन 20 वर्ष भएका थिय।<ref>{{Cite web|url=https://sputniknews.com/20191005/india-nostradamus-twitter-1076965218.html|title=Twitterati Wonder if Nostradamus Had Predicted Indian Self-Styled Saint #Rampal|website=sputniknews.com|language=en|access-date=2022-08-03}}</ref> नास्त्रेदमसले भनेका थिए कि सन् 2006 मा एक सन्त अचानक प्रकाशमा आउनेछन् जसलाई पहिले बेवास्ता गरिनेछ तर पछि संसारले प्रशंसा गर्नेछ।<ref>{{Cite web|url=https://hindi.news18.com/news/knowledge/rampal-claimed-nostradamus-tell-about-him-450-years-ago-1551089.html|title=संत रामपाल कहते थे कि नास्त्रेदमस ने की थी उसके अवतार लेने की भविष्यवाणी|date=2018-10-17|website=News18 हिंदी|language=hi|access-date=2022-08-03}}</ref> त्यसैगरी अमेरिकाकी विश्वप्रसिद्ध भविष्यवक्ता फ्लोरेन्स, इङ्ल्यान्डका ज्योतिषी ‘किरो’, हंगेरीकी महिला ज्योतिषी ‘बोरिस्का’ आदि अन्य भविष्यवक्ताहरूको भविष्यवाणी सन्त रामपालमाथि सही भएको दाबी गरिएको छ ।<ref>{{Cite web|url=https://www.mynation.com/india-news/11-reasons-why-saint-rampalji-maharaj-is-trending-number-1-on-twitter-pyulrb|title=11 reasons why Saint RampalJi Maharaj is trending Number 1 on Twitter|last=pratiba|website=Asianet News Network Pvt Ltd|language=en|access-date=2022-08-03}}</ref> ==सामाजिक सुधार== सन्त रामपालको सामाजिक सुधारको प्रयास उल्लेखनीय छ किनभने उनका अनुयायीहरूले नियमहरूको कडाईका साथ पालना गर्नु अनिवार्य छ।<ref name=":7">{{Cite web|url=https://www.bhaskar.com/mp/guna/news/mp-news-satsang-in-jail-pledges-prisoners-to-renounce-evil-072056-6814539.html|title=जेल में हुआ सत्संग, कैदियों को बुराई त्यागने का संकल्प दिलाया|date=2020-03-10|website=Dainik Bhaskar|language=hi|access-date=2022-08-05}}</ref> ===दाइजो प्रथाको उन्मूलन=== दाइजो बिनाको सादा विवाह सन्त रामपालका अनुयायीहरुमा चर्चाको विषय बनेको छ ।<ref>{{Cite news|title=बिना दान दहेज व बैंड बाजे के करवाई 101 जोड़ों की रमेनी|date=2019-06-18|work=दैनिक भास्कर}}</ref> जसरी राजा राममोहन रायको सती प्रथा उन्मूलनको प्रयास सफल भयो, त्यसैगरी सन्त रामपाल दाइजो प्रथा उन्मूलनमा क्रान्तिकारी साबित भएका छन् । <ref>{{Cite web|url=http://m.dailyhunt.in/news/india/hindi/chopal-tv-epaper-chopaltv/anokhi-shadi-na-dije-na-nimantran-na-dulha-chadha-ghodi-mahaj-15-minat-me-ek-dusare-ke-hue-ladaka-ladaki-newsid-168896552?s=a&ss=pd|title=अनोखी शादी- ना डीजे, ना निमंत्रण, ना दूल्हा चढ़ा घोड़ी, महज 15 मिनट में एक दूसरे के हुए लड़का लड़की|website=DailyHunt|access-date=2022-08-05}}</ref> जहाँ आजको समाजमा बुहारीलाई दाइजो नदिएको भन्दै वा कम ल्याएकोमा दुर्बेब्यबहार हुने गरेको छ, हत्या र आत्महत्याका घटना पनि सार्वजनिक भइरहेका छन्, यस्तो अवस्थामा उहाँका अनुयायीहरू कोही पनि दाइजोको कारोबार गर्दैनन् र प्रलोभनबाट मुक्त छन् । 17 मिनेटमा रमैणी मार्फत विवाहहरू आयोजना गरिन्छ जसमा सीमित संख्यामा मानिसहरूलाई आमन्त्रित गरिन्छ र कुनै खर्च लिइँदैन, जुन समाजको लागि प्रेरणाको स्रोत हो र एक उल्लेखनीय विषय मानिन्छ।<ref>{{Cite web|url=http://m.dailyhunt.in/news/india/hindi/naidunia-new-epaper-newdunia/51-jodo-ka-huaa-dahej-mukt-aadarsh-vivah-newsid-167378788?s=a&ss=pd|title=51 जोड़ों का हुआ दहेज मुक्त आदर्श विवाह|website=DailyHunt|access-date=2022-08-05}}</ref> ===छुवाछुत र जातियता उन्मूलनⁿ=== सन्त रामपालको सत्संग भेलामा विशेष व्यक्तिका लागि छुट्टै व्यवस्था छैन, सबै वर्गका अनुयायीहरू एकै ठाउँमा बसेर सत्संग सुन्न्छन्,<ref>{{Cite news|url=https://www.lokmatnews.in/weird/karva-chauth-2019-twitter-trend-reality-of-karva-chauth-people-criticism/|title=सोशल मीडिया में लोगों ने बयां की करवा चौथ की हकीकत,टॉप ट्रेंड में है#reality_of_करवाचौथ|last=कुमारी|first=पल्लवी|date=2019-10-17|work=Lokmat news}}</ref>यसका साथै अन्तरजातीय विवाहका उदाहरण पनि प्रशस्त पाइन्छ, जसलाई जातिवाद उन्मूलन गर्ने राम्रो पहल मानिन्छ ।<ref name=":8">{{Cite web|url=https://www.bhaskar.com/rajasthan/bhilwara/news/rajasthan-news-pledged-evil-and-devotion-073520-6652111.html|title=बुराई छोड़ भक्ति का संकल्प लिया|date=2020-02-18|website=Dainik Bhaskar|language=hi|access-date=2022-08-05}}</ref> '''शास्त्र विपरीत प्रचलनहरूको उन्मूलन''' सन्त रामपालले आफ्ना अनुयायीहरूलाई मूर्तिपूजा गर्न, पितृको पूजा गर्न, भोजन जल त्याग गर्न व्रत बस्न<ref>{{Cite news|url=https://www.lokmatnews.in/weird/karva-chauth-2019-twitter-trend-reality-of-karva-chauth-people-criticism/|title=सोशल मीडिया में लोगों ने बयां की करवा चौथ की हकीकत,टॉप ट्रेंड में है#reality_of_करवाचौथ|last=कुमारी|first=पल्लवी|date=2019-10-17|work=Lokmat news}}</ref>, तीर्थस्थलमा स्नान गर्न, वास्तु र ज्योतिषमा विश्वास गर्न, जुवा खेल्न, पूजा गर्न, पुण्यभोज गर्न पूर्ण रूपमा निषेध गर्नुभएको छ । <ref>{{Cite news|title=संत रामपाल दास के भगतो ने ग्राम सिंधुपुरा में मृत्यु भोज पर लगाई रोक।|date=2019-07-24|work=सीमा संदेश}}</ref>तर, कालको जालबाट बाहिर निस्कनका लागि भगवानको भक्ति आवश्यक छ भन्ने शास्त्रमा उल्लेख छ ।<ref name=":7" /> ===कुलतबाट छुटकारा=== रामपालको ज्ञान उपदेश लिनका लागि नशालु पदार्थ उदाहरणका लागि, बिडी, चुरोट, सुर्ती, हुलास सुँघ्ने, सुल्फी, गांजा, मदिरा, अण्डा, मासु आदि उपभोग गर्न र कसैलाई दिन पनि पूर्ण रोक लगाइएको छ। यो उल्लेखनीय छ कि संत रामपालको कुनै पनि शिष्यले कुनै पनि प्रकारको नशा लिदैन।<ref>{{Cite news|title=On ID,Twitter War rages over animal sacrifice and rights|last=Yadav|first=Sidharth|date=2019-08-13|work=The Hindu}}</ref> <ref>{{Cite news|title=नशा,दहेज व जातिवाद भगवान से दूर करने के नुस्खे:संत रामपाल|date=2018-04-16|work=दैनिक नवज्योति}}</ref> <ref name=":8" /> ===रक्तदान=== कबीर परमेश्वर भक्ति मुक्ति ट्रष्टको आयोजनामा ​​रामपालका अनुयायीहरूले समय-समयमा रक्तदान शिविरहरू पनि आयोजना गर्दै आएका छन्। <ref>{{Cite news|title=ਜੇਲ ਚ ਬੰਦ ਰਾਮਪਾਲ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਨੇ ਸਿਰਸਾ ਜਿਲੇ ਚ ਆਰੰਭਿਆ ਸਰਗਰਮੀਆਂ।|last=ਸਾਂਚ|first=ਇਕਬਾਲ|date=2018-05-14|work=ਪੰਜਾਬੀ ਟ੍ਰਿਊਨ}}</ref>कुनै पनि युद्ध वा आपतकालिन अवस्थामा आफ्ना अनुयायीले हजारौं युनिट रक्तदान गर्न सक्ने साधु ( संत )ले दाबी गरेका छन् ।<ref>{{Cite news|title=पुलिस सेना के घायल जवानों को रक्त की जरूरत पड़ी तो अब एक मिस्ड काल पर मिल सकेंगे हजार डोनर ।|date=2019-05-26|work=दैनिक भास्कर}}</ref> == विवाद == सन् 2006 मा, सन्त रामपाल दासले सत्यार्थ प्रकाशका केही अंशहरूमा सार्वजनिक रूपमा आपत्ति जनाए।<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/rohtak-clash-sant-rampal-triggered-it/articleshow/20021686.cms|title=Rohtak clash: Sant Rampal triggered it {{!}} India News - Times of India|last=May 13|first=Deepender Deswal / TNN /|last2=2013|website=The Times of India|language=en|access-date=2022-08-03|last3=Ist|first3=03:16}}</ref> यसबाट आक्रोशित आर्य समाजका हजारौं समर्थकले 12 जुलाई 2006 मा करौथाको सतलोक आश्रमलाई घेरा हालेर आक्रमण गरे ।<ref name=":4">{{Cite news|url=https://www.bhaskar.com/haryana/rohtak/news/HAR-ROH-OMC-MAT-latest-rohtak-news-042004-1371921-NOR.html|title=ਕਰੋਂਥਾ ਦੀ ਘਟਨਾ|work=Bhaskar|access-date=2022-08-03}}</ref> रक्षामा सतलोक आश्रमका अनुयायीहरूले पनि जवाफी कारबाही गरेका थिए।<ref name=":4" /> यस झडपमा सोनु नामका एक आर्य समाजका अनुयायी मारिए।<ref name=":4" />जसमा सन्तरामपाल दास विरुद्ध हत्याको मुद्दा चलाइयो र उनलाई गिरफ्तार गरियो। केही महिना जेल बसेपछि उनी सन् 2008 मा धरौटीमा रिहा भए ।<ref>{{Cite web|url=https://www.haribhoomi.com/local/haryana/24-accused-including-rampal-acquitted-in-satlok-ashram-case-baba-rampal-491793|title=सतलोक आश्रम मामले में कथित संत रामपाल समेत 24 आरोपित कोर्ट से बरी {{!}} Hari Bhoomi|last=Awasthi|first=Ashwani|date=2022-12-20|website=www.haribhoomi.com|language=hi|access-date=2023-01-16}}</ref>यस मुद्दामा 20 डिसेम्बर 2022 मा अतिरिक्त जिल्ला तथा सत्र न्यायाधीश राकेश सिंहको अदालतले सन्तसहित २४ आरोपीलाई सफाइ दिएको थियो। <ref name=":5">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/self-styled-godman-rampal-acquitted-in-two-criminal-cases/article19580543.ece|title=Sant Rampal acquitted in two criminal cases|last=Vasudeva|first=Vikas|date=2017-08-29|work=The Hindu|access-date=2022-08-03|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref>समर्थक र प्रहरीबीचको हिंसापछि सन् 2014 नोभेम्बर 19 मा उनलाई पक्राउ गरिएको थियो । <ref name=":5" />जसमा 5 महिला र 1 बालकको मृत्यु भएको भन्दै सन्त रामपाल दासविरुद्ध मुद्दा दायर भएको थियो ।<ref name=":6">{{Cite news|url=https://www.bbc.com/hindi/india-41079627|title=संत रामपाल दो मामलों में बरी, रहेंगे जेल में|work=BBC News हिंदी|access-date=2022-08-03|language=hi}}</ref> 29 अगस्त 2017 मा, उनी बन्धक बनाउने मुद्दामा सफाइ पाए।<ref name=":6" /><ref>{{Cite web|url=https://www.aajtak.in/crime/story/satlok-ashram-saint-rampal-disloyality-hisar-court-decision-on-29-august-460425-2017-08-29|title=सतलोक आश्रम के प्रमुख संत रामपाल बरी, लोगों को बंधक बनाने का था आरोप|date=2017-08-29|website=आज तक|language=hi|access-date=2022-08-03}}</ref>तर उनी हत्या र देशद्रोहको आरोपमा जेलमै छन् । <ref name=":5" />11 अक्टोबर 2018 मा, उनी र उनका अनुयायीहरूलाई हिसार अदालतले घटनामा हत्याको दोषी ठहर गर्दै आजीवन कारावासको सजाय सुनाएको थियो।<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/sant-rampal-14-others-sentenced-to-life-for-murder-of-four-women/article61523278.ece|title=Sant Rampal, 14 others sentenced to life for murder of four women|last=Kumar|first=Ashok|date=2018-10-16|work=The Hindu|access-date=2022-08-03|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> == सन्दर्भ सामाग्रिहरू == बाह्य कडिहरूबचन [[श्रेणी:व्यक्तित्व]] [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:आध्यात्मिक गुरु]] 0wcpk8o887vsxt9aojz3rbpbljcc2pc 1352138 1352137 2026-04-22T08:18:50Z पर्वत सुवेदी 31224 "[[सन्त रामपाल]]"को लागि सुरक्षा सेटिङहरू परिवर्तन गरियो: अतिरञ्जित सामग्रीहरू लेखिएकोले ([सम्पादन गर्नुहोस्=ढाँचा सम्पादक र प्रबन्धकहरूलाई मात्र अनुमति दिने] (अनिश्चितकाल) [सार्नुहोस्=दर्ता नभएका प्रयोगकर्ताहरूलाई रोक्ने] (अनिश्चितकाल)) 1352137 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = सन्त रामपाल जी | birth_name = रामपाल सिंह जाट | other_names =सन्त रामपाल जी महाराज, सन्त रामपाल दास, जगतगुरु तत्वद्रशी सन्त रामपाल जी महाराज, सतगुरु रामपाल जी महाराज जी | image = Spiritual Leader Jagatguru Saint Rampal Ji Maharaj.jpg | alt = | caption = सन्त रामपाल जी | birth_date = {{birth date and age|1951|09|08}} | birth_place = [[धनाना]] , [[पंजाब (भारत)|पञ्जाब]] (अहिले [[हरियाणा]]), भारतमा | nationality = भारतीय | occupation =[[कबीर पंथ]] समुदायका संस्थापक | known_for = सतलोक आश्रम को संस्थापक | website = {{URL|https://www.jagatgururampalji.org}} }} "'सन्त रामपाल दास'" [[कबीर|कबीर साहिब]] को [[गरीब दास]] पंथसँग सम्बन्धित एक भारतीय [[कबीर पंथ|कबीर पंथी]] सन्त हो। उहाँको जन्म 8 सेप्टेम्बर 1952 मा धनाना गाउँमा भएको थियो जुन हालको [[हरियाणा]] राज्यको सोनीपत जिल्लामा अवस्थित छ। उहाँका चेलाहरूले उहाँलाई संसारको एक मात्र सच्चा सतगुरु भएको दाबी गर्छन् किनभने उहाँले सबै शास्त्रहरूबाट प्रमाणित साधना गर्नुहुन्छ र आफ्ना चेलाहरूलाइ पनि गर्न लगाउनुहुन्छ।<ref name=":0">{{Cite web|url=https://m.jagran.com/news/national-rampals-rules-for-his-blessings-11797486.html|title=गुरु दीक्षाको नाममा सन्त रामपालका ११ अचम्मका नियम थिए|website=m.jagran.com|language=hi|access-date=2022-08-03}}</ref> उहाले आफ्नो ज्ञानलाई शास्त्रीय भएको दाबी गर्छन् र अन्य कथित संतहरूको ज्ञान र साधना शास्त्रविपरीत छ भन्दै तिनीहरूलाई आध्यात्मिक ज्ञान चर्चाको लागि आमन्त्रित गर्ने भएकोले उहा (सन्त रामपाल दास) विवादमा रहन्छन् । केही नियमहरूलाई कडाईका साथ पालना गर्दा उनीहरूका चेलाहरूको समाजमा छुट्टै पहिचान हुन्छ। यस एपिसोडमा उनले महर्षि दयानन्दद्वारा लिखित सत्यार्थ प्रकाश पुस्तकमा रेकर्ड गरिएका केही तथ्य राष्ट्रिय च्यानलहरूमा देखाए। यसबाट रिसाएर [[आर्य समाज|आर्य समाज]] संगठनले सन् 2006 मा उनको आश्रममा आक्रमण गरेको थियो। यस आधारभूत बिन्दुमा धेरै विवादहरू छन्। उनका पुस्तकहरूलाई अदालतमा चुनौती दिइएको छ। == जीवन == सन्त रामपालको जन्म 8 सेप्टेम्बर 1952 मा [[सोनीपत जिल्ला|सोनिपत]] को धनाना गाउँमा भएको थियो। आफ्नो शिक्षा पूरा गरेपछि, उनी हरियाणा सरकारको सिंचाई विभागमा [[इन्जिनियर]] भए।<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.jagatgururampalji.org/en/sant-rampal-ji-maharaj/life-history-sant-rampal-ji/|title=Saint Rampal Ji - Biography - Jagat Guru Rampal Ji|website=www.jagatgururampalji.org|language=en|access-date=2022-08-03}}</ref> उनको आधिकारिक जीवनीका अनुसार उनी बाल्यकालदेखि नै सबै हिन्दू देवी-देवताका कट्टर भक्त थिए तर यो भक्तिबाट उनले कहिल्यै आत्मिक शान्तिको अनुभव गरेनन्। एक दिन उनले कबीर पंथी गुरु (स्वामी रामदेवानन्द) लाई भेटे। स्वामी रामदेवानन्द ले बुझाए कि उनीहरुले गर्ने पूजा विधि हाम्रै धर्म शास्त्रसँग मेल खाँदैन । र उनले आफ्ना गुरु स्वामी रामदेवानन्दबाट 17 फेब्रुअरी 1988 मा उपदेश लिएका थिए, जसलाई उनका शिष्यहरूले बोध दिवसको रूपमा मनाउँछन्।<ref name=":2">{{Cite web|url=https://news.jagatgururampalji.org/bodh-diwas-hindi/|title=17 फरवरी बोध दिवस - तत्वदर्शी संत रामपाल जी महाराज|last=NEWS|first=SA|date=2022-02-14|website=SA News Channel|language=en-US|access-date=2022-08-03}}</ref> अतः यस भक्ति विधिबाट मोक्ष प्राप्त गर्न सकिदैन, किनकि श्रीमद् [[भगवद्गीता]] अध्याय १६ श्लोक २३ अनुसार शास्त्रविना आफ्नो स्वेच्छाचारी आचरण गर्ने व्यक्तिले न त सिद्धि प्राप्त गर्छ, न सुख प्राप्त गर्छ, न परम गति मात्र प्राप्त हुन्छ।<ref name=":3">{{Cite web|url=https://www.jagatgururampalji.org/hi/sant-rampal-ji-maharaj/life-history-sant-rampal-ji/|title=संत रामपाल जी महाराज जी को जीवन - Jagat Guru Rampal Ji|website=www.jagatgururampalji.org|language=hi|access-date=2022-08-03}}</ref> सन्त रामपाल दास भन्छन् कि यसपछि उनले भगवद्गीता, कबीर सागर, गरिबदासद्वारा रचित सत ग्रन्थ, [[पुराण]] [[वेद]] र अन्य धेरै ग्रन्थहरू पढे। उनको विश्वास छ कि उनले यी पुस्तकहरुमा स्वामी रामदेवानन्दले देखाएको प्रतिज्ञाको प्रमाण फेला पारे, त्यसपछि उनको स्वामी रामदेवानन्दले दिएको मन्त्रको बढी मात्रामा मन्त्र जप गरे, त्यसपछि उनले आत्मिक शान्ति महसुस गर्न थाले ।<ref name=":3">{{Cite web |title=संत रामपाल जी महाराज जी को जीवन - Jagat Guru Rampal Ji |url=https://www.jagatgururampalji.org/hi/sant-rampal-ji-maharaj/life-history-sant-rampal-ji/ |access-date=2022-08-03 |website=www.jagatgururampalji.org |language=hi}}</ref> सन् 1994 मा स्वामी रामदेवानन्दले उनलाई गुरुको पद दिए । त्यसपछि उहाँ "सन्त रामपाल दास" हुनुभयो।<ref name=":1" /> सन् 1995 मा उनले इन्जिनियरको पदबाट राजीनामा दिएका थिए, जुन 2000 मा स्वीकृत भएको थियो।<ref name=":1" /> र पछि करोथा गाउँमा [[सतलोक आश्रम]] स्थापना गरे, यद्यपि आश्रम 2006 मा उनको गिरफ्तारीबाट सरकारी निगरानीमा रहेको थियो।<ref name=":3" /> ==शिक्षा र नियम== सन्त रामपालले सबै धर्मका धर्मग्रन्थहरू उद्धृत गर्दै कबीरलाई सबै देवी-देवताहरू सहित सम्पूर्ण ब्रह्माण्डको प्रवर्तक मान्छन्<ref>{{Cite news|title=गुण तीनों की भगती में भूल पढ़ो संसार , कह कबीर निज नाम बिना|date=2020-03-16|work=नेशनल राजस्थान}}</ref> र सबै दुष्टताहरू बाहेक सबै सांसारिक कर्महरूभन्दा भक्तिलाई मात्र श्रेष्ठ मान्छन्। भगवान को भक्ति। दुर्गुण त्याग[६] र समाज सुधारका लागि केही नियमहरू बनाइएका छन् जसलाई भक्ति मर्यादा भनिन्छ जस्तै[१] # बिडी, चुरोट, तंबाकू, सल्फी, गांजा, मदिरा, अण्डा, मासु [७] आदि जस्ता कुनै पनि सुर्तीजन्य वस्तु सेवन गर्नु हुँदैन। # जुवा खेल्ने, ताश खेल्ने, चोरी गर्ने, ठगी गर्ने आदि गर्नु हुँदैन <ref name=":0" /> # मृत्यु, दाइजो, दिखावाको नाममा व्यर्थ खर्च, मुण्डन समाधि पूजा, पितृपूजा, मूर्तिपूजा आदिमा लिप्त हुनु हुदैन ।<ref name=":0" /> # एक कबीर भगवान बाहेक अन्य देवी-देवताको पूजा नगर्ने, सबैको सम्मान गर्ने।<ref name=":0" /> # अशोभनीय गायन, नाच, व्यवहार आदि कडा निषेधित छ।<ref name=":0" /> संत रामपालका चेलाहरू उहाँको ज्ञानमा विशेष रूपमा आकर्षित हुन्छन्, जुन उहाँ सबै धर्मका शास्त्रहरूसँग मिल्दोजुल्दो भएको दाबी गर्नुहुन्छ। कबीर साहिबको एउटा वाणी छ , ''''सतगुरु के लक्ष्यण कहु, मधुरे बैन बिनोद ।'''' चार वेद, छः शास्त्र, वो कहे अठारा बोध ।।<ref name=":2" /> यसैलाई जनाउँदै उहाँका चेलाहरूले उहाँलाई सच्चा सतगुरुसँग तुलना गरे। उहाँका धेरैजसो चेलाहरू भन्छन्, हामीले सन्तहरूले दिएको ज्ञानलाई शास्त्रमा मिसायौं, त्यसरी नै आफ्नो धार्मिक शास्त्रमा पनि थप्यौं, त्यसपछि हामी तिनीहरूसँग जोडियौं। यद्यपि, ज्ञान पनि एक विषय हो जसको अधिकांश समुदायहरूले विरोध गर्छन्।<ref>{{Cite web|url=https://www.jansatta.com/trending-news/geeta-phogat-tweeted-picture-with-her-husband-with-poetry-man-replied-something-strange/410455/|title=गीता फोगाट ने ट्वीटर पर दिया ज्ञान, लोगों ने कहा, संत रामपाल की किताब पढ़िए ज्ञान बढ़ेगा!|website=Jansatta|language=hi|access-date=2022-08-03}}</ref> ==सृष्टि रचना र मुक्ति को अवधारणा== सन्त रामपालको कुनै व्यक्तिगत अवधारणा छैन, उनले मुख्यतः कबीरसागर, सद्ग्रन्थसाहेब, वेद, श्रीमद्भगवद्गीता, गुरु ग्रन्थ साहिब, बाइबल, कुरान आदिलाई उद्धृत गरेर ब्रह्माण्डको सृष्टिको बारेमा जानकारी दिन्छन् <ref>{{Cite news|title=सच्चे संत ही सृष्टि रचना का पूर्ण ज्ञान बताते है: संत रामपाल जी|last=सामरिया|first=सुरेंद्र|date=2020-02-17|work=दैनिक सीमांत रक्षक}}</ref>जसलाई उहाँका लिखित पुस्तक ज्ञान गंगा, जिउने मार्ग आदिमा उल्लेख छ। जुन निम्नानुसार छ सुरुमा एउटै ठाउँ ‘अनामी (अनामय) लोक’ थियो । जसलाई अकह लोक पनि भनिन्छ, पूर्ण परमात्मा त्यो अकह लोकमा एक्लै बस्नुहुन्थ्यो। त्यो परमात्माको वास्तविक नाम कबिर्देब अर्थात् कबीर परमेश्वर हो। सबै आत्माहरू त्यो पूर्ण धनीको शरीरमा समाएका थिए। यहि कबिर्देबको अर्को उपमात्मक नाम अनामी पुरुष हो।अनामी पुरुषको कपालको ज्योति धेरै सूर्यको ज्योतिभन्दा बढी छ। विशेष:- उदाहरणका लागि, कुनै देशको सम्माननीय प्रधानमन्त्रीको भौतिक नाम फरक हुन्छ र पदको नाम प्रधानमन्त्री हुन्छ । धेरै पटक प्रधानमन्त्रीले धेरै विभाग आफैंसँग राख्छन् । त्यसैले जुनसुकै विभागको कागजातमा हस्ताक्षर भए पनि त्यही पदको नाम लेखिएको हुन्छ । उदाहरणका लागि गृह मन्त्रालयको कागजातमा हस्ताक्षर गर्दा आफूलाई गृहमन्त्री लेख्ने हो भने त्यो व्यक्तिको हस्ताक्षरको शक्ति कम हुन्छ । त्यसैगरी भगवान् कबीर (कविरदेव) को ज्योति भिन्न भिन्न लोकमा फरक छ। त्यसैगरी परमात्मा कविरदेव (भगवान कबीर)ले शब्द (बचन ) द्वारा तलका थप तीन लोक (अगमलोक, अलखलोक, सतलोक) सृष्टि गर्नुभयो। यही परमात्मा कविरदेव (भगवान कबीर) अगम लोकमा प्रकट हुनुभयो तथा कविरदेव (कबीर परमेश्वर) पनि अगम लोकको पनि स्वामी हुनुहुन्छ र उहाँको रूपक नाम अगम पुरुष अर्थात् अगम प्रभु हो। यस अगम प्रभुको मानवजस्तै शरीर अत्यन्त उज्यालो छ, जसको एउटा छिद्रको ज्योति करोडौं सूर्यको ज्योतिभन्दा पनि बढी छ। परमात्मा कविरदेव (कबिरदेव-कबीर परमेश्वर) <ref>{{Cite news|title=कमल पुष्प पर आए थे सृष्टि के रचनहार|date=2020-02-03|work=सीमा किरन}}</ref> अलख लोकमा प्रकट हुनुभयो तथा स्वयम् अलख लोकको भगवान हुनुहुन्छ तथा अलख पुरुष पनि यही भगवानको रूपक (शीर्षक) नाम हो तथा यस पूर्ण परमात्माको मानवजस्तै शरीर प्रकाशमय छ (स्वयोति) ) स्व-प्रकाशित छ। एउटा कपालको उज्यालो अरबौं सूर्यको प्रकाशभन्दा बढी हुन्छ। यही पूर्ण परमात्मा सतलोकमा प्रकट हुनुभयो तथा उहा सतलोकको पनि शासक हुनुहुन्छ। त्यसैले उहाको रूपक(पदको नाम) सत्यपुरुष (अविनाशी भगवान) हो।उहाकै नाम अकालमूर्ति शब्द स्वरूपी राम - पूर्ण ब्रह्म , परम अक्षर ब्रह्म आदि हो । उनै सत्यपुरुष कविरदेव (कबिर प्रभु) को मानवसमान शरीर तेजस्वी छ। जसको एउटै कपालको ज्योति करोडौं सूर्य र तेतिनै चन्द्रमाको प्रकाशभन्दा बढी हुन्छ। कविरदेव (कबीर प्रभु) सतपुरुषको रूपमा प्रकट भई सतलोकमा बसे र सतलोकमा प्रथम अर्कै कुरा सृस्टि गरे ।एउटै शब्दबाट सोह्रवटा द्वीपहरू रचना गरे । त्यसपछि सोह्र शब्दबाट उनले सोह्र छोरालाई जन्म दिए। एउटा अमृतले भरिएको मानसरोवर बनाए । सोह्र छोराहरूको नाम:- (1) ‘कूर्म’, (2) ‘ज्ञानी’, (3) ‘विवेक’, (4) ‘तेज’, (5) ‘सहज’, (6) ‘सन्तोष’, (7) "सुरति", (8) "आनन्द", (9) "क्षमा", (10) "निष्काम", (11) "जलरंगी", (12) "अचिन्त", (13) "प्रेम", (14) "दयाल", (15) "धैर्य", (16) "योग सन्तायन" अर्थात् "योगजित"। सत्पुरुष कविरदेवले सत्यलोकको अन्य सृष्टिको जिम्मेवारी आफ्ना छोरा अचिन्तलाई दिएर शक्ति दिए। अचिन्तले शब्दबाट अक्षर पुरुष (परब्रह्म) बनाउनुभयो र मलाई सहायता गर्नु भनेर भन्नुभयो। अक्षर पुरुष स्नान गर्न मानसरोवर गए, त्यहाँ आनन्द महसुस गरे र सुते। धेरै बेरसम्म बाहिर निस्केनन् । त्यसपछि अक्षरपुरुषलाई निद्राबाट ब्यूँझाउन अचिन्तको प्रार्थनामा कविरदेव (भगवान कबीर)ले त्यही मानसरोवरबाट अमृत जल लिएर अण्डा बनाए र त्यो अण्डामा आत्मा प्रवेश गरी मानसरोवरको अमृत जलमा अण्डा छोडिदिए । <ref>{{Cite web|url=https://spiritualleadersantrampaljimaharaj.blogspot.com/2020/09/Srishti-ki-Rachna-in-Hindi.html|title=सृष्टि की रचना कैसे हुई? (Srishti ki Rachna in Hindi) {{!}} Spiritual Leader Saint Rampal Ji Maharaj|access-date=2022-08-05}}</ref> अण्डाको आवाजले अक्षर पुरुषको निद्रा भंग भयो । उनले रिसले अण्डालाई हेरे जसका कारण अण्डा दुई टुक्रा भयो । उहाँबाट ज्योति निरंजन (क्षर पुरुष) आए जो पछि 'काल' भनेर चिनिन थाले। यसको वास्तविक नाम "काल" हो। ज्योति निरञ्जन र अक्षर पुरुषलाई भगवानले अचिन्तको लोकमा बस्न आग्रह गर्नुभयो। त्यसपछि भगवान स्वयंले ब्रह्माण्ड सृष्टि गर्नुभयो। उहाँले पुरुष र स्त्रीलाई आफ्नै शरीरबाट आफ्नै स्वरूपमा सृष्टि गर्नुभयो।ज्योति निरञ्जनले आफ्ना १६ दाजुभाइहरू जस्तै आफूले पनि छुट्टै संसार प्राप्त गर्न पाए हुने र त्यसमा आफूसँग बस्नका लागि सामाग्री र आत्मा पनि उपलब्ध भए हुने भन्ने कामना गरे ।त्यसपछि ज्योति निरञ्जनले एक खुट्टामा उभिएर तपस्या गरे। त्यसपछि भगवानले उहाँलाई 21 ब्रह्माण्डहरू र तीन गुणहरू र सृष्टिको लागि पाँच तत्वहरू दिनुभयो। <ref>{{Cite news|title=संत जी ने बताया कि 21 ब्रह्मांड और भी मौजूद है , प्रमाण के लिए कुछ दुर्लभ चित्र भी दिखाए।|last=Kumar|first=Ranjit|date=2019-07-15|work=पंजाब की शक्ति}}</ref>तर आत्माको लागि चाहना अनुसार जान सक्ने शर्त राखिएको थियो । र आत्माहरूलाई सचेत पनि गरे तर केही आत्माहरूले ज्योति निरंजनसँग जाने इच्छा व्यक्त गरे। त्यसपछि भगवानले पहिलो इच्छा व्यक्त गर्ने आत्मालाई नारीको रूप दिनुभयो, जसलाई दुर्गा भनिन्छ, र अन्य सबै आत्माहरू उहाँमा प्रवेश गरे। र शब्दद्वारा सृष्टि सृष्टि गर्ने शक्ति दिएर ज्योति निरंजन सँगै पठाए । <ref>{{Cite web|url=https://hindi.webdunia.com/sanatan-dharma-brahmand/the-origins-of-creation-according-to-hinduism-112121700010_1.html|title=Hinduism: Genesis Creation {{!}} हिंदू धर्म : सृष्टि उत्पत्ति का क्रम|last=जोशी 'शतायु'|first=अनिरुद्ध|website=hindi.webdunia.com|language=hi|access-date=2022-08-05}}</ref> ज्योति निरञ्जनले दुर्गाको सुन्दर रूप देखेर (जो ज्योति निरञ्जनकी कान्छी बहिनी थिइन् )दुर्गा ले नचाहदा नचाहदै पनि बलात्कार गर्न खोजे । त्यसपछि भगवानले ज्योति निरञ्जनलाई २१ ब्रह्माण्ड र दुर्गासहित सतलोकबाट निकालिदिनुभयो। यसबाट रिसाएर ज्योति निरञ्जनले साथमा आएका आत्माहरूलाई दुःख दिन थाले। र ब्रह्मा विष्णु महेशमा तीन गुणहरू घुसाएर आत्माहरूलाई जालमा फसाउन थाले। यो देखेर भगवान बारम्बार यहाँ आउँछन् र स्वसंवेदको रूपमा ज्ञान दिनुहुन्छ र आत्माहरूलाई आफ्नो व्यक्तिगत संसारमा फर्कने बाटो देखाउनुहुन्छ जुन खुशी छ। यस ज्ञानलाई बुझ्ने आत्माहरू सही मार्ग पाएपछि सतलोकमा जान्छन् र ज्योति निरञ्जनको जालबाट मुक्त हुन्छन्। यसलाई पूर्ण मोक्ष भनिन्छ।<ref>{{Cite web|url=https://www.jagatgururampalji.org/hi/creation-of-nature-universe/|title=सृष्टी रचना - Jagat Guru Rampal Ji|website=www.jagatgururampalji.org|language=hi|access-date=2022-08-05}}</ref> ==भविष्यवाणीहरू== सन्त रामपाल महापुरुषको रूपमा चिनिन्छन् भन्ने संसारभरका धेरै अगमवक्ताहरूको भविष्यवाणी सही रूपमा मिल्ने सन्तका अनुयायीहरू बताउँछन्। जसमध्ये केही निम्नानुसार छन्-<ref>{{Cite web|url=https://news.jagatgururampalji.org/nostradamus-ki-bhavishyavani-hindi/|title=8 सितंबर, संत रामपाल जी का अवतरण दिवस - नास्त्रेदमस ने 466 वर्ष पहले ही कर दी थी भविष्यवाणी|last=NEWS|first=SA|date=2021-08-28|website=SA News Channel|language=en-US|access-date=2022-08-03}}</ref> जयगुरुदेव संप्रदायका तुलसी साहेबले 7 सेप्टेम्बर 1972 मा भनेका थिए कि हामी जसको पर्खाइमा रहेका छौ त्यो महापुरुष आज 20 वर्ष पुगेका छन् । सन्त रामपाल त्यस दिन 20 वर्ष भएका थिय।<ref>{{Cite web|url=https://sputniknews.com/20191005/india-nostradamus-twitter-1076965218.html|title=Twitterati Wonder if Nostradamus Had Predicted Indian Self-Styled Saint #Rampal|website=sputniknews.com|language=en|access-date=2022-08-03}}</ref> नास्त्रेदमसले भनेका थिए कि सन् 2006 मा एक सन्त अचानक प्रकाशमा आउनेछन् जसलाई पहिले बेवास्ता गरिनेछ तर पछि संसारले प्रशंसा गर्नेछ।<ref>{{Cite web|url=https://hindi.news18.com/news/knowledge/rampal-claimed-nostradamus-tell-about-him-450-years-ago-1551089.html|title=संत रामपाल कहते थे कि नास्त्रेदमस ने की थी उसके अवतार लेने की भविष्यवाणी|date=2018-10-17|website=News18 हिंदी|language=hi|access-date=2022-08-03}}</ref> त्यसैगरी अमेरिकाकी विश्वप्रसिद्ध भविष्यवक्ता फ्लोरेन्स, इङ्ल्यान्डका ज्योतिषी ‘किरो’, हंगेरीकी महिला ज्योतिषी ‘बोरिस्का’ आदि अन्य भविष्यवक्ताहरूको भविष्यवाणी सन्त रामपालमाथि सही भएको दाबी गरिएको छ ।<ref>{{Cite web|url=https://www.mynation.com/india-news/11-reasons-why-saint-rampalji-maharaj-is-trending-number-1-on-twitter-pyulrb|title=11 reasons why Saint RampalJi Maharaj is trending Number 1 on Twitter|last=pratiba|website=Asianet News Network Pvt Ltd|language=en|access-date=2022-08-03}}</ref> ==सामाजिक सुधार== सन्त रामपालको सामाजिक सुधारको प्रयास उल्लेखनीय छ किनभने उनका अनुयायीहरूले नियमहरूको कडाईका साथ पालना गर्नु अनिवार्य छ।<ref name=":7">{{Cite web|url=https://www.bhaskar.com/mp/guna/news/mp-news-satsang-in-jail-pledges-prisoners-to-renounce-evil-072056-6814539.html|title=जेल में हुआ सत्संग, कैदियों को बुराई त्यागने का संकल्प दिलाया|date=2020-03-10|website=Dainik Bhaskar|language=hi|access-date=2022-08-05}}</ref> ===दाइजो प्रथाको उन्मूलन=== दाइजो बिनाको सादा विवाह सन्त रामपालका अनुयायीहरुमा चर्चाको विषय बनेको छ ।<ref>{{Cite news|title=बिना दान दहेज व बैंड बाजे के करवाई 101 जोड़ों की रमेनी|date=2019-06-18|work=दैनिक भास्कर}}</ref> जसरी राजा राममोहन रायको सती प्रथा उन्मूलनको प्रयास सफल भयो, त्यसैगरी सन्त रामपाल दाइजो प्रथा उन्मूलनमा क्रान्तिकारी साबित भएका छन् । <ref>{{Cite web|url=http://m.dailyhunt.in/news/india/hindi/chopal-tv-epaper-chopaltv/anokhi-shadi-na-dije-na-nimantran-na-dulha-chadha-ghodi-mahaj-15-minat-me-ek-dusare-ke-hue-ladaka-ladaki-newsid-168896552?s=a&ss=pd|title=अनोखी शादी- ना डीजे, ना निमंत्रण, ना दूल्हा चढ़ा घोड़ी, महज 15 मिनट में एक दूसरे के हुए लड़का लड़की|website=DailyHunt|access-date=2022-08-05}}</ref> जहाँ आजको समाजमा बुहारीलाई दाइजो नदिएको भन्दै वा कम ल्याएकोमा दुर्बेब्यबहार हुने गरेको छ, हत्या र आत्महत्याका घटना पनि सार्वजनिक भइरहेका छन्, यस्तो अवस्थामा उहाँका अनुयायीहरू कोही पनि दाइजोको कारोबार गर्दैनन् र प्रलोभनबाट मुक्त छन् । 17 मिनेटमा रमैणी मार्फत विवाहहरू आयोजना गरिन्छ जसमा सीमित संख्यामा मानिसहरूलाई आमन्त्रित गरिन्छ र कुनै खर्च लिइँदैन, जुन समाजको लागि प्रेरणाको स्रोत हो र एक उल्लेखनीय विषय मानिन्छ।<ref>{{Cite web|url=http://m.dailyhunt.in/news/india/hindi/naidunia-new-epaper-newdunia/51-jodo-ka-huaa-dahej-mukt-aadarsh-vivah-newsid-167378788?s=a&ss=pd|title=51 जोड़ों का हुआ दहेज मुक्त आदर्श विवाह|website=DailyHunt|access-date=2022-08-05}}</ref> ===छुवाछुत र जातियता उन्मूलनⁿ=== सन्त रामपालको सत्संग भेलामा विशेष व्यक्तिका लागि छुट्टै व्यवस्था छैन, सबै वर्गका अनुयायीहरू एकै ठाउँमा बसेर सत्संग सुन्न्छन्,<ref>{{Cite news|url=https://www.lokmatnews.in/weird/karva-chauth-2019-twitter-trend-reality-of-karva-chauth-people-criticism/|title=सोशल मीडिया में लोगों ने बयां की करवा चौथ की हकीकत,टॉप ट्रेंड में है#reality_of_करवाचौथ|last=कुमारी|first=पल्लवी|date=2019-10-17|work=Lokmat news}}</ref>यसका साथै अन्तरजातीय विवाहका उदाहरण पनि प्रशस्त पाइन्छ, जसलाई जातिवाद उन्मूलन गर्ने राम्रो पहल मानिन्छ ।<ref name=":8">{{Cite web|url=https://www.bhaskar.com/rajasthan/bhilwara/news/rajasthan-news-pledged-evil-and-devotion-073520-6652111.html|title=बुराई छोड़ भक्ति का संकल्प लिया|date=2020-02-18|website=Dainik Bhaskar|language=hi|access-date=2022-08-05}}</ref> '''शास्त्र विपरीत प्रचलनहरूको उन्मूलन''' सन्त रामपालले आफ्ना अनुयायीहरूलाई मूर्तिपूजा गर्न, पितृको पूजा गर्न, भोजन जल त्याग गर्न व्रत बस्न<ref>{{Cite news|url=https://www.lokmatnews.in/weird/karva-chauth-2019-twitter-trend-reality-of-karva-chauth-people-criticism/|title=सोशल मीडिया में लोगों ने बयां की करवा चौथ की हकीकत,टॉप ट्रेंड में है#reality_of_करवाचौथ|last=कुमारी|first=पल्लवी|date=2019-10-17|work=Lokmat news}}</ref>, तीर्थस्थलमा स्नान गर्न, वास्तु र ज्योतिषमा विश्वास गर्न, जुवा खेल्न, पूजा गर्न, पुण्यभोज गर्न पूर्ण रूपमा निषेध गर्नुभएको छ । <ref>{{Cite news|title=संत रामपाल दास के भगतो ने ग्राम सिंधुपुरा में मृत्यु भोज पर लगाई रोक।|date=2019-07-24|work=सीमा संदेश}}</ref>तर, कालको जालबाट बाहिर निस्कनका लागि भगवानको भक्ति आवश्यक छ भन्ने शास्त्रमा उल्लेख छ ।<ref name=":7" /> ===कुलतबाट छुटकारा=== रामपालको ज्ञान उपदेश लिनका लागि नशालु पदार्थ उदाहरणका लागि, बिडी, चुरोट, सुर्ती, हुलास सुँघ्ने, सुल्फी, गांजा, मदिरा, अण्डा, मासु आदि उपभोग गर्न र कसैलाई दिन पनि पूर्ण रोक लगाइएको छ। यो उल्लेखनीय छ कि संत रामपालको कुनै पनि शिष्यले कुनै पनि प्रकारको नशा लिदैन।<ref>{{Cite news|title=On ID,Twitter War rages over animal sacrifice and rights|last=Yadav|first=Sidharth|date=2019-08-13|work=The Hindu}}</ref> <ref>{{Cite news|title=नशा,दहेज व जातिवाद भगवान से दूर करने के नुस्खे:संत रामपाल|date=2018-04-16|work=दैनिक नवज्योति}}</ref> <ref name=":8" /> ===रक्तदान=== कबीर परमेश्वर भक्ति मुक्ति ट्रष्टको आयोजनामा ​​रामपालका अनुयायीहरूले समय-समयमा रक्तदान शिविरहरू पनि आयोजना गर्दै आएका छन्। <ref>{{Cite news|title=ਜੇਲ ਚ ਬੰਦ ਰਾਮਪਾਲ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਨੇ ਸਿਰਸਾ ਜਿਲੇ ਚ ਆਰੰਭਿਆ ਸਰਗਰਮੀਆਂ।|last=ਸਾਂਚ|first=ਇਕਬਾਲ|date=2018-05-14|work=ਪੰਜਾਬੀ ਟ੍ਰਿਊਨ}}</ref>कुनै पनि युद्ध वा आपतकालिन अवस्थामा आफ्ना अनुयायीले हजारौं युनिट रक्तदान गर्न सक्ने साधु ( संत )ले दाबी गरेका छन् ।<ref>{{Cite news|title=पुलिस सेना के घायल जवानों को रक्त की जरूरत पड़ी तो अब एक मिस्ड काल पर मिल सकेंगे हजार डोनर ।|date=2019-05-26|work=दैनिक भास्कर}}</ref> == विवाद == सन् 2006 मा, सन्त रामपाल दासले सत्यार्थ प्रकाशका केही अंशहरूमा सार्वजनिक रूपमा आपत्ति जनाए।<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/rohtak-clash-sant-rampal-triggered-it/articleshow/20021686.cms|title=Rohtak clash: Sant Rampal triggered it {{!}} India News - Times of India|last=May 13|first=Deepender Deswal / TNN /|last2=2013|website=The Times of India|language=en|access-date=2022-08-03|last3=Ist|first3=03:16}}</ref> यसबाट आक्रोशित आर्य समाजका हजारौं समर्थकले 12 जुलाई 2006 मा करौथाको सतलोक आश्रमलाई घेरा हालेर आक्रमण गरे ।<ref name=":4">{{Cite news|url=https://www.bhaskar.com/haryana/rohtak/news/HAR-ROH-OMC-MAT-latest-rohtak-news-042004-1371921-NOR.html|title=ਕਰੋਂਥਾ ਦੀ ਘਟਨਾ|work=Bhaskar|access-date=2022-08-03}}</ref> रक्षामा सतलोक आश्रमका अनुयायीहरूले पनि जवाफी कारबाही गरेका थिए।<ref name=":4" /> यस झडपमा सोनु नामका एक आर्य समाजका अनुयायी मारिए।<ref name=":4" />जसमा सन्तरामपाल दास विरुद्ध हत्याको मुद्दा चलाइयो र उनलाई गिरफ्तार गरियो। केही महिना जेल बसेपछि उनी सन् 2008 मा धरौटीमा रिहा भए ।<ref>{{Cite web|url=https://www.haribhoomi.com/local/haryana/24-accused-including-rampal-acquitted-in-satlok-ashram-case-baba-rampal-491793|title=सतलोक आश्रम मामले में कथित संत रामपाल समेत 24 आरोपित कोर्ट से बरी {{!}} Hari Bhoomi|last=Awasthi|first=Ashwani|date=2022-12-20|website=www.haribhoomi.com|language=hi|access-date=2023-01-16}}</ref>यस मुद्दामा 20 डिसेम्बर 2022 मा अतिरिक्त जिल्ला तथा सत्र न्यायाधीश राकेश सिंहको अदालतले सन्तसहित २४ आरोपीलाई सफाइ दिएको थियो। <ref name=":5">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/self-styled-godman-rampal-acquitted-in-two-criminal-cases/article19580543.ece|title=Sant Rampal acquitted in two criminal cases|last=Vasudeva|first=Vikas|date=2017-08-29|work=The Hindu|access-date=2022-08-03|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref>समर्थक र प्रहरीबीचको हिंसापछि सन् 2014 नोभेम्बर 19 मा उनलाई पक्राउ गरिएको थियो । <ref name=":5" />जसमा 5 महिला र 1 बालकको मृत्यु भएको भन्दै सन्त रामपाल दासविरुद्ध मुद्दा दायर भएको थियो ।<ref name=":6">{{Cite news|url=https://www.bbc.com/hindi/india-41079627|title=संत रामपाल दो मामलों में बरी, रहेंगे जेल में|work=BBC News हिंदी|access-date=2022-08-03|language=hi}}</ref> 29 अगस्त 2017 मा, उनी बन्धक बनाउने मुद्दामा सफाइ पाए।<ref name=":6" /><ref>{{Cite web|url=https://www.aajtak.in/crime/story/satlok-ashram-saint-rampal-disloyality-hisar-court-decision-on-29-august-460425-2017-08-29|title=सतलोक आश्रम के प्रमुख संत रामपाल बरी, लोगों को बंधक बनाने का था आरोप|date=2017-08-29|website=आज तक|language=hi|access-date=2022-08-03}}</ref>तर उनी हत्या र देशद्रोहको आरोपमा जेलमै छन् । <ref name=":5" />11 अक्टोबर 2018 मा, उनी र उनका अनुयायीहरूलाई हिसार अदालतले घटनामा हत्याको दोषी ठहर गर्दै आजीवन कारावासको सजाय सुनाएको थियो।<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/sant-rampal-14-others-sentenced-to-life-for-murder-of-four-women/article61523278.ece|title=Sant Rampal, 14 others sentenced to life for murder of four women|last=Kumar|first=Ashok|date=2018-10-16|work=The Hindu|access-date=2022-08-03|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> == सन्दर्भ सामाग्रिहरू == बाह्य कडिहरूबचन [[श्रेणी:व्यक्तित्व]] [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:आध्यात्मिक गुरु]] 0wcpk8o887vsxt9aojz3rbpbljcc2pc 1352139 1352138 2026-04-22T08:19:29Z पर्वत सुवेदी 31224 अतिरञ्जित सामग्री हटाउँदै 1352139 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = सन्त रामपाल जी | birth_name = रामपाल सिंह जाट | other_names =सन्त रामपाल जी महाराज, सन्त रामपाल दास, जगतगुरु तत्वद्रशी सन्त रामपाल जी महाराज, सतगुरु रामपाल जी महाराज जी | image = Spiritual Leader Jagatguru Saint Rampal Ji Maharaj.jpg | alt = | caption = सन्त रामपाल जी | birth_date = {{birth date and age|1951|09|08}} | birth_place = [[धनाना]] , [[पंजाब (भारत)|पञ्जाब]] (अहिले [[हरियाणा]]), भारतमा | nationality = भारतीय | occupation =[[कबीर पंथ]] समुदायका संस्थापक | known_for = सतलोक आश्रम को संस्थापक | website = {{URL|https://www.jagatgururampalji.org}} }} "'सन्त रामपाल दास'" [[कबीर|कबीर साहिब]] को [[गरीब दास]] पंथसँग सम्बन्धित एक भारतीय [[कबीर पंथ|कबीर पंथी]] सन्त हो। उहाँको जन्म 8 सेप्टेम्बर 1952 मा धनाना गाउँमा भएको थियो जुन हालको [[हरियाणा]] राज्यको सोनीपत जिल्लामा अवस्थित छ। उहाँका चेलाहरूले उहाँलाई संसारको एक मात्र सच्चा सतगुरु भएको दाबी गर्छन् किनभने उहाँले सबै शास्त्रहरूबाट प्रमाणित साधना गर्नुहुन्छ र आफ्ना चेलाहरूलाइ पनि गर्न लगाउनुहुन्छ।<ref name=":0">{{Cite web|url=https://m.jagran.com/news/national-rampals-rules-for-his-blessings-11797486.html|title=गुरु दीक्षाको नाममा सन्त रामपालका ११ अचम्मका नियम थिए|website=m.jagran.com|language=hi|access-date=2022-08-03}}</ref> [[श्रेणी:व्यक्तित्व]] [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:आध्यात्मिक गुरु]] q7scr0ao9s7cun7l33fmye82ij5xl2a 0 114297 1352001 1311674 2026-04-21T23:22:42Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352001 wikitext text/x-wiki '''सखिया नाच''' नेपालका [[थारू जाति|थारू]] समुदायको परम्परागत साँस्कृतिक नृत्य हो।<ref>{{cite web|title=दशैंमा ‘डसिया’ मनाउँदै थारु|url=https://gorkhapatraonline.com/entertainment/2019-10-06-2332|website=gorkhapatraonline.com|publisher=गोरखापत्र संस्थान|accessdate=16 जुलाई 2020}}</ref> यो नाच बर्दिया, दाङ, बाँके, कैलाली, र कञ्चनपुर जस्ता जिल्लाहरूमा प्रचलनमा रहेको छ।<ref>{{cite web|title=सखिया नाच्दै थारुहरूले लगाए नवमी टीका|url=https://www.setopati.com/social/92530|website=setopati.com|publisher=सेतोपाटी|accessdate=16 जुलाई 2020}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} ==बाह्य कडीहरू== * [https://www.youtube.com/watch?reload=9&v=ZwTM1-qYbNA सखिया नाच (भिडियो)] geiz4pk3psmzcnyrkitblo1ht03n11u 0 117062 1352170 1348290 2026-04-22T10:45:23Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352170 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = अञ्जली लामा | image = Anjali Lama.jpg | caption = | birth_date = १९८५ | birth_place = [[नुवाकोट जिल्ला|नुवाकोट]] | home_town = | residence = | alma_mater = | years_active = | net_worth = | television = }} '''अञ्जली लामा'''<ref>{{Cite web|url=https://www.setopati.com/opinion/191355/|title=संसारकै सुपर मोडल बन्न चाहन्छु|website=सेतोपाटी|language=नेपाली|accessdate=2021-01-01}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.swadeshnepal.com/2019/06/108233/|title=तेस्रोलिंगी समूदायबाट अन्तर्राष्ट्रिय जगतमा प्रतिनिधित्व गर्ने नेपालको पहिलो मोडल अञ्जली लामा (भिडियो)|date=2019-06-13|website=स्वदेश नेपाल|language=नेपाली|accessdate=2021-01-01}}{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> एक अन्तर्राष्ट्रिय नेपाली [[पारलैङ्गिक महिला]] मोडल हुन्।<ref>{{Cite web|url=https://www.onlinekhabar.com/2017/01/526920|title=ल्याक्मी फेसन विकमा नेपाली ट्रान्स मोडल अञ्जली|website=अनलाइन खबर|language=नेपाली|accessdate=2021-01-01}}</ref> उनी सन् २०१७ मा भारतको ल्याकमे फेसन सप्ताहमा पारलैङ्गिक महिला मोडलको रूपमा सहभागिता जनाउने पहिलो नेपाली हुन्।<ref>{{Cite web|url=https://www.buzzfeed.com/andreborges/everything-you-need-to-know-about-anjali-lama-the-transgende|title=Everything You Need To Know About Anjali Lama, The Transgender Model Who Lit Up Lakmé Fashion Week|last=बोर्ग्स|first=आन्द्रे|website=बजफिड|language=अङ्ग्रेजी|accessdate=2021-01-01}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.indiatimes.com/culture/who-we-are/meet-anjali-lama-nepal-s-first-transgender-model-to-walk-the-ramp-at-an-international-fashion-week-268371.html|title=Meet Anjali Lama - Nepal's First Transgender Model Who'll Walk At Mumbai's Lakme Fashion Week!|date=2016-12-29|website=इन्डिया टाइम्स|language=अङ्ग्रेजी|accessdate=2021-01-01}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/news/av/world-asia-39039176|title='Fight for whatever you want'|website=बिबिसी वर्ल्ड|language=अङ्ग्रेजी|accessdate=2021-01-01}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/style/article/anjali-lama-transgender-model-india-lakme-fashion-week/index.html|title=Transgender model makes history at Lakmé Fashion Week|last=जहरा जमसेद,|first=मेधावी अरोडा|website=सिएनएन|language=अङ्ग्रेजी|accessdate=2021-01-01}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.vogue.com.au/fashion/news/meet-the-nepalese-trans-model-who-is-ruling-the-pages-of-vogue/image-gallery/1bf961cfeb0b03d52cffdcf7ffa98d15|title=Meet the Nepalese trans model who is ruling the pages of Vogue|last=रोजर्स|first=स्याम|date=2018-10-15|website=भोग अस्ट्रेलिया|language=अङ्ग्रेजी|accessdate=2021-01-01}}</ref> सन् २०१७ बाट उनले अन्तर्राष्ट्रिय मोडलिङ मञ्चमा सहभागिता जनाउँदै छ्न्। उनलाई जिक्यु पत्रिकाले 'सोसल चेन्जर'को रूपमा स्टाइल अवार्ड दिएको छ। यस बाहेक उनले ग्रासिया मिलेनियल अवार्डमा 'मोडल अफ द इअर' र 'भोग मोडल अफ द इअर अवार्ड'को उपाधि प्राप्त गर्न सफल भए। == जीवनी == अञ्जलीको जन्म [[नुवाकोट जिल्ला|नुवाकोट]]को एक किसान परिवारमा भएको हो। ==उपाधि== * ल्याक्मे फेसन सप्ताहका पहिलो पारलैङ्गिक महिला मोडल, २०१७<ref>{{Cite web|url=https://www.news18.com/news/buzz/meet-anjali-lama-first-transgender-model-to-walk-at-the-lakme-fashion-week-1332196.html|title=Meet Anjali Lama, First Transgender Model To Walk At The Lakme Fashion Week|date=2017-01-09|website=न्युज१८|language=अङ्ग्रेजी|accessdate=2021-01-01}}</ref> * मोडल अफ द इअर, भोग ब्युटी अवार्ड २०१९<ref>{{Cite web|url=http://myrepublica.nagariknetwork.com/news/75836/|title=Anjali Lama bags Vogue’s Model of the Year award|website=माई सिटी|language=अङ्ग्रेजी|accessdate=2021-01-01}}{{Dead link|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://kathmandupost.com/fashion/2019/12/02/they-rejected-her-because-she-is-a-transwoman-now-she-is-on-top|title=They rejected her because she is a transwoman. Now she is on top.|website=काठमाडौ पोस्ट|language=अङ्ग्रेजी|accessdate=2021-01-01}}</ref> ==यो पनि हेर्नुहोस्== * [[पारलैङ्गिक व्यक्तिहरूको सूची]] ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} [[श्रेणी:पारलैङ्गिक मोडलहरू]] [[श्रेणी:नेपाली मोडलहरू]] [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] mi8chun8w2xq6r0s0uoq6w1hxx9ew7c 0 118487 1352013 1280709 2026-04-22T01:32:47Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352013 wikitext text/x-wiki {{Infobox awards list | name = [[सरा लारसन]] | image = Rockbjörn-vinnare 2013 Zara Larsson.jpg | image_size = 220px | alt = | caption = रकब्योर्नेन पुरस्कार प्राप्त गर्दै [[सरा लारसन]] | collapse = yes | wins = ५४ <!-- अद्यावधिक १४ डिसेम्बर २०१९ ---> | nominations = १४४ <!-- ८ अक्टोबर २०२० मा, अद्यावधिक गरिएको (समीक्षा हुन बाँकी पुरस्कारहरू पनि समावेश गरिएको छ।) --> | customs = {{Infobox musician awards/customs|[[ब्रिट पुरस्कार]]|०|४}} {{Infobox musician awards/customs|[[ग्रामिस|ग्रामिस पुरस्कार]]|४|११}} {{Infobox musician awards/customs|[[आई हर्ट रेडियो सङ्गीत पुरस्कार]]|०|१}} {{Infobox musician awards/customs|[[ल्याटिन अमेरिकी सङ्गीत पुरस्कार]]|०|१}} {{Infobox musician awards/customs|[[मोबो पुरस्कार]]|०|१}} {{Infobox musician awards/customs|[[एमटिभी युरोप सङ्गीत पुरस्कार]]|३|८}} {{Infobox musician awards/customs|[[एमटिभी भिडियो सङ्गीत पुरस्कार]]|०|१}} {{Infobox musician awards/customs|[[एनआरजे सङ्गीत पुरस्कार]]|०|२}} {{Infobox musician awards/customs|[[रकब्योर्नेन]]|८|१५}} }} स्विडेनी गायिका [[सरा लारसन]]ले साङ्गीतिक क्षेत्रहरूमा विभिन्न पुरस्कारहरू जस्तै तीन पटक एमटिभी युरोपेली सङ्गीत पुरस्कार र आठ पटक रकब्योर्नेन पुरस्कार प्राप्त गरेकी छिन्। यसका अतिरिक्त उनले एघार मनोनयनमा चार पटक पटक ग्रामीस पुरस्कार पनि हात परेकी छिन् जसलाई स्विडेनी सङ्गीत क्षेत्रको ग्रामी पुरस्कार सरह मानिएको छ। == पुरस्कार तथा मनोनयनहरू == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |- ! scope="col" | पुरस्कार ! scope="col" | वर्ष {{efn|समारोहको भएको वर्षको सङ्केत गर्दछ जहाँ यो प्रत्येक वर्षको पुरस्कार सम्बन्धी लेखहरूसँग जोडिएको छ।}} ! scope="col" | प्रापक(हरू) तथा मनोनयन(हरू) ! scope="col" | श्रेणी ! scope="col" | नतिजा ! scope="col" class="unsortable"| {{Abbr|स्रोत|स्रोतहरू}} |- ! scope="row" rowspan="2"| [[अमेरिकी सङ्गीतकार, लेखक र प्रकाशकहरूको समाज|आस्काप लन्डन पुरस्कार]] | rowspan="2"| सन् २०१७ | rowspan="2"| "नेभर फर्गेट यु" | श्रेष्ठ विद्युतीय नृत्य गीत | {{won}} | style="text-align:center;" rowspan="2"|<ref>{{Cite news|url=https://www.ascap.com/press/2017/10-16-london-awards-winners |title=Dua Lipa, The Amazons, Steve Mac And MNEK Honoured With Prestigious ASCAP Awards At Ceremony In London Tonight|work=ASCAP|access-date=November 16, 2019}}</ref> |- | विजयी गीत | {{won}} |- ! scope="row"| [[अमेरिकी सङ्गीतकार, लेखक र प्रकाशकहरूको समाज|आस्काप पप सङ्गीत पुरस्कार]] | सन् २९१७ | "नेभर फर्गेट यु" | विजयी गीत | {{won}} | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|url=https://www.ascap.com/popawards17 |title=2017 ASCAP Pop Music Awards|website=ASCAP|access-date=April 24, 2018}}</ref> |- ! scope="row"| बिबिसी रेडियो १ किशोर पुरस्कार | सन् २०१७ | उनी आफै | श्रेष्ठ मनोरञ्जनकर्मी | {{nominated}} | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.co.uk/mediacentre/latestnews/2017/r1-teen-awards |title=Liam Payne, Rita Ora, The Vamps, Camila Cabello and Dua Lipa to perform at BBC Radio 1's Teen Awards 2017|work=BBC|access-date=November 16, 2019}}</ref> |- ! scope="row" rowspan="2"| ब्लग पुरस्कार | rowspan="2"| सन् २०१४ | rowspan="2"| उनी आफै | उत्कृष्ट अनुदैनिकी कलाकार | {{won}} | style="text-align:center;" rowspan="2"|<ref>{{Cite news|url=https://www.expressen.se/noje/zara-larsson-vinnare-pa-galan-blog-awards/ |title=Zara Larsson vinnare på galan Blog Awards|work=Expressen|access-date=October 7, 2017}}</ref> |- | उत्कृष्ट हस्ति | {{won}} |- ! scope="row"| [[बिएमआई पुरस्कार|बिएमआई लन्डन पुरस्कार]] | सन् २०१७ | "[[लस लाइफ]]" | विजयी गीत | {{won}} | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite news|url=https://www.bmi.com/news/entry/2017-bmi-london-awards|title=Jay Kay and Top Songwriters Honored at 2017 BMI London Awards |work=BMI|access-date=October 9, 2017}}</ref> |- ! scope="row"| [[ब्राभो अटो]] | सन् २०१६ | उनी आफै | उत्कृष्ट गायिका | {{won|place=तेस्रा}} | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|url=https://twitter.com/bauermediagroup/status/827445324788678656 |title= Leserpreis #BRAVO-Otto für @lisaandlena @TiniStoessel @ShawnMendes @NewDistrict @karolsevilla + @_ruggero Mehr unter|date=May 15, 2017|work=bauermediagroup|access-date=December 28, 2017}}</ref> |- ! scope="row"| [[ब्रेडटुड पुरस्कार]] | [[ब्रेकटुडो पुरस्कार २०२०|सन् २०२०]] | "[[लभ मि ल्यान्ड]]" | वर्ष गीत | {{pending}} | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|url=https://www.breaktudo.com/saiba-quem-sao-os-indicados-do-breaktudo-awards-2020/|title=Saiba quem são os indicados do BreakTudo Awards 2020|last=Redação|date=August 24, 2019|website=BreakTudo|language=pt|access-date=28 August 2019}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200819123825/https://www.breaktudo.com/saiba-quem-sao-os-indicados-do-breaktudo-awards-2020/ |date=19 August 2020 }}</ref> |- ! scope="row" rowspan="4"| [[ब्रिट पुरस्कार]] | rowspan="2"| [[सन् २०१७ ब्रिट पुरस्कार|सन् २०१७]] | rowspan="2"| "[[गर्ल्स लाइक]]" {{small|(टिनी टेम्पा)को साथ}} | [[बेलायती वर्ष गीतको लागि ब्रिट पुरस्कार|उत्कृष्ट बेलायती वर्ष गीत]] | {{nominated}} | style="text-align:center;" rowspan="2"|<ref>{{Cite web|url=https://www.billboard.com/articles/news/7697649/brit-awards-2017-winners-list |title=Brit Awards 2017: See the Full Winners List|work=बिलबोर्ड|access-date=November 16, 2019}}</ref> |- | [[बेलायती वर्ष भिडिओको लागि ब्रिट पुरस्कार|उत्कृष्ट बेलायती भिडिओ]] | {{nominated}} |- | rowspan="2"| [[सन् २०१८ ब्रिट पुरस्कार|सन् २०१८]] | rowspan="2"| "[[सिम्फोनी (क्लिन बान्डिटको गीत)|सिम्फोनी]]" {{small|( [[क्लिन बान्डिट]]को साथ)}} | उत्कृष्ट बेलायती वर्ष गीत | {{nominated}} | style="text-align:center;" rowspan="2"|<ref>{{Cite web|url=https://www.billboard.com/articles/news/8094236/brit-awards-nominees-list-2018 |title=Brit Awards 2018: Full List of Nominees|work=बिलबोर्ड|access-date=November 16, 2019}}</ref> |- | उत्कृष्ट बेलायती भिडिओ | {{nominated}} |- ! scope="row" rowspan="2"| [[एदितोरा आब्रिल|काप्रिचो पुरस्कार]] | सन् २०१६ | उनी आफै | वर्षको अभिव्यक्ति | {{nominated}} | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite news|url=https://capricho.abril.com.br/famosos/capricho-awards-2016/|title=Começou a votação do CAPRICHO Awards 2016.|work=Editora Abril|access-date=October 10, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161010051112/https://capricho.abril.com.br/famosos/capricho-awards-2016/ |archive-date=October 10, 2016|url-status=dead|language=pt}}</ref> |- | सन् २०१७ | उनी आफै | वर्षको अन्तर्राष्ट्रिय अभिव्यक्ति | {{won}} | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite news|url=https://capricho.abril.com.br/famosos/saiu-a-lista-de-vencedores-do-capricho-awards-2017/ |title=Saiu a lista de vencedores do CAPRICHO Awards 2017!|work=Editora Abril|access-date=April 12, 2018|language=pt}}</ref> |- ! scope="row" rowspan="2"| [[विश्व सङ्गीतक लागि पुरस्कार#दाफ बामा सङ्गीत पुरस्कार|दाफ बामा सङ्गीत पुरस्कार]] | rowspan="2"| सन् २०१६ | "[[लस लाइफ]]" | श्रेष्ठ गीत | {{won}} | style="text-align:center;" rowspan="2"|<ref>{{Cite news|url=http://africanmuzikmag.com/daf-bama-music-awards-2016-full-nominations-list/|title=Daf Bama Music Awards 2016 – Full Nominations List|work=African Muzik Magazine|access-date=July 16, 2016|language=en}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180905175653/http://africanmuzikmag.com/daf-bama-music-awards-2016-full-nominations-list/ |date=September 5, 2018 }}</ref> |- | उनी आफै | उत्कृष्ट नयाँ कलाकार | {{nom}} |- !scope="row" rowspan="2"| [[Gaffa (magazine)#GAFFA Awards|''GAFFA'' Awards (Denmark)]] | rowspan="2"| 2017 | ''[[सो गुड (सरा लारसनको गिती सङ्ग्रह)|सो गुड]]'' | उत्कृष्ट विदेशी गिती सङ्ग्रह | {{nominated}} | style="text-align:center;" rowspan="2"|<ref>{{Cite web|title=GAFFA-Prisen – og vinderne er...|url=https://gaffa.dk/nyhed/125893/gaffa-prisen-og-vinderne-er/ |website=GAFFA.dk|access-date=September 1, 2019|language=डेनमार्केली}}</ref> |- | उनी आफै | उत्कृष्ट विदेशी प्रस्तुति | {{nominated}} |- !scope="row" rowspan="2"| [[गाफ्फा (पत्रिका)#गाफ्फा पुरस्कार|''गाफ्फा'' पुरस्कार (नर्वे)]] | rowspan="2"| सन् २०१७ | '''[[सो गुड (सरा लारसनको गिती सङ्ग्रह)|सो गुड]]'' | श्रेष्ठ विदेशी गिती सङ्ग्रह | {{nominated}} | style="text-align:center;" rowspan="2"|<ref>{{Cite news|url=http://gaffa.no/prisen|title=GAFFA Prisen 2017|work=GAFFA.no|access-date=November 13, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20180815024727/http://gaffa.no/prisen|archive-date=August 15, 2018|url-status=dead|language=नर्वेली}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180815024727/http://gaffa.no/prisen |date=August 15, 2018 }}</ref> |- | उनी आफै | उत्कृष्ट विदेशी प्रस्तुति | {{nominated}} |- !scope="row" rowspan="11"| [[गाफ्फा (पत्रिका)#गाफ्फा पुरस्कार|''GAFFA'' स्विडेन (स्विडेन)]] | rowspan="4"| सन् २०१४ | rowspan="3"| उनी आफै | श्रेष्ठ पप प्रस्तुति | {{nominated}} | style="text-align:center;" rowspan="4"|<ref>{{Cite web|title=Wow! I'm nominated for Gaffa Awards 2014! For "Swedish Pop of the year", "Swedish soloartist of the year", "Swedish breakthrough artist of the year" AND "Swedish song of the year" (for Rooftop). THANK YOU, and please vote! <3|url=https://www.facebook.com/ZaraLarssonOfficial/posts/893891953968303 |website=फेसबुक|access-date=September 1, 2019}}</ref> |- | श्रेष्ठ स्विडेनी एकल प्रस्तुति | {{nominated}} |- | उत्कृष्ट स्विडेनी सफलता | {{nominated}} |- | "[[रुपटप (गीत)|रुफटप]]" | उत्कृष्ट स्विडेनी गीत | {{nominated}} |- | सन् २०१५ | "[[लस लाइफ (सरा लारसनको गीत)|लस लाइफ]]" | उत्कृष्ट स्विडेनी गीत | {{won}} | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite news|url=http://gaffa.se/nyhet/102681|title=GAFFA-Priset 2015 – här är alla vinnarna|date=January 4, 2015|work=GAFFA.se|access-date=October 14, 2017|language=sv}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019055953/http://gaffa.se/nyhet/102681 |date=October 19, 2017 }}</ref> |- | सन् २०१६ | उनी आफै | स्विडेनी एकल प्रस्तुति | {{won}} | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite news|url=http://gaffa.se/nyhet/114185/gaffa-priset-2016-och-vinnarna-aer/|title=GAFFA-Priset 2016 – och vinnarna är ...|date=January 24, 2016|work=GAFFA.se|access-date=October 14, 2017|language=sv}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019055751/http://gaffa.se/nyhet/114185/gaffa-priset-2016-och-vinnarna-aer/ |date=October 19, 2017 }}</ref> |- | rowspan="4"| सन् २०१८ | rowspan="2"| उनी आफै | स्विडेनी एकल प्रस्तुति | {{won}} | style="text-align:center;" rowspan="4"|<ref>{{Cite news|url=http://gaffa.se/nyhet/125535/gaffa-priset-2018-haer-aer-alla-vinnarna|title=GAFFA-Priset 2018 – här är alla vinnarna|work=GAFFA.se|access-date=April 1, 2018|language=sv}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180218160304/http://gaffa.se/nyhet/125535/gaffa-priset-2018-haer-aer-alla-vinnarna |date=February 18, 2018 }}</ref> |- | स्विडेनी प्रत्यक्ष प्रस्तुति | {{nominated}} |- | ''[[सो गुड (सरा लारसनको गिती सङ्ग्रह)|सो गुड]]'' | उत्कृष्ट स्विडेनी गिती सङ्ग्रह | {{won}} |- | "[[सिम्फोनी (क्लिन बान्डिटको गीत)|सिम्फोनी]]" {{small|([[क्लिन बान्डिट]]को साथ)}} | स्विडेनी गीत | {{won}} |- | सन् २०१९ | "[[रुइन माई लाइफ]]" | स्विडेनी गीत | {{nominated}} | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite news|url=https://gaffa.se/nyhet/135584/gaffa-priset-2019-och-vinnarna-aer|title=GAFFA-Priset 2019 – och vinnarna är ...|date=February 20, 2019|work=GAFFA.se|access-date=May 7, 2019|language=sv}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190507123544/https://gaffa.se/nyhet/135584/gaffa-priset-2019-och-vinnarna-aer |date=May 7, 2019 }}</ref> |- ! scope="row" rowspan="8"| गेगलान पुरस्कार | सन् २०१४ | "[[अनकभर (गीत)|अनकभर]]" | उत्कृष्ट वर्ष स्विडेनी गीत | {{nominated}} | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|url=http://www.qx.se/noje/25220/nominera-dina-favoriter-till-qx-gaygala-2014 |title=Nominera dina favoriter till QX Gaygala 2014|work=QX.se|date=October 27, 2013}}</ref> |- | rowspan="2"| सन् २०१६ | rowspan="2"| उनी आफै | वर्ष गीत | {{nominated}} | style="text-align:center;" rowspan="2"|<ref>{{Cite web|url=http://www.qx.se/noje/gaygalan/30158/har-ar-de-nominerade-till-qx-gaygala-2016 |title=Här är de nominerade till QX Gaygala 2016!|work=QX.se|date=December 15, 2015}}</ref> |- | वर्ष कलाकार | {{nominated}} |- | rowspan="2"| 2017 | "[[एन्ट माई My फल्ट]]" | वर्षको उत्कृष्ट स्विडेनी गीत | {{nominated}} | style="text-align:center;" rowspan="2"|<ref>{{Cite web|url=https://www.qx.se/noje/138576/qx-galan-2017-vinnarna-i-alla-kategorier/ |title=QXgalan 2017 — Vinnarna i alla kategorier!|work=QX.se|date=February 2, 2017}}</ref> |- | उनी आफै | वर्ष गीत | {{nominated}} |- | rowspan="2"| 2018 | "[[ओन्ली यु (सरा लारसनको गीत)|ओन्ली यु]]" | वर्षको उत्कृष्ट स्विडेनी गीत | {{nominated}} | style="text-align:center;" rowspan="2"|<ref>{{Cite web|url=https://www.qx.se/noje/gaygala/153771/dags-att-nominera-till-qx-gaygala-2018/ |title=Dags att nominera till QX Gaygala 2018! |work=QX.se|date=December 1, 2017}}</ref> |- | "[[सिम्फोनी (क्लिन बान्डिटको गीत)|सिम्फोनी]]" {{small|([[क्लिन बान्डिट]]को साथ)}} | वर्षकोो उत्कृष्ट अन्तर्राष्ट्रिय गीत | {{won}} |- | सन् २०१९ | "[[रुइन माई लाइफ]]" | वर्ष गीत | {{nominated}} |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|url=https://www.galamagazine.se/nu-kan-du-rosta-fram-vinnare-till-qx-gaygala-2019-och-de-nominerade-ar/|title=NU KAN DU RÖSTA FRAM VINNARE TILL QX GAYGALA 2019! OCH DE NOMINERADE ÄR…|work=galamagazine.se|access-date=August 31, 2019}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190831152632/https://www.galamagazine.se/nu-kan-du-rosta-fram-vinnare-till-qx-gaygala-2019-och-de-nominerade-ar/ |date=August 31, 2019 }}</ref> |- ! scope="row"| [[ग्लोबल पुरस्कार]] | [[सन् २०१९ ग्लोबल पुरस्कार|सन् २०१९]] | उनी आफै | सामाजिक सञ्जाल व्यक्तित्व | {{nominated}} | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|title=The 2019 Global Awards Nominees|url=https://www.global.com/awards/categories|work=Global Awards|access-date=November 16, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20171224155426/https://www.global.com/awards/categories|archive-date=December 24, 2017|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190124234614/https://www.global.com/awards/categories |date=January 24, 2019 }}</ref> |- ! scope="row" rowspan="11"| [[ग्रामिस]] | सन् २०१४ | "[[अनकभर (गीत)|अनकभर]]" | वर्ष गीत | {{nominated}} | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|url=https://grammis.se/nominated_year/2014/|title=2014 Archives - Grammis|work=grammis.se|access-date=November 16, 2019|language=sv}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190414161941/https://grammis.se/nominated_year/2014/ |date=April 14, 2019 }}</ref> |- | सन् २०१५ | "[[क्यारी मि होम (सरा लारसनको गीत)|क्यारि मि होम]]" | वर्ष गीत | {{nominated}} | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|url=https://grammis.se/nominated_year/2015/|title=2015 Archives - Grammis|work=grammis.se|access-date=November 16, 2019|language=sv}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210116062250/https://grammis.se/nominated_year/2015/ |date=January 16, 2021 }}</ref> |- | rowspan="2"| 2016 | उनी आफै | वर्ष कलाकार | {{nominated}} | style="text-align:center;" rowspan="2"|<ref>{{Cite web|url=https://grammis.se/nominated_year/2016/|title=2016 Archives - Grammis|work=grammis.se|access-date=November 16, 2019|language=sv}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200224041737/https://grammis.se/nominated_year/2016/ |date=February 24, 2020 }}</ref> |- | "[[लस लाइफ (सरा लारसनको गीत)|लस लाइफ]]" | वर्ष गीीत | {{nominated}} |- | rowspan="2"| 2017 | उनी आफै | वर्ष कलाकार | {{won}} | style="text-align:center;" rowspan="2"|<ref>{{Cite web|url=https://grammis.se/nominated_year/2017/|title=2017 Archives - Grammis|work=grammis.se|access-date=November 16, 2019|language=sv}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201029160523/http://grammis.se/nominated_year/2017/ |date=October 29, 2020 }}</ref> |- | "[[एन्ट माई फल्ट]]" | वर्ष गीत | {{nominated}} |- | rowspan="4"| सन् २०१८ | उनी आफै | वर्ष कलाकार | {{won}} | style="text-align:center;" rowspan="4"|<ref>{{Cite web|url=https://grammis.se/nominated_year/2018/|title=2018 Archives - Grammis|work=grammis.se|access-date=November 16, 2019|language=sv}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201029173238/https://grammis.se/nominated_year/2018/ |date=October 29, 2020 }}</ref> |- | rowspan="2"| ''[[सो गुड (सरा लारसनको गिती सङ्ग्रह)|सो गु]]'' | वर्ष गिती सङ्ग्रह | {{won}} |- | वर्षको उत्कृष्ट पप गिती सङ्ग्रह | {{nominated}} |- | "[[ओन्ली यु (सरा लारसनको गीत)|ओन्ली यु]]" | वर्ष गीत | {{won}} |- | सन् २०१९ | "[[रुइन माई लाइफ]]" | वर्ष गीत | {{nominated}} | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|url=https://grammis.se/nominated_year/2019/|title=2019 Archives - Grammis|work=grammis.se|access-date=November 16, 2019|language=sv}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201017140433/https://grammis.se/nominated_year/2019/ |date=October 17, 2020 }}</ref> |- ! scope="row"| [[गोया पुरस्कार]] | [[३४औँँ गोया पुरस्कार|सन् २०१९]] | "इन्भिजिबल" | उत्कृष्ट मौलिक गीत | {{nominated}} | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite news|url=https://www.eldiario.es/cultura/cine/Dolor-gloria-acaparan-nominaciones-Goya_0_969753053.html|title='Dolor y gloria' y 'Mientras dure la guerra' acaparan las nominaciones a los Goya 2020|accessdate=December 2, 2019 |newspaper=eldiario.es |language=es |date=December 2, 2019}}</ref> |- ! scope="row"| [[:sv:Guldtuben|गुल्दतुबेन]] | सन् २०१६ | उनी आफै | वर्ष कलाकार | {{nominated}} | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite news|url=https://www.expressen.se/noje/har-ar-allt-du-behover-veta-om-guldtuben-2016/ |title=Guldtuben 2016 – allt du behöver veta om Youtube-galan|date=March 24, 2016|work=Expressen|access-date=November 16, 2019}}</ref> |- ! scope="row"| हलिउड सङ्गीत पुरस्कार | सन् २०१९ | "इन्भिजिबल" | व्यङ्ग्यचित्रमा चलचित्रमा उत्कृष्ट मौलिक गीत | {{nominated}} | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|url=https://www.hmmawards.com/|title=10th Annual // HOLLYWOOD MUSIC IN MEDIA AWARDS // November 20, 2019 • The Avalon, Hollywood |website=www.hmmawards.com|access-date=2019-12-10}}</ref> |- ! scope="row"| [[आई हर्ट रेडियो सङ्गीत पुरस्कार]] | [[सन् २०१७ आई हर्ट रेडियो सङ्गीत पुरस्कार|सन् २०१७]] | "टु गुड" | उत्कृष्ट कभर गीत | {{nominated}} | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|title=2017 iHeartRadio Music Awards: Complete Winners List|url=https://www.billboard.com/articles/columns/pop/7710210/iheartradio-music-awards-2017-winners-list |website=[[बिलबोर्ड पत्रिका|बिलबोर्ड]]|access-date=June 6, 2017}}</ref> |- ! scope="row"| [[ल्याटिन अमेरिकी सङ्गीत पुरस्कार]] | सन् २०१७ | "नेभर फर्गेट यु" {{small|([[एमएनइके]]को साथ)}} | उत्कृष्ट नृत्य गीत | {{nominated}} | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|url=https://www.nbcnews.com/news/latino/these-are-2016-latin-american-music-awards-nominees-n641241 |title=These are the 2016 Latin American Music Awards Nominees|publisher=NBC News|access-date=September 26, 2017}}</ref> |- ! scope="row"| [[मोबो पुरस्कार]] | सन् २०१६ | "गर्ल्स लाइक" {{small|(टिनी टेम्पाको साथ)}} | उत्कृष्ट गीत | {{nominated}} | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|url=http://www.mobo.com/news-blogs/2016-mobo-awards-see-full-winners-list|title=2016 MOBO Awards: See The Full Winners List|website=MOBO|access-date=September 26, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170926235852/http://www.mobo.com/news-blogs/2016-mobo-awards-see-full-winners-list|archive-date=September 26, 2017|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170926235852/http://www.mobo.com/news-blogs/2016-mobo-awards-see-full-winners-list |date=September 26, 2017 }}</ref> |- !scope="row" rowspan="8"| [[एमटिभी युरोप सङ्गीत पुरस्कार]] | rowspan="2"| सन् २०१५ | rowspan="2"| उनी आफै | उत्कृष्ट प्रस्तुति | {{nominated}} | style="text-align:center;" rowspan="2"|<ref>{{Cite web|url=http://www.capitalfm.com/music-news/mtv-emas-2015-nominations-list/ |title=MTV EMAs 2015 Nominations List Revealed: Taylor Swift Leads The Way!|publisher=CapitalFM|date=September 15, 2015|access-date=September 15, 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150919005342/http://www.capitalfm.com/music-news/mtv-emas-2015-nominations-list/ |archive-date=September 19, 2015}}</ref> |- | [[MTV Europe Music Award for Best Swedish Act|Best Swedish Act]] | {{nominated}} |- | rowspan="3"| [[2016 MTV Europe Music Awards|2016]] | rowspan="3"| उनी आफै | [[MTV Europe Music Award for Best New Act|Best New Act]] | {{won}} | style="text-align:center;" rowspan="3"|<ref>{{Cite news|url=http://www.mtv.co.uk/ema/news/justin-bieber-beyonce-lead-the-2016-mtv-ema-nominations-see-the-full-list |title=Justin Bieber & Beyoncé Lead The 2016 MTV EMA Nominations – See The Full List!|publisher=MTV News|date=September 27, 2016|access-date=September 27, 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160928161031/http://www.mtv.co.uk/ema/news/justin-bieber-beyonce-lead-the-2016-mtv-ema-nominations-see-the-full-list |archive-date=September 28, 2016}}</ref> |- | उत्कृष्ट स्विडेनी प्रस्तुति | {{nominated}} |- | [[MTV Europe Music Award for Best Worldwide Act|Best Worldwide Act]] | {{won}} |- | [[2017 MTV Europe Music Awards|2017]] | उनी आफै | Best Swedish Act | {{won}} | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|title=Here’s the full list of MTV EMA 2017 winners|url=https://www.nme.com/news/music/heres-full-list-mtv-ema-2017-winners-2158725 |publisher=MNE.com|access-date=November 16, 2019}}</ref> |- | [[2019 MTV Europe Music Awards|2019]] | उनी आफै | उत्कृष्ट स्विडेनी प्रस्तुति | {{nominated}} | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|title=de är nominerade till bästa svenska artist på mtv ema 2019|url=https://www.mtv.se/artikel/6gdqss/de-aer-nominerade-till-baesta-svenska-artist-pa-mtv-ema-2019|publisher=MTV.se|access-date=November 16, 2019|language=sv}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191116141542/https://www.mtv.se/artikel/6gdqss/de-aer-nominerade-till-baesta-svenska-artist-pa-mtv-ema-2019 |date=November 16, 2019 }}</ref> |- | [[2020 MTV Europe Music Awards|2020]] | उनी आफै | [[MTV Europe Music Award for Best Nordic Act|Best Nordic Act]] | {{pending}} | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|last=|first=|date=October 6, 2020|title=Lady Gaga, BTS, Justin Bieber Lead 2020 MTV EMA Nominations|url=https://variety.com/2020/music/news/mtv-ema-nominations-full-list-lady-gaga-bts-justin-bieber-1234793431/|accessdate= October 6, 2020|website=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref> |- ! scope="row"| एमटिभी इटालेली सङ्गीत पुरस्कार | सन् २०१७ | उनी आफै | Best Artist from the World | {{nominated}} | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|url=http://news.mtv.it/musica/tim-mtv-awards-2017-votazioni-aperte-nomination/|title=Tutte le nomination dei TIM MTV Awards 2017|publisher=MTV.it|language=it|access-date=September 26, 2017|date=April 21, 2017}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220208070937/http://news.mtv.it/musica/tim-mtv-awards-2017-votazioni-aperte-nomination/ |date=February 8, 2022 }}</ref> |- ! scope="row"| [[MTV Video Music Awards]] | [[2016 MTV Video Music Awards|2016]] | उनी आफै | [[MTV Video Music Award for Best New Artist|Best New Artist]] | {{nominated}} | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite news|url=https://www.ew.com/article/2016/07/26/mtv-vma-2016-nominations|title=Beyoncé and Adele lead 2016 MTV VMA nominations|publisher=Entertainment Weekly|access-date=July 26, 2016}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160727165723/http://www.ew.com/article/2016/07/26/mtv-vma-2016-nominations |date=July 27, 2016 }}</ref> |- ! scope="row"| [[MTV International|MTV Video Play Awards]] | 2016 | "[[Lush Life (Zara Larsson song)|Lush Life]]" | Winning Video | {{won}} | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite news|url=http://www.mtv.co.uk/sia/news/mtvs-most-played-videos-2016-sia-tops-the-list-with-cheap-thrills-but-who-else-is-up-there |title=MTV's Most Played Videos 2016: Sia Tops the List with "Cheap Thrills", But Who Else is Up There?|work=MTV.co.uk|date=December 20, 2016|access-date=May 14, 2017}}</ref> |- ! scope="row"| [[:sv:Musikexportpriset|Musikexportpriset]] | सन् २०१६ | उनी आफै | Special Mention | {{won}} | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite news|url=http://www.government.se/press-releases/2017/02/ann-linde-presents-governments-music-export-prize/ |title=Ann Linde presents Government's Music Export Prize|date=February 14, 2016|work=Government Offices of Sweden|access-date=October 14, 2017}}</ref> |- ! scope="row" rowspan="4"| [[Musikförläggarnas Pris]] | rowspan="3"| सन् २०१६ | उनी आफै | Breakthrough of the Year | {{won}} | style="text-align:center;" rowspan="3"|<ref>{{Cite web|title=VINNARNA VID MUSIKFÖRLÄGGARNAS PRIS|url=http://www.musikindustrin.se/2016/11/12/vinnarna-vid-musikforlaggarnas-pris/ |publisher=Musikindustrin|access-date=November 15, 2019|language=sv}}</ref> |- | rowspan="2"| "[[लस लाइफ (सरा लारसनको गीत)|लस लाइफ]]" | वर्ष गीत | {{won}} |- | सर्वाधिक बजाइएको गीत | {{won}} |- | सन् २०१७ | "[[एन्ट माई फल्ट]]" | वर्ष गीत | {{nominated}} | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|title=Nominerade till Musikförläggarnas Pris 2017|url=https://news.cision.com/se/musikforlaggarna/r/nominerade-till-musikforlaggarnas-pris-2017,c2364117 |publisher=news.cision.com|access-date=November 15, 2019|language=sv}}</ref> |- ! scope="row" rowspan="9"| [[Nickelodeon Kids' Choice Awards]] | [[2014 Kids' Choice Awards|2014]] | उनी आफै | श्रेष्ठ स्विडेनी कलाकार | {{nominated}} | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|url=http://kca.nickelodeon.se/vinnare|title=2014 KCA Winners|work=Nickelodeon|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140828191428/http://kca.nickelodeon.se/vinnare|archive-date=August 28, 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160330124714/http://kca.nickelodeon.se/vinnare |date=March 30, 2016 }}</ref> |- | [[2015 Kids' Choice Awards|2015]] | उनी आफै | Favorite Swedish Star | {{nominated}} | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|url=http://kca.nickelodeon.se/rosta?category=Favorite-Swedish-Star |title=Sveriges Favoritstjärna 2015|work=Nickelodeon|date=August 14, 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150403181353/http://kca.nickelodeon.se/rosta?category=Favorite-Swedish-Star |archive-date=April 3, 2015}}</ref> |- | [[2016 Kids' Choice Awards|2016]] | उनी आफै | Favorite Swedish Star | {{won}} | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|url=http://kca.nickelodeon.se/vinnare|title=2016 KCA Winners|work=Nickelodeon|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160330124714/http://kca.nickelodeon.se/vinnare|archive-date=March 30, 2016}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160330124714/http://kca.nickelodeon.se/vinnare |date=March 30, 2016 }}</ref> |- | rowspan="2"| [[2017 Kids' Choice Awards|2017]] | rowspan="2"| उनी आफै | Favorite Swedish Star | {{won}} | style="text-align:center;" rowspan="2"|<ref>{{Cite news|url=https://frida.baaam.se/har-ar-alla-nominerade-till-kids-choice-awards-2017/|title=Här är alla nominerade till Kids Choice Awards 2017|work=frida.baam.se|access-date=November 16, 2019|language=sv}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | Favorite Global Music Star | {{nominated}} |- | rowspan="4"| [[2018 Kids' Choice Awards|2018]] | rowspan="4"| उनी आफै | मनपर्ने स्विडेनी कलाकार | {{won}} | style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|title=ZARA LARSSON – FAVORITE SWEDISH STAR|url=https://www.ten.se/zara-larsson-favorite-swedish-star/|publisher=Ten Music Group|access-date=November 16, 2019}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191116122434/https://www.ten.se/zara-larsson-favorite-swedish-star/ |date=November 16, 2019 }}</ref> |- | Favorite Global Music Star | {{nominated}} | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/lists/kids-choice-awards-complete-list-winners-2018-1089562/item/2018-kids-choice-awards-favorite-video-game-1087622 |title=Kids' Choice Awards: Complete List of Winners|author=<!--Staff writer(s)-->|date=March 24, 2018|work=The Hollywood Reporter|archive-url=https://web.archive.org/web/20180325232103/https://www.hollywoodreporter.com/lists/kids-choice-awards-complete-list-winners-2018-1089562/item/2018-kids-choice-awards-favorite-video-game-1087622 |archive-date=March 25, 2018|url-status=live|access-date=August 5, 2019}}</ref> |- | Favorite Norwegian Star | {{nominated}} | style="text-align:center;" rowspan="2"|<ref>{{Cite web|url=https://nickalive.blogspot.com/2018/02/nickelodeons-international-channels.html |title=Nickelodeon's International Channels Announce Their Local 2018 Kids' Choice Awards Nominees and Air Dates|work=NickALive!|date=November 16, 2019}}</ref> |- | Favorite Danish Star | {{nominated}} |- ! scope="row"| [[NME Awards|''NME'' Awards]] | [[NME Awards 2017|2017]] | उनी आफै | Best New Artist | {{nominated}} | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|url=https://www.nme.com/news/music/beyonce-nominated-vo5-nme-awards-2017 |title=Beyoncé leads nominations for the VO5 NME Awards 2017|last=Daly|first=Rhian|date=January 12, 2017|access-date=January 13, 2017|work=NME}}</ref><br><ref>{{Cite web|url=https://www.billboard.com/articles/news/7693458/metallica-adele-bastille-pet-shop-boys-2017-nme-awards |title=Metallica, Adele, Bastille & Pet Shop Boys Win at 2017 NME Awards|last=Brandle|first=Lars|date=February 16, 2017|access-date=February 26, 2017|work=Billboard|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170227145952/http://www.billboard.com/articles/news/7693458/metallica-adele-bastille-pet-shop-boys-2017-nme-awards|archive-date=February 27, 2017}}</ref> |- !scope="row" rowspan="2"| [[NRJ Music Awards]] | rowspan="2"| [[2016 NRJ Music Awards|2016]] | उनी आफै | [[NRJ Music Award|International Breakthrough of the Year]] | {{nominated}} | style="text-align:center;" rowspan="2"|<ref>{{Cite web|title=NRJ Music Awards 2016|publisher=NRJ Music Awards|url=http://www.nrj.fr/music-awards |language=French|access-date=September 29, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160929163645/http://www.nrj.fr/music-awards|archive-date=September 29, 2016}}</ref> |- | "[[This One's for You (David Guetta song)|This One's For You]]" {{small|(with [[David Guetta]])}} | International Song of the Year | {{nominated}} |- ! scope="row" rowspan="11"| [[:sv:P3 Guld|P3 Guld]] | 2014 | "[[Uncover (song)|Uncover]]" | Song of the Year | {{nominated}} | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|url=https://sverigesradio.se/sida/artikel.aspx?programid=2938&artikel=5722804 |title=Här är artisterna som är nominerade till P3 Guld 2014|work=sverigesradio.se|access-date=December 3, 2013|language=sv}}</ref> |- | सन् २०१५ | उनी आफै | Artist of the Year | {{nominated}} | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|url=https://sverigesradio.se/sida/artikel.aspx?programid=2938&artikel=6034097 |title=Här är artisterna som är nominerade till P3 Guld 2015|work=sverigesradio.se|access-date=December 2, 2014|language=sv}}</ref> |- | rowspan="2"| 2016 | उनी आफै | Artist of the Year | {{nominated}} | style="text-align:center;" rowspan="2"|<ref>{{Cite web|url=https://sverigesradio.se/sida/artikel.aspx?programid=2938&artikel=6314562 |title=Här är artisterna som är nominerade till P3 Guld 2016|work=sverigesradio.se|access-date=December 1, 2015|language=sv}}</ref> |- | "[[Lush Life (Zara Larsson song)|Lush Life]]" | Song of the Year | {{won}} |- | rowspan="3"| 2017 | rowspan="2"| उनी आफै | Artist of the Year | {{won}} | style="text-align:center;" rowspan="3"|<ref>{{Cite web|url=https://sverigesradio.se/sida/artikel.aspx?programid=2938&artikel=6573812 |title=Här är artisterna som är nominerade till P3 Guld 2017|work=sverigeradio.se|access-date=January 21, 2017|language=sv}}</ref> |- | Gold Microphone | {{nominated}} |- | "[[Ain't My Fault]]" | Song of the Year | {{nominated}} |- | rowspan="3"| 2018 | ''[[So Good (Zara Larsson album)|So Good]]'' | Album of the Year | {{nominated}} | style="text-align:center;" rowspan="3"|<ref>{{Cite web|url=https://sverigesradio.se/sida/artikel.aspx?programid=2938&artikel=6833011 |title=Här är alla nominerade till P3 Guld 2018|work=sverigesradio.se|access-date=December 1, 2017|language=sv}}</ref> |- | "[[Symphony (Clean Bandit song)|Symphony]]" {{small|(with [[Clean Bandit]])}} | Song of the Year | {{nominated}} |- | उनी आफै | Gold Microphone | {{nominated}} |- | सन् २०१८ | "[[Ruin My Life]]" | Song of the Year | {{nom}} | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|url=https://sverigesradio.se/sida/artikel.aspx?programid=3964&artikel=7099177 |title=Här är alla nominerade artister till P3 Guld 2019 |work=sverigesradio.se|access-date=November 16, 2019|language=sv}}</ref> |- ! scope="row"| [[Radio Disney Music Awards]] | [[2017 Radio Disney Music Awards|2017]] | "[[Never Forget You (Zara Larsson and MNEK song)|Never Forget You]]" {{small|(with [[MNEK]])}} | [[Radio Disney Music Award for Song to Dance to|Best Dance Track]] | {{nominated}} | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|url=http://www.eonline.com/news/833663/radio-disney-music-awards-2017-complete-list-of-nominations/ |title=Radio Disney Music Awards 2017: Complete List of Nominations|work=E! News|access-date=March 3, 2017|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170304015850/http://www.eonline.com/news/833663/radio-disney-music-awards-2017-complete-list-of-nominations |archive-date=March 4, 2017}}</ref> |- ! scope="row" rowspan="16"| [[रकब्योर्नेन]] | rowspan="2"| सन् २०१३ | rowspan="2"| उनी आफै | Best Female Live Artist | {{won}} | style="text-align:center;" rowspan="2"|<ref>{{Cite web|url=http://www.posh24.se/heta_nyheter/hela_listan_har_ar_alla_vinnare_fran_rockbjornen_2013|title=Hela listan! Här är alla vinnare från Rockbjörnen 2013!|work=posh24.se|date=August 29, 2013}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160325034344/http://www.posh24.se/heta_nyheter/hela_listan_har_ar_alla_vinnare_fran_rockbjornen_2013 |date=March 25, 2016 }}</ref> |- | Breakthrough of the Year | {{won}} |- | सन् २०१४ | उनी आफै | Best Female Live Artist | {{won}} | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|url=http://www.posh24.se/rockbjornen/hela_listan_har_ar_stjarnorna_som_vann_arets_rockbjornen|title=Hela listan: Här är stjärnorna som vann årets Rockbjörnen!|work=posh24.se|date=August 29, 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160827152918/http://www.posh24.se/rockbjornen/hela_listan_har_ar_stjarnorna_som_vann_arets_rockbjornen |date=August 27, 2016 }}</ref> |- | rowspan="3"| सन् २०१५ | rowspan="2"| उनी आफै | Best Female Live Artist | {{won}} | style="text-align:center;" rowspan="3"|<ref>{{Cite web|url=http://www.aftonbladet.se/nojesbladet/article21249372.ab |title=Här är alla vinnarna i Rockbjörnen|work=Aftonbladet|date=August 13, 2015}}</ref> |- | Special Award | {{won}} |- | Zara Larsson fans | Best Fans | {{nominated}} |- | rowspan="2"| सन् २०१६ | उनी आफै | Best Female Live Artist | {{nominated}} | style="text-align:center;" rowspan="2"|<ref>{{Cite web|url=http://www.aftonbladet.se/nojesbladet/article23356895.ab |title=Här är vinnarna i Rockbjörnen 2016 – och så var succégalan|work=Aftonbladet|date=August 17, 2016}}</ref> |- | Zara Larsson fans | Best Fans | {{nominated}} |- | rowspan="3"| सन् २०१७ | उनी आफै | Best Female Live Artist | {{won}} | style="text-align:center;" rowspan="3"|<ref>{{Cite web|url=http://www.aftonbladet.se/nojesbladet/musik/rockbjornen/a/eV374/zara-larsson-vinner-rockbjorn-for-arets-svenska-lat |title=Rockbjörnen 2017: Zara Larsson vinner "Årets svenska låt"|work=Aftonbladet|date=August 15, 2017}}</ref> |- | "[[Only You (Zara Larsson song)|Only You]]" | Best Swedish Song of the Year | {{won}} |- | Zara Larsson fans | Best Fans | {{nominated}} |- | rowspan="2"| सन् २०१८ | उनी आफै | Best Female Live Artist | {{won}} | style="text-align:center;" rowspan="2"|<ref>{{Cite web|url=https://www.aftonbladet.se/nojesbladet/musik/rockbjornen/a/21eO4a/artisterna-om-att-bli-nominerade-i-rockbjornen-2018-ofattbart |title=2018 Rockbjörnen|work=Aftonbladet|date=July 10, 2018}}</ref> |- | Zara Larsson fans | Best Fans | {{nominated}} |- | rowspan="2"| सन् २०१९ | उनी आफै | Best Female Live Artist | {{nominated}} | style="text-align:center;" rowspan="2"|<ref>{{Cite web|url=https://www.aftonbladet.se/nojesbladet/musik/rockbjornen/a/K3a5E7/rockbjornen-2019--har-ar-alla-nominerade |title=2019 Rockbjörnen|work=Aftonbladet|date=July 9, 2019}}</ref> |- | Zara Larsson fans | Best Fans | {{nominated}} |- | सन् २०२० | "[[Like It Is (song)|Like It Is]]" | Best Foreign Song Of The Year | {{pending}} | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|url=https://www.aftonbladet.se/nojesbladet/musik/rockbjornen/a/op4awm/rockbjornen-2020--allt-du-behover-veta|title=Rockbjörnen 2020 – allt du behöver veta|work=Aftonbladet|date=July 6, 2020}}</ref> |- ! scope="row" rowspan="22"| स्कान्डिपप पुरस्कार | सन् २०१९ | rowspan="3"| उनी आफै | Scandipop's Brighttest New Hope | {{won}} | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite news|url=http://www.scandipop.co.uk/the-2013-scandipop-awards-the-winners/ |title=The 2013 Scandipop Awards: The Winners!|date=January 24, 2013|work=Scandipop|access-date=October 14, 2017}}</ref> |- | rowspan="4"| सन् २०१४ | उत्कृष्ट गायिका | {{nominated}} | style="text-align:center;" rowspan="4"|<ref>{{Cite news|url=http://www.scandipop.co.uk/the-2014-scandipop-awards-the-winners/ |title=The 2014 Scandipop Awards: The Winners!|date=February 3, 2014|work=Scandipop|access-date=October 14, 2017}}</ref> |- | श्रेष्ठ नयाँ कलाकार | {{won}} |- | "[[अनकभर (गीत)|अनकभर]]" | नयाँ कलाकारको तर्फबाट श्रेष्ठ गीत | {{won}} |- | ''[[इन्ट्रोड्युसिझ (विस्तारित साङ्गीतिक सङ्ग्रह)|इन्ट्रोड्युसिङ]]'' | उत्कृष्ट विस्तारित साङ्गीतिक सङ्ग्रह | {{nominated}} |- | rowspan="4"| सन् २०१५ | उनी आफै | उत्कृष्ट महिला कलाकार | {{nominated}} | style="text-align:center;" rowspan="4"|<ref>{{Cite news|url=http://www.scandipop.co.uk/the-2015-scandipop-awards-the-winners/ |title=The 2015 Scandipop Awards: The Winners!|date=January 16, 2015|work=Scandipop|access-date=October 14, 2017}}</ref> |- | ''[[१ (सरा लारसनको गिती सङ्ग्रह)|१]]'' | उत्कृष्ट गिती सङ्ग्रह | {{nominated}} |- | "[[रुफटप (गीत)|रुफटफ]]" | उत्कृष्ट पप गीत | {{nominated}} |- | "[[विक हर्ट]]" | उत्कृष्ट गितीकाव्य | {{nominated}} |- | rowspan="3"| सन् २०१६ | उनी आफै | उत्कृष्ट महिला कलाकार | {{won}} | style="text-align:center;" rowspan="3"|<ref>{{Cite news|url=http://www.scandipop.co.uk/the-2016-scandipop-awards-the-winners/ |title=The 2016 Scandipop Awards: The Winners!|date=January 12, 2016|work=Scandipop|access-date=October 14, 2017}}</ref> |- | "[[लस लाइफ (सरा लारसनको गीत)|लस लाइफ]]" | उत्कृष्ट पप गीत | {{nominated}} |- | "[[नेभर फर्गेट यु (सरा लारसन र एमएनइकेको गीत)|नेभर फर्गेट यु]]" {{small|([[एमएनइके]]को साथ)}} | उत्कृष्ट भिडिओ | {{won}} |- | rowspan="5"| सन् २०१७ | उनी आफै | उत्कृष्ट महिला कलाकार | {{won}} | style="text-align:center;" rowspan="5"|<ref>{{Cite news|url=http://www.scandipop.co.uk/the-2017-scandipop-awards-the-winners/ |title=The 2017 Scandipop Awards: The Winners!|date=January 16, 2017|work=Scandipop|access-date=October 14, 2017}}</ref> |- | "[[एन्ट माई फल्ट]]" | उत्कृष्ट पप गीत | {{won}} |- | "[[दिस वान्स फर यु (डेभिड गेताको गीत)|दिस वान्स फर यु]]" {{small|([[डेभिड गेता|डेभिड गेता]]कोो साथ)}} | उत्कृष्ट नृत्य पप गीत | {{won}} |- | rowspan="2"| उनी आफै | विश्वव्यापी कलाकार | {{won}} |- | वर्षको सामाजिक अभिनेत्री | {{won}} |- | rowspan="3"| सन् २०१८ | उनी आफै | उत्कृष्ट महिला पप कलाकार | {{won}} | style="text-align:center;" rowspan="3"|<ref>{{Cite news|url=https://www.scandipop.co.uk/2018-scandipop-awards-winners/ |title=The 2018 Scandipop Awards: The Winners!|date=January 26, 2018|work=Scandipop|access-date=January 26, 2018}}</ref> |- | ''[[सो गुड (सरा लारसनको गिती सङ्ग्रह)|सो गुड]]'' | उत्कृष्ट गिती सङ्ग्रह | {{won}} |- | "[[सिम्फोनी (क्लिन बान्डिटको गीत)|सिम्फोनि]]" {{small|([[क्लिन बान्डिटको]] साथ)}} | उत्कृष्ट नृत्य पप गीत | {{won}} |- | सन् २०१९ | "[[रुइन माई लाइफ]]" | वर्षको श्रेष्ठ पप गीत | {{won}} | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite news|url=https://www.scandipop.co.uk/2019-scandipop-awards-nominations-voting-open/ |title=The 2019 Scandipop Awards: The Nominees! |date=December 26, 2018|work=Scandipop|access-date=December 25, 2018}}</ref> |- | सन् २०२० | "[[अल द टाइम (सरा लारसनकोो गीत)|अल द टाइम]]" | उत्कृष्ट पप गीत | {{won}} | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite news|url=https://www.scandipop.co.uk/2020-scandipop-awards-winners/|title=The 2020 Scandipop Awards: The Winners! |date=February 5, 2020|work=Scandipop|access-date=February 5, 2020}}</ref> |- ! scope="row"| [[स्पोटिफाई|स्पोटिफाई पुरस्कार]] | सन् २०२० | rowspan="2"| उनी आफै | सर्वाधिक बजाइएको विद्युतीय नृत्य सङ्गीत गायिका | {{nom}} | style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=https://www.nacionrex.com/amp/musica/spotify-awards-200-nominados-categorias-finalistas-premios-20200219-0007.html|title=Conoce a todos los nominados a los Spotify Awards 2020|author=Reyes, Van|date=February 19, 2020|website=nacionrex.com|accessdate=February 22, 2020|language=Spanish}}</ref> |- ! scope="row"| [[स्ट्रिमी पुरस्कार]] | [[सातौँ स्ट्रिमी पुरस्कार|सन् २०१७]] | प्रारम्भिक सफल कलाकार | {{nominated}} | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|url=https://www.streamys.org/2017/08/announcing-the-nominations-for-the-7th-annual-streamys/|title=Announcing the Nominations for the 7th Annual Streamys|website=Streamy Awards|access-date=September 26, 2017|date=August 22, 2017}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180905142552/https://www.streamys.org/2017/08/announcing-the-nominations-for-the-7th-annual-streamys/ |date=September 5, 2018 }}</ref> |- ! scope="row" rowspan="2"| [[म्युजिक विक|सिन्क पुरस्कार]] | rowspan="2"| सन् २०१६ | "[[लस लाइफ (सरा लारसनको गीत)|लस लाइफ]]" | उत्कृष्ट अनलाइन / प्रख्यात विज्ञापन गीत | {{nominated}} | style="text-align:center;" rowspan="2"|<ref>{{Cite news|url=http://www.musicweek.com/publishing/read/music-week-sync-awards-2016-finalists-revealed/066101 |title=Music Week Sync Awards 2016 finalists revealed|date=September 16, 2016|work=Music Week|access-date=October 14, 2017}}</ref> |- | उनी आफै | अन्तर्राष्ट्रिय सफल परियोजना | {{won}} |- ! scope="row" rowspan="3"| [[टिन च्वाइस पुरस्कार]] | rowspan="2"| [[सन् २०१६ टिन च्वाइस पुरस्कार|सन् २०१६]] | "[[नेभर फर्गेट यु (सरा लारसन र एमएनइकेको गीत)|नेभर फर्गेट यु]]" {{small|([[एमएनइके]]को साथ)}} | च्वाइस सङ्गीत: पहिलो गीत]] | {{nominated}} | style="text-align:center;" rowspan="2"|<ref>{{Cite web|url=http://www.usmagazine.com/entertainment/news/teen-choice-awards-2016-all-the-nominees-and-winners-w431883 |title=Teen Choice Awards 2016 Nominations Announced: See the "First Wave" of Potential Winners|last=Takeda|first=Allison|work=Us Weekly|date=July 31, 2016|access-date=August 3, 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160802185031/http://www.usmagazine.com/entertainment/news/teen-choice-awards-2016-all-the-nominees-and-winners-w431883 |archive-date=August 2, 2016}}</ref> |- | उनी आफै | च्वाइस सङ्गीत: अन्तर्राष्ट्रिय कलाकार | {{nominated}} |- | [[सन् २०१७ टिन च्वाइस पुरस्कार|सन् २०१७]] | उनी आफै | छनोट गरिएको सफल कलाकार | {{nominated}} | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|last=Mahjouri|first=Shakiel|url=http://etcanada.com/news/247604/2017-teen-choice-awards-winners-list/|title=2017 Teen Choice Awards Winners List!|publisher=Entertainment Tonight Canada|date=August 13, 2017|access-date=August 15, 2017}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170816021903/http://etcanada.com/news/247604/2017-teen-choice-awards-winners-list/ |date=August 16, 2017 }}</ref> |- ! scope="row"| [[डब्ल्युडिएम रेडियो पुरस्कार]] | सन् २०१७ | "[[दिस वान्स फर यु (डेभिड गेताको गीत)|दिस वान्स फर यु]]" {{small|([[डेभिड गेता]]को साथ)}} | श्रेष्ठ विश्वव्यापी गीत | {{nominated}} | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|title=WDM Radio Awards 2017|url=http://los40.com.mx/especiales/wdm-Radio-Awards/nominados-wdm.html?int=news-wdm-40mexico|website=LOS40|access-date=September 26, 2017|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170307162620/http://los40.com.mx/especiales/wdm-Radio-Awards/nominados-wdm.html?int=news-wdm-40mexico|archive-date=March 7, 2017}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170307162620/http://los40.com.mx/especiales/wdm-Radio-Awards/nominados-wdm.html?int=news-wdm-40mexico |date=March 7, 2017 }}</ref> |} == टिप्पणी == {{टिप्पणीसूची}} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} {{सरा लारसन}} [[श्रेणी:सरा लारसन|पुरस्कार]] g0qbzry9cds53usasaxb0we1tsnku7b 0 122422 1352051 1234530 2026-04-22T04:06:36Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352051 wikitext text/x-wiki {{Infobox museum | name = सिन्धुलीगढी युद्ध सङ्ग्रहालय | image = Sindhuli Fort 01.jpg | caption = सिन्धुलीगढीको भग्नावशेष | coordinates = {{coord|27.280756567791624|85.95538172276788|display=inline,title}} | established = {{start date|2021|07|28|df=y}} | dissolved = <!-- {{end date|YYYY|MM|DD|df=y}} --> | location = [[कमलामाई नगरपालिका|कमलामाई]], [[सिन्धुली जिल्ला|सिन्धुली]], [[बागमती प्रदेश]] | type = युद्ध सङ्ग्रहालय | owner = कमलामाई नगरपालिका, सिन्धुली }} '''सिन्धुलीगढी युद्ध सङ्ग्रहालय''' [[नेपाल]]को पहिलो युद्ध सङ्ग्रहालय हो। यो सङ्ग्रहालय [[कमलामाई नगरपालिका]]मा अवस्थित छ। यसको उद्घाटन सन् २०२१ मा [[नेपालको राष्ट्रपति]]ले गरेका थिए। यो सङ्ग्रहालय कुल ६,२१७ वर्ग फिट क्षेत्रफलमा फैलिएको छ।<ref>{{Cite web| title = राष्ट्रपतिद्वारा पहिलो युद्ध संग्रहालयको उद्घाटन| work = Setopati| accessdate = 2021-07-28| url = https://www.setopati.com/politics/244470/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210728053958/https://www.setopati.com/politics/244470 |date=2021-07-28 }}</ref><ref>{{Cite web| last = News| first = Nepal| title = War museum to get inaugurate by President| accessdate = 2021-07-28| url = https://www.nepalnews.com.np/s/nation/president-bhandari-to-inaugurate-war-museum-today-in-sindhuli}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210728032546/https://nepalnews.com.np/s/nation/president-bhandari-to-inaugurate-war-museum-today-in-sindhuli |date=2021-07-28 }}</ref> सङ्ग्रहालयमा [[नेपाल अङ्ग्रेज युद्ध|नेपाल-ब्रिटिस युद्ध]]को समयमा प्रयोग गरिएका कलाकृतिहरू र हतियारहरू राखिएका छन्।<ref>{{Cite web| last = Chaudhary| first = Yukesh| title = President to inaugurate Sindhuli Gadhi War Museum today| accessdate = 2021-07-28| url = https://www.scriling.com/president-to-inaugurate-sindhuli-gadhi-war-museum-today/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210728034952/https://www.scriling.com/president-to-inaugurate-sindhuli-gadhi-war-museum-today/ |date=2021-07-28 }}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} [[श्रेणी:नेपालका सङ्ग्रहालयहरू]] n85spsffnavw2xs91jzgcssdzouvpan 0 123521 1352094 1345861 2026-04-22T05:58:02Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352094 wikitext text/x-wiki {{संक्षिप्त विवरण|अफ्रिकी टापु राष्ट्र}} {{Infobox country | conventional_long_name = गणतन्त्र सेसेल्स | common_name = Seychelles | native_name = {{unbulleted list |''République des Seychelles'' ([[फ्रान्सेली भाषा|फ्रान्सेली]]) |''Repiblik Sesel'' ([[सेसेल्सी क्रियोल]]) }} | image_flag = Flag of the Seychelles.svg | image_coat = Coat of arms of Seychelles.svg | symbol_type = निशान छाप | national_motto = {{native phrase|la|"Finis Coronat Opus"|italics=off}}<br/>{{small|"अन्तले कामको मुकुट पहिरिन्छ"}} | national_anthem = ''[[कोस्ते सेसेल्वा]]''<br/>{{small|''एकजुट होऔँ''}}<br /><div style="padding-top:0.5em;" class="center">[[File:Koste Seselwa (instrumental).ogg]]</div> | image_map = Location Seychelles AU Africa.svg | map_caption = {{map caption |countryprefix= |location_color=गाढा निलो |region=अफ्रिका |region_color=गाढा खैरो |subregion=अफ्रिकी सङ्घ |subregion_color=हलुका निलो}} | capital = [[भिक्टोरिया, सेसेल्स|भिक्टोरिया]] | coordinates = {{Coord|4|37|S|55|27|E|type:city}} | largest_city = राजधानी | official_languages = {{unbulleted list |[[अङ्ग्रेजी भाषा|अङ्ग्रेजी]] |[[फ्रान्सेली भाषा|फ्रान्सेली]] |[[सेसेल्सी क्रियोल]]}} | languages_type = | languages = | ethnic_groups = {{unbulleted list | {{nowrap|९३% सेसेल्सी}} | ३.०% बेलायती | १.८% फ्रान्सेली | ०.५% चिनियाँ | ०.३% भारतीय | १.२% अन्य }} | ethnic_groups_year = | religion = {{ublist |item_style=white-space:nowrap; |८९.२% [[इसाई धर्म|इसाई]] |—७६.२% [[क्याथोलिक चर्च|क्याथोलिकवादी]] |—६.१% एङ्लिकनवाद |—६.९% अन्य [[इसाई धर्म|इसाई]] |२.४% [[हिन्दु धर्म|हिन्दु]] |१.६% [[इस्लाम धर्म|इस्लाम]] |१.१% अन्य |०.९% [[धर्म इतर]] |४.८% अघोषित<ref>{{cite web |url=http://www.nsb.gov.sc/wp-content/uploads/2012/12/Population_and_Housing_Census_2010_Report.pdf |title=Archived copy |access-date=2015-04-26 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140514112130/http://www.nsb.gov.sc/wp-content/uploads/2012/12/Population_and_Housing_Census_2010_Report.pdf |archive-date=2014-05-14 }}</ref> }} | religion_year = | religion_ref = | demonym = सेसेल्सी | government_type = [[एकात्मक राज्य|एकात्मक]] [[राष्ट्रपतीय शासन प्रणाली|राष्ट्रपतीय]] [[गणतन्त्र]] | leader_title1 = [[राष्ट्रपति]] | leader_name1 = [[वाभेल रामकलवान]] | leader_title2 = उपराष्ट्रपति | leader_name2 = [[अहमद अफिफ]] | legislature = राष्ट्रिय सभा | sovereignty_type = Independence | established_event1 = [[संयुक्त अधिराज्य]]बाट | established_date1 = २९ जुन १९७६ | area_km2 = ४५९ | area_rank = १८१औँ <!-- Should match [[List of countries and dependencies by area]] --> | area_sq_mi = १७७ | percent_water = नगण्य | population_estimate = ९८,४६२ | population_estimate_year = सन् २०२ | population_estimate_rank = १८४औँ | population_census_year = सन् २०१४ | population_density_km2 = २१४.५ | population_density_sq_mi = | population_density_rank = ६७औँ | GDP_PPP = $२.९१९&nbsp;अर्ब<ref name=imf2>{{cite web |url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2017/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=53&pr.y=5&sy=2017&ey=2021&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=718&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC&grp=0&a= |title=Seychelles |publisher=अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोष |access-date=8 June 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171010193431/http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2017/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=53&pr.y=5&sy=2017&ey=2021&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=718&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC&grp=0&a= |archive-date=10 October 2017 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> | GDP_PPP_year = सन् २०१८ | GDP_PPP_rank = | GDP_PPP_per_capita = $३०,४८६<ref name=imf2/> | GDP_nominal = $१.५६४&nbsp;अर्ब<ref name=imf2/> | GDP_nominal_year = सन् २०१९ | GDP_nominal_rank = | GDP_nominal_per_capita = $१६,३३२<ref name=imf2/> | Gini = ३६.८ | Gini_year = सन् २०१३ | Gini_change = <!--increase/decrease/steady--> | Gini_ref = <ref name=gini-index>{{cite web|title=GINI index|url=https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=SC&order=wbapi_data_value_2007+wbapi_data_value+wbapi_data_value-last&page=1&sort=asc|publisher=विश्व बैङ्क|access-date=20 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180121072813/https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=SC&order=wbapi_data_value_2007+wbapi_data_value+wbapi_data_value-last&page=1&sort=asc|archive-date=21 January 2018|url-status=live|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180121072813/https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=SC&order=wbapi_data_value_2007+wbapi_data_value+wbapi_data_value-last&page=1&sort=asc |date=21 January 2018 }}</ref> | Gini_rank = | HDI = ०.७९६<!--number only--> | HDI_year = सन् २०१९<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--> | HDI_change = वृद्धि <!--increase/decrease/steady--> | HDI_ref = <ref name="HDI">{{cite book|title=Human Development Report 2020 The Next Frontier: Human Development and the Anthropocene|date=15 December 2020|publisher=संयुक्त राष्ट्र विकास कार्यक्रम|isbn=978-92-1-126442-5|pages=343–346|url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr2020.pdf|access-date=16 December 2020}}</ref> | HDI_rank = ६७औँ | currency = सेसेल्सी रूपैयाँ | currency_code = | time_zone = सेसेल्स प्रमाणिक समय | utc_offset = +४ | utc_offset_DST = +४ | time_zone_DST = हेरिदैँन | drives_on = बायाँ | calling_code = +२४८ | cctld = डटएससी | today = | leader_title3 = राष्ट्रिय सभा | leader_name3 = रोगर मानसियन }} '''सेसेल्स''', ({{lang-fr|link=no|République des Seychelles}}; (क्रियोल: ''La Repiblik Sesel''), {{IPA-fr|seʃɛl|}} सोमाली सागरको पूर्वी किनारामा [[हिन्द महासागर]]को एक द्वीप देश हो। यसमा ११५ वटा टापुहरू छन्। यसको राजधानी र सबैभन्दा ठूलो सहर भिक्टोरिया मुख्यभूमि अफ्रिकाबाट १,५०० किलोमिटर (९३२ माइल) पूर्वमा रहेको छ। नजिकैको टापुका अन्य देश तथा इलाकाहरूमा [[कोमोरोस]], [[माडागास्कर]], मौरिसस र दक्षिणमा फ्रान्सेली विदेशी क्षेत्रहरू मायोत र रेयुनियोँ पर्छन्; र पूर्वमा [[माल्दिभ्स]] र चागोस द्वीपसमूह (संयुक्त अधिराज्यद्वारा बेलायती [[हिन्द महासागर]] क्षेत्रको रूपमा प्रशासित) पर्दछ। यो सबैभन्दा कम जनसङ्ख्या भएको सार्वभौम सम्पन्न अफ्रिकी देश हो। सन् २०२० सम्म यहाँको जनसङ्ख्या ९८,४६२ रहेको थियो। सोह्रौँ शताब्दीमा युरोपेलीहरूले यस टापु अन्वेषण गर्नु अघि सेसेल्स बसोबास भएको थिएन। अठारौँ शताब्दीको अन्ततिर पूर्ण बेलायती नियन्त्रणमा नपुगुन्जेल यसले फ्रान्सेली र बेलायती हितसँग प्रतिस्पर्धा गर्नुपरेको थियो। सन् १९७६ मा संयुक्त अधिराज्यबाट स्वतन्त्र भएको घोषणा गरेदेखि यो धेरै हदसम्म कृषि समाजबाट बजारमा आधारित विविध अर्थव्यवस्थाको रूपमा विकसित भएको छ। द्रुत गतिमा बढ्दो सेवा, सार्वजनिक क्षेत्र र पर्यटन गतिविधिको विशेषता यहाँ रहेको छ। सन् १९७६ देखि २०१५ सम्म, कुल गाहस्थ उत्पादन लगभग ७००% बढेको थियो भने र क्रय शक्ति समतामा लगभग १६००% ले वृद्धि हासिल भएको थियो। सन् २०१० को दशकको अन्त्य देखि सरकारले विदेशी लगानीलाई प्रोत्साहन दिन कदम चालिरहेको छ। हाल, सेसेल्स कुनै पनि अफ्रिकी राष्ट्रको प्रति व्यक्ति [[कुल ग्राहस्थ उत्पादन]]को सबैभन्दा उच्च रहेको छ। यसमा मौरिसस पछि कुनै पनि अफ्रिकी देशको दोस्रो सबैभन्दा उच्च मानव विकास सूचकाङ्क रहेको छ। यो [[विश्व बैंक|विश्व बैङ्क]] (अर्को मौरिसस) द्वारा उच्च आय भएको अर्थतन्त्रको रूपमा वर्गीकृत दुई अफ्रिकी देशहरूमध्ये एक हो। सेसेल्सी संस्कृति र समाज फ्रान्सेली, बेलायती र अफ्रिकी प्रभावहरूको मिश्रण हो। यसमा हालै चिनियाँ र [[भारतीय]] तत्वहरू पनि सामेल छन्। यो देश [[संयुक्त राष्ट्र|संयुक्त राष्ट्र सङ्घ]], अफ्रिकी सङ्घ, दक्षिण अफ्रिकी विकास समुदाय र [[राष्ट्रमण्डल]]को सदस्य हो। == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == {{Sister project links|सेसेल्स|voy=Seychelles}} '''सरकार''' * [http://www.egov.sc/ सेगोभ]{{Dead link|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, मुख्य सरकारी वेबसाइट * [http://www.statehouse.gov.sc/ राष्ट्रपति कार्यालय], गणतन्त्र सेसेल्सको राष्ट्रपतिको कार्यालयक * [http://www.cbs.sc/ सेसेल्सको केन्द्रीय बैङ्ब], * [http://www.sib.gov.sc/ सेसेल्स लगानी विभाग] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181130154626/http://www.sib.gov.sc/ |date=2018-11-30 }}, लगानी प्रवर्द्धनका लागि सरकारी लगानी आयोग * [https://archive.today/20121225023604/http://www.nsb.gov.sc/ केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग] '''धर्म''' * [http://www.gcatholic.org/dioceses/diocese/pvic0.htm सेसेल्समा धर्म] '''साधारण जानकारी''' * [https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/seychelles/ सेसेल्स] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210128072600/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/seychelles/ |date=2021-01-28 }}। ''[[द वर्ल्ड फ्याक्टबुक]]''। [[केन्द्रीय गुप्तचर संस्था]]। * {{curlie|Regional/Africa/Seychelles}} * [https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-14093816 जानकारी पृष्ठ] बीबीसी समाचारमा * {{wikiatlas|Seychelles|सेसेल्स}} * [http://www.islandconservationseychelles.com टापु संरक्षण समाज], गैर नाफामूलक प्रकृतिसंरक्षण र शैक्षिक गैरसरकारी संस्था * [http://www.natureseychelles.org सेसेल्सको प्रकृति], एक वैज्ञानिक/वातावरणीय गैरसरकारी प्रकृति संरक्षण सङ्घ * [http://www.nation.sc ''सरकारी समाचारपत्र''] * [http://seychellesbirdrecordscommittee.com सेसेल्सको पन्छी तथ्याङ्क समिति] * [http://www.seychelles.travel पर्यटन] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210804141937/http://www.seychelles.travel/ |date=2021-08-04 }}, सरकारको पर्यटन वेबसाइट * [https://www.vanilla-islands.org/en/the-island/seychelles/ पर्यटन विभाग] * [http://airseychelles.com एअर सेसेल्स] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090706124735/http://www.airseychelles.com/ |date=2009-07-06 }}, सेसेल्सको राष्ट्रिय वायुसेवा कम्पनी [[श्रेणी:सेसेल्स| ]] [[श्रेणी:राष्ट्रमण्डलका सदस्य राष्ट्रहरू]] [[श्रेणी:अफ्रिकी देशहरू]] [[श्रेणी:फ्रान्सेली भाषा आधिकारिक भएका देश तथा क्षेत्रहरू]] [[श्रेणी:अफ्रिकी सङ्घका सदस्य राष्ट्रहरू]] [[श्रेणी:संयुक्त राष्ट्रसङ्घका सदस्य राष्ट्रहरू]] [[श्रेणी:हिन्द महासागरका द्वीपीय देशहरू]] [[श्रेणी:अङ्ग्रेजी भाषा आधिकारिक भएका देश तथा क्षेत्रहरू]] gkvjc2000b1mbulduby6uc201vj77yx 0 125125 1352065 1344550 2026-04-22T04:52:38Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352065 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = सुनिता डङ्गोल | image = | caption = | office = १४औँ [[काठमाडौँको नगर प्रमुख|काठमाडौँको उपप्रमुख]] | term_start = १२ जेठ २०७९ | president = [[विद्यादेवी भण्डारी]]<br>[[रामचन्द्र पौडेल]] | primeminister = [[शेरबहादुर देउवा]]<br>[[पुष्पकमल दाहाल]] | deputy = [[बालेन शाह]] ([[नगरप्रमुख]]) | predecessor = [[हरी प्रभा खड्गी]] | birth_date = वि. सं. २०५० जेठ ५<br> सन् {{Birth date and age|1993|05|18|df=y}} | birth_place = [[काठमाडौँ]], [[नेपाल]] | citizenship = [[नेपाल]] | party = [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] | spouse = | occupation = नेवा: सम्पदा संरक्षणवादी, भाषा कार्यकर्ता | parents = सतु डङ्गोल (बुवा) सङ्गीता डङ्गोल (आमा) | honorific_prefix = [[उपप्रमुख|उपमेयर]] }} '''सुनिता डङ्गोल''' एक नेवा: सम्पदा संरक्षणवादी, भाषा कार्यकर्ता र राजनीतिज्ञ हुन्। उनी २०७९ को स्थानीय तहको निर्वाचनमा नेकपा (एमाले) बाट [[काठमाडौँ|काठमाडौँ महानगरपालिका]]को उपमेयरमा विजयी भएकी हुन्।<ref>{{Cite web|url=https://kathmandupost.com/kathmandu/2022/05/30/newly-elected-kathmandu-mayor-deputy-mayor-assume-office|title=Newly elected Kathmandu mayor, deputy mayor assume office|website=kathmandupost.com|language=English|accessdate=2022-10-31}}</ref> सुरुमा स्वतन्त्र रूपमा मेयरको प्रत्यासी बन्ने खबरका कारण चर्चामा रहिन्, भने अन्तिम समयमा उनलाई एमालेले उपमेयरको उम्मेदवार बनायो। उनी सन् २०११ मा मिस नेवाको ताज पहिरिन सफल भएकी थिइन्।<ref>{{Cite web|url=https://www.setopati.com/multimedia/267037/|title='मिस नेवा २०११' सुनिता डङ्गोल किन उठ्दैछिन् काठमाडौँकी मेयर? (भिडिओ)|last=Setopati|first=विवेक राई ::|website=Setopati|language=en-US|accessdate=2022-10-31}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220526115833/https://www.setopati.com/multimedia/267037 |date=2022-05-26 }}</ref> ==मिडिया== उनले रञ्जना लिपिलाई विश्वभर फैलाउने अभियन्ताको रूपमा पनि काम गरिन्।<ref>{{Cite web|url=https://english.onlinekhabar.com/sunita-dangol-the-face-of-popular-one-minute-nepal-bhasa-tutorials.html|title=Sunita Dangol: The face of popular one-minute Nepal Bhasa tutorials - OnlineKhabar English News|last=diwakar|date=2020-12-12|language=en-GB|accessdate=2022-10-31}}</ref> लिपि क्वीनले चिनिने उनले संसारका एक दर्जनभन्दा बढी मुलुक भ्रमण गरिसकेकी छिन्। उनले सामाजिक विज्ञानमा स्नातकोत्तर गरेकी छिन्। उनले नेपाल भाषा विज्ञको रूपमा टेलिभिजनमा समेत काम गरेकी उनी वाक्कलामा पनि पोख्त छिन्। ==सम्मान तथा उपाधि== *सन् २०११ मा मिस नेवा: == शिक्षा == डङ्गोलले लक्ष्मी शिक्षा सदन उच्च माध्यमिक विद्यालयबाट प्रथम श्रेणीमा स्नातक गरेकी हुन्। त्यसपछि उनले काठमाडौँ मोडल कलेजमा माध्यमिक तह र त्रिभुवन विश्वविद्यालयमा स्नातकोत्तर तह सञ्चारमा पढिन्। उनी उनको कक्षाको शीर्ष थिइन्। == चुनावी इतिहास == === [[काठमाडौँ महानगरपालिका निर्वाचन, २०७९]] === {| class="wikitable" ! colspan="5" |काठमाडौँ<ref>{{Cite web|url=https://www.recordnepal.com/getting-to-know-the-two-young-independents-running-for-kathmandu-mayor|title=Getting to know the two young independents running for Kathmandu mayor - The Record|last=@therecord|website=www.recordnepal.com|language=English|accessdate=2022-10-31}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220517220427/https://www.recordnepal.com/getting-to-know-the-two-young-independents-running-for-kathmandu-mayor |date=2022-05-17 }}</ref> |- ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मतदान !प्रतिशत |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा एमाले]] |सुनिता डङ्गोल |६८, ६१२ |५३.२% |- | style="background-color:pink" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)|एकीकृत समाजवादी]] |रामेश्वर श्रेष्ठ |२३, ८०६ |१८.५% |- | |[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] |विद्या श्रेष्ठ महर्जन |१३, ६९५ |१०.६% |- | style="background-color:orange" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |बिनिता मगैया |१२, १४१ |९.४% |- | |[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] |बेन्जी सिंह महर्जन |६, ५५५ |५.१% |- | style="background-color:{{party color|Bibeksheel Sajha Party}}" | |[[विवेकशील साझा पार्टी]] |कीर्ति कंसाकार |२, ५९० |२.०% |- | | colspan="2" |अरू |१,५७६ |१.२% |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="3" |सुनिता डङ्गोल निर्वाचित |- ! colspan="3" |दर्ता भएका मतदाताहरू !३००,२४२<ref>{{Cite web|url=https://election.gov.np/admin/public//storage/Local%20Election/Press%20Release/Press%20Release.pdf|title=प्रेस विज्ञप्ति|website=निर्वाचन आयोग|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220520132256/https://election.gov.np/admin/public//storage/Local%20Election/Press%20Release/Press%20Release.pdf|archivedate=१२ जेठ २०७९|accessdate=१२ जेठ २०७९}}</ref> ! |- ! colspan="3" |कुल मतदान !१९१,१८६ !६३.६८ |- ! colspan="3" |कुल मान्य मतहरू !१५९, ९०६ ! |- ! colspan="3" |अस्वीकृत मतपत्रहरू !३१, २८० ! |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग | |} ==सन्दर्भ सामाग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:सन् १९९३ मा जन्म]] [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] [[श्रेणी:काठमाडौँका मानिसहरू]] [[श्रेणी:नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीका राजनीतिज्ञहरू]] otodiz4s95j3imhhpr8yl7dxuo70r7z 0 125274 1352063 1308060 2026-04-22T04:44:14Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352063 wikitext text/x-wiki '''सीताराम महतो''' एक नेपाली राजनीतिज्ञ, पूर्व राज्यमन्त्री र सुनसरी-२, प्रदेश नम्बर १ बाट निर्वाचित प्रतिनिधि सभा सदस्य हुन। उनी नेपाली कांग्रेसका सदस्य हुन् ।<ref>{{cite web|url=http://parliament.gov.np/lpsn/public/np/members/254|title=सिताराम महतो:: व्यवस्थापिका संसद सदस्य, 2070|website=parliament.gov.np}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190105201720/http://parliament.gov.np/lpsn/public/np/members/254 |date=2019-01-05 }}</ref><ref>http://gorkhapatraonline.com/news/33129</ref><ref>{{cite web|url=http://setopati.com/politics/113457|title=सुनसरी-२ मा का‍ंग्रेस अगाडि|first=भानुभक्त|last=Setopati|website=Setopati}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web|url=http://radiokantipur.ekantipur.com/news/2016-11-29/20161129144505.html|title=कंग्रेसले १० राज्यमन्त्री पठायो (नामावलीसहित)|website=radiokantipur.ekantipur.com}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190106010214/http://radiokantipur.ekantipur.com/news/2016-11-29/20161129144505.html |date=2019-01-06 }}</ref><ref>{{cite web|url=https://thehimalayantimes.com/nepal/china-hands-araniko-highway-repair/|title=China hands over Araniko Highway after repair|date=3 March 2017|website=The Himalayan Times}}</ref> == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] hs4f3wg88x1r88yquq5tvh7og3hxpf3 0 125275 1352078 1308073 2026-04-22T05:33:56Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352078 wikitext text/x-wiki '''सूर्यप्रसाद पाठक''' एक नेपाली राजनीतिज्ञ हुन् र बागलुङ-१, प्रदेश नम्बर 4 बाट निर्वाचित प्रतिनिधि सभा (नेपाल) सदस्यको रूपमा सेवा गरिरहेका छन्। उनि नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीका सदस्य हुनु।<ref>{{cite web|url=https://myrepublica.nagariknetwork.com/news/32318/|title=Latest results of winners (With list)|first=|last=Republica|website=My Republica}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220530191805/https://myrepublica.nagariknetwork.com/news/32318/ |date=2022-05-30 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://setopati.net/political/112751|title=62 new faces in parliament, just 2 women|publisher=}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.pahilopost.com/content/-43439.html|title=यी हुन् राती ९ बजेसम्म एमालेले जितेका २९ सिट :: Pahilopost.com|website=www.pahilopost.com}}</ref> == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] [[श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू]] dauqd120mfcp1hen90wdkv7m95aktpq 0 125557 1352008 1310320 2026-04-22T00:57:48Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352008 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = सबिन लिम्बु</br> Sabin Limbu | image = | caption = | background = एकल गायन | birth_name = पदम हांग थम्सुन्हांग | birth_date = {{birth date and age|१९८९|०२|१०}} | birth_place = [[झापा जिल्ला|झापा]], [[नेपाल]] | nationality = {{flagicon|Nepal}} नेपाली | instrument = [[स्वर]], गितार | genre = [[पप सङ्गीत|पप संगीत]] | occupation = सङ्गीतकार, गायक, लेखक | years_active = सन् २००९ – हाल | label = | website = }} '''पदम हांग थम्सुन्हांग''' उर्फ '''सबिन र्लिम्बु''' एक नेपाली गायक, संगीतकार तथा कम्पोजर हुन।<ref>{{Cite web|url=http://epaper-beta.ekantipur.com/|title=View epaper from all publications|website=Epapers of all publications from Kantipur Media Group}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190521000835/https://epaper-beta.ekantipur.com/ |date=2019-05-21 }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://nepalkhabar.com/entertainment/58184-2021-5-20-12-32-31|title=राजेश पायल राईको आवाजमा ‘आधा लैजाऊ तिमी माया’ (भिडिओ)|website=nepalkhabar}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.etajakhabar.com/56470/16/12/2016/|title=चर्चाको शिखर चुम्दै गायक सबिन लिम्बु, यस्ता छन् उनका हिट गीतहरु (भिडियो)}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.nepalnewspost.com/lifestyle/9853/|title=बहु प्रतिभाका धनी,सुरेन्द्र महर्जनको १६ औँ कृती गीति एल्बम “अमर २ “ सार्बजनिक|first=पुस ५|last=प्रकाशित मिति: बुधबार|date=2017 डिसेम्बर 20}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> उनको जन्म झापा मा भएको हो । वाल्यकाल देखि नै गायनमा रुची रहेको सबिन लिम्बुले इ.स २००९ देखि नेपालि सांगीतिक छेत्र मा प्रवेश गरे ।<ref>{{Cite web|url=https://samachardainik.com/news-details/58986/2021-01-04|title=गायक सबिन लिम्बुकाे ‘मनपरेको माया’ गीत रिलिज|website=Samachar Dainik}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.makalukhabar.com/2019/09/755461/|title=नेपालमै पहिलो पटक ‘सारङ्गी–आर्केष्टा’|date=2019 सेप्टेम्बर 22}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://ratokalam.com/news/detail/12427/|title=गायक सविन र जीना तामांङले ल्याए नयाँ गीत : माया गाँस्नलाई भनिराख्नु पर्दैन, मिठो हाँस्नलाई सोधीराख्नु पर्दैन|website=ratokalam.com}}</ref> ==अवार्ड== * जिनियस म्यूजिक अवार्ड २०७६ मनोनयन<ref>{{Cite web|url=https://www.beautynewsnepal.com/21853/|title=दोश्रो र तेश्रो जिनियस म्युजिक अवार्डको मनोनयन सार्वजनिक|first=Beauty News|last=Nepal|date=2022 जुन 14}}</ref> * एपिक नेपाल म्युजिक अवार्ड <ref>{{Cite web|url=https://www.fmcitizen.com/archives/16846|title=एपिक नेपाल म्युजिक अवार्डको सर्बाधिक ६५ विधाको उत्कृष्ट ५ मनोनयन सार्बजनिक|date=2018 डिसेम्बर 3}}{{Dead link|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=http://purbikhabar.com/news/view?id=1273|title=एपिक नेपाल म्युजिक अवार्डको सर्वाधिक ६५ विधाको उत्कृष्ट ५ मनोनयन सार्बजनिक|first=पूर्वी|last=खबर|website=Purbikhabar.com}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220806135835/https://purbikhabar.com/news/view?id=1273 |date=2022-08-06 }}</ref> ==सांगीतिक कन्सर्ट== * साइप्रस<ref>{{Cite web|url=https://sansarnews.com/148023/|title=नयाँवर्षको स्वागत गर्दै साइप्रसमा भव्य कार्यक्रम सम्पन्न|date=2019 अप्रिल 17}}</ref> * रेन्बो कन्सर्ट<ref>{{Cite web|url=https://narimag.com.np/news/2019-08-23/20190823115255.html|title=रेन्बो कन्सर्ट|website=narimag.com.np}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} [[श्रेणी:नेपाली गायकहरू]] [[श्रेणी:नेपाली भाषाका गायकहरू]] 9miyt2y5w4jwyki5xvok8x2w3pwfvcy 0 125889 1352015 1322545 2026-04-22T01:43:39Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352015 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = सराइकिस्तान<br />दक्षिण पञ्जाब | native_name = سرائیکستان<br />{{nq|جنوبی پنجاب}} | native_name_lang = pus<!-- ISO 639-2 code e.g. "fr" for French. If more than one, use {{lang}} instead --> | settlement_type = [[Proposed provinces of Pakistan|Proposed Province]] | image_skyline = {{multiple image | border = | total_width = | image_style = | perrow = | image1 = | image2 = | image3 = | image4 = | image5 = }} | image_caption = | image_flag = | image_map = | map_caption = | image_seal = | flag_alt = | coordinates = | subdivision_type = [[सार्वभौम सम्पन्न राष्ट्रहरूको सूची|देश]] | subdivision_name = {{flag|पाकिस्तान}} | subdivision_type1 = | subdivision_name1 = | parts_style = para | parts_type = सबैभन्दा ठूलो सहर | p1 = [[मुल्तान]] | established_title = स्थापना | established_date = | seat_type = राजधानी | seat = [[बहावलपुर]]<br />[[मुल्तान]] | blank_name_sec1 = [[पाकिस्तानका भाषाहरू|मुख्य भाषा(हरू)]] | blank_info_sec1 = [[Saraiki language|Saraiki]], उर्दू र अन्य | blank1_name_sec1 = Notable sports teams | blank1_info_sec1 = | blank_name_sec2 = Seats in Provincial Assembly | blank_info_sec2 = | blank1_name_sec2 = [[Divisions of Pakistan|Divisions]] | blank1_info_sec2 = | official_name = | government_footnotes = | government_type = [[संघीय सरकार]]को [[स्वशासित]] प्रशासनिक सचिवालय | governing_body = दक्षिण पञ्जाब को प्रशासनिक सचिवालय<ref>{{cite web |title=SECRETARIAT BEING ESTABLISHED IN SOUTH PUNJAB |url=https://www.pitb.gov.pk/node/5775 |website=Government of the Punjab }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220920163640/https://www.pitb.gov.pk/node/5775 |date=2022-09-20 }}</ref> | leader_party = | leader_title = Governor | leader_name = | leader_title1 = Chief Minister | leader_name1 = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_total_km2 = 102301 | area_rank = | area_note = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_footnotes = | population_total = 34,743,590 | population_as_of = 2017 | population_rank = | population_density_km2 = | population_demonym = | population_note = | timezone1 = [[Pakistan Standard Time|PST]] | utc_offset1 = +05:00 | postal_code_type = | postal_code = | area_code_type = | area_code = | website = | footnotes = | iso_code = }} [[चित्र:Map-of-saraikistan.jpg|thumb| प्रस्तावित सराइकिस्तान (रातो) र पञ्जाब (सेतो) को नक्सा। नक्सा बहावलपुर डिभिजन, मुल्तान डिभिजन र डेरा गाजी खान डिभिजन मिलेर बनेको छ।]] '''सराइकिस्तान''' ( Saraiki <ref>{{Cite web|url=https://www.globalvillagespace.com/south-punjab-province-or-saraikistan-what-do-saraikis-demand/|title=South Punjab province or Saraikistan; what do Saraikis demand?|publisher=News Desk|accessdate=2 July 2020}}</ref> ) वा '''दक्षिण पंजाब''' ( {{Lang-ur|{{Nastaliq| جنوبی پنجاب}}}} <ref>{{Cite web|url=https://cm.punjab.gov.pk/node/5756|title=پاکستان تحریک انصاف جنوبی پنجاب کی محرومیوں کا ازالہ کرنے کیلئے پرعزم ہے،پنجاب کابینہ نے جنوبی پنجاب سیکرٹریٹ کی خودمختاری کیلئے تاریخ ساز فیصلہ کیا ہے|publisher=Office of the Chief Minister of Punjab, Islamic Republic of Pakistan}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220202034606/https://cm.punjab.gov.pk/node/5756 |date=2022-02-02 }}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.aaj.tv/news/30277513/|title=Hopefully, govt will end injustice towards South Punjab: PM Imran|date=February 2022|website=Aaj news}}</ref> ) [[पाकिस्तान|पाकिस्तानको]] प्रस्तावित नयाँ प्रान्त हो, जसमा [[पन्जाब, पाकिस्तान|पञ्जाब प्रान्तको]] दक्षिणी भागमा सराइकी बोल्नेहरूको बहुमत रहेको क्षेत्रहरू समावेश छन्। प्रस्तावित सराइकिस्तानले कुल क्षेत्रफलको करिब ५२ प्रतिशत र पञ्जाब प्रान्तको जनसंख्याको ३२ प्रतिशत ओगटेको छ। <ref>{{Cite news|url=https://nation.com.pk/06-May-2012/south-punjab-larger-in-size-less-in-population|title=South Punjab: larger in size, less in population|access-date=13 April 2020}}</ref> सराइकिस्तानको २०१७ को अनुसार ३४,७४३,५९० को जनसंख्या छ, १९९८ मा २३,५०७,२१० बाट बढेको छ। == इतिहास == २०१२ मा, पञ्जाब प्रान्तीय सभा र राष्ट्रिय सभाले पञ्जाबमा नयाँ प्रान्तको निर्माणको लागि प्रस्तावहरू पारित गरे। यी प्रस्तावहरूलाई पाकिस्तान पिपुल्स पार्टी (पीपीपी) र पाकिस्तान मुस्लिम लिग (एन) (पीएमएलएन) ले समर्थन गरेको थियो र पारित भएको थियो। <ref name="What lies behind demands for a separate province in south Punjab">{{Cite news|url=https://herald.dawn.com/news/1398695|title=What lies behind demands for a separate province in south Punjab|access-date=16 April 2020}}</ref> २०१३ को चुनावमा पीपीपीले सराइकिस्तान प्रान्त निर्माणको लागि सराइकी मतदाताहरूलाई परिचालन गर्ने प्रयास गर्यो। तर उनीहरुले सराइकिस्तान क्षेत्रबाट राष्ट्रिय सभाको एउटा मात्र सिट पाएका छन् । <ref name="What lies behind demands for a separate province in south Punjab"/> २०१८ मा पाकिस्तान तहरीक-ए-इन्साफ (पीटीआई) ले सत्ता ग्रहण गरेको पहिलो १०० दिन भित्र दक्षिण पञ्जाबमा नयाँ प्रान्त बनाउने वाचा गरे, यदि तिनीहरू विजयी भए। <ref name="A Province For Seraikis">{{Cite news|url=https://www.thenews.com.pk/tns/detail/631911-a-province-for-seraikis|title=A province for Seraikis|access-date=16 April 2020}}</ref> पीटीआईले चुनाव जित्यो र दक्षिण पञ्जाबको राष्ट्रिय सभाका ५० सिटमध्ये ३० सिट जित्यो। <ref>{{Cite news|url=https://www.thenews.com.pk/tns/detail/567833-province-making|title=A province in the making|access-date=16 April 2020}}</ref> अगस्ट १५, २०१८ मा, पञ्जाब विधानसभाका पीटीआई एमपीए, मोहसिन लेघारीले दक्षिण पञ्जाबमा नयाँ प्रान्तको निर्माणको लागि एउटा प्रस्ताव प्रस्तुत गरे। <ref name="What lies behind demands for a separate province in south Punjab"/> २०२२   मा सिनेटले १८ जनवरीमा दक्षिण पञ्जाब प्रान्त सिर्जना गर्न खोज्ने बिललाई स्वीकार गर्‍यो, जसलाई पाकिस्तान तहरीक-ए-इन्साफ (पीटीआई) र पाकिस्तान पीपुल्स पार्टी (पीपीपी) ले समर्थन गरेको थियो। <ref>{{Cite web|url=https://arynews.tv/bilawal-shehbaz-support-south-punjab-province/|title=BILAWAL, SHEHBAZ'S SUPPORT SOUGHT FOR CREATION OF SOUTH PUNJAB PROVINCE|date=20 January 2022|website=ARYNEWS.tv.}}</ref> == छुट्टै प्रशासनिक सचिवालयको स्थापना == २०२० मा, पञ्जाब (सराइकिस्तान) को दक्षिणी क्षेत्रहरूको लागि छुट्टै सचिवालय स्थापना गरियो। सचिवालय डेरा गाजी खान डिभिजन, मुल्तान डिभिजन र बहावलपुर डिभिजन मिलेर बनेको छ। यो १५ अक्टोबर २०२० मा आधिकारिक रूपमा सञ्चालन भयो। <ref>{{Cite web|url=https://www.dawn.com/news/1577999|title=South Punjab secretariat becomes operational on Oct 15|last=Reporter|first=The Newspaper's Staff|date=September 5, 2020|website=DAWN.COM}}</ref> प्रारम्भमा सेवा तथा सामान्य प्रशासन (S&GAD), गृह विभाग, स्वास्थ्य, शिक्षा, कृषि, योजना तथा विकास, लाइभ स्टक तथा डेरी विकास, स्थानीय सरकार तथा सामुदायिक विकास, आवास, शहरी विकास र जनस्वास्थ्य इन्जिनियरिङ, सिँचाइ, वन, सञ्चार र कार्य, राजस्व <ref>{{Cite web|url=https://www.dawn.com/news/1577291|title=15 full-fledged depts created for south Punjab secretariat|last=Malik|first=Mansoor|date=September 1, 2020|website=DAWN.COM}}</ref> र प्रहरीलाई सराइकिस्तान क्षेत्रको छुट्टै प्रशासनिक सचिवालयमा निम्न अधिकारीहरूसँग समावेश गरिएको छ: # (i) जाहिद अख्तर जमान, जुन ३०, २०२०, मार्च ३, २०२१ <ref>{{Cite web|url=https://www.radio.gov.pk/01-07-2020/aig-acs-appointed-for-south-punjab-secretariat-on-merit-cm-buzdar|title=AIG, ACS appointed for South Punjab Secretariat on merit: CM Buzdar|website=www.radio.gov.pk}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200702155044/http://www.radio.gov.pk/01-07-2020/aig-acs-appointed-for-south-punjab-secretariat-on-merit-cm-buzdar |date=2020-07-02 }}</ref> (ii) सैफ अन्जुम, १० मार्च, २०२१, अप्रिल ११, २०२१ (iii) क्याप्टेन रिटायर्ड साकिब जफर, अप्रिल १२, २०२१, देखि अहिलेसम्म, <ref>{{Cite web|url=https://jassaraftab.com/addl-chief-secretary-south-punjab/|title=Additional Chief Secretary &#124; Jassaraftab.com - A Veterinary Information Hub|date=April 13, 2021}}</ref> अतिरिक्त मुख्य सचिव, दक्षिण पञ्जाब # (i) क्याप्टेन (सेवानिवृत्त) जफर इकबाल, <ref>[https://www.24newshd.tv/26-Sep-2020/capt-retd-zafar-iqbal-appointed-additional-igp-south-punjab?_gl=1*yilk5m*_ga*S1ZNb0FFa2ZNU0ItTm4wbWxxTVVCZW9ncEVlNUw1SGZydVFZQlN3TG9FQVRoU0RicmMxN3JONVhCWmdzWUFLYg.. Capt. ]{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> सेप्टेम्बर २०२० देखि मार्च २०२२ सम्म (ii) डा एहसान सादिक मार्च १५, २०२२ देखि हालसम्म, प्रहरी अतिरिक्त महानिरीक्षक, दक्षिण पञ्जाब # मोमिन आगा, गृह सचिव # नोशीन मलिक, सचिव एस एण्ड जीएडी # अहताशाम अनवर, शिक्षा सचिव डा # मोहम्मद अजमल भट्टी, सचिव स्वास्थ्य # राणा उबेदुल्लाह अनवर, सचिव अर्थ सचिव # सोएब इकबाल सैयद, सचिव योजना तथा विकास # राणा खुर्रम शहजाद उमर, सचिव, स्थानीय सरकार तथा सामुदायिक विकास # लियाकत अली चट्टा, सचिव आवास, शहरी विकास तथा जनस्वास्थ्य इन्जिनियरिङ् # साकिब अली अटील, सचिव कृषि # आफताब अहमद पिरजादा, सचिव लाइभ स्टक तथा डेरी विकास == भूगोल == सराइकिस्तान कौमी काउन्सिलले दक्षिण पञ्जाबका २४ जिल्ला र [[खैबर पख्तुनख्वा|खैबर पख्तुनख्वाका]] २ जिल्ला (डेरा इस्माइल खान र ट्याङ्क जिल्ला, त्यहाँका ७० प्रतिशत जनता सराइकी बोल्छन्) मिलाएर सराइकिस्तान प्रान्त बनाउन माग गरेको छ । प्रमुख राजनीतिक दलहरू पीटीआई, पीपीपी र पीएमएल (एन) सराइकिस्तानको भूगोललाई लिएर मतभेद छन्। पीपीपीले पञ्जाबका ११ जिल्ला र खैबर पख्तुनख्वाका २ जिल्लालाई विलय गरेर दक्षिण प्रान्तको गठनलाई समर्थन गर्छ। पीटीआईले दक्षिण पञ्जाबका ११ जिल्लालाई मात्र विलय गरेर दक्षिण पञ्जाब प्रान्तको गठनलाई समर्थन गर्दछ। पीएमएल (एन) ले दक्षिण पञ्जाबमा दुई प्रान्तहरूको गठनलाई समर्थन गर्दछ - [[बहावलपुर प्रान्त]] र अर्को दक्षिण पञ्जाब प्रान्त जसमा डेरा गाजी खान र मुल्तान डिभिजनहरू छन्। <ref name="A Province For Seraikis"/> == जनसाङ्ख्यिकी == === भाषा === [[चित्र:Saraiki-speakers_by_Pakistani_District_-_2017_Census.svg|right|thumb|<div style="text-align: center"> 2017 पाकिस्तान जनगणना अनुसार प्रत्येक पाकिस्तानी जिल्लामा सराइकी [[मातृभाषा]] भएका मानिसहरूको अनुपात।</div>]] दक्षिण पञ्जाबमा बोलिने प्रमुख मातृभाषा सराइकी हो र प्रायः दक्षिण पञ्जाबका धेरैजसो भागहरूमा बोलिन्छ, <ref>{{Cite web|url=http://www.ethnologue.com/language/skr|title=Saraiki, a Language of Pakistan|publisher=Ethnologue|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924061905/http://www.ethnologue.com/language/SKR|archivedate=24 September 2015|accessdate=25 September 2015}}</ref> [[पन्जाबी भाषा|पञ्जाबी]] पनि बहावलपुर डिभिजनको पूर्वी भागमा लोकप्रिय छ, उर्दू आधिकारिक रूपमा लिङ्गुआ फ्रान्काको रूपमा व्यापक रूपमा प्रयोग गरिन्छ। <ref>{{Cite journal|title=The History of the Urdu Language Together with Its Origin and Geographic Distribution|url=https://www.ijires.org/administrator/components/com_jresearch/files/publications/IJIRES-154_final.pdf}}</ref> === धर्म === दक्षिण पञ्जाबका [[सराइकी जाति|सराइकी]], पञ्जाबी र बलुच मानिसहरू इस्लाम मान्छन्, अधिकांश सुन्नीहरू हुन्। <ref>{{Cite web|url=https://www.justice.gov/eoir/page/file/1292441/download|title=Information on Sunni-Shia conflict|publisher=Pakistan - Researched and compiled by the Refugee Documentation Centre}}</ref> == यो पनि हेर्नुहोस् == * [[बहावलपुर प्रान्त|बहावलपुर दक्षिण पञ्जाब]], यस क्षेत्रमा अर्को प्रस्तावित प्रान्त * Qabailistan, पश्चिमी खैबर पख्तुनख्वा, पाकिस्तान मा एक प्रस्तावित प्रान्त * सराइकी संस्कृति == सन्दर्भहरू == {{Reflist}} == बिब्लियोग्राफी == * {{Cite journal|pmc=Tariq Rahman|title=The Siraiki Movement in Pakistan|date=1995}} {{पाकिस्तानको प्रशासनिक एकाइ}} [[श्रेणी:पुनरावलोकन नगरिएको अनुवादहरू रहेको पृष्ठ]] 5171iwgr1grc49j2gno9tgev7fwoeud 0 125908 1352095 1316762 2026-04-22T05:59:54Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352095 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=सोनी राणा|image=Sony rana nepal airlines (cropped).jpg|caption=राणा [[त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल]]मा (2016)|birth_date={{Birth date and age|1965|10|17|df=y}}|birth_place=[[काठमाडौँ|काठमाडौं]], [[नेपाल]]|nationality=नेपाली|occupation=पाइलट|years_active=1991–वर्तमान|employer=[[नेपाल वायुसेवा निगम]]|known_for=नेपालको पहिलो महिला व्यावसायिक-पाइलट (१९९१)|spouse=विजय गिरी|children=१|parents={{Plainlist| *ओम नरसिंह राणा (बुवा) *कञ्चन राणा (आमा)}}|website={{URL|https://sonyrana.com.np/|}}}} [[Category:Articles with hCards]] '''सोनी राणा''' (जन्म १७ अक्टोबर १९६५) नेपालको पहिलो महिला व्यावसायिक-पाइलट हुन्। <ref>{{Cite web|url=https://samachardainik.com/news-details/14753/2019-03-08|title=यी १० महिला : जो नेपालको इतिहासमा नै पहिलो बने !|website=Samachar Dainik|language=ne|accessdate=2022-06-09}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220616133914/https://samachardainik.com/news-details/14753/2019-03-08 |date=2022-06-16 }}</ref><ref>{{Cite web|url=http://nepalihimal.com/|title=हिमाल खबरपत्रिका {{!}} 'लीडर' महिला|website=nepalihimal.com|language=en-US|accessdate=2022-06-09}}</ref> उनले [[नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरण|नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणबाट]] लाइसेन्स नम्बर ११९ अन्तर्गत २९ मार्च १९९१ मा आफ्नो उड्डयन लाइसेन्स प्राप्त गरेकी थिइन्। उनी बोइङ जेटको पहिलो नेपाली महिला पाइलट पनि हुन् ।<ref>{{Cite web|url=http://archive.nepalitimes.com/news.php?id=295#.YqHI0HZBztU|title=The wonderful women and their flying machines- Nepali Times|website=archive.nepalitimes.com|accessdate=2022-06-09}}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == प्रारम्भिक जीवन र शिक्षा == राणाको जन्म १७ अक्टोबर १९६५ ([[विक्रम सम्वत्|२०२२]]) मा [[लक्ष्मी पूजा|लक्ष्मीपूजाको]] दिन बुबा ओमनरसिंह राणा र आमा कञ्चन राणाको [[काठमाडौँ|काठमाडौंको]] [[ठमेल]] स्थित घरमा भएको थियो। उनले महेन्द्र भवन विद्यालयबाट [[प्रवेशिका परीक्षा|एसएलसी]] तहको शिक्षा पूरा गरि पद्म कन्या बहुमुखी क्याम्पसबाट सर्टिफिकेट डिग्री र डिप्लोमा प्राप्त गरिन्।<ref>{{Cite web|url=https://ekantipur.com/ampnews/2015-01-17/402267.html|title=Kantipur-सोनीको आकाश यात्रा - कान्तिपुर समाचार|website=ekantipur.com|accessdate=2022-06-09}}</ref> त्यसपछि उनी उड्डयनको तालिम लिन सन् १९८७ मा [[संयुक्त राज्य अमेरिका|अमेरिका]] गइन् । == उड्डयन करियर == उनले २० मार्च १९९१ (२६ कार्तिक २०४७) मा CAAN मा दर्ता गराएकी थिइन्। पाइलट तालिम पूरा गरेको दुई वर्षपछि उनले तत्कालीन [[नेपाल वायुसेवा निगम|रोयल नेपाल एयरलाइन्स कर्पोरेशन (आरएनएसी)]] मा काम गर्न थालिन् । आरएनएसीले तीन पाइलटका लागि दरखास्त खोलेको थियो भने १० जना पाइलटले आवेदन दिएका थिए । उनी र रक्षा राणा मात्र दुई महिला आवेदन थिए। १० मध्ये सोनी राणा छनोट भइन् र त्यसपछि उनी पहिलो व्यावसायिक नेपाली महिला पाइलट बनेर आरएनएसीमा काम गर्न थालिन् ।<ref name=":1">{{Cite web|url=http://mulkhabar.com/archives/59941|title=चंगा उडाउने रहरले पहिलो महिला क्याप्टेन बनीन् सोनी राणा|date=2016-04-04|website=Mulkhabar|accessdate=2022-06-09}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231102084031/http://mulkhabar.com/archives/59941 |date=2023-11-02 }}</ref> उनले १२ नोभेम्बर १९९० मा एक ट्रेनी को-पाइलटको रूपमा शुरू गरे, 31 मार्च 1991 मा एक जूनियर को-पाइलट भइन् र 14 जुलाई १९९२ मा एक वरिष्ठ को-पाइलट भइन्। उनले 23 नोभेम्बर २००५ मा CAAN को नागरिक उड्डयन विभागबाट आफ्नो बोइङ लाइसेन्स प्राप्त गरिन् र ''B 757'' को-पाइलटको रूपमा काम गर्न थालिन्। == पुरस्कार == राणालाई सन् १९९३ मा [[गोरखा दक्षिण बाहु|अर्डर अफ गोरखा दक्षिणा बहु]] (चौथो कक्षा) बाट सम्मानित गरिएको थियो। == व्यक्तिगत जीवन == उनले सफाइ पाएको सात वर्षपछि २०५५ मा सहपायलट विजय गिरीसँग विवाह गरिन् । गिरीको सन् २००२ जुलाई १७ गते (१ साउन २०५९) [[सुर्खेत जिल्ला|सुर्खेतमा]] विमान दुर्घटनामा निधन भएको थियो । उनको एउटी छोरी छिन् ।<ref name=":0">{{Cite web|url=https://annapurnapost.com/news/66424-66424|title=आकाशमा महिला|website=आकाशमा महिला|language=en|accessdate=2022-06-09}}</ref> उनका भाइ आशिष नरसिंह राणा पनि पाइलट हुन् । उनी हाल काठमाडौंको महाराजगञ्जमा बस्छिन् । == ‘पहिलो नेपाली महिला पाइलट’ को उपाधिका लागि विवाद == राणाले २९ मार्च १९९१ मा लाइसेन्स पाए पनि रक्षा राणा पहिलो नेपाली महिला पाइलटको रूपमा चिनिन्छन्। [[रक्षा राणा|रक्षा राणाले]] २० मे १९९२ मा लाइसेन्स पाएकी थिइन् । क्यानका पाइलट सेफ्टी विभाग प्रमुख राजु श्रेष्ठका अनुसार सोनी राणा नेपाली उड्डयन लाइसेन्स पाएकी पहिलो महिला नेपाली पाइलट हुन् ।<ref>{{Cite web|url=https://www.janaaastha.com/archives/78895|title=जहाँ उडान परीहरु दिनहुुँ बढ्दैछन्|website=Jana Aastha News Online|accessdate=2022-06-09}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240322133153/https://www.janaaastha.com/archives/78895/ |date=2024-03-22 }}</ref> [[नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरण]]ले २२ मे २०१६ मा सोनी राणालाई नेपाली नागरिक लाइसेन्स लिने पहिलो नेपाली महिला पाइलट घोषणा गर्दै विज्ञप्ति पनि प्रकाशित गर्‍यो।<ref>{{Cite web|url=https://sonyrana.com.np/images/civil_aviation_authority_sony_rana_first_woman_pilot.jpg|title=Civil Aviation Authority of Nepal's Statement letter|date=2016-05-26}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220315023430/http://sonyrana.com.np/images/civil_aviation_authority_sony_rana_first_woman_pilot.jpg |date=2022-03-15 }}</ref> == सन्दर्भहरू == {{Reflist}} [[श्रेणी:सन् १९६५ मा जन्म]] [[श्रेणी:काठमाडौँका मानिसहरू]] [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] bcbtj4hc5huv4zfjc6uq6gt0e8c6h8v 0 127159 1352082 1342470 2026-04-22T05:40:33Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352082 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[गाउँपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[पर्सा जिल्ला|पर्सा]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-parsa/kalikamai?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = अध्यक्ष | leader_name = वशिष्‍ट कुमार <small> ([[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल]]) | leader_title1 = उपाध्यक्ष | leader_name1 = राजमती बरैनी <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | established_title = स्थापित | established_date = २०७३ फागुन २७ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 24.33<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=22&municipality=10|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 23480 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|27.07|84.71|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०५१ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[हरिहरपुर बिर्ता]] गाविसको कार्यालय | website = [https://kalikamaimun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[पर्सा जिल्ला]]का १० वटा [[गाउँपालिका]]हरू मध्ये एक हो।<ref name="गाउँपालिका र नगरपालिका (सूची)">{{cite news|title=गाउँपालिका र नगरपालिका कुन जिल्लामा कति? (सूची)|url=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084|accessdate=२३ पौष २०७३|publisher=लोकान्तर|date=२३ पौष २०७३|ref=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084}}</ref><ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २०७३ फागुन २७ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा साविकका [[परशुरामपुर, पर्सा|परशुरामपुर]], [[हरिहरपुर बिर्ता]], [[बिरन्चीबरवा]], [[मुडली]] र [[भेडीयारी]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या २३,४८० रहेको छ भने यहाँ ३,६९७ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ कालिकामाई गाउँपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[मुडली]] || ६,५३७ || ११.०२ || ५९३.१९ |- | २ || [[भेडीयारी]] || ६,५४३ || १.९४ || ३३७२.६८ |- | ३ || [[हरिहरपुर बिर्ता]]|| ३,३१५ || ३.०२ || १०९७.६८ |- | ४ || [[परशुरामपुर, पर्सा|परशुरामपुर]] || ३,२४९ || १.७१ || १८९९.९९ |- | ५ || [[बिरन्चीबरवा]] || ३,८३६ || ६.६४ || ५७७.७१ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''२३,४८०''' || '''२४.३३''' || '''९६५.०६''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{पर्सा जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcparsa.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, पर्सा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180208211700/http://www.ddcparsa.gov.np/ |date=2018-02-08 }} [[श्रेणी:पर्सा जिल्लाका गाउँपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका गाउँपालिकाहरू]] kuwej503j0ob48jk8e8cjjzna9352lg 0 127161 1352093 1342492 2026-04-22T05:57:48Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352093 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[गाउँपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[पर्सा जिल्ला|पर्सा]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-parsa/chhipaharmai?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = अध्यक्ष | leader_name = मनोज कुमार <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) | leader_title1 = उपाध्यक्ष | leader_name1 = श्रीमती लिलावतीदेवी कानु <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | established_title = स्थापित | established_date = २०७३ फागुन २७ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 24.90<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=22&municipality=12|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 29082 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|27.16|84.67|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०५१ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[भिस्वा]] गाविसको कार्यालय | website = [https://chhipaharmaimun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[पर्सा जिल्ला]]का १० वटा [[गाउँपालिका]]हरू मध्ये एक हो।<ref name="गाउँपालिका र नगरपालिका (सूची)">{{cite news|title=गाउँपालिका र नगरपालिका कुन जिल्लामा कति? (सूची)|url=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084|accessdate=२३ पौष २०७३|publisher=लोकान्तर|date=२३ पौष २०७३|ref=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084}}</ref><ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २०७३ फागुन २७ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा साविकका [[मिर्जापुर, पर्सा|मिर्जापुर]], [[समझौता]], [[जयमङ्गलापुर]], [[तुलसी बरुवा]] र [[भिस्वा]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या २९,०८२ रहेको छ भने यहाँ ४,६६३ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ छिपहरमाई गाउँपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[मिर्जापुर, पर्सा|मिर्जापुर]] || ४,६०४ || ५.०९ || ९०४.५२ |- | २ || [[समझौता]] || ७,९२५ || ६.११ || १२९७.०५ |- | ३ || [[जयमङ्गलापुर]] || ५,६०२ || ४.३७ || १२८१.९२ |- | ४ || [[तुलसी बरुवा]] || ५,०२० || ६.०१ || ८३५.२७ |- | ५ || [[भिस्वा]] || ५,९३१ || ३.३२ || १७८६.४५ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''२९,०८२''' || '''२४.९''' || '''११६७.९५''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{पर्सा जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcparsa.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, पर्सा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180208211700/http://www.ddcparsa.gov.np/ |date=2018-02-08 }} [[श्रेणी:पर्सा जिल्लाका गाउँपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका गाउँपालिकाहरू]] mmu3fb6zec5kz8ncsmaoocezdczlviw 0 127163 1352085 1342499 2026-04-22T05:47:56Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352085 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[गाउँपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[पर्सा जिल्ला|पर्सा]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-parsa/jirabhawani?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = अध्यक्ष | leader_name = अनोज चौधरी <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | leader_title1 = उपाध्यक्ष | leader_name1 = रेखा चौधरी <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | established_title = स्थापित | established_date = २०७३ फागुन २७ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 55.39<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=22&municipality=2|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 22677 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|27.16|84.67|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०५१ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[सेढवा]] गाविसको कार्यालय | website = [https://jirabhawanimun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[पर्सा जिल्ला]]का १० वटा [[गाउँपालिका]]हरू मध्ये एक हो।<ref name="गाउँपालिका र नगरपालिका (सूची)">{{cite news|title=गाउँपालिका र नगरपालिका कुन जिल्लामा कति? (सूची)|url=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084|accessdate=२३ पौष २०७३|publisher=लोकान्तर|date=२३ पौष २०७३|ref=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084}}</ref><ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २०७३ फागुन २७ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा साविकका [[सुपौली]], [[महादेवपट्टी]], [[सेढवा]], [[शङ्करसरैया]] र [[जीतपुर, पर्सा|जीतपुर]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या २२,६७७ रहेको छ भने यहाँ ४,८७१ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ जीराभवानी गाउँपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[महादेवपट्टी]] || ६,३५५ || १२.०९ || ५२५.६४ |- | २ || [[सेढवा]] || ४,५८८ || ४.४८ || १०२४.११ |- | ३ || [[जीतपुर, पर्सा|जीतपुर]] || ४,६१७ || ७.९३ || ५८२.२२ |- | ४ || [[सुपौली]] || ३,१३५ || ४.८५ || ६४६.३९ |- | ५ || [[शङ्करसरैया]] || ३,९८२ || २६.०३ || १५२.९८ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''२२,६७७''' || '''५५.३८''' || '''४०९.४८''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{पर्सा जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcparsa.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, पर्सा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180208211700/http://www.ddcparsa.gov.np/ |date=2018-02-08 }} [[श्रेणी:पर्सा जिल्लाका गाउँपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका गाउँपालिकाहरू]] tf52gbsupt4w2hdlypozdybnz5ajt0f 0 127166 1352089 1342573 2026-04-22T05:53:54Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352089 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[गाउँपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[पर्सा जिल्ला|पर्सा]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-parsa/pakahamainpur?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = अध्यक्ष | leader_name = सुरेश प्रसाद <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | leader_title1 = उपाध्यक्ष | leader_name1 = सरफुन नेशा <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | established_title = स्थापित | established_date = २०७३ फागुन २७ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 21.26<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=22&municipality=13|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 22585 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|27.16|84.67|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०५१ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[मैनपुर पकाहा|पकाहा मैनपुर]] गाविसको कार्यालय | website = [https://pakahamainpurmun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[पर्सा जिल्ला]]का १० वटा [[गाउँपालिका]]हरू मध्ये एक हो।<ref name="गाउँपालिका र नगरपालिका (सूची)">{{cite news|title=गाउँपालिका र नगरपालिका कुन जिल्लामा कति? (सूची)|url=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084|accessdate=२३ पौष २०७३|publisher=लोकान्तर|date=२३ पौष २०७३|ref=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084}}</ref><ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २०७३ फागुन २७ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा साविकका [[घोरे]], [[मैनपुर पकाहा]], [[लाहावरथकरी]], [[सुर्जाहा]], र [[सबैठवा]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या २२,५८५ रहेको छ भने यहाँ ३,५३० घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ पकहा मैनपुर गाउँपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[घोरे]] || ५,१९७ || ४.३१ || १२०५.८० |- | २ || [[सुर्जाहा]] || ४,५०० || ३.५३ || १२७४.७९ |- | ३ || [[मैनपुर पकाहा]] || ३,६४० || २.८२ || १२९०.७८ |- | ४ || [[लाहावरथकरी]] || ४,७२५ || ४.४३ || १०६६.५९ |- | ५ || [[सबैठवा]]|| ४,५२३ || ६.१७ || ७३३.०६ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''२२,५८५''' || '''२१.२६''' || '''१०६२.३२''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{पर्सा जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcparsa.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, पर्सा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180208211700/http://www.ddcparsa.gov.np/ |date=2018-02-08 }} [[श्रेणी:पर्सा जिल्लाका गाउँपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका गाउँपालिकाहरू]] epraeoo82fu19acuv5mvnhjwuj0y1gy 0 127171 1352087 1342578 2026-04-22T05:49:45Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352087 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[गाउँपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[पर्सा जिल्ला|पर्सा]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-parsa/paterwasugauli?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = अध्यक्ष | leader_name = दिनेशकुमार चौधरी <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | leader_title1 = उपाध्यक्ष | leader_name1 = ममता महतो <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | established_title = स्थापित | established_date = २०७३ फागुन २७ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 64.29<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=22&municipality=4|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 25498 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|27.17|84.74|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०५१ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[पटेर्वा सुगौली]] गाविसको कार्यालय | website = [https://paterwasugaulimun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[पर्सा जिल्ला]]का १० वटा [[गाउँपालिका]]हरू मध्ये एक हो।<ref name="गाउँपालिका र नगरपालिका (सूची)">{{cite news|title=गाउँपालिका र नगरपालिका कुन जिल्लामा कति? (सूची)|url=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084|accessdate=२३ पौष २०७३|publisher=लोकान्तर|date=२३ पौष २०७३|ref=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084}}</ref><ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २०७३ फागुन २७ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा साविकका [[पटेर्वा सुगौली]], [[सोनवर्षा]], [[गादी]] र [[निचुटा]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या २५,४९८ रहेको छ भने यहाँ ४,७५३ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ पटेर्वा सुगौली गाउँपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[सोनवर्षा]] (५, ७ र ९) || ४,५०५ || १२.९२ || ३४८.६८ |- | २ || [[गादी]] || ४,४१५ || २४.५ || १८०.२० |- | ३ || [[सोनवर्षा]] (१–४, ६ र ८) || ३,५९५ || ३.३८ || १०६३.६१ |- | ४ || [[पटेर्वा सुगौली]] || ५,९२० || ११.४२ || ५१८.३९ |- | ५ || [[निचुटा]]|| ७,०६३ || १२.०८ || ५८४.६९ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''२५,४९८''' || '''६४.३''' || '''३९६.५५''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{पर्सा जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcparsa.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, पर्सा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180208211700/http://www.ddcparsa.gov.np/ |date=2018-02-08 }} [[श्रेणी:पर्सा जिल्लाका गाउँपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका गाउँपालिकाहरू]] ocrc2dscpdus7026aj6wl4ub0rkvis5 0 127176 1352090 1342632 2026-04-22T05:55:07Z पर्वत सुवेदी 31224 1352090 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[गाउँपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[पर्सा जिल्ला|पर्सा]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-parsa/bindabasini?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = अध्यक्ष | leader_name = प्रमोद तिवारी <small> ([[लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी, नेपाल]]) | leader_title1 = उपाध्यक्ष | leader_name1 = ज्योतीदेवी चौरिसया <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) | established_title = स्थापित | established_date = २०७३ फागुन २७ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 26.04<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=22&municipality=14|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 24991 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|27.16|84.67|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०५१ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[पर्सौनी माठा]] गाविसको कार्यालय | website = [https://bindabasinimun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[पर्सा जिल्ला]]का १० वटा [[गाउँपालिका]]हरू मध्ये एक हो।<ref name="गाउँपालिका र नगरपालिका (सूची)">{{cite news|title=गाउँपालिका र नगरपालिका कुन जिल्लामा कति? (सूची)|url=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084|accessdate=२३ पौष २०७३|publisher=लोकान्तर|date=२३ पौष २०७३|ref=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084}}</ref><ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २०७३ फागुन २७ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा साविकका [[अमरपट्टी, पर्सा|अमरपट्टी]], [[झौवा गुठी]], [[पर्सौनी माठा]] र [[बहुअर्वा भाठा]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या २४,९९१ रहेको छ भने यहाँ ३,८९२ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{पर्सा जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcparsa.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, पर्सा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180208211700/http://www.ddcparsa.gov.np/ |date=2018-02-08 }} [[श्रेणी:पर्सा जिल्लाका गाउँपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका गाउँपालिकाहरू]] 2oy4i9nax9ftdpgacg8ftcxbkoxz43w 1352092 1352090 2026-04-22T05:55:48Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352092 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[गाउँपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[पर्सा जिल्ला|पर्सा]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-parsa/bindabasini?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = अध्यक्ष | leader_name = प्रमोद तिवारी <small> ([[लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी, नेपाल]]) | leader_title1 = उपाध्यक्ष | leader_name1 = ज्योतीदेवी चौरिसया <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) | established_title = स्थापित | established_date = २०७३ फागुन २७ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 26.04<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=22&municipality=14|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 24991 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|27.16|84.67|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०५१ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[पर्सौनी माठा]] गाविसको कार्यालय | website = [https://bindabasinimun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[पर्सा जिल्ला]]का १० वटा [[गाउँपालिका]]हरू मध्ये एक हो।<ref name="गाउँपालिका र नगरपालिका (सूची)">{{cite news|title=गाउँपालिका र नगरपालिका कुन जिल्लामा कति? (सूची)|url=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084|accessdate=२३ पौष २०७३|publisher=लोकान्तर|date=२३ पौष २०७३|ref=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084}}</ref><ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २०७३ फागुन २७ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा साविकका [[अमरपट्टी, पर्सा|अमरपट्टी]], [[झौवा गुठी]], [[पर्सौनी माठा]] र [[बहुअर्वा भाठा]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या २४,९९१ रहेको छ भने यहाँ ३,८९२ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ विन्दबासिनी गाउँपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[बहुअर्वा भाठा]] (४, ५, ९) || १,७६४ || ३.९८ || ४४३.२२ |- | २ || [[बहुअर्वा भाठा]] (१, २, ३, ६, ७, ८) || ५,४१६ || ५.९ || ९१८.०३ |- | ३ || [[झौवा गुठी]] (२–६) र [[अमरपट्टी, पर्सा|अमरपट्टी]] (६–९) || ६,२२१ || ५.०६ || १२२९.४५ |- | ४ || [[झौवा गुठी]] (१, ७–९) र [[अमरपट्टी, पर्सा|अमरपट्टी]] (१–५) || ४,७३३ || ४.८५ || ९७५.८८ |- | ५ || [[पर्सौनी माठा]] || ६,८५७ || ६.२६ || १०९५.३७ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''२४,९९१''' || '''२६.०५''' || '''९५९.३५''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{पर्सा जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcparsa.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, पर्सा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180208211700/http://www.ddcparsa.gov.np/ |date=2018-02-08 }} [[श्रेणी:पर्सा जिल्लाका गाउँपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका गाउँपालिकाहरू]] s5ypfy251kluixyn6tmiise157ctjp4 0 127261 1352019 1099142 2026-04-22T02:16:30Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352019 wikitext text/x-wiki {{Infobox official post | post = रजिस्ट्रार | body = सर्वोच्च अदालत | native_name = | insignia = | insigniasize = | insigniacaption = | insigniaalt = | flag = Flag of Nepal.svg | flagsize = 100px | flagalt = | flagborder = | flagcaption = [[नेपालको झण्डा]] | image = नेपालको सर्वोच्च अदालत.jpg | image_caption = | imagesize = | alt = | imagecaption = | incumbent = लालबहादुर कुँवर<ref>{{Cite web |url=https://www.setopati.com/politics/228788/ |title=सर्वोच्चको मुख्य रजिस्ट्रारमा लालबहादुर कुँवर सिफारिस |website=सेतोपाटी |language=नेपाली |accessdate=2022-09-28 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | acting = | incumbentsince = वि.सं. २०७८ माघ २६ | department = नेपालको सर्वोच्च अदालत | style = | type = सरकारी कर्मचारी | status = सक्रिय | abbreviation = | member_of = | reports_to = [[नेपालको प्रधानन्यायाधीश|प्रधानन्यायाधीश]] | residence = | seat = | nominator = | appointer = [[न्याय सेवा आयोग (नेपाल)|न्याय सेवा आयोग]]को सिफारिसमा [[नेपालको मन्त्रिपरिषद्]] | appointer_qualified = | termlength = | termlength_qualified = | constituting_instrument = | precursor = | inaugural = [[मस्यौदा:नहकुल सुवेदी|नहकुल सुवेदी]] }} '''मुख्य रजिस्ट्रार''' नेपालको न्यायालयका कर्मचारीहरुमध्ये सबैभन्दा माथिल्लो पद हो।<ref>{{Cite web |url=https://supremecourt.gov.np/web/exchief_registrar |title=सर्वोच्च अदालत नेपाल |language=नेपाली |website=supremecourt.gov.np |accessdate=2022-09-28}}</ref> मुख्य रजिस्ट्रार [[नेपालको सर्वोच्च अदालत|सर्वोच्च अदालत]]को प्रशासन प्रमुखको रूपमा रहन्छ। प्रधानन्यायाधीशले नेतृत्व गर्ने [[न्याय सेवा आयोग (नेपाल)|न्याय सेवा आयोग]]को सिफारिसमा [[मन्त्रिपरिषद्]]ले मुख्य रजिस्ट्रार नियुक्त गर्दछ। वर्तमान समयमा मुख्य रजिस्ट्रार लालबहादुर कुँवर छन्। ==इतिहास== नेपालको पहिलो मुख्य रजिस्ट्रार [[मस्यौदा:नहकुल सुवेदी|नहकुल सुवेदी]] हुन्। तत्कालीन प्रधानन्यायाधीश [[गोपाल प्रसाद पराजुली|गोपाल पराजुली]]को पालामा यो पद सिर्जना गरिएको थियो।<ref>{{Cite web |url=https://annapurnapost.com/news/87545-87545 |title=न्यायाधीश सिफारिस विवादमा |last=बिरही |first=यम |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-09-28}}</ref> ==काम, कर्तव्य र अधिकार== ==मुख्य रजिस्ट्रारहरू== ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} [[श्रेणी:नेपाली सरकारी अधिकारीहरू]] 2hpjahgeqnshte7b3wcfpjk4bmjwwkt 0 128401 1352157 1282400 2026-04-22T09:30:24Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352157 wikitext text/x-wiki {{Infobox Australian place | type = city | name = होबार्ट | state = tas | native_name = निपालुना | image = Franklin Wharf 2015.jpg | caption = होबार्ट सिटी सेन्टर | force_national_map = yes | coordinates = {{coord|42|52|50|S|147|19|30|E|display=inline,title}} | pop = 247068 | pop_year = सन् २०२१ | pop_footnotes = <ref name=ABS>{{cite web|title=Greater Hobart - 2021 Census All persons QuickStats|url=https://abs.gov.au/census/find-census-data/quickstats/2021/6GHOB|website=[[Australian Bureau of Statistics]]|date=28 June 2022|access-date=28 June 2022}}[[File:CC-BY icon.svg|50px]] Material was copied from this source, which is available under a [https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ Creative Commons Attribution 4.0 International License]</ref> | poprank = ११औँ | density = 145.7 | density_footnotes = (सन् २०२१) | area = {{Convert|1695.5|sqkm|sqmi|abbr=on}} (महानगर) | established = {{start date|1804|02|20|df=yes}} | established_footnotes = <ref>{{cite news |url=http://nla.gov.au/nla.news-article27194837 |title=Queen to Honour David Collins in Historic Unveiling |newspaper=[[The Mercury (Hobart)|The Mercury]] |location=Hobart, Tasmania |date=19 February 1954 |page=8, ''Royal Visit Souvenir'' supplement |access-date=17 January 2012}}</ref> | timezone = [[अस्ट्रेलियाली पूर्वी प्रमाणिक समय|एइएसटी]] | utc = +१० | timezone-dst = [[अस्ट्रेलियाली पूर्वी दिवा समय|एइडिटी]] राज्य: तस्मनिया | utc-dst = +११ | location1 = [[हुअनभेली]] | dist1 = 38 | location2 = [[स्वान्जी, तस्मनिया|स्वान्जी]] | dist2 = 134 | location3 = [[लन्सेसटन, तस्मनिया|लन्सेसटन]] | dist3 = 198 | location4 = [[क्विन्सटाउन, तस्मनिया|क्विन्सटाउन]] | dist4 = 248 | location5 = [[बुर्नी, तस्मनिया|बुर्नी]] | dist5 = 297 | stategov = [[क्लार्कको विभाग (राज्य)|कालर्क]], [[फ्र्याङ्क्लिनको विभाग (राज्य)|फ्र्याङ्क्लिन]] | fedgov = [[क्लार्कको विभाग|क्लार्क]], [[फ्र्याङ्क्लिनको विभाग|फ्र्याङ्क्लिन]] | elevation = 17 | maxtemp = 17.6 | maxtemp_footnotes = <ref name="BoM"/> | mintemp = 9.0 | mintemp_footnotes = <ref name="BoM"/> | rainfall = 565.3 | rainfall_footnotes = <ref name="BoM"/> }} '''होबार्ट''' ({{IPAc-en|ˈ|h|oʊ|b|ɑːr|t|}}) [[अस्ट्रेलिया]]को टापु राज्य [[तस्मानिया]]को राजधानी र सबैभन्दा बढी जनसङ्ख्या भएको सहर हो।<ref>{{Cite web|url=http://tacinc.com.au/nipaluna/#:~:text=nipaluna%20is%20the%20name%20of,the%20city%20of%20Hobart%20sits.&text=This%20was%20the%20name%20known,people%20of%20the%20south%20east.|title=Nipaluna|website=Tasmanian Aboriginal Centre}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220215230010/http://tacinc.com.au/nipaluna/#:~:text=nipaluna%20is%20the%20name%20of,the%20city%20of%20Hobart%20sits.&text=This%20was%20the%20name%20known,people%20of%20the%20south%20east. |date=2022-02-15 }}</ref> लगभग आधा तस्मानियालीहरूको घर भएको यो स्थान सबैभन्दा कम जनसङ्ख्या भएको अस्ट्रेलियाली राज्यको राजधानी सहर हो। क्षेत्रफलको आधारमा [[डार्विन|डार्विन, उत्तरी क्षेत्र]]पछि यो दोस्रो सबैभन्दा सानो सहर हो। होबार्ट तस्मानियाको दक्षिण-पूर्वमा [[डरवेन्ट नदी]]को मुहानमा अवस्थित छ, जसले यसलाई अस्ट्रेलियाको राजधानी सहरहरूमध्येको सबैभन्दा दक्षिणी राजधानी सहर बनाउँछ। होबार्टको सबैभन्दा उच्च स्थान {{Convert|1271|m|ft|adj=on}} अग्लो माउन्ट वेलिङ्गटन<ref>{{Cite web|url=http://www.hobartcity.com.au/Recreation/kunanyi_Mount_Wellington|title=kunanyi / Mount Wellington|website=[[Hobart City Council]]|accessdate=9 June 2015}}</ref> रहेको छ भने यसको बन्दरगाहले विश्वको दोस्रो गहिरो प्राकृतिक बन्दरगाह बनाउँछ।<ref>{{Cite web|url=http://www.antarctictasmania.com/home/hobart_gateway_to_antarctica|title=Antarctic Tasmania|date=14 August 2014|website=[[Government of Tasmania]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141006114742/http://www.antarctictasmania.com/home/hobart_gateway_to_antarctica|archivedate=6 October 2014|accessdate=29 August 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141006114742/http://www.antarctictasmania.com/home/hobart_gateway_to_antarctica |date=6 October 2014 }}</ref> सहरको धेरै जसो तटहरू पुन: दावी गरिएको भूमि मिलेर बनेको छ।<ref>{{Cite book|title=Tasmania|date=2008|location=Footscray, Vic.|url=https://books.google.com/books?id=g4y3BMtG5W8C&q=hobart%20reclaimed%20land&pg=PA86}}</ref> यस सहरलाई समेट्ने पाँच स्थानीय सरकारी क्षेत्रहरू मध्ये एक होबार्ट सहरबाट अलग गर्नको लागि महानगरीय क्षेत्रलाई प्रायः '''ग्रेटर होबार्ट''' भन्ने गरिन्छ।<ref>{{Cite web|url=http://www.hobartcity.com.au/Business/Economic_Profile|title=Economic Profile|website=City of Hobart|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141030134605/http://www.hobartcity.com.au/Business/Economic_Profile|archivedate=30 October 2014|accessdate=7 November 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141030134605/http://www.hobartcity.com.au/Business/Economic_Profile |date=30 October 2014 }}</ref> यो नगरमा प्रायः हल्का [[समुद्री मौसम]] हुने गर्छ। यो सहरलाई स्थानीय मोहेनेनर मानिसहरूले निपलुना भनेर चिन्ने गरेका थिए।<ref>{{Cite web|url=http://tacinc.com.au/nipaluna/|title=nipaluna is the name of the country in which the city of Hobart sits.|website=Tasmanian Aboriginal Centre|location=Hobart|accessdate=5 May 2021|quote=The nomenclature of Tasmanian Aborigines is not the same as that of the colonisers in that geographical features, like rivers and mountains and so on, are all part of country, and while there may be specific names for those features, they are also a part of the surrounding country. The nipaluna includes geographical features such as kunanyi/Mt. Wellington and timtumili minanya (River Derwent).}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220215230010/http://tacinc.com.au/nipaluna/ |date=15 February 2022 }}</ref> ब्रिटिस बसोबास हुनुभन्दा पहिले, यो भूमि सम्भवतः ३५,००० वर्षसम्म<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/eb/article-42568/Tasmania|title=History of Tasmania|website=Encyclopædia Britannica|accessdate=17 July 2008}}</ref> अर्ध-पुन्हा घुमन्ते मोहेनेनर मानिसहरू, नुएनोनको उप-समूह, वा "दक्षिण-पूर्व जनजाति"द्वारा कब्जा गरिएको थियो।<ref>{{Cite book|date=1994|title=The Encyclopedia of Aboriginal Australia|location=Canberra}}</ref> वर्तमान समयमा होबार्ट तस्मानियाको वित्तीय र प्रशासनिक केन्द्र हो। सन् २०११-१२ मा अस्ट्रेलिया र फ्रान्सेली [[अन्टार्क्टिका|अन्टार्कटिक]] अपरेसनहरूको लागि गृह बन्दरगाहको रूपमा सेवा गर्दै यो सहरमा ११ लाख ९२ हजार पर्यटकहरूले भ्रमण गरेका थिए।<ref>{{Cite web|url=http://tra.gov.au/documents/srr/Regional_Profiles_2012-13.xlsx|title=Regional Overview|website=Tourism Research Australia|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150311021352/http://tra.gov.au/documents/srr/Regional_Profiles_2012-13.xlsx|archivedate=11 March 2015|accessdate=7 November 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150311021352/http://tra.gov.au/documents/srr/Regional_Profiles_2012-13.xlsx |date=11 March 2015 }}</ref> अस्ट्रेलियाको प्रसिद्ध आकर्षक स्थलहरूमा यसको दोषी-युग वास्तुकला, [[सलामान्का बजार]] र [[दक्षिणी गोलार्ध]]को सबैभन्दा ठूलो निजी सङ्ग्रहालय [[म्युजियम अफ ओल्ड एन्ड न्यु आर्ट]] समेत समावेश छ। == इतिहास == [[चित्र:John_Glover_-_Mount_Wellington_and_Hobart_Town_from_Kangaroo_Point_-_Google_Art_Project.jpg|thumb|300x300px| जोन ग्लोभरको सन् १८३४ मा कङ्गारु प्वाइन्टबाट माउन्ट वेलिङ्गटन र होबार्ट सहरको चित्रमा अग्रभूमिमा आदिवासी तस्मानियालीहरू नाचिरहेको चित्रण गरिएको छ।]] पहिलो युरोपेली बस्ती सन् १८०३ मा डरवेन्ट नदीको पूर्वी किनारमा रिसडन कोभमा सैन्य शिविरको रूपमा सुरु भएको थियो। सन् १८०४ मा पोर्ट फिलिप बस्तीमा बसोबास गरिरहेका परित्याग गरिएका सेनाहरू, स्थायी बासिन्दा र दोषीहरूसँगै रिसडन कोभमा रहेको शिविरलाई क्याप्टेन डेभिड कोलिन्सले सुलिभान्स कोभमा रहेको होबार्टको हालको ठाउँ अर्थात् राम्रो स्थानमा सारेका थिए। यो सहरलाई सुरुमा होबार्ट टाउन वा होबार्टन भन्ने गरिन्थ्यो। यो सहरलाई युद्ध र उपनिवेशहरूका लागि बेलायती राज्य सचिव लर्ड होबार्टको नामबाट नामाकरण गरिएको थियो। == भगिनी सहरहरू == * {{Flagicon|JPN}} [[याइजु]], सिजुओका परफेक्जर, जापान (सन् १९७७)<ref name="SISTERS">{{Cite web|url=https://www.hobartcity.com.au/Council/Hobart%E2%80%99s-International-Relationships|title=Hobart's International Relationships|website=Hobart City Council|accessdate=16 November 2020}}</ref> == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{Reflist|2}} [[श्रेणी:अस्ट्रेलियाका राजधानी सहरहरू]] [[श्रेणी:तस्मानियाका सहरहरू]] [[श्रेणी:अस्ट्रेलियाका समुद्री सहरहरू]] 7ywa1bof980czcsv7s6a24ixegtea8x 0 128579 1352177 1342457 2026-04-22T11:23:04Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352177 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific-prefix = [[माननीय]] | name = अब्दुल रहिम अन्सारी | native_name = | native_name_lang = | honorific-suffix = | image = | imagesize = | smallimage = <!--If this is specified, "image" should not be.--> | alt = | caption = | order = | office = [[मधेश प्रदेश सभा|मधेश प्रदेश सभा सदस्य]] | term_start = वि.सं. २०७४ | term_end = | alongside = <!--For two or more people serving in the same position from the same district. (e.g. United States Senators.)--> | vicepresident = | viceprimeminister = | deputy = | lieutenant = | monarch = | president = | primeminister = | taoiseach = | chancellor = | governor = | governor-general = | governor_general = | constituency = [[पर्सा ३ (निर्वाचन क्षेत्र)]] | majority = | succeeding = <!--For President-elect or equivalent--> | predecessor = स्थापना | successor = | prior_term = | order2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | office2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | term_start2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | term_end2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | alongside2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | vicepresident2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | viceprimeminister2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | deputy2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | lieutenant2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | monarch2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | president2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | primeminister2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | governor2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | succeeding2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | predecessor2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | successor2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | constituency2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | majority2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | birth_date = {{Birth date and age|1978|04|12}} | birth_place = | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} or {{Death-date and age|Month DD, YYYY|Month DD, YYYY}} (death date then birth date) --> | death_place = | restingplace = | restingplacecoordinates = | birthname = | citizenship = | nationality = [[नेपाली]] | party = [[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल]] | otherparty = <!--For additional political affiliations--> | spouse = | partner = <!--For those with a domestic partner and not married--> | relations = | children = | parents = | residence = [[सखुवा पर्सौनी|सखुवा प्रसौनी गाउँपालिका]], पर्सा | alma_mater = | occupation = राजनीतिज्ञ | profession = | cabinet = | committees = | portfolio = | religion = | signature = | signature_alt = | website = | footnotes = }} '''अब्दुल रहिम अन्सारी''' एक नेपाली राजनीतिज्ञ हुन्। उनी [[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल|जनता समाजवादी पार्टी]]का [[मधेश प्रदेश सभा]] सदस्य हुन्।<ref>{{Cite web|url=https://provincialassembly.p2.gov.np/प्रदेश-सभा-सदस्यहरूको-ना/|title=नामावली - प्रदेश सभा सचिवालय, प्रदेश नं.२, जनकपुरधाम|website=provincialassembly.p2.gov.np}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210624204323/https://provincialassembly.p2.gov.np/%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%A6%E0%A5%87%E0%A4%B6-%E0%A4%B8%E0%A4%AD%E0%A4%BE-%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%B9%E0%A4%B0%E0%A5%82%E0%A4%95%E0%A5%8B-%E0%A4%A8%E0%A4%BE/ |date=2021-06-24 }}</ref> [[सखुवा पर्सौनी|सखुवा प्रसौनी गाउँपालिका]] निवासी अन्सारी [[मधेश प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४]] मा [[पर्सा ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|पर्सा ३ (क)]] निर्वाचन क्षेत्रबाट निर्वाचित भएका थिए।<ref>{{Cite web|url=https://www.nepallivetoday.com/2022/03/03/a-sitting-lawmaker-provokes-youths-to-demand-dowry-who-will-hold-him-accountable/|title=A sitting lawmaker provokes youths to demand dowry. Who will hold him accountable?|last=Rai|first=Rojina|date=3 March 2022|website=Nepal Live Today|language=en}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221113071608/https://www.nepallivetoday.com/2022/03/03/a-sitting-lawmaker-provokes-youths-to-demand-dowry-who-will-hold-him-accountable/ |date=13 November 2022 }}</ref> उनले सो निर्वाचनमा ७ हजार ४ मत ल्याएका थिए भने उनको निकटतम प्रतिद्वन्दी [[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली कांग्रेस]]का चन्द किशोर प्रसादले ६ हजार ८ सय ४५ मत प्राप्त गरेका थिए।<ref>{{Cite web|url=https://www.setopati.com/politics/114222|title=यस्तो छ अहिलेसम्म सार्वजनिक मत परिणाम,कसले कहाँ जिते? (सूचीसहित)|website=Setopati}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220809064531/https://www.setopati.com/politics/114222/ |date=2022-08-09 }}</ref> == व्यक्तिगत जीवन == अन्सारीको जन्म सन् १९७८ अप्रिल १२ मा बुबा चौघुर मिया र आमा निर्वाणी खातुनको घरमा भएको थियो। == निर्वाचन इतिहास == === [[मधेश प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४]] === {| class="wikitable" ! colspan="2" |पार्टी ! उम्मेदवार ! मत |- | style="background-color:#ffc0cb" | | [[सङ्घीय समाजवादी फोरम, नेपाल|संघीय समाजवादी फोरम, नेपाल]] | अब्दुल रहिम अन्सारी | ७,००४ |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | | [[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली कांग्रेस]] | चन्द किशोर प्रसाद | ६,८४५ |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | | [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा(एमाले)]] | नगेन्द्रप्रसाद चौधरी | ५,९८६ |- | style="background-color:#CD5C5C" | | [[नेपाल सङ्घीय समाजवादी पार्टी|नेपाल संघीय समाजवादी पार्टी]] | श्रीराम गिरी | ४,२८४ |- | | colspan="2" | अरू | १,५४१ |- | colspan="3" | अवैध मतहरू | १,४६७ |- ! colspan="2" | नतिजा ! colspan="2" | ससफो विजयी |- | colspan="4" | स्रोत : [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210714133833/https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx |date=2021-07-14 }} |} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{Reflist}} [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] [[श्रेणी:सन् १९७८ मा जन्म]] [[श्रेणी:नेपाली मुसलमानहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेश सभाका सदस्यहरू]] [[श्रेणी:जनता समाजवादी पार्टी, नेपालका राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:मधेशी जाति]] t2q1r6kogs7wccp7g0sfua17vdfzpcz 0 128653 1352002 1267526 2026-04-21T23:43:50Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352002 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | image = Satya Narayan Mandal (1).jpg | name = सत्य नारायण मण्डल | caption = प्रदेश सभा भवन अगाडि मण्डल | birth_date = {{Birth date and age|1951|07|30}} | birth_place = [[सप्तकोशी नगरपालिका]], [[सप्तरी जिल्ला]], [[नेपाल]] | residence = [[सप्तरी जिल्ला]], [[नेपाल]] | nationality = [[नेपाली]] | constituency1 = [[सप्तरी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सप्तरी १ (क)]] | office = [[युवा तथा खेलकुद मन्त्रालय (नेपाल)|युवा तथा खेलकुद मन्त्री]] | term_start = वि.सं. २०७२ कार्तिक २ | term_end = वि.सं. २०७३ साउन २० | president = [[विद्यादेवी भण्डारी]] | primeminister = [[खड्गप्रसाद ओली]] | predecessor = [[पुरूषोतम पौडेल]] | successor = दलजित श्रीपाइली | office1 = [[मधेश प्रदेश सभा|मधेश प्रदेश सभा सदस्य]] | term_start1 = वि.सं. २०७५ जेठ ९ | term_end1 = | predecessor1 = पद सिर्जना | successor1 = | party = स्वतन्त्र | otherparty = [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] | children = | website = | source = }} '''सत्यनारायण मण्डल''' एक [[नेपाल|नेपाली]] राजनीतिज्ञ हुन।<ref name=":2">{{Cite web|url=http://setopati.net/political/117393|title=Mandal elected UML PP leader in Province 2 {{!}} Setopati - Nepal's Digital Newspaper|website=setopati.net|language=en-US|accessdate=2018-03-27}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> उनी [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)]]को उम्मेदवारको रूपमा [[मधेश प्रदेश]]को [[पहिलो मधेश प्रदेश सभा|प्रदेश सभा सदस्य]] निर्वाचित भएका थिए।<ref>{{Cite news|url=http://annapurnapost.com/news/85736|title=एमालेका प्रदेश प्रमुख मण्डल विजयी|last=पोखरेल|first=मनोहर|date=11 December 2017|access-date=4 March 2020|publisher=annapurnapost.com|agency=Annapurna News Network}}</ref> उनी मधेश प्रदेशको नेकपा एमालेको संसदीय दलको नेता निर्वाचित भएका थिए। == राजनीतिक करियर == सत्यनारायण मण्डल नेपालको सबैभन्दा पुरानो राजनीतिज्ञहरू मध्येका एक हुन्। उनी वि.सं. २०२८ सालमा राजनीतिक दलमा प्रवेश गरेका थिए। वि.सं. २०३६ सालमा [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी|नेकपा]]को सक्रिय सदस्य र वि.सं. २०४८ सालमा [[राष्ट्रिय सभा (नेपाल)|राष्ट्रिय सभा]] सदस्य बनेका थिए। [[धोबी]] समुदायबाट मन्त्री बन्ने उनी पहिलो व्यक्ति हुन्।<ref>{{Cite web|url=https://www.kantipurdaily.com/news/2015/10/13/20151013085848.html|title=राजधोव समुदायबाट पहिलो मन्त्री|publisher=}}</ref> [[खड्गप्रसाद ओली]]को सरकारमा उनी वि.सं. २०७२ असोज २५ मा नेपालको गैरविभागीय मन्त्री बनाइएका थिए।<ref>{{Cite web|url=https://www.kantipurdaily.com/news/2015/10/13/20151013085848.html|title=1st Minister from Rajdhoves of Nepal}}</ref> त्यसपछि उनलाई वि.सं. २०७२ कार्तिक २ नेपाल सरकारको [[युवा तथा खेलकुद मन्त्रालय (नेपाल)|खेलकुद तथा युवा मन्त्री]] बनाइएको थियो। == निर्वाचन इतिहास == === [[मधेश प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४]] === {| class="wikitable" ! colspan="2" |राजनीतिक दल ! उम्मेदवार ! मत |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | | [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)]] | सत्यनारायण मण्डल | ११,३०२ |- | style="background-color:#ffb300" | | [[राष्ट्रिय जनता पार्टी नेपाल]] | राजकुमार लेखी | ९,२५२ |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | | [[नेपाली कांग्रेस]] | सुबोधकुमार पोखरेल | ८,७०५ |- | style="background-color:crimson" | | [[नयाँ शक्ति पार्टी, नेपाल|नयाँ शक्ति पार्टी नेपाल]] | अशोक कुमार चौधरी | १,६१८ |- | | colspan="2" | अरू | ८१६ |- | colspan="3" | अवैध मतहरू | १,९६३ |- ! colspan="2" | नतिजा ! colspan="2" | नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" | स्रोत : [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] |} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{Reflist}} [[श्रेणी:नेपालको दोस्रो संविधान सभाका सदस्यहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेश सभाका सदस्यहरू]] [[श्रेणी:नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)का राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] [[श्रेणी:नेपालका युवा तथा खेलकुद मन्त्रीहरू]] [[श्रेणी:सन् १९५१ मा जन्म]] [[श्रेणी:सप्तरी जिल्लाका मानिसहरू]] cmrstgbt21nmbv1esocv0cy1263rnia 0 128781 1352096 1342919 2026-04-22T06:00:56Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352096 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[गाउँपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[बारा जिल्ला|बारा]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-bara/adarshkotwal?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = अध्यक्ष | leader_name = जवाहर प्रसाद <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | leader_title1 = उपाध्यक्ष | leader_name1 = मिरादेवी <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 36.25<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=21&municipality=11|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 31364 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26.94|85.13|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०५३ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविकको [[महेन्द्र आदर्श]] गाविसको कार्यालय | website = [https://aadarshakotwalmun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[बारा जिल्ला]]का ९ वटा [[गाउँपालिका]]हरू मध्ये एक हो।<ref name="गाउँपालिका र नगरपालिका (सूची)">{{cite news|title=गाउँपालिका र नगरपालिका कुन जिल्लामा कति? (सूची)|url=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084|accessdate=२३ पौष २०७३|publisher=लोकान्तर|date=२३ पौष २०७३|ref=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084}}</ref><ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २७ फागुन २०७३ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा साविकका [[पटेर्वा, बारा|पटेर्वा]], [[टेढाकट्टी]], [[इनर्वामाल]], [[महेन्द्र आदर्श]] र [[लक्ष्मीपुर कोतवाली]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ३१,३६४ रहेको छ भने यहाँ ५,९३८ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ आदर्श कोतवाल गाउँपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[महेन्द्र आदर्श]] (१–६) || ३,४९६ || ५.२५ || ६६५.९० |- | २ || [[महेन्द्र आदर्श]] (७–९) || १,४७८ || ३.९२ || ३७७.०४ |- | ३ || [[इनर्वामाल]] (१–३, ६) || ४,७५६ || ५.३१ || ८९५.६७ |- | ४ || [[इनर्वामाल]] (४, ५, ७–९) || ४,६२३ || ४.३९ || १०५३.०८ |- | ५ || [[टेढाकट्टी]] || ५,५८४ || ३.८७ || १४४२.८९ |- | ६ || [[पटेर्वा, बारा|पटेर्वा]] || ४,४८८ || ७.२५ || ६१९.०३ |- | ७ || [[लक्ष्मीपुर कोतवाली]] (१–५) || ३,५०० || ३.०२ || ११५८.९४ |- | ८ || [[लक्ष्मीपुर कोतवाली]] (६–९) || ३,४३९ || ३.२३ || १०६४.७१ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''३१,३६४''' || '''३६.२४''' || '''८६५.४५''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{बारा जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcbara.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, बारा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200922014615/http://ddcbara.gov.np/ |date=2020-09-22 }} [[श्रेणी:बारा जिल्लाका गाउँपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका गाउँपालिकाहरू]] nrg5x3cfeytix99j1g69plmco7ssn28 0 128783 1352098 1342468 2026-04-22T06:02:53Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352098 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[गाउँपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[बारा जिल्ला|बारा]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-bara/karaiyamai?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = अध्यक्ष | leader_name = शम्भुप्रसाद यादव <small> ([[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल]]) | leader_title1 = उपाध्यक्ष | leader_name1 = सुनैनाकुमारी चौधरी<small> ([[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 47.69<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=21&municipality=9|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 29165 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|27.04|85.07|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०५३ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविकको [[करैया]] गाविसको कार्यालय | website = [https://karaiyamaimun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[बारा जिल्ला]]का ९ वटा [[गाउँपालिका]]हरू मध्ये एक हो।<ref name="गाउँपालिका र नगरपालिका (सूची)">{{cite news|title=गाउँपालिका र नगरपालिका कुन जिल्लामा कति? (सूची)|url=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084|accessdate=२३ पौष २०७३|publisher=लोकान्तर|date=२३ पौष २०७३|ref=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084}}</ref><ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २७ फागुन २०७३ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा साविकका [[हरैया]] (२-५,७-९), [[करैया]] (१-७,९) [[सिहोर्वा]] (१-४,६-९), [[तेतरिया]], [[उमजन]], [[नरही]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या २९,१६५ रहेको छ भने यहाँ ५,०५१ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ करैयामाई गाउँपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[हरैया]] (२–५) || ३,२७४ || ५.०९ || ६४३.२२ |- | २ || [[करैया]] (१–४) || १,६९७ || २.११ || ८०४.२७ |- | ३ || [[करैया]] (६, ७) र [[हरैया]] (७–९) || २,८६० || ३.५६ || ८०३.३७ |- | ४ || [[सिहोर्वा]] (६–९) || २,६९६ || ३.८६ || ६९८.४५ |- | ५ || [[तेतरिया]] (१–९) || ३,८३४ || ६.३६ || ६०२.८३ |- | ६ || [[करैया]] (५, ९) र [[सिहोर्वा]] (१–४) || २,९४१ || ५.८४ || ५०३.६० |- | ७ || [[उमजन]] || ६,४९९ || ११.२२ || ५७९.२३ |- | ८ || [[नरही]] || ५,३६४ || ९.६४ || ५५६.४३ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''२९,१६५''' || '''४७.६८''' || '''६११.६८''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{बारा जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcbara.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, बारा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200922014615/http://ddcbara.gov.np/ |date=2020-09-22 }} [[श्रेणी:बारा जिल्लाका गाउँपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका गाउँपालिकाहरू]] 9w5yzagtv69nnrohmmgtnt8kogrga6a 0 128784 1352100 1342537 2026-04-22T06:05:29Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352100 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[गाउँपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[बारा जिल्ला|बारा]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-bara/devtal?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = अध्यक्ष | leader_name = उदयप्रसाद यादव <small> ([[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल]]) | leader_title1 = उपाध्यक्ष | leader_name1 = सीतापतीदेवी यादव <small> ([[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 23.31<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=21&municipality=15|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 25361 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26.94|85.01|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०५३ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविकको [[पिपराढिगोठ]] गाविसको कार्यालय | website = [https://devtalmun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[बारा जिल्ला]]का ९ वटा [[गाउँपालिका]]हरू मध्ये एक हो।<ref name="गाउँपालिका र नगरपालिका (सूची)">{{cite news|title=गाउँपालिका र नगरपालिका कुन जिल्लामा कति? (सूची)|url=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084|accessdate=२३ पौष २०७३|publisher=लोकान्तर|date=२३ पौष २०७३|ref=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084}}</ref><ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २७ फागुन २०७३ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा साविकका [[बडकीफुलवरिया]] २-६, [[पिपराढिगोठ]], [[झिटकैया दक्षिण]], [[पिपरपाती जब्दी]] र [[रौवाही]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या २५,३६१ रहेको छ भने यहाँ ३,९८० घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ देवताल गाउँपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[बडकीफुलवरिया]] (२–६) || २,८३२ || ३.४५ || ८२०.८७ |- | २ || [[झिटकैया दक्षिण]] (१–५) || ६,२१८ || ३.७४ || १६६२.५७ |- | ३ || [[झिटकैया दक्षिण]] (६–९) || ३,६०८ || १.७२ || २०९७.६७ |- | ४ || [[पिपराढिगोठ]] (१, २, ३, ६) || २,१६७ || २.२ || ९८५.०० |- | ५ || [[पिपराढिगोठ]] (४, ५, ७, ८, ९) || ३,००७ || ४.८३ || ६२२.५७ |- | ६ || [[रौवाही]] || ३,९२२ || २.६८ || १४६३.४३ |- | ७ || [[पिपरपाती जब्दी]] || ३,६०७ || ४.६९ || ७६९.०८ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''२५,३६१''' || '''२३.३१''' || '''१०८७.९८''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{बारा जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcbara.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, बारा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200922014615/http://ddcbara.gov.np/ |date=2020-09-22 }} [[श्रेणी:बारा जिल्लाका गाउँपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका गाउँपालिकाहरू]] dxbil0rskmnsngdpv2njffo8bzp3sl7 0 128785 1352101 1342581 2026-04-22T06:07:19Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352101 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[गाउँपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[बारा जिल्ला|बारा]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-bara/parwanipur?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = अध्यक्ष | leader_name = रामक्षत्रीप्रसाद कुर्मी <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) | leader_title1 = उपाध्यक्ष | leader_name1 = सुगान्धीदेवी कनुइन <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 15.48<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=21&municipality=4|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 24745 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|27.07|84.91|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०५३ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविकको [[लिपनीमाल]] गाविसको कार्यालय | website = [https://parwanipurmun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[बारा जिल्ला]]का ९ वटा [[गाउँपालिका]]हरू मध्ये एक हो।<ref name="गाउँपालिका र नगरपालिका (सूची)">{{cite news|title=गाउँपालिका र नगरपालिका कुन जिल्लामा कति? (सूची)|url=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084|accessdate=२३ पौष २०७३|publisher=लोकान्तर|date=२३ पौष २०७३|ref=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084}}</ref><ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २७ फागुन २०७३ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा साविकका [[बहुअरी]], [[लिपनीमाल]], [[रामपुरटोकनी]] (१,२,४-९) र [[बुनियाद]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। क्षेत्रफलको हिसावले नेपालकाे सबैभन्दा सानो यस गाउँपालिकाको क्षेत्रफल १५.४८ वर्ग किलोमिटर रहेको छ। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या २४,७४५ रहेको छ भने यहाँ ५,०५१ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ परवानीपुर गाउँपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[बुनियाद]] || ६,१९६ || ५.४६ || ११३४.८० |- | २ || [[रामपुरटोकनी]] (१, २, ४–९) || ३,५०५ || ३.९७ || ८८२.८७ |- | ३ || [[लिपनीमाल]] (१–७) || ४,४११ || १.७६ || २५०६.२५ |- | ४ || [[लिपनीमाल]] (८, ९) || ५,६५१ || १.५७ || ३५९९.३६ |- | ५ || [[बहुअरी]] || ४,९८२ || २.७२ || १८३१.६२ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''२४,७४५''' || '''१५.४८''' || '''१५९८.५१''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{बारा जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcbara.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, बारा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200922014615/http://ddcbara.gov.np/ |date=2020-09-22 }} [[श्रेणी:बारा जिल्लाका गाउँपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका गाउँपालिकाहरू]] bj03a5awiwt7xtabzbgnxj8rq9drva8 0 128786 1352102 1342602 2026-04-22T06:09:04Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352102 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[गाउँपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[बारा जिल्ला|बारा]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-bara/prasauni?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = अध्यक्ष | leader_name = विनोदप्रसाद जैसबाल <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) | leader_title1 = उपाध्यक्ष | leader_name1 = किरण देवी <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 20.24<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=21&municipality=5|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 25414 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|27.03|84.92|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०५३ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविकको [[प्रसौनी]] गाविसको कार्यालय | website = [https://prasaunimun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[बारा जिल्ला]]का ९ वटा [[गाउँपालिका]]हरू मध्ये एक हो।<ref name="गाउँपालिका र नगरपालिका (सूची)">{{cite news|title=गाउँपालिका र नगरपालिका कुन जिल्लामा कति? (सूची)|url=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084|accessdate=२३ पौष २०७३|publisher=लोकान्तर|date=२३ पौष २०७३|ref=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084}}</ref><ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २७ फागुन २०७३ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा साविकका [[प्रसौनी]], [[खुटवाजब्दी]], [[ प्रष्टोका]] (३-९) र [[बन्जरिया, बारा|बन्जरिया]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या २५,४१४ रहेको छ भने यहाँ ३,९६८ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ प्रसौनी गाउँपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[प्रसौनी]] (१, ३, ६) || ३,९८८ || २.०६ || १९३५.९२ |- | २ || [[बन्जरिया, बारा|बन्जरिया]] (८) र [[प्रसौनी]] (२, ४, ५, ७) || ३,२९६ || २.७ || १२२०.७४ |- | ३ || [[प्रसौनी]] (८, ९) || २,०५५ || १.५६ || १३१७.३१ |- | ४ || [[खुटवाजब्दी]] (१–९) || ६,६७७ || २.६७ || २५०१.१२ |- | ५ || [[प्रष्टोका]] (३, ४, ५, ९) || ३,४९५ || ३.३७ || १०३७.०९ |- | ६ || [[प्रष्टोका]] (६–८) र [[बन्जरिया, बारा|बन्जरिया]] (७) || ३,६६९ || १.२४ || २९५८.८७ |- | ७ || [[बन्जरिया, बारा|बन्जरिया]] (१–६) || २,२३४ || ६.६४ || ३३६.४५ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''२५,४१४''' || '''२०.२४''' || '''१२५५.६३''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{बारा जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcbara.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, बारा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200922014615/http://ddcbara.gov.np/ |date=2020-09-22 }} [[श्रेणी:बारा जिल्लाका गाउँपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका गाउँपालिकाहरू]] r63v3sypmhzv25mvgvkbym5g12wdv9x 0 128787 1352103 1342608 2026-04-22T06:10:40Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352103 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[गाउँपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[बारा जिल्ला|बारा]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-bara/pheta?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = अध्यक्ष | leader_name = रुस्तम अन्सारी <small> ([[विवेकशील साझा पार्टी]]) | leader_title1 = उपाध्यक्ष | leader_name1 = निलम साह <small> ([[विवेकशील साझा पार्टी]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 26.65<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=21&municipality=7|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 28395 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|27.00|84.94|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०५३ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविकको [[फेटा]] गाविसको कार्यालय | website = [https://phetamun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[बारा जिल्ला]]का ९ वटा [[गाउँपालिका]]हरू मध्ये एक हो।<ref name="गाउँपालिका र नगरपालिका (सूची)">{{cite news|title=गाउँपालिका र नगरपालिका कुन जिल्लामा कति? (सूची)|url=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084|accessdate=२३ पौष २०७३|publisher=लोकान्तर|date=२३ पौष २०७३|ref=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084}}</ref><ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २७ फागुन २०७३ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा साविकका [[भलुहीभरवलिया]], [[रघुनाथपुर, बारा|रधुनाथपुर]] (८,९), [[बतरा]], [[पुरैनिया]] र [[फेटा]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या २८,३९५ रहेको छ भने यहाँ ५,०५१ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ फेटा गाउँपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[भलुहीभरवलिया]] || ७,३७५ || ५.८४ || १२६२.८४ |- | २ || [[फेटा]] (१,९) || १,६४२ || २.८५ || ५७६.१४ |- | ३ || [[फेटा]] (२–८) || ६,२२४ || ४.९५ || १२५७.३७ |- | ४ || [[बतरा]] (१–९) || ४,०७६ || ४.३७ || ९३२.७२ |- | ५ || [[रघुनाथपुर, बारा|रघुनाथपुर]] (८, ९) || १,७७१ || २.४३ || ७२८.८१ |- | ६ || [[पुरैनिया]] (७–९) || २,०४५ || ०.७६ || २६९०.७९ |- | ७ || [[पुरैनिया]] (१–६) || ५,२६२ || २.४६ || २१३९.०२ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''२८,३९५''' || '''२३.६६''' || '''१२००.१३''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{बारा जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcbara.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, बारा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200922014615/http://ddcbara.gov.np/ |date=2020-09-22 }} [[श्रेणी:बारा जिल्लाका गाउँपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका गाउँपालिकाहरू]] 1efp7bog2fa184kfve7trfq4thyphjk 0 128788 1352105 1342631 2026-04-22T06:13:18Z पर्वत सुवेदी 31224 1352105 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[गाउँपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[बारा जिल्ला|बारा]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-bara/baragadhi?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = अध्यक्ष | leader_name = अशोककुमार जयसवाल <small> ([[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल]]) | leader_title1 = उपाध्यक्ष | leader_name1 = लक्ष्‍मीदेवी राय <small> ([[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 39.29<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=21&municipality=10|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 29555 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|27.00|85.12|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०५३ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविकको [[खोपवा]] गाविसको कार्यालय | website = [https://baragadhimun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[बारा जिल्ला]]का ९ वटा [[गाउँपालिका]]हरू मध्ये एक हो।<ref name="गाउँपालिका र नगरपालिका (सूची)">{{cite news|title=गाउँपालिका र नगरपालिका कुन जिल्लामा कति? (सूची)|url=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084|accessdate=२३ पौष २०७३|publisher=लोकान्तर|date=२३ पौष २०७३|ref=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084}}</ref><ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २७ फागुन २०७३ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा साविकका [[पथेरा]], [[विसुनपुर्वा]], [[खोपवा]], [[पिप्रा बसतपुर]], [[गढहाल]] र [[सिंहासिनी]] (३-९) [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या २९,५५५ रहेको छ भने यहाँ ४,९४० घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ बारागढी गाउँपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[पिप्रा बसतपुर]] || ४,३९१ || ५.५५ || ७९१.१७ |- | २ || [[विसुनपुर्वा]] || ५,५३६ || ७.७४ || ७१५.२५ |- | ३ || [[खोपवा]] || ६,०३३ || ६.९४ || ८६९.३१ |- | ४ || [[पथेरा]] || ५,३३९ || ८.५ || ६२८.१२ |- | ५ || [[सिंहासिनी]] (३–९) || ४,५४९ || ७.९२ || ५७४.३७ |- | ६ || [[गढहाल]] || ३,७०७ || २.६४ || १४०४.१७ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''२९,५५५''' || '''३९.२९''' || '''७५२.२३''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{बारा जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcbara.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, बारा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200922014615/http://ddcbara.gov.np/ |date=2020-09-22 }} [[श्रेणी:बारा जिल्लाका गाउँपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका गाउँपालिकाहरू]] 1t49yexqnk8jdyn1itf6ki9geq2ejgf 0 128789 1351973 1342804 2026-04-21T15:03:47Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1351973 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[गाउँपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[बारा जिल्ला|बारा]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-bara/suwarna?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = अध्यक्ष | leader_name = राजेशप्रसाद यादव <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | leader_title1 = उपाध्यक्ष | leader_name1 = पुनम कुमारी <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 36.84<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=21&municipality=16|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 35141 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|27.09|84.94|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०५३ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[कवहीगोठ]] गाविसको कार्यालय | website = [https://suwarnamun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[बारा जिल्ला]]का ९ वटा [[गाउँपालिका]]हरू मध्ये एक हो।<ref name="गाउँपालिका र नगरपालिका (सूची)">{{cite news|title=गाउँपालिका र नगरपालिका कुन जिल्लामा कति? (सूची)|url=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084|accessdate=२३ पौष २०७३|publisher=लोकान्तर|date=२३ पौष २०७३|ref=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084}}</ref><ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २७ फागुन २०७३ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा साविकका [[कवहीगोठ]], [[बगही, बारा|बगही]], [[हर्दिया, बारा|हर्दिया]], [[परशुरामपुर, बारा|परशुरामपुर]] (२-९) [[मझरिया]] (१-७,९) [[बडकीफुलवरिया]] (१,७,८,९) [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ३५,१४१ रहेको छ भने यहाँ ३,९६८ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" ! वडा नं. ! समावेश गाविस / नगरपालिका ! जनसङ्ख्या ! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) ! जनघनत्व (प्रति वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[हर्दिया, बारा|हर्दिया]] (२,८), [[बगही, बारा|बगही]] (१–३), [[कवहीगोठ]] (१,२) || ४,२१० || ४.८ || ८७७ |- | २ || [[कवहीगोठ]] (३–७,९) || ५,०५४ || ३.५४ || १४२८ |- | ३ || [[हर्दिया, बारा|हर्दिया]] (१), [[बगही, बारा|बगही]] (४–९), [[कवहीगोठ]] (८) || ५,३७१ || ९.९७ || ५३९ |- | ४ || [[हर्दिया, बारा|हर्दिया]] (३–७,९) || २,४८८ || १.०८ || २३०४ |- | ५ || [[परशुरामपुर, बारा|परशुरामपुर]] (२,३,४,७) || ३,०२४ || ३.५९ || ८४२ |- | ६ || [[मझरिया]] (१–७,९) || ३,९९५ || ४.२४ || ९४२ |- | ७ || [[बडकीफुलवरिया]] (१,७,८,९) || ५,७५८ || ७.९ || ७२९ |- | ८ || [[परशुरामपुर, बारा|परशुरामपुर]] (५,६,८,९) || ५,२४१ || १.७२ || ३०४७ |- ! जम्मा !! !! ३५,१४१ !! ३६.८४ !! ९५४ |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{बारा जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcbara.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, बारा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200922014615/http://ddcbara.gov.np/ |date=2020-09-22 }} [[श्रेणी:बारा जिल्लाका गाउँपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका गाउँपालिकाहरू]] m2miawxo57fll7o5y0qw6xnzb5f0uys 1351974 1351973 2026-04-21T15:04:15Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1351974 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[गाउँपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[बारा जिल्ला|बारा]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-bara/suwarna?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = अध्यक्ष | leader_name = राजेशप्रसाद यादव <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | leader_title1 = उपाध्यक्ष | leader_name1 = पुनम कुमारी <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 36.84<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=21&municipality=16|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 35141 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|27.09|84.94|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०५३ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[कवहीगोठ]] गाविसको कार्यालय | website = [https://suwarnamun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[बारा जिल्ला]]का ९ वटा [[गाउँपालिका]]हरू मध्ये एक हो।<ref name="गाउँपालिका र नगरपालिका (सूची)">{{cite news|title=गाउँपालिका र नगरपालिका कुन जिल्लामा कति? (सूची)|url=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084|accessdate=२३ पौष २०७३|publisher=लोकान्तर|date=२३ पौष २०७३|ref=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084}}</ref><ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २७ फागुन २०७३ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा साविकका [[कवहीगोठ]], [[बगही, बारा|बगही]], [[हर्दिया, बारा|हर्दिया]], [[परशुरामपुर, बारा|परशुरामपुर]] (२-९) [[मझरिया]] (१-७,९) [[बडकीफुलवरिया]] (१,७,८,९) [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ३५,१४१ रहेको छ भने यहाँ ३,९६८ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" ! वडा नं. ! समावेश साविकका गाविसहरू ! जनसङ्ख्या ! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) ! जनघनत्व (प्रति वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[हर्दिया, बारा|हर्दिया]] (२,८), [[बगही, बारा|बगही]] (१–३), [[कवहीगोठ]] (१,२) || ४,२१० || ४.८ || ८७७ |- | २ || [[कवहीगोठ]] (३–७,९) || ५,०५४ || ३.५४ || १४२८ |- | ३ || [[हर्दिया, बारा|हर्दिया]] (१), [[बगही, बारा|बगही]] (४–९), [[कवहीगोठ]] (८) || ५,३७१ || ९.९७ || ५३९ |- | ४ || [[हर्दिया, बारा|हर्दिया]] (३–७,९) || २,४८८ || १.०८ || २३०४ |- | ५ || [[परशुरामपुर, बारा|परशुरामपुर]] (२,३,४,७) || ३,०२४ || ३.५९ || ८४२ |- | ६ || [[मझरिया]] (१–७,९) || ३,९९५ || ४.२४ || ९४२ |- | ७ || [[बडकीफुलवरिया]] (१,७,८,९) || ५,७५८ || ७.९ || ७२९ |- | ८ || [[परशुरामपुर, बारा|परशुरामपुर]] (५,६,८,९) || ५,२४१ || १.७२ || ३०४७ |- ! जम्मा !! !! ३५,१४१ !! ३६.८४ !! ९५४ |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{बारा जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcbara.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, बारा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200922014615/http://ddcbara.gov.np/ |date=2020-09-22 }} [[श्रेणी:बारा जिल्लाका गाउँपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका गाउँपालिकाहरू]] 7qtg8uvedvokhj7pey27e9d6ezrt9aa 0 128801 1352128 1342930 2026-04-22T08:09:36Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352128 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[गाउँपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[महोत्तरी जिल्ला|महोत्तरी]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-mahottari/ekdanra?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = अध्यक्ष | leader_name = दीपनारायण मण्डल <small> ([[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल]]) | leader_title1 = उपाध्यक्ष | leader_name1 = महजबी खातुन <small> ([[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 24<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=18&municipality=11|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 31770 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26.69|85.73|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०४१ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[एकडारा गाउँपालिका|एकडारा]] गाविसको कार्यालय | website = [https://ekdaramun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[महोत्तरी जिल्ला]]का ५ [[गाउँपालिका]]हरू मध्येको एक हो।<ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २७ फागुन २०७३ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा साविकका [[एकडारा गाउँपालिका|एकडारा]], [[भटौलिया]], [[हलखोरी]] र [[कोल्हुवा बगेया]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ३१,७७० रहेको छ भने यहाँ ५,९३८ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ एकडारा गाउँपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[एकडारा]] (१–४, ६) || ४,७०३ || ३.०५ || १५४१.९७ |- | २ || [[एकडारा]] (५, ७–९) || ५,३९१ || ३.५९ || १५०१.६७ |- | ३ || [[भटौलिया]] (१–९) || ५,०२० || ४.९२ || १०२०.३३ |- | ४ || [[हलखोरी]] (१–९) || ७,२६० || ५.८३ || १२४५.२८ |- | ५ || [[कोल्हुवा]] (१–४, ९) || ४,८३१ || ३.१२ || १५४८.४० |- | ६ || [[कोल्हुवा]] (५–८) || ४,५६५ || ३.४८ || १३११.७८ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''३१,७७०''' || '''२३.९९''' || '''१३२४.३०''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{महोत्तरी जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcmahottari.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, महोत्तरी]{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[श्रेणी:महोत्तरी जिल्लाका गाउँपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका गाउँपालिकाहरू]] arsq7wpo8f514nscw7j4egx95meqeyb 1352129 1352128 2026-04-22T08:09:48Z पर्वत सुवेदी 31224 1352129 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[गाउँपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[महोत्तरी जिल्ला|महोत्तरी]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-mahottari/ekdanra?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = अध्यक्ष | leader_name = दीपनारायण मण्डल <small> ([[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल]]) | leader_title1 = उपाध्यक्ष | leader_name1 = महजबी खातुन <small> ([[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 24<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=18&municipality=11|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 31770 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26.69|85.73|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०४१ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[एकडारा गाउँपालिका|एकडारा]] गाविसको कार्यालय | website = [https://ekdaramun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[महोत्तरी जिल्ला]]का ५ [[गाउँपालिका]]हरू मध्येको एक हो।<ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २७ फागुन २०७३ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा साविकका [[एकडारा गाउँपालिका|एकडारा]], [[भटौलिया]], [[हलखोरी]] र [[कोल्हुवा बगेया]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ३१,७७० रहेको छ भने यहाँ ५,९३८ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ एकडारा गाउँपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[एकडारा]] (१–४, ६) || ४,७०३ || ३.०५ || १५४१.९७ |- | २ || [[एकडारा]] (५, ७–९) || ५,३९१ || ३.५९ || १५०१.६७ |- | ३ || [[भटौलिया]] || ५,०२० || ४.९२ || १०२०.३३ |- | ४ || [[हलखोरी]] || ७,२६० || ५.८३ || १२४५.२८ |- | ५ || [[कोल्हुवा]] (१–४, ९) || ४,८३१ || ३.१२ || १५४८.४० |- | ६ || [[कोल्हुवा]] (५–८) || ४,५६५ || ३.४८ || १३११.७८ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''३१,७७०''' || '''२३.९९''' || '''१३२४.३०''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{महोत्तरी जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcmahottari.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, महोत्तरी]{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[श्रेणी:महोत्तरी जिल्लाका गाउँपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका गाउँपालिकाहरू]] aetwmhkyj1d2bjf64b1e14u5py8b668 0 128802 1352131 1342593 2026-04-22T08:11:24Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352131 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[गाउँपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[महोत्तरी जिल्ला|महोत्तरी]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-mahottari/pipra?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = अध्यक्ष | leader_name = रामजानकी यादव <small> ([[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल]]) | leader_title1 = उपाध्यक्ष | leader_name1 = वन्दना पाण्डेय <small> ([[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 39.98<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=18&municipality=13|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 40535 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26.69|85.83|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०४१ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[पिपरा]] गाविसको कार्यालय | website = [https://pipramun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[महोत्तरी जिल्ला]]का ५ [[गाउँपालिका]]हरू मध्येको एक हो।<ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २७ फागुन २०७३ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा साविकका [[पिपरा, महोत्तरी|पिपरा]], [[सहोडवा, महोत्तरी|सहोडवा]], [[बनौली दनौली]], [[रतौली]] र [[एकरहिया]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ४०,५३५ रहेको छ भने यहाँ ८,३०२ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ पिपरा गाउँपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[एकरहिया]] (१–६) || ७,८९८ || ५.२७ || १४९८.६७ |- | २ || [[एकरहिया]] (७–९) || ४,११८ || ३.४७ || ११८६.७४ |- | ३ || [[पिपरा, महोत्तरी|पिपरा]] (१, ७, ८, ९) || ४,३१६ || १.१३ || ३८१९.४७ |- | ४ || [[पिपरा, महोत्तरी|पिपरा]] (२–६) || ५,३०५ || ७.६७८ || ६९०.९३ |- | ५ || [[सहोडवा, महोत्तरी|सहोडवा]] || ६,८५५ || ८.५५ || ८०१.७५ |- | ६ || [[रतौली]] (१–९) || ७,३२८ || ८.७७ || ८३५.५८ |- | ७ || [[बनौली दनौली]] (१–९) || ४,७१५ || ५.११ || ९२२.७० |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''४०,५३५''' || '''३९.९७८''' || '''१०१३.९३''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{महोत्तरी जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcmahottari.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, महोत्तरी]{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[श्रेणी:महोत्तरी जिल्लाका गाउँपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका गाउँपालिकाहरू]] jhxjpwxgngz148ey21u0x9gf00ohvp1 0 128803 1352133 1342669 2026-04-22T08:12:44Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352133 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[गाउँपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[महोत्तरी जिल्ला|महोत्तरी]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-mahottari/mahottari?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = अध्यक्ष | leader_name = दीलिपकुमार पाण्डेय <small> ([[तराई-मधेश लोकतान्त्रिक पार्टी]]) | leader_title1 = उपाध्यक्ष | leader_name1 = दिपोदेवी पासवान <small> ([[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 28.08<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=18&municipality=12|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 28807 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26.69|85.81|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०४१ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[महोत्तरी, महोत्तरी|महोत्तरी]] गाविसको कार्यालय | website = [https://mahottarimun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[महोत्तरी जिल्ला]]का ५ [[गाउँपालिका]]हरू मध्येको एक हो।<ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २७ फागुन २०७३ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा साविकका [[महोत्तरी, महोत्तरी|महोत्तरी]], [[गोनरपुरा]] र [[डाम्ही मडै]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या २८,८०७ रहेको छ भने यहाँ ५,६८७ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ महोत्तरी गाउँपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[महोत्तरी, महोत्तरी|महोत्तरी]] (१, २, ८, ९) || ६,००४ || ६.०१ || ९९९.०० |- | २ || [[महोत्तरी, महोत्तरी|महोत्तरी]] (३, ४, ५, ६, ७) || ५,४६७ || ५.३३ || १०२५.७० |- | ३ || [[डाम्ही मडै]] (१–७) || ६,६२९ || ६.१३ || १०८१.४० |- | ४ || [[डाम्ही मडै]] (८, ९) || ३,२२९ || ३.२८ || ९८४.४५ |- | ५ || [[गोनरपुरा]] (५, ७–९) || ३,६५५ || २.९३ || १२४७.४४ |- | ६ || [[गोनरपुरा]] (१–४, ६) || ३,८२३ || ५.३९ || ७०९.२८ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''२८,८०७''' || '''२९.०७''' || '''९९०.९५''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{महोत्तरी जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcmahottari.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, महोत्तरी]{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[श्रेणी:महोत्तरी जिल्लाका गाउँपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका गाउँपालिकाहरू]] 73lka1bcjoxcjncsrinhdsh9fk07hnl 0 128804 1352134 1342788 2026-04-22T08:14:34Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352134 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[गाउँपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[महोत्तरी जिल्ला|महोत्तरी]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-mahottari/samsi?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = अध्यक्ष | leader_name = रामनाथ यादव <small> ([[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल]]) | leader_title1 = उपाध्यक्ष | leader_name1 = अनिताकुमारी <small> ([[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 21.57<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=18&municipality=9|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 38585 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26.80|85.71|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०४१ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[साम्सी]] गाविसको कार्यालय | website = [https://samsimun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[महोत्तरी जिल्ला]]का ५ [[गाउँपालिका]]हरू मध्येको एक हो।<ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २७ फागुन २०७३ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा साविकको [[साम्सी]], [[पर्सादेवाड]], [[बैरगिया लक्ष्मीनिया]], [[गैढाभेटपुर]] र [[पोखरभिण्डा सङ्ग्रामपुर]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ३८,५८५ रहेको छ भने यहाँ ६,८१५ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ साम्सी गाउँपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[पर्सादेवाड]] (१–४) || ३,५७० || २.७४ || १३०२.९२ |- | २ || [[पर्सादेवाड]] (५–९) || ८,९०१ || ३.३५ || २६५७.०१ |- | ३ || [[बैरगिया लक्ष्मीनिया]] || ४,७३३ || २.०७ || २२८६.४७ |- | ४ || [[गैढाभेटपुर]] || ६,००२ || ५.३३ || ११२६.०८ |- | ५ || [[पोखरभिण्डा सङ्ग्रामपुर]] (१–९) || ६,०६७ || ४.२३ || १४३४.२८ |- | ६ || [[साम्सी]] (१–४) || ५,१५१ || १.४७ || ३५०४.०८ |- | ७ || [[साम्सी]] (५–९) || ४,१६१ || २.३९ || १७४१.०० |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''३८,५८५''' || '''२१.५८''' || '''१७८८.००''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{महोत्तरी जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcmahottari.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, महोत्तरी]{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[श्रेणी:महोत्तरी जिल्लाका गाउँपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका गाउँपालिकाहरू]] huypyerge2dct503slziybcgynoyq5j 1352135 1352134 2026-04-22T08:14:45Z पर्वत सुवेदी 31224 1352135 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[गाउँपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[महोत्तरी जिल्ला|महोत्तरी]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-mahottari/samsi?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = अध्यक्ष | leader_name = रामनाथ यादव <small> ([[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल]]) | leader_title1 = उपाध्यक्ष | leader_name1 = अनिताकुमारी <small> ([[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 21.57<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=18&municipality=9|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 38585 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26.80|85.71|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०४१ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[साम्सी]] गाविसको कार्यालय | website = [https://samsimun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[महोत्तरी जिल्ला]]का ५ [[गाउँपालिका]]हरू मध्येको एक हो।<ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २७ फागुन २०७३ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा साविकको [[साम्सी]], [[पर्सादेवाड]], [[बैरगिया लक्ष्मीनिया]], [[गैढाभेटपुर]] र [[पोखरभिण्डा सङ्ग्रामपुर]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ३८,५८५ रहेको छ भने यहाँ ६,८१५ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ साम्सी गाउँपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[पर्सादेवाड]] (१–४) || ३,५७० || २.७४ || १३०२.९२ |- | २ || [[पर्सादेवाड]] (५–९) || ८,९०१ || ३.३५ || २६५७.०१ |- | ३ || [[बैरगिया लक्ष्मीनिया]] || ४,७३३ || २.०७ || २२८६.४७ |- | ४ || [[गैढाभेटपुर]] || ६,००२ || ५.३३ || ११२६.०८ |- | ५ || [[पोखरभिण्डा सङ्ग्रामपुर]] || ६,०६७ || ४.२३ || १४३४.२८ |- | ६ || [[साम्सी]] (१–४) || ५,१५१ || १.४७ || ३५०४.०८ |- | ७ || [[साम्सी]] (५–९) || ४,१६१ || २.३९ || १७४१.०० |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''३८,५८५''' || '''२१.५८''' || '''१७८८.००''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{महोत्तरी जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcmahottari.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, महोत्तरी]{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[श्रेणी:महोत्तरी जिल्लाका गाउँपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका गाउँपालिकाहरू]] 7b9p87yjgpri1x4hro8y71ebg98xar5 0 128805 1352136 1342809 2026-04-22T08:16:38Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352136 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[गाउँपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति-->| subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[महोत्तरी जिल्ला|महोत्तरी]]|<!-- राजनीति--> | government_footnotes = <ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-mahottari/sonama?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = अध्यक्ष | leader_name = विशेश्‍वरप्रसाद यादव <small> ([[लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी, नेपाल]]) | leader_title1 = | leader_name1 = | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 57.77<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] | population_footnotes = <ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=18&municipality=3|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 43082 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26.85|85.74|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०४१ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[सोनमा]] गाविसको कार्यालय | website = [https://sonmamun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[महोत्तरी जिल्ला]]का ५ [[गाउँपालिका]]हरू मध्येको एक हो।<ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २७ फागुन २०७३ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा साविकका [[सोनमा]], [[रघुनाथपुर, महोत्तरी|रधुनाथपुर]], [[खैरबन्नी]] र [[सुन्दरपुर, महोत्तरी|सुन्दरपुर]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ४३,०८२ रहेको छ भने यहाँ ७,६०२ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ सोनमा गाउँपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[सोनमा]] (१, २, ३, ४, ६) || ५,७७४ || ४.४५ || १२९७.५३ |- | २ || [[सोनमा]] (५, ७, ८, ९) || ५,१८३ || ३.७३ || १३८९.५४ |- | ३ || [[रघुनाथपुर, महोत्तरी|रघुनाथपुर]] || ७,३८८ || ९.५४ || ७७४.४२ |- | ४ || [[खैरबन्नी]] (१–५) || ५,३९८ || १४.५२ || ३७१.७६ |- | ५ || [[खैरबन्नी]] (६–९) || ४,७९९ || ४.२३ || ११३४.५२ |- | ६ || [[सुन्दरपुर, महोत्तरी|सुन्दुरपुर]] (१–३) || ४,९७२ || ११.८२ || ४२०.६४ |- | ७ || [[सुन्दरपुर, महोत्तरी|सुन्दुरपुर]] (४–६) || ५,५३६ || ५.४ || १०२५.१९ |- | ८ || [[सुन्दरपुर, महोत्तरी|सुन्दुरपुर]] (७–९) || ४,०३२ || ४.०८ || ९८८.२४ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''४३,०८२''' || '''५७.७७''' || '''७४५.७५''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{महोत्तरी जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcmahottari.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, महोत्तरी]{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[श्रेणी:महोत्तरी जिल्लाका गाउँपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका गाउँपालिकाहरू]] 29xb9zv1om0d4gje5kw8u3ey8lve0jz 0 128857 1352040 1342534 2026-04-22T03:19:32Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352040 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[गाउँपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[रौतहट जिल्ला|रौतहट]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-rautahat/durga-bhagwati?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = अध्यक्ष | leader_name = शम्भुकुमार सिंह <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]]) | leader_title1 = उपाध्यक्ष | leader_name1 = शिला देवी <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 19.8<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=20&municipality=15|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 22864 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26.78|85.27|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०५५ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[गङ्गा पिपरा]] गाविसको कार्यालय | website = [https://durgabhagawatimun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[रौतहट जिल्ला]]का दुई [[नेपालका गाउँपालिकाहरू|गाउँपालिका]]हरू मध्ये एक हो। २७ फागुन २०७३ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा [[ भलोहिया (पिपरा)|पिपरा भलोहिया]], [[गङ्गा पिपरा]], [[मत्सरी]], [[पञ्चरुखी, रौतहट|पञ्चरुखी]] र [[बडहर्वा]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या २२,८६४ रहेको छ भने यहाँ ४,१२४ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ दुर्गा भगवती गाउँपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[गङ्गा पिपरा]] || ३,७४२ || ४.५३ || ८२६.०५ |- | २ || [[भलोहिया (पिपरा)|पिपरा भलोहिया]] || ५,०३७ || ४.२४ || ११८७.९७ |- | ३ || [[मत्सरी]] || ४,०८५ || ३.४३ || ११९१.०० |- | ४ || [[पञ्चरुखी, रौतहट|पचरुखी]] || ५,२९७ || ४.५ || ११७७.११ |- | ५ || [[बडहर्वा]] || ४,७०३ || ३.१ || १५१७.१० |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''२२,८६४''' || '''१९.८''' || '''११५४.७५''' |} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcrautahat.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, रौतहट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200921180014/http://ddcrautahat.gov.np/ |date=2020-09-21 }} {{रौतहट जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:रौतहट जिल्लाका गाउँपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका गाउँपालिकाहरू‎]] rssweo2emmcztrr3wkcnljxolgyr252 0 128858 1352043 1342691 2026-04-22T03:21:40Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352043 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[गाउँपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[रौतहट जिल्ला|रौतहट]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-rautahat/yemunamai?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = अध्यक्ष | leader_name = महमद सउद <small> ([[लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी, नेपाल]]) | leader_title1 = उपाध्यक्ष | leader_name1 = अनुराधा कुमारी <small> ([[लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी, नेपाल]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 16.7<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=20&municipality=14|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 28414 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26.78|85.24|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०५५ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[सरुअठा]] गाविसको कार्यालय | website = [https://yamunamaimun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[रौतहट जिल्ला]]का दुई [[नेपालका गाउँपालिकाहरू|गाउँपालिका]]हरू मध्ये एक हो। २७ फागुन २०७३ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा [[जेठरहिया]], [[भेडियाही]], [[राजपुर तुलसी]], [[सरुअठा]] र [[झनखुनवा]] (६-९) [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या २८,४१४ रहेको छ भने यहाँ ४,७११ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ यमुनामाई गाउँपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[जेठरहिया]] || ५,५५६ || ४.५४ || १२२३.७८ |- | २ || [[भेडियाही]] || ३,७८८ || २.४८ || १५२७.४१ |- | ३ || [[राजपुर तुलसी]] || ७,२१९ || ३.२६ || २२१४.४१ |- | ४ || [[सरुअठा]] || ८,९९७ || ४.८७ || १८४७.४३ |- | ५ || [[झनखुनवा]] (६-९)|| २,८५४ || १.५६ || १८२९.४८ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''२८,४१४''' || '''१६.७१''' || '''१७००.४१''' |} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcrautahat.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, रौतहट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200921180014/http://ddcrautahat.gov.np/ |date=2020-09-21 }} {{रौतहट जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:रौतहट जिल्लाका गाउँपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका गाउँपालिकाहरू‎]] 6j9cuqqrg3a97xzig9s82kl16mqvg0m 0 129002 1352182 1318091 2026-04-22T11:39:28Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352182 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = अमृता अग्रहरी | native_name = | office = [[नेपालको पहिलो सङ्घीय संसद|प्रतिनिधि सभा]] सदस्य | constituency = समानुपातिक प्रणाली | term_start = वि.सं. २०७४ फागुन २० | term_end = वि.सं. २०७९ असोज २ | president = | primeminister = | party = [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]<ref name="एमाले">{{Cite web |url=https://www.onlinekhabar.com/2022/09/1192873 |title=अमृता अग्रहरि नेकपा एमालेमा प्रवेश |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-12-05}}</ref><br/><small>(वि.सं. २०७९–वर्तमान)</small> | nationality = [[नेपाली]] | otherparty = [[नेपाल सद्भावना पार्टी|नेसपा]] <small>(वि.सं. २०६४ पूर्व)</small><br/>[[मधेशी जनअधिकार फोरम, नेपाल|मजफोने]] <small>(वि.सं. २०६४ सम्म)</small><br/>[[नेपाल लोकतान्त्रिक फोरम|मजफोने (लो)]] <small>(वि.सं. २०६४–६७)</small><br/>रामसपा <small>(वि.सं. २०७०–७४)</small><br/>[[राष्ट्रिय जनता पार्टी नेपाल|राजपाने]] <small>(वि.सं. २०७४–२०७७)</small> | residence = [[कपिलवस्तु नगरपालिका]], [[लुम्बिनी प्रदेश]] | birth_date = {{birth date and age|1961|05|18|df=y}}<ref>{{Cite book |url=https://hr.parliament.gov.np/uploads/attachments/z3qljvte6vwen2cy.pdf |title=संघीय संसद सदस्य, २०७४ परिचयात्मक पुस्तिका |publisher=Federal Parliament Secretariat |year=2021 |location=Nepal |pages=270 |language=ne |trans-title=Federal Parliament Members 2017 Introduction Booklet}}</ref> | birth_place = [[कपिलवस्तु जिल्ला]], नेपाल | father = अवध राम कुर्मी | mother = बासमती कुर्मी | spouse = कुन्दन प्रसाद अग्रहरी | children = २ }} '''अमृता अग्रहरी''' एक [[नेपाल|नेपाली]] महिला [[राजनीतिज्ञ]] र पूर्व सङ्घीय सांसद हुन्। वि.सं. २०५८ सालमा उनी [[राष्ट्रिय महिला आयोग (नेपाल)|राष्ट्रिय महिला आयोग]]को संस्थापक सदस्य भएकी थिइन्। उनी [[राष्ट्रिय जनता पार्टी नेपाल]]को सामानुपातिक सूचीमा पर्दै आदिवासी जनजाति समूहबाट [[नेपालको पहिलो सङ्घीय संसद]]को सदस्य भएकी थिइन्।<ref>{{Cite web|url=https://www.setopati.com/politics/131993/|title=राजपाले टुङ्गो लगायो समानुपातिक सासंद|website=Setopati|accessdate=2020-12-22}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> राजपा नेपाल र [[सङ्घीय समाजवादी फोरम, नेपाल|सङ्घीय समाजवादी फोरम]] एकीकरण भएर [[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल]] नामक पार्टी बनेर पुनः फुटेपछि उनी जनता समाजवादी पार्टीमा संलग्न रहेकी थिइन्। [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९]] हुनुभन्दा आगावै उनी [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] प्रवेश गरेकी थिइन्।<ref name="एमाले"/> == राजनीतिक करियर == अग्रहरी [[नेपाल सद्भावना पार्टी]]की संस्थापक सदस्यहुँदै राष्ट्रिय उपाध्यक्षको जिम्मेवारी वहन गरेकी थिइन्।<ref>{{Cite news|url=http://www.ekantipur.com/the-kathmandu-post/2004/03/07/related_articles/woman-empowerment-still-takes-back-seat-in-nepal/8637.html|title=Woman empowerment still takes back seat in Nepal|last=Damaru Lal Bhandari|date=7 March 2004|work=The Kathmandu Post|archive-url=https://web.archive.org/web/20140911051308/http://www.ekantipur.com/the-kathmandu-post/2004/03/07/related_articles/woman-empowerment-still-takes-back-seat-in-nepal/8637.html|archive-date=2014-09-11|publisher=Ekantipur}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140911051308/http://www.ekantipur.com/the-kathmandu-post/2004/03/07/related_articles/woman-empowerment-still-takes-back-seat-in-nepal/8637.html |date=2014-09-11 }}</ref> वि.सं. २०६९ मा दल विभाजन नभएसम्म उनी [[मधेशी जनअधिकार फोरम, नेपाल (लोकतान्त्रिक)]]को सदस्य थिइन्। पार्टी विभाजनपछि उनी [[शरतसिंह भण्डारी]] नेतृत्वको राष्ट्रिय मधेस समाजवादी पार्टीमा प्रवेश गरेकी थिइन्। <ref>{{Cite web|url=http://www.rediff.com/news/report/nepals-largest-madhesi-party-splits/20120610.htm|title=Nepal's largest Madhesi party splits|website=|publisher=[[Rediff]]|accessdate=June 10, 2012}}</ref> उनी [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]]को उद्योग, वाणिज्य, श्रम तथा उपभोक्ता कल्याण समितिकी सदस्य थिइन्।<ref>{{Cite web|url=https://hr.parliament.gov.np/np/committees/Industry-Commerce-Labour-and-Consumer-Interest-Committee/members|title=उद्योग तथा वाणिज्य र श्रम तथा उपभोक्ता हित समिति|website=hr.parliament.gov.np|accessdate=2020-12-22}}</ref> == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{Reflist}} [[श्रेणी:सन् १९६० मा जन्म]] [[श्रेणी:नेपालका सांसदहरू २०७४–२०७९]] [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] [[श्रेणी:नेपालका सांसदहरू २०७९–२०८२]] [[श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञ अपूर्ण लेखहरू]] [[श्रेणी:नेपाल सद्भावना पार्टीका राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:राष्ट्रिय जनता पार्टी नेपालका राजनीतिज्ञहरू]] 17minu7xcypgrlzy1xiem27j5sh3gbi 0 129977 1352016 1227944 2026-04-22T01:52:41Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352016 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = सरोज कुमार यादव | image = Saroj Kumar Yadav (1).jpg | office = [[मधेश प्रदेशका मुख्यमन्त्री|मधेश प्रदेशको मुख्यमन्त्री]] | termstart = २०७९ पुष २८ | termend = | president = [[विद्यादेवी भण्डारी]] | governor = [[हरिशङ्कर मिश्र|हरि शंकर मिश्र]] | predecessor = [[लालबाबु राउत]] | birth_place = [[सिम्रौनगढ नगरपालिका]], [[बारा जिल्ला]] | party = [[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल|जनता समाजवादी पार्टी]] | otherparty = [[राष्ट्रिय जनता पार्टी नेपाल]] }} '''सतिश कुमार सिंह''' एक नेपाली राजनीतिज्ञ हुन्। वर्तमान समयमा उनी [[मधेश प्रदेश]]को तेस्रो [[मुख्यमन्त्री (नेपाल)|मुख्यमन्त्री]]का रूपमा सेवा गरिरहेका छन्<ref>{{Cite web|url=https://www.setopati.com/politics/291849/|title=मधेसको मुख्यमन्त्री बने जसपाका सरोजकुमार यादव|last=|first=|website=सेतोपाटी|language=|accessdate=2023-01-14}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{नेपालका वर्तमान मुख्यमन्त्री र प्रदेश प्रमुखहरू}} [[श्रेणी:नेपालका मुख्यमन्त्रीहरू]] [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेश सभाका सदस्यहरू]] [[श्रेणी:जनता समाजवादी पार्टी, नेपालका राजनीतिज्ञहरू]] 0qisv2am0n9vql2e8b17xg1jcmzr3jc 0 130140 1352080 1350038 2026-04-22T05:36:12Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352080 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[गाउँपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[सर्लाही जिल्ला|सर्लाही]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-sarlahi/kaudena?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = अध्यक्ष | leader_name = रुपेशकुमार <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | leader_title1 = उपाध्यक्ष | leader_name1 = नगीना देवी <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 25.33<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=19&municipality=19|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 28702 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26.86|85.49|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०४६ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[कौडेना]] गाविसको कार्यालय | website = [https://kaudenamun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[सर्लाही जिल्ला]]को ९ [[गाउँपालिका]] मध्येको एक हो। २७ फागुन २०७३ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा [[कौडेना]], [[मोतीपुर, सर्लाही|मोतीपुर]], [[सक्रौल]], [[फुलपरासी]], [[लक्ष्मीपुर सुखचैना]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या २८,७०२ रहेको छ भने यहाँ ५,४७६ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ कौडेना गाउँपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[लक्ष्मीपुर सुखचैना]] (१–९) || ६,२७१ || २.४७ || २५३८.८७ |- | २ || [[फुलपरासी]] (१–९) || ४,२३४ || ३.४८ || १२१६.६७ |- | ३ || [[कौडेना]] (१–३, ८, ९) || ४,८५५ || ५.९२ || ८२०.१० |- | ४ || [[मोतीपुर, सर्लाही|मोतिपुर]] || ४,१६७ || ४.७४ || ८७९.११ |- | ५ || [[कौडेना]] (४–७) || ३,७९५ || २.८८ || १३१७.७१ |- | ६ || [[सक्रौल]] (३–७) || २,७७३ || ०.७६ || ३६४८.६८ |- | ७ || [[सक्रौल]] (१, २, ८, ९) || २,६०७ || ५.०७ || ५१४.२० |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''२८,७०२''' || '''२५.३२''' || '''११३३.५७''' |} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://ddcsarlahi.gov.np/ जिल्ला विकास समिति, सर्लाही]{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{सर्लाही जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:सर्लाही जिल्लाका गाउँपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका गाउँपालिकाहरू]] pg38dljtqakrtmdfblw7qa5xsos3mtg 0 130142 1352079 1342488 2026-04-22T05:34:11Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352079 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[गाउँपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[सर्लाही जिल्ला|सर्लाही]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-sarlahi/chakraghatta?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = अध्यक्ष | leader_name = कृष्णकुमार यादव <small> ([[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल]]) | leader_title1 = उपाध्यक्ष | leader_name1 = मिनादेवी राय <small> ([[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 25.14<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=19&municipality=12|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 29550 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26.89|85.50|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०४६ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[खोरीया]] गाविसको कार्यालय | website = [https://chakraghattamun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[सर्लाही जिल्ला]]को ९ [[गाउँपालिका]] मध्येको एक हो। २७ फागुन २०७३ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा [[औरही, सर्लाही|औरही]], [[खोरीया]], [[बेल्ही, सर्लाही|बेल्ही]], [[सुन्दरपुर, सर्लाही|सुन्दरपुर]] र [[पिडरिया]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या २९,५५० रहेको छ भने यहाँ ५,०३९ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ चक्रघट्टा गाउँपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[पिडरिया]] (४, ६–९) || २,५५१ || २.३४ || १०९०.१७ |- | २ || [[बेल्ही, सर्लाही|बेल्ही]] (१–९) || ३,३८० || ३.११ || १०८६.८२ |- | ३ || [[सुन्दरपुर, सर्लाही|सुन्दरपुर]] (१–५) || ४,२९० || ३.१२ || १३७५.०० |- | ४ || [[सुन्दरपुर, सर्लाही|सुन्दरपुर]] (६–९) || ३,३४६ || २.१२ || १५७८.३० |- | ५ || [[पिडरिया]] (१–३, ५) || २,६६२ || ३.६ || ७३९.४४ |- | ६ || [[खोरीया]] (६–९) || २,४३० || १.६८ || १४४६.४३ |- | ७ || [[औरही, सर्लाही|औरही]] (६–९) || ३,७७६ || ४.४५ || ८४८.५४ |- | ८ || [[औरही, सर्लाही|औरही]] (१–५) || ४,२८६ || १.७१ || २५०६.४३ |- | ९ || [[खोरीया]] (१–५) || २,८२९ || ३.०३ || ९३३.६६ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''२९,५५०''' || '''२५.१६''' || '''११७४.४८''' |} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://ddcsarlahi.gov.np/ जिल्ला विकास समिति, सर्लाही]{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{सर्लाही जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:सर्लाही जिल्लाका गाउँपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका गाउँपालिकाहरू]] 06bl94nm7zfrba647scii8bima1hg0y 0 130144 1352077 1342489 2026-04-22T05:32:13Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352077 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[गाउँपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[सर्लाही जिल्ला|सर्लाही]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-sarlahi/chandranagar?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = अध्यक्ष | leader_name = राजकुमार महतो <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | leader_title1 = उपाध्यक्ष | leader_name1 = गीतादेवी महतो <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 47.5<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=19&municipality=10|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 36908 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26.92|85.58|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०४६ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[चन्द्रनगर]] गाविसको कार्यालय | website = [https://chandranagarmun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[सर्लाही जिल्ला]]को ९ [[गाउँपालिका]] मध्येको एक हो। २७ फागुन २०७३ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा [[चन्द्रनगर]], [[मोहनपुर]], [[बबरगञ्ज|बबरगन्ज]] र [[किसनपुर]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ३६,९०८ रहेको छ भने यहाँ ६,७१३ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ चन्द्रनगर गाउँपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[किसनपुर]] || ५,९९४ || १२.६४ || ४७४.२१ |- | २ || [[बबरगञ्ज]] (७, ८, ९) || ५,६९४ || २.२६ || २५१९.४७ |- | ३ || [[बबरगञ्ज]] (१, २, ३, ६) || ५,३९४ || ३.६२ || १४९०.०६ |- | ४ || [[बबरगञ्ज]] (४, ५) र [[मोहनपुर, सर्लाही|मोहनपुर]] (२, ३, ४) || ४,९२९ || ५.३२ || ९२६.५० |- | ५ || [[मोहनपुर, सर्लाही|मोहनपुर]] (१, ५, ६, ७, ८, ९) || ४,५२० || ८.८७ || ५०९.५८ |- | ६ || [[चन्द्रनगर]] (२–६, ९) || ५,९४४ || १०.४८ || ५६७.१७ |- | ७ || [[चन्द्रनगर]] (१, ७, ८) || ४,४३३ || ४.३२ || १०२६.१६ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''३६,९०८''' || '''४७.५१''' || '''७७६.८५''' |} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://ddcsarlahi.gov.np/ जिल्ला विकास समिति, सर्लाही]{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{सर्लाही जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:सर्लाही जिल्लाका गाउँपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका गाउँपालिकाहरू]] 5232f7gwr7hdfr3xkmctgq8rh5tmroy 0 130146 1352076 1342544 2026-04-22T05:30:18Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352076 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[गाउँपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[सर्लाही जिल्ला|सर्लाही]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-sarlahi/dhankaul?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = अध्यक्ष | leader_name = रामआश्रय साह <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | leader_title1 = उपाध्यक्ष | leader_name1 = अकली सहनी <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 45.94<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=19&municipality=14|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 27974 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26.89|85.41|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०४६ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[धनकौल पछियारी]] गाविसको कार्यालय | website = [https://dhankaulmun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[सर्लाही जिल्ला]]को ९ [[गाउँपालिका]] मध्येको एक हो। २७ फागुन २०७३ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा [[धनकौल पछियारी]], [[सेखौना]], [[हर्कथवा]], [[महिनाथपुर]] र [[छटौल]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या २७,९७४ रहेको छ भने यहाँ ५,११२ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ धनकौल गाउँपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[सेखौना]] || ५,४२८ || ७.२३ || ७५०.७६ |- | २ || [[धनकौल पछियारी]] || ४,४५० || ९.६५ || ४६१.१४ |- | ३ || [[हर्कथवा]] (१–५) || ३,२३२ || ६.१६ || ५२४.६८ |- | ४ || [[महिनाथपुर]] (१–९) || ३,८३८ || २.७२ || १४११.०३ |- | ५ || [[हर्कथवा]] (६–९) || ३,४४३ || २.२४ || १५३७.०५ |- | ६ || [[छटौल]] (१–३, ८, ९) || २,८९८ || १५.२९ || १८९.५४ |- | ७ || [[छटौल]] (४–७) || ४,६८५ || २.६४ || १७७४.६२ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''२७,९७४''' || '''४५.९३''' || '''६०९.०६''' |} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://ddcsarlahi.gov.np/ जिल्ला विकास समिति, सर्लाही]{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{सर्लाही जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:सर्लाही जिल्लाका गाउँपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका गाउँपालिकाहरू]] 0i5ktwudhvqbb93rn5v6tyzkaiba2ag 0 130148 1352074 1342584 2026-04-22T05:28:37Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352074 wikitext text/x-wiki {{बारेमा|गाउँपालिका|जिल्ला|पर्सा जिल्ला}} {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[गाउँपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[सर्लाही जिल्ला|सर्लाही]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-sarlahi/bishnu?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = अध्यक्ष | leader_name = धीरेन्द्र राय <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | leader_title1 = उपाध्यक्ष | leader_name1 = नुतन देवी <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 13.12<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=19&municipality=18|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 24005 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26.88|85.61|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०४६ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[पर्सा, सर्लाही|पर्सा]] गाविसको कार्यालय | website = [https://parsamun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[सर्लाही जिल्ला]]को ९ [[गाउँपालिका]] मध्येको एक हो। २७ फागुन २०७३ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा [[पर्सा, सर्लाही|पर्सा]], [[सङ्ग्रामपुर, सर्लाही|सङ्ग्रामपुर]], [[नारायणपुर, सर्लाही|नारायणपुर]] र [[जिङ्गदवा]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या २४,००५ रहेको छ भने यहाँ ४,४८७ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ पर्सा गाउँपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[सङ्ग्रामपुर, सर्लाही|सङ्ग्रामपुर]] (७–९) || ४,३२१ || ३.९ || ११०७.९५ |- | २ || [[सङ्ग्रामपुर, सर्लाही|सङ्ग्रामपुर]] (१–६) || ४,४७१ || २.०९ || २१३९.२३ |- | ३ || [[नारायणपुर, सर्लाही|नारायणपुर]] (१–९) || ३,०८० || ३.८६ || ७९७.९३ |- | ४ || [[जिङ्गदवा]] || ४,६७५ || ६.६ || ७०८.३३ |- | ५ || [[पर्सा, सर्लाही|पर्सा]] (१, २, ९) || ३,६९८ || ४.८५ || ७६२.४७ |- | ६ || [[पर्सा, सर्लाही|पर्सा]] (३–८) || ३,७६० || १.८२ || २०६५.९३ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''२४,००५''' || '''२३.१२''' || '''१०३८.२८''' |} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://ddcsarlahi.gov.np/ जिल्ला विकास समिति, सर्लाही]{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{सर्लाही जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:सर्लाही जिल्लाका गाउँपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका गाउँपालिकाहरू]] 1m20o6ubzpaanfdjzp5k2i15r97j47u 0 130150 1352072 1342624 2026-04-22T05:26:52Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352072 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[गाउँपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[सर्लाही जिल्ला|सर्लाही]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-sarlahi/basbariya?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = अध्यक्ष | leader_name = रामसिंहासन राय <small> ([[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल]]) | leader_title1 = उपाध्यक्ष | leader_name1 = सरिता कुमारी <small> ([[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 29.42<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=19&municipality=13|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 25905 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26.91|85.44|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०४६ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[भवानीपुर, सर्लाही|भवानीपुर]] गाविसको कार्यालय | website = [https://basbariyamun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[सर्लाही जिल्ला]]को ९ [[गाउँपालिका]] मध्येको एक हो। २७ फागुन २०७३ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा [[मानपुर, सर्लाही|मानपुर]], [[भवानीपुर, सर्लाही|भवानीपुर]], [[धनगढा]] र [[सहोडवा, सर्लाही|सहोडवा]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या २५,९०५ रहेको छ भने यहाँ ४,५८६ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ बसबरिया गाउँपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[मानपुर, सर्लाही|मानपुर]] (४–८) || ५,५५५ || ४.०९ || १३५८.१९ |- | २ || [[मानपुर, सर्लाही|मानपुर]] (१–३, ९) || ४,७८८ || ९.५८ || ४९९.७९ |- | ३ || [[भवानीपुर, सर्लाही|भवानीपुर]] (१–९) || ३,८८५ || ४.६९ || ८२८.३६ |- | ४ || [[धनगढा]] (३, ६–९) || ३,९२५ || ४.२५ || ९२३.५३ |- | ५ || [[धनगढा]] (१, २, ४, ५) || ३,६७० || २.६७ || १३७४.५३ |- | ६ || [[सहोडवा, सर्लाही|सहोडवा]] || ४,०८२ || ४.१४ || ९८५.९९ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''२५,९०५''' || '''२९.४२''' || '''८८०.५२''' |} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://ddcsarlahi.gov.np/ जिल्ला विकास समिति, सर्लाही]{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{सर्लाही जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:सर्लाही जिल्लाका गाउँपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका गाउँपालिकाहरू]] 2ki4mcbcz0q7xbiu6as8e0j8ak832pc 0 130153 1352070 1342705 2026-04-22T05:22:29Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352070 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[गाउँपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[सर्लाही जिल्ला|सर्लाही]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-sarlahi/ramnagar?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = अध्यक्ष | leader_name = राजाबाबु यादव <small> ([[नेकपा (माओवादी केन्द्र)]]) | leader_title1 = उपाध्यक्ष | leader_name1 = गीता देवी <small> ([[नेकपा (माओवादी केन्द्र)]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 26.44<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=19&municipality=15|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 31366 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26.84|85.37|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०४६ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[रामनगर बहुअर्वा]] गाविसको कार्यालय | website = [https://ramnagarmun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[सर्लाही जिल्ला]]को ९ [[गाउँपालिका]] मध्येको एक हो। २७ फागुन २०७३ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा [[खैर्वा]], [[रामनगर बहुअर्वा]], [[सिसौट]] र [[गडहियाबैरी]] (१ र २) [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ३१,३६६ रहेको छ भने यहाँ ५,३७७ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ रामनगर गाउँपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[खैर्वा]] (१–६) || ७,८५१ || ८.४१ || ९३३.५३ |- | २ || [[खैर्वा]] (७–९) || ५,५९६ || ४.६ || १२१६.५२ |- | ३ || [[रामनगर बहुअर्वा]] (१–४) || २,५३२ || ०.५९ || ४२९१.५३ |- | ४ || [[रामनगर बहुअर्वा]] (५–९) || ४,४८४ || ४.१८ || १०७२.७३ |- | ५ || [[गडहियाबैरी]] (१, २) || २,२६४ || १.४८ || १५२९.७३ |- | ६ || [[सिसौट]] (२, ३, ६–८) || ४,७४८ || ३ || १५८२.६७ |- | ७ || [[सिसौट]] (१, ४, ५, ९) || ३,८९१ || ४.१७ || ९३३.०९ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''३१,३६६''' || '''२६.४३''' || '''११८६.७६''' |} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://ddcsarlahi.gov.np/ जिल्ला विकास समिति, सर्लाही]{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{सर्लाही जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:सर्लाही जिल्लाका गाउँपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका गाउँपालिकाहरू]] bw5b6dp8xtfup3ke8ocxv0f60nqzw9d 0 130155 1352069 1342753 2026-04-22T05:20:08Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352069 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[गाउँपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[सर्लाही जिल्ला|सर्लाही]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-sarlahi/bishnu?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = अध्यक्ष | leader_name = जवाहरलाल यादव <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | leader_title1 = उपाध्यक्ष | leader_name1 = उषा देवी <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 28.09<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=19&municipality=18|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 28570 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26.82|85.37|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०४६ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[सिमरा, सर्लाही|सिमरा]] गाविसको कार्यालय | website = [https://bishnumun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[सर्लाही जिल्ला]]को ९ [[गाउँपालिका]] मध्येको एक हो। २७ फागुन २०७३ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा [[बारा उद्योरण]], [[मधुवनगोठ]], [[बत्रौल]] र [[सिमरा, सर्लाही|सिमरा]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या २८,५७० रहेको छ भने यहाँ ५,२७२ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ विष्णु गाउँपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[बारा उद्योरण]] (१, २, ३, ५, ६) || ३,०७९ || २.४२ || १२७२.३१ |- | २ || [[बारा उद्योरण]] (४, ७, ८, ९) || २,८७५ || ३.९७ || ७२४.१८ |- | ३ || [[मधुवनगोठ]] (१–५) || ३,८७० || १.४८ || २६१४.८६ |- | ४ || [[मधुवनगोठ]] (६–९) || २,९६६ || ४.०७ || ७२८.७५ |- | ५ || [[सिमरा, सर्लाही|सिमरा]] (६–९) || ३,८३७ || २.२५ || १७०५.३३ |- | ६ || [[सिमरा, सर्लाही|सिमरा]] (१–५) || ६,०८२ || ८.६ || ७०७.२१ |- | ७ || [[बत्रौल]] (५–७, ९) || ३,१७० || २.३६ || १३४३.२२ |- | ८ || [[बत्रौल]] (१–४, ८) || २,६९१ || २.९७ || ९०६.०६ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''२८,५७०''' || '''२८.१२''' || '''१०१६.००''' |} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://ddcsarlahi.gov.np/ जिल्ला विकास समिति, सर्लाही]{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{सर्लाही जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:सर्लाही जिल्लाका गाउँपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका गाउँपालिकाहरू]] bnzmaz477pczx9ssexbvjh8uk6o3dt4 0 131352 1352147 1318915 2026-04-22T08:45:26Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352147 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[नगरपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[धनुषा जिल्ला|धनुषा]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-dhanusha/kamala?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = [[नगरप्रमुख]] | leader_name = विशेश्‍वर यादव <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | leader_title1 = [[उपप्रमुख]] | leader_name1 = शिलादेवी मण्डल <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 65.85<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=17&municipality=11|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 44597 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26.69|86.09|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०४१ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[माचि झिटकैया]] गाविसको कार्यालय | website = [https://www.kamalamun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[धनुषा जिल्ला]]का ११ [[नगरपालिका]]हरू मध्येको एक हो।<ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २७ फागुन २०७३ मा, नगरपालिका घोषणा गर्दा [[दुवरकोट हथलेटवा]], [[माचि झिटकैया]], [[लक्कड]], [[बल्हासघारा]], [[हरिने]], [[सिङ्ग्याही मैदान]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ४४,५९७ रहेको छ भने यहाँ ८,९७९ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ कमला नगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[दुवरकोट हथलेटवा]] (४, ५, ७, ८, ९) || ४,०१२ || ६.३३ || ६३३.८१ |- | २ || [[माचि झिटकैया]] (१, २, ३, ८) || ६,०२४ || ६.२६ || ९६२.३० |- | ३ || [[माचि झिटकैया]] (४, ५, ६, ७, ९) || ५,२३१ || ४.१३ || १२६६.५९ |- | ४ || [[बल्हासघारा]] || ४,७५६ || ४.९५ || ९६०.८१ |- | ५ || [[लक्कड]] || ५,०३८ || १२.६१ || ३९९.५२ |- | ६ || [[सिङ्ग्याही मैदान]] (५–९) || ५,५४५ || ६.१३ || ९०४.५७ |- | ७ || [[सिङ्ग्याही मैदान]] (१–४) || ४,६७९ || ९.३६ || ४९९.८९ |- | ८ || [[हरिने]] || ५,४७८ || १०.७४ || ५१०.०६ |- | ९ || [[दुवरकोट हथलेटवा]] (१, २, ३, ६) || ३,८३४ || ५.३५ || ७१६.६४ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''४४,५९७''' || '''६५.८६''' || '''६७७.१५''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcdhanusa.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, धनुषा]{{Dead link|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{धनुषा जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:धनुषा जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका नगरपालिकाहरू]] lpfh6lfuijr1qxs7f2xpj5saxp3w42s 0 131353 1352146 1319341 2026-04-22T08:42:27Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352146 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[नगरपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[धनुषा जिल्ला|धनुषा]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-dhanusha/chhireshwornath?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = [[नगरप्रमुख]] | leader_name = सुखदेव यादव <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) | leader_title1 = [[उपप्रमुख]] | leader_name1 = रचना श्रेष्‍ठ <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | established_title = स्थापित | established_date = २०७१ वैशाख २५ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 50.85<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=17&municipality=5|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 51075 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26|43|43|N|85|55|30|E|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०४१ | blank_name = केन्द्र | blank_info = महेन्द्रनगर बजार | website = [https://kshireshwornathmun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[धनुषा जिल्ला]]का ११ [[नगरपालिका]]हरू मध्येको एक हो।<ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २०७१ वैशाख २५ मा, नगरपालिका घोषणा गर्दा [[रमदैया भवाडी]], [[सखुवा महेन्द्रनगर]], [[हरिहरपुर, धनुषा|हरिहरपुर]], र [[दिगम्बरपुर]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए भने २७ फागुन २०७३ मा, नगरपालिकाको क्षेत्र हेरफेर गर्दा क्षिरेश्वरनाथ नगरपालिकाको वडा नम्बर ८-९ (साविक [[हरिहरपुर, धनुषा|हरिहरपुर]] गाविसको ३-९ वडाहरू) लाई हटाउँदै [[गोपालपुर]] गाविसको ३-९ वडाहरू यसमा गाभिएको थियो। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ५१,०७५ रहेको छ भने यहाँ १०,७३३ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ क्षिरेश्वरनाथ नगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[रमदैया भवाडी]] (२-४,६-८) || ३,७८४ || २.२२ || १७०४.५० |- | २ || [[रमदैया भवाडी]] (१,५-९) || ३,२५४ || २.५७ || १२६६.१५ |- | ३ || [[सखुवा महेन्द्रनगर]] (५-७) || ३,९३६ || ५.५४ || ७१०.४७ |- | ४ || [[सखुवा महेन्द्रनगर]] (४,८-९) || ३,२११ || ८.४९ || ३७८.२१ |- | ५ || [[सखुवा महेन्द्रनगर]] (१) || १०,३७० || २.२४ || ४६२९.४६ |- | ६ || [[सखुवा महेन्द्रनगर]] (२-३) || ६,७५९ || ३.५४ || १९०९.३२ |- | ७ || [[हरिहरपुर, धनुषा|हरिहरपुर]] (१-२) || ४,७७३ || ३.७८ || १२६२.७० |- | ८ || [[दिगम्बरपुर]] (१-५) || ४,९४५ || ८.१२ || ६०८.९९ |- | ९ || [[दिगम्बरपुर]] (६-९) || ५,३८९ || ६.३४ || ८५०.०० |- | १० || [[गोपालपुर]] (३–९) || ४,६५४ || ८.०१ || ५८१.०२ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''५१,०७५''' || '''५०.८५''' || '''१००४.४२''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcdhanusa.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, धनुषा]{{Dead link|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{धनुषा जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:धनुषा जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका नगरपालिकाहरू]] dpq1mvpe693irqitfuijw62h01i9uga 0 131358 1352166 1343553 2026-04-22T10:24:08Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352166 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[नगरपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[धनुषा जिल्ला|धनुषा]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-dhanusha/sahidnagar?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = अध्यक्ष | leader_name = दिनेशप्रसाद यादव <small> ([[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल]]) | leader_title1 = उपाध्यक्ष | leader_name1 = सुनिताकुमारी सिँह <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 57.37<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=17&municipality=10|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 53812 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26.83|86.00|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०४१ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[यदुकुश]] गाविसको कार्यालय | website = [https://www.shahidnagarmun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[धनुषा जिल्ला]]का ११ [[नगरपालिका]]हरू मध्येको एक हो।<ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २७ फागुन २०७३ मा, नगरपालिका घोषणा गर्दा [[ननुपट्टी]], [[यदुकुश]], [[पचहर्वा]], [[चोराकोयलपुर]], [[बालाबाखर]], [[गोठकोयलपुर]], [[हठिपुर हडवाडा]], [[बिसरभोरा]], [[खरिहानी]] (६) र [[धबौली]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ५३,८१२ रहेको छ भने यहाँ ११,१२४ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ शहीदनगर नगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[बालाबाखर]] || ८,७७६ || १५.०३ || ५८३.९० |- | २ || [[चोराकोयलपुर]] || ५,२६६ || ३.११ || १६९३.२५ |- | ३ || [[यदुकुश]] || ७,६३३ || ३.१९ || २३९२.७९ |- | ४ || [[खरिहानी]] (६) र [[ननुपट्टी]] (१–९) || ५,३५६ || ७.५९ || ७०५.६७ |- | ५ || [[पचहर्वा]] || ४,१९२ || ३.५९ || ११६७.६९ |- | ६ || [[हठिपुर हडवाडा]] || ४,५५० || ५.०८ || ८९५.६७ |- | ७ || [[धबौली]] || ८,३०२ || १०.०९ || ८२२.७९ |- | ८ || [[बिसरभोरा]] || ५,३७४ || ४.८४ || १११०.३३ |- | ९ || [[गोठकोयलपुर]] || ४,३६३ || ४.८४ || ९०१.४५ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''५३,८१२''' || '''५७.३६''' || '''९३८.१४''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcdhanusha.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, धनुषा]{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{धनुषा जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:धनुषा जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका नगरपालिकाहरू]] h76nlr0o0ik2rgzb8zqll6i3f6earao 0 131368 1351987 1342585 2026-04-21T16:06:32Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1351987 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[नगरपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[पर्सा जिल्ला|पर्सा]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-parsa/parsagadhi?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = [[नगरप्रमुख]] | leader_name = गोकर्ण पाठक <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) | leader_title1 = [[उपप्रमुख]] | leader_name1 = पूजा चौधरी <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) | established_title = स्थापित | established_date = २०७३ फागुन २७ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 99.69<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=22&municipality=6|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 41569 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|27.05|84.81|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०५१ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[हरपुर]] गाविसको कार्यालय | website = [https://parsagadhimun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[पर्सा जिल्ला]]का ३ वटा [[नगरपालिका]]हरू मध्ये एक हो।<ref name="गाउँपालिका र नगरपालिका (सूची)">{{cite news|title=गाउँपालिका र नगरपालिका कुन जिल्लामा कति? (सूची)|url=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084|accessdate=२३ पौष २०७३|publisher=लोकान्तर|date=२३ पौष २०७३|ref=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084}}</ref><ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २०७३ फागुन २७ मा, नगरपालिका घोषणा गर्दा साविकका [[बगवन्ना]], [[बिरवागुठी]], [[हरपुर]], [[बागेश्वरी तितरौना]], [[पञ्चरुखी, पर्सा|पञ्चरुखी]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ४१,५६९ रहेको छ भने यहाँ ७,६३२ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ पर्सागढी नगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[बगवन्ना]] (७–९) || ३,५२३ || १७.३५ || २०२.४८ |- | २ || [[बगवन्ना]] (१–६) || ३,५०६ || १८.५३ || १८९.२१ |- | ३ || [[बिरवागुठी]] (१, ५, ६) || ७,६१९ || २४.९३ || ३०५.६२ |- | ४ || [[बिरवागुठी]] (२, ३, ४, ७–९) || ७,२२१ || १०.२६ || ७०३.८० |- | ५ || [[पञ्चरुखी, पर्सा|पञ्चरुखी]] (१–९) || ६,०४५ || ७.०७ || ८५५.०२ |- | ६ || [[बागेश्वरी तितरौना]] (१, २, ५ र ६) || ३,४०६ || ६.०१ || ५६६.७२ |- | ७ || [[बागेश्वरी तितरौना]] (३, ४, ७, ८ र ९) || ३,६९६ || ३.८९ || ९५०.१३ |- | ८ || [[हरपुर]] (१–५ र ९) || ३,३१९ || ७.८९ || ४२०.६६ |- | ९ || [[हरपुर]] (६–८) || ३,२३४ || ३.७९ || ८५३.३० |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''४१,५६९''' || '''९९.७२''' || '''४१६.८६''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{पर्सा जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcparsa.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, पर्सा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180208211700/http://www.ddcparsa.gov.np/ |date=2018-02-08 }} [[श्रेणी:पर्सा जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका नगरपालिकाहरू]] 9suh8eqr4anr21t2yovtcut5g63y29b 0 131370 1351990 1342625 2026-04-21T16:16:37Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1351990 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[नगरपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[पर्सा जिल्ला|पर्सा]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-parsa/bahudaramai?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = [[नगरप्रमुख]] | leader_name = सिंगासन सा तेली <small> ([[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल]]) | leader_title1 = [[उपप्रमुख]] | leader_name1 = सुष्माकुमारी कुशवाहा <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) | established_title = स्थापित | established_date = २०७३ फागुन २७ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 31.55<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=22&municipality=8|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 43478 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|27.05|84.81|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०५१ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[बहुअरी पिडारी]] गाविसको कार्यालय | website = [https://bahudarmaimun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[पर्सा जिल्ला]]का ३ वटा [[नगरपालिका]]हरू मध्ये एक हो।<ref name="गाउँपालिका र नगरपालिका (सूची)">{{cite news|title=गाउँपालिका र नगरपालिका कुन जिल्लामा कति? (सूची)|url=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084|accessdate=२३ पौष २०७३|publisher=लोकान्तर|date=२३ पौष २०७३|ref=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084}}</ref><ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फागुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २०७३ फागुन २७ मा, नगरपालिका घोषणा गर्दा साविकका [[विश्रामपुर, पर्सा|विश्रामपुर]], [[बैरिया बिरता (दा.पू.)]], [[रामनगरी]], [[भौराटार]], [[गम्हरीया, पर्सा|गम्हरिया]], [[बहुअरी पिडारी]] र [[नगरदाहा]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ४३,४७८ रहेको छ भने यहाँ ६,९५७ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> == वडागत विवरण == [[बहुदरमाई नगरपालिका]]को वडा विभाजन, समावेश साविकका गाविसहरू, जनसङ्ख्या, क्षेत्रफल र जनघनत्वको विस्तृत विवरण निम्न तालिकामा दिइएको छ: {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ बहुदरमाई नगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[विश्रामपुर, पर्सा|विश्रामपुर]] (२–५) || ३,३८४ || २.५७ || १३१६.७३ |- | २ || [[बैरिया बिरता (दा.पू.)]] || ७,०७९ || ४.८१ || १४७१.७३ |- | ३ || [[नगरदाहा]] || ४,०३४ || ३.७६ || १०७२.८७ |- | ४ || [[बहुअरी पिडारी]] || ६,२०१ || ४.८३ || १२८३.८५ |- | ५ || [[भौराटार]] (१, २, ७–९) || ५,१३४ || ५.३७ || ९५६.०५ |- | ६ || [[गम्हरीया, पर्सा|गम्हरिया]] || ४,७८३ || २.१२ || २२५६.१३ |- | ७ || [[भौराटार]] (३–६) || ४,६९४ || ४.६६ || १००७.३० |- | ८ || [[रामनगरी]] || ३,६५५ || २.३७ || १५४२.१९ |- | ९ || [[विश्रामपुर, पर्सा|विश्रामपुर]] (१, ६–९) || ४,५१४ || २.०५ || २२०१.९५ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''४३,४७८''' || '''३२.५४''' || '''१३३६.१४''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{पर्सा जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcparsa.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, पर्सा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180208211700/http://www.ddcparsa.gov.np/ |date=2018-02-08 }} [[श्रेणी:पर्सा जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका नगरपालिकाहरू]] 4s9gs4fdsyz4in7s0v29p1nj9en2x3x 1351991 1351990 2026-04-21T16:17:10Z पर्वत सुवेदी 31224 1351991 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[नगरपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[पर्सा जिल्ला|पर्सा]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-parsa/bahudaramai?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = [[नगरप्रमुख]] | leader_name = सिंगासन सा तेली <small> ([[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल]]) | leader_title1 = [[उपप्रमुख]] | leader_name1 = सुष्माकुमारी कुशवाहा <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) | established_title = स्थापित | established_date = २०७३ फागुन २७ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 31.55<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=22&municipality=8|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 43478 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|27.05|84.81|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०५१ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[बहुअरी पिडारी]] गाविसको कार्यालय | website = [https://bahudarmaimun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[पर्सा जिल्ला]]का ३ वटा [[नगरपालिका]]हरू मध्ये एक हो।<ref name="गाउँपालिका र नगरपालिका (सूची)">{{cite news|title=गाउँपालिका र नगरपालिका कुन जिल्लामा कति? (सूची)|url=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084|accessdate=२३ पौष २०७३|publisher=लोकान्तर|date=२३ पौष २०७३|ref=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084}}</ref><ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फागुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २०७३ फागुन २७ मा, नगरपालिका घोषणा गर्दा साविकका [[विश्रामपुर, पर्सा|विश्रामपुर]], [[बैरिया बिरता (दा.पू.)]], [[रामनगरी]], [[भौराटार]], [[गम्हरीया, पर्सा|गम्हरिया]], [[बहुअरी पिडारी]] र [[नगरदाहा]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ४३,४७८ रहेको छ भने यहाँ ६,९५७ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ बहुदरमाई नगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[विश्रामपुर, पर्सा|विश्रामपुर]] (२–५) || ३,३८४ || २.५७ || १३१६.७३ |- | २ || [[बैरिया बिरता (दा.पू.)]] || ७,०७९ || ४.८१ || १४७१.७३ |- | ३ || [[नगरदाहा]] || ४,०३४ || ३.७६ || १०७२.८७ |- | ४ || [[बहुअरी पिडारी]] || ६,२०१ || ४.८३ || १२८३.८५ |- | ५ || [[भौराटार]] (१, २, ७–९) || ५,१३४ || ५.३७ || ९५६.०५ |- | ६ || [[गम्हरीया, पर्सा|गम्हरिया]] || ४,७८३ || २.१२ || २२५६.१३ |- | ७ || [[भौराटार]] (३–६) || ४,६९४ || ४.६६ || १००७.३० |- | ८ || [[रामनगरी]] || ३,६५५ || २.३७ || १५४२.१९ |- | ९ || [[विश्रामपुर, पर्सा|विश्रामपुर]] (१, ६–९) || ४,५१४ || २.०५ || २२०१.९५ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''४३,४७८''' || '''३२.५४''' || '''१३३६.१४''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{पर्सा जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcparsa.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, पर्सा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180208211700/http://www.ddcparsa.gov.np/ |date=2018-02-08 }} [[श्रेणी:पर्सा जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका नगरपालिकाहरू]] t7raspc6awd3k0oaxf4cxrfgj3pxjqp 0 131703 1351980 1342575 2026-04-21T15:40:01Z पर्वत सुवेदी 31224 1351980 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[नगरपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[बारा जिल्ला|बारा]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-bara/pacharauta?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = [[नगरप्रमुख]] | leader_name = जलन्धरसिंह जैसवार <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) | leader_title1 = [[उपप्रमुख]] | leader_name1 = नसिमा खातुन <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 44.01<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=21&municipality=13|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 40524 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26.89|85.07|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०५३ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[पिपरपाती पर्चरौवा]] गाविसको कार्यालय | website = [https://pachrautamun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[बारा जिल्ला]]का ५ वटा [[नगरपालिका]]हरू मध्ये एक हो।<ref name="गाउँपालिका र नगरपालिका (सूची)">{{cite news|title=गाउँपालिका र नगरपालिका कुन जिल्लामा कति? (सूची)|url=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084|accessdate=२३ पौष २०७३|publisher=लोकान्तर|date=२३ पौष २०७३|ref=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084}}</ref><ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २७ फागुन २०७३ मा, नगरपालिका घोषणा गर्दा साविकका [[पिपरपाती पर्चरौवा]], [[पकडिया चिकनी]], [[बेल्दारी]], [[बेनौली]], [[श्रीनगर बैरिया]], [[अमरपट्टी, बारा|अमरपट्टी]], [[विसुनपुर]] (१,२) र [[कुडवा]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ४०,५२४ रहेको छ भने यहाँ ६,१६७ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{बारा जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcbara.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, बारा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200922014615/http://ddcbara.gov.np/ |date=2020-09-22 }} [[श्रेणी:बारा जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका नगरपालिकाहरू]] 1i8zgmkb0xu3lb10u9qddjf3hdfcoes 1351981 1351980 2026-04-21T15:42:36Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1351981 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[नगरपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[बारा जिल्ला|बारा]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-bara/pacharauta?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = [[नगरप्रमुख]] | leader_name = जलन्धरसिंह जैसवार <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) | leader_title1 = [[उपप्रमुख]] | leader_name1 = नसिमा खातुन <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 44.01<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=21&municipality=13|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 40524 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26.89|85.07|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०५३ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[पिपरपाती पर्चरौवा]] गाविसको कार्यालय | website = [https://pachrautamun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[बारा जिल्ला]]का ५ वटा [[नगरपालिका]]हरू मध्ये एक हो।<ref name="गाउँपालिका र नगरपालिका (सूची)">{{cite news|title=गाउँपालिका र नगरपालिका कुन जिल्लामा कति? (सूची)|url=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084|accessdate=२३ पौष २०७३|publisher=लोकान्तर|date=२३ पौष २०७३|ref=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084}}</ref><ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २७ फागुन २०७३ मा, नगरपालिका घोषणा गर्दा साविकका [[पिपरपाती पर्चरौवा]], [[पकडिया चिकनी]], [[बेल्दारी]], [[बेनौली]], [[श्रीनगर बैरिया]], [[अमरपट्टी, बारा|अमरपट्टी]], [[विसुनपुर]] (१,२) र [[कुडवा]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ४०,५२४ रहेको छ भने यहाँ ६,१६७ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> == वडागत विवरण == [[पचरौता नगरपालिका]]को वडा विभाजन, समावेश साविकका गाविसहरू, जनसङ्ख्या, क्षेत्रफल र जनघनत्वको विस्तृत विवरण निम्न तालिकामा दिइएको छ: {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ पचरौता नगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[पिपरपाती पर्चरौवा]] (१–९) || ६,०१९ || ३.७३ || १६१३.६७ |- | २ || [[विसुनपुर]] (१, २) र [[श्रीनगर बैरिया]] (३, ७) || ३,७९५ || ३.८७ || ९८०.६२ |- | ३ || [[श्रीनगर बैरिया]] (१–२, ८–९) || ३,५५५ || ४.५८ || ७७६.२० |- | ४ || [[बेल्दारी]] (१–४, ९) र [[पकडिया चिकनी]] (९) || ३,८७५ || ३.१२ || १२४१.९९ |- | ५ || [[बेल्दारी]] (५–८) र [[पकडिया चिकनी]] (१, ८) || ४,३२६ || ५.३८ || ८०४.०९ |- | ६ || [[पकडिया चिकनी]] (२–७) || ३,७८९ || ४.१८ || ९०६.४६ |- | ७ || [[बेनौली]] (१–९) || ५,७९५ || ७.६२ || ७६०.५० |- | ८ || [[अमरपट्टी, बारा|अमरपट्टी]] (१–९) || ४,४०२ || ६.४८ || ६७९.३२ |- | ९ || [[कुडवा]] (१–९) || ४,९६८ || ५.०७ || ९७९.८८ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''४०,५२४''' || '''४४.०३''' || '''९२०.३७''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{बारा जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcbara.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, बारा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200922014615/http://ddcbara.gov.np/ |date=2020-09-22 }} [[श्रेणी:बारा जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका नगरपालिकाहरू]] fpm1dmpiq98utn5bveua33kc4cl9c6x 1351982 1351981 2026-04-21T15:43:03Z पर्वत सुवेदी 31224 1351982 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[नगरपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[बारा जिल्ला|बारा]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-bara/pacharauta?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = [[नगरप्रमुख]] | leader_name = जलन्धरसिंह जैसवार <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) | leader_title1 = [[उपप्रमुख]] | leader_name1 = नसिमा खातुन <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 44.01<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=21&municipality=13|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 40524 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26.89|85.07|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०५३ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[पिपरपाती पर्चरौवा]] गाविसको कार्यालय | website = [https://pachrautamun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[बारा जिल्ला]]का ५ वटा [[नगरपालिका]]हरू मध्ये एक हो।<ref name="गाउँपालिका र नगरपालिका (सूची)">{{cite news|title=गाउँपालिका र नगरपालिका कुन जिल्लामा कति? (सूची)|url=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084|accessdate=२३ पौष २०७३|publisher=लोकान्तर|date=२३ पौष २०७३|ref=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084}}</ref><ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २७ फागुन २०७३ मा, नगरपालिका घोषणा गर्दा साविकका [[पिपरपाती पर्चरौवा]], [[पकडिया चिकनी]], [[बेल्दारी]], [[बेनौली]], [[श्रीनगर बैरिया]], [[अमरपट्टी, बारा|अमरपट्टी]], [[विसुनपुर]] (१,२) र [[कुडवा]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ४०,५२४ रहेको छ भने यहाँ ६,१६७ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> == वडागत विवरण == [[पचरौता नगरपालिका]]को वडा विभाजन, समावेश साविकका गाविसहरू, जनसङ्ख्या, क्षेत्रफल र जनघनत्वको विस्तृत विवरण निम्न तालिकामा दिइएको छ: {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ पचरौता नगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[पिपरपाती पर्चरौवा]] || ६,०१९ || ३.७३ || १६१३.६७ |- | २ || [[विसुनपुर]] (१-२) र [[श्रीनगर बैरिया]] (३,७) || ३,७९५ || ३.८७ || ९८०.६२ |- | ३ || [[श्रीनगर बैरिया]] (१–२, ८–९) || ३,५५५ || ४.५८ || ७७६.२० |- | ४ || [[बेल्दारी]] (१–४,९) र [[पकडिया चिकनी]] (९) || ३,८७५ || ३.१२ || १२४१.९९ |- | ५ || [[बेल्दारी]] (५–८) र [[पकडिया चिकनी]] (१,८) || ४,३२६ || ५.३८ || ८०४.०९ |- | ६ || [[पकडिया चिकनी]] (२–७) || ३,७८९ || ४.१८ || ९०६.४६ |- | ७ || [[बेनौली]] || ५,७९५ || ७.६२ || ७६०.५० |- | ८ || [[अमरपट्टी, बारा|अमरपट्टी]]) || ४,४०२ || ६.४८ || ६७९.३२ |- | ९ || [[कुडवा]] || ४,९६८ || ५.०७ || ९७९.८८ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''४०,५२४''' || '''४४.०३''' || '''९२०.३७''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{बारा जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcbara.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, बारा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200922014615/http://ddcbara.gov.np/ |date=2020-09-22 }} [[श्रेणी:बारा जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका नगरपालिकाहरू]] qt2qw9u3uh6nouikr0ag6k4oi7tlyio 0 131705 1352115 1342933 2026-04-22T07:38:05Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352115 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[नगरपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[महोत्तरी जिल्ला|महोत्तरी]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-mahottari/aurahi?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = [[नगरप्रमुख]] | leader_name = प्रदिपकुमार खडका <small> ([[लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी, नेपाल]]) | leader_title1 = [[उपप्रमुख]] | leader_name1 = रेणु झा <small> ([[लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी, नेपाल]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 35.76<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=18&municipality=4|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 37361 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26.89|85.80|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०४१ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[औरही, महोत्तरी|औरही]] गाविसको कार्यालय | website = [https://aurahimunmahottari.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[महोत्तरी जिल्ला]]का १० [[नगरपालिका]]हरू मध्येको एक हो।<ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २७ फागुन २०७३ मा, नगरपालिका घोषणा गर्दा [[औरही, महोत्तरी|औरही]], [[श्रीपुर, महोत्तरी|श्रीपुर]], [[सोनामाई]] र [[खोपी]] (२-५) [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ३७,३६१ रहेको छ भने यहाँ ७,०४२ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ औरही नगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[औरही, महोत्तरी|औरही]] (१–४) || ५,१३८ || ५.४२ || ९४७.९७ |- | २ || [[औरही, महोत्तरी|औरही]] (५–९) || ४,८९३ || ४.३५ || ११२४.८३ |- | ३ || [[श्रीपुर, महोत्तरी|श्रीपुर]] (२, ३) || ४,९९० || ४.५३ || ११०१.५५ |- | ४ || [[श्रीपुर, महोत्तरी|श्रीपुर]] (१, ७, ८, ९) || ५,०९२ || २.७९ || १८२५.०९ |- | ५ || [[श्रीपुर, महोत्तरी|श्रीपुर]] (४, ५, ६) || २,९३५ || १.७९ || १६३९.६६ |- | ६ || [[खोपी]] (२–५) || ३,३०४ || ३.०१ || १०९७.६७ |- | ७ || [[सोनामाई]] (१–३) || २,९८० || ४.१३ || ७२१.५५ |- | ८ || [[सोनामाई]] (४–६) || ३,८५७ || २.७५ || १४०२.५५ |- | ९ || [[सोनामाई]] (७–९) || ४,१७२ || ६.९९ || ५९६.८५ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''३७,३६१''' || '''३५.७६''' || '''१०४४.७७''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcmahottari.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, महोत्तरी]{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{महोत्तरी जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:महोत्तरी जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका नगरपालिकाहरू]] dpinuesy57rpcxbxh0sjc43jzrbw2pq 0 131706 1352120 1342623 2026-04-22T07:56:27Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352120 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[नगरपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[महोत्तरी जिल्ला|महोत्तरी]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-mahottari/balwa?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = [[नगरप्रमुख]] | leader_name = रामविजय महतो <small> ([[लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी, नेपाल]]) | leader_title1 = [[उपप्रमुख]] | leader_name1 = राम दुलारीदेवी <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 44.07<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=18&municipality=7|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 49473 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26.89|85.67|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०४१ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[बलवा]] गाविसको कार्यालय | website = [https://balwamun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[महोत्तरी जिल्ला]]का १० [[नगरपालिका]]हरू मध्येको एक हो।<ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २७ फागुन २०७३ मा, नगरपालिका घोषणा गर्दा [[बलवा]], [[पडौल]], [[बदिया बन्चौरी]], [[बनौटा]] र [[धमौरा]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ४९,४७३ रहेको छ भने यहाँ १०,०५० घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ बलवा नगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[बदिया बन्चौरी]] (२–६) || ४,१३८ || ३.३५ || १२३५.२२ |- | २ || [[बदिया बन्चौरी]] (१, ७–९) || ३,१०४ || ४.५६ || ६८०.७० |- | ३ || [[पडौल]] (१–४) || २,८४० || २.२९ || १२४०.१७ |- | ४ || [[पडौल]] (५–९) || ४,५०७ || १.९८ || २२७६.२६ |- | ५ || [[बलवा]] (६–८) || ३,३९७ || २ || १६९८.५० |- | ६ || [[बलवा]] (१–५, ९) || ६,२८६ || ५.६ || ११२२.५० |- | ७ || [[बनौटा]] (१–४, ७) || ३,५४२ || ४.५२ || ७८३.६३ |- | ८ || [[बनौटा]] (५, ६, ८, ९) || ४,२३८ || २.७२ || १५५८.०९ |- | ९ || [[धमौरा]] (१, २, ३) || ५,९१९ || ६.४७ || ९१४.८४ |- | १० || [[धमौरा]] (४, ५, ८) || ४,३९९ || ५.७९ || ७५९.७६ |- | ११ || [[धमौरा]] (६, ७, ९) || ७,१०३ || ४.८ || १४७९.७९ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''४९,४७३''' || '''४४.०८''' || '''११२२.३५''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcmahottari.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, महोत्तरी]{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{महोत्तरी जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:महोत्तरी जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका नगरपालिकाहरू]] 86quic7g5npef0pf4fhh2yrmye6i0kp 0 131707 1352121 1342647 2026-04-22T07:58:50Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352121 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[नगरपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[महोत्तरी जिल्ला|महोत्तरी]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-mahottari/bhangaha?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = [[नगरप्रमुख]] | leader_name = सञ्जीवकुमार साह <small> ([[लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी, नेपाल]]) | leader_title1 = [[उपप्रमुख]] | leader_name1 = शान्‍तिकुमारी सिंह <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 77.21<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=18&municipality=5|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 55354 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26.93|85.87|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०४१ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[भँगाहा]] गविसको कार्यालय | website = [http://bhagahamun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[महोत्तरी जिल्ला]]का १० [[नगरपालिका]]हरू मध्येको एक हो।<ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २७ फागुन २०७३ मा, नगरपालिका घोषणा गर्दा [[भँगाहा]], [[हथिसर्वा]], [[सिङ्ग्याही]], [[मेघनाथ गोरहन्ना]], [[धर्मपुर, महोत्तरी|धर्मपुर]] र [[ हरिहरपुर हरिनामरी]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ५५,३५४ रहेको छ भने यहाँ १०,९१५ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ भँगाहा नगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[सिङ्ग्याही]] (१–४) || ४,३४७ || ५.१३ || ८४७.३७ |- | २ || [[सिङ्ग्याही]] (५–९) || ४,८६२ || ६.०२ || ८०७.६४ |- | ३ || [[भँगाहा]] (१, २, ५, ७) || ४,९९७ || ९.०९ || ५४९.७२ |- | ४ || [[भँगाहा]] (३, ४) || ४,९९८ || ७.२२ || ६९२.२४ |- | ५ || [[भँगाहा]] (६, ८, ९) || ५,५३३ || ९.२९ || ५९५.५९ |- | ६ || [[हथिसर्वा]] || ८,०३९ || १३.३४ || ६०२.६२ |- | ७ || [[मेघनाथ गोरहन्ना]] || ६,९०५ || ९.११ || ७५७.९६ |- | ८ || [[धर्मपुर, महोत्तरी|धरमपुर]] || ७,६४५ || ६.२१ || १२३१.०८ |- | ९ || [[हरिहरपुर हरिनामरी]] || ८,०२८ || ११.७९ || ६८०.९२ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''५५,३५४''' || '''७७.२''' || '''७१७.०२''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcmahottari.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, महोत्तरी]{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{महोत्तरी जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:महोत्तरी जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका नगरपालिकाहरू]] fjf10mv5gsyvvwc17oaizvlixz0tjpp 0 131708 1352123 1342656 2026-04-22T08:00:40Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352123 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[नगरपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[महोत्तरी जिल्ला|महोत्तरी]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-mahottari/matihani?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = [[नगरप्रमुख]] | leader_name = हरिप्रसाद मण्डल <small> ([[लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी, नेपाल]]) | leader_title1 = [[उपप्रमुख]] | leader_name1 = मञ्जु देवी <small> ([[लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी, नेपाल]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 29.02<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=18&municipality=14|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 36136 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26.61537742759493|85.84168555957322|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०४१ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[धिरापुर]] गाविसको कार्यालय | website = [https://matihanimun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[महोत्तरी जिल्ला]]का १० [[नगरपालिका]]हरू मध्येको एक हो।<ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २७ फागुन २०७३ मा, नगरपालिका घोषणा गर्दा [[मटिहानी]], [[धिरापुर]], [[मझौरा विसनपुर]] र [[सिमरदही]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ३६,१३६ रहेको छ भने यहाँ १०,९१५ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ मटिहानी नगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[धिरापुर]] (१, २, ८) || १,७६६ || ३.७२ || ४७४.७३ |- | २ || [[धिरापुर]] (३, ४, ५, ७) || ५,४४१ || ३.६३ || १४९८.९० |- | ३ || [[धिरापुर]] (६, ९) || ३,६४० || ५.९५ || ६११.७६ |- | ४ || [[मझौरा विसनपुर]] (१–४) || ३,६३४ || ३.९६ || ९१७.६८ |- | ५ || [[मझौरा विसनपुर]] (५–९) || ४,०२५ || ३.४२ || ११७६.९० |- | ६ || [[मटिहानी ]] (१, २) || ३,३८६ || २.०६ || १६४३.६९ |- | ७ || [[मटिहानी]] (३–६) || ३,९८१ || ०.८३ || ४७९६.३९ |- | ८ || [[मटिहानी]] (७–९) || ३,८१७ || ०.५६ || ६८१६.०७ |- | ९ || [[सिमरदही]] || ६,४४६ || ४.९ || १३१५.५१ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''३६,१३६''' || '''२९.०३''' || '''१२४४.७८''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcmahottari.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, महोत्तरी]{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{महोत्तरी जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:महोत्तरी जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका नगरपालिकाहरू]] 0f04hfjv8lln6s85f5t3hz9antfl84p 0 131730 1352124 1342658 2026-04-22T08:03:20Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352124 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[नगरपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[महोत्तरी जिल्ला|महोत्तरी]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-mahottari/manra-siswa?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = [[नगरप्रमुख]] | leader_name = मोहन पाण्डेय <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | leader_title1 = [[उपप्रमुख]] | leader_name1 = शकुन्तला देवी <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 49.73<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=18&municipality=10|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 52191 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26.72|85.73|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०४१ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[मनरा]] गाविसको कार्यालय | website = [https://manarashiswamun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[महोत्तरी जिल्ला]]का १० [[नगरपालिका]]हरू मध्येको एक हो।<ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २७ फागुन २०७३ मा, नगरपालिका घोषणा गर्दा साविकको [[मनरा]], [[इटहर्वाकट्टी]], [[सोनौल]], [[साँढा]], [[सरपल्लो]], [[बथनाहा]] र [[सिसवा कटैया]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ५२,१९१ रहेको छ भने यहाँ १०,०५० घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ मनरा शिसवा नगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[मनरा]] || ६,९१८ || ६.०८ || ११३७.८३ |- | २ || [[इटहर्वाकट्टी]] || ६,४९५ || ८.८ || ७३८.०७ |- | ३ || [[सोनौल]] || ४,६८८ || ६.६५ || ७०४.९६ |- | ४ || [[साँढा]] || ३,९९९ || ६.४२ || ६२२.९० |- | ५ || [[सिसवा कटैया]] (१, २, ३, ५, ६) || ४,७१० || २.७३ || १७२५.२७ |- | ६ || [[सरपल्लो]] (१–४, ६) || ७,२८२ || ३.७९ || १९२१.३७ |- | ७ || [[सरपल्लो]] (५, ७–९) || ५,३८९ || ४.५३ || ११८९.६२ |- | ८ || [[सिसवा कटैया]] (४, ७–९) || ३,५८८ || ३.७४ || ९५९.३६ |- | ९ || [[बथनाहा]] (१–५) || ३,७४७ || २.६५ || १४१३.९६ |- | १० || [[बथनाहा]] (६–९) || ५,३७५ || ४.३३ || १२४१.३४ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''५२,१९१''' || '''४९.७२''' || '''१०४९.६९''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcmahottari.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, महोत्तरी]{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{महोत्तरी जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:महोत्तरी जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका नगरपालिकाहरू]] 43vognuzgsh7raun6k4uyblphft5rnr 0 131731 1352125 1342703 2026-04-22T08:06:01Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352125 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[नगरपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[महोत्तरी जिल्ला|महोत्तरी]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-mahottari/ramgopalpur?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = [[नगरप्रमुख]] | leader_name = रामदुलार साह <small> ([[नेकपा (एमाले)]]) | leader_title1 = [[उपप्रमुख]] | leader_name1 = रिनादेवी यादव <small> ([[नेकपा (एमाले)]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 39.54<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=18&municipality=8|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 36201 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26.80|85.78|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०४१ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[रामगोपालपुर]] गाविसको कार्यालय | website = [https://ramgopalpurmun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[महोत्तरी जिल्ला]]का १० [[नगरपालिका]]हरू मध्येको एक हो।<ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २७ फागुन २०७३ मा, नगरपालिका घोषणा गर्दा [[रामगोपालपुर]], [[बसबिट्टी]], [[सहसौला]] र [[खोपी]] (१,६-९) [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ३६,२०१ रहेको छ भने यहाँ ६,६०६ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ रामगोपालपुर नगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[बसबिट्टी]] (१–५) || ३,४१६ || ४.९२ || ६९४.३१ |- | २ || [[बसबिट्टी]] (६–९) || ४,१४७ || २.४८ || १६७२.१८ |- | ३ || [[रामगोपालपुर]] (१, २) || २,९८९ || ३.९९ || ७४९.१२ |- | ४ || [[रामगोपालपुर]] (३, ४, ५) || ३,५०१ || २.५२ || १३८९.२९ |- | ५ || [[रामगोपालपुर]] (६, ७) || ५,३८० || ३.८ || १४१५.७९ |- | ६ || [[रामगोपालपुर]] (८, ९) || ३,२०५ || ३.८७ || ८२८.१७ |- | ७ || [[सहसौला]] (१–४) || ३,६७१ || २.८५ || १२८८.०७ |- | ८ || [[सहसौला]] (५–९) || ४,४१९ || ६.०७ || ७२८.०१ |- | ९ || [[खोपी]] (१, ६–९) || ५,४७३ || ९.०४ || ६०५.४२ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''३६,२०१''' || '''३९.५४''' || '''९१५.५५''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcmahottari.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, महोत्तरी]{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{महोत्तरी जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:महोत्तरी जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका नगरपालिकाहरू]] 94lrt1am7v6y8oakhhga2622mejjmb6 0 131732 1352126 1342734 2026-04-22T08:08:15Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352126 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[नगरपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[महोत्तरी जिल्ला|महोत्तरी]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-mahottari/loharpatti?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = [[नगरप्रमुख]] | leader_name = शैलेन्‍द्रकुमार यादव <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | leader_title1 = [[उपप्रमुख]] | leader_name1 = सरिता शर्मा <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 50.06<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=18&municipality=6|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 45773 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26.79|85.83|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०४१ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[लोहरपट्टी]] गाविसको कार्यालय | website = [https://loharpattimun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[महोत्तरी जिल्ला]]का १० [[नगरपालिका]]हरू मध्येको एक हो।<ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २७ फागुन २०७३ मा, नगरपालिका घोषणा गर्दा [[लोहरपट्टी]], [[बगडा]], [[खुट्टापिपराडी]], [[भ्रमरपुरा]] र [[महादैया तपनपुर]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ४५,७७३ रहेको छ भने यहाँ ९,१३३ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ लोहरपट्टी नगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[बगडा]] (१–५) || ४,२४९ || ३.९८ || १०६७.५९ |- | २ || [[बगडा]] (६–९) || २,९४० || ७.१३ || ४१२.३४ |- | ३ || [[महादैया तपनपुर]] || ६,७३९ || ८.३३ || ८०९.०० |- | ४ || [[खुट्टापिपराडी]] (१–७) || ९,५४५ || ९.०३ || १०५७.०३ |- | ५ || [[लोहरपट्टी]] (१, २, ७–९) || ४,७५६ || ३.५६ || १३३५.९६ |- | ६ || [[लोहरपट्टी]] (३–६) || ४,४८४ || ४.४९ || ९९८.६६ |- | ७ || [[भ्रमरपुरा]] (१–५) || ५,२१८ || ३.६१ || १४४५.४३ |- | ८ || [[भ्रमरपुरा]] (६–९) || ५,३०५ || ४.८९ || १०८४.८७ |- | ९ || [[खुट्टापिपराडी]] (८–९) || २,५३७ || ५.०६ || ५०१.३८ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''४५,७७३''' || '''५०.०८''' || '''९१४.००''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcmahottari.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, महोत्तरी]{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{महोत्तरी जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:महोत्तरी जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका नगरपालिकाहरू]] mm3f38f910xdxsulh6f5jiltukl6hg3 0 131737 1352026 1342465 2026-04-22T02:36:57Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352026 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[नगरपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[रौतहट जिल्ला|रौतहट]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes = <ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-rautahat/ishanath?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = [[नगरप्रमुख]] | leader_name = कौशल्‍या देवी<small> ([[लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी, नेपाल]]) | leader_title1 = [[उपप्रमुख]] | leader_name1 = मो परवेज <small> ([[लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी, नेपाल]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 35.17<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=20&municipality=18|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 51855 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26.78|85.21|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०५५ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[औरैया]] गाविसको कार्यालय | website = [https://ishnathmun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[रौतहट जिल्ला]]का १६ [[नेपालका नगरपालिकाहरू|नगरपालिका]]हरू मध्ये एक हो। २७ फागुन २०७३ मा, नगरपालिका घोषणा गर्दा [[बन्जरहा]], [[डुमरिया परोहा]], [[औरैया]], [[मठिया]], [[जटहारा]] र [[जोकहा]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ५१,८५५ रहेको छ भने यहाँ ७,९३७ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ ईशनाथ नगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[बन्जरहा]] || ३,३९८ || ३.०४ || १११७.७६ |- | २ || [[औरैया]] || ६,७३४ || ३.२५ || २०७२.०० |- | ३ || [[औरैया]] (१, ७–९) || ६,३९१ || ४.०६ || १५७४.१४ |- | ४ || [[मठिया]] || ७,२३४ || ५.४७ || १३२२.४९ |- | ५ || [[जटहारा]] (१–२, ७–९) || ५,७०४ || २.८९ || १९७३.७० |- | ६ || [[जोकहा]] (१, ४, ८, ९) || ५,९६६ || ३.६८ || १६२१.२० |- | ७ || [[जोकहा]] (२, ३, ५–७) || ५,४१९ || २.६८ || २०२२.०१ |- | ८ || [[जटहारा]] (३–६) || ५,८१६ || ५.२७ || ११०३.६१ |- | ९ || [[डुमरिया परोहा]] || ५,१९३ || ४.८३ || १०७५.१६ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''५१,८५५''' || '''३५.१७''' || '''१४७४.४१''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcrautahat.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, रौतहट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200921180014/http://ddcrautahat.gov.np/ |date=2020-09-21 }} {{रौतहट जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:रौतहट जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका नगरपालिकाहरू]] cblyw2g8psz4uwmkbbhm9b7cvnb38js 0 131738 1352027 1342467 2026-04-22T02:39:33Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352027 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[नगरपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[रौतहट जिल्ला|रौतहट]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes = <ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-rautahat/katahariya?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = [[नगरप्रमुख]] | leader_name = अजयप्रकाश <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | leader_title1 = [[उपप्रमुख]] | leader_name1 = रिता देवी <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 40.69<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=20&municipality=4|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 45821 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|27.13|85.20|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०५५ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[कटहरिया]] गाविसको कार्यालय | website = [https://katahariyamun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[रौतहट जिल्ला]]का १६ [[नेपालका नगरपालिकाहरू|नगरपालिका]]हरू मध्ये एक हो। २७ फागुन २०७३ मा, नगरपालिका घोषणा गर्दा [[भसेढवा]], [[हथियाही]], [[बिर्ति प्रस्टोका]], [[कटहरिया]], [[बगही, रौतहट|बगही]] र [[पिपरा पोखरीया]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ४५,८२१ रहेको छ भने यहाँ ७,६४२ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ कटहरीया नगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[भसेढवा]] || ६,६३९ || ८.३२ || ७९७.९६ |- | २ || [[हथियाही]] || ८,५७४ || ६.५३ || १३१३.०२ |- | ३ || [[बिर्ति प्रस्टोका]] || ४,१२५ || ५.९५ || ६९३.२८ |- | ४ || [[कटहरिया]] (१, २, ३, ७) || ६,०५० || ५.०४ || १२००.४० |- | ५ || [[कटहरिया]] (४, ५, ६, ८, ९) || ६,२६२ || २.५६ || २४४६.०९ |- | ६ || [[बगही, रौतहट|बगही]] (१–४) || ३,५७२ || ४.३५ || ८२१.१५ |- | ७ || [[बगही, रौतहट|बगही]] (५–९) || ३,६२४ || १.०६ || ३४१८.८७ |- | ८ || [[पिपरा पोखरीया]] (१–५) || ३,८४१ || ५.०६ || ७५९.०९ |- | ९ || [[पिपरा पोखरीया]] (६–९) || ३,१३४ || १.८२ || १७२१.९८ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''४५,८२१''' || '''४०.६९''' || '''११२६.११''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcrautahat.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, रौतहट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200921180014/http://ddcrautahat.gov.np/ |date=2020-09-21 }} {{रौतहट जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:रौतहट जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका नगरपालिकाहरू]] qrhjhlx4bxw6y9lt8a831t4lgi1p6gd 0 131832 1352029 1342476 2026-04-22T02:44:31Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352029 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[नगरपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[रौतहट जिल्ला|रौतहट]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes = <ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-rautahat/gadimai?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = [[नगरप्रमुख]] | leader_name = श्यामप्रसाद यादव <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | leader_title1 = [[उपप्रमुख]] | leader_name1 = स्मिताकुमारी यादव <small> ([[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 49.44<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=20&municipality=6|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 49135 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26|56|23|N|85|22|04|E|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०५५ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[समनपुर]] गाविसको कार्यालय | website = [https://gadhimaimun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[रौतहट जिल्ला]]का १६ [[नेपालका नगरपालिकाहरू|नगरपालिका]]हरू मध्ये एक हो। २७ फागुन २०७३ मा, नगरपालिका घोषणा गर्दा [[समनपुर]], [[बहुवा मदनपुर]], [[गम्हरीया पर्सा]], [[सङ्ग्रामपुर, रौतहट|सङ्ग्रामपुर]], [[बरियारपुर, रौतहट|बरियारपुर]] र [[धरमपुर, रौतहट|धरमपुर]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ४९,१३५ रहेको छ भने यहाँ ७,७८७ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ गढीमाई नगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[समनपुर]] (१, २, ६–८) || ५,०९६ || ६.२८ || ८११.४६ |- | २ || [[समनपुर]] (३–५, ९) || ३,९२७ || ३.७९ || १०३६.१५ |- | ३ || [[गम्हरीया पर्सा]] || ९,३७० || ९.१८ || १०२०.७० |- | ४ || [[सङ्ग्रामपुर, रौतहट|सङ्ग्रामपुर]] || ६,७५४ || ५.४६ || १२३७.०० |- | ५ || [[बहुवा मदनपुर]] || २,५४२ || ४.९७ || ५११.४७ |- | ६ || [[धरमपुर, रौतहट|धरमपुर]] (१, २, ६–९) || ५,९५० || ४.८२ || १२३४.४४ |- | ७ || [[धरमपुर, रौतहट|धरमपुर]] (३–५, ७–८) || ६,२१६ || २.०६ || ३०१७.४८ |- | ८ || [[बरियारपुर, रौतहट|बरियारपुर]] (१–५) || ४,४९४ || ७.८ || ५७६.१५ |- | ९ || [[बरियारपुर, रौतहट|बरियारपुर]] (६–९) || ४,७८६ || ५.०८ || ९४२.१३ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''४९,१३५''' || '''४९.४४''' || '''९९३.८३''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcrautahat.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, रौतहट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200921180014/http://ddcrautahat.gov.np/ |date=2020-09-21 }} {{रौतहट जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:रौतहट जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका नगरपालिकाहरू]] kslni7497tiiu81iq4igvn3qkrxsy0x 0 131833 1352020 1342481 2026-04-22T02:17:41Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352020 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[नगरपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[रौतहट जिल्ला|रौतहट]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes = <ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-rautahat/gujara?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = [[नगरप्रमुख]] | leader_name = सन्तलालप्रसाद चौधरी <small> ([[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल]]) | leader_title1 = [[उपप्रमुख]] | leader_name1 = रत्‍न लामा <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 150.33<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=20&municipality=2|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 54033 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|27.13|85.20|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०५५ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[सिमरा भवानीपुर]] गाविसको कार्यालय | website = [https://gujaramun.gov.np आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[रौतहट जिल्ला]]का १६ [[नेपालका नगरपालिकाहरू|नगरपालिका]]हरू मध्ये एक हो। २७ फागुन २०७३ मा, नगरपालिका घोषणा गर्दा [[रङ्गपुर, रौतहट|रङ्गपुर]], [[ककनपुर]], [[ लक्ष्मीपुर दोस्तिया]], [[प्रतापपुर पल्टुवा]] र [[सिमरा भवानीपुर]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ५४,०३३ रहेको छ भने यहाँ ९,५७५ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ गुजरा नगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[रङ्गपुर, रौतहट|रङ्गपुर]] (१-२, ६-७, ८-९) || ४,१८२ || १०.४६ || ३९९.८० |- | २ || [[रङ्गपुर, रौतहट|रङ्गपुर]] (३–५) || ६,९१५ || ६५.६४ || १०५.३४ |- | ३ || [[ककनपुर]] (३–६) || ५,६५७ || ३५.९७ || १५७.२६ |- | ४ || [[ककनपुर]] (१-२, ७-९) || ५,६१४ || ४.९७ || ११२९.५७ |- | ५ || [[लक्ष्मीपुर दोस्तिया]] || ८,९७७ || ८.९६ || १००१.८९ |- | ६ || [[प्रतापपुर पल्टुवा]] (३, ६-८) || ५,३१० || ६.९१ || ७६८.४५ |- | ७ || [[प्रतापपुर पल्टुवा]] (१,२,४,५,९) || ५,७५९ || ५.८७ || ९८१.०९ |- | ८ || [[सिमरा भवानीपुर]] (१,६-८) || ५,९१६ || ६.५९ || ८९७.७२ |- | ९ || [[सिमरा भवानीपुर]] (२-५,९) || ५,७०३ || ४.९६ || ११४९.७९ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''५४,०३३''' || '''१५०.३३''' || '''३५९.४२''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcrautahat.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, रौतहट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200921180014/http://ddcrautahat.gov.np/ |date=2020-09-21 }} {{रौतहट जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:रौतहट जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका नगरपालिकाहरू]] gvhxholui7xdofljycq8voouuzlh337 0 131892 1352023 1342540 2026-04-22T02:29:49Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352023 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[नगरपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[रौतहट जिल्ला|रौतहट]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes = <ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-rautahat/dewahhi-gonahi?lng=nepp|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = [[नगरप्रमुख]] | leader_name = प्रेमलाल साह कानु <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) | leader_title1 = [[उपप्रमुख]] | leader_name1 = परनियादेवी <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 33.99<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=20&municipality=9|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 38690 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26.93|85.26|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०५५ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[प्रेमपुर गोनाही]] गाविसको कार्यालय | website = [https://dewahigonahimun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[रौतहट जिल्ला]]का १६ [[नेपालका नगरपालिकाहरू|नगरपालिका]]हरू मध्ये एक हो। २७ फागुन २०७३ मा, नगरपालिका घोषणा गर्दा [[देवाही]], [[करुणिया]], [[कर्कच कर्मैया]], [[प्रेमपुर गोनाही]] र [[धरहरी]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ३८,६९० रहेको छ भने यहाँ ६,२२२ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ देवाही गोनाही नगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[करुणिया]] (१–५) || ४,२३७ || ३.७५ || ११२९.८७ |- | २ || [[करुणिया]] (६–९) || ५,०९३ || २.४७ || २०६१.९४ |- | ३ || [[देवाही]] (१, २, ३, ४, ७) || २,७३५ || १.९६ || १३९५.४१ |- | ४ || [[देवाही]] (५, ६, ८, ९) || ५,५१२ || २.७८ || १९८२.७३ |- | ५ || [[कर्कच कर्मैया]] (६–९) || ३,८६३ || ७.१५ || ५४०.२८ |- | ६ || [[कर्कच कर्मैया]] (१–५) || ४,९९० || ५.९१ || ८४४.३३ |- | ७ || [[प्रेमपुर गोनाही]] (१–४, ८, ९) || ६,०२३ || ४.६३ || १३०१.९० |- | ८ || [[प्रेमपुर गोनाही]] (५–७) || २,६५२ || १.९३ || १३७४.०९ |- | ९ || [[धरहरी]] || ३,५८५ || ३.४१ || १०५१.३२ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''३८,६९०''' || '''३३.९९''' || '''११३८.२८''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcrautahat.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, रौतहट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200921180014/http://ddcrautahat.gov.np/ |date=2020-09-21 }} {{रौतहट जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:रौतहट जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका नगरपालिकाहरू]] 77rd9tepehx2jy2ziuqkoqrh7a9ozn2 0 131894 1352034 1342604 2026-04-22T02:59:46Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352034 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[नगरपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[रौतहट जिल्ला|रौतहट]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes = <ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-rautahat/phatuwa-bijayapur?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = [[नगरप्रमुख]] | leader_name = गोपालराय यादव <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | leader_title1 = [[उपप्रमुख]] | leader_name1 = अमवेया खातुन <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 65.24<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=20&municipality=3|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 42218 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|27.03|85.20|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०५५ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[लक्ष्मीनिया, रौतहट|लक्ष्मीनिया]] गाविसको कार्यालय | website = [https://phatuwabijaypurmun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[रौतहट जिल्ला]]का १६ [[नेपालका नगरपालिकाहरू|नगरपालिका]]हरू मध्ये एक हो। २७ फागुन २०७३ मा, नगरपालिका घोषणा गर्दा [[टेङ्ग्राहा]], [[सन्तपुर दोस्तीया]], [[शितलपुर बैरगनिया]], [[लक्ष्मीनिया, रौतहट|लक्ष्मीनिया]] र [[फतुवा हर्षाहा]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ४२,२१८ रहेको छ भने यहाँ ७,३५४ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ फतुवा विजयपुर नगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[शितलपुर बैरगनिया]] (५, ६, ८, ९) || ५,३१९ || ६.५२ || ८१५.८० |- | २ || [[शितलपुर बैरगनिया]] (१–४, ७) || ४,१२८ || २.९ || १४२३.४५ |- | ३ || [[टेङ्ग्राहा]] (६–९) || ३,५८९ || २.८ || १२८१.७९ |- | ४ || [[टेङ्ग्राहा]] (१–५) || ३,६३२ || ६.५२ || ५५७.०६ |- | ५ || [[सन्तपुर दोस्तीया]] (२–५, ७) || ५,४८२ || ५.५७ || ९८४.२० |- | ६ || [[सन्तपुर दोस्तीया]] (१, ६, ८, ९) || ४,०७३ || ६.२१ || ६५५.८८ |- | ७ || [[फतुवा हर्षाहा]] (१–५) || २,०७४ || २.३९ || ८६७.७८ |- | ८ || [[लक्ष्मीनिया, रौतहट|लक्ष्मिनिया]] (२, ४) || ३,६४२ || ५.९६ || ६११.०७ |- | ९ || [[लक्ष्मीनिया, रौतहट|लक्ष्मिनिया]] (१, ३, ५) || २,८५७ || ४.०४ || ७०७.१८ |- | १० || [[फतुवा हर्षाहा]] (६–९) || १,८९९ || ३.५५ || ५३४.९३ |- | ११ || [[लक्ष्मीनिया, रौतहट|लक्ष्मिनिया]] (६–९) || ५,५२३ || १८.७८ || २९४.०९ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''४२,२१८''' || '''६५.२४''' || '''६४७.१२''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcrautahat.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, रौतहट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200921180014/http://ddcrautahat.gov.np/ |date=2020-09-21 }} {{रौतहट जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:रौतहट जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका नगरपालिकाहरू]] 9t0xmvueu7xihhrffh6yg1cy36nefl2 0 131895 1352035 1342676 2026-04-22T03:03:16Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352035 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[नगरपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[रौतहट जिल्ला|रौतहट]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes = <ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-rautahat/madhav-narayan?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = [[नगरप्रमुख]] | leader_name = बैजनाथप्रसाद यादव<small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | leader_title1 = [[उपप्रमुख]] | leader_name1 = निर्मलादेवी रमण <small> ([[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 48.53<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=20&municipality=7|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 40894 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26.97|85.20|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०५५ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[माधोपुर]] गाविसको कार्यालय | website = [https://madhavnarayanmun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[रौतहट जिल्ला]]का १६ [[नेपालका नगरपालिकाहरू|नगरपालिका]]हरू मध्ये एक हो। २७ फागुन २०७३ मा, नगरपालिका घोषणा गर्दा [[खेसरहिया]], [[सखुअवा]], [[मिठुअवा]], [[दिपही]], [[माधोपुर]], [[गढी भगवानपुर]], [[बिसुनपूर्वा मानपुर]] र [[पिपरा राजवाडा]] [[गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ४०,८९४ रहेको छ भने यहाँ ७,०२० घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ माधव नारायण नगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[दिपही]] || ४,५९८ || ३.३४ || १३७६.६५ |- | २ || [[खेसरहिया]] || ३,६०० || ४.३१ || ८३५.२७ |- | ३ || [[सखुअवा]] || ५,४२५ || ५.५ || ९८६.३६ |- | ४ || [[बिसुनपूर्वा मानपुर]] || ४,६१० || ५.६ || ८२३.२१ |- | ५ || [[मिठुअवा]] || ४,६७२ || ५.५३ || ८४४.८५ |- | ६ || [[माधोपुर]] || ८,३३८ || ४.८५ || १७१९.१८ |- | ७ || [[पिपरा राजवाडा]] (१–५) || ४,९७३ || ५.९९ || ८३०.२२ |- | ८ || [[पिपरा राजवाडा]] (६–९) || ३,७३१ || ३.१७ || ११७७.०० |- | ९ || [[गढी भगवानपुर]] || ९४७ || १०.२६ || ९२.३० |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''४०,८९४''' || '''४८.५५''' || '''८४२.३१''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcrautahat.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, रौतहट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200921180014/http://ddcrautahat.gov.np/ |date=2020-09-21 }} {{रौतहट जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:रौतहट जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका नगरपालिकाहरू]] bg3xoc72yr281tyarcdm7m8gweg75wm 0 131897 1352036 1342690 2026-04-22T03:07:12Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352036 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[नगरपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[रौतहट जिल्ला|रौतहट]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes = <ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-rautahat/maulapur?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = [[नगरप्रमुख]] | leader_name = रीनाकुमारी साह <small> ([[नेकपा (एमाले)]]) | leader_title1 = [[उपप्रमुख]] | leader_name1 = नागेन्‍द्रप्रसाद यादव <small> ([[नेकपा (एमाले)]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 34.75<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=20&municipality=10|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 32325 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26.92|85.20|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०५५ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[पतौरा]] गाविसको कार्यालय | website = [https://maulapurmun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[रौतहट जिल्ला]]का १६ [[नेपालका नगरपालिकाहरू|नगरपालिका]]हरू मध्ये एक हो। २७ फागुन २०७३ मा, नगरपालिका घोषणा गर्दा [[सोनरनिया]], [[मर्यादापुर]], [[पतौरा]] र [[पथरा बुधराम]] [[गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ३२,३२५ रहेको छ भने यहाँ ५,२६८ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ मौलापुर नगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[मर्यादापुर]] (१,२,३,५,६) || ४,३३९ || ४.१६ || १०४३.०३ |- | २ || [[मर्यादापुर]] (४,७,८,९) || २,२३९ || २.८९ || ७७४.७४ |- | ३ || [[पतौरा]] (७-९) || ३,८२४ || ५.७६ || ६६३.८९ |- | ४ || [[पतौरा]] (१-३) || २,५१७ || २.०४ || १२३३.८२ |- | ५ || [[पतौरा]] (५-६) || ३,६६४ || २.७५ || १३३२.३६ |- | ६ || [[पथरा बुधराम]] (१–६) || ४,६५५ || ४.१३ || ११२७.१२ |- | ७ || [[पथरा बुधराम]] (७–९) || ३,४३९ || ४.८१ || ७१४.९७ |- | ८ || [[सोनरनिया]] ( १–५) || ३,४४६ || ३.९१ || ८८१.३३ |- | ९ || [[सोनरनिया]] (६–९) || ४,२०२ || ४.३ || ९७७.२१ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''३२,३२५''' || '''३४.७५''' || '''९३०.२२''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcrautahat.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, रौतहट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200921180014/http://ddcrautahat.gov.np/ |date=2020-09-21 }} {{रौतहट जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:रौतहट जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका नगरपालिकाहरू]] a52j1wey13mnleyt9xmjoampi22lj62 0 131898 1352037 1342697 2026-04-22T03:11:29Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352037 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[नगरपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[रौतहट जिल्ला|रौतहट]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes = <ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-rautahat/rajdevi?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = [[नगरप्रमुख]] | leader_name = भीखारीप्रसाद यादव <small> ([[नेकपा (एकीकृत समाजवादी)]]) | leader_title1 = [[उपप्रमुख]] | leader_name1 = राजकुमारी देवी <small> ([[नेकपा (एकीकृत समाजवादी)]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 28.21<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=20&municipality=16|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 35658 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26.93|85.26|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०५५ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[राजदेवी]] गाविसको कार्यालय | website = [https://rajdevimun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[रौतहट जिल्ला]]का १६ [[नेपालका नगरपालिकाहरू|नगरपालिका]]हरू मध्ये एक हो। २७ फागुन २०७३ मा, नगरपालिका घोषणा गर्दा [[झनखुनवा]] (१-५), [[हजमिनिया]], [[बसतपुर, रौतहट|बसतपुर]], [[राजदेवी]], [[मुदबलावा]], [[लक्ष्मीपुर बेलविछवा]] र [[ब्रह्मपुरी, रौतहट|ब्रह्मपुरी]] [[गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ३५,६५८ रहेको छ भने यहाँ ६,१४६ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ राजदेवी नगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[झनखुनवा]] (१-५) || ४,३८५ || ३.६८ || ११९१.५७ |- | २ || [[हजमिनिया]] (२-३, ५-६) || ३,७८७ || १.९५ || १९४२.०५ |- | ३ || [[बसतपुर, रौतहट|बसतपुर]] (२, ३, ८, ९) || ५,१८६ || २.२ || २३५७.२७ |- | ४ || [[बसतपुर, रौतहट|बसतपुर]] (१, ४–७) || २,३८३ || ४.४९ || ५३०.७३ |- | ५ || [[हजमिनिया]] (१, ४, ७–९) || १,८५० || ०.५५ || ३३६३.६४ |- | ६ || [[राजदेवी]] || ५,२२५ || ६.४९ || ८०५.०८ |- | ७ || [[मुदबलावा]] || ४,७६९ || २.५ || १९०७.६० |- | ८ || [[लक्ष्मीपुर बेलविछवा]] || ३,८८५ || २.६ || १४९४.२३ |- | ९ || [[ब्रह्मपुरी, रौतहट|ब्रह्मपुरी]] || ४,१८८ || ३.७५ || १११६.८० |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''३५,६५८''' || '''२८.२१''' || '''१२६४.०२''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcrautahat.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, रौतहट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200921180014/http://ddcrautahat.gov.np/ |date=2020-09-21 }} {{रौतहट जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:रौतहट जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका नगरपालिकाहरू]] av5d5610wxh03o1pe82ui3s0lltxeqb 0 131899 1352038 1342699 2026-04-22T03:14:08Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352038 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[नगरपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[रौतहट जिल्ला|रौतहट]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes = <ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-rautahat/rajpur?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = [[नगरप्रमुख]] | leader_name = मोराजीक अ‍ालम <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | leader_title1 = [[उपप्रमुख]] | leader_name1 = जमिला असगरी <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 31.41<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=20&municipality=13|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 54083 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26.82|85.22|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०५५ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[राजपुर फरहदवा]] गाविसको कार्यालय | website = [https://rajpurmunrautahat.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[रौतहट जिल्ला]]का १६ [[नेपालका नगरपालिकाहरू|नगरपालिका]]हरू मध्ये एक हो। २७ फागुन २०७३ मा, नगरपालिका घोषणा गर्दा [[राजपुर फरहदवा]], [[अकोलवा]], [[बैरिया]], [[फतुवा महेशपुर]] र [[पिपरा भगवानपुर]] [[गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ५४,०८३ रहेको छ भने यहाँ ८,०७८ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ राजपुर नगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[पिपरा भगवानपुर]] || ७,८०१ || ३.६९ || २११४.०९ |- | २ || [[फतुवा महेशपुर]] || ५,८२७ || ६.५६ || ८८८.२६ |- | ३ || [[राजपुर फरहदवा]] (८-९) || ७,५८७ || ४.५७ || १६५९.९५ |- | ४ || [[राजपुर फरहदवा]] (४-५) || ५,१३० || १.९५ || २६३०.७६ |- | ५ || [[राजपुर फरहदवा]] (१-२) || ७,१५५ || १.९ || ३७६५.७८ |- | ६ || [[राजपुर फरहदवा]] (६-७) || ५,३३८ || १.४४ || ३७०६.९४ |- | ७ || [[अकोलवा]] (१–५) || ४,९७७ || १.७५ || २८४४.०० |- | ८ || [[अकोलवा]] (६–९) || ४,१९३ || ४.५७ || ९१७.५० |- | ९ || [[बैरिया]] || ६,०७५ || ४.९७ || १२२२.३३ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''५४,०८३''' || '''३१.४''' || '''१७२२.३८''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcrautahat.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, रौतहट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200921180014/http://ddcrautahat.gov.np/ |date=2020-09-21 }} {{रौतहट जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:रौतहट जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका नगरपालिकाहरू]] 0nlvmcfp77gd2e3qrer7n8vqx7e5n36 0 131900 1352039 1342760 2026-04-22T03:17:05Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352039 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[नगरपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[रौतहट जिल्ला|रौतहट]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes = <ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-rautahat/brindaban?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = [[नगरप्रमुख]] | leader_name = विनोद प्रसाद कुर्मी <small> ([[नेकपा (एकीकृत समाजवादी)]]) | leader_title1 = [[उपप्रमुख]] | leader_name1 = सङ्गीताकुमारी राम <small> ([[नेकपा (एकीकृत समाजवादी)]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 95.4<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=20&municipality=5|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 48742 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|27.03|85.28|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०५५ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[विश्रामपुर, रौतहट|विश्रामपुर]] गाविसको कार्यालय | website = [https://brindawanmun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[रौतहट जिल्ला]]का १६ [[नेपालका नगरपालिकाहरू|नगरपालिका]]हरू मध्ये एक हो। २७ फागुन २०७३ मा, नगरपालिका घोषणा गर्दा [[विश्रामपुर, रौतहट|विश्रामपुर]], [[रमौली बैरिया]], [[हर्दिया पल्टुवा]], [[गम्हरीया बिर्ता]] र [[सखुअवा धमौरा]] [[गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ४९,७४२ रहेको छ भने यहाँ ८,१४२ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ वृन्दावन नगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[रमौली बैरिया]] (१–७) र [[विश्रामपुर, रौतहट|विश्रामपुर]] (८) || ८,५१६ || ५५.३७ || १५३.८० |- | २ || [[विश्रामपुर, रौतहट|विश्रामपुर]] (६, ७, ९) || ५,६३२ || ५.६८ || ९९१.५५ |- | ३ || [[विश्रामपुर, रौतहट|विश्रामपुर]] (१–५) || ५,३४७ || १.३५ || ३९६०.७४ |- | ४ || [[हर्दिया पल्टुवा]] || ४,९१५ || ६.३९ || ७६९.१७ |- | ५ || [[रमौली बैरिया]] (८, ९) || १,७८२ || २.२५ || ७९२.०० |- | ६ || [[सखुअवा धमौरा]] (६–९) || ७,४५२ || ७.४८ || ९९६.२६ |- | ७ || [[सखुअवा धमौरा]] (१–५) || ७,२५४ || ५.२१ || १३९२.३२ |- | ८ || [[गम्हरीया बिर्ता]] (२, ३, ७, ८, ९) || ३,८११ || ६.४१ || ५९४.५४ |- | ९ || [[गम्हरीया बिर्ता]] (१, ४, ५, ६) || ५,०३३ || ५.२७ || ९५५.०३ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''४९,७४२''' || '''९५.४१''' || '''५२१.३५''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcrautahat.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, रौतहट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200921180014/http://ddcrautahat.gov.np/ |date=2020-09-21 }} {{रौतहट जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:रौतहट जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका नगरपालिकाहरू]] k7myw2lgyctboxp764q7tt4wwx1opwz 0 131920 1352060 1342628 2026-04-22T04:28:07Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352060 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[नगरपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[सर्लाही जिल्ला|सर्लाही]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-sarlahi/bagmati?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = नगरप्रमुख | leader_name = भरतकुमार थापा <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]]) | leader_title1 = उपप्रमुख | leader_name1 = लीलाकुमारी मुक्तान <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 101.18<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=19&municipality=3|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 46106 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|27.11|85.45|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०४६ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[कर्मैया]] गाविसको कार्यालय | website = [http://www.bagmatimunsarlahi.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[सर्लाही जिल्ला]]को ११ [[नगरपालिका]] मध्येको एक हो। नगरपालिका घोषणा गर्दा [[ढुङ्ग्रेखोला, सर्लाही|ढुङ्ग्रेखोला]] वडा नम्बर १,२,४,५,६,७,८, र ९, [[कर्मैया]], [[शङ्करपुर, सर्लाही|शङ्करपुर]], [[राजघाट]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ४७,१०६ रहेको छ भने यहाँ १०,७६८ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ बागमती नगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[ढुङ्ग्रेखोला]] (१, २, ४) || ४,७३४ || ९.७५ || ४८५.५४ |- | २ || [[ढुङ्ग्रेखोला]] (५, ६, ७) || ३,०७७ || ८.२७ || ३७२.०७ |- | ३ || [[ढुङ्ग्रेखोला]] (८, ९) || ४,२३१ || ५.१७ || ८१८.३७ |- | ४ || [[कर्मैया]] (७–९) || ६,६७४ || २३.४९ || २८४.१२ |- | ५ || [[राजघाट]] (६–८) || ५,१७२ || ५.५५ || ९३१.८९ |- | ६ || [[राजघाट]] (४, ५, ९) || २,६५८ || ९.३६ || २८३.९७ |- | ७ || [[राजघाट]] (१–३) || ३,८२३ || ८.५५ || ४४७.१३ |- | ८ || [[शङ्करपुर, सर्लाही|शङ्करपुर]] (३–५) || ३,५४२ || ४.१५ || ८५३.४९ |- | ९ || [[शङ्करपुर, सर्लाही|शङ्करपुर]] (१, २, ६, ८) || ३,१९१ || २.६८ || ११९०.६७ |- | १० || [[शङ्करपुर, सर्लाही|शङ्करपुर]] (७, ९) || ३,७४७ || १२.७८ || २९३.१९ |- | ११ || [[कर्मैया]] (४–६) || २,४९६ || ७.१८ || ३४७.६३ |- | १२ || [[कर्मैया]] (१–३) || ३,७६१ || ४.२७ || ८८०.७९ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''४७,१०६''' || '''१०१.२''' || '''४६५.४७''' |} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://ddcsarlahi.gov.np/ जिल्ला विकास समिति, सर्लाही]{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{सर्लाही जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:सर्लाही जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका नगरपालिकाहरू]] 90trckv1h6lxq6rn5lpr5jrbjgnzqv6 0 131922 1352050 1342940 2026-04-22T04:05:49Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352050 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[नगरपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[सर्लाही जिल्ला|सर्लाही]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-sarlahi/kabilasi?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = नगरप्रमुख | leader_name = ब्रम्हदेव राय <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | leader_title1 = उपप्रमुख | leader_name1 = पुनम कर्ण <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 48.11<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=19&municipality=11|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 44204 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26.97|85.26|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०४६ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[कविलासी, सर्लाही|कविलासी]] गाविसको कार्यालय | website = [http://kawilasimun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[सर्लाही जिल्ला]]को ११ [[नगरपालिका]] मध्येको एक हो। नगरपालिका घोषणा गर्दा [[हेमपुर]], [[जमुनिया, सर्लाही|जमुनिया]], [[कविलासी, सर्लाही|कविलासी]], [[सलेमपुर]] र [[पिपरीया]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ४४,२०४ रहेको छ भने यहाँ ८,१३० घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ कविलासी नगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[पिपरीया]] (२, ३, ४, ९) || ३,७११ || ३.५७ || १०३९.५० |- | २ || [[पिपरीया]] (१, ५–८) || ३,५४६ || ३.०१ || ११७८.०७ |- | ३ || [[जमुनिया, सर्लाही|जमुनिया]] (१–४, ६, ७) || ४,७५५ || ४.३६ || १०९०.६० |- | ४ || [[हेमपुर]] (१, ४–७) || ४,४०२ || ४.२० || १०४८.१० |- | ५ || [[हेमपुर]] (२, ३, ८, ९) || ४,१५० || ४.६१ || ९००.२२ |- | ६ || [[जमुनिया, सर्लाही|जमुनिया]] (५, ८, ९) || ४,००७ || ६.३३ || ६३३.०२ |- | ७ || [[कविलासी, सर्लाही|कविलासी]] (८, ९) || ३,८२४ || ७.४२ || ५१५.३६ |- | ८ || [[कविलासी, सर्लाही|कविलासी]] (१–७) || ७,२७० || ८.१५ || ८९२.०२ |- | ९ || [[सलेमपुर]] (१, २, ३, ८, ९) || ४,१२५ || २.९३ || १४०७.८५ |- | १० || [[सलेमपुर]] (४, ५, ६, ७) || ४,४१४ || ३.५२ || १२५३.९८ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''४४,२०४''' || '''४८.१''' || '''९१९.००''' |} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://ddcsarlahi.gov.np/ जिल्ला विकास समिति, सर्लाही]{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{सर्लाही जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:सर्लाही जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका नगरपालिकाहरू]] tj3h25prtfrqzfdakag7o2rzgbioohu 0 131924 1352061 1342818 2026-04-22T04:30:26Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352061 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[नगरपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[सर्लाही जिल्ला|सर्लाही]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-sarlahi/haripur?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = नगरप्रमुख | leader_name = गोपाल पजियार <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | leader_title1 = उपप्रमुख | leader_name1 = निलमदेवी राय यादव <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 66.86<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=19&municipality=5|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 43233 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26.97|85.26|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०४६ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[हरिपुर, सर्लाही|हरिपुर]] गाविसको कार्यालय | website = [https://haripurmun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[सर्लाही जिल्ला]]को ११ [[नगरपालिका]] मध्येको एक हो। नगरपालिका घोषणा गर्दा [[हरिपुर, सर्लाही|हरिपुर]], [[लक्ष्मीपुर कोद्रहा]], [[फरहदवा]], [[पिडारी]] र [[जानकीनगर, सर्लाही|जानकीनगर]] (१,२,३ र ५) [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ४३,२३३ रहेको छ भने यहाँ ८,३५० घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ हरिपुर नगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[जानकीनगर, सर्लाही|जानकीनगर]] (१, २, ३, ५) || ४,७५२ || २९.०७ || १६३.४७ |- | २ || [[हरिपुर, सर्लाही|हरिपुर]] (७, ९) || ४,७८१ || ४.५७ || १०४६.१७ |- | ३ || [[फरहदवा]] (५–७, ९) || ३,६६८ || ४.४४ || ८२६.१३ |- | ४ || [[फरहदवा]] (१–४, ८) || ३,७१८ || ४.३९ || ८४६.९२ |- | ५ || [[लक्ष्मीपुर कोद्रहा]] (७–९) || ६,४२६ || ८.२३ || ७८०.८० |- | ६ || [[लक्ष्मीपुर कोद्रहा]] (१–६) || ५,४९३ || १.८८ || २९२१.८१ |- | ७ || [[हरिपुर, सर्लाही|हरिपुर]] (२, ३, ४, ५, ६) || ५,०२५ || ३.४५ || १४५६.५२ |- | ८ || [[हरिपुर, सर्लाही|हरिपुर]] (१, ८) || ३,२९२ || ४.१० || ८०२.९३ |- | ९ || [[पिडारी]] || ६,०७८ || ६.७३ || ९०३.१२ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''४३,२३३''' || '''६६.८६''' || '''६४६.६२''' |} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://ddcsarlahi.gov.np/ जिल्ला विकास समिति, सर्लाही]{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{सर्लाही जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:सर्लाही जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका नगरपालिकाहरू]] tn0yjch6dae7s2sudg0m2xzukc9yekl 0 131925 1352062 1342819 2026-04-22T04:32:56Z पर्वत सुवेदी 31224 /* जनसङ्ख्या */ 1352062 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[नगरपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = मधेश प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[सर्लाही जिल्ला|सर्लाही]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-sarlahi/haripurwa?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = नगरप्रमुख | leader_name = विनोदकुमार साह तेली <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | leader_title1 = उपप्रमुख | leader_name1 = सुमित्रादेवी ग्वारनी <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 30.5<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=19&municipality=7|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 38714 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26|53|57|N|85|40|53|E|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०४६ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[हरिपुर्वा]] गाविसको कार्यलय | website = [https://haripurwamun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[सर्लाही जिल्ला]]को ११ [[नगरपालिका]] मध्येको एक हो। नगरपालिका घोषणा गर्दा [[धनकौल पुर्वाही|धनकौल पूर्व]], [[वसन्तपुर, सर्लाही|वसन्तपुर]] र [[हरिपुर्वा]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ३८,७१४ रहेको छ भने यहाँ ७,१४० घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ हरिपुर्वा नगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[हरिपुर्वा]] (१, २) || ३,४७३ || ३.०७ || ११३१.२७ |- | २ || [[हरिपुर्वा]] (८, ९) || २,९२४ || २.१ || १३९२.३८ |- | ३ || [[धनकौल पुर्वाही]] (१–५) || ४,१९२ || ३.४४ || १२१८.६० |- | ४ || [[धनकौल पुर्वाही]] (६–९) || ४,२२६ || ५.२३ || ८०८.०३ |- | ५ || [[हरिपुर्वा]] (३, ४, ७) || ६,६७० || २.८९ || २३०७.९६ |- | ६ || [[हरिपुर्वा]] (५, ६) || ४,००० || २.२ || १८१८.१८ |- | ७ || [[वसन्तपुर, सर्लाही|वसन्तपुर]] (२, ३, ८) || २,८४६ || २.०७ || १३७४.८८ |- | ८ || [[वसन्तपुर, सर्लाही|वसन्तपुर]] (७, ९) || ३,२५७ || १.३४ || २४३०.६० |- | ९ || [[वसन्तपुर, सर्लाही|वसन्तपुर]] (१, ४–६) || ७,१२६ || ८.१६ || ८७३.२८ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''३८,७१४''' || '''३०.५''' || '''१२६९.३१''' |} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://ddcsarlahi.gov.np/ जिल्ला विकास समिति, सर्लाही]{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{सर्लाही जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:सर्लाही जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका नगरपालिकाहरू]] dym4ls5dqdoymp0y3jj6g6l6mttds8x 0 132005 1352141 1136737 2026-04-22T08:21:07Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352141 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Köppen-Geiger_Climate_Classification_Map_(1980–2016)_no_borders.png|अङ्गुठाकार|300x300पिक्सेल|विश्वव्यापी [[कोपेन हावापानी वर्गीकरण]]]] '''हावापानी वर्गीकरण''' वा '''जलवायु वर्गीकरण''' भनेको [[पृथ्वी|संसार]]को [[मौसम]] वर्गीकरण गर्ने प्रणाली हो। जलवायु वर्गीकरण बायोम वर्गीकरणसँग नजिक हुन सक्छ, किनकि जलवायु क्षेत्रको जीवनमा ठूलो प्रभाव हुन्छ। सबैभन्दा धेरै प्रयोग गरिएको [[कोपेन हावापानी वर्गीकरण]] योजना पहिलो पटक १८८४ मा विकसित भएको हो।<ref>{{cite journal|last1=Beck|first1=Hylke E.|last2=Zimmermann|first2=Niklaus E.|last3=McVicar|first3=Tim R.|last4=Vergopolan|first4=Noemi|last5=Berg|first5=Alexis|last6=Wood|first6=Eric F.|author6-link=Eric Franklin Wood|title=Present and future Köppen-Geiger climate classification maps at 1-km resolution|journal=Scientific Data|date=30 October 2018|volume=5|pages=180214|doi=10.1038/sdata.2018.214|pmid=30375988|pmc=6207062|language=en|issn=2052-4463|bibcode=2018NatSD...580214B}}</ref> यी वर्गीकरण योजनाहरूको एक सामान्य कमजोरी यो हो कि तिनीहरूले परिभाषित क्षेत्रहरू बीच फरक सीमाहरू उत्पादन गर्छन्, प्रकृतिमा अधिक सामान्य जलवायु गुणहरूको क्रमिक संक्रमणको सट्टा।<ref>{{Cite web|url=https://halokhabar.com/news-details/3026/2019-11-30|title=ऊन उत्पादनको लागि नेपालको हावापानी विश्व प्रसिद्ध|last=|first=|website=|publisher=प्रज्ञान क्रियशन प्रा.लि|language=np|accessdate=2023-03-30}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230330172544/https://halokhabar.com/news-details/3026/2019-11-30 |date=2023-03-30 }}</ref> == प्रकारहरू == * [[लेकाली हावापानी]] * [[मरुभूमि हावापानी]] * [[आर्द्र महाद्वीपीय हावापानी]] * [[आर्द्र उपोष्णकटिबंधीय हावापानी]] * [[हिउँ टोपी हावापानी]] * [[समुद्री हावापानी]] * [[सबार्क्टिक हावापानी]] * [[अर्ध-सुक्खा हावापानी]] * [[भूमध्य हावापानी]] * [[उष्ण मनसुनी हावापानी]] * [[उष्णकटिबंधीय वर्षावन हावापानी]] * [[उष्णकटिबंधीय सवाना हावापानी]] * [[हिमाली हावापानी]] * [[ध्रुवीय हावापानी]] == यो पनि हेर्नुहोस् == * [[हावापानी]] ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:हावापानी र मौसम वर्गीकरण प्रणालीहरू]] ii0l1whkuf79wf2p86iudrgt18dtdr9 0 132273 1352018 1202544 2026-04-22T02:02:24Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352018 wikitext text/x-wiki {{Infobox government cabinet |cabinet_type=मन्त्रिपरिषद् |political_parties={{Unbulleted list |{{colorbox|{{party color|People's Socialist Party, Nepal}}}} [[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल|जसपा-ने]] (१६)<br/> '''गठबन्धन दलहरू:''' |{{colorbox|{{party color|Nepali Congress}}}} [[नेपाली कांग्रेस]] (२२) |{{colorbox|{{party color|Janamat Party}}}} [[जनमत पार्टी]] (१३) |{{colorbox|{{party color|Loktantrik Samajwadi Party, Nepal}}}} [[लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी, नेपाल|लोसपा-ने]] (९) |{{colorbox|{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}}} [[नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] (७) |{{colorbox|{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Socialist)}}}} [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)|नेकपा (एस)]] (७) |{{colorbox|{{party color|Rastriya Prajatantra Party}}}} [[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी|राप्रपा]] (१) |{{colorbox|{{party color|Nagrik Unmukti Party}}}} [[नागरिक उन्मुक्ति पार्टी]] (१) |{{colorbox|{{party color|Nepal Federal Socialist Party}}}} [[नेपाल सङ्घीय समाजवादी पार्टी]] (१) |{{colorbox|{{party color|Independent politician}}}} [[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] (५)}} |previous=[[लालबाबु राउत मन्त्रिपरिषद्]] |outgoing_formation= |incoming_formation= |advice_and_consent2=<!-- etc. --> |advice_and_consent1= |budget= |legislature_term=५ वर्ष |last_election= |election=[[मधेश प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |opposition_leader=सरोज यादव<ref>{{Cite web |title=मधेश प्रदेशमा एमाले संसदीय दलको नेतामा सरोज यादव चयन |url=https://www.onlinekhabar.com/2023/01/1242424 |access-date=2023-04-18 |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली}}</ref> |opposition_party={{colorbox|{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}}} [[नेकपा (एमाले)]] (२२) |opposition_cabinet= |legislature_status= ''[[मधेश प्रदेश सभा|प्रदेश सभा]]''<br />{{Composition bar|102|107|{{party color|People's Socialist Party, Nepal}}|background-color=|border border-color=darkgray|width=|per=1}} |total_number= |cabinet_number=दोस्रो |former_members_number= |members_number=६ |state_head_title= [[प्रदेश प्रमुख (नेपाल)|प्रमुख]] |state_head=[[हरि शंकर मिश्र]] |government_head_title=[[मुख्यमन्त्री (नेपाल)|मुख्यमन्त्री]] |government_head=[[सरोज कुमार यादव]] |date_dissolved= |date_formed= वि.सं. २०७९ पुस २९ |caption=मुख्यमन्त्री यादव |image_size=150px |image=Saroj Kumar Yadav (1).jpg |incumbent= |flag_border=true |flag= |jurisdiction=[[मधेश प्रदेश]] }} [[सरोज कुमार यादव|'''सरोज कुमार यादव''']]को मन्त्रिपरिषद् [[मधेश प्रदेश]]को दोस्रो प्रदेश सरकार हो। सरोज कुमार यादवले वि.सं. २०७९ पुस २९ मा मधेश प्रदेशको मुख्यमन्त्रीको सपथ लिएपछि मन्त्रिपरिषद्को गठन भएको हो।<ref>{{Cite web |last=महतो |first=गोविन्द |title=मधेश प्रदेशको मुख्यमन्त्रीमा सरोजकुमार यादव नियुक्त |url=https://annapurnapost.prixa.net/news/saroj-kumar-yadav-appointed-as-chief-minister-of-madhesh-province-222752/ |access-date=2023-04-18 |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली}}</ref><ref>{{Cite web |title=मधेसका नवनियुक्त मुख्यमन्त्री र मन्त्रीहरूले लिए शपथ |url=https://www.setopati.com/politics/292039/ |access-date=2023-04-18 |website=सेतोपाटी |language=नेपाली }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == इतिहास == यादव वि.सं. २०७९ पुस २९ मा मधेश प्रदेशको मुख्यमन्त्री नियुक्त भएका थिए। उनको मुख्यमन्त्रीको दाबीलाई [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी) |नेकपा (एमाले)]], [[नेपाली कांग्रेस]], [[जनमत पार्टी]], [[लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी, नेपाल|लोसपा-ने]], [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]], [[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल|जसपा-ने]], [[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी|राप्रपा]], [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)|नेकपा (एस)]], [[नागरिक उन्मुक्ति पार्टी]], [[नेपाल सङ्घीय समाजवादी पार्टी]] र [[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] समेतले समर्थन गरेको थियो। उनले विश्वासको मतमा १०२ को विरुद्ध १०२ मत प्राप्त गरेका थिए।<ref>{{Cite web |last=यादव |first=सुरेन्द्र |title=मधेस प्रदेशसभाका मुख्यमन्त्री यादवलाई सबै सांसदले दिए विश्वासको मत |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/politics/1057281-1674043173.html |access-date=2023-04-18 |website=नागरिक समाचार |language=नेपाली}}</ref><ref>{{Cite web |title=मधेसका मुख्यमन्त्री सरोज यादवलाई सिंगो सदनको विश्वास |url=https://www.onlinekhabar.com/2023/01/1249934 |access-date=2023-04-18 |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली}}</ref> == मन्त्रालयहरू == === वर्तमान गठन === {| class="wikitable" !सि.नं. !जिम्मेवारी !धारक !colspan="2" |राजनीतिक दल !पदभार !पदमुक्त |- | colspan="7" bgcolor="darkgrey" |'''मन्त्रिपरिषद्को मन्त्री''' |- !१ |'''मुख्यमन्त्री'''<br>{{small|भौतिक पुर्वाधार विकास मन्त्रालय<br>कानून, न्याय तथा प्रदेश सभा मामिला मन्त्रालय<br>गृह तथा सञ्चार मन्त्रालय <br>महिला, बालबालिका, युवा तथा खेलकुद मन्त्रालय}} | [[सरोज कुमार यादव]] | bgcolor="{{party color|People's Socialist Party, Nepal}}" | | {{Party shortname linked|जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल}} | वि.सं. २०७९ पुस २९<ref>{{Cite web |last=महतो |first=शैलेन्द्र |title=मधेशको मुख्यमन्त्रीमा जसपाका सरोज यादव नियुक्त |url=https://www.onlinekhabar.com/2023/01/1246177 |access-date=2023-04-18 |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली}}</ref><ref>{{Cite web |last=महतो |first=गोविन्द |title=मधेसमा ६ मन्त्री र ३ राज्यमन्त्रीले लिए सपथ, सरकारमा गएन माओवादी |url=https://annapurnapost.prixa.net/news/madhesh-pradesh-10-224822/ |access-date=2023-04-18 |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली}}</ref><ref name="दल"/> | पदासिन |- !२ |अर्थ मन्त्री |[[संजय कुमार यादव]] |bgcolor="{{party color|People's Socialist Party, Nepal}}" | |{{Party shortname linked|जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल}} |वि.सं. २०७९ पुस २९<ref name="पहिलो">{{Cite web |title=मधेश प्रदेशमा नवनियुक्त मुख्यमन्त्रीसहित ३ मन्त्रीले लिए शपथ |url=https://thahakhabar.com/news/170173/ |access-date=2023-04-18 |website=थाहा खबर |language=नेपाली}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-01-29 |title=मधेस प्रदेश: अर्थ मन्त्री संजय यादवले गरे पदभार ग्रहण |url=https://shirishnews.com/2023/01/29/34359/ |access-date=2023-04-18 |website=शिरिष न्युज |language=नेपाली}}</ref><ref name="दल"/> |पदासिन |- !३ |भूमि व्यवस्था, कृषि तथा सहकारी मन्त्री |[[वसन्त कुमार कुशवाहा]] |bgcolor="{{party color|Janamat Party}}" | |{{Party shortname linked|जनमत पार्टी}} |वि.सं. २०७९ पुस २९<ref name="पहिलो"/><ref name="दल"/> |पदासिन |- !४ |शिक्षा, विज्ञान, प्रविधि तथा वाणिज्य मन्त्री |[[महेश प्रसाद यादव]] | bgcolor="{{party color|Janamat Party}}" | |{{Party shortname linked|जनमत पार्टी}} |वि.सं. २०७९ माघ २०<ref name="दोस्रो">{{Cite web |last=महतो |first=गोविन्द |title=मधेसमा ६ मन्त्री र ३ राज्यमन्त्रीले लिए सपथ, सरकारमा गएन माओवादी |url=https://annapurnapost.com/news/madhesh-pradesh-10-224822/ |access-date=2023-04-18 |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली}}</ref><ref name="दल"/><ref name="शपथ">{{Cite web |title=मधेश प्रदेश सरकारको विस्तार, ६ मन्त्री र तीन राज्यमन्त्रीद्वारा शपथ ग्रहण |url=https://onlineradionepal.gov.np/2023/02/03/366909.html |access-date=2023-04-18 |website=रेडियो नेपाल |language=नेपाली}}</ref> |पदासिन |- !५ |सामाजिक विकास मन्त्री |[[सुरिता कुमारी साह]] |bgcolor="{{party color|People's Socialist Party, Nepal}}" | |{{Party shortname linked|जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल}} |वि.सं. २०७९ माघ २०<ref name="दोस्रो"/><ref name="दल"/><ref name="शपथ"/> |पदासिन |- !६ |खानेपानी तथा ऊर्जा विकास मन्त्री |[[सिंहासन साह कलवार]] |bgcolor="{{party color|People's Socialist Party, Nepal}}" | |{{Party shortname linked|जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल}} |वि.सं. २०७९ माघ २०<ref name="दोस्रो"/><ref name="दल"/><ref name="शपथ"/> |पदासिन |- !७ |उद्योग, पर्यटन तथा वन मन्त्री |[[सुनिता यादव]] | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |{{Party shortname linked|नेकपा (माओवादी केन्द्र)}} |वि.सं. २०७९ माघ २०<ref name="दोस्रो"/><ref name="दल">{{Cite web |date=2023-02-07 |title=मधेश प्रदेशको मन्त्री परिषदमा १५ मन्त्री, रौतहटले पाँच मन्त्री पाँउदा राजधानी धनुषा शुन्य |url=https://spkhabar.com/special-news/19881/ |access-date=2023-04-18 |website=एसपी खबर |language=नेपाली}}</ref><ref name="शपथ"/> |पदासिन |- | colspan="7" bgcolor="darkgrey" |'''मन्त्रिपरिषद्को राज्य मन्त्री''' |- !१ |सामाजिक विकास राज्य मन्त्री |[[शेख अवुल कलाम आजाद]] |bgcolor="{{party color|People's Socialist Party, Nepal}}" | |{{Party shortname linked|जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल}} |वि.सं. २०७९ माघ २०<ref name="दोस्रो"/><ref name="दल"/><ref name="शपथ"/> |पदासिन |- !२ |भूमि व्यवस्था, कृषि तथा सहकारी राज्य मन्त्री |[[संजय कुमार यादव]] | bgcolor="{{party color|Janamat Party}}" | |{{Party shortname linked|जनमत पार्टी}} |वि.सं. २०७९ माघ २०<ref name="दोस्रो"/><ref name="दल"/><ref name="शपथ"/> |पदासिन |- !३ |उद्योग, पर्यटन तथा वन राज्य मन्त्री |[[रहवर अंसारी]] | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |{{Party shortname linked|नेकपा (माओवादी केन्द्र)}} |वि.सं. २०७९ माघ २०<ref name="दोस्रो"/><ref name="दल"/><ref name="शपथ"/> |पदासिन |} == दल अनुसार मन्त्री == {{Pie chart|value1=50|value2=33.33|value3=20|color1={{party color|People's Socialist Party, Nepal}}|color2={{party color|Janamat Party}}|color3={{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}|label1=[[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल|जसपा-ने]]|label2=[[जनमत पार्टी]]|label3=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माके)]]}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="2" |राजनीतिक दल !मन्त्रिपरिषद्को मन्त्री !प्रदेश राज्य मन्त्री !जम्मा मन्त्रीहरू |- |width="4px" bgcolor="{{party color|People's Socialist Party, Nepal}}"| |[[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल|जसपा-ने]] |४ |१ |५ |- |width="4px" bgcolor="{{party color|Janamat Party}}"| |[[जनमत पार्टी]] |२ |१ |३ |- |width="4px" bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}"| |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माके)]] |१ |१ |२ |} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} ==यो पनि हेर्नुहोस्== {{Nepalese provincial cabinets}} [[श्रेणी:नेपालका प्रादेशिक मन्त्रिपरिषद्हरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेश सरकार]] 549ad0a7vthvdpsquzurrxlx7k52d6q 0 132901 1352114 1259432 2026-04-22T07:34:29Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352114 wikitext text/x-wiki {{Infobox political post | post = मन्त्री | body = स्वास्थ्य | native_name = {{lang|zh-hans|保健大臣}} | flag = <!----> | flagsize = <!----> | flagborder = <!----> | flagcaption = <!----> | insignia = | insigniasize = 300px | insigniacaption = छाप | image = | incumbent = [[निर्मला लिम्बु]] | incumbentsince = २५ पुष २०७९ }} स्वास्थ्य मन्त्री, यसअघि [[कोशी प्रदेश सरकार]]मा शैली मन्त्री र स्वास्थ्य मन्त्रालयको नेतृत्व गर्दै हुनुहुन्छ। कोशी प्रदेशको स्वास्थ्य सेवा र सम्बन्धित सेवाको जिम्मेवारी स्वास्थ्यमन्त्रीको हो । == पदाधिकारीहरुको नामावली == ; Key * {{Legend inline|green|[[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल | जसपा]]|border=1px solid #AAAAAA}} * {{Legend inline|{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Socialist)}}|[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)|यूएस]]|border=1px solid #AAAAAA}} * {{Legend inline|{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}|[[नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|एमाले]]|border=1px solid #AAAAAA}} {| class="wikitable" ! colspan="2" |नं. !पोर्ट्रेट !नाम ! colspan="3" |कार्यालयको कार्यकाल ! colspan="2" |मुख्यमन्त्री !सन्दर्भ |- | colspan="10" bgcolor="darkgrey" |'''राई मन्त्रिपरिषद्''' |- | bgcolor="{{party color|People's Socialist Party, Nepal}}" | |१ |[[चित्र:No_image_available.svg|200x200पिक्सेल]] |[[जय राम यादव]] |२०७८ कार्तिक १६ |२५ पुष २०७९ |{{Age in years and days|2 November 2021|9 January 2023}} | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Socialist)}}" | |{{Center|[[राजेन्द्रकुमार राई]]}} |<ref>{{Cite web |title=Province 1 CM Rajendra Rai expands Cabinet |url=https://theannapurnaexpress.com/news/province-1-cm-rajendra-rai-expands-cabinet-4275 |access-date=2023-05-02 |website=The Annapurna Express |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=श्रेष्ठ |first=अनिल |date=2022-02-06 |title=प्रदेश १ को स्वास्थ्यमन्त्रीमा जयराम यादव, कसलाई कुन मन्त्रालयको जिम्मेवारी |url=https://www.healthaawaj.com/news/45479/ |access-date=2023-05-02 |website=Health Aawaj - a health news portal in Nepal |language=en-US}}</ref> |- | colspan="10" bgcolor="darkgrey" |'''कार्की मन्त्रिपरिषद्''' |- | bgcolor="{{party color|People's Socialist Party, Nepal}}" | |२ |{{CSS image crop |Image = |bSize = 150 |cWidth = 150 |cHeight = 175 |oTop = 4 |oLeft = 0 }} |[[निर्मला लिम्बु]] |२५ पुष २०७९ |पदाधिकारी |{{Age in years and days|9 January 2023|}} | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |{{Center|[[हिक्मतकुमार कार्की]]}} |<ref>{{Cite web |last=Subedi |first=Binod |title=CM and 3 ministers take oath in Province 1 |url=http://myrepublica.nagariknetwork.com/news/135346/ |access-date=2023-05-02 |website=My Republica |language=en }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230110100426/https://myrepublica.nagariknetwork.com/news/135346/ |date=2023-01-10 }}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-01-20 |title=प्रदेश १ को स्वास्थ्य मन्त्रीमा निर्मला लिम्बु नियुक्त |url=https://healthykhabar.com/posts/3701 |access-date=2023-05-02 |website=Healthy Khabar |language=en-US }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |} == पनि हेर्नुहोस् == *[[आन्तरिक मामिला तथा कानून मन्त्री (कोशी प्रदेश)|आन्तरिक मामिला तथा कानून मन्त्री]] *[[(उद्योग, कृषि तथा सहकारी मन्त्री (कोशी प्रदेश)|उद्योग, कृषि तथा सहकारी मन्त्री]] == सन्दर्भ == <references /> == बाह्य लिङ्कहरू == * [https://moh.koshi.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] * [https://www.google.com/search?q=government+of+koshi+province&oq=&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUqCQgCEEUYOxjCAzIHCAAQRRixATIJCAEQRRg7GMIDMgkIAhBFGDsYwgMyCQgDEEUYOxjCAzIJCAQQRRg7GMIDMgkIBRBFGDsYwgMyCQgGEEUYOxjCAzIJCAcQRRg7GMIDMgkICBBFGDsYwgMyCQgJEEUYOxjCAzIJCAoQRRg7GMIDMgkICxBFGDsYwgMyCQgMEEUYOxjCAzIJCA0QRRg7GMIDMgkIDhBFGDsYwgMyCQgPEEUYOxjCAzIPCBAQABhCGI8BGLQCGOoCMg8IERAAGEIYjwEYtAIY6gIyDwgSEAAYQhiPARi0AhjqAjIPCBMQABhCGI8BGLQCGOoC0gEGLTFqMGo3qAITsAIB&sourceid=chrome-mobile&ie=UTF-8 कोशी प्रदेश सरकार] 1bndszxkf401jzix4iib1bp66uhya9e 0 134309 1351995 1209461 2026-04-21T21:46:56Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1351995 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Shekhar Gharti | image = | native_name = शेखर घर्ती | native_name_lang = Ne | birth_date = {{Birth date and age|1996|11|19}} | birth_place = Surkhet, Nepal | nationality = Nepali | occupation = Actor•Dancer•Choreographer | years_active = 2015-Present | mother = Nanda Gharti | father = Ratna Bahadur Gharti }} [[Category:Articles with hCards]] '''शेखर घर्ती''' ({{Lang-en|Shekhar Gharti}}) एक नेपाली [[अभिनेता]], [[नृत्य|नर्तक]] र कोरियोग्राफर हुन् जो नेपाली नृत्य र संगीत उद्योगमा आफ्नो कामका लागि परिचित छन्। <ref>{{Cite web |title=अभिव्यक्ति शैलीका लागि नृत्य सुन्दर उपहार : शेखर घर्तीमगर |url=https://ehimalayatimes.com/2023/07/133741/ |access-date=2023-07-29 |website=Himalaya Times |language=en-US}}</ref> उनी रियो छमछमी सिजन ३ (२०२२) <ref>{{Cite web |last=नागरिक |title=छमछमीबाट बाहिरिए जीवन |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/amp/arts/138085-1516936680.html |access-date=2023-07-29 |website=nagariknews.nagariknetwork.com |language=en}}</ref> र डान्सिङ विथ द स्टार्स नेपाल (२०२३) को फर्स्ट रनरअप हुन् जसले उनलाई नेपाली दर्शकहरूमाझ चिनाएको थियो। त्यसपछी उन्को धेरै चर्चा भयेको थियोे । उन्ले धरै म्युजिक भिडियोमा काम गरेका छन् । <ref>{{Cite web |title=‘डान्सिङ स्टार्स नेपाल’को ग्रान्ड फिनाले आज, तीन जोडीबीच प्रतिस्पर्धा |url=https://www.onlinekhabar.com/2022/06/1147303 |access-date=2023-07-29 |website=Online Khabar |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |title=राष्ट्रिय लोकनृत्यको उपाधी घर्ती मगरद्वयलाई |url=https://www.hamropatro.com/news/details/5652645540397056?ns= |access-date=2023-07-29 |website=www.hamropatro.com }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230729080351/https://www.hamropatro.com/news/details/5652645540397056?ns= |date=2023-07-29 }}</ref> <ref>{{Cite web |title=‘डान्सिङ स्टार्स नेपाल’को ग्रान्ड फिनाले आज, कसले मार्ला बाजी ? |url=https://yohokhabar.com/2022/06/54888/ |access-date=2023-07-29 |website=Yoho Khabar |language=en}}</ref> == व्यक्तिगत जीवन == शेखर घर्ती मगरको जन्म [[नेपाल|नेपालको]] [[सुर्खेत जिल्ला|सुर्खेतमा]] भएको थियो । उनको अहिलेसम्म विवाह भएको छैन । <ref>{{Cite web |title=छिरिङ र सरोजलाई डान्सिङ स्टार्स नेपालको उपाधि |url=https://ehimalayatimes.com/2022/06/18062/ |access-date=2023-07-29 |website=Himalaya Times |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Malla |first=Tilak |date=2021-05-31 |title=प्रतिष्ठानद्वारा आयोजित अनलाइन लोकनृत्य प्रतियोगितामा सुर्खेतका शेखर घर्ती बिजयी |url=https://samudrapari.com/2021/05/378679/ |access-date=2023-07-29 |website=Samudrapari.com |language=en-US}}</ref> == करियर == शेखरले आफ्नो पहिलो म्युजिक भिडियो ‘मन मुटु’ सार्वजनिक गरेका छन् । <ref>{{Cite web |title=छिरिङ शेर्पा र सरोज प्रजाको जोडीले जित्यो डान्सिङ स्टार्स नेपालको उपाधि |url=https://www.setopati.com/art/art-activity/275074/ |access-date=2023-07-29 |website=Setopati |language=en-US }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> त्यसपछि उनले [[नेपाल]] नृत्य रियालिटी शो रियो छमछमी सिजन ३ (२०२२) मा भाग लिए, जहाँ उनी फस्ट रनरअप भए, जसले उनलाई व्यापक दर्शकमाझ चिन्यो। <ref>{{Cite web |last=नागरिक |title=छमछमीबाट बाहिरिए एलेक्स |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/amp/arts/138659-1517455500.html |access-date=2023-07-29 |website=nagariknews.nagariknetwork.com |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=मगर गट ट्यालेन्ट प्रतियोगिता : स्वेक्षाले मारिन् बाजी |url=https://www.news24nepal.tv/2022/11/09/909448 |access-date=2023-07-29 |website=News24 : Premium News Channel |language=en }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230729080352/https://www.news24nepal.tv/2022/11/09/909448 |date=2023-07-29 }}</ref> त्यसपछि उनलाई म्युजिक भिडियो र चलचित्रका धेरै अफर आए । २०२३ मा, उनले अर्को नेपाली नृत्य रियालिटी शो, डान्सिङ विथ द स्टार्स नेपालमा भाग लिए, जहाँ उनी फस्ट रनरअप भए। <ref>{{Cite web |date=2019-07-29 |title=कल्याण सेरचनको स्मृतिमा आयोजित राष्ट्रिय लोकनृत्यको उपाधी घर्ती मगरद्धयलाई |url=https://dhorpatannews.com/2019/07/9349/ |access-date=2023-07-29 |website=Dhorpatan News |language=en-US }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref>{{Cite web |title=डान्सिङ स्टार्सको उपाधि शेर्पा र प्रजाले जित्यो |url=https://gorkhapatraonline.com/index.php/news/16889 |access-date=2023-07-29 |website=GorakhaPatra}}</ref> == सन्दर्भहरू == <references /> [[श्रेणी:सन् १९९६ मा जन्म]] [[श्रेणी:नेपाली अभिनेताहरू]] [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] 04lxhxh9e0iucryi4obaui9bt9e7v8k 0 134424 1352149 1351536 2026-04-22T08:50:48Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352149 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = हिल्सा | native_name = | native_name_lang = ne | settlement_type = गाउँ, सीमा नाका | image_skyline = File:Village hilsa @ Nepal-China Border (5042433272).jpg | image_caption = नेपाल-चीन सीमामा रहेको हिल्सा गाउँ | pushpin_map = Nepal | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = नेपालमा हिल्साको अवस्थिति | coordinates = {{coord|30|09|07|N|81|20|03|E|region:NP_scale:1000000|display=inline,title}} | subdivision_type = देश | subdivision_name = {{flag|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[कर्णाली प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[हुम्ला जिल्ला|हुम्ला]] | subdivision_type3 = [[नेपालका स्थानीय तहहरू|गाउँपालिका]] | subdivision_name3 = [[नाम्खा गाउँपालिका]] | subdivision_type4 = साविकको [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] | subdivision_name4 = [[मुचु]] | unit_pref = Metric | elevation_m = 3640 | population_total = | population_as_of = | timezone1 = [[नेपालको प्रमाणिक समय]] | utc_offset1 = +५:४५ }} '''हिल्सा''' [[नेपाल]]को उत्तर-पश्चिमी कुनामा अवस्थित एक गाउँ तथा महत्वपूर्ण सीमा नाका हो। यो [[चीन]]को [[तिब्बत स्वायत्त क्षेत्र]]सँग जोडिएको छ। [[तिब्बती पठार]]बाट बहने [[कर्णाली नदी|हुम्ला कर्णाली नदी]] यहीँबाट नेपालको हिमाली क्षेत्रमा प्रवेश गर्दछ। हिल्सा [[कर्णाली प्रदेश]]को [[हुम्ला जिल्ला]]मा पर्दछ र यसको पारीपट्टी चीनको [[न्गारी प्रान्त]]को [[पुराङ जिल्ला]] पर्दछ। == भूगोल == हिल्सा [[कर्णाली नदी]]को दक्षिणी किनारमा अवस्थित नेपालको एक सीमावर्ती गाउँ हो, जहाँबाट तिब्बत जाने सीमा नाका रहेको छ। कित्ता गाउँ र हिल्साको बीचमा कर्णाली नदीको ३.५ किलोमिटर खण्डले नेपाल र चीनबीचको सिमानाको काम गर्दछ। हिल्सामा भने नदीका दुवै किनारहरू नेपालभित्रै पर्दछन्। तिब्बत जाने मार्गका लागि एक पुलमार्फत कर्णालीको उत्तरी किनारमा जानुपर्ने हुन्छ र त्यसपछि उत्तरी किनारमा रहेको गाउँको भाग पार गरेपछि तिब्बती सीमा पुगिन्छ। त्यहाँ चीनले [[नेपालको भूगोल|सीमा नाकाहरू]] सञ्चालन गरेको छ।<ref name=Bhushal>Ramesh Bhushal, [https://www.nepalitimes.com/banner/faith-to-reality/ Faith to reality], नेपालीस टाइम्स, ७ जनवरी २०१९। [https://www.thethirdpole.net/en/regional-cooperation/journey-down-karnali/ A journey down the Karnali: Living in fear of floods], द थर्ड पोल, ७ जनवरी २०१९ मा पनि प्रकाशित।</ref> सीमाको अर्को तर्फ तिब्बतको [[पुराङ जिल्ला]] पर्दछ, जहाँ व्यापारिक सहर [[ताक्लाकोट]] रहेको छ जुन करिब ५६ किमी माथि अवस्थित छ र प्रसिद्ध तीर्थस्थलहरू [[कैलाश पर्वत|कैलाश]] तथा [[मानसरोवर ताल|मानसरोवर]] रहेका छन्।<ref name=Bhushal/> कैलाश-मानसरोवरतर्फ जाने तीर्थयात्रीहरू सामान्यतया हिल्साबाट करिब ५१ किलोमिटर दक्षिणमा रहेको [[सिमिकोट विमानस्थल]]सम्म हवाई जहाजमा उड्छन्, त्यसपछि हेलिकप्टरमार्फत हिल्सा पुग्छन् र सडकमार्गबाट सीमा पार गर्छन्।<ref name="Nepalganj">[https://www.nepalitimes.com/here-now/nepalganj-gets-moving/ Nepalganj gets moving], नेपाली टाइम्स, ३१ अगस्ट २०१८।</ref><ref name=NIE>{{Cite news |title=At least 500 Kailash Manasarovar pilgrims stranded in Simikot in Nepal |website=द न्यु इन्डियन एक्सप्रेस |date=२ जुलाई २०१८ |url=http://www.newindianexpress.com/nation/2018/jul/02/at-least-500-kailash-manasarovar-pilgrims-stranded-in-simikot-in-nepal-1837096.html }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180703133334/http://www.newindianexpress.com/nation/2018/jul/02/at-least-500-kailash-manasarovar-pilgrims-stranded-in-simikot-in-nepal-1837096.html |date=2018-07-03 }}</ref> सन् २०१६ मा सीमासम्म मोटर चल्ने पुल र सडक निर्माण गरिएसँगै सिमिकोटदेखि तिब्बतसम्म सडक यातायातको पहुँच सम्भव भएको थियो।<ref>[https://kathmandupost.com/national/2016/07/05/bridge-at-hilsa-to-link-humla-with-china Bridge at Hilsa to link Humla with China], काठमाडौँ पोस्ट, ५ जुलाई २०१६।</ref><ref>[https://myrepublica.nagariknetwork.com/news/hilsa-bridge-connects-karnali-with-china/ Hilsa bridge connects Karnali with China], माई रिपब्लिका, २६ डिसेम्बर २०१६।</ref> == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:हुम्ला जिल्लाका ठाउँहरू]] [[श्रेणी:नेपाल–चीन सीमानाका नाकाहरू]] 48b3zyyurmte0rk20gor2ziznpfuh18 0 134892 1352110 1325302 2026-04-22T06:52:07Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352110 wikitext text/x-wiki यो पृष्ठ [[स्टिल]] (इस्पात) उत्पादनको आधारमा देशहरूको सूची हो। सन् २०२२ मा, विश्वको कुल कच्चा स्टिल उत्पादन लगभग १.९ अर्ब टन थियो। हाल सबैभन्दा ठूलो स्टिल उत्पादक देश [[चीन]] हो, जसले सन् २०२२ मा विश्वको इस्पात उत्पादनको ५४% ओगटेको थियो।<ref>{{Cite news|url=https://www.worldsteel.org/en/dam/jcr:976723ed-74b3-47b4-92f6-81b6a452b86e/World%2520Steel%2520in%2520Figures%25202021.pdf|title=World Steel in Figures 2021|access-date=2021-07-23|language=en}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210628083325/https://www.worldsteel.org/en/dam/jcr:976723ed-74b3-47b4-92f6-81b6a452b86e/World%20Steel%20in%20Figures%202021.pdf |date=2021-06-28 }}</ref> सन् २०२० मा, [[२०१९-२० कोरोना भाइरस प्रकोप|कोरोना महामारी]]को बाबजुद, चीन एक अर्ब टन भन्दा बढी स्टील उत्पादन गर्ने पहिलो देश बनेको थियो।<ref name=":1">{{Cite news|url=https://www.hellenicshippingnews.com/chinas-steel-sector-sees-output-growth-in-2020|title=China's steel sector sees output growth in 2020|access-date=2021-03-07|language=en}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210209080415/https://www.hellenicshippingnews.com/chinas-steel-sector-sees-output-growth-in-2020/ |date=2021-02-09 }}</ref> [[२००७-२००८ को वित्तीय सङ्कट|सन् २००८]], २००९, २०१५ र २०१६ मा [[आर्थिक मन्दी|विश्वव्यापी मन्दी]]को परिणामस्वरुप अधिकांश स्टिल उत्पादक देशहरूमा उत्पादन घटेको थियो भने सन् २०१० र २०१७ मा, यो फेरि बढेको थियोे। == देशहरूको सूची == यो [[विश्व स्टिल सङ्घ]]द्वारा प्रदान गरिएको तथ्याङ्कमा आधारित, सन् १९६७, १९८०, १९९०, २००० र २००७ देखि २०२१ सम्ममा स्टील उत्पादनको आधारमा देशहरूको सूची हो।<ref name="World Steel Association">[http://www.worldsteel.org/pictures/newsfiles/2009%20graphs%20and%20figures.pdf World Steel Association] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101129221712/http://worldsteel.org/pictures/newsfiles/2009%20graphs%20and%20figures.pdf|date=2010-11-29}} World Crude Steel Production 2009</ref> <ref>[http://www.worldsteel.org/pictures/newsfiles/2010%20statistics%20tables.pdf World Crude Steel Production 2010] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110930075401/http://www.worldsteel.org/pictures/newsfiles/2010%20statistics%20tables.pdf|date=2011-09-30}}</ref> <ref>[http://www.worldsteel.org/dms/internetDocumentList/steel-stats/Crude-steel-production-2011/document/Crude%20steel%20production%202011.pdf World Crude Steel Production 2011] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200109125610/https://www.worldsteel.org/dms/internetDocumentList/steel-stats/Crude-steel-production-2011/document/Crude%20steel%20production%202011.pdf |date=2020-01-09 }}</ref> <ref>{{Cite web |date=22 January 2013 |title=World Crude Steel Production - Summary |url=http://www.worldsteel.org/dms/internetDocumentList/press-release-downloads/2012/2012-statistics-table/document/2012%20statistics%20table.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130418001729/http://www.worldsteel.org/dms/internetDocumentList/press-release-downloads/2012/2012-statistics-table/document/2012%20statistics%20table.pdf |archive-date=2013-04-18 |access-date=2014-07-27 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130418001729/http://www.worldsteel.org/dms/internetDocumentList/press-release-downloads/2012/2012-statistics-table/document/2012%20statistics%20table.pdf |date=2013-04-18 }} World Crude Steel Production 2012</ref> <ref name="Stat1980-2013">{{Cite web |date=Nov 2014 |title=World Steel Production 1980-2013 |url=http://www.worldsteel.org/dms/internetDocumentList/statistics-archive/production-archive/steel-archive/steel-annually/steel-annually-1980-2013/document/steel%20annually%201980-2013.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150420161500/http://www.worldsteel.org/dms/internetDocumentList/statistics-archive/production-archive/steel-archive/steel-annually/steel-annually-1980-2013/document/steel%20annually%201980-2013.pdf |archive-date=20 April 2015 |access-date=4 April 2015 |publisher=World Steel Association }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150420161500/http://www.worldsteel.org/dms/internetDocumentList/statistics-archive/production-archive/steel-archive/steel-annually/steel-annually-1980-2013/document/steel%20annually%201980-2013.pdf |date=20 April 2015 }}</ref> <ref name="Stat1967-1977">{{Cite web |date=1978 |title=Handbook of World Steel Statistics |url=http://www.worldsteel.org/dms/internetDocumentList/statistics-archive/yearbook-archive/A-handbook-of-world-steel-statistics-1978/document/A%20handbook%20of%20world%20steel%20statistics%201978.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150513202042/http://www.worldsteel.org/dms/internetDocumentList/statistics-archive/yearbook-archive/A-handbook-of-world-steel-statistics-1978/document/A%20handbook%20of%20world%20steel%20statistics%201978.pdf |archive-date=13 May 2015 |access-date=4 April 2015 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150513202042/http://www.worldsteel.org/dms/internetDocumentList/statistics-archive/yearbook-archive/A-handbook-of-world-steel-statistics-1978/document/A%20handbook%20of%20world%20steel%20statistics%201978.pdf |date=13 May 2015 }}</ref> कम्तीमा २० लाख मेट्रिक टन कच्चा इस्पातको वार्षिक उत्पादन भएका सबै देशहरू यस सूचीमा समावेश छन्। {| class="wikitable sortable" |- |+ कच्चा स्टिल उत्पादन (मिलियन मेट्रिक टन): |- style="background:#ececec;" ! data-sort-type="number" | क्रम (सन् २०२१) !! data-sort-type="text" | देश/क्षेत्र !सन् २०२२ !सन् २०२१<ref>{{Cite web |title=Total production of crude steel - World total 2021 |url=https://worldsteel.org/steel-by-topic/statistics/annual-production-steel-data/P1_crude_steel_total_pub/CHN/IND |publisher=World Steel Association }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230227132624/https://worldsteel.org/steel-by-topic/statistics/annual-production-steel-data/P1_crude_steel_total_pub/CHN/IND |date=2023-02-27 }}</ref> !सन् २०२०<ref name=":0" /> !सन् २०१९<ref>{{cite web|url=https://www.worldsteel.org/media-centre/press-releases/2020/Global-crude-steel-output-increases-by-3.4--in-2019.html|title=Global crude steel output increases by 3.4% in 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.worldsteel.org/en/dam/jcr:391fbe61-488d-46d1-b611-c9a43224f9b8/2019%2520global%2520crude%2520steel%2520production.pdf|title=World Crude Steel Production|date=2020-01-27|website=WorldSteel|access-date=2020-07-05}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200130161636/https://www.worldsteel.org/en/dam/jcr:391fbe61-488d-46d1-b611-c9a43224f9b8/2019%2520global%2520crude%2520steel%2520production.pdf |date=2020-01-30 }}</ref> !सन् २०१८<ref>{{cite web|url=https://www.worldsteel.org/media-centre/press-releases/2019/Global-crude-steel-output-increases-by-4.6--in-2018.html|title=Global crude steel output increases by 4.6% in 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.worldsteel.org/en/dam/jcr:dcd93336-2756-486e-aa7f-64f6be8e6b1e/2018%2520global%2520crude%2520steel%2520production.pdf|title=World Crude Steel Production|date=2019-01-25|website=WorldSteel|access-date=2019-02-01}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190202042330/https://www.worldsteel.org/en/dam/jcr:dcd93336-2756-486e-aa7f-64f6be8e6b1e/2018%2520global%2520crude%2520steel%2520production.pdf |date=2019-02-02 }}</ref> !सन् २०१७<ref name=":0" /><ref>{{cite web|url=https://www.worldsteel.org/en/dam/jcr:0909050c-1086-4017-95ef-0eb94b1487c2/Steel+production+December+2017.pdf|title=Monthly crude steel production - 2017|date=2018-01-24|publisher=World Steel Assoctiation|access-date=2018-02-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20180205072305/https://www.worldsteel.org/en/dam/jcr:0909050c-1086-4017-95ef-0eb94b1487c2/Steel+production+December+2017.pdf|archive-date=2018-02-05|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180205072305/https://www.worldsteel.org/en/dam/jcr:0909050c-1086-4017-95ef-0eb94b1487c2/Steel+production+December+2017.pdf |date=2018-02-05 }}</ref>!! data-sort-type="number" | सन् २०१६<ref name=":0" /><ref name="Stat2016">{{cite web | url=https://www.worldsteel.org/en/dam/jcr:44ae2d3d-62ff-4868-9f60-e17a43e75092/Crude+steel+production_March+2017.pdf | title=Monthly crude steel production | publisher=World Steel Association | date=24 Apr 2017 | access-date=1 May 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20170729142036/https://www.worldsteel.org/en/dam/jcr:44ae2d3d-62ff-4868-9f60-e17a43e75092/Crude+steel+production_March+2017.pdf | archive-date=29 July 2017 | url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170729142036/https://www.worldsteel.org/en/dam/jcr:44ae2d3d-62ff-4868-9f60-e17a43e75092/Crude+steel+production_March+2017.pdf |date=29 July 2017 }}</ref>!! data-sort-type="number" |सन् २०१५<ref name="Stat2015">{{cite web | url=https://www.worldsteel.org/en/dam/jcr:37ad1117-fefc-4df3-b84f-6295478ae460/Steel+Statistical+Yearbook+2016.pdf | title=Steel Statistical Yearbook 2016 | publisher=World Steel Association | date=2016 | access-date=28 March 2017 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170117163112/https://www.worldsteel.org/en/dam/jcr:37ad1117-fefc-4df3-b84f-6295478ae460/Steel+Statistical+Yearbook+2016.pdf |date=17 January 2017 }}</ref> !! data-sort-type="number" |सन् २०१४<ref name="Stat2014">{{cite web | url=http://www.worldsteel.org/dms/internetDocumentList/bookshop/2015/Steel-Statistical-Yearbook-2015/document/Steel%20Statistical%20Yearbook%202015.pdf | title=Steel Statistical Yearbook 2015 | publisher=World Steel Association | date=2015 | access-date=22 November 2015 | url-status=dead | archive-url=https://web.archive.org/web/20151122235059/http://www.worldsteel.org/dms/internetDocumentList/bookshop/2015/Steel-Statistical-Yearbook-2015/document/Steel%20Statistical%20Yearbook%202015.pdf | archive-date=22 November 2015 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151122235059/http://www.worldsteel.org/dms/internetDocumentList/bookshop/2015/Steel-Statistical-Yearbook-2015/document/Steel%20Statistical%20Yearbook%202015.pdf |date=22 November 2015 }}</ref> !! data-sort-type="number" |सन् २०१३<ref name="Stat2013">{{cite web | url=http://www.worldsteel.org/dms/internetDocumentList/press-release-downloads/2013/2013-Statistics-Tables/document/2013%20Statistics%20Tables.pdf | title=World Steel Statistics data 2013 | publisher=World Steel Association | date=23 January 2014 | access-date=4 February 2014 | url-status=dead | archive-url=https://web.archive.org/web/20140211021748/http://www.worldsteel.org/dms/internetDocumentList/press-release-downloads/2013/2013-Statistics-Tables/document/2013%20Statistics%20Tables.pdf | archive-date=11 February 2014 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140211021748/http://www.worldsteel.org/dms/internetDocumentList/press-release-downloads/2013/2013-Statistics-Tables/document/2013%20Statistics%20Tables.pdf |date=11 February 2014 }}</ref> !! data-sort-type="number" | सन् २०१२ !! data-sort-type="number" | सन् २०११ !! data-sort-type="number" |सन् २०१० !! data-sort-type="number" | सन् २००९ !! data-sort-type="number" |सन् २००८ !! data-sort-type="number" | सन् २००७ !! data-sort-type="number" | सन् २००० !! data-sort-type="number" | सन् १९९० !! data-sort-type="number" | सन् १९८० !! data-sort-type="number" | सन् १९६७ |- |&mdash;||{{noflag}}[[विश्व]] |१,८८५ |१,९५१.९ |१,८७७.५ |१,८७४.४||१,८०८.४||१,६७४.८|| १,६०६.३ || १,६२०.४ || १,६७०.१ || १,६४९.३ || १,५५२.९ || १,४९०.१ || १,४१३.६ || १,२१९.७ || १,३२६.५ || १,३५१.३ || ८५०.१ || ७७०.४ || ७१६.४ || style="text-align:left;" | ४९७.२ |- |१|| {{flaglist|China}} |१,०१८ |१,०३२.८ |१,०६४.८ |९९५.४|| ९२०.०||८३१.७|| ७८६.९|| ८०३.८ || ८२२.७ || ७७९.० || ७२४.७ || ६८३.३ || ६२६.७ || ५७३.६ || ५००.३ || ४९४.९ || १२८.५ || ६६.४ || ३७.१ || १४.० |- |२|| {{flaglist|India}} |१५४.०६ |१४३.९१ |१००.३ |१११.४|| १०९.३||१०१.५|| ९५.५|| ८९.६ || ८७.३ || ८१.२ || ७७.३ || ७२.२ || ६८.३ || ६२.८ || ५७.८ || ५३.५ || २६.९ || १५.० || ९.५ || ६.३ |- | — || ''{{flag|युरोपेली सङ्घ}}<ref>सन् १९९३ सम्म [[युरोपेली आर्थिक समुदाय]]</ref>'' |१३६.७ |१५२.५ |१३९.२ |१५९.४ |१६८.२||१६८.७|| १६२.३ || १६६.२ || १६९.३|| १६६.४ || १६८.६ || १७७.७ || १७२.८ || १३९.३ || १९८.२ || २१०.२ || १९३.५ || १९१.८ || २०८.० || n/a |- |३|| {{flaglist|Japan}} |८९.२ |९६.३ |८३.२ |९९.३|| १०४.३||१०४.७|| १०४.८|| १०५.२ || ११०.७ || ११०.६ || १०७.२ || १०७.६ || १०९.६ || ८७.५ || ११८.७ || १२०.२|| १०६.४ || ११०.३ || १११.४ || ६२.० |- |४|| {{flaglist|United States}} |८०.५ |८५.८ |७२.७ |८७.८|| ८६.६||८१.६|| ७८.५|| ७८.९ || ८८.२ || ८७.० || ८८.६ || ८६.२ || ८०.६ || ५८.२ || ९१.४ || ९८.१ || १०१.८ || ८९.७ || १०१.४ || ११५.० |- |५|| {{flaglist|Russia}} |७१.५ |७५.६ |७१.६ |७१.७|| ७२.०||७१.३|| ७०.५|| ७१.१ || ७१.५ || ६९.४ || ७०.६ || ६८.७ || ६६.९ || ६०.० || ६८.५ || ७२.४ || ५९.१ || ८९.६<ref name="ussr" /> || n/a<ref name="ussr" /> || n/a<ref name="ussr">सन् १९९२ सम्म {{flagicon|USSR}} [[सोभियत सङ्घ]]को भाग।</ref> |- |६|| {{flaglist|South Korea}} |६५.९ |७०.४ |६७.१ |७१.४|| ७२.५||७१.१|| ६८.६|| ६९.७ || ७१.५ || ६६.० || ६९.३ || ६८.५ || ५८.५ || ४८.६ || ५३.६ || ५१.५|| ४३.१ || २३.१ || ८.५ || ०.३ |- |७|| {{flaglist|Turkey}} |३५.१ |४०.४ |३५.८ |३३.७|| ३७.३||३७.५|| ३३.२|| ३१.५ || ३४.० || ३४.७ || ३५.९ || ३४.१ || २९.० || २५.३ || २६.८ || २५.८ || १४.३ || ९.४ || २.५ || १.० |- |८|| {{flaglist|Germany}} |३६.८ |४०.१ |३५.७ |३९.६|| ४२.४||४३.६|| ४२.१|| ४२.७ || ४२.९ || ४२.६ || ४२.७ || ४४.३ || ४३.८ || ३२.७ || ४५.८ || ४८.६ || ४६.४ || ४४.० || ५१.१ || ४१.३ |- |९|| {{flaglist|Brazil}} |३४.० |३६.२ |३१.० |३२.६|| ३५.४|| ३४.४|| ३०.२|| ३३.३ || ३३.९ || ३४.२ || ३४.७ || ३५.२ || ३२.८ || २६.५ || ३३.७ || ३३.८ || २७.९ || २०.६ || १५.३ || ३.६ |- |१०|| {{flaglist|Iran}} |३०.६ |२८.५ |२९.० |२५.६|| २४.५||२१.८|| १७.९|| १६.१ || १६.३ || १५.४ || १४.५ || १३.० || १२.० || १०.९ || १०.०|| १०.१ || ६.६ || १.४ || ०.५ || — |- |११|| {{flaglist|Italy}} |२१.६ |२४.४ |२०.४ |२३.२|| २४.५|| २४.०|| २३.३|| २२.० || २३.७ || २४.१ || २७.२ || २८.७ || २५.८ || १९.७ || ३०.६|| ३१.६|| २६.८ || २५.५ || २६.५ || १५.९ |- |१२|| {{flaglist|Taiwan}} |२०.६ |२३.२ |२१.० |२२.०|| २३.२|| २३.२ || २१.८ || २१.४ || २३.१ || २२.३ || २०.७ || २०.२ || १९.८ || १५.८ || १९.९ || २०.९ || || || || |- |१३|| {{flaglist|Vietnam}} |२०.० |२३.० |१९.५ |१७.५|| १५.५|| १०.३|| ७.८|| ५.७ || ५.९ || ५.६ || ५.३ || ४.९ || २.७ || २.७ || २.७ || २.३ || ०.३ || ०.१ || ०.१ || — |- |१४|| {{flaglist|Ukraine}} |६.३ |२१.४ |२०.६ |२०.८|| २१.१|| २२.७|| २४.२|| २२.९ || २७.२ || ३२.८ || ३२.९ || ३५.३ || ३३.६ || २९.९ || ३७.३ || ४२.८ || ३१.८ || ५४.६<ref name="ussr" /> || ५२.३<ref name="ussr" /> || n/a<ref name="ussr" /> |- |१५|| {{flaglist|Mexico}} |१८.२ |१८.५ |१६.८ |१८.४|| २०.२|| २०.०|| १९.०|| १८.३ || १९.० || १८.२ || १८.१ || १८.१ || १७.० || १४.२ || १७.२|| १७.६|| १५.६ || ८.७ || ७.१ || ३.० |- | १६ |{{flaglist|Indonesia}} |१५.६ |१४.३ |९.३ |७.८|| ६.२|| ५.२|| ४.८|| ४.९ || ४.४ || २.६ || २.३ || ३.६ || ३.६ || ३.५ || ३.९|| ४.१ || २.९ || २.८ || ०.५ || — |- |१७|| {{flaglist|Spain}} |११.५ |१४.२ |११.० |१३.६|| १४.३|| १४.५|| १३.६|| १४.९ || १४.३ || १३.७ || १३.६ || १५.६ || १६.३ || १४.३ || १८.६|| १९.०|| १५.८ || १२.९ || १२.८ || ४.५ |- |१८|| {{flaglist|France}} |१२.१ |१३.९ |११.६ |१४.४|| १५.४|| १५.५|| १४.६|| १५.० || १६.१ || १५.७ || १५.६ || १५.८ || १५.४ || १२.८ || १७.९|| १९.३|| २१.० || १९.० || २३.१ || १९.६ |- |१९|| {{flaglist|Canada}} |१२.० |१३.० |११.० |१२.९|| १३.४|| १३.७|| १२.७|| १२.५ || १२.७ || १२.४ || १३.५ || १३.१ || १३.० || ९.० || १४.८|| १५.६|| १६.६ || १२.३ || १५.९ || ८.८ |- |२०|| {{flaglist|Egypt}} |९.८ |१०.३ |८.२ |७.३|| ७.८|| ६.८|| ५.०|| ५.५ || ६.५ || ६.८ || ६.६ || ६.५ || ६.७ || ५.५ || ६.२|| ६.२|| २.८ || २.२ || १.० || ०.४ |- |२१|| {{flaglist|Saudi Arabia}} |९.१ |८.७ |७.८ |८.२|| ५.२|| ४.८<ref name="part">आंशिक तथ्याङ्क</ref>|| ५.५|| ५.७ || ६.३ || ५.४ || ५.२ || ५.३ || ५.० || ४.७ || ४.७ || ४.६ || ३.० || १.८ || ०.१ || — |- |२२|| {{flaglist|Poland}} |७.७ |८.५ |७.९ |९.०|| १०.८|| १०.३|| ८.९|| ९.१ || ८.६ || ८.० || ८.४ || ८.८ || ८.० || ७.२ || ९.७|| १०.६|| १०.५ || १३.६ || १९.५ || १०.४ |- |२३|| {{flaglist|Austria}} |७.५ |७.९ |६.८ |७.४|| ६.९|| ८.१|| ७.४|| ७.७ || ७.९ || ७.९ || ७.४ || ७.५ || ७.२ || ५.७ || ७.६|| ७.६|| ५.७ || ४.३ || ४.६ || ३.० |- |२४|| {{flaglist|United Kingdom}} |६.१ |७.२ |७.१ |७.२|| ७.३|| ७.५|| ७.६|| १०.८ || १२.१ || ११.९ || ९.६ || ९.५ || ९.७ || १०.१ || १३.५ || १४.३ || १५.२ || १७.८ || ११.३ || २४.३ |- |२५|| {{flaglist|Belgium}} |६.९ |६.९ |६.१ |७.८ |८.० |७.७|| ७.७ || ७.२ || ७.३ || ७.१ || ७.४ || ८.१ || ८.१ || ५.६ || १०.७|| १०.७|| ११.६ || ११.५ || १२.३ || ९.७ |- | २६ |{{flaglist|Malaysia}} |१०.० |६.९ |७.१ |६.८|| ४.१ || २.८ || २.८ || ३.८ || ४.३ || ४.७ || ५.६ || ५.९ || ४.१ || ४.०|| ६.४ || ६.९ || ३.७ || १.१ || ०.२ || ०.१ |- |२७|| {{flaglist|Netherlands}} |६.१ |६.६ |६.१ |६.७|| ६.८|| ६.८|| ६.९|| ७.० || ७.० || ६.७ || ६.९ || ६.९ || ६.७ || ५.२ || ६.८ || ७.४ || ५.७ || ५.४ || ५.३ || ३.४ |- |२८|| {{flaglist|Australia}} |५.७ |५.८ |५.५ |५.५|| ५.७|| ५.३|| ५.३|| ४.९ || ४.६ || ४.७ || ४.९ || ६.४ || ७.३ || ५.२ || ७.६|| ७.९|| ७.१ || ६.६ || ७.६ || ६.३ |- |२९|| {{flaglist|Bangladesh }} |५.२ |५.५ |५.५ |५.१|| ३.८|| ३.५|| || || || || || || || || || || || || || |- |३०|| {{flaglist|Thailand}} |५.३ |५.५ |४.५ |४.२|| ६.४|| ४.५|| ३.८|| ३.७ || ४.१ || ३.६ || ३.३|| ४.२ || ३.७ || ३.६ || ५.२ || ५.६ || २.१ || ०.७ || ०.५ || — |- |३१||{{flaglist|Pakistan}} |६.० |५.३ |३.८ |३.३|| ४.७|| ५.०|| ३.६|| २.९ || २.४ || १.९ || १.६ || १.६ || १.४ || १.२ || २.० || १.१ || १.० || ०.८ || — || — |- |३२|| {{flaglist|South Africa}} |४.४ |५.० |३.९ |६.२ |५.७|| ६.३|| ६.१|| ७.६ || ६.६ || ७.२ || ७.१ || ६.७ || ८.५ || ७.५ || ८.३ || ९.१ || ८.५ || ८.७ || ९.१ || ३.७ |- |३३|| {{flaglist|Argentina}} |५.१ |४.९ |३.७ |४.६|| ५.२|| ४.६|| ४.१|| ५.० || ५.५ || ५.२ || ५.० || ५.७ || ५.१ || ४.० || ५.५|| ५.४|| ४.५ || ३.६ || २.७ || १.३ |- |३४|| {{flaglist|Slovakia}} |३.९ |४.९ |३.४ |३.९|| ५.२ || ५.०|| ४.८|| ४.६ || ४.७ || ४.५ || ४.४ || ४.२ || ४.६ || ३.७ || ४.५|| ५.१|| ३.७ || ५.१<ref name="czech" />|| n/a<ref name="czech" />|| n/a<ref name="czech" /> |- |३५||{{flaglist|Czech Republic}} |४.३ |४.८ |४.५ |४.४|| ४.९|| ४.६|| ५.३|| ५.३ || ५.४ || ५.२ || ५.१ || ५.६ || ५.२ || ४.६ || ६.४ || ७.१ || ६.२ || ९.७<ref name="czech" />|| n/a<ref name="czech" />|| n/a<ref name="czech"> सन् १९९३ सम्म {{flagicon|Czechoslovakia}} [[चेकोस्लोभाकिया]]को भाग।</ref> |- |३६|| {{flaglist|Sweden}} |४.४ |४.७ |४.४ |४.७|| ४.७|| ४.७|| ४.६२|| ४.४ || ४.५ || ४.४ || ४.३ || ४.९ || ४.८ || २.८ || ५.२|| ५.७|| ५.२ || ४.५ || ४.२ || ४.७ |- |३७|| {{flaglist|Kazakhstan}} |४.१ |४.४ |३.९ |४.१|| ४.०|| ४.४|| ४.२|| ३.६ || ३.७ || ३.३ || ३.९ || ४.७ || ४.३ || ४.१ || ४.३|| ४.८|| ४.७ || ७.४<ref name="ussr" />|| n/a<ref name="ussr" />|| n/a<ref name="ussr" /> |- |३८|| {{flaglist|Finland}} |३.५ |४.३ |३.५ |३.५|| ४.१|| ४.०|| ४.१|| ४.० || ३.८ || ३.५ || ३.८ || ४.० || ४.० || ३.१ || ४.४ || ४.४ || ४.१ || २.९ || २.५ || ०.४ |- |३९|| {{flaglist|Algeria}} |३.५ |४.२ |४.० |२.४|| २.३|| ०.४|| ४.६२|| ४.४ || ४.५ || ४.४ || ४.३ || ४.९ || ४.८ || २.८ || ५.२|| ५.७|| ५.२ || ४.५ || ४.२ || ४.७ |- | ४० | {{flaglist|Romania}} | |३.४ |२.८ |३.४|| ३.५|| ३.६ || ३.३ || ३.४ || ३.२ || ३.० || ३.३ || ३.८ || ३.९ || २.७ || ५.०|| ६.३|| ४.७ || ९.७ || १३.२ || ४.१ |- |४१|| {{flaglist|United Arab Emirates}} |३.२ |३.० |२.७ |३.३|| ३.२|| ३.३|| ३.२|| ३.० || २.४ || २.९||२.४ ||२.० ||०.५ ||०.२ ||०.१ || ०.१ || ०.१ || — || — || n/a |- |४२|| {{flaglist|Belarus}} | |२.४ |२.५ |२.६|| २.५|| २.४|| २.२|| २.६ || २.५ ||२.२ || २.७ || २.६ || २.५ || २.४ || २.६|| २.४|| १.५ || १.५<ref name="ussr" /> || — || — |- |४३|| {{flaglist|Luxembourg}} | |२.१ |२.२ |२.२|| २.३|| २.१ || २.२ || २.१ || २.२ || २.५ || २.५ || २.१ || २.६|| २.९|| २.६ || ३.६ || ४.६ || ४.५ |- |४४|| {{flaglist|Oman}} | |२.० |२.२ ||२.० || २.०|| २.०|| २.०|| २.० || २.१ || २.१ || २.० || २.० || १.५ || १.६ || २.० || १.९ || १.१ || ०.८ || ०.७ || ०.३ |- |४५|| {{flaglist|Portugal}} | |२.० |२.२ ||२.० || २.२|| २.१ || २.०|| २.० || २.१ || २.१ || २.० || २.० || १.५ || १.६ || २.० || १.९ || १.१ || ०.८ || ०.७ || ०.३ |- | || {{flaglist|Soviet Union}} | | - || -|| - || - || - || - || - || - || -|| -|| - ||-|| - || - ||- || - || १५४.४ || १४७.९|| ९६.९<ref>{{cite journal|last1=Hermann|first1=Haack|title=Zahlen und Tatsachen zur Entwicklung der Sowjetunion, 50 Jahre Sowjetmacht|date=1 January 1967}}</ref> <!-- |- |40|| {{flaglist|Qatar}} [[Qatar]] |2.6 |2.6|| 2.5|| 2.6 || 3.0 || 2.2 || 2.1 || 2.0 || 2.0 || 1.4 || 1.4|| 1.1|| 0.7 || 0.6 || 0.5 || — |- |44|| {{flaglist|Hungary}} | 2.0 ||1.9 |1.3 |1.7 |1.2 |0.9 |1.5 |1.8 |1.7 |1.4 |2.1 | - | - | - | - | - |- |45|| {{flaglist|Serbia}} | 2.0 ||1.5 |1.2 |1.0 |0.6 |0.4 |0.3 |1.3 |1.3 |1.1 |1.7 | - | - | - | - | - --> |- |&mdash;||{{noflag}}अन्य<ref>अन्य देशहरूको संरचना वर्ष-दर-वर्ष फरक हुन्छ, यसैले तुलनात्मक छैन।</ref> | |२४.८ |२७.७ |n/a||n/a|| n/a||n/a|| n/a || n/a || २८.४ || २९.५ || २९.९ || २९.५ (अनुमानित) || २३.३ (अनुमानित) || २८.६ (अनुमानित)|| ३०.७ (अनुमानित)|| n/a || n/a || n/a || n/a |} == निर्यात == {| class="wikitable" style="float:left;" |+सन् २०१८ मा शीर्ष इस्पात निर्यातकहरू<ref name=":0">{{Cite news|url=https://www.worldsteel.org/en/dam/jcr:976723ed-74b3-47b4-92f6-81b6a452b86e/World%2520Steel%2520in%2520Figures%25202021.pdf|title=World Steel in Figures 2021|access-date=2021-07-23|language=en}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210628083325/https://www.worldsteel.org/en/dam/jcr:976723ed-74b3-47b4-92f6-81b6a452b86e/World%20Steel%20in%20Figures%202021.pdf |date=2021-06-28 }}</ref> ! क्रम ! देश ! अर्ब टन |- | १ | [[चीन]] | ५१.४ |- | २ | [[रुस]] | ३१.५ |- | ३ | [[जापान]] | २९.८ |- | ४ | [[दक्षिण कोरिया]] | २७.६ |- | - | ''[[युरोपेली सङ्घ]]'' <ref name="ir">अन्तर-क्षेत्रीय व्यापार बाहेक</ref> | २२.६ |- | ५ | [[जर्मनी]] | २१.२ |- | ६ | [[टर्की]] | १८.५ |- | ७ | [[भारत]] | १७.१ |- | ८ | [[युक्रेन]] | १५.२ |- | ९ | [[इटाली]] | १४.९ |- | १० | [[बेल्जियम]] | १२.९ |- | ११ | [[ब्राजिल]] | १०.६ |- | १२ | [[फ्रान्स]] | १०.२ |- | १३ | [[ताइवान]] | १०.० |} <br> {| class="wikitable" style="float:left; width:240px;" |+सन् २०१८ मा शीर्ष इस्पात शुद्ध निर्यातकर्ताहरू <ref name=":0"/> ! क्रम ! देश ! अर्ब टन |- | १ | रूस | २६.४ |- | २ | जापान | २४.८ |- | ३ | दक्षिण कोरिया | १६.१ |- | ४ | युक्रेन | १३.९ |- | ५ | चीन | १३.५ |- | ६ | भारत | १२.१ |- | ७ | ब्राजिल | ८.७ |- | ८ | टर्की | ६.० |- | ९ | [[इजिप्ट]] | ४.४ |- | १० | जर्मनी | ३.० |}<br> {{clear}} == आयात == खुद : आयात-निर्यात {| class="wikitable" style="float:left;" |+सन् २०१८ मा शीर्ष इस्पात आयातकर्ताहरू <ref name=":0"/> ! क्रम ! देश ! अर्ब टन |- | १ | [[चीन]] | ३७.९ |- | - | ''[[युरोपेली सङ्घ]]'' <ref name="ir">अन्तर-क्षेत्रीय व्यापार बाहेक</ref> | ३२.६ |- | २ | [[संयुक्त राज्य अमेरिका]] | १९.९ |- | ३ | [[जर्मनी]] | १८.२ |- | ४ | [[इटाली]] | १५.५ |- | ५ | [[भियतनाम]] | १३.६ |- | ६ | [[टर्की]] | १२.५ |- | ७ | [[फ्रान्स]] | ११.८ |- | ८ | [[दक्षिण कोरिया]] | ११.५ |- | ९ | [[पोल्यान्ड]] | १०.८ |- | १० | [[बेल्जियम]] | १०.४ |} {| class="wikitable" style="float:left;" |+सन् २०१८ मा शीर्ष इस्पात खुद आयातकर्ताहरू <ref name=":0"/> ! क्रम ! देश ! अर्ब टन |- | १ | संयुक्त राज्य अमेरिका | १३.६ |- | - | ''युरोपेली सङ्घ'' <ref name="ir">अन्तर-क्षेत्रीय व्यापार बाहेक</ref> | १०.० |- | २ | [[साउदी अरब]] | ७.२ |- | ३ | [[फिलिपिन्स]] | ६.६ |- | ४ | भियतनाम | ६.६ |- | ५ | पोल्याण्ड | ५.६ |- | ६ | [[इन्डोनेसिया]] | ४.२ |- | ७ | [[इजरायल]] | ३.३ |- | ८ | [[बङ्गलादेश]] | २.५ |- | ९ | [[उज्बेकिस्तान]] | २.५ |- | १० | [[संयुक्त अरब इमिरेट्स]] | २.४ |} {{clear}} ==यो पनि हेर्नुहोस्== {{Industry country lists}} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} {{notelist}} ==बाह्य कडीहरू== * [http://www.worldsteel.org विश्व इस्पात सङ्घ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190827105918/http://www.worldsteel.org/ |date=2019-08-27 }} * [http://www.steel.org अमेरिकी फलाम र इस्पात संस्थान] mtufqlimy369x3fn8kh419vlbgs0j2w 0 136112 1352067 1237486 2026-04-22T05:13:33Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352067 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific-prefix = [[माननीय]] | name = सुरेन्द्रराज पाण्डे | image = | office = [[गण्डकी प्रदेशको मुख्यमन्त्री]] | termstart = २७ अप्रिल २०२३ | termend = | governor = [[पृथ्वीमान गुरुङ]] | predecessor = [[खगराज अधिकारी]] | birth_date = | nationality = नेपाली | party = [[नेपाली कांग्रेस]] | birth_place = खोपलाङ, गोरखा }} '''सुरेन्द्रराज पाण्डे''' [[नेपाली कांग्रेस]]का एक [[राजनीतिज्ञ|नेपाली राजनीतिज्ञ]] हुन्। उनि [[गण्डकी प्रदेश]]का वर्तमान मुख्यमन्त्री हुन् र २०२३ अप्रिल २७ मा उक्त पदमा नियुक्त हुनुभएको थियो। पाण्डे यस प्रदेशमा [[नेपाली कांग्रेस]]को संसदीय दलका नेता र [[गोरखा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|गोरखा २ (ख)]] बाट सदस्य हुन्। पाण्डे यसअघि [[राष्ट्रिय सभा (नेपाल)|राष्ट्रिय सभा]]मा विपक्षी दलको नेता भइसकेका छन्।<ref>{{Cite web |last= |first= |title=राष्ट्रिय सभामा प्रमुख प्रतिपक्षी दलको नेतामा सुरेन्द्रराज पाण्डे |url=https://www.setopati.com/politics/161351/ |access-date=2023-11-03 |website=सेतोपाटी |language= }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> उनी नेपाली कांग्रेसको केन्द्रीय कार्यसमिति सदस्य समेत हुन्।<ref>{{Cite web |last= |first= |title=गण्डकीको मुख्यमन्त्रीमा सुरेन्द्रराज पाण्डे नियुक्त |url=https://www.himalkhabar.com/news/135536/ |access-date=2023-11-03 |website=हिमालखबर}}</ref> == निर्वाचन इतिहास == === [[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९]] === {| class="wikitable" ! colspan="4" |[[गोरखा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|गोरखा २ (ख)]] |- ! colspan="2" |राजनीतिक दल !उम्मेदवार !मतदान |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |'''[[नेपाली कांग्रेस]]''' |'''सुरेन्द्रराज पाण्डे''' |'''१६,८८२''' |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा एमाले]] |बसन्तकुमार गुरुङ |५,७६७ |- | | colspan="2" |अन्य/अवैध |३,५५६ |- ! colspan="2" |परिणाम ! colspan="2" |कांग्रेसको जित |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{नेपालका वर्तमान मुख्यमन्त्री र प्रदेश प्रमुखहरू}} {{ढाँचा:गण्डकी प्रदेशका मुख्यमन्त्रीहरू}} [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] [[श्रेणी:गण्डकी प्रदेशका नेपाली कांग्रेस राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:गण्डकी प्रदेश सभाका सदस्यहरू]] [[श्रेणी:गण्डकी प्रदेशका मुख्यमन्त्रीहरू]] [[श्रेणी:२१औँ शताब्दीका नेपाली राजनीतिज्ञहरू]] ety4a1yf1mqodyrs05lb5vcnvk8amzj 0 136765 1352086 1350783 2026-04-22T05:49:42Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352086 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder | honorific_prefix = [[माननीय]] | name = सृजना दनुवार | image = Sirjana Danuwar, portrait.jpg | caption = आधिकारिक चित्र, २०७९ | office = २ औं [[कोशी प्रदेश सभाका उपसभामुख]] | term_start = १७ पुष २०७९ | term_end = | governor = [[परशुराम खापुङ]] | 1blankname = मुख्यमन्त्री | 1namedata = [[हिक्मतकुमार कार्की]]<br/>[[उद्धव थापा]]<br/>[[केदार कार्की]] | 2blankname = सभामुख | 2namedata = बाबुराम गौतम <br/>[[अम्बरबहादुर विष्ट]] | predecessor = [[सरस्वती पोखरेल]] | successor = | office1 = [[कोशी प्रदेश सभा]]का सदस्य | term_start1 = ११ पुष २०७९ | term_end1 = | birth_date = {{Birth date and age|15 October 1977}} | birth_place = [[उदयपुर जिल्ला]] | nationality = [[नेपाली]] | party = [[नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)]] | other_party = [[नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी]] }} '''सृजना दनुवार''' एक नेपाली राजनीतिज्ञ हुन् र हाल [[कोशी प्रदेश सभाका उपसभामुख|कोशी प्रदेश सभाका २ औं उपसभामुख]]को रूपमा सेवा गरिरहेकी छन्।<ref>{{Cite web |title=प्रदेश १ को उपसभामुखमा एमालेकी सृजना दनुवार निर्वाचित |url=https://ekagaj.com/article/pradesh-1/127067/?v=1?v=1 |access-date=2023-12-19 |website=ekagaj }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231219091202/https://ekagaj.com/article/pradesh-1/127067/?v=1%3Fv%3D1 |date=2023-12-19 }}</ref><ref>{{Cite web |title=Sirjana Danuwar elected Deputy Speaker of Province 1 |url=http://english.ratopati.com/story/26179 |access-date=2023-12-19 |website=english.ratopati.com |language=Nepali}}</ref><ref>{{Cite web |title=प्रदेश १ को उपसभामुखमा एमालेकी सिर्जना दनुवार निर्वाचित |url=https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/105032/2023-01-14 |access-date=2023-12-19 |website=Naya Patrika |language=en }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == सन्दर्भहरू == {{Reflist}} lzeaftdaf1o7elyeecl9msuttvzflch 10 139371 1352107 1296547 2026-04-22T06:17:01Z पर्वत सुवेदी 31224 1352107 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = महोत्तरी जिल्लाका गाविस तथा नगरपालिकाहरू | title = [[महोत्तरी जिल्ला]]का गाविस तथा नगरपालिकाहरू |state = {{{state|autocollapse}}} |listclass = hlist |image = [[Image:महोत्तरी जिल्लाका स्थानीय तहहरू.png|100px]] |above = सदरमुकाम: '''[[जलेश्वर नगरपालिका|जलेश्वर]]''' |titlestyle = | group2=गाउँपालिका सङ्ख्या: '''५''' | list2=[[एकडारा गाउँपालिका]] {{*}} [[पिपरा गाउँपालिका]] {{*}} [[महोत्तरी गाउँपालिका]] {{*}} [[साम्सी गाउँपालिका]]{{*}} [[सोनमा गाउँपालिका]] | group3= नगरपालिका सङ्ख्या: '''१०''' |list3=''' [[औरही नगरपालिका]] {{*}} [[गौशाला नगरपालिका]] {{*}} [[जलेश्वर नगरपालिका]] {{*}} [[बर्दिबास नगरपालिका]] {{*}} [[बलवा नगरपालिका]] {{*}} [[भँगाहा नगरपालिका]] {{*}} [[मटिहानी नगरपालिका]] {{*}} [[मनरा शिसवा नगरपालिका]] {{*}} [[रामगोपालपुर नगरपालिका]] {{*}} [[लोहरपट्टी नगरपालिका]]}} <noinclude> [[श्रेणी:नेपाल सम्बन्धि ढाँचाहरू]] </noinclude> bb9oxzfl259za0uehx3elpmor9u0hyp 0 139459 1352024 1322228 2026-04-22T02:33:14Z पर्वत सुवेदी 31224 1352024 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- Basic info -->| name = बौधीमाई नगरपालिका | official_name = | native_name = | native_name_lang = ne | other_name = | settlement_type = [[नगरपालिका]] | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | nickname = | motto = <!-- images and maps --> | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Nepal Madhesh Province#Nepal | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = नेपालको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति <!-- Location -->| pushpin_label_position = bottom | coordinates = {{coord|26.91|85.24|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}} | subdivision_type = देश | subdivision_name = [[नेपाल]]<!-- the name of the country, not the flag --> | subdivision_type1 = | subdivision_type2 = | subdivision_type3 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_type4 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = | subdivision_name2 = | subdivision_name3 = [[रौतहट जिल्ला]] | subdivision_name4 = [[मधेश प्रदेश]] | leader_title = नगर प्रमुख | leader_name = प्रदीपकुमार यादव <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)|नेकपा (एकीकृत समाजवादी)]]) | leader_title1 = उपप्रमुख | leader_name1 = प्रमिला देवी <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)|नेकपा (एकीकृत समाजवादी)]] | established_title = <!-- Settled --> | established_date = वि.सं २०७३ | government_footnotes = <ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-rautahat/baudhimai?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 35.34 | area_total_sq_mi = <!-- Population --> | elevation_footnotes = <!--for references: use tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | population_total = 39324 | population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|२०७८]] | population_footnotes = <ref name="जनगणना २०७८"/> | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = जातीयता | population_blank2_title = धर्म | population_blank2 = [[हिन्दु धर्म|हिन्दु]], [[इस्लाम धर्म|मुस्लिम]], [[इसाई धर्म|इसाई]] <!-- General information -->| population_note = | area_code = +९७७-०५५ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[सरमुजवा]] गाविसको कार्यालय | website = [https://www.baudhimaimun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''बौधीमाई नगरपालिका''' [[रौतहट जिल्ला]]को १६ [[नगरपालिका]] मध्येको एक नगरपालिका हो। यस नगरपालिकाको क्षेत्रफल ३५.३४ वर्ग किलोमिटर रहेको छ।<ref>{{Cite news|url=https://myrepublica.nagariknetwork.com/news/16442/|title=PM formally announces 744 local units operational|work=My Republica|access-date=13 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180813143952/https://myrepublica.nagariknetwork.com/news/16442/|archive-date=13 August 2018|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180813143952/https://myrepublica.nagariknetwork.com/news/16442/ |date=13 August 2018 }}</ref> साविकका [[अजगैबी]], [[इनर्वा, रौतहट|इनर्वा]], [[इनरवारी जिउताही]], [[सरमुजवा]] र [[पिपरीया परोहा]] गरी ५ वटा [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरूलाई मिसाएर यो नगरपालिका अस्तित्वमा आएको थियो।<ref>{{Cite news|url=https://myrepublica.nagariknetwork.com/news/16442/|title=PM formally announces 744 local units operational|work=My Republica|access-date=13 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180813143952/https://myrepublica.nagariknetwork.com/news/16442/|archive-date=13 August 2018|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180813143952/https://myrepublica.nagariknetwork.com/news/16442/ |date=13 August 2018 }}</ref> यहाँ ६,०७८ घरघुरी रहेको छ <ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=3&district=35&municipality=4|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> भने यहाँको साक्षरता दर ५४.९ रहेको छ।<ref name="जनगणना २०७८"/> यसको केन्द्र साविक [[सरमुजवा]] गाविसको कार्यालयलाई निर्धारण गरिएको थियो। == जनसङ्ख्या == [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] अनुसार बौधीमाई नगरपालिकाको कुल जनसङ्ख्या ३९,३२५ रहेको छ भने यहाँ ६,०७८ घरघुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ बौधीमाई नगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[अजगैबी]] || ४,३१० || ३.५८ || १२०३.९१ |- | २ || [[इनर्वा, रौतहट|इनर्वा]] (१–७) || ४,०७८ || ४.०५ || १००६.९१ |- | ३ || [[इनर्वा, रौतहट|इनर्वा]] (८, ९) र [[इनरवारी जिउताही]] (८, ९) || ३,१९९ || ५.६७ || ५६४.२० |- | ४ || [[इनरवारी जिउताही]] (१–७) || ५,६१५ || ३.७९ || १४८१.५३ |- | ५ || [[पिपरीया परोहा]] (६–९) || ४,८५७ || ४.४३ || १०९६.३९ |- | ६ || [[पिपरीया परोहा]] (१–५) || ४,९४३ || ५.५७ || ८८७.४३ |- | ७ || [[सरमुजवा]] (७, ८, ९) || ४,६५९ || ३.९३ || ११८६.०१ |- | ८ || [[सरमुजवा]] (४–६) || ३,९२४ || १.८६ || २१०९.६८ |- | ९ || [[सरमुजवा]] (१–३) || ३,७४० || २.४८ || १५०८.०६ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''३९,३२५''' || '''३५.३६''' || '''१११२.१३''' |} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == * [https://baudhimaimun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240429151805/https://baudhimaimun.gov.np/ |date=2024-04-29 }} {{रौतहट जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:नेपालका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:रौतहट जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका नगरपालिकाहरू]] sjim6a5ett924piudjos7v8yqt367pl 0 140334 1352167 1281594 2026-04-22T10:26:55Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352167 wikitext text/x-wiki लमजुङ बेँसीसहर–चामे सडकमै सङ्लो पानी झर्झर गर्दै झरिरहेको छहरा छ। एक सय मिटरभन्दा बढी उचाइबाट झरेको पानी सडकमै खस्छ। छहरामा लहराउँदै झरेको पानीमा सूर्यको प्रकाशसँगै देखिने इन्द्रेणीले झनै सुन्दरता थपिदिन्छ। मर्स्याङ्दी गाउँपालिका–४ च्याम्चेमा रहेको त्यही सुन्दर अत्यन्त मनमोहक अक्टोपसको खुट्टाझैं झरेको अक्टोपस झरना पनि हो।<ref>[https://www.setopati.com/art/art-activity/286329 पर्यटकको रोजाइ बन्दै अक्टोपस र बुङ झरना]{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> बेँसीसहर-चामे सडकअन्तर्गत लमजुङ मर्स्याङ्दी गाउँपालिका–४ च्याम्चेस्थित [[अक्टोपस झरना]] । यस झरनाले अन्नपूर्ण पदमार्गमा आउने आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटकलाई आकर्षण गर्ने गरेको छ ।<ref>[https://ekagaj.com/article/society/27895/ सुन्दर अक्टोपस झरना] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211018102234/https://ekagaj.com/article/society/27895/ |date=2021-10-18 }}</ref> [[File:Waterfall - Annapurna Circuit, Nepal - panoramio (1).jpg|thumb|[[अक्टोपस झरना]]|300px|]] [[File:Cars crossing waterfall - Annapurna Circuit, Nepal - panoramio.jpg|150px|]] ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} {{Commonscat|Octopus Waterfall|अक्टोपस झरना}} {{नेपालका झरनाहरू}} [[श्रेणी:नेपालका झरनाहरू]] [[श्रेणी:लमजुङका पर्यटकीय स्थलहरू]] cnn486hyewfmktzwpyxeyrtpqxl3heg 0 141164 1352005 1250013 2026-04-22T00:29:48Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352005 wikitext text/x-wiki सन्तापको धून (२०७९) कथासङ्ग्रह अशोक थापाले लेखेका हुन् । थापा नेपाली लेखक हुन् । पेसाले उनी प्राध्यापक हुन्। यस सँगालोमा १३ वटा कथाहरू सङ्कलित छन् । यी कथाहरू सामाजिक विषयवस्तुका छन् । यस सँगालोमा समाजभित्र सृजित हुने विविध सन्तापलाई चर्चा गरिएको छ । <ref>{{Cite web |last=तिवारी |first=तेजु |date=https://www.onlinekhabar.com/2022/12/1240703 |title=सन्तापको धूनको भाषिक शिल्प |url=https://www.onlinekhabar.com/2022/12/1240703 |url-status=live |archive-url=https://www.onlinekhabar.com/2022/12/1240703 |archive-date=24.08.2024 |access-date=24.08.2024 |website=https://www.onlinekhabar.com/2022/12/1240703}}</ref> कथामा छुवाछुतको मुद्दा छ । सान्तान छोरानै पाउने छोनोटपूर्ण निर्णय लिने परिवारको कथा छ । आमाले छोडेका बालबालिका कथा छन् । समाजले दुत्कारेका गरिबहरूका कथा छन् । किशोर उमेरमा गरिएका प्रेमका थुप्रै घटना पनि छन् । निसन्तान नारीका मनोवैज्ञानक कथा पनि छ । भूमिको स्वामित्व गुमाएका नागरिकको कथा छन् । खासमा यहाँ पर्यावरणीय क्षयीकरणका कुरा पनि उठेका छन् । वैदेशिक रोजगारले निम्त्याएको जटिलतालाई पनि यहाँ समेटिएको छ । यो कथा नेपाली भाषामा चर्चित भयो । यसले २ वटा पुरस्कार पनि पायो । नेपालका प्रतिष्ठित पुरस्कारकोक श्रेष्ठ सूचीमा चढ्यो । नेपाली भाषामा चर्चित भएको यो कथा सङ्ग्रह अब अङ्ग्रेजीमा अनुवाद भएर प्रकाशनको तयारीमा छ । यस सँगालोलाई अनुवादक लिसा डङ्गोल र सौदामिनी चालिसेले अनुवाद गरेका हुन् । दुवै नेपालका नारी अनुवादक हुन् ।   यो कथासङ्ग्रह चर्चित हुने कारण भाषा एक हो । आलाङ्कित भाषाको प्रयोग छ । स्थानीय भाषिका जो नेपालको पश्चिम क्षेत्रमा बोलिन्छ त्यसलाई टेपिका छन् कथाकारले । कथामा खुला अन्त्यको टेक्निक सृजना गरिएको छ । कथामा कौतुहलता सृजना गर्न सक्ने सामर्थ्य राखिएको छ ।<ref>{{Cite web |last=गौडेल |first=लक्ष्मीदेवी |date=https://www.setopati.com/art/book/282410 |title='सन्तापको धून'ले जन्माएको ताप |url=https://www.setopati.com/art/book/282410 |archive-url=https://www.setopati.com/art/book/282410 |archive-date=24.08.2024 |access-date=24.08.2024 |website=https://www.setopati.com }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>   5siuj0n2fd2tlwy73gkqzg2tzh3q5pn 0 141208 1351999 1317408 2026-04-21T22:54:16Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1351999 wikitext text/x-wiki {{Infobox official post | post = प्रधानमन्त्री | body = संयुक्त अरब इमिरेट्स | native_name = {{lang|ar|رئيس مجلس الوزراء دولة الإمارات العربية المتحدة}} | flag = File:Flag of the United Arab Emirates.svg | flagsize = 150px | flagborder = yes | flagcaption = Flag of the United Arab Emirates | insignia = Emblem of the United Arab Emirates.svg | insigniasize = 70px | insigniacaption = Emblem of the UAE | image = Mohammed bin Rashid Al Maktoum (15-02-2021) (cropped).jpg | incumbent = [[मोहम्मद बिन रसिद अल मकतुम]] | department = [[Federal_government_of_the_United_Arab_Emirates#Executive_branch|Executive branch of the Federal Government of the United Arab Emirates]]<br>[[Cabinet of the United Arab Emirates]] | style = [[महामहिम]], [[शेख]] | member_of = [[Cabinet of the United Arab Emirates]] | reports_to = [[संयुक्त अरब इमिरेट्सको राष्ट्रपति|राष्ट्रपति]] | residence = Zabeel Palace | seat = [[Dubai]] | appointer = [[संयुक्त अरब इमिरेट्सको राष्ट्रपति]]<ref name="uaepm">{{Cite web|url=https://u.ae/en/about-the-uae/the-uae-government/the-uae-cabinet|title = The UAE Cabinet - the Official Portal of the UAE Government}}</ref> | appointer_qualified = | termlength = | salary = [[संयुक्त अरब इमिरेट्स दिराम|दिराम]] 80,000 monthly<ref name="uaefederallaw">{{cite web|url=https://elaws.moj.gov.ae/UAE-MOJ_LC-En/00_CABINET/UAE-LC-En_1977-01-10_00012_Kait.html?val=EL1|title=Federal Law No. 12 of 1977: On The Determination Of The Pays Of The Prime Minister, Deputy Prime Minister And Ministers|date=5 July 2018|website=elaws.moj.gov.ae}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210224224639/https://elaws.moj.gov.ae/UAE-MOJ_LC-En/00_CABINET/UAE-LC-En_1977-01-10_00012_Kait.html?val=EL1 |date=2021-02-24 }}</ref> | formation = 9 December 1971 | inaugural = [[Rashid bin Saeed Al Maktoum]] | deputy = [[Deputy Prime Minister of the United Arab Emirates]] | website = {{Official website|https://sheikhmohammed.ae/en-us}} | incumbentsince = 11 February 2006 }}'''संयुक्त अरब इमिरेट्सका प्रधानमन्त्री''' [[संयुक्त अरब इमिरेट्स]]को संघीय सरकारको [[सरकार प्रमुख]] हुन्। संयुक्त अरब इमिरेट्सको संविधानमा उल्लेख नभए पनि, <ref>[http://www.helplinelaw.com/law/uae/constitution01.php UAE constitution,rev. ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221117043826/https://www.helplinelaw.com/law/uae/constitution01.php |date=2022-11-17 }}</ref> दुबईको शासक युएइको प्रधानमन्त्री र उपराष्ट्रपति हुने अभ्यास छ। पहिलो प्रधानमन्त्री [[शेख]] [[मकतुम बिन रसिद अल मकतुम|मकतूम बिन रसिद अल मकतौम]] थिए। उनले ९ डिसेम्बर १९७१ मा पदभार ग्रहण गरेका थिए । उनले २५ अप्रिल १९७९ मा पद छोडे र उनका बुबा संयुक्त अरब इमिरेट्सका उपराष्ट्रपति शेख रशिद बिन सईद अल मकतूम प्रधानमन्त्री बने। त्यसपछिका प्रत्येक प्रधानमन्त्रीले उपराष्ट्रपतिको पद पनि सम्हालेका छन् । ७ अक्टोबर १९९० मा शेख रशिद बिन सईद अल मकतूमको मृत्यु भएपछि उनका छोरा शेख [[मकतुम बिन रसिद अल मकतुम|मकतूम बिन रसिद अल मकतौम]] दोस्रो पटक प्रधानमन्त्री बने । ११ फेब्रुअरी २००६ मा [[अस्ट्रेलिया|अष्ट्रेलियाको]] गोल्ड कोस्ट भ्रमणको क्रममा शेख [[मकतुम बिन रसिद अल मकतुम|मकतूम बिन राशिद अल मकतूमको]] मृत्यु भएपछि, उनका कान्छो भाइ शेख [[मोहम्मद बिन रसिद अल मकतुम|मोहम्मद बिन राशिद अल मकतूम]], वर्तमान प्रधानमन्त्री, उक्त पदमा नियुक्त भए । प्रधानमन्त्रीले राजधानी [[अबुधाबी|अबु धाबीमा]] हप्तामा एक पटक बस्ने मन्त्रिपरिषद् बैठकको अध्यक्षता गर्छन्। == सूची (१९७१–वर्तमान) == {| class="wikitable" style="text-align:center" ! rowspan="2" |{{Abbr|No.|Number}} ! rowspan="2" |चित्र ! rowspan="2" |नाम<br /><br />(जन्म-मृत्यु) ! colspan="3" |पदावधि ! rowspan="2" |उप-प्रधानमन्त्री (s) ! rowspan="2" |टिप्पणी |- !सुरु !अन्त्य !पदावधि |- !1 |[[चित्र:Maktoum_bin_Rashid_Al_Maktoum.jpg|126x126पिक्सेल]] |[[मकतुम बिन रसिद अल मकतुम]]<br /><br />{{Lang|ar|مكتوم بن راشد آل مكتوم}}<br /><br />{{Small|(1943–2006)}} |९ डिसेम्बर १९७१ |३० अप्रिल १९७९ |{{Age in years and days|9 December 1971|30 April 1979}} |Hamdan bin Rashid Al Maktoum<br />(1971–1973)<br /><br />[[खलिफा बिन जायद अल नाहयान]]<br />(1974<ref>{{Cite web |title=The late H. H. Sheikh Khalifa bin Zayed Al Nahyan - The Official Portal of the UAE Government |url=https://u.ae/en/about-the-uae/the-uae-government/government-leaders/hh-sheikh-khalifa-bin-zayed-al-nahyan |website=u.ae |language=en}}</ref>–1977)<br /><br />Hamdan bin Mohammed Al Nahyan<br />(1977–1979) |<ref name="uaepm"><cite class="citation web cs1"><span class="cx-segment" data-segmentid="438">[https://u.ae/en/about-the-uae/the-uae-government/the-uae-cabinet "The UAE Cabinet - the Official Portal of the UAE Government"].</span></cite></ref> |- !2 |[[चित्र:His_Highness_Rashid_bin_Saeed_Al_Maktoum.png|154x154पिक्सेल]] |Rashid bin Saeed Al Maktoum<br /><br />{{Lang|ar|راشد بن سعيد آل مكتوم}}<br /><br />{{Small|(1912–1990)}} |30 April 1979 |7 October 1990<br /><br /><small>(Died in office)</small> |{{Age in years and days|30 April 1979|7 October 1990}} |Hamdan bin Mohammed Al Nahyan &<br /><br /> Maktoum bin Rashid Al Maktoumm<br />(1979–1990) |<ref name="uaepm" /> |- !3 |[[चित्र:Maktoum_bin_Rashid_Al_Maktoum.jpg|126x126पिक्सेल]] |[[मकतुम बिन रसिद अल मकतुम]]<br /><br />{{Lang|ar|مكتوم بن راشد آل مكتوم}}<br /><br />{{Small|(1943–2006)}} |7 October 1990 |4 January 2006<br /><br /><small>(Died in office)</small> |{{Age in years and days|7 October 1990|4 January 2006}} |Sultan bin Zayed Al Nahyan<br />(1990–2009) &<br /><br /> Hamdan bin Zayed Al Nahyan<br />(1997–2009) | |- !4 |[[चित्र:Official_welcoming_ceremony_for_VP,_PM_of_the_UAE_was_held,_2012_07_(cropped).jpg|125x125पिक्सेल]] |[[मोहम्मद बिन रसिद अल मकतुम]]<br /><br />{{Lang|ar|محمد بن راشد آل مكتوم}}<br /><br />{{Small|(1949–)}} |11 February 2006 |Incumbent |{{Age in years and days|2006|2|11}} |Saif bin Zayed Al Nahyan &<br /><br /> [[मन्सुर बिन जायद अल नाह्यान]]<br />(2009–present)<br /><br />Maktoum bin Mohammed Al Maktoum <br /> (2021–present) | |} == यो पनि हेर्नुहोस् == * [[संयुक्त अरब इमिरेट्सको राष्ट्रपति|संयुक्त अरब इमिरेट्सका राष्ट्रपति]] * संयुक्त अरब इमिरेट्स को उपराष्ट्रपति == सन्दर्भहरू == {{Reflist}} {{प्रधानमन्त्रीहरू}} [[श्रेणी:संयुक्त अरब इमिरेट्सका प्रधानमन्त्रीहरू]] [[श्रेणी:देश अनुसार प्रधानमन्त्रीहरूको सूची]] t70rq38cafunvpaw47nc9tv9q5iyjqu 0 141430 1352153 1252267 2026-04-22T09:02:40Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352153 wikitext text/x-wiki {{Infobox holiday | type = | holiday_name = महिषासुर जयंती | observedby =[[असुर]], [[सान्ताल]] र अन्य [[आदिवासी]] जनजातिहरू | date = [[दुर्गा पूजा]] वरिपरि मनाइन्छ। | relatedto = [[दुर्गा पूजा]], [[नवरात्रि]] | image = Mahishasura statue at the Chamundeswari Temple, Mysuru, Karnataka, India (2005).jpg | caption = मैसूरको चामुंडी पहाडमा महिषासुरको मूर्ति }} '''हुदुर दुर्गा''' [[संथाल]] मानिसहरूको देवता हो, जसलाई हिन्दू धर्ममा [[महिषासुर]] भनिन्छ। तिनीहरू हिन्दू देवी [[दुर्गा]] लाई खलनायक मान्छन् र उल्टो महिषासुरको पूजा गर्छन्।<ref>{{cite news |title=দুর্গাপূজার সময়ে যেভাবে শোক পালন করেন 'মহিষাসুরের বংশধরেরা' |url=https://www.bbc.com/bengali/news-54690291.amp |accessdate=10 मार्च 2021 |work=BBC News বাংলা |date=26 अक्टूबर 2020 |language=bn}}</ref><ref>{{cite news |title=दुर्गा नहीं महिषासुर की जय |url=https://www.bbc.com/hindi/india/2009/09/090927_festival_mourners_adas |accessdate=10 मार्च 2021 |work=BBC News हिंदी |date=27 सितम्बर 2009 |language=hi}}</ref><ref>{{cite news |title=क्या सच में महिषासुर दलित या आदिवासी था? |url=https://hindi.news18.com/amp/news/knowledge/was-mahishasura-really-dalit-or-adivasi-why-godess-durga-killed-asur-buffalo-king-dlva-2486425.html |accessdate=10 मार्च 2021 |work=News18 India |date=5 October 2019 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite news |title= Not Durga Puja! It's Mahishasura's martyrdom that these tribals observe |url= https://www.newindianexpress.com/nation/2019/oct/08/not-durga-puja-its-mahishasuras-martyrdom-that-these-tribals-observe-2044705.html |access-date=9 March 2021 |work=[[The New Indian Express]] |date=8 October 2019 |language=en}}</ref> ==ध्वनिशास्त्र == हुदुर शब्दको अर्थ बिजुली हो। र दुर्गा शब्दको अर्थ रक्षक हो। शब्दको संयुक्त अर्थ वज्र रक्षक हो।<ref>{{cite news |title= Descendant of Mahishasur to inaugurate puja at an east Kolkata pandal | url= https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/descendant-of-mahishasur-to-inaugurate-puja-at-an-east-kolkata-pandal/articleshow/54654058.cms |access-date=9 March 2021 |work=[[The Times Of India]] |date=3 October 2016 |language=en}}</ref> == किंवदन्ती == [[File:Dasai Dance at the streets of Purulia district 03.JPG|thumb|[[पुरुलिया]] जिल्लाको दसैँ नाच]] भारतको झारखण्डका खेरवाल सन्ताल र असुर जनजातिहरूका अनुसार हुदुर दुर्गा उनीहरूका हजार वर्ष पुरानो पुर्खा, चचम्पा नामक गाउँका राजा थिए। उहाँ धेरै शक्तिशाली र शक्तिशाली राजा हुनुहुन्थ्यो। भारत आएपछि [[आर्य]] ले उनलाई हराउन सकेनन्। त्यसपछि तिनीहरूले राजालाई विभिन्न तरिकाले मार्ने उपायहरू सोच्न थाले। उनीहरूले थाहा पाए कि राजा धेरै नारी थिए र उनको समाजमा महिलाहरूलाई उच्च सम्मान गरिन्छ। त्यसैले आर्यहरूले राजाको हत्या गर्न एउटी सुन्दर महिलालाई जासुसको रूपमा पठाए, कतिपय अवस्थामा ती महिला वेश्यावृत्तिमा संलग्न थिए। आर्यहरूले राजालाई विवाहको प्रस्ताव राखे र राजाले महिलाको रूप देखेर प्रभावित भएर उनीसँग विवाह गर्न राजी भए। विवाहपछि सात दिनसम्म राजाले महिलासँग रात बिताए र सातौं दिन महिलाले राजाको हत्या गरिन् । राजाको मृत्युको खबर सुनेर, आर्यहरूले राज्य कब्जा गर्न आक्रमण गरे र राज्यका पुरुषहरूले आफ्ना गुरुको सल्लाहमा [[सरस्वती नदी]] नारीको भेषमा नुहाएर आर्यहरूले अतिरञ्जित गरेको दाबी गरे घटनामा महिलालाई देवी दुर्गा र राजालाई महिषासुरको रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ र उनीहरूले राजा हुदुर दुर्गाको नाम गलत रूपमा महिलाको रूपमा उल्लेख गरेको दाबी गर्छन्। दुर्गा पूजाको समयमा दुर्गाको पूजा गर्दैनन् तर महिषासुरको पूजा गर्छन् र बाटोमा दशै नृत्य गरेर महिलाहरूलाई शोक गर्छन्।<ref>{{cite news |title=Myth against myth | url=https://www.dhakatribune.com/opinion/op-ed/2019/10/02/myth-against-myth |access-date=9 March 2021 |work=[[Dhaka Tribune]] |date=2 October 2019 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |title= For The Asurs of Bengal, Durga Puja Is The Time To Celebrate The ‘Demon God’ Durga Slayed| url=https://www.scoopwhoop.com/For-The-Asurs-of-Bengal-Durga-Puja-Is-The-Time-To-Celebrate-The-Demon-God-Durga-Slayed/ |access-date=9 March 2021 |work=[[ScoopWhoop]] |date=7 October 2016 |language=en}}</ref><ref>{{cite book |last1=Chattopadhyay |first1=Arunava |title=DURGA: Ekti Obolokon |date=2018 |publisher=Atmajaa Publishers |pages=48, 49 |url=https://books.google.com.bd/books?id=pj5vDwAAQBAJ&pg=PT48&dq=হুদুর+দুর্গা&hl=bn&sa=X&ved=2ahUKEwi5qqP04bfvAhWQGFkFHdGZCPIQ6AEwAHoECAIQAg#v=onepage&q=হুদুর%20দুর্গা&f=false |accessdate=17 मार्च 2021 |language=bn}}</ref> र धेरै दाबी अनुसार महिला गणिका भएकोले हिन्दूहरूले दुर्गा पूजामा दुर्गाको मूर्ति बनाउन गौमूत्र, गंगाजल, गाईको गोबर र गणिकाले (गणिकागृह) को माटो प्रयोग गर्छन्। ==यो पनि हेर्नुहोस्== * [[आर्य प्रवास सिद्धान्त]] ==सन्दर्भ == {{reflist}} [[श्रेणी:हिन्दू धर्मको आलोचना]] [[श्रेणी:दुर्गा]] 7wsymp1evy58x200623ct10r244su18 0 141515 1351996 1253249 2026-04-21T22:24:03Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1351996 wikitext text/x-wiki {{Infobox government cabinet |cabinet_type = मन्त्रिपरिषद् |jurisdiction = [[कोशी प्रदेश|प्रदेश नं. १]] |flag = Flag of Nepal.svg |cabinet_number = १औँ |image = {{Photo montage|photo1a=Sherdhan Rai.jpg|size=170|color=#FFFFFF|border =4|color_border=#ECF3F9}} |image_size = |caption = माननीय मुख्यमन्त्री [[शेरधन राई]] |date_formed = ३ फागुन २०७४ |date_dissolved = १० भाद्र २०७८ |state_head_title = [[प्रदेश प्रमुख (नेपाल)|प्रमुख]] |state_head = [[सोमनाथ अधिकारी]] |government_head_title = [[कोशी प्रदेशको मुख्यमन्त्री|मुख्यमन्त्री]] |government_head = [[शेरधन राई]] |members_number = ९ |former_members_number = |former_members_resigned = ४ |total_number = १३ |political_parties = |legislature_status = ''[[कोशी प्रदेश सभा|प्रदेश सभा]]''<br />{{Composition bar|67|93|{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Socialist)}}|background-color=|border border-color=darkgray|width=|per=1}} [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)]] |opposition_cabinet = |opposition_party = नेपाली काङ्ग्रेस |opposition_leader = राजीव कोइराला |election = [[कोशी प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] |legislature_term = ५ वर्ष |predecessor = प्रदेश स्थापना |successor = [[भीम आचार्य मन्त्रिपरिषद्]] }} '''शेरधन राईको मन्त्रिपरिषद्''' प्रदेश नम्बर १ को पहिलो प्रादेशिक सरकार थियो। [[शेरधन राई]]ले ३ फागुन २०७४ गतेमा [[कोशी प्रदेशको मुख्यमन्त्री|प्रदेश नम्बर १ को मुख्यमन्त्री]]को सपथ पछि गठन भएको हो।<ref>{{Cite web |last= |first= |title=१ नम्बर प्रदेशको मुख्यमन्त्रीमा शेरधन राई नियुक्त, भोलि शपथ ग्रहण |url=https://baahrakhari.com/detail/48492 |access-date=2024-10-06 |website=१ नम्बर प्रदेशको मुख्यमन्त्रीमा शेरधन राई नियुक्त, भोलि शपथ ग्रहण}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |title=प्रदेश १ का मुख्यमन्त्री शेरधान राई लिए सफथ |url=https://khabarpurwanchal.com/2018/02/15/15165/ |access-date=2024-10-06 |website=Khabar Purwanchal |language=en-US}}</ref> मन्त्रीहरूको सूची यस्तो छ। == मन्त्रालयहरू == {| class="wikitable" !# !पोर्टफोलियो !मन्त्री<br/>{{small|निर्वाचन क्षेत्र}} ! colspan="2" |राजनीतिक पार्टी !पदभार ग्रहण गरे !अफिस छोडियो |- | colspan="7" bgcolor="darkgrey" |'''मन्त्रीहरू''' |- !१ |[[कोशी प्रदेशको मुख्यमन्त्री]] |[[शेरधन राई]]<br/>{{small|[[भोजपुर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|भोजपुर १ (ख)]] को लागी सांसद}} |rowspan="7"{{party color cell|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}} |{{Party shortname linked|नेकपा (एमाले)}} |३ फागुन २०७४<ref name=":0" /> |१० भाद्र २०७८<ref name=":3" /> |- !३ |आन्तरिक मामिला तथा कानून मन्त्री |[[हिक्मतकुमार कार्की]]<br/>{{small|[[झापा ५ (निर्वाचन क्षेत्र)|झापा ५ (क)]] को लागी सांसद}} |{{Party shortname linked|नेकपा (एमाले)}} |३ फागुन २०७४<ref name=":1" /> |१० भाद्र २०७८ |- !३ |आर्थिक मामिला तथा योजना मन्त्री |टंक आङबहुाङ लिम्बु<br/>{{small|[[ताप्लेजुङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|ताप्लेजुङ १ (ख)]] को लागी सांसद}} |{{Party shortname linked|नेकपा (एमाले)}} |१३ चैत्र २०७७<ref name=":4">{{Cite web |last=शपथ |first=शिलापत्र संवाददाता प्रदेश १ का नवनियुक्त मन्त्री र राज्यमन्त्रीले लिए |title=प्रदेश १ का नवनियुक्त मन्त्री र राज्यमन्त्रीले लिए शपथ |url=https://shilapatra.com/detail/54198 |access-date=2024-10-06 |website=प्रदेश १ का नवनियुक्त मन्त्री र राज्यमन्त्रीले लिए शपथ |language=ne}}</ref> |१० भाद्र २०७८ |- !४ |उद्योग, पयाटन, वन तथा वातावरण मन्त्री |जगमिश प्रसाि कुमसयैत<br/>{{small|[[सुनसरी ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|सुनसरी ४ (क)]] को लागी सांसद}} |{{Party shortname linked|नेकपा (एमाले)}} |३ फागुन २०७४<ref name=":1" /> |१० भाद्र २०७८ |- !५ |भूमम व्यवस्था,कृमि तथा सहकारी मन्त्री |रामबहादुर रानामगर<br/>{{small|[[इलाम २ (निर्वाचन क्षेत्र)|इलाम २ (क)]] को लागी सांसद}} |{{Party shortname linked|नेकपा (एमाले)}} |१३ चैत्र २०७७<ref name=":4" /> |१० भाद्र २०७८ |- !६ |सामाजिक विकास मन्त्री |उिाकला राई<br/>{{small|सूची सांसद}} |{{Party shortname linked|नेकपा (एमाले)}} |१२ चैत्र २०७७<ref name=":4" /> |१२ भाद्र २०७८ |- !७ |भौमतक पूवााधार मवकास मन्त्री |अमबबर बाबुगरुुङ<br/>{{small|[[ओखलढुङ्गा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|ओखलढुङ्गा १ (क)]] को लागी सांसद}} |{{Party shortname linked|नेकपा (एमाले)}} |१३ चैत्र २०७७<ref name=":4" /> |१० भाद्र २०७८ |- | colspan="7" bgcolor="darkgrey" |'''राज्यमन्त्रीहरू''' |- !८ |उद्योग, पयाटन, वन तथा वातावरण राज्यमन्त्री |राजकुमार ओझा<br/>{{small|[[मोरङ ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|मोरङ ३ (ख)]] को लागी सांसद}} |rowspan="2"{{party color cell|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}} |{{Party shortname linked|नेकपा (एमाले)}} |१३ चैत्र २०७७<ref name=":4" /> |१० भाद्र २०७८ |- !९ |भूमम व्यवस्था,कृमि तथा सहकारी राज्यमन्त्री |कला घले<br/>{{small|[[उदयपुर २ (निर्वाचन क्षेत्र)|उदयपुर २ (ख)]] को लागी सांसद}} |{{Party shortname linked|नेकपा (एमाले)}} |१३ चैत्र २०७७<ref name=":4" /> |१० भाद्र २०७८ |} == पूर्व मन्त्रालयहरू == {| class="wikitable" !एस.एन. !पोर्टफोलियो !मन्त्री<br/>{{small|निर्वाचन क्षेत्र}} ! colspan="2" |राजनीतिक पार्टी !पदभार ग्रहण गरे !अफिस छोडियो |- | colspan="7" bgcolor="darkgrey" |'''मन्त्रीहरू''' |- !१ |[[कोशी प्रदेशको मुख्यमन्त्री]] |[[शेरधन राई]]<br/>{{small|[[भोजपुर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|भोजपुर १(ख)]] को लागी सांसद}} |{{party color cell|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}} |{{Party shortname linked|नेकपा (एमाले)}} |३ फागुन २०७४<ref name=":0" /> |१० भाद्र २०७८<ref name=":3">{{Cite web |title=शेरधन राईले दिए राजीनामा, भीम आचार्यले मुख्यमन्त्रीको शपथ लिँदै |url=https://baahrakhari.com/detail/326757 |access-date=2024-10-06 |website=शेरधन राईले दिए राजीनामा, भीम आचार्यले मुख्यमन्त्रीको शपथ लिँदै}}</ref> |- !२ |आर्थिक मामिला तथा योजना मन्त्री |ईन्द्र बहादुर आङबो<br/>{{small|[[पाँचथर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पाँचथर १ (ख)]] को लागी सांसद}} |{{party color cell|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}} |{{Party shortname linked|नेकपा (माओवादी)}} |३ फागुन २०७४<ref name=":1">{{Cite web |title=यस्ता छन् प्रदेश १ का मुख्यमन्त्री शेरधनका सारथीहरु |url=https://khabarpurwanchal.com/2018/02/15/15172/ |access-date=2024-10-06 |website=Khabar Purwanchal |language=en-US}}</ref> |११ पुस २०७७<ref>{{Cite web |last=Setopati |first=सेतोपाटी संवाददाता |title=प्रदेश १ का अर्थमन्त्री इन्द्र आङ्बो बर्खास्त, आफू विरूद्ध अविश्वास प्रस्ताव ल्याउने तयारी गरेपछि हटाएँ- मुख्यमन्त्री राई |url=https://www.setopati.com/politics/224850 |access-date=2024-10-06 |website=Setopati |language=en-US }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- !३ |आन्तरिक मामिला तथा कानून मन्त्री |[[हिक्मतकुमार कार्की]]<br/>{{small|[[झापा ५ (निर्वाचन क्षेत्र)|झापा ५ (क)]] को लागी सांसद}} |rowspan="3" {{party color cell|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}} |{{Party shortname linked|नेकपा (एमाले)}} |३ फागुन २०७४<ref name=":1" /> |१० भाद्र २०७८ |- !४ |सामाजिक विकास मन्त्री |जीवन घिमिरे<br/>{{small|[[मोरङ ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|मोरङ ४ (ख)]] को लागी सांसद}} |{{Party shortname linked|नेकपा (एमाले)}} |३ फागुन २०७४<ref name=":1" /> |१२ पुस २०७७<ref name=":2">{{Cite web |last=Setopati |first=सेतोपाटी संवाददाता |title=प्रदेश १ मा थप एक मन्त्री र दुई राज्यमन्त्रीले दिए राजीनामा |url=https://www.setopati.com/politics/224864 |access-date=2024-10-06 |website=Setopati |language=en-US }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- !५ |उद्योग, पयाटन, वन तथा वातावरण मन्त्री |जगमिश प्रसाि कुमसयैत<br/>{{small|[[सुनसरी ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|सुनसरी ४ (क)]] को लागी सांसद}} |{{Party shortname linked|नेकपा (एमाले)}} |३ फागुन २०७४<ref name=":1" /> |१० भाद्र २०७८ |- | colspan="7" bgcolor="darkgrey" |'''राज्यमन्त्रीहरू''' |- !६ |भूमम व्यवस्था,कृमि तथा सहकारी राज्यमन्त्री |रामबहादुर रानामगर<br/>{{small|[[इलाम २ (निर्वाचन क्षेत्र)|इलाम २ (क)]] को लागी सांसद}} |rowspan="3" {{party color cell|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}} |{{Party shortname linked|नेकपा (एमाले)}} |५ २०७६ माघ<ref name=":5">{{Cite web |last=राउत |first=रिता |title=प्रदेश १ मा मन्त्रिमण्डल विस्तार, चार राज्यमन्त्री थपिए |url=https://aarthiknews.com/news/11938/ |access-date=2024-10-06 |website=aarthiknews.com |language=en}}</ref> |१३ चैत्र २०७७ |- !७ |भौमतक पूवााधार मवकास राज्यमन्त्री |अमबबर बाबुगरुुङ<br/>{{small|[[ओखलढुङ्गा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|ओखलढुङ्गा १ (क)]] को लागी सांसद}} |{{Party shortname linked|नेकपा (एमाले)}} |५ २०७६ माघ<ref name=":5" /> |१३ चैत्र २०७७ |- !८ |सामाजिक विकास राज्यमन्त्री |जसमाया गजमेर<br/>{{small|सूची सांसद}} |{{Party shortname linked|नेकपा (एमाले)}} |५ २०७६ माघ<ref name=":5" /> |१२ पुस २०७७<ref name=":2" /> |- !९ |उद्योग, पयाटन, वन तथा वातावरण राज्यमन्त्री |विजय कुमार विश्वास<br/>{{small|[[मोरङ ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|मोरङ ४ (क)]] को लागी सांसद}} |{{party color cell|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}} |{{Party shortname linked|नेकपा (माओवादी)}} |५ २०७६ माघ<ref name=":5" /> |१२ पुस २०७७<ref name=":2" /> |} == सन्दर्भहरू == 82guh71va2lnbjmuf6pju7pxz48aw2v 0 142226 1352122 1332357 2026-04-22T07:58:58Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352122 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = हरिहर शर्मा | image = | alt = <!-- descriptive text for use by speech synthesis (text-to-speech) software --> | caption = | other_names = | birth_name = <!-- only use if different from name --> | birth_date = <!-- {{Birth date and for living people supply only the year with {{Birth year and age|YYYY}} unless the exact date is already widely published, as per [[WP:DOB]]. For people who have died, use {{Birth date|df=yes|YYYY|MM|DD}}. --> | birth_place = [[प्युठान जिल्ला]], नेपाल | death_date = <!-- {{Death date and age|df=yes|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (DEATH date then BIRTH date) --> | death_place = | nationality = नेपाली | occupation = अभिनेता | years_active = | known_for = Movie ''[[Basudev]](बासुदेव)'' | notable_works = | spouse = शकुन्तला गुरुङ शर्मा }} '''हरिहर शर्मा''' (नेपालीः ) एक नेपाली थिएटर र फिल्म अभिनेता, निर्देशक र नेपालको संगीत र नाटक प्रवर्द्धन गर्न स्थापित सरकारी निकाय [[नेपाल सङ्गीत तथा नाट्य प्रज्ञा-प्रतिष्ठान]]को तेस्राे कार्यकालका उपकुलपति थिए।<ref>{{Cite web |title=पूर्व प्राज्ञ परिषद् सदस्यहरु |url=https://namuda.gov.np/former-council-members |access-date=2025-03-07 |website=namuda.gov.np |language=en }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250312140502/https://namuda.gov.np/former-council-members |date=2025-03-12 }}</ref> उनले ''[[बासुदेव]]'' जस्ता लोकप्रिय चलचित्रहरूमा अभिनय गरेका छन्। उनी [[नीर शाह]] र [[शान्ति मास्के|शान्ति मास्की]] समकालीन हुन्। शर्माले [[त्रिशक्ति पट्ट|अर्डर अफ त्रि शक्ति पट्टा]] र अर्डर अफ गोर्खा दक्षिण बाहू सहित विभिन्न राष्ट्रिय स्तरका पुरस्कारहरू प्राप्त गरेका छन्।<ref name="sp01">{{Cite web |title=जसलाई रिल र रियल लाइफ छुट्याउन गाह्रो पर्छ :: पवन बराइली :: Shilapatra शिलापत्र - खबरको स्थायी ठेगाना |url=https://shilapatra.com/detail/12460 |access-date=2023-07-01}}</ref> शर्माको जन्म नेपालको प्यूठान जिल्लामा भएको थियो। उनले त्यहाँ प्राथमिक विद्या[[असम|आसाम]] अध्ययन गरे र माध्यमिक विद्यालयका लागि असम गए। उच्च विद्यालयपछि उनी नेपाल फर्किए र अमृत विज्ञान कलेजमा माध्यमिक तहसम्म अध्ययन गरे। माध्यमिक स्तर पुरा गरेपछि उनी [[नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठान|नेपाल एकेडेमी]] अभिनेताका रूपमा भर्ना भए। उनलाई सोही सङ्गठनमा निर्देशक र प्रशासन प्रमुखको रूपमा पदोन्नति गरियो। <ref name="yt02">{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=G_iLQtVN0vI|title=Kurakani Shalabh Sanga (Harihar Sharma) - Episode 3|date=2017-05-19|last=TV Filmy|access-date=2023-01-09}}</ref> उनको पहिलो अभिनय सन् १९६६ मा ''आमाको पुकार (आमाको पुकार) '' नामक नाटकको थिएटरमा थियो र उनको पहिलो फिचर फिल्म बिक्रम सम्बत् २०२४ मा ''सिन्दूर'' थियो। उनको सबैभन्दा लोकप्रिय चरित्र फिल्म ''बासुदेव'' उनको एक वृद्ध व्यक्तिको भूमिका थियो जब उनी केवल २४ वर्षका थिए।<ref name="sp01"/> बिक्रम सम्बत् २०५३ देखि २०६३ सम्म उनले सांस्कृतिक विभागका निर्देशक र बिक्रम सम्बत् २०६४ देखि २०६६ नेपाल एकेडेमीमा सचिव भएर काम गरेका थिए।<ref name="sp01"/>उनलाई पहिलो ओली मन्त्रिपरिषद्ले ३० डिसेम्बर २०१८ (१५ पौष २०७५ बिएस) मा नेपाल एकेडेमी अफ म्युजिक एन्ड ड्रामाको उपकुलपतिको रूपमा नियुक्त गरेको थियो।<ref>{{Cite web |title=प्रधानमन्त्री ओलीद्वारा कुलपतिहरूलाई सपथ :: सेतोपाटी संवाददाता :: Setopati |url=https://www.setopati.com/politics/172518 |access-date=2023-01-01 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250123204821/https://www.setopati.com/politics/172518 |date=2025-01-23 }}</ref> उनले सकन्तला गुरुङ्ग शर्मासँग विवाह गरेका छन् र उनका दुई छोरा छन्।<ref name="yt01">{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=zha55Ix47iM|title=Jeevan Saathi with Malvika Subba - Harihar Sharma and Sakuntala Gurung Sharma|date=2017-08-12|last=Himalaya TV|access-date=2023-01-09}}</ref> == खेले == शर्माले ६० भन्दा बढी नेपाली र नेवारी थिएटर नाटकमा अभिनय गरेका छन्<ref name="sp01"/> * ''आमाको सपना '' * ''जीवन बीमा '' * ''अन्धाको पनि आँखा खुलेको हुन्छ'' * ''अन्तरद्वन्द'' * ''पृथ्वी नारायण शाह '' * ''एक सिमा यही तुङ्गिञ्चा '' * ''मनिस र मुकुन्द'' * ''जब गम लगा '' * ''पुराना घर '' * ''गङ्गालाल को चीता '' * ''समाजका नाइके '' == चलचित्रहरू == शर्माले ६५ भन्दा बढी चलचित्रमा अभिनय गरिसकेका छन्: * ''[[बासुदेव]] '' * ''प्रेयसी '' * ''राँको'' * ''[[ज्वाला (चलचित्र)|ज्वाला]]'' * ''सिन्दूर'' * ''बदलिदो आकाश'' * ''माया प्रीति '' * ''कर्ज'' * ''प्रेम पिण्ड '' * ''चेलिबेटी'' * ''प्रियसी '' * ''सान्तान थरिथारिका '' * ''मोहन '' * ''[[यो मायाको सागर|यो माया को सागर]] '' * ''चटयाङ'' * ''धनपति'' == पुरस्कारहरू == * [[गोरखा दक्षिण बाहु|गोरखा दक्षिण बाहूको आदेश]] * ऑर्डर अफ त्रिशक्ति पट्टा * इन्द्रराज्यलक्ष्मी प्रज्ञा पुरस्कार * सर्वनाम पुरस्कार * प्राग प्रतिष्ठान धीर्गा सेवा पदक == सन्दर्भ सामग्री == {{Reflist|2}} == बाह्य लिङ्कहरू == * [https://english.namuda.org.np नेपाल संगीत तथा नाटक अकादमी] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240721004716/https://english.namuda.org.np/ |date=2024-07-21 }} [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] [[श्रेणी:हरिहर शर्मा]] 6ei93r620ysjlbed2jzkvitlfi1p01l 0 146649 1352075 1348011 2026-04-22T05:28:44Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352075 wikitext text/x-wiki {{Infobox government cabinet |incumbent=२६ भदौ २०८२-वर्तमान | jurisdiction = नेपाल | flag = Flag_of_Nepal.svg | image = Hon. Sushila Karki (profile).jpg | date_formed = २६ भदौ २०८२ | date_dissolved = | government_head_title = प्रधानमन्त्री | government_head = [[सुशीला कार्की]] | state_head_title = राष्ट्रपति | state_head = [[रामचन्द्र पौडेल]] | former_members_number = | total_number = | political_party = [[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] | legislature_status = [[नेपालको अन्तरिम सरकार]] | opposition_cabinet = | opposition_party = | opposition_leader = | election = | legislature_term = | outgoing_formation = | previous = [[चौथो ओली मन्त्रिपरिषद्]] | successor = [[बालेन शाह मन्त्रिपरिषद्]] }} '''सुशीला कार्कीको अन्तरिम मन्त्रिपरिषद्, २०८२''' [[नेपाल]]को वर्तमान मन्त्रिपरिषद् हो। [[नेपालमा जेन जी आन्दोलन|नेपाली युवा र गतिविधिहरूको व्यापक विरोध]]पछि २६ भदौ २०८२ मा [[सुशीला कार्की]]को नेतृत्वमा नेपालको अन्तरिम सरकार गठन भएको थियो। २६ भदौ २०८२ मा [[नेपालको दोस्रो सङ्घीय संसद|दोस्रो सङ्घीय संसद विघटन]] भएपछि, [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२|आम चुनाव पछि नयाँ प्रधानमन्त्री नियुक्त नभएसम्म अन्तरिम मन्त्रिपरिषद्]] पदमा रहनेछ।<ref>{{Cite web |date=२५ भदौ २०८२|title='जेन जी' ले चयन गरेर अन्तरिम सरकारको नेतृत्व गर्न सिफारिस गरेका सुशीला कार्की हो हुन्? |url=https://www.bbc.com/nepali/articles/c04qzpl16eeo |access-date=२७ भदौ २०८२ |website=बीबीसी नेपाली |language=नेपाली}}</ref> संवत् २०८२ भदौ २७ गते गठित मौजुदा मन्त्रिपरिषद्‌मा प्रधानमन्त्री [[सुशीला कार्की]]को सिफारिसमा २०८२ साल भदौ ३० गते मन्त्रीहरूको नियुक्ति, हेरफेर र कार्यविभाजन गरी राष्ट्रपति [[रामचन्द्र पौडेल]]द्वारा ३ सदस्यीय मन्त्रिपरिषद् गठन भएको थियो। जस अनुसार [[रामेश्वर खनाल]]ले अर्थ मन्त्रालय, [[कुलमान घिसिङ]]ले ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिंचाइ मन्त्रालय, भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रालय र सहरी विकास मन्त्रालय तथा [[ओम प्रकाश अर्याल]]ले गृह मन्त्रालय र कानून, न्याय तथा संसदीय मामिला मन्त्रालयको जिम्मेवारी पाएका थिए।<ref>{{cite web |url=https://president.gov.np/%e0%a4%ae%e0%a5%8c%e0%a4%9c%e0%a5%81%e0%a4%a6%e0%a4%be-%e0%a4%ae%e0%a4%a8%e0%a5%8d%e0%a4%a4%e0%a5%8d%e0%a4%b0%e0%a4%bf%e0%a4%aa%e0%a4%b0%e0%a4%bf%e0%a4%b7%e0%a4%a6%e0%a5%8d%e0%a4%ae%e0%a4%be-6/ |title=मौजुदा मन्त्रिपरिषद्‌मा नियुक्ति, हेरफेर र कार्यविभाजन तथा शपथ |last= |first= |date=2025-09-15 |website=https://president.gov.np/ |publisher= |access-date=2025-09-15 |quote=}}</ref> == पृष्ठभूमि == {{मुख्य|नेपालमा जेन जी आन्दोलन}} प्रधानमन्त्री [[केपी शर्मा ओली]]को नेतृत्वमा भएको भ्रष्टाचार र नेतृत्व विरुद्धको ठुलो स्तरको निराशाले आन्दोलनको जन्म दिएको थियो। अन्ततः [[नेपालमा जेन जी आन्दोलन|जेन जी आन्दोलन]]मा परिणत भएको थियो जसले विद्यमान सरकारको राजीनामा र स्वतन्त्र र निष्पक्ष निर्वाचनको निरीक्षण गर्न सक्ने सङ्क्रमणकालीन नेतृत्व चाहन्थ्यो। बढ्दो दबाबसँगै, २७ भदौ २०८२ मा [[नेपालको दोस्रो सङ्घीय संसद]] विघटन गरिएको थियो। प्रतिक्रियामा, राष्ट्रपति [[रामचन्द्र पौडेल]]ले नेपालमा प्रधानन्यायाधीश र सरकार प्रमुख दुवै बन्ने पहिलो महिला [[सुशीला कार्की]]को नेतृत्वमा अन्तरिम सरकार नियुक्त गरेका थिए। यो अन्तरिम सरकारलाई देशलाई स्थिर बनाउने र आम चुनावको तयारी गर्ने जिम्मेवारी दिइएको थियो।<ref>{{Cite web |date=2025-09-12 |title=सुशीला कार्कीको मिसन-०८२|url=https://www.onlinekhabar.com/2025/09/1764411/sushila-karkis-mission-082 |access-date=३१ भदौ २०८२ |website=अनलाइन खबर|language=नेपाली}}</ref> == निर्वाचन == कार्कीलाई प्रदर्शनकारीहरूले सामाजिक सञ्जाल [[डिस्कर्ड]]मा एक मतदान मार्फत नेपालका अन्तरिम प्रधानमन्त्रीको रूपमा चयन गरेका थिए।<ref>{{Cite web |url=https://clickmandu.com/2025/09/410866.html |title=सामाजिक सञ्जालमा भोटिङ गरेर प्रधानमन्त्री छान्ने विश्वको पहिलो देश बन्यो नेपाल! |date=२५ भदौ २०८२ |access-date=२६ भदौ २०८२}}</ref> उनको नियुक्ति [[नेपाली सेना]]सँगको वार्तामा सहमति गरिएको थियो।<ref>{{Cite web |date=२६ भदौ २०८२ |title=जेनजी भर्चुअल बैठक: बालेन सम्पर्कमा आउन चाहेनन्, सुशीला कार्की सरकारको नेतृत्व गर्न तयार|url=https://clickmandu.com/2025/09/410316.html |access-date=२७ भदौ २०८२ |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली}}</ref> ''र्‍यान्डम नेपाली'' अर्थात् राष्ट्रविमोचन तिमल्सिनाले उनले कहिल्यै यो पदको लागि दाबी नगरेको बताएका थिए।<ref>{{Cite instagram |postid=DObKir6Eoq4 |user=random.nepali |title=Regardig news of me vying for interim head position! Not true! |date=२५ भदौ २०८२ |access-date=२८ भदौ २०८२ }}</ref> {{Election results |cand1='''[[सुशीला कार्की]]'''|votes1=3833 |cand2=राष्ट्रविमोचन तिमिल्सिना{{efn|[[युट्युब]], [[इन्स्टाग्राम]] जस्ता सामाजिक सञ्जाल र उनको पोडकास्ट उनी "यादृच्छिक नेपाली" भनेर चिनिन्छन्।}}|votes2=2022 |cand3=सागर ढकाल|votes3=1098 |cand4=[[हर्क साम्पाङ]]|votes4=487 |cand5=[[महावीर पुन]]|votes5=273 |source=<ref>{{Cite news |url=https://www.onlinekhabar.com/2025/09/1763360/discord-where-the-genji-movement-spread |title=डिस्कर्ड : जहाँबाट फैलियो जेनजी आन्दोलन |date=२६ भदौ २०८२|access-date=२७ भदौ २०८२ |newspaper=अनलाइन खबर|language=नेपाली}}</ref> }} == मन्त्रीहरू == {| class="wikitable mw-collapsible" !क्रम !मन्त्रालय !मन्त्री ! colspan="2"|राजनीतिक दल !पृष्ठभुमि !पदभार ग्रहण !पद छोडेको !वेबसाइट |- | colspan="9" bgcolor="darkgrey" |'''प्रधानमन्त्री''' |- |१ |'''[[नेपालको प्रधानमन्त्री]]''' |[[सुशीला कार्की]] | width="4px" bgcolor="{{party color|Independent}}"| |[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] |[[नेपालको प्रधानन्यायाधीश|पूर्व प्रधानन्यायाधीश]] |२६ भदौ २०८२ |बहालवाला |[https://www.opmcm.gov.np/en/ आधिकारिक वेबसाइट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221226140929/https://www.opmcm.gov.np/en/ |date=2022-12-26 }} |- | colspan="9" bgcolor="darkgrey" |'''मन्त्रिपरिषद्का मन्त्रीहरू''' |- |२ |[[अर्थ मन्त्रालय (नेपाल)|अर्थ]] मन्त्री |[[रामेश्वर खनाल|रामेश्वर खनाल]]<ref name=":0">{{Cite web |title=नवनियुक्त मन्त्रीहरुको शपथ साढे ११ बजे |url=https://ekantipur.com/politics/2025/09/15/202509151757906467.html |access-date=2025-09-15 |website=ekantipur.com |language=ne}}</ref> |width="4px" bgcolor="{{party color|Independent}}"| |[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] |पूर्व अर्थसचिव |३० भदौ २०८२ |बहालवाला |[https://mof.gov.np आधिकारिक वेबसाइट] |- |३ |[[सञ्चार तथा सूचना प्रविधि मन्त्रालय (नेपाल)|सञ्चार तथा सूचना प्रविधि]] मन्त्री |[[जगदीश खरेल]] | width="4px" bgcolor="{{party color|Independent}}"| |[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] |पत्रकार |६ असोज २०८२ |५ माघ २०८२ |[https://mocit.gov.np आधिकारिक वेबसाइट] |- |४ |[[गृह मन्त्रालय (नेपाल)|गृह]] मन्त्री |[[ओमप्रकाश अर्याल]]<ref name=":0" /> | width="4px" bgcolor="{{party color|Independent}}"| |[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] |अधिवक्ता |३० भदौ २०८२ |बहालवाला |[http://www.moha.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] |- |५ |[[श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालय (नेपाल)|श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा]] मन्त्री |राजेन्द्रसिंह भण्डारी | width="4px" bgcolor="{{party color|Independent}}"| |[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] |पूर्व प्रहरी अतिरिक्त महानिरिक्षक |२६ मङ्सिर २०८२ |बहालवाला |[https://www.moless.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] |- |६ |[[परराष्ट्र मन्त्रालय (नेपाल)|परराष्ट्र]] मन्त्री |बालानन्द शर्मा | width="4px" bgcolor="{{party color|Independent}}"| |[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] | |२०८२ पुस ११ |बहालवाला |[https://www.mofa.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] |- |७ |[[खानेपानी मन्त्रालय (नेपाल)|खानेपानी]] मन्त्री | | | | | | |[https://www.mowss.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] |- |८ |[[भूमि व्यवस्था, सहकारी तथा गरिबी निवारण मन्त्रालय (नेपाल)|भूमि व्यवस्था, सहकारी तथा गरिबी निवारण]] मन्त्री |कुमार इङ्नाम | width="4px" bgcolor="{{party color|Independent}}"| |[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] |कानुन विशेषज्ञ |२६ मङ्सिर २०८२ |बहालवाला |[https://www.molcpa.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] |- |९ |[[उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालय (नेपाल)|उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति]] मन्त्री |[[अनिलकुमार सिन्हा]] | width="4px" bgcolor="{{party color|Independent}}"| |[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] | |२o८२ असोज ६ |बहालवाला |[https://moics.gov.np आधिकारिक वेबसाइट] |- |१० |[[महिला, बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिक मन्त्रालय (नेपाल)|महिला, बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिक]] मन्त्री |श्रद्धा श्रेष्ठ | |[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] |नेपाल पर्यटन बोर्डकी वरिष्ठ प्रबन्धक |२o८२ असोज ६ |बहालवाला |[https://www.mowcsc.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] |- |११ |[[भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रालय (नेपाल)|भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात]] मन्त्री |[[कुलमान घिसिङ]] |width="4px" bgcolor="{{party color|Independent}}"| |[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] |[[नेपाल विद्युत प्राधिकरण|नेविप्रा]]को पूर्व कार्यकारी निर्देशक |३० भदौ २०८२ |२३ पुस २०८२ |[https://www.mopit.gov.np// आधिकारिक वेबसाइट] |- |१२ |[[युवा तथा खेलकुद मन्त्रालय (नेपाल)|युवा तथा खेलकुद]] मन्त्री |बब्लु गुप्ता | width="4px" bgcolor="{{party color|Independent}}"| |[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] | |९ कात्तिक २०८२ |५ माघ २०८२ |[https://moys.gov.np आधिकारिक वेबसाइट] |- |१३ |[[स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालय (नेपाल)|स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या]] मन्त्री |सुधा शर्मा | width="4px" bgcolor="{{party color|Independent}}"| |[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] | |९ कात्तिक २०८२ |बहालवाला |[https://mohp.gov.np आधिकारिक वेबसाइट] |- |१४ |[[कानुन, न्याय तथा संसदीय मामिला मन्त्रालय (नेपाल)|कानुन, न्याय तथा संसदीय मामिला]] मन्त्री |[[अनिलकुमार सिन्हा]] |width="4px" bgcolor="{{party color|Independent}}"| |[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] | |३० भदौ २०८२ |बहालवाला |[https://www.moljpa.gov.np आधिकारिक वेबसाइट] |- |१५ |[[संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालय (नेपाल)|संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन]] मन्त्री | | | | | | |[https://www.tourism.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] |- |१६ |[[कृषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्रालय (नेपाल)|कृषि तथा पशुपन्छी विकास]] मन्त्री |[[मदन परियार]] | width="4px" bgcolor="{{party color|Independent}}"| |[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] | |२o८२ असोज ६ |बहालवाला |[https://www.moald.gov.np// आधिकारिक वेबसाइट] |- |१७ |[[शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालय (नेपाल)|शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि]] मन्त्री |[[महावीर पुन]] | width="4px" bgcolor="{{party color|Independent}}"| |[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] |वैज्ञानिक |२o८२ असोज ६ |६ माघ २०८२ |[https://www.moest.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] |- |१८ |[[रक्षा मन्त्रालय (नेपाल)|रक्षा]] मन्त्री | | | | | | |[https://mod.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] |- |१९ |[[ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइ मन्त्रालय (नेपाल)|ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइ]] मन्त्री |[[कुलमान घिसिङ]]<ref name=":0" /> |width="4px" bgcolor="{{party color|Independent}}"| |[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] | |३० भदौ २०८२ |२३ पुस २०८२ |[https://www.moewri.gov.np आधिकारिक वेबसाइट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230117110112/https://www.moewri.gov.np/ |date=2023-01-17 }} |- |२० |[[सङ्घीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालय (नेपाल)|सङ्घीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन]] मन्त्री | | | | | | |[https://www.mofaga.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] |- |२१ |[[वन तथा वातावरण मन्त्रालय (नेपाल)|वन तथा वातावरण]] मन्त्री |माधव चौलागाई | |[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] | |२६ मङ्सिर २०८२ |बहालवाला |[https://mofe.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] |- |२२ |[[सहरी विकास मन्त्रालय (नेपाल)|सहरी विकास]] मन्त्री |[[कुलमान घिसिङ]] |width="4px" bgcolor="{{party color|Independent}}"| |[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] | |३० भदौ २०८२ |२३ पुस २०८२ |[https://www.moud.gov.np आधिकारिक वेबसाइट] |- | colspan="9" |स्रोत:<ref>{{Cite web |title=को हुन् सुशीला कार्की ? |url=https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/177669/2025-09-13 |access-date=२८ भदौ २०८२ |website=नयाँ पत्रिका |language=नेपाली }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |title=शीलतनिवासको खण्डहर भवन बाहिर तीन मन्त्रीले लिए शपथ |url=https://www.onlinekhabar.com/2025/09/1764903/three-ministers-take-oath-outside-the-dilapidated-building-of-sheelat-niwas |access-date=३० भदौ २०८२ |website=अनलाइन खबर|language=नेपाली}}</ref> |} == टिप्पणीहरू == <references group="lower-alpha"/> == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} {{नेपाली मन्त्रिपरिषद्हरू}} [[श्रेणी:नेपालका मन्त्रिपरिषद्हरू]] 2n036janyzfcyqgx8g43e5kynfvs39h 0 146651 1352158 1349501 2026-04-22T09:36:51Z Pustam.EGR 46924 1352158 wikitext text/x-wiki {{छोटो विवरण|नेपालको २७औँ गृहमन्त्री}} {{Infobox officeholder | honorific_prefix = [[माननीय]] | name = सुधन गुरुङ | native_name = | image = Sudhan Gurung, official portrait (2026).jpg | image_size = 200px | caption = २०८२ मा गुरुङ | office = [[गृह मन्त्रालय (नेपाल)|गृहमन्त्री]] | term_start = २०८२ चैत १३<ref name="SudanHM" /> | term_end = २०८३ वैशाख ८<ref name="SudanResign" /><ref name="SudanResign1" /> | predecessor = [[ओमप्रकाश अर्याल]] | president = [[रामचन्द्र पौडेल]] | prime_minister = [[बालेन शाह]] | vice_president = [[राम सहाय यादव]] | predecessor1 = [[राजेन्द्र बजगाईं]] | term_start1 = २०८२ चैत १२ | birth_date = २०४४ असार २५ | birth_place = [[गोरखा जिल्ला|गोरखा]], [[नेपाल]] | citizenship = [[नेपाली]] | party = {{color box|{{party color|Rastriya Swatantra Party}}}} [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] | constituency1 = [[गोरखा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|गोरखा १]] | office1 = [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा सदस्य]] | profession = {{hlist|राजनीतिज्ञ|सामाजिक अभियन्ता|डीजे}} }} '''सुधन गुरुङ''' एक नेपाली राजनीतिज्ञ तथा सामाजिक अभियान्ता हुन् जो नेपालको २७औँ [[गृह मन्त्रालय (नेपाल)|गृहमन्त्री]]को रूपमा सेवा गरे । उनी गैर-सरकारी संस्था [[हामी नेपाल]]का संस्थापक<ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |date=2025-09-15 |title=Exclusive: Young activists who toppled Nepal's government now picking new leaders |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/young-activists-who-toppled-nepals-government-now-picking-new-leaders-2025-09-14/ |access-date=2025-09-18 |work=Reuters |language=en}}</ref> र संयोजक पनि हुन्।<ref>{{Cite web |date=2025-09-17 |title=हामी नेपालका संयोजक सुधन गुरुङमाथि आक्रमणको प्रयास |url=https://www.onlinekhabar.com/2025/09/1545678 |access-date=2025-09-18 |website=अनलाइनखबर |language=ne}}</ref> उनी [[नेपालमा जेनजी आन्दोलन]]पछि युवा आन्दोलनको एक प्रमुख व्यक्तिको रूपमा अगाडि आएका थिए।<ref name=":0">{{Cite web |date=2024-08-08 |title=अभियन्ता सुधन गुरुङले आफूमाथि आक्रमणको प्रयास भएको दाबी गरे |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/politics/1456789-1723123456.html |access-date=2025-09-18 |website=नागरिक न्यूज |language=ne}}</ref> उनले जेनजी आन्दोलनपछि उनले राष्ट्रपति र प्रधानसेनापतिसँग व्यापक वार्तामा भाग लिएका थिए जसको फलस्वरूप पूर्व प्रधानन्यायाधीश [[सुशीला कार्की]]लाई अन्तरिम प्रधानमन्त्रीको रूपमा चयन गरिएको थियो भने संसद विघटन गरी मध्यावधि निर्वाचनको मार्ग प्रशस्त भएको थियो।<ref name=":1">{{Cite web |last=Awale |first=Sonia |date=2025-09-12 |title=Madam Prime Minister of Nepal |url=https://nepalitimes.com/news/madam-prime-minister-of-nepal |access-date=2025-09-18 |website=नेपाली टाइम्स}}</ref> २०८२ भदौ २९ को रात, गुरुङले अन्तरिम प्रधानमन्त्री कार्कीको राजीनामाको माग गर्दै विरोध प्रदर्शनको नेतृत्व गरेका थिए। उनले प्रधानमन्त्रीले सल्लाह नगरी मन्त्रिपरिषद् विस्तार गरेको आरोप लगाएका थिए।<ref name=":6">{{Cite web |title=सुधन गुरुङको समूहद्वारा मध्यरातमा प्रधानमन्त्री निवास अगाडि प्रदर्शन |url=https://www.setopati.com/politics/345678 |access-date=2025-09-18 |website=सेतोपाटी}}</ref><ref name=":7">{{Cite web |date=2024-08-08 |title=सुधन गुरुङद्वारा युवा नेताहरूबीच एकताको आह्वान |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/social/1234567.html |access-date=2025-11-17 |website=नागरिक नेटवर्क |language=ne}}</ref><ref name=":8">{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=p_lefCBi_u0 |title=Sudan Gurung Warns Gen-Z Andolan 2nd Phase |date=2025-11-19 |last=Anand Nepal |access-date=2025-11-22 |via=YouTube}}</ref><ref name=":9">{{Cite web |title=जेन जी युवा र बारा सुरक्षा समितिबीच ६ बुँदे मौखिक सहमति |url=https://kantipur.ekantipur.com/news/2025/11/21/security-deal.html |access-date=2025-11-22 |website=कान्तिपुर |language=ne}}</ref> उनले २०८२ को [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२|प्रतिनिधि सभा निर्वाचन]]मा [[गोरखा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|गोरखा १]]बाट [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]]को उम्मेदवारको रूपमा चुनाव लडेर [[नेपाली काङ्ग्रेस]]का निकटतम प्रतिद्वन्दी प्रेमकुमार खत्रीलाई १४,४९८ मतान्तरले पराजित गर्दै सांसदको रूपमा निर्वाचित भएका थिए । २०८२ चैत १३ मा, उनलाई [[प्रधानमन्त्री]] [[बालेन शाह]]को नेतृत्वमा रहेको [[बालेन शाह मन्त्रिपरिषद्|सरकार]]द्वारा नेपालको [[गृह मन्त्रालय (नेपाल)|गृहमन्त्री]]को रूपमा नियुक्त गरिएको थियो ।<ref name="SudanHM">{{Cite web |website=Onlinekhabar |date=27 March 2026 |title=सुधन गुरुङ गृहमन्त्री बन्दै |url=https://www.onlinekhabar.com/2026/03/1898767/sudhan-gurung-becomes-home-minister}}</ref> २०८३ वैशाख ८ मा, बढ्दो विवाद र सार्वजनिक दबाबका कारण नैतिक जिम्मेवारी स्वीकार गर्दै उनले आफ्नो पदबाट राजीनामा दिए ।<ref name="SudanResign">{{Cite web |title=Home Minister Sudhan Gurung Resigns Amid Controversy|url=https://english.ratopati.com/story/60090/home-minister-sudhan-gurung-resigns|access-date=2026-04-22 |website=english.ratopati.com |language=English}}</ref><ref name="SudanResign1">{{Cite web |title=Home Minister Sudan Gurung steps down|url=https://english.khabarhub.com/2026/22/545304|access-date=2026-04-22 |website=khabarhub.com |language=English}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:नेपाल सरकारका मन्त्रीहरू]] [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] [[श्रेणी:गोरखा जिल्लाका मानिसहरू]] [[श्रेणी:नेपालका सांसदहरू २०८२–]] [[श्रेणी:सन् १९८७ मा जन्म]] 9pgx79p2l15gsegwynim49e5wahnlrw 1352159 1352158 2026-04-22T09:39:05Z Pustam.EGR 46924 1352159 wikitext text/x-wiki {{छोटो विवरण|नेपालको २७औँ गृहमन्त्री}} {{Infobox officeholder | honorific_prefix = [[माननीय]] | name = सुधन गुरुङ | native_name = | image = Sudhan Gurung, official portrait (2026).jpg | image_size = 200px | caption = २०८२ मा गुरुङ | office = [[गृह मन्त्रालय (नेपाल)|गृहमन्त्री]] | term_start = २०८२ चैत १३<ref name="SudanHM" /> | term_end = २०८३ वैशाख ९<ref name="SudanResign" /><ref name="SudanResign1" /> | predecessor = [[ओमप्रकाश अर्याल]] | president = [[रामचन्द्र पौडेल]] | prime_minister = [[बालेन शाह]] | vice_president = [[राम सहाय यादव]] | predecessor1 = [[राजेन्द्र बजगाईं]] | term_start1 = २०८२ चैत १२ | birth_date = २०४४ असार २५ | birth_place = [[गोरखा जिल्ला|गोरखा]], [[नेपाल]] | citizenship = [[नेपाली]] | party = {{color box|{{party color|Rastriya Swatantra Party}}}} [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] | constituency1 = [[गोरखा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|गोरखा १]] | office1 = [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा सदस्य]] | profession = {{hlist|राजनीतिज्ञ|सामाजिक अभियन्ता|डीजे}} }} '''सुधन गुरुङ''' एक नेपाली राजनीतिज्ञ तथा सामाजिक अभियान्ता हुन् जो नेपालको २७औँ [[गृह मन्त्रालय (नेपाल)|गृहमन्त्री]]को रूपमा सेवा गरे । उनी गैर-सरकारी संस्था [[हामी नेपाल]]का संस्थापक<ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |date=2025-09-15 |title=Exclusive: Young activists who toppled Nepal's government now picking new leaders |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/young-activists-who-toppled-nepals-government-now-picking-new-leaders-2025-09-14/ |access-date=2025-09-18 |work=Reuters |language=en}}</ref> र संयोजक पनि हुन्।<ref>{{Cite web |date=2025-09-17 |title=हामी नेपालका संयोजक सुधन गुरुङमाथि आक्रमणको प्रयास |url=https://www.onlinekhabar.com/2025/09/1545678 |access-date=2025-09-18 |website=अनलाइनखबर |language=ne}}</ref> उनी [[नेपालमा जेनजी आन्दोलन]]पछि युवा आन्दोलनको एक प्रमुख व्यक्तिको रूपमा अगाडि आएका थिए।<ref name=":0">{{Cite web |date=2024-08-08 |title=अभियन्ता सुधन गुरुङले आफूमाथि आक्रमणको प्रयास भएको दाबी गरे |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/politics/1456789-1723123456.html |access-date=2025-09-18 |website=नागरिक न्यूज |language=ne}}</ref> उनले जेनजी आन्दोलनपछि उनले राष्ट्रपति र प्रधानसेनापतिसँग व्यापक वार्तामा भाग लिएका थिए जसको फलस्वरूप पूर्व प्रधानन्यायाधीश [[सुशीला कार्की]]लाई अन्तरिम प्रधानमन्त्रीको रूपमा चयन गरिएको थियो भने संसद विघटन गरी मध्यावधि निर्वाचनको मार्ग प्रशस्त भएको थियो।<ref name=":1">{{Cite web |last=Awale |first=Sonia |date=2025-09-12 |title=Madam Prime Minister of Nepal |url=https://nepalitimes.com/news/madam-prime-minister-of-nepal |access-date=2025-09-18 |website=नेपाली टाइम्स}}</ref> २०८२ भदौ २९ को रात, गुरुङले अन्तरिम प्रधानमन्त्री कार्कीको राजीनामाको माग गर्दै विरोध प्रदर्शनको नेतृत्व गरेका थिए। उनले प्रधानमन्त्रीले सल्लाह नगरी मन्त्रिपरिषद् विस्तार गरेको आरोप लगाएका थिए।<ref name=":6">{{Cite web |title=सुधन गुरुङको समूहद्वारा मध्यरातमा प्रधानमन्त्री निवास अगाडि प्रदर्शन |url=https://www.setopati.com/politics/345678 |access-date=2025-09-18 |website=सेतोपाटी}}</ref><ref name=":7">{{Cite web |date=2024-08-08 |title=सुधन गुरुङद्वारा युवा नेताहरूबीच एकताको आह्वान |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/social/1234567.html |access-date=2025-11-17 |website=नागरिक नेटवर्क |language=ne}}</ref><ref name=":8">{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=p_lefCBi_u0 |title=Sudan Gurung Warns Gen-Z Andolan 2nd Phase |date=2025-11-19 |last=Anand Nepal |access-date=2025-11-22 |via=YouTube}}</ref><ref name=":9">{{Cite web |title=जेन जी युवा र बारा सुरक्षा समितिबीच ६ बुँदे मौखिक सहमति |url=https://kantipur.ekantipur.com/news/2025/11/21/security-deal.html |access-date=2025-11-22 |website=कान्तिपुर |language=ne}}</ref> उनले २०८२ को [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२|प्रतिनिधि सभा निर्वाचन]]मा [[गोरखा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|गोरखा १]]बाट [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]]को उम्मेदवारको रूपमा चुनाव लडेर [[नेपाली काङ्ग्रेस]]का निकटतम प्रतिद्वन्दी प्रेमकुमार खत्रीलाई १४,४९८ मतान्तरले पराजित गर्दै सांसदको रूपमा निर्वाचित भएका थिए । २०८२ चैत १३ मा, उनलाई [[प्रधानमन्त्री]] [[बालेन शाह]]को नेतृत्वमा रहेको [[बालेन शाह मन्त्रिपरिषद्|सरकार]]द्वारा नेपालको [[गृह मन्त्रालय (नेपाल)|गृहमन्त्री]]को रूपमा नियुक्त गरिएको थियो ।<ref name="SudanHM">{{Cite web |website=Onlinekhabar |date=27 March 2026 |title=सुधन गुरुङ गृहमन्त्री बन्दै |url=https://www.onlinekhabar.com/2026/03/1898767/sudhan-gurung-becomes-home-minister}}</ref> २०८३ वैशाख ९ मा, बढ्दो विवाद र सार्वजनिक दबाबका कारण नैतिक जिम्मेवारी स्वीकार गर्दै उनले आफ्नो पदबाट राजीनामा दिए ।<ref name="SudanResign">{{Cite web |title=Home Minister Sudhan Gurung Resigns Amid Controversy|url=https://english.ratopati.com/story/60090/home-minister-sudhan-gurung-resigns|access-date=2026-04-22 |website=english.ratopati.com |language=English}}</ref><ref name="SudanResign1">{{Cite web |title=Home Minister Sudan Gurung steps down|url=https://english.khabarhub.com/2026/22/545304|access-date=2026-04-22 |website=khabarhub.com |language=English}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:नेपाल सरकारका मन्त्रीहरू]] [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] [[श्रेणी:गोरखा जिल्लाका मानिसहरू]] [[श्रेणी:नेपालका सांसदहरू २०८२–]] [[श्रेणी:सन् १९८७ मा जन्म]] bkfoxetlz95kb77erl0ageugr8zbldu 1352164 1352159 2026-04-22T10:17:45Z ~2026-24485-30 78249 1352164 wikitext text/x-wiki {{छोटो विवरण|नेपालको २७औँ गृहमन्त्री}} {{Infobox officeholder | honorific_prefix = [[माननीय]] | name = सुधन गुरुङ | native_name = | image = Sudhan Gurung, official portrait (2026).jpg | image_size = 200px | caption = २०८२ मा गुरुङ | office = [[गृह मन्त्रालय (नेपाल)|गृहमन्त्री]] | term_start = २०८२ चैत १३<ref name="SudanHM" /> | term_end = २०८३ वैशाख ९ (२६ दिन)<ref name="SudanResign" /><ref name="SudanResign1" /> | predecessor = [[ओमप्रकाश अर्याल]] | president = [[रामचन्द्र पौडेल]] | prime_minister = [[बालेन शाह]] | vice_president = [[राम सहाय यादव]] | predecessor1 = [[राजेन्द्र बजगाईं]] | term_start1 = २०८२ चैत १२ | birth_date = २०४४ असार २५ | birth_place = [[गोरखा जिल्ला|गोरखा]], [[नेपाल]] | citizenship = [[नेपाली]] | party = {{color box|{{party color|Rastriya Swatantra Party}}}} [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] | constituency1 = [[गोरखा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|गोरखा १]] | office1 = [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा सदस्य]] | profession = {{hlist|राजनीतिज्ञ|सामाजिक अभियन्ता|डीजे}} }} '''सुधन गुरुङ''' एक नेपाली राजनीतिज्ञ तथा सामाजिक अभियान्ता हुन् जो नेपालको २७औँ [[गृह मन्त्रालय (नेपाल)|गृहमन्त्री]]को रूपमा सेवा गरे । उनी गैर-सरकारी संस्था [[हामी नेपाल]]का संस्थापक<ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Aftab |date=2025-09-15 |title=Exclusive: Young activists who toppled Nepal's government now picking new leaders |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/young-activists-who-toppled-nepals-government-now-picking-new-leaders-2025-09-14/ |access-date=2025-09-18 |work=Reuters |language=en}}</ref> र संयोजक पनि हुन्।<ref>{{Cite web |date=2025-09-17 |title=हामी नेपालका संयोजक सुधन गुरुङमाथि आक्रमणको प्रयास |url=https://www.onlinekhabar.com/2025/09/1545678 |access-date=2025-09-18 |website=अनलाइनखबर |language=ne}}</ref> उनी [[नेपालमा जेनजी आन्दोलन]]पछि युवा आन्दोलनको एक प्रमुख व्यक्तिको रूपमा अगाडि आएका थिए।<ref name=":0">{{Cite web |date=2024-08-08 |title=अभियन्ता सुधन गुरुङले आफूमाथि आक्रमणको प्रयास भएको दाबी गरे |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/politics/1456789-1723123456.html |access-date=2025-09-18 |website=नागरिक न्यूज |language=ne}}</ref> उनले जेनजी आन्दोलनपछि उनले राष्ट्रपति र प्रधानसेनापतिसँग व्यापक वार्तामा भाग लिएका थिए जसको फलस्वरूप पूर्व प्रधानन्यायाधीश [[सुशीला कार्की]]लाई अन्तरिम प्रधानमन्त्रीको रूपमा चयन गरिएको थियो भने संसद विघटन गरी मध्यावधि निर्वाचनको मार्ग प्रशस्त भएको थियो।<ref name=":1">{{Cite web |last=Awale |first=Sonia |date=2025-09-12 |title=Madam Prime Minister of Nepal |url=https://nepalitimes.com/news/madam-prime-minister-of-nepal |access-date=2025-09-18 |website=नेपाली टाइम्स}}</ref> २०८२ भदौ २९ को रात, गुरुङले अन्तरिम प्रधानमन्त्री कार्कीको राजीनामाको माग गर्दै विरोध प्रदर्शनको नेतृत्व गरेका थिए। उनले प्रधानमन्त्रीले सल्लाह नगरी मन्त्रिपरिषद् विस्तार गरेको आरोप लगाएका थिए।<ref name=":6">{{Cite web |title=सुधन गुरुङको समूहद्वारा मध्यरातमा प्रधानमन्त्री निवास अगाडि प्रदर्शन |url=https://www.setopati.com/politics/345678 |access-date=2025-09-18 |website=सेतोपाटी}}</ref><ref name=":7">{{Cite web |date=2024-08-08 |title=सुधन गुरुङद्वारा युवा नेताहरूबीच एकताको आह्वान |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/social/1234567.html |access-date=2025-11-17 |website=नागरिक नेटवर्क |language=ne}}</ref><ref name=":8">{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=p_lefCBi_u0 |title=Sudan Gurung Warns Gen-Z Andolan 2nd Phase |date=2025-11-19 |last=Anand Nepal |access-date=2025-11-22 |via=YouTube}}</ref><ref name=":9">{{Cite web |title=जेन जी युवा र बारा सुरक्षा समितिबीच ६ बुँदे मौखिक सहमति |url=https://kantipur.ekantipur.com/news/2025/11/21/security-deal.html |access-date=2025-11-22 |website=कान्तिपुर |language=ne}}</ref> उनले २०८२ को [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२|प्रतिनिधि सभा निर्वाचन]]मा [[गोरखा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|गोरखा १]]बाट [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]]को उम्मेदवारको रूपमा चुनाव लडेर [[नेपाली काङ्ग्रेस]]का निकटतम प्रतिद्वन्दी प्रेमकुमार खत्रीलाई १४,४९८ मतान्तरले पराजित गर्दै सांसदको रूपमा निर्वाचित भएका थिए । २०८२ चैत १३ मा, उनलाई [[प्रधानमन्त्री]] [[बालेन शाह]]को नेतृत्वमा रहेको [[बालेन शाह मन्त्रिपरिषद्|सरकार]]द्वारा नेपालको [[गृह मन्त्रालय (नेपाल)|गृहमन्त्री]]को रूपमा नियुक्त गरिएको थियो ।<ref name="SudanHM">{{Cite web |website=Onlinekhabar |date=27 March 2026 |title=सुधन गुरुङ गृहमन्त्री बन्दै |url=https://www.onlinekhabar.com/2026/03/1898767/sudhan-gurung-becomes-home-minister}}</ref> २०८३ वैशाख ९ मा, बढ्दो विवाद र सार्वजनिक दबाबका कारण नैतिक जिम्मेवारी स्वीकार गर्दै उनले आफ्नो पदबाट राजीनामा दिए । उनले जम्मा २६ दिन गृहमन्त्रीको पदमा बसेर शासन गरेका थिए ।<ref name="SudanResign">{{Cite web |title=Home Minister Sudhan Gurung Resigns Amid Controversy|url=https://english.ratopati.com/story/60090/home-minister-sudhan-gurung-resigns|access-date=2026-04-22 |website=english.ratopati.com |language=English}}</ref><ref name="SudanResign1">{{Cite web |title=Home Minister Sudan Gurung steps down|url=https://english.khabarhub.com/2026/22/545304|access-date=2026-04-22 |website=khabarhub.com |language=English}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:नेपाल सरकारका मन्त्रीहरू]] [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] [[श्रेणी:गोरखा जिल्लाका मानिसहरू]] [[श्रेणी:नेपालका सांसदहरू २०८२–]] [[श्रेणी:सन् १९८७ मा जन्म]] ep0v5au638636ohy299xt79qy2aieon 0 147204 1352169 1326167 2026-04-22T10:34:29Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352169 wikitext text/x-wiki {{Infobox political party | name = अखिल भारतीय मुस्लिम लिग | colorcode = #0A650C | abbreviation = | foundation = {{start date|1906|12|30|df=yes}} <br /> [[ढाका]], [[बङ्गाली रियासत]], [[बेलायती भारत]] | ideology = [[पृथकतावाद]]<ref>{{cite web |last1=Keen |first1=Shirin |title=Partition of India |url=https://scholarblogs.emory.edu/postcolonialstudies/2014/06/21/partition-of-india/ |publisher=Emory University |access-date=9 February 2019 |language=en |date=1998}}</ref><br />[[मुस्लिम राष्ट्रवाद]]<br />[[इस्लामिक आधुनिकतावाद]]<ref>{{cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/spotlight/atheist-fundamentalists/articleshow/6014430.cms |title=Atheist Fundamentalists |newspaper=The Times of India}}</ref><br />[[द्विराष्ट्र सिद्धान्त]]<br />'''गुटहरू:'''<br />[[रूढिवाद]]<br />[[इस्लामी समाजवाद]]<br />[[क्षेत्रीयतावाद]] | position = | headquarters = [[लखनऊ]], [[संयुक्त प्रान्त]], बेलायती भारत | international = अखिल भारतीय मुस्लिम लिग (लन्डन अध्याय) | country = भारत | president = हेर्नुहोस्''[[अखिल भारतीय मुस्लिम लिगका अध्यक्षहरूको सूची]]'' | leader1_title = ऐतिहासिक अध्यक्षता गर्ने नेता(हरू) | leader1_name = [[मोहम्मद अली जिनाह]]<br />[[आगा खाँ तृतीय]]<br />[[विकार उल मुल्क]]<br />[[हुसेन सहिद सुहरावर्दी]]<br />[[फिरोज खान नुन]]<br />[[ख्वजा नजिमुद्दीन ]]<br />[[चौधरी खलिकुज्जमान]]<br />[[मोहम्मद अली बगुडा]]<br />[[सब्बिर अहमद उस्मानी]]<br />[[अबुल मन्सुर अहमद]]<br />[[इब्राहिम रहिमतोला]]<br />[[अब्दुर राब नस्तर]] | founder = [[ख्वाजा सलिमुल्लाह]] | dissolved = १५ डिसेम्बर १९४७<ref>[https://www.himalmag.com/the-muslim-league-a-progress-report/ The Muslim League: a progress report]. ''himalmag.com''. 1 February 1998.</ref> | successor = [[मुस्लिम लिग (पाकिस्तान)]]<br />[[इन्डियन युनियन मुस्लिग लिग]] | newspaper = ''[[डन (समाचारपत्र)|डन]]'' | student_wing = [[अखिल भारतीय मुस्लिम विद्यार्थी महासङ्घ]] | wing1_title = अर्धसैनिक शाखा | wing1 = [[मुस्लिम राष्ट्रिय सुरक्षा फौज]]<ref>{{cite book |last1=Sajjad |first1=Mohammad |title=Muslim Politics in Bihar: Changing Contours |date=2014 |publisher=Routledge |isbn=9781317559818 |language=en}}</ref> | religion = [[इस्लाम धर्म|इस्लाम]] | seats1_title = [[सन् १९४५ भारतीय आम निर्वाचन|संसदीय सिट]] | flag = Flag of Muslim League.svg | country2 = | symbol = [[तारा र अर्धचन्द्र]] <br /> [[File:Maki1-religious-muslim-15.svg|centre|100px]] }} '''अखिल भारतीय मुस्लिम लिग''' ([[बङ्गाली भाषा|बङ्गाली]]: নিখিল ভারত মুসলিম লীগ) सन् १९०६ मा [[बेलायती भारत|बेलायत शासित भारत]] (अहिले [[बङ्गलादेश]]मा)को बङ्गाल प्रेसिडेन्सीको [[ढाका]]मा स्थापना भएको एक राजनीतिक दल थियो जसको लक्ष्य भारतमा मुस्लिम हितको सुरक्षित गर्नु थियो। सुरुमा अन्तरधार्मिक एकताका साथ संयुक्त भारतको समर्थन गरे पनि, पछि मुस्लिम लिगले [[पाकिस्तान आन्दोलन]]को नेतृत्व गरेको थियो जहाँ यसले बेलायतीहरू [[भारत]]बाट बाहिरिएपछि छुट्टै मुस्लिम देशको आह्वान गरेको थियो। यो पार्टी बेलायती भारतमा मुस्लिमहरूको राजनीतिक प्रतिनिधित्वको आवश्यकताबाट उत्पन्न भएको थियो, विशेष गरी सन् १९०५ मा बङ्गालको विभाजनको विरोधमा [[भारतीय राष्ट्रिय काङ्ग्रेस]]ले प्रायोजित ठूलो हिन्दु विरोधको समयमा भएको थियो। सन् १९०६ मा ढाकाको अहसान मञ्जिल दरबारमा आयोजित अखिल भारतीय मुस्लिम शिक्षा सम्मेलनको वार्षिक बैठकमा, ढाकाका नवाब, ख्वाजा सलिमुल्लाहले बेलायती भारतमा मुस्लिमहरूको हितको रक्षा गर्ने खालको राजनीतिक दल सिर्जना गर्ने प्रस्ताव अगाडि सारेका थिए। उनले राजनीतिक दललाई 'अखिल भारतीय मुस्लिम लिग' नामकरण गर्न सुझाव दिएका थिए। सम्मेलनले यो प्रस्ताव सर्वसम्मतिले पारित गरेको थियो, जसले गर्दा [[ढाका]]मा अखिल भारतीय मुस्लिम लिगको आधिकारिक गठन भएको थियो। यो सन् १९३७ सम्म एक अभिजात वर्गको सङ्गठनको रूपमा रहेको थियो।<ref>{{Cite Banglapedia|article=Muslim League}}</ref> [[मोहम्मद अली जिनाह]]को नेतृत्वले मुस्लिम जनतालाई परिचालन गर्न थालेको थियो, जसले लिगलाई एक लोकप्रिय सङ्गठनमा परिणत गरेको थियो।<ref>{{cite book |last=Keay |first=John |author-link=John Keay |year=2000 |title=India: A History |url=https://archive.org/details/indiahistory00keay |url-access=registration |publisher=Atlantic Monthly Press |page=[https://archive.org/details/indiahistory00keay/page/468 468] |isbn=978-0-8021-3797-5}}</ref><ref name="storyofpakistan.com">{{cite web |url=http://storyofpakistan.com/establishment-of-all-india-muslim-league/ |title=Establishment of All India Muslim League |website=Story of Pakistan |page=1 |access-date=14 February 2014 |date=June 2003}}</ref> सन् १९४० को दशकमा मुस्लिम लिगले निर्णायक भूमिका खेलेको थियो, धार्मिक आधारमा भारतको विभाजन र सन् १९४७ मा मुस्लिम राज्यको रूपमा [[पाकिस्तान]]को निर्माणको पछाडि एक प्रेरक शक्ति बनेको थियो।<ref>{{cite book |last=Jalal |first=Ayesha |author-link=Ayesha Jalal |date=1994 |title=The Sole Spokesman: Jinnah, the Muslim League, and the Demand for Pakistan |publisher=Cambridge University Press |page=4 |isbn=978-0-521-45850-4}}</ref> [[भारतको विभाजन]] र [[पाकिस्तान]]को स्थापना पछि, अखिल भारतीय मुस्लिम लिग औपचारिक रूपमा भारतमा विघटन भएको थियो। लिगलाई आधिकारिक रूपमा [[मुस्लिम लिग (पाकिस्तान)|पाकिस्तान मुस्लिम लिग]]ले उत्तराधिकारी बनाएको थियो, जुन अन्ततः धेरै [[पाकिस्तानका राजनीतिक दलहरूको सूची|राजनीतिक दलहरू]]मा विभाजित भएको थियो। अन्य समूहहरू एक सानो पार्टीमा गएका थिए जसको उपस्थिति मात्र भारतीय राज्य केरलमा थियो। [[बङ्गलादेश]]मा, मुस्लिम लिग सान् १९७६ मा पुनर्जीवित भएको थियो, तर यसको आकार ईटेको थियो, जसले गर्दा यसलाई राजनीतिक क्षेत्रमा महत्वहीन बएको थियो। [[भारत]]मा, इन्डियन युनियन मुस्लिम लिग भनिने एक छुट्टै स्वतन्त्र संस्था गठन गरिएको थियो, जसको आजसम्म पनि भारतीय संसदमा उपस्थिति रहेको छ। == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == {{Commons category|Muslim League|मुस्लिम लिग}} * [http://www.pakinformation.com/ पाकिस्तान सरकारको वेबसाइट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200408032812/http://www.pakinformation.com/ |date=2020-04-08 }} * [https://web.archive.org/web/20050323012407/http://www.saarinews.com/ पाकिस्तान समाचार वेबसाइट] * [http://www.pakistani.org/pakistan/constitution/ इस्लामिक गणतन्त्र पाकिस्तानको संविधान] * [https://web.archive.org/web/20090402114442/http://therepublicofrumi.com/47.htm पाकिस्तानको इतिहास] {{पाकिस्तान आन्दोलन}} [[श्रेणी:अखिल भारतीय मुस्लिम लिग| ]] [[श्रेणी:पाकिस्तान आन्दोलन]] [[श्रेणी:अलीगढ आन्दोलन]] [[श्रेणी:भारतको राजनीतिक इतिहास]] l8ij6qufdgc1gwhm1shdk09adqygdix 0 147682 1352108 1329567 2026-04-22T06:42:30Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352108 wikitext text/x-wiki {{छोटो विवरण|पाकिस्तान प्रशासित कश्मीरको गिलगित-बाल्तिस्तानमा रहेको सहर}} {{Infobox settlement | name = स्कर्दु | settlement_type = सहर | official_name = | native_name = {{hlist|{{langx|ur|{{Nastaliq|سکردو}}|label=none}}|{{langx|bft|སྐར་མདོ|label=none}}}} | nickname = | motto = | image_skyline = {{Photomontage | photo1a = Shangrila resort skardu.jpg | photo2a = Barra Pani, Deosai National Park, Pakistan.jpg | photo2b = Trango Group.jpg | photo3a = Storm, Satpara Lake.jpg | photo3b = Manthokha Waterfalls.JPG | size = 270 | position = center | spacing = Number indicating width of spacing between the images (default: 1) | colorGFGG = Color of spacing between the images (default: Blue) | border = Number indicating width of border surrounding the montage (default: 1) | color_border = Color of border surrounding the montage (GFGF FDFGDdefault: black) | text = | text_background = Color of background behind text (default: #F8F8FF) | foot_montage = माथिदेखि बायाँसम्म: [[साङ्ग्रिला रिसोर्ट]], [[दिओसाई राष्ट्रिय निकुञ्ज]], [[ट्राङ्गो टावर]], [[सातपारा ताल]], र [[मनतोखा झरना]] }} | image_map1 = Kashmir region. LOC 2003626427 - showing sub-regions administered by different countries.jpg | map_alt = | map_caption1 = विवादित [[कश्मीर]] क्षेत्रमा पाकिस्तान प्रशासित [[गिलगित बल्तिस्तान]] हरियो रङ्गमा छाएको नक्सा।<ref name=tertiary-kashmir/> | image_map = {{maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=300|frame-height=170|frame-align=center|zoom=4|type=point|title=Skardu|marker=city|type2=shape|stroke-width2=2|stroke-color2=#808080}} | map_caption = स्कर्दुको अन्तरक्रियात्मक नक्सा | subdivision_type = प्रशासकीय देश | subdivision_name = [[पाकिस्तान]] | subdivision_type1 = [[पाकिस्तानका प्रदेशहरू|प्रशासनिक एकाइ]] | subdivision_name1 = [[गिलगित बल्तिस्तान]] | area_total_km2 = 77 | elevation_m = 2228 <!-- Location ------------------>| subdivision_type2 = [[गिलगित बल्तिस्तानका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[स्कर्दु जिल्ला|स्कर्दु]] | population_total = 112,996 | population_as_of = सन् २०२१ | timezone = [[पाकिस्तान मानक समय]] | utc_offset = +५:०० | coordinates = {{coord|35|17|25|N|75|38|40|E|region:PK-GB|display=inline,title}} | website = {{URL|https://gilgitbaltistan.gov.pk/}} | population_footnotes = <ref>{{Cite journal |last=Hussain |first=Imran |last2=Khan |first2=Kacho Muhammad Imran |last3=Ali |first3=Salar |last4=Ayub |first4=Muhammad |last5=Fehmi |first5=Atia |last6=Hussain |first6=Zakir |date=2023-09-04 |title=Municipal Solid Waste Management in Skardu: Current Status, and Corrective Measures |url=http://ppaspk.org/index.php/PPAS-B/article/view/1176 |journal=Proceedings of the Pakistan Academy of Sciences: B. Life and Environmental Sciences |language=en |volume=60 |issue=3 |pages=455–562 |doi=10.53560/PPASB(60-3)844 |issn=2518-427X |doi-access=free }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251203182408/http://ppaspk.org/index.php/PPAS-B/article/view/1176 |date=2025-12-03 }}</ref> | government_type = विभागीय प्रशासन | leader_title = आयुक्त | leader_name = सुजा आलम | leader_title1 = उपमहानिरीक्षक | leader_name1 = लियाकत अली मलिक }} '''स्कर्दु''' ([[उर्दू भाषा|उर्दू]]: سکردو) ,[[तिब्बती भाषा|तिब्बती]]:སྐར་མདོ) विवादित [[कश्मीर]] क्षेत्रमा पाकिस्तान प्रशासित [[गिलगित बल्तिस्तान]]मा अवस्थित एक सहर हो।<ref name=tertiary-kashmir>[[कश्मीर]]का विभिन्न क्षेत्रहरूमा "प्रशासित" शब्दको प्रयोग र कश्मीर विवादको उल्लेखलाई [[विकिपिडिया:मूलअनुसन्धानमा लेख निषेध|तेस्रो श्रेणीका स्रोतहरू]] (क) देखि (घ) सम्म समर्थन गरिएको छ, जसले [[विकिपिडिया:तटस्थ दृष्टिकोण|तटस्थ दृष्टिकोण]]लाई प्रतिबिम्बित गर्दछ। यद्यपि "नियन्त्रित" र "आश्रित"लाई विवादितहरूको नाम वा तिनीहरूद्वारा प्रशासित क्षेत्रहरूमा पनि तटस्थ रूपमा लागू गरिन्छ, जस्तै तलका स्रोतहरू (च) देखि (ज) मा प्रमाणित गरिएको छ, "आश्रित"लाई पनि राजनीतिक प्रयोग मानिन्छ, जस्तै "कब्जा गरिएको" शब्दलाई (तल (झ) हेर्नुहोस्)।<br /> (क) {{citation|title=Kashmir, region Indian subcontinent|publisher=इन्साइक्लोपिडिया ब्रिटानिका|url=https://www.britannica.com/place/Kashmir-region-Indian-subcontinent |accessdate=15 August 2019}} कथन:"भारतको उत्तरपश्चिमी उपमहाद्वीपको क्षेत्र, कश्मीर ... १९४७ मा [[भारतीय उपमहाद्वीप]]को विभाजनदेखि नै [[भारत]] र [[पाकिस्तान]] बीच विवादको विषय बनेको छ। उत्तरी र पश्चिमी भागहरू पाकिस्तानद्वारा प्रशासित छन् र तीन क्षेत्रहरू समावेश छन्: [[आजाद कश्मीर]], गिलगित र बाल्तिस्तान, अन्तिम दुई उत्तरी क्षेत्र भनिने क्षेत्रको भाग हुन्। भारतद्वारा प्रशासित दक्षिणी र दक्षिणपूर्वी भागहरू छन्, जसले [[जम्मु र कश्मीर (केन्द्र शासित प्रदेश)|जम्मू र कश्मीर राज्य]] गठन गर्दछ तर दुई केन्द्र शासित प्रदेशहरूमा विभाजित हुने अपेक्षा गरिएको छ।"; <br /> (ख) {{citation|last1=Pletcher|first1=Kenneth|title=Aksai Chin, Plateau Region, Asia|publisher=इन्साइक्लोपिडिया ब्रिटानिका|url=https://www.britannica.com/place/Aksai-Chin |accessdate=16 August 2019}} कथन:"अक्साई चीन, चिनियाँ (फिनयिन) अक्साइकिन, कश्मीर क्षेत्रको भाग, दक्षिण-मध्य एसियामा भारतीय उपमहाद्वीपको सबैभन्दा उत्तरी हद सम्म फैलिएको छ। यसले कश्मीरको चिनियाँ-प्रशासित क्षेत्रको लगभग सम्पूर्ण क्षेत्र ओगटेको छ जुन भारतले जम्मू र कश्मीर राज्यको [[लद्दाख]] क्षेत्रको भाग भएको दाबी गरेको छ।";<br /> (ग) {{citation|chapter=Kashmir|title=इन्साइक्लोपिडिया अमेरिकाना|publisher=Scholastic Library Publishing|url=https://books.google.com/books?id=l_cWAQAAMAAJ&pg=PA328|year=2006|isbn=978-0-7172-0139-6|page=328}} C. E Bosworth, University of Manchester कथन:"कश्मीर, भारतीय उपमहाद्वीपको सबैभन्दा उत्तरी क्षेत्र, आंशिक रूपमा भारतद्वारा, आंशिक रूपमा पाकिस्तानद्वारा र आंशिक रूपमा चीनद्वारा प्रशासित छ। यो क्षेत्र सन् १९४७ मा स्वतन्त्र भएदेखि नै भारत र पाकिस्तान बीचको विवादको विषय रहेको छ";<br /> (घ) {{citation|last1=Osmańczyk|first1=Edmund Jan|title=Encyclopedia of the United Nations and International Agreements: G to M|url=https://books.google.com/books?id=fSIMXHMdfkkC&pg=PA1191|year=2003|publisher=Taylor & Francis|isbn=978-0-415-93922-5|pages=1191–}} कथन: "जम्मु र कश्मीर: उत्तरपश्चिम भारतमा रहेको भूभाग, भारत र पाकिस्तान बीच विवादको विषय हो। यसको पाकिस्तान र चीनसँग सिमाना जोडिएको छ।"<br />(‍ङ) {{citation|last=Talbot|first=Ian|title=A History of Modern South Asia: Politics, States, Diasporas|url=https://books.google.com/books?id=eNg_CwAAQBAJ&pg=PA28|year=2016|publisher=Yale University Press|isbn=978-0-300-19694-8|pages=28–29}} कथन:"हामी विवादित अन्तर्राष्ट्रिय सीमाबाट नक्सामा रहेको एउटा थोप्ला रेखामा सर्छौँ जसले अन्तर्राष्ट्रिय कानुनमा मान्यता नभएको सैन्य सीमालाई प्रतिनिधित्व गर्दछ। नियन्त्रण रेखाले जम्मु र कश्मीरको पूर्व रियासतको भारतीय र पाकिस्तानी प्रशासित क्षेत्रहरूलाई अलग गर्दछ।";<br /> (च) {{citation|title=Kashmir, region Indian subcontinent|publisher=इन्साइक्लोपिडिया ब्रिटानिका|url=https://www.britannica.com/place/Kashmir-region-Indian-subcontinent |accessdate=15 August 2019}} कथन: "... चीन सन् १९५० को दशकमा कश्मीरको पूर्वी क्षेत्रमा सक्रिय भएको थियो र सन् १९६२ देखि लद्दाखको उत्तरपूर्वी भाग (यस क्षेत्रको सबैभन्दा पूर्वी भाग) नियन्त्रण गर्दै आएको छ।";<br /> (छ) {{citation|last=Bose|first=Sumantra|title=Kashmir: Roots of Conflict, Paths to Peace|url=https://books.google.com/books?id=3ACMe9WBdNAC&pg=PA294|year=2009|publisher=Harvard University Press|isbn=978-0-674-02855-5|pages=294, 291, 293}} कथन: "जम्मु र कश्मीर: कश्मीर विवादको विषय बनेको पूर्व रियासत हो। यो भारत-नियन्त्रित जम्मू र कश्मीर पूर्व रियासतको ठुलो र बढी जनसङ्ख्या भएको भाग हो। यसको जनसङ्ख्या १ करोडभन्दा अलि बढी छ, र यसमा तीन क्षेत्रहरू छन्: कश्मीर उपत्यका, जम्मु र लद्दाख।) र आजाद कश्मीर पाकिस्तान-नियन्त्रित जम्मू र कश्मीरको बढी जनसङ्ख्या भएको भाग हो। यहाँ लगभग २५ लाख जनसङ्ख्या भएको रहेको छ। आजाद कश्मीरमा मुजफ्फराबाद, मिरपुर, बाग, कोडी, रावलकोट र पुँछ गरि ६ वटा जिल्लाहरू छन्। यसको राजधानी [[मुजफ्फराबाद]] सहर हो। आजाद कश्मीरका आफ्नै संस्थाहरू छन्, तर यसको राजनीति पाकिस्तानी अधिकारीहरू, विशेष गरी सेनाद्वारा भारी रूपमा नियन्त्रित छ), यसमा गिलगित र बल्तिस्तानको थोरै जनसङ्ख्या भएको "उत्तरी क्षेत्रहरू", दुर्गम पहाडी क्षेत्रहरू जुन आजाद कश्मीर भन्दा फरक छ। पाकिस्तानी केन्द्रीय अधिकारीहरूद्वारा प्रत्यक्ष रूपमा प्रशासित छन्, र चिनियाँ नियन्त्रणमा रहेका केही उच्च-उचाइका बसोबासयोग्य क्षेत्रहरू समावेश छन्।" <br />(ज) {{citation|last=Fisher|first=Michael H.|title=An Environmental History of India: From Earliest Times to the Twenty-First Century|url=https://books.google.com/books?id=kZVuDwAAQBAJ&pg=PA166|year=2018|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-107-11162-2|page=166}} Quote: "Kashmir’s identity remains hotly disputed with a UN-supervised “Line of Control” still separating Pakistani-held Azad (“Free”) Kashmir from Indian-held Kashmir."; <br /> (झ) {{citation|last=Snedden|first=Christopher|title=Understanding Kashmir and Kashmiris|url=https://books.google.com/books?id=5amKCwAAQBAJ&pg=PA10|year=2015|publisher=Oxford University Press|isbn=978-1-84904-621-3|page=10}} कथन:"जम्मु र कश्मीरका भागहरूलाई वर्णन गर्न केही राजनीतिकरण गरिएका शब्दहरू पनि प्रयोग गरिन्छ। यी शब्दहरूमा 'कब्जा गरिएको' र 'कब्जा' शब्दहरू समावेश छन्।"</ref> स्कर्दुले [[स्कर्दु जिल्ला]] र [[बल्तिस्तान विभाग]]को राजधानीको रूपमा सेवा गर्दछ। यो [[सिन्धु नदी|सिन्धु]] र शिगर नदीहरूको सङ्गममा स्कर्दु उपत्यकामा समुद्र सतहबाट लगभग २,५०० मिटर (८,२०२ फिट)को औसत उचाइमा अवस्थित छ। यो नजिकैको [[काराकोरम हिमशृङ्खला]]को आठ हजारीको एक महत्त्वपूर्ण प्रवेशद्वार हो।{{sfn|Pirumshoev & Dani, The Pamirs, Badakhshan and the Trans-Pamir States|2003|p=245}} यस क्षेत्रबाट बग्ने सिन्धु नदीले काराकोरमलाई [[लद्दाख]] हिमशृङ्खलाबाट अलग गर्दछ।<ref>{{cite web|last1=Skardu|first1=District|title=Skardu District|url=http://www.skardu.pk/skardu/|website=www.skardu.pk|publisher=Skardu.pk|access-date=23 November 2016|archive-date=24 November 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161124030125/http://www.skardu.pk/skardu/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.citypopulation.de/en/pakistan/cities/gilgitbaltistan/|title = Gilgit-Baltistan: Districts & Places – Population Statistics, Maps, Charts, Weather and Web Information}}</ref> == शब्दको उत्पत्ति == "स्कर्दु" नाम बाल्ती शब्दबाट आएको मानिन्छ जसको अर्थ "दुई उच्च स्थानहरू बीचको समथल भूभाग" हो। दुई उल्लेखित "उच्च स्थानहरू" शिगर सहर र उच्च-उचाइमा रहेको सतपारा ताल हुन्।<ref name="Dani">{{harvnb|Dani, The Western Himalayan States|1998|p=220}}</ref> == अवस्थिति == उपत्यका मुख्य [[काराकोरम राजमार्ग]]बाट ​​लगभग १८० किलोमिटर टाढा अवस्थित छ। स्कर्दुलाई काराकोरम राजमार्गसँग जोड्ने सडक घुमाउरो र जोखिमपूर्ण छ, जसमा धेरै तीखा मोडहरू र ठाडो झरनाहरू छन्। सिन्धु र शिगर नदीहरूको सङ्गममा, उपत्यका १० किलोमिटर (६ माइल) चौडा र ४० किलोमिटर (२५ माइल) लामो छ। नजिकैको [[काराकोरम]] हिमालमा सक्रिय अपरदनको परिणामस्वरूप स्कर्दु उपत्यकाभरि ठूलो मात्रामा पत्र जम्मा भएको छ।<ref name="Schroder Jr-2002" /> वैज्ञानिकहरूको अनुमान अनुसार सिन्धु र शिगर उपत्यकाका हिमनदीहरूले करिब ३२ लाख वर्षदेखि नूतनतम युगमा लगभग ११,७०० वर्षअघिसम्म स्कर्दू उपत्यकालाई फराकिलो बनाएको थियो।<ref name="Schroder Jr-2002">{{Cite book |title=Himalaya to the Sea: Geology, Geomorphology and the Quaternary |last=Schroder Jr |first=John F. |date=2002 |publisher=Routledge |isbn=9781134919772 |url=https://books.google.com/books?id=AfWJAgAAQBAJ&q=skardu&pg=PA60}}</ref> == प्रशासन == स्कर्दु सहर स्कर्दु जिल्ला भित्रको एक [[तहसील]] हो। स्कर्दु जिल्ला आफैँमा ठूलो बल्तिस्तान विभागको एक भाग हो। स्कर्दु सहर तहसील/तालुका भएकोले पाकिस्तान प्रशासनिक सेवासँग सम्बन्धित सहायक आयुक्तद्वारा प्रशासित छ भने स्कर्दु जिल्ला पाकिस्तान प्रशासनिक सेवाका उपायुक्तद्वारा प्रशासित छ। हालको आयुक्त करिम दाद चुगताई हुन्। == भूगोल == === भू-बनोट === [[स्कर्दुको विमानस्थल]] समुद्र सतहबाट २,२३० मिटर (७,३२० फिट) को उचाइमा अवस्थित छ, यद्यपि स्कर्दु वरपरका पहाडी चुचुराहरू ४,५००–५,८०० मिटर (१४,८००–१९,००० फिट) को उचाइमा पुग्छन्।<ref name="Schroder Jr-2002"/> स्कर्दुबाट माथितिर विश्वका केही ठुला हिमनदीहरू छन्, जसमा बाल्तोरो हिमनदी, बियाफो हिमनदी र चोगो लुङ्मा हिमनदी समावेश छन्। वरपरका केही हिमनदीहरू विश्वका केही अग्ला हिमालहरूले घेरिएका छन्, जसमा ८,६११ मिटर (२८,२५१ फिट) मा विश्वको दोस्रो अग्लो हिमाल [[केटु]], ८,०६८ मिटर (२६,४७० फिट) मा [[ग्यासरब्रम प्रथम|ग्यासरब्रम]] र ७,८२१ मिटर (२५,६५९ फिट) मा माशेरब्रम समावेश छन्।<ref name="Schroder Jr-2002"/> यी [[विश्वका अग्ला हिमालहरू|विश्वका केही अग्ला हिमालहरू]] हुन्। विश्वको दोस्रो अग्लो अल्पाइन मैदान, देओसाई राष्ट्रिय निकुञ्ज, स्कर्दुको माथिल्लो भागमा पनि अवस्थित छ। स्कर्दुबाट तलतिर ८,१२६ मिटर (२६,६६० फिट) मा [[नाङ्गा पर्वत]] अवस्थित छ।<ref name="Schroder Jr-2002"/> [[File:Sakadu City View.JPG|thumb|left|स्कर्दु हिमनदीले कुँदिएको फराकिलो उपत्यकामा अवस्थित छ।]] === जलवायु === [[File:MoonRise in Skardu City.jpg|thumb|साँझमा स्कर्दु]] [[File:Unexpected Snow in Katpana Skardu.jpg|thumb|स्कर्दुको शीत मरुभूमिमा रहेका बालुवाका ढिस्काहरू जाडोमा प्रायः हिउँले ढाकिएका हुन्छन्।]] स्कर्दुमा चिसो अर्ध-सुक्खा हावापानी ([[कोपेन जलवायु वर्गीकरण]]) रहेको छ। गर्मीको समयमा स्कर्दुको हावापानी यसको पहाडी बनोटले मध्यम हुन्छ; पाकिस्तानको तल्लो भूभागको तीव्र गर्मी त्यहाँ पुग्न सक्दैन। पहाडहरूले गर्मीको मनसुनलाई रोक्छ, र गर्मीको वर्षा धेरै कम हुन्छ। यद्यपि, यी पहाडहरूले धेरै गम्भीर जाडो मौसम निम्त्याउँछन्। अप्रिल-अक्टोबर पर्यटक मौसममा, तापमान अधिकतम २७ °से (८१ °फ) र न्यूनतम (अक्टोबरमा) ८ °से (४६ °फ) बीच भिन्न हुन्छ। डिसेम्बर-जनवरी-मध्य जाडो अवधिमा तापक्रम -१० °से (१४ °फ) भन्दा तल झर्न सक्छ। ७ जनवरी १९९५ मा सबैभन्दा कम रेकर्ड गरिएको तापक्रम -२४.१ °से (−११ °फ) थियो।<ref name=PMD>{{cite web |url= http://www.pakmet.com.pk/cdpc/Climate/Skardu_Climate_Data.txt |archive-url= https://web.archive.org/web/20100613053345/http://www.pakmet.com.pk/cdpc/Climate/Skardu_Climate_Data.txt |archive-date= 13 June 2010 |title= Skardu Climate Data, Mean for the Period 1961 - 2009 |work= Climate Data Processing Centre (CDPC), [[पाकिस्तान मौसम विज्ञान विभाग]], कराची |year= २०१० |access-date= 1 October 2019 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100613053345/http://www.pakmet.com.pk/cdpc/Climate/Skardu_Climate_Data.txt |date=13 June 2010 }}</ref> {{Weather box |location = स्कर्दु |metric first = Yes |single line = Yes |Jan record high C = 13.9 |Feb record high C = 16.7 |Mar record high C = 24.0 |Apr record high C = 29.6 |May record high C = 34.4 |Jun record high C = 40.0 |Jul record high C = 41.0 |Aug record high C = 41.0 |Sep record high C = 38.2 |Oct record high C = 31.2 |Nov record high C = 22.9 |Dec record high C = 16.2 |year record high C = 41.0 |Jan high C = 3.2 |Feb high C = 6.1 |Mar high C = 12.4 |Apr high C = 18.8 |May high C = 23.4 |Jun high C = 28.7 |Jul high C = 31.6 |Aug high C = 31.2 |Sep high C = 27.2 |Oct high C = 20.4 |Nov high C = 13.2 |Dec high C = 6.5 |year high C = 14.9 |Jan low C = -8.0 |Feb low C = -4.4 |Mar low C = 1.5 |Apr low C = 6.6 |May low C = 9.7 |Jun low C = 13.4 |Jul low C = 16.4 |Aug low C = 16.0 |Sep low C = 11.4 |Oct low C = 4.3 |Nov low C = -1.9 |Dec low C = -5.6 |year low C = 4.1 |Jan record low C = -24.1 |Feb record low C = -20.0 |Mar record low C = -13.5 |Apr record low C = −1.1 |May record low C = 0.4 |Jun record low C = 4.0 |Jul record low C = 7.5 |Aug record low C = 7.0 |Sep record low C = 2.6 |Oct record low C = -4.2 |Nov record low C = -9.5 |Dec record low C = -17.2 |year record low C = −24.1 |rain colour = green |Jan rain mm = 27.5 |Feb rain mm = 25.9 |Mar rain mm = 36.9 |Apr rain mm = 31.3 |May rain mm = 25.3 |Jun rain mm = 9.0 |Jul rain mm = 9.8 |Aug rain mm = 12.2 |Sep rain mm = 9.3 |Oct rain mm = 7.3 |Nov rain mm = 5.6 |Dec rain mm = 16.3 |year rain mm = 172.7 |time day = 17:00 [[पाकिस्तान मानक समय]] |Jan humidity = 64.3 |Feb humidity = 52.0 |Mar humidity = 34.9 |Apr humidity = 25.6 |May humidity = 24.6 |Jun humidity = 22.3 |Jul humidity = 27.3 |Aug humidity = 30.7 |Sep humidity = 29.9 |Oct humidity = 31.2 |Nov humidity = 36.6 |Dec humidity = 56.2 |year humidity = 29.6 |source 1 = पाकिस्तान मौसम विज्ञान विभाग<ref name=PMD/> |date=August 2012 }} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == {{Commons category|Skardu (city)|स्कर्दु}} * [http://emergingpakistan.gov.pk/travel/place-to-visit/gilgit-baltistan/skardu/ स्कर्दु] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200122132652/http://emergingpakistan.gov.pk/travel/place-to-visit/gilgit-baltistan/skardu/ |date=22 January 2020 }} * {{Wikivoyage inline|Skardu|स्कर्दु}} [[श्रेणी:स्कर्दु जिल्लाका ठाउँहरू]] [[श्रेणी:स्कर्दु जिल्ला]] [[श्रेणी:बल्तिस्तान]] [[श्रेणी:गिलगित बल्तिस्तानको इतिहास]] [[श्रेणी:बल्तिस्तानको इतिहास]] [[श्रेणी:पाकिस्तानका सहरहरू]] eue48b60h06cfyn22uafbsuhktv2jgm 0 148308 1352127 1339090 2026-04-22T08:08:20Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352127 wikitext text/x-wiki {{Infobox comics character | character_name = ब्रुस ब्यानर<br />{{small|हल्क}} | image = चित्र:हल्कको चित्र.png | caption = एभेन्जर्स अएसेन्बल नामक टेलिभिजन धारावाहीकको एक प्रचारात्मक हल्कको चित्र | converted = y | publisher = [[मार्भल कमिक्स]] | debut = ''द इन्क्रिडेबल हल्क (कमिक्स पुस्तक)'' #१ (सन् १९६२ मे) | creators = [[स्टेन ली]]<br>[[ज्याक किर्बी]] | full name = {{ubl|रोबर्ट ब्रुस ब्यानर<ref name=CBR>{{cite web|url= http://goodcomics.comicbookresources.com/2005/11/03/comic-book-urban-legends-revealed-23/|title= Comic Book Urban Legends Revealed #23|first= Brian|last= Cronin|date= November 3, 2005|website= Comic Book Resources|archive-url= https://web.archive.org/web/20150427015712/http://goodcomics.comicbookresources.com/2005/11/03/comic-book-urban-legends-revealed-23|archive-date= April 27, 2015|url-status= dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150427015712/http://goodcomics.comicbookresources.com/2005/11/03/comic-book-urban-legends-revealed-23 |date=April 27, 2015 }}</ref>}} | species = विशाल मानव {{efn|name=mutate|मार्भल कमिक्समा, 'म्युटेट' शब्दलाई सङ्ज्ञा रूपमा प्रयोग गरिएको छ भने यी पात्रहरूले बाह्य स्रोतबाट अतिमानवीय शक्ति प्राप्त गरेका छन्}} | alliances = [[एभेन्जर्स (कमिक्स)|एभेन्जर्स]]<br>[[डिफेन्डर्स (कमिक्स)|डिफेन्डर्स]]<br>[[हर्सम्यमन अफ आपोकलेप्स]]<br>[[फेन्टास्टिक फोर]]<ref>{{cite comic|writer= Walt Simonson|penciller= Adams, Arthur|inker= Art Thibert|story= Big Trouble on Little Earth!|title= Fantastic Four|issue= 347|date= December 1990}}</ref><br>[[प्यानथियोन (मार्भल कमिक्स)|प्यानथियोन]]<br>[[वारबाउन्ड]]<br>[[सिक्रेट एभेन्जर्र]] | partners = [[सि-हल्क]] | aliases = द इन्क्रेडेबल हल्क, जो फिक्सइट, वर्ल्ड-ब्रेकर, राक्षस हल्क, जेड राक्षस,<ref>''World War Hulk: Gamma Files'' #1</ref> डक ग्रिन, गिल्ट हल्क, वार | powers = {{collapsible list |titlestyle = background:transparent;text-align:left;font-weight:normal; |title = ''सूची हेर्नुहोस्'' |{{small|'''ब्रुस ब्यानरको रूपमा:'''}} *प्रतिभाशाली बौद्धिक क्षमता *दक्ष वैज्ञानिक र इन्जिनियर {{small|'''हल्कको रूपमा:'''}} *अतिमानवीय शक्ति भएको, द्रुतगतिमा दौडन सक्ने, अब्बल क्षमता भएको, अधिक प्रतिक्रियाशक्ति भएको, सहनशीलता, धैर्य र दीर्घायु *पराजित गर्न नसकिने *क्रोध सशक्तिकरण *पुनर्जन्म *धेरै माथिसम्म उफ्रन सक्ने *घात तरङ्ग पैदा गर्न सक्ने *ऊर्जा अवशोषण गर्न सक्ने * गामा किरण उत्सर्जन र नियन्त्रण *पानीभित्र सास फेर्न सक्ने, अन्तरिक्षमा सास फेर्न र भूत तथा अन्य अध्यात्मिक प्राणीहरू देख्न सक्ने क्षमता भएको }} | cat = super | subcat = मार्भल कमिक्स | sortkey = हल्क }} '''हल्क''' [[मार्भल कमिक्स]]द्वारा प्रकाशित अमेरिकी कमिक पुस्तकमा देखिने एक [[सुपरहिरो]] हो। लेखक स्ट्यान ली र कलाकार ज्याक किर्बीद्वारा सिर्जित यस पात्र पहिलोपटक 'द इन्क्रेडिबल हल्क' (मे १९६२) को पहिलो अङ्कमा देखा परेको थियो। हल्क बहुव्यक्तित्व विकार भएको काल्पनिक पात्र हो। हल्कलाई विशाल आकार, हरियो छाला भएको, हृष्टपुष्ट शारीरिक बनावट र अत्यधिक शारीरिक शक्ति भएको पात्रको रूपमा वर्णन गरिएको छ भने अर्कोतर्फ उसको वास्तविक परिचय वा अर्को नाम डा रोबर्ट ब्रुस बेनर हो, जो शारीरिक रूपमा कमजोर, सामाजिक रूपमा पिछडिएको र संयमित स्वभावको भौतिकशास्त्री हो। दुवैजनालाई एक-अर्काको अस्तित्वबारे अवगत रहन्छ। लेखक ''लि''का अनुसार हल्कको सिर्जना फ्रेन्केन्स्टाइनको राक्षस र डाक्टर जेकिल र मिस्टर हाइडको संयोजनबाट प्रेरित भएको हो।<ref name="HulkTIG">{{Cite book | last=DeFalco | first=Tom | title=The Hulk: The Incredible Guide | publisher=Dorling Kindersley | date=2003 | location=London, United Kingdom | page=200 | isbn=978-0-7894-9260-9 | url=https://archive.org/details/hulkincrediblegu0000defa | url-access=registration }}</ref> रिक जोन्सको ज्यान बचाउने क्रममा एउटा प्रयोगात्मक बमको विस्फोट हुँदा गामा किरणको आकस्मिक सम्पर्कमा आएपछि ब्यानर भावनात्मक तनावमा परेमा वा आफ्नो इच्छाविरुद्ध, शारीरिक रूपमा हल्कमा रुपान्तरित हुन्छन्। यो रूपान्तरण प्रायः विध्वङ्सकारी आतङ्क र सङ्घर्षतर्फ उन्मुख हुन्छ जसले ब्यानरको सामान्य जीवनलाई जटिल बनाउँदछ। हल्कको शक्ति स्तरलाई प्रायः उसको क्रोध स्तरसँगको अनुपातमा वर्णन गरिन्छ। सामान्यतया रिसाएको जनावरको रूपमा चित्रित गरिने हल्कलाई अन्य वैकल्पिक व्यक्तिगत रूपहरूसँग पनि प्रस्तुत गरिएको छ जसमा ग्याङस्टर (जो फिक्सिट), सम्मिलित व्यक्तित्व (मर्ज्ड हल्क), विनाशकारी शक्ति (वार), प्रतिभाशाली योद्धा (वर्ल्ड-ब्रेकर), आत्म-घृणित रक्षक (राक्षस हल्क), प्रतिभाशाली वैज्ञानिक (डक ग्रिन) र केही साना वैकल्पिक रूपहरू समावेश छन्। हल्क लोकप्रिय संस्कृतिमा सबैभन्दा प्रतिष्ठित पात्रहरू मध्ये हो भने हल्क पात्रलाई विभिन्न प्रकारका कपडा र सङ्ग्रहणीय वस्तुमा देख्न पाइनुका साथै यसलाई विभिन्न सञ्चार माध्यमहरूमा प्रस्तुत गरिएको छ। ब्यानर र हल्कलाई एनिमेसन र भिडियो खेल अवतारहरूमा रूपान्तरण गरिएको पाइन्छ। यो पात्र पहिलोपटक सन् १९७८ को टेलिभिजन शृङ्खला ''द इन्क्रेडेबल हल्क'' र यसको पछिल्ला टेलिभिजन चलचित्रहरू ''द इनक्रेडिबल हल्क रिटर्न्स'' (सन् १९८८), ''द ट्रायल अफ द इन्क्रेडिबल हल्क'' (सन् १९८९) र ''द डेथ अफ द इन्क्रेडिबल हल्क'' (सन् १९९०) मा देखा परेको थियो। सन् २००३ मा सार्वजनिक गरिएको ''हल्क'' नामक चलचित्रमा एरिक बनाले यस पात्रको भूमिकामा अभिनय गरेका थिए। मार्भल सिनेम्याटिक युनिभर्स अन्तर्गत यस पात्रलाई पहिलोपटक एडवर्ड नर्टनको चलचित्र [[द इन्क्रेडिबल हल्क (चलचित्र)|द इन्क्रेडिबल हल्क]] (२००८) मा चित्रित गरिएको थियो। == टिप्पणीहरू == {{टिप्पणीसूची}} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == {{Sister project links|voy=no|wikt=Hulk|b=no|q=Hulk (comics)|s=no|commons=Category:Hulk|n=no|v=no|d=Q188760}} * {{marvelwiki|Hulk|हल्क}} * {{gcdb|type=character|search=Hulk|title=हल्क}} * [https://web.archive.org/web/20170708041934/http://www.imdb.com/character/ch0007099/ हल्क] [[इन्टरनेट चलचित्र डाटाबेस]]मा * {{Marveldatabase|Bruce Banner (Earth-616)|ब्रुस ब्यानर}} 0yc74u031cukhhzrf63ypk2ray4zsp4 0 149021 1352154 1351779 2026-04-22T09:03:48Z पर्वत सुवेदी 31224 /* मन्त्रिपरिषद्का सदस्यहरू */ 1352154 wikitext text/x-wiki {{छोटो विवरण|नेपालको कार्यकारी वर्तमान मन्त्रिपरिषद्}} {{about|बालेन शाहको अध्यक्षतामा रहेको मन्त्रिपरिषद्|अन्य प्रयोग|बालेन शाह}} {{Infobox government cabinet | cabinet_name = बालेन शाह मन्त्रिपरिषद् | cabinet_type = मन्त्रिपरिषद् | jurisdiction = नेपाल | flag = Flag_of_Nepal.svg | image = Balendra Shah’s Cabinet Meeting, 2026.jpg | caption = | date_formed = १३ चैत २०८२ | date_dissolved = | state_head_title = [[नेपालको राष्ट्रपति|राष्ट्रपति]] | state_head = [[रामचन्द्र पौडेल]] | government_head_title = [[नेपालको प्रधानमन्त्री|प्रधानमन्त्री]] | government_head = [[बालेन्द्र शाह]] | deputy_government_head_title = [[नेपालको उपप्रधानमन्त्री|उपप्रधानमन्त्री]] | deputy_government_head = | government_head_history = [[काठमाडौँको नगर प्रमुख]] (वि.सं २०७९-२०८२) | former_members_number = | former_members_resigned = | total_number = १७ | political_party = {{color box|{{party color|Rastriya Swatantra Party}}}} [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] | legislature_status = [[बहुमतको सरकार|बहुमत]] | opposition_cabinet = | opposition_leader = | opposition_party = {{color box|{{party color|Nepali Congress}}}} [[नेपाली काङ्ग्रेस]] | election = [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२]] | legislature_term = [[नेपालको तेस्रो सङ्घीय संसद]] | outgoing_formation = | previous = [[सुशीला कार्की मन्त्रिपरिषद्|सुशीला कार्कीको अन्तरिम मन्त्रिपरिषद्]] | successor = | political_parties = | current_number = १६ (प्रधानमन्त्री सहित) | former_members_dismissed = १ }} [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२]] मा, झण्डै दुई–तिहाइ (१८२) सिट जितेर पहिलो दल बनेको [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]]को वरिष्ठ नेता [[बालेन शाह]]को नेतृत्वमा रहेको हाल कार्यकारी मन्त्रिपरिषद् हो। यसले जेनजी आन्दोलनको जगमा बनेको [[सुशीला कार्कीको अन्तरिम मन्त्रिपरिषद्, २०८२|सुशीला कार्कीको अन्तरिम मन्त्रिपरिषद्]]लाई प्रतिस्थापन गरेको थियो।<ref>{{Cite web |date=२५ भदौ २०८२|title=मन्त्रालय संख्या १५ देखि १८ मा सीमित गरिने, मन्त्री को–को?|url=https://www.setopati.com/politics/384727|date=६ चैत २०८२ |access-date=६ चैत २०८२ |website=सेतोपाटी |language=नेपाली}}</ref> यस मन्त्रिपरिषद्मा मन्त्रालयको सङ्ख्या घटाएर १८ सम्ममा सीमित गर्ने योजना अनुसार हाल १५ सदस्यीय मन्त्रिपरिषद् गठन भएको थियो।<ref>{{Cite web |date=२५ भदौ २०८२|title=मन्त्रालय र मन्त्री छनोटबाटै देखिनेछ सुशासनको पहिलो मुहार|url=https://www.onlinekhabar.com/2026/03/1894424/the-first-face-of-good-governance-will-be-seen-through-the-selection-of-ministries-and-ministers|date=६ चैत २०८२ |access-date=६ चैत २०८२ |website=अनलाइन खबर|language=नेपाली}}</ref> राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले शीतल निवासमा २०८२ चैत १३ मा, आयोजित विशेष समारोहमा ३६ वर्षीय [[बालेन शाह]]लाई प्रधानमन्त्री पदको शपथ ग्रहण गराएका थिए।<ref>{{Cite web |title=बालेनले लिए प्रधानमन्त्री पदको शपथ |url=https://www.onlinekhabar.com/2026/03/1898843/balen-takes-oath-as-prime-minister |access-date=२०८२ चैत १३ |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली}}</ref> == मन्त्रिपरिषद्का सदस्यहरू == {| class="wikitable" !क्र.सं. !मन्त्रालय !colspan = "2"|मन्त्री !पदभार ग्रहण !पदमुक्त |- | colspan="6" bgcolor="darkgrey" |'''मन्त्रिपरिषद्का सदस्यहरू''' |- !१ | '''[[नेपालको प्रधानमन्त्री|प्रधानमन्त्री]]''' | [[File:The official portrait of Balendra Shah, the Prime Minister of Federal Democratic Republic of Nepal.png|center|133x133px]] | [[बालेन शाह]] | २०८२ चैत १३<ref>{{Cite web |date=१३ चैत २०८२ |title=बालेन्द्र शाह प्रधानमन्त्री नियुक्त, नयाँ सरकारका तीन प्रमुख चुनौती |url=https://www.bbc.com/nepali/articles/cy417gn9nd7o |website=[[बीबीसी नेपाली]]|language=नेपाली}}</ref> | बहालवाला |- ! २ | [[अर्थ मन्त्रालय (नेपाल)|अर्थ]] मन्त्री |[[File:Swarnim-wagle.png|center|100px]] | [[स्वर्णिम वाग्ले]] | २०८२ चैत १३<ref name="मन्त्रिपरिषद्">{{Cite web |date=१३ चैत २०८२ |title=यस्तो छ १५ सदस्यीय मन्त्रिपरिषद् |url=https://kantipurtv.com/news/2026/03/27/1774597239.html |website=कान्तिपुर |language=नेपाली}}</ref> | बहालवाला |- ! ३ | [[गृह मन्त्रालय (नेपाल)|गृह]] मन्त्री |[[File:Sudhan Gurung, official portrait (2026).jpg|center|frameless|100px]] | [[सुधन गुरुङ]] | २०८२ चैत १३ | २०८३ वैशाख ९<ref>{{Cite web |date=२०८३ वैशाख ९ |title=चौतर्फी आलोचनापछि गृहमन्त्री गुरुङले दिए राजीनामा |url=https://www.onlinekhabar.com/2026/04/1916005/home-minister-gurung-resigns-after-widespread-criticism |website=अनलाइन खबर|language=नेपाली}}</ref> |- ! ४ | [[परराष्ट्र मन्त्रालय (नेपाल)|परराष्ट्र]] मन्त्री |[[File:ShishirKhanal.png|center|100px]] | [[शिशिर खनाल]] | २०८२ चैत १३ | बहालवाला |- ! rowspan="2" | ५ | [[भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रालय (नेपाल)|भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात]] मन्त्री | rowspan="2" |[[File:Sunil Lamsal, official portrait (2026).jpg|center|100px]] | rowspan="2" | [[सुनिल लम्साल]] | rowspan="2" | २०८२ चैत १३ | rowspan="2" | बहालवाला |- | [[सहरी विकास मन्त्रालय (नेपाल)|सहरी विकास]] मन्त्री |- ! rowspan="2" | ६ | [[शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालय (नेपाल)|शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि]] मन्त्री | rowspan="2" |[[file:Sasmitportrait1.jpg|100px]] | rowspan="2" | [[सस्मित पोखरेल]] | rowspan="2" | २०८२ चैत १३ | rowspan="2" | बहालवाला |- | [[युवा तथा खेलकुद मन्त्रालय (नेपाल)|युवा तथा खेलकुद]] मन्त्री |- ! ७ | [[संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालय (नेपाल)|संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन]] मन्त्री | | [[खडकराज पौडेल]] | २०८२ चैत १३ | बहालवाला |- ! rowspan="2" | ८ | [[स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालय (नेपाल)|स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या]] मन्त्री | rowspan="2" | | rowspan="2" | [[निशा मेहता]] | rowspan="2" | २०८२ चैत १३ | rowspan="2" | बहालवाला |- | [[खानेपानी मन्त्रालय (नेपाल)|खानेपानी मन्त्री]] |- ! ९ | [[ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइ मन्त्रालय (नेपाल)|ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइ]] मन्त्री ||[[File:Biraj Bhakta Shrestha.jpg|center|100px]] | [[विराजभक्त श्रेष्ठ]] | २०८२ चैत १३ | बहालवाला |- ! १० | [[सञ्चार तथा सूचना प्रविधि मन्त्रालय (नेपाल)|सञ्चार तथा सूचना प्रविधि]] मन्त्री | | [[विक्रम तिमिल्सिना]] | २०८२ चैत १३ | बहालवाला |- ! rowspan="2" | ११ | [[सङ्घीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालय (नेपाल)|सङ्घीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन]] मन्त्री | rowspan="2" | | rowspan="2" | [[प्रतिभा रावल]] | rowspan="2" | २०८२ चैत १३ | rowspan="2" | बहालवाला |- | [[भूमि व्यवस्था, सहकारी तथा गरिबी निवारण मन्त्रालय (नेपाल)|भूमि व्यवस्था, सहकारी तथा गरिबी निवारण]] मन्त्री |- ! १२ | [[श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालय (नेपाल)|श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा]] मन्त्री |[[File:Dipak Kumar Sah, official portrait (2026).jpg|center|100px]] | [[दीपककुमार साह]] | २०८२ चैत १३ | २६ चैत २०८२ <ref name="Dipak2">{{Cite web |title=Prime Minister Balendra Shah dismisses Labor Minister Deepak Kumar Sah |url=http://english.ratopati.com/story/58187/labor-minister-deepak-kumar-sah-relieved-of-his-post |access-date=2026-04-09 |website=english.ratopati.com |language=Nepali}}</ref><ref name="Dipak3">{{Cite web |title=Labour minister Sah sacked over disciplinary breach |url=https://kathmandupost.com/national/2026/04/09/labour-minister-sacked-over-disciplinary-breach |access-date=2026-04-09 |website=kathmandupost.com |language=English}}</ref> |- ! १३ | [[कानुन, न्याय तथा संसदीय मामिला मन्त्रालय (नेपाल)|कानुन, न्याय तथा संसदीय मामिला]] मन्त्री ||[[File:Sobita Gautam, official portrait (2025).jpg|center|100px]] | [[सोविता गौतम]] | २०८२ चैत १३ | बहालवाला |- ! rowspan="2" | १४ | [[कृषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्रालय (नेपाल)|कृषि तथा पशुपन्छी विकास]] मन्त्री | rowspan="2" | [[File:Gita Chaudhary, portrait (2026).jpg|100px]] | rowspan="2" | [[गीता चौधरी]] | rowspan="2" | २०८२ चैत १३ | rowspan="2" | बहालवाला |- | [[वन तथा वातावरण मन्त्रालय (नेपाल)|वन तथा वातावरण]] मन्त्री |- ! १५ | [[महिला, बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिक मन्त्रालय (नेपाल)|महिला, बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिक]] मन्त्री || | [[सीता वादी]] | २०८२ चैत १३ | बहालवाला |- ! १६ | [[श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालय (नेपाल)|श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा]] मन्त्री || | [[रामजी यादव]] | २०८२ चैत २७ <ref name="Ramjee Gauri">{{Cite web |date=March 27, 2026 |title=Prime Minister Shah recommends Ramjee Yadav and Gauri Kumari Yadav as ministers|url=https://kathmandupost.com/politics/2026/04/10/prime-minister-shah-recommends-ramjee-yadav-and-gauri-kumari-yadav-as-ministers|access-date=2026-04-10 |website=The Kathmandu Post|language=en}}</ref> | बहालवाला |- ! १७ | [[उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालय (नेपाल)|उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति]] मन्त्री || | [[गौरी कुमारी यादव]] | २०८२ चैत २७ <ref name="Ramjee Gauri" /> | बहालवाला |} == यो पनि हेर्नुहोस् == * [[नेपालको मन्त्रिपरिषद्]] * [[नेपाल सरकार]] == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} {{नेपाली मन्त्रिपरिषद्हरू}} [[श्रेणी:नेपालका मन्त्रिपरिषद्हरू]] [[श्रेणी:नेपाल सरकार]] d9m6ogey639h0dfqivcwgajuslyqcoj 0 149171 1352144 1347989 2026-04-22T08:36:44Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352144 wikitext text/x-wiki {{छोटो विवरण|हिन्दु धर्ममा आध्यात्मिक अर्थ बोकेका प्रतीकहरू}} [[चित्र:SriYantra construct.svg|thumb|श्री चक्र, जसलाई प्रायः [[श्री यन्त्र]] पनि भनिन्छ, यसले श्री ललिता वा [[त्रिपुरसुन्दरी]]को रूपमा देवीको प्रतिनिधित्व गर्दछ।]] [[हिन्दु धर्म]]ले हजारौँ वर्षको विकासक्रममा थुप्रै प्रतीकात्मक चिह्नहरूलाई आत्मसात् गरेको छ जसले '''हिन्दु प्रतिमाशास्त्र'''को एउटा अंश बनाउँछन्। यी प्रतीकहरू शास्त्र वा सांस्कृतिक परम्परामा आधारित आध्यात्मिक अर्थले भरिएका हुन्छन्। कुनै पनि प्रतीकलाई दिइने महत्त्व क्षेत्र, समय र अनुयायीहरूको सम्प्रदाय अनुसार फरक पर्न सक्छ। [[स्वस्तिक]] जस्ता केही प्रतीकहरू समयसँगै केही विस्तृत रूपमा जोडिएका छन् भने [[ॐ]] जस्ता अन्य प्रतीकहरू हिन्दु धर्मको अद्वितीय प्रतिनिधित्वको रूपमा चिनिन्छन्। हिन्दु प्रतिमाशास्त्रका अन्य पक्षहरूलाई [[मूर्ति]] र [[मुद्रा (भाव भङ्गिमा)|मुद्रा]] (हात र शरीरको स्थिति) जस्ता शब्दहरूले समेट्दछन्। == हिन्दु संस्कारका सामग्रीहरू == हिन्दु संस्कारका सामग्रीहरू ती भौतिक वस्तुहरू वा चिह्नहरू हुन् जसलाई पवित्र मानिन्छ र हिन्दु धर्मका अनुयायीहरूले भक्ति भावको प्रतीकको रूपमा प्रयोग गर्छन्। यी प्रायः [[पूजा]] (प्रार्थना) वा धार्मिक समारोहसँग सम्बन्धित वस्तुहरू हुन्छन्। == विश्वव्यापी प्रतीकहरू == [[हिन्दु धर्म]]का सबैभन्दा पूजनीय प्रतीकहरूमध्ये केहीलाई तल दिइएको छ। === ॐ === ''[[ॐ]]'' वा '''ओम''' एक पवित्र [[ध्वनि प्रतीक]] हो जसले ब्रह्माण्ड र परम सत्य ([[ब्रह्म]]) लाई प्रतिनिधित्व गर्दछ।<ref name="BritannicaOm">{{cite encyclopedia |title=Om |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |url=https://www.britannica.com/topic/Om-Indian-religion}}</ref> यो सबै वैदिक [[मन्त्र]] र प्रार्थनाहरूको अगाडि (र कहिलेकाहीँ पछाडि पनि) जोडिन्छ। ओमलाई प्रायः ब्रह्म (अ), विष्णु (उ) र शिव (म) गरी ईश्वरका तीन पक्षहरूको प्रतिनिधित्व गर्ने मानिन्छ।<ref name="Feuerstein2003">{{cite book |last=Feuerstein |first=Georg |title=The Yoga Tradition |publisher=Inner Traditions |year=2003 |isbn=978-1594773624 |page=321}}</ref> दिव्य आदिम कम्पनको रूपमा, यसले सम्पूर्ण प्रकृति र अस्तित्वलाई समेट्ने एक मात्र परम सत्यलाई जनाउँछ। '''ॐ''' अक्षर (जसलाई ओमकार भनिन्छ) हिन्दु धर्मको एक गहिरो अर्थपूर्ण र स्पष्ट रूपमा चिनिने प्रतीक हो। 'ओम' को उच्चारणले मानव भाषिक स्वरका सबै सम्भावित ध्वनिहरूलाई समेट्छ। === स्वस्तिक === ''[[स्वस्तिक]]'' सामान्य शुभता, समृद्धि वा सौभाग्यको सङ्केत गर्ने प्रतीक हो। यसले आत्माको शुद्धता, सत्य र स्थिरता वा सूर्यदेवलाई प्रतिनिधित्व गर्न सक्छ। चार दिशामा यसको परिक्रमालाई धेरै धारणाहरू व्यक्त गर्न प्रयोग गरिएको छ, तर मुख्य रूपमा यसले चार दिशा, चार [[वेद]] र तिनीहरूको सामञ्जस्यपूर्ण एकतालाई चित्रण गर्दछ। हिन्दु धर्ममा यसको प्रयोग प्राचीन कालदेखि हुँदै आएको छ।<ref name="Freed1980">{{Cite journal |last=Freed |first=Stanley A |date=1980 |title=Swastika: A new symbolic interpretation |url=https://scholarship.rice.edu/bitstream/handle/1911/63402/article_RIP661_part6.pdf?sequence=1 |journal=Rice Institute Pamphlet-Rice University Studies |volume=66 |issue=1}}</ref> === श्री चक्र यन्त्र === [[त्रिपुरसुन्दरी]]को ''[[श्री यन्त्र|श्री चक्र]]'' यन्त्र (जसलाई सामान्यतया श्री यन्त्र भनिन्छ) नौवटा एकआपसमा जोडिएका त्रिभुजहरूबाट बनेको एक [[मण्डल]] हो।<ref name="Shankaranarayanan1971">{{cite book |last=Shankaranarayanan |first=S. |title=Sri Chakra |publisher=Dipti Publications |year=1971 |isbn=978-8185208077}}</ref> यीमध्ये चारवटा त्रिभुजहरू सुल्टो (माथितिर फर्किएका) छन् जसले [[शिव]] वा पुरुष तत्त्वलाई प्रतिनिधित्व गर्दछन् भने पाँचवटा त्रिभुजहरू उल्टो वा तलतिर फर्किएका छन् जसले [[शक्ति (देवी)|शक्ति]] वा स्त्री तत्त्वलाई प्रतिनिधित्व गर्दछन्। यी नौ त्रिभुजहरू मिलेर सम्पूर्ण ब्रह्माण्डको प्रतीकात्मक सञ्जाल र सृष्टिको गर्भ निर्माण गर्दछन् जसले [[अद्वैत वेदान्त]] वा गैर-द्वैतवादलाई व्यक्त गर्दछ।<ref name="Khanna2003">{{cite book |last=Khanna |first=Madhu |title=Yantra: The Tantric Symbol of Cosmic Unity |publisher=Thames & Hudson |year=2003 |isbn=978-0500272343}}</ref> अन्य सबै यन्त्रहरू यसै सर्वोच्च यन्त्रबाट उत्पत्ति भएको मानिन्छ। <gallery> File:Golden Aum.png|[[ॐ]] (ओम्) File:HinduSwastika.svg|[[स्वस्तिक]] Image:Sri Yantra.svg|[[श्री यन्त्र|श्री चक्र]] यन्त्र </gallery> == प्रतीकहरूको तालिका == {| class="wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto" cellpadding="2" |+ हिन्दु देवीदेवता, पौराणिक पात्र र तिनीहरूसँग सम्बन्धित प्रतीकहरू ! width="200"; style="background:#ffdead;" | देवी वा देवता ! width="500"; style="background:#ffdead;" | सम्बन्धित प्रतीकहरू ! width="100"; style="background:#ffdead;" | टिप्पणी |- | [[महादेवी|आदि पराशक्ति]] | सातवटा सिंह भएको रथ, [[श्री यन्त्र|श्री चक्र]] | [[शाक्त सम्प्रदाय]]मा सर्वोच्च देवी |- | [[ब्रह्मा]] | कमल, [[हंस]], [[वेद]], माला ([[जपमाला]]) | सृष्टिकर्ता |- | [[विष्णु]] | [[शेषनाग]], [[शङ्ख]], [[चक्र]], [[गदा]], [[कमल]], [[गरुड]], नीलो रङ | संरक्षक |- | [[शिव]] | [[शिवलिङ्ग]], [[नन्दी]], [[तेस्रो आँखा]], [[त्रिशूल]], अर्धचन्द्र, [[रुद्राक्ष]], [[नाग (हिन्दु धर्म)|सर्प]], [[डमरु]], [[बाघ]]को छाला, [[विभूति]] | संहारकर्ता |- | [[सरस्वती]] | सेतो कमल, [[हंस]], [[मयुर]], [[वीणा]], सेतो रङ्ग | विद्या, सङ्गीत र कलाकी देवी |- | [[लक्ष्मी]] | रातो कमल, [[हात्ती]], सुनको वर्षा, [[कुम्भ]], लाटोकोसेरो, मयूरको प्वाँख | समृद्धि, धन, प्रेम र सौभाग्यकी देवी |- | [[पार्वती]] | [[सिंह]], [[नन्दी]], त्रिशूल, चक्र, गदा, पदम, शङ्ख, धनुष, खड्ग | साहस, प्रजनन र शक्तिकी देवी |- | [[इन्द्र]] | [[वज्र]], इन्द्रेणी, बादल | देवताहरू र [[स्वर्ग]]का राजा |- | [[वरुण]] | [[पाश]] (पासो) | कर्तव्य र सम्झौताका देवता, जलका राजा |- | [[यमराज|यम]] | पाश, दण्ड, [[भैँसी]] | पातालका राजा, मृत्युका देवता |- | [[सूर्य (देवता)|सूर्य]] | रथ, सूर्यका किरणहरू, सुनौलो रङ्ग | सूर्यका देवता |- | [[काली]] | [[मुण्डमाला]], [[चन्द्रहास]], [[कपाल (खप्पर)|खप्पर]], खड्ग, त्रिशूल | पार्वतीको भयानक स्वरूप |- | [[राम]] | धनुष र बाण, नीलो रङ्ग, राजकीय पोशाक | धार्मिकता (मर्यादा पुरुषोत्तम) का प्रतीक |- | [[कृष्ण]] | नीलो रङ्ग, [[गाई]], बाँसुरी, [[सुदर्शन चक्र]], [[दूध]], मयूरको प्वाँख | करुणा, प्रेम र योगका देवता |- | [[गणेश]] | [[अङ्कुश]], मुसो, [[मोदक]], [[ॐ]] | बुद्धि, शुभता र सौभाग्यका देवता |- | [[कार्तिकेय]] | [[मयुर]], [[वेलास्त्र]], [[भाले]] अङ्कित झण्डा | युद्धका देवता र सेनापति |- | [[हनुमान]] | [[गदा]] | शक्ति, साहस र भक्तिका देवता |} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == {{कमन्सश्रेणी}} *[http://www.metmuseum.org/toah/hd/gods/hd_gods.htm मेट्रोपोलिटन कला सङ्ग्रहालय: देवताहरूको पहिचान] *[http://livingartsoriginals.com/hindu-symbols.html हिन्दु प्रतीकहरू] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250527165623/https://livingartsoriginals.com/hindu-symbols.html |date=2025-05-27 }} [[श्रेणी:हिन्दु धर्म]] e3eiq2hmy2vgbbnidg47mfxswjy5qxb 0 149271 1352111 1351896 2026-04-22T06:59:05Z CommonsDelinker 144 Nisha_mehta.jpg हटाईंदै, कमन्समा [[c:User:Herbythyme|Herbythyme]]ले Copyright violation, see [[:c:Commons:Licensing|]] को कारणले हटाएका कारण । 1352111 wikitext text/x-wiki {{छोटो विवरण|नेपाली राजनीतिज्ञ र मन्त्री}} {{Infobox officeholder | honorific_prefix = [[माननीय]] | name = निशा मेहता | office = [[स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालय (नेपाल)|नेपालको स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्री]] | term_start = १३ चैत २०८२ | president = [[रामचन्द्र पौडेल]] | prime_minister = [[बालेन्द्र शाह]] | predecessor = [[सुधा शर्मा]] | office1 = [[खानेपानी मन्त्रालय (नेपाल)|खानेपानी मन्त्री]] | term_start1 = १३ चैत २०८२ | predecessor1 = राजेन्द्रसिंह भण्डारी | office2 = [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|सांसद, प्रतिनिधि सभा]] | term_start2 = १३ चैत २०८२ | constituency2 = [[समानुपातिक निर्वाचन प्रणाली|समानुपातिक सूची]] | birth_date = {{Birth date and age|1987|08|07|df=y}}<ref name="bio" /> | birth_place = [[इनरुवा नगरपालिका|इनरुवा]], [[सुनसरी जिल्ला|सुनसरी]], [[नेपाल]] | party = {{color box|{{party color|Rastriya Swatantra Party}}}} [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] | citizenship = [[नेपाल|नेपाली]] | image = | caption = मेहताको तस्विर | spouse = डा. सरोज सिंह<ref name="bio" /> }} '''निशा मेहता''' (जन्म: २०४४ साउन २२) एक नेपाली राजनीतिज्ञ र परिचारिका हुन्।<ref name="nurse">{{Cite web |date=March 27, 2026 |title=From Nurse to Minister: Nisha Mehta Takes Charge of Nepal’s Health Sector |url=https://recentsnews.com/2026/03/27/9331/ |access-date=2026-03-29 |website=Recent News Nepal |language=अङ्ग्रेजी}}</ref> उनी हाल प्रधानमन्त्री [[बालेन्द्र शाह]]को मन्त्रिमण्डलमा [[स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालय (नेपाल)|स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या]] र [[खानेपानी मन्त्रालय (नेपाल)|खानेपानी मन्त्री]]का रूपमा कार्यरत छिन्।<ref>{{Cite web |date=March 27, 2026 |title=15 ministers in Balendra Shah Cabinet finalised |url=https://kathmandupost.com/national/2026/03/27/15-ministers-in-balendra-shah-cabinet-finalised |access-date=2026-03-27 |website=काठमाडौँ पोस्ट |language=अङ्ग्रेजी}}</ref><ref>{{Cite web |date=March 27, 2026 |title=Meet the five women ministers in Balen-led cabinet |url=https://english.onlinekhabar.com/five-women-ministers.html |website=अनलाइनखबर |access-date=2026-03-27 |language=अङ्ग्रेजी}}</ref> मेहता [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२]]मा [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]]बाट [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]]मा निर्वाचित भएकी थिइन्। उनी [[मधेशी]] महिला क्लस्टर अन्तर्गत [[समानुपातिक निर्वाचन प्रणाली|समानुपातिक सूची]]बाट निर्वाचित भएकी थिइन्।<ref name="bio">{{Cite web |last=Subedi |first=Arjun |title=दोस्रो प्रयासमा सांसद् बनेकी निशा मेहता |url=https://ekantipur.com/politics/2026/03/23/nisha-mehta-becomes-mp-on-second-attempt-40-44.html |date=2026-03-24 |access-date=2026-03-27 |website=इकान्तिपुर |language=नेपाली}}</ref> == प्रारम्भिक जीवन र शिक्षा == मेहताको जन्म [[कोशी प्रदेश]]को [[सुनसरी जिल्ला|सुनसरी]] स्थित [[इनरुवा नगरपालिका|इनरुवा]]मा भएको थियो।<ref>{{Cite web |date=March 27, 2026 |title=Nisha Mehta sssumes office as Health and Water Supply Minister |url=https://thehimalayantimes.com/nepal/nisha-mehta-sssumes-office-as-health-and-water-supply-minister |access-date=2026-03-29 |website=द हिमालयन टाइम्स |language=अङ्ग्रेजी}}</ref> उनले [[भारत]]को [[मध्य प्रदेश]] स्थित [[जिवाजी विश्वविद्यालय]]बाट सम्बन्धन प्राप्त पोस्ट ग्रेजुएट कलेज अफ नर्सिङ, ग्वालियरबाट नर्सिङमा स्नातकोत्तर तहको शिक्षा हासिल गरेकी छिन्।<ref>{{Cite web |date=2026-03-28 |title=Nisha Mehta Biography: From Nurse to Nepal's Health Minister (2026) - FameReports |url=https://famereports.com/nisha-mehta-biography-health-minister-nepal/ |access-date=2026-03-28 |language=अङ्ग्रेजी}}</ref>उनी [[कुशवाहा]]/[[कोइरी]] जातकी हुन्। == राजनीतिक वृत्ति == === नर्सिङ === नेपाल फर्केपछि उनले धरान स्थित [[वी.पी. कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान]]मा क्लिनिकल नर्सको रूपमा करिब तीन वर्ष काम गरेकी थिइन्। त्यसपछि उनी विराटनगरको विराट टिचिङ अस्पतालमा नर्स र सह-प्राध्यापकका रूपमा आबद्ध भएकी थिइन्।<ref name="bio" /><ref name="nurse" /> === राजनीति === उनी [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] स्थापनाकाल देखि नै सो पार्टीको साधारण सदस्य रहँदै आएकी थिइन्।<ref>{{Cite web |date=2026-03-28 |title=नर्स निशा मेहता बनिन् स्वास्थ्यमन्त्री |url=https://www.onlinekhabar.com/2026/03/1898828/nurse-nisha-mehta-becomes-health-minister |access-date=2026-03-29 |website=अनलाइनखबर |language=नेपाली}}</ref> [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९ को निर्वाचन]]मा पनि उनको नाम पार्टीको समानुपातिक सूचीमा समावेश थियो, यद्यपि सो समयमा उनी सांसद निर्वाचित हुन सकेकी थिइनन्।<ref>{{Cite web |last=Kami |first=Sudip |date=2026-03-27 |title=Facing a daunting task of revamping health sector |url=https://kathmandupost.com/national/2026/03/28/facing-a-daunting-task-of-revamping-health-sector |access-date=2026-03-29 |website=काठमाडौँ पोस्ट |language=अङ्ग्रेजी}}</ref> == व्यक्तिगत जीवन == मेहताले कोशी प्रदेश प्रहरी अस्पतालका प्रमुख तथा प्रहरी नायब उपरीक्षक डा. सरोज सिंहसँग विवाह गरेकी छिन्।<ref name="bio" /> == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] [[श्रेणी:राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:नेपालका सांसदहरू २०८२–]] [[श्रेणी:नेपाल सरकारका मन्त्रीहरू]] [[श्रेणी:सन् १९८७ मा जन्म]] [[श्रेणी:सुनसरी जिल्लाका मानिसहरू]] 2skw4uafdsmi6yc6himbk0dp0el691p 1352142 1352111 2026-04-22T08:32:54Z Madeshi Brahman 78174 1352142 wikitext text/x-wiki {{छोटो विवरण|नेपाली राजनीतिज्ञ र मन्त्री}} {{Infobox officeholder | honorific_prefix = [[माननीय]] | name = निशा मेहता | office = [[स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालय (नेपाल)|नेपालको स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्री]] | term_start = १३ चैत २०८२ | president = [[रामचन्द्र पौडेल]] | prime_minister = [[बालेन्द्र शाह]] | predecessor = [[सुधा शर्मा]] | office1 = [[खानेपानी मन्त्रालय (नेपाल)|खानेपानी मन्त्री]] | term_start1 = १३ चैत २०८२ | predecessor1 = राजेन्द्रसिंह भण्डारी | office2 = [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|सांसद, प्रतिनिधि सभा]] | term_start2 = १३ चैत २०८२ | constituency2 = [[समानुपातिक निर्वाचन प्रणाली|समानुपातिक सूची]] | birth_date = {{Birth date and age|1987|08|07|df=y}}<ref name="bio" /> | birth_place = [[इनरुवा नगरपालिका|इनरुवा]], [[सुनसरी जिल्ला|सुनसरी]], [[नेपाल]] | party = {{color box|{{party color|Rastriya Swatantra Party}}}} [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] | citizenship = [[नेपाल|नेपाली]] | image = Nisha mehta.jpg | caption = मेहताको तस्विर | spouse = डा. सरोज सिंह<ref name="bio" /> }} '''निशा मेहता''' (जन्म: २०४४ साउन २२) एक नेपाली राजनीतिज्ञ र परिचारिका हुन्।<ref name="nurse">{{Cite web |date=March 27, 2026 |title=From Nurse to Minister: Nisha Mehta Takes Charge of Nepal’s Health Sector |url=https://recentsnews.com/2026/03/27/9331/ |access-date=2026-03-29 |website=Recent News Nepal |language=अङ्ग्रेजी}}</ref> उनी हाल प्रधानमन्त्री [[बालेन्द्र शाह]]को मन्त्रिमण्डलमा [[स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालय (नेपाल)|स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या]] र [[खानेपानी मन्त्रालय (नेपाल)|खानेपानी मन्त्री]]का रूपमा कार्यरत छिन्।<ref>{{Cite web |date=March 27, 2026 |title=15 ministers in Balendra Shah Cabinet finalised |url=https://kathmandupost.com/national/2026/03/27/15-ministers-in-balendra-shah-cabinet-finalised |access-date=2026-03-27 |website=काठमाडौँ पोस्ट |language=अङ्ग्रेजी}}</ref><ref>{{Cite web |date=March 27, 2026 |title=Meet the five women ministers in Balen-led cabinet |url=https://english.onlinekhabar.com/five-women-ministers.html |website=अनलाइनखबर |access-date=2026-03-27 |language=अङ्ग्रेजी}}</ref> मेहता [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२]]मा [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]]बाट [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]]मा निर्वाचित भएकी थिइन्। उनी [[मधेशी]] महिला क्लस्टर अन्तर्गत [[समानुपातिक निर्वाचन प्रणाली|समानुपातिक सूची]]बाट निर्वाचित भएकी थिइन्।<ref name="bio">{{Cite web |last=Subedi |first=Arjun |title=दोस्रो प्रयासमा सांसद् बनेकी निशा मेहता |url=https://ekantipur.com/politics/2026/03/23/nisha-mehta-becomes-mp-on-second-attempt-40-44.html |date=2026-03-24 |access-date=2026-03-27 |website=इकान्तिपुर |language=नेपाली}}</ref> == प्रारम्भिक जीवन र शिक्षा == मेहताको जन्म [[कोशी प्रदेश]]को [[सुनसरी जिल्ला|सुनसरी]] स्थित [[इनरुवा नगरपालिका|इनरुवा]]मा भएको थियो।<ref>{{Cite web |date=March 27, 2026 |title=Nisha Mehta sssumes office as Health and Water Supply Minister |url=https://thehimalayantimes.com/nepal/nisha-mehta-sssumes-office-as-health-and-water-supply-minister |access-date=2026-03-29 |website=द हिमालयन टाइम्स |language=अङ्ग्रेजी}}</ref> उनले [[भारत]]को [[मध्य प्रदेश]] स्थित [[जिवाजी विश्वविद्यालय]]बाट सम्बन्धन प्राप्त पोस्ट ग्रेजुएट कलेज अफ नर्सिङ, ग्वालियरबाट नर्सिङमा स्नातकोत्तर तहको शिक्षा हासिल गरेकी छिन्।<ref>{{Cite web |date=2026-03-28 |title=Nisha Mehta Biography: From Nurse to Nepal's Health Minister (2026) - FameReports |url=https://famereports.com/nisha-mehta-biography-health-minister-nepal/ |access-date=2026-03-28 |language=अङ्ग्रेजी}}</ref>उनी [[कुशवाहा]]/[[कोइरी]] जातकी हुन्। == राजनीतिक वृत्ति == === नर्सिङ === नेपाल फर्केपछि उनले धरान स्थित [[वी.पी. कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान]]मा क्लिनिकल नर्सको रूपमा करिब तीन वर्ष काम गरेकी थिइन्। त्यसपछि उनी विराटनगरको विराट टिचिङ अस्पतालमा नर्स र सह-प्राध्यापकका रूपमा आबद्ध भएकी थिइन्।<ref name="bio" /><ref name="nurse" /> === राजनीति === उनी [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] स्थापनाकाल देखि नै सो पार्टीको साधारण सदस्य रहँदै आएकी थिइन्।<ref>{{Cite web |date=2026-03-28 |title=नर्स निशा मेहता बनिन् स्वास्थ्यमन्त्री |url=https://www.onlinekhabar.com/2026/03/1898828/nurse-nisha-mehta-becomes-health-minister |access-date=2026-03-29 |website=अनलाइनखबर |language=नेपाली}}</ref> [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९ को निर्वाचन]]मा पनि उनको नाम पार्टीको समानुपातिक सूचीमा समावेश थियो, यद्यपि सो समयमा उनी सांसद निर्वाचित हुन सकेकी थिइनन्।<ref>{{Cite web |last=Kami |first=Sudip |date=2026-03-27 |title=Facing a daunting task of revamping health sector |url=https://kathmandupost.com/national/2026/03/28/facing-a-daunting-task-of-revamping-health-sector |access-date=2026-03-29 |website=काठमाडौँ पोस्ट |language=अङ्ग्रेजी}}</ref> == व्यक्तिगत जीवन == मेहताले कोशी प्रदेश प्रहरी अस्पतालका प्रमुख तथा प्रहरी नायब उपरीक्षक डा. सरोज सिंहसँग विवाह गरेकी छिन्।<ref name="bio" /> == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] [[श्रेणी:राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:नेपालका सांसदहरू २०८२–]] [[श्रेणी:नेपाल सरकारका मन्त्रीहरू]] [[श्रेणी:सन् १९८७ मा जन्म]] [[श्रेणी:सुनसरी जिल्लाका मानिसहरू]] k8rcnzvwrzm9kmbjij8pzwngpfj7q14 0 149358 1352000 1349294 2026-04-21T23:09:57Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1352000 wikitext text/x-wiki {{छोटो विवरण|अमेरिकी व्यावसायिक कुस्ती खेलाडी (जन्म १९९०)}} {{Infobox professional wrestler |name = सउल गुरेरो |image = Shaul Guerrero crop.jpg |alt = |image_size = |caption = सन् २०११ मा गुरेरो |birth_name = सउल मारी गुरेरो |birth_date = {{Birth date and age|1990|10|14|mf=y}}<ref>Guerrero, Eddie. ''Cheating Death, Stealing Life: The Eddie Guerrero Story'', p. 67.</ref> |birth_place = एल पासो, [[टेक्सास]], अमेरिका<ref>{{cite web|url=http://www.profightdb.com/wrestlers/raquel-diaz-7083.html|title=Raquel Diaz: Profile & Match Listing|publisher=The Internet Wrestling Database}}</ref> | parents = [[एडी गुरेरो]] [[भिकी गेरेरो]] |spouse = {{marriage|[[एडेन इङ्लिस|म्याथ्यु रेहोल्ड्ट]]|2016}} |family = [[गुरेरो परिवार]] |alma mater = [[न्यु मेक्सिको स्टेट विश्वविद्यालय]] |names = '''सउल गुरेरो'''<br />राकेल डियाज |height = ५ फिट ३ इन्च<ref name="FCW">{{cite web|url=http://www.fcwwrestling.info/Roster/Raquel-Diaz.html|title=Raquel Diaz|access-date=December 17, 2011|publisher=[[Florida Championship Wrestling]]}}</ref> |weight = |billed = एल पासो, टेक्सास<ref name="FCW"/> |trainer = [[फ्लोरिडा च्याम्पियनसिप रेस्लिङ]], डब्ल्युडब्ल्युई प्रशिक्षण केन्द्र |debut = फेब्रुअरी ११, २०११ |retired = सन् २०२० }} '''सउल मारी गुरेरो''' (जन्म अक्टोबर १४, १९९०) एक अमेरिकी व्यङ्ग्यरचनाकार, अवकाश प्राप्त व्यावसायिक कुस्ती खेलाडी तथा रिङ उद्घोषक हुन्। उनी विशेषगरी '''राकेल डियाज'''को नामले [[डब्ल्युडब्ल्युई]]मा गरेको प्रदर्शनका लागि परिचित छिन्। एक बर्लेस्क नर्तकीको रूपमा उनी प्रायः '''मिस निक्सन''' को नामले प्रदर्शन गर्थिन्। अक्टोबर २०१० मा, गुरेरोले डब्ल्युडब्ल्युईसँगको विकास सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेपछि उनलाई डब्ल्युडब्ल्युईको विकास क्षेत्र '''[[फ्लोरिडा च्याम्पियनसिप रेस्लिङ]]''' (एफसिडब्ल्यु) मा खटाइएको थियो। नोभेम्बर २०११ मा, गुरेरो 'क्विन अफ एफसिडब्ल्यु' बनेकी थिइन् भने उक्त उपाधिलाई उनले ११९ दिनसम्म (खारेज नहुन्जेल) आफ्नो कब्जामा राखेकी थिइन्। डिसेम्बर २०११ मा, गुरेरोले पहिलो पटक 'एफसिडब्ल्यु डिभास च्याम्पियनसिप' जितेर उनी सबैभन्दा लामो समयसम्म यो उपाधि धारण गर्ने विजेता बनेकी थिइन्। जुलाई २०१२ मा, उनले डब्ल्युडब्ल्युईको पुनर्गठित विकास क्षेत्र '''[[एनएक्सटी (डब्ल्युडब्ल्युई ब्रान्ड)|एनएक्सटी]]''' मा पर्दापण गरेर सन् २०१४ को अप्रिलमा अर्थात् दुईवर्षपछि कम्पनी छाडेकी थिइन्। == व्यावसायिक कुस्ती खेलजीवन == === वर्ल्ड रेस्लिङ इन्टरटेनमेन्ट/डब्ल्युडब्ल्युई (सन् २०१०–२०१४) === ==== फ्लोरिडा च्याम्पियनसिप रेस्लिङ (सन् २०१०–२०१२) ==== सन् २०१० सेप्टेम्बर २६ का दिन [[डब्ल्युडब्ल्युई|वर्ल्ड रेस्लिङ इन्टरटेनमेन्ट]] (डब्ल्युडब्ल्युई) गुरेरोलाई विकास सम्झौतामा हस्ताक्षर गराएपछि उनलाई [[टाम्पा, फ्लोरिडा]]मा रहेको डब्ल्युडब्ल्युईको विकास क्षेत्र फ्लोरिडा च्याम्पियनसिप रेस्लिङमा खटाइदिएको थियो।<ref name="pwinsider.com">{{Cite news|url=https://www.pwinsider.com/article/52156/wwe-signs-new-third-generation-diva.html?p=1|title=WWE SIGNS NEW THIRD GENERATION DIVA |last=Johnson |first=Mike|access-date=February 8, 2021|work=PWInsider|date=October 26, 2010}}</ref> उनले डिसेम्बर २०१० मा [[एजे ली]] र [[नेयोमी (कुस्ती खेलाडी)|नायोमी नाइट]] बीचको 'एफसिडब्ल्यु डिभास च्याम्पियनसिप' खेलमा रिङको छेउमा देखा परेर आफ्नो पहिलो उपस्थिति जनाएकी थिइन्। उनले फेब्रुअरी ११, २०११ मा '''राकेल डियाज'''को नामबाट उनले आफ्नो पहिलोपटक रिङमा खेलेकी थिइन् जहाँ उनले र नायोमीले एजे ली र अक्सानासँगको ट्याग टिम खेलमा हार बेहोरेका थिए।<ref name="Excuse Me!">{{cite web|url=http://www.wrestleview.com/viewnews.php?id=1298237050|title=Guerrero family member makes pro wrestling debut|date=February 20, 2011|last=Martin|first=Adam|access-date=December 17, 2011|publisher=WrestleView}}</ref> उनले केही समयका लागि [[रुसेभ|अलेक्जेन्डर रुसेभ]]को प्रबन्धकको रूपमा काम गरिन् र पछि 'द एसेन्सन' गुटमा सामेल भएकी थिइन्।<ref name="Rusev">{{cite web|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/Arena_Reports_10/article_51316.shtml|title=7/8 FCW results in Gainesville, Fla.: Second detailed report on Morrison, Team Black vs. Team Moxley, FCW injury updates, no Melina|date=July 9, 2011|access-date=December 17, 2011|publisher=Pro Wrestling Torch}}</ref><ref name="Ascension">{{cite web|url=http://www.wrestleview.com/viewnews.php?id=1321315185|title=FCW Results – 11/14/11|date=November 14, 2011|last=Namako|first=Jason|access-date=December 17, 2011|publisher=WrestleView}}</ref> नोभेम्बर १७ को ''एफसिडब्ल्यु टिभी'' मा, डियाजले अक्सानालाई हराउँदै नयाँ 'क्विन अफ एफसिडब्ल्यु' बन्न सफल भएकी थिइन्। एक महिनापछि, उनले अड्रे मारीलाई हराउँदै 'एफसिडब्ल्यु डिभास उपाधि' जितेकी थिइन्। पछि एफसिडब्ल्युकी महाप्रबन्धक [[समर रे]]ले 'क्विन अफ एफसिडब्ल्यु' ताज खारेज गरेपछि डियाज यसको अन्तिम विजेता रहेकी थिइन्।<ref name=titleretired>{{cite news|last=Trionfo|first=Richard|title=COMPLETE FCW TELEVISION TAPING SPOILERS FOR APRIL|url=http://www.pwinsider.com/article/66731/complete-fcw-television-taping-spoilers-for-april.html?p=1|access-date=April 14, 2012|work=PWInsider|date=March 16, 2012}}</ref> १९७ दिनसम्म उपाधि विजेता रहेकि उनले जुन २९, २०१२ मा कली टर्नरलाई उपाधि सुम्पिएकी थिइन्।<ref name="New FCW Divas Champion Crowned">{{cite web|url=http://www.diva-dirt.com/2012/06/30/new-fcw-divas-champion-crowned-2/|title=New FCW Divas Champion Crowned|access-date=June 30, 2012|publisher=Diva Dirt|date=June 30, 2012|archive-date=July 5, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120705204925/http://www.diva-dirt.com/2012/06/30/new-fcw-divas-champion-crowned-2/|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120705204925/http://www.diva-dirt.com/2012/06/30/new-fcw-divas-champion-crowned-2/ |date=July 5, 2012 }}</ref> ==== एनएक्सटी (सन् २०१२–२०१४) ==== डब्ल्युडब्ल्युईले एफसिडब्ल्युलाई पुनर्गठित गरी '''एनएक्सटी''' बनाएपछि डियाजले जुलाई १८, २०१२ मा आफ्नो टेलिभिजन पर्दापण गरेकी थिइन्। उनले "अल्ट्रा डिभा" को भूमिका निभाउँदै पहिलो खेलमा पेइजलाई हराएकी थिइन्।<ref>{{cite web|last=James|first=Justin|title=JAMES'S WWE NXT REPORT 7/18 – Week 5: Gabriel vs. Slater main event, Steamboat, Vickie's daughter, Overall Reax|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwenxtreport/article_63686.shtml|publisher=Pro Wrestling Torch|access-date=August 9, 2012}}</ref> आफ्नो नयाँ चरित्रको रूपमा, उनले आफूले पराजित गरेका महिला कस्ती खेलाडीको निधारमा "L" (हारको प्रतीक) लेखिदिने गर्थिन्।<ref name="Loser">{{cite web|title=NXT Watch (August 23rd, 2012): Sofia Cortez Faces Tamina in Her Final NXT Bout; Raquel Makes a Statement|url=http://www.diva-dirt.com/2012/08/23/nxt-watch-august-23rd-2012-sofia-cortez-faces-tamina-in-her-final-nxt-bout-raquel-makes-a-statement/|publisher=Diva-Dirt|access-date=August 23, 2012|date=August 23, 2012|archive-date=August 26, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120826105751/http://www.diva-dirt.com/2012/08/23/nxt-watch-august-23rd-2012-sofia-cortez-faces-tamina-in-her-final-nxt-bout-raquel-makes-a-statement/|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120826105751/http://www.diva-dirt.com/2012/08/23/nxt-watch-august-23rd-2012-sofia-cortez-faces-tamina-in-her-final-nxt-bout-raquel-makes-a-statement/ |date=August 26, 2012 }}</ref> उनले सन् २०१२ को सेप्टेम्बरमा डब्ल्युडब्ल्युईबाट बिदा लिएकी उनी सन् २०१३ मा पुनः फर्किएकी थिइन्। अन्ततः अप्रिल २०१४ मा उनी पूर्ण रूपमा डब्ल्युडब्ल्युई बाट अलग भएकी थिइ्। पछि उनले आफू 'इटिङ डिसअर्डर' (खाने विकार) बाट ग्रस्त भएकाले कुस्ती छोडेको खुलासा गरेकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=http://www.pwinsider.com/article/87557/rey-mysterio-update-shaul-guerrero-talks-about-why-she-left-developmental-ricardo-rodriguez-cant-wait-for-90-days-to-end-and-more.html?p=1|title=Rey Mysterio update; Shaul Guerrero talks about why she left developmental, Ricardo Rodriguez can't wait for 90 days to end and more|last=Scherer|first=Dave|publisher=PWInsider|access-date=August 13, 2014}}</ref> === स्वतन्त्र सर्किट (सन् २०१८-२०२०) === फेब्रुअरी १७, २०१८ मा, गुरेरोले 'रियालिटी अफ रेस्लिङ' को कार्यक्रममा टिप्पणीकारको रूपमा कुस्तीमा पुनरागमन गरेकी थिइन्। सेप्टेम्बरमा, उनले 'विमेन अफ रेस्लिङ' मा रिङ उद्घोषकको रूपमा काम गर्न सम्झौता गरेकी थिइन्।<ref>{{Cite web|url=https://www.pwinsider.com/article/120522/shaul-guerrero-signs-with-wow-women-of-wrestling.html?p=1|title=SHAUL GUERRERO SIGNS WITH WOW - WOMEN OF WRESTLING|website=www.pwinsider.com}}</ref> डिसेम्बर ४, २०२० मा, उनले आफ्नो स्वतन्त्र कुस्तीको रिङ पर्दापण पनि गरेकी थिइन्। === अल एलाइट रेस्लिङ (सन् २०२०) === सन् २०२० अगस्ट ३ मा गुरेरोले '''[[अल एलाइट रेस्लिङ]]''' (एइडब्ल्यु) को विमेन ट्याग टिम कप प्रतियोगितामा रिङ उद्घोषकको रूपमा सेवा प्रदान गरेकी थिइन्। == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:सन् १९९० मा जन्म]] [[श्रेणी:अमेरिकी महिला व्यावसायिक कुस्ती खेलाडीहरू]] [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] 6kc7xr0x43ktie1yy7flfpziqzttddr 0 149857 1351970 2026-04-21T14:48:06Z ~2026-24568-09 78231 नयाँ पृष्ठ: २०२७ आईसीसी अन्डर-१९ महिला टी-२० विश्वकप, आईसीसी महिला यू-१९ क्रिकेट विश्वकपको तेस्रो संस्करण,२०२७ मा नेपाल र बंगलादेश सह-होस्टको रुपमा आयोजना गर्दैछ। 1351970 wikitext text/x-wiki २०२७ आईसीसी अन्डर-१९ महिला टी-२० विश्वकप, आईसीसी महिला यू-१९ क्रिकेट विश्वकपको तेस्रो संस्करण,२०२७ मा नेपाल र बंगलादेश सह-होस्टको रुपमा आयोजना गर्दैछ। js12rnbt3jufdwwvrityc6w7mm70y6v 0 149858 1351976 2026-04-21T15:29:31Z Learnerktm 16073 नयाँ पृष्ठ: '''अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धको सिद्धान्त''' भन्नाले सैद्धान्तिक दृष्टिकोणबाट अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धको अध्ययन हो जसद्वारा अन्तर्राष्ट्रिय राजनीतिमा हुने व्यवहार र परिणामहर... 1351976 wikitext text/x-wiki '''अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धको सिद्धान्त''' भन्नाले सैद्धान्तिक दृष्टिकोणबाट अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धको अध्ययन हो जसद्वारा अन्तर्राष्ट्रिय राजनीतिमा हुने व्यवहार र परिणामहरूलाई व्याख्या गर्ने प्रयास गरिन्छन्। यस क्षेत्रका तीन प्रमुख विचारधाराहरू यथार्थवाद (Realism), उदारवाद (Liberalism) र रचनावाद (Constructivism) हुन्। यथार्थवाद र उदारवादले अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धका बारेमा व्यापक र विशिष्ट भविष्यवाणीहरू गर्छन् भने रचनावाद र तर्कसंगत छनोट (Rational Choice)ले विधिगत दृष्टिकोणहरूले विभिन्न घटनाहरूको सामाजिक व्याख्याका निश्चित पक्षहरूमा ध्यान केन्द्रित गर्दछन्। यसले मुख्यतया अन्तर्राष्ट्रिय परिदृश्यमा देशहरूले एक-अर्कासँग कसरी अन्तरक्रिया गर्छन् भन्ने कुराको विविध कोणहरू बाट अध्ययन गर्दछ।<ref>{{Cite web |title=Key Theories of International Relations {{!}} Norwich University - Online |url=https://online.norwich.edu/online/about/resource-library/key-theories-international-relations |access-date=2026-04-21 |website=online.norwich.edu |language=en}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} n52l5de8jug0xw8ckmbb2fuof745da7 1 149859 1352041 2026-04-22T03:20:19Z ~2026-24719-69 78239 नयाँ पृष्ठ: What is the Lichhavi period in Nepal? nepali ma ~~~~ 1352041 wikitext text/x-wiki What is the Lichhavi period in Nepal? nepali ma [[विशेष:Contributions/&#126;2026-24719-69|&#126;2026-24719-69]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:&#126;2026-24719-69|वार्तालाप]]) ०९:०५, २२ अप्रिल २०२६ (नेपाली समय) c7iji11rpupuehto58711k9367m6ip3 1352042 1352041 2026-04-22T03:20:50Z ~2026-24719-69 78239 टिप्पणी 1352042 wikitext text/x-wiki What is the Lichhavi period in Nepal? nepali ma [[विशेष:Contributions/&#126;2026-24719-69|&#126;2026-24719-69]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:&#126;2026-24719-69|वार्तालाप]]) ०९:०५, २२ अप्रिल २०२६ (नेपाली समय) :malai tha chaina hjr la dinu [[विशेष:Contributions/&#126;2026-24719-69|&#126;2026-24719-69]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:&#126;2026-24719-69|वार्तालाप]]) ०९:०५, २२ अप्रिल २०२६ (नेपाली समय) piqrygtv3oalxbywatpryoyzypqdyb8 0 149860 1352052 2026-04-22T04:09:05Z पर्वत सुवेदी 31224 [[गोडैटा नगरपालिका]]मा अनुप्रेषण गर्दै 1352052 wikitext text/x-wiki #अनुप्रेषण [[गोडैटा नगरपालिका]] ad4nhzb5jatlujtj4t70xvqcdk0gp3a 1352181 1352052 2026-04-22T11:38:20Z EmausBot 4055 बोट: दोहोरो अनुप्रेषणलाई [[गोडैता नगरपालिका]]मा ठिक गर्दै 1352181 wikitext text/x-wiki #अनुप्रेषण [[गोडैता नगरपालिका]] of1wof9b8gavz6ouk9my8qm9ryuw2z0 0 149861 1352059 2026-04-22T04:28:04Z पर्वत सुवेदी 31224 पर्वत सुवेदीद्वारा [[ढुङ्ग्रेखोला, सर्लाही]] पृष्ठलाई [[ढुङ्ग्रेखोला]]मा सारियो 1352059 wikitext text/x-wiki #अनुप्रेषण [[ढुङ्ग्रेखोला]] thcsleryb2mj5hnckk3k0iecopvmtib