विकिपिडिया newiki https://ne.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%E0%A5%8D%E0%A4%AF_%E0%A4%AA%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0 MediaWiki 1.46.0-wmf.26 first-letter मीडिया विशेष वार्तालाप प्रयोगकर्ता प्रयोगकर्ता वार्ता विकिपिडिया विकिपिडिया वार्ता चित्र चित्र वार्ता मीडियाविकि मीडियाविकि वार्ता ढाँचा ढाँचा वार्ता मद्दत मद्दत वार्ता श्रेणी श्रेणी वार्ता पोर्टल पोर्टल वार्ता मस्यौदा मस्यौदा वार्ता TimedText TimedText talk मोड्युल मोड्युल वार्तालाप Event Event talk श्रेणी:चित्रकला 14 4641 1354075 1306919 2026-05-03T02:47:02Z Saroj 31493 [[विकिपिडिया:हटक्याट|हटक्याट]]द्वारा [[श्रेणी:कला]] जोडियो 1354075 wikitext text/x-wiki [[श्रेणी:कला]] odua8jkyew4nripw10t9hkkloqtwsuw क्षेत्री 0 4938 1354067 1339758 2026-05-03T01:43:16Z ~2026-26597-58 78450 I added missing item in a list. Khatri was missing from the caste list 1354067 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group |group = क्षेत्री/खस क्षत्री/पहाडी क्षत्रिय/गोर्खाली | image = <div style="white-space:nowrap;"> [[Image:Kalu Pande.jpg|x140px]][[Image:Amar Singh Thapa Badakaji.jpg|x140px]][[Image:Abhiman Singh Basnet.jpg|100px]] <br />[[Image:Bhimsen-thapa-painting (cropped).jpg|x140px]][[Image:Balbhadra Kunwar.jpg|x140px]][[Image:JungBahadur-gr.jpg|x140px]] | image_caption =<small>माथि: [[कालु पाँडे|कालु पाण्डे]]{{·}}[[अमरसिंह थापा]]{{·}}[[अभिमानसिंह बस्न्यात|अभिमान सिंह बस्न्यात]]<br /> तल: [[भीमसेन थापा]]{{·}}[[बलभद्र कुँवर|बलभद्र कुंवर]]{{·}}[[जङ्गबहादुर राणा|जंगबहादुर राणा]]</small> |pop1 = १६.६% नेपालको जनसङ्ख्या (४५ लाख)<ref name="Kshetri Profile">{{Cite web|url=https://joshuaproject.net/people_groups/16589/NP|title=क्षेत्री जाति:एक परिचय|accessdate=2017-03-10}}</ref> |region1= {{flag|नेपाल}} |region2 = [[भारत]]को [[उत्तराखण्ड]], [[हिमाचल प्रदेश]], [[सिक्किम]], [[पश्चिम बंगाल]] |pop2= |region3= [[म्यानमार]], [[भुटान]] |languages = [[नेपाली भाषा]] |religions = [[हिन्दु धर्म]] र [[मष्टो देवता|मष्टो धर्म]] |related=[[क्षत्रिय]], [[खस जाति|खस]], [[ठकुरी]], [[ब्राह्मण|बाहुन]] }} [[चित्र:Queen Tripurasundari of Nepal.jpg|अङ्गुठाकार|महारानी [[ललित त्रिपुरा सुन्दरी|त्रिपुरा सुन्दरी]], राजमाता र शासक]] [[चित्र:Jangabahadur Horse Riding Statue.jpg|अङ्गुठाकार|198x198पिक्सेल|[[जङ्गबहादुर राणा|जंग बहादुर राणा]], श्री ३ महाराज र प्रथम राणा प्रधानमन्त्री ]] [[File:Nepal ethnic groups.png|thumb|क्षेत्रीहरू पहाडी समुदाय(पहेंलो)का एक सदस्य समुह हुन्|188x188पिक्सेल]] <section begin=अंश />'''क्षेत्री या [[खस जाति|खस]]''' नेपालमा बसोबास गर्ने एक मूलनिवासी जाति हो। ''क्षेत्री'' वा ''छेत्री'' वा ''क्षथरीय'' सबै '''क्षत्रिय'''को अपभ्रंश हुन र यसले हिन्दू वर्ण व्यवस्था अन्तर्गत को मूल रूपले शासक, सैनिक र प्रशासनिक क्षेत्र अपनाएका [[हिन्दु धर्म|हिन्दू]] धर्म अङालेका जाती हरुलाइ जनाउँदछ ।<ref>http://www.myholidaynepal.com/chhetri.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312071043/http://www.myholidaynepal.com/chhetri.html |date=2017-03-12 }}</ref> [[नेपाली भाषा]]मा खस समुदायका क्षत्रियहरूलाई " र "छेत्री" वा "[[क्षत्री]]" भनिन्छ <section end=अंश /> खस क्षेत्रीहरू नेपालको सर्वाधिक ठूलो जनसङ्ख्यामा पर्दछन् जो १६% छन्। उनी हरु हिन्दू धर्म मान्छन तर उनीहरू आफ्नु पोरानिक मष्टो देवताको पुजा गर्छन जसलाई देवाली भनिन्छ। उनीहरूको उत्पत्ति [[कर्णाली (स्पष्टता)|कर्णाली]] प्रदेशतिर भएको इतिहासकारहरू बताउछन्। पहाडी भूगोलमा बसोबास गर्ने यो जातिको आफ्नै मौलिकता छ। [[नेपाली]]/खस कुरा/गोर्खाली मातृभाषा बोल्ने<ref name="Kshetri Profile"/> यी जातिका मानिसहरू सहरी क्षेत्रमा भने अङ्ग्रेजीतिर आकर्षित छन्। ==इतिहास== क्षेत्री जातिको उत्पति प्राचिन [[खस जाति|खस]] जातिबाट भएको हो । खस जातिहरूको राज्य नेपालको [[कर्णाली (स्पष्टता)|कर्णाली]] क्षेत्रमा रहेको इतिहासले बताउँछ । उक्त राज्यमा प्राचिन खस भाषा (आजको [[नेपाली भाषा]]) बोल्ने र [[देवाली|मष्टो पुजा]] गर्ने प्रचलन थियो जुन आजसम्म चलिरहेको छ । सो राज्य पतन भएपश्चात प्राचिनतम मान्यता बिर्सिदै आजको समयमा खस जातिको सन्तानहरू आफूलाई क्षेत्री भनेर सम्बोधन गर्दछन् । ===मध्य इतिहास=== गोरखाका [[खड्का]] राजाहरू, [[बस्न्यात परिवार]], [[थापा वंश]] र [[पाँडे वंश]] दरबारिया खलकहरू एवम् [[राणा वंश|राणा प्रधानमन्त्री]]हरू पनि सबै क्षेत्रीहरू हुन्। नेपाली सेनाका उच्च पदहरूमा क्षेत्रीहरूको सङ्ख्या ठूलो छ । ==खस-क्षत्रीय (छेत्री र ठकुरी) का थरहरु:== [[चित्र:Mathabar Singh Thapa.jpg|thumb|खस क्षेत्री मुख्तियार [[माथवरसिंह थापा]]को तस्विर|278x278पिक्सेल]] जनसङ्ख्याको आधारमा क्षेत्री थरहरू निकै प्रचलित देखिन्छ । A ऐ - Air (ऐर) Airi (ऐरी) K क - Kathayat(कठायत) B [[ब]] - [[बस्नेत|Basnet/Basnyat( बस्नेत/बस्न्यात)]], [[बिष्ट|Bisht/Bista( बिष्ट/बिष्ट्)]] Baruwal(बरुवाल) B बा - Baniya([[बानियाँ]] ), Bam(बम) B बु - [[बुढाथोकी|Budathoki( बुढाथोकी )]], [[बुढा (थर)|Budha(बुढा)]], budhathapa बुढाथापा , bam बम B बो - [[बोहरा|Bohora(बोहोरा)]], [[बोगटी|Bogati(बोगटी )]] C च - [[चन्द|Chand( चन्द)]], Chauhan(चउहान/चुहान), Chhetri/Kshetri(छेत्री/क्षेत्री) D दा - Dangi(डाँगी) D धा - [[धामी|Dhami(धामी)]] G ग - गडाल, गदाईली G घ - Gharti(घर्ती) भुजेल Bhujel K क - [[कार्की Karki(कार्की )]], [[कटवाल|Katuwal(कटुवाल )]] K कु - Kudmal ([[कार्की Karki(कार्की )|कुड्माल)]], [[कुँवर|Kunwar( कुँवर)]] K ख - [[खड्का|Khadka(खड्का )]] K खा - Khati(खाती) K ख – [[:simple:Khatri_Chhetri|Khatri(खत्री)]] M म - Mahara,Mahar R रा - [[राणा|Rana(राणा )]],[[राउत (थर)|Raut/Rawat( राउत /रावत)]], [[रावल|Rawal(रावल)]], Raya([[राया]]), [[रायमाझी|Rayamajhi( रायमाझी)]] R रो - [[रोकाया|Roka/Rokaya(रोका/रोकाया)]] S स - Samal(समाल), S सि - Sijapati [सिजापति], [[सिंह (नाम)|Singh(सिंह )]], [[सिलवाल|Silwal(सिलवाल )]] S से - Saund, Saud, Sawad (साउँद, साउद, सावद) T था - [[थापा|Thapa( थापा]] ==उल्लेखनीय व्यक्तित्वहरू== ===प्रशासन एवम् राजनीति=== *[[भीमसेन थापा]] *[[अमरसिंह थापा]] *[[बलभद्र कुँवर]] *[[भक्ति थापा]] *[[कालु पाँडे|कालु पाण्डे]] *[[अभिमानसिंह बस्न्यात|अभिमान सिंह बस्नेत]] *[[जङ्गबहादुर राणा|जंग बहादुर राणा]] *[[चन्द्र शमशेर जङ्गबहादुर राणा|चन्द्र शमशेर जबरा]] *[[सूर्यबहादुर थापा]] *[[सूर्यबहादुर थापा|सूर्य बहादुर थापा]] *[[मोतिलाल बोहरा]] *[[मदन भण्डारी]] *[[रुक्माङ्गद कटवाल|रूक्माङ्गद कटवाल]] *[[गगन थापा]] *[[लोकमान सिंह कार्की]] *[[अर्जुनबहादुर थापा|अर्जुन बहादुर थापा]] *[[खप्तडी राजा पहलमान सिंह बस्न्यात]] *[[केशवकुमार बुढाथोकी|केशव कुमार बुढाथोकी]] ===साहित्य=== *[[बालकृष्ण सम]] *[[धर्मराज थापा]] *[[डोरबहादुर विष्ट]] *[[डायमनशमशेर राणा|डायमन शमशेर राणा]] *[[लीलबहादुर क्षेत्री|लील बहादुर क्षेत्री]] *[[दौलतविक्रम विष्ट|दौलत विक्रम विष्ट]] *[[देवकुमारी थापा]] (कटवाल) ===सङ्गीत=== *[[कुमार बस्नेत]] *[[ओम विक्रम विष्ट]] *[[मनोज कुमार केसी]] *[[बुलेट फ्लो]], सुरज विक्रम थापा *[[रोहित जोन क्षेत्री]] *[[विपुल क्षेत्री]] ===चलचित्र तथा मिडिया=== *[[दिलीप रायमाझी|दिलिप रायमाझी]] *[[बिपना थापा|विपना थापा]] *[[सुशील क्षेत्री]] *[[सुशीला रायमाझी]] *[[रेखा थापा]] *[[निश्चल बस्नेत]] *[[प्रियङ्का कार्की|प्रियंका कार्की]] *[[सन्दिप क्षेत्री]] *[[स्वस्तिमा खड्का]] ===खेलकुद=== *[[दीपक बिष्ट]] *[[पारस खड्का]] *[[हरि खड्का]] *[[सुनिल क्षेत्री]] *[[भोला सिलवाल]] *[[प्रकाश बुढाथोकी]] *[[अञ्जन विष्ट|अञ्जन बिष्ट]] ==यो पनि हेर्नुहोला== *[[काजी]] *[[थापा]] *[[पाण्डे|पाँडे]] ==स्रोत== {{Reflist}} [[श्रेणी:नेपालका जातिहरू]] [[श्रेणी:थरहरू]] [[श्रेणी:गडाल]] [[श्रेणी:क्षेत्री]] {{stub}} 67vcnvt9xrmvqvdogfc2o98lzebt395 दीपेन्द्र वीरविक्रम शाह 0 8567 1354084 1156601 2026-05-03T03:04:09Z Saroj 31493 [[विकिपिडिया:हटक्याट|हटक्याट]]द्वारा [[श्रेणी:पुरुष आत्महत्या]] जोडियो 1354084 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty |name = दीपेन्द्र वीर विक्रम शाह |succession = [[नेपालका राजाहरूको सूची|नेपालका राजा]] |image = Crown Prince Dependra Bikram Shah Dev.jpg |image_size = |caption = |reign = वि.सं. २०५८ जेष्ठ १९-२१ |coronation = |predecessor =[[वीरेन्द्र वीरविक्रम शाह|वीरेन्द्र वीर विक्रम शाह]] |successor =[[ज्ञानेन्द्र वीरविक्रम शाह|ज्ञानेन्द्र शाह]] |consort = |royal house =[[शाह वंश]] |father =[[वीरेन्द्र वीरविक्रम शाह|वीरेन्द्र वीर विक्रम शाह]] |mother =[[रानी ऐश्वर्य राज्यलक्ष्मी शाह]] |ADC = गजेन्द्र बोहरा |birth_date ={{Birth date|1971|6|27|df=y}} |birth_place = [[नारायणहिटी दरबार सङ्ग्रहालय|नारायणहिटी दरवार]], [[नेपाल अधिराज्य|नेपाल]] |death_date ={{Death date and age|2001|6|3|1971|6|30|df=y}} |death_place = सैनिक अस्पताल, [[काठमाडौँ]], [[नेपाल अधिराज्य|नेपाल]] |place of burial = |religion = [[हिन्दु धर्म|हिन्दु]] }} '''दीपेन्द्र वीर विक्रम शाह''' ([[नेपाल]]का तेह्रौँ राजा हुन् । उनी सम्भवतः विश्वकै सबैभन्दा छोटो समय राजा हुने व्यक्ति हुन्। [[दरबार हत्याकाण्ड|दरवार हत्याकाण्ड]]पछि यिनी अर्धमृत अवस्थामा राजा घोषित गरिएका थिए त्यसको तेस्रो दिन यिनलाई मृत घोषित गरियो। दरवार हत्याकाण्डको जाँचबुझ गर्न बनेको आयोगको रिपोर्ट अनुसार सो हत्याकाण्डमा राजा वीरेन्द्र, रानी ऐश्वर्य लगायत राजपरिवारका प्रमुख व्यक्तिहरूलाई यिनैले गोली चलाएका थिए भन्ने निष्कर्ष निकालेको थियो। दीपेन्द्र नेपालका [[शाह वंश|राजा वीरेन्द्र]] र [[रानी ऐश्वर्य राज्यलक्ष्मी शाह|रानी ऐश्वर्य]]का जेठा छोरा थिए। यिनी अविवाहित अवस्थामा नै मारिए। ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{नेपालका शाहवंशी राजाहरू}} [[श्रेणी:नेपाली राजाहरू]] [[श्रेणी:नेपालको इतिहास]] [[श्रेणी:शाहवंश]] [[श्रेणी:गोरखा दक्षिण बाहु]] [[श्रेणी:माओवादी जनयुद्धका मानिसहरू]] [[श्रेणी:हिन्दु राजाहरू]] [[श्रेणी:नेपाली हिन्दुहरू]] [[श्रेणी:खस जाति]] [[श्रेणी:पुरुष आत्महत्या]] 614x3zzjjqtkfcp4bg13n8gkba6q2rq अर्नेस्ट हेमिङ्वे 0 13594 1354085 1106707 2026-05-03T03:04:14Z Saroj 31493 [[विकिपिडिया:हटक्याट|हटक्याट]]द्वारा [[श्रेणी:पुरुष आत्महत्या]] जोडियो 1354085 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |name = अर्नेस्ट् हेमिन्ग्वे |image = ErnestHemingway.jpg |caption = डिसेम्बर १९३९, हेमिङ्ग्वे आफ्नो किताबमा कार्य गर्दै |image_alt = Dark-haired man in light colored short-sleeved shirt working on a typewriter at a table on which sits an open book | birth_name = अरनेस्ट मिलर हेमिङ्ग्वे | birth_date = {{Birth date|1899|7|21}} | birth_place = इलनोइसिस, संयुक्त राज्य अमेरिका | death_date = {{Death date and age|1961|7|2|1899|7|21}} | death_place = केचम, इडाओ | death_cause =आत्महत्या |spouse = |children = |awards = पुरस्कार (१९५३) <br /> नोबेल पुरस्कार (१९५४) }} '''अर्नेस्ट् हेमिन्ग्वे''' (अङ्ग्रेजी: Ernest Hemingway; २१ जुलाई १८९९ – २ जुलाई १९६१) उपन्यासकार, कथाकार र पत्रकार थिए । बिसौ शताब्दीको काल्पनिक लेखन शैलीलाई प्रभाव पार्न सफल हुनुका साथै उनले आफ्नो यात्रामय जीवन र व्यक्तित्वद्वारा पछिल्लो पुस्तालाई भिन्नै प्रभाव पारेको मानिन्छ । सन् १९२० को मध्य देखि सन् १९५० को मध्यसम्म रचिएका रचनाहरूले उनलाई सन् १९५४ को नोबेल पुरस्कार दिलायो । उनीद्वारा लिखित '''[[द ओल्ड म्यान एण्ड द सी|बूढो मान्छे र समुद्र]]''' विश्व् प्रसिद्ध कृति हो । ==बाह्य लिङ्कहरु== {{Commonscat|Ernest Hemingway}} [[श्रेणी:अङ्ग्रेजी साहित्यकारहरू]] [[श्रेणी:पुरुष आत्महत्या]] r50687f5s26krex9c8f4115nwjnq7od ढाँचा:नेपालका प्रधानमन्त्रीहरू 10 24804 1353965 1348510 2026-05-02T12:08:03Z Bishaldev100 28807 1353965 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = नेपालका प्रधानमन्त्रीहरू | title = [[नेपालका प्रधानमन्त्रीहरू|नेपालका प्रधानमन्त्रीहरू (प्रधानमन्त्री वा मन्त्रीपरिषद्को अध्यक्ष)]] | color = #E0B47F | image = [[चित्र:Flag_of_Nepal.svg |100px]] | group1= नेपालका प्रधानमन्त्रीहरू |list1= | name = नेपालका प्रधानमन्त्रीहरू | title = [[नेपालका प्रधानमन्त्रीहरू|नेपालका प्रधानमन्त्रीहरू (प्रधानमन्त्री वा मन्त्रीपरिषद्को अध्यक्ष)]] | bodyclass = hlist | state = {{{state<includeonly>|collapsed</includeonly>}}} | image = {{flagicon|Nepal|size=75px}} | group1 = [[नेपाल अधिराज्य]]<br>(१९औँ शताब्दी –[[नेपालको जनआन्दोलन २०४६|२०४६]]) | list1 = * [[दामोदर पाँडे]] * [[रणबहादुर शाह]] * [[भीमसेन थापा]] * [[रङ्गनाथ पौडेल]] * चौतरिया [[पुष्कर शाह]] * [[रणजङ्ग पाण्डे]] * [[रङ्गनाथ पौडेल]] * [[फत्तेजङ्ग शाह]] * [[माथवरसिंह थापा]] * [[फत्तेजङ्ग शाह]] * [[जङ्गबहादुर राणा]] * [[बमबहादुर राणा]] * [[कृष्णबहादुर राणा]] * [[जङ्गबहादुर राणा]] * [[रणोद्दीपसिंह कुँवर]] * [[वीर शमशेर जङ्गबहादुर राणा]] * [[देव शमशेर जङ्गबहादुर राणा]] * [[चन्द्र शमशेर जङ्गबहादुर राणा]] * [[भिम शमशेर जङ्गबहादुर राणा]] * [[जुद्ध शमशेर जङ्गबहादुर राणा]] * [[पद्म शमशेर जङ्गबहादुर राणा]] * [[मोहन शमशेर जङ्गबहादुर राणा]] * ''[[सात सालको क्रान्ति]]'' * [[मातृकाप्रसाद कोइराला]] * ''रिक्त {{small|(२००८–०९)}}'' * [[मातृकाप्रसाद कोइराला]] * ''रिक्त {{small|(२०११–१२)}}'' * [[टङ्कप्रसाद आचार्य]] * [[कुँवर इन्द्रजीत सिंह]] * [[सुवर्ण शमशेर राणा]] * [[विश्वेश्वरप्रसाद कोइराला]] * [[तुलसी गिरी]] * [[सूर्यबहादुर थापा]] * [[तुलसी गिरी]] * [[सूर्यबहादुर थापा]] * [[कीर्तीनिधि विष्ट]] * ''रिक्त {{small|(२०२६–२७)}}'' * [[कीर्तीनिधि विष्ट]] * [[गेहेन्द्र बहादुर राजभण्डारी]] * [[नगेन्द्रप्रसाद रिजाल]] * [[तुलसी गिरी]] * [[कीर्तीनिधि विष्ट]] * [[सूर्यबहादुर थापा]] * [[लोकेन्द्रबहादुर चन्द]] * [[नगेन्द्रप्रसाद रिजाल]] * [[मरिचमान सिंह श्रेष्ठ]] * [[लोकेन्द्रबहादुर चन्द]] | group2 = नेपाल अधिराज्य<br>(२०४६–[[नेपालको इतिहास#गणतन्त्र|२०६५]]) | list2 = * [[कृष्णप्रसाद भट्टराई]] * [[गिरिजाप्रसाद कोइराला]] * [[मनमोहन अधिकारी]] * [[शेरबहादुर देउवा]] * [[लोकेन्द्रबहादुर चन्द]] * [[सूर्यबहादुर थापा]] * [[गिरिजाप्रसाद कोइराला]] * [[कृष्णप्रसाद भट्टराई]] * [[शेरबहादुर देउवा]] * ''रिक्त {{small|(२०५८)}}'' * [[लोकेन्द्रबहादुर चन्द]] * [[सूर्यबहादुर थापा]] * [[शेरबहादुर देउवा]] * ''रिक्त {{small|(२०६५ जेठ १५–भदौ २)}}'' * ''[[नेपालको जनआन्दोलन २०६३]]'' * [[गिरिजाप्रसाद कोइराला]] | group3 = [[नेपाल|सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपाल]]<br>(२०६५–हाल) | list3 = * [[गिरिजाप्रसाद कोइराला]] * [[पुष्पकमल दाहाल]] * [[माधवकुमार नेपाल]] * [[झलनाथ खनाल]] * [[बाबुराम भट्टराई]] * [[खिलराज रेग्मी]] * [[सुशील कोइराला]] * [[खड्गप्रसाद ओली]] * [[पुष्पकमल दाहाल]] * [[शेरबहादुर देउवा]] * [[खड्गप्रसाद ओली]] * [[शेरबहादुर देउवा]] * [[पुष्पकमल दाहाल]] * [[खड्गप्रसाद ओली]] * ''[[सुशीला कार्की]] {{small|(अन्तरिम)}}'' * [[बालेन शाह|बालेन्द्र शाह]] }} <noinclude> {{documentation|content= {{collapsible option}} [[श्रेणी:नेपालका प्रधानमन्त्रीहरू]] }} </noinclude> 349fkwu1eugriipkoleie5mfgm6yb66 देवचुली नगरपालिका 0 29715 1354133 1350972 2026-05-03T04:53:11Z पर्वत सुवेदी 31224 /* */ 1354133 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[नगरपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = गण्डकी प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = देवचुली नगरपालिका#नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) जिल्ला#गण्डकी प्रदेश#नेपाल <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[गण्डकी प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) जिल्ला|नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व)]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-4/district-nawalparasi-east/devchuli?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = [[नगरप्रमुख]] | leader_name = हरिप्रसाद न्यौपाने <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) | leader_title1 = [[उपप्रमुख]] | leader_name1 = पार्वता तिवारी <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) | established_title = स्थापित | established_date = २५ वैशाख २०७१ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 112.72<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=4&district=43&municipality=5|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 58003 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|27.74|84.18|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-७८ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[प्रगतीनगर]] गाविसको [[कार्यालय]] | website = [http://devchulimun.gov.np आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) जिल्ला]]का ४ वटा [[नगरपालिका]]हरू मध्ये एक हो।<ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २५ वैशाख २०७१ मा, नगरपालिका घोषणा गर्दा साविकका देवचुली, [[प्रगतीनगर]] र [[दिव्यपुरी]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू समावेश गरिएका थिए भने २७ फागुन २०७३ मा, नगरपालिकाको क्षेत्रविस्तार गर्दा [[रजहर]] गाविस यसमा गाभिएको थियो। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ५८,००३ रहेको छ भने यहाँ १४,४९३ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> == वडागत विभाजन र जनसङ्ख्या == नेपालको [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८]] अनुसार देवचुली नगरपालिकाको कुल जनसङ्ख्या ५८,००३ रहेको छ। यस नगरपालिकालाई १७ वटा वडाहरूमा विभाजन गरिएको छ। वडागत विवरण, क्षेत्रफल र जनघनत्वको विस्तृत तथ्याङ्क तलको तालिकामा दिइएको छ: {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" |+ देवचुली नगरपालिकाको वडागत विभाजन, जनसङ्ख्या र जनघनत्व (२०७८) |- ! वडा नं. !! समावेश साविकका गाविस (वडाहरू) !! जनसङ्ख्या (२०७८) !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[दिव्यपुरी]] (१-३) || ३,८१२ || २.६४ || १,४४३.९४ |- | २ || [[दिव्यपुरी]] (७) || २,७१९ || ०.९६ || २,८३२.२९ |- | ३ || [[दिव्यपुरी]] (४-५) || १,९९६ || ०.८१ || २,४६४.२० |- | ४ || [[दिव्यपुरी]] (६) || ३,१९९ || १.९१ || १,६७४.८७ |- | ५ || [[दिव्यपुरी]] (८-९) || २,२५२ || २३.८१ || ९४.५८ |- | ६ || [[देवचुली]] (२-५) || १,८१७ || १९.३२ || ९४.०५ |- | ७ || [[देवचुली]] (६, ८) || २,४११ || १.७६ || १,३६९.८९ |- | ८ || [[देवचुली]] (७, ९) || १,५३५ || २.२१ || ६९४.५७ |- | ९ || [[देवचुली]] (१) || ३,६६९ || ४.९३ || ७४४.२२ |- | १० || [[प्रगतीनगर]] (४, ६) || ३,६१६ || ३.६८ || ९८२.६१ |- | ११ || [[प्रगतीनगर]] (८-९) || ३,८४५ || २.४४ || १,५७५.८२ |- | १२ || [[प्रगतीनगर]] (७) || २,६७२ || २.१ || १,२७२.३८ |- | १३ || [[प्रगतीनगर]] (१) || ३,६९७ || २.२६ || १,६३५.८४ |- | १४ || [[प्रगतीनगर]] (२, ५) || ३,८३२ || ३.०३ || १,२६४.६९ |- | १५ || [[प्रगतीनगर]] (३) || ३,६५५ || १.६६ || २,२०१.८१ |- | १६ || [[रजहर]] (१, ७, ९) || ५,८५५ || ३०.६६ || १९०.९७ |- | १७ || [[रजहर]] (२-६, ८) || ७,४२१ || ८.५४ || ८६८.९७ |- ! colspan="2" | जम्मा !! ५८,००३ !! ११२.७२ !! ५१४.५८ |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} ==बाह्य कडीहरू== *[https://nawalpur.dcc.gov.np/ जिल्ला समन्वय समितिको कार्यालय, नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240926143322/https://nawalpur.dcc.gov.np/ |date=2024-09-26 }} [[श्रेणी:नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:गण्डकी प्रदेशका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:वि.सं. २०७१ मा घोषित नगरपालिकाहरू]] evalwz6j1irf13ztw5woyrxuxq7h1pb सुकरात 0 33845 1354086 1281498 2026-05-03T03:04:19Z Saroj 31493 [[विकिपिडिया:हटक्याट|हटक्याट]]द्वारा [[श्रेणी:पुरुष आत्महत्या]] जोडियो 1354086 wikitext text/x-wiki {{Infobox philosopher <!-- Philosopher Category --> |region = पश्चिमा दर्शनशास्त्र |era = [[प्राचिन दर्शनशास्त्र]] |color = #B0C4DE <!-- Image and Caption --> |image = Socrates Louvre.jpg |caption = सुकरात (Socrates) <!-- Information --> |name = सुकरात ({{Polytonic|Σωκράτης}}) |birth_date = ४७० BC<ref name="enc1911">{{cite web |url = http://www.1911encyclopedia.org/Socrates_%28philosopher%29 |publisher = १९११ इन्साइक्लोपीडिया ब्रिटानिका |title = सुकरात |year=1911 |accessdate = २००७-११-१४ }}</ref> |death_date = ३९९ BC (उमेर करिब ७१) <!--PLEASE SEE TALK BEFORE CHANGING DATE--> |school_tradition = [[ग्रीक दर्शनशास्त्र|प्राचिन ग्रीक]] |main_interests = [[एपिस्तेमोलोजी]], [[नीतिशास्त्र|नैतिकता]] |Influenced_by =[[सरकारदेखि]] |influenced = सबैभन्दा पछि [[पश्चिमा दर्शनशास्त्र]]; अधिक विशेष, [[प्लेटो]], [[अरस्तू|एरिस्टोटल]], [[अरिस्टिप्पस]], [[एंटिस्थेनेस]] |notable_ideas = [[सुकरातिय तरिका]], [[irony#Socratic irony|सुकराती विडंबना]] }} '''सुकरात''' (Socrates) (४७०-३९९ ई. पू.) प्राचीन ग्रीकका विख्यात [[दार्शनिक]] हुन। सुकरातलाई सूफि जस्तै मौलिक शिक्षा र आचार द्वारा उदाहरण दिन नै मन पर्थ्यो। वस्तुत: उनका समसामयिक पनि उनलाई सूफी समझन्थे। सूफिहरू जस्तै साधारण शिक्षा तथा मानव सदाचारमा उनी जोड दिन्थे र उनकै तरिका पुराना रूढिहरूमा प्रहार गर्थे। उनी भन्थे, ""साँचो ज्ञान संभव छ तर त्यसको लागि ठीक तरिकामा प्रयत्न गरिए; जुन कुरा हाम्रो दिमागमा आउँछं या हाम्रो अगाडि आएका छन्, त्यसलाई तत्सम्बन्धि घटनाहरूमा हामीले जाच्नु पर्छ, यसरीअनेक परखौं पछि हामी एक सत्यतामा पुग्न सक्छौं। ज्ञानको समान पवित्रतम कुनै वस्तु छैन।' उनको व्याख्या भिन्न-भिन्न लेखक भिन्न-भिन्न ढङ्गले गर्छन। केही लेखक सुकरातको प्रसन्नमुखता र मर्यादित जीवनयोपभोगलाई देखाएर भन्छन् कि उनी भोगी थिए। दोस्रो लेखक शारीरिक कष्ट तिर हेरि उनको बेपर्वाही तथा आवश्यकता परे पछि जीवनसुखलाई पनि छोडनको लागि तैयार रहने दिखाएर उसलाई सादा जीवनको पक्षपाती बताउँछन्। सुकरातलाई हवाई मन पर्थेन। उनी एथेन्सको धेरै नै गरीब घरमा जन्मिएका थिए। गम्भीर विद्वान् र ख्यातिप्राप्त भए पछि पनि उनले वैवाहिक जीवनको लालसा राखेनन। ज्ञानको सङ्ग्रह तथा प्रसार, यो नै उनको जीवनको मुख्य लक्ष्य थियो। उनको अधूरे कार्यको उनको शिष्य अफलातून र एरिस्टोटलले पूरा गरे। यो दर्शनलाई दुइ भागहरूमा बाँडयो जान सक्छ, पहिलो सुक्रातको गुरू-शिष्य-यथार्थवाद र दोस्रो एरिस्टोटलको प्रयोगवाद। उनीमाथी युवाहरूलाई बिगार्ने, देवनिन्दा र नास्तिक भएको झूठा दोष लागाईएको थियो र त्यसको लागि उनलाई बिष दिएर मार्ने दण्ड दिइएको थियो।सुकरातले कचौराभरिको बिष खुशी-खुशी पिएर आत्महत्या गरे । ==जीवनी== ===बाल्यकाल=== सुकरातको जन्म एथेन्समा भएको थियो । उनको पिताको नाम साफ्रानिस्कस र आमाको नाम फिनरिट थियो। सुकरातका पिता उनी शिल्पकार थिए तथा आमा सुडेनीको काम गर्थिन् । सुरुमा सुकरातले पनि आफ्ना पिताको पेसा अपनाउँदै शिल्पकारको काम थालेका थिए ।<ref>{{cite web|url=http://www.nayapatrika.com/index.php?option=com_content&view=article&id=15296:2014-03-09-03-39-25|publisher=नयाँ पत्रिका|title=सुकरात|year=२००९}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===युवावस्था=== ===मृत्यू=== {{Quote box|'''सुकरातले कारागारबाट भाग्ने आग्रह उनलाई शिष्य तथा स्नेहिहरूलाई भने:''' भाइहरू, तिमीहरूको यस प्रस्तावलाई म आदर गर्दछु हूँ कि म यहाँबाट भागुं। प्रत्येक व्यक्तिलाई जीवन र प्राण प्रति मोह हुन्छ। प्राण दिनको चाहन्छ र? तर यो ती साधारण मान्छेको लागि हो जुन मान्छे यस नश्वर शरीरलाई नै सबै थोक मान्छन्। आत्मा अमर छ र फेरि यस शरीर सँग किन डराउनु? हाम्रो शरीरमा जो निवास गर्दछ के उनलाई कसैले केही बिगार्न सक्छ? आत्मा यस्तो शरीरलाई पल्ट बार धारण गर्छ अत: यस क्षणिक शरीरको रक्षाको लागि भाग्न उचित छैन। के मैंले कुनै अपराध गरेको छु? जस मान्छेले यसलाई अपराध बताएको छ उसको बुद्धिमा अज्ञानको प्रकोप छ। मैंले त्यो समयमा भनेको थिए-विश्वलाई कहिल्यै पनि एकै सिद्धांतको परिधिमा बाध्न सकिंदैन। मानव मस्तिष्कका आफ्नै सीमाहरू छन्। विश्वलाई जान्न र सम्झनको लागि आफ्नो अंतस्को तमलाई हटाइ दिनु पर्छ। मनुष्य यो नश्वर कायामात्र हैन, त्यो सजग र चेतन आत्मामा निवास गर्दछ। यसैले हामी आत्मानुसंधान तिर नै मुख्य रूपले प्रवृत्त पर्दछ। यो आवश्यक छ कि हामी आफ्नो जीवनमा सत्य, न्याय र ईमानदारीको अवलंबन गर्नुपर्छ। हामिलाई यो कुरा मानेर नै अगाडि बढन छ कि शरीर नश्वर छ। राम्रो छ, नश्वर शरीर आफ्नो सीमा समाप्त गरिसकेको। घुम्दा घुम्दै थाकि सकेको छु। अब संसार रूपी रात्रिमा सुतेरर आराम गरिरहेको छु। सुते पछि म माथि कपडा ओडाइदिनु।'' === सुकरात समस्या === "द वर्थ अफ सोक्रेटिस एज अ फिलोसोफर" (१८१८) शीर्षकको एक महत्वपूर्ण कृतिमा, दार्शनिक [[फ्रेडरिक स्लेयरमाकर]] ले जेनोफोनको विवरणमाथि आक्रमण गरे; उनको आक्रमणलाई व्यापक रूपमा स्वीकार गरिएको थियो।{{sfn|डोरियन|२०११|pp=१–३}} स्लेयरमाकरले जेनोफोनलाई सोक्रेटिसको भोली प्रतिनिधित्वको लागि आलोचना गरे। स्लेयरमाकरले तर्क गरे कि जेनोफोन एक सिपाही थिए, र त्यसैले उनी सोक्रेटिक विचारहरू व्यक्त गर्न राम्रो स्थानमा थिएनन्। यसबाहेक, जेनोफोन आफ्नो पूर्व साथी र शिक्षकको चित्रणमा पक्षपाती थिए: उनी विश्वास गर्थे कि सोक्रेटिसलाई एथेन्सले अनुचित व्यवहार गरेको थियो, र निष्पक्ष विवरण प्रदान गर्नुको सट्टा आफ्नो दृष्टिकोण प्रमाणित गर्न खोजे। श्लेयरमाकरले भने, परिणामस्वरूप जेनोफोनले सुकरातलाई एक प्रेरणादायी दार्शनिकको रूपमा चित्रण गरे।{{sfn|डोरियन|२०११|pp=२–३}} बीसौं शताब्दीको सुरुतिर, जेनोफोनको विवरण धेरै हदसम्म अस्वीकार गरिएको थियो।{{sfn|डोरियन|२०११|p=५}} दार्शनिक [[कार्ल जोएल (दार्शनिक)|कार्ल जोएल]] ले अरस्तुको ''लोगोस सोक्राटिकोस'' को व्याख्यामा आधारित भएर सुकरात संवादहरू प्रायः काल्पनिक भएको सुझाव दिए: जोएलका अनुसार, संवादका लेखकहरूले संवादका केही सुकरात विशेषताहरूको नक्कल गरिरहेका थिए।{{sfn|डोरियन|२०११|pp=७–१०}} बीसौं शताब्दीको मध्यमा, [[ओलोफ गिगोन]] र [[युजीन डुप्रील]] जस्ता दार्शनिकहरूले जोएलको तर्कमा आधारित भएर, सोकरातको अध्ययनले ऐतिहासिक सुकरातको पुनर्निर्माण गर्ने लक्ष्य राख्नुको सट्टा उनको चरित्र र विश्वासका विभिन्न संस्करणहरूमा ध्यान केन्द्रित गर्नुपर्छ भन्ने प्रस्ताव गरे।{{sfn|डोरियन|२०११|pp=१२–१४}} पछि, प्राचीन दर्शनशास्त्रका विद्वान [[ग्रेगरी भ्लास्टोस]] ले प्लेटोका प्रारम्भिक सुकरात संवादहरू उनका पछिल्ला लेखहरू भन्दा ऐतिहासिक सुकरातका लागि अन्य प्रमाणहरूसँग बढी उपयुक्त रहेको सुझाव दिए, जुन तर्क असंगतिमा आधारित छ। प्लेटोको आफ्नै विकसित सुकरात चित्रणमा। भ्लास्टोसले जेनोफोनको विवरणलाई पूर्ण रूपमा बेवास्ता गरे जब यो प्लेटोकोसँग सहमत थियो।{{sfn|डोरियन|२०११|pp=१२–१४}} हालसालै, [[चार्ल्स एच. कान]] ले समाधान गर्न नसकिने सोक्रेटिक समस्यामा शंकास्पद अडानलाई बलियो बनाएका छन्, जसले सुझाव दिन्छ कि प्लेटोको "माफी" को मात्र कुनै ऐतिहासिक महत्त्व छ।{{sfn|डोरियन|२०११|pp=१७–१८}} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{reflist}} {{Commonscat|Socrates}} [[श्रेणी:दर्शन]] [[श्रेणी:ग्रीक दार्शनिकहरू]] [[श्रेणी:दार्शनिक]] [[श्रेणी:पुरुष आत्महत्या]] 9jkyrzqwjv6sphxqscdmr6j1ynh6iuh नेपाल विद्यार्थी सङ्घ 0 42535 1354139 1321169 2026-05-03T06:29:07Z ~2026-26906-75 78453 1354139 wikitext text/x-wiki {{POV|date=August 2018}}''' {{Infobox organisation | name = Nepal Students' Union<br />{{lang|Ne|नेपाल विद्यार्थी संघ}} | image = [[File:NSU-flag.jpg|250px|Logo]] | image_size = 260px | caption = NSU flag | abbreviation = NSU | focus = [[Democratic socialism]]<br> Student interests | founded = {{start date and age|1970|4|19|df=y}} | headquarters = [[Kathmandu]], [[Nepal]] | founders = Bipin Koirala<br>[[Marshall Julum Shakya]]<br>[[Sher Bahadur Deuba]] | leader_title = President | leader_name = Dujang Sherpa | leader_title2 = Spokesperson | leader_name2 = Adv. Suraj Sejuwal | leader_title3 = Chief Secretary | leader_name3 = Bijaya Khakda | parent_organisation = [[Nepali Congress]] | affiliations = [[International Union of Socialist Youth]] | website = {{official facebook page|Nepal Student UnionOFFICIAL}} | leader_title4 = Policy and Research Department Head | leader_name4 = Narayan Pandey }} '''[[नेवारी भाषाका चार स्तम्भ|नेपाल]] विद्यार्थी सङ्घ''' हाल क्रियाशील रहेका विद्यार्थी सङ्गठनहरू मध्ये सबैभन्दा पुरानो विद्यार्थी सङ्गठन हो नेपाल विद्यार्थी सङ्घ। तत्कालीन समयमा दलीय राजनीतिलाई प्रतिबन्ध लगाईएको बेलामा [[नेपाली काङ्ग्रेसको मुक्ति सेना|'''नेपाली काँग्रेस''']]ले आफ्नो बहुदलीय [[एजेण्डालाई]] स्थापना गराउने उद्देश्यले आफ्नो विचारसँग सहमत विद्यार्थीहरूलाई शैक्षिक एजेण्डामा टेकेर विद्रोह गर्न नेपाल विद्यार्थी सङ्घको स्थापना वि. सं. २०२७ सालमा भएको थियो। यस सङ्गठन व्यतिगत स्वार्थ माथी सम्बन्धि छैन। नेपाल विद्यार्थी सङ्घ एक ऐतिहासिक सङ्गठन र एक अनवरत सङ्घर्षिल संस्था हो । ==नेपाल विद्यार्थी सङ्घको इतिहास== आन्दोलन र क्रान्तिको पृष्ठभुमिमा रहि शाहिदको बलिदान र नव मार्गदर्शनको सच्चा क्रान्तिकारी एवं सचेत विद्यार्थीहरूको नवीन मार्गको रूपमा जेलभित्र कमल र मशाल अङ्कित झण्डा निर्माण गरी स्वायम्भुको सत्तलमा जन्मिएको कुरा सर्वबित नै छन् । नेपाल विद्यार्थी सङ्घ निरंकुश, अधिनायकवादी र सामन्तीहरूको विरुद्धमा अनवरत सङ्घर्ष रहि मानव अधिकार, लोकतान्त्र, सामाजिक सदभाव, स्वतन्त्र न्याय, बिधिको शासन, सुशासन, सामाजिक न्याय र प्रेस स्वतन्त्र लगायत राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय राजनिती, अर्थिक, शैक्षिक एवं समान्त मुलक राष्ट्र निर्माणको अग्रगामी भुमिका निर्बाह गर्दै आएको र गरी रहने प्रतिबद्धता अनुरुप जन्मिएको संस्था नै नेपाल विद्यार्थी सङ्घ हो । नेपाल विद्यार्थी सङ्घले हरेक आन्दोलनको अग्र मोर्चामा रहि लोकतान्त्रिक आन्दोलनको नेतृत्व गर्दै निरंकुश, तानाशाही व्यवस्थाको विरुद्ध नेपाल विद्यार्थी सङ्घका होनहार विद्यार्थी योद्धाहरूले ज्यानको बलिदान दिएको कुरा इतिहासमा प्रष्ट छन् । नेपाल विद्यार्थी सङ्घको कलम र मशाल अंकित झण्डा मुनि गोलबद्ध रहेका वीर शाहिदहरु कामेश्वर, कुलेश्वास राम, लक्ष्मण, लिला, ठगीराज, श्यामसुन्दर, भरत, खगेन्द्र, रजन गिरि आदि लगायत सयौं शहिदहरूले राष्ट्रियता, लोकतन्त्र, समाजवाद र विद्यार्थी एकताको लागि ज्यानको बलिदान दिएको इतिहास हामी माझ छर्लङ्ग छ । नेपाल विद्यार्थी सङ्घको इतिहासको बिषयमा ब्याख्या र विश्लेषण गर्न खोजिएको भन्दा पनि हालको गतिविधि र यथार्थलाई मध्यनजर गरी नियाल्ने प्रयत्न मात्रै गरेको छु । नेपाल विद्यार्थी सङ्घ कुनै व्यक्तिलाई नेतृत्वमा स्थापित गराउने र व्यक्तिगत स्वार्थ पूरा गराउन गुट र उपगुटको लागि जन्मिएको संस्था होईन, नेपाल विद्यार्थी सङ्घ इतिहासको हरेक कालखण्डमा परिवर्तनको लागि सङ्घर्ष गरिएको ऐतिहासिक उपलब्धिहरूको संस्थागत विकास गराउने र राजनितीक, शैक्षिक, अर्थिक र राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय विविध विषयहरूको असमानता र असन्तुलनलाई समान र सन्तुलन रहन प्रेरित गराउन र नागरिक अधिकारको सुनिश्चित गराउनको लागि जन्मिएको संस्था हो । नेपाल विद्यार्थी सङ्घको छुट्टै विशेष इतिहास रहेकोले इतिहासको हरेक मोडमा नयाँ ढङ्गले परिवर्तन र क्रान्तिकारी भुमिका रहन नयाँ नेतृत्वको विकास गराउने एक लोकतान्त्रिक नर्सरी पनि हुन । जहाँ नेपाल विद्यार्थी सङ्घ, त्यहाँ शान्ती, समृद्धि र गतिशील एवं परिवर्तनकारीहरूको बैचारिक बहस र नेतृत्व विकासको स्थपित गराउने संगगठन हो । नेपाल विद्यार्थी सङ्घले बिगतका दिनहरूमा राजनितीक, शैक्षिक, अर्थिक तथा सामाजिक क्रान्तिको साथै विद्यार्थीहरूको हक हित एवं अधिकारको सुनिश्चितताको लागि अमुल परिवर्तनको नेतृत्व नेपाल विद्यार्थी सङ्घले गरी आएको छ । जहाँ विद्यालय तथा बिश्वबिद्धालय, त्यहाँ नेविसङ्घ र नेविसङ्घको क्रान्तिकारीता भन्ने इतिहास हरेक शैक्षिक स्थालहरूमा हिंसा रहित परिवर्तनको विकास गरिएको छ । नेपाल विद्यार्थी सङ्घ बिगतको क्रान्तिकारीता परिवर्तनलाई कतै इतिहासको पानामा मात्रै सिमित रहने त होइनन् भन्न सकिने अवस्थाको गतिमा हालको नेतृत्वहरु चुक्न खोज्दैछन् । अहिले शैक्षिक राजनितीक तथा अर्थिक क्रान्तिको लागि नेतृत्व भुमिका रहनुको सट्टा शाहिदको अवमूल्यन र अपमान हुन सक्ने गतिविधिमा तीब्र प्रतिस्पर्धा गरि गुटबन्दी मात्रै नभई गिरोहहरूको मोर्चा संचलान गरिरहेको छ । करिब एक दशक देखि नेतृत्व चयन गर्न नसक्ने बिबाद रहेको स्थानमा विधि बिद्यान अनुरुप लोकतान्त्रिक पद्धतिको मुल्य मान्यता अनुसार लोकतान्त्रिक निर्वाचन मार्फत अधिबेशन सकिरहेको छैन । नेपाल विद्यार्थी सङ्घले सङ्घीय संरचना अनुसार शैक्षिक गतिविधि, निजि र सरकारी विद्यालय वीचको आसमान शैक्षिक नीति, सरकारी विद्यालय तथा विश्वविद्यालयमा रहेको असफल शिक्षा प्रणाली र व्यवस्थापन, निजि विद्यालयको चर्को शुल्क, सरकारी विद्यालयका शिक्षक एवं शिक्षिकाको लापरबाही गतिविधि एवं राजनितीकरणको कमजोरीले खस्केको शिक्षा, सरकारी अस्पताल र सरकारी विद्यालयको सेवाप्रति जनविश्वासको कमि, हरेक क्षेत्रमा बढ्दो महँगी, कालोबजारी र भ्रष्टाचार, सरकारी कार्यको सुस्तता आदि जस्ता विषय माथी बैचारिक बहस र सङ्गठनको दृष्टिकोण सहितको सशक्त अभियानको सट्टा गुटबन्दीमा परिणत गर्दै विभिन्न समुहमा रहि एकापसमा व्यक्तिगत दुस्साहस राखी नेतृत्वकर्ता नै बिचलित र गतिहिन अवस्थामा पुर्याउन खोज्दैछन् । नेपाल विद्यार्थी सङ्घको स्पष्ट दृष्टिकोण सहित एक सशक्त आन्दोलनको स्वरुप लिनुको सट्टा कुनै कार्यक्रममा अतिथिको माला लगाउने, भाषाण गर्ने र आरोपप्रत्यारोप लगाउने बाहेक वर्तमान नेतृत्वको गतिविधि रहेको देखिदैन । एक खाले गुट बिधि पद्धति अनुसार छलफल संवाद नगरी एकासी अधिबेशनको माग गर्दै सडक आन्दोलन, अर्को गुट सङ्गठन शुद्धीकरण तथा प्रशिक्षणको अभियान भनी आफ्नो गुटको मात्रै देख्ने दृष्टिहिन नेता बोकी देश दौडमा लागिरहेका छन् र एकखाले हामी निर्वाचित नेतृत्व हौं हाम्रो कार्यकाल हामीले चाहिएको बेलासम्म टेक्न सकिन्छ पार्टीको नेतृत्व पनि हाम्रै गुटका रहेकोले हाम्रो विकल्प खोज्दैन भन्ने घमण्डी राखि नेताहरूको घरघरमा चाकरी गराउन पनि पछि नपर्ने प्रवृत्ति कुनै विद्यान संबद्ध चाहिँ होइन । वर्तमान नेतृत्वमा रहेका क्रान्तिकारी ठान्ने नेतृत्व वर्गले समयमा अधिबेशन, सङ्घीय ढाचाको आधारमा सङ्गठन बिस्तार, हुन नसकेको स्वतन्त्र विद्यार्थी युनियनको निर्वाचन लगायत जिम्मेवार निर्वाह गराउनु सबै तहको दायित्व हुन तर एक अर्कामा असफल भनी आरोप लगाउने र आफू चोख्याउने दुस्साहस लिने असफल नेतृत्वहरु एक औचित्यहिन गतिविधिले कसैको हित नहुने देख्दा देख्दै पनि अरुलाई असफल बनाउदा आफू र आफ्नो गुट सफल हुने मुर्खता र दिवा सपना बोक्ने मनसिकताले आम मनोवृत्तिमा मनसिक रोग फैलिन्छ भने मनोदशा जब त्याग्न सक्दैन तबसम्म सङ्गठनले न गति लिन सकिन्छ न सङ्गठन बलियो बनाउन सकिन्छ । सङ्गठनभित्र विधि विधान पनि राम्रोसँग अध्ययन नगरी आफू बलियो बन्न अध्यक्षको जिम्मेवार महामन्त्री र उपाध्यक्ष र सदस्यको जिम्मेवार र कार्य क्षेत्र पनि बुझ्न नसकिने नैतिक बिहिनहरूले कसरी सङ्गठनलाई संस्थागत गर्न सकिन्छ ? हरेक सङ्गठनको विधि सम्बद्ध कार्यबिधि चालेको हुन्छ तर हरेक कार्यमा बिबाद सृजना गरी कुनै गिरोहको मात्रै नेतृत्व लिन खोज्ने जुन दुस्साहस लिएको छ त्यसले कसैको हित र फाइदाजनक हुन सक्दैन । असारमा आँखा फुटेको गोरु जहिले हरियो देख्ने भने जस्तै नेतृत्वमा पुगेर पनि जहिले गुटका कार्याकर्ता मात्रै असल देख्ने दृष्टिहिन प्रवृत्ति जबसम्म रहन्छ तबसम्म सङ्गठनको अवस्थामा गतिहीन रहिरहन्छ । यदि सङ्गठनको विधि पद्धति र मुल्य मान्यतामा रहि संचलन भएको भए स्थानीय निर्वाचन, प्रदेश सभा र प्रतिनिधि सभाको निर्वाचनमा नेपाल विद्यार्थी सङ्घको भुमिका उपस्थित र अभियानले निर्वाचनको माहोल कति परिवर्तन गर्न सकिन्थ्यो होला । हुन त नेपाल विद्यार्थी सङ्घले औपचारिकताको लागि केन्द्रिय प्रतिनिधि नखटाएको पनि होइन तर प्रतिनिधिले औपचारिकता निम्त्याउने बाहेक अरु केही गरिएको जस्तो लाग्दैन र देख्दैन पनि । एउटा भनाइ “कुवाको भ्यागुतो समुन्द्रमा कहिल्यै पौडिन सक्दैन, उसलाई त्यो हिलो कुवा नै संसार ठानी पौडी रहेको हुन्छ” मैले भन्न खोजेको गुटबन्दीमा रमाउने नेतृत्व समग्र नेतृत्वको नेता बन्न सक्दैन किनकि उनीसँग नेतृत्व गर्न सक्ने क्षमता नै हुँदैन उसले आफ्नो गुट मात्रै सर्वश्रेष्ठ ठान्छ र देख्छन् पनि ! उनले आफू मात्रै सकिने काम गर्दैन बरु त्यहीँ सङ्गठन पनि समाप्त गरेर छाडिदिन्छ । नेपाल विद्यार्थी सङ्घको ११ औं महाधिवेशनको नेतृत्व नै असफल र असक्षम तरिकाबाट जन्मिएको पनि कुनै दुबिधा त देखिदैन किन कि करिब २७०० जतिको प्रतिनिधिलाई भागबन्डा गर्दागर्दै करिब ४००० पुर्याउने दुस्साहस त्यहीँबाट सुरुवात गरेकै थिए । जिल्लामा कार्याकर्ताले हराएका प्रतिनिधि केन्द्रको भागबन्डा परि केन्द्रिय सदस्य निर्वाचित भएको पनि कमै छैन होलान् । त्यतिबेलाको प्रतिनिधि भागबन्डा गराउदा आफ्नो ड्राइभर, खालासी, भाइ बहिनी टक्कटुक्का पनि नपरेको होइन त्यहीँबाट छनोट हुने नेतृत्वले विवाद रहित सफल नेतृत्व जन्मिने अपेक्षा गर्नु कति मुर्खता र कसरी होइन भन्न सकिला ? हाल नेपाल विद्यार्थी सङ्घमा देखिएको बिबाद बेमौसमको बाजा जस्तै हुन । भर्खरै सम्पन्न निर्वाचनमा नेपाली कांग्रेसको ठुलो हार बेहोर्नु परेको बेलामा भातृ सङ्गठन बेला र कुबेलामा विवाद गरी बस्नु सङ्गठनको नेत्रृृत्वहरूको औचित्य माथी प्रश्न उब्जाउनु हो । यो बेला ऐक्यबद्धता भैइ अगाडि बढ्नुको सट्टा आफै आफैंमा झगडा गर्नु झन् सङ्गठनलाई कमजोर बनाउनु हो । अब सानातिना विवादलाई छोडि आगामी कार्यादिशा बनाएर अगाडि बढ्न सकिए मात्रै सङ्गठनले गति लिन सकिन्छ र गतिशिलता हुनेछ । हाल नेपाल विद्यार्थी सङ्घमा सङ्गठनको हित र समग्र राजनिती बुझ्न खोज्ने समूह र गुट भन्दा पनि सङ्गठनलाई ताहासनहास गराउने गिरोहहरूको समूहले भरिएको संजल जस्तो देखिन्छ । अब नेपाल विद्यार्थी सङ्घको विधि पद्धति र मुल्य मान्यता रहेको भए अबधिभित्र विभिन्न तहको अधिवेशन, स्वतन्त्र विद्यार्थी युनियनको निर्वाचन, शैक्षिक, अर्थिक, राजनितीक दृष्टिकोणसहितको स्पष्ट खाका लिएर लोकतान्त्रिक अभ्यासलाई मजबुत बनाउन नेतृत्व तह नैतिक रूपमा जिम्मेवार भइ बिगतको कमिकमजोरी र गलत गन्तव्यलाई सच्याउन समय रहेकोले संस्थागत विकास गराउन सकिएमा वर्तमान नेतृत्वको औचित्यपूर्ण रहने छ <ref>[https://hamrakura.com/news-details/9611/2016-06-20 हाम्रोकुरा]</ref> ==[[योगी नरहरिनाथ|यो]] पनि हेर्नुहोस्== ==सन्दर्भ [[सामग्रीहरू]]== ==बाह्य कडीहरू== [[श्रेणी:नेपालका विद्यार्थी सङ्गठन]] [[श्रेणी:नेपाली काङ्ग्रेस]] tjgi91ibgb6oa7pvhenfr6cgdrppjt5 1354140 1354139 2026-05-03T06:30:20Z ~2026-26906-75 78453 1354140 wikitext text/x-wiki {{POV|date=August 2018}}''' '''[[नेवारी भाषाका चार स्तम्भ|नेपाल]] विद्यार्थी सङ्घ''' हाल क्रियाशील रहेका विद्यार्थी सङ्गठनहरू मध्ये सबैभन्दा पुरानो विद्यार्थी सङ्गठन हो नेपाल विद्यार्थी सङ्घ। तत्कालीन समयमा दलीय राजनीतिलाई प्रतिबन्ध लगाईएको बेलामा [[नेपाली काङ्ग्रेसको मुक्ति सेना|'''नेपाली काँग्रेस''']]ले आफ्नो बहुदलीय [[एजेण्डालाई]] स्थापना गराउने उद्देश्यले आफ्नो विचारसँग सहमत विद्यार्थीहरूलाई शैक्षिक एजेण्डामा टेकेर विद्रोह गर्न नेपाल विद्यार्थी सङ्घको स्थापना वि. सं. २०२७ सालमा भएको थियो। यस सङ्गठन व्यतिगत स्वार्थ माथी सम्बन्धि छैन। नेपाल विद्यार्थी सङ्घ एक ऐतिहासिक सङ्गठन र एक अनवरत सङ्घर्षिल संस्था हो । ==नेपाल विद्यार्थी सङ्घको इतिहास== आन्दोलन र क्रान्तिको पृष्ठभुमिमा रहि शाहिदको बलिदान र नव मार्गदर्शनको सच्चा क्रान्तिकारी एवं सचेत विद्यार्थीहरूको नवीन मार्गको रूपमा जेलभित्र कमल र मशाल अङ्कित झण्डा निर्माण गरी स्वायम्भुको सत्तलमा जन्मिएको कुरा सर्वबित नै छन् । नेपाल विद्यार्थी सङ्घ निरंकुश, अधिनायकवादी र सामन्तीहरूको विरुद्धमा अनवरत सङ्घर्ष रहि मानव अधिकार, लोकतान्त्र, सामाजिक सदभाव, स्वतन्त्र न्याय, बिधिको शासन, सुशासन, सामाजिक न्याय र प्रेस स्वतन्त्र लगायत राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय राजनिती, अर्थिक, शैक्षिक एवं समान्त मुलक राष्ट्र निर्माणको अग्रगामी भुमिका निर्बाह गर्दै आएको र गरी रहने प्रतिबद्धता अनुरुप जन्मिएको संस्था नै नेपाल विद्यार्थी सङ्घ हो । नेपाल विद्यार्थी सङ्घले हरेक आन्दोलनको अग्र मोर्चामा रहि लोकतान्त्रिक आन्दोलनको नेतृत्व गर्दै निरंकुश, तानाशाही व्यवस्थाको विरुद्ध नेपाल विद्यार्थी सङ्घका होनहार विद्यार्थी योद्धाहरूले ज्यानको बलिदान दिएको कुरा इतिहासमा प्रष्ट छन् । नेपाल विद्यार्थी सङ्घको कलम र मशाल अंकित झण्डा मुनि गोलबद्ध रहेका वीर शाहिदहरु कामेश्वर, कुलेश्वास राम, लक्ष्मण, लिला, ठगीराज, श्यामसुन्दर, भरत, खगेन्द्र, रजन गिरि आदि लगायत सयौं शहिदहरूले राष्ट्रियता, लोकतन्त्र, समाजवाद र विद्यार्थी एकताको लागि ज्यानको बलिदान दिएको इतिहास हामी माझ छर्लङ्ग छ । नेपाल विद्यार्थी सङ्घको इतिहासको बिषयमा ब्याख्या र विश्लेषण गर्न खोजिएको भन्दा पनि हालको गतिविधि र यथार्थलाई मध्यनजर गरी नियाल्ने प्रयत्न मात्रै गरेको छु । नेपाल विद्यार्थी सङ्घ कुनै व्यक्तिलाई नेतृत्वमा स्थापित गराउने र व्यक्तिगत स्वार्थ पूरा गराउन गुट र उपगुटको लागि जन्मिएको संस्था होईन, नेपाल विद्यार्थी सङ्घ इतिहासको हरेक कालखण्डमा परिवर्तनको लागि सङ्घर्ष गरिएको ऐतिहासिक उपलब्धिहरूको संस्थागत विकास गराउने र राजनितीक, शैक्षिक, अर्थिक र राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय विविध विषयहरूको असमानता र असन्तुलनलाई समान र सन्तुलन रहन प्रेरित गराउन र नागरिक अधिकारको सुनिश्चित गराउनको लागि जन्मिएको संस्था हो । नेपाल विद्यार्थी सङ्घको छुट्टै विशेष इतिहास रहेकोले इतिहासको हरेक मोडमा नयाँ ढङ्गले परिवर्तन र क्रान्तिकारी भुमिका रहन नयाँ नेतृत्वको विकास गराउने एक लोकतान्त्रिक नर्सरी पनि हुन । जहाँ नेपाल विद्यार्थी सङ्घ, त्यहाँ शान्ती, समृद्धि र गतिशील एवं परिवर्तनकारीहरूको बैचारिक बहस र नेतृत्व विकासको स्थपित गराउने संगगठन हो । नेपाल विद्यार्थी सङ्घले बिगतका दिनहरूमा राजनितीक, शैक्षिक, अर्थिक तथा सामाजिक क्रान्तिको साथै विद्यार्थीहरूको हक हित एवं अधिकारको सुनिश्चितताको लागि अमुल परिवर्तनको नेतृत्व नेपाल विद्यार्थी सङ्घले गरी आएको छ । जहाँ विद्यालय तथा बिश्वबिद्धालय, त्यहाँ नेविसङ्घ र नेविसङ्घको क्रान्तिकारीता भन्ने इतिहास हरेक शैक्षिक स्थालहरूमा हिंसा रहित परिवर्तनको विकास गरिएको छ । नेपाल विद्यार्थी सङ्घ बिगतको क्रान्तिकारीता परिवर्तनलाई कतै इतिहासको पानामा मात्रै सिमित रहने त होइनन् भन्न सकिने अवस्थाको गतिमा हालको नेतृत्वहरु चुक्न खोज्दैछन् । अहिले शैक्षिक राजनितीक तथा अर्थिक क्रान्तिको लागि नेतृत्व भुमिका रहनुको सट्टा शाहिदको अवमूल्यन र अपमान हुन सक्ने गतिविधिमा तीब्र प्रतिस्पर्धा गरि गुटबन्दी मात्रै नभई गिरोहहरूको मोर्चा संचलान गरिरहेको छ । करिब एक दशक देखि नेतृत्व चयन गर्न नसक्ने बिबाद रहेको स्थानमा विधि बिद्यान अनुरुप लोकतान्त्रिक पद्धतिको मुल्य मान्यता अनुसार लोकतान्त्रिक निर्वाचन मार्फत अधिबेशन सकिरहेको छैन । नेपाल विद्यार्थी सङ्घले सङ्घीय संरचना अनुसार शैक्षिक गतिविधि, निजि र सरकारी विद्यालय वीचको आसमान शैक्षिक नीति, सरकारी विद्यालय तथा विश्वविद्यालयमा रहेको असफल शिक्षा प्रणाली र व्यवस्थापन, निजि विद्यालयको चर्को शुल्क, सरकारी विद्यालयका शिक्षक एवं शिक्षिकाको लापरबाही गतिविधि एवं राजनितीकरणको कमजोरीले खस्केको शिक्षा, सरकारी अस्पताल र सरकारी विद्यालयको सेवाप्रति जनविश्वासको कमि, हरेक क्षेत्रमा बढ्दो महँगी, कालोबजारी र भ्रष्टाचार, सरकारी कार्यको सुस्तता आदि जस्ता विषय माथी बैचारिक बहस र सङ्गठनको दृष्टिकोण सहितको सशक्त अभियानको सट्टा गुटबन्दीमा परिणत गर्दै विभिन्न समुहमा रहि एकापसमा व्यक्तिगत दुस्साहस राखी नेतृत्वकर्ता नै बिचलित र गतिहिन अवस्थामा पुर्याउन खोज्दैछन् । नेपाल विद्यार्थी सङ्घको स्पष्ट दृष्टिकोण सहित एक सशक्त आन्दोलनको स्वरुप लिनुको सट्टा कुनै कार्यक्रममा अतिथिको माला लगाउने, भाषाण गर्ने र आरोपप्रत्यारोप लगाउने बाहेक वर्तमान नेतृत्वको गतिविधि रहेको देखिदैन । एक खाले गुट बिधि पद्धति अनुसार छलफल संवाद नगरी एकासी अधिबेशनको माग गर्दै सडक आन्दोलन, अर्को गुट सङ्गठन शुद्धीकरण तथा प्रशिक्षणको अभियान भनी आफ्नो गुटको मात्रै देख्ने दृष्टिहिन नेता बोकी देश दौडमा लागिरहेका छन् र एकखाले हामी निर्वाचित नेतृत्व हौं हाम्रो कार्यकाल हामीले चाहिएको बेलासम्म टेक्न सकिन्छ पार्टीको नेतृत्व पनि हाम्रै गुटका रहेकोले हाम्रो विकल्प खोज्दैन भन्ने घमण्डी राखि नेताहरूको घरघरमा चाकरी गराउन पनि पछि नपर्ने प्रवृत्ति कुनै विद्यान संबद्ध चाहिँ होइन । वर्तमान नेतृत्वमा रहेका क्रान्तिकारी ठान्ने नेतृत्व वर्गले समयमा अधिबेशन, सङ्घीय ढाचाको आधारमा सङ्गठन बिस्तार, हुन नसकेको स्वतन्त्र विद्यार्थी युनियनको निर्वाचन लगायत जिम्मेवार निर्वाह गराउनु सबै तहको दायित्व हुन तर एक अर्कामा असफल भनी आरोप लगाउने र आफू चोख्याउने दुस्साहस लिने असफल नेतृत्वहरु एक औचित्यहिन गतिविधिले कसैको हित नहुने देख्दा देख्दै पनि अरुलाई असफल बनाउदा आफू र आफ्नो गुट सफल हुने मुर्खता र दिवा सपना बोक्ने मनसिकताले आम मनोवृत्तिमा मनसिक रोग फैलिन्छ भने मनोदशा जब त्याग्न सक्दैन तबसम्म सङ्गठनले न गति लिन सकिन्छ न सङ्गठन बलियो बनाउन सकिन्छ । सङ्गठनभित्र विधि विधान पनि राम्रोसँग अध्ययन नगरी आफू बलियो बन्न अध्यक्षको जिम्मेवार महामन्त्री र उपाध्यक्ष र सदस्यको जिम्मेवार र कार्य क्षेत्र पनि बुझ्न नसकिने नैतिक बिहिनहरूले कसरी सङ्गठनलाई संस्थागत गर्न सकिन्छ ? हरेक सङ्गठनको विधि सम्बद्ध कार्यबिधि चालेको हुन्छ तर हरेक कार्यमा बिबाद सृजना गरी कुनै गिरोहको मात्रै नेतृत्व लिन खोज्ने जुन दुस्साहस लिएको छ त्यसले कसैको हित र फाइदाजनक हुन सक्दैन । असारमा आँखा फुटेको गोरु जहिले हरियो देख्ने भने जस्तै नेतृत्वमा पुगेर पनि जहिले गुटका कार्याकर्ता मात्रै असल देख्ने दृष्टिहिन प्रवृत्ति जबसम्म रहन्छ तबसम्म सङ्गठनको अवस्थामा गतिहीन रहिरहन्छ । यदि सङ्गठनको विधि पद्धति र मुल्य मान्यतामा रहि संचलन भएको भए स्थानीय निर्वाचन, प्रदेश सभा र प्रतिनिधि सभाको निर्वाचनमा नेपाल विद्यार्थी सङ्घको भुमिका उपस्थित र अभियानले निर्वाचनको माहोल कति परिवर्तन गर्न सकिन्थ्यो होला । हुन त नेपाल विद्यार्थी सङ्घले औपचारिकताको लागि केन्द्रिय प्रतिनिधि नखटाएको पनि होइन तर प्रतिनिधिले औपचारिकता निम्त्याउने बाहेक अरु केही गरिएको जस्तो लाग्दैन र देख्दैन पनि । एउटा भनाइ “कुवाको भ्यागुतो समुन्द्रमा कहिल्यै पौडिन सक्दैन, उसलाई त्यो हिलो कुवा नै संसार ठानी पौडी रहेको हुन्छ” मैले भन्न खोजेको गुटबन्दीमा रमाउने नेतृत्व समग्र नेतृत्वको नेता बन्न सक्दैन किनकि उनीसँग नेतृत्व गर्न सक्ने क्षमता नै हुँदैन उसले आफ्नो गुट मात्रै सर्वश्रेष्ठ ठान्छ र देख्छन् पनि ! उनले आफू मात्रै सकिने काम गर्दैन बरु त्यहीँ सङ्गठन पनि समाप्त गरेर छाडिदिन्छ । नेपाल विद्यार्थी सङ्घको ११ औं महाधिवेशनको नेतृत्व नै असफल र असक्षम तरिकाबाट जन्मिएको पनि कुनै दुबिधा त देखिदैन किन कि करिब २७०० जतिको प्रतिनिधिलाई भागबन्डा गर्दागर्दै करिब ४००० पुर्याउने दुस्साहस त्यहीँबाट सुरुवात गरेकै थिए । जिल्लामा कार्याकर्ताले हराएका प्रतिनिधि केन्द्रको भागबन्डा परि केन्द्रिय सदस्य निर्वाचित भएको पनि कमै छैन होलान् । त्यतिबेलाको प्रतिनिधि भागबन्डा गराउदा आफ्नो ड्राइभर, खालासी, भाइ बहिनी टक्कटुक्का पनि नपरेको होइन त्यहीँबाट छनोट हुने नेतृत्वले विवाद रहित सफल नेतृत्व जन्मिने अपेक्षा गर्नु कति मुर्खता र कसरी होइन भन्न सकिला ? हाल नेपाल विद्यार्थी सङ्घमा देखिएको बिबाद बेमौसमको बाजा जस्तै हुन । भर्खरै सम्पन्न निर्वाचनमा नेपाली कांग्रेसको ठुलो हार बेहोर्नु परेको बेलामा भातृ सङ्गठन बेला र कुबेलामा विवाद गरी बस्नु सङ्गठनको नेत्रृृत्वहरूको औचित्य माथी प्रश्न उब्जाउनु हो । यो बेला ऐक्यबद्धता भैइ अगाडि बढ्नुको सट्टा आफै आफैंमा झगडा गर्नु झन् सङ्गठनलाई कमजोर बनाउनु हो । अब सानातिना विवादलाई छोडि आगामी कार्यादिशा बनाएर अगाडि बढ्न सकिए मात्रै सङ्गठनले गति लिन सकिन्छ र गतिशिलता हुनेछ । हाल नेपाल विद्यार्थी सङ्घमा सङ्गठनको हित र समग्र राजनिती बुझ्न खोज्ने समूह र गुट भन्दा पनि सङ्गठनलाई ताहासनहास गराउने गिरोहहरूको समूहले भरिएको संजल जस्तो देखिन्छ । अब नेपाल विद्यार्थी सङ्घको विधि पद्धति र मुल्य मान्यता रहेको भए अबधिभित्र विभिन्न तहको अधिवेशन, स्वतन्त्र विद्यार्थी युनियनको निर्वाचन, शैक्षिक, अर्थिक, राजनितीक दृष्टिकोणसहितको स्पष्ट खाका लिएर लोकतान्त्रिक अभ्यासलाई मजबुत बनाउन नेतृत्व तह नैतिक रूपमा जिम्मेवार भइ बिगतको कमिकमजोरी र गलत गन्तव्यलाई सच्याउन समय रहेकोले संस्थागत विकास गराउन सकिएमा वर्तमान नेतृत्वको औचित्यपूर्ण रहने छ <ref>[https://hamrakura.com/news-details/9611/2016-06-20 हाम्रोकुरा]</ref> ==[[योगी नरहरिनाथ|यो]] पनि हेर्नुहोस्== ==सन्दर्भ [[सामग्रीहरू]]== ==बाह्य कडीहरू== [[श्रेणी:नेपालका विद्यार्थी सङ्गठन]] [[श्रेणी:नेपाली काङ्ग्रेस]] 621kconudetibj0dgrygeq7gbh6c910 एडल्फ हिटलर 0 49984 1354087 1328504 2026-05-03T03:04:25Z Saroj 31493 [[विकिपिडिया:हटक्याट|हटक्याट]]द्वारा [[श्रेणी:पुरुष आत्महत्या]] जोडियो 1354087 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = एडोल्फ हिटलर | nationality = {{plainlist | * Austrian citizen until 7 April 1925{{sfn|NS-Archiv, 7 April 1925}} * German citizen after 25 February 1932 }} | image = Bundesarchiv Bild 183-S33882, Adolf Hitler retouched.jpg | imagesize = 230px | caption = Hitler in 1937 | birth_date = {{birth date|df=yes|1889|4|20|df = y}} | birth_place = [[Braunau am Inn]], [[Austria–Hungary]] | death_date = {{death date and age|df=yes|1945|4|30|1889|4|20|df = y}} | death_place = बर्लिन, [[Nazi Germany|Germany]] | death_cause = आत्महत्या | party = [[Nazi Party|National Socialist German Workers' Party]] (1921–1945) | otherparty = [[German Workers' Party]] (1920–1921) | religion = See [[Adolf Hitler's religious views]] | spouse = [[इभा ब्राउन]] <br /> (29–30 April 1945) | occupation = राजनीतिज्ञ, सेना , कलाकार, लेखक | order = जर्मनीका फ्युरर | term_start = 2 August 1934 | term_end = 30 April 1945 | predecessor = [[हिडेनवर्ग]] <br /> (राष्ट्रपतिको रुपमा) | successor = [[Karl Dönitz]] <br /> (राष्ट्रपतिको रुपमा) | order2 = [[जर्मनीको चान्सलर|जर्मनीका चान्सलर]] | term_start2 = 30 January 1933 | term_end2 = 30 April 1945 | president2 = [[पौल भोन हिडेनवर्ग]] | deputy2 = {{plainlist | * [[Franz von Papen]] * ''Position vacant'' }} | predecessor2 = [[Kurt von Schleicher]] | successor2 = [[Joseph Goebbels]] | order3 = [[Reichsstatthalter|Reichsstatthalter of Prussia]] | term_start3 = 30 January 1933 | term_end3 = 30 January 1935 | primeminister3 = {{plainlist | * [[Franz von Papen]] * [[Hermann Göring]] }} | predecessor3 = ''Office created'' | successor3 = ''Office abolished'' | signature = Hitler Signature2.svg | footnotes = | allegiance = {{flag|German Empire}} | branch = {{flagdeco|German Empire|naval}} [[German Army (German Empire)|''Reichsheer'']] | unit = 16th Bavarian Reserve Regiment | serviceyears = 1914–1918 | rank = ''[[Gefreiter]]'' | battles = [[पहिलो विश्वयुद्ध|प्रथम विश्वयुद्ध]] | awards = {{plainlist | * [[Iron Cross|Iron Cross First Class]] * Iron Cross Second Class * [[Wound Badge]] }} }} '''एडल्फ हिटलर''' ({{IPA-de|ˈadɔlf ˈhɪtlɐ|lang|}}; २० अप्रिल १८८९ - ३० अप्रिल १९४५) [[अस्ट्रिया]]मा जन्मिएका जर्मन राजनीतिज्ञ तथा [[राष्ट्रिय समाजवादी जर्मन मजदुर पार्टी]] (नाजी) का नेता थिए । विश्वका क्रूर शासकहरूमा गनिन्छन्। उनी सन् १९३३ देखि सन् १९४५ सम्म [[जर्मनीका चान्स्लर]] तथा १९३४ देखि १९४५ सम्म [[नाजी जर्मनी]]का शासक थिए । उनी [[नाजीवाद|नाजीबाद]] तथा [[दोस्रो विश्व युद्ध|दोश्रो विश्वयुद्ध]] शुरू हुनुका केन्द्रीय पात्र थिए । उनी [[पहिलो विश्वयुद्ध]]का अनुभवी थिए । उनले सन् १९१९मा [[राष्ट्रिय समाजवादी जर्मन मजदुर पार्टी]] ([[नाजी पार्टी]])को सदस्यता लिए तथा सन् १९२१ मा सोही पार्टीको नेता बने । सन् १९२३ मा उनले एक "कु" को असफल प्रयास समेत गरेका थिए । सोहि असफल [[राज्यविप्लव|'कु']] को कारणले उनी जेलमा परे जहाँ उनले आफ्नो संस्मरण [[मेरो संघर्ष]] लेखे । सन् १९२४ मा जेलमुक्त भएपछि उनी भर्साइल्सको सन्धिको कडा आलोचना गरी तथा बृहत जर्मन (विशेष गरी भाषिक कारणले), यहूदी बिरोधी र [[कम्युनिष्ठ]] बिरोधी गतिविधिलाई आफ्नो विशिष्ट व्यक्तिक्त्व कलाद्वारा समर्थन गरी लोकप्रियता हासिल गरे । सन् १९३३ मा जर्मनीको चान्सलरमा नियुक्त भएपछि गणतान्त्रिक जर्मनीलाई नाजी विचारधारामा आधारित एकदलीय, [[तानाशाही|अधिनायकवादी]], निरंकुश शासनमा रूपान्तरण गरे । उनको उद्देश्य [[युरोप]]मा एकतन्त्रिय नाजी व्यवस्थाको स्थापना गर्नु थियो । == शासनकाल == == बाल्यकाल == [[File:Bundesarchiv Bild 183-1989-0322-506, Adolf Hitler, Kinderbild retouched.jpg|upright|thumb|left|शिशु एडोल्फ हिटलर ({{c.|१८८९-९०)}}]] एडल्फ हिटलरको जन्म अष्ट्रियाको बोनमा २० अप्रिल १८८९ मा भएको थियो। उनको प्रारम्भिक शिक्षा लिन्जमा भयो। पिताको मृत्यु पश्चात् १७ वर्षको उमेरमा हिटलर [[भिएना|भियना]] आए। [[चित्र:Hitler_house_in_Leonding.jpg|thumb|अष्ट्रियाको लिदिङ को घर, जहाँ हिटलरले आफ्नो प्रारम्भिक किशोर अवस्था विताएका थिए (जुलाई २०१२ मा लिइएको फोटो)]] कला विद्यालयमा भर्ना हुन असफल भएपछि उनी पोस्टकार्डमा चित्र बनाएर निर्वाह गर्न थाले। जब [[पहिलो विश्वयुद्ध|प्रथम विश्वयुद्ध]]को सुरुवात भयो, तब उनी सेनामा भर्ती भए र [[फ्रान्स]]मा कयौं लडाइँमा उनले भाग लिए। १९१८ मा युद्धमा घाइते भएकाले उनी अस्पतालमा रहे। युद्ध [[जर्मनी]]को पराजय प्रति उनलाई निकै दु:खी बनायो। == संघर्ष == ==राजनैतिक जिवन== १९१८ मा हिटलरले [[नाजी पार्टी]]को स्थापना गरे। यसको प्रत्येक सदस्यमा देशप्रेमको भावना ओतप्रोत थियो। यश दलले प्रथम विश्व युद्धमा जर्मनीको पराजयको लागि यहुदीलाई दोषी ठहर्यायो।। आर्थिक स्थिति खराब भएकोले जब नाजी पार्टीका नेता हिटलरले आफ्नो ओजस्वी सम्बोधनहरूमा आर्थिक अवस्थालाई सुधृढ गर्ने आश्वासन दिए, कयौं जर्मन यश दलको सदस्य बने।। हिटलरले भूमिसुधार गर्ने, [[भर्सायको सन्धि|भर्सेलिज सन्धी]] समाप्त गर्ने र एक विशाल जर्मन साम्राज्य स्थापनाको लक्ष्य जर्मन नागरिकको सामु प्रस्तुत गरे जसबाट जर्मनहरू सुखी हुन्थे। यस प्रकार १९२२ मा नै जर्मनीमा हिटलर एक प्रभावशाली व्यक्ति बने। उनले [[स्वस्तिक]]लाई आफ्नो दलको अपने चिह्र बनाए जुन [[हिन्दु धर्म|हिन्दू धर्म]]मा पनि शुभ प्रतीक मानिन्छ। समाचारपत्र को बलमा हिटलरले जनता माझ आफ्नो दलको सिद्धान्तको प्रचारप्रसार गरे। खैरो रङको पोशाक लगाएर सैनिक टुकुडी पनि तयार गरे। १९२३ मा हिटलरले जर्मन सरकार विरुद्ध [[राज्यविप्लव|'कु']]को प्रयत्न गरे। यसमा असफल भएपछि उनलाई कैद गरियो। त्यहीँ उनले ''[[मीन केम्फ]]'' {{lang|de|'''Mein Kampf'''}} ({{IPA-de|maɪn ˈkampf|lang}} ("[[मेरो संघर्ष]]") नामक आफ्नो आत्मकथा लेखे। यसमा नाजी दलको सिद्धान्तको बिबेचना गरिएको थियो। उनले लेखेका छन्, " [[आर्य]] जाति सबै जातिहरूमा श्रेष्ठ छ र जर्मन आर्य हो। उनीहरूले विश्वको नेतृत्व गर्न पर्छ। यहूदी सधै भरी संस्कृतिमा बाधा सिर्जना गर्दै आइरहेका छन्। जर्मन नागरिकहरूलाई साम्राज्यविस्तारको पूर्ण अधिकार छ। उनीहरू जीवित रहनको लागि [[फ्रान्स]] र [[रुस|रूस]]सँग लडेर भूमि प्राप्त गर्नु पर्छ।" ===१९३० को दशक=== १९३०-३२ मा जर्मनीमा जर्मनीमा [[बेरोजगारी]] निकै बढ्यो। संसदमा नाजी दलको सदस्य संख्या २३० पुग्यो। १९३२ को चुनावमा हिटलर राष्ट्रपति निर्वाचनमा उम्मेदवार बने तर हिडनबर्ग संग पराजित भए। जर्मनीको आर्थिक अवस्था झनै खराब हुँदै गयो र विजयी देशहरूले जर्मनीलाई सैनिक शक्ति बढाउने अनुमति दिए। १९३३ मा [[चान्सलर]] बन्ने बित्तिकै हिटलरले जर्मन संसद् भंग गरे, कम्युनिस्ट पार्टीलाई गैरकानूनी घोषित गरे र राष्ट्रलाई स्वावलम्बी बनाउनको लागि आह्वान गरे। हिटलरले डा॰ जोजेफ गोयबल्सलाई आफ्नो प्रचारमन्त्री नियुक्त गरे। [[नाजी पार्टी|नाजी दल]]को विरोधी व्यक्तिहरूलाई जेलमा पठाइयो। कार्यकारिणी र कानून बनाउने सम्पुर्ण अधिकार हिटलरले आफ्नो हातमा लिए। १९३४ मा उनले आफूलाई सर्वोच्च न्यायाधीश घोषित गरे। त्यसै साल राष्ट्रपति हिन्डनबर्गको मृत्यु पश्चात् हिटलर राष्ट्रपति/फ्युरर पनि बने। नाजी दलको आतंक जनजीवनको प्रत्येक क्षेत्रमा छायो। १९३३ देखि १९३८ सम्म लाखौं [[यहुदी धर्म|यहुदी]]हरूको हत्या गरियो। नवयुवकहरूमा राष्ट्रपतिको आदेशको पूर्ण रूपमा पालन गर्ने भावना विकसित गरियो र जर्मन जातिको भाग्य सुधार्न को लागि सबै शक्ति हिटलरले आफ्नो हातमा लिए। १९३३ मा हिटलरले [[राष्ट्र सङ्घ|राष्ट्रसंघ]]को सदस्यता त्यागे र भावी युद्धलाई ध्यानमा राखेर जर्मनीको सैन्य शक्ति बढाउन सुरु गरे। प्राय: सबै जर्मन जातिलाई अनिवार्य सैनिक प्रशिक्षण दिइयो। == दोश्रो विश्व युद्ध == === प्रारम्भिक कुटनैतिक सफलता === ==== जापानसंग मित्रता ==== ==== अष्ट्रिया र चेक्स्लोभाकिया ==== === दोश्रो विश्वयुद्धको सुरुवात === === पराजयको मार्ग === === पराजय तथा मृत्यु === जब सोभियत सेनाले बर्लिनमाथि आक्रमण गरे , हिटलरले ३० अप्रिल १९४५ मा आत्महत्या गरे । १९४५ अप्रिल १५-१६ मा सोभियत संघको सेनाले बर्लिन शहरको पूर्वी हिस्सामा जर्मन सेनामाथि बमबारी गरेपछि बर्लिनमाथि निर्णायक हमला शुरू गर्यो । अप्रिल २१मा सोभियत संघको रेड आर्मीद्वारा बर्लिनको बाहिरी क्षेत्रमा प्रवेश गरी वरपरका नगरमाथि कब्जा भयो । अप्रिल २७मा सोभियत र अमेरिकी सेनाको भेट जर्मनीको एल्ब नदीमा पुगेर भयो, र उनीहरूले जर्मन सेनालाई दुई तिर विभाजित पारिदिए। अप्रिल २९ मा हिटलर र [[इभा ब्राउन]]बीच राइख चान्सलेरी मुख्यालयस्थित बंकरभित्र विवाह भयो। अप्रिल ३०मा हिटलर र उनकी नवदुलहीद्वारा आत्महत्या गरे। उनीहरूको शव जलाइयो जर्मन रेडियोबाट १ मेमा हिटलरको मृत्यु भएको सार्वजनिक घोषणा गरियो। ==सन्दर्भ सूची== {{reflist}} {{ढाँचा:Chancellors of Germany}} {{Commonscat|Adolf Hitler}} [[श्रेणी:दोस्रो विश्व युद्ध]] [[श्रेणी:जर्मन राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:जर्मनीका चान्सलरहरू]] [[श्रेणी:एडल्फ हिटलर]] [[श्रेणी:पुरुष आत्महत्या]] gbqp9qw0m6syzynffu2lih5cruj70no 1354141 1354087 2026-05-03T06:54:46Z Rajeeb bastola 39875 1354141 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = एडोल्फ हिटलर | nationality = {{plainlist | * Austrian citizen until 7 April 1925{{sfn|NS-Archiv, 7 April 1925}} * German citizen after 25 February 1932 }} | image = Bundesarchiv Bild 183-S33882, Adolf Hitler retouched.jpg | imagesize = 230px | caption = Hitler in 1937 | birth_date = {{birth date|df=yes|1889|4|20|df = y}} | birth_place = [[Braunau am Inn]], [[Austria–Hungary]] | death_date = {{death date and age|df=yes|1945|4|30|1889|4|20|df = y}} | death_place = बर्लिन, [[Nazi Germany|Germany]] | death_cause = आत्महत्या | party = [[Nazi Party|National Socialist German Workers' Party]] (1921–1945) | otherparty = [[German Workers' Party]] (1920–1921) | religion = See [[Adolf Hitler's religious views]] | spouse = [[इभा ब्राउन]] <br /> (29–30 April 1945) | occupation = राजनीतिज्ञ, सेना , कलाकार, लेखक | order = जर्मनीका फ्युरर | term_start = २ अगस्ट १९३४ | term_end = ३० अप्रिल १९४५ | predecessor = [[हिडेनवर्ग]] <br /> (राष्ट्रपतिको रुपमा) | successor = [[Karl Dönitz]] <br /> (राष्ट्रपतिको रुपमा) | order2 = [[जर्मनीको चान्सलर|जर्मनीका चान्सलर]] | term_start2 = 30 January 1933 | term_end2 = 30 April 1945 | president2 = [[पौल भोन हिडेनवर्ग]] | deputy2 = {{plainlist | * [[Franz von Papen]] * ''Position vacant'' }} | predecessor2 = [[Kurt von Schleicher]] | successor2 = [[Joseph Goebbels]] | order3 = [[Reichsstatthalter|Reichsstatthalter of Prussia]] | term_start3 = 30 January 1933 | term_end3 = 30 January 1935 | primeminister3 = {{plainlist | * [[Franz von Papen]] * [[Hermann Göring]] }} | predecessor3 = ''Office created'' | successor3 = ''Office abolished'' | signature = Hitler Signature2.svg | footnotes = | allegiance = {{flag|German Empire}} | branch = {{flagdeco|German Empire|naval}} [[German Army (German Empire)|''Reichsheer'']] | unit = 16th Bavarian Reserve Regiment | serviceyears = 1914–1918 | rank = ''[[Gefreiter]]'' | battles = [[पहिलो विश्वयुद्ध|प्रथम विश्वयुद्ध]] | awards = {{plainlist | * [[Iron Cross|Iron Cross First Class]] * Iron Cross Second Class * [[Wound Badge]] }} }} '''एडल्फ हिटलर''' ({{IPA-de|ˈadɔlf ˈhɪtlɐ|lang|}}; २० अप्रिल १८८९ - ३० अप्रिल १९४५) [[अस्ट्रिया]]मा जन्मिएका जर्मन राजनीतिज्ञ तथा [[राष्ट्रिय समाजवादी जर्मन मजदुर पार्टी]] (नाजी) का नेता थिए । विश्वका क्रूर शासकहरूमा गनिन्छन्। उनी सन् १९३३ देखि सन् १९४५ सम्म [[जर्मनीका चान्स्लर]] तथा १९३४ देखि १९४५ सम्म [[नाजी जर्मनी]]का शासक थिए । उनी [[नाजीवाद|नाजीबाद]] तथा [[दोस्रो विश्व युद्ध|दोश्रो विश्वयुद्ध]] शुरू हुनुका केन्द्रीय पात्र थिए । उनी [[पहिलो विश्वयुद्ध]]का अनुभवी थिए । उनले सन् १९१९मा [[राष्ट्रिय समाजवादी जर्मन मजदुर पार्टी]] ([[नाजी पार्टी]])को सदस्यता लिए तथा सन् १९२१ मा सोही पार्टीको नेता बने । सन् १९२३ मा उनले एक "कु" को असफल प्रयास समेत गरेका थिए । सोहि असफल [[राज्यविप्लव|'कु']] को कारणले उनी जेलमा परे जहाँ उनले आफ्नो संस्मरण [[मेरो संघर्ष]] लेखे । सन् १९२४ मा जेलमुक्त भएपछि उनी भर्साइल्सको सन्धिको कडा आलोचना गरी तथा बृहत जर्मन (विशेष गरी भाषिक कारणले), यहूदी बिरोधी र [[कम्युनिष्ठ]] बिरोधी गतिविधिलाई आफ्नो विशिष्ट व्यक्तिक्त्व कलाद्वारा समर्थन गरी लोकप्रियता हासिल गरे । सन् १९३३ मा जर्मनीको चान्सलरमा नियुक्त भएपछि गणतान्त्रिक जर्मनीलाई नाजी विचारधारामा आधारित एकदलीय, [[तानाशाही|अधिनायकवादी]], निरंकुश शासनमा रूपान्तरण गरे । उनको उद्देश्य [[युरोप]]मा एकतन्त्रिय नाजी व्यवस्थाको स्थापना गर्नु थियो । == शासनकाल == == बाल्यकाल == [[File:Bundesarchiv Bild 183-1989-0322-506, Adolf Hitler, Kinderbild retouched.jpg|upright|thumb|left|शिशु एडोल्फ हिटलर ({{c.|१८८९-९०)}}]] एडल्फ हिटलरको जन्म अष्ट्रियाको बोनमा २० अप्रिल १८८९ मा भएको थियो। उनको प्रारम्भिक शिक्षा लिन्जमा भयो। पिताको मृत्यु पश्चात् १७ वर्षको उमेरमा हिटलर [[भिएना|भियना]] आए। [[चित्र:Hitler_house_in_Leonding.jpg|thumb|अष्ट्रियाको लिदिङ को घर, जहाँ हिटलरले आफ्नो प्रारम्भिक किशोर अवस्था विताएका थिए (जुलाई २०१२ मा लिइएको फोटो)]] कला विद्यालयमा भर्ना हुन असफल भएपछि उनी पोस्टकार्डमा चित्र बनाएर निर्वाह गर्न थाले। जब [[पहिलो विश्वयुद्ध|प्रथम विश्वयुद्ध]]को सुरुवात भयो, तब उनी सेनामा भर्ती भए र [[फ्रान्स]]मा कयौं लडाइँमा उनले भाग लिए। १९१८ मा युद्धमा घाइते भएकाले उनी अस्पतालमा रहे। युद्ध [[जर्मनी]]को पराजय प्रति उनलाई निकै दु:खी बनायो। == संघर्ष == ==राजनैतिक जिवन== १९१८ मा हिटलरले [[नाजी पार्टी]]को स्थापना गरे। यसको प्रत्येक सदस्यमा देशप्रेमको भावना ओतप्रोत थियो। यश दलले प्रथम विश्व युद्धमा जर्मनीको पराजयको लागि यहुदीलाई दोषी ठहर्यायो।। आर्थिक स्थिति खराब भएकोले जब नाजी पार्टीका नेता हिटलरले आफ्नो ओजस्वी सम्बोधनहरूमा आर्थिक अवस्थालाई सुधृढ गर्ने आश्वासन दिए, कयौं जर्मन यश दलको सदस्य बने।। हिटलरले भूमिसुधार गर्ने, [[भर्सायको सन्धि|भर्सेलिज सन्धी]] समाप्त गर्ने र एक विशाल जर्मन साम्राज्य स्थापनाको लक्ष्य जर्मन नागरिकको सामु प्रस्तुत गरे जसबाट जर्मनहरू सुखी हुन्थे। यस प्रकार १९२२ मा नै जर्मनीमा हिटलर एक प्रभावशाली व्यक्ति बने। उनले [[स्वस्तिक]]लाई आफ्नो दलको अपने चिह्र बनाए जुन [[हिन्दु धर्म|हिन्दू धर्म]]मा पनि शुभ प्रतीक मानिन्छ। समाचारपत्र को बलमा हिटलरले जनता माझ आफ्नो दलको सिद्धान्तको प्रचारप्रसार गरे। खैरो रङको पोशाक लगाएर सैनिक टुकुडी पनि तयार गरे। १९२३ मा हिटलरले जर्मन सरकार विरुद्ध [[राज्यविप्लव|'कु']]को प्रयत्न गरे। यसमा असफल भएपछि उनलाई कैद गरियो। त्यहीँ उनले ''[[मीन केम्फ]]'' {{lang|de|'''Mein Kampf'''}} ({{IPA-de|maɪn ˈkampf|lang}} ("[[मेरो संघर्ष]]") नामक आफ्नो आत्मकथा लेखे। यसमा नाजी दलको सिद्धान्तको बिबेचना गरिएको थियो। उनले लेखेका छन्, " [[आर्य]] जाति सबै जातिहरूमा श्रेष्ठ छ र जर्मन आर्य हो। उनीहरूले विश्वको नेतृत्व गर्न पर्छ। यहूदी सधै भरी संस्कृतिमा बाधा सिर्जना गर्दै आइरहेका छन्। जर्मन नागरिकहरूलाई साम्राज्यविस्तारको पूर्ण अधिकार छ। उनीहरू जीवित रहनको लागि [[फ्रान्स]] र [[रुस|रूस]]सँग लडेर भूमि प्राप्त गर्नु पर्छ।" ===१९३० को दशक=== १९३०-३२ मा जर्मनीमा जर्मनीमा [[बेरोजगारी]] निकै बढ्यो। संसदमा नाजी दलको सदस्य संख्या २३० पुग्यो। १९३२ को चुनावमा हिटलर राष्ट्रपति निर्वाचनमा उम्मेदवार बने तर हिडनबर्ग संग पराजित भए। जर्मनीको आर्थिक अवस्था झनै खराब हुँदै गयो र विजयी देशहरूले जर्मनीलाई सैनिक शक्ति बढाउने अनुमति दिए। १९३३ मा [[चान्सलर]] बन्ने बित्तिकै हिटलरले जर्मन संसद् भंग गरे, कम्युनिस्ट पार्टीलाई गैरकानूनी घोषित गरे र राष्ट्रलाई स्वावलम्बी बनाउनको लागि आह्वान गरे। हिटलरले डा॰ जोजेफ गोयबल्सलाई आफ्नो प्रचारमन्त्री नियुक्त गरे। [[नाजी पार्टी|नाजी दल]]को विरोधी व्यक्तिहरूलाई जेलमा पठाइयो। कार्यकारिणी र कानून बनाउने सम्पुर्ण अधिकार हिटलरले आफ्नो हातमा लिए। १९३४ मा उनले आफूलाई सर्वोच्च न्यायाधीश घोषित गरे। त्यसै साल राष्ट्रपति हिन्डनबर्गको मृत्यु पश्चात् हिटलर राष्ट्रपति/फ्युरर पनि बने। नाजी दलको आतंक जनजीवनको प्रत्येक क्षेत्रमा छायो। १९३३ देखि १९३८ सम्म लाखौं [[यहुदी धर्म|यहुदी]]हरूको हत्या गरियो। नवयुवकहरूमा राष्ट्रपतिको आदेशको पूर्ण रूपमा पालन गर्ने भावना विकसित गरियो र जर्मन जातिको भाग्य सुधार्न को लागि सबै शक्ति हिटलरले आफ्नो हातमा लिए। १९३३ मा हिटलरले [[राष्ट्र सङ्घ|राष्ट्रसंघ]]को सदस्यता त्यागे र भावी युद्धलाई ध्यानमा राखेर जर्मनीको सैन्य शक्ति बढाउन सुरु गरे। प्राय: सबै जर्मन जातिलाई अनिवार्य सैनिक प्रशिक्षण दिइयो। == दोश्रो विश्व युद्ध == === प्रारम्भिक कुटनैतिक सफलता === ==== जापानसंग मित्रता ==== ==== अष्ट्रिया र चेक्स्लोभाकिया ==== === दोश्रो विश्वयुद्धको सुरुवात === === पराजयको मार्ग === === पराजय तथा मृत्यु === जब सोभियत सेनाले बर्लिनमाथि आक्रमण गरे , हिटलरले ३० अप्रिल १९४५ मा आत्महत्या गरे । १९४५ अप्रिल १५-१६ मा सोभियत संघको सेनाले बर्लिन शहरको पूर्वी हिस्सामा जर्मन सेनामाथि बमबारी गरेपछि बर्लिनमाथि निर्णायक हमला शुरू गर्यो । अप्रिल २१मा सोभियत संघको रेड आर्मीद्वारा बर्लिनको बाहिरी क्षेत्रमा प्रवेश गरी वरपरका नगरमाथि कब्जा भयो । अप्रिल २७मा सोभियत र अमेरिकी सेनाको भेट जर्मनीको एल्ब नदीमा पुगेर भयो, र उनीहरूले जर्मन सेनालाई दुई तिर विभाजित पारिदिए। अप्रिल २९ मा हिटलर र [[इभा ब्राउन]]बीच राइख चान्सलेरी मुख्यालयस्थित बंकरभित्र विवाह भयो। अप्रिल ३०मा हिटलर र उनकी नवदुलहीद्वारा आत्महत्या गरे। उनीहरूको शव जलाइयो जर्मन रेडियोबाट १ मेमा हिटलरको मृत्यु भएको सार्वजनिक घोषणा गरियो। ==सन्दर्भ सूची== {{reflist}} {{ढाँचा:Chancellors of Germany}} {{Commonscat|Adolf Hitler}} [[श्रेणी:दोस्रो विश्व युद्ध]] [[श्रेणी:जर्मन राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:जर्मनीका चान्सलरहरू]] [[श्रेणी:एडल्फ हिटलर]] [[श्रेणी:पुरुष आत्महत्या]] 9hlf0j9xu1jvr162os4kziharvbg1f3 1354142 1354141 2026-05-03T06:56:10Z Rajeeb bastola 39875 1354142 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = एडोल्फ हिटलर | nationality = {{plainlist | * Austrian citizen until 7 April 1925{{sfn|NS-Archiv, 7 April 1925}} * German citizen after 25 February 1932 }} | image = Bundesarchiv Bild 183-S33882, Adolf Hitler retouched.jpg | imagesize = 230px | caption = Hitler in 1937 | birth_date = {{birth date|df=yes|1889|4|20|df = y}} | birth_place = [[Braunau am Inn]], [[Austria–Hungary]] | death_date = {{death date and age|df=yes|1945|4|30|1889|4|20|df = y}} | death_place = बर्लिन, [[Nazi Germany|Germany]] | death_cause = आत्महत्या | party = [[Nazi Party|National Socialist German Workers' Party]] (1921–1945) | otherparty = [[German Workers' Party]] (1920–1921) | religion = See [[Adolf Hitler's religious views]] | spouse = [[इभा ब्राउन]] <br /> (29–30 April 1945) | occupation = राजनीतिज्ञ, सेना , कलाकार, लेखक | order = जर्मनीका फ्युरर | term_start = २ अगस्ट १९३४ | term_end = ३० अप्रिल १९४५ | predecessor = [[हिडेनवर्ग]] <br /> (राष्ट्रपतिको रुपमा) | successor = [[Karl Dönitz]] <br /> (राष्ट्रपतिको रुपमा) | order2 = [[जर्मनीको चान्सलर|जर्मनीका चान्सलर]] | term_start2 = ३० जनवरी १९३३ | term_end2 = ३० अप्रिल १९४५ | president2 = [[पौल भोन हिडेनवर्ग]] | deputy2 = {{plainlist | * [[Franz von Papen]] * ''Position vacant'' }} | predecessor2 = [[Kurt von Schleicher]] | successor2 = [[Joseph Goebbels]] | order3 = [[Reichsstatthalter|Reichsstatthalter of Prussia]] | term_start3 = 30 January 1933 | term_end3 = 30 January 1935 | primeminister3 = {{plainlist | * [[Franz von Papen]] * [[Hermann Göring]] }} | predecessor3 = ''Office created'' | successor3 = ''Office abolished'' | signature = Hitler Signature2.svg | footnotes = | allegiance = {{flag|German Empire}} | branch = {{flagdeco|German Empire|naval}} [[German Army (German Empire)|''Reichsheer'']] | unit = 16th Bavarian Reserve Regiment | serviceyears = 1914–1918 | rank = ''[[Gefreiter]]'' | battles = [[पहिलो विश्वयुद्ध|प्रथम विश्वयुद्ध]] | awards = {{plainlist | * [[Iron Cross|Iron Cross First Class]] * Iron Cross Second Class * [[Wound Badge]] }} }} '''एडल्फ हिटलर''' ({{IPA-de|ˈadɔlf ˈhɪtlɐ|lang|}}; २० अप्रिल १८८९ - ३० अप्रिल १९४५) [[अस्ट्रिया]]मा जन्मिएका जर्मन राजनीतिज्ञ तथा [[राष्ट्रिय समाजवादी जर्मन मजदुर पार्टी]] (नाजी) का नेता थिए । विश्वका क्रूर शासकहरूमा गनिन्छन्। उनी सन् १९३३ देखि सन् १९४५ सम्म [[जर्मनीका चान्स्लर]] तथा १९३४ देखि १९४५ सम्म [[नाजी जर्मनी]]का शासक थिए । उनी [[नाजीवाद|नाजीबाद]] तथा [[दोस्रो विश्व युद्ध|दोश्रो विश्वयुद्ध]] शुरू हुनुका केन्द्रीय पात्र थिए । उनी [[पहिलो विश्वयुद्ध]]का अनुभवी थिए । उनले सन् १९१९मा [[राष्ट्रिय समाजवादी जर्मन मजदुर पार्टी]] ([[नाजी पार्टी]])को सदस्यता लिए तथा सन् १९२१ मा सोही पार्टीको नेता बने । सन् १९२३ मा उनले एक "कु" को असफल प्रयास समेत गरेका थिए । सोहि असफल [[राज्यविप्लव|'कु']] को कारणले उनी जेलमा परे जहाँ उनले आफ्नो संस्मरण [[मेरो संघर्ष]] लेखे । सन् १९२४ मा जेलमुक्त भएपछि उनी भर्साइल्सको सन्धिको कडा आलोचना गरी तथा बृहत जर्मन (विशेष गरी भाषिक कारणले), यहूदी बिरोधी र [[कम्युनिष्ठ]] बिरोधी गतिविधिलाई आफ्नो विशिष्ट व्यक्तिक्त्व कलाद्वारा समर्थन गरी लोकप्रियता हासिल गरे । सन् १९३३ मा जर्मनीको चान्सलरमा नियुक्त भएपछि गणतान्त्रिक जर्मनीलाई नाजी विचारधारामा आधारित एकदलीय, [[तानाशाही|अधिनायकवादी]], निरंकुश शासनमा रूपान्तरण गरे । उनको उद्देश्य [[युरोप]]मा एकतन्त्रिय नाजी व्यवस्थाको स्थापना गर्नु थियो । == शासनकाल == == बाल्यकाल == [[File:Bundesarchiv Bild 183-1989-0322-506, Adolf Hitler, Kinderbild retouched.jpg|upright|thumb|left|शिशु एडोल्फ हिटलर ({{c.|१८८९-९०)}}]] एडल्फ हिटलरको जन्म अष्ट्रियाको बोनमा २० अप्रिल १८८९ मा भएको थियो। उनको प्रारम्भिक शिक्षा लिन्जमा भयो। पिताको मृत्यु पश्चात् १७ वर्षको उमेरमा हिटलर [[भिएना|भियना]] आए। [[चित्र:Hitler_house_in_Leonding.jpg|thumb|अष्ट्रियाको लिदिङ को घर, जहाँ हिटलरले आफ्नो प्रारम्भिक किशोर अवस्था विताएका थिए (जुलाई २०१२ मा लिइएको फोटो)]] कला विद्यालयमा भर्ना हुन असफल भएपछि उनी पोस्टकार्डमा चित्र बनाएर निर्वाह गर्न थाले। जब [[पहिलो विश्वयुद्ध|प्रथम विश्वयुद्ध]]को सुरुवात भयो, तब उनी सेनामा भर्ती भए र [[फ्रान्स]]मा कयौं लडाइँमा उनले भाग लिए। १९१८ मा युद्धमा घाइते भएकाले उनी अस्पतालमा रहे। युद्ध [[जर्मनी]]को पराजय प्रति उनलाई निकै दु:खी बनायो। == संघर्ष == ==राजनैतिक जिवन== १९१८ मा हिटलरले [[नाजी पार्टी]]को स्थापना गरे। यसको प्रत्येक सदस्यमा देशप्रेमको भावना ओतप्रोत थियो। यश दलले प्रथम विश्व युद्धमा जर्मनीको पराजयको लागि यहुदीलाई दोषी ठहर्यायो।। आर्थिक स्थिति खराब भएकोले जब नाजी पार्टीका नेता हिटलरले आफ्नो ओजस्वी सम्बोधनहरूमा आर्थिक अवस्थालाई सुधृढ गर्ने आश्वासन दिए, कयौं जर्मन यश दलको सदस्य बने।। हिटलरले भूमिसुधार गर्ने, [[भर्सायको सन्धि|भर्सेलिज सन्धी]] समाप्त गर्ने र एक विशाल जर्मन साम्राज्य स्थापनाको लक्ष्य जर्मन नागरिकको सामु प्रस्तुत गरे जसबाट जर्मनहरू सुखी हुन्थे। यस प्रकार १९२२ मा नै जर्मनीमा हिटलर एक प्रभावशाली व्यक्ति बने। उनले [[स्वस्तिक]]लाई आफ्नो दलको अपने चिह्र बनाए जुन [[हिन्दु धर्म|हिन्दू धर्म]]मा पनि शुभ प्रतीक मानिन्छ। समाचारपत्र को बलमा हिटलरले जनता माझ आफ्नो दलको सिद्धान्तको प्रचारप्रसार गरे। खैरो रङको पोशाक लगाएर सैनिक टुकुडी पनि तयार गरे। १९२३ मा हिटलरले जर्मन सरकार विरुद्ध [[राज्यविप्लव|'कु']]को प्रयत्न गरे। यसमा असफल भएपछि उनलाई कैद गरियो। त्यहीँ उनले ''[[मीन केम्फ]]'' {{lang|de|'''Mein Kampf'''}} ({{IPA-de|maɪn ˈkampf|lang}} ("[[मेरो संघर्ष]]") नामक आफ्नो आत्मकथा लेखे। यसमा नाजी दलको सिद्धान्तको बिबेचना गरिएको थियो। उनले लेखेका छन्, " [[आर्य]] जाति सबै जातिहरूमा श्रेष्ठ छ र जर्मन आर्य हो। उनीहरूले विश्वको नेतृत्व गर्न पर्छ। यहूदी सधै भरी संस्कृतिमा बाधा सिर्जना गर्दै आइरहेका छन्। जर्मन नागरिकहरूलाई साम्राज्यविस्तारको पूर्ण अधिकार छ। उनीहरू जीवित रहनको लागि [[फ्रान्स]] र [[रुस|रूस]]सँग लडेर भूमि प्राप्त गर्नु पर्छ।" ===१९३० को दशक=== १९३०-३२ मा जर्मनीमा जर्मनीमा [[बेरोजगारी]] निकै बढ्यो। संसदमा नाजी दलको सदस्य संख्या २३० पुग्यो। १९३२ को चुनावमा हिटलर राष्ट्रपति निर्वाचनमा उम्मेदवार बने तर हिडनबर्ग संग पराजित भए। जर्मनीको आर्थिक अवस्था झनै खराब हुँदै गयो र विजयी देशहरूले जर्मनीलाई सैनिक शक्ति बढाउने अनुमति दिए। १९३३ मा [[चान्सलर]] बन्ने बित्तिकै हिटलरले जर्मन संसद् भंग गरे, कम्युनिस्ट पार्टीलाई गैरकानूनी घोषित गरे र राष्ट्रलाई स्वावलम्बी बनाउनको लागि आह्वान गरे। हिटलरले डा॰ जोजेफ गोयबल्सलाई आफ्नो प्रचारमन्त्री नियुक्त गरे। [[नाजी पार्टी|नाजी दल]]को विरोधी व्यक्तिहरूलाई जेलमा पठाइयो। कार्यकारिणी र कानून बनाउने सम्पुर्ण अधिकार हिटलरले आफ्नो हातमा लिए। १९३४ मा उनले आफूलाई सर्वोच्च न्यायाधीश घोषित गरे। त्यसै साल राष्ट्रपति हिन्डनबर्गको मृत्यु पश्चात् हिटलर राष्ट्रपति/फ्युरर पनि बने। नाजी दलको आतंक जनजीवनको प्रत्येक क्षेत्रमा छायो। १९३३ देखि १९३८ सम्म लाखौं [[यहुदी धर्म|यहुदी]]हरूको हत्या गरियो। नवयुवकहरूमा राष्ट्रपतिको आदेशको पूर्ण रूपमा पालन गर्ने भावना विकसित गरियो र जर्मन जातिको भाग्य सुधार्न को लागि सबै शक्ति हिटलरले आफ्नो हातमा लिए। १९३३ मा हिटलरले [[राष्ट्र सङ्घ|राष्ट्रसंघ]]को सदस्यता त्यागे र भावी युद्धलाई ध्यानमा राखेर जर्मनीको सैन्य शक्ति बढाउन सुरु गरे। प्राय: सबै जर्मन जातिलाई अनिवार्य सैनिक प्रशिक्षण दिइयो। == दोश्रो विश्व युद्ध == === प्रारम्भिक कुटनैतिक सफलता === ==== जापानसंग मित्रता ==== ==== अष्ट्रिया र चेक्स्लोभाकिया ==== === दोश्रो विश्वयुद्धको सुरुवात === === पराजयको मार्ग === === पराजय तथा मृत्यु === जब सोभियत सेनाले बर्लिनमाथि आक्रमण गरे , हिटलरले ३० अप्रिल १९४५ मा आत्महत्या गरे । १९४५ अप्रिल १५-१६ मा सोभियत संघको सेनाले बर्लिन शहरको पूर्वी हिस्सामा जर्मन सेनामाथि बमबारी गरेपछि बर्लिनमाथि निर्णायक हमला शुरू गर्यो । अप्रिल २१मा सोभियत संघको रेड आर्मीद्वारा बर्लिनको बाहिरी क्षेत्रमा प्रवेश गरी वरपरका नगरमाथि कब्जा भयो । अप्रिल २७मा सोभियत र अमेरिकी सेनाको भेट जर्मनीको एल्ब नदीमा पुगेर भयो, र उनीहरूले जर्मन सेनालाई दुई तिर विभाजित पारिदिए। अप्रिल २९ मा हिटलर र [[इभा ब्राउन]]बीच राइख चान्सलेरी मुख्यालयस्थित बंकरभित्र विवाह भयो। अप्रिल ३०मा हिटलर र उनकी नवदुलहीद्वारा आत्महत्या गरे। उनीहरूको शव जलाइयो जर्मन रेडियोबाट १ मेमा हिटलरको मृत्यु भएको सार्वजनिक घोषणा गरियो। ==सन्दर्भ सूची== {{reflist}} {{ढाँचा:Chancellors of Germany}} {{Commonscat|Adolf Hitler}} [[श्रेणी:दोस्रो विश्व युद्ध]] [[श्रेणी:जर्मन राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:जर्मनीका चान्सलरहरू]] [[श्रेणी:एडल्फ हिटलर]] [[श्रेणी:पुरुष आत्महत्या]] 2agyo4m6v186gjfcbcql2kjvh4ir6pf 1354143 1354142 2026-05-03T06:58:08Z Rajeeb bastola 39875 1354143 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = एडोल्फ हिटलर | nationality = {{plainlist | * Austrian citizen until 7 April 1925{{sfn|NS-Archiv, 7 April 1925}} * German citizen after 25 February 1932 }} | image = Bundesarchiv Bild 183-S33882, Adolf Hitler retouched.jpg | imagesize = 230px | caption = Hitler in 1937 | birth_date = {{birth date|df=yes|1889|4|20|df = y}} | birth_place = [[Braunau am Inn]], [[Austria–Hungary]] | death_date = {{death date and age|df=yes|1945|4|30|1889|4|20|df = y}} | death_place = बर्लिन, [[Nazi Germany|Germany]] | death_cause = आत्महत्या | party = [[Nazi Party|National Socialist German Workers' Party]] (1921–1945) | otherparty = [[German Workers' Party]] (1920–1921) | religion = See [[Adolf Hitler's religious views]] | spouse = [[इभा ब्राउन]] <br /> (29–30 April 1945) | occupation = राजनीतिज्ञ, सेना , कलाकार, लेखक | order = जर्मनीका फ्युरर | term_start = २ अगस्ट १९३४ | term_end = ३० अप्रिल १९४५ | predecessor = [[हिडेनवर्ग]] <br /> (राष्ट्रपतिको रुपमा) | successor = [[Karl Dönitz]] <br /> (राष्ट्रपतिको रुपमा) | order2 = [[जर्मनीको चान्सलर|जर्मनीका चान्सलर]] | term_start2 = ३० जनवरी १९३३ | term_end2 = ३० अप्रिल १९४५ | president2 = [[पौल भोन हिडेनवर्ग]] | deputy2 = {{plainlist | * [[Franz von Papen]] * ''Position vacant'' }} | predecessor2 = [[Kurt von Schleicher]] | successor2 = [[Joseph Goebbels]] | order3 = [[Reichsstatthalter|Reichsstatthalter of Prussia]] | term_start3 = ३० जनवरी १९३३ | term_end3 = ३० जनवरी १९३५ | primeminister3 = {{plainlist | * [[Franz von Papen]] * [[Hermann Göring]] }} | predecessor3 = ''Office created'' | successor3 = ''Office abolished'' | signature = Hitler Signature2.svg | footnotes = | allegiance = {{flag|German Empire}} | branch = {{flagdeco|German Empire|naval}} [[German Army (German Empire)|''Reichsheer'']] | unit = 16th Bavarian Reserve Regiment | serviceyears = 1914–1918 | rank = ''[[Gefreiter]]'' | battles = [[पहिलो विश्वयुद्ध|प्रथम विश्वयुद्ध]] | awards = {{plainlist | * [[Iron Cross|Iron Cross First Class]] * Iron Cross Second Class * [[Wound Badge]] }} }} '''एडल्फ हिटलर''' ({{IPA-de|ˈadɔlf ˈhɪtlɐ|lang|}}; २० अप्रिल १८८९ - ३० अप्रिल १९४५) [[अस्ट्रिया]]मा जन्मिएका जर्मन राजनीतिज्ञ तथा [[राष्ट्रिय समाजवादी जर्मन मजदुर पार्टी]] (नाजी) का नेता थिए । विश्वका क्रूर शासकहरूमा गनिन्छन्। उनी सन् १९३३ देखि सन् १९४५ सम्म [[जर्मनीका चान्स्लर]] तथा १९३४ देखि १९४५ सम्म [[नाजी जर्मनी]]का शासक थिए । उनी [[नाजीवाद|नाजीबाद]] तथा [[दोस्रो विश्व युद्ध|दोश्रो विश्वयुद्ध]] शुरू हुनुका केन्द्रीय पात्र थिए । उनी [[पहिलो विश्वयुद्ध]]का अनुभवी थिए । उनले सन् १९१९मा [[राष्ट्रिय समाजवादी जर्मन मजदुर पार्टी]] ([[नाजी पार्टी]])को सदस्यता लिए तथा सन् १९२१ मा सोही पार्टीको नेता बने । सन् १९२३ मा उनले एक "कु" को असफल प्रयास समेत गरेका थिए । सोहि असफल [[राज्यविप्लव|'कु']] को कारणले उनी जेलमा परे जहाँ उनले आफ्नो संस्मरण [[मेरो संघर्ष]] लेखे । सन् १९२४ मा जेलमुक्त भएपछि उनी भर्साइल्सको सन्धिको कडा आलोचना गरी तथा बृहत जर्मन (विशेष गरी भाषिक कारणले), यहूदी बिरोधी र [[कम्युनिष्ठ]] बिरोधी गतिविधिलाई आफ्नो विशिष्ट व्यक्तिक्त्व कलाद्वारा समर्थन गरी लोकप्रियता हासिल गरे । सन् १९३३ मा जर्मनीको चान्सलरमा नियुक्त भएपछि गणतान्त्रिक जर्मनीलाई नाजी विचारधारामा आधारित एकदलीय, [[तानाशाही|अधिनायकवादी]], निरंकुश शासनमा रूपान्तरण गरे । उनको उद्देश्य [[युरोप]]मा एकतन्त्रिय नाजी व्यवस्थाको स्थापना गर्नु थियो । == शासनकाल == == बाल्यकाल == [[File:Bundesarchiv Bild 183-1989-0322-506, Adolf Hitler, Kinderbild retouched.jpg|upright|thumb|left|शिशु एडोल्फ हिटलर ({{c.|१८८९-९०)}}]] एडल्फ हिटलरको जन्म अष्ट्रियाको बोनमा २० अप्रिल १८८९ मा भएको थियो। उनको प्रारम्भिक शिक्षा लिन्जमा भयो। पिताको मृत्यु पश्चात् १७ वर्षको उमेरमा हिटलर [[भिएना|भियना]] आए। [[चित्र:Hitler_house_in_Leonding.jpg|thumb|अष्ट्रियाको लिदिङ को घर, जहाँ हिटलरले आफ्नो प्रारम्भिक किशोर अवस्था विताएका थिए (जुलाई २०१२ मा लिइएको फोटो)]] कला विद्यालयमा भर्ना हुन असफल भएपछि उनी पोस्टकार्डमा चित्र बनाएर निर्वाह गर्न थाले। जब [[पहिलो विश्वयुद्ध|प्रथम विश्वयुद्ध]]को सुरुवात भयो, तब उनी सेनामा भर्ती भए र [[फ्रान्स]]मा कयौं लडाइँमा उनले भाग लिए। १९१८ मा युद्धमा घाइते भएकाले उनी अस्पतालमा रहे। युद्ध [[जर्मनी]]को पराजय प्रति उनलाई निकै दु:खी बनायो। == संघर्ष == ==राजनैतिक जिवन== १९१८ मा हिटलरले [[नाजी पार्टी]]को स्थापना गरे। यसको प्रत्येक सदस्यमा देशप्रेमको भावना ओतप्रोत थियो। यश दलले प्रथम विश्व युद्धमा जर्मनीको पराजयको लागि यहुदीलाई दोषी ठहर्यायो।। आर्थिक स्थिति खराब भएकोले जब नाजी पार्टीका नेता हिटलरले आफ्नो ओजस्वी सम्बोधनहरूमा आर्थिक अवस्थालाई सुधृढ गर्ने आश्वासन दिए, कयौं जर्मन यश दलको सदस्य बने।। हिटलरले भूमिसुधार गर्ने, [[भर्सायको सन्धि|भर्सेलिज सन्धी]] समाप्त गर्ने र एक विशाल जर्मन साम्राज्य स्थापनाको लक्ष्य जर्मन नागरिकको सामु प्रस्तुत गरे जसबाट जर्मनहरू सुखी हुन्थे। यस प्रकार १९२२ मा नै जर्मनीमा हिटलर एक प्रभावशाली व्यक्ति बने। उनले [[स्वस्तिक]]लाई आफ्नो दलको अपने चिह्र बनाए जुन [[हिन्दु धर्म|हिन्दू धर्म]]मा पनि शुभ प्रतीक मानिन्छ। समाचारपत्र को बलमा हिटलरले जनता माझ आफ्नो दलको सिद्धान्तको प्रचारप्रसार गरे। खैरो रङको पोशाक लगाएर सैनिक टुकुडी पनि तयार गरे। १९२३ मा हिटलरले जर्मन सरकार विरुद्ध [[राज्यविप्लव|'कु']]को प्रयत्न गरे। यसमा असफल भएपछि उनलाई कैद गरियो। त्यहीँ उनले ''[[मीन केम्फ]]'' {{lang|de|'''Mein Kampf'''}} ({{IPA-de|maɪn ˈkampf|lang}} ("[[मेरो संघर्ष]]") नामक आफ्नो आत्मकथा लेखे। यसमा नाजी दलको सिद्धान्तको बिबेचना गरिएको थियो। उनले लेखेका छन्, " [[आर्य]] जाति सबै जातिहरूमा श्रेष्ठ छ र जर्मन आर्य हो। उनीहरूले विश्वको नेतृत्व गर्न पर्छ। यहूदी सधै भरी संस्कृतिमा बाधा सिर्जना गर्दै आइरहेका छन्। जर्मन नागरिकहरूलाई साम्राज्यविस्तारको पूर्ण अधिकार छ। उनीहरू जीवित रहनको लागि [[फ्रान्स]] र [[रुस|रूस]]सँग लडेर भूमि प्राप्त गर्नु पर्छ।" ===१९३० को दशक=== १९३०-३२ मा जर्मनीमा जर्मनीमा [[बेरोजगारी]] निकै बढ्यो। संसदमा नाजी दलको सदस्य संख्या २३० पुग्यो। १९३२ को चुनावमा हिटलर राष्ट्रपति निर्वाचनमा उम्मेदवार बने तर हिडनबर्ग संग पराजित भए। जर्मनीको आर्थिक अवस्था झनै खराब हुँदै गयो र विजयी देशहरूले जर्मनीलाई सैनिक शक्ति बढाउने अनुमति दिए। १९३३ मा [[चान्सलर]] बन्ने बित्तिकै हिटलरले जर्मन संसद् भंग गरे, कम्युनिस्ट पार्टीलाई गैरकानूनी घोषित गरे र राष्ट्रलाई स्वावलम्बी बनाउनको लागि आह्वान गरे। हिटलरले डा॰ जोजेफ गोयबल्सलाई आफ्नो प्रचारमन्त्री नियुक्त गरे। [[नाजी पार्टी|नाजी दल]]को विरोधी व्यक्तिहरूलाई जेलमा पठाइयो। कार्यकारिणी र कानून बनाउने सम्पुर्ण अधिकार हिटलरले आफ्नो हातमा लिए। १९३४ मा उनले आफूलाई सर्वोच्च न्यायाधीश घोषित गरे। त्यसै साल राष्ट्रपति हिन्डनबर्गको मृत्यु पश्चात् हिटलर राष्ट्रपति/फ्युरर पनि बने। नाजी दलको आतंक जनजीवनको प्रत्येक क्षेत्रमा छायो। १९३३ देखि १९३८ सम्म लाखौं [[यहुदी धर्म|यहुदी]]हरूको हत्या गरियो। नवयुवकहरूमा राष्ट्रपतिको आदेशको पूर्ण रूपमा पालन गर्ने भावना विकसित गरियो र जर्मन जातिको भाग्य सुधार्न को लागि सबै शक्ति हिटलरले आफ्नो हातमा लिए। १९३३ मा हिटलरले [[राष्ट्र सङ्घ|राष्ट्रसंघ]]को सदस्यता त्यागे र भावी युद्धलाई ध्यानमा राखेर जर्मनीको सैन्य शक्ति बढाउन सुरु गरे। प्राय: सबै जर्मन जातिलाई अनिवार्य सैनिक प्रशिक्षण दिइयो। == दोश्रो विश्व युद्ध == === प्रारम्भिक कुटनैतिक सफलता === ==== जापानसंग मित्रता ==== ==== अष्ट्रिया र चेक्स्लोभाकिया ==== === दोश्रो विश्वयुद्धको सुरुवात === === पराजयको मार्ग === === पराजय तथा मृत्यु === जब सोभियत सेनाले बर्लिनमाथि आक्रमण गरे , हिटलरले ३० अप्रिल १९४५ मा आत्महत्या गरे । १९४५ अप्रिल १५-१६ मा सोभियत संघको सेनाले बर्लिन शहरको पूर्वी हिस्सामा जर्मन सेनामाथि बमबारी गरेपछि बर्लिनमाथि निर्णायक हमला शुरू गर्यो । अप्रिल २१मा सोभियत संघको रेड आर्मीद्वारा बर्लिनको बाहिरी क्षेत्रमा प्रवेश गरी वरपरका नगरमाथि कब्जा भयो । अप्रिल २७मा सोभियत र अमेरिकी सेनाको भेट जर्मनीको एल्ब नदीमा पुगेर भयो, र उनीहरूले जर्मन सेनालाई दुई तिर विभाजित पारिदिए। अप्रिल २९ मा हिटलर र [[इभा ब्राउन]]बीच राइख चान्सलेरी मुख्यालयस्थित बंकरभित्र विवाह भयो। अप्रिल ३०मा हिटलर र उनकी नवदुलहीद्वारा आत्महत्या गरे। उनीहरूको शव जलाइयो जर्मन रेडियोबाट १ मेमा हिटलरको मृत्यु भएको सार्वजनिक घोषणा गरियो। ==सन्दर्भ सूची== {{reflist}} {{ढाँचा:Chancellors of Germany}} {{Commonscat|Adolf Hitler}} [[श्रेणी:दोस्रो विश्व युद्ध]] [[श्रेणी:जर्मन राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:जर्मनीका चान्सलरहरू]] [[श्रेणी:एडल्फ हिटलर]] [[श्रेणी:पुरुष आत्महत्या]] lg6rrnbjewom7evc6bikuk8eb1inmax 1354144 1354143 2026-05-03T06:58:41Z Rajeeb bastola 39875 1354144 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = एडोल्फ हिटलर | nationality = {{plainlist | * Austrian citizen until 7 April 1925{{sfn|NS-Archiv, 7 April 1925}} * German citizen after 25 February 1932 }} | image = Bundesarchiv Bild 183-S33882, Adolf Hitler retouched.jpg | imagesize = 230px | caption = १९३७ मा हिटलर | birth_date = {{birth date|df=yes|1889|4|20|df = y}} | birth_place = [[Braunau am Inn]], [[Austria–Hungary]] | death_date = {{death date and age|df=yes|1945|4|30|1889|4|20|df = y}} | death_place = बर्लिन, [[Nazi Germany|Germany]] | death_cause = आत्महत्या | party = [[Nazi Party|National Socialist German Workers' Party]] (1921–1945) | otherparty = [[German Workers' Party]] (1920–1921) | religion = See [[Adolf Hitler's religious views]] | spouse = [[इभा ब्राउन]] <br /> (29–30 April 1945) | occupation = राजनीतिज्ञ, सेना , कलाकार, लेखक | order = जर्मनीका फ्युरर | term_start = २ अगस्ट १९३४ | term_end = ३० अप्रिल १९४५ | predecessor = [[हिडेनवर्ग]] <br /> (राष्ट्रपतिको रुपमा) | successor = [[Karl Dönitz]] <br /> (राष्ट्रपतिको रुपमा) | order2 = [[जर्मनीको चान्सलर|जर्मनीका चान्सलर]] | term_start2 = ३० जनवरी १९३३ | term_end2 = ३० अप्रिल १९४५ | president2 = [[पौल भोन हिडेनवर्ग]] | deputy2 = {{plainlist | * [[Franz von Papen]] * ''Position vacant'' }} | predecessor2 = [[Kurt von Schleicher]] | successor2 = [[Joseph Goebbels]] | order3 = [[Reichsstatthalter|Reichsstatthalter of Prussia]] | term_start3 = ३० जनवरी १९३३ | term_end3 = ३० जनवरी १९३५ | primeminister3 = {{plainlist | * [[Franz von Papen]] * [[Hermann Göring]] }} | predecessor3 = ''Office created'' | successor3 = ''Office abolished'' | signature = Hitler Signature2.svg | footnotes = | allegiance = {{flag|German Empire}} | branch = {{flagdeco|German Empire|naval}} [[German Army (German Empire)|''Reichsheer'']] | unit = 16th Bavarian Reserve Regiment | serviceyears = 1914–1918 | rank = ''[[Gefreiter]]'' | battles = [[पहिलो विश्वयुद्ध|प्रथम विश्वयुद्ध]] | awards = {{plainlist | * [[Iron Cross|Iron Cross First Class]] * Iron Cross Second Class * [[Wound Badge]] }} }} '''एडल्फ हिटलर''' ({{IPA-de|ˈadɔlf ˈhɪtlɐ|lang|}}; २० अप्रिल १८८९ - ३० अप्रिल १९४५) [[अस्ट्रिया]]मा जन्मिएका जर्मन राजनीतिज्ञ तथा [[राष्ट्रिय समाजवादी जर्मन मजदुर पार्टी]] (नाजी) का नेता थिए । विश्वका क्रूर शासकहरूमा गनिन्छन्। उनी सन् १९३३ देखि सन् १९४५ सम्म [[जर्मनीका चान्स्लर]] तथा १९३४ देखि १९४५ सम्म [[नाजी जर्मनी]]का शासक थिए । उनी [[नाजीवाद|नाजीबाद]] तथा [[दोस्रो विश्व युद्ध|दोश्रो विश्वयुद्ध]] शुरू हुनुका केन्द्रीय पात्र थिए । उनी [[पहिलो विश्वयुद्ध]]का अनुभवी थिए । उनले सन् १९१९मा [[राष्ट्रिय समाजवादी जर्मन मजदुर पार्टी]] ([[नाजी पार्टी]])को सदस्यता लिए तथा सन् १९२१ मा सोही पार्टीको नेता बने । सन् १९२३ मा उनले एक "कु" को असफल प्रयास समेत गरेका थिए । सोहि असफल [[राज्यविप्लव|'कु']] को कारणले उनी जेलमा परे जहाँ उनले आफ्नो संस्मरण [[मेरो संघर्ष]] लेखे । सन् १९२४ मा जेलमुक्त भएपछि उनी भर्साइल्सको सन्धिको कडा आलोचना गरी तथा बृहत जर्मन (विशेष गरी भाषिक कारणले), यहूदी बिरोधी र [[कम्युनिष्ठ]] बिरोधी गतिविधिलाई आफ्नो विशिष्ट व्यक्तिक्त्व कलाद्वारा समर्थन गरी लोकप्रियता हासिल गरे । सन् १९३३ मा जर्मनीको चान्सलरमा नियुक्त भएपछि गणतान्त्रिक जर्मनीलाई नाजी विचारधारामा आधारित एकदलीय, [[तानाशाही|अधिनायकवादी]], निरंकुश शासनमा रूपान्तरण गरे । उनको उद्देश्य [[युरोप]]मा एकतन्त्रिय नाजी व्यवस्थाको स्थापना गर्नु थियो । == शासनकाल == == बाल्यकाल == [[File:Bundesarchiv Bild 183-1989-0322-506, Adolf Hitler, Kinderbild retouched.jpg|upright|thumb|left|शिशु एडोल्फ हिटलर ({{c.|१८८९-९०)}}]] एडल्फ हिटलरको जन्म अष्ट्रियाको बोनमा २० अप्रिल १८८९ मा भएको थियो। उनको प्रारम्भिक शिक्षा लिन्जमा भयो। पिताको मृत्यु पश्चात् १७ वर्षको उमेरमा हिटलर [[भिएना|भियना]] आए। [[चित्र:Hitler_house_in_Leonding.jpg|thumb|अष्ट्रियाको लिदिङ को घर, जहाँ हिटलरले आफ्नो प्रारम्भिक किशोर अवस्था विताएका थिए (जुलाई २०१२ मा लिइएको फोटो)]] कला विद्यालयमा भर्ना हुन असफल भएपछि उनी पोस्टकार्डमा चित्र बनाएर निर्वाह गर्न थाले। जब [[पहिलो विश्वयुद्ध|प्रथम विश्वयुद्ध]]को सुरुवात भयो, तब उनी सेनामा भर्ती भए र [[फ्रान्स]]मा कयौं लडाइँमा उनले भाग लिए। १९१८ मा युद्धमा घाइते भएकाले उनी अस्पतालमा रहे। युद्ध [[जर्मनी]]को पराजय प्रति उनलाई निकै दु:खी बनायो। == संघर्ष == ==राजनैतिक जिवन== १९१८ मा हिटलरले [[नाजी पार्टी]]को स्थापना गरे। यसको प्रत्येक सदस्यमा देशप्रेमको भावना ओतप्रोत थियो। यश दलले प्रथम विश्व युद्धमा जर्मनीको पराजयको लागि यहुदीलाई दोषी ठहर्यायो।। आर्थिक स्थिति खराब भएकोले जब नाजी पार्टीका नेता हिटलरले आफ्नो ओजस्वी सम्बोधनहरूमा आर्थिक अवस्थालाई सुधृढ गर्ने आश्वासन दिए, कयौं जर्मन यश दलको सदस्य बने।। हिटलरले भूमिसुधार गर्ने, [[भर्सायको सन्धि|भर्सेलिज सन्धी]] समाप्त गर्ने र एक विशाल जर्मन साम्राज्य स्थापनाको लक्ष्य जर्मन नागरिकको सामु प्रस्तुत गरे जसबाट जर्मनहरू सुखी हुन्थे। यस प्रकार १९२२ मा नै जर्मनीमा हिटलर एक प्रभावशाली व्यक्ति बने। उनले [[स्वस्तिक]]लाई आफ्नो दलको अपने चिह्र बनाए जुन [[हिन्दु धर्म|हिन्दू धर्म]]मा पनि शुभ प्रतीक मानिन्छ। समाचारपत्र को बलमा हिटलरले जनता माझ आफ्नो दलको सिद्धान्तको प्रचारप्रसार गरे। खैरो रङको पोशाक लगाएर सैनिक टुकुडी पनि तयार गरे। १९२३ मा हिटलरले जर्मन सरकार विरुद्ध [[राज्यविप्लव|'कु']]को प्रयत्न गरे। यसमा असफल भएपछि उनलाई कैद गरियो। त्यहीँ उनले ''[[मीन केम्फ]]'' {{lang|de|'''Mein Kampf'''}} ({{IPA-de|maɪn ˈkampf|lang}} ("[[मेरो संघर्ष]]") नामक आफ्नो आत्मकथा लेखे। यसमा नाजी दलको सिद्धान्तको बिबेचना गरिएको थियो। उनले लेखेका छन्, " [[आर्य]] जाति सबै जातिहरूमा श्रेष्ठ छ र जर्मन आर्य हो। उनीहरूले विश्वको नेतृत्व गर्न पर्छ। यहूदी सधै भरी संस्कृतिमा बाधा सिर्जना गर्दै आइरहेका छन्। जर्मन नागरिकहरूलाई साम्राज्यविस्तारको पूर्ण अधिकार छ। उनीहरू जीवित रहनको लागि [[फ्रान्स]] र [[रुस|रूस]]सँग लडेर भूमि प्राप्त गर्नु पर्छ।" ===१९३० को दशक=== १९३०-३२ मा जर्मनीमा जर्मनीमा [[बेरोजगारी]] निकै बढ्यो। संसदमा नाजी दलको सदस्य संख्या २३० पुग्यो। १९३२ को चुनावमा हिटलर राष्ट्रपति निर्वाचनमा उम्मेदवार बने तर हिडनबर्ग संग पराजित भए। जर्मनीको आर्थिक अवस्था झनै खराब हुँदै गयो र विजयी देशहरूले जर्मनीलाई सैनिक शक्ति बढाउने अनुमति दिए। १९३३ मा [[चान्सलर]] बन्ने बित्तिकै हिटलरले जर्मन संसद् भंग गरे, कम्युनिस्ट पार्टीलाई गैरकानूनी घोषित गरे र राष्ट्रलाई स्वावलम्बी बनाउनको लागि आह्वान गरे। हिटलरले डा॰ जोजेफ गोयबल्सलाई आफ्नो प्रचारमन्त्री नियुक्त गरे। [[नाजी पार्टी|नाजी दल]]को विरोधी व्यक्तिहरूलाई जेलमा पठाइयो। कार्यकारिणी र कानून बनाउने सम्पुर्ण अधिकार हिटलरले आफ्नो हातमा लिए। १९३४ मा उनले आफूलाई सर्वोच्च न्यायाधीश घोषित गरे। त्यसै साल राष्ट्रपति हिन्डनबर्गको मृत्यु पश्चात् हिटलर राष्ट्रपति/फ्युरर पनि बने। नाजी दलको आतंक जनजीवनको प्रत्येक क्षेत्रमा छायो। १९३३ देखि १९३८ सम्म लाखौं [[यहुदी धर्म|यहुदी]]हरूको हत्या गरियो। नवयुवकहरूमा राष्ट्रपतिको आदेशको पूर्ण रूपमा पालन गर्ने भावना विकसित गरियो र जर्मन जातिको भाग्य सुधार्न को लागि सबै शक्ति हिटलरले आफ्नो हातमा लिए। १९३३ मा हिटलरले [[राष्ट्र सङ्घ|राष्ट्रसंघ]]को सदस्यता त्यागे र भावी युद्धलाई ध्यानमा राखेर जर्मनीको सैन्य शक्ति बढाउन सुरु गरे। प्राय: सबै जर्मन जातिलाई अनिवार्य सैनिक प्रशिक्षण दिइयो। == दोश्रो विश्व युद्ध == === प्रारम्भिक कुटनैतिक सफलता === ==== जापानसंग मित्रता ==== ==== अष्ट्रिया र चेक्स्लोभाकिया ==== === दोश्रो विश्वयुद्धको सुरुवात === === पराजयको मार्ग === === पराजय तथा मृत्यु === जब सोभियत सेनाले बर्लिनमाथि आक्रमण गरे , हिटलरले ३० अप्रिल १९४५ मा आत्महत्या गरे । १९४५ अप्रिल १५-१६ मा सोभियत संघको सेनाले बर्लिन शहरको पूर्वी हिस्सामा जर्मन सेनामाथि बमबारी गरेपछि बर्लिनमाथि निर्णायक हमला शुरू गर्यो । अप्रिल २१मा सोभियत संघको रेड आर्मीद्वारा बर्लिनको बाहिरी क्षेत्रमा प्रवेश गरी वरपरका नगरमाथि कब्जा भयो । अप्रिल २७मा सोभियत र अमेरिकी सेनाको भेट जर्मनीको एल्ब नदीमा पुगेर भयो, र उनीहरूले जर्मन सेनालाई दुई तिर विभाजित पारिदिए। अप्रिल २९ मा हिटलर र [[इभा ब्राउन]]बीच राइख चान्सलेरी मुख्यालयस्थित बंकरभित्र विवाह भयो। अप्रिल ३०मा हिटलर र उनकी नवदुलहीद्वारा आत्महत्या गरे। उनीहरूको शव जलाइयो जर्मन रेडियोबाट १ मेमा हिटलरको मृत्यु भएको सार्वजनिक घोषणा गरियो। ==सन्दर्भ सूची== {{reflist}} {{ढाँचा:Chancellors of Germany}} {{Commonscat|Adolf Hitler}} [[श्रेणी:दोस्रो विश्व युद्ध]] [[श्रेणी:जर्मन राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:जर्मनीका चान्सलरहरू]] [[श्रेणी:एडल्फ हिटलर]] [[श्रेणी:पुरुष आत्महत्या]] e6edgqrwdommz1q33eza6pt62hlhvcd चेस्टर बेनिङ्गटन 0 58483 1354088 1091931 2026-05-03T03:04:30Z Saroj 31493 [[विकिपिडिया:हटक्याट|हटक्याट]]द्वारा [[श्रेणी:पुरुष आत्महत्या]] जोडियो 1354088 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = चेस्टर बेनिंगटन | image = Chester bennington.jpg|1400px | caption = Bennington performing at [[Globen]], Stockholm in 2007. | birth_name = चेस्टर चर्ल्स बेनिङ्गटन | alias = Chazy Chaz | birth_date = {{Birth date|mf=yes|1976|3|20}} | birth_place = [[Phoenix, Arizona|Phoenix]], [[Arizona (U.S. state)|Arizona]], [[United States of America|U.S.]] | origin = [[Agoura Hills, California]], [[U.S.]] | instrument = [[Vocals]], [[guitar]], [[piano]], [[drums]] | genre = [[Alternative rock]], [[post-grunge]], [[alternative metal]], [[rap rock]], [[nu metal]], [[electronic rock]] | occupation = Musician, singer-songwriter, actor | voice_type = [[Tenor]] | years_active = 1992–present | label = [[Warner Bros. Records|Warner Bros.]] | website = {{URL|http://www.cbennington.com/}} | associated_acts = [[Linkin Park]], [[Dead by Sunrise]], [[Julien-K]], Grey Daze, [[Stone Temple Pilots]] | background = solo_singer |notable_instruments = [[Hamer Guitars|Hamer Vector flying V guitar]] <br />[[Takamine Guitars]]<br />[[Taylor Guitars]]<br />[[Yamaha Guitars]] }} '''चेस्टर बेनिंगटन''' एक [[अमेरिकी]] [[रक गायक]], [[सङ्गीतकार|संगीतकार]] तथा [[अभिनेता]] हुन् । उनी बहुचर्चित अमेरिकी रक सांगितीक समूह [[लिङ्किन पार्क|लिंकिन पार्कका]] प्रमुख स्वरवादक हुन् । == बाल्यकाल == ==गायन शुरुवात== ==संगीतकारको रूपमा == ==अभिनेताको रूपमा== == व्यक्तिगत जीवन == === विवहा === == प्रसिद्धि == ==बाहिरी लिङ्कहरू== {{Portal|Biography}} {{wikiquote}} {{Commons}} * {{Official website|http://www.cbennington.com/}} * {{IMDb name|1057933|Chester Bennington}} * [http://linkinpark.com/profile/chester Linkin Park website] ==यी पनि हेर्नुहोस्== {{Commonscat|Chester Bennington}} [[श्रेणी:अमेरिकी गायकहरू]] [[श्रेणी:अमेरिकी चलचित्र अभिनेताहरू]] [[श्रेणी:ग्रामी पुरस्कार विजेताहरू]] [[श्रेणी:पुरुष आत्महत्या]] b0hfoahu38gn3q9kyv94ma1gv3cyuzi कर्ट कोबेन 0 63262 1354089 1029121 2026-05-03T03:04:34Z Saroj 31493 [[विकिपिडिया:हटक्याट|हटक्याट]]द्वारा [[श्रेणी:पुरुष आत्महत्या]] जोडियो 1354089 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = कर्ट कोबेन | image = Nirvana around 1992.jpg | imagesize = 250px | caption = सन् १९९२ मा कोबेन साङ्गीतिक प्रस्तुति दिँदै | birth_name = कर्ट डोनाल्ड कोबेन | birth_date = {{Birth date|1966|02|20}} | birth_place = [[वासिङ्टन (राज्य)|वासिङ्टन]], संयुक्त राज्य अमेरिका | death_date = {{Death date and age|1994|4|5|1967|2|20}} | death_place = सियाटल, वासिङ्टन, अमेरिका | death_cause = आत्महत्या | occupation = {{flatlist| * सङ्गीतकार * गायक * गीतकार * वाद्यवादक }} | spouse = {{marriage|कार्टनी लभ]]|1992|1994|reason=उनको मृत्यु}} | children = फ्रान्सेस बिन कोबेन | signature = Firma de Kurt Cobain.svg | signature_alt = Cobain's signature | module = {{Infobox musical artist|embed=yes | background = solo_singer | genre = {{flatlist| * वैकल्पिक रक सङ्गीत * पप सङ्गीत }} | instrument = {{flatlist| * स्वर * गितार }} | years_active = सन् १९८२-१९९४ | label = {{flatlist| * सब पप * डिजिसी * गेफन }} | associated_acts = {{flatlist| * [[निर्भाना]] * फिकल म्याटर * अर्थ }} | notable_instruments = <!-- Source: http://www.kurtsequipment.com/ --> }} }} '''कर्ट कोबेन''' एक अमेरिकी [[गायक]], [[गीतकार]] तथा [[अभिनेता]] थिए। उनको जन्म सन् १९६७ [[फेब्रुअरी]] २० का दिन [[संयुक्त राज्य अमेरिका|अमेरिकाको]] वासिङ्टन सहरमा भएको थियो। उनी निर्भाना नामक एक साङ्गीतिक समूहका सदस्य थिए। == बाल्यकाल == {{Empty section}} ==शुरुवात== {{Empty section}} == अभिनेताको रूपमा == {{Empty section}} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == {{Wikiquote}} {{Commons category}} *{{Allmusic|class=artist|id=p65214}} *{{IMDb name|1052}} * [http://www.thesmokinggun.com/documents/celebrity/kurt-courtney-no-nirvana कर्ट कोबेनको मृत्युुको निर्भाना साङ्गीतिक समूहको आधिकारिक प्रहरी प्रतिवेदन] [[श्रेणी:अमेरिकी गायकहरू]] [[श्रेणी:सङ्गीतकारहरू]] [[श्रेणी:पुरुष आत्महत्या]] tigrl90trf24to33wuosepq381ukkvq अबु बक्र अल-बगदादी 0 72738 1354090 1153670 2026-05-03T03:04:40Z Saroj 31493 [[विकिपिडिया:हटक्याट|हटक्याट]]द्वारा [[श्रेणी:पुरुष आत्महत्या]] जोडियो 1354090 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=अक्टोबर २०२२}} {{Infobox criminal | name = अबु बक्र अल-बगदादी | image = Mugshot of Abu Bakr al-Baghdadi.jpg | image_size = | alt = | caption = | birth_name = | birth_date = १९७१ | birth_place = शमारा,[[इराक|ईराक]] | death_date = {{death date and age|2019|10|27|1971|7|28|df=yes}} | death_place = [[बारिशा, हरेम जिल्ला|बारिशा]], [[इडलिव प्रशासनिक]], [[सिरीया]] | death_cause = [[आत्मघाती बम विष्फोट]] | resting_place = | residence = अज्ञात,ईराक र सीरियामा धेरै देखा परेको | nationality = ईराकी | other_names = अबु दुआ | occupation =[[आइ.एस.आइ.एल]] को नेता | known_for = | height = | weight = | predecessor = अबु अल-बगदादी | successor = | religion = सलाफीया इस्लाम | criminal_charge = Abu Du’a is a Specially Designated Global Terrorist under U.S. Executive Order 13224. He is also listed at the United Nations Security Council 1267/1989 al-Qaida Sanctions Committee. | penalty = | conviction_status = | spouse = पहिलो: सजा अल दुलैमी (लेबनानको हिरासतमा), अर्को इराकी र सीरिएन श्रीमति<ref name="Reuters">{{cite news|last1=Bassam|first1=Laila|last2=Westall|first2=Sylvia|title=Lebanon detains wife of Islamic State leader|url=http://www.reuters.com/article/2014/12/02/us-mideast-crisis-lebanon-baghdadi-idUSKCN0JG0HW20141202|accessdate=11 December 2014|publisher=Reuters|date=2 December 2014}}</ref><ref name=wife>{{cite news|title=Revealed: The 'correct' wife of ISIS leader|url=http://english.alarabiya.net/en/webtv/reports/2014/07/20/ISIS-leader-wife.html|accessdate=21 July 2014|publisher=Al Arabiya|date=20 July 2014}}</ref> | children = एउटा छोरी(लेबनानको हिरासतमा) <ref name="Reuters"/> <!--note early reports were this was a son, but Reuters said that was an error--> र एउटा छोरा <!--See article--> | parents = <!--Do not include parents unless notable or they are relevant to the crime.--> | allegiance = {{flagicon image|Flag of the Islamic State of Iraq and the Levant2.svg}} [[आइ.एस.आइ.एल]] (नेता)<!-- [[Lucchese crime family]] --> | motive = | conviction = | reward_amount = US$ १ करोड | capture_status = पक्राउ नपरेको | wanted_by = [[संयुक्त राज्य अमेरिका|अमेरिका]],[[इराक|ईराक]] | partners = | wanted_since = | time_at_large = | escaped = | escape_end = | comments = | victims = ईराकी र सीरीयाली जनता | date = | time = | beginyear = | endyear = | country = ईराक,सीरिया ,लेबनना आदी | states = | locations = | targets = नागरिक,पत्रकार र सरकारी सुरक्षाकर्मी | fatalities = | injuries = | weapons = विभिन्न आधुनिक हतियार,आत्मघाती विष्फोटक,रसायनिक हतियार | apprehended = | imprisoned = | footnotes = }} '''अबु बक्र अल-बगदादी''' [[इराक]] र [[सिरीया]]को इस्लामी कट्टरपन्थी आतंकी सङ्गठन आई.एस.आई.एलको नेता हो । {{ठुटो}} ==सन्दर्भ== {{reflist}} {{Commonscat|Abu Bakr al-Baghdadi}} [[श्रेणी:इराकी राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:सन् १९७१ मा जन्म]] [[श्रेणी:सन् २०१९ मा मृत्यु]] [[श्रेणी:पुरुष आत्महत्या]] 63mpl8swdp15vpnm9g5o9k4ejz8rq10 सुशान्तसिंह राजपुत 0 73065 1354091 1327640 2026-05-03T03:04:45Z Saroj 31493 [[विकिपिडिया:हटक्याट|हटक्याट]]द्वारा [[श्रेणी:पुरुष आत्महत्या]] जोडियो 1354091 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = सुशान्त सिंह राजपूत | image = Sushant Singh Rajput snapped at the promotions of 'M.S. Dhoni - The Untold Story' (cropped).jpg | image_size = | caption = सुशान्त सिंह राजपूत [[एम.एस. धोनी: द अनटोल्ड स्टोरी]]को प्रचार कार्यक्रममा | birth_date = {{birth date|1986|01|21|df=y}}<ref>{{cite web |title='Happy Birthday, Sushant Singh Rajput. Keep That Childlike Smile Always Alive,' Tweets Kriti Sanon |url=https://www.ndtv.com/entertainment/happy-birthday-sushant-singh-rajput-keep-that-childlike-smile-always-alive-tweets-kriti-sanon-1802788 |website=[[NDTV]] |author=Shruti Shiksha |date=21 January 2018 |accessdate=6 December 2018}}</ref> | birth_place = [[पटना]], [[बिहार]], भारत<ref name="birth">{{Cite web |date=2020-06-14 |title=Did you know Sushant Singh Rajput had visited his birthplace in Bihar recently after 17 years? |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/did-you-know-sushant-singh-rajput-had-visited-his-birthplace-in-bihar-recently-after-17-years/articleshow/76369657.cms |access-date=2020-07-12 |website=[[The Times of India]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=2020-06-14 |title=Sushant Singh Rajput father faints |url=https://www.indiatvnews.com/entertainment/celebrities/sushant-singh-rajput-father-faints-after-hearing-about-actor-s-suicide-family-in-shock-626130 |access-date=2020-07-12 |website=[[India TV]]}}</ref> | death_date = {{Death date and age|df=y|2020|06|14|1986|01|21}}<ref name="auto1">{{Cite web |date=14 June 2020 |title=Sushant Singh Rajput dies by suicide at 34 in Mumbai |url=https://www.indiatoday.in/movies/celebrities/story/sushant-singh-rajput-commits-suicide-at-mumbai-home-1688886-2020-06-14 |access-date=14 June 2020 |website=India Today}}</ref> | death_place = [[मुम्बई]], [[महाराष्ट्र]], भारत | death_cause = [[झुन्डिएर आत्महत्या|झुण्डिएर आत्महत्या]] | occupation = अभिनेता | years_active = २००८–२०२० | alma_mater = [[दिल्ली प्राविधिक विश्वविद्यालय]] }} '''सुशान्त सिंह राजपूत''' (२१ जनवरी १९८६{{spnd}}१४ जुन २०२०) एक भारतीय अभिनेता थिए।<ref>{{Cite news|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/sushant-singh-rajput-entrepreneurial-debut-innsaei-5182139/|title=Kedarnath actor Sushant Singh Rajput turns entrepreneur with Innsaei|date=18 May 2018|work=The Indian Express|access-date=13 August 2018|language=en-US}}; {{Cite news|url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/sushant-singh-rajput-donates-rs-1-crore-as-aid-for-kerala-on-behalf-of-a-fan-read-details/story-Ob90iQ8ttXj7GBLrBLuckI.html|title=Sushant Singh Rajput donates Rs 1 crore as aid for Kerala on behalf of a fan. Read details|date=22 August 2018|work=Hindustan Times |access-date=14 September 2018|language=en}}; {{Cite news|url=https://www.news18.com/news/movies/after-donating-1-crore-to-kerala-sushant-singh-rajput-gives-rs-1-25-crore-for-nagaland-relief-fund-1869593.html|title=After Donating 1 Crore to Kerala, Sushant Singh Rajput Gives Rs 1.25 Crore for Nagaland Relief Fund|work=News18|access-date=14 September 2018}}; {{Cite news|url=http://zeenews.india.com/people/sushant-singh-rajput-visits-blind-school-in-ranchi-embraces-kid-after-his-singing-act-watch-2135111.html|title=Sushant Singh Rajput visits blind school in Ranchi, embraces kid after his singing act—Watch|date=22 August 2018|work=Zee News|access-date=14 September 2018|language=en}}</ref> राजपूतले आफ्नो जीवनवृति टेलिभिजन धारावाहिकबाट सुरु गरेका थिए।<ref>{{cite web|url=https://www.freepressjournal.in/entertainment/bollywood/sushant-singh-rajput-death-actors-friend-astrophysicist-dr-karan-jani-shares-his-anecdotes-of-sushant-the-seeker|title=Sushant Singh Rajput death: Friend shares his anecdotes of Sushant, the seeker and actor}}; {{cite web|url=https://www.freepressjournal.in/entertainment/sushant-singh-rajput-was-always-full-of-life-remo-dsouza|title=Sushant Singh Rajput was always full of life, Remo D'souza}}</ref> उनको पहिलो कार्यक्रम [[स्टार प्लस]]को प्रेम प्रसङ्गयुक्त नाटक [[किस देश में है मेरा दिल]] (सन् २००८) थियो, त्यसपछि उनले [[जी टिभी]]को लोकप्रिय धारावाहिक [[पवित्र रिश्ता]] (सन् २००९–२०११) मा मुख्य भूमिका खेलेका थिए। राजपूतले साथी नाटक [[काई पो चे!]] (सन् २०१३)बाट चलचित्रको सुरुवात गरेका थिए, जसको लागि उनलाई [[सर्वश्रेष्ठ पुरुष पदार्पणको लागि फिल्मफेयर पुरस्कार]]को लागि नामाङ्कन प्राप्त भएको थियो। त्यसपछि उनले प्रेम प्रसङ्गयुक्त कमेडी [[शुद्ध देसी रोमान्स]] (सन् २०१३) मा र युद्ध रहस्य [[डिटेक्टिव ब्योमकेश बक्शी!]] (सन् २०१५) मा [[ब्योमकेश बक्शी|शीर्षक जासूस]]को रूपमा अभिनय गरेका थिए। उनका सबैभन्दा धेरै कमाई गर्ने प्रदर्शनहरू हास्य [[पीके (चलचित्र)|पीके]] (सन् २०१४) मा सहायक भूमिका, त्यसपछि खेल बायोपिक [[एम.एस. धोनी: द अनटोल्ड स्टोरी]] (सन् २०१६) मा [[महेन्द्र सिंह धोनी|शीर्षक भूमिका]]का साथ आएका थिए। उत्तरार्द्धमा उनको अभिनयका लागि उनले [[सर्वश्रेष्ठ अभिनेताको लागि फिल्मफेयर पुरस्कार]]को लागि पहिलो नामाङ्कन प्राप्त गरेका थिए।<ref name="News18">{{cite web|url=http://www.news18.com/news/movies/we-are-not-trying-to-glorify-ms-dhoni-sushant-singh-rajput-opens-up-about-his-upcoming-film-1293191.html|title=Not Trying To Glorify MS Dhoni: Sushant Singh Rajput Opens Up About His Upcoming Film|agency=[[Indo-Asian News Service]]|work=[[CNN-News18]]|date=18 September 2016|accessdate=4 October 2016}}</ref><ref name="RK">{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/ms-dhoni-the-untold-story-box-office-collection-day-4-sushant-singh-rajput-starrer-mints-rs-66-cr-3063170/|title=MS Dhoni The Untold Story box office collection day 10: Sushant Singh Rajput-starrer mints Rs 66 cr|author=Express Web Desk|work=The Indian Express|date=3 October 2016|accessdate=4 October 2016}}</ref> राजपूतले व्यावसायिक रूपमा सफल चलचित्रहरू [[केदारनाथ (चलचित्र)|केदारनाथ]] (सन् २०१८) र [[छिछोरे]] (सन् २०१९) मा अभिनय गरेका थिए।<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/box-office-collection/chhichhore-sushant-singh-rajput-shraddha-kapoor-crosses-150-crore-6057503/|title=Chhichhore box office collection: Sushant-Shraddha film crosses Rs 150 crore|date=7 October 2019|website=The Indian Express|language=en-US|access-date=23 December 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/chhichhore-achieves-another-milestone-sushant-singh-rajput-film-crosses-rs-150-crore-1606889-2019-10-07|title=Chhichhore achieves another milestone, Sushant Singh Rajput film crosses Rs 150 crore|date=7 October 2019|website=India Today|access-date=23 December 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.thequint.com/entertainment/bollywood/chhichhore-box-office-collection-week-5|title=Sushant's 'Chhichhore' Hits Rs 150 Cr at the Box Office in a Month|date=7 October 2019|website=The Quint|language=en|access-date=23 December 2019}}</ref> भारत सरकारको नीतिगत विचार, [[नीति आयोग]]ले उनलाई [[महिला उद्यमशीलता प्लेटफर्म]] (डब्ल्यूईपी) लाई बढावा दिन हस्ताक्षर गरेको थिए।<ref>{{Cite web|url=http://pib.nic.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=179538|title=NITI Aayog signs on Sushant Singh Rajput to promote the Women Entrepreneurship Platform (WEP)|website=pib.nic.in|access-date=13 August 2018}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.business-standard.com/article/news-ani/niti-aayog-signs-sushant-singh-rajput-to-promote-women-entrepreneurship-platform-118052600037_1.html|title=NITI Aayog signs Sushant Singh Rajput to promote Women Entrepreneurship Platform|last=ANI|date=26 May 2018|work=Business Standard India|access-date=13 August 2018}}</ref> अभिनय र चलिरहेको इन्नसेई उपक्रम बाहेक,<ref>{{Cite web|url=https://www.moneycontrol.com/news/business/startup/actor-sushant-singh-rajput-launches-innsaei-ventures-2571285.html|title=Actor Sushant Singh Rajput launches Innsaei Ventures|website=Moneycontrol|language=en-US|access-date=14 September 2018}}</ref> राजपूत युवा विद्यार्थीहरूलाई सहयोग पुर्‍याउने प्रयासहरूको एक भागको रूपमा सुशान्त फर एजुकेशन,<ref>{{Cite news|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/sushant-singh-rajput-gives-wings-to-young-astronauts-dreams/articleshow/61731846.cms|title=Sushant Singh Rajput gives wings to young astronaut's dreams|work=Mumbai Mirror|access-date=14 September 2018}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/videos/entertainment/hindi/sushant-gives-wings-to-two-young-astronauts-dreams/videoshow/61745091.cms|title=Sushant gives wings to two young astronaut's dreams {{!}} Entertainment – Times of India Videos|website=timesofindia.indiatimes.com|access-date=14 September 2018}}</ref> जस्ता विभिन्न कार्यक्रमहरूमा सक्रिय रूपमा सहभागी थिए।<ref>{{Cite web|url=https://www.freepressjournal.in/entertainment/bollywood/you-are-not-alone-after-sushant-singh-rajputs-death-deepika-padukone-shares-message-of-hope-urges-people-to-talk-and-seek-help|title='You are not alone': After Sushant Singh Rajput's death, Deepika Padukone shares message of hope; urges people to talk and seek help|website=Free Press Journal}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.freepressjournal.in/entertainment/bollywood/as-friends-and-family-mourn-sushant-singh-rajput-teachers-remember-math-whiz|title=As friends and family mourn Sushant Singh Rajput, teachers remember math whiz|website=Free Press Journal}}</ref> राजपूतको मृत्यु ३४ वर्षको उमेरमा जुन २०२० मा मुम्बईको [[बान्द्रा]]मा आत्महत्या गरेर भएको थियो।<ref name="indianews">{{Cite web|last=Kark|first=Tripti |date=15 June 2020|title=Nation mourns its young, bright star Sushant Singh Rajput; shocked Bollywood tweets |url=https://www.indiatvnews.com/entertainment/celebrities/sushant-singh-rajput-commits-suicide-bollywood-shocked-tributes-pour-in-626104 |access-date=6 July 2020 |website=www.indiatvnews.com|language=en}}</ref><ref name="Rajput Suicide Case Update">{{cite web |url=https://www.india.com/entertainment/sushant-singh-rajput-suicide-case-update-mumbai-police-interrogated-27-people-to-question-dil-bechara-co-star-sanjana-sanghi-on-monday-4069760/ |title=Sushant Singh Rajput Suicide Case Update: Mumbai Police Interrogates 27 People, To Question Dil Bechara co-star Sanjana Sanghi on Monday |publisher=[[Penske Media Corporation|India.com]] |date=June 28, 2020 |accessdate=July 6, 2020 |author=Bhati, Taru |quote=Actor Sushant Singh Rajput committed suicide at his Bandra residence on June 14.}}</ref> ==फिल्मोग्राफी== ===चलचित्रहरू=== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |- style="text-align:center;" ! scope="col" |वर्ष ! scope="col" |शीर्षक ! scope="col" |भूमिका ! scope="col" class="unsortable" |टिप्पणी ! scope="col" class="unsortable" |सन्दर्भ |- | rowspan="2" | २०१३ ! scope="row" |''[[काई पो चे!]]'' | ईशान भट्ट | |<ref>{{Cite web|date=14 June 2020|title=Popular Bollywood actor Sushant Singh Rajput, star of 'Kai Po Che,' found dead|url=https://www.latimes.com/obituaries/story/2020-06-14/bollywood-actor-sushant-singh-rajput-kai-po-che-dead|access-date=14 June 2020|website=Los Angeles Times|language=en-US}}</ref> |- ! scope="row" |''[[शुद्ध देसी रोमान्स]]'' | रघु राम | |<ref>{{Cite web|last1=Kanyal|first1=Jyoti|title=Parineeti Chopra on Shuddh Desi Romance co-star Sushant Singh Rajput's death: Will miss you buds|url=https://www.indiatoday.in/movies/celebrities/story/parineeti-chopra-on-shuddh-desi-romance-co-star-sushant-singh-rajput-s-death-will-miss-you-buds-1688962-2020-06-14|date=14 June 2020|accessdate=14 June 2020|website=India Today|language=en}}</ref> |- |२०१४ ! scope="row" |''[[पीके (चलचित्र)|पीके]]'' |सरफराज युसुफ | |<ref>{{Cite web|title=Sushant Singh Rajput's PK Co-Star Anushka Sharma: "Too Young And Brilliant To Have Gone So Soon"|url=https://www.ndtv.com/entertainment/sushant-singh-rajputs-pk-co-star-anushka-sharma-too-young-and-brilliant-to-have-gone-so-soon-2246164|access-date=14 June 2020|website=NDTV.com}}</ref> |- | २०१५ ! scope="row" |''[[डिटेक्टिव ब्योमकेस बक्सि!]]'' |[[ब्योमकेस बक्सि|डिटेक्टिव ब्योमकेस बक्सि]] | |<ref>{{Cite web|title=Sushant Singh Rajput: An actor who preferred quality over quantity|url=https://www.theweek.in/news/entertainment/2020/06/14/sushant-singh-rajput-an-actor-who-preferred-quality-over-quantity.html|access-date=14 June 2020|website=The Week|language=en}}</ref> |- |२०१६ ! scope="row" |''[[एम.एस. धोनी: द अनटोल्ड स्टोरी]]'' |[[महेन्द्र सिंह धोनी]] | |<ref>{{Cite web|last=Dc|first=Chitrangada|date=14 June 2020|title=How Sushant Singh Rajput trained for MS Dhoni – The Untold Story: WATCH|url=https://www.mykhel.com/cricket/how-sushant-singh-rajput-trained-for-ms-dhoni-the-untold-story-watch-145451.html|access-date=14 June 2020|website=mykhel.com|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20200614213233/https://www.mykhel.com/cricket/how-sushant-singh-rajput-trained-for-ms-dhoni-the-untold-story-watch-145451.html|archive-date=14 June 2020|url-status=dead}}</ref> |- | २०१७ ! scope="row" |''[[राब्ता (चलचित्र)|राब्ता]]'' |जिलान/शिव कक्कड | |<ref>{{Cite web|last=Bureau|first=ABP News|date=14 June 2020|title=Sushant Singh Rajput Suicide: Arjun Bijlani Shares Screenshot Of His LAST Message To 'Raabta' Actor|url=https://news.abplive.com/entertainment/television/sushant-singh-rajput-suicide-arjun-bijlani-shares-screenshot-of-his-last-message-with-dil-bechara-actor-1260513|access-date=14 June 2020|website=news.abplive.com|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20200614223227/https://news.abplive.com/entertainment/television/sushant-singh-rajput-suicide-arjun-bijlani-shares-screenshot-of-his-last-message-with-dil-bechara-actor-1260513|archive-date=14 June 2020|url-status=dead}}</ref> |- | rowspan="2" | २०१८ ! scope="row" |''[[वेलकम टु न्यु योर्क (२०१८ चलचित्र)|वेलकम टु न्यु योर्क]]'' | आफैं | |<ref>{{Cite web|title='Welcome To New York' movie review: Trips on a tactless plot|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2018/feb/23/welcome-to-new-york-movie-review-trips-on-a-tactless-plot-1777844.html|access-date=14 June 2020|website=The New Indian Express}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191003094134/http://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2018/feb/23/welcome-to-new-york-movie-review-trips-on-a-tactless-plot-1777844.html |date=3 October 2019 }}</ref> |- ! scope="row" |''[[केदारनाथ (चलचित्र)|केदारनाथ]]'' |मन्सूर खान | |<ref>{{Cite web|title=Sushant Singh Rajput's Co-Star Sara Ali Khan Shares Kedarnath Memory. No Caption Needed|url=https://www.ndtv.com/entertainment/sushant-singh-rajputs-co-star-sara-ali-khan-shares-kedarnath-memory-no-caption-needed-2246234|access-date=14 June 2020|website=NDTV.com}}</ref> |- | rowspan="3" |२०१९ ! scope="row" |''[[सोनचिडिया]]'' |लखन "लखना" सिंह | |<ref>{{Cite web|date=14 June 2020|title=Sushant Singh Rajput passes away: From Kai Po Che to Sonchiriya, a look at the actor's iconic performances- Entertainment News, Firstpost|url=https://www.firstpost.com/entertainment/sushant-singh-rajput-passes-away-from-kai-po-che-to-sonchiriya-a-look-at-the-actors-iconic-performances-8482351.html|access-date=14 June 2020|website=Firstpost|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20200614120007/https://www.firstpost.com/entertainment/sushant-singh-rajput-passes-away-from-kai-po-che-to-sonchiriya-a-look-at-the-actors-iconic-performances-8482351.html|archive-date=14 June 2020|url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" |''[[छिछोरे]]'' |अनिरुद्ध "अन्नी" पाठक | |<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/chhichhore-co-stars-sushant-singh-rajput-and-shraddha-kapoor-plan-to-meet-their-friends-on-the-special-screening-of-their-film/articleshow/70906563.cms|title='Chhichhore' co-stars Sushant and Shraddha Kapoor plan to meet their friends on the special screening of their film|work=Times of India|access-date=1 September 2019}}</ref> |- ! scope="row" |''[[ड्राइभ (२०१९ चलचित्र)|ड्राइभ]]'' |समर | |<ref>{{Cite web|url=https://www.outlookindia.com/newsscroll/drive-to-release-on-november-1-on-netflix/1632833|title=''Drive'' to release on November 1 on Netflix|website=outlookindia.com/}}</ref> |- | २०२० ! scope="row" |''[[दिल बेचारा]]'' |म्यानी |मरणोत्तर प्रदर्शन |<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/sushant-singh-rajput-sanjana-singhi-starrer-fault-stars-remake-titled-kizie-aur-manny/ |title=Sushant Singh Rajput, Sanjana Sanghi starrer Fault in Our Stars remake titled as Kizie Aur Manny |publisher=[[Bollywood Hungama]]}}</ref> |} ===टेलिभिजन=== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |- style="text-align:center;" ! scope="col" |वर्ष ! scope="col" |शीर्षक ! scope="col" |भूमिका ! class="unsortable" scope="col" |टिप्पणी |- | २००८–२००९ !scope="row" | ''[[किस देश में है मेरा दिल]]'' | प्रीत जुनेजा |<ref name="auto">{{Cite web|date=14 June 2020|title=From Kis Desh Mein Hai Meraa Dil to Jhalak Dikhhla Jaa 4: A look at Sushant Singh Rajput's TV stint|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/television/sushant-singh-rajput-tv-shows-pavitra-rishta-jhalak-dikhhla-ja-6458594/|access-date=14 June 2020|website=The Indian Express|language=en}}</ref> |- | २००९–२०११ !scope="row"|''[[पवित्र रिश्ता]]'' | मानव देशमुख |<ref name="auto"/> |- | २०१० !scope="row" | ''[[जारा नचके दिखा]]'' | प्रतिस्पर्धी | टिम "मस्त कलन्दर ब्वायज"<ref name="auto"/> |- |२०१०–२०११ !scope="row" | ''[[झलक दिखला जा ४]]'' | प्रतिस्पर्धी | द्वितीय विजेता<ref name="auto"/> |} ===सङ्गीत श्रव्य दृश्य=== {| class="wikitable" |- ! वर्ष ! गीत ! सन्दर्भ |- |२०१७ |"पास आओ" |<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=6cFcFX-Q4ik|title=Paas Aao Song – Sushant Singh Rajput Kriti Sanon – Amaal Mallik Armaan Malik Prakriti Kakar|last=T-Series|date=8 July 2017|publisher=|accessdate=24 March 2018|via=YouTube}}</ref> |} ==पुरस्कार र नामाङ्कन== [[File:Shushank Singh Rajput at filmfare.jpg|thumb|upright|240px|फिल्मफेयर पुरस्कारमा राजपूत]] {| class="wikitable" ! वर्ष !! पुरस्कार !! श्रेणी !! काम !! परिणाम |- | २००९ | [[भारतीय टेलि पुरस्कार]] | सबैभन्दा लोकप्रिय अभिनेता (पुरुष) | rowspan="6" |''[[पवित्र रिश्ता]]'' | {{nom}}<ref>{{Cite web|url=http://tellyawards.indiantelevision.com/y2k9/nomination/nominee_list.htm|title=Nominees of The 9th Indian Telly Awards|accessdate=23 December 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20160115061924/http://tellyawards.indiantelevision.com/y2k9/nomination/nominee_list.htm|archive-date=15 January 2016|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160115061924/http://tellyawards.indiantelevision.com/y2k9/nomination/nominee_list.htm |date=15 January 2016 }}</ref> |- | rowspan="3" |२०१० | [[भारतीय टेलिभिजन एकेडेमी पुरस्कार]] | सबैभन्दा लोकप्रिय अभिनेता (पुरुष) | {{won}}<ref name=awards/> |- | [[बिग स्टार इन्टरटेनमेन्ट पुरस्कार]] | सर्वश्रेष्ठ टेलिभिजन अभिनेता (पुरुष) | {{won}}<ref name=awards/> |- | rowspan="2" | [[जी गोल्ड पुरस्कार|बोरोप्लस गोल्ड पुरस्कार]] | [[नेतृत्व भूमिकामा सर्वश्रेष्ठ अभिनेताको लागि जी गोल्ड पुरस्कार|नेतृत्व भूमिकामा सर्वश्रेष्ठ अभिनेता]] | {{won}}<ref name=awards>{{cite web|title=Sushant Singh Rajput's Biography|url=http://www.koimoi.com/actor/sushant-singh-rajput/|publisher=koimoi|accessdate=28 April 2014}}</ref> |- | rowspan="2" |२०११ | [[नेतृत्व भूमिकामा सर्वश्रेष्ठ अभिनेताको लागि जी गोल्ड पुरस्कार|नेतृत्व भूमिकामा सर्वश्रेष्ठ अभिनेता]] | {{won}}<ref>{{cite web|url=http://www.gomolo.com/336764/photos-4th-boroplus-gold-awards-2011|title=Fourth Boroplus Gold Awards 2011|publisher=gomolo.com|accessdate=14 October 2017}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180911083719/http://www.gomolo.com/336764/photos-4th-boroplus-gold-awards-2011 |date=11 September 2018 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://indiantelevisionawards.webs.com/boroplus-gold-awards|title=indiantelevisionawards|website=indiantelevisionawards|accessdate=14 October 2017}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190408092834/https://indiantelevisionawards.webs.com/boroplus-gold-awards |date=8 April 2019 }}</ref> |- | [[कालाकर पुरस्कार]] | मनपर्ने अभिनेता (पुरुष) | {{won}} |- | rowspan="6" | २०१४ | rowspan="2" |[[प्रोड्यूसर्स गिल्ड चलचित्र पुरस्कार]] | [[सर्वश्रेष्ठ पुरुष पदार्पणको लागि स्टार गिल्ड पुरस्कार|सर्वश्रेष्ठ पुरुष पदार्पण]] | rowspan="6" |''[[काई पो चे!]]'' | {{won}} |- | [[अग्रणी भूमिकामा सर्वश्रेष्ठ अभिनेताको लागि स्टार गिल्ड पुरस्कार|अग्रणी भूमिकामा सर्वश्रेष्ठ अभिनेता]] | {{nom}}<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/celebrities/features/type/view/id/6028|title=Nominations for 9th Renault Star Guild Awards – Latest Celebrity Features – Bollywood Hungama|author=Bollywood Hungama|publisher=bollywoodhungama.com}}</ref> |- | [[स्क्रीन पुरस्कार]] | [[सर्वश्रेष्ठ पुरुष पदार्पणको लागि स्क्रीन पुरस्कार|सर्वश्रेष्ठ पुरुष पदार्पण]] | {{won}}<ref>{{cite web|url=http://screenawards.indianexpress.com|title=Screen Awards 2015, Latest News on Screen Awards 2015, Photo Gallery The Indian Express|work=The Indian Express|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140313230740/http://screenawards.indianexpress.com/|archivedate=13 March 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140313230740/http://screenawards.indianexpress.com/ |date=13 March 2014 }}</ref> |- | [[जी सिने पुरस्कार]] | [[सर्वश्रेष्ठ पुरुष पदार्पणको लागि जी सिने पुरस्कार|सर्वश्रेष्ठ पुरुष पदार्पण]] | {{nom}}<ref>{{cite web|url=http://zeenews.india.com/entertainment/zee-cine-awards-2014/zee-cine-awards-2014-complete-list-of-nominations_150384.html|title=Zee Cine Awards 2014: Complete list of nominations|work=Zee News}}</ref> |- |[[फिल्मफेयर पुरस्कार]] |[[सर्वश्रेष्ठ पुरुष पदार्पणको लागि फिल्मफेयर पुरस्कार|सर्वश्रेष्ठ पुरुष पदार्पण]] | {{nom}} |- | [[१५औं आइफा पुरस्कार|आइफा पुरस्कार]] | अग्रणी भूमिकामा सर्वश्रेष्ठ अभिनेता | {{nom}}<ref>{{cite web |title=Nominations for IIFA Awards 2014|url=http://www.bollywoodhungama.com/movies/features/type/view/id/6193|publisher=Bollywood Hungama|accessdate=21 February 2014 |date=20 February 2014}}</ref> |- | rowspan="6" |२०१७ |[[स्क्रीन पुरस्कार]] |[[सर्वश्रेष्ठ अभिनेताको लागि स्क्रीन पुरस्कार (आलोचक)|सर्वश्रेष्ठ अभिनेता (आलोचक)]] | rowspan="6" |''[[एम.एस. धोनी: द अनटोल्ड स्टोरी]]'' | {{won}} |- |[[फिल्मफेयर पुरस्कार]] |[[सर्वश्रेष्ठ अभिनेताको लागि फिल्मफेयर पुरस्कार|सर्वश्रेष्ठ अभिनेता]] | {{nom}} |- |[[जी सिने पुरस्कार]] |सर्वश्रेष्ठ अभिनेता - पुरुष |{{Nom}}<ref>{{Cite news|url=http://www.bollywoodhungama.com/news/features/nominations-zee-cine-awards-2017/|title=Nominations for Zee Cine Awards 2017 – Bollywood Hungama|last=Hungama|first=Bollywood|date=2 March 2017|work=Bollywood Hungama|access-date=14 July 2017|language=en-US}}</ref> |- |[[स्टारडस्ट पुरस्कार]] |सर्वश्रेष्ठ अभिनेता |{{Nom}}<ref>{{Cite news|url=http://www.bollywoodhungama.com/news/features/nominations-stardust-awards-2016/|title=Nominations for Stardust Awards 2016 – Bollywood Hungama|last=Hungama|first=Bollywood|date=19 December 2016|work=Bollywood Hungama|access-date=14 July 2017|language=en-US}}</ref> |- |[[अन्तर्राष्ट्रिय भारतीय चलचित्र एकेडेमी पुरस्कार]] |सर्वश्रेष्ठ अभिनेता (पुरुष) |{{Nom}}<ref>{{Cite news|url=http://www.ndtv.com/india-news/18th-iifa-awards-2017-list-of-nominations-1723760|title=18th IIFA Awards 2017: List of Nominations|publisher=NDTV.com|access-date=14 July 2017}}</ref> |- |[[मेलबर्नको भारतीय चलचित्र महोत्सव]] |सर्वश्रेष्ठ अभिनेता |{{Won}}<ref>{{Cite news|url=http://www.indiatvnews.com/entertainment/bollywood-iffm-awards-2017-lipstick-under-my-burkha-dangal-baahubali-2-win-big-in-pics-396076|title=IFFM Awards 2017: Lipstick Under My Burkha, Dangal, Baahubali 2 win big (in pics)|access-date=10 December 2017|language=en-US}}</ref> |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} ==बाह्य कडीहरू== {{Commons category|Sushant Singh Rajput|सुशान्त सिंह राजपुत}} * {{IMDb name|id=3818286}} * [https://www.bollywoodhungama.com/celebrity/sushant-singh-rajput/ सुशान्त सिंह राजपूत] [[बलिउड हङ्गामा]]मा [[श्रेणी:सन् १९८६ मा जन्म]] [[श्रेणी:सन् २०२० मा मृत्यु]] [[श्रेणी:हिन्दी चलचित्र अभिनेताहरू]] [[श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेताहरू]] [[श्रेणी:भारतीय टेलिभिजन अभिनेताहरू]] [[श्रेणी:सन् २०२० मा आत्महत्या]] [[श्रेणी:पुरुष आत्महत्या]] jsq96v0dywbvb3d543ucqujjv4965tt नारायणी नगरपालिका 0 75484 1353985 1346099 2026-05-02T15:01:46Z पर्वत सुवेदी 31224 /* */ 1353985 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = पूर्व [[नगरपालिका]] | motto = <!-- NepalChitawanDistrictmap.png --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = बागमती प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = नारायणी नगरपालिका#चितवन जिल्ला २#बागमती प्रदेश#नेपाल <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[बागमती प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[चितवन जिल्ला|चितवन]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = | leader_name1 = | established_title = स्थापना | established_date = १६ मङ्सिर २०७१ | extinct_title = खारेज | extinct_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 72.68<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="वडा रिपोर्ट"/> | population_total = 48,365 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|27.59|84.28|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०५६ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[शुक्रनगर]] गाविसको कार्यालय | website = [http://www.narayanimun.gov.np आधिकारिक वेबसाइट] }} '''नारायणी नगरपालिका''' [[नेपाल]]को [[बागमती प्रदेश]] अन्तर्गत [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[नगरपालिका]] थियो।<ref name="स्थानीय प्रशासन र सामुदायिक विकास कार्यक्रम">{{cite news|title=स्थानीय प्रशासन र सामुदायिक विकास कार्यक्रम|url=http://lgcdp.gov.np/home/map_new61mun/02_Other_New_Municipalities/24_Madi.jpg|accessdate=मंसिर २०७१|publisher=[[सङ्घीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालय (नेपाल)|स्थानीय विकास मन्त्रालय]]|date=मङ्सिर}}</ref><ref name="६१ नयाँ नगरपालिका घोषणा"/> [[सङ्घीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालय (नेपाल)|स्थानीय विकास मन्त्रालय]]ले थप ६१ वटा नयाँ नगरपालिका थप्दा [[चितवन जिल्ला]]मा [[शुक्रनगर]], [[मेघौली]], [[जगतपुर, चितवन|जगतपुर]] र [[पार्वतीपुर]] गरि चारवटा [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाउँ विकास समिति]]हरूलाई समेटेर नारायणी नगरपालिका घोषणा गरिएको थियो।<ref>{{cite news|title=नगरपालिका घोषणा गरि क्षेत्र तोकेको|url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22634|publisher=राजपत्र|date=२७ वैशाख २०८२}}</ref> <ref name="६१ नयाँ नगरपालिका घोषणा">{{cite news|title=६१ नयाँ नगरपालिका घोषणा|url=http://www.himalkhabar.com/?p=87898|accessdate=१६ मङ्सिर|publisher=हिमाल खबरपत्रिका|date=१६ मंसीर २०७१}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150824211749/http://www.himalkhabar.com/?p=87898 |date=2015-08-24 }}</ref> नारायणी नगरपालिकाको केन्द्र साविकको [[शुक्रनगर]] गाविसको कार्यालयमा रहेको थियो।<ref name="स्थानीय प्रशासन र सामुदायिक विकास कार्यक्रम"/> नेपाल सरकार मन्त्रिपरिषद्को मिति २०७३ साल फागुन २७ गतेको निर्णयले साविकको भरतपुर उपमहानगरपालिकामा नारायणी नगरपालिका , [[चित्रवन नगरपालिका]] र [[कविलास, चितवन|कविलास]] गाविस थप गरि [[भरतपुर महानगरपालिका]]मा स्तरोन्नती गरेको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=संक्षिप्त परिचय|युआरएल=https://bharatpurmun.gov.np/ne/node/3|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=भरतपुर महानगरपालिका|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=२८ अप्रिल २०२१}}</ref> हाल पूर्व नारायणी नगरपालिकाले [[भरतपुर महानगरपालिका]]को वडा नम्बर २१,२३,२४,२५,२७ र २८ गरि ६ वटा वडाहरू ओगटेको छ। ==जनसङ्ख्या== नारायणी नगरपालिका साविकका [[शुक्रनगर]], [[मेघौली]], [[जगतपुर, चितवन|जगतपुर]] र [[पार्वतीपुर]] गाविसहरू मिलेर बनेको थियो। त्यसैले [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] अनुसार यी ४ गाविसहरूको जनसङ्ख्यालाई जोड्दा नारायणी नगरपालिकाको कुल जनसङ्ख्या ४८,३६५ हुन्छ।<ref name="वडा रिपोर्ट">{{cite news|title=नेपालको राष्ट्रिय जनगणना २०७८ (वडा रिपोर्ट)|url=https://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fcensusnepal.cbs.gov.np%2Fresults%2Ffiles%2Fward%2FP3%2FWRD_Indv01-HouseholdAndPopulation.xlsx&wdOrigin=BROWSELINK|accessdate=१२ असार २०८१|agency=नेपाल सरकार|publisher=[[राष्ट्रिय योजना आयोग (नेपाल)|राष्ट्रिय योजना आयोग]]|date=|ref=केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==यो पनि हेर्नुहोस् == *[[चित्रवन नगरपालिका]] ==बाह्य कडीहरू== [http://www.ddcchitwan.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, चितवन] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150404025227/http://www.ddcchitwan.gov.np/ |date=2015-04-04 }} {{चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू‎}} [[श्रेणी:नेपालका पूर्व नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:वि.सं. २०७१ मा घोषित नगरपालिकाहरू]] cnprur32zkz85cczfuh9vy1ywl8qkga अभिची 0 81141 1354092 1308433 2026-05-03T03:04:50Z Saroj 31493 [[विकिपिडिया:हटक्याट|हटक्याट]]द्वारा [[श्रेणी:पुरुष आत्महत्या]] जोडियो 1354092 wikitext text/x-wiki {{orphan|date=जनवरी २०१६}} {{Infobox musical artist | name = अभिची | image = Avicii_2014_003cr.jpg | caption = अभिची | birth_name = टिम बेर्जलिङ | birth_date = {{Birth date |mf=yes|1989|9|8}} | birth_place = स्टकहोम, [[स्विडेन]] | death_date = {{death date |mf=yes|2018|4|20}} (aged २८) | residence = | occupation = डीजे, रेकर्ड प्रोड्युसर, रिमिक्सर | genres = [[ईडीएम्]], [[इलेक्ट्रो हाउस]], [[प्रोग्रेसिभ हाउस]], [[डान्स-पप]] | instrument = [[सिन्थेसाइजर]], [[लजिक प्रो]], [[पियानो]], [[गितार]] | labels = | years_active = २००७–२०१८ | other_names = | website = www.avicii.com }} ''' टिम बेर्जलिङ ''' ({{IPA-sv|tɪm ˈbærjˈlɪŋ}}; जन्म ८ सेप्टेम्बर १९८९ - अप्रिल २०, २०१८), आफ्नो रङ्गमञ्च नाम '''अभिची''' ({{IPAc-en|ə|ˈ|v|iː|tʃ|i}}, {{respell|a|VEE|chee}}; {{IPA-sv|aˈvɪtɕɪ}}; स्वरूप '''ΛVICII''' र '''◢ ◤''' साङ्केतिक), एक स्विडेनी [[विद्युतीय सङ्गीतकार]], [[डिस्क जकी|डीजे]], [[रिमिक्सर]] र रेकर्ड निर्माता हुन् ।<ref>{{cite web |url=http://thedjlist.com/djs/AVICII/bio/ |title=AVICII: Biography |publisher=The DJ List |accessdate=4 June 2011 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111009014918/http://thedjlist.com/djs/AVICII/bio/ |date=9 October 2011 }}</ref> अभिचीलाई दुईपटक सन् २०१२ र २०१३ मा [[डीजे पत्रिका]]ले वार्षिक उत्कृष्ट १०० डीजेहरूको क्रममा तेस्रो क्रममा राखेको हो ।<ref name=dj2012>[http://djmag.com/top100dj?year=2012 DJ Mag Top 100 Results 2012]. djmag.com</ref><ref name=dj2013>[http://djmag.com/top100dj?year=2013 DJ Mag Top 100 Results 2013]. djmag.com</ref> अभिची दुई पटक ग्रामी अवार्डमा नामाङ्कनमा परिसकेका छन् ।<ref name="Avicii">{{cite web|last=Avicii|title=Grammy Awards 2012|url=http://idolator.com/6097162/2012-grammy-nominations|accessdate=23 May 2013}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130524223320/http://idolator.com/6097162/2012-grammy-nominations |date=24 May 2013 }}</ref> == बाल्यकाल == {{ठुटो}} ==करियर शुरुवात== ==व्यक्तिगत जीवन== ==प्रकाशित एल्बमहरू== ==अवार्ड तथा मनोनयन== ==सन्दर्भ सूची== {{reflist}} == बाहिरी लिङ्क == {{Commonscat|Avicii|अभिची}} * {{Official website|Avicii}} * [http://www.aviciixyou.com/ अभिची यक्स परियोजना] [[श्रेणी:स्वीडिश डीजेहरू]] [[श्रेणी:विकिथन-४ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू]] [[श्रेणी:सन् १९८९ मा जन्म]] [[श्रेणी:सन् २०१८ मा मृत्यु]] [[श्रेणी:पुरुष आत्महत्या]] j47cy7x07r7pj6v9w9mc99alfn6ea0h सुदूरपश्चिम प्रदेश 0 91385 1353991 1336160 2026-05-02T15:31:52Z पर्वत सुवेदी 31224 1353991 wikitext text/x-wiki {{छोटो विवरण|नेपालको प्रदेश}} {{Infobox settlement | native_name = | native_name_lang = ne | settlement_type = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | motto = | etymology = सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र | image_skyline = {{ Photomontage | photo1a = Mt Saipal.png | photo2a = Api Nampa.JPG | photo2b = Ghoda Ghodi Lake.JPG | photo3a = Beautiful lake located at the far-west Nepal.jpg | photo3b = Suklaphanta Wildlife Reserve 1.jpg | photo4a = Badimalika Temple, Bajura, Nepal.jpg | spacing = 1 | position = centre | size = 300 | foot_montage = घडीको दिशामा माथिबाट <br /> [[साइपाल हिमाल]], [[घोडाघोडी ताल]], [[शुक्लाफाँट राष्ट्रिय निकुञ्ज]]मा [[बाह्रसिंगा|बाह्रसिङ्गा]], [[बडिमालिका मन्दिर]], [[खप्तड ताल]], [[अपी हिमाल]] }} | image_seal = Emblem of Sudurpashchim Province.png | seal_size = | imagesize = | image_caption = | image_map = Nepal Sudurpashchim Pradesh.svg | mapsize = 300px | map_caption = नेपालको नक्सामा सुदूरपश्चिम प्रदेशको अवस्थिति (हल्का रातो रङ्गमा दाबी गरिएको [[कालापानी]] क्षेत्र) {{maplink|frame=yes|frame-align=center|plain=yes|frame-width=265|type=shape|stroke-width=2|stroke-color=#000000|zoom=6}} | image_map1 = <div class="center">{{Sudurpashchim Province districts labelled map}}</div> | mapsize1 = 300px | map_caption1 = सुदूरपश्चिम जिल्लाका जिल्लाहरू (दार्चुला जिल्लामा [[कालापानी]] क्षेत्र दाबी गरिएको) | subdivision_type = [[सार्वभौम सम्पन्न राष्ट्रहरूको सूची|देश]] | subdivision_name = {{झन्डा|नेपाल}} | seat_type = [[राजधानी]] <br/> अस्थायी राजधानी | seat = [[गोदावरी नगरपालिका, कैलाली|गोदावरी]] <br/> [[धनगढी उपमहानगरपालिका|धनगढी]] | seat1_type = सबैभन्दा ठुलो सहर | seat1 = [[धनगढी उपमहानगरपालिका|धनगढी]] | parts_type = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्लाहरू]] | parts_style = para | p1 = [[#जिल्लाहरू|९]] | governing_body = [[नेपालका प्रादेशिक सरकारहरू|सुदूरपश्चिम प्रदेश सरकार]] | leader_title = [[प्रदेश प्रमुख (नेपाल)|प्रदेश प्रमुख]] | leader_name = नजीर मियाँ | leader_title1 = [[मुख्यमन्त्री (नेपाल)|मुख्यमन्त्री]] | leader_name1 = [[कमलबहादुर शाह]] <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | leader_title2 = उच्च अदालत | leader_name2 = उच्च अदातल दिपायल | leader_title3 = [[सुदूरपश्चिम प्रदेश सभा|प्रदेश सभा]] | leader_name3 = [[एकसदनपद्धति|एकसदन]] (५३ सिट) | leader_title4 = [[नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरूको सूची|निर्वाचन क्षेत्रहरू]] | leader_name4 = [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]] १६ <br> [[राष्ट्रिय सभा (नेपाल)|राष्ट्रिय सभा]] ८ | government_footnotes = | established_title1 = सुदूरपश्चिमको रूपमा नामकरण | established_date1 = १२ असोज २०७५<ref>{{Cite news|url=https://annapurnapost.com/story/109394/#:~:text=%E0%A4%B6%E0%A5%81%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%B0%20%E0%A4%AA%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A5%8B%20%E0%A4%AA%E0%A4%9F%E0%A4%95%20%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A5%E0%A4%97%E0%A4%BF%E0%A4%A4%20%E0%A4%AD%E0%A4%8F%E0%A4%B0%20%E0%A4%AB%E0%A5%87%E0%A4%B0%E0%A4%BF%20%E0%A4%AC%E0%A4%B8%E0%A5%87%E0%A4%95%E0%A5%8B%20%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%A6%E0%A5%87%E0%A4%B6,%E0%A4%B0%20%E0%A5%AA%20%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A5%E0%A4%BF%E0%A4%A4%20%E0%A4%A4%E0%A5%87%E0%A4%98%E0%A4%B0%E0%A5%80%E0%A4%AE%E0%A4%BE%20%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%96%E0%A5%8D%E0%A4%A8%E0%A5%87%20%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A3%E0%A4%AF%20%E0%A4%97%E0%A4%B0%E0%A5%87%E0%A4%95%E0%A5%8B%20%E0%A4%B9%E0%A5%8B%E0%A5%A4|title=प्रदेश नम्बर ७ को नाम ‘सुदूरपश्‍चिम’, राजधानी कैलालीको ‘गोदावरी’ |date=१२ असोज २०७५|work=अन्नपूर्ण पोस्ट|access-date=२६ असोज २०८२|language=नेपाली}}</ref> | named_for = [[सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र]] | established_title = स्थापना | established_date = ३ असोज २०७२ | area_footnotes = | area_total_km2 = 19999.28 | area_rank = [[नेपालका प्रदेशहरू|छैटौँ]] | population_as_of = [[राष्ट्रिय जनगणना २०७८|वि.सं २०७८]] | population_footnotes = | population_note = | population_total = 2694783 | population_rank = [[जनसङ्ख्या अनुसार नेपालका प्रदेशहरूको सूची|पाँचौँ]] | population_density_km2 = auto | population_density_rank = [[जनसङ्ख्या अनुसार नेपालका प्रदेशहरूको सूची|पाँचौँ]] | population_demonym = सुदूरपश्चिमेली | blank_name_sec1 = [[नेपालमा बोलिने भाषाहरू|आधिकारिक भाषा]] | blank_info_sec1 = [[नेपाली भाषा|नेपाली]] | blank1_name_sec1 = [[नेपालमा बोलिने भाषाहरू|अन्य आधिकारिक भाषाहरू]] | blank1_info_sec1 = [[थारु भाषा|थारु]]<br /> [[डोटेली भाषा|डोटेली]] | blank_name_sec2 = [[मानव विकास सूचकाङ्क]] (वि.सं २०७९) | blank_info_sec2 = ०.४७८ {{increase}} ({{color|#900|न्युन}}) | blank1_name_sec2 = क्रम | blank1_info_sec2 = सातौँ | blank2_name_sec2 = [[साक्षरता]] | blank2_info_sec2 = {{increase}}७६.२% (वि.सं २०७८) | blank3_name_sec2 = लैङ्गिक अनुपात | blank3_info_sec2 = ८९.५१ [[पुरुष|♂]] /१०० [[महिला|♀]] (वि.सं २०७८) | blank4_name_sec2 = [[कुल ग्राहस्थ उत्पादन]] | blank4_info_sec2 = $२.४६ अर्ब (अमेरिकी डलर) | blank5_name_sec2 = क्रम | blank5_info_sec2 = छैटौँ | demographics2_title4 = | demographics2_info4 = | timezone = [[नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | coordinates = {{coord|28|42|12|N|80|34|01|E|type:adm1st_source:itwiki_region:NP|display=title,inline}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = | elevation_max_m = 7,132 | elevation_min_m = 109 | elevation_min_point = | elevation_max_point = [[अपी हिमाल]]<ref>https://sudurpaschim.fncci.org/province-profile.php</ref> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | iso_code = | geocode = | website = [https://sudurpashchim.gov.np/ सुदूरपश्चिम प्रदेश] }} '''सुदूरपश्चिम प्रदेश ''' ३ असोज २०७२ मा अपनाइएको नेपालको [[नेपालको संविधान २०७२|नयाँ संविधान]]द्वारा स्थापित [[नेपालका प्रदेशहरू|सात प्रदेश]]हरू मध्ये एक हो।<ref name="statoids">{{cite web|url=http://www.statoids.com/unp.html|title=Nepal Provinces|publisher=statoids.com|access-date=21 March 2016}}</ref> यसको सिमाना उत्तरमा [[चीन]]को [[तिब्बत स्वायत्त क्षेत्र]], पूर्वमा [[कर्णाली प्रदेश ]] र [[लुम्बिनी प्रदेश]], र पश्चिम र दक्षिणमा क्रमशः [[भारत]]को [[उत्तराखण्ड]] र [[उत्तर प्रदेश]] राज्यहरूसँग जोडिएको छ। यो प्रदेशले १९,५३९ वर्ग किमी क्षेत्रफल ओगटेको छ, जुन देशको कुल क्षेत्रफलको लगभग १३.२२% हो। सुरुमा प्रदेश नम्बर ७ को रूपमा चिनिने, नवनिर्वाचित प्रदेश सभाले २०७५ असोजमा सुदूरपश्चिम प्रदेशलाई प्रदेशको स्थायी नामको रूपमा अपनाएको थियो। २०७५ असोज १२ को प्रदेश सभा मतदान अनुसार, [[गोदावरी नगरपालिका, कैलाली|गोदावरी]]लाई प्रदेशको राजधानी घोषणा गरिएको थियो भने [[धनगढी उपमहानगरपालिका|धनगढी]] हाल अस्थायी राजधानी हो।<ref>{{cite web |title=Prov 7 named Sudurpashchim amid objection from NC, RJP |url=https://thehimalayantimes.com/nepal/prov-7-named-Sudurpashchim-amid-objection-from-nc-rjp/ |publisher=The Himalayan Times |access-date=1 October 2018 |date=28 September 2018 |archive-date=22 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221122134125/https://thehimalayantimes.com/nepal/prov-7-named-Sudurpashchim-amid-objection-from-nc-rjp/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |title=Province 7 named Sudurpashchim, Godawari capital |url=https://kathmandupost.ekantipur.com/news/2018-09-28/province-7-named-sudurpashchim-godawari-capital.html |publisher=The Kathmandu Post |access-date=1 October 2018 |date=28 September 2018}}</ref> प्रदेशका जनसङ्ख्या र अर्थतन्त्रको हिसाबले तीन प्रमुख सहरहरूमा धनगढी, [[भीमदत्त नगरपालिका|महेन्द्रनगर]] र [[टीकापुर नगरपालिका|टीकापुर]] पर्दछन्।<ref>{{cite web|title=Nepal Provinces|url=http://www.statoids.com/unp.html|website=www.statoids.com}}</ref> == इतिहास == {{See also|डोटी राज्य|सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र}} [[चित्र:सुदुरपश्चिम प्रदेश.png|thumb|left|सुदुरपश्चिम प्रदेशको भू-बनोट]] डोटी कुमाउँको सुदूरपश्चिमी क्षेत्रमा अवस्थित एक प्राचीन राज्य थियो जुन १३औँ शताब्दीतिर कुमाउँको [[कत्युरी राज्य]]को विघटन पछि गठन भएको थियो। डोटी आठ फरक राज्यहरू मध्ये एक थियो।<ref>Dr.Y.S Kathoch, A New History of Uttarakhand; On Katyuri Dynasty "Around,13th Century Katyuri Dynasty established in Ranachulihat was broken into many sections" Doti was among them</ref> कत्युरी राज्यलाई आठ राजकुमारहरूको लागि आठ भागमा विभाजन गरिएको थियो र फरक-फरक स्वतन्त्र राज्यहरू बनेका थिए जसमा बैजनाथ-कत्युरी, द्वारहट, डोटी, बारामण्डल, अस्कोट, सिरा, सोरा, सुई (काली कुमाउँ) पर्दछन्। पश्चिममा रामगङ्गा (उत्तराखण्ड) र पूर्वमा कर्णाली (जसले सुदूरपश्चिमी क्षेत्रलाई नेपालका अन्य भागहरूबाट विभाजित गर्दछ) बीचको सम्पूर्ण भूमि डोटीमा कत्युरीहरूको रैकाहरूको उत्पत्ति पछि रैकाहरूको अधीनमा आएको थियो।<ref>Advin T. Atkinson; Gazetteer Hindi Edition (2003); He wrote (Page 274) Whole territory to the east of Ram gang was belongs to Raikas during the late 16th century.</ref> [[कञ्चनपुर जिल्ला]]मा रहेको "ब्रह्मदेव मण्डी" कत्युरी राजा ब्रह्मा देवद्वारा स्थापित गरिएको थियो।<ref>Dr. Madam Chandra Bhatt; A New History of Uttarakhand (2006): " Champawat ke Chand Raja.</ref> === डोटीका रैकाहरू === [[कत्युरी राज्य]]को पतन पछि १३औँ शताब्दीतिर निरञ्जन मल्ल देव डोटी राज्यका संस्थापक थिए। उनी संयुक्त कत्युरी राज्यका अन्तिम कत्युरीका छोरा थिए।<ref>Dr. Y. S. Kathoch; A New History of Uttarakhand (2006)</ref> डोटीका राजाहरूलाई रैका महाराज पनि भनिन्थ्यो।<ref>Badri Datt Pandey; History of Kumaun (1937)</ref> === मुगल आक्रमण === १६औँ शताब्दीमा [[अकबर]]को शासनकालमा, [[मुगल]]हरूले डोटीका रैकाहरूमाथि आक्रमण गरेका थिए। तिनीहरूले रैका राज्यको राजधानी अजयमेरुमाथि आक्रमण गरेका थिए। [[अजयमेरु गाउँपालिका|अजयमेरु]] हाल [[डडेलधुरा जिल्ला]]मा पर्दछ। [[लखनऊ]]मा बस्ने अकबरका सेनापति हुसेन खानले आक्रमणको नेतृत्व गरेका थिए। [[मुगल साम्राज्य]]को समयमा हिन्द फारसी इतिहासकार अब्द अल-कादिर बदायुनी (लगभग सन् १५४० - १६१५) का अनुसार, लखनऊका मुगल सेनापति हुसेन खान, रैका राज्यको धन र खजानाबाट लोभिएका थिए उनी त्यो क्षेत्र लुट्न चाहन्थे। तथापि,उनको आक्रमण असफल भएको थियो।<ref>{{cite web |url=http://thekumaonhills.com/kumaon-history/ |title=Kumaon History |publisher=Thekumaonhills.com |date=29 March 1947 |access-date=4 June 2015 |archive-date=19 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200219064757/http://thekumaonhills.com/kumaon-history/ |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200219064757/http://thekumaonhills.com/kumaon-history/ |date=19 February 2020 }}</ref> === खैरगढ-सिङ्घाई राज्य === राजा दीप शाहीलाई १७९० ईस्वीमा [[नेपाल]]बाट निष्कासित गरिएको थियो र अवधको तराई (हाल [[भारत]]को [[उत्तर प्रदेश]]को [[लखिमपुर खेरी जिल्ला]]) आइपुगेपछि उनले [[बेलायती भारत]] अन्तर्गत खैरीगढमा खैरगढ-सिङ्घाई राज्य स्थापना गरेका थिए।<ref>[http://members.iinet.net.au/~royalty/ips/k/khairigarh]{{dead link|date=December 2019}}</ref> == भूगोल == सुदूरपश्चिम प्रदेशले १९,५३९ वर्ग किलोमिटर अर्थात् देशको कुल क्षेत्रफलको १३.२२% ओगटेको छ। यस प्रदेशको कुल क्षेत्रफलमा हिमाली भूभाग ७,९३२.८३४ वर्ग किलोमिटर (४०.६०%), पहाडी भूभाग ६,७४८.७७०६ वर्ग किलोमिटर (३४.५४%) र तराई क्षेत्र ४,८५७.३९५४ वर्ग किलोमिटर (२४.८६%) पर्दछ। यस प्रदेशमा बढी पहाडी र हिमाली भूभाग छ। यो प्रदेश नेपाल राज्यको सुदूरपश्चिमी भागमा अवस्थित छ। यस प्रदेशका दुई जिल्ला ([[कैलाली जिल्ला|कैलाली]] र [[कञ्चनपुर जिल्ला|कञ्चनपुर]]) तराई क्षेत्रमा अवस्थित छन्, चार ([[डोटी जिल्ला|डोटी]], [[डडेल्धुरा जिल्ला|डडेल्धुरा]], [[अछाम जिल्ला|अछाम]] र [[बैतडी जिल्ला|बैतडी]]) पहाडी क्षेत्रमा छन् र तीन ([[दार्चुला जिल्ला|दार्चुला]], [[बझाङ जिल्ला|बझाङ]] र [[बाजुरा जिल्ला|बाजुरा]]) हिमाली क्षेत्रमा छन्।<ref name="Sudurpashchim 2022">{{Cite web |title=प्रदेश परिचय {{!}} प्रदेश प्रमुखको कार्यालय |lang=ne |url=http://oph.sudurpashchim.gov.np/index.php/node/170 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220712000329/http://oph.sudurpashchim.gov.np/index.php/node/170 |archive-date=12 July 2022 |website=oph.sudurpashchim.gov.np }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230731065841/http://oph.sudurpashchim.gov.np/index.php/node/170 |date=31 July 2023 }}</ref> यस प्रदेशको पूर्वमा [[कर्णाली नदी]], मध्यमा [[सेती नदी]] र पश्चिममा [[महाकाली नदी]] बग्दछ। सुदूरपश्चिम प्रदेशमा यसको प्रत्यक्ष प्रशासित क्षेत्रको अतिरिक्त, नेपालले [[कालापानी]] र उत्तरी कुठी उपत्यकाको भारत-प्रशासित क्षेत्रहरू दाबी गर्दछ, जसलाई संयुक्त रूपमा "कालापानी-लिम्पियाधुरा क्षेत्र" भनिन्छ। नेपाल सरकारको वेबसाइटहरूले यी क्षेत्रहरू सहित प्रदेशको क्षेत्रफल १९,९९९.२८ वर्ग किमी रहेको जनाएको छ।<ref name="invest.sudurpashchim">{{Cite web |title=About Sudurpashchim Province |url=https://invest.sudurpashchim.gov.np/pages/about-sudurpashchim |publisher=invest.sudurpashchim.gov.np |access-date=24 August 2025}}</ref> === हिमालहरू === यस प्रदेशका प्रमुख हिमालहरू अपी (७१३२ मिटर), साइपाल (७०२५ मिटर), बोबये चुली (६,८०८ मिटर), नाम्पा (६७५५ मिटर), ओम पर्वत (५५९० मिटर) र जेठी बहुरानी (६८५० मिटर) हुन्। {| class="wikitable" |+सुदूरपश्चिम प्रदेशका उग्ला हिमालहरू !हिमालहरू !उचाइ (मिटर) !जिल्ला !हिमशृङ्खला !अतिरिक्त जानकारी |- |[[अपी हिमाल|अपी]] |७,१३२ |[[दार्चुला जिल्ला]] |योका पहाड [[गुराँस हिमाल]] |सन् १९६० मा प्रथम आरोहण |- |[[साइपाल हिमाल|साइपाल]] |७,०३१ |[[बझाङ जिल्ला]] |पश्चिम नेपाल हिमालय |सन् १९६० मा प्रथम आरोहण |- |[[जेठी बहुरानी]] |६,८५० |[[दार्चुला जिल्ला|दार्चुला]]/[[बझाङ जिल्ला|बझाङ]] |[[हिमालय]] |सन् १९७८ मा प्रथम आरोहण<ref name=":1">{{Cite web |last=Annapurna |first=Kris |date=2022-02-25 |title=Gurans Himal: Stories From the Far Western Himalaya » Explorersweb |url=https://explorersweb.com/gurans-himal-stories-from-the-far-western-himalaya/ |access-date=2023-08-04 |website=Explorersweb}}</ref> |- |[[बोबये चुली]] |६,८०८ |[[दार्चुला जिल्ला|दार्चुला]]/[[बझाङ जिल्ला|बझाङ]] |व्यासऋृषि हिमाल |सन् १९९६ मा प्रथम आरोहण |- |[[नाम्पा हिमाल|नाम्पा]] |६,७५५ |[[दार्चुला जिल्ला|दार्चुला]] |[[गुराँस हिमाल|गुराँस]] |सन् १९७२ मा प्रथम आरोहण<ref name=":1" /> |- |[[ओम पर्वत]] ||५,५९० |[[दार्चुला जिल्ला|दार्चुला]] |[[हिमालय]] |सन् २००४ मा प्रथम आरोहण |} == सरकार र प्रशासन == {{मुख्य|नेपालका प्रादेशिक सरकारहरू|सुदूरपश्चिम प्रदेश सभा}} राज्यपालले [[प्रदेश प्रमुख (नेपाल)|प्रदेश प्रमुख]]को रूपमा काम गर्छन् भने [[मुख्यमन्त्री (नेपाल)|मुख्यमन्त्री]] प्रदेश सरकारको प्रमुख हुन्छन्।<ref>{{Cite news|url=http://kathmandupost.ekantipur.com/news/2016-09-19/high-courts-get-their-chief-judges.html|title=High Courts get their chief judges|access-date=27 April 2018|language=en}}</ref> दिपायल उच्च अदालतका मुख्य न्यायाधीश न्यायपालिकाको प्रमुख हुन्।<ref>{{Cite news|url=https://thehimalayantimes.com/nepal/trilochan-bhatta-becomes-province-7-chief-minister/|title=Trilochan Bhatta becomes Province 7 chief minister|date=16 February 2018|work=The Himalayan Times|access-date=28 April 2018|language=en-US}}</ref><ref>{{cite web |title=President of Nepal administers oath to Chiefs of seven provinces {{!}} DD News |url=http://ddnews.gov.in/international/president-nepal-administers-oath-chiefs-seven-provinces |access-date=27 April 2018 |website=ddnews.gov.in |language=en}}</ref> वर्तमान प्रदेश प्रमुख, मुख्यमन्त्री र मुख्य न्यायाधीश क्रमश: गङ्गाप्रसाद यादव, [[कमलबहादुर शाह]] र नजिर मियाँ हुन्। यस प्रदेशमा ५३ वटा प्रदेश सभा निर्वाचन क्षेत्र र १६ वटा प्रतिनिधि सभा निर्वाचन क्षेत्र रहेका छन्।<ref>{{Cite news|url=https://thehimalayantimes.com/nepal/constituency-delimitation-commission-creates-495-constituencies/|title=CDC creates 495 constituencies|date=31 August 2017|work=The Himalayan Times|access-date=27 April 2018|language=en}}</ref> सुदूरपश्चिम प्रदेशमा नेपालका अन्य सबै प्रदेशहरू जस्तै एक सदनात्मक व्यवस्थापिका छ। [[प्रदेश सभा (नेपाल)|प्रदेश सभा]]को कार्यकाल पाँच वर्षको हुन्छ। सुदूरपश्चिम प्रदेशको प्रदेश सभा अस्थायी रूपमा [[धनगढी उपमहानगरपालिका|धनगढी]] स्थित जिल्ला समन्वय समितिको भवनमा राखिएको छ।<ref>{{Cite news|url=https://thehimalayantimes.com/nepal/preparations-way-provincial-assembly-meeting/|title=Preparations underway for assembly meeting|date=31 January 2018|work=The Himalayan Times|access-date=28 April 2018|language=en}}</ref> == प्रशासनिक विभाजन == यस प्रदेशलाई नौ जिल्लामा विभाजन गरिएको छ, जुन तल सूचीबद्ध छन्। जिल्लालाई [[जिल्ला समन्वय समिति (नेपाल)|जिल्ला समन्वय समिति]]को प्रमुख र जिल्ला प्रशासन अधिकारीद्वारा प्रशासित गरिन्छ। जिल्लाहरूलाई थप नगरपालिका वा गाउँपालिकाहरूमा विभाजन गरिएको छ। प्रदेशको राजधानी [[गोदावरी नगरपालिका, कैलाली|गोदावरी]] हो भने सबैभन्दा ठुलो सहर [[धनगढी उपमहानगरपालिका|धनगढी]] हो।<ref>{{Cite web |title=स्थानिय तह |url=http://103.69.124.141 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180831065451/http://103.69.124.141/ |archive-date=2018-08-31 |access-date=2018-04-27 |website=103.69.124.141}}</ref> नगरपालिकाहरूमा एक उप-महानगरपालिका र ३३ नगरपालिकाहरू समावेश छन्। प्रदेशमा ५४ वटा गाउँपालिकाहरू रहेका छन्। {{See also|नेपालका जिल्लाहरू|नेपालका सहरहरूको सूची|नेपालका गाउँपालिकाहरूको सूची}} {| class="wikitable sortable" !क्रम !जिल्लाहरू !सदरमुकाम !जनसङ्ख्या ([[राष्ट्रिय जनगणना २०७८|वि.सं २०७८]])<ref name="cbs">[http://cbs.gov.np/image/data/Population/District%20Level%20Detail%20Report/Volume05Part01.pdf 2011 Census District Level Detail Report] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180902103458/http://cbs.gov.np/image/data/Population/District%20Level%20Detail%20Report/Volume05Part01.pdf|date=2018-09-02}}, Central Bureau of Statistics.</ref> !क्षेत्रफल (वर्ग किमी) !जनघनत्व !स्थानीय तह सङ्ख्या |- |१ |[[अछाम जिल्ला]] |[[मङ्गलसेन नगरपालिका|मङ्गलसेन]] |२,२८,८५२ |१,६९२ |१४० |१० |- |२ |[[बैतडी जिल्ला]] |[[दशरथचन्द नगरपालिका|दशरथचन्द]] |२,४२,१५७ |१,५१९ |१६० |१० |- |३ |[[बझाङ जिल्ला]] |[[चैनपुर, बझाङ|चैनपुर]] |१,८९,०८५ |३,४२२ |५५ |१२ |- |४ |[[बाजुरा जिल्ला]] |[[मार्तडी]] |१,३८,५२३ |२,१८८ |६३ |९ |- |५ |[[डडेल्धुरा जिल्ला]] |[[अमरगढी नगरपालिका|अमरगढी]] |१,३९,६०२ |१,५३८ |९१ |७ |- |६ |[[दार्चुला जिल्ला]] |[[खलङ्गा, दार्चुला|खलङ्गा]] |१,३३,३१० |२,७८२.२८ |५७ |९ |- |७ |[[डोटी जिल्ला]] |[[दिपायल सिलगढी नगरपालिका|दिपायल सिलगढी]] |२,०४,८३१ |२,०२५ |१०० |९ |- |८ |[[कैलाली जिल्ला]] |[[धनगढी उपमहानगरपालिका|धनगढी]] |९,०४,६६६ |३,२३५ |२८१.७ |१३ |- |९ |[[कञ्चनपुर जिल्ला]] |[[भीमदत्त नगरपालिका|महेन्द्रनगर]] |५,१३,७५७ |१,६१० |२८० |९ |} {{Largest cities | country = सुदूरपश्चिम प्रदेश | stat_ref = केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग[http://cbs.gov.np/image/data/2017/Population_Ward_Level_753_Local_Unit.pdf] | list_by_pop = | div_name = | div_link =नेपालका जिल्लाहरू{{!}}जिल्ला |city_1 = धनगढी उपमहानगरपालिका{{!}}धनगढी |div_1 = कैलाली जिल्ला{{!}}कैलाली |pop_1 = १,९८,७९२ |img_1 =Behdaba Temple Urmarampur Dhangadi Kailali Nepal Rajesh Dhungana (1).jpg |city_2 = भीमदत्त नगरपालिका{{!}}भीमदत्त |div_2 = कञ्चनपुर जिल्ला{{!}}कञ्चनपुर |pop_2 = १,२२,३२० |img_2 = Dodhara Chadani Bridge, Kanchanpur.jpg |city_3 = गोदावरी नगरपालिका, कैलाली{{!}}गोदावरी |div_3 = कैलाली जिल्ला{{!}}कैलाली |pop_3 = ९८,७४६ |img_3 = Dhangadhi.jpg |city_4 = लम्कीचुहा नगरपालिका{{!}}लम्कीचुहा |div_4 = कैलाली जिल्ला{{!}}कैलाली |pop_4 = ९०,९७१ |img_4 =Tikapur Park.jpg |city_5 = टीकापुर नगरपालिका{{!}}टीकापुर |div_5 = कैलाली जिल्ला{{!}}कैलाली |pop_5 = ८९,८३५ |img_5 =Tikapur Park.jpg |city_6 = घोडाघोडी नगरपालिका{{!}}घोडाघोडी |div_6 = कैलाली जिल्ला{{!}}कैलाली |pop_6 = ८६,०३४ |img_6 = |city_7 = कृष्णपुर नगरपालिका{{!}}कृष्णपुर |div_7 = कञ्चनपुर जिल्ला{{!}}कञ्चनपुर |pop_7 = ७१,५०० |img_7 = |city_8 = गौरीगङ्गा नगरपालिका{{!}}गौरीगङ्गा |div_8 = कैलाली जिल्ला{{!}}कैलाली |pop_8 = ६४,५५८ |img_8 = |city_9 = पुनर्वास नगरपालिका{{!}}पुनर्वास |div_9 = कञ्चनपुर जिल्ला{{!}}कञ्चनपुर |pop_9 = ६१,७४८ |img_9 = |city_10 = वेदकोट नगरपालिका{{!}}वेदकोट |div_10 = कञ्चनपुर जिल्ला{{!}}कञ्चनपुर |pop_10 = ५७,६८० |img_10 = |city_11 = शुक्लाफाँटा नगरपालिका{{!}}शुक्लाफाँटा |div_11 = कञ्चनपुर जिल्ला{{!}}कञ्चनपुर |pop_11 = ५३,९६९ |img_11 = |city_12 = बेलौरी नगरपालिका{{!}}बेलौरी |div_12 = कञ्चनपुर जिल्ला{{!}}कञ्चनपुर |pop_12 = ५३,९१० |img_12 = |city_13 = भजनी नगरपालिका{{!}}भजनी |div_13 = कैलाली जिल्ला{{!}}कैलाली |pop_13 = ५३,४९४ |img_13 = |city_14 = कैलारी गाउँपालिका{{!}}कैलारी |div_14 = कैलाली जिल्ला{{!}}कैलाली |pop_14 = ४९,९१७ |img_14 = |city_15 = जानकी गाउँपालिका, कैलाली{{!}}जानकी |div_15 = कैलाली जिल्ला{{!}}कैलाली |pop_15 = ४९,८६० |img_15 = |city_16 = दोधारा चाँदनी नगरपालिका{{!}}दोधारा चाँदनी |div_16 = कञ्चनपुर जिल्ला{{!}}कञ्चनपुर |pop_16 = ४२,९७४ |img_16 = |city_17 = पुर्चौडी नगरपालिका{{!}}पुर्चौडी |div_17 = बैतडी जिल्ला{{!}}बैतडी |pop_17 = ३८,२८१ |img_17 = |city_18 = बर्दगोरिया गाउँपालिका{{!}}बर्दगोरिया |div_18 = कैलाली जिल्ला{{!}}कैलाली |pop_18 = ३७,६८२ |img_18 = |city_19 = जोशीपुर गाउँपालिका{{!}}जोशीपुर |div_19 = कैलाली जिल्ला{{!}}कैलाली |pop_19 = ३७,१८७ |img_19 = |city_20 = परशुराम नगरपालिका{{!}}परशुराम |div_20 = डडेल्धुरा जिल्ला{{!}}डडेल्धुरा |pop_20 = ३५,५९० |img_20 = }} == जनसाङ्ख्यिकी == [[राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] अनुसार, सुदूरपश्चिम प्रदेशको जनसङ्ख्या २,६९४,७८३ थियो। जनसङ्ख्याको ८.८७% ५ वर्ष मुनिका छन्। यसको [साक्षरता दर]] ७६.२३% छ र लिङ्ग अनुपात प्रति १००० पुरुषमा १११७ महिला छन्।<ref name="provincialreport">{{Cite web |title=Provincial/District/Local reports: Sudurpaschim Province |url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/files/result-folder/province/Sudurpaschim_Province_census_report.pdf |access-date= |website=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग (नेपाल)|केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग]]}}</ref> === जातीय समूहहरू === {{Pie chart |thumb=left |caption =सुदूरपश्चिम प्रदेशका जातजातिहरू (वि.सं २०७८)<ref name="caste"/> |label1 = [[क्षेत्री]]|value1 = 41.75 |color1 = red |label2 = [[थारु जाति|थारु]] |value2 = 14.76 |color2 = olive |label3 = [[बाहुन|पहाडी बाहुन ]] |value3 = 12.69 |color3 = orange |label4 = [[कामी]] |value4 = 10.81 |color4 = salmon |label5 = [[ठकुरी]] |value5 = 4.87 |color5 = crimson |label6 = [[दमाई]] |value6 = 3.76 |color6 = darksalmon |label7 = [[राना थारू]] |value7 = 3.05 |color7 = olivedrab |label8 = [[सार्की]] |value8 = 2.81 |color8 = lightsalmon |label9 = [[मगर]] |value9 = 1.96 |color9 = darkturquoise |label10 = अन्य पहाडी जाजाति |value10 = 1.05 |color10 = teal |label11 = अन्य |value11 = 2.49 |color11 = grey }} [[क्षेत्री]] सबैभन्दा ठूलो समुदाय हो, र पहाडहरूमा उनीहरूको प्रभुत्व छ। बाहुन, कामी र ठकुरी लगायत अन्य जातिहरूको उपस्थिति पनि उल्लेख्य रहेको छ। समतल क्षेत्रमा, थारु मानिसहरू प्रमुख आदिवासी हुन् यद्यपि आजकल दुई समतल जिल्लाहरूमा पहाडी मानिसहरूको बहुमत छ।<ref name="caste">{{Cite web |title=Table 1: Caste/Ethnicity and sex |url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/downloads/caste-ethnicity |access-date=2024-03-16 |website=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग (नेपाल)|केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग]]}}</ref> === भाषाहरू === {{Pie chart | caption = सुदूरपश्चिम प्रदेशमा बोलिने भाषाहरू (वि.सं २०७८)<ref name="mothertongue"/> | label1 = [[नेपाली भाषा|नेपाली]] | value1 = 42.44 | color1 = orange | label2 = [[डोटेली भाषा|डोटेली]] | value2 = 18.07 | color2 = sienna | label3 = [[थारु भाषा|थारु]] | value3 = 14.80 | color3 = maroon | label4 = [[बैतडेली भाषा|बैतडेली]] | value4 = 5.62 | color4 = #844c1e | label5 = [[अछामी भाषा|अछामी]] | value5 = 5.14 | color5 = #e8954c | label6 = बझाङ्गी | value6 = 3.69 | color6 = #cc996e | label7 = [[थारु भाषा|राना थारु]] | value7 = 2.88 | color7 = firebrick | label8 = बाजुरेली | value8 = 2.09 | color8 = #c68043 | label9 = दार्चुलेली | value9 = 1.69 | color9 = #9e673d | label10 = अन्य | value10 = 3.58 | color10 = grey }} पारस्परिक रूपमा बुझ्न नसकिने भए पनि जनसङ्ख्याको विशाल बहुमतले [[नेपाली भाषा]]सँग नजिकबाट सम्बन्धित भाषाका प्रकारहरू बोल्छन्। बाजुरेली र अछामी जस्ता पूर्वी भाषिकाहरू [[कर्णाली प्रदेश]]मा बोलिने खस भाषासँग नजिक छन्। प्रदेशको मुख्य भाषिका [[डोटेली भाषा|डोटेली]] हो, जुन प्रदेशको मध्य भागमा बोलिन्छ, जुन बिस्तारै सीमाको भारतीय भागमा बोलिने कुमाउँनीसँग नजिक हुँदै जान्छ। सन् १९५० को दशकसम्म लगभग सम्पूर्ण तराई जनसङ्ख्याले थारू बोल्दथे, जब पहाडका धेरै डोटेली र नेपाली भाषीहरू तराईमा बसाइँ सरेका थिए। स्थानीय थारू भाषाहरू नेपाली र सीमापार दक्षिणको मैदानमा बोलिने हिन्दी भाषा (मुख्यतया खादी बोली र अवधी)बाट प्रभावित छ। सबैभन्दा ठुलो चीन-तिब्बती भाषा [[मगर भाषा|मगर]] हो, यद्यपि तिब्बत नजिकैको उच्च पहाडी क्षेत्रहरूमा अझै पनि व्याँसीका केही वक्ताहरू छन्।<ref name="mothertongue">{{Cite web |title=Table 5: Mother tongue and sex |url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/downloads/caste-ethnicity |access-date= |website=राष्ट्रिय जनगणना २०७८ |publisher=[[केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग (नेपाल)|केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग]]}}</ref> नेपालको भाषा आयोगले डोट्याली र थारूलाई प्रदेशमा आधिकारिक भाषाको रूपमा सिफारिस गरेको थियो। आयोगले प्रदेशका विशिष्ट क्षेत्र र उद्देश्यका लागि बैताडेली, अछामी र बझाङ्गीलाई थप आधिकारिक भाषाको रूपमा सिफारिस गरेको थियो।<ref name="langcomreport">{{cite web |title=सरकारी कामकाजको भाषाका आधारहरूको निर्धारण तथा भाषासम्बन्धी सिफारिसहरू (पञ्चवर्षीय प्रतिवेदन- साराांश) २०७८ |url=https://languagecommission.gov.np/files/%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%B8%20%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%87%E0%A4%B7%E0%A4%A3%20%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%80%20%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A4%95%E0%A5%8B%20%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A4%BE.pdf |access-date=28 October 2021 |website=नेपाल भाषा आयोग |publisher=भाषा आयोग |language=ne |archive-date=6 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210906171816/https://languagecommission.gov.np/files/%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%B8%20%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%87%E0%A4%B7%E0%A4%A3%20%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%80%20%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A4%95%E0%A5%8B%20%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A4%BE.pdf |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210906171816/https://languagecommission.gov.np/files/%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%B8%20%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%87%E0%A4%B7%E0%A4%A3%20%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%80%20%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A4%95%E0%A5%8B%20%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A4%BE.pdf |date=6 September 2021 }}</ref> === धर्म === {{Pie chart | thumb = right | caption = सुदूरपश्चिम प्रदेशको धर्मगत तथ्याङ्क (वि.सं २०७८)<ref name="religion">{{Cite web |title=Table 5: Religion and sex |url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/downloads/caste-ethnicity |access-date=2024-03-16 |website=राष्ट्रिय जनगणना २०७८ |publisher=[[केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग (नेपाल)|केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग]]}}</ref> | label1 = [[नेपालमा हिन्दु धर्म|हिन्दु]] | color1 = darkorange | value1 = 97.42 | label2 = [[नेपालमा इसाई धर्म|इसाई]] | color2 = yellow | value2 = 1.39 | label3 = [[नेपालमा बुद्ध धर्म|बुद्ध]] | color3 = dodgerblue | value3 = 0.84 | label4 = अन्य वा उल्लेख नभएका | color4 = black | value4 = 0.34 }} [[हिन्दु धर्म]] मान्नेहरूको जनसङ्ख्या ९७.४३ प्रतिशत रहेको छ। == यो पनि हेर्नुहोस् == * [[नेपालका प्रदेशहरू]] * [[नेपालका जिल्लाहरू]] == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} {{Geographic Location | Centre = सुदूरपश्चिम प्रदेश | North = [[तिब्बत स्वायत्त क्षेत्र]], {{झन्डा|चीन}} | Northeast = | East = [[कर्णाली प्रदेश]] | Southeast = [[लुम्बिनी प्रदेश]] | South = [[उत्तर प्रदेश]], {{झन्डा|भारत}} | Southwest = | West = [[उत्तराखण्ड]], {{झन्डा|भारत}} | Northwest = }} {{नेपालका प्रदेशहरू}} {{नेपालका जिल्लाहरू}} [[श्रेणी:सुदूरपश्चिम प्रदेश|सुदूरपश्चिम प्रदेश]] [[श्रेणी:नेपालका प्रदेशहरू]] 936eirqdxt69slpk5ybqt4yczimz4dv 1353992 1353991 2026-05-02T15:32:10Z पर्वत सुवेदी 31224 1353992 wikitext text/x-wiki {{छोटो विवरण|नेपालको प्रदेश}} {{Infobox settlement | native_name = | native_name_lang = ne | settlement_type = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | motto = | etymology = सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र | image_skyline = {{ Photomontage | photo1a = Mt Saipal.png | photo2a = Api Nampa.JPG | photo2b = Ghoda Ghodi Lake.JPG | photo3a = Beautiful lake located at the far-west Nepal.jpg | photo3b = Suklaphanta Wildlife Reserve 1.jpg | photo4a = Badimalika Temple, Bajura, Nepal.jpg | spacing = 1 | position = centre | size = 300 | foot_montage = घडीको दिशामा माथिबाट <br /> [[साइपाल हिमाल]], [[घोडाघोडी ताल]], [[शुक्लाफाँट राष्ट्रिय निकुञ्ज]]मा [[बाह्रसिंगा|बाह्रसिङ्गा]], [[बडिमालिका मन्दिर]], [[खप्तड ताल]], [[अपी हिमाल]] }} | image_seal = Emblem of Sudurpashchim Province.png | seal_size = | imagesize = | image_caption = | image_map = Nepal Sudurpashchim Pradesh.svg | mapsize = 300px | map_caption = नेपालको नक्सामा सुदूरपश्चिम प्रदेशको अवस्थिति (हल्का रातो रङ्गमा दाबी गरिएको [[कालापानी]] क्षेत्र) {{maplink|frame=yes|frame-align=center|plain=yes|frame-width=265|type=shape|stroke-width=2|stroke-color=#000000|zoom=6}} | image_map1 = <div class="center">{{Sudurpashchim Province districts labelled map}}</div> | mapsize1 = 300px | map_caption1 = सुदूरपश्चिम जिल्लाका जिल्लाहरू (दार्चुला जिल्लामा [[कालापानी]] क्षेत्र दाबी गरिएको) | subdivision_type = [[सार्वभौम सम्पन्न राष्ट्रहरूको सूची|देश]] | subdivision_name = {{झन्डा|नेपाल}} | seat_type = [[राजधानी]] <br/> अस्थायी राजधानी | seat = [[गोदावरी नगरपालिका, कैलाली|गोदावरी]] <br/> [[धनगढी उपमहानगरपालिका|धनगढी]] | seat1_type = सबैभन्दा ठुलो सहर | seat1 = [[धनगढी उपमहानगरपालिका|धनगढी]] | parts_type = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्लाहरू]] | parts_style = para | p1 = [[#जिल्लाहरू|९]] | governing_body = [[नेपालका प्रादेशिक सरकारहरू|सुदूरपश्चिम प्रदेश सरकार]] | leader_title = [[प्रदेश प्रमुख (नेपाल)|प्रदेश प्रमुख]] | leader_name = नजीर मियाँ | leader_title1 = [[मुख्यमन्त्री (नेपाल)|मुख्यमन्त्री]] | leader_name1 = [[कमलबहादुर शाह]] <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | leader_title2 = उच्च अदालत | leader_name2 = उच्च अदातल दिपायल | leader_title3 = [[सुदूरपश्चिम प्रदेश सभा|प्रदेश सभा]] | leader_name3 = [[एकसदनपद्धति|एकसदन]] (५३ सिट) | leader_title4 = [[नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरूको सूची|निर्वाचन क्षेत्रहरू]] | leader_name4 = [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]] १६ <br> [[राष्ट्रिय सभा (नेपाल)|राष्ट्रिय सभा]] ८ | government_footnotes = | established_title1 = सुदूरपश्चिमको रूपमा नामकरण | established_date1 = १२ असोज २०७५<ref>{{Cite news|url=https://annapurnapost.com/story/109394/#:~:text=%E0%A4%B6%E0%A5%81%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%B0%20%E0%A4%AA%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A5%8B%20%E0%A4%AA%E0%A4%9F%E0%A4%95%20%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A5%E0%A4%97%E0%A4%BF%E0%A4%A4%20%E0%A4%AD%E0%A4%8F%E0%A4%B0%20%E0%A4%AB%E0%A5%87%E0%A4%B0%E0%A4%BF%20%E0%A4%AC%E0%A4%B8%E0%A5%87%E0%A4%95%E0%A5%8B%20%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%A6%E0%A5%87%E0%A4%B6,%E0%A4%B0%20%E0%A5%AA%20%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A5%E0%A4%BF%E0%A4%A4%20%E0%A4%A4%E0%A5%87%E0%A4%98%E0%A4%B0%E0%A5%80%E0%A4%AE%E0%A4%BE%20%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%96%E0%A5%8D%E0%A4%A8%E0%A5%87%20%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A3%E0%A4%AF%20%E0%A4%97%E0%A4%B0%E0%A5%87%E0%A4%95%E0%A5%8B%20%E0%A4%B9%E0%A5%8B%E0%A5%A4|title=प्रदेश नम्बर ७ को नाम ‘सुदूरपश्‍चिम’, राजधानी कैलालीको ‘गोदावरी’ |date=१२ असोज २०७५|work=अन्नपूर्ण पोस्ट|access-date=२६ असोज २०८२|language=नेपाली}}</ref> | named_for = [[सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र]] | established_title = स्थापना | established_date = ३ असोज २०७२ | area_footnotes = | area_total_km2 = 19999.28 | area_rank = [[नेपालका प्रदेशहरू|छैटौँ]] | population_as_of = [[राष्ट्रिय जनगणना २०७८|वि.सं २०७८]] | population_footnotes = | population_note = | population_total = 2694783 | population_rank = [[जनसङ्ख्या अनुसार नेपालका प्रदेशहरूको सूची|पाँचौँ]] | population_density_km2 = auto | population_density_rank = [[जनसङ्ख्या अनुसार नेपालका प्रदेशहरूको सूची|पाँचौँ]] | population_demonym = सुदूरपश्चिमेली | blank_name_sec1 = [[नेपालमा बोलिने भाषाहरू|आधिकारिक भाषा]] | blank_info_sec1 = [[नेपाली भाषा|नेपाली]] | blank1_name_sec1 = [[नेपालमा बोलिने भाषाहरू|अन्य आधिकारिक भाषाहरू]] | blank1_info_sec1 = [[थारु भाषा|थारु]]<br /> [[डोटेली भाषा|डोटेली]] | blank_name_sec2 = [[मानव विकास सूचकाङ्क]] (वि.सं २०७९) | blank_info_sec2 = ०.४७८ {{increase}} ({{color|#900|न्युन}}) | blank1_name_sec2 = क्रम | blank1_info_sec2 = सातौँ | blank2_name_sec2 = [[साक्षरता]] | blank2_info_sec2 = {{increase}}७६.२% (वि.सं २०७८) | blank3_name_sec2 = लैङ्गिक अनुपात | blank3_info_sec2 = ८९.५१ [[पुरुष|♂]] /१०० [[महिला|♀]] (वि.सं २०७८) | blank4_name_sec2 = [[कुल ग्राहस्थ उत्पादन]] | blank4_info_sec2 = $२.४६ अर्ब (अमेरिकी डलर) | blank5_name_sec2 = क्रम | blank5_info_sec2 = छैटौँ | demographics2_title4 = | demographics2_info4 = | timezone = [[नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | coordinates = {{coord|28|42|12|N|80|34|01|E|type:adm1st_source:itwiki_region:NP|display=title,inline}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = | elevation_max_m = 7,132 | elevation_min_m = 109 | elevation_min_point = | elevation_max_point = [[अपी हिमाल]]<ref>https://sudurpaschim.fncci.org/province-profile.php</ref> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | iso_code = | geocode = | website = [https://sudurpashchim.gov.np/ सुदूरपश्चिम प्रदेश] }} '''सुदूरपश्चिम प्रदेश ''' ३ असोज २०७२ मा अपनाइएको नेपालको [[नेपालको संविधान २०७२|नयाँ संविधान]]द्वारा स्थापित [[नेपालका प्रदेशहरू|सात प्रदेश]]हरू मध्ये एक हो।<ref name="statoids">{{cite web|url=http://www.statoids.com/unp.html|title=Nepal Provinces|publisher=statoids.com|access-date=21 March 2016}}</ref> यसको सिमाना उत्तरमा [[चीन]]को [[तिब्बत स्वायत्त क्षेत्र]], पूर्वमा [[कर्णाली प्रदेश ]] र [[लुम्बिनी प्रदेश]], र पश्चिम र दक्षिणमा क्रमशः [[भारत]]को [[उत्तराखण्ड]] र [[उत्तर प्रदेश]] राज्यहरूसँग जोडिएको छ। यो प्रदेशले १९,५३९ वर्ग किमी क्षेत्रफल ओगटेको छ, जुन देशको कुल क्षेत्रफलको लगभग १३.२२% हो। सुरुमा प्रदेश नम्बर ७ को रूपमा चिनिने, नवनिर्वाचित प्रदेश सभाले २०७५ असोजमा सुदूरपश्चिम प्रदेशलाई प्रदेशको स्थायी नामको रूपमा अपनाएको थियो। २०७५ असोज १२ को प्रदेश सभा मतदान अनुसार, [[गोदावरी नगरपालिका, कैलाली|गोदावरी]]लाई प्रदेशको राजधानी घोषणा गरिएको थियो भने [[धनगढी उपमहानगरपालिका|धनगढी]] हाल अस्थायी राजधानी हो।<ref>{{cite web |title=Prov 7 named Sudurpashchim amid objection from NC, RJP |url=https://thehimalayantimes.com/nepal/prov-7-named-Sudurpashchim-amid-objection-from-nc-rjp/ |publisher=The Himalayan Times |access-date=1 October 2018 |date=28 September 2018 |archive-date=22 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221122134125/https://thehimalayantimes.com/nepal/prov-7-named-Sudurpashchim-amid-objection-from-nc-rjp/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |title=Province 7 named Sudurpashchim, Godawari capital |url=https://kathmandupost.ekantipur.com/news/2018-09-28/province-7-named-sudurpashchim-godawari-capital.html |publisher=The Kathmandu Post |access-date=1 October 2018 |date=28 September 2018}}</ref> प्रदेशका जनसङ्ख्या र अर्थतन्त्रको हिसाबले तीन प्रमुख सहरहरूमा धनगढी, [[भीमदत्त नगरपालिका|महेन्द्रनगर]] र [[टीकापुर नगरपालिका|टीकापुर]] पर्दछन्।<ref>{{cite web|title=Nepal Provinces|url=http://www.statoids.com/unp.html|website=www.statoids.com}}</ref> == इतिहास == {{See also|डोटी राज्य|सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र}} [[चित्र:सुदूरपश्चिम प्रदेश.png|thumb|left|सुदूरपश्चिम प्रदेशको भू-बनोट]] डोटी कुमाउँको सुदूरपश्चिमी क्षेत्रमा अवस्थित एक प्राचीन राज्य थियो जुन १३औँ शताब्दीतिर कुमाउँको [[कत्युरी राज्य]]को विघटन पछि गठन भएको थियो। डोटी आठ फरक राज्यहरू मध्ये एक थियो।<ref>Dr.Y.S Kathoch, A New History of Uttarakhand; On Katyuri Dynasty "Around,13th Century Katyuri Dynasty established in Ranachulihat was broken into many sections" Doti was among them</ref> कत्युरी राज्यलाई आठ राजकुमारहरूको लागि आठ भागमा विभाजन गरिएको थियो र फरक-फरक स्वतन्त्र राज्यहरू बनेका थिए जसमा बैजनाथ-कत्युरी, द्वारहट, डोटी, बारामण्डल, अस्कोट, सिरा, सोरा, सुई (काली कुमाउँ) पर्दछन्। पश्चिममा रामगङ्गा (उत्तराखण्ड) र पूर्वमा कर्णाली (जसले सुदूरपश्चिमी क्षेत्रलाई नेपालका अन्य भागहरूबाट विभाजित गर्दछ) बीचको सम्पूर्ण भूमि डोटीमा कत्युरीहरूको रैकाहरूको उत्पत्ति पछि रैकाहरूको अधीनमा आएको थियो।<ref>Advin T. Atkinson; Gazetteer Hindi Edition (2003); He wrote (Page 274) Whole territory to the east of Ram gang was belongs to Raikas during the late 16th century.</ref> [[कञ्चनपुर जिल्ला]]मा रहेको "ब्रह्मदेव मण्डी" कत्युरी राजा ब्रह्मा देवद्वारा स्थापित गरिएको थियो।<ref>Dr. Madam Chandra Bhatt; A New History of Uttarakhand (2006): " Champawat ke Chand Raja.</ref> === डोटीका रैकाहरू === [[कत्युरी राज्य]]को पतन पछि १३औँ शताब्दीतिर निरञ्जन मल्ल देव डोटी राज्यका संस्थापक थिए। उनी संयुक्त कत्युरी राज्यका अन्तिम कत्युरीका छोरा थिए।<ref>Dr. Y. S. Kathoch; A New History of Uttarakhand (2006)</ref> डोटीका राजाहरूलाई रैका महाराज पनि भनिन्थ्यो।<ref>Badri Datt Pandey; History of Kumaun (1937)</ref> === मुगल आक्रमण === १६औँ शताब्दीमा [[अकबर]]को शासनकालमा, [[मुगल]]हरूले डोटीका रैकाहरूमाथि आक्रमण गरेका थिए। तिनीहरूले रैका राज्यको राजधानी अजयमेरुमाथि आक्रमण गरेका थिए। [[अजयमेरु गाउँपालिका|अजयमेरु]] हाल [[डडेलधुरा जिल्ला]]मा पर्दछ। [[लखनऊ]]मा बस्ने अकबरका सेनापति हुसेन खानले आक्रमणको नेतृत्व गरेका थिए। [[मुगल साम्राज्य]]को समयमा हिन्द फारसी इतिहासकार अब्द अल-कादिर बदायुनी (लगभग सन् १५४० - १६१५) का अनुसार, लखनऊका मुगल सेनापति हुसेन खान, रैका राज्यको धन र खजानाबाट लोभिएका थिए उनी त्यो क्षेत्र लुट्न चाहन्थे। तथापि,उनको आक्रमण असफल भएको थियो।<ref>{{cite web |url=http://thekumaonhills.com/kumaon-history/ |title=Kumaon History |publisher=Thekumaonhills.com |date=29 March 1947 |access-date=4 June 2015 |archive-date=19 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200219064757/http://thekumaonhills.com/kumaon-history/ |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200219064757/http://thekumaonhills.com/kumaon-history/ |date=19 February 2020 }}</ref> === खैरगढ-सिङ्घाई राज्य === राजा दीप शाहीलाई १७९० ईस्वीमा [[नेपाल]]बाट निष्कासित गरिएको थियो र अवधको तराई (हाल [[भारत]]को [[उत्तर प्रदेश]]को [[लखिमपुर खेरी जिल्ला]]) आइपुगेपछि उनले [[बेलायती भारत]] अन्तर्गत खैरीगढमा खैरगढ-सिङ्घाई राज्य स्थापना गरेका थिए।<ref>[http://members.iinet.net.au/~royalty/ips/k/khairigarh]{{dead link|date=December 2019}}</ref> == भूगोल == सुदूरपश्चिम प्रदेशले १९,५३९ वर्ग किलोमिटर अर्थात् देशको कुल क्षेत्रफलको १३.२२% ओगटेको छ। यस प्रदेशको कुल क्षेत्रफलमा हिमाली भूभाग ७,९३२.८३४ वर्ग किलोमिटर (४०.६०%), पहाडी भूभाग ६,७४८.७७०६ वर्ग किलोमिटर (३४.५४%) र तराई क्षेत्र ४,८५७.३९५४ वर्ग किलोमिटर (२४.८६%) पर्दछ। यस प्रदेशमा बढी पहाडी र हिमाली भूभाग छ। यो प्रदेश नेपाल राज्यको सुदूरपश्चिमी भागमा अवस्थित छ। यस प्रदेशका दुई जिल्ला ([[कैलाली जिल्ला|कैलाली]] र [[कञ्चनपुर जिल्ला|कञ्चनपुर]]) तराई क्षेत्रमा अवस्थित छन्, चार ([[डोटी जिल्ला|डोटी]], [[डडेल्धुरा जिल्ला|डडेल्धुरा]], [[अछाम जिल्ला|अछाम]] र [[बैतडी जिल्ला|बैतडी]]) पहाडी क्षेत्रमा छन् र तीन ([[दार्चुला जिल्ला|दार्चुला]], [[बझाङ जिल्ला|बझाङ]] र [[बाजुरा जिल्ला|बाजुरा]]) हिमाली क्षेत्रमा छन्।<ref name="Sudurpashchim 2022">{{Cite web |title=प्रदेश परिचय {{!}} प्रदेश प्रमुखको कार्यालय |lang=ne |url=http://oph.sudurpashchim.gov.np/index.php/node/170 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220712000329/http://oph.sudurpashchim.gov.np/index.php/node/170 |archive-date=12 July 2022 |website=oph.sudurpashchim.gov.np }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230731065841/http://oph.sudurpashchim.gov.np/index.php/node/170 |date=31 July 2023 }}</ref> यस प्रदेशको पूर्वमा [[कर्णाली नदी]], मध्यमा [[सेती नदी]] र पश्चिममा [[महाकाली नदी]] बग्दछ। सुदूरपश्चिम प्रदेशमा यसको प्रत्यक्ष प्रशासित क्षेत्रको अतिरिक्त, नेपालले [[कालापानी]] र उत्तरी कुठी उपत्यकाको भारत-प्रशासित क्षेत्रहरू दाबी गर्दछ, जसलाई संयुक्त रूपमा "कालापानी-लिम्पियाधुरा क्षेत्र" भनिन्छ। नेपाल सरकारको वेबसाइटहरूले यी क्षेत्रहरू सहित प्रदेशको क्षेत्रफल १९,९९९.२८ वर्ग किमी रहेको जनाएको छ।<ref name="invest.sudurpashchim">{{Cite web |title=About Sudurpashchim Province |url=https://invest.sudurpashchim.gov.np/pages/about-sudurpashchim |publisher=invest.sudurpashchim.gov.np |access-date=24 August 2025}}</ref> === हिमालहरू === यस प्रदेशका प्रमुख हिमालहरू अपी (७१३२ मिटर), साइपाल (७०२५ मिटर), बोबये चुली (६,८०८ मिटर), नाम्पा (६७५५ मिटर), ओम पर्वत (५५९० मिटर) र जेठी बहुरानी (६८५० मिटर) हुन्। {| class="wikitable" |+सुदूरपश्चिम प्रदेशका उग्ला हिमालहरू !हिमालहरू !उचाइ (मिटर) !जिल्ला !हिमशृङ्खला !अतिरिक्त जानकारी |- |[[अपी हिमाल|अपी]] |७,१३२ |[[दार्चुला जिल्ला]] |योका पहाड [[गुराँस हिमाल]] |सन् १९६० मा प्रथम आरोहण |- |[[साइपाल हिमाल|साइपाल]] |७,०३१ |[[बझाङ जिल्ला]] |पश्चिम नेपाल हिमालय |सन् १९६० मा प्रथम आरोहण |- |[[जेठी बहुरानी]] |६,८५० |[[दार्चुला जिल्ला|दार्चुला]]/[[बझाङ जिल्ला|बझाङ]] |[[हिमालय]] |सन् १९७८ मा प्रथम आरोहण<ref name=":1">{{Cite web |last=Annapurna |first=Kris |date=2022-02-25 |title=Gurans Himal: Stories From the Far Western Himalaya » Explorersweb |url=https://explorersweb.com/gurans-himal-stories-from-the-far-western-himalaya/ |access-date=2023-08-04 |website=Explorersweb}}</ref> |- |[[बोबये चुली]] |६,८०८ |[[दार्चुला जिल्ला|दार्चुला]]/[[बझाङ जिल्ला|बझाङ]] |व्यासऋृषि हिमाल |सन् १९९६ मा प्रथम आरोहण |- |[[नाम्पा हिमाल|नाम्पा]] |६,७५५ |[[दार्चुला जिल्ला|दार्चुला]] |[[गुराँस हिमाल|गुराँस]] |सन् १९७२ मा प्रथम आरोहण<ref name=":1" /> |- |[[ओम पर्वत]] ||५,५९० |[[दार्चुला जिल्ला|दार्चुला]] |[[हिमालय]] |सन् २००४ मा प्रथम आरोहण |} == सरकार र प्रशासन == {{मुख्य|नेपालका प्रादेशिक सरकारहरू|सुदूरपश्चिम प्रदेश सभा}} राज्यपालले [[प्रदेश प्रमुख (नेपाल)|प्रदेश प्रमुख]]को रूपमा काम गर्छन् भने [[मुख्यमन्त्री (नेपाल)|मुख्यमन्त्री]] प्रदेश सरकारको प्रमुख हुन्छन्।<ref>{{Cite news|url=http://kathmandupost.ekantipur.com/news/2016-09-19/high-courts-get-their-chief-judges.html|title=High Courts get their chief judges|access-date=27 April 2018|language=en}}</ref> दिपायल उच्च अदालतका मुख्य न्यायाधीश न्यायपालिकाको प्रमुख हुन्।<ref>{{Cite news|url=https://thehimalayantimes.com/nepal/trilochan-bhatta-becomes-province-7-chief-minister/|title=Trilochan Bhatta becomes Province 7 chief minister|date=16 February 2018|work=The Himalayan Times|access-date=28 April 2018|language=en-US}}</ref><ref>{{cite web |title=President of Nepal administers oath to Chiefs of seven provinces {{!}} DD News |url=http://ddnews.gov.in/international/president-nepal-administers-oath-chiefs-seven-provinces |access-date=27 April 2018 |website=ddnews.gov.in |language=en}}</ref> वर्तमान प्रदेश प्रमुख, मुख्यमन्त्री र मुख्य न्यायाधीश क्रमश: गङ्गाप्रसाद यादव, [[कमलबहादुर शाह]] र नजिर मियाँ हुन्। यस प्रदेशमा ५३ वटा प्रदेश सभा निर्वाचन क्षेत्र र १६ वटा प्रतिनिधि सभा निर्वाचन क्षेत्र रहेका छन्।<ref>{{Cite news|url=https://thehimalayantimes.com/nepal/constituency-delimitation-commission-creates-495-constituencies/|title=CDC creates 495 constituencies|date=31 August 2017|work=The Himalayan Times|access-date=27 April 2018|language=en}}</ref> सुदूरपश्चिम प्रदेशमा नेपालका अन्य सबै प्रदेशहरू जस्तै एक सदनात्मक व्यवस्थापिका छ। [[प्रदेश सभा (नेपाल)|प्रदेश सभा]]को कार्यकाल पाँच वर्षको हुन्छ। सुदूरपश्चिम प्रदेशको प्रदेश सभा अस्थायी रूपमा [[धनगढी उपमहानगरपालिका|धनगढी]] स्थित जिल्ला समन्वय समितिको भवनमा राखिएको छ।<ref>{{Cite news|url=https://thehimalayantimes.com/nepal/preparations-way-provincial-assembly-meeting/|title=Preparations underway for assembly meeting|date=31 January 2018|work=The Himalayan Times|access-date=28 April 2018|language=en}}</ref> == प्रशासनिक विभाजन == यस प्रदेशलाई नौ जिल्लामा विभाजन गरिएको छ, जुन तल सूचीबद्ध छन्। जिल्लालाई [[जिल्ला समन्वय समिति (नेपाल)|जिल्ला समन्वय समिति]]को प्रमुख र जिल्ला प्रशासन अधिकारीद्वारा प्रशासित गरिन्छ। जिल्लाहरूलाई थप नगरपालिका वा गाउँपालिकाहरूमा विभाजन गरिएको छ। प्रदेशको राजधानी [[गोदावरी नगरपालिका, कैलाली|गोदावरी]] हो भने सबैभन्दा ठुलो सहर [[धनगढी उपमहानगरपालिका|धनगढी]] हो।<ref>{{Cite web |title=स्थानिय तह |url=http://103.69.124.141 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180831065451/http://103.69.124.141/ |archive-date=2018-08-31 |access-date=2018-04-27 |website=103.69.124.141}}</ref> नगरपालिकाहरूमा एक उप-महानगरपालिका र ३३ नगरपालिकाहरू समावेश छन्। प्रदेशमा ५४ वटा गाउँपालिकाहरू रहेका छन्। {{See also|नेपालका जिल्लाहरू|नेपालका सहरहरूको सूची|नेपालका गाउँपालिकाहरूको सूची}} {| class="wikitable sortable" !क्रम !जिल्लाहरू !सदरमुकाम !जनसङ्ख्या ([[राष्ट्रिय जनगणना २०७८|वि.सं २०७८]])<ref name="cbs">[http://cbs.gov.np/image/data/Population/District%20Level%20Detail%20Report/Volume05Part01.pdf 2011 Census District Level Detail Report] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180902103458/http://cbs.gov.np/image/data/Population/District%20Level%20Detail%20Report/Volume05Part01.pdf|date=2018-09-02}}, Central Bureau of Statistics.</ref> !क्षेत्रफल (वर्ग किमी) !जनघनत्व !स्थानीय तह सङ्ख्या |- |१ |[[अछाम जिल्ला]] |[[मङ्गलसेन नगरपालिका|मङ्गलसेन]] |२,२८,८५२ |१,६९२ |१४० |१० |- |२ |[[बैतडी जिल्ला]] |[[दशरथचन्द नगरपालिका|दशरथचन्द]] |२,४२,१५७ |१,५१९ |१६० |१० |- |३ |[[बझाङ जिल्ला]] |[[चैनपुर, बझाङ|चैनपुर]] |१,८९,०८५ |३,४२२ |५५ |१२ |- |४ |[[बाजुरा जिल्ला]] |[[मार्तडी]] |१,३८,५२३ |२,१८८ |६३ |९ |- |५ |[[डडेल्धुरा जिल्ला]] |[[अमरगढी नगरपालिका|अमरगढी]] |१,३९,६०२ |१,५३८ |९१ |७ |- |६ |[[दार्चुला जिल्ला]] |[[खलङ्गा, दार्चुला|खलङ्गा]] |१,३३,३१० |२,७८२.२८ |५७ |९ |- |७ |[[डोटी जिल्ला]] |[[दिपायल सिलगढी नगरपालिका|दिपायल सिलगढी]] |२,०४,८३१ |२,०२५ |१०० |९ |- |८ |[[कैलाली जिल्ला]] |[[धनगढी उपमहानगरपालिका|धनगढी]] |९,०४,६६६ |३,२३५ |२८१.७ |१३ |- |९ |[[कञ्चनपुर जिल्ला]] |[[भीमदत्त नगरपालिका|महेन्द्रनगर]] |५,१३,७५७ |१,६१० |२८० |९ |} {{Largest cities | country = सुदूरपश्चिम प्रदेश | stat_ref = केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग[http://cbs.gov.np/image/data/2017/Population_Ward_Level_753_Local_Unit.pdf] | list_by_pop = | div_name = | div_link =नेपालका जिल्लाहरू{{!}}जिल्ला |city_1 = धनगढी उपमहानगरपालिका{{!}}धनगढी |div_1 = कैलाली जिल्ला{{!}}कैलाली |pop_1 = १,९८,७९२ |img_1 =Behdaba Temple Urmarampur Dhangadi Kailali Nepal Rajesh Dhungana (1).jpg |city_2 = भीमदत्त नगरपालिका{{!}}भीमदत्त |div_2 = कञ्चनपुर जिल्ला{{!}}कञ्चनपुर |pop_2 = १,२२,३२० |img_2 = Dodhara Chadani Bridge, Kanchanpur.jpg |city_3 = गोदावरी नगरपालिका, कैलाली{{!}}गोदावरी |div_3 = कैलाली जिल्ला{{!}}कैलाली |pop_3 = ९८,७४६ |img_3 = Dhangadhi.jpg |city_4 = लम्कीचुहा नगरपालिका{{!}}लम्कीचुहा |div_4 = कैलाली जिल्ला{{!}}कैलाली |pop_4 = ९०,९७१ |img_4 =Tikapur Park.jpg |city_5 = टीकापुर नगरपालिका{{!}}टीकापुर |div_5 = कैलाली जिल्ला{{!}}कैलाली |pop_5 = ८९,८३५ |img_5 =Tikapur Park.jpg |city_6 = घोडाघोडी नगरपालिका{{!}}घोडाघोडी |div_6 = कैलाली जिल्ला{{!}}कैलाली |pop_6 = ८६,०३४ |img_6 = |city_7 = कृष्णपुर नगरपालिका{{!}}कृष्णपुर |div_7 = कञ्चनपुर जिल्ला{{!}}कञ्चनपुर |pop_7 = ७१,५०० |img_7 = |city_8 = गौरीगङ्गा नगरपालिका{{!}}गौरीगङ्गा |div_8 = कैलाली जिल्ला{{!}}कैलाली |pop_8 = ६४,५५८ |img_8 = |city_9 = पुनर्वास नगरपालिका{{!}}पुनर्वास |div_9 = कञ्चनपुर जिल्ला{{!}}कञ्चनपुर |pop_9 = ६१,७४८ |img_9 = |city_10 = वेदकोट नगरपालिका{{!}}वेदकोट |div_10 = कञ्चनपुर जिल्ला{{!}}कञ्चनपुर |pop_10 = ५७,६८० |img_10 = |city_11 = शुक्लाफाँटा नगरपालिका{{!}}शुक्लाफाँटा |div_11 = कञ्चनपुर जिल्ला{{!}}कञ्चनपुर |pop_11 = ५३,९६९ |img_11 = |city_12 = बेलौरी नगरपालिका{{!}}बेलौरी |div_12 = कञ्चनपुर जिल्ला{{!}}कञ्चनपुर |pop_12 = ५३,९१० |img_12 = |city_13 = भजनी नगरपालिका{{!}}भजनी |div_13 = कैलाली जिल्ला{{!}}कैलाली |pop_13 = ५३,४९४ |img_13 = |city_14 = कैलारी गाउँपालिका{{!}}कैलारी |div_14 = कैलाली जिल्ला{{!}}कैलाली |pop_14 = ४९,९१७ |img_14 = |city_15 = जानकी गाउँपालिका, कैलाली{{!}}जानकी |div_15 = कैलाली जिल्ला{{!}}कैलाली |pop_15 = ४९,८६० |img_15 = |city_16 = दोधारा चाँदनी नगरपालिका{{!}}दोधारा चाँदनी |div_16 = कञ्चनपुर जिल्ला{{!}}कञ्चनपुर |pop_16 = ४२,९७४ |img_16 = |city_17 = पुर्चौडी नगरपालिका{{!}}पुर्चौडी |div_17 = बैतडी जिल्ला{{!}}बैतडी |pop_17 = ३८,२८१ |img_17 = |city_18 = बर्दगोरिया गाउँपालिका{{!}}बर्दगोरिया |div_18 = कैलाली जिल्ला{{!}}कैलाली |pop_18 = ३७,६८२ |img_18 = |city_19 = जोशीपुर गाउँपालिका{{!}}जोशीपुर |div_19 = कैलाली जिल्ला{{!}}कैलाली |pop_19 = ३७,१८७ |img_19 = |city_20 = परशुराम नगरपालिका{{!}}परशुराम |div_20 = डडेल्धुरा जिल्ला{{!}}डडेल्धुरा |pop_20 = ३५,५९० |img_20 = }} == जनसाङ्ख्यिकी == [[राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] अनुसार, सुदूरपश्चिम प्रदेशको जनसङ्ख्या २,६९४,७८३ थियो। जनसङ्ख्याको ८.८७% ५ वर्ष मुनिका छन्। यसको [साक्षरता दर]] ७६.२३% छ र लिङ्ग अनुपात प्रति १००० पुरुषमा १११७ महिला छन्।<ref name="provincialreport">{{Cite web |title=Provincial/District/Local reports: Sudurpaschim Province |url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/files/result-folder/province/Sudurpaschim_Province_census_report.pdf |access-date= |website=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग (नेपाल)|केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग]]}}</ref> === जातीय समूहहरू === {{Pie chart |thumb=left |caption =सुदूरपश्चिम प्रदेशका जातजातिहरू (वि.सं २०७८)<ref name="caste"/> |label1 = [[क्षेत्री]]|value1 = 41.75 |color1 = red |label2 = [[थारु जाति|थारु]] |value2 = 14.76 |color2 = olive |label3 = [[बाहुन|पहाडी बाहुन ]] |value3 = 12.69 |color3 = orange |label4 = [[कामी]] |value4 = 10.81 |color4 = salmon |label5 = [[ठकुरी]] |value5 = 4.87 |color5 = crimson |label6 = [[दमाई]] |value6 = 3.76 |color6 = darksalmon |label7 = [[राना थारू]] |value7 = 3.05 |color7 = olivedrab |label8 = [[सार्की]] |value8 = 2.81 |color8 = lightsalmon |label9 = [[मगर]] |value9 = 1.96 |color9 = darkturquoise |label10 = अन्य पहाडी जाजाति |value10 = 1.05 |color10 = teal |label11 = अन्य |value11 = 2.49 |color11 = grey }} [[क्षेत्री]] सबैभन्दा ठूलो समुदाय हो, र पहाडहरूमा उनीहरूको प्रभुत्व छ। बाहुन, कामी र ठकुरी लगायत अन्य जातिहरूको उपस्थिति पनि उल्लेख्य रहेको छ। समतल क्षेत्रमा, थारु मानिसहरू प्रमुख आदिवासी हुन् यद्यपि आजकल दुई समतल जिल्लाहरूमा पहाडी मानिसहरूको बहुमत छ।<ref name="caste">{{Cite web |title=Table 1: Caste/Ethnicity and sex |url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/downloads/caste-ethnicity |access-date=2024-03-16 |website=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग (नेपाल)|केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग]]}}</ref> === भाषाहरू === {{Pie chart | caption = सुदूरपश्चिम प्रदेशमा बोलिने भाषाहरू (वि.सं २०७८)<ref name="mothertongue"/> | label1 = [[नेपाली भाषा|नेपाली]] | value1 = 42.44 | color1 = orange | label2 = [[डोटेली भाषा|डोटेली]] | value2 = 18.07 | color2 = sienna | label3 = [[थारु भाषा|थारु]] | value3 = 14.80 | color3 = maroon | label4 = [[बैतडेली भाषा|बैतडेली]] | value4 = 5.62 | color4 = #844c1e | label5 = [[अछामी भाषा|अछामी]] | value5 = 5.14 | color5 = #e8954c | label6 = बझाङ्गी | value6 = 3.69 | color6 = #cc996e | label7 = [[थारु भाषा|राना थारु]] | value7 = 2.88 | color7 = firebrick | label8 = बाजुरेली | value8 = 2.09 | color8 = #c68043 | label9 = दार्चुलेली | value9 = 1.69 | color9 = #9e673d | label10 = अन्य | value10 = 3.58 | color10 = grey }} पारस्परिक रूपमा बुझ्न नसकिने भए पनि जनसङ्ख्याको विशाल बहुमतले [[नेपाली भाषा]]सँग नजिकबाट सम्बन्धित भाषाका प्रकारहरू बोल्छन्। बाजुरेली र अछामी जस्ता पूर्वी भाषिकाहरू [[कर्णाली प्रदेश]]मा बोलिने खस भाषासँग नजिक छन्। प्रदेशको मुख्य भाषिका [[डोटेली भाषा|डोटेली]] हो, जुन प्रदेशको मध्य भागमा बोलिन्छ, जुन बिस्तारै सीमाको भारतीय भागमा बोलिने कुमाउँनीसँग नजिक हुँदै जान्छ। सन् १९५० को दशकसम्म लगभग सम्पूर्ण तराई जनसङ्ख्याले थारू बोल्दथे, जब पहाडका धेरै डोटेली र नेपाली भाषीहरू तराईमा बसाइँ सरेका थिए। स्थानीय थारू भाषाहरू नेपाली र सीमापार दक्षिणको मैदानमा बोलिने हिन्दी भाषा (मुख्यतया खादी बोली र अवधी)बाट प्रभावित छ। सबैभन्दा ठुलो चीन-तिब्बती भाषा [[मगर भाषा|मगर]] हो, यद्यपि तिब्बत नजिकैको उच्च पहाडी क्षेत्रहरूमा अझै पनि व्याँसीका केही वक्ताहरू छन्।<ref name="mothertongue">{{Cite web |title=Table 5: Mother tongue and sex |url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/downloads/caste-ethnicity |access-date= |website=राष्ट्रिय जनगणना २०७८ |publisher=[[केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग (नेपाल)|केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग]]}}</ref> नेपालको भाषा आयोगले डोट्याली र थारूलाई प्रदेशमा आधिकारिक भाषाको रूपमा सिफारिस गरेको थियो। आयोगले प्रदेशका विशिष्ट क्षेत्र र उद्देश्यका लागि बैताडेली, अछामी र बझाङ्गीलाई थप आधिकारिक भाषाको रूपमा सिफारिस गरेको थियो।<ref name="langcomreport">{{cite web |title=सरकारी कामकाजको भाषाका आधारहरूको निर्धारण तथा भाषासम्बन्धी सिफारिसहरू (पञ्चवर्षीय प्रतिवेदन- साराांश) २०७८ |url=https://languagecommission.gov.np/files/%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%B8%20%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%87%E0%A4%B7%E0%A4%A3%20%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%80%20%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A4%95%E0%A5%8B%20%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A4%BE.pdf |access-date=28 October 2021 |website=नेपाल भाषा आयोग |publisher=भाषा आयोग |language=ne |archive-date=6 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210906171816/https://languagecommission.gov.np/files/%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%B8%20%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%87%E0%A4%B7%E0%A4%A3%20%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%80%20%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A4%95%E0%A5%8B%20%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A4%BE.pdf |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210906171816/https://languagecommission.gov.np/files/%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%B8%20%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%87%E0%A4%B7%E0%A4%A3%20%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%80%20%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A4%95%E0%A5%8B%20%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A4%BE.pdf |date=6 September 2021 }}</ref> === धर्म === {{Pie chart | thumb = right | caption = सुदूरपश्चिम प्रदेशको धर्मगत तथ्याङ्क (वि.सं २०७८)<ref name="religion">{{Cite web |title=Table 5: Religion and sex |url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/downloads/caste-ethnicity |access-date=2024-03-16 |website=राष्ट्रिय जनगणना २०७८ |publisher=[[केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग (नेपाल)|केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग]]}}</ref> | label1 = [[नेपालमा हिन्दु धर्म|हिन्दु]] | color1 = darkorange | value1 = 97.42 | label2 = [[नेपालमा इसाई धर्म|इसाई]] | color2 = yellow | value2 = 1.39 | label3 = [[नेपालमा बुद्ध धर्म|बुद्ध]] | color3 = dodgerblue | value3 = 0.84 | label4 = अन्य वा उल्लेख नभएका | color4 = black | value4 = 0.34 }} [[हिन्दु धर्म]] मान्नेहरूको जनसङ्ख्या ९७.४३ प्रतिशत रहेको छ। == यो पनि हेर्नुहोस् == * [[नेपालका प्रदेशहरू]] * [[नेपालका जिल्लाहरू]] == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} {{Geographic Location | Centre = सुदूरपश्चिम प्रदेश | North = [[तिब्बत स्वायत्त क्षेत्र]], {{झन्डा|चीन}} | Northeast = | East = [[कर्णाली प्रदेश]] | Southeast = [[लुम्बिनी प्रदेश]] | South = [[उत्तर प्रदेश]], {{झन्डा|भारत}} | Southwest = | West = [[उत्तराखण्ड]], {{झन्डा|भारत}} | Northwest = }} {{नेपालका प्रदेशहरू}} {{नेपालका जिल्लाहरू}} [[श्रेणी:सुदूरपश्चिम प्रदेश|सुदूरपश्चिम प्रदेश]] [[श्रेणी:नेपालका प्रदेशहरू]] frnfmwehloi8t5m7m58grb6ozk8y2j0 1353993 1353992 2026-05-02T15:32:30Z पर्वत सुवेदी 31224 1353993 wikitext text/x-wiki {{छोटो विवरण|नेपालको प्रदेश}} {{Infobox settlement | native_name = | native_name_lang = ne | settlement_type = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | motto = | etymology = सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र | image_skyline = {{ Photomontage | photo1a = Mt Saipal.png | photo2a = Api Nampa.JPG | photo2b = Ghoda Ghodi Lake.JPG | photo3a = Beautiful lake located at the far-west Nepal.jpg | photo3b = Suklaphanta Wildlife Reserve 1.jpg | photo4a = Badimalika Temple, Bajura, Nepal.jpg | spacing = 1 | position = centre | size = 300 | foot_montage = घडीको दिशामा माथिबाट <br /> [[साइपाल हिमाल]], [[घोडाघोडी ताल]], [[शुक्लाफाँट राष्ट्रिय निकुञ्ज]]मा [[बाह्रसिंगा|बाह्रसिङ्गा]], [[बडिमालिका मन्दिर]], [[खप्तड ताल]], [[अपी हिमाल]] }} | image_seal = Emblem of Sudurpashchim Province.png | seal_size = | imagesize = | image_caption = | image_map = Nepal Sudurpashchim Pradesh.svg | mapsize = 300px | map_caption = नेपालको नक्सामा सुदूरपश्चिम प्रदेशको अवस्थिति (हल्का रातो रङ्गमा दाबी गरिएको [[कालापानी]] क्षेत्र) {{maplink|frame=yes|frame-align=center|plain=yes|frame-width=265|type=shape|stroke-width=2|stroke-color=#000000|zoom=6}} | image_map1 = <div class="center">{{Sudurpashchim Province districts labelled map}}</div> | mapsize1 = 300px | map_caption1 = सुदूरपश्चिम जिल्लाका जिल्लाहरू (दार्चुला जिल्लामा [[कालापानी]] क्षेत्र दाबी गरिएको) | subdivision_type = [[सार्वभौम सम्पन्न राष्ट्रहरूको सूची|देश]] | subdivision_name = {{झन्डा|नेपाल}} | seat_type = [[राजधानी]] <br/> अस्थायी राजधानी | seat = [[गोदावरी नगरपालिका, कैलाली|गोदावरी]] <br/> [[धनगढी उपमहानगरपालिका|धनगढी]] | seat1_type = सबैभन्दा ठुलो सहर | seat1 = [[धनगढी उपमहानगरपालिका|धनगढी]] | parts_type = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्लाहरू]] | parts_style = para | p1 = [[#जिल्लाहरू|९]] | governing_body = [[नेपालका प्रादेशिक सरकारहरू|सुदूरपश्चिम प्रदेश सरकार]] | leader_title = [[प्रदेश प्रमुख (नेपाल)|प्रदेश प्रमुख]] | leader_name = नजीर मियाँ | leader_title1 = [[मुख्यमन्त्री (नेपाल)|मुख्यमन्त्री]] | leader_name1 = [[कमलबहादुर शाह]] <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | leader_title2 = उच्च अदालत | leader_name2 = उच्च अदातल दिपायल | leader_title3 = [[सुदूरपश्चिम प्रदेश सभा|प्रदेश सभा]] | leader_name3 = [[एकसदनपद्धति|एकसदन]] (५३ सिट) | leader_title4 = [[नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरूको सूची|निर्वाचन क्षेत्रहरू]] | leader_name4 = [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]] १६ <br> [[राष्ट्रिय सभा (नेपाल)|राष्ट्रिय सभा]] ८ | government_footnotes = | established_title1 = सुदूरपश्चिमको रूपमा नामकरण | established_date1 = १२ असोज २०७५<ref>{{Cite news|url=https://annapurnapost.com/story/109394/#:~:text=%E0%A4%B6%E0%A5%81%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%B0%20%E0%A4%AA%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A5%8B%20%E0%A4%AA%E0%A4%9F%E0%A4%95%20%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A5%E0%A4%97%E0%A4%BF%E0%A4%A4%20%E0%A4%AD%E0%A4%8F%E0%A4%B0%20%E0%A4%AB%E0%A5%87%E0%A4%B0%E0%A4%BF%20%E0%A4%AC%E0%A4%B8%E0%A5%87%E0%A4%95%E0%A5%8B%20%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%A6%E0%A5%87%E0%A4%B6,%E0%A4%B0%20%E0%A5%AA%20%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A5%E0%A4%BF%E0%A4%A4%20%E0%A4%A4%E0%A5%87%E0%A4%98%E0%A4%B0%E0%A5%80%E0%A4%AE%E0%A4%BE%20%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%96%E0%A5%8D%E0%A4%A8%E0%A5%87%20%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A3%E0%A4%AF%20%E0%A4%97%E0%A4%B0%E0%A5%87%E0%A4%95%E0%A5%8B%20%E0%A4%B9%E0%A5%8B%E0%A5%A4|title=प्रदेश नम्बर ७ को नाम ‘सुदूरपश्‍चिम’, राजधानी कैलालीको ‘गोदावरी’ |date=१२ असोज २०७५|work=अन्नपूर्ण पोस्ट|access-date=२६ असोज २०८२|language=नेपाली}}</ref> | named_for = [[सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र]] | established_title = स्थापना | established_date = ३ असोज २०७२ | area_footnotes = | area_total_km2 = 19999.28 | area_rank = [[नेपालका प्रदेशहरू|छैटौँ]] | population_as_of = [[राष्ट्रिय जनगणना २०७८|वि.सं २०७८]] | population_footnotes = | population_note = | population_total = 2694783 | population_rank = [[जनसङ्ख्या अनुसार नेपालका प्रदेशहरूको सूची|पाँचौँ]] | population_density_km2 = auto | population_density_rank = [[जनसङ्ख्या अनुसार नेपालका प्रदेशहरूको सूची|पाँचौँ]] | population_demonym = सुदूरपश्चिमेली | blank_name_sec1 = [[नेपालमा बोलिने भाषाहरू|आधिकारिक भाषा]] | blank_info_sec1 = [[नेपाली भाषा|नेपाली]] | blank1_name_sec1 = [[नेपालमा बोलिने भाषाहरू|अन्य आधिकारिक भाषाहरू]] | blank1_info_sec1 = [[थारु भाषा|थारु]]<br /> [[डोटेली भाषा|डोटेली]] | blank_name_sec2 = [[मानव विकास सूचकाङ्क]] (वि.सं २०७९) | blank_info_sec2 = ०.४७८ {{increase}} ({{color|#900|न्युन}}) | blank1_name_sec2 = क्रम | blank1_info_sec2 = सातौँ | blank2_name_sec2 = [[साक्षरता]] | blank2_info_sec2 = {{increase}}७६.२% (वि.सं २०७८) | blank3_name_sec2 = लैङ्गिक अनुपात | blank3_info_sec2 = ८९.५१ [[पुरुष|♂]] /१०० [[महिला|♀]] (वि.सं २०७८) | blank4_name_sec2 = [[कुल ग्राहस्थ उत्पादन]] | blank4_info_sec2 = $२.४६ अर्ब (अमेरिकी डलर) | blank5_name_sec2 = क्रम | blank5_info_sec2 = छैटौँ | demographics2_title4 = | demographics2_info4 = | timezone = [[नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | coordinates = {{coord|28|42|12|N|80|34|01|E|type:adm1st_source:itwiki_region:NP|display=title,inline}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = | elevation_max_m = 7,132 | elevation_min_m = 109 | elevation_min_point = | elevation_max_point = [[अपी हिमाल]]<ref>https://sudurpaschim.fncci.org/province-profile.php</ref> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | iso_code = | geocode = | website = [https://sudurpashchim.gov.np/ सुदूरपश्चिम प्रदेश] }} '''सुदूरपश्चिम प्रदेश ''' ३ असोज २०७२ मा अपनाइएको नेपालको [[नेपालको संविधान २०७२|नयाँ संविधान]]द्वारा स्थापित [[नेपालका प्रदेशहरू|सात प्रदेश]]हरू मध्ये एक हो।<ref name="statoids">{{cite web|url=http://www.statoids.com/unp.html|title=Nepal Provinces|publisher=statoids.com|access-date=21 March 2016}}</ref> यसको सिमाना उत्तरमा [[चीन]]को [[तिब्बत स्वायत्त क्षेत्र]], पूर्वमा [[कर्णाली प्रदेश ]] र [[लुम्बिनी प्रदेश]], र पश्चिम र दक्षिणमा क्रमशः [[भारत]]को [[उत्तराखण्ड]] र [[उत्तर प्रदेश]] राज्यहरूसँग जोडिएको छ। यो प्रदेशले १९,५३९ वर्ग किमी क्षेत्रफल ओगटेको छ, जुन देशको कुल क्षेत्रफलको लगभग १३.२२% हो। सुरुमा प्रदेश नम्बर ७ को रूपमा चिनिने, नवनिर्वाचित प्रदेश सभाले २०७५ असोजमा सुदूरपश्चिम प्रदेशलाई प्रदेशको स्थायी नामको रूपमा अपनाएको थियो। २०७५ असोज १२ को प्रदेश सभा मतदान अनुसार, [[गोदावरी नगरपालिका, कैलाली|गोदावरी]]लाई प्रदेशको राजधानी घोषणा गरिएको थियो भने [[धनगढी उपमहानगरपालिका|धनगढी]] हाल अस्थायी राजधानी हो।<ref>{{cite web |title=Prov 7 named Sudurpashchim amid objection from NC, RJP |url=https://thehimalayantimes.com/nepal/prov-7-named-Sudurpashchim-amid-objection-from-nc-rjp/ |publisher=The Himalayan Times |access-date=1 October 2018 |date=28 September 2018 |archive-date=22 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221122134125/https://thehimalayantimes.com/nepal/prov-7-named-Sudurpashchim-amid-objection-from-nc-rjp/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |title=Province 7 named Sudurpashchim, Godawari capital |url=https://kathmandupost.ekantipur.com/news/2018-09-28/province-7-named-sudurpashchim-godawari-capital.html |publisher=The Kathmandu Post |access-date=1 October 2018 |date=28 September 2018}}</ref> प्रदेशका जनसङ्ख्या र अर्थतन्त्रको हिसाबले तीन प्रमुख सहरहरूमा धनगढी, [[भीमदत्त नगरपालिका|महेन्द्रनगर]] र [[टीकापुर नगरपालिका|टीकापुर]] पर्दछन्।<ref>{{cite web|title=Nepal Provinces|url=http://www.statoids.com/unp.html|website=www.statoids.com}}</ref> == इतिहास == {{See also|डोटी राज्य|सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र}} [[चित्र:सुदूरपश्चिम प्रदेश.png|thumb|left|सुदूरपश्चिम प्रदेशका जिल्लाहरू]] डोटी कुमाउँको सुदूरपश्चिमी क्षेत्रमा अवस्थित एक प्राचीन राज्य थियो जुन १३औँ शताब्दीतिर कुमाउँको [[कत्युरी राज्य]]को विघटन पछि गठन भएको थियो। डोटी आठ फरक राज्यहरू मध्ये एक थियो।<ref>Dr.Y.S Kathoch, A New History of Uttarakhand; On Katyuri Dynasty "Around,13th Century Katyuri Dynasty established in Ranachulihat was broken into many sections" Doti was among them</ref> कत्युरी राज्यलाई आठ राजकुमारहरूको लागि आठ भागमा विभाजन गरिएको थियो र फरक-फरक स्वतन्त्र राज्यहरू बनेका थिए जसमा बैजनाथ-कत्युरी, द्वारहट, डोटी, बारामण्डल, अस्कोट, सिरा, सोरा, सुई (काली कुमाउँ) पर्दछन्। पश्चिममा रामगङ्गा (उत्तराखण्ड) र पूर्वमा कर्णाली (जसले सुदूरपश्चिमी क्षेत्रलाई नेपालका अन्य भागहरूबाट विभाजित गर्दछ) बीचको सम्पूर्ण भूमि डोटीमा कत्युरीहरूको रैकाहरूको उत्पत्ति पछि रैकाहरूको अधीनमा आएको थियो।<ref>Advin T. Atkinson; Gazetteer Hindi Edition (2003); He wrote (Page 274) Whole territory to the east of Ram gang was belongs to Raikas during the late 16th century.</ref> [[कञ्चनपुर जिल्ला]]मा रहेको "ब्रह्मदेव मण्डी" कत्युरी राजा ब्रह्मा देवद्वारा स्थापित गरिएको थियो।<ref>Dr. Madam Chandra Bhatt; A New History of Uttarakhand (2006): " Champawat ke Chand Raja.</ref> === डोटीका रैकाहरू === [[कत्युरी राज्य]]को पतन पछि १३औँ शताब्दीतिर निरञ्जन मल्ल देव डोटी राज्यका संस्थापक थिए। उनी संयुक्त कत्युरी राज्यका अन्तिम कत्युरीका छोरा थिए।<ref>Dr. Y. S. Kathoch; A New History of Uttarakhand (2006)</ref> डोटीका राजाहरूलाई रैका महाराज पनि भनिन्थ्यो।<ref>Badri Datt Pandey; History of Kumaun (1937)</ref> === मुगल आक्रमण === १६औँ शताब्दीमा [[अकबर]]को शासनकालमा, [[मुगल]]हरूले डोटीका रैकाहरूमाथि आक्रमण गरेका थिए। तिनीहरूले रैका राज्यको राजधानी अजयमेरुमाथि आक्रमण गरेका थिए। [[अजयमेरु गाउँपालिका|अजयमेरु]] हाल [[डडेलधुरा जिल्ला]]मा पर्दछ। [[लखनऊ]]मा बस्ने अकबरका सेनापति हुसेन खानले आक्रमणको नेतृत्व गरेका थिए। [[मुगल साम्राज्य]]को समयमा हिन्द फारसी इतिहासकार अब्द अल-कादिर बदायुनी (लगभग सन् १५४० - १६१५) का अनुसार, लखनऊका मुगल सेनापति हुसेन खान, रैका राज्यको धन र खजानाबाट लोभिएका थिए उनी त्यो क्षेत्र लुट्न चाहन्थे। तथापि,उनको आक्रमण असफल भएको थियो।<ref>{{cite web |url=http://thekumaonhills.com/kumaon-history/ |title=Kumaon History |publisher=Thekumaonhills.com |date=29 March 1947 |access-date=4 June 2015 |archive-date=19 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200219064757/http://thekumaonhills.com/kumaon-history/ |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200219064757/http://thekumaonhills.com/kumaon-history/ |date=19 February 2020 }}</ref> === खैरगढ-सिङ्घाई राज्य === राजा दीप शाहीलाई १७९० ईस्वीमा [[नेपाल]]बाट निष्कासित गरिएको थियो र अवधको तराई (हाल [[भारत]]को [[उत्तर प्रदेश]]को [[लखिमपुर खेरी जिल्ला]]) आइपुगेपछि उनले [[बेलायती भारत]] अन्तर्गत खैरीगढमा खैरगढ-सिङ्घाई राज्य स्थापना गरेका थिए।<ref>[http://members.iinet.net.au/~royalty/ips/k/khairigarh]{{dead link|date=December 2019}}</ref> == भूगोल == सुदूरपश्चिम प्रदेशले १९,५३९ वर्ग किलोमिटर अर्थात् देशको कुल क्षेत्रफलको १३.२२% ओगटेको छ। यस प्रदेशको कुल क्षेत्रफलमा हिमाली भूभाग ७,९३२.८३४ वर्ग किलोमिटर (४०.६०%), पहाडी भूभाग ६,७४८.७७०६ वर्ग किलोमिटर (३४.५४%) र तराई क्षेत्र ४,८५७.३९५४ वर्ग किलोमिटर (२४.८६%) पर्दछ। यस प्रदेशमा बढी पहाडी र हिमाली भूभाग छ। यो प्रदेश नेपाल राज्यको सुदूरपश्चिमी भागमा अवस्थित छ। यस प्रदेशका दुई जिल्ला ([[कैलाली जिल्ला|कैलाली]] र [[कञ्चनपुर जिल्ला|कञ्चनपुर]]) तराई क्षेत्रमा अवस्थित छन्, चार ([[डोटी जिल्ला|डोटी]], [[डडेल्धुरा जिल्ला|डडेल्धुरा]], [[अछाम जिल्ला|अछाम]] र [[बैतडी जिल्ला|बैतडी]]) पहाडी क्षेत्रमा छन् र तीन ([[दार्चुला जिल्ला|दार्चुला]], [[बझाङ जिल्ला|बझाङ]] र [[बाजुरा जिल्ला|बाजुरा]]) हिमाली क्षेत्रमा छन्।<ref name="Sudurpashchim 2022">{{Cite web |title=प्रदेश परिचय {{!}} प्रदेश प्रमुखको कार्यालय |lang=ne |url=http://oph.sudurpashchim.gov.np/index.php/node/170 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220712000329/http://oph.sudurpashchim.gov.np/index.php/node/170 |archive-date=12 July 2022 |website=oph.sudurpashchim.gov.np }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230731065841/http://oph.sudurpashchim.gov.np/index.php/node/170 |date=31 July 2023 }}</ref> यस प्रदेशको पूर्वमा [[कर्णाली नदी]], मध्यमा [[सेती नदी]] र पश्चिममा [[महाकाली नदी]] बग्दछ। सुदूरपश्चिम प्रदेशमा यसको प्रत्यक्ष प्रशासित क्षेत्रको अतिरिक्त, नेपालले [[कालापानी]] र उत्तरी कुठी उपत्यकाको भारत-प्रशासित क्षेत्रहरू दाबी गर्दछ, जसलाई संयुक्त रूपमा "कालापानी-लिम्पियाधुरा क्षेत्र" भनिन्छ। नेपाल सरकारको वेबसाइटहरूले यी क्षेत्रहरू सहित प्रदेशको क्षेत्रफल १९,९९९.२८ वर्ग किमी रहेको जनाएको छ।<ref name="invest.sudurpashchim">{{Cite web |title=About Sudurpashchim Province |url=https://invest.sudurpashchim.gov.np/pages/about-sudurpashchim |publisher=invest.sudurpashchim.gov.np |access-date=24 August 2025}}</ref> === हिमालहरू === यस प्रदेशका प्रमुख हिमालहरू अपी (७१३२ मिटर), साइपाल (७०२५ मिटर), बोबये चुली (६,८०८ मिटर), नाम्पा (६७५५ मिटर), ओम पर्वत (५५९० मिटर) र जेठी बहुरानी (६८५० मिटर) हुन्। {| class="wikitable" |+सुदूरपश्चिम प्रदेशका उग्ला हिमालहरू !हिमालहरू !उचाइ (मिटर) !जिल्ला !हिमशृङ्खला !अतिरिक्त जानकारी |- |[[अपी हिमाल|अपी]] |७,१३२ |[[दार्चुला जिल्ला]] |योका पहाड [[गुराँस हिमाल]] |सन् १९६० मा प्रथम आरोहण |- |[[साइपाल हिमाल|साइपाल]] |७,०३१ |[[बझाङ जिल्ला]] |पश्चिम नेपाल हिमालय |सन् १९६० मा प्रथम आरोहण |- |[[जेठी बहुरानी]] |६,८५० |[[दार्चुला जिल्ला|दार्चुला]]/[[बझाङ जिल्ला|बझाङ]] |[[हिमालय]] |सन् १९७८ मा प्रथम आरोहण<ref name=":1">{{Cite web |last=Annapurna |first=Kris |date=2022-02-25 |title=Gurans Himal: Stories From the Far Western Himalaya » Explorersweb |url=https://explorersweb.com/gurans-himal-stories-from-the-far-western-himalaya/ |access-date=2023-08-04 |website=Explorersweb}}</ref> |- |[[बोबये चुली]] |६,८०८ |[[दार्चुला जिल्ला|दार्चुला]]/[[बझाङ जिल्ला|बझाङ]] |व्यासऋृषि हिमाल |सन् १९९६ मा प्रथम आरोहण |- |[[नाम्पा हिमाल|नाम्पा]] |६,७५५ |[[दार्चुला जिल्ला|दार्चुला]] |[[गुराँस हिमाल|गुराँस]] |सन् १९७२ मा प्रथम आरोहण<ref name=":1" /> |- |[[ओम पर्वत]] ||५,५९० |[[दार्चुला जिल्ला|दार्चुला]] |[[हिमालय]] |सन् २००४ मा प्रथम आरोहण |} == सरकार र प्रशासन == {{मुख्य|नेपालका प्रादेशिक सरकारहरू|सुदूरपश्चिम प्रदेश सभा}} राज्यपालले [[प्रदेश प्रमुख (नेपाल)|प्रदेश प्रमुख]]को रूपमा काम गर्छन् भने [[मुख्यमन्त्री (नेपाल)|मुख्यमन्त्री]] प्रदेश सरकारको प्रमुख हुन्छन्।<ref>{{Cite news|url=http://kathmandupost.ekantipur.com/news/2016-09-19/high-courts-get-their-chief-judges.html|title=High Courts get their chief judges|access-date=27 April 2018|language=en}}</ref> दिपायल उच्च अदालतका मुख्य न्यायाधीश न्यायपालिकाको प्रमुख हुन्।<ref>{{Cite news|url=https://thehimalayantimes.com/nepal/trilochan-bhatta-becomes-province-7-chief-minister/|title=Trilochan Bhatta becomes Province 7 chief minister|date=16 February 2018|work=The Himalayan Times|access-date=28 April 2018|language=en-US}}</ref><ref>{{cite web |title=President of Nepal administers oath to Chiefs of seven provinces {{!}} DD News |url=http://ddnews.gov.in/international/president-nepal-administers-oath-chiefs-seven-provinces |access-date=27 April 2018 |website=ddnews.gov.in |language=en}}</ref> वर्तमान प्रदेश प्रमुख, मुख्यमन्त्री र मुख्य न्यायाधीश क्रमश: गङ्गाप्रसाद यादव, [[कमलबहादुर शाह]] र नजिर मियाँ हुन्। यस प्रदेशमा ५३ वटा प्रदेश सभा निर्वाचन क्षेत्र र १६ वटा प्रतिनिधि सभा निर्वाचन क्षेत्र रहेका छन्।<ref>{{Cite news|url=https://thehimalayantimes.com/nepal/constituency-delimitation-commission-creates-495-constituencies/|title=CDC creates 495 constituencies|date=31 August 2017|work=The Himalayan Times|access-date=27 April 2018|language=en}}</ref> सुदूरपश्चिम प्रदेशमा नेपालका अन्य सबै प्रदेशहरू जस्तै एक सदनात्मक व्यवस्थापिका छ। [[प्रदेश सभा (नेपाल)|प्रदेश सभा]]को कार्यकाल पाँच वर्षको हुन्छ। सुदूरपश्चिम प्रदेशको प्रदेश सभा अस्थायी रूपमा [[धनगढी उपमहानगरपालिका|धनगढी]] स्थित जिल्ला समन्वय समितिको भवनमा राखिएको छ।<ref>{{Cite news|url=https://thehimalayantimes.com/nepal/preparations-way-provincial-assembly-meeting/|title=Preparations underway for assembly meeting|date=31 January 2018|work=The Himalayan Times|access-date=28 April 2018|language=en}}</ref> == प्रशासनिक विभाजन == यस प्रदेशलाई नौ जिल्लामा विभाजन गरिएको छ, जुन तल सूचीबद्ध छन्। जिल्लालाई [[जिल्ला समन्वय समिति (नेपाल)|जिल्ला समन्वय समिति]]को प्रमुख र जिल्ला प्रशासन अधिकारीद्वारा प्रशासित गरिन्छ। जिल्लाहरूलाई थप नगरपालिका वा गाउँपालिकाहरूमा विभाजन गरिएको छ। प्रदेशको राजधानी [[गोदावरी नगरपालिका, कैलाली|गोदावरी]] हो भने सबैभन्दा ठुलो सहर [[धनगढी उपमहानगरपालिका|धनगढी]] हो।<ref>{{Cite web |title=स्थानिय तह |url=http://103.69.124.141 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180831065451/http://103.69.124.141/ |archive-date=2018-08-31 |access-date=2018-04-27 |website=103.69.124.141}}</ref> नगरपालिकाहरूमा एक उप-महानगरपालिका र ३३ नगरपालिकाहरू समावेश छन्। प्रदेशमा ५४ वटा गाउँपालिकाहरू रहेका छन्। {{See also|नेपालका जिल्लाहरू|नेपालका सहरहरूको सूची|नेपालका गाउँपालिकाहरूको सूची}} {| class="wikitable sortable" !क्रम !जिल्लाहरू !सदरमुकाम !जनसङ्ख्या ([[राष्ट्रिय जनगणना २०७८|वि.सं २०७८]])<ref name="cbs">[http://cbs.gov.np/image/data/Population/District%20Level%20Detail%20Report/Volume05Part01.pdf 2011 Census District Level Detail Report] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180902103458/http://cbs.gov.np/image/data/Population/District%20Level%20Detail%20Report/Volume05Part01.pdf|date=2018-09-02}}, Central Bureau of Statistics.</ref> !क्षेत्रफल (वर्ग किमी) !जनघनत्व !स्थानीय तह सङ्ख्या |- |१ |[[अछाम जिल्ला]] |[[मङ्गलसेन नगरपालिका|मङ्गलसेन]] |२,२८,८५२ |१,६९२ |१४० |१० |- |२ |[[बैतडी जिल्ला]] |[[दशरथचन्द नगरपालिका|दशरथचन्द]] |२,४२,१५७ |१,५१९ |१६० |१० |- |३ |[[बझाङ जिल्ला]] |[[चैनपुर, बझाङ|चैनपुर]] |१,८९,०८५ |३,४२२ |५५ |१२ |- |४ |[[बाजुरा जिल्ला]] |[[मार्तडी]] |१,३८,५२३ |२,१८८ |६३ |९ |- |५ |[[डडेल्धुरा जिल्ला]] |[[अमरगढी नगरपालिका|अमरगढी]] |१,३९,६०२ |१,५३८ |९१ |७ |- |६ |[[दार्चुला जिल्ला]] |[[खलङ्गा, दार्चुला|खलङ्गा]] |१,३३,३१० |२,७८२.२८ |५७ |९ |- |७ |[[डोटी जिल्ला]] |[[दिपायल सिलगढी नगरपालिका|दिपायल सिलगढी]] |२,०४,८३१ |२,०२५ |१०० |९ |- |८ |[[कैलाली जिल्ला]] |[[धनगढी उपमहानगरपालिका|धनगढी]] |९,०४,६६६ |३,२३५ |२८१.७ |१३ |- |९ |[[कञ्चनपुर जिल्ला]] |[[भीमदत्त नगरपालिका|महेन्द्रनगर]] |५,१३,७५७ |१,६१० |२८० |९ |} {{Largest cities | country = सुदूरपश्चिम प्रदेश | stat_ref = केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग[http://cbs.gov.np/image/data/2017/Population_Ward_Level_753_Local_Unit.pdf] | list_by_pop = | div_name = | div_link =नेपालका जिल्लाहरू{{!}}जिल्ला |city_1 = धनगढी उपमहानगरपालिका{{!}}धनगढी |div_1 = कैलाली जिल्ला{{!}}कैलाली |pop_1 = १,९८,७९२ |img_1 =Behdaba Temple Urmarampur Dhangadi Kailali Nepal Rajesh Dhungana (1).jpg |city_2 = भीमदत्त नगरपालिका{{!}}भीमदत्त |div_2 = कञ्चनपुर जिल्ला{{!}}कञ्चनपुर |pop_2 = १,२२,३२० |img_2 = Dodhara Chadani Bridge, Kanchanpur.jpg |city_3 = गोदावरी नगरपालिका, कैलाली{{!}}गोदावरी |div_3 = कैलाली जिल्ला{{!}}कैलाली |pop_3 = ९८,७४६ |img_3 = Dhangadhi.jpg |city_4 = लम्कीचुहा नगरपालिका{{!}}लम्कीचुहा |div_4 = कैलाली जिल्ला{{!}}कैलाली |pop_4 = ९०,९७१ |img_4 =Tikapur Park.jpg |city_5 = टीकापुर नगरपालिका{{!}}टीकापुर |div_5 = कैलाली जिल्ला{{!}}कैलाली |pop_5 = ८९,८३५ |img_5 =Tikapur Park.jpg |city_6 = घोडाघोडी नगरपालिका{{!}}घोडाघोडी |div_6 = कैलाली जिल्ला{{!}}कैलाली |pop_6 = ८६,०३४ |img_6 = |city_7 = कृष्णपुर नगरपालिका{{!}}कृष्णपुर |div_7 = कञ्चनपुर जिल्ला{{!}}कञ्चनपुर |pop_7 = ७१,५०० |img_7 = |city_8 = गौरीगङ्गा नगरपालिका{{!}}गौरीगङ्गा |div_8 = कैलाली जिल्ला{{!}}कैलाली |pop_8 = ६४,५५८ |img_8 = |city_9 = पुनर्वास नगरपालिका{{!}}पुनर्वास |div_9 = कञ्चनपुर जिल्ला{{!}}कञ्चनपुर |pop_9 = ६१,७४८ |img_9 = |city_10 = वेदकोट नगरपालिका{{!}}वेदकोट |div_10 = कञ्चनपुर जिल्ला{{!}}कञ्चनपुर |pop_10 = ५७,६८० |img_10 = |city_11 = शुक्लाफाँटा नगरपालिका{{!}}शुक्लाफाँटा |div_11 = कञ्चनपुर जिल्ला{{!}}कञ्चनपुर |pop_11 = ५३,९६९ |img_11 = |city_12 = बेलौरी नगरपालिका{{!}}बेलौरी |div_12 = कञ्चनपुर जिल्ला{{!}}कञ्चनपुर |pop_12 = ५३,९१० |img_12 = |city_13 = भजनी नगरपालिका{{!}}भजनी |div_13 = कैलाली जिल्ला{{!}}कैलाली |pop_13 = ५३,४९४ |img_13 = |city_14 = कैलारी गाउँपालिका{{!}}कैलारी |div_14 = कैलाली जिल्ला{{!}}कैलाली |pop_14 = ४९,९१७ |img_14 = |city_15 = जानकी गाउँपालिका, कैलाली{{!}}जानकी |div_15 = कैलाली जिल्ला{{!}}कैलाली |pop_15 = ४९,८६० |img_15 = |city_16 = दोधारा चाँदनी नगरपालिका{{!}}दोधारा चाँदनी |div_16 = कञ्चनपुर जिल्ला{{!}}कञ्चनपुर |pop_16 = ४२,९७४ |img_16 = |city_17 = पुर्चौडी नगरपालिका{{!}}पुर्चौडी |div_17 = बैतडी जिल्ला{{!}}बैतडी |pop_17 = ३८,२८१ |img_17 = |city_18 = बर्दगोरिया गाउँपालिका{{!}}बर्दगोरिया |div_18 = कैलाली जिल्ला{{!}}कैलाली |pop_18 = ३७,६८२ |img_18 = |city_19 = जोशीपुर गाउँपालिका{{!}}जोशीपुर |div_19 = कैलाली जिल्ला{{!}}कैलाली |pop_19 = ३७,१८७ |img_19 = |city_20 = परशुराम नगरपालिका{{!}}परशुराम |div_20 = डडेल्धुरा जिल्ला{{!}}डडेल्धुरा |pop_20 = ३५,५९० |img_20 = }} == जनसाङ्ख्यिकी == [[राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] अनुसार, सुदूरपश्चिम प्रदेशको जनसङ्ख्या २,६९४,७८३ थियो। जनसङ्ख्याको ८.८७% ५ वर्ष मुनिका छन्। यसको [साक्षरता दर]] ७६.२३% छ र लिङ्ग अनुपात प्रति १००० पुरुषमा १११७ महिला छन्।<ref name="provincialreport">{{Cite web |title=Provincial/District/Local reports: Sudurpaschim Province |url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/files/result-folder/province/Sudurpaschim_Province_census_report.pdf |access-date= |website=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग (नेपाल)|केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग]]}}</ref> === जातीय समूहहरू === {{Pie chart |thumb=left |caption =सुदूरपश्चिम प्रदेशका जातजातिहरू (वि.सं २०७८)<ref name="caste"/> |label1 = [[क्षेत्री]]|value1 = 41.75 |color1 = red |label2 = [[थारु जाति|थारु]] |value2 = 14.76 |color2 = olive |label3 = [[बाहुन|पहाडी बाहुन ]] |value3 = 12.69 |color3 = orange |label4 = [[कामी]] |value4 = 10.81 |color4 = salmon |label5 = [[ठकुरी]] |value5 = 4.87 |color5 = crimson |label6 = [[दमाई]] |value6 = 3.76 |color6 = darksalmon |label7 = [[राना थारू]] |value7 = 3.05 |color7 = olivedrab |label8 = [[सार्की]] |value8 = 2.81 |color8 = lightsalmon |label9 = [[मगर]] |value9 = 1.96 |color9 = darkturquoise |label10 = अन्य पहाडी जाजाति |value10 = 1.05 |color10 = teal |label11 = अन्य |value11 = 2.49 |color11 = grey }} [[क्षेत्री]] सबैभन्दा ठूलो समुदाय हो, र पहाडहरूमा उनीहरूको प्रभुत्व छ। बाहुन, कामी र ठकुरी लगायत अन्य जातिहरूको उपस्थिति पनि उल्लेख्य रहेको छ। समतल क्षेत्रमा, थारु मानिसहरू प्रमुख आदिवासी हुन् यद्यपि आजकल दुई समतल जिल्लाहरूमा पहाडी मानिसहरूको बहुमत छ।<ref name="caste">{{Cite web |title=Table 1: Caste/Ethnicity and sex |url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/downloads/caste-ethnicity |access-date=2024-03-16 |website=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग (नेपाल)|केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग]]}}</ref> === भाषाहरू === {{Pie chart | caption = सुदूरपश्चिम प्रदेशमा बोलिने भाषाहरू (वि.सं २०७८)<ref name="mothertongue"/> | label1 = [[नेपाली भाषा|नेपाली]] | value1 = 42.44 | color1 = orange | label2 = [[डोटेली भाषा|डोटेली]] | value2 = 18.07 | color2 = sienna | label3 = [[थारु भाषा|थारु]] | value3 = 14.80 | color3 = maroon | label4 = [[बैतडेली भाषा|बैतडेली]] | value4 = 5.62 | color4 = #844c1e | label5 = [[अछामी भाषा|अछामी]] | value5 = 5.14 | color5 = #e8954c | label6 = बझाङ्गी | value6 = 3.69 | color6 = #cc996e | label7 = [[थारु भाषा|राना थारु]] | value7 = 2.88 | color7 = firebrick | label8 = बाजुरेली | value8 = 2.09 | color8 = #c68043 | label9 = दार्चुलेली | value9 = 1.69 | color9 = #9e673d | label10 = अन्य | value10 = 3.58 | color10 = grey }} पारस्परिक रूपमा बुझ्न नसकिने भए पनि जनसङ्ख्याको विशाल बहुमतले [[नेपाली भाषा]]सँग नजिकबाट सम्बन्धित भाषाका प्रकारहरू बोल्छन्। बाजुरेली र अछामी जस्ता पूर्वी भाषिकाहरू [[कर्णाली प्रदेश]]मा बोलिने खस भाषासँग नजिक छन्। प्रदेशको मुख्य भाषिका [[डोटेली भाषा|डोटेली]] हो, जुन प्रदेशको मध्य भागमा बोलिन्छ, जुन बिस्तारै सीमाको भारतीय भागमा बोलिने कुमाउँनीसँग नजिक हुँदै जान्छ। सन् १९५० को दशकसम्म लगभग सम्पूर्ण तराई जनसङ्ख्याले थारू बोल्दथे, जब पहाडका धेरै डोटेली र नेपाली भाषीहरू तराईमा बसाइँ सरेका थिए। स्थानीय थारू भाषाहरू नेपाली र सीमापार दक्षिणको मैदानमा बोलिने हिन्दी भाषा (मुख्यतया खादी बोली र अवधी)बाट प्रभावित छ। सबैभन्दा ठुलो चीन-तिब्बती भाषा [[मगर भाषा|मगर]] हो, यद्यपि तिब्बत नजिकैको उच्च पहाडी क्षेत्रहरूमा अझै पनि व्याँसीका केही वक्ताहरू छन्।<ref name="mothertongue">{{Cite web |title=Table 5: Mother tongue and sex |url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/downloads/caste-ethnicity |access-date= |website=राष्ट्रिय जनगणना २०७८ |publisher=[[केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग (नेपाल)|केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग]]}}</ref> नेपालको भाषा आयोगले डोट्याली र थारूलाई प्रदेशमा आधिकारिक भाषाको रूपमा सिफारिस गरेको थियो। आयोगले प्रदेशका विशिष्ट क्षेत्र र उद्देश्यका लागि बैताडेली, अछामी र बझाङ्गीलाई थप आधिकारिक भाषाको रूपमा सिफारिस गरेको थियो।<ref name="langcomreport">{{cite web |title=सरकारी कामकाजको भाषाका आधारहरूको निर्धारण तथा भाषासम्बन्धी सिफारिसहरू (पञ्चवर्षीय प्रतिवेदन- साराांश) २०७८ |url=https://languagecommission.gov.np/files/%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%B8%20%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%87%E0%A4%B7%E0%A4%A3%20%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%80%20%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A4%95%E0%A5%8B%20%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A4%BE.pdf |access-date=28 October 2021 |website=नेपाल भाषा आयोग |publisher=भाषा आयोग |language=ne |archive-date=6 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210906171816/https://languagecommission.gov.np/files/%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%B8%20%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%87%E0%A4%B7%E0%A4%A3%20%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%80%20%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A4%95%E0%A5%8B%20%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A4%BE.pdf |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210906171816/https://languagecommission.gov.np/files/%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%B8%20%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%87%E0%A4%B7%E0%A4%A3%20%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%80%20%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A4%95%E0%A5%8B%20%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A4%BE.pdf |date=6 September 2021 }}</ref> === धर्म === {{Pie chart | thumb = right | caption = सुदूरपश्चिम प्रदेशको धर्मगत तथ्याङ्क (वि.सं २०७८)<ref name="religion">{{Cite web |title=Table 5: Religion and sex |url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/downloads/caste-ethnicity |access-date=2024-03-16 |website=राष्ट्रिय जनगणना २०७८ |publisher=[[केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग (नेपाल)|केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग]]}}</ref> | label1 = [[नेपालमा हिन्दु धर्म|हिन्दु]] | color1 = darkorange | value1 = 97.42 | label2 = [[नेपालमा इसाई धर्म|इसाई]] | color2 = yellow | value2 = 1.39 | label3 = [[नेपालमा बुद्ध धर्म|बुद्ध]] | color3 = dodgerblue | value3 = 0.84 | label4 = अन्य वा उल्लेख नभएका | color4 = black | value4 = 0.34 }} [[हिन्दु धर्म]] मान्नेहरूको जनसङ्ख्या ९७.४३ प्रतिशत रहेको छ। == यो पनि हेर्नुहोस् == * [[नेपालका प्रदेशहरू]] * [[नेपालका जिल्लाहरू]] == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} {{Geographic Location | Centre = सुदूरपश्चिम प्रदेश | North = [[तिब्बत स्वायत्त क्षेत्र]], {{झन्डा|चीन}} | Northeast = | East = [[कर्णाली प्रदेश]] | Southeast = [[लुम्बिनी प्रदेश]] | South = [[उत्तर प्रदेश]], {{झन्डा|भारत}} | Southwest = | West = [[उत्तराखण्ड]], {{झन्डा|भारत}} | Northwest = }} {{नेपालका प्रदेशहरू}} {{नेपालका जिल्लाहरू}} [[श्रेणी:सुदूरपश्चिम प्रदेश|सुदूरपश्चिम प्रदेश]] [[श्रेणी:नेपालका प्रदेशहरू]] hopvt6gcj4u1wdfwv3xordbof50kqxr 1354044 1353993 2026-05-02T15:58:45Z पर्वत सुवेदी 31224 1354044 wikitext text/x-wiki {{छोटो विवरण|नेपालको प्रदेश}} {{Infobox settlement | native_name = | native_name_lang = ne | settlement_type = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | motto = | etymology = सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र | image_skyline = {{ Photomontage | photo1a = Mt Saipal.png | photo2a = Api Nampa.JPG | photo2b = Ghoda Ghodi Lake.JPG | photo3a = Beautiful lake located at the far-west Nepal.jpg | photo3b = Suklaphanta Wildlife Reserve 1.jpg | photo4a = Badimalika Temple, Bajura, Nepal.jpg | spacing = 1 | position = centre | size = 300 | foot_montage = घडीको दिशामा माथिबाट <br /> [[साइपाल हिमाल]], [[घोडाघोडी ताल]], [[शुक्लाफाँट राष्ट्रिय निकुञ्ज]]मा [[बाह्रसिंगा|बाह्रसिङ्गा]], [[बडिमालिका मन्दिर]], [[खप्तड ताल]], [[अपी हिमाल]] }} | image_seal = Emblem of Sudurpashchim Province.png | seal_size = | imagesize = | image_caption = | image_map = Nepal Sudurpashchim Pradesh.svg | mapsize = 300px | map_caption = नेपालको नक्सामा सुदूरपश्चिम प्रदेशको अवस्थिति (हल्का रातो रङ्गमा दाबी गरिएको [[कालापानी]] क्षेत्र) {{maplink|frame=yes|frame-align=center|plain=yes|frame-width=265|type=shape|stroke-width=2|stroke-color=#000000|zoom=6}} | image_map1 = <div class="center">{{Sudurpashchim Province districts labelled map}}</div> | mapsize1 = 300px | map_caption1 = सुदूरपश्चिम जिल्लाका जिल्लाहरू (दार्चुला जिल्लामा [[कालापानी]] क्षेत्र दाबी गरिएको) | subdivision_type = [[सार्वभौम सम्पन्न राष्ट्रहरूको सूची|देश]] | subdivision_name = {{झन्डा|नेपाल}} | seat_type = [[राजधानी]] <br/> अस्थायी राजधानी | seat = [[गोदावरी नगरपालिका, कैलाली|गोदावरी]] <br/> [[धनगढी उपमहानगरपालिका|धनगढी]] | seat1_type = सबैभन्दा ठुलो सहर | seat1 = [[धनगढी उपमहानगरपालिका|धनगढी]] | parts_type = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्लाहरू]] | parts_style = para | p1 = [[#जिल्लाहरू|९]] | governing_body = [[नेपालका प्रादेशिक सरकारहरू|सुदूरपश्चिम प्रदेश सरकार]] | leader_title = [[प्रदेश प्रमुख (नेपाल)|प्रदेश प्रमुख]] | leader_name = नजीर मियाँ | leader_title1 = [[मुख्यमन्त्री (नेपाल)|मुख्यमन्त्री]] | leader_name1 = [[कमलबहादुर शाह]] <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | leader_title2 = उच्च अदालत | leader_name2 = उच्च अदातल दिपायल | leader_title3 = [[सुदूरपश्चिम प्रदेश सभा|प्रदेश सभा]] | leader_name3 = [[एकसदनपद्धति|एकसदन]] (५३ सिट) | leader_title4 = [[नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरूको सूची|निर्वाचन क्षेत्रहरू]] | leader_name4 = [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]] १६ <br> [[राष्ट्रिय सभा (नेपाल)|राष्ट्रिय सभा]] ८ | government_footnotes = | established_title1 = सुदूरपश्चिमको रूपमा नामकरण | established_date1 = १२ असोज २०७५<ref>{{Cite news|url=https://annapurnapost.com/story/109394/#:~:text=%E0%A4%B6%E0%A5%81%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%B0%20%E0%A4%AA%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A5%8B%20%E0%A4%AA%E0%A4%9F%E0%A4%95%20%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A5%E0%A4%97%E0%A4%BF%E0%A4%A4%20%E0%A4%AD%E0%A4%8F%E0%A4%B0%20%E0%A4%AB%E0%A5%87%E0%A4%B0%E0%A4%BF%20%E0%A4%AC%E0%A4%B8%E0%A5%87%E0%A4%95%E0%A5%8B%20%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%A6%E0%A5%87%E0%A4%B6,%E0%A4%B0%20%E0%A5%AA%20%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A5%E0%A4%BF%E0%A4%A4%20%E0%A4%A4%E0%A5%87%E0%A4%98%E0%A4%B0%E0%A5%80%E0%A4%AE%E0%A4%BE%20%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%96%E0%A5%8D%E0%A4%A8%E0%A5%87%20%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A3%E0%A4%AF%20%E0%A4%97%E0%A4%B0%E0%A5%87%E0%A4%95%E0%A5%8B%20%E0%A4%B9%E0%A5%8B%E0%A5%A4|title=प्रदेश नम्बर ७ को नाम ‘सुदूरपश्‍चिम’, राजधानी कैलालीको ‘गोदावरी’ |date=१२ असोज २०७५|work=अन्नपूर्ण पोस्ट|access-date=२६ असोज २०८२|language=नेपाली}}</ref> | named_for = [[सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र]] | established_title = स्थापना | established_date = ३ असोज २०७२ | area_footnotes = | area_total_km2 = 19999.28 | area_rank = [[नेपालका प्रदेशहरू|छैटौँ]] | population_as_of = [[राष्ट्रिय जनगणना २०७८|वि.सं २०७८]] | population_footnotes = | population_note = | population_total = 2694783 | population_rank = [[जनसङ्ख्या अनुसार नेपालका प्रदेशहरूको सूची|पाँचौँ]] | population_density_km2 = auto | population_density_rank = [[जनसङ्ख्या अनुसार नेपालका प्रदेशहरूको सूची|पाँचौँ]] | population_demonym = सुदूरपश्चिमेली | blank_name_sec1 = [[नेपालमा बोलिने भाषाहरू|आधिकारिक भाषा]] | blank_info_sec1 = [[नेपाली भाषा|नेपाली]] | blank1_name_sec1 = [[नेपालमा बोलिने भाषाहरू|अन्य आधिकारिक भाषाहरू]] | blank1_info_sec1 = [[थारु भाषा|थारु]]<br /> [[डोटेली भाषा|डोटेली]] | blank_name_sec2 = [[मानव विकास सूचकाङ्क]] (वि.सं २०७९) | blank_info_sec2 = ०.४७८ {{increase}} ({{color|#900|न्युन}}) | blank1_name_sec2 = क्रम | blank1_info_sec2 = सातौँ | blank2_name_sec2 = [[साक्षरता]] | blank2_info_sec2 = {{increase}}७६.२% (वि.सं २०७८) | blank3_name_sec2 = लैङ्गिक अनुपात | blank3_info_sec2 = ८९.५१ [[पुरुष|♂]] /१०० [[महिला|♀]] (वि.सं २०७८) | blank4_name_sec2 = [[कुल ग्राहस्थ उत्पादन]] | blank4_info_sec2 = $२.४६ अर्ब (अमेरिकी डलर) | blank5_name_sec2 = क्रम | blank5_info_sec2 = छैटौँ | demographics2_title4 = | demographics2_info4 = | timezone = [[नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | coordinates = {{coord|28|42|12|N|80|34|01|E|type:adm1st_source:itwiki_region:NP|display=title,inline}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = | elevation_max_m = 7,132 | elevation_min_m = 109 | elevation_min_point = | elevation_max_point = [[अपी हिमाल]]<ref>https://sudurpaschim.fncci.org/province-profile.php</ref> | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | iso_code = | geocode = | website = [https://sudurpashchim.gov.np/ सुदूरपश्चिम प्रदेश] }} '''सुदूरपश्चिम प्रदेश ''' ३ असोज २०७२ मा अपनाइएको नेपालको [[नेपालको संविधान २०७२|नयाँ संविधान]]द्वारा स्थापित [[नेपालका प्रदेशहरू|सात प्रदेश]]हरू मध्ये एक हो।<ref name="statoids">{{cite web|url=http://www.statoids.com/unp.html|title=Nepal Provinces|publisher=statoids.com|access-date=21 March 2016}}</ref> यसको सिमाना उत्तरमा [[चीन]]को [[तिब्बत स्वायत्त क्षेत्र]], पूर्वमा [[कर्णाली प्रदेश ]] र [[लुम्बिनी प्रदेश]], र पश्चिम र दक्षिणमा क्रमशः [[भारत]]को [[उत्तराखण्ड]] र [[उत्तर प्रदेश]] राज्यहरूसँग जोडिएको छ। यो प्रदेशले १९,५३९ वर्ग किमी क्षेत्रफल ओगटेको छ, जुन देशको कुल क्षेत्रफलको लगभग १३.२२% हो। सुरुमा प्रदेश नम्बर ७ को रूपमा चिनिने, नवनिर्वाचित प्रदेश सभाले २०७५ असोजमा सुदूरपश्चिम प्रदेशलाई प्रदेशको स्थायी नामको रूपमा अपनाएको थियो। २०७५ असोज १२ को प्रदेश सभा मतदान अनुसार, [[गोदावरी नगरपालिका, कैलाली|गोदावरी]]लाई प्रदेशको राजधानी घोषणा गरिएको थियो भने [[धनगढी उपमहानगरपालिका|धनगढी]] हाल अस्थायी राजधानी हो।<ref>{{cite web |title=Prov 7 named Sudurpashchim amid objection from NC, RJP |url=https://thehimalayantimes.com/nepal/prov-7-named-Sudurpashchim-amid-objection-from-nc-rjp/ |publisher=The Himalayan Times |access-date=1 October 2018 |date=28 September 2018 |archive-date=22 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221122134125/https://thehimalayantimes.com/nepal/prov-7-named-Sudurpashchim-amid-objection-from-nc-rjp/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |title=Province 7 named Sudurpashchim, Godawari capital |url=https://kathmandupost.ekantipur.com/news/2018-09-28/province-7-named-sudurpashchim-godawari-capital.html |publisher=The Kathmandu Post |access-date=1 October 2018 |date=28 September 2018}}</ref> प्रदेशका जनसङ्ख्या र अर्थतन्त्रको हिसाबले तीन प्रमुख सहरहरूमा धनगढी, [[भीमदत्त नगरपालिका|महेन्द्रनगर]] र [[टीकापुर नगरपालिका|टीकापुर]] पर्दछन्।<ref>{{cite web|title=Nepal Provinces|url=http://www.statoids.com/unp.html|website=www.statoids.com}}</ref> == इतिहास == {{See also|डोटी राज्य|सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र}} [[चित्र:सुदूरपश्चिम प्रदेश.png|thumb|left|सुदूरपश्चिम प्रदेशका जिल्लाहरू]] डोटी कुमाउँको सुदूरपश्चिमी क्षेत्रमा अवस्थित एक प्राचीन राज्य थियो जुन १३औँ शताब्दीतिर कुमाउँको [[कत्युरी राज्य]]को विघटन पछि गठन भएको थियो। डोटी आठ फरक राज्यहरू मध्ये एक थियो।<ref>Dr.Y.S Kathoch, A New History of Uttarakhand; On Katyuri Dynasty "Around,13th Century Katyuri Dynasty established in Ranachulihat was broken into many sections" Doti was among them</ref> कत्युरी राज्यलाई आठ राजकुमारहरूको लागि आठ भागमा विभाजन गरिएको थियो र फरक-फरक स्वतन्त्र राज्यहरू बनेका थिए जसमा बैजनाथ-कत्युरी, द्वारहट, डोटी, बारामण्डल, अस्कोट, सिरा, सोरा, सुई (काली कुमाउँ) पर्दछन्। पश्चिममा रामगङ्गा (उत्तराखण्ड) र पूर्वमा कर्णाली (जसले सुदूरपश्चिमी क्षेत्रलाई नेपालका अन्य भागहरूबाट विभाजित गर्दछ) बीचको सम्पूर्ण भूमि डोटीमा कत्युरीहरूको रैकाहरूको उत्पत्ति पछि रैकाहरूको अधीनमा आएको थियो।<ref>Advin T. Atkinson; Gazetteer Hindi Edition (2003); He wrote (Page 274) Whole territory to the east of Ram gang was belongs to Raikas during the late 16th century.</ref> [[कञ्चनपुर जिल्ला]]मा रहेको "ब्रह्मदेव मण्डी" कत्युरी राजा ब्रह्मा देवद्वारा स्थापित गरिएको थियो।<ref>Dr. Madam Chandra Bhatt; A New History of Uttarakhand (2006): " Champawat ke Chand Raja.</ref> === डोटीका रैकाहरू === [[कत्युरी राज्य]]को पतन पछि १३औँ शताब्दीतिर निरञ्जन मल्ल देव डोटी राज्यका संस्थापक थिए। उनी संयुक्त कत्युरी राज्यका अन्तिम कत्युरीका छोरा थिए।<ref>Dr. Y. S. Kathoch; A New History of Uttarakhand (2006)</ref> डोटीका राजाहरूलाई रैका महाराज पनि भनिन्थ्यो।<ref>Badri Datt Pandey; History of Kumaun (1937)</ref> === मुगल आक्रमण === १६औँ शताब्दीमा [[अकबर]]को शासनकालमा, [[मुगल]]हरूले डोटीका रैकाहरूमाथि आक्रमण गरेका थिए। तिनीहरूले रैका राज्यको राजधानी अजयमेरुमाथि आक्रमण गरेका थिए। [[अजयमेरु गाउँपालिका|अजयमेरु]] हाल [[डडेलधुरा जिल्ला]]मा पर्दछ। [[लखनऊ]]मा बस्ने अकबरका सेनापति हुसेन खानले आक्रमणको नेतृत्व गरेका थिए। [[मुगल साम्राज्य]]को समयमा हिन्द फारसी इतिहासकार अब्द अल-कादिर बदायुनी (लगभग सन् १५४० - १६१५) का अनुसार, लखनऊका मुगल सेनापति हुसेन खान, रैका राज्यको धन र खजानाबाट लोभिएका थिए उनी त्यो क्षेत्र लुट्न चाहन्थे। तथापि,उनको आक्रमण असफल भएको थियो।<ref>{{cite web |url=http://thekumaonhills.com/kumaon-history/ |title=Kumaon History |publisher=Thekumaonhills.com |date=29 March 1947 |access-date=4 June 2015 |archive-date=19 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200219064757/http://thekumaonhills.com/kumaon-history/ |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200219064757/http://thekumaonhills.com/kumaon-history/ |date=19 February 2020 }}</ref> === खैरगढ-सिङ्घाई राज्य === राजा दीप शाहीलाई १७९० ईस्वीमा [[नेपाल]]बाट निष्कासित गरिएको थियो र अवधको तराई (हाल [[भारत]]को [[उत्तर प्रदेश]]को [[लखिमपुर खेरी जिल्ला]]) आइपुगेपछि उनले [[बेलायती भारत]] अन्तर्गत खैरीगढमा खैरगढ-सिङ्घाई राज्य स्थापना गरेका थिए।<ref>[http://members.iinet.net.au/~royalty/ips/k/khairigarh]{{dead link|date=December 2019}}</ref> == भूगोल == सुदूरपश्चिम प्रदेशले १९,५३९ वर्ग किलोमिटर अर्थात् देशको कुल क्षेत्रफलको १३.२२% ओगटेको छ। यस प्रदेशको कुल क्षेत्रफलमा हिमाली भूभाग ७,९३२.८३४ वर्ग किलोमिटर (४०.६०%), पहाडी भूभाग ६,७४८.७७०६ वर्ग किलोमिटर (३४.५४%) र तराई क्षेत्र ४,८५७.३९५४ वर्ग किलोमिटर (२४.८६%) पर्दछ। यस प्रदेशमा बढी पहाडी र हिमाली भूभाग छ। यो प्रदेश नेपाल राज्यको सुदूरपश्चिमी भागमा अवस्थित छ। यस प्रदेशका दुई जिल्ला ([[कैलाली जिल्ला|कैलाली]] र [[कञ्चनपुर जिल्ला|कञ्चनपुर]]) तराई क्षेत्रमा अवस्थित छन्, चार ([[डोटी जिल्ला|डोटी]], [[डडेल्धुरा जिल्ला|डडेल्धुरा]], [[अछाम जिल्ला|अछाम]] र [[बैतडी जिल्ला|बैतडी]]) पहाडी क्षेत्रमा छन् र तीन ([[दार्चुला जिल्ला|दार्चुला]], [[बझाङ जिल्ला|बझाङ]] र [[बाजुरा जिल्ला|बाजुरा]]) हिमाली क्षेत्रमा छन्।<ref name="Sudurpashchim 2022">{{Cite web |title=प्रदेश परिचय {{!}} प्रदेश प्रमुखको कार्यालय |lang=ne |url=http://oph.sudurpashchim.gov.np/index.php/node/170 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220712000329/http://oph.sudurpashchim.gov.np/index.php/node/170 |archive-date=12 July 2022 |website=oph.sudurpashchim.gov.np }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230731065841/http://oph.sudurpashchim.gov.np/index.php/node/170 |date=31 July 2023 }}</ref> यस प्रदेशको पूर्वमा [[कर्णाली नदी]], मध्यमा [[सेती नदी]] र पश्चिममा [[महाकाली नदी]] बग्दछ। सुदूरपश्चिम प्रदेशमा यसको प्रत्यक्ष प्रशासित क्षेत्रको अतिरिक्त, नेपालले [[कालापानी]] र उत्तरी कुठी उपत्यकाको भारत-प्रशासित क्षेत्रहरू दाबी गर्दछ, जसलाई संयुक्त रूपमा "कालापानी-लिम्पियाधुरा क्षेत्र" भनिन्छ। नेपाल सरकारको वेबसाइटहरूले यी क्षेत्रहरू सहित प्रदेशको क्षेत्रफल १९,९९९.२८ वर्ग किमी रहेको जनाएको छ।<ref name="invest.sudurpashchim">{{Cite web |title=About Sudurpashchim Province |url=https://invest.sudurpashchim.gov.np/pages/about-sudurpashchim |publisher=invest.sudurpashchim.gov.np |access-date=24 August 2025}}</ref> === हिमालहरू === यस प्रदेशका प्रमुख हिमालहरू अपी (७१३२ मिटर), साइपाल (७०२५ मिटर), बोबये चुली (६,८०८ मिटर), नाम्पा (६७५५ मिटर), ओम पर्वत (५५९० मिटर) र जेठी बहुरानी (६८५० मिटर) हुन्। {| class="wikitable" |+सुदूरपश्चिम प्रदेशका उग्ला हिमालहरू !हिमालहरू !उचाइ (मिटर) !जिल्ला !हिमशृङ्खला !अतिरिक्त जानकारी |- |[[अपी हिमाल|अपी]] |७,१३२ |[[दार्चुला जिल्ला]] |योका पहाड [[गुराँस हिमाल]] |सन् १९६० मा प्रथम आरोहण |- |[[साइपाल हिमाल|साइपाल]] |७,०३१ |[[बझाङ जिल्ला]] |पश्चिम नेपाल हिमालय |सन् १९६० मा प्रथम आरोहण |- |[[जेठी बहुरानी]] |६,८५० |[[दार्चुला जिल्ला|दार्चुला]]/[[बझाङ जिल्ला|बझाङ]] |[[हिमालय]] |सन् १९७८ मा प्रथम आरोहण<ref name=":1">{{Cite web |last=Annapurna |first=Kris |date=2022-02-25 |title=Gurans Himal: Stories From the Far Western Himalaya » Explorersweb |url=https://explorersweb.com/gurans-himal-stories-from-the-far-western-himalaya/ |access-date=2023-08-04 |website=Explorersweb}}</ref> |- |[[बोबये चुली]] |६,८०८ |[[दार्चुला जिल्ला|दार्चुला]]/[[बझाङ जिल्ला|बझाङ]] |व्यासऋृषि हिमाल |सन् १९९६ मा प्रथम आरोहण |- |[[नाम्पा हिमाल|नाम्पा]] |६,७५५ |[[दार्चुला जिल्ला|दार्चुला]] |[[गुराँस हिमाल|गुराँस]] |सन् १९७२ मा प्रथम आरोहण<ref name=":1" /> |- |[[ओम पर्वत]] ||५,५९० |[[दार्चुला जिल्ला|दार्चुला]] |[[हिमालय]] |सन् २००४ मा प्रथम आरोहण |} == सरकार र प्रशासन == {{मुख्य|नेपालका प्रादेशिक सरकारहरू|सुदूरपश्चिम प्रदेश सभा}} राज्यपालले [[प्रदेश प्रमुख (नेपाल)|प्रदेश प्रमुख]]को रूपमा काम गर्छन् भने [[मुख्यमन्त्री (नेपाल)|मुख्यमन्त्री]] प्रदेश सरकारको प्रमुख हुन्छन्।<ref>{{Cite news|url=http://kathmandupost.ekantipur.com/news/2016-09-19/high-courts-get-their-chief-judges.html|title=High Courts get their chief judges|access-date=27 April 2018|language=en}}</ref> दिपायल उच्च अदालतका मुख्य न्यायाधीश न्यायपालिकाको प्रमुख हुन्।<ref>{{Cite news|url=https://thehimalayantimes.com/nepal/trilochan-bhatta-becomes-province-7-chief-minister/|title=Trilochan Bhatta becomes Province 7 chief minister|date=16 February 2018|work=The Himalayan Times|access-date=28 April 2018|language=en-US}}</ref><ref>{{cite web |title=President of Nepal administers oath to Chiefs of seven provinces {{!}} DD News |url=http://ddnews.gov.in/international/president-nepal-administers-oath-chiefs-seven-provinces |access-date=27 April 2018 |website=ddnews.gov.in |language=en}}</ref> वर्तमान प्रदेश प्रमुख, मुख्यमन्त्री र मुख्य न्यायाधीश क्रमश: गङ्गाप्रसाद यादव, [[कमलबहादुर शाह]] र नजिर मियाँ हुन्। यस प्रदेशमा ५३ वटा प्रदेश सभा निर्वाचन क्षेत्र र १६ वटा प्रतिनिधि सभा निर्वाचन क्षेत्र रहेका छन्।<ref>{{Cite news|url=https://thehimalayantimes.com/nepal/constituency-delimitation-commission-creates-495-constituencies/|title=CDC creates 495 constituencies|date=31 August 2017|work=The Himalayan Times|access-date=27 April 2018|language=en}}</ref> सुदूरपश्चिम प्रदेशमा नेपालका अन्य सबै प्रदेशहरू जस्तै एक सदनात्मक व्यवस्थापिका छ। [[प्रदेश सभा (नेपाल)|प्रदेश सभा]]को कार्यकाल पाँच वर्षको हुन्छ। सुदूरपश्चिम प्रदेशको प्रदेश सभा अस्थायी रूपमा [[धनगढी उपमहानगरपालिका|धनगढी]] स्थित जिल्ला समन्वय समितिको भवनमा राखिएको छ।<ref>{{Cite news|url=https://thehimalayantimes.com/nepal/preparations-way-provincial-assembly-meeting/|title=Preparations underway for assembly meeting|date=31 January 2018|work=The Himalayan Times|access-date=28 April 2018|language=en}}</ref> == प्रशासनिक विभाजन == यस प्रदेशलाई नौ जिल्लामा विभाजन गरिएको छ, जुन तल सूचीबद्ध छन्। जिल्लालाई [[जिल्ला समन्वय समिति (नेपाल)|जिल्ला समन्वय समिति]]को प्रमुख र जिल्ला प्रशासन अधिकारीद्वारा प्रशासित गरिन्छ। जिल्लाहरूलाई थप नगरपालिका वा गाउँपालिकाहरूमा विभाजन गरिएको छ। प्रदेशको राजधानी [[गोदावरी नगरपालिका, कैलाली|गोदावरी]] हो भने सबैभन्दा ठुलो सहर [[धनगढी उपमहानगरपालिका|धनगढी]] हो।<ref>{{Cite web |title=स्थानिय तह |url=http://103.69.124.141 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180831065451/http://103.69.124.141/ |archive-date=2018-08-31 |access-date=2018-04-27 |website=103.69.124.141}}</ref> नगरपालिकाहरूमा एक उप-महानगरपालिका र ३३ नगरपालिकाहरू समावेश छन्। प्रदेशमा ५४ वटा गाउँपालिकाहरू रहेका छन्। {{See also|नेपालका जिल्लाहरू|नेपालका सहरहरूको सूची|नेपालका गाउँपालिकाहरूको सूची}} {| class="wikitable sortable" !क्रम !जिल्लाहरू !सदरमुकाम !जनसङ्ख्या ([[राष्ट्रिय जनगणना २०७८|वि.सं २०७८]])<ref name="cbs">[http://cbs.gov.np/image/data/Population/District%20Level%20Detail%20Report/Volume05Part01.pdf 2011 Census District Level Detail Report] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180902103458/http://cbs.gov.np/image/data/Population/District%20Level%20Detail%20Report/Volume05Part01.pdf|date=2018-09-02}}, Central Bureau of Statistics.</ref> !क्षेत्रफल (वर्ग किमी) !जनघनत्व !स्थानीय तह सङ्ख्या |- |१ |[[अछाम जिल्ला]] |[[मङ्गलसेन नगरपालिका|मङ्गलसेन]] |२,२८,८५२ |१,६९२ |१४० |१० |- |२ |[[बैतडी जिल्ला]] |[[दशरथचन्द नगरपालिका|दशरथचन्द]] |२,४२,१५७ |१,५१९ |१६० |१० |- |३ |[[बझाङ जिल्ला]] |[[चैनपुर, बझाङ|चैनपुर]] |१,८९,०८५ |३,४२२ |५५ |१२ |- |४ |[[बाजुरा जिल्ला]] |[[मार्तडी]] |१,३८,५२३ |२,१८८ |६३ |९ |- |५ |[[डडेल्धुरा जिल्ला]] |[[अमरगढी नगरपालिका|अमरगढी]] |१,३९,६०२ |१,५३८ |९१ |७ |- |६ |[[दार्चुला जिल्ला]] |[[खलङ्गा, दार्चुला|खलङ्गा]] |१,३३,३१० |२,७८२.२८ |५७ |९ |- |७ |[[डोटी जिल्ला]] |[[दिपायल सिलगढी नगरपालिका|दिपायल सिलगढी]] |२,०४,८३१ |२,०२५ |१०० |९ |- |८ |[[कैलाली जिल्ला]] |[[धनगढी उपमहानगरपालिका|धनगढी]] |९,०४,६६६ |३,२३५ |२८१.७ |१३ |- |९ |[[कञ्चनपुर जिल्ला]] |[[भीमदत्त नगरपालिका|महेन्द्रनगर]] |५,१३,७५७ |१,६१० |२८० |९ |} {{Largest cities | country = सुदूरपश्चिम प्रदेश | stat_ref = केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग[http://cbs.gov.np/image/data/2017/Population_Ward_Level_753_Local_Unit.pdf] | list_by_pop = | div_name = | div_link =नेपालका जिल्लाहरू{{!}}जिल्ला |city_1 = धनगढी उपमहानगरपालिका{{!}}धनगढी |div_1 = कैलाली जिल्ला{{!}}कैलाली |pop_1 = १,९८,७९२ |img_1 =Behdaba Temple Urmarampur Dhangadi Kailali Nepal Rajesh Dhungana (1).jpg |city_2 = भीमदत्त नगरपालिका{{!}}भीमदत्त |div_2 = कञ्चनपुर जिल्ला{{!}}कञ्चनपुर |pop_2 = १,२२,३२० |img_2 = Dodhara Chadani Bridge, Kanchanpur.jpg |city_3 = गोदावरी नगरपालिका, कैलाली{{!}}गोदावरी |div_3 = कैलाली जिल्ला{{!}}कैलाली |pop_3 = ९८,७४६ |img_3 = Dhangadhi.jpg |city_4 = लम्कीचुहा नगरपालिका{{!}}लम्कीचुहा |div_4 = कैलाली जिल्ला{{!}}कैलाली |pop_4 = ९०,९७१ |img_4 =Tikapur Park.jpg |city_5 = टीकापुर नगरपालिका{{!}}टीकापुर |div_5 = कैलाली जिल्ला{{!}}कैलाली |pop_5 = ८९,८३५ |img_5 =Tikapur Park.jpg |city_6 = घोडाघोडी नगरपालिका{{!}}घोडाघोडी |div_6 = कैलाली जिल्ला{{!}}कैलाली |pop_6 = ८६,०३४ |img_6 = |city_7 = कृष्णपुर नगरपालिका{{!}}कृष्णपुर |div_7 = कञ्चनपुर जिल्ला{{!}}कञ्चनपुर |pop_7 = ७१,५०० |img_7 = |city_8 = गौरीगङ्गा नगरपालिका{{!}}गौरीगङ्गा |div_8 = कैलाली जिल्ला{{!}}कैलाली |pop_8 = ६४,५५८ |img_8 = |city_9 = पुनर्वास नगरपालिका{{!}}पुनर्वास |div_9 = कञ्चनपुर जिल्ला{{!}}कञ्चनपुर |pop_9 = ६१,७४८ |img_9 = |city_10 = वेदकोट नगरपालिका{{!}}वेदकोट |div_10 = कञ्चनपुर जिल्ला{{!}}कञ्चनपुर |pop_10 = ५७,६८० |img_10 = |city_11 = शुक्लाफाँटा नगरपालिका{{!}}शुक्लाफाँटा |div_11 = कञ्चनपुर जिल्ला{{!}}कञ्चनपुर |pop_11 = ५३,९६९ |img_11 = |city_12 = बेलौरी नगरपालिका{{!}}बेलौरी |div_12 = कञ्चनपुर जिल्ला{{!}}कञ्चनपुर |pop_12 = ५३,९१० |img_12 = |city_13 = भजनी नगरपालिका{{!}}भजनी |div_13 = कैलाली जिल्ला{{!}}कैलाली |pop_13 = ५३,४९४ |img_13 = |city_14 = कैलारी गाउँपालिका{{!}}कैलारी |div_14 = कैलाली जिल्ला{{!}}कैलाली |pop_14 = ४९,९१७ |img_14 = |city_15 = जानकी गाउँपालिका, कैलाली{{!}}जानकी |div_15 = कैलाली जिल्ला{{!}}कैलाली |pop_15 = ४९,८६० |img_15 = |city_16 = दोधारा चाँदनी नगरपालिका{{!}}दोधारा चाँदनी |div_16 = कञ्चनपुर जिल्ला{{!}}कञ्चनपुर |pop_16 = ४२,९७४ |img_16 = |city_17 = पुर्चौडी नगरपालिका{{!}}पुर्चौडी |div_17 = बैतडी जिल्ला{{!}}बैतडी |pop_17 = ३८,२८१ |img_17 = |city_18 = बर्दगोरिया गाउँपालिका{{!}}बर्दगोरिया |div_18 = कैलाली जिल्ला{{!}}कैलाली |pop_18 = ३७,६८२ |img_18 = |city_19 = जोशीपुर गाउँपालिका{{!}}जोशीपुर |div_19 = कैलाली जिल्ला{{!}}कैलाली |pop_19 = ३७,१८७ |img_19 = |city_20 = परशुराम नगरपालिका{{!}}परशुराम |div_20 = डडेल्धुरा जिल्ला{{!}}डडेल्धुरा |pop_20 = ३५,५९० |img_20 = }} == जनसाङ्ख्यिकी == [[राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] अनुसार, सुदूरपश्चिम प्रदेशको जनसङ्ख्या २,६९४,७८३ थियो। जनसङ्ख्याको ८.८७% ५ वर्ष मुनिका छन्। यसको [[साक्षरता दर]] ७६.२३% छ र लिङ्ग अनुपात प्रति १००० पुरुषमा १११७ महिला छन्।<ref name="provincialreport">{{Cite web |title=Provincial/District/Local reports: Sudurpaschim Province |url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/files/result-folder/province/Sudurpaschim_Province_census_report.pdf |access-date= |website=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग (नेपाल)|केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग]]}}</ref> === जातीय समूहहरू === {{Pie chart |thumb=left |caption =सुदूरपश्चिम प्रदेशका जातजातिहरू (वि.सं २०७८)<ref name="caste"/> |label1 = [[क्षेत्री]]|value1 = 41.75 |color1 = red |label2 = [[थारु जाति|थारु]] |value2 = 14.76 |color2 = olive |label3 = [[बाहुन|पहाडी बाहुन ]] |value3 = 12.69 |color3 = orange |label4 = [[कामी]] |value4 = 10.81 |color4 = salmon |label5 = [[ठकुरी]] |value5 = 4.87 |color5 = crimson |label6 = [[दमाई]] |value6 = 3.76 |color6 = darksalmon |label7 = [[राना थारू]] |value7 = 3.05 |color7 = olivedrab |label8 = [[सार्की]] |value8 = 2.81 |color8 = lightsalmon |label9 = [[मगर]] |value9 = 1.96 |color9 = darkturquoise |label10 = अन्य पहाडी जाजाति |value10 = 1.05 |color10 = teal |label11 = अन्य |value11 = 2.49 |color11 = grey }} [[क्षेत्री]] सबैभन्दा ठूलो समुदाय हो, र पहाडहरूमा उनीहरूको प्रभुत्व छ। बाहुन, कामी र ठकुरी लगायत अन्य जातिहरूको उपस्थिति पनि उल्लेख्य रहेको छ। समतल क्षेत्रमा, थारु मानिसहरू प्रमुख आदिवासी हुन् यद्यपि आजकल दुई समतल जिल्लाहरूमा पहाडी मानिसहरूको बहुमत छ।<ref name="caste">{{Cite web |title=Table 1: Caste/Ethnicity and sex |url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/downloads/caste-ethnicity |access-date=2024-03-16 |website=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग (नेपाल)|केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग]]}}</ref> === भाषाहरू === {{Pie chart | caption = सुदूरपश्चिम प्रदेशमा बोलिने भाषाहरू (वि.सं २०७८)<ref name="mothertongue"/> | label1 = [[नेपाली भाषा|नेपाली]] | value1 = 42.44 | color1 = orange | label2 = [[डोटेली भाषा|डोटेली]] | value2 = 18.07 | color2 = sienna | label3 = [[थारु भाषा|थारु]] | value3 = 14.80 | color3 = maroon | label4 = [[बैतडेली भाषा|बैतडेली]] | value4 = 5.62 | color4 = #844c1e | label5 = [[अछामी भाषा|अछामी]] | value5 = 5.14 | color5 = #e8954c | label6 = बझाङ्गी | value6 = 3.69 | color6 = #cc996e | label7 = [[थारु भाषा|राना थारु]] | value7 = 2.88 | color7 = firebrick | label8 = बाजुरेली | value8 = 2.09 | color8 = #c68043 | label9 = दार्चुलेली | value9 = 1.69 | color9 = #9e673d | label10 = अन्य | value10 = 3.58 | color10 = grey }} पारस्परिक रूपमा बुझ्न नसकिने भए पनि जनसङ्ख्याको विशाल बहुमतले [[नेपाली भाषा]]सँग नजिकबाट सम्बन्धित भाषाका प्रकारहरू बोल्छन्। बाजुरेली र अछामी जस्ता पूर्वी भाषिकाहरू [[कर्णाली प्रदेश]]मा बोलिने खस भाषासँग नजिक छन्। प्रदेशको मुख्य भाषिका [[डोटेली भाषा|डोटेली]] हो, जुन प्रदेशको मध्य भागमा बोलिन्छ, जुन बिस्तारै सीमाको भारतीय भागमा बोलिने कुमाउँनीसँग नजिक हुँदै जान्छ। सन् १९५० को दशकसम्म लगभग सम्पूर्ण तराई जनसङ्ख्याले थारू बोल्दथे, जब पहाडका धेरै डोटेली र नेपाली भाषीहरू तराईमा बसाइँ सरेका थिए। स्थानीय थारू भाषाहरू नेपाली र सीमापार दक्षिणको मैदानमा बोलिने हिन्दी भाषा (मुख्यतया खादी बोली र अवधी)बाट प्रभावित छ। सबैभन्दा ठुलो चीन-तिब्बती भाषा [[मगर भाषा|मगर]] हो, यद्यपि तिब्बत नजिकैको उच्च पहाडी क्षेत्रहरूमा अझै पनि व्याँसीका केही वक्ताहरू छन्।<ref name="mothertongue">{{Cite web |title=Table 5: Mother tongue and sex |url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/downloads/caste-ethnicity |access-date= |website=राष्ट्रिय जनगणना २०७८ |publisher=[[केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग (नेपाल)|केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग]]}}</ref> नेपालको भाषा आयोगले डोट्याली र थारूलाई प्रदेशमा आधिकारिक भाषाको रूपमा सिफारिस गरेको थियो। आयोगले प्रदेशका विशिष्ट क्षेत्र र उद्देश्यका लागि बैताडेली, अछामी र बझाङ्गीलाई थप आधिकारिक भाषाको रूपमा सिफारिस गरेको थियो।<ref name="langcomreport">{{cite web |title=सरकारी कामकाजको भाषाका आधारहरूको निर्धारण तथा भाषासम्बन्धी सिफारिसहरू (पञ्चवर्षीय प्रतिवेदन- साराांश) २०७८ |url=https://languagecommission.gov.np/files/%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%B8%20%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%87%E0%A4%B7%E0%A4%A3%20%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%80%20%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A4%95%E0%A5%8B%20%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A4%BE.pdf |access-date=28 October 2021 |website=नेपाल भाषा आयोग |publisher=भाषा आयोग |language=ne |archive-date=6 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210906171816/https://languagecommission.gov.np/files/%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%B8%20%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%87%E0%A4%B7%E0%A4%A3%20%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%80%20%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A4%95%E0%A5%8B%20%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A4%BE.pdf |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210906171816/https://languagecommission.gov.np/files/%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%B8%20%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%87%E0%A4%B7%E0%A4%A3%20%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%80%20%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A4%95%E0%A5%8B%20%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A4%BE.pdf |date=6 September 2021 }}</ref> === धर्म === {{Pie chart | thumb = right | caption = सुदूरपश्चिम प्रदेशको धर्मगत तथ्याङ्क (वि.सं २०७८)<ref name="religion">{{Cite web |title=Table 5: Religion and sex |url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/downloads/caste-ethnicity |access-date=2024-03-16 |website=राष्ट्रिय जनगणना २०७८ |publisher=[[केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग (नेपाल)|केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग]]}}</ref> | label1 = [[नेपालमा हिन्दु धर्म|हिन्दु]] | color1 = darkorange | value1 = 97.42 | label2 = [[नेपालमा इसाई धर्म|इसाई]] | color2 = yellow | value2 = 1.39 | label3 = [[नेपालमा बुद्ध धर्म|बुद्ध]] | color3 = dodgerblue | value3 = 0.84 | label4 = अन्य वा उल्लेख नभएका | color4 = black | value4 = 0.34 }} [[हिन्दु धर्म]] मान्नेहरूको जनसङ्ख्या ९७.४३ प्रतिशत रहेको छ। == यो पनि हेर्नुहोस् == * [[नेपालका प्रदेशहरू]] * [[नेपालका जिल्लाहरू]] == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} {{Geographic Location | Centre = सुदूरपश्चिम प्रदेश | North = [[तिब्बत स्वायत्त क्षेत्र]], {{झन्डा|चीन}} | Northeast = | East = [[कर्णाली प्रदेश]] | Southeast = [[लुम्बिनी प्रदेश]] | South = [[उत्तर प्रदेश]], {{झन्डा|भारत}} | Southwest = | West = [[उत्तराखण्ड]], {{झन्डा|भारत}} | Northwest = }} {{नेपालका प्रदेशहरू}} {{नेपालका जिल्लाहरू}} [[श्रेणी:सुदूरपश्चिम प्रदेश|सुदूरपश्चिम प्रदेश]] [[श्रेणी:नेपालका प्रदेशहरू]] iwt1qb1yr40thretaj89akpb7fv7nog इच्छाकामना गाउँपालिका 0 92883 1353982 1353779 2026-05-02T14:56:20Z पर्वत सुवेदी 31224 [[Special:Contributions/पर्वत सुवेदी|पर्वत सुवेदी]] ([[User talk:पर्वत सुवेदी|वार्ता]])द्वारा [[Special:Diff/1353779|1353779]] संशोधनलाई खारेज गरियो 1353982 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info -->| name = इच्छाकामना गाउँपालिका | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[गाउँपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = इच्छाकामना गाउँपालिकाको वडा विभाजन | image_flag = | image_seal = | image_map = <!-- NepalChitawanDistrictmap.png --> | mapsize = 300px | map_caption = | pushpin_map = इच्छाकामना गाउँपालिका#चितवन जिल्ला#बागमती प्रदेश#नेपाल | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = | subdivision_type = देश | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[बागमती प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[चितवन जिल्ला|चितवन]] | subdivision_type3 = वडा सङ्ख्या | subdivision_name3 = ७|<!-- राजनीति --> | government_footnotes = <ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-3/district-chitwan/ichchhyakamana?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = [[गाउँ सभा]] | leader_title = [[अध्यक्ष]] | leader_name = दानबहादुर गुरुङ <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) | leader_title1 = [[उपाध्यक्ष]]<!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = माया सिलवाल <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) | established_title = स्थापित | established_date = २०७३ फागुन २७ <!-- Area -->| unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 166.67<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> <!-- जनसङ्ख्या -->| population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]<ref>{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=3&district=35&municipality=3|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_footnotes = | population_note = | population_total = 27643 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- General information -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | coordinates = {{coord|27.87|84.62|type:city_region:NP|display=inline,title}} | timezone_DST = | utc_offset_DST = | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = हुलाक कोड | postal_code = | area_code = +९७७-०५६ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[दारेचोक]] गाविसको कार्यालय, कुरिनटार | website = {{website|Ichchhakamanamun.gov.np}} | footnotes = }} '''इच्छाकामना गाउँपालिका''' [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित छ।<ref name="गाउँपालिका र नगरपालिका (सूची)">{{cite news|title=गाउँपालिका र नगरपालिका कुन जिल्लामा कति? (सूची)|url=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084|accessdate=२३ पौष २०७३|publisher=लोकान्तर|date=२३ पौष २०७३|ref=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084}}</ref><ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> विसं २०७३ सालमा [[सङ्घीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालय (नेपाल)|सङ्घीय मामिला तथा स्थानीय विकास मन्त्रालय]]ले ७५३ [[नेपालका स्थानीय तहहरू|स्थानीय तह]] लागू गर्दा [[चितवन जिल्ला]]मा साविकका [[दारेचोक]], [[चण्डीभञ्ज्याङ, चितवन|चण्डीभञ्ज्याङ]], [[काउले, चितवन|काउले]] र [[दाहाखानी]] गाउँ विकास समितिहरूलाई समेटेर इच्छाकामना गाउँपालिका घोषणा गरिएको थियो।<ref>{{cite news|title=सबै गाविस र जिविस खारेज|url=http://www.annapurnapost.com/news/66220|accessdate=२०७३ फागुन २७|publisher=[[अन्नपूर्ण पोष्ट]]|date=२०७३ फागुन २७}}</ref><ref>{{cite news|title=गाउँ र नगरपालिका (सूची)|url=http://www.enayapatrika.com/2017/01/07/118110/|accessdate=१४ जेठ २०७४|publisher=[[नयाँ पत्रिका दैनिक]]|date=पुष २३, २०७३|ref=http://www.enayapatrika.com/2017/01/07/118110/}}</ref> [[लामो झरना]], [[सिराइचुली]], हात्तीवाङ ऐतिहासिक क्षेत्र [[उपरदाङगढी]], धार्मिक क्षेत्र इच्छाकामना माईको मन्दिर, जलबिरे मन्दिर, [[मनकामना केबलकार]], त्रिशुली नदी, [[मुग्लिङ|मुग्लिङ बजार]] रहेको यस क्षेत्र पर्यटन विकासका लागि प्रचुर सम्भावनायुक्त गाउँपालिका हो। == अवस्थिति र प्रशासनिक सीमा == इच्छाकामना गाउँपालिका नेपालको [[बागमती प्रदेश]] अन्तर्गत [[चितवन जिल्ला]]को उत्तरी पहाडी भूभागमा अवस्थित छ। यो जिल्ला सदरमुकाम भरतपुरको उत्तरमा पर्दछ।<ref name=":6">[https://ichchhakamana.gov.np इच्छाकामना गाउँपालिकाको परिचय]{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, इच्छाकामना गाउँपालिका</ref> चितवनका सातवटा स्थानीय तहमध्ये यो एक मात्र गाउँपालिका हो। यसको क्षेत्रफल १६६.७३ वर्ग किलोमिटर रहेको छ र प्रशासनिक प्रयोजनका लागि यसलाई सातवटा वडाहरूमा विभाजन गरिएको छ।<ref name=":7">{{Cite web|url=https://mofaga.gov.np/storage/shares/753_Ichchhakamana.pdf|title=इच्छाकामना गाउँपालिकाको विवरण}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> यस गाउँपालिकाको पूर्वमा [[धादिङ जिल्ला]] पश्चिममा [[तनहुँ जिल्ला]] तथा [[भरतपुर महानगरपालिका]], उत्तरमा [[गोरखा जिल्ला]] र दक्षिणमा [[कालिका नगरपालिका]] रहेका छन्। [[मदन आश्रित राजमार्ग|नारायणगढ-मुग्लिन राजमार्ग]]मार्फत सहज यातायात पहुँच रहेको छ।<ref name=":9">चितवन जिल्लाको नक्सा र प्रशासनिक विभाजन</ref> नेपालको सन् २०१७ (वि.सं. २०७३) को स्थानीय तह पुनर्संरचनाका क्रममा साविकका गाविसहरूलाई एकीकृत गरी यो गाउँपालिका स्थापना गरिएको हो। चितवन जिल्लाको अधिकांश भूभाग तराईको समथर मैदान भए तापनि इच्छाकामनाको पहाडी र चुरे श्रृङ्खलाको अवस्थितिले यसलाई जिल्लाका अन्य सहरी क्षेत्रहरूभन्दा फरक र ग्रामीण विशेषता प्रदान गरेको छ।<ref name=":6"/> यो गाउँपालिका समुन्द्री सतह ५०० मिटर उचाइ देखि १५०० मिटर उचाइमा अवस्थित छ। यो गाउँपालिका २७०४८३५.३९ उत्तरी अक्षांश देखि ८३०३४९७.५ पूर्वी देशान्तर सम्म फैलिएको छ। == जनसाङ्ख्यिकी == [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८]]को अन्तिम नतिजा अनुसार, इच्छाकामना गाउँपालिकाको कुल जनसङ्ख्या २७,६४३ रहेको छ।<ref name=":2">[https://censusnepal.cbs.gov.np/results/population?province=3&district=35&municipality=3 राष्ट्रिय जनगणना २०७८ - प्रतिवेदन], राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय</ref> यसमध्ये पुरुषको सङ्ख्या १४,००७ (५०.७%) र महिलाको सङ्ख्या १३,६३६ (४९.३%) रहेको छ। यस गाउँपालिकाको लैङ्गिक अनुपात प्रति १०० महिलामा १०२.७२ पुरुष रहेको छ। १६६.७ वर्ग किलोमिटर क्षेत्रफलमा फैलिएको यस गाउँपालिकाको जनघनत्व १६५.८ व्यक्ति प्रति वर्ग किलोमिटर रहेको छ।<ref>{{cite web|title=गाउँपालिका र नगरपालिकाहरूको नाम, संख्या, सीमाना, केन्द्र र वडाको सीमाना सहितको विवरण|url=http://www.mofald.gov.np/ne/nepal-nagarpalika-gaupalika-list|website=सङ्घीय मामिला तथा स्थानीय विकास मन्त्रालय|publisher=[[नेपाल सरकार]]|accessdate=२०७३ फाल्गुण २७}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190317214821/http://mofald.gov.np/ne/nepal-nagarpalika-gaupalika-list |date=2019-03-17 }}</ref> २०७८ को जनगणना अनुसार यस गाउँपालिकामा ६,१८५ घरधुरीहरू रहेका छन्। विगतका जनगणनाहरूसँग तुलना गर्दा यहाँको जनसङ्ख्या क्रमिक रूपमा बढेको देखिन्छ; वि.सं. २०५८ मा यहाँको जनसङ्ख्या २१,९२४ र वि.सं. २०६८ मा २५,०६७ रहेको थियो। २०५८ देखि २०६८ सम्मको दशकमा यहाँको औसत वार्षिक जनसङ्ख्या वृद्धिदर ०.९४% रहेको छ, जुन राष्ट्रिय ग्रामीण औसतभन्दा कम हो। यसले बाह्य बसाइँसराइको तुलनामा आन्तरिक बसाइँसराइ न्यून रहेको सङ्केत गर्दछ।<ref>{{cite web|title=जात जाती|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/cast-ethnicity?province=3&district=35&municipality=3|website=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग|language=नेपाली|accessdate=११ असोज २०८१}}</ref> {| class="wikitable" |+ जनगणना वर्ष |- ! जनगणना वर्ष !! जनसङ्ख्या !! अन्तर-जनगणना वार्षिक वृद्धि दर |- | [[नेपालको दसौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०५८|२०५८]]|| २१,९२४|| - |- | [[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|२०६८]]|| २५,०६७|| १.३५% |- | [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|२०७८]]|| २७,६४३|| ०.९४% |} === जातीय र भाषिक संरचना === २०७८ को राष्ट्रिय जनगणना अनुसार, इच्छाकामना गाउँपालिकामा आदिवासी र पहाडी समूहहरूको बाहुल्यता भएको विविध जातीय संरचना रहेको छ। यहाँ आदिवासी समुदायको रूपमा रहेको चेपाङ (प्रजा पनि भनिने) समूह सबैभन्दा ठूलो छ, जसको हिस्सा कुल जनसङ्ख्याको ३७.४% (१०,३३८ व्यक्ति) रहेको छ; त्यसपछि गुरुङ २३.१% (६,३८७ व्यक्ति) र मगर ११.८% (३,२६१ व्यक्ति) रहेका छन्। अन्य उल्लेख्य समूहहरूमा ब्राह्मण र क्षेत्री पर्दछन्, जसको हिस्सा स्थानीय अध्ययनहरूमा करिब २५% अनुमान गरिएको छ, जसले यस क्षेत्रको विशिष्ट पहाडी जातजातिको वितरणलाई झल्काउँछ। चेपाङहरू विशेष गरी दुर्गम वडाहरूमा केन्द्रित छन्, जहाँ उनीहरूले सामाजिक-आर्थिक सीमान्तीकरणको सामना गरिरहे पनि आफ्नो परम्परागत कन्दमूल सङ्कलन र निर्वाहमुखी कृषि जीवनशैलीलाई कायम राखेका छन्।<ref name=":6"/> भाषिक रूपमा, नेपालका पहाडी र ग्रामीण क्षेत्रहरूमा आधिकारिक भाषा र साझा [[सम्पर्क भाषा]]को रूपमा रहेको [[नेपाली भाषा]] नै प्रमुख मातृभाषाको रूपमा रहेको छ। आदिवासी भाषाहरूले जातीय विविधतालाई प्रतिबिम्बित गर्दछन्: कुल जनसङ्ख्याको करिब २१-२२% को मातृभाषा चेपाङ रहेको छ भने गुरुङ, मगर र तामाङ भाषाहरू बोल्नेहरूको अनुपात सानो छ (प्रत्येक १०% भन्दा कम)। {| class="wikitable" |+ प्रमुख जातजातिहरू |- ! जातजातिहरू !! जनसङ्ख्या !! प्रतिशत |- | [[चेपाङ]]|| १०,३३८|| ३७.४% |- | [[गुरुङ]]|| ६,३८७|| २३.१% |- | [[मगर]]|| ३,२६१|| ११.८% |} == सरकार र प्रशासन == === स्थानीय शासन संरचना === [[नेपालको संविधान २०७२]] र स्थानीय सरकार सञ्चालन ऐन, २०७४ बमोजिम २०७३ फागुन २७ गते स्थापना भएको इच्छाकामना गाउँपालिकाले नेपालको सङ्घीय संरचना अन्तर्गत तेस्रो तहको सरकारको रूपमा कार्य गर्दछ। यसको व्यवस्थापकीय अङ्ग '''गाउँ सभा''' हो, जुन ७ वटा वडाहरूबाट प्रत्यक्ष निर्वाचित प्रतिनिधिहरू मिलेर बनेको हुन्छ। यसमा वडा अध्यक्ष र सदस्यहरू (प्रत्येक वडाबाट ४ जना: एक अध्यक्ष, दुई खुल्ला सदस्य, एक महिला सदस्य र कानुन बमोजिम दलित तथा अल्पसङ्ख्यकको प्रतिनिधित्व) रहन्छन्।<ref name=":7"/> यो सभाले बजेट, नीति र कानुनहरू पारित गर्न वर्षमा कम्तीमा दुई पटक बैठक बस्ने गर्दछ। कार्यकारिणी अधिकार '''गाउँ कार्यपालिका'''मा निहित हुन्छ, जसको नेतृत्व स्थानीय तहको निर्वाचनबाट प्रत्यक्ष निर्वाचित अध्यक्ष र उपाध्यक्षले गर्छन्। कार्यपालिकामा ७ वटा वडाका अध्यक्षहरू पनि सदस्य रहन्छन्। == वडा विभाजन र जनसङ्ख्या == नेपालको स्थानीय तह पुनर्संरचनाका क्रममा साविकका काउले, चण्डीभञ्ज्याङ, दारेचोक र दाहाखानी गाउँ विकास समितिहरूलाई समेटेर इच्छाकामना गाउँपालिका घोषणा गरिएको थियो। यस गाउँपालिकाको वडागत विवरण र साविकको संरचना तलको तालिकामा देखाइएको छ: {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" |+ इच्छाकामना गाउँपालिकाको वडागत विवरण र जनघनत्व |- ! वडा नं. !! समावेश साविकका गाविस (वडाहरू) !! जनसङ्ख्या ([[राष्ट्रिय जनगणना २०७८|वि.सं २०७८]]) !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[काउले, चितवन|काउले]] (१–४) || ३,६२३ || १९.२७ || १८८.०१ |- | २ || [[काउले, चितवन|काउले]] (५–९) र [[चण्डीभञ्ज्याङ, चितवन|चण्डीभञ्ज्याङ]] (१–४) || ३,५३२ || ३७.४८ || ९४.२४ |- | ३ || [[दारेचोक]] (१, २, ५–९) || ३,३३४ || २१.२९ || १५६.५९ |- | ४ || [[चण्डीभञ्ज्याङ, चितवन|चण्डीभञ्ज्याङ]] (५) र [[दारेचोक]] (३) || ४,५०४ || ११.४६ || ३९३.०२ |- | ५ || [[दारेचोक]] (४) || ३,७६४ || १३.१४ || २८६.४५ |- | ६ || [[दाहाखानी]] (५, ६) र [[चण्डीभञ्ज्याङ, चितवन|चण्डीभञ्ज्याङ]] (६–९) || ३,१९९ || ३१.४८ || १०१.६२ |- | ७ || [[दाहाखानी]] (१–४, ७–९) || ५,६८७ || ३२.६१ || १७४.३९ |- ! colspan="2" | जम्मा !! २७,६४३ !! १६६.७३ !! १६५.७९ |} === स्थानीय निर्वाचन २०७९ को नतिजा === २०७९ वैशाख ३० मा सम्पन्न [[स्थानीय तह निर्वाचन, २०७९]]मा [[नेकपा (एमाले)]] का दानबहादुर गुरुङ ६,११० मत प्राप्त गरी अध्यक्ष पदमा निर्वाचित भएका थिए भने नेपाली काङ्ग्रेसकी उम्मेदवार गीताकुमारी गुरुङले ४,६०८ मत प्राप्त गरेकी थिइन्।<ref>{{Cite web |title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९ - अन्तिम नतिजा |url=https://result.election.gov.np |website=निर्वाचन आयोग }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221123062409/https://result.election.gov.np/ |date=2022-11-23 }}</ref> यस गाउँपालिकामा जम्मा १५,६३४ योग्य मतदाताहरू रहेका छन्। उपाध्यक्ष पदमा पनि एमालेकै माया सिलवाल ५,३४४ मत सहित निर्वाचित भएकी थिइन्।<ref name="निर्वाचन २०७९"/> == स्थानीय तह निर्वाचन २०७९ बाट निर्वाचित वडा अध्यक्षहरू == {| class="wikitable" !वडा नं. !वडा अध्यक्षको नाम ! colspan="2" |राजनीतिक दल |- |१ |सन्तबहादुर मगर |{{Party name with color|नेकपा (एमाले)}} |- |२ |पञ्चबहादुर प्रजा |{{Party name with color|नेकपा (एमाले)}} |- |३ |नरबहादुर नेपाल |{{Party name with color|नेकपा (एमाले)}} |- |४ |रुद्रप्रसाद उप्रेती |{{Party name with color|नेकपा (एमाले)}} |- |५ |तेजबहादुर शेरचन |{{Party name with color|नेकपा (एमाले)}} |- |६ |लक्ष्मण प्रजा |{{Party name with color|नेकपा (एमाले)}} |- |७ |बमबहादुर थापा मगर |{{Party name with color|नेपाली काङ्ग्रेस|full=yes}} |} == वातावरणीय र विकासात्मक बाधाहरू == चितवन जिल्लाको पहाडी भूभागमा अवस्थित इच्छाकामना गाउँपालिकाले मनसुनी वर्षा र भिरालो भूबनोटका कारण पहिरो र बाढी जस्ता उल्लेख्य वातावरणीय जोखिमहरूको सामना गरिरहेको छ। वि.सं. २०८२ असोज ४ मा वडा नं. ५ मा पर्ने तुइन खोला पुल नजिकै गएको पहिरोले महत्त्वपूर्ण [[मदन आश्रित राजमार्ग|नारायणगढ–मुग्लिन राजमार्ग]] अवरुद्ध पारेको थियो, जसले काठमाडौँ र पोखरा बीचको यातायात सम्पर्कमा बाधा पुर्‍याएको थियो।<ref>{{Cite web|url=https://www.onlinekhabar.com/2025/09/1768635/narayangadh-muglin-road-blocked-due-to-landslide-in-tuin-river|title=तुइन खोलामा खसेको पहिरोका कारण नारायणगढ-मुग्लिन सडक अवरुद्ध |work=अनलाइन खबर|language=नेपाली|date=२०८२ असोज ४}}</ref> जिल्लागत मूल्याङ्कन अनुसार इच्छाकामना सहित चितवनका स्थानीय तहहरूमा रहेका २५,७३३ घरधुरीका करिब १२८,६६५ बासिन्दाहरू यस्ता प्राकृतिक प्रकोपको जोखिममा रहेका छन्।<ref name="ref74">Chitwan District Vulnerability Assessment and Disaster Risk Profile.</ref> == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} {{चितवन जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} == बाह्य कडीहरू == *[http://ddcchitwan.gov.np/ जिल्ला समन्वय समितिको कार्यालय, चितवन] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170625194750/http://www.ddcchitwan.gov.np/ |date=2017-06-25 }} [[श्रेणी:चितवन जिल्लाका गाउँपालिकाहरू]] [[श्रेणी:बागमती प्रदेशका गाउँपालिकाहरू]] 5vfblhsbjlq53iyirialveis8oxv80o 1354124 1353982 2026-05-03T03:46:59Z पर्वत सुवेदी 31224 /* */ 1354124 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info -->| name = इच्छाकामना गाउँपालिका | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[गाउँपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = इच्छाकामना गाउँपालिकाको वडा विभाजन | image_flag = | image_seal = | image_map = <!-- NepalChitawanDistrictmap.png --> | mapsize = 300px | map_caption = | pushpin_map = इच्छाकामना गाउँपालिका#चितवन जिल्ला#बागमती प्रदेश#नेपाल | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = | subdivision_type = देश | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[बागमती प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[चितवन जिल्ला|चितवन]] | subdivision_type3 = वडा सङ्ख्या | subdivision_name3 = ७|<!-- राजनीति --> | government_footnotes = <ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-3/district-chitwan/ichchhyakamana?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = [[गाउँ सभा]] | leader_title = [[अध्यक्ष]] | leader_name = दानबहादुर गुरुङ <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) | leader_title1 = [[उपाध्यक्ष]]<!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = माया सिलवाल <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) | established_title = स्थापित | established_date = २०७३ फागुन २७ <!-- Area -->| unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 166.67<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> <!-- जनसङ्ख्या -->| population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]<ref>{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=3&district=35&municipality=3|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_footnotes = | population_note = | population_total = 27643 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- General information -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | coordinates = {{coord|27.82|84.57|type:city_region:NP|display=inline,title}} | timezone_DST = | utc_offset_DST = | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = हुलाक कोड | postal_code = | area_code = +९७७-०५६ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[दारेचोक]] गाविसको कार्यालय, कुरिनटार | website = {{website|Ichchhakamanamun.gov.np}} | footnotes = }} '''इच्छाकामना गाउँपालिका''' [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित छ।<ref name="गाउँपालिका र नगरपालिका (सूची)">{{cite news|title=गाउँपालिका र नगरपालिका कुन जिल्लामा कति? (सूची)|url=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084|accessdate=२३ पौष २०७३|publisher=लोकान्तर|date=२३ पौष २०७३|ref=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084}}</ref><ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> विसं २०७३ सालमा [[सङ्घीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालय (नेपाल)|सङ्घीय मामिला तथा स्थानीय विकास मन्त्रालय]]ले ७५३ [[नेपालका स्थानीय तहहरू|स्थानीय तह]] लागू गर्दा [[चितवन जिल्ला]]मा साविकका [[दारेचोक]], [[चण्डीभञ्ज्याङ, चितवन|चण्डीभञ्ज्याङ]], [[काउले, चितवन|काउले]] र [[दाहाखानी]] गाउँ विकास समितिहरूलाई समेटेर इच्छाकामना गाउँपालिका घोषणा गरिएको थियो।<ref>{{cite news|title=सबै गाविस र जिविस खारेज|url=http://www.annapurnapost.com/news/66220|accessdate=२०७३ फागुन २७|publisher=[[अन्नपूर्ण पोष्ट]]|date=२०७३ फागुन २७}}</ref><ref>{{cite news|title=गाउँ र नगरपालिका (सूची)|url=http://www.enayapatrika.com/2017/01/07/118110/|accessdate=१४ जेठ २०७४|publisher=[[नयाँ पत्रिका दैनिक]]|date=पुष २३, २०७३|ref=http://www.enayapatrika.com/2017/01/07/118110/}}</ref> [[लामो झरना]], [[सिराइचुली]], हात्तीवाङ ऐतिहासिक क्षेत्र [[उपरदाङगढी]], धार्मिक क्षेत्र इच्छाकामना माईको मन्दिर, जलबिरे मन्दिर, [[मनकामना केबलकार]], त्रिशुली नदी, [[मुग्लिङ|मुग्लिङ बजार]] रहेको यस क्षेत्र पर्यटन विकासका लागि प्रचुर सम्भावनायुक्त गाउँपालिका हो। == अवस्थिति र प्रशासनिक सीमा == इच्छाकामना गाउँपालिका नेपालको [[बागमती प्रदेश]] अन्तर्गत [[चितवन जिल्ला]]को उत्तरी पहाडी भूभागमा अवस्थित छ। यो जिल्ला सदरमुकाम भरतपुरको उत्तरमा पर्दछ।<ref name=":6">[https://ichchhakamana.gov.np इच्छाकामना गाउँपालिकाको परिचय]{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, इच्छाकामना गाउँपालिका</ref> चितवनका सातवटा स्थानीय तहमध्ये यो एक मात्र गाउँपालिका हो। यसको क्षेत्रफल १६६.७३ वर्ग किलोमिटर रहेको छ र प्रशासनिक प्रयोजनका लागि यसलाई सातवटा वडाहरूमा विभाजन गरिएको छ।<ref name=":7">{{Cite web|url=https://mofaga.gov.np/storage/shares/753_Ichchhakamana.pdf|title=इच्छाकामना गाउँपालिकाको विवरण}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> यस गाउँपालिकाको पूर्वमा [[धादिङ जिल्ला]] पश्चिममा [[तनहुँ जिल्ला]] तथा [[भरतपुर महानगरपालिका]], उत्तरमा [[गोरखा जिल्ला]] र दक्षिणमा [[कालिका नगरपालिका]] रहेका छन्। [[मदन आश्रित राजमार्ग|नारायणगढ-मुग्लिन राजमार्ग]]मार्फत सहज यातायात पहुँच रहेको छ।<ref name=":9">चितवन जिल्लाको नक्सा र प्रशासनिक विभाजन</ref> नेपालको सन् २०१७ (वि.सं. २०७३) को स्थानीय तह पुनर्संरचनाका क्रममा साविकका गाविसहरूलाई एकीकृत गरी यो गाउँपालिका स्थापना गरिएको हो। चितवन जिल्लाको अधिकांश भूभाग तराईको समथर मैदान भए तापनि इच्छाकामनाको पहाडी र चुरे श्रृङ्खलाको अवस्थितिले यसलाई जिल्लाका अन्य सहरी क्षेत्रहरूभन्दा फरक र ग्रामीण विशेषता प्रदान गरेको छ।<ref name=":6"/> यो गाउँपालिका समुन्द्री सतह ५०० मिटर उचाइ देखि १५०० मिटर उचाइमा अवस्थित छ। यो गाउँपालिका २७०४८३५.३९ उत्तरी अक्षांश देखि ८३०३४९७.५ पूर्वी देशान्तर सम्म फैलिएको छ। == जनसाङ्ख्यिकी == [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८]]को अन्तिम नतिजा अनुसार, इच्छाकामना गाउँपालिकाको कुल जनसङ्ख्या २७,६४३ रहेको छ।<ref name=":2">[https://censusnepal.cbs.gov.np/results/population?province=3&district=35&municipality=3 राष्ट्रिय जनगणना २०७८ - प्रतिवेदन], राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय</ref> यसमध्ये पुरुषको सङ्ख्या १४,००७ (५०.७%) र महिलाको सङ्ख्या १३,६३६ (४९.३%) रहेको छ। यस गाउँपालिकाको लैङ्गिक अनुपात प्रति १०० महिलामा १०२.७२ पुरुष रहेको छ। १६६.७ वर्ग किलोमिटर क्षेत्रफलमा फैलिएको यस गाउँपालिकाको जनघनत्व १६५.८ व्यक्ति प्रति वर्ग किलोमिटर रहेको छ।<ref>{{cite web|title=गाउँपालिका र नगरपालिकाहरूको नाम, संख्या, सीमाना, केन्द्र र वडाको सीमाना सहितको विवरण|url=http://www.mofald.gov.np/ne/nepal-nagarpalika-gaupalika-list|website=सङ्घीय मामिला तथा स्थानीय विकास मन्त्रालय|publisher=[[नेपाल सरकार]]|accessdate=२०७३ फाल्गुण २७}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190317214821/http://mofald.gov.np/ne/nepal-nagarpalika-gaupalika-list |date=2019-03-17 }}</ref> २०७८ को जनगणना अनुसार यस गाउँपालिकामा ६,१८५ घरधुरीहरू रहेका छन्। विगतका जनगणनाहरूसँग तुलना गर्दा यहाँको जनसङ्ख्या क्रमिक रूपमा बढेको देखिन्छ; वि.सं. २०५८ मा यहाँको जनसङ्ख्या २१,९२४ र वि.सं. २०६८ मा २५,०६७ रहेको थियो। २०५८ देखि २०६८ सम्मको दशकमा यहाँको औसत वार्षिक जनसङ्ख्या वृद्धिदर ०.९४% रहेको छ, जुन राष्ट्रिय ग्रामीण औसतभन्दा कम हो। यसले बाह्य बसाइँसराइको तुलनामा आन्तरिक बसाइँसराइ न्यून रहेको सङ्केत गर्दछ।<ref>{{cite web|title=जात जाती|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/cast-ethnicity?province=3&district=35&municipality=3|website=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग|language=नेपाली|accessdate=११ असोज २०८१}}</ref> {| class="wikitable" |+ जनगणना वर्ष |- ! जनगणना वर्ष !! जनसङ्ख्या !! अन्तर-जनगणना वार्षिक वृद्धि दर |- | [[नेपालको दसौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०५८|२०५८]]|| २१,९२४|| - |- | [[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|२०६८]]|| २५,०६७|| १.३५% |- | [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|२०७८]]|| २७,६४३|| ०.९४% |} === जातीय र भाषिक संरचना === २०७८ को राष्ट्रिय जनगणना अनुसार, इच्छाकामना गाउँपालिकामा आदिवासी र पहाडी समूहहरूको बाहुल्यता भएको विविध जातीय संरचना रहेको छ। यहाँ आदिवासी समुदायको रूपमा रहेको चेपाङ (प्रजा पनि भनिने) समूह सबैभन्दा ठूलो छ, जसको हिस्सा कुल जनसङ्ख्याको ३७.४% (१०,३३८ व्यक्ति) रहेको छ; त्यसपछि गुरुङ २३.१% (६,३८७ व्यक्ति) र मगर ११.८% (३,२६१ व्यक्ति) रहेका छन्। अन्य उल्लेख्य समूहहरूमा ब्राह्मण र क्षेत्री पर्दछन्, जसको हिस्सा स्थानीय अध्ययनहरूमा करिब २५% अनुमान गरिएको छ, जसले यस क्षेत्रको विशिष्ट पहाडी जातजातिको वितरणलाई झल्काउँछ। चेपाङहरू विशेष गरी दुर्गम वडाहरूमा केन्द्रित छन्, जहाँ उनीहरूले सामाजिक-आर्थिक सीमान्तीकरणको सामना गरिरहे पनि आफ्नो परम्परागत कन्दमूल सङ्कलन र निर्वाहमुखी कृषि जीवनशैलीलाई कायम राखेका छन्।<ref name=":6"/> भाषिक रूपमा, नेपालका पहाडी र ग्रामीण क्षेत्रहरूमा आधिकारिक भाषा र साझा [[सम्पर्क भाषा]]को रूपमा रहेको [[नेपाली भाषा]] नै प्रमुख मातृभाषाको रूपमा रहेको छ। आदिवासी भाषाहरूले जातीय विविधतालाई प्रतिबिम्बित गर्दछन्: कुल जनसङ्ख्याको करिब २१-२२% को मातृभाषा चेपाङ रहेको छ भने गुरुङ, मगर र तामाङ भाषाहरू बोल्नेहरूको अनुपात सानो छ (प्रत्येक १०% भन्दा कम)। {| class="wikitable" |+ प्रमुख जातजातिहरू |- ! जातजातिहरू !! जनसङ्ख्या !! प्रतिशत |- | [[चेपाङ]]|| १०,३३८|| ३७.४% |- | [[गुरुङ]]|| ६,३८७|| २३.१% |- | [[मगर]]|| ३,२६१|| ११.८% |} == सरकार र प्रशासन == === स्थानीय शासन संरचना === [[नेपालको संविधान २०७२]] र स्थानीय सरकार सञ्चालन ऐन, २०७४ बमोजिम २०७३ फागुन २७ गते स्थापना भएको इच्छाकामना गाउँपालिकाले नेपालको सङ्घीय संरचना अन्तर्गत तेस्रो तहको सरकारको रूपमा कार्य गर्दछ। यसको व्यवस्थापकीय अङ्ग '''गाउँ सभा''' हो, जुन ७ वटा वडाहरूबाट प्रत्यक्ष निर्वाचित प्रतिनिधिहरू मिलेर बनेको हुन्छ। यसमा वडा अध्यक्ष र सदस्यहरू (प्रत्येक वडाबाट ४ जना: एक अध्यक्ष, दुई खुल्ला सदस्य, एक महिला सदस्य र कानुन बमोजिम दलित तथा अल्पसङ्ख्यकको प्रतिनिधित्व) रहन्छन्।<ref name=":7"/> यो सभाले बजेट, नीति र कानुनहरू पारित गर्न वर्षमा कम्तीमा दुई पटक बैठक बस्ने गर्दछ। कार्यकारिणी अधिकार '''गाउँ कार्यपालिका'''मा निहित हुन्छ, जसको नेतृत्व स्थानीय तहको निर्वाचनबाट प्रत्यक्ष निर्वाचित अध्यक्ष र उपाध्यक्षले गर्छन्। कार्यपालिकामा ७ वटा वडाका अध्यक्षहरू पनि सदस्य रहन्छन्। == वडा विभाजन र जनसङ्ख्या == नेपालको स्थानीय तह पुनर्संरचनाका क्रममा साविकका काउले, चण्डीभञ्ज्याङ, दारेचोक र दाहाखानी गाउँ विकास समितिहरूलाई समेटेर इच्छाकामना गाउँपालिका घोषणा गरिएको थियो। यस गाउँपालिकाको वडागत विवरण र साविकको संरचना तलको तालिकामा देखाइएको छ: {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" |+ इच्छाकामना गाउँपालिकाको वडागत विवरण र जनघनत्व |- ! वडा नं. !! समावेश साविकका गाविस (वडाहरू) !! जनसङ्ख्या ([[राष्ट्रिय जनगणना २०७८|वि.सं २०७८]]) !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[काउले, चितवन|काउले]] (१–४) || ३,६२३ || १९.२७ || १८८.०१ |- | २ || [[काउले, चितवन|काउले]] (५–९) र [[चण्डीभञ्ज्याङ, चितवन|चण्डीभञ्ज्याङ]] (१–४) || ३,५३२ || ३७.४८ || ९४.२४ |- | ३ || [[दारेचोक]] (१, २, ५–९) || ३,३३४ || २१.२९ || १५६.५९ |- | ४ || [[चण्डीभञ्ज्याङ, चितवन|चण्डीभञ्ज्याङ]] (५) र [[दारेचोक]] (३) || ४,५०४ || ११.४६ || ३९३.०२ |- | ५ || [[दारेचोक]] (४) || ३,७६४ || १३.१४ || २८६.४५ |- | ६ || [[दाहाखानी]] (५, ६) र [[चण्डीभञ्ज्याङ, चितवन|चण्डीभञ्ज्याङ]] (६–९) || ३,१९९ || ३१.४८ || १०१.६२ |- | ७ || [[दाहाखानी]] (१–४, ७–९) || ५,६८७ || ३२.६१ || १७४.३९ |- ! colspan="2" | जम्मा !! २७,६४३ !! १६६.७३ !! १६५.७९ |} === स्थानीय निर्वाचन २०७९ को नतिजा === २०७९ वैशाख ३० मा सम्पन्न [[स्थानीय तह निर्वाचन, २०७९]]मा [[नेकपा (एमाले)]] का दानबहादुर गुरुङ ६,११० मत प्राप्त गरी अध्यक्ष पदमा निर्वाचित भएका थिए भने नेपाली काङ्ग्रेसकी उम्मेदवार गीताकुमारी गुरुङले ४,६०८ मत प्राप्त गरेकी थिइन्।<ref>{{Cite web |title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९ - अन्तिम नतिजा |url=https://result.election.gov.np |website=निर्वाचन आयोग }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221123062409/https://result.election.gov.np/ |date=2022-11-23 }}</ref> यस गाउँपालिकामा जम्मा १५,६३४ योग्य मतदाताहरू रहेका छन्। उपाध्यक्ष पदमा पनि एमालेकै माया सिलवाल ५,३४४ मत सहित निर्वाचित भएकी थिइन्।<ref name="निर्वाचन २०७९"/> == स्थानीय तह निर्वाचन २०७९ बाट निर्वाचित वडा अध्यक्षहरू == {| class="wikitable" !वडा नं. !वडा अध्यक्षको नाम ! colspan="2" |राजनीतिक दल |- |१ |सन्तबहादुर मगर |{{Party name with color|नेकपा (एमाले)}} |- |२ |पञ्चबहादुर प्रजा |{{Party name with color|नेकपा (एमाले)}} |- |३ |नरबहादुर नेपाल |{{Party name with color|नेकपा (एमाले)}} |- |४ |रुद्रप्रसाद उप्रेती |{{Party name with color|नेकपा (एमाले)}} |- |५ |तेजबहादुर शेरचन |{{Party name with color|नेकपा (एमाले)}} |- |६ |लक्ष्मण प्रजा |{{Party name with color|नेकपा (एमाले)}} |- |७ |बमबहादुर थापा मगर |{{Party name with color|नेपाली काङ्ग्रेस|full=yes}} |} == वातावरणीय र विकासात्मक बाधाहरू == चितवन जिल्लाको पहाडी भूभागमा अवस्थित इच्छाकामना गाउँपालिकाले मनसुनी वर्षा र भिरालो भूबनोटका कारण पहिरो र बाढी जस्ता उल्लेख्य वातावरणीय जोखिमहरूको सामना गरिरहेको छ। वि.सं. २०८२ असोज ४ मा वडा नं. ५ मा पर्ने तुइन खोला पुल नजिकै गएको पहिरोले महत्त्वपूर्ण [[मदन आश्रित राजमार्ग|नारायणगढ–मुग्लिन राजमार्ग]] अवरुद्ध पारेको थियो, जसले काठमाडौँ र पोखरा बीचको यातायात सम्पर्कमा बाधा पुर्‍याएको थियो।<ref>{{Cite web|url=https://www.onlinekhabar.com/2025/09/1768635/narayangadh-muglin-road-blocked-due-to-landslide-in-tuin-river|title=तुइन खोलामा खसेको पहिरोका कारण नारायणगढ-मुग्लिन सडक अवरुद्ध |work=अनलाइन खबर|language=नेपाली|date=२०८२ असोज ४}}</ref> जिल्लागत मूल्याङ्कन अनुसार इच्छाकामना सहित चितवनका स्थानीय तहहरूमा रहेका २५,७३३ घरधुरीका करिब १२८,६६५ बासिन्दाहरू यस्ता प्राकृतिक प्रकोपको जोखिममा रहेका छन्।<ref name="ref74">Chitwan District Vulnerability Assessment and Disaster Risk Profile.</ref> == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} {{चितवन जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} == बाह्य कडीहरू == *[http://ddcchitwan.gov.np/ जिल्ला समन्वय समितिको कार्यालय, चितवन] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170625194750/http://www.ddcchitwan.gov.np/ |date=2017-06-25 }} [[श्रेणी:चितवन जिल्लाका गाउँपालिकाहरू]] [[श्रेणी:बागमती प्रदेशका गाउँपालिकाहरू]] pc840tn1mbdgy5vl0nzww9nybke8v4h कास्की राज्य 0 99393 1354145 1343400 2026-05-03T11:05:15Z Bishaldev100 28807 /* १८४१-१८४२ को लडाइँ */ 1354145 wikitext text/x-wiki {{Infobox former country |native_name =कास्की राज्य <!-- Name in a modern syntax of native language(s). Leave blank if name is only in English. Separate with line breaks<br/> or use Template:Plainlist. If language uses Latin characters, place name(s) in italics. --> |conventional_long_name = <!-- Full name in English --> |common_name =कास्की <!-- Name to be used in constructing links and category names; not for display --> |continent = एसिया<!-- Generates categories of the type "Former countries in Europe" --> |region =हिन्दु <!-- Reserved for generating categories on subregions of continents --> |era = <!-- Use: "Napoleonic Wars", "Cold War", etc. --> |status = <!-- Status: see Category list on template page --> |status_text = <!-- A free text to describe status at the top of the infobox. Use sparingly. --> |empire = <!-- The empire or country to which the entity was in a state of dependency --> |government_type = राजतन्त्र<!-- To generate categories: "Monarchy", "Republic", etc. to generate categories --> <!-- Rise and fall, events, years and dates --> <!-- only fill in the start/end event entry if a specific article exists. Don't just say "abolition" or "declaration" --> |event_start =स्थापना <!-- Default: "Established" --> |date_start = विसं १५२४ <!-- Optional: Date of establishment, in format 1 January (no year) --> |year_start = विसं १५२४<!-- Year of establishment --> |event_end = विलयकाल<!-- Default: "Disestablished" --> |date_end = विसं १८४२ आषाढ<!-- Optional: Date of disestablishment, in format 1 January (no year) --> |year_end = <!-- Year of disestablishment --> |year_exile_start = <!-- Year of start of exile (if dealing with exiled government: status="Exile") --kaskikot > |year_exile_end = <!-- Year of end of exile (leave blank if still in exile) --> |event1 = <!-- Optional: other events between "start" and "end" --> |date_event1 = |event2 = |date_event2 = |event3 = |date_event3 = |event4 = |date_event4 = |event5 = |date_event5 = |event_pre = <!-- Optional: A crucial event that took place before "event_start" --> |date_pre = |event_post = <!-- Optional: A crucial event that took place after "event_end" --> |date_post = <!-- Flag navigation: Preceding and succeeding entities p1 to p5 and s1 to s5 --> |p1 = <!-- Name of the article for preceding entity, numbered 1-5 --> |flag_p1 = <!-- Default: "Flag of {{{p1}}}.svg" (size 30) --> |image_p1 = <!-- Use: [[File:Sin escudo.svg|20px|Image missing]] --> |p2 = |flag_p2 = |p3 = |flag_p3 = |p4 = |flag_p4 = |p5 = |flag_p5 = |s1 = <!-- Name of the article for succeeding entity, numbered 1-5 --> |flag_s1 = <!-- Default: "Flag of {{{s1}}}.svg" (size 30) --> |image_s1 = <!-- Use: [[File:Sin escudo.svg|20px|Image missing]] --> |s2 = |flag_s2 = |s3 = |flag_s3 = |s4 = |flag_s4 = |s5 = |flag_s5 = |image_flag = <!-- Default: Flag of {{{common_name}}}.svg --> |flag_alt = <!-- Alt text for flag --> |image_flag2 = <!-- Second flag --> |flag_alt2 = <!-- Alt text for second flag --> |flag = <!-- Link target under flag image. Default: Flag of {{{common_name}}} --> |flag2 = <!-- Link target under flag2 image. Default: Flag of {{{common_name}}} --> |flag_type = <!-- Displayed text for link under flag. Default "Flag" --> |flag2_type = <!-- Displayed text for link under flag2. Default "Flag" --> |image_coat = <!-- Default: Coat of arms of {{{common_name}}}.svg --> |coa_size = <!-- Size of coat of arms --> |coat_alt = <!-- Alt text for coat of arms --> |symbol_type = <!-- Displayed text for link under symbol. Default "Coat of arms" --> |symbol_type_article = <!-- Link target under symbol image. Default: Coat of arms of {{{common_name}}} --> |image_map = Kaski district location.png |image_map_alt = |image_map_caption = |image_map2 = <!-- If second map is needed; does not appear by default --> |image_map2_alt = |image_map2_caption = |capital = |capital_exile = <!-- If status="Exile" --> |national_motto = |national_anthem = |common_languages = |religion = |demonym = |currency = <!-- Titles and names of the first and last leaders and their deputies --> |leader1 = विचित्र खान<!-- Name of king or president --> |leader2 = नाराज खान |leader3 = जगाती खान |leader4 = कुलमण्डन खान (शाह ) |year_leader1 = <!-- Years served --> |year_leader2 = |year_leader3 = |year_leader4 = |title_leader = राजा<!-- Default: "King" for monarchy, otherwise "President" --> |representative1 = <!-- Name of representative of head of state (e.g. colonial governor) --> |representative2 = |representative3 = |representative4 = |year_representative1 = <!-- Years served --> |year_representative2 = |year_representative3 = |year_representative4 = |title_representative = <!-- Default: "Governor" --> |deputy1 = <!-- Name of prime minister --> |deputy2 = |deputy3 = |deputy4 = |year_deputy1 = <!-- Years served --> |year_deputy2 = |year_deputy3 = |year_deputy4 = |title_deputy = <!-- Default: "Prime minister" --> <!-- Legislature --> |legislature = <!-- Name of legislature --> |house1 = <!-- Name of first chamber --> |type_house1 = <!-- Default: "Upper house" --> |house2 = <!-- Name of second chamber --> |type_house2 = <!-- Default: "Lower house" --> <!-- Area and population of a given year --> |stat_year1 = <!-- year of the statistic, specify either area, population or both --> |stat_area1 = <!-- area in square kílometres (w/o commas or spaces), area in square miles is calculated --> |stat_pop1 = <!-- population (w/o commas or spaces), population density is calculated if area is also given --> |stat_year2 = |stat_area2 = |stat_pop2 = |stat_year3 = |stat_area3 = |stat_pop3 = |stat_year4 = |stat_area4 = |stat_pop4 = |stat_year5 = |stat_area5 = |stat_pop5 = |today = <!-- Overlapping modern countries, if no more than four of these --><!-- Do NOT add flags, per MOS:INFOBOXFLAG --> |footnote_a = <!-- Accepts wikilinks --> |footnote_b = <!-- Accepts wikilinks --> ... |footnote_h = <!-- Accepts wikilinks --> |footnotes = <!-- Accepts wikilinks --> }}'''कास्की''' [[चौबिसी राज्यहरू|चौबीसी राज्य]] थियो। बि.सं १५२४ मा स्थापना भएको कास्की राज्य बि.सं १८४२ मा [[गोरखा राज्य|गोर्खा]] र [[चौबिसी राज्यहरू|चौबिसी राज्य]] बीचको युद्धमा पराजित भएपछि नेपालामा विलय भएको थियो । == नामाकरण == कास्की राज्यको नामाकरणका सम्वन्धमा [[कश्यप|कश्यप ऋषि]]को तपोभूमी रहेको यस ठाउँलाई "काश्यपकुट्ट" शब्द दिइएको र तहाँ "कास्यप सिहंता" नामक अमुल्य आर्युवैदिक ग्रन्थ रचना गरेकामा त्यही शब्द खिईदै अपभ्रंस भई कास्यप बाट कास्की बनेको किंवदन्ति एकातर्फ छ भने अर्कोतर्फ प्राकृत खनिज स्रोतको भण्डारलाई "काष" र त्यसबाट "काषकी" हुदै कास्की रहन गएको किंवदन्ति छ। जिल्लाको मध्यभागमा रहेको कास्कीडाँडा र कास्कीकोटबाट नै कास्कीको नाम रहन गएको कुरा नेपाल एकीकरणको सन्दर्भमा निकै भाषाविदहरूका आधारमा गुरुङ्ग तमु भाषामा "कास" भन्नाले कछाड र "शिव" भन्नाले लगाउने अर्थात "कास शिव" कछाड लगाउनेहरू वस्ने ठाउँ शव्दबाट खिइँदै कास्कीको नामाकरण हुन गएको कुरा गुरुङ्ग भाषाविदहरूको भनाई रहेको पाइन्छ। तर ठोस आधार र तर्कहरूको आधारमा प्रमाणिकरण भने हुन सकेको छैन।<ref>कास्की जिल्लाको संक्षिप्त परिचय"। http://ddckaski.gov.np/ne-brief-introduction/{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == इतिहास == कास्की [[शाह वंश|शाहवंशीय राजा]]को हात पर्नु भन्दा पहिले गुरुङहरूको शासनको सवाल छ गुरुङहरूको वाहुल्यता भएको यस क्षेत्रमा उनीहरूको आफ्नै किसिम र स्वभावको थपौली अर्थात मुख्यौली शासन रहेको हुनु पर्दछ । तर गुरुङ्गहरूको शाह वंशीय शासन जस्तो स्पष्ट रूपमा शासन ब्यवस्थाको रुपरेखा आउन सकेको छैन । प्राचीनकालमा कर्णाली नदी पूर्व त्रिशुली गण्डकी पश्चिमको क्षेत्र ६ गुरुङ र ८ मगर [[सामन्त]] प्रमुखहरूको अधिनमा रहेको अर्थात तिनीहरूको आफ्नो अधिनमा लिएको उल्लेख पाईन्छ । सोह्रौँ शताब्दिमा राजा [[कुलमण्डन खाँ|कुलमण्डन शाह]]बाट शासित यो राज्य वि. सं. १८४२ जेष्ठमा राजा [[सिद्ध नारायण शाह]]को राज्यकालमा नेपाल एकीकरणमा गाभिएको पाइन्छ। प्रचलित शब्द "त्रिशक्ति" मध्येको एउटा राज्य कास्की भएबाट यो भाग ऐतिहासिक भएको पुष्ट्याईं मिल्दछ। [[जङ्गबहादुर राणा]] वि. सं. १९१४ सम्ममा ज्यादै शक्तिशाली वने जसको फलस्वरुप राजाको लाल मोहर प्राप्त गरी कास्की तथा लमजुङको श्री ३ महाराज तथा मुलुकको प्रधानमन्त्री बन्न पुगे । ===राजाहरूको सुची<ref>{{cite book|title=नेपालको तथ्य इतिहास|author=प्रा. डा. [[राजाराम सुवेदी]]|page=१३४|date=फागुन २०६१|publisher=[[साझा प्रकाशन]]|isbn=99933-2-406-X|url=}}</ref>=== # विचित्र खान # नराज खान # जगति खान # कुलमण्डन खान (शाह) # जलाल शाही #राज शाही # नारायण शाही # शिव शाही # जिल्ल शाही #प्रताप शाही # सिद्दिनारायन शाही # नरनारायण शाही ===१८२८ को लडाइँ === १९२८ वैशाख २७<ref>{{Cite journal |last=आचार्य |first=बाबुराम |title=गोरखा विलयकालका घटना |journal=पूर्णिमा |volume=२७ |pages=१६६}}</ref> मा काजी [[वंशराज पाँडे]]को नेतृत्वको नेपाली सेनाले कास्की राज्यको कोत्रे र दुलेगौंडामा अधिकार गर्यो। कास्कीका राजा सिद्धिनारायण शाहको सेनाले भण्डारीढिकमा मोर्चा लिन लगाई पर्वतका राजासँग सहयोग माग्न मानिस दौडाए। तर उनलाई पर्वतबाट सहयोग नमिलेकाले एक्लै लड्नुपर्दा हार हुनगयो। वर्षा पूरा हुँदानहुँदै पर्वतका राजा कीर्तिवम मल्लले नेपालका विरुद्ध सैन्यसङ्गठन गरिसकेका थिए। पुगनपुग २००० सिपाही लिएर पर्वतका राजाले नेपाली सेनाउपर बि.सं. १८२८ पौष ५ मा आक्रमण गरे। पर्वत पक्षले ५०० नेपाली सेना सहित काजी [[केहरसिंह बस्न्यात]]लाई कटे भने काजी वंशराज पाँडेलाई कैद गरे। त्यस युद्धमा बचेका सिपाहीहरूले ढोर राज्यमा शरण लिए। तर ढोरमा पनि शत्रुले आक्रमण गरेकाले नेपालीहरू नराम्ररी हारे। बचेका केही सिपाहीसाथ नेपालीहरूले भीर्कोट, गह्रौ, पैयू र रिसिङका आफ्ना ठाना छोडिदिए। उता पृथ्वीनारायण शाले [[धोकलसिंह बस्न्यात]]को नेतृत्वमा सेना पठाएका भएपनि त्यो सेनालघि बढ्ने साहस गरेन। पर्वते राजाले हरुवा नेपाली सेनाका हतियार खोसी छोड्ने नीति लिए। ===नेपालसँग सम्झौता === कास्की राज्यमाथि पर्वत र लमजुङ राज्यले मौका मौकामा आक्रमण गरी लुट मच्चाएका थिए। त्यसैले कास्की राज्य छिमेकीहरूबाट असुरक्षित थियो।<ref>{{Cite journal |last=सुवेदी |first=राजाराम |date=२०४८ मङ्सिर |title=कास्कीका अन्तिम राजा |journal=गरिमा |volume=१०८ |pages=58-62}}</ref> त्यसको सुरक्षा गोरखाले मात्र गर्न सक्थ्यो। कास्कीका राजाले सहयोग मागेपछि पृथ्वीनारायण शाहले १८३१ मा चौतारिया [[महोद्दामकीर्ति शाह]]लाई कास्कीतिर पठाई कास्कीको सुरक्षाको जिम्मा लिए। राजेन्द्रलम्श्मीको नायवीकालमा चौबीसीहरू मिलेर गोरखा उपर पटक पटक आक्रमण गरी हैरान पारिरहेका र कास्की राज्य सँग भएको सम्झौता अनुसार सो राज्यको सुरक्षाका लागि त्यसको आसपासको क्षेत्र कब्जा गर्न आवश्यक ठानी दलमर्दन शाह, वंशराज पाँडे र अमरसिंह थापाको नेतृत्वमा दुई हजार जति सेनालाई लमजुङ हन्न खटाइयो। अमरसिंह थापाले कास्कीको देउरालीमा आड बनाएर बसेका पर्वतका सैनिकलाई त्यहाँबाट धपाएर लमजुङलाई घेरामा पारेका थिए भने दलमर्दन शाहको नेतृत्वमा रहेको फौजले बि सं १८३९ कार्तिकमा लमजुङको तार्कु भन्ने क्षेत्र दखल गरेको थियो। ===१८४१-१८४२ को लडाइँ === चौबीसीहरू एकगठ भएर नेपाल विरुद्ध आक्रमण गर्दैछन् भन्ने खबर पाएपछि काजी अभिमानसिंह बस्न्यात, नरु शाह नेतृत्वको फौज लमजुङ बचाउन त्यहाँ पुगे।ब्बि.सं. १८४१ आषाढ १२ मा कास्की, पर्वत र अन्य चौवीसी राज्यहरूका संयुक्त सेनासँग लमजुङको मकैडाँडामा बहेको युद्धमा विजय गोरखालीको भयो। कास्कीका राजा सिद्धिनारायण शाहले गोरखासँगको सम्झौता तोडी मकैडाँडाको युद्धमा चौबीसीको पक्ष लिएको हुनाले राजेन्द्रलक्ष्मीले [[दलजित शाह]] र [[स्वरुपसिंह कार्की]]को नेतृत्वमा कास्की दखल गर्न फौज पठाइन् जसले बि.सं. १८४२ आषाढमा कास्की कब्जा गर्‍यो। ==सैन्य== आवादी : ८००० कुरिया , प्रत्येक कुरियाबाट एक सिपाही राज्यको निम्ति जानुपर्ने == सामाजिक व्यवस्था == [[चित्र:Kaskikot_Ancient_Palace.JPG|अङ्गुठाकार|Kaskikot Ancient Palace]] कास्की राज्यका ठकुरी र क्षत्रीहरूले आफ्नो दाज्यू-को असामयिक मृत्यु भएर तरूनी अवस्थामा नै वैध व्यधर्ममा पुगेकी भाउज्यूलाई अपनाउने चलन थियो । पछि त्यस्ता केही व्यवहारहरू क्रमश: छुट्तै गए 1 2 3राजाको जेठो छोरो बाबुकै ठाउँमा हकवाला हुन्थ्यो भने अरू छोराहरूले नयाँ राज्य, ठकुराईहरू जुटाई राजा हुन सक्थे । पहिलेका ठकुरी र क्षत्रीहरूले मामाकी छोरीलाई बहिनी ठानी विवाह गर्दैनथे । आफ्ना कन्या र कुमारहरू बिक्री गर्ने चलन थिएन तापनि घतिक्षत्री र मगरहरूमा त्यो कुरा लागूहुँदैनथ्यो । ठकुरी र क्षत्रीहरूले आफ्ना पुरोहित र गुरुको गोत्र स्वीकार्नु पर्ने हुँदा गुरु फेर्ने चलन थिएन । होमे, डोमे र आरने फेर्न हुँदैन, अनिष्ट हुन्छ भनिन्थ्यो । राजाका भारदारहरूले काम गर्न नसक्ने स्थितिमा निजका छोरालाई सोही खान्गी दिई बहाली गराउने परंपरा कास्की राज्यबाट शुरू भएको थियो । तरुनी छोरीलाई ( वैश्यभन्दा तलका व्यक्तिले ) पैसा सापटी लिई बाँधा राख्ने चलन कहीं कहीं थियो । कन्याको विवाहमा वरपक्षबाट शुल्क लिने चलन थिएन तर कास्कीमा कन्याको संख्या महंगे थियो । समाजमा पछि अनमेल विवाह, बालविवाह बढेकाले गोप्यरूपमा कन्याको शुल्क लिने चलन पनि चल्यो । प्रायः जातिमा साटो हाली विवाह गर्ने चलन थियो । बृद्ध भएका खानदानीलाई आयु बढाउन परे तरुनी केटी विवाह गरे आयु सर्छ भन्ने विश्वास त्यो वेला त्यो वेला हुनाले अनमेल विवाह कास्की राज्यमा गैह्र कानूनी थिएन । एउटै बाबुका सन्तानमा पृथक पृथक अधिकार हुन्थ्यो । जेठो छोरालाई पिण्डदान गर्ने अधिकारी ठानिन्थ्यो भने अरू छोरा विलासका उपज मानिन्थ्यो । तर छोरीलाई देवी मानी श्रद्धा र सम्मान गर्ने प्रथा थियो । छोरीलाई बाबुको अंशको हकदार ठानिदैनथ्यो । निःसन्तान व्यक्तिको सम्पत्ति नजिकको हकदारले कानूनपूर्वक दावा गरे भोग गर्न पाउँथ्यो भने हकदार पनि नभएको वेवारिसेको सम्पत्ति राज्यकोषमा दाखिल भई बिक्री वितरण गरिन्थ्यो । ब्राह्मणको हकमा विर्ता जमीन परेमा राज्यले नहडपी अर्कै ब्राह्मणलाई दान गर्ने चलन थियो । <ref>{{Cite journal |last=सुवेदी |first=राजाराम |title=कास्की राज्यको न्यायप्रणाली |url=https://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/journals/ancientnepal/pdf/ancient_nepal_103_05.pdf |journal= |pages=21 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240719202710/https://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/journals/ancientnepal/pdf/ancient_nepal_103_05.pdf |date=2024-07-19 }}</ref> आफ्नी स्वास्नी लैजाने व्यक्तिलाई जार भनिन्थ्यो भने स्वास्नी गुमाउने-लाई साधु भनिन्थ्यो । साधुले जार साधन गर्न पाउँथ्यो । जारलाई काट्न सके पराक्रम गरेको ठानी जुँगा मुसारिन्थ्यो । जारलाई एकै चोटमा मार्न पाइन्थ्यो । त्यसो गरी जार मारे कानून लाग्दैनथ्यो । तर एउटा पतिले बढीपत्नी संग्रह गरे सजायँ हुँदैनथ्यो । एक पत्नीले बहुपति राख्ने रीति थिएन । अंशवण्डा गर्दा जात हेरी भाग लगाउने चलन थियो . ===सती प्रथा=== [[सती प्रथा]] त्यो वेला प्रचूर प्रयोगमा थियो । सती जान बाटो लागेकी नारी मृत्युको डरले भाग्ने चेष्टा गरे [[मलामी]]हरूले कुटपीट गरी पतिको शव राखिएको [[चिता]]मा लगी पोल्ने,दाह गर्ने प्रचलन थियो । ===दासप्रथा === कास्की राज्यमा [[दासप्रथा]] अत्यन्तै प्रचलित थियो । घर्ती थरका मतवाली क्षत्रीहरूलाई दासदासी बनाउने चलन थियो । रोका थरका मगरहरू पनि कहीं कहीं राख्ने चलन थियो । कास्कीका दासदासी-लाई कमारो कमारी भन्ने चलन थियो । आजकाल त कमारो भन्नु पनि गौरव गर्न चाहने बुद्धिजीवी कास्की-तिर भेटिन्छन्, तर ती भने नक्कली हुन् । पंछी र चौपाया जस्तै कमारो कमारीको सुक्री बिक्री गर्ने चलन त्यो वेला थियो । कमारोको भन्दा कमारीको मोल दोब्बर पर्थ्यो । अझ तरुनी कमारीको तेब्बर पनि पर्दथ्यो । कति खानदानीले कमारीबाटै सन्तान पैदागरी आफ्नै सन्तान बिक्री गर्थे । त्यो वेलाको कानूनले कमारीलाई यौनतृप्तिको साधन मान्ने मान्यता प्रदान गरेको थियो । कमारो कमारीले बिठ्याई गरेमा तिनैका मालिकलाई औटिक ( गाल, दुर्नाम ) आउँथ्यो र मालिक -लाई नै सजायँ गर्ने चलन थियो ।<ref>{{Cite journal |last=सुवेदी |first=राजाराम |title=कास्की राज्यको न्यायप्रणाली |url=https://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/journals/ancientnepal/pdf/ancient_nepal_103_05.pdf |journal= |pages=20 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240719202710/https://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/journals/ancientnepal/pdf/ancient_nepal_103_05.pdf |date=2024-07-19 }}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} [[श्रेणी:चौबिसी राज्यहरू]] dwzlkwaz8afufqkhpcrp8ezsahbp1zz २००२ युइएफए च्याम्पियन्स लिग फाइनल 0 100538 1353968 1353764 2026-05-02T12:59:15Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1353968 wikitext text/x-wiki {{Infobox football match | title = २००२ युइएफए च्याम्पियन्स लिग | image = | image_size = 200 | caption = Match programme cover | event = [[२००१–०२ युइएफए च्याम्पियन्स लिग]] | team1 = [[बायर ०४ लिभरकुसेन]] | team1association = {{flagicon|GER|size=30px}} | team1score = १ | team2 = [[रियल म्याड्रिड]] | team2association = {{flagicon|ESP|size=30px}} | team2score = २ | date = १५ मे २००२ | stadium = हाम्प्डेन पार्क | city = ग्लाज्गो<ref name="hampdenpark">{{cite news |first=सिन |last=स्मिथ|title=ग्लास्गो |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/champions_league/1984838.stm |work=बिबिसी स्पोर्ट्स |publisher=बिबिसी |date=13 May 2002 |accessdate=31 December 2010 }}</ref> | man_of_the_match1a = [[जिनेदीन जिदेन]] (रियल म्याड्रिड)<ref name="attendance"/> | referee = युर्स मियर ([[स्विट्जरल्यान्ड]])<ref name="ursmeier">{{cite journal |first=म्याथ्युज |last=लिन्ड्से |title=Meier the man for job |journal=इभिनिङ टाइम्स |date=13 May 2002 |volume= |issue= |pages=52 |publisher=ProQuest Archiver |url=https://pqasb.pqarchiver.com/smgpubs/access/119493609.html?dids=119493609:119493609&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&type=current&date=May+13,+2002&author=Matthew;+Lindsay&pub=Evening+Times&desc=Meier+the+man+for+job&pqatl=google |accessdate=31 December 2010 }}{{subscription required}}</ref> | attendance = ५०,४९९<ref name="attendance">{{cite book |year=2017 |chapter=2. Finals |chapter-url=https://www.uefa.com/MultimediaFiles/Download/EuroExperience/competitions/Publications/02/28/56/89/2285689_DOWNLOAD.pdf |chapter-format=पिडिएफ |title=युइएफए च्याम्पियन्स लिगको तथ्याङ्क |location= नियोन , स्विजरल्यान्ड|publisher=युरोपेली फुटबल महासङ्घ |page=1 |access-date=22 April 2017}}</ref> | weather = हल्का बादल, <br />{{convert|15|°C|°F}}<ref>{{cite web|url=http://www.wunderground.com/history/airport/EGPF/2002/5/15/DailyHistory.html?req_city=NA&req_state=NA&req_statename=NA|title=मैसमको इतिहास|website=www.wunderground.com}}</ref> | previous = [[२००१ युइएफए च्याम्पियन्स लिग फाइनल|२००१]] | next = [[२००३ युइएफए च्याम्पियन्स लिग फाइनल|२००३]] }} '''२००२ युइएफए च्याम्पियन्स लिग फाइनल''' २००१-२००२ च्याम्पियन्स लिग सिजनको अन्तिम खेल थियो । यो खेला स्विट्जरल्यान्डको ग्लाज्गो सहरमा अवस्थित हम्प्डेन पार्कमा भएको थियो । यो फाइनल खेलमा जर्मनीको बायर ०४ लिभरकुसेन र स्पेनी क्लब रियल म्याड्रिड बिच भएको थियो । यो खेल १५ जुन २००२ मा भएको थियो जसमा रियल म्याड्रिड लिभरकुसेनलाई २ को बिरुद्ध १ गोल अन्तरले हराएको थियो । ==खेलको तथ्याङ्क== {{col-begin}} {{col-3}} {| class="wikitable" style="text-align: center" |+पहिलो हाप<ref name="half time report">{{cite web |url=http://www.uefa.com/newsfiles/ucl/2001/1025482_hr.pdf |title= पहिलो आधा समयको तथ्याङ्क |website=युइएफए डट कम |publisher=युरोपेली फुटबल महासङ्घ |format=पिडिएफ |date=15 May 2002 |access-date=31 December 2010}}</ref> |-पहिलो !width=100 |तथ्याङ्क !width=70 | बायर लिभरकुसेन !width=70 | रियल म्याड्रिड |- |गरेका गोलहरू || १ || २ |- |जम्मा सट || ५ || ६ |- |लक्षमा लागेको सटहरू || ३ || ३ |- |बलमा नियन्त्रण || ४२% || ५८% |- |कर्नक किक || ३ || १ |- |फल || ८ ||१९ |- |अफसाइड || ३ || २ |- |पहेंलो कार्ड || ० || १ |- |रातो कार्ड || ० || ० |} {{col-3}} {| class="wikitable" style="text-align: center" |+दोश्रो हाप<ref name="full time report">{{cite web |url=http://www.uefa.com/newsfiles/ucl/2001/1025482_fr.pdf |title=फुट टाइम रिपोर्ट |website=युइएफए डट कम |publisher=युरोपेली फुटबल महासङ्घ |format=पिडिएफ |date=15 May 2002 |access-date=1 September 2010}}</ref> |- दोस्रो हाप !width=100 |तथ्याङ्क !width=70 | बायर लिभरकुसेन !width=70 | रियल म्याड्रिड |- |गरेका गोल || ० || ० |- |जम्मा सट || ८ || ६ |- |लक्षमा लागेका सटहरू || ३ || ४ |- |बलमा नियन्त्रण || ५४% || ४६% |- |कर्नर किक || ३ || ४ |- |फल || ९ || २५ |- |अफसाइड || ० || ० |- |पहेंलो कार्ड || ० || १ |- |रातो कार्ड || ० || ० |} {{col-3}} {| class="wikitable" style="text-align: center" |- |+सबै !width=100 |तथ्याङ्क !width=70 | बायर ०४ लिभरमुसेन !width=70 | रियल म्याड्रिड |- |गरेको गोल ||१ || २ |- |जम्मा सट || १३ || १२ |- |लक्षमा लागेका सटहरू || ६ || ९ |- |Ball possession || ४८% || ५२% |- |कर्नर किक || ६ || ५ |- |फल || १७ || ४४ |- |अफसाइड || ३ || ३ |- |पहेंलो कार्ड || ० || २ |- |रातो कार्ड || ० || ० |} {{col-end}} ==सन्दर्भ सामग्री== {{reflist}} ==बाह्य कडीहरू== *[https://web.archive.org/web/20020606170756/http://www.uefa.com/competitions/UCL/INDEX.html २००१–०२ युइएफए च्याम्पियन्स लिग ] युइएफएमा [[श्रेणी:विकिथन-७ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू]] 2akpg4rw8tyjtdlua786udkbwpicx18 मोड्युल:Location map/data/सुदूरपश्चिम प्रदेश 828 100927 1354062 1353491 2026-05-02T18:03:04Z पर्वत सुवेदी 31224 1354062 Scribunto text/plain return { name = 'सुदूरपश्चिम प्रदेश', top = 30.5, bottom = 28.3, left = 79.9, right = 82, image = 'सुदूरपश्चिम प्रदेश.png', image1 = 'Nepal Sudurpashchim Pradesh adm location map.svg', } 89nkx6mo7cv0gtct07nc2bi33hj9rum 1354063 1354062 2026-05-02T18:04:21Z पर्वत सुवेदी 31224 1354063 Scribunto text/plain return { name = 'सुदूरपश्चिम प्रदेश', top = 30.5, bottom = 28.3, left = 79.9, right = 82, image = 'Nepal Sudurpashchim Pradesh adm location map.svg', image1 = 'सुदूरपश्चिम प्रदेश.png', } 7nz4xgi4eq0287au6nnowcbwbuqz043 आचार्य विद्यासागर 0 104278 1354093 1335204 2026-05-03T03:04:55Z Saroj 31493 [[विकिपिडिया:हटक्याट|हटक्याट]]द्वारा [[श्रेणी:पुरुष आत्महत्या]] जोडियो 1354093 wikitext text/x-wiki {{Infobox religious biography|honorific-prefix=''Sant Shiromani Acharya Shri'' 108|name=Vidyasagar|honorific-suffix=''Ji Maharaj''|image=Acharya5 (cropped).jpg|alt=Vidyasagar|caption=Acharya Vidyasagar, a prominent ''[[Digambara monk]]''|religion=[[Jainism]]|sect=''[[Digambara]]''|birth_name=Vidyadhar|birth_date={{Birth date and age|1946|10|10|df=y}}|birth_place=[[Sadalga]], [[Belgaum district]], [[Karnataka]]|father=Mallappa (name after diksha-Mallinath ji)|mother=Shrimanti(name after diksha-Samaymati Ji)|initiation_date=30 June 1968|initiation_place=[[Ajmer]]|initiator=''Acharya'' [[Gyansagar]]|predecessor=''Acharya'' [[Gyansagar]]|disciples=[[Pramansagar]], [[Sudhasagar]], [[Kshamasagar]], [[Guptisagar]]|works=''Mukamati'' (silent soil)|website={{URL|https://vidyasagar.guru}}}} '''आचार्य श्री विद्यासागरजी महाराज''' (10 अक्टोबर 1 9 46) को एक उत्कृष्ट ज्ञात आधुनिक दिगम्बर जैन आचार्य (दार्शनिक भिक्षु) मध्ये एक हुन्। उनी आफ्नो छात्रवृत्ति र तपस्या को लागि दुवै चिनिन्छन्। उहाँ ध्यानमा लामो समय सम्म बस्न सक्ने भनेर चिनिनु हुन्छ। उनको जन्म १० अक्टोबर १९४६ मा सदलगा, बेलगाम जिल्ला, मैसूर राज्य, भारत भएको हो। <ref>{{Citation|title=Aggressive movement to revive Jainism sweeps central India}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== * {{Official website|https://vidyasagar.guru}} * [https://play.google.com/store/apps/details?id=com.app.vidyasagar&hl=en Official android app] {{कमन्सश्रेणी|Vidyasagar (Jain monk)}} [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] [[श्रेणी:Pages with unreviewed translations]] [[श्रेणी:सन् १९४६ मा जन्म]] [[श्रेणी:पुरुष आत्महत्या]] 7fumciqb2qlnfe0we4tuf1vwxpg9l3e यासुनारी कावाबाता 0 108180 1354094 1167487 2026-05-03T03:05:01Z Saroj 31493 [[विकिपिडिया:हटक्याट|हटक्याट]]द्वारा [[श्रेणी:पुरुष आत्महत्या]] जोडियो 1354094 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = यासुनारी कावाबाता | image = Yasunari Kawabata 1938.jpg | caption = यासुनारी कावाबाताको एक तस्वीर | birth_date = {{Birth date|1899|6|11|df=y}} | birth_place = [[ओसाका]], [[जापान]] | death_date = {{Death date and age|1972|4|16|1899|6|14|df=yes}} | death_place = [[जुशी, कानागावा]], [[जापान]] | occupation = लेखक | nationality = [[जापान|जापानी]] | ethnicity = जापानी | citizenship = जापानी | period = सन् १९२४–१९७२ | genre = उपन्यास, आख्यान | awards = साहित्यको नोबल पुरस्कार (सन् १९६८)<ref>[http://biblioklept.org/2011/09/24/william-t-vollmanns-favorite-contemporary-books/ William T. Vollmann’s Favorite “Contemporary” Books]. biblioklept.org (2011-09-24)</ref> }} '''यासुनारी कावाबाता''' (जापानी:川端 康成) ११ जुन १८९९ – १६ अप्रिल १९७२) एक जापानी प्रख्यात आख्यानकार तथा उपन्यासकार थिए। कावाबातालाई सन् १९६८ साहित्यको नोबेल पुरस्कार द्वारा सम्मानित गरिएको थियो। उनी द्वारा रचित कृतिहरू अझै पनि [[जापान]] लगायत अन्य देशहरूमा पनि विश्वव्यापी रूपमा पढिन्छन्। == बाल्यकाल == कावाबाताको जन्म सन् १८९९ जुन ११ का दिन [[जापान]]को ओसाकामा एक आर्थिक स्थिति सम्पन्न भएको परिवारमा भएको थियो। उनको बुवा एक स्वास्थ्य कर्मी थिए। उनका बुवाले उक्त पेशाबाट राम्रै आय आर्जन पनि गर्थे। कावाबाता ४ वर्षको छँदा उनको आमा बुवाको मृत्यु भएको थियो। जसका कारण उनी आफ्ना हजुरबुबा हजुरआमाको रेखदेखमा हुर्किएका थिए। उनकी एक दिदी थिइन् जसलाई सानै उमेरमा उनको काकीले पाल्नका लागि लगेकी थिइन्। जसलाई उनले मात्र एक पटक भेट्न पाएका थिए। कावाबाता ११ वर्षको छँदा उनको दिदीको पनि मृत्यु भएको थियो। सन् १९०६ मा उनले सात वर्षको उमेरमा आफ्नी हजुरआमालाई गुमाए भने सन् १९१४ मा उनी १५ वर्षको छँदा उनको हजुरबुबाको पनि मृत्यु भएको थियो।<ref>{{Cite news |url=https://blogs.wsj.com/japanrealtime/2014/07/14/mystery-of-novelist-kawabatas-tragic-first-love-is-solved/ |title=Mystery of Novelist Kawabata’s Tragic First Love Is Solved |last=Fujii |first=Moeko |newspaper=WSJ |access-date=2016-10-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161114025749/http://blogs.wsj.com/japanrealtime/2014/07/14/mystery-of-novelist-kawabatas-tragic-first-love-is-solved/ |date=2016-11-14 }}</ref> आफ्ना सबै आफन्तलाई गुमाएका कावाबाता पनि आमाको परिवारसँग बसोबास गर्न थाले। सन् १९१६ जनवरीमा कावाबाता घर नजिक रहेको एक शिक्षण संस्थामा अध्ययन आरम्भ गरेका थिए। सन् १९१७ मा प्रारम्भिक शिक्षा हासिल गरेका कावाबाताले १८ वर्षको उमेरमा उनी टोकियोमा उच्च शिक्षाका लागि गएका थिए। उनी पछि टोकियो स्थित इम्पेरियल विश्वविद्यालयमा भर्ना भई अध्ययन अगाडि बढाएका थिए। कावाबाता बङ्गाली साहित्यकार [[रवीन्द्रनाथ ठाकुर|रवीन्द्रनाथ टेगोर]]को प्रसंसक पनि थिए। कावाबाताले सन् १९२४ मा सोही विश्वविद्यालय मार्फत स्नातक पनि गरेका थिए भने तात्कालिक समयमा उनले अर्का जापानी लेखक तथा सम्पादक किकुची कनको आफू माथि ध्यानाकर्षण गराएका थिए। काल्पनिक कथाहरू लगायत कावाबाताले पत्रकारको रूपमा पनि काम गरेका थिए। [[दोस्रो विश्व युद्ध|दोस्रो विश्वयुद्ध]]का बेला उनले युद्धमा भाग लिने भनेता पनि उनलाई छनोट गरिएको थिएन्। == साहित्यिक कार्यकाल == उनले पछि साहित्यलाई मुल विषय बनाएर पढ्न शुरू गरेका थिए भने उनी संस्कृति र परम्परातर्फ पनि आकर्षित भएका थिए।<ref>{{cite web|url=https://archive.is/4K875|title=Draft confirmed as Kawabata novel|date=2012-07-15|publisher=The Japan Times}}</ref> जापानी परम्परा र संस्कृतिलाई उनले नजिकबाट नियालेका थिए। कावाबाताको लेखनयात्रा पत्रकारिताबाट शुरू भएको थियो। अौपचारिक अध्ययन सकाएपछि उनले आफूलाई भाषा र साहित्यतिर अझै सक्रिय गराए र विभिन्न लेखकहरू रसँग पनि सम्बन्ध गाँसेका थिए। कावाबाताले स्नातक सकाएपछि उनले साहित्यमा कलम चलाएका थिए भने तात्कालिक समयमा उनले केही छोटा कथा सङ्ग्रहहरू सार्वजनिक गरेका थिए। कावाबाताले सन् १९२७ मा 'द इजु डान्सर' नामक एक उपन्यास लेखेका थिए। चौधवर्ष नर्तकको व्यवहार तथा आकर्षणसँग सम्बन्धित यो कृति युवा पाठकलाई सजिलै तान्यो। उनले नर्तकप्रति गहिरो प्रेम देखाएर कृति रचना गरे। यस उपन्यासमा उनले प्रमुख विषयलाई चित्ताकर्षण रूपमा राखेका थिए। यस उपन्यास मार्फत कावाबाताले आफ्नो निजी अनुभवलाई पनि सार्वजनिक गरेका थिए। यस उपन्यासमा प्रारम्भमा तीव्र अनुराग र अन्त्यमा वियोग प्रस्तुत गरिएको छ। द इजु डान्सर उनको सर्वाधिक मन पराइएको उपन्यास थियो। यस उपन्यास पछि कावाबाताको लेखन क्षमताको निकै प्रशंसा गरियो जसका कारण उनलाई थप आँट आयो। उक्त उपन्यास पश्चात् उनले लेखनकार्यलाई व्यवसायका रूपमा ग्रहण गर्दै विषयहरूलाई छरितो र चोटिलो बनाउन खोज्ने कावाबाताले सत्यलाई बिम्बपूर्ण ढङ्गले देखाउन सफल भएका थिए। सन् १९३३ मा कावाबाताले टोकियोका युवा वामपन्थी लेखक तकिजी कोबायाशीको गिरफ्तारी, यातना र मृत्युको सार्वजनिक रूपमा खुलेर विरोध गरेका थिए। कावाबाता सन् १९३४ मा आसाकुसाबाट कामकुरा, कानागावा प्रान्तमा बसाई सरेका थिए। यद्यपि उनले युद्धका बेला त्यस सहरमा बसोबास गर्ने अन्य धेरै साहित्यकारहरू र साहित्यिक व्यक्तिहरूको बीचमा धेरै सक्रिय सामाजिक जीवन विताएका थिए। उनका सबैभन्दा प्रसिद्ध उपन्यासहरू मध्ये एक 'स्नो कन्ट्री' थियो। जुन सन् १९३४ मा शुरू भयो र पहिलो किस्ता सन् १९३५ देखि सन् १९३७ सम्ममा किस्ताबन्दी रूपमा गरिएको थियो। स्नो कन्ट्री टोकियोका पुरुष र प्रान्तीय जापानी अतिथिसेविका बीचको प्रेम सम्बन्धको कथा हो जुन कथा उत्तरी जापानको हिमाली क्षेत्रहरूबाट शुरू हुन्छ। कावाबाताले स्नो कन्ट्री नाकम उपन्यास लेखेर सफल लेखकको रूपमा चर्चित हुँदै उत्कृष्ट स्रष्टाको रूपमा पनि गनिएका थिए। कावाबाताले आफ्नो लेखनप्रतिभालाई राष्ट्रिय सीमाभन्दा बाहिर पुर्‍याउन पनि सफल भएका थिए। जसका कारण उनले अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा परिचित हुन पुगेका थिए। <ref>{{cite book|last=Gerow|first=Aaron|title=A Page of Madness: Cinema and Modernity in 1920s Japan|publisher=Center for Japanese Studies, University of Michigan|year=2008|isbn=978-1-929280-51-3}}</ref> [[दोस्रो विश्व युद्ध|द्वितीय विश्वयुद्ध]] पश्चात् कावाबाताले अन्य थुप्रै कथा सङ्ग्रह तथा उपन्यासहरू पनि सार्वजनिक गरेका थिए। जुन यस प्रकार छन्; थाउजेण्ड क्रेनस (सन् १९५२), द साउण्ड अफ द माउण्टेन (सन् १९५४), द स्लिपिङ ब्युटि (सन् १९६०), द ओल्ड क्यापिटल (सन् १९६२) आदि समावेश छन्। दृतिय विश्वयुद्ध पछिको उनको सर्वाधिक लोकप्रिय कृतिहरू द सेम बेजरू (सन् १९४९ देखि १९५१) र यामा नो अटो (सन् १९४९ देखि १९५४ सम्म) हुन्। सेमबेजरू चिया समारोह र आशाजनक प्रेम सम्बन्धिमा केन्द्रित उपन्यास हो। नायक आफ्नो मृत बुबाको स्वास्नीप्रति आकर्षित हुन्छन् र उनको मृत्यु पछि उनको छोरी प्रति पनि आकर्षित हुन्छ जो नायकबाट टाडा भाग्छिन्। चिया समारोह कुरूप मानवीय मामिलाहरूको लागि एक सुन्दर पृष्ठभूमि प्रदान गर्दछ, तर काबावाताको अभिप्राय भन्दा मृत्यु को बारे मा भावनाहरु अन्वेषण छ। चिया समारोहमा प्रयोग भएका भाँडा स्थायी, मजबुत र टिकाउ हुन्छन् जबकि मानिसहरू कमजोर र क्षणिक हुन्छन्। कावाबाताले उनका धेरै कथाहरू स्पष्ट रूपमा अधूरो छोडिदिए। कहिलेकाँही पाठक र समीक्षकहरूलाई पढ्न झन्झट हुन्छ। तर कलाको खातिर उनको कलाको सौन्दर्यवादको साथ हात लाग्यो र यसले कुनै पनि भावनात्मकता वा नैतिकतालाई छोडिदियो जुन अन्ततः कुनै पनि पुस्तकलाई दिइनेछ। यो जानाजानी गरिएको थियो, किनकि कावाबाताले महसुस गरे कि बाटोमा भएका घटनाहरूको निष्कर्ष भन्दा धेरै महत्त्वपूर्ण थियो। उनले आफ्नो लेखनको शैलीलाई जापानको परम्परागत कविता हाइकूसँग तुलना गरेका थिए। == नोबेल पुरस्कार == विश्वयुद्ध पछि धेरै वर्ष जापानी पेनका अध्यक्षको रूपमा (सन् १९४८- १९६५) रहेका कावाबाता जापानी साहित्यको अङ्ग्रेजी र अन्य पश्चिमी भाषाहरूमा अनुवाद गर्नु पछाडि प्रेरक शक्ति थियो। <ref>{{cite news|url=https://news.google.com/newspapers?id=a0woAAAAIBAJ&sjid=jwUGAAAAIBAJ&pg=1816,5375735&dq=kawabata+nobel+prize+november+1968&hl=en|title=Japanese Writer Wins Nobel Prize|date=16 October 1968|work=The Owosso Argus-Press|publisher=Associated Press|accessdate=25 November 2013}}</ref> उनी सन् १९६० मा फ्रान्सको कला र पत्रको एक अधिकारीको रूपमा नियुक्त भए र अर्को वर्ष जापानको अर्डर अफ संस्कृतिबाट सम्मानित पनि भएका थिए।<ref>{{Cite web|url=https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1968/press.html|title=Nobelprize.org|website=www.nobelprize.org|access-date=2018-01-28}}</ref> १६ अक्टोबर १९६८ का दिन कावाबातालाई साहित्यको [[नोबेल पुरस्कार]]बाट सम्मानित गरिएको थियो भने उक्त पुरस्कार द्वारा सम्मानित हुने उनी पहिलो जापानी साहित्यकार समेत बन्न सफद भएका थिए। पुरस्कार प्रदान गर्दा नोबेल समितिले उनका तीन उपन्यासहरू 'स्नो कन्ट्री', 'थाउजेण्ड क्रेन्स' र 'ओल्ड क्यापिटल राजधानी'लाई उद्धृत गरेको थियो।<ref>{{cite web|url=https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1968/kawabata-lecture.html|title=Japan, the Beautiful and Myself|last=Kawabata|first=Yasunari|date=12 December 1968|publisher=Nobel Media|accessdate=25 November 2013}}</ref> == मृत्यु == जीवनको पछिल्लो चरणमा उनले विभिन्न देशहरूको भ्रमण गर्ने अवसर पाएका थिए भने केही देशका प्रख्यात विश्वविद्यालयहरूमा उनले व्याख्यान तथा मन्तव्य पनि दिएका थिए। कावाबाताले जापानी प्रकृति, संस्कृति, मान्यता र सभ्यतालाई श्रोता तथा दर्शकसमक्ष पुर्‍याउन सफल भएका थिए। उनले चिनियाँ साँस्कृतिक आक्रमणबाट भएको क्षतिमा पिडा पनि अनुभव गरेका थिए। मानिसहरूले आफ्नो आवस्यकताका लागि निर्माण गरेका साँस्कृतिक सम्पदा नष्ट गर्न खोज्नेहरूको उनले खुलेर आलोचना गरेका थिए। जीवनको अन्त्यतिर कावाबाताले आफूलाई राजनैतिक क्रियाकलापमा संलगन गराएका थिए। प्रवचन, राजनिती अनि समाजसेवाको कामलाई कावाबाताले गौण रूपमा भए पनि उपयोग गरेका थिए। उनले पूर्णरूपमा शब्दशिल्पाी बने र वाङ्मयहस्ती भए। कावाबाताले सन् १९७२ मा विषालु ग्याँस सुँधेर आत्माहत्या गरेका थिए तर उनकी श्रीमती लगायतका धेरै नजिकका साथीहरूले उनको मृत्युलाई आकस्मिक रूपमा भएको ठान्छन्।<ref name="Keene2005">{{cite book |author=Donald Keene |title=Five Modern Japanese Novelists |url=https://books.google.com/books?id=Pd_yLuplcKIC&pg=PA24 |accessdate=22 September 2010 |date=June 2005 |publisher=Columbia University Press |isbn=978-0-231-12611-3 |page=26}}</ref> == सन्दर्भ सामग्री == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == * {{Commons category inline|Kawabata Yasunari|यासुनारी कावाबाता}} * [http://nobelprize.org/literature/laureates/1968/ नोबेल पुरस्कार] * [http://www.city.kamakura.kanagawa.jp/bunka/bunjinroku/kawabata_e.htm यासुनारी कावाबाता] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061001135738/http://www.city.kamakura.kanagawa.jp/bunka/bunjinroku/kawabata_e.htm |date=2006-10-01 }} * [http://www.horror-house.jp/e/cat4/yasunari-kawabata-18991972.html यासुनारी कावाबाताको चिहान] [[श्रेणी:जापानी साहित्यकारहरू]] [[श्रेणी:पुरुष आत्महत्या]] hlht65cjg6vydie15oqkzqg5qkqe4cc मोड्युल:Location map/data/Nepal Lumbini Pradesh 828 112380 1354096 981137 2026-05-03T03:09:08Z पर्वत सुवेदी 31224 [[मोड्युल:Location map/data/लुम्बिनी प्रदेश]]मा अनुप्रेषण गर्दै 1354096 Scribunto text/plain return require [[मोड्युल:Location map/data/लुम्बिनी प्रदेश]] 08s9vcgblc9i63lfw20t8uuhaxlucxd मोड्युल:Location map/data/Nepal Bagmati Pradesh 828 112496 1354101 1059321 2026-05-03T03:13:01Z पर्वत सुवेदी 31224 [[मोड्युल:Location map/data/बागमती प्रदेश]]मा अनुप्रेषण गर्दै 1354101 Scribunto text/plain return require [[मोड्युल:Location map/data/बागमती प्रदेश]] bncjhbrk0hj6260hkyh8izgbfffxgf2 मोड्युल:Location map/data/मधेश प्रदेश 828 112501 1354109 1353483 2026-05-03T03:19:14Z पर्वत सुवेदी 31224 1354109 Scribunto text/plain return { name = 'मधेश प्रदेश', top = 27.7, bottom = 26.3, left = 84.4, right = 87.1, image = 'Nepal Madhesh adm location map.svg', image1 = 'मधेश प्रदेश.png', } d9ab5d26cemwqzw7mpta018lw6q426s 1354115 1354109 2026-05-03T03:23:51Z पर्वत सुवेदी 31224 1354115 Scribunto text/plain return { name = 'मधेश प्रदेश', top = 27.7, bottom = 26.3, left = 84.4, right = 87.1, image = 'मधेश प्रदेश.png', image1 = 'Nepal Madhesh adm location map.svg', } st7gj9t8gjdop915o99uw669r5tqfps विकिपिडिया:स्वतन्त्र लेख योग्य सम्भावित नेपाली महिलाहरूको सूची 4 120717 1353986 1353292 2026-05-02T15:06:44Z ListeriaBot 52294 Wikidata list updated [V2] 1353986 wikitext text/x-wiki {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item (COUNT(distinct ?sitelink) as ?count) WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q5 . ?item wdt:P21 wd:Q6581072 . ?item wdt:P27 wd:Q837 . ?sitelink schema:about ?item . FILTER NOT EXISTS { ?wne schema:about ?item . ?wne schema:inLanguage "ne" } MINUS {?item wdt:P106 wd:Q10833314} } GROUP BY ?item ORDER BY DESC(?count) |columns=number:#,label:Article,description,p106,p569,p570,p18,item |thumb=100 |links=red }} {| class='wikitable sortable' ! # ! Article ! description ! व्यवसाय ! जन्म मिति ! देहान्त मिति ! तस्वीर ! item |- | style='text-align:right'| 1 | [[Shilshila Acharya]] | | [[उद्यमी]]<br/>[[environmental scientist]] | 20th century | | [[चित्र:Shilshila acharya 2 cropped.jpg|center|100px]] | [[:d:Q131389521|Q131389521]] |- | style='text-align:right'| 2 | [[भूमिका गिरी]] | एक नेपाली लोक गायिका हुन् | [[गायक]] | | | | [[:d:Q94413431|Q94413431]] |- | style='text-align:right'| 3 | [[सपना रोका मगर]] | | | 2002-02-10 | | | [[:d:Q102271811|Q102271811]] |- | style='text-align:right'| 4 | [[दावा याङ्जुम शेर्पा]] | नेपाली पर्वतारोही सहयोगी | [[पर्वतारोही सहयोगी]] | 1990 | | [[चित्र:Dawa Yangzum Sherpa 1.jpg|center|100px]] | [[:d:Q64406217|Q64406217]] |- | style='text-align:right'| 5 | [[गीता शाही]] | नेपाली अभिनेत्री र मोडल | [[अभिनेता]]<br/>[[मोडल (मानिस)|मोडल]] | 1984-02-03 | | [[चित्र:Gita Shahi 2.jpg|center|100px]] | [[:d:Q37467229|Q37467229]] |- | style='text-align:right'| 6 | [[शान्ति मिश्र]] | नेपाली लाइब्रेरियन तथा लेखक (१९३८–२०१९) | [[लेखक]]<br/>[[librarian]]<br/>[[अनुवादक]]<br/>[[lecturer]] | 1938-06-22 | 2019-05-15 | [[चित्र:Shanti Mishra graduation.jpg|center|100px]] | [[:d:Q94508889|Q94508889]] |- | style='text-align:right'| 7 | [[तेजश्री थापा]] | मानव अधिकारकर्मी, वकिल र खोजकर्ता | [[मानव अधिकार कार्यकर्ता]]<br/>[[अधिवक्ता]]<br/>[[लेखक]] | 1966-11-10 | 2019-03-26 | | [[:d:Q62581438|Q62581438]] |- | style='text-align:right'| 8 | [[पेम्बा डोमा शेर्पा]] | नेपाली हिमाल आरोही | [[पर्वतारोही]] | 1970-07-07 | 2007-05-22 | [[चित्र:Pemba Doma Sherpa.jpg|center|100px]] | [[:d:Q4357604|Q4357604]] |- | style='text-align:right'| 9 | [[मोतिलक्ष्मी उपासिका]] | | [[लेखक]]<br/>[[कवि]] | 1909-06-30 | 1997 | [[चित्र:Moti laxmi upasika.jpg|center|100px]] | [[:d:Q16013979|Q16013979]] |- | style='text-align:right'| 10 | [[पासाङ ल्हामु शेर्पा अकिता]] | नेपाली महिला पर्वतारोही | [[पर्वतारोही]] | 1984 | | | [[:d:Q27975671|Q27975671]] |- | style='text-align:right'| 11 | [[सरस्वती चौधरी (Q68973687)|सरस्वती चौधरी]] | नेपाली महिला एथलेटिक्स खेलाडी | [[sprinter]] | 1997-02-12 | | | [[:d:Q68973687|Q68973687]] |- | style='text-align:right'| 12 | [[सङ्गीता मगर]] | नेपाली महिला अधिकारकर्मी | [[मानव अधिकार कार्यकर्ता]] | 1990s | | | [[:d:Q63384810|Q63384810]] |- | style='text-align:right'| 13 | [[उषा शेरचन]] | | [[कवि]]<br/>[[lyricist]] | 1955-08-22 | | [[चित्र:Usha Sherchan1.JPG|center|100px]] | [[:d:Q110983836|Q110983836]] |- | style='text-align:right'| 14 | [[केल्साङ चुकी तेथोङ]] | अभिनेत्री र चलचित्र निर्देशक | [[अभिनेता]]<br/>[[चलचित्र कलाकार]]<br/>[[गायक]] | 1957-11 | | [[चित्र:CHUCKIE KESLANG TETHONG.jpg|center|100px]] | [[:d:Q3194932|Q3194932]] |- | style='text-align:right'| 15 | [[अधिराजकुमारी प्रेरणा]] | नेपाली अधिराजकुमारी | [[शाही सदस्य]] | 1978-02-20 | | | [[:d:Q4202325|Q4202325]] |- | style='text-align:right'| 16 | [[नाङ्सल तामाङ]] | ब्याडमिन्टन खेलाडी | [[ब्याडमिन्टन खेलाडी]] | 1987-12-28 | | | [[:d:Q18175685|Q18175685]] |- | style='text-align:right'| 17 | [[धनकुमारी बज्राचार्य]] | कुमारी | [[कुमारी (जीवित देवी)|कुमारी]] | | | | [[:d:Q68005618|Q68005618]] |- | style='text-align:right'| 18 | [[सोनिया भट्ट]] | नेपाली जुडो खेलाडी | [[जुडोका]] | 2002-01-04 | | | [[:d:Q107456052|Q107456052]] |- | style='text-align:right'| 19 | [[करुणा भण्डारी (Q47089258)|करुणा भण्डारी]] | नेपाली राष्ट्रिय महिला क्रिकेट टोलि को सदस्य | [[क्रिकेट खेलाडी (Q12299841)|क्रिकेट खेलाडी]] | 1988-11-24 | | | [[:d:Q47089258|Q47089258]] |- | style='text-align:right'| 20 | [[सङ्गीता श्रेष्ठ]] | नेपाली महिला चलचित्र निर्देशक | [[चलचित्र निर्देशक]] | 1976-10-16 | | [[चित्र:Sangita Shrestha 02.jpg|center|100px]] | [[:d:Q56190200|Q56190200]] |- | style='text-align:right'| 21 | [[उपासना सिंह ठकुरी]] | | [[अभिनेता]] | 1998-09-20 | | | [[:d:Q61778826|Q61778826]] |- | style='text-align:right'| 22 | [[रेणु कुमारी यादव]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | 1963-06-19 | | | [[:d:Q3425614|Q3425614]] |- | style='text-align:right'| 23 | [[चन्द्रकला थापा]] | नेपाली खेलाडी | [[एथ्लेटिक्स प्रतियोगी]] | 1980-09-02 | | | [[:d:Q5071283|Q5071283]] |- | style='text-align:right'| 24 | [[मिङ किपा]] | नेपाली हिमाल आरोही | [[पर्वतारोही]] | 1988 | | | [[:d:Q6864647|Q6864647]] |- | style='text-align:right'| 25 | [[नगमा श्रेष्ठ]] | मिस नेपाल प्रतियोगी | [[मोडल (मानिस)|मोडल]]<br/>[[सौन्दर्य प्रतियोगिता प्रतियोगी]] | 1991-11-10 | | | [[:d:Q6958877|Q6958877]] |- | style='text-align:right'| 26 | [[Chandra Kumari Gurung]] | | | 1956 | | | [[:d:Q16166617|Q16166617]] |- | style='text-align:right'| 27 | [[देवु थापा]] | ओलम्पिक जुडो खेलाडी | [[जुडोका]] | 1974-02-07 | | | [[:d:Q16215125|Q16215125]] |- | style='text-align:right'| 28 | [[Nimdoma Sherpa]] | | [[पर्वतारोही]] | 1991 | | | [[:d:Q16762305|Q16762305]] |- | style='text-align:right'| 29 | [[दिलमाया कार्की]] | नेपाली महिला खेलाडी | [[एथ्लेटिक्स प्रतियोगी]] | 1988-10-05<br/>1988-08-05 | | | [[:d:Q20895958|Q20895958]] |- | style='text-align:right'| 30 | [[निशा रावल (Q24678840)|निशा रावल]] | नेपाली तेक्वान्दो खेलाडी | [[तेक्वान्दो खेलाडी]] | 1995-09-11 | | [[चित्र:Olynisharawal.jpg|center|100px]] | [[:d:Q24678840|Q24678840]] |- | style='text-align:right'| 31 | [[Samita Bajracharya]] | | [[schoolchild]] | | | [[चित्र:Kumari.jpg|center|100px]] | [[:d:Q27990214|Q27990214]] |- | style='text-align:right'| 32 | [[Laxmi Kunwar]] | | [[पौडी खेलाडी]] | 1989-03-29 | | | [[:d:Q28718095|Q28718095]] |- | style='text-align:right'| 33 | [[Bandana Nepal]] | | [[dancer]] | 2001 | | | [[:d:Q96059398|Q96059398]] |- | style='text-align:right'| 34 | [[Sonika Manandhar]] | | [[environmentalist]]<br/>[[programmer]] | 1990-01-17 | | [[चित्र:Sonika Manandhar UN Award Speech.jpg|center|100px]] | [[:d:Q104420892|Q104420892]] |- | style='text-align:right'| 35 | [[रोनाली अमात्य]] | नेपाली महिला मोडल | [[मोडल (मानिस)|मोडल]] | 1995-12-18 | | [[चित्र:Ronali Amatya.png|center|100px]] | [[:d:Q51757185|Q51757185]] |- | style='text-align:right'| 36 | [[Khandro Lhamo]] | | [[चिकित्सक]] | 1914 | 2003-03-30 | [[चित्र:Dilgo Khyentse Family.jpg|center|100px]] | [[:d:Q59877941|Q59877941]] |- | style='text-align:right'| 37 | [[रवीना देसराज श्रेष्ठ]] | नेपाली बैंकर तथा पब्लिक फिगर | [[banker]]<br/>[[अभिनेता]] | 1970-04-27 | | | [[:d:Q62570956|Q62570956]] |- | style='text-align:right'| 38 | [[रोशनी रसाइली]] | नेपाली गायीका | [[गायक]] | 1984-11-05 | | [[चित्र:Singer roshani rasaili.jpg|center|100px]] | [[:d:Q120496223|Q120496223]] |- | style='text-align:right'| 39 | [[प्रेक्ष्या शाह]] | नेपाल शाह वंशीय सदस्य | | 1952-01-19 | 2001-11-12 | | [[:d:Q3910252|Q3910252]] |- | style='text-align:right'| 40 | [[मोनी मुलेपती]] | नेपाली महिला पर्वतारोही | [[पर्वतारोही]] | 1980 | | [[चित्र:41214461 everestlarga.jpg|center|100px]] | [[:d:Q6899850|Q6899850]] |- | style='text-align:right'| 41 | [[सुष्मा जोशी]] | नेपाली लेखिका | [[लेखक]] | 1973-05-26 | | [[चित्र:Sushma Joshi.jpg|center|100px]] | [[:d:Q7648973|Q7648973]] |- | style='text-align:right'| 42 | [[बिभाश्वरी राई]] | नेपाली महिला खेल सुटर | [[खेल सुटर]] | 1970-03-25 | | | [[:d:Q11854223|Q11854223]] |- | style='text-align:right'| 43 | [[सोफिया शाह]] | पौडी खेलाडी | [[पौडी खेलाडी]] | 1997-08-09 | | | [[:d:Q16239784|Q16239784]] |- | style='text-align:right'| 44 | [[मणिकला राई]] | नेपाली अल्ट्राम्याराथन धावक | [[अल्ट्राम्याराथन धावक]] | 1988-11-27 | | [[चित्र:Manikala Rai.jpg|center|100px]] | [[:d:Q20127296|Q20127296]] |- | style='text-align:right'| 45 | [[Princess Shanti Singh of Nepal]] | | | 1941-11-20 | 2001-06-01 | | [[:d:Q21009742|Q21009742]] |- | style='text-align:right'| 46 | [[Princess Jayanti of Nepal]] | | [[सामाजिक कार्यकर्ता]] | 1946-08-04 | 2001-06-01 | | [[:d:Q21009741|Q21009741]] |- | style='text-align:right'| 47 | [[Princess Shova Shahi of Nepal]] | | | 1949-01-13 | | [[चित्र:Statiefoto van Koninklijke familie, voorste rij HM, Koning Nepal, Koningin Nepal, Bestanddeelnr 920-2634 (cropped).jpg|center|100px]] | [[:d:Q21067412|Q21067412]] |- | style='text-align:right'| 48 | [[सोनी राजभण्डारी]] | मिस नेपाल २०१४ प्रतियोगी | [[मोडल (मानिस)|मोडल]]<br/>[[सौन्दर्य प्रतियोगिता प्रतियोगी]] | 1989 | | | [[:d:Q23883481|Q23883481]] |- | style='text-align:right'| 49 | [[Raj Kumari Pandey]] | | [[एथ्लेटिक्स प्रतियोगी]] | 1969-12-13 | | | [[:d:Q29995877|Q29995877]] |- | style='text-align:right'| 50 | [[हसिमा खातुन]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | | | [[चित्र:Hasima Khatun (1).jpg|center|100px]] | [[:d:Q67911139|Q67911139]] |- | style='text-align:right'| 51 | [[सृजना सुब्बा]] | नेपाली अभिनेत्री | [[अभिनेता]] | | | | [[:d:Q93439703|Q93439703]] |- | style='text-align:right'| 52 | [[Sanu Siva]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | 2020 | | [[:d:Q107026786|Q107026786]] |- | style='text-align:right'| 53 | [[बेलमाया नेपाली]] | | [[documentary filmmaker]] | | | | [[:d:Q109283523|Q109283523]] |- | style='text-align:right'| 54 | [[प्रिया सिग्देल]] | सौन्दर्य प्रतियोगिता प्रतियोगी | [[मोडल (मानिस)|मोडल]] | 1995-12-08 | | | [[:d:Q51756966|Q51756966]] |- | style='text-align:right'| 55 | [[कञ्चन अमात्य]] | महिला मानव अधिकारकर्मी | [[social entrepreneur]] | 1996 | | | [[:d:Q53870564|Q53870564]] |- | style='text-align:right'| 56 | [[प्रदिप्ता अधिकारी]] | नेपाली महिला सौन्दर्य प्रतियोगिता प्रतियोगी | [[मोडल (मानिस)|मोडल]] | 1996-06-03 | | | [[:d:Q64009491|Q64009491]] |- | style='text-align:right'| 57 | [[Shova Kumari Lama]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | 1974-05-17 | | [[चित्र:Shova Kumari Lama (1) (cropped).jpg|center|100px]] | [[:d:Q64015981|Q64015981]] |- | style='text-align:right'| 58 | [[करिमा बेगम]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | 1976-03-23 | | [[चित्र:Karima Begam (cropped).jpg|center|100px]] | [[:d:Q64063158|Q64063158]] |- | style='text-align:right'| 59 | [[रुबी कर्ण]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | 1981-07-06 | | [[चित्र:Rubi Karna (cropped).jpg|center|100px]] | [[:d:Q64133042|Q64133042]] |- | style='text-align:right'| 60 | [[Prashna Shakya]] | | [[गायक]] | | | [[चित्र:Prashna Shakya.png|center|100px]] | [[:d:Q64746550|Q64746550]] |- | style='text-align:right'| 61 | [[Preeti Rai]] | | [[फुटबल खेलाडी]] | 2004 | | [[चित्र:Preeti Rai Women’s National Football Team 1 (cropped).png|center|100px]] | [[:d:Q125429179|Q125429179]] |- | style='text-align:right'| 62 | [[Manita Shrestha Pradhan]] | | [[जुडोका]] | 1999-06-01 | | | [[:d:Q127690896|Q127690896]] |- | style='text-align:right'| 63 | [[सम्पदा घिमिरे]] | नेपाली सौन्दर्य प्रतियोगिता विजेता | [[सौन्दर्य प्रतियोगिता प्रतियोगी]]<br/>[[मोडल (मानिस)|मोडल]]<br/>[[marketer]]<br/>[[climate activist]]<br/>[[yogini]] | 2001 | | | [[:d:Q130289252|Q130289252]] |- | style='text-align:right'| 64 | [[Luna Luitel]] | | [[मोडल (मानिस)|मोडल]] | 1999-03-03 | | [[चित्र:Luna Luitel Miss Nepal World 2025 (cropped).jpg|center|100px]] | [[:d:Q136031827|Q136031827]] |- | style='text-align:right'| 65 | [[जनक कुमारी चालिसे]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q6150649|Q6150649]] |- | style='text-align:right'| 66 | [[देविका बन्दना]] | नेपाली गायिका | [[गायक]] | | | | [[:d:Q16197783|Q16197783]] |- | style='text-align:right'| 67 | [[नयना शाक्य]] | ओलम्पिक पौडी खेलाडी | [[पौडी खेलाडी]] | 1982-05-10 | | | [[:d:Q16222041|Q16222041]] |- | style='text-align:right'| 68 | [[सम्पदा मल्ल]] | | [[चलचित्र निर्माता]]<br/>[[लेखक]] | 1987-02-19 | | | [[:d:Q16231931|Q16231931]] |- | style='text-align:right'| 69 | [[Supriya Maskey]] | | [[मोडल (मानिस)|मोडल]] | 2000-06-17 | | | [[:d:Q16240366|Q16240366]] |- | style='text-align:right'| 70 | [[Lily Thapa]] | | [[अभियानी]] | | | | [[:d:Q16886068|Q16886068]] |- | style='text-align:right'| 71 | [[प्रिन्सा श्रेष्ठ]] | नेपाली महिला मोडल | [[सौन्दर्य प्रतियोगिता प्रतियोगी]] | 1992-09-11 | | | [[:d:Q19661026|Q19661026]] |- | style='text-align:right'| 72 | [[सीता कुमारी राई]] | नेपाली खेलाडी | [[तेक्वान्दो खेलाडी]] | 1968-02-16 | | | [[:d:Q19830111|Q19830111]] |- | style='text-align:right'| 73 | [[Princess Princep Shah of Nepal]] | | | 1930-03-16 | 1982-05-22 | | [[:d:Q21070386|Q21070386]] |- | style='text-align:right'| 74 | [[सुशीला सिंह]] | | [[न्यायाधीश|न्यायधिश]] | | 2020-05-22 | | [[:d:Q21459157|Q21459157]] |- | style='text-align:right'| 75 | [[Nilu Doma Sherpa]] | | [[चलचित्र निर्देशक]] | 1985 | 2017-07-01 | [[चित्र:Nilu Doma Sherpa, Filmmaker, IVLP participant from Nepal (27700381796).png|center|100px]] | [[:d:Q23769975|Q23769975]] |- | style='text-align:right'| 76 | [[बिनिता बराल]] | | [[अभिनेता]] | 1989-10-08 | | [[चित्र:Binita Baral actress.jpg|center|100px]] | [[:d:Q27924720|Q27924720]] |- | style='text-align:right'| 77 | [[अञ्जुकुमारी बिष्ट]] | | [[अभिनेता]] | | | | [[:d:Q31314642|Q31314642]] |- | style='text-align:right'| 78 | [[देवीमाया पनेरू]] | नेपाली महिला धावक | [[sprinter]] | 1978-08-25 | | | [[:d:Q32381507|Q32381507]] |- | style='text-align:right'| 79 | [[Tisa Shakya]] | | [[पौडी खेलाडी]] | 2003-02-04 | | | [[:d:Q33320546|Q33320546]] |- | style='text-align:right'| 80 | [[कान्छीमाया कोजु]] | नेपाली एथलेटिक्स खेलाडी | [[खेलकुद विज्ञ]]<br/>[[एथ्लेटिक्स प्रतियोगी]] | 1981-02-03 | | | [[:d:Q42667977|Q42667977]] |- | style='text-align:right'| 81 | [[पार्वती थापा (Q43120853)|पार्वती थापा]] | नेपाली महिला खेल सुटर | [[खेल सुटर]] | 1970 | | | [[:d:Q43120853|Q43120853]] |- | style='text-align:right'| 82 | [[दुर्गा पौडेल]] | नेपालको संविधान सभा सदस्य | [[राजनीतिज्ञ]] | 1971-09-21 | | | [[:d:Q44783325|Q44783325]] |- | style='text-align:right'| 83 | [[शशिकला दाहाल]] | | | 1957-05-28 | | | [[:d:Q66486498|Q66486498]] |- | style='text-align:right'| 84 | [[अनिता कुमारी]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | 1966-08-13 | | | [[:d:Q67867869|Q67867869]] |- | style='text-align:right'| 85 | [[असिया देवी थरुनी]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | 1957-05-13 | | | [[:d:Q67868468|Q67868468]] |- | style='text-align:right'| 86 | [[गीता कुमारी यादव]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | 1971 | | [[चित्र:Gita Kumari Yadav.jpg|center|100px]] | [[:d:Q67871177|Q67871177]] |- | style='text-align:right'| 87 | [[जगतारेण देवी सुडिन]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | | | [[चित्र:Jaktarain Devi Sah Sudin (2).jpg|center|100px]] | [[:d:Q67911690|Q67911690]] |- | style='text-align:right'| 88 | [[मन्जु कुमारी]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q67915651|Q67915651]] |- | style='text-align:right'| 89 | [[मन्जु कुमारी यादव]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | 1982-01-11 | | | [[:d:Q67915719|Q67915719]] |- | style='text-align:right'| 90 | [[Chandra Kala Lamgade]] | | [[एथ्लेटिक्स प्रतियोगी]]<br/>[[javelin thrower]] | 1993-09-10 | | | [[:d:Q80046291|Q80046291]] |- | style='text-align:right'| 91 | [[रानी कुमारी तिवारी]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | 1979-10-26 | | | [[:d:Q105942772|Q105942772]] |- | style='text-align:right'| 92 | [[Surita Kumari Shah]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | 1966-03-03 | | | [[:d:Q105942922|Q105942922]] |- | style='text-align:right'| 93 | [[गिता राना]] | | [[फुटबल खेलाडी]] | 1996-09-10 | | | [[:d:Q106003615|Q106003615]] |- | style='text-align:right'| 94 | [[Gyani Maiya Sen-Kusunda]] | | [[किसान|कृषक]] | 1937 | 2020-01-25 | [[चित्र:Gyani Maiya Sen Kusunda-"Gyani Maiya" (2019 documentary).jpg|center|100px]] | [[:d:Q106811256|Q106811256]] |- | style='text-align:right'| 95 | [[Sarita Neupane]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q107026755|Q107026755]] |- | style='text-align:right'| 96 | [[सुजाता परियार]] | नेपालको दोश्रो संविधान सभा सदस्य | [[राजनीतिज्ञ]] | 1973-02-15 | | | [[:d:Q44802020|Q44802020]] |- | style='text-align:right'| 97 | [[सिता देवी यादव]] | संबिधान सभा सदस्य | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q45086943|Q45086943]] |- | style='text-align:right'| 98 | [[सोभा आले]] | नेपाल महिला राष्ट्रिय क्रिकेट टिम | [[क्रिकेट खेलाडी (Q12299841)|क्रिकेट खेलाडी]] | 1989-06-29 | | | [[:d:Q47087984|Q47087984]] |- | style='text-align:right'| 99 | [[अनिता श्रेष्ठ]] | नेपाली खेल सुटर | [[खेलकुद विज्ञ]]<br/>[[खेल सुटर]] | | | | [[:d:Q48869417|Q48869417]] |- | style='text-align:right'| 100 | [[Nishma Gurung]] | | [[पौडी खेलाडी]] | 1980-03-11 | | | [[:d:Q48869749|Q48869749]] |- | style='text-align:right'| 101 | [[रमा सिंह]] | नेपाली टेलिभिजन व्यक्तित्व र महिला फुटबल खेलाडी | [[फुटबल खेलाडी]] | | | [[चित्र:Rama Singh.jpg|center|100px]] | [[:d:Q51655395|Q51655395]] |- | style='text-align:right'| 102 | [[शशिला महर्जन]] | नेपाली जीवरासायनिक शास्त्री | [[biochemist]]<br/>[[biotechnologist]] | | | | [[:d:Q51845108|Q51845108]] |- | style='text-align:right'| 103 | [[Anju Kumari]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | 1979-02-12 | | [[चित्र:Anju Kumari (1) (cropped).jpg|center|100px]] | [[:d:Q64015754|Q64015754]] |- | style='text-align:right'| 104 | [[भीमा यादव]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | 1958-06-29 | | [[चित्र:Bhima Yadav (1).jpg|center|100px]] | [[:d:Q64039326|Q64039326]] |- | style='text-align:right'| 105 | [[निलम देवी भुमिहारनी]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | 1954-05-08 | | [[चित्र:Nilam Devi Bhumiharin (cropped).jpg|center|100px]] | [[:d:Q64117314|Q64117314]] |- | style='text-align:right'| 106 | [[Chandra Kanta Devi Malla]] | | [[शिक्षक]]<br/>[[educator]] | 1897 | 1986 | | [[:d:Q109332415|Q109332415]] |- | style='text-align:right'| 107 | [[Saru Limbu]] | | [[फुटबल खेलाडी]] | 1999-03-06 | | | [[:d:Q113040053|Q113040053]] |- | style='text-align:right'| 108 | [[Sabita Dangol]] | | [[कलाकार]]<br/>[[चित्रकार]] | 1984 | | [[चित्र:Sabita Dangol Contemporary Artist from Nepal WikiProfile.jpg|center|100px]] | [[:d:Q116250871|Q116250871]] |- | style='text-align:right'| 109 | [[Bidya Chamling Rai]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q117471294|Q117471294]] |- | style='text-align:right'| 110 | [[Indu Kadariya]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q123382520|Q123382520]] |- | style='text-align:right'| 111 | [[Sony Pakhrin]] | | [[क्रिकेट खेलाडी (Q12299841)|क्रिकेट खेलाडी]] | 2007-11-02 | | | [[:d:Q131698540|Q131698540]] |- | style='text-align:right'| 112 | [[सुजना श्रेष्ठ]] | ब्याडमिन्टन खेलाडी | [[ब्याडमिन्टन खेलाडी]] | 1988-12-05 | | | [[:d:Q1342014|Q1342014]] |- | style='text-align:right'| 113 | [[Sara Devi Tamang]] | ब्याडमिन्टन खेलाडी | [[ब्याडमिन्टन खेलाडी]] | 1984-06-04 | | | [[:d:Q2224151|Q2224151]] |- | style='text-align:right'| 114 | [[अमिशा बस्नेत]] | | [[अभिनेता]]<br/>[[मोडल (मानिस)|मोडल]] | 1981-04-19 | | | [[:d:Q4746814|Q4746814]] |- | style='text-align:right'| 115 | [[सरिता श्रेष्ठ]] | नेपाली चिकित्सक | [[चिकित्सक]] | 1957-07-07 | | [[चित्र:Dr Sarita Shrestha.jpg|center|100px]] | [[:d:Q4794239|Q4794239]] |- | style='text-align:right'| 116 | [[दामा कुमारी शर्मा]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q5211861|Q5211861]] |- | style='text-align:right'| 117 | [[धर्मशिला चापागाईं]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | 1973-01-18 | | | [[:d:Q5269249|Q5269249]] |- | style='text-align:right'| 118 | [[दुर्गा कुमारी बि.क]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q5316379|Q5316379]] |- | style='text-align:right'| 119 | [[हसिना मिया]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q5679156|Q5679156]] |- | style='text-align:right'| 120 | [[जुन कुमारी रोका]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q6311490|Q6311490]] |- | style='text-align:right'| 121 | [[लीला कुमारी भण्डारी]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q6547472|Q6547472]] |- | style='text-align:right'| 122 | [[निलम केसी खँड्का]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q7036868|Q7036868]] |- | style='text-align:right'| 123 | [[फूलमाया क्याप्छाकी]] | | [[खेल सुटर]] | 1980-11-24 | | | [[:d:Q7187340|Q7187340]] |- | style='text-align:right'| 124 | [[फूलमती देवी चौधरी]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q7188331|Q7188331]] |- | style='text-align:right'| 125 | [[पूर्णाकुमारी सुवेदी]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q7261334|Q7261334]] |- | style='text-align:right'| 126 | [[रेनु चन्द]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q7313568|Q7313568]] |- | style='text-align:right'| 127 | [[रुपा सोसी चौधरी]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q7380185|Q7380185]] |- | style='text-align:right'| 128 | [[सदिच्छा श्रेष्ठ]] | | [[मोडल (मानिस)|मोडल]]<br/>[[सौन्दर्य प्रतियोगिता प्रतियोगी]] | 1991-11-23 | | | [[:d:Q7397907|Q7397907]] |- | style='text-align:right'| 129 | [[सरला रेग्मी]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q7423017|Q7423017]] |- | style='text-align:right'| 130 | [[सबकी देवी दास तात्मा]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q7442335|Q7442335]] |- | style='text-align:right'| 131 | [[सीतादेबी बौडेल]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q7531571|Q7531571]] |- | style='text-align:right'| 132 | [[सुष्मा शर्मा घिमिरे]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q7648977|Q7648977]] |- | style='text-align:right'| 133 | [[उर्मिला अर्याल]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q7900743|Q7900743]] |- | style='text-align:right'| 134 | [[सरिता डङ्गोल]] | नेपाली चित्रकार | [[चित्रकार]] | 1974 | | | [[:d:Q11305353|Q11305353]] |- | style='text-align:right'| 135 | [[योग माया]] | नेपाली अभियन्ता, समाजसेविका | [[अभियानी]] | 1861 | 1942 | | [[:d:Q12011003|Q12011003]] |- | style='text-align:right'| 136 | [[अप्साना गिरी]] | नेपाली महिला एस्पेरान्तोभाषी | [[Esperantist]] | 1981-04-21 | 2008-01-02 | | [[:d:Q12345243|Q12345243]] |- | style='text-align:right'| 137 | [[मिनाक्षी झा]] | संविधान सभा सदस्य | [[राजनीतिज्ञ]] | 1960-06-07 | | | [[:d:Q13184904|Q13184904]] |- | style='text-align:right'| 138 | [[काशी पौडेल]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q16191006|Q16191006]] |- | style='text-align:right'| 139 | [[सलमा खातुन मिकरानी]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | 1976-01-25 | | | [[:d:Q16215941|Q16215941]] |- | style='text-align:right'| 140 | [[रुना प्रधान]] | | [[पौडी खेलाडी]] | 1984-12-05 | | | [[:d:Q16223375|Q16223375]] |- | style='text-align:right'| 141 | [[लिला कुमारी बगाले सोमई]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q16239920|Q16239920]] |- | style='text-align:right'| 142 | [[Sarita Gurung]] | | [[philanthropist]]<br/>[[सामाजिक कार्यकर्ता]] | | | [[चित्र:SaritaGurung.jpg|center|100px]] | [[:d:Q16256873|Q16256873]] |- | style='text-align:right'| 143 | [[ज्ञानकुमारी छन्त्याल]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | 1953 | 2020-07-01 | | [[:d:Q17385735|Q17385735]] |- | style='text-align:right'| 144 | [[राधा ज्ञवाली]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | 1954 | | | [[:d:Q17386003|Q17386003]] |- | style='text-align:right'| 145 | [[निज्मा खुतान]] | नेपालको दोश्रो संविधान सभा सदस्य | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q17386175|Q17386175]] |- | style='text-align:right'| 146 | [[शिक्षा श्रेष्ठ]] | ब्याडमिन्टन खेलाडी | [[ब्याडमिन्टन खेलाडी]] | 1997-01-09 | | | [[:d:Q18171093|Q18171093]] |- | style='text-align:right'| 147 | [[पुनम गुरुङ]] | ब्याडमिन्टन खेलाडी | [[ब्याडमिन्टन खेलाडी]] | 1992-10-17 | | | [[:d:Q18175684|Q18175684]] |- | style='text-align:right'| 148 | [[Shashi Kumary Adhikary]] | | | | | | [[:d:Q19917629|Q19917629]] |- | style='text-align:right'| 149 | [[पूर्ण शोभा चित्रकार]] | नेपाली महिला शान्तिकर्मी | | | | [[चित्र:4MSP Lusaka 2013 ©CMC (9967354346).jpg|center|100px]] | [[:d:Q19921542|Q19921542]] |- | style='text-align:right'| 150 | [[Indu Devi Thapaliya]] | | [[Esperantist]] | 1962-06-20 | | [[चित्र:Indu Devi Thapaliya.jpg|center|100px]] | [[:d:Q20479334|Q20479334]] |- | style='text-align:right'| 151 | [[Nirjala Tamrakar]] | | [[sport cyclist]] | 1979-08-24 | | [[चित्र:Worldcup France 2012.jpg|center|100px]] | [[:d:Q24898424|Q24898424]] |- | style='text-align:right'| 152 | [[Bhagawati Khatri]] | | [[खेल सुटर]] | 1972 | | | [[:d:Q27907431|Q27907431]] |- | style='text-align:right'| 153 | [[रोजिना श्रेष्ठ]] | | [[मोडल (मानिस)|मोडल]] | 1994-03-19 | | [[चित्र:Rojina Shrestha.jpg|center|100px]] | [[:d:Q30110052|Q30110052]] |- | style='text-align:right'| 154 | [[सहारा बस्नेत]] | नेपाली महिला मोडल | [[मोडल (मानिस)|मोडल]] | | | [[चित्र:Sahara Basnet.jpg|center|100px]] | [[:d:Q30110208|Q30110208]] |- | style='text-align:right'| 155 | [[मदन कुमारी शाह (गरिमा शाह)]] | संबिधान सभा सदस्य | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q44148576|Q44148576]] |- | style='text-align:right'| 156 | [[रञ्जु कुमारी झा]] | नेपालको दोश्रो संविधान सभा सदस्य | [[राजनीतिज्ञ]] | 1965-09-07 | | [[चित्र:Ranju Kumari Jha.jpg|center|100px]] | [[:d:Q44271483|Q44271483]] |- | style='text-align:right'| 157 | [[निर्जला राउत]] | नेपालको दोश्रो संविधान सभा सदस्य | [[राजनीतिज्ञ]] | 1968-10-13 | | | [[:d:Q44274982|Q44274982]] |- | style='text-align:right'| 158 | [[लक्ष्मी कुमारी चौधरी]] | नेपालको दोश्रो संविधान सभा सदस्य | [[राजनीतिज्ञ]] | 1982-04-03 | | | [[:d:Q44279370|Q44279370]] |- | style='text-align:right'| 159 | [[विना पोखरेल]] | | | | | | [[:d:Q66606785|Q66606785]] |- | style='text-align:right'| 160 | [[कलिला खातुन]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | | | [[चित्र:Kalila Khatun PP.jpg|center|100px]] | [[:d:Q66659072|Q66659072]] |- | style='text-align:right'| 161 | [[थारु, शिवानी सिंह]] | | [[television presenter]]<br/>[[उपन्यासकार]]<br/>[[पत्रकार]]<br/>[[नाटककार]] | | | | [[:d:Q66860332|Q66860332]] |- | style='text-align:right'| 162 | [[बबिता कुमारी]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | 1975-07-18 | | | [[:d:Q67868805|Q67868805]] |- | style='text-align:right'| 163 | [[Bechi Lungeli]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | 1978-10-28 | | | [[:d:Q67869573|Q67869573]] |- | style='text-align:right'| 164 | [[चमेली देवी दास]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | 1977-07-07 | | | [[:d:Q67870449|Q67870449]] |- | style='text-align:right'| 165 | [[Fuliya Devi Saday]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | 1978-06-03 | | | [[:d:Q67871104|Q67871104]] |- | style='text-align:right'| 166 | [[किरण कुमारी राई]] | नेपाल राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | 1978-10-01 | | | [[:d:Q67915184|Q67915184]] |- | style='text-align:right'| 167 | [[निरा कुमारी शाह]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | 1987-06-12 | | | [[:d:Q67935365|Q67935365]] |- | style='text-align:right'| 168 | [[दिलकुमारी रावल थापा]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | | | | | [[:d:Q69524324|Q69524324]] |- | style='text-align:right'| 169 | [[केशरी चौधरी]] | नेपाली महिला खेलाडी | [[एथ्लेटिक्स प्रतियोगी]] | 1991-07-25 | | | [[:d:Q96249806|Q96249806]] |- | style='text-align:right'| 170 | [[शेषकला पाण्डे]] | समाजसेवी | | | | | [[:d:Q106205604|Q106205604]] |- | style='text-align:right'| 171 | [[पूर्णिमा श्रेष्ठ (Q109324620)|पूर्णिमा श्रेष्ठ]] | | [[photographer]]<br/>[[photojournalist]] | | | | [[:d:Q109324620|Q109324620]] |- | style='text-align:right'| 172 | [[दुलारी देवी]] | नेपालको संविधान सभा सदस्य | [[राजनीतिज्ञ]] | 1970 | 2017-03-23 | | [[:d:Q44789020|Q44789020]] |- | style='text-align:right'| 173 | [[ईश्वरी न्यौपाने]] | नेपालको संविधान सभा सदस्य | [[राजनीतिज्ञ]] | | | [[चित्र:सांसद ईश्वरी न्यौपाने Ishwari Neupane.jpg|center|100px]] | [[:d:Q45004136|Q45004136]] |- | style='text-align:right'| 174 | [[शोभा गौचन]] | ब्याडमिन्टन खेलाडी | [[ब्याडमिन्टन खेलाडी]] | 1993-04-18 | | | [[:d:Q46902413|Q46902413]] |- | style='text-align:right'| 175 | [[सरस्वती कुमारी चौधरी (Q47087995)|सरस्वती कुमारी चौधरी]] | नेपाली राष्ट्रिय महिला क्रिकेट टोलि को सदस्य | [[क्रिकेट खेलाडी (Q12299841)|क्रिकेट खेलाडी]] | 1997-01-28 | | | [[:d:Q47087995|Q47087995]] |- | style='text-align:right'| 176 | [[Rejina Uprety]] | | [[अभिनेता]]<br/>[[चलचित्र निर्माता]] | | | [[चित्र:Rejina Uprety (cropped).jpeg|center|100px]] | [[:d:Q47464928|Q47464928]] |- | style='text-align:right'| 177 | [[स्नेहा श्रेष्ठ (Q50717791)|स्नेहा श्रेष्ठ]] | | [[basketball player]] | 1995-03-01<br/>1995-01-21 | | | [[:d:Q50717791|Q50717791]] |- | style='text-align:right'| 178 | [[Thinley Lhamo]] | | [[अभिनेता]] | | | [[चित्र:Shambhala (Premiere Berlinale 2024) 1.jpg|center|100px]] | [[:d:Q54958039|Q54958039]] |- | style='text-align:right'| 179 | [[Sabita Rajbhandari]] | | [[तेक्वान्दो खेलाडी]] | | | | [[:d:Q56318222|Q56318222]] |- | style='text-align:right'| 180 | [[सुवेक्षा खड्का]] | नेपाली महिला सौन्दर्य प्रतियोगिता प्रतियोगी | [[मोडल (मानिस)|मोडल]]<br/>[[सौन्दर्य प्रतियोगिता प्रतियोगी]] | 1994 | | [[चित्र:Subeksha Khadka.jpg|center|100px]] | [[:d:Q59656231|Q59656231]] |- | style='text-align:right'| 181 | [[नैनकला ओझा]] | | | | | | [[:d:Q66370970|Q66370970]] |- | style='text-align:right'| 182 | [[Bodhmaya Kumari Yadav]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q66391512|Q66391512]] |- | style='text-align:right'| 183 | [[पल्पसा डङ्गोल]] | नेपाली अभिनेत्री | [[अभिनेता]] | | | [[चित्र:Palpasa Dangol.jpg|center|100px]] | [[:d:Q109389899|Q109389899]] |- | style='text-align:right'| 184 | [[Monalisha Khamboo]] | | [[chess player]] | 1992 | | | [[:d:Q109419600|Q109419600]] |- | style='text-align:right'| 185 | [[आशा मगराती]] | नेपाली कलाकार | [[अभिनेता]]<br/>[[casting director]]<br/>[[चलचित्र निर्माता]]<br/>[[पटकथाकार]] | | | [[चित्र:Asha Magrati.jpg|center|100px]] | [[:d:Q110620940|Q110620940]] |- | style='text-align:right'| 186 | [[Kamala Panta]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q110700869|Q110700869]] |- | style='text-align:right'| 187 | [[Kamala Sen-Khatri]] | | | | | | [[:d:Q113585474|Q113585474]] |- | style='text-align:right'| 188 | [[Nirmala Sharma]] | | [[राजनीतिज्ञ]]<br/>[[पत्रकार]] | 1958-08-29 | | [[चित्र:Nirmala Sharma2.JPG|center|100px]] | [[:d:Q113729137|Q113729137]] |- | style='text-align:right'| 189 | [[Kanta Rizal]] | | [[diplomat]] | | | [[चित्र:Kanta Rizal (GPOHZ0 2834) (cropped).jpg|center|100px]] | [[:d:Q115764140|Q115764140]] |- | style='text-align:right'| 190 | [[लक्ष्मी तिवारी]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q115857024|Q115857024]] |- | style='text-align:right'| 191 | [[Chanda Karki]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | [[चित्र:Chanda Karki.png|center|100px]] | [[:d:Q115857184|Q115857184]] |- | style='text-align:right'| 192 | [[Maya Panta]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q117471297|Q117471297]] |- | style='text-align:right'| 193 | [[Sabina Bajagain]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q117824504|Q117824504]] |- | style='text-align:right'| 194 | [[Nilam Karn]] | | [[banker]]<br/>[[Wikimedian]]<br/>[[Wikipedian]] | | | [[चित्र:Nilam Karn And Biplab Anand - Hyderabad 2023-04-28 7865 (cropped).jpg|center|100px]] | [[:d:Q121503206|Q121503206]] |- | style='text-align:right'| 195 | [[सुनमाया बुढा]] | नेपाली महिला धाविका | [[धावक]] | 1998 | | | [[:d:Q123690167|Q123690167]] |- | style='text-align:right'| 196 | [[Sheila Dixit Karki]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q123945408|Q123945408]] |- | style='text-align:right'| 197 | [[Nimsari Rajbanshi]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q124006702|Q124006702]] |- | style='text-align:right'| 198 | [[बबिना भट्टराई]] | नेपाली गायिका | [[गायक]] | 1990-09-17 | | [[चित्र:Babina bhattarai.jpg|center|100px]] | [[:d:Q124396920|Q124396920]] |- | style='text-align:right'| 199 | [[बन्दना झाँगड]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q128784714|Q128784714]] |- | style='text-align:right'| 200 | [[शुक माया तामाङ]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | 1975-07-09 | | [[चित्र:Hon'able Minister Shuk Maya Tamang.jpg|center|100px]] | [[:d:Q130266573|Q130266573]] |- | style='text-align:right'| 201 | [[Ashmina Ranjit]] | | [[interdisciplinary artist]] | 1966 | | | [[:d:Q133226301|Q133226301]] |- | style='text-align:right'| 202 | [[ᱠᱚᱢᱟᱞ ᱚᱞᱤ]] | | [[मनोरञ्जनकर्ता]]<br/>[[contemporary folk singer]]<br/>[[रेडियो व्यक्तित्व]]<br/>[[समाचार प्रस्तोता]]<br/>[[राजनीतिज्ञ]]<br/>[[गायक]] | | | [[चित्र:Komal oli.jpg|center|100px]] | [[:d:Q133759654|Q133759654]] |- | style='text-align:right'| 203 | [[पुष्पा कुमारी चौधरी]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[Auxiliary nurse midwife]]<br/>[[राजनीतिज्ञ]] | 1989-11-20 | | | [[:d:Q138664900|Q138664900]] |- | style='text-align:right'| 204 | [[गौरी कुमारी]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | 1972-01-19 | | | [[:d:Q138798005|Q138798005]] |- | style='text-align:right'| 205 | [[नीतिमा भण्डारी]] | नेपाली राजनीतिज्ञ तथा उद्यमी | [[राजनीतिज्ञ]]<br/>[[उद्यमी]] | 1982-07-17 | | | [[:d:Q138798022|Q138798022]] |} {{Wikidata list end}} 7tlq4oeobxfu8xdrjg2517ak6n1o3xb मोड्युल:Location map/data/गण्डकी प्रदेश 828 123823 1354107 1353499 2026-05-03T03:19:12Z पर्वत सुवेदी 31224 1354107 Scribunto text/plain return { name = 'गण्डकी प्रदेश', top = 29.4, bottom = 27.3, left = 82.8, right = 85.3, image = 'Nepal Gandaki adm location map.svg', image1 = 'गण्डकी प्रदेश.png', } 5drjrr8anjwz7alnzj0rwl8rpayjmha 1354117 1354107 2026-05-03T03:24:05Z पर्वत सुवेदी 31224 1354117 Scribunto text/plain return { name = 'गण्डकी प्रदेश', top = 29.4, bottom = 27.3, left = 82.8, right = 85.3, image = 'गण्डकी प्रदेश.png', image1 = 'Nepal Gandaki adm location map.svg', } 7wxrd5trwrd2d9bot8sl82kxfn9qd3i मोड्युल:Location map/data/लुम्बिनी प्रदेश 828 124048 1354106 1353487 2026-05-03T03:19:10Z पर्वत सुवेदी 31224 1354106 Scribunto text/plain return { name = 'लुम्बिनी प्रदेश', top = 29, bottom = 27.2, left = 80.9, right = 84.1, image = 'Nepal Province No. 5 adm location map.svg', image1 = 'लुम्बिनी प्रदेश.png', } ngo6sb17mi4vhnoeydo5tsogc5ys694 1354118 1354106 2026-05-03T03:24:19Z पर्वत सुवेदी 31224 1354118 Scribunto text/plain return { name = 'लुम्बिनी प्रदेश', top = 29, bottom = 27.2, left = 80.9, right = 84.1, image = 'लुम्बिनी प्रदेश.png', image1 = 'Nepal Province No. 5 adm location map.svg', } cd0twgmk74as2llv5pqduvzqyqgobxs मोड्युल:Location map/data/Nepal Bagmati Province 828 124384 1354102 1058643 2026-05-03T03:13:53Z पर्वत सुवेदी 31224 [[मोड्युल:Location map/data/बागमती प्रदेश]]मा अनुप्रेषण गर्दै 1354102 Scribunto text/plain return require [[मोड्युल:Location map/data/बागमती प्रदेश]] bncjhbrk0hj6260hkyh8izgbfffxgf2 मोड्युल:Location map/data/बागमती प्रदेश/कागजात 828 124385 1354103 1142369 2026-05-03T03:14:17Z पर्वत सुवेदी 31224 पर्वत सुवेदीद्वारा [[मोड्युल:Location map/data/Nepal Bagmati Province/कागजात]] पृष्ठलाई [[मोड्युल:Location map/data/बागमती प्रदेश/कागजात]]मा सारियो 1058640 wikitext text/x-wiki {{Module:Location map/data/doc}} <includeonly> <!-- Categories go here --> [[Category:Nepal location map templates|Bagmati]] </includeonly> if6ekavpg51035vqdpg66gmn6vi8wyd मोड्युल:Location map/data/कर्णाली प्रदेश 828 124449 1354105 1353495 2026-05-03T03:19:08Z पर्वत सुवेदी 31224 1354105 Scribunto text/plain return { name = 'कर्णाली प्रदेश', top = 30.5, bottom = 28.1, left = 80.9, right = 83.75, image = 'Nepal Karnali adm location map.svg', image1 = 'मोड्युल:Location map/data/कर्णाली प्रदेश', } kcqdenv7meqev968d0gmn8o3zjbln7m 1354111 1354105 2026-05-03T03:19:52Z पर्वत सुवेदी 31224 1354111 Scribunto text/plain return { name = 'कर्णाली प्रदेश', top = 30.5, bottom = 28.1, left = 80.9, right = 83.75, image = 'Nepal Karnali adm location map.svg', image1 = 'कर्णाली प्रदेश.png', } cxx93q8gamv0xnu3d9ixd3wa52tguhv 1354119 1354111 2026-05-03T03:24:33Z पर्वत सुवेदी 31224 1354119 Scribunto text/plain return { name = 'कर्णाली प्रदेश', top = 30.5, bottom = 28.1, left = 80.9, right = 83.75, image = 'कर्णाली प्रदेश.png', image1 = 'Nepal Karnali adm location map.svg', } gzy6nnq0ckyvmaakkqs9vjqaw7uqkco भरत शमशेर जङ्गबहादुर राणा 0 124807 1354150 1350104 2026-05-03T11:51:14Z Bishaldev100 28807 /* २०१५ को आम निर्वाचन */ 1354150 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = भरत शमशेर जङ्गबहादुर राणा | native_name = | native_name_lang = ne | image = | caption = | office1 = अध्यक्ष, [[नेपाल राष्ट्रवादी गोर्खा परिषद्]] | term_start1 = २००७ | term_end1 = २०१७ | office2 = प्रमुख प्रतिपक्षी नेता | term_start2 = २०१७ असार ४<ref>{{Cite web|url=https://www.setopati.com/archive-news/50041|title=वामपन्थीको नजरमा विपी, जगत नेपाल|website=|language=|archiveurl=|archivedate=|accessdate=चैत २८, २०७८}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | term_end2 = २०१७ पुस १ | birth_date = {{c.}} 1929–1930 <!-- {{Birth date and age|YYYY|MM|DD}} --> | birth_place = [[सिंहदरबार]] | death_date = २६ साउन २०७५ | death_place = [[कोलकाता]] | nationality = नेपाल | party = [[नेपाल राष्ट्रवादी गोर्खा परिषद्]] | relations = | relatives = [[चन्द्र शमशेर जङ्गबहादुर राणा|चन्द्र शमशेर राणा]] (great-grandfather) }} '''भरत शमशेर जङ्गबहादुर राणा''' नेपाली राजनीतिज्ञ तथा बङ्गाली चलचित्र निर्माता थिए।<ref name=":0">{{Cite web|url=https://kathmandupost.com/miscellaneous/2018/08/12/bharat-shamsher-89-dies-in-kolkata|title=Bharat Shamsher, 89, dies in Kolkata|website=The Kathmandu Post|language=English|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210506154500/https://kathmandupost.com/miscellaneous/2018/08/12/bharat-shamsher-89-dies-in-kolkata|archivedate=6 May 2021|accessdate=27 September 2021}}</ref> == राजनीति == === २००७-२०१५ === २००७ मा राणाशासनको अन्त्य र प्रजातन्त्रको घोषणा पछि भारत शमशेरले गोरखा दल (खुकुरी दल) स्थापना गरेका थिए। राणा शासन अन्त्यबाट रुष्ट बनेका मानिसहरू यो दलमा लागेका थिए। २००८ मा गृहमन्त्री [[विश्वेश्वरप्रसाद कोइराला|बिपी कोइराला]]माथि आक्रमणको घटनापछि सरकारले गोर्खा दलमाथि प्रतिबन्ध लगाएको थियो। प्रतिबन्धित गोरखा दल २००८ मा गोर्खा परिषदका नामबाट पुनर्गठन भएको थियो। २००९ मा नेपाली काङ्ग्रेस र गोरखा दलबीच भएको झडप पछि सरकारले भरत शमशेरलाई गिरफ्तार गरेको थियो। पछि सरकारद्वारा गठित न्यायिक आयोगले छानबीनमा निर्दोष पाएपछि उनी रिहा भएका थिए। === २०१५ को आम निर्वाचन === [[आम निर्वाचन २०१५|२०१५ को आम निर्वाचन]]मा दोस्रो भएको थियो। [[नेपाल राष्ट्रवादी गोर्खा परिषद्|गोर्खा परिषद]]ले ८६ स्थानमा उम्मेदवारी दिएकोमा जम्मा १९ स्थानमा जित निकाल्न सकेको थियो भरत शमशेर धादिङबाट निर्वाचित भएका थिए। निर्वाचन पछि नेपाली काङ्ग्रेस पहिलो पार्टी बनेको थियो भने गोरखा परिषद सदनमा प्रतिपक्षी दलको रुपमा थियो। राणा [[प्रतिपक्ष दलको नेता (नेपाल)|प्रमुख प्रतिपक्षी दलको नेता]]को रुपमा पहिलो संसदमा थिए। === २०१७ को घटना === २०१७ मा, [[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा महेन्द्र]]को [[वि.सं २०१७ सालको शाही कदम|२०१७ पुष १ को शाही कदम]]मा गिरफ्तार गरिएको थियो, तर उनले [[नेपालका राजा|राजाको]] समर्थन गरेपछि अर्को वर्ष रिहा गरियो।<ref name=":0" /></ref> उनले धेरै बङ्गाली चलचित्र पनि निर्माण गरेका थिए। उनले [[सत्यजित राय|सत्यजित रेको]] बहुप्रशंसित चलचित्र सीमावाद पनि निर्माण गरेका थिए।<ref>{{Cite web|url=https://risingnepaldaily.com/detour/the-calcutta-connection|title=The Calcutta Connection|website=GorakhaPatra|language=en|accessdate=2022-04-01}}</ref> == मृत्यु == राणाको १० अगस्त २०१८ मा [[कोलकाता|कोलकातामा]] मृत्यु भयो।<ref name=":0" /><ref>{{Cite web|url=https://www.nepalitimes.com/here-now/bharat-shumsher-a-tribute-from-a-brother/|title=A brother’s tribute to Bharat Shumsher|website=Nepali Times|language=en-US|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180814122430/https://www.nepalitimes.com/here-now/bharat-shumsher-a-tribute-from-a-brother/|archivedate=14 August 2018|accessdate=27 September 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/politics/156712-1533994260.html|title=भरत शमशेर, बीपीका आलोचक हुँदै समर्थक|language=नेपाली|archiveurl=https://nagariknews.nagariknetwork.com/politics/156712-1533994260.html|archivedate=14 August 2018|accessdate=27 September 2021}}</ref> == वंश== {{ahnentafel |collapsed=yes |align=center |boxstyle_1=background-color: #fcc; |boxstyle_2=background-color: #fb9; |boxstyle_3=background-color: #ffc; |boxstyle_4=background-color: #bfc; |boxstyle_5=background-color: #9fe; |1= 1. '''भरत शमशेर राणा''' |2= 2. मृगेन्द्र शमशेर राणा |3= 3. आमा |4= 4. [[बबर शम्शेर जङ्गबहादुर राणा|बबर शमशेर]] |5= 5. ''बडा रानी'' बैद बख्ता |6= 6. |7= |8= 8. [[चन्द्र शमशेर जङ्गबहादुर राणा|श्री ३ चन्द्र]] |9= 9. बाला महारानी चन्द्र लोकभक्त |10= |11= |12= |14= |16= 16. [[धीर शमशेर राणा]] |17= 17. रानी नन्दकुमारी |18= |19= |20= |21= |22= |24= |25= }} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:नेपाली हिन्दुहरू]] [[श्रेणी:राणा वंश]] [[श्रेणी:चन्द्र खलक]] [[श्रेणी:काठमाडौँका मानिसहरू]] [[श्रेणी:सन् २०१८ मा मृत्यु]] [[श्रेणी:निर्वासित नेपालीहरू]] [[श्रेणी:२१औँ शताब्दीका नेपाली राजनीतिज्ञहरू]] n5wrp109kxnik553wldtl8oiy31mlys हर्क साम्पाङ 0 125263 1353967 1338673 2026-05-02T12:47:50Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1353967 wikitext text/x-wiki {{छोटो विवरण|नेपाली राजनीतिज्ञ}} {{Infobox officeholder | honorific_prefix = | name = | native_name = हर्क राज राई | office1 = [[धरानको नगर प्रमुख|धरानको छैटौँ नगरप्रमुख]] | term_start1 = २०७९ जेठ ९ | term_end1 = २०८१ माघ ५ | deputy1 = आइन्द्रविक्रम बेघा | predecessor1 = तिलक राई | successor1 = आइन्द्रविक्रम बेघा (कार्यकारी) | office = [[श्रम संस्कृति पार्टी]]को अध्यक्ष | term_start = २०८२ कात्तिक १६ | term_end = | predecessor = ''पद स्थापना'' | successor = | birth_name = | birth_date = {{birth date and age|1983|02|27|df=yes}} | birth_place = [[खार्तम्छा, खोटाङ|खार्तम्छा]], [[खोटाङ जिल्ला|खोटाङ]], [[नेपाल]] | alma_mater = [[त्रिभुवन विश्वविद्यालय]] ([[राजनीति विज्ञान]]) | party = [[श्रम संस्कृति पार्टी]] | spouse= निर्मला सुब्बा | children= १ | father = तीलविक्रम राई | mother = जयमाया राई | website = | profession = {{hlist|[[राजनीतिज्ञ]]}} | nickname = | known_for = }} '''हर्क राज राई''' वा '''हर्क साम्पाङ''' (जन्म: २०३९ फागुन १५), एक नेपाली राजनीतिज्ञ हुन् जसले २०७९ देखि २०८२ सम्म [[धरान उपमहानगरपालिका|धरान]]को छैठौँ [[धरानको नगर प्रमुख|नगर प्रमुख]]को रूपमा सेवा गरेका थिए। उनी धरानको इतिहासमा नगर प्रमुख पदमा निर्वाचित हुने पहिलो स्वतन्त्र उम्मेदवार हुन्। साम्पाङ वि.सं २०८२ कात्तिक देखि [[श्रम संस्कृति पार्टी]]का संस्थापक र अध्यक्षको रूपमा रहेका छन्।<ref name=":0">{{Cite web|url=https://kathmandupost.com/national/2022/05/22/independent-candidate-harka-raj-rai-elected-mayor-of-dharan-sub-metropolitan-city|title=Independent candidate Harka Raj Rai elected mayor of Dharan Sub-Metropolitan City|website=The Kathmandu Post}}</ref><ref>{{cite web |title=धरानका मेयरको घोषणा- मोटरसाइकल नै चढ्छु |url=https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/87440/2022-05-26 |website=Naya Patrika |language=en }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250917102928/https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/87440/2022-05-26 |date=2025-09-17 }}</ref><ref>{{cite web |title=हर्क साम्पाङमाथि पहिले लाठीचार्ज, अहिले फूल र अबिरको वर्षा |url=https://ekantipur.com/pradesh-1/2022/05/25/165346185444663985.html |website=कान्तिपुर |language=ne}}</ref> एउटा परम्परागत राई परिवारमा जन्मिएका साम्पाङ वि.सं २०७४ देखि नेपाली राजनीतिमा सक्रिय रहँदै आएका छन्। उनले त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट राजनीति शास्त्रमा स्नातक तह उत्तीर्ण गरेका छन्। वि.सं २०७९ को स्थानीय तहको निर्वाचनमा विजयी भएपछि उनले धरानको नगरप्रमुखको रूपमा सेवा गरे र माघ २०८२ मा आफ्नो पदबाट राजीनामा दिए।<ref>{{cite web |title=पानी अभियन्ता हर्कराज साम्पाङ राई बने धरानको मेयर, पाए २०८२१ मत |url=https://ekagaj.com/article/election-local/100907/ |website=ekagaj |access-date=2022-08-07 |archive-date=2022-05-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220522114719/https://ekagaj.com/article/election-local/100907/ |url-status=dead }}</ref> उनले कात्तिक २०८२ मा स्थापना भएदेखि नै श्रम संस्कृति पार्टीको अध्यक्षको रूपमा सेवा गर्दै आएका छन्। उनले २०८२ को '[[नेपालमा जेनजी आन्दोलन|जेनजी आन्दोलन]]' पश्चातको पृष्ठभूमिमा यस पार्टीको स्थापना गरेका थिए, जुन आन्दोलनका क्रममा उनी युवा नेतृत्वको आन्दोलनका लागि राजनीतिक सुधारको प्रतीकका रूपमा उदाएका थिए।<ref>{{Cite news |last=Ghimire |first=Binod |date=2025-10-19 |title=New parties emerge to challenge the old guard at March elections |url=https://kathmandupost.com/politics/2025/10/19/new-parties-emerge-to-challenge-the-old-guard-at-march-elections |work=[[The Kathmandu Post]] |access-date=2026-01-29}}</ref><ref>{{Cite web |title=Shram Sanskriti Party's initial commitments made public |url=https://therisingnepal.org.np/news/35421 |website=[[The Rising Nepal]] |date=2025-12-03 |access-date=2026-01-29 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==प्रारम्भिक जीवन र शिक्षा== साम्पाङको जन्म खोटाङको खार्ताम्छामा एक राई परिवारमा भएको थियो, जुन हाल केपिलासगढी गाउँपालिका अन्तर्गत पर्दछ। उनका पिता बेलायती गोर्खा सैनिक थिए।<ref>{{cite web |title=Independent candidate Harka Sampang becomes Dharan Mayor |url=https://english.khabarhub.com/2022/22/253633/ |website=Khabarhub |language=en}}</ref> ​ उनले शुक्रबारे विद्यालयबाट प्रवेशिका परीक्षा उत्तीर्ण गरेपछि उच्च शिक्षाका लागि २०५४ सालमा धरान बसाईं सरेका थिए।<ref>{{cite news |title=हर्क साम्पाङ् जसले धरानको तिर्खा मेट्ने लक्ष्य राखेका छन् |url=https://www.bbc.com/nepali/news-61576133 |website= बीबीसी नेपाली |language=नेपाली}}</ref> ​ साम्पाङले धरानस्थित त्रिभुवन विश्वविद्यालयको महेन्द्र बहुमुखी क्याम्पसबाट अङ्ग्रेजी र राजनीति शास्त्रमा स्नातक तह उत्तीर्ण गरी शिक्षकको रूपमा काम सुरु गरेका थिए। उच्च शिक्षा पूरा गरेपछि उनी वैदेशिक रोजगारीका लागि मलेसिया, इराक र अफगानिस्तान गएका थिए।<ref name=":3">{{Cite web |title=हर्क साम्पाङ- अ रेभुलुसन |url=https://www.setopati.com/election/localelection/272021/ |access-date=2022-05-29 |website=Setopati |language=en }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=धरान |first=रोहित राई |title=को हुन् धरानका 'वेटिङ मेयर' हर्कराज राई साम्पाङ? |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/NirwachanBishes/830641-1653122558.html |website=nagariknews.nagariknetwork.com}}</ref> ==प्रारम्भिक राजनीतिक जीवन== ६ वर्ष विदेशमा काम गरेपछि उनी धरान फर्किएर भ्रष्टाचार विरुद्ध विरोध जनाउनका लागि 'नेसनल युनिटी नेटवर्क' खोलेका थिए। उनी धरानमा भएको कर वृद्धि, खोलाबाट हुने अवैध बालुवा उत्खनन र खानेपानीको अभाव विरुद्धका आन्दोलनहरूमा पनि संलग्न थिए। २०७२ मा साम्पाङ मदन भण्डारी भित्री मधेश राजमार्ग विस्तारका कारण विस्थापित भएका व्यक्तिहरूको संयोजक बनेका थिए।<ref name=":3" /><ref name=":1" /><ref name=":2" /> साम्पाङको नेतृत्वदायी यात्रा ग्रास रुटबाट सुरु भएको थियो। उनी सामाजिक कार्यमा गहिरोसँग संलग्न थिए, जसमा मुख्यतया वातावरणीय संरक्षण र खानेपानी व्यवस्थापनमा केन्द्रित थियो—जुन त्यस समय धरानका सबैभन्दा जटिल समस्याहरू थिए।<ref>{{Cite web |title=Harka Sampang files for party registration |url=https://en.setopati.com/political/165332/ |access-date=2025-09-28 |website=Setopati}}</ref> उनले सरसफाई अभियानहरू आयोजना गरी सहरको बढ्दो खानेपानी सङ्कटको दिगो समाधानका लागि वकालत गरेका थिए। यी प्रयासहरूले जनताको मन जित्दा उनी समुदायका आवश्यकताहरू बुझ्ने नेताका रूपमा छिट्टै परिचित हुन थालेका थिए। साम्पाङले २०७६ को स्थानीय उप-निर्वाचनमा धरानको नगर प्रमुखका लागि स्वतन्त्र उम्मेदवारी दिँदा त्यतिबेला उनले मात्र ४२२ मत प्राप्त गरेका थिए।<ref>{{Cite web |date=2023-05-22 |title=Harka Sampang's drive for drinking water in Dharan: By people, for people - OnlineKhabar English News |url=https://english.onlinekhabar.com/drinking-water-in-dharan-mayor-drive.html |access-date=2023-07-18 |language=en}}</ref> २०७९ को निर्वाचनमा साम्पाङले पुनः स्वतन्त्र रूपमा नगर प्रमुख पदमा प्रतिस्पर्धा गरी ३९.८% मत प्राप्त गर्दै नगरप्रमुखको रूपमा निर्वाचित भएका थिए। निर्वाचन आयोगले उनलाई चुनाव चिन्हको रूपमा 'लौरो' प्रदान गरेको थियो। उनले [[नेपाली काङ्ग्रेस]] र [[नेकपा (एमाले)]] का उम्मेदवारहरूलाई पराजित गर्दै २०,८२१ मत प्राप्त गरी नगर प्रमुखको पदमा निर्वाचित भएका थिबग।<ref>{{cite web |title=को हुन् धरानमा एमालेको गढ भत्काउने स्वतन्त्रका साम्पाङ |url=https://annapurnapost.com/news/dharan-6-204616 |website=Annapurna Post |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=धरानको मेयरमा स्वतन्त्र उम्मेदवार हर्क साम्पाङ निर्वाचित |url=https://www.onlinekhabar.com/2022/05/1131435 |website=[[अनलाइन खबर]]}}</ref> ==नगर प्रमुखको रूपमा कार्यकाल== साम्पाङले २०७९ जेठ ९ देखि २०८१ माघ ५ सम्म धरान उपमहानगरपालिकाको नगर प्रमुखको रूपमा सेवा गरेका थिए। उनको कार्यकाल "श्रमको राजनीति" र प्रत्यक्ष जनपरिचालनमा केन्द्रित रहेको थियो, जसलाई प्रायः विकासको 'धरान मोडल' भनेर चिनिन्छ।<ref>{{cite web |title=Meet the man who could be Nepal’s next prime minister |url=https://katmandujournal.com/2025/11/30/meet-the-man-who-could-be-nepals-next-prime-minister/ |website=Katmandu Journal |publisher=Katmandu Journal Private Limited |date=30 November 2025 |access-date=11 January 2026}}</ref> ===श्रमदान अभियान र पूर्वाधार=== साम्पाङको प्रशासन सबैभन्दा बढी श्रमदान (स्वैच्छिक श्रम योगदान) अभियानका लागि चिनिन्थ्यो, जसले बाह्य ऋणमाथिको निर्भरतालाई अस्विकार गर्दै सामुदायिक प्रयासलाई प्राथमिकता दिएको थियो।<ref name=":2">{{Cite web |title=धरानवासीले किन पत्याए हर्क साम्पाङलाई? |url=https://www.himalkhabar.com/news/130043 |access-date=2022-05-29 |website=Himal Khabar}}</ref> *'''खानेपानी आपूर्ति:''' दीर्घकालीन खानेपानी सङकटको सामना गर्दै, साम्पाङले खार्खोला, मायाखोला र कोकाहा खोलाका मुहानहरूबाट ४२ किलोमिटरभन्दा लामो पाइपलाइन बिछ्याउन हजारौँ स्वयंसेवकहरूलाई परिचालन गरेका थिए। यस आयोजनाले सहरको आपूर्तिमा दैनिक करिब ७ लाख लिटर पानी थपेको थियो। यो समुदाय-नेतृत्वको दृष्टिकोणमा सार्वजनिक चन्दाबाट करिब ७ करोड ४ लाख रुपैयाँ खर्च भएको थियो जुन अघिल्ला सरकारी आयोजनाहरूको अर्बौं रुपैयाँको अनुमानको तुलनामा निकै कम थियो। यी प्रयासहरूको लागि, साम्पाङलाई २०८० मा 'वर्ल्ड बुक अफ रेकर्ड्स' बाट मान्यता प्रमाणपत्र प्रदान गरिएको थियो। *'''वनीकरण:''' उनले "बिरुवा उपहार" अभियान सुरु गरी प्रत्येक शुक्रबार साप्ताहिक वृक्षारोपण अभियानको नेतृत्व गरेका थिए। २०८२ मा सहरको जलाधार क्षेत्र जोगाउन १ लाखभन्दा बढी बिरुवाहरू रोपिएका थिए, जसमा साम्पाङले १ करोड रुख रोप्ने दीर्घकालीन लक्ष्य राखेका थिए। ===स्थानीय औद्योगिकीकरण=== साम्पाङले आत्मनिर्भरतालाई बढावा दिन 'माया धराने' ब्रान्ड अन्तर्गत साना उद्योगहरू स्थापना गरेका थिए। *'''साबुन कारखाना:''' २०८१ मा सुरु गरिएको यो कारखानाले स्थानीय रूपमा लुगा धुने र नुहाउने साबुन उत्पादन गर्दछ। यस परियोजनाले स्थानीय युवाहरू, विशेष गरी लागुऔषध दुर्व्यसनीबाट मुक्त हुँदै गरेका व्यक्तिहरूलाई रोजगारी प्रदान गरेको थियो। *'''बेसार प्रशोधन केन्द्र:''' २०८२ जेठमा सुरु भएको यो केन्द्रले स्थानीय किसानहरूले उब्जाएको प्राङ्गारिक बेसार प्रशोधन गर्छ। सञ्चालनको पहिलो महिनामै यस केन्द्रले ३८ लाख रुपैयाँ बराबरको बिक्री गरेको थियो, जसमा बेलायत र जापान जस्ता देशहरूमा गरिएको निर्यात समेत समावेश थियो। ===अन्तर्राष्ट्रिय र राष्ट्रिय ख्याति=== २०८१ असोजमा साम्पाङले 'सुम्निमा पारुहाङ' प्रतिमा लगायतका स्थानीय पूर्वाधारका लागि आर्थिक स्रोत जुटाउन संयुक्त अधिराज्यको दुई हप्ता लामो औपचारिक भ्रमण गरेका थिए। उनले सालिसबरीस्थित 'गोर्खा वेलफेयर ट्रस्ट' को भ्रमण गरी धरानको खानेपानी क्षमता दैनिक ४० लाख लिटरले बढाउने परियोजनामा उनीहरूले गरेको सहयोगका लागि कृतज्ञता व्यक्त गरेका थिए। २०८२ को भदौ महिनामा साम्पाङ राजनीतिक भ्रष्टाचार विरुद्ध युवाहरूले चलाएको "जेनजी आन्दोलन" मा एक राष्ट्रिय व्यक्तित्वका रूपमा स्थापित भएका थिए। आन्दोलनकारीहरूले उनलाई "नयाँ राजनीतिक विकल्प" को नमुनाका रूपमा बारम्बार उल्लेख गरेका थिए। २०८२ भदौको अशान्तिपूर्ण समयमा उनी काठमाडौँका प्रदर्शनकारीहरूसँग सहभागी हुँदै उनको सङ्घीय राजनीतिमा प्रवेश गर्ने मनसायलाई सङ्केत गरेको थियो। ===सार्वजनिक सुविधाहरू र विद्यालय=== *'''श्रम संस्कृति पार्क:''' सर्दु र खर्दु खोला नजिकै पूर्ण रूपमा स्वैच्छिक श्रमदानबाट निर्माण गरिएको यो पार्कले सहरको श्रम संस्कृतिको सम्मान गर्दछ। हाल यो पार्क स्थानीयहरूको लागि एक प्रमुख पर्यटकीय गन्तव्य बनेको छ। *'''जेष्ठ नागरिक पार्क:''' जेष्ठ नागरिकहरूका लागि सुरक्षित मनोरञ्जन स्थल प्रदान गर्न यो पार्कको स्थापना गरिएको हो। लगभग पूर्ण रूपमा श्रमदानबाट निर्माण गरिएको यस परियोजनामा स्वयंसेवकहरूले बगैँचा सजावट, बाटो निर्माण र मनसुनको समयमा हुने भू-क्षयबाट बचाउन नदी नियन्त्रणका पर्खालहरू लगाउने काममा सहयोग गरेका थिए। यो पार्कको डिजाइन जेष्ठ नागरिकहरूको सहजता र शान्त वातावरणलाई ध्यानमा राखेर गरिएको छ। *'''बहुभाषिक पाठशाला:''' साम्पाङले आफ्नो सांस्कृतिक संरक्षण नीतिको रूपमा किराँत र लिम्बू लगायतका आदिवासी भाषाहरूलाई प्रवर्द्धन गर्न यस प्रतिष्ठानको सुरुवात गरेका थिए। ===राजीनामा र राष्ट्रिय राजनीतिमा प्रवेश=== २०८२ माघ ५ का दिन [[सुनसरी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सुनसरी क्षेत्र नं. १]] बाट प्रतिनिधि सभा निर्वाचनमा प्रतिस्पर्धा गर्न साम्पाङले आधिकारिक रूपमा नगरप्रमुख पदबाट राजीनामा दिएका थिग। *'''श्रम संस्कृति पार्टी:''' २०८२ कात्तिक १६ का दिन उनले आत्मनिर्भरता र श्रम संस्कृतिको विचारधारालाई जोड दिँदै श्रम संस्कृति पार्टी दर्ता गराएका थिए। *'''२०८२ को प्रतिनिधि सभा निर्वाचन:''' पदबाट राजिनामा दिएपछि, "धरान मोडल" लाई राष्ट्रिय स्तरमा पुर्‍याउने लक्ष्यका साथ उनले आफ्नो उम्मेदवारी दर्ता गराएका थिए। उनको राजीनामा पछि, उपप्रमुख अईन्द्र विक्रम बेघाले कार्यवाहक नगर प्रमुखको जिम्मेवारी सम्हालेका थिए। ==राजनीतिक दृष्टिकोण== साम्पाङको राजनीतिक विचारधारा 'श्रम संस्कृति' मा केन्द्रित छ, जसले चरम आत्मनिर्भरता, शारीरिक श्रमको मर्यादा र वैदेशिक परनिर्भरताको अन्त्यको वकालत गर्दछ। अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धप्रति उनको दृष्टिकोण "नेपाल-प्रथम" नीतिद्वारा परिभाषित छ जुन प्रायः आन्तरिक शासन व्यवस्थामा वैदेशिक कूटनीतिक प्रभावप्रतिको सार्वजनिक सशङ्कित भावद्वारा चिनिन्छ। ==आलोचना र विवाद== २०७९ मा कार्यभार सम्हालेदेखि नै साम्पाङको कार्यकाल दुईवटा मुख्य पक्षका लागि चर्चित रह्यो— एकातिर 'श्रमदान' आन्दोलनका कारण उनको लोकप्रियता शिखरमा पुग्यो भने अर्कोतिर उनको नेतृत्व शैली र सार्वजनिक आचरणलाई लिएर गम्भीर विवादहरू पनि उत्पन्न भएका थिए। ===टकरावपूर्ण नेतृत्व र कानुनी विवाद=== साम्पाङलाई सरकारी निकाय र अधिकारीहरूप्रति टकरावपूर्ण दृष्टिकोण राखेको भन्दै बारम्बार आलोचना गर्ने गरिएको छ। २०८२ उनी संयुक्त अधिराज्यको भ्रमणमा जाने क्रममा उप-प्रमुख आइन्द्र विक्रम बेघालाई बाइपास गरी एकपक्षीय रूपमा कार्यवाहक नगर प्रमुख नियुक्त गरेपछि एउटा ठूलो कानुनी विवाद उत्पन्न भएको थियो। अन्ततः उच्च अदालतले बेघाको पक्षमा फैसला सुनायो, जसमा साम्पाङले सामाजिक सञ्जालमार्फत एक निर्वाचित प्रतिनिधिमाथि अदालतको अधिकार रहेकोबारे प्रश्न उठाउँदै प्रतिक्रिया दिएका थिए। यसले उनलाई विधिको शासनको अपमान गरेको आरोपतर्फ डोर्‍याएको थियो। ==निर्वाचन इतिहास== {| class="wikitable" style="text-align:right" |+ नगर प्रमुख निर्वाचनको नतिजा |- ! शैली="width: 150px;" | उम्मेदवार ! शैली="width: 200px;" | राजनीतिक दल ! शैली="width: 100px;" | मत सङ्ख्या ! शैली="width: 80px;" | प्रतिशत ! शैली="width: 80px;" | परिवर्तन |- | style="text-align:left;" | हर्कराज राई | style="text-align:left;" | [[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] | २०,८२१ | ३९.८% | +३९.०% |- | style="text-align:left;" | किशोर राई | style="text-align:left;" | [[नेपाली काङ्ग्रेस]] | १६,०५१ | ३०.७% | -१९.०% |- | style="text-align:left;" | मञ्जु भण्डारी सुवेदी | style="text-align:left;" | [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एमाले)]] | १२,८२५ | २४.५% | -२०% |- | style="text-align:left;" | नरेश कुमार शाक्य | style="text-align:left;" | [[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] | १,४८८ | २.८% | +२.५% |- | style="text-align:left;" | अन्य | style="text-align:left;" | - | १,१४२ | २.२% | - |- ! colspan="2" style="text-align:left;" | जम्मा सदर मत ! ५२,३३५ ! १००.०% ! |- ! colspan="2" style="text-align:left;" | बदर मत ! १०,५६२ ! ! |- ! colspan="2" style="text-align:left;" | जम्मा खसेको मत ! ६२,८९७ ! ! |- ! colspan="2" style="text-align:left;" | जम्मा मतदाता ! १००,३२४ ! ! |- ! colspan="5" style="text-align:left;" | स्वतन्त्र उम्मेदवार विजयी |} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:स्वतन्त्र राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:नेपालका स्वतन्त्र राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:सुनसरी जिल्लाका मानिसहरू]] 6xkyeabkp51fkrdblwfikojcznrddbc मोड्युल:Location map/data/कोशी प्रदेश 828 131957 1354097 1324278 2026-05-03T03:10:19Z पर्वत सुवेदी 31224 पर्वत सुवेदीद्वारा [[मोड्युल:Location map/data/Koshi Province]] पृष्ठलाई [[मोड्युल:Location map/data/कोशी प्रदेश]]मा सारियो 1324278 Scribunto text/plain return { name = 'कोशी प्रदेश', top = 28.2, bottom = 26.3, left = 86.1, right = 88.3, image = 'Nepal Koshi adm location map.svg', image1 = 'Nepal Province No 1 rel location map.svg', } kiozg7ootvmtqjfnwmg5gt1jftkmpph 1354110 1354097 2026-05-03T03:19:17Z पर्वत सुवेदी 31224 1354110 Scribunto text/plain return { name = 'कोशी प्रदेश', top = 28.2, bottom = 26.3, left = 86.1, right = 88.3, image = 'Nepal Koshi adm location map.svg', image1 = 'कोशी प्रदेश.png', } 9h7pv4c7he6blvlt0ar3o081gutrbgu 1354114 1354110 2026-05-03T03:23:38Z पर्वत सुवेदी 31224 1354114 Scribunto text/plain return { name = 'कोशी प्रदेश', top = 28.2, bottom = 26.3, left = 86.1, right = 88.3, image = 'कोशी प्रदेश.png', image1 = 'Nepal Koshi adm location map.svg', } qi7yg0hg4st41rb47hrb0kbbvd6dz8o मोड्युल:Location map/data/कोशी प्रदेश/कागजात 828 131958 1354099 1142348 2026-05-03T03:10:19Z पर्वत सुवेदी 31224 पर्वत सुवेदीद्वारा [[मोड्युल:Location map/data/Koshi Province/कागजात]] पृष्ठलाई [[मोड्युल:Location map/data/कोशी प्रदेश/कागजात]]मा सारियो 1130758 wikitext text/x-wiki {{Module:Location map/data/doc}} <includeonly> <!-- Categories go here --> [[Category:Nepal location map templates|Koshi Province]] </includeonly> 5usb7ht7zq3whmtvrliwbraxfl95nv5 स्टर्लिङ इन्जिन 0 133448 1353973 1324041 2026-05-02T14:00:14Z Bishaldev100 28807 /* नाम र परिभाषा */ 1353973 wikitext text/x-wiki {{खराब अनुवाद}} [[चित्र:Alpha_Stirling.gif|अङ्गुठाकार|216x216पिक्सेल| अल्फा प्रकारको स्टर्लिङ इन्जिन। एक विस्तार सिलिन्डर (रातो) उच्च तापक्रममा राखिएको छ जबकि कम्प्रेसन सिलिन्डर (नीलो) चिसो छ। रिजेनेरेटर दुई सिलिन्डरहरू बीचको बाटोमा समावेश गरिएको छ।]] '''स्टर्लिङ इन्जिन''' एक [[ताप इन्जिन]] हो जुन हावा, ग्यास वा कुनै पनि तरल पदार्थको भिन्न भिन्न तापक्रममा चक्रीय दबाब र बिस्तारद्वारा यस प्रकारले संचालित हुन्छ कि [[ताप]]लाई [[कार्य (भौतिकशास्त्र)|यान्त्रिक कार्य]] मा रूपान्तरण हुन्छ। यो इन्जिन स्टीम इन्जिन जस्तै हुन्छ जसमा सम्पूर्ण ताप इन्जिनको बाहिरी सतहबाट स्थानान्तरण गरिन्छ। यसलाई परम्परागत रूपमा [[आन्तरिक दहन इन्जिन]]को विपरित [[बाह्य दहन इन्जिन]]को रुपमा जानिन्छ। यसमा कार्यरत तरल (Working Fluid)को मात्रा भित्र [[इन्धन]]को दहनबात ताप इनपुट हुन्छ। [[वाष्प इन्जिन]]द्वारा कार्यरत तरल को रुपमा तरल तथा ग्यास, दुवै पदार्थमा पानीको प्रयोग हुन्छ भने स्टर्लिङ इन्जिनमा [[हावा]] वा [[हिलियम]] जस्ता ग्यासयुक्त तरल पदार्थको निश्चित मात्रालाई स्थायी रूपमा संलग्न गरिन्छ। सबै [[ताप इन्जिन]]मा जास्तई यसमा पनि ग्यासको कप्रेसन, ग्यासको तापक्रम बढाउने, गरम ग्यासको बिस्तार र ग्यासको ताप उत्सर्जन गर्ने चक्र समावेश हुन्छ। स्टर्लिङ इन्जिनको परिकल्पना मूलतः को सन् १८१६मा [[वाष्प इन्जिन]]को विकल्पको रूपमा औद्योगिक प्राइम मूभर (Prime Mover)को रूपमा गरिएको थियो। यसको व्यावहारिक प्रयोग बृहत स्तरमा एक शताब्दी भन्दा बढीको लागि कम-शक्ति घरेलु उपकरणहरूमा सीमित थियो। <ref>टी. फिंकेलस्टाइन; ए.जे ओर्गन (2001), अध्याय 2&#x26;3</ref> स्टर्लिङ इन्जिन आफ्नो उच्च दक्षता (४०% सम्म <ref>{{Cite web |title=Sirling engines capable of reaching 40% efficiency |url=http://www.bekkoame.ne.jp/~khirata/academic/kiriki/begin/general.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100221224933/http://www.bekkoame.ne.jp/~khirata/academic/kiriki/begin/general.html |archive-date=21 फ़रवरी 2010 |access-date=19 अगस्त 2010}}</ref> ), सहज सञ्चालन, र जुनसुकै ताप स्रोत प्रयोग गर्न सक्ने सहजताका लागि परिचित छ। यो इन्जिनले हाल माइक्रो कम्बाइन्ड हिट एण्ड पावर (CHP) इकाइहरूको कोर कम्पोनेन्टको रूपमा बढ्दो चासो पाइरहेको छ, जसमा यो तुलनात्मक स्टीम इन्जिन भन्दा बढी प्रभावकारी र सुरक्षित छ। <ref>(2007 ए.जे. ओर्गन द्वारा स्लीव नोट्स (2007)</ref> <ref>एफ स्टार (2001)</ref> अन्तरिक्ष अनुसन्धानमा प्रयोगको लागि स्टर्लिङ इन्जिनमा (विशेष गरी बिना पिस्टन प्रकारको) पनि [[नासा]] द्वारा विचार गरिँदैछ। <ref>{{Cite web |title=Stirling engines being looked into by NASA |url=http://ntrs.nasa.gov/archive/nasa/casi.ntrs.nasa.gov/19870018131_1987018131.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100521041551/http://ntrs.nasa.gov/archive/nasa/casi.ntrs.nasa.gov/19870018131_1987018131.pdf |archive-date=21 मई 2010 |access-date=19 अगस्त 2010 |format=pdf}}</ref> == नाम र परिभाषा == सन् १८१६ मा बन्द चक्रीय वायु इन्जिनको पहिलो व्यावहारिक उदाहरणको स्कटिश आविष्कारक [[रोबर्ट स्टर्लिङ]] थिए <ref name="hae-stirling01">{{Cite web |title=1816 का स्टर्लिंग इंजन |url=http://hotairengines.org/closed-cycle-engine/stirling-1816 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200606154707/http://hotairengines.org/closed-cycle-engine/stirling-1816 |archive-date=6 जून 2020 |access-date=19 जून 2020 |website=hotairengines.org}}</ref> र १८८४ को शुरुवातमा फ्लेमिङ जेन्किनले त्यस्ता इन्जिनहरूलाई सामान्य रूपमा स्टर्लिङ इन्जिनको रुपमा परिभाषित गर्न प्रस्ताव गरेका थिए। यो नामकरण प्रस्तावले धेरै समर्थन प्राप्त गर्न सकेन र बजारमा उपलब्ध विभिन्न प्रकारका इन्जिनहरूलाई यसको व्यक्तिगत डिजाइनर वा निर्माताको नामबाट परिचित थिए, जस्तै राइडर, रोबिन्सन वा हेनरीसीको हट एयर इन्जिन (Hot Air Engine) <ref name="hae-stirling02">{{Cite web |title=राइडर का हॉट एयर इंजन |url=http://hotairengines.org/closed-cycle-engine/rider-1875 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200606153151/http://hotairengines.org/closed-cycle-engine/rider-1875 |archive-date=6 जून 2020 |access-date=19 जून 2020 |website=hotairengines.org}}</ref> । सन् १९४० को दशकमा, फिलिप्स (Philips) कम्पनीले 'एयर इन्जिन' को आफ्नै संस्करणको लागि उपयुक्त नाम खोजिरहेको थियो, जुन त्यस समयसम्म अन्य ग्यासहरूसँग परीक्षण गरिएको थियो र अन्ततः अप्रिल १९४५ मा यसको नाम स्टर्लिङ इन्जिन तय गरियो । <ref>सी. एम. हर्ग्रेव्स (1991), अध्याय 2.5</ref> यद्यपि, लगभग तीस वर्ष पछि, ग्राहम वाकरले यस तथ्यमाथि दुख व्यक्त गरे कि ''हट एयर इन्जिन'' जस्ता शब्दावलीहरू स्टर्लिङ इन्जिनसँग एकान्तर रूपमा प्रयोग गरिन थाल्यो, जुन आफैंमा व्यापक र अन्धाधुन्ध रूपमा प्रयोग गरिएको थियो। स्थिति अब केही सुधार भएको छ, कम्तिमा शैक्षिक साहित्यमा, र यो अब आम स्तरमा यो कुरा स्वीकार गरिएको छ कि 'स्टर्लिङ इन्जिन' ले विशेष रूपमा ''एक स्थिर ग्यासीय काम गर्ने तरल पदार्थको साथ बन्द-चक्र'' ''पुन: उत्पन्न'' ताप इन्जिनलाई बुझाउँछ, जहाँ बन्द-चक्रिक हुन्छ। एक थर्मोडायनामिक प्रणालीको रूपमा परिभाषित गरिएको छ जसमा काम गर्ने तरल पदार्थ स्थायी रूपमा प्रणाली भित्र निहित हुन्छ र ''पुन: उत्पन्न'' गर्ने एक विशेष प्रकारको आन्तरिक हिट एक्सचेन्जर र थर्मल स्टोरको प्रयोगलाई पुन: उत्पन्न गर्ने भनेर चिनिन्छ। यस्तै एक इन्जिन सन् १९३१ मा थियो जुन यसै सिद्धान्तमा काम गर्थ्यो तर ग्यासको सट्टा तरल प्रयोग गर्‍यो र मालोन ताप इन्जिन (Malon Heat Engine) भनिन्थ्यो। <ref>"ए न्यू प्राइम मूवर", जे. एफ. जे मेलोन, जर्नल ऑफ द रॉयल सोसायटी ऑफ आर्ट्स, 12 जून 1931, अतिरिक्त सामग्री के साथ "सिक्रेट ऑफ द मेलोन हीट इंजन, रिचर्ड एं. (1983), लिंडसे प्रकाशन, ब्राडले आईएल, के रूप में पुनः प्रकाशित</ref> स्टर्लिङ्ग इन्जिन एक [[बाह्य दहन इन्जिन]] हो जसले आफ्नो काम गर्ने तरल पदार्थलाई बाह्य ताप स्रोतबाट आपूर्ति भइरहेको ऊर्जा इनपुटबाट अलग गर्छ। स्टर्लिङ इन्जिनका धेरै सम्भावित कार्यान्वयनहरू छन्, जसमध्ये धेरै जसो रेसिप्रोकेटिङ पिस्टन इन्जिनको श्रेणीमा पर्छन्। == कार्यात्मक विवरण == इन्जिन यस्तो डिजाइन गरिएको छ कि काम गर्ने ग्यास सामान्यतया इन्जिनको चिसो भागमा संकुचित हुन्छ र तातो भागमा विस्तार हुन्छ, जसको परिणामस्वरूप ताप शक्ति [[कार्य (भौतिकशास्त्र)|भौतिक कार्य]] मा रुपान्तरित हुन्छ। <ref>डब्ल्यू. आर. मार्टीनी (1983), p.6</ref> एक आन्तरिक पुनरुत्पादक हिट एक्सचेंजर (Heat Exchanger) ले स्टर्लिङ इन्जिनको थर्मल दक्षता (Thermal Efficiency) बढाउँछ, यो विशेषता सामान्य अन्य ताप इन्जिनमा फेला पर्दैन। === प्रमुख घटक === {{Infobox}}बन्द चक्र सञ्चालनको परिणाम स्वरूप, स्टर्लिङ इन्जिन चलाउने तापलाई स्रोतबाट कार्यरत तरल पदार्थमा ताप एक्सचेन्जर (Heat Exchanger) मार्फत प्रवाहित हुन्च्च र अन्ततः ताप सिङ्कमा जान्छ। स्टर्लिङ्ग इन्जिन प्रणालीमा कम्तिमा तापको एउटा स्रोत, एउटा ताप सिङ्क र पाँचवटा ताप एक्सचेन्जरहरू हुन्छन्। केही प्रकारहरूमा यसलाई संयुक्त गर्न सकिन्छ वा यसलाई छोड्न सकिन्छ। ==== ताप स्रोत ==== [[चित्र:EuroDishSBP_front.jpg|अङ्गुठाकार|250x250पिक्सेल| यसको केन्द्रमा स्टर्लिङ्ग इन्जिन र स्पेनको Plataforma Solar de Almeria (PSA) मा सौर्य ट्रयाकरको साथ पोइन्ट फोकस प्याराबोलिक मिरर]] '''तापको स्रोत''' इन्धनको दहन हुन सक्छ। दहन उत्पादनहरूले कार्यरत तरल पदार्थ (Working Fluid) (अर्थात् बाह्य दहन) सँग मिश्रित हुँदैन र इन्जिनको आन्तरिक गतिशील भागहरूसँग सम्पर्कमा आउँछ। स्टर्लिङ इन्जिनलाई ''ल्यान्डफिल ग्यास'' ''सिलोक्सेन'' जस्ता इन्धनमा पनि चलाउन सकिन्छ जसले अन्य (अर्थात, आन्तरिक दहन) ले इन्जिनको भित्री भागलाई खराब गर्न सक्छ। केही अन्य उपयुक्त ताप स्रोतहरूमा सौर्य ऊर्जा, भू-तापीय ऊर्जा, आणविक ऊर्जा, अपशिष्ट ताप वा जैविक पनि समावेश छन्। यदि सौर्य उर्जा उपयोग गर्ने हि भने, नियमित सौर्य ऐना र सौर्य सामग्री प्रयोग गर्न सकिन्छ। यस बाहेक , फ्रेसनेल लेन्सको प्रयोगलाई अगाडी सारिएको छ (जस्तै ग्रह सतह अन्वेषणको लागि)। <ref>डब्ल्यू. एच. ब्रांडहोर्स्ट; जे. ए. रोडेक (2005)</ref> सौर्य शक्तिबाट चल्ने स्टर्लिङ्ग इन्जिनहरूको लोकप्रियता बढ्दै गैइरहेको छ, किनकि तिनीहरू बिजुली उत्पादनको लागि उत्कृष्ट वातावरणीय विकल्प हुन्। थप रूपमा, त्यस्ता इन्जिन विकास परियोजनाहरूमा केही डिजाइनहरू आर्थिक रूपमा आकर्षक छन्। <ref>बी. कोंगट्रागुल; एस वोंगवाइसेस (2003)</ref> ==== रिक्यूपरेटर ==== रिक्यूपरेटर एक वैकल्पिक ताप एक्सचेंजर (Heat Exchanger) हो, जुन दहन ईन्धन इनपुटबाट मेकानिकल ऊर्जा उत्पादनमा उच्च दक्षता चाहिएको बेला प्रयोग गरिन्छ। उच्च क्षमताको इन्धनबाट चल्ने इन्जिनको हिटरलाई उच्च तापक्रममा काम गर्नु पर्ने हुनाले, दहनका लागि आवश्यक हावालाई पहिले तताएर चिसो नगरेसम्म बर्नरबाट निस्कने दहन ग्यासबाट उल्लेखनीय ताप हानि हुन्छ। संयुक्त ताप र पावर प्रणाली (Combined Heat and Power System)हरूमा प्रयोग गरिएका इन्जिनहरूले इन्जिनको "चिसो" भागहरूमा निकास ग्यासहरूलाई चिसो पार्न सक्छ। ==== हीटर ==== सानो, कम क्षमताको इन्जिनहरूमा सामान्यतया भित्ता तताउने ठाउँहरू समावेश गर्दछ तर जहाँ ठूला शक्तिहरू आवश्यक हुन्छन् पर्याप्त ताप एक्सचेंजरको लागि ठूलो सतह क्षेत्र आवश्यक हुन्छ। सामान्य कार्यान्वयनहरूमा भित्री र बाहिरी पखेटाहरू वा धेरै साना बोरहरूको ट्यूबहरू हुन्छन्। स्टर्लिङ इन्जिन हीट एक्सचेन्जरको डिजाइन कम चिपचिपापन पम्पिङ हानि र कम डेड स्पेसको साथ उच्च ताप स्थानान्तरण बीचको सन्तुलन हो। उच्च शक्ति र दबाबमा चल्ने इन्जिनको अवस्थामा, तातो भाग ताप एक्सचेंजर यस्तो तापक्रममा उच्च शक्ति कायम राख्ने मिश्र धातुबाट बनेको हुनुपर्छ र क्षय वा ढिलो हुँदैन। वैकल्पिक रूपमा, तापलाइ बाहिरी तापक्रममा फाल्न सकिन्छ र ताप सिंक लाई क्रायोजेनिक तरल पदार्थ (तरल नाइट्रोजन प्रणाली हेर्नुहोस्) वा ठण्डा पानीद्वारा कम तापक्रममा राखिन्छ । सिलिन्डरको तातो र चिसो भागमा काम गर्ने तरिकाको आधारमा मुख्य रुपमा २ प्रकारका स्टर्लिङ इन्जिन : ==== अल्फा स्टर्लिंग ==== ==== ताप सिंक ==== मध्यदेखि उच्च शक्ति इन्जिनको मामिलामा इन्जिनबाट बाहिरी हावामा ताप फाल्नको लागि रेडिएटरको आवश्यकता हुन्छ। समुद्री इन्जिन (Marine Engine)हरूले बाहिरी पानीको प्रयोग गर्न सक्छन्। संयुक्त तातो र पावर प्रणाली (Combine Heat and Power) को मामलामा, इन्जिन कूलिङ पानी प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष रूपमा तताउने उद्देश्यका लागि प्रयोग गरिन्छ। === लेआउट === # दुई-पिस्टन '''अल्फा''' प्रकारको डिजाइनमा स्वतन्त्र सिलिन्डरहरूमा पिस्टन हुन्छ र तातो र चिसो ठाउँहरू बीचमा ग्यास संचालित हुन्छ। # विस्थापन-प्रकार स्टर्लिङ्ग इन्जिनहरू, '''बिटा र गामा''' प्रकारको रुपमा जानिन्छ, सिलिन्डरको तातो र चिसो भागहरू बीचको काम गर्ने ग्यासलाई दबाउन इन्सुलेटेड मेकानिकल विस्थापक प्रयोग गर्दछ। सिलिन्डरको तातो र चिसो पक्षहरूलाई सजिलै थर्मल रूपमा इन्सुलेट गर्न र ग्यासको ठूलो भागलाई विस्थापित गर्न विस्थापन पर्याप्त छ। विस्थापनकर्ता र सिलिन्डर पर्खालको बीचमा पर्याप्त अन्तर हुनुपर्दछ ताकि विस्थापकको वरिपरि ग्यासको सहज प्रवाह हुन सक्छ। ==== '''अल्फा स्टर्लिङ''' ==== एक '''अल्फा स्टर्लिङ''' मा भिन्न भिन्न सिलिन्डरमा दुई पावर पिस्टन हुन्छ, जसमा एक तातो र एक चिसो हुन्छ। तातो सिलिन्डर उच्च तापक्रमको ताप एक्सचेंजर (Heat Exchanger) भित्र र चिसो सिलिन्डर कम तापक्रम ताप एक्सचेंजर भित्र स्थित छ। यस प्रकारको इन्जिनमा पावर-टू-भोल्युम अनुपात (Power to Volume Ratio) उच्च हुन्छ तर तातो पिस्टनको उच्च तापक्रम र यसको सिलहरूको स्थायित्वका कारण सामान्यतया प्राविधिक समस्या हुन्छ। <ref>एम. केवेनी (2000a)</ref> व्यावहारिक अभ्यासमा, केही अतिरिक्त मृत ठाउँको लागतमा तातो क्षेत्रको सिल हटाउनको लागि सामान्यतया ठूलो इन्सुलेट आवश्यक पर्छ । ==== बिटा स्टर्लिंग ==== ==== गामा स्टर्लिंग ==== ==== अन्य प्रकार ==== ==== फ्रि पिस्टन स्टर्लिंग इन्जिन ==== == सिद्धान्त == ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{ढाँचा:Heat engines}} [[श्रेणी:इन्जिन]] 6zc1tjgjjwv0uuyde2npb46rxg2j8iy 1353975 1353973 2026-05-02T14:03:46Z Bishaldev100 28807 /* */ 1353975 wikitext text/x-wiki {{खराब अनुवाद}} [[चित्र:Alpha_Stirling.gif|अङ्गुठाकार|216x216पिक्सेल| अल्फा प्रकारको स्टर्लिङ इन्जिन। एक विस्तार सिलिन्डर (रातो) उच्च तापक्रममा राखिएको छ जबकि कम्प्रेसन सिलिन्डर (नीलो) चिसो छ। रिजेनेरेटर दुई सिलिन्डरहरू बीचको बाटोमा समावेश गरिएको छ।]] '''स्टर्लिङ इन्जिन''' एक [[ताप इन्जिन]] हो जुन हावा, ग्यास वा कुनै पनि तरल पदार्थको भिन्न भिन्न तापक्रममा चक्रीय दबाब र बिस्तारद्वारा सञ्चालन हुन्छ र [[ताप]]लाई [[कार्य (भौतिकशास्त्र)|यान्त्रिक कार्य]] मा रूपान्तरण गर्छ। यो इन्जिन [[स्टीम इन्जिन]] जस्तै हुन्छ जसमा इन्जिनको बाहिरी सतहबाट सम्पूर्ण ताप स्थानान्तरण गरिन्छ। यसलाई परम्परागत रूपमा [[आन्तरिक दहन इन्जिन]]को विपरित [[बाह्य दहन इन्जिन]]को रुपमा जानिन्छ। यसमा कार्यरत तरल (Working Fluid)को मात्रा भित्र [[इन्धन]]को दहनबाट ताप इनपुट हुन्छ। [[वाष्प इन्जिन]]द्वारा कार्यरत तरल को रुपमा तरल तथा ग्यास, दुवै पदार्थमा पानीको प्रयोग हुन्छ भने स्टर्लिङ इन्जिनमा [[हावा]] वा [[हिलियम]] जस्ता ग्यासयुक्त तरल पदार्थको निश्चित मात्रालाई स्थायी रूपमा संलग्न गरिन्छ। सबै [[ताप इन्जिन]]मा जास्तई यसमा पनि ग्यासको कप्रेसन, ग्यासको तापक्रम बढाउने, गरम ग्यासको बिस्तार र ग्यासको ताप उत्सर्जन गर्ने चक्र समावेश हुन्छ। स्टर्लिङ इन्जिनको परिकल्पना मूलतः को सन् १८१६मा [[वाष्प इन्जिन]]को विकल्पको रूपमा औद्योगिक प्राइम मूभर (Prime Mover)को रूपमा गरिएको थियो। यसको व्यावहारिक प्रयोग बृहत स्तरमा एक शताब्दी भन्दा बढीको लागि कम-शक्ति घरेलु उपकरणहरूमा सीमित थियो। <ref>टी. फिंकेलस्टाइन; ए.जे ओर्गन (2001), अध्याय 2&#x26;3</ref> स्टर्लिङ इन्जिन आफ्नो उच्च दक्षता (४०% सम्म <ref>{{Cite web |title=Sirling engines capable of reaching 40% efficiency |url=http://www.bekkoame.ne.jp/~khirata/academic/kiriki/begin/general.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100221224933/http://www.bekkoame.ne.jp/~khirata/academic/kiriki/begin/general.html |archive-date=21 फ़रवरी 2010 |access-date=19 अगस्त 2010}}</ref> ), सहज सञ्चालन, र जुनसुकै ताप स्रोत प्रयोग गर्न सक्ने सहजताका लागि परिचित छ। यो इन्जिनले हाल माइक्रो कम्बाइन्ड हिट एण्ड पावर (CHP) इकाइहरूको कोर कम्पोनेन्टको रूपमा बढ्दो चासो पाइरहेको छ, जसमा यो तुलनात्मक स्टीम इन्जिन भन्दा बढी प्रभावकारी र सुरक्षित छ। <ref>(2007 ए.जे. ओर्गन द्वारा स्लीव नोट्स (2007)</ref> <ref>एफ स्टार (2001)</ref> अन्तरिक्ष अनुसन्धानमा प्रयोगको लागि स्टर्लिङ इन्जिनमा (विशेष गरी बिना पिस्टन प्रकारको) पनि [[नासा]] द्वारा विचार गरिँदैछ। <ref>{{Cite web |title=Stirling engines being looked into by NASA |url=http://ntrs.nasa.gov/archive/nasa/casi.ntrs.nasa.gov/19870018131_1987018131.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100521041551/http://ntrs.nasa.gov/archive/nasa/casi.ntrs.nasa.gov/19870018131_1987018131.pdf |archive-date=21 मई 2010 |access-date=19 अगस्त 2010 |format=pdf}}</ref> == नाम र परिभाषा == सन् १८१६ मा बन्द चक्रीय वायु इन्जिनको पहिलो व्यावहारिक उदाहरणको स्कटिश आविष्कारक [[रोबर्ट स्टर्लिङ]] थिए <ref name="hae-stirling01">{{Cite web |title=1816 का स्टर्लिंग इंजन |url=http://hotairengines.org/closed-cycle-engine/stirling-1816 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200606154707/http://hotairengines.org/closed-cycle-engine/stirling-1816 |archive-date=6 जून 2020 |access-date=19 जून 2020 |website=hotairengines.org}}</ref> र १८८४ को शुरुवातमा फ्लेमिङ जेन्किनले त्यस्ता इन्जिनहरूलाई सामान्य रूपमा स्टर्लिङ इन्जिनको रुपमा परिभाषित गर्न प्रस्ताव गरेका थिए। यो नामकरण प्रस्तावले धेरै समर्थन प्राप्त गर्न सकेन र बजारमा उपलब्ध विभिन्न प्रकारका इन्जिनहरूलाई यसको व्यक्तिगत डिजाइनर वा निर्माताको नामबाट परिचित थिए, जस्तै राइडर, रोबिन्सन वा हेनरीसीको हट एयर इन्जिन (Hot Air Engine) <ref name="hae-stirling02">{{Cite web |title=राइडर का हॉट एयर इंजन |url=http://hotairengines.org/closed-cycle-engine/rider-1875 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200606153151/http://hotairengines.org/closed-cycle-engine/rider-1875 |archive-date=6 जून 2020 |access-date=19 जून 2020 |website=hotairengines.org}}</ref> । सन् १९४० को दशकमा, फिलिप्स (Philips) कम्पनीले 'एयर इन्जिन' को आफ्नै संस्करणको लागि उपयुक्त नाम खोजिरहेको थियो, जुन त्यस समयसम्म अन्य ग्यासहरूसँग परीक्षण गरिएको थियो र अन्ततः अप्रिल १९४५ मा यसको नाम स्टर्लिङ इन्जिन तय गरियो । <ref>सी. एम. हर्ग्रेव्स (1991), अध्याय 2.5</ref> यद्यपि, लगभग तीस वर्ष पछि, ग्राहम वाकरले यस तथ्यमाथि दुख व्यक्त गरे कि ''हट एयर इन्जिन'' जस्ता शब्दावलीहरू स्टर्लिङ इन्जिनसँग एकान्तर रूपमा प्रयोग गरिन थाल्यो, जुन आफैंमा व्यापक र अन्धाधुन्ध रूपमा प्रयोग गरिएको थियो। स्थिति अब केही सुधार भएको छ, कम्तिमा शैक्षिक साहित्यमा, र यो अब आम स्तरमा यो कुरा स्वीकार गरिएको छ कि 'स्टर्लिङ इन्जिन' ले विशेष रूपमा ''एक स्थिर ग्यासीय काम गर्ने तरल पदार्थको साथ बन्द-चक्र'' ''पुन: उत्पन्न'' ताप इन्जिनलाई बुझाउँछ, जहाँ बन्द-चक्रिक हुन्छ। एक थर्मोडायनामिक प्रणालीको रूपमा परिभाषित गरिएको छ जसमा काम गर्ने तरल पदार्थ स्थायी रूपमा प्रणाली भित्र निहित हुन्छ र ''पुन: उत्पन्न'' गर्ने एक विशेष प्रकारको आन्तरिक हिट एक्सचेन्जर र थर्मल स्टोरको प्रयोगलाई पुन: उत्पन्न गर्ने भनेर चिनिन्छ। यस्तै एक इन्जिन सन् १९३१ मा थियो जुन यसै सिद्धान्तमा काम गर्थ्यो तर ग्यासको सट्टा तरल प्रयोग गर्‍यो र मालोन ताप इन्जिन (Malon Heat Engine) भनिन्थ्यो। <ref>"ए न्यू प्राइम मूवर", जे. एफ. जे मेलोन, जर्नल ऑफ द रॉयल सोसायटी ऑफ आर्ट्स, 12 जून 1931, अतिरिक्त सामग्री के साथ "सिक्रेट ऑफ द मेलोन हीट इंजन, रिचर्ड एं. (1983), लिंडसे प्रकाशन, ब्राडले आईएल, के रूप में पुनः प्रकाशित</ref> स्टर्लिङ्ग इन्जिन एक [[बाह्य दहन इन्जिन]] हो जसले आफ्नो काम गर्ने तरल पदार्थलाई बाह्य ताप स्रोतबाट आपूर्ति भइरहेको ऊर्जा इनपुटबाट अलग गर्छ। स्टर्लिङ इन्जिनका धेरै सम्भावित कार्यान्वयनहरू छन्, जसमध्ये धेरै जसो रेसिप्रोकेटिङ पिस्टन इन्जिनको श्रेणीमा पर्छन्। == कार्यात्मक विवरण == इन्जिन यस्तो डिजाइन गरिएको छ कि काम गर्ने ग्यास सामान्यतया इन्जिनको चिसो भागमा संकुचित हुन्छ र तातो भागमा विस्तार हुन्छ, जसको परिणामस्वरूप ताप शक्ति [[कार्य (भौतिकशास्त्र)|भौतिक कार्य]] मा रुपान्तरित हुन्छ। <ref>डब्ल्यू. आर. मार्टीनी (1983), p.6</ref> एक आन्तरिक पुनरुत्पादक हिट एक्सचेंजर (Heat Exchanger) ले स्टर्लिङ इन्जिनको थर्मल दक्षता (Thermal Efficiency) बढाउँछ, यो विशेषता सामान्य अन्य ताप इन्जिनमा फेला पर्दैन। === प्रमुख घटक === {{Infobox}}बन्द चक्र सञ्चालनको परिणाम स्वरूप, स्टर्लिङ इन्जिन चलाउने तापलाई स्रोतबाट कार्यरत तरल पदार्थमा ताप एक्सचेन्जर (Heat Exchanger) मार्फत प्रवाहित हुन्च्च र अन्ततः ताप सिङ्कमा जान्छ। स्टर्लिङ्ग इन्जिन प्रणालीमा कम्तिमा तापको एउटा स्रोत, एउटा ताप सिङ्क र पाँचवटा ताप एक्सचेन्जरहरू हुन्छन्। केही प्रकारहरूमा यसलाई संयुक्त गर्न सकिन्छ वा यसलाई छोड्न सकिन्छ। ==== ताप स्रोत ==== [[चित्र:EuroDishSBP_front.jpg|अङ्गुठाकार|250x250पिक्सेल| यसको केन्द्रमा स्टर्लिङ्ग इन्जिन र स्पेनको Plataforma Solar de Almeria (PSA) मा सौर्य ट्रयाकरको साथ पोइन्ट फोकस प्याराबोलिक मिरर]] '''तापको स्रोत''' इन्धनको दहन हुन सक्छ। दहन उत्पादनहरूले कार्यरत तरल पदार्थ (Working Fluid) (अर्थात् बाह्य दहन) सँग मिश्रित हुँदैन र इन्जिनको आन्तरिक गतिशील भागहरूसँग सम्पर्कमा आउँछ। स्टर्लिङ इन्जिनलाई ''ल्यान्डफिल ग्यास'' ''सिलोक्सेन'' जस्ता इन्धनमा पनि चलाउन सकिन्छ जसले अन्य (अर्थात, आन्तरिक दहन) ले इन्जिनको भित्री भागलाई खराब गर्न सक्छ। केही अन्य उपयुक्त ताप स्रोतहरूमा सौर्य ऊर्जा, भू-तापीय ऊर्जा, आणविक ऊर्जा, अपशिष्ट ताप वा जैविक पनि समावेश छन्। यदि सौर्य उर्जा उपयोग गर्ने हि भने, नियमित सौर्य ऐना र सौर्य सामग्री प्रयोग गर्न सकिन्छ। यस बाहेक , फ्रेसनेल लेन्सको प्रयोगलाई अगाडी सारिएको छ (जस्तै ग्रह सतह अन्वेषणको लागि)। <ref>डब्ल्यू. एच. ब्रांडहोर्स्ट; जे. ए. रोडेक (2005)</ref> सौर्य शक्तिबाट चल्ने स्टर्लिङ्ग इन्जिनहरूको लोकप्रियता बढ्दै गैइरहेको छ, किनकि तिनीहरू बिजुली उत्पादनको लागि उत्कृष्ट वातावरणीय विकल्प हुन्। थप रूपमा, त्यस्ता इन्जिन विकास परियोजनाहरूमा केही डिजाइनहरू आर्थिक रूपमा आकर्षक छन्। <ref>बी. कोंगट्रागुल; एस वोंगवाइसेस (2003)</ref> ==== रिक्यूपरेटर ==== रिक्यूपरेटर एक वैकल्पिक ताप एक्सचेंजर (Heat Exchanger) हो, जुन दहन ईन्धन इनपुटबाट मेकानिकल ऊर्जा उत्पादनमा उच्च दक्षता चाहिएको बेला प्रयोग गरिन्छ। उच्च क्षमताको इन्धनबाट चल्ने इन्जिनको हिटरलाई उच्च तापक्रममा काम गर्नु पर्ने हुनाले, दहनका लागि आवश्यक हावालाई पहिले तताएर चिसो नगरेसम्म बर्नरबाट निस्कने दहन ग्यासबाट उल्लेखनीय ताप हानि हुन्छ। संयुक्त ताप र पावर प्रणाली (Combined Heat and Power System)हरूमा प्रयोग गरिएका इन्जिनहरूले इन्जिनको "चिसो" भागहरूमा निकास ग्यासहरूलाई चिसो पार्न सक्छ। ==== हीटर ==== सानो, कम क्षमताको इन्जिनहरूमा सामान्यतया भित्ता तताउने ठाउँहरू समावेश गर्दछ तर जहाँ ठूला शक्तिहरू आवश्यक हुन्छन् पर्याप्त ताप एक्सचेंजरको लागि ठूलो सतह क्षेत्र आवश्यक हुन्छ। सामान्य कार्यान्वयनहरूमा भित्री र बाहिरी पखेटाहरू वा धेरै साना बोरहरूको ट्यूबहरू हुन्छन्। स्टर्लिङ इन्जिन हीट एक्सचेन्जरको डिजाइन कम चिपचिपापन पम्पिङ हानि र कम डेड स्पेसको साथ उच्च ताप स्थानान्तरण बीचको सन्तुलन हो। उच्च शक्ति र दबाबमा चल्ने इन्जिनको अवस्थामा, तातो भाग ताप एक्सचेंजर यस्तो तापक्रममा उच्च शक्ति कायम राख्ने मिश्र धातुबाट बनेको हुनुपर्छ र क्षय वा ढिलो हुँदैन। वैकल्पिक रूपमा, तापलाइ बाहिरी तापक्रममा फाल्न सकिन्छ र ताप सिंक लाई क्रायोजेनिक तरल पदार्थ (तरल नाइट्रोजन प्रणाली हेर्नुहोस्) वा ठण्डा पानीद्वारा कम तापक्रममा राखिन्छ । सिलिन्डरको तातो र चिसो भागमा काम गर्ने तरिकाको आधारमा मुख्य रुपमा २ प्रकारका स्टर्लिङ इन्जिन : ==== अल्फा स्टर्लिंग ==== ==== ताप सिंक ==== मध्यदेखि उच्च शक्ति इन्जिनको मामिलामा इन्जिनबाट बाहिरी हावामा ताप फाल्नको लागि रेडिएटरको आवश्यकता हुन्छ। समुद्री इन्जिन (Marine Engine)हरूले बाहिरी पानीको प्रयोग गर्न सक्छन्। संयुक्त तातो र पावर प्रणाली (Combine Heat and Power) को मामलामा, इन्जिन कूलिङ पानी प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष रूपमा तताउने उद्देश्यका लागि प्रयोग गरिन्छ। === लेआउट === # दुई-पिस्टन '''अल्फा''' प्रकारको डिजाइनमा स्वतन्त्र सिलिन्डरहरूमा पिस्टन हुन्छ र तातो र चिसो ठाउँहरू बीचमा ग्यास संचालित हुन्छ। # विस्थापन-प्रकार स्टर्लिङ्ग इन्जिनहरू, '''बिटा र गामा''' प्रकारको रुपमा जानिन्छ, सिलिन्डरको तातो र चिसो भागहरू बीचको काम गर्ने ग्यासलाई दबाउन इन्सुलेटेड मेकानिकल विस्थापक प्रयोग गर्दछ। सिलिन्डरको तातो र चिसो पक्षहरूलाई सजिलै थर्मल रूपमा इन्सुलेट गर्न र ग्यासको ठूलो भागलाई विस्थापित गर्न विस्थापन पर्याप्त छ। विस्थापनकर्ता र सिलिन्डर पर्खालको बीचमा पर्याप्त अन्तर हुनुपर्दछ ताकि विस्थापकको वरिपरि ग्यासको सहज प्रवाह हुन सक्छ। ==== '''अल्फा स्टर्लिङ''' ==== एक '''अल्फा स्टर्लिङ''' मा भिन्न भिन्न सिलिन्डरमा दुई पावर पिस्टन हुन्छ, जसमा एक तातो र एक चिसो हुन्छ। तातो सिलिन्डर उच्च तापक्रमको ताप एक्सचेंजर (Heat Exchanger) भित्र र चिसो सिलिन्डर कम तापक्रम ताप एक्सचेंजर भित्र स्थित छ। यस प्रकारको इन्जिनमा पावर-टू-भोल्युम अनुपात (Power to Volume Ratio) उच्च हुन्छ तर तातो पिस्टनको उच्च तापक्रम र यसको सिलहरूको स्थायित्वका कारण सामान्यतया प्राविधिक समस्या हुन्छ। <ref>एम. केवेनी (2000a)</ref> व्यावहारिक अभ्यासमा, केही अतिरिक्त मृत ठाउँको लागतमा तातो क्षेत्रको सिल हटाउनको लागि सामान्यतया ठूलो इन्सुलेट आवश्यक पर्छ । ==== बिटा स्टर्लिंग ==== ==== गामा स्टर्लिंग ==== ==== अन्य प्रकार ==== ==== फ्रि पिस्टन स्टर्लिंग इन्जिन ==== == सिद्धान्त == ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{ढाँचा:Heat engines}} [[श्रेणी:इन्जिन]] 37dap68dfoiawkdy1i2xvmudancqxo9 हेनरिक हिमलर 0 136904 1354095 1347928 2026-05-03T03:05:21Z Saroj 31493 [[विकिपिडिया:हटक्याट|हटक्याट]]द्वारा [[श्रेणी:पुरुष आत्महत्या]] जोडियो 1354095 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = | image = Bundesarchiv Bild 183-S72707, Heinrich Himmler.jpg | honorific_suffix = ''[[Reichsleiter]]'' | alt = | caption = Official portrait, 1942 | office = 4th ''[[Reichsführer-SS]]'' | deputy = [[Reinhard Heydrich]] | termstart = 6 January 1929 | termend = 29 April 1945 | predecessor = [[Erhard Heiden]] | successor = [[Karl Hanke]] | office1 = Chief of the German Police | termstart1 = 17 June 1936 | termend1 = 29 April 1945 | predecessor1 = ''Office established'' | successor1 = [[Karl Hanke]] | birth_name = Heinrich Luitpold Himmler | birth_date = {{Birth date|1900|10|07|df=y}}{{sfn|Manvell|Fraenkel|2007|p=13}} | birth_place = [[Munich]], [[Kingdom of Bavaria]], [[German Empire]] | death_date = {{Death date and age|df=yes|1945|5|23|1900|10|7}} | death_place = [[Lüneburg]], [[Allied-occupied Germany|Germany]] | resting_place = | resting_place_coordinates = | party = [[Nazi Party]] (1923–1945) | spouse = {{marriage|[[Margarete Himmler|Margarete Boden]]|July 1928}} | children = {{hlist|[[Gudrun Burwitz|Gudrun]]|Helge|Nanette}} | partner = [[Hedwig Potthast]] (1939–1944) | residence = | education = [[Technical University of Munich]] | profession = | awards = | signature = Himmler Signature 2.svg | signature_alt = | nickname = | allegiance = {{plainlist | * [[German Empire]] * [[Nazi Germany]] }} | branch = {{plainlist | * [[Bavarian Army]] * {{lang|de|[[Schutzstaffel]]}} }} | serviceyears = 1917–1918 (Army)<br />1925–1945 (SS) | rank = {{ubl|{{lang|de|[[Fahnenjunker]]}}|{{lang|de|[[Reichsführer-SS]]}}}} | unit = 11th Bavarian Infantry Regiment | commands = [[Army Group Oberrhein (Germany)|Army Group Upper Rhine]]<br />[[Army Group Vistula]]<br />[[Replacement Army|Replacement (Home) Army]] | battles = [[World War II]] | otherparty = [[Bavarian People's Party]] (1919–1923) }} '''हेनरिक लुइटपोल्ड हिमलर''' ({{IPA-de|ˈhaɪnʁɪç ˈluːɪtpɔlt ˈhɪmlɐ|lang|de-Heinrich Himmler.ogg}}); (7 अक्टोबर 1900 - 23 माे 1945) {{Lang|de|[[Schutzstaffel]]}} (रक्ष समूह; SS ) को {{Lang|de|[[Reichsführer-SS|Reichsführer]]}}, [[नाजी पार्टी]] जर्मनीको नेता, र सबैभन्दा शक्तिसल [[नाजी जर्मनी|नाजिजर्मनी]]मा थियो। [[श्रेणी:Articles with hAudio microformats]] [[श्रेणी:सन् १९०० मा जन्म]] [[श्रेणी:पुरुष आत्महत्या]] mf8bs7suhwprx8j8lyqljkhy8e3wdk0 भिन्सेन्त फन गोख 0 138126 1353971 1352873 2026-05-02T13:59:28Z हिमाल सुवेदी 30817 /* */ सामग्री थप गरिएको 1353971 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = भिन्सेन्त फन गोख | image = Vincent van Gogh - Self-Portrait - Google Art Project (454045).jpg | alt = A head and shoulders portrait of a thirty something man, with a red beard, facing to the left | caption = सन् १८८७ मा गोखद्वारा बनाइएको उनको आत्म प्रतिमा जसलाई सिकागो कला संस्थानमा राखिएको छ। | birth_name = भिन्सेन्त विलम फन गोख | birth_date = {{Birth date|1853|3|30|df=y}} | birth_place = जुन्दार्त, नेदरल्यान्डस् | death_date = {{Death date and age|df=yes|1890|7|29|1853|3|30}} | death_place = उभेर-सु-वाज, फ्रान्स | death_cause = गोली हानी आत्महत्या | resting_place = उभेर-सु-वाज, फ्रान्स | resting_place_coordinates = {{Coord|49.07531|2.17894|type:landmark_region:FR|format=dms|display=inline}} | movement = उत्तर-प्रभावोत्पादी | education = | field = चित्रकारिता, स्थिर-जीवन अङ्कन, आकृति र भूदृश्य चित्रहरू | family = थिओ फन गोख (भाइ) | notable_works = {{ubl|''[[सिन होर्निक|सिन होर्निक चित्र शृङ्खला]]'' (सन् १८८२-८३)|''आलु भक्षक'' (सन् १८८५)|''सूर्यमुखी फूलहरूको शृङ्खला चित्रण'' (सन् १८८७)|''आर्लेसमा सुत्नेकोठा'' (सन् १८८८)|''[[तारामय रात]]'' (सन् १८८९)|''डाक्टर गचेतको आकृति'' (सन् १८९०)|''कागहरू रहेको गहुँबारी'' (सन् १८९०)|''सियोस्ता'' (सन् १८९०)|''उभेरको गृजाघर'' (सन् १८९०)|''|''[[दुःखी वृद्ध मानिस]]'' (सन् १८९०)}} }} '''भिन्सेन्त विलम फन गोख''' ({{IPA-nl|ˈvɪnsɛnt ˈʋɪləm vɑn ˈɣɔx|lang|Nl-Vincent_van_Gogh.ogg}} (३० मार्च १८५३ – २९ जुलाई १८९०) एक नेदरल्यान्डेेेली उत्तर प्रभावोत्पादी चित्रकार थिए। उनी मरणोपरान्त पश्चिमी कला इतिहासमा सबैभन्दा प्रसिद्ध र प्रभावशाली व्यक्तित्वहरू मध्ये एक थिए। सानै उमेरदेखि चित्रकला सुरु गरेका उनले बीसको दशकको मध्यपछि आफ्नो जीवनको अन्तिम दुई वर्षमा असङ्ख्य प्रसिद्ध चित्रहरू चित्रित गरेका थिए। उनीद्वारा बनाइएका अधिकांश चित्रहरूमा भूपरिदृश्य, सूर्यमुखी, गहुँको खेतहरू आदि समावेश छन्। एक दशकको अवधिमा उनले २,१०० भन्दा बढी चित्रहरू बनाए जसमा ८६० तेल चित्र, १,३०० भन्दा बढी जलनाला, रेखाचित्र तथा भूदृश्यहरू समावेश छन्। उनका प्रारम्भिक कार्यहरू अधिकतम स्थिर जीवन र कृषक श्रमिकहरूको चित्रणमा रङ्गहरूद्वारा सङ्केत गरिएको थियो जसले उनका पछिका चित्रकर्महरूलाई त्यसबाट छुट्टाएको थियो। व्यावसायिक रूपमा असफल भएपनि उनले बनाएका चित्रहरू निकै प्रसिद्ध रहेका छन्।<ref>Tralbaut (1981), 286,287</ref><ref>Hulsker (1990), 390</ref> लामो समयदेखि मानसिक रोगबाट पीडित उनले ३७ वर्षको उमेरमा आत्महत्या गरेका थिए। एक उच्चमध्यम वर्गीय परिवारमा जन्मिएका उनी आफ्नो बाल्यकालदेखिनै शान्त, गम्भीर र विचारशील थिए। युवावस्थामा उनले एक कला व्यवसायिकको रूपमा काम गरेका थिए भने यस क्रममा उनले थुप्रै ठाउँहरूको यात्रा पनि गरेका थिए। तर लन्डनमा स्थानान्तरण भएपछि उनी निकै उदास बनेका थिए। त्यसपछिका दिनहरूमा उनी धार्मिक रूपमा सक्रियता देखाउँदै दक्षिणी बेल्जियममा सेवकको रूपमा समय बिताएका थिए। सन् १८८१ मा आफ्ना आमाबुबासँग घर फर्किनुपूर्व उनले कलामा आधुनिकतावादी प्रवृत्तिहरूको बारेमा थुप्रै जानकारीहरू लिइसकेका थिए र सोही वर्षबाट उनले चित्रकर्म सुरु गरेका थिए। सन् १८८१ मा, चित्रकारिता सुरु गर्नुपूर्व उनी अस्वस्थ बनेका थिए। उनका भाइ थिओले उनलाई आर्थिक रूपमा समर्थन गरेका थिए भने उनीहरू दुवैले मिलेर आफ्ना परिवारजन तथा परिचित मानिसहरूलाई लामो पत्राचार गरेका थिए। सन् १८८६ मा उनले पेरिस बसाइँसराइ गरि एमिले बर्नार्ड र [[पल गोगाँ]] जस्ता ''[[आभँ-गार्द|अग्रगामी]]'' सदस्यहरूलाई भेटेका थिए जसले प्रभाववादी संवेदनशीलताको विरुद्धमा प्रतिक्रिया दिइरहेका थिए। उनको काम विकसित हुँदै जाँदा उनले स्थिर जीवन र स्थानीय परिदृश्यहरूका लागि एउटा नयाँ दृष्टिकोण सिर्जना गरेका थिए। उनका चित्रहरू चम्किलो रङ्गका हुँदै गएको र उनले एउटा यस्तो शैली विकास गरे जुन सन् १८८८ मा फ्रान्सको दक्षिणमा पर्ने [[आर्लेस]] बसाइका क्रममा पूर्ण रूपमा साकार भएको थियो। यस अवधिमा उनले [[जैतूनका रूखहरू (फन गोख शृङ्खला)|जैतूनका रूख]]हरू, [[गहुँ खेत (फन गोख शृङ्खला)|गहुँका खेत]]हरू र [[सूर्यमुखी (फन गोख शृङ्खला)|सूर्यमुखी]] फूलकन शृङ्खलाहरू समावेश गर्न आफ्ना विषयवस्तुहरूलाई फराकिलो बनाएका थिए। फन गोख मानसिक रोगका लहरहरू र भ्रमबाट पीडित रहेको भएतापनि उनी आफ्नो मानसिक स्थिरताको बारेमा चिन्तित थिए। उनले प्रायः आफ्नो शारीरिक स्वास्थ्यलाई बेवास्ता गर्दथे भने उनले राम्रोसँग खाना नखाने र अत्यधिक रक्सी पिउने गर्दथे। गोगाँसँगको उनको मित्रता छुरा प्रहारको विवादपछि समाप्त भएको थियो जब क्रोधमा उनले आफ्नै देब्रे कानको एक भाग काटेका थिए। त्यसपछि उनले साँ-रेमी सहितका मानसिक अस्पतालहरूमा समय बिताएका थिए। अस्पतालबाट फर्किएर पेरिस नजिकैको ओभर्स-सुर-ओइजमा सरेपछि, उनी [[होमियोप्याथी चिकित्सा पद्धती|होमियोप्याथिक]] चिकित्सक [[पल गचेत]]को रेखदेखमा आएका थिए। उनको डिप्रेसन जारी रहेको र सन् १८९० जुलाई २७ का दिन उनले आफ्नै छातीमा आफैले गोली हानेका थिए। त्यसको दुईदिनपछि चोटका कारण उनको मृत्यु भएको थियो। फन गोख आफ्नो जीवनकालमा असफल बनेका र उनलाई पागल र असफल व्यक्तिको रूपमा पनि लिइने गरिन्थ्यो। आफ्नो आत्महत्यापछि उनी प्रसिद्ध हुँदै गएका र सार्वजनिक कल्पनामा एक सर्वोत्कृष्ट "गलत बुझिएको प्रतिभाशाली" व्यक्तिको रूपमा अवस्थित छन्, यस्तो कलाकार "जहाँ पागलपन र रचनात्मकताका कुराहरू आपसमा जोडिन्छन्"।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 9}}</ref> २०औँ शताब्दीको प्रारम्भमा उनको चित्रकला शैलीका तत्वहरू [[फोभिवाद]] र जर्मन अभिव्यक्तिवादीहरूद्वारा आत्मसात गरिएपछि उनको ख्याति बढ्न थालेको थियो। उनले पछिल्ला दशकहरूमा व्यापक आलोचनात्मक, व्यावसायिक र लोकप्रिय सफलता प्राप्त गरेका र उनलाई एक महत्त्वपूर्ण तर दु:खद चित्रकारको रूपमा सम्झिने गरिन्छ। यस्तो खालको समस्याग्रस्त व्यक्तित्वले पीडित कलाकारको रसरङ्गमय आदर्शलाई प्रतिनिधित्व गर्दछ। == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == {{sister project links|auto=1}} * [http://www.vggallery.com/ भिन्सेन्त फन गोख चित्र सङ्ग्राहलय], फन गोखका पत्र तथा कार्यहरूको सम्पूर्ण विवरण * [http://vangoghletters.org/ फन गोखद्वारा लिखित पत्रहरू] {{Webarchive|url=https://wayback.archive-it.org/all/20121025195053/http://vangoghletters.org/vg/ |date=2012-10-25 }} * [http://www.nga.gov/content/ngaweb/education/teachers/teaching-packets/van-gogh.html/ भिन्सेन्त फन गोख] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170920143009/https://www.nga.gov/content/ngaweb/education/teachers/teaching-packets/van-gogh.html/ |date=2017-09-20 }} शिक्षण कार्यक्रम * {{Gutenberg author | id=40599}} * {{Internet Archive author |sname=Vincent van Gogh}} * {{Librivox author |id=6171}} * {{IMDB name}} 4a36ay1ubooq5g7o9vz1qoebr0kce7v 1353974 1353971 2026-05-02T14:03:25Z हिमाल सुवेदी 30817 1353974 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = भिन्सेन्त फन गोख | image = Vincent van Gogh - Self-Portrait - Google Art Project (454045).jpg | alt = A head and shoulders portrait of a thirty something man, with a red beard, facing to the left | caption = सन् १८८७ मा गोखद्वारा बनाइएको उनको आत्म प्रतिमा जसलाई सिकागो कला संस्थानमा राखिएको छ। | birth_name = भिन्सेन्त विलम फन गोख | birth_date = {{Birth date|1853|3|30|df=y}} | birth_place = जुन्दार्त, नेदरल्यान्डस् | death_date = {{Death date and age|df=yes|1890|7|29|1853|3|30}} | death_place = उभेर-सु-वाज, फ्रान्स | death_cause = गोली हानी आत्महत्या | resting_place = उभेर-सु-वाज, फ्रान्स | resting_place_coordinates = {{Coord|49.07531|2.17894|type:landmark_region:FR|format=dms|display=inline}} | movement = उत्तर-प्रभावोत्पादी | education = | field = चित्रकारिता, स्थिर-जीवन अङ्कन, आकृति र भूदृश्य चित्रहरू | family = थिओ फन गोख (भाइ) | notable_works = {{ubl|''[[सिन होर्निक|सिन होर्निक चित्र शृङ्खला]]'' (सन् १८८२-८३)|''आलु भक्षक'' (सन् १८८५)|''सूर्यमुखी फूलहरूको शृङ्खला चित्रण'' (सन् १८८७)|''आर्लेसमा सुत्नेकोठा'' (सन् १८८८)|''[[तारामय रात]]'' (सन् १८८९)|''डाक्टर गचेतको आकृति'' (सन् १८९०)|''कागहरू रहेको गहुँबारी'' (सन् १८९०)|''सियोस्ता'' (सन् १८९०)|''उभेरको गृजाघर'' (सन् १८९०)|''|''[[दुःखी वृद्ध मानिस]]'' (सन् १८९०)}} }} '''भिन्सेन्त विलम फन गोख''' ({{IPA-nl|ˈvɪnsɛnt ˈʋɪləm vɑn ˈɣɔx|lang|Nl-Vincent_van_Gogh.ogg}} (३० मार्च १८५३ – २९ जुलाई १८९०) एक नेदरल्यान्डेेेली उत्तर प्रभावोत्पादी चित्रकार थिए। उनी मरणोपरान्त पश्चिमी कला इतिहासमा सबैभन्दा प्रसिद्ध र प्रभावशाली व्यक्तित्वहरू मध्ये एक थिए। सानै उमेरदेखि चित्रकला सुरु गरेका उनले बीसको दशकको मध्यपछि आफ्नो जीवनको अन्तिम दुई वर्षमा असङ्ख्य प्रसिद्ध चित्रहरू चित्रित गरेका थिए। उनीद्वारा बनाइएका अधिकांश चित्रहरूमा भूपरिदृश्य, सूर्यमुखी, गहुँको खेतहरू आदि समावेश छन्। एक दशकको अवधिमा उनले २,१०० भन्दा बढी चित्रहरू बनाए जसमा ८६० तेल चित्र, १,३०० भन्दा बढी जलनाला, रेखाचित्र तथा भूदृश्यहरू समावेश छन्। उनका प्रारम्भिक कार्यहरू अधिकतम स्थिर जीवन र कृषक श्रमिकहरूको चित्रणमा रङ्गहरूद्वारा सङ्केत गरिएको थियो जसले उनका पछिका चित्रकर्महरूलाई त्यसबाट छुट्टाएको थियो। व्यावसायिक रूपमा असफल भएपनि उनले बनाएका चित्रहरू निकै प्रसिद्ध रहेका छन्।<ref>Tralbaut (1981), 286,287</ref><ref>Hulsker (1990), 390</ref> लामो समयदेखि मानसिक रोगबाट पीडित उनले ३७ वर्षको उमेरमा आत्महत्या गरेका थिए। एक उच्चमध्यम वर्गीय परिवारमा जन्मिएका उनी आफ्नो बाल्यकालदेखिनै शान्त, गम्भीर र विचारशील थिए। युवावस्थामा उनले एक कला व्यवसायिकको रूपमा काम गरेका थिए भने यस क्रममा उनले थुप्रै ठाउँहरूको यात्रा पनि गरेका थिए। तर लन्डनमा स्थानान्तरण भएपछि उनी निकै उदास बनेका थिए। त्यसपछिका दिनहरूमा उनी धार्मिक रूपमा सक्रियता देखाउँदै दक्षिणी बेल्जियममा सेवकको रूपमा समय बिताएका थिए। सन् १८८१ मा आफ्ना आमाबुबासँग घर फर्किनुपूर्व उनले कलामा आधुनिकतावादी प्रवृत्तिहरूको बारेमा थुप्रै जानकारीहरू लिइसकेका थिए र सोही वर्षबाट उनले चित्रकर्म सुरु गरेका थिए। सन् १८८१ मा, चित्रकारिता सुरु गर्नुपूर्व उनी अस्वस्थ बनेका थिए। उनका भाइ थिओले उनलाई आर्थिक रूपमा समर्थन गरेका थिए भने उनीहरू दुवैले मिलेर आफ्ना परिवारजन तथा परिचित मानिसहरूलाई लामो पत्राचार गरेका थिए। सन् १८८६ मा उनले पेरिस बसाइँसराइ गरि एमिले बर्नार्ड र [[पल गोगाँ]] जस्ता ''[[आभँ-गार्द|अग्रगामी]]'' सदस्यहरूलाई भेटेका थिए जसले प्रभाववादी संवेदनशीलताको विरुद्धमा प्रतिक्रिया दिइरहेका थिए। उनको काम विकसित हुँदै जाँदा उनले स्थिर जीवन र स्थानीय परिदृश्यहरूका लागि एउटा नयाँ दृष्टिकोण सिर्जना गरेका थिए। उनका चित्रहरू चम्किलो रङ्गका हुँदै गएको र उनले एउटा यस्तो शैली विकास गरे जुन सन् १८८८ मा फ्रान्सको दक्षिणमा पर्ने [[आर्लेस]] बसाइका क्रममा पूर्ण रूपमा साकार भएको थियो। यस अवधिमा उनले [[जैतूनका रूखहरू (फन गोख शृङ्खला)|जैतूनका रूख]]हरू, [[गहुँ खेत (फन गोख शृङ्खला)|गहुँका खेत]]हरू र [[सूर्यमुखी (फन गोख शृङ्खला)|सूर्यमुखी]] फूलकन शृङ्खलाहरू समावेश गर्न आफ्ना विषयवस्तुहरूलाई फराकिलो बनाएका थिए। फन गोख मानसिक रोगका लहरहरू र भ्रमबाट पीडित रहेको भएतापनि उनी आफ्नो मानसिक स्थिरताको बारेमा चिन्तित थिए। उनले प्रायः आफ्नो शारीरिक स्वास्थ्यलाई बेवास्ता गर्दथे भने उनले राम्रोसँग खाना नखाने र अत्यधिक रक्सी पिउने गर्दथे। गोगाँसँगको उनको मित्रता छुरा प्रहारको विवादपछि समाप्त भएको थियो जब क्रोधमा उनले आफ्नै देब्रे कानको एक भाग काटेका थिए। त्यसपछि उनले साँ-रेमी सहितका मानसिक अस्पतालहरूमा समय बिताएका थिए। अस्पतालबाट फर्किएर पेरिस नजिकैको ओभेर-सुर-वाजमा सरेपछि, उनी [[होमियोप्याथी चिकित्सा पद्धती|होमियोप्याथिक]] चिकित्सक [[पल गचेत]]को रेखदेखमा आएका थिए। उनको डिप्रेसन जारी रहेको र सन् १८९० जुलाई २७ का दिन उनले आफ्नै छातीमा आफैले गोली हानेका थिए। त्यसको दुईदिनपछि चोटका कारण उनको मृत्यु भएको थियो। फन गोख आफ्नो जीवनकालमा असफल बनेका र उनलाई पागल र असफल व्यक्तिको रूपमा पनि लिइने गरिन्थ्यो। आफ्नो आत्महत्यापछि उनी प्रसिद्ध हुँदै गएका र सार्वजनिक कल्पनामा एक सर्वोत्कृष्ट "गलत बुझिएको प्रतिभाशाली" व्यक्तिको रूपमा अवस्थित छन्, यस्तो कलाकार "जहाँ पागलपन र रचनात्मकताका कुराहरू आपसमा जोडिन्छन्"।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 9}}</ref> २०औँ शताब्दीको प्रारम्भमा उनको चित्रकला शैलीका तत्वहरू [[फोभिवाद]] र जर्मन अभिव्यक्तिवादीहरूद्वारा आत्मसात गरिएपछि उनको ख्याति बढ्न थालेको थियो। उनले पछिल्ला दशकहरूमा व्यापक आलोचनात्मक, व्यावसायिक र लोकप्रिय सफलता प्राप्त गरेका र उनलाई एक महत्त्वपूर्ण तर दु:खद चित्रकारको रूपमा सम्झिने गरिन्छ। यस्तो खालको समस्याग्रस्त व्यक्तित्वले पीडित कलाकारको रसरङ्गमय आदर्शलाई प्रतिनिधित्व गर्दछ। == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == {{sister project links|auto=1}} * [http://www.vggallery.com/ भिन्सेन्त फन गोख चित्र सङ्ग्राहलय], फन गोखका पत्र तथा कार्यहरूको सम्पूर्ण विवरण * [http://vangoghletters.org/ फन गोखद्वारा लिखित पत्रहरू] {{Webarchive|url=https://wayback.archive-it.org/all/20121025195053/http://vangoghletters.org/vg/ |date=2012-10-25 }} * [http://www.nga.gov/content/ngaweb/education/teachers/teaching-packets/van-gogh.html/ भिन्सेन्त फन गोख] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170920143009/https://www.nga.gov/content/ngaweb/education/teachers/teaching-packets/van-gogh.html/ |date=2017-09-20 }} शिक्षण कार्यक्रम * {{Gutenberg author | id=40599}} * {{Internet Archive author |sname=Vincent van Gogh}} * {{Librivox author |id=6171}} * {{IMDB name}} 12o7gi5ehaw72gi530heodwjtagvbo1 1353978 1353974 2026-05-02T14:23:09Z हिमाल सुवेदी 30817 /* */ 1353978 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = भिन्सेन्त फन गोख | image = Vincent van Gogh - Self-Portrait - Google Art Project (454045).jpg | alt = A head and shoulders portrait of a thirty something man, with a red beard, facing to the left | caption = सन् १८८७ मा गोखद्वारा बनाइएको उनको आत्म प्रतिमा जसलाई सिकागो कला संस्थानमा राखिएको छ। | birth_name = भिन्सेन्त विलम फन गोख | birth_date = {{Birth date|1853|3|30|df=y}} | birth_place = जुन्दार्त, नेदरल्यान्डस् | death_date = {{Death date and age|df=yes|1890|7|29|1853|3|30}} | death_place = उभेर-सु-वाज, फ्रान्स | death_cause = गोली हानी आत्महत्या | resting_place = उभेर-सु-वाज, फ्रान्स | resting_place_coordinates = {{Coord|49.07531|2.17894|type:landmark_region:FR|format=dms|display=inline}} | movement = उत्तर-प्रभावोत्पादी | education = | field = चित्रकारिता, स्थिर-जीवन अङ्कन, आकृति र भूदृश्य चित्रहरू | family = थिओ फन गोख (भाइ) | notable_works = {{ubl|''[[सिन होर्निक|सिन होर्निक चित्र शृङ्खला]]'' (सन् १८८२-८३)|''आलु भक्षक'' (सन् १८८५)|''सूर्यमुखी फूलहरूको शृङ्खला चित्रण'' (सन् १८८७)|''आर्लेसमा सुत्नेकोठा'' (सन् १८८८)|''[[तारामय रात]]'' (सन् १८८९)|''डाक्टर गचेतको आकृति'' (सन् १८९०)|''कागहरू रहेको गहुँबारी'' (सन् १८९०)|''सियोस्ता'' (सन् १८९०)|''उभेरको गृजाघर'' (सन् १८९०)|''|''[[दुःखी वृद्ध मानिस]]'' (सन् १८९०)}} }} '''भिन्सेन्त विलम फन गोख''' ({{IPA-nl|ˈvɪnsɛnt ˈʋɪləm vɑn ˈɣɔx|lang|Nl-Vincent_van_Gogh.ogg}} (३० मार्च १८५३ – २९ जुलाई १८९०) एक नेदरल्यान्डेेेली उत्तर प्रभावोत्पादी चित्रकार थिए। उनी मरणोपरान्त पश्चिमी कला इतिहासमा सबैभन्दा प्रसिद्ध र प्रभावशाली व्यक्तित्वहरू मध्ये एक थिए। सानै उमेरदेखि चित्रकला सुरु गरेका उनले बीसको दशकको मध्यपछि आफ्नो जीवनको अन्तिम दुई वर्षमा असङ्ख्य प्रसिद्ध चित्रहरू चित्रित गरेका थिए। उनीद्वारा बनाइएका अधिकांश चित्रहरूमा भूपरिदृश्य, सूर्यमुखी, गहुँको खेतहरू आदि समावेश छन्। एक दशकको अवधिमा उनले २,१०० भन्दा बढी चित्रहरू बनाए जसमा ८६० तेल चित्र, १,३०० भन्दा बढी जलनाला, रेखाचित्र तथा भूदृश्यहरू समावेश छन्। उनका प्रारम्भिक कार्यहरू अधिकतम स्थिर जीवन र कृषक श्रमिकहरूको चित्रणमा रङ्गहरूद्वारा सङ्केत गरिएको थियो जसले उनका पछिका चित्रकर्महरूलाई त्यसबाट छुट्टाएको थियो। व्यावसायिक रूपमा असफल भएपनि उनले बनाएका चित्रहरू निकै प्रसिद्ध रहेका छन्।<ref>Tralbaut (1981), 286,287</ref><ref>Hulsker (1990), 390</ref> लामो समयदेखि मानसिक रोगबाट पीडित उनले ३७ वर्षको उमेरमा आत्महत्या गरेका थिए। एक उच्चमध्यम वर्गीय परिवारमा जन्मिएका उनी आफ्नो बाल्यकालदेखिनै शान्त, गम्भीर र विचारशील थिए। युवावस्थामा उनले एक कला व्यवसायिकको रूपमा काम गरेका थिए भने यस क्रममा उनले थुप्रै ठाउँहरूको यात्रा पनि गरेका थिए। तर लन्डनमा स्थानान्तरण भएपछि उनी निकै उदास बनेका थिए। त्यसपछिका दिनहरूमा उनी धार्मिक रूपमा सक्रियता देखाउँदै दक्षिणी बेल्जियममा सेवकको रूपमा समय बिताएका थिए। सन् १८८१ मा आफ्ना आमाबुबासँग घर फर्किनुपूर्व उनले कलामा आधुनिकतावादी प्रवृत्तिहरूको बारेमा थुप्रै जानकारीहरू लिइसकेका थिए र सोही वर्षबाट उनले चित्रकर्म सुरु गरेका थिए। सन् १८८१ मा, चित्रकारिता सुरु गर्नुपूर्व उनी अस्वस्थ बनेका थिए। उनका भाइ थिओले उनलाई आर्थिक रूपमा समर्थन गरेका थिए भने उनीहरू दुवैले मिलेर आफ्ना परिवारजन तथा परिचित मानिसहरूलाई लामो पत्राचार गरेका थिए। सन् १८८६ मा उनले पेरिस बसाइँसराइ गरि एमिले बर्नार्ड र [[पल गोगाँ]] जस्ता ''[[आभँ-गार्द|अग्रगामी]]'' सदस्यहरूलाई भेटेका थिए जसले प्रभाववादी संवेदनशीलताको विरुद्धमा प्रतिक्रिया दिइरहेका थिए। उनको काम विकसित हुँदै जाँदा उनले स्थिर जीवन र स्थानीय परिदृश्यहरूका लागि एउटा नयाँ दृष्टिकोण सिर्जना गरेका थिए। उनका चित्रहरू चम्किलो रङ्गका हुँदै गएको र उनले एउटा यस्तो शैली विकास गरे जुन सन् १८८८ मा फ्रान्सको दक्षिणमा पर्ने [[आर्लेस]] बसाइका क्रममा पूर्ण रूपमा साकार भएको थियो। यस अवधिमा उनले [[जैतूनका रूखहरू (फन गोख शृङ्खला)|जैतूनका रूख]]हरू, [[गहुँ खेत (फन गोख शृङ्खला)|गहुँका खेत]]हरू र [[सूर्यमुखी (फन गोख शृङ्खला)|सूर्यमुखी]] फूलकन शृङ्खलाहरू समावेश गर्न आफ्ना विषयवस्तुहरूलाई फराकिलो बनाएका थिए। फन गोख मानसिक रोगका लहरहरू र भ्रमबाट पीडित रहेको भएतापनि उनी आफ्नो मानसिक स्थिरताको बारेमा चिन्तित थिए। उनले प्रायः आफ्नो शारीरिक स्वास्थ्यलाई बेवास्ता गर्दथे भने उनले राम्रोसँग खाना नखाने र अत्यधिक रक्सी पिउने गर्दथे। गोगाँसँगको उनको मित्रता छुरा प्रहारको विवादपछि समाप्त भएको थियो जब क्रोधमा उनले आफ्नै देब्रे कानको एक भाग काटेका थिए। त्यसपछि उनले साँ-रेमी सहितका मानसिक अस्पतालहरूमा समय बिताएका थिए। अस्पतालबाट फर्किएर पेरिस नजिकैको ओभेर-सुर-वाजमा सरेपछि, उनी [[होमियोप्याथी चिकित्सा पद्धती|होमियोप्याथिक]] चिकित्सक [[पल गचेत]]को रेखदेखमा आएका थिए। उनको डिप्रेसन जारी रहेको र सन् १८९० जुलाई २७ का दिन उनले आफ्नै छातीमा आफैले गोली हानेका थिए। त्यसको दुईदिनपछि चोटका कारण उनको मृत्यु भएको थियो। फन गोख आफ्नो जीवनकालमा असफल बनेका र उनलाई पागल र असफल व्यक्तिको रूपमा पनि लिइने गरिन्थ्यो। आफ्नो आत्महत्यापछि उनी प्रसिद्ध हुँदै गएका र सार्वजनिक कल्पनामा एक सर्वोत्कृष्ट "गलत बुझिएको प्रतिभाशाली" व्यक्तिको रूपमा अवस्थित छन्, यस्तो कलाकार "जहाँ पागलपन र रचनात्मकताका कुराहरू आपसमा जोडिन्छन्"।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 9}}</ref> २०औँ शताब्दीको प्रारम्भमा उनको चित्रकला शैलीका तत्वहरू [[फोभिवाद]] र जर्मन अभिव्यक्तिवादीहरूद्वारा आत्मसात गरिएपछि उनको ख्याति बढ्न थालेको थियो। उनले पछिल्ला दशकहरूमा व्यापक आलोचनात्मक, व्यावसायिक र लोकप्रिय सफलता प्राप्त गरेका र उनलाई एक महत्त्वपूर्ण तर दु:खद चित्रकारको रूपमा सम्झिने गरिन्छ। यस्तो खालको समस्याग्रस्त व्यक्तित्वले पीडित कलाकारको रसरङ्गमय आदर्शलाई प्रतिनिधित्व गर्दछ। == प्रतिष्ठा र विरासत == [[चित्र:Jo van Gogh-Bonger, by Woodbury and Page-2.jpg|thumb|upright|[[योहाना फन गोख-बोङ्गर]], सन् १८८९|alt=एक जवान महिलाको सहज अभिव्यक्ति र हल्का मुस्कानका साथ टाउकोको औपचारिक श्यामश्वेत तस्वीर]] सन् १८८० को दशकको अन्त्यतिर फन गोखको पहिलो प्रदर्शनीहरू पछि कलाकार, कला समीक्षक, व्यापारी र सङ्कलनकर्ताहरू माझ उनको प्रतिष्ठा निरन्तर बढ्दै गएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref> सन् १८८७ मा, [[अँद्रे आन्तोन]]ले पेरिसको [[थिएटर लिब्र]]मा [[जर्ज सुरात]] र [[पल सिन्याक]]का कामहरूसँगै फन गोखका चित्रहरू पनि राखेका थिए भने तीमध्ये केही जुलियन टाङ्गुईले प्राप्त गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 305}}</ref> सन् १८८९ मा, अल्बर्ट ओरियरले ''ल मोदेरनिस्त इलुस्त्रे'' पत्रिकामा उनको कामलाई "आगो, तीव्रता र घाम" को विशेषता भएको भनी वर्णन गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 307}}</ref> जनवरी १८९० मा ब्रसेल्सको सोस्येते दे-आर्तिस्त एँदेपाँदाँ ({{भाषा-फ्रान्सेली|Société des Artistes Indépendants}}) मा उनका १० वटा चित्रहरू प्रदर्शन गरिएका थिए।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc=72}}</ref> फ्रान्सेली राष्ट्रपति [[सादी कार्नो|मारी फ्रँस्वा सादी कार्नो]] फन गोखको कामबाट प्रभावित भएको भनिएको थियो।<ref>{{cite news |url=https://www.telegraph.co.uk/news/2018/08/27/van-gogh-not-unappreciated-lifetime-myth-busting-letter-shows/ |title=Van Gogh was not unappreciated in his lifetime, myth-busting letter shows |work=[[The Daily Telegraph]] |last=Furness |first=Hannah |date=27 August 2018 |access-date=7 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180908015803/https://www.telegraph.co.uk/news/2018/08/27/van-gogh-not-unappreciated-lifetime-myth-busting-letter-shows/ |archive-date=8 September 2018 |url-status=live }}</ref> फन गोखको मृत्युपछि, ब्रसेल्स, पेरिस, हेग र एन्टवर्पमा स्मृति प्रदर्शनीहरू आयोजना गरिएका थिए। उनका कामहरू ''[[ले भँ]]''मा छवटा चित्रहरू सहित धेरै उच्च-प्रोफाइल प्रदर्शनीहरूमा देखाइएका थिए भने सन् १८९१ मा ब्रसेल्समा एक पूर्वव्यापी प्रदर्शनी भएको थियो।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc=72}}</ref> सन् १८९२ मा [[ओक्तेभे मिर्बेउ]]ले लेखेका थिए, फन गोखको आत्महत्या कलाका लागि "एक असीमित दुखद क्षति थियो... यद्यपि जनता उनको भव्य अन्त्येष्टिमा भीड लागेनन् र बिचारा भिन्सेन्त फन गोख, जसको मृत्युको अर्थ प्रतिभाको एउटा सुन्दर ज्वाला निभ्नु हो, उनी आफ्नो जीवन जस्तै गुमनाम र उपेक्षित भएर मृत्युमा गए।"<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 305}}</ref> सन् १८९१ जनवरीमा उनका भाइ थिओको मृत्युले भिन्सेन्तको सबैभन्दा ठूलो र राम्रो पहुँच भएको समर्थकलाई गुमेको थियो।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 310}}</ref> थिओकी विधवा योहान फन गोख-बोङ्गर बीसको दशककी डच महिला थिइन् जसले न त आफ्नो पतिलाई न त जेठाजुलाई धेरै समयदेखि चिनेकी थिइन्। उनले अचानक सयौँ चित्र, पत्र र रेखाचित्रहरूका साथै आफ्नो शिशु छोरा भिन्सेन्त विलेम फन गोखको हेरचाह गर्नुपर्ने भएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref>{{efn|group=note|उनको पति परिवारको एकमात्र सहारा थिए, र योहानासँग पेरिसमा एउटा कोठा, केही फर्निचरका सामानहरू र जेठाजुका चित्रहरू मात्र बाँकी थिए, जसलाई त्यस समयमा "कुनै मूल्य नभएको" रूपमा हेरिन्थ्यो।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://www.webexhibits.org/vangogh/memoir/nephew/1.html Memoirs of V.W. van Gogh]}}}} गोगाँ फन गोखको प्रतिष्ठा बढाउन सहयोग गर्ने पक्षमा थिएनन् र जोका भाइ एन्ड्रिज बोङ्गर पनि उनको कामको बारेमा खासै उत्साहित देखिएनन्।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref> समीक्षकहरूमध्ये फन गोखका प्रारम्भिक समर्थकहरू मध्ये एक, ओरियरको सन् १८९२ मा २७ वर्षको उमेरमा [[टाइफाइड|टाइफाइड ज्वरो]]का कारण मृत्यु भएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> [[चित्र:Vincent Van Gogh 0013.jpg|thumb|right|upright|''Painter on the Road to Tarascon'', अगस्ट १८८८ (दोस्रो विश्वयुद्धमा आगोले नष्ट भएको)|alt=एउटा परालको टोपी लगाएको मानिस, क्यानभास र पेन्टबक्स बोकेर, रूखले घेरिएको, पातहरू छरिएको ग्रामीण सडकमा देब्रेतिर हिँडिरहेको चित्र]] == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == {{sister project links|auto=1}} * [http://www.vggallery.com/ भिन्सेन्त फन गोख चित्र सङ्ग्राहलय], फन गोखका पत्र तथा कार्यहरूको सम्पूर्ण विवरण * [http://vangoghletters.org/ फन गोखद्वारा लिखित पत्रहरू] {{Webarchive|url=https://wayback.archive-it.org/all/20121025195053/http://vangoghletters.org/vg/ |date=2012-10-25 }} * [http://www.nga.gov/content/ngaweb/education/teachers/teaching-packets/van-gogh.html/ भिन्सेन्त फन गोख] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170920143009/https://www.nga.gov/content/ngaweb/education/teachers/teaching-packets/van-gogh.html/ |date=2017-09-20 }} शिक्षण कार्यक्रम * {{Gutenberg author | id=40599}} * {{Internet Archive author |sname=Vincent van Gogh}} * {{Librivox author |id=6171}} * {{IMDB name}} 2er7fd1ezyxjt6rfwtxb5a3ik8hbi4v 1353979 1353978 2026-05-02T14:40:01Z हिमाल सुवेदी 30817 /* प्रतिष्ठा र विरासत */ 1353979 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = भिन्सेन्त फन गोख | image = Vincent van Gogh - Self-Portrait - Google Art Project (454045).jpg | alt = A head and shoulders portrait of a thirty something man, with a red beard, facing to the left | caption = सन् १८८७ मा गोखद्वारा बनाइएको उनको आत्म प्रतिमा जसलाई सिकागो कला संस्थानमा राखिएको छ। | birth_name = भिन्सेन्त विलम फन गोख | birth_date = {{Birth date|1853|3|30|df=y}} | birth_place = जुन्दार्त, नेदरल्यान्डस् | death_date = {{Death date and age|df=yes|1890|7|29|1853|3|30}} | death_place = उभेर-सु-वाज, फ्रान्स | death_cause = गोली हानी आत्महत्या | resting_place = उभेर-सु-वाज, फ्रान्स | resting_place_coordinates = {{Coord|49.07531|2.17894|type:landmark_region:FR|format=dms|display=inline}} | movement = उत्तर-प्रभावोत्पादी | education = | field = चित्रकारिता, स्थिर-जीवन अङ्कन, आकृति र भूदृश्य चित्रहरू | family = थिओ फन गोख (भाइ) | notable_works = {{ubl|''[[सिन होर्निक|सिन होर्निक चित्र शृङ्खला]]'' (सन् १८८२-८३)|''आलु भक्षक'' (सन् १८८५)|''सूर्यमुखी फूलहरूको शृङ्खला चित्रण'' (सन् १८८७)|''आर्लेसमा सुत्नेकोठा'' (सन् १८८८)|''[[तारामय रात]]'' (सन् १८८९)|''डाक्टर गचेतको आकृति'' (सन् १८९०)|''कागहरू रहेको गहुँबारी'' (सन् १८९०)|''सियोस्ता'' (सन् १८९०)|''उभेरको गृजाघर'' (सन् १८९०)|''|''[[दुःखी वृद्ध मानिस]]'' (सन् १८९०)}} }} '''भिन्सेन्त विलम फन गोख''' ({{IPA-nl|ˈvɪnsɛnt ˈʋɪləm vɑn ˈɣɔx|lang|Nl-Vincent_van_Gogh.ogg}} (३० मार्च १८५३ – २९ जुलाई १८९०) एक नेदरल्यान्डेेेली उत्तर प्रभावोत्पादी चित्रकार थिए। उनी मरणोपरान्त पश्चिमी कला इतिहासमा सबैभन्दा प्रसिद्ध र प्रभावशाली व्यक्तित्वहरू मध्ये एक थिए। सानै उमेरदेखि चित्रकला सुरु गरेका उनले बीसको दशकको मध्यपछि आफ्नो जीवनको अन्तिम दुई वर्षमा असङ्ख्य प्रसिद्ध चित्रहरू चित्रित गरेका थिए। उनीद्वारा बनाइएका अधिकांश चित्रहरूमा भूपरिदृश्य, सूर्यमुखी, गहुँको खेतहरू आदि समावेश छन्। एक दशकको अवधिमा उनले २,१०० भन्दा बढी चित्रहरू बनाए जसमा ८६० तेल चित्र, १,३०० भन्दा बढी जलनाला, रेखाचित्र तथा भूदृश्यहरू समावेश छन्। उनका प्रारम्भिक कार्यहरू अधिकतम स्थिर जीवन र कृषक श्रमिकहरूको चित्रणमा रङ्गहरूद्वारा सङ्केत गरिएको थियो जसले उनका पछिका चित्रकर्महरूलाई त्यसबाट छुट्टाएको थियो। व्यावसायिक रूपमा असफल भएपनि उनले बनाएका चित्रहरू निकै प्रसिद्ध रहेका छन्।<ref>Tralbaut (1981), 286,287</ref><ref>Hulsker (1990), 390</ref> लामो समयदेखि मानसिक रोगबाट पीडित उनले ३७ वर्षको उमेरमा आत्महत्या गरेका थिए। एक उच्चमध्यम वर्गीय परिवारमा जन्मिएका उनी आफ्नो बाल्यकालदेखिनै शान्त, गम्भीर र विचारशील थिए। युवावस्थामा उनले एक कला व्यवसायिकको रूपमा काम गरेका थिए भने यस क्रममा उनले थुप्रै ठाउँहरूको यात्रा पनि गरेका थिए। तर लन्डनमा स्थानान्तरण भएपछि उनी निकै उदास बनेका थिए। त्यसपछिका दिनहरूमा उनी धार्मिक रूपमा सक्रियता देखाउँदै दक्षिणी बेल्जियममा सेवकको रूपमा समय बिताएका थिए। सन् १८८१ मा आफ्ना आमाबुबासँग घर फर्किनुपूर्व उनले कलामा आधुनिकतावादी प्रवृत्तिहरूको बारेमा थुप्रै जानकारीहरू लिइसकेका थिए र सोही वर्षबाट उनले चित्रकर्म सुरु गरेका थिए। सन् १८८१ मा, चित्रकारिता सुरु गर्नुपूर्व उनी अस्वस्थ बनेका थिए। उनका भाइ थिओले उनलाई आर्थिक रूपमा समर्थन गरेका थिए भने उनीहरू दुवैले मिलेर आफ्ना परिवारजन तथा परिचित मानिसहरूलाई लामो पत्राचार गरेका थिए। सन् १८८६ मा उनले पेरिस बसाइँसराइ गरि एमिले बर्नार्ड र [[पल गोगाँ]] जस्ता ''[[आभँ-गार्द|अग्रगामी]]'' सदस्यहरूलाई भेटेका थिए जसले प्रभाववादी संवेदनशीलताको विरुद्धमा प्रतिक्रिया दिइरहेका थिए। उनको काम विकसित हुँदै जाँदा उनले स्थिर जीवन र स्थानीय परिदृश्यहरूका लागि एउटा नयाँ दृष्टिकोण सिर्जना गरेका थिए। उनका चित्रहरू चम्किलो रङ्गका हुँदै गएको र उनले एउटा यस्तो शैली विकास गरे जुन सन् १८८८ मा फ्रान्सको दक्षिणमा पर्ने [[आर्लेस]] बसाइका क्रममा पूर्ण रूपमा साकार भएको थियो। यस अवधिमा उनले [[जैतूनका रूखहरू (फन गोख शृङ्खला)|जैतूनका रूख]]हरू, [[गहुँ खेत (फन गोख शृङ्खला)|गहुँका खेत]]हरू र [[सूर्यमुखी (फन गोख शृङ्खला)|सूर्यमुखी]] फूलकन शृङ्खलाहरू समावेश गर्न आफ्ना विषयवस्तुहरूलाई फराकिलो बनाएका थिए। फन गोख मानसिक रोगका लहरहरू र भ्रमबाट पीडित रहेको भएतापनि उनी आफ्नो मानसिक स्थिरताको बारेमा चिन्तित थिए। उनले प्रायः आफ्नो शारीरिक स्वास्थ्यलाई बेवास्ता गर्दथे भने उनले राम्रोसँग खाना नखाने र अत्यधिक रक्सी पिउने गर्दथे। गोगाँसँगको उनको मित्रता छुरा प्रहारको विवादपछि समाप्त भएको थियो जब क्रोधमा उनले आफ्नै देब्रे कानको एक भाग काटेका थिए। त्यसपछि उनले साँ-रेमी सहितका मानसिक अस्पतालहरूमा समय बिताएका थिए। अस्पतालबाट फर्किएर पेरिस नजिकैको ओभेर-सुर-वाजमा सरेपछि, उनी [[होमियोप्याथी चिकित्सा पद्धती|होमियोप्याथिक]] चिकित्सक [[पल गचेत]]को रेखदेखमा आएका थिए। उनको डिप्रेसन जारी रहेको र सन् १८९० जुलाई २७ का दिन उनले आफ्नै छातीमा आफैले गोली हानेका थिए। त्यसको दुईदिनपछि चोटका कारण उनको मृत्यु भएको थियो। फन गोख आफ्नो जीवनकालमा असफल बनेका र उनलाई पागल र असफल व्यक्तिको रूपमा पनि लिइने गरिन्थ्यो। आफ्नो आत्महत्यापछि उनी प्रसिद्ध हुँदै गएका र सार्वजनिक कल्पनामा एक सर्वोत्कृष्ट "गलत बुझिएको प्रतिभाशाली" व्यक्तिको रूपमा अवस्थित छन्, यस्तो कलाकार "जहाँ पागलपन र रचनात्मकताका कुराहरू आपसमा जोडिन्छन्"।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 9}}</ref> २०औँ शताब्दीको प्रारम्भमा उनको चित्रकला शैलीका तत्वहरू [[फोभिवाद]] र जर्मन अभिव्यक्तिवादीहरूद्वारा आत्मसात गरिएपछि उनको ख्याति बढ्न थालेको थियो। उनले पछिल्ला दशकहरूमा व्यापक आलोचनात्मक, व्यावसायिक र लोकप्रिय सफलता प्राप्त गरेका र उनलाई एक महत्त्वपूर्ण तर दु:खद चित्रकारको रूपमा सम्झिने गरिन्छ। यस्तो खालको समस्याग्रस्त व्यक्तित्वले पीडित कलाकारको रसरङ्गमय आदर्शलाई प्रतिनिधित्व गर्दछ। == प्रतिष्ठा र विरासत == [[चित्र:Jo van Gogh-Bonger, by Woodbury and Page-2.jpg|thumb|upright|[[योहाना फन गोख-बोङ्गर]], सन् १८८९|alt=एक जवान महिलाको सहज अभिव्यक्ति र हल्का मुस्कानका साथ टाउकोको औपचारिक श्यामश्वेत तस्वीर]] सन् १८८० को दशकको अन्त्यतिर फन गोखको पहिलो प्रदर्शनीहरू पछि कलाकार, कला समीक्षक, व्यापारी र सङ्कलनकर्ताहरू माझ उनको प्रतिष्ठा निरन्तर बढ्दै गएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref> सन् १८८७ मा, [[अँद्रे आन्तोन]]ले पेरिसको [[थिएटर लिब्र]]मा [[जर्ज सुरात]] र [[पल सिन्याक]]का कामहरूसँगै फन गोखका चित्रहरू पनि राखेका थिए भने तीमध्ये केही जुलियन टाङ्गुईले प्राप्त गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 305}}</ref> सन् १८८९ मा, अल्बर्ट ओरियरले ''ल मोदेरनिस्त इलुस्त्रे'' पत्रिकामा उनको कामलाई "आगो, तीव्रता र घाम" को विशेषता भएको भनी वर्णन गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 307}}</ref> जनवरी १८९० मा ब्रसेल्सको सोस्येते दे-आर्तिस्त एँदेपाँदाँ ({{भाषा-फ्रान्सेली|Société des Artistes Indépendants}}) मा उनका १० वटा चित्रहरू प्रदर्शन गरिएका थिए।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc=72}}</ref> फ्रान्सेली राष्ट्रपति [[सादी कार्नो|मारी फ्रँस्वा सादी कार्नो]] फन गोखको कामबाट प्रभावित भएको भनिएको थियो।<ref>{{cite news |url=https://www.telegraph.co.uk/news/2018/08/27/van-gogh-not-unappreciated-lifetime-myth-busting-letter-shows/ |title=Van Gogh was not unappreciated in his lifetime, myth-busting letter shows |work=The Daily Telegraph |last=Furness |first=Hannah |date=27 August 2018 |access-date=7 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180908015803/https://www.telegraph.co.uk/news/2018/08/27/van-gogh-not-unappreciated-lifetime-myth-busting-letter-shows/ |archive-date=8 September 2018 |url-status=live }}</ref> फन गोखको मृत्युपछि, ब्रसेल्स, पेरिस, हेग र एन्टवर्पमा स्मृति प्रदर्शनीहरू आयोजना गरिएका थिए। उनका कामहरू ''[[ले भँ]]''मा छवटा चित्रहरू सहित धेरै उच्च-प्रोफाइल प्रदर्शनीहरूमा देखाइएका थिए भने सन् १८९१ मा ब्रसेल्समा एक पूर्वव्यापी प्रदर्शनी भएको थियो।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc=72}}</ref> सन् १८९२ मा [[ओक्तेभे मिर्बेउ]]ले लेखेका थिए, फन गोखको आत्महत्या कलाका लागि "एक असीमित दुखद क्षति थियो... यद्यपि जनता उनको भव्य अन्त्येष्टिमा भीड लागेनन् र बिचारा भिन्सेन्त फन गोख, जसको मृत्युको अर्थ प्रतिभाको एउटा सुन्दर ज्वाला निभ्नु हो, उनी आफ्नो जीवन जस्तै गुमनाम र उपेक्षित भएर मृत्युमा गए।"<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 305}}</ref> सन् १८९१ जनवरीमा उनका भाइ थिओको मृत्युले भिन्सेन्तको सबैभन्दा ठूलो र राम्रो पहुँच भएको समर्थकलाई गुमेको थियो।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 310}}</ref> थिओकी विधवा योहान फन गोख-बोङ्गर बीसको दशककी डच महिला थिइन् जसले न त आफ्नो पतिलाई न त जेठाजुलाई धेरै समयदेखि चिनेकी थिइन्। उनले अचानक सयौँ चित्र, पत्र र रेखाचित्रहरूका साथै आफ्नो शिशु छोरा भिन्सेन्त विलेम फन गोखको हेरचाह गर्नुपर्ने भएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref>{{efn|group=note|उनको पति परिवारको एकमात्र सहारा थिए, र योहानासँग पेरिसमा एउटा कोठा, केही फर्निचरका सामानहरू र जेठाजुका चित्रहरू मात्र बाँकी थिए, जसलाई त्यस समयमा "कुनै मूल्य नभएको" रूपमा हेरिन्थ्यो।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://www.webexhibits.org/vangogh/memoir/nephew/1.html Memoirs of V.W. van Gogh]}}}} गोगाँ फन गोखको प्रतिष्ठा बढाउन सहयोग गर्ने पक्षमा थिएनन् र जोका भाइ एन्ड्रिज बोङ्गर पनि उनको कामको बारेमा खासै उत्साहित देखिएनन्।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref> समीक्षकहरूमध्ये फन गोखका प्रारम्भिक समर्थकहरू मध्ये एक, ओरियरको सन् १८९२ मा २७ वर्षको उमेरमा [[टाइफाइड|टाइफाइड ज्वरो]]का कारण मृत्यु भएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> [[चित्र:Vincent Van Gogh 0013.jpg|thumb|right|upright|''त्रास्कोँ जाने बाटोमा चित्रकार'', अगस्ट १८८८ (दोस्रो विश्वयुद्धमा आगोले नष्ट भएको)|alt=एउटा परालको टोपी लगाएको मानिस, क्यानभास र पेन्टबक्स बोकेर, रूखले घेरिएको, पातहरू छरिएको ग्रामीण सडकमा देब्रेतिर हिँडिरहेको चित्र]] == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == {{sister project links|auto=1}} * [http://www.vggallery.com/ भिन्सेन्त फन गोख चित्र सङ्ग्राहलय], फन गोखका पत्र तथा कार्यहरूको सम्पूर्ण विवरण * [http://vangoghletters.org/ फन गोखद्वारा लिखित पत्रहरू] {{Webarchive|url=https://wayback.archive-it.org/all/20121025195053/http://vangoghletters.org/vg/ |date=2012-10-25 }} * [http://www.nga.gov/content/ngaweb/education/teachers/teaching-packets/van-gogh.html/ भिन्सेन्त फन गोख] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170920143009/https://www.nga.gov/content/ngaweb/education/teachers/teaching-packets/van-gogh.html/ |date=2017-09-20 }} शिक्षण कार्यक्रम * {{Gutenberg author | id=40599}} * {{Internet Archive author |sname=Vincent van Gogh}} * {{Librivox author |id=6171}} * {{IMDB name}} 4novy11j08lu807kktl2rxutlw9f3u7 1353980 1353979 2026-05-02T14:40:53Z हिमाल सुवेदी 30817 /* टिप्पणीहरू */ 1353980 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = भिन्सेन्त फन गोख | image = Vincent van Gogh - Self-Portrait - Google Art Project (454045).jpg | alt = A head and shoulders portrait of a thirty something man, with a red beard, facing to the left | caption = सन् १८८७ मा गोखद्वारा बनाइएको उनको आत्म प्रतिमा जसलाई सिकागो कला संस्थानमा राखिएको छ। | birth_name = भिन्सेन्त विलम फन गोख | birth_date = {{Birth date|1853|3|30|df=y}} | birth_place = जुन्दार्त, नेदरल्यान्डस् | death_date = {{Death date and age|df=yes|1890|7|29|1853|3|30}} | death_place = उभेर-सु-वाज, फ्रान्स | death_cause = गोली हानी आत्महत्या | resting_place = उभेर-सु-वाज, फ्रान्स | resting_place_coordinates = {{Coord|49.07531|2.17894|type:landmark_region:FR|format=dms|display=inline}} | movement = उत्तर-प्रभावोत्पादी | education = | field = चित्रकारिता, स्थिर-जीवन अङ्कन, आकृति र भूदृश्य चित्रहरू | family = थिओ फन गोख (भाइ) | notable_works = {{ubl|''[[सिन होर्निक|सिन होर्निक चित्र शृङ्खला]]'' (सन् १८८२-८३)|''आलु भक्षक'' (सन् १८८५)|''सूर्यमुखी फूलहरूको शृङ्खला चित्रण'' (सन् १८८७)|''आर्लेसमा सुत्नेकोठा'' (सन् १८८८)|''[[तारामय रात]]'' (सन् १८८९)|''डाक्टर गचेतको आकृति'' (सन् १८९०)|''कागहरू रहेको गहुँबारी'' (सन् १८९०)|''सियोस्ता'' (सन् १८९०)|''उभेरको गृजाघर'' (सन् १८९०)|''|''[[दुःखी वृद्ध मानिस]]'' (सन् १८९०)}} }} '''भिन्सेन्त विलम फन गोख''' ({{IPA-nl|ˈvɪnsɛnt ˈʋɪləm vɑn ˈɣɔx|lang|Nl-Vincent_van_Gogh.ogg}} (३० मार्च १८५३ – २९ जुलाई १८९०) एक नेदरल्यान्डेेेली उत्तर प्रभावोत्पादी चित्रकार थिए। उनी मरणोपरान्त पश्चिमी कला इतिहासमा सबैभन्दा प्रसिद्ध र प्रभावशाली व्यक्तित्वहरू मध्ये एक थिए। सानै उमेरदेखि चित्रकला सुरु गरेका उनले बीसको दशकको मध्यपछि आफ्नो जीवनको अन्तिम दुई वर्षमा असङ्ख्य प्रसिद्ध चित्रहरू चित्रित गरेका थिए। उनीद्वारा बनाइएका अधिकांश चित्रहरूमा भूपरिदृश्य, सूर्यमुखी, गहुँको खेतहरू आदि समावेश छन्। एक दशकको अवधिमा उनले २,१०० भन्दा बढी चित्रहरू बनाए जसमा ८६० तेल चित्र, १,३०० भन्दा बढी जलनाला, रेखाचित्र तथा भूदृश्यहरू समावेश छन्। उनका प्रारम्भिक कार्यहरू अधिकतम स्थिर जीवन र कृषक श्रमिकहरूको चित्रणमा रङ्गहरूद्वारा सङ्केत गरिएको थियो जसले उनका पछिका चित्रकर्महरूलाई त्यसबाट छुट्टाएको थियो। व्यावसायिक रूपमा असफल भएपनि उनले बनाएका चित्रहरू निकै प्रसिद्ध रहेका छन्।<ref>Tralbaut (1981), 286,287</ref><ref>Hulsker (1990), 390</ref> लामो समयदेखि मानसिक रोगबाट पीडित उनले ३७ वर्षको उमेरमा आत्महत्या गरेका थिए। एक उच्चमध्यम वर्गीय परिवारमा जन्मिएका उनी आफ्नो बाल्यकालदेखिनै शान्त, गम्भीर र विचारशील थिए। युवावस्थामा उनले एक कला व्यवसायिकको रूपमा काम गरेका थिए भने यस क्रममा उनले थुप्रै ठाउँहरूको यात्रा पनि गरेका थिए। तर लन्डनमा स्थानान्तरण भएपछि उनी निकै उदास बनेका थिए। त्यसपछिका दिनहरूमा उनी धार्मिक रूपमा सक्रियता देखाउँदै दक्षिणी बेल्जियममा सेवकको रूपमा समय बिताएका थिए। सन् १८८१ मा आफ्ना आमाबुबासँग घर फर्किनुपूर्व उनले कलामा आधुनिकतावादी प्रवृत्तिहरूको बारेमा थुप्रै जानकारीहरू लिइसकेका थिए र सोही वर्षबाट उनले चित्रकर्म सुरु गरेका थिए। सन् १८८१ मा, चित्रकारिता सुरु गर्नुपूर्व उनी अस्वस्थ बनेका थिए। उनका भाइ थिओले उनलाई आर्थिक रूपमा समर्थन गरेका थिए भने उनीहरू दुवैले मिलेर आफ्ना परिवारजन तथा परिचित मानिसहरूलाई लामो पत्राचार गरेका थिए। सन् १८८६ मा उनले पेरिस बसाइँसराइ गरि एमिले बर्नार्ड र [[पल गोगाँ]] जस्ता ''[[आभँ-गार्द|अग्रगामी]]'' सदस्यहरूलाई भेटेका थिए जसले प्रभाववादी संवेदनशीलताको विरुद्धमा प्रतिक्रिया दिइरहेका थिए। उनको काम विकसित हुँदै जाँदा उनले स्थिर जीवन र स्थानीय परिदृश्यहरूका लागि एउटा नयाँ दृष्टिकोण सिर्जना गरेका थिए। उनका चित्रहरू चम्किलो रङ्गका हुँदै गएको र उनले एउटा यस्तो शैली विकास गरे जुन सन् १८८८ मा फ्रान्सको दक्षिणमा पर्ने [[आर्लेस]] बसाइका क्रममा पूर्ण रूपमा साकार भएको थियो। यस अवधिमा उनले [[जैतूनका रूखहरू (फन गोख शृङ्खला)|जैतूनका रूख]]हरू, [[गहुँ खेत (फन गोख शृङ्खला)|गहुँका खेत]]हरू र [[सूर्यमुखी (फन गोख शृङ्खला)|सूर्यमुखी]] फूलकन शृङ्खलाहरू समावेश गर्न आफ्ना विषयवस्तुहरूलाई फराकिलो बनाएका थिए। फन गोख मानसिक रोगका लहरहरू र भ्रमबाट पीडित रहेको भएतापनि उनी आफ्नो मानसिक स्थिरताको बारेमा चिन्तित थिए। उनले प्रायः आफ्नो शारीरिक स्वास्थ्यलाई बेवास्ता गर्दथे भने उनले राम्रोसँग खाना नखाने र अत्यधिक रक्सी पिउने गर्दथे। गोगाँसँगको उनको मित्रता छुरा प्रहारको विवादपछि समाप्त भएको थियो जब क्रोधमा उनले आफ्नै देब्रे कानको एक भाग काटेका थिए। त्यसपछि उनले साँ-रेमी सहितका मानसिक अस्पतालहरूमा समय बिताएका थिए। अस्पतालबाट फर्किएर पेरिस नजिकैको ओभेर-सुर-वाजमा सरेपछि, उनी [[होमियोप्याथी चिकित्सा पद्धती|होमियोप्याथिक]] चिकित्सक [[पल गचेत]]को रेखदेखमा आएका थिए। उनको डिप्रेसन जारी रहेको र सन् १८९० जुलाई २७ का दिन उनले आफ्नै छातीमा आफैले गोली हानेका थिए। त्यसको दुईदिनपछि चोटका कारण उनको मृत्यु भएको थियो। फन गोख आफ्नो जीवनकालमा असफल बनेका र उनलाई पागल र असफल व्यक्तिको रूपमा पनि लिइने गरिन्थ्यो। आफ्नो आत्महत्यापछि उनी प्रसिद्ध हुँदै गएका र सार्वजनिक कल्पनामा एक सर्वोत्कृष्ट "गलत बुझिएको प्रतिभाशाली" व्यक्तिको रूपमा अवस्थित छन्, यस्तो कलाकार "जहाँ पागलपन र रचनात्मकताका कुराहरू आपसमा जोडिन्छन्"।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 9}}</ref> २०औँ शताब्दीको प्रारम्भमा उनको चित्रकला शैलीका तत्वहरू [[फोभिवाद]] र जर्मन अभिव्यक्तिवादीहरूद्वारा आत्मसात गरिएपछि उनको ख्याति बढ्न थालेको थियो। उनले पछिल्ला दशकहरूमा व्यापक आलोचनात्मक, व्यावसायिक र लोकप्रिय सफलता प्राप्त गरेका र उनलाई एक महत्त्वपूर्ण तर दु:खद चित्रकारको रूपमा सम्झिने गरिन्छ। यस्तो खालको समस्याग्रस्त व्यक्तित्वले पीडित कलाकारको रसरङ्गमय आदर्शलाई प्रतिनिधित्व गर्दछ। == प्रतिष्ठा र विरासत == [[चित्र:Jo van Gogh-Bonger, by Woodbury and Page-2.jpg|thumb|upright|[[योहाना फन गोख-बोङ्गर]], सन् १८८९|alt=एक जवान महिलाको सहज अभिव्यक्ति र हल्का मुस्कानका साथ टाउकोको औपचारिक श्यामश्वेत तस्वीर]] सन् १८८० को दशकको अन्त्यतिर फन गोखको पहिलो प्रदर्शनीहरू पछि कलाकार, कला समीक्षक, व्यापारी र सङ्कलनकर्ताहरू माझ उनको प्रतिष्ठा निरन्तर बढ्दै गएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref> सन् १८८७ मा, [[अँद्रे आन्तोन]]ले पेरिसको [[थिएटर लिब्र]]मा [[जर्ज सुरात]] र [[पल सिन्याक]]का कामहरूसँगै फन गोखका चित्रहरू पनि राखेका थिए भने तीमध्ये केही जुलियन टाङ्गुईले प्राप्त गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 305}}</ref> सन् १८८९ मा, अल्बर्ट ओरियरले ''ल मोदेरनिस्त इलुस्त्रे'' पत्रिकामा उनको कामलाई "आगो, तीव्रता र घाम" को विशेषता भएको भनी वर्णन गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 307}}</ref> जनवरी १८९० मा ब्रसेल्सको सोस्येते दे-आर्तिस्त एँदेपाँदाँ ({{भाषा-फ्रान्सेली|Société des Artistes Indépendants}}) मा उनका १० वटा चित्रहरू प्रदर्शन गरिएका थिए।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc=72}}</ref> फ्रान्सेली राष्ट्रपति [[सादी कार्नो|मारी फ्रँस्वा सादी कार्नो]] फन गोखको कामबाट प्रभावित भएको भनिएको थियो।<ref>{{cite news |url=https://www.telegraph.co.uk/news/2018/08/27/van-gogh-not-unappreciated-lifetime-myth-busting-letter-shows/ |title=Van Gogh was not unappreciated in his lifetime, myth-busting letter shows |work=The Daily Telegraph |last=Furness |first=Hannah |date=27 August 2018 |access-date=7 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180908015803/https://www.telegraph.co.uk/news/2018/08/27/van-gogh-not-unappreciated-lifetime-myth-busting-letter-shows/ |archive-date=8 September 2018 |url-status=live }}</ref> फन गोखको मृत्युपछि, ब्रसेल्स, पेरिस, हेग र एन्टवर्पमा स्मृति प्रदर्शनीहरू आयोजना गरिएका थिए। उनका कामहरू ''[[ले भँ]]''मा छवटा चित्रहरू सहित धेरै उच्च-प्रोफाइल प्रदर्शनीहरूमा देखाइएका थिए भने सन् १८९१ मा ब्रसेल्समा एक पूर्वव्यापी प्रदर्शनी भएको थियो।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc=72}}</ref> सन् १८९२ मा [[ओक्तेभे मिर्बेउ]]ले लेखेका थिए, फन गोखको आत्महत्या कलाका लागि "एक असीमित दुखद क्षति थियो... यद्यपि जनता उनको भव्य अन्त्येष्टिमा भीड लागेनन् र बिचारा भिन्सेन्त फन गोख, जसको मृत्युको अर्थ प्रतिभाको एउटा सुन्दर ज्वाला निभ्नु हो, उनी आफ्नो जीवन जस्तै गुमनाम र उपेक्षित भएर मृत्युमा गए।"<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 305}}</ref> सन् १८९१ जनवरीमा उनका भाइ थिओको मृत्युले भिन्सेन्तको सबैभन्दा ठूलो र राम्रो पहुँच भएको समर्थकलाई गुमेको थियो।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 310}}</ref> थिओकी विधवा योहान फन गोख-बोङ्गर बीसको दशककी डच महिला थिइन् जसले न त आफ्नो पतिलाई न त जेठाजुलाई धेरै समयदेखि चिनेकी थिइन्। उनले अचानक सयौँ चित्र, पत्र र रेखाचित्रहरूका साथै आफ्नो शिशु छोरा भिन्सेन्त विलेम फन गोखको हेरचाह गर्नुपर्ने भएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref>{{efn|group=note|उनको पति परिवारको एकमात्र सहारा थिए, र योहानासँग पेरिसमा एउटा कोठा, केही फर्निचरका सामानहरू र जेठाजुका चित्रहरू मात्र बाँकी थिए, जसलाई त्यस समयमा "कुनै मूल्य नभएको" रूपमा हेरिन्थ्यो।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://www.webexhibits.org/vangogh/memoir/nephew/1.html Memoirs of V.W. van Gogh]}}}} गोगाँ फन गोखको प्रतिष्ठा बढाउन सहयोग गर्ने पक्षमा थिएनन् र जोका भाइ एन्ड्रिज बोङ्गर पनि उनको कामको बारेमा खासै उत्साहित देखिएनन्।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref> समीक्षकहरूमध्ये फन गोखका प्रारम्भिक समर्थकहरू मध्ये एक, ओरियरको सन् १८९२ मा २७ वर्षको उमेरमा [[टाइफाइड|टाइफाइड ज्वरो]]का कारण मृत्यु भएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> [[चित्र:Vincent Van Gogh 0013.jpg|thumb|right|upright|''त्रास्कोँ जाने बाटोमा चित्रकार'', अगस्ट १८८८ (दोस्रो विश्वयुद्धमा आगोले नष्ट भएको)|alt=एउटा परालको टोपी लगाएको मानिस, क्यानभास र पेन्टबक्स बोकेर, रूखले घेरिएको, पातहरू छरिएको ग्रामीण सडकमा देब्रेतिर हिँडिरहेको चित्र]] == टिप्पणीहरू == {{टिप्पणीसूची}} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == {{sister project links|auto=1}} * [http://www.vggallery.com/ भिन्सेन्त फन गोख चित्र सङ्ग्राहलय], फन गोखका पत्र तथा कार्यहरूको सम्पूर्ण विवरण * [http://vangoghletters.org/ फन गोखद्वारा लिखित पत्रहरू] {{Webarchive|url=https://wayback.archive-it.org/all/20121025195053/http://vangoghletters.org/vg/ |date=2012-10-25 }} * [http://www.nga.gov/content/ngaweb/education/teachers/teaching-packets/van-gogh.html/ भिन्सेन्त फन गोख] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170920143009/https://www.nga.gov/content/ngaweb/education/teachers/teaching-packets/van-gogh.html/ |date=2017-09-20 }} शिक्षण कार्यक्रम * {{Gutenberg author | id=40599}} * {{Internet Archive author |sname=Vincent van Gogh}} * {{Librivox author |id=6171}} * {{IMDB name}} 2e5vqnvvwhupakkuupxf9d11zob5prl 1353981 1353980 2026-05-02T14:45:30Z Saroj 31493 // Edit via Wikiplus 1353981 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = भिन्सेन्त फन गोख | image = Vincent van Gogh - Self-Portrait - Google Art Project (454045).jpg | alt = A head and shoulders portrait of a thirty something man, with a red beard, facing to the left | caption = सन् १८८७ मा गोखद्वारा बनाइएको उनको आत्म प्रतिमा जसलाई सिकागो कला संस्थानमा राखिएको छ। | birth_name = भिन्सेन्त विलम फन गोख | birth_date = {{Birth date|1853|3|30|df=y}} | birth_place = जुन्दार्त, नेदरल्यान्डस् | death_date = {{Death date and age|df=yes|1890|7|29|1853|3|30}} | death_place = उभेर-सु-वाज, फ्रान्स | death_cause = गोली हानी आत्महत्या | resting_place = उभेर-सु-वाज, फ्रान्स | resting_place_coordinates = {{Coord|49.07531|2.17894|type:landmark_region:FR|format=dms|display=inline}} | movement = उत्तर-प्रभावोत्पादी | education = | field = चित्रकारिता, स्थिर-जीवन अङ्कन, आकृति र भूदृश्य चित्रहरू | family = थिओ फन गोख (भाइ) | notable_works = {{ubl|''[[सिन होर्निक|सिन होर्निक चित्र शृङ्खला]]'' (सन् १८८२-८३)|''आलु भक्षक'' (सन् १८८५)|''सूर्यमुखी फूलहरूको शृङ्खला चित्रण'' (सन् १८८७)|''आर्लेसमा सुत्नेकोठा'' (सन् १८८८)|''[[तारामय रात]]'' (सन् १८८९)|''डाक्टर गचेतको आकृति'' (सन् १८९०)|''कागहरू रहेको गहुँबारी'' (सन् १८९०)|''सियोस्ता'' (सन् १८९०)|''उभेरको गृजाघर'' (सन् १८९०)|''|''[[दुःखी वृद्ध मानिस]]'' (सन् १८९०)}} }} '''भिन्सेन्त विलम फन गोख''' ({{IPA-nl|ˈvɪnsɛnt ˈʋɪləm vɑn ˈɣɔx|lang|Nl-Vincent_van_Gogh.ogg}} (३० मार्च १८५३ – २९ जुलाई १८९०) एक नेदरल्यान्डेेेली उत्तर प्रभावोत्पादी चित्रकार थिए। उनी मरणोपरान्त पश्चिमी कला इतिहासमा सबैभन्दा प्रसिद्ध र प्रभावशाली व्यक्तित्वहरू मध्ये एक थिए। सानै उमेरदेखि चित्रकला सुरु गरेका उनले बीसको दशकको मध्यपछि आफ्नो जीवनको अन्तिम दुई वर्षमा असङ्ख्य प्रसिद्ध चित्रहरू चित्रित गरेका थिए। उनीद्वारा बनाइएका अधिकांश चित्रहरूमा भूपरिदृश्य, सूर्यमुखी, गहुँको खेतहरू आदि समावेश छन्। एक दशकको अवधिमा उनले २,१०० भन्दा बढी चित्रहरू बनाए जसमा ८६० तेल चित्र, १,३०० भन्दा बढी जलनाला, रेखाचित्र तथा भूदृश्यहरू समावेश छन्। उनका प्रारम्भिक कार्यहरू अधिकतम स्थिर जीवन र कृषक श्रमिकहरूको चित्रणमा रङ्गहरूद्वारा सङ्केत गरिएको थियो जसले उनका पछिका चित्रकर्महरूलाई त्यसबाट छुट्टाएको थियो। व्यावसायिक रूपमा असफल भएपनि उनले बनाएका चित्रहरू निकै प्रसिद्ध रहेका छन्।<ref>Tralbaut (1981), 286,287</ref><ref>Hulsker (1990), 390</ref> लामो समयदेखि मानसिक रोगबाट पीडित उनले ३७ वर्षको उमेरमा आत्महत्या गरेका थिए। एक उच्चमध्यम वर्गीय परिवारमा जन्मिएका उनी आफ्नो बाल्यकालदेखिनै शान्त, गम्भीर र विचारशील थिए। युवावस्थामा उनले एक कला व्यवसायिकको रूपमा काम गरेका थिए भने यस क्रममा उनले थुप्रै ठाउँहरूको यात्रा पनि गरेका थिए। तर लन्डनमा स्थानान्तरण भएपछि उनी निकै उदास बनेका थिए। त्यसपछिका दिनहरूमा उनी धार्मिक रूपमा सक्रियता देखाउँदै दक्षिणी बेल्जियममा सेवकको रूपमा समय बिताएका थिए। सन् १८८१ मा आफ्ना आमाबुबासँग घर फर्किनुपूर्व उनले कलामा आधुनिकतावादी प्रवृत्तिहरूको बारेमा थुप्रै जानकारीहरू लिइसकेका थिए र सोही वर्षबाट उनले चित्रकर्म सुरु गरेका थिए। सन् १८८१ मा, चित्रकारिता सुरु गर्नुपूर्व उनी अस्वस्थ बनेका थिए। उनका भाइ थिओले उनलाई आर्थिक रूपमा समर्थन गरेका थिए भने उनीहरू दुवैले मिलेर आफ्ना परिवारजन तथा परिचित मानिसहरूलाई लामो पत्राचार गरेका थिए। सन् १८८६ मा उनले पेरिस बसाइँसराइ गरि एमिले बर्नार्ड र [[पल गोगाँ]] जस्ता ''[[आभँ-गार्द|अग्रगामी]]'' सदस्यहरूलाई भेटेका थिए जसले प्रभाववादी संवेदनशीलताको विरुद्धमा प्रतिक्रिया दिइरहेका थिए। उनको काम विकसित हुँदै जाँदा उनले स्थिर जीवन र स्थानीय परिदृश्यहरूका लागि एउटा नयाँ दृष्टिकोण सिर्जना गरेका थिए। उनका चित्रहरू चम्किलो रङ्गका हुँदै गएको र उनले एउटा यस्तो शैली विकास गरे जुन सन् १८८८ मा फ्रान्सको दक्षिणमा पर्ने [[आर्लेस]] बसाइका क्रममा पूर्ण रूपमा साकार भएको थियो। यस अवधिमा उनले [[जैतूनका रूखहरू (फन गोख शृङ्खला)|जैतूनका रूख]]हरू, [[गहुँ खेत (फन गोख शृङ्खला)|गहुँका खेत]]हरू र [[सूर्यमुखी (फन गोख शृङ्खला)|सूर्यमुखी]] फूलकन शृङ्खलाहरू समावेश गर्न आफ्ना विषयवस्तुहरूलाई फराकिलो बनाएका थिए। फन गोख मानसिक रोगका लहरहरू र भ्रमबाट पीडित रहेको भएतापनि उनी आफ्नो मानसिक स्थिरताको बारेमा चिन्तित थिए। उनले प्रायः आफ्नो शारीरिक स्वास्थ्यलाई बेवास्ता गर्दथे भने उनले राम्रोसँग खाना नखाने र अत्यधिक रक्सी पिउने गर्दथे। गोगाँसँगको उनको मित्रता छुरा प्रहारको विवादपछि समाप्त भएको थियो जब क्रोधमा उनले आफ्नै देब्रे कानको एक भाग काटेका थिए। त्यसपछि उनले साँ-रेमी सहितका मानसिक अस्पतालहरूमा समय बिताएका थिए। अस्पतालबाट फर्किएर पेरिस नजिकैको ओभेर-सुर-वाजमा सरेपछि, उनी [[होमियोप्याथी चिकित्सा पद्धती|होमियोप्याथिक]] चिकित्सक [[पल गचेत]]को रेखदेखमा आएका थिए। उनको डिप्रेसन जारी रहेको र सन् १८९० जुलाई २७ का दिन उनले आफ्नै छातीमा आफैले गोली हानेका थिए। त्यसको दुईदिनपछि चोटका कारण उनको मृत्यु भएको थियो। फन गोख आफ्नो जीवनकालमा असफल बनेका र उनलाई पागल र असफल व्यक्तिको रूपमा पनि लिइने गरिन्थ्यो। आफ्नो आत्महत्यापछि उनी प्रसिद्ध हुँदै गएका र सार्वजनिक कल्पनामा एक सर्वोत्कृष्ट "गलत बुझिएको प्रतिभाशाली" व्यक्तिको रूपमा अवस्थित छन्, यस्तो कलाकार "जहाँ पागलपन र रचनात्मकताका कुराहरू आपसमा जोडिन्छन्"।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 9}}</ref> २०औँ शताब्दीको प्रारम्भमा उनको चित्रकला शैलीका तत्वहरू [[फोभिवाद]] र जर्मन अभिव्यक्तिवादीहरूद्वारा आत्मसात गरिएपछि उनको ख्याति बढ्न थालेको थियो। उनले पछिल्ला दशकहरूमा व्यापक आलोचनात्मक, व्यावसायिक र लोकप्रिय सफलता प्राप्त गरेका र उनलाई एक महत्त्वपूर्ण तर दु:खद चित्रकारको रूपमा सम्झिने गरिन्छ। यस्तो खालको समस्याग्रस्त व्यक्तित्वले पीडित कलाकारको रसरङ्गमय आदर्शलाई प्रतिनिधित्व गर्दछ। == प्रतिष्ठा र विरासत == [[चित्र:Jo van Gogh-Bonger, by Woodbury and Page-2.jpg|thumb|upright|[[योहाना फन गोख-बोङ्गर]], सन् १८८९|alt=एक जवान महिलाको सहज अभिव्यक्ति र हल्का मुस्कानका साथ टाउकोको औपचारिक श्यामश्वेत तस्वीर]] सन् १८८० को दशकको अन्त्यतिर फन गोखको पहिलो प्रदर्शनीहरू पछि कलाकार, कला समीक्षक, व्यापारी र सङ्कलनकर्ताहरू माझ उनको प्रतिष्ठा निरन्तर बढ्दै गएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref> सन् १८८७ मा, [[अँद्रे आन्तोन]]ले पेरिसको [[थिएटर लिब्र]]मा [[जर्ज सुरात]] र [[पल सिन्याक]]का कामहरूसँगै फन गोखका चित्रहरू पनि राखेका थिए भने तीमध्ये केही जुलियन टाङ्गुईले प्राप्त गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 305}}</ref> सन् १८८९ मा, अल्बर्ट ओरियरले ''ल मोदेरनिस्त इलुस्त्रे'' पत्रिकामा उनको कामलाई "आगो, तीव्रता र घाम" को विशेषता भएको भनी वर्णन गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 307}}</ref> जनवरी १८९० मा ब्रसेल्सको सोस्येते दे-आर्तिस्त एँदेपाँदाँ ({{भाषा-फ्रान्सेली|Société des Artistes Indépendants}}) मा उनका १० वटा चित्रहरू प्रदर्शन गरिएका थिए।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc=72}}</ref> फ्रान्सेली राष्ट्रपति [[सादी कार्नो|मारी फ्रँस्वा सादी कार्नो]] फन गोखको कामबाट प्रभावित भएको भनिएको थियो।<ref>{{cite news |url=https://www.telegraph.co.uk/news/2018/08/27/van-gogh-not-unappreciated-lifetime-myth-busting-letter-shows/ |title=Van Gogh was not unappreciated in his lifetime, myth-busting letter shows |work=The Daily Telegraph |last=Furness |first=Hannah |date=27 August 2018 |access-date=7 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180908015803/https://www.telegraph.co.uk/news/2018/08/27/van-gogh-not-unappreciated-lifetime-myth-busting-letter-shows/ |archive-date=8 September 2018 |url-status=live }}</ref> फन गोखको मृत्युपछि, ब्रसेल्स, पेरिस, हेग र एन्टवर्पमा स्मृति प्रदर्शनीहरू आयोजना गरिएका थिए। उनका कामहरू ''[[ले भँ]]''मा छवटा चित्रहरू सहित धेरै उच्च-प्रोफाइल प्रदर्शनीहरूमा देखाइएका थिए भने सन् १८९१ मा ब्रसेल्समा एक पूर्वव्यापी प्रदर्शनी भएको थियो।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc=72}}</ref> सन् १८९२ मा [[ओक्तेभे मिर्बेउ]]ले लेखेका थिए, फन गोखको आत्महत्या कलाका लागि "एक असीमित दुखद क्षति थियो... यद्यपि जनता उनको भव्य अन्त्येष्टिमा भीड लागेनन् र बिचारा भिन्सेन्त फन गोख, जसको मृत्युको अर्थ प्रतिभाको एउटा सुन्दर ज्वाला निभ्नु हो, उनी आफ्नो जीवन जस्तै गुमनाम र उपेक्षित भएर मृत्युमा गए।"<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 305}}</ref> सन् १८९१ जनवरीमा उनका भाइ थिओको मृत्युले भिन्सेन्तको सबैभन्दा ठूलो र राम्रो पहुँच भएको समर्थकलाई गुमेको थियो।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 310}}</ref> थिओकी विधवा योहान फन गोख-बोङ्गर बीसको दशककी डच महिला थिइन् जसले न त आफ्नो पतिलाई न त जेठाजुलाई धेरै समयदेखि चिनेकी थिइन्। उनले अचानक सयौँ चित्र, पत्र र रेखाचित्रहरूका साथै आफ्नो शिशु छोरा भिन्सेन्त विलेम फन गोखको हेरचाह गर्नुपर्ने भएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref>{{efn|group=note|उनको पति परिवारको एकमात्र सहारा थिए, र योहानासँग पेरिसमा एउटा कोठा, केही फर्निचरका सामानहरू र जेठाजुका चित्रहरू मात्र बाँकी थिए, जसलाई त्यस समयमा "कुनै मूल्य नभएको" रूपमा हेरिन्थ्यो।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://www.webexhibits.org/vangogh/memoir/nephew/1.html Memoirs of V.W. van Gogh]}}}} गोगाँ फन गोखको प्रतिष्ठा बढाउन सहयोग गर्ने पक्षमा थिएनन् र जोका भाइ एन्ड्रिज बोङ्गर पनि उनको कामको बारेमा खासै उत्साहित देखिएनन्।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref> समीक्षकहरूमध्ये फन गोखका प्रारम्भिक समर्थकहरू मध्ये एक, ओरियरको सन् १८९२ मा २७ वर्षको उमेरमा [[टाइफाइड|टाइफाइड ज्वरो]]का कारण मृत्यु भएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> [[चित्र:Vincent Van Gogh 0013.jpg|thumb|right|upright|''त्रास्कोँ जाने बाटोमा चित्रकार'', अगस्ट १८८८ (दोस्रो विश्वयुद्धमा आगोले नष्ट भएको)|alt=एउटा परालको टोपी लगाएको मानिस, क्यानभास र पेन्टबक्स बोकेर, रूखले घेरिएको, पातहरू छरिएको ग्रामीण सडकमा देब्रेतिर हिँडिरहेको चित्र]] == टिप्पणीहरू == {{Reflist|group=note}} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == {{sister project links|auto=1}} * [http://www.vggallery.com/ भिन्सेन्त फन गोख चित्र सङ्ग्राहलय], फन गोखका पत्र तथा कार्यहरूको सम्पूर्ण विवरण * [http://vangoghletters.org/ फन गोखद्वारा लिखित पत्रहरू] {{Webarchive|url=https://wayback.archive-it.org/all/20121025195053/http://vangoghletters.org/vg/ |date=2012-10-25 }} * [http://www.nga.gov/content/ngaweb/education/teachers/teaching-packets/van-gogh.html/ भिन्सेन्त फन गोख] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170920143009/https://www.nga.gov/content/ngaweb/education/teachers/teaching-packets/van-gogh.html/ |date=2017-09-20 }} शिक्षण कार्यक्रम * {{Gutenberg author | id=40599}} * {{Internet Archive author |sname=Vincent van Gogh}} * {{Librivox author |id=6171}} * {{IMDB name}} qzlxircn7xkbqqeqfy8p0rvpacpl04m 1353987 1353981 2026-05-02T15:06:46Z हिमाल सुवेदी 30817 /* प्रतिष्ठा र विरासत */ 1353987 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = भिन्सेन्त फन गोख | image = Vincent van Gogh - Self-Portrait - Google Art Project (454045).jpg | alt = A head and shoulders portrait of a thirty something man, with a red beard, facing to the left | caption = सन् १८८७ मा गोखद्वारा बनाइएको उनको आत्म प्रतिमा जसलाई सिकागो कला संस्थानमा राखिएको छ। | birth_name = भिन्सेन्त विलम फन गोख | birth_date = {{Birth date|1853|3|30|df=y}} | birth_place = जुन्दार्त, नेदरल्यान्डस् | death_date = {{Death date and age|df=yes|1890|7|29|1853|3|30}} | death_place = उभेर-सु-वाज, फ्रान्स | death_cause = गोली हानी आत्महत्या | resting_place = उभेर-सु-वाज, फ्रान्स | resting_place_coordinates = {{Coord|49.07531|2.17894|type:landmark_region:FR|format=dms|display=inline}} | movement = उत्तर-प्रभावोत्पादी | education = | field = चित्रकारिता, स्थिर-जीवन अङ्कन, आकृति र भूदृश्य चित्रहरू | family = थिओ फन गोख (भाइ) | notable_works = {{ubl|''[[सिन होर्निक|सिन होर्निक चित्र शृङ्खला]]'' (सन् १८८२-८३)|''आलु भक्षक'' (सन् १८८५)|''सूर्यमुखी फूलहरूको शृङ्खला चित्रण'' (सन् १८८७)|''आर्लेसमा सुत्नेकोठा'' (सन् १८८८)|''[[तारामय रात]]'' (सन् १८८९)|''डाक्टर गचेतको आकृति'' (सन् १८९०)|''कागहरू रहेको गहुँबारी'' (सन् १८९०)|''सियोस्ता'' (सन् १८९०)|''उभेरको गृजाघर'' (सन् १८९०)|''|''[[दुःखी वृद्ध मानिस]]'' (सन् १८९०)}} }} '''भिन्सेन्त विलम फन गोख''' ({{IPA-nl|ˈvɪnsɛnt ˈʋɪləm vɑn ˈɣɔx|lang|Nl-Vincent_van_Gogh.ogg}} (३० मार्च १८५३ – २९ जुलाई १८९०) एक नेदरल्यान्डेेेली उत्तर प्रभावोत्पादी चित्रकार थिए। उनी मरणोपरान्त पश्चिमी कला इतिहासमा सबैभन्दा प्रसिद्ध र प्रभावशाली व्यक्तित्वहरू मध्ये एक थिए। सानै उमेरदेखि चित्रकला सुरु गरेका उनले बीसको दशकको मध्यपछि आफ्नो जीवनको अन्तिम दुई वर्षमा असङ्ख्य प्रसिद्ध चित्रहरू चित्रित गरेका थिए। उनीद्वारा बनाइएका अधिकांश चित्रहरूमा भूपरिदृश्य, सूर्यमुखी, गहुँको खेतहरू आदि समावेश छन्। एक दशकको अवधिमा उनले २,१०० भन्दा बढी चित्रहरू बनाए जसमा ८६० तेल चित्र, १,३०० भन्दा बढी जलनाला, रेखाचित्र तथा भूदृश्यहरू समावेश छन्। उनका प्रारम्भिक कार्यहरू अधिकतम स्थिर जीवन र कृषक श्रमिकहरूको चित्रणमा रङ्गहरूद्वारा सङ्केत गरिएको थियो जसले उनका पछिका चित्रकर्महरूलाई त्यसबाट छुट्टाएको थियो। व्यावसायिक रूपमा असफल भएपनि उनले बनाएका चित्रहरू निकै प्रसिद्ध रहेका छन्।<ref>Tralbaut (1981), 286,287</ref><ref>Hulsker (1990), 390</ref> लामो समयदेखि मानसिक रोगबाट पीडित उनले ३७ वर्षको उमेरमा आत्महत्या गरेका थिए। एक उच्चमध्यम वर्गीय परिवारमा जन्मिएका उनी आफ्नो बाल्यकालदेखिनै शान्त, गम्भीर र विचारशील थिए। युवावस्थामा उनले एक कला व्यवसायिकको रूपमा काम गरेका थिए भने यस क्रममा उनले थुप्रै ठाउँहरूको यात्रा पनि गरेका थिए। तर लन्डनमा स्थानान्तरण भएपछि उनी निकै उदास बनेका थिए। त्यसपछिका दिनहरूमा उनी धार्मिक रूपमा सक्रियता देखाउँदै दक्षिणी बेल्जियममा सेवकको रूपमा समय बिताएका थिए। सन् १८८१ मा आफ्ना आमाबुबासँग घर फर्किनुपूर्व उनले कलामा आधुनिकतावादी प्रवृत्तिहरूको बारेमा थुप्रै जानकारीहरू लिइसकेका थिए र सोही वर्षबाट उनले चित्रकर्म सुरु गरेका थिए। सन् १८८१ मा, चित्रकारिता सुरु गर्नुपूर्व उनी अस्वस्थ बनेका थिए। उनका भाइ थिओले उनलाई आर्थिक रूपमा समर्थन गरेका थिए भने उनीहरू दुवैले मिलेर आफ्ना परिवारजन तथा परिचित मानिसहरूलाई लामो पत्राचार गरेका थिए। सन् १८८६ मा उनले पेरिस बसाइँसराइ गरि एमिले बर्नार्ड र [[पल गोगाँ]] जस्ता ''[[आभँ-गार्द|अग्रगामी]]'' सदस्यहरूलाई भेटेका थिए जसले प्रभाववादी संवेदनशीलताको विरुद्धमा प्रतिक्रिया दिइरहेका थिए। उनको काम विकसित हुँदै जाँदा उनले स्थिर जीवन र स्थानीय परिदृश्यहरूका लागि एउटा नयाँ दृष्टिकोण सिर्जना गरेका थिए। उनका चित्रहरू चम्किलो रङ्गका हुँदै गएको र उनले एउटा यस्तो शैली विकास गरे जुन सन् १८८८ मा फ्रान्सको दक्षिणमा पर्ने [[आर्लेस]] बसाइका क्रममा पूर्ण रूपमा साकार भएको थियो। यस अवधिमा उनले [[जैतूनका रूखहरू (फन गोख शृङ्खला)|जैतूनका रूख]]हरू, [[गहुँ खेत (फन गोख शृङ्खला)|गहुँका खेत]]हरू र [[सूर्यमुखी (फन गोख शृङ्खला)|सूर्यमुखी]] फूलकन शृङ्खलाहरू समावेश गर्न आफ्ना विषयवस्तुहरूलाई फराकिलो बनाएका थिए। फन गोख मानसिक रोगका लहरहरू र भ्रमबाट पीडित रहेको भएतापनि उनी आफ्नो मानसिक स्थिरताको बारेमा चिन्तित थिए। उनले प्रायः आफ्नो शारीरिक स्वास्थ्यलाई बेवास्ता गर्दथे भने उनले राम्रोसँग खाना नखाने र अत्यधिक रक्सी पिउने गर्दथे। गोगाँसँगको उनको मित्रता छुरा प्रहारको विवादपछि समाप्त भएको थियो जब क्रोधमा उनले आफ्नै देब्रे कानको एक भाग काटेका थिए। त्यसपछि उनले साँ-रेमी सहितका मानसिक अस्पतालहरूमा समय बिताएका थिए। अस्पतालबाट फर्किएर पेरिस नजिकैको ओभेर-सुर-वाजमा सरेपछि, उनी [[होमियोप्याथी चिकित्सा पद्धती|होमियोप्याथिक]] चिकित्सक [[पल गचेत]]को रेखदेखमा आएका थिए। उनको डिप्रेसन जारी रहेको र सन् १८९० जुलाई २७ का दिन उनले आफ्नै छातीमा आफैले गोली हानेका थिए। त्यसको दुईदिनपछि चोटका कारण उनको मृत्यु भएको थियो। फन गोख आफ्नो जीवनकालमा असफल बनेका र उनलाई पागल र असफल व्यक्तिको रूपमा पनि लिइने गरिन्थ्यो। आफ्नो आत्महत्यापछि उनी प्रसिद्ध हुँदै गएका र सार्वजनिक कल्पनामा एक सर्वोत्कृष्ट "गलत बुझिएको प्रतिभाशाली" व्यक्तिको रूपमा अवस्थित छन्, यस्तो कलाकार "जहाँ पागलपन र रचनात्मकताका कुराहरू आपसमा जोडिन्छन्"।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 9}}</ref> २०औँ शताब्दीको प्रारम्भमा उनको चित्रकला शैलीका तत्वहरू [[फोभिवाद]] र जर्मन अभिव्यक्तिवादीहरूद्वारा आत्मसात गरिएपछि उनको ख्याति बढ्न थालेको थियो। उनले पछिल्ला दशकहरूमा व्यापक आलोचनात्मक, व्यावसायिक र लोकप्रिय सफलता प्राप्त गरेका र उनलाई एक महत्त्वपूर्ण तर दु:खद चित्रकारको रूपमा सम्झिने गरिन्छ। यस्तो खालको समस्याग्रस्त व्यक्तित्वले पीडित कलाकारको रसरङ्गमय आदर्शलाई प्रतिनिधित्व गर्दछ। == प्रतिष्ठा र विरासत == [[चित्र:Jo van Gogh-Bonger, by Woodbury and Page-2.jpg|thumb|upright|[[योहाना फन गोख-बोङ्गर]], सन् १८८९|alt=एक जवान महिलाको सहज अभिव्यक्ति र हल्का मुस्कानका साथ टाउकोको औपचारिक श्यामश्वेत तस्वीर]] सन् १८८० को दशकको अन्त्यतिर फन गोखको पहिलो प्रदर्शनीहरू पछि कलाकार, कला समीक्षक, व्यापारी र सङ्कलनकर्ताहरू माझ उनको प्रतिष्ठा निरन्तर बढ्दै गएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref> सन् १८८७ मा, [[अँद्रे आन्तोन]]ले पेरिसको [[थिएटर लिब्र]]मा [[जर्ज सुरात]] र [[पल सिन्याक]]का कामहरूसँगै फन गोखका चित्रहरू पनि राखेका थिए भने तीमध्ये केही जुलियन टाङ्गुईले प्राप्त गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 305}}</ref> सन् १८८९ मा, अल्बर्ट ओरियरले ''ल मोदेरनिस्त इलुस्त्रे'' पत्रिकामा उनको कामलाई "आगो, तीव्रता र घाम" को विशेषता भएको भनी वर्णन गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 307}}</ref> जनवरी १८९० मा ब्रसेल्सको सोस्येते दे-आर्तिस्त एँदेपाँदाँ ({{भाषा-फ्रान्सेली|Société des Artistes Indépendants}}) मा उनका १० वटा चित्रहरू प्रदर्शन गरिएका थिए।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc=72}}</ref> फ्रान्सेली राष्ट्रपति [[सादी कार्नो|मारी फ्रँस्वा सादी कार्नो]] फन गोखको कामबाट प्रभावित भएको भनिएको थियो।<ref>{{cite news |url=https://www.telegraph.co.uk/news/2018/08/27/van-gogh-not-unappreciated-lifetime-myth-busting-letter-shows/ |title=Van Gogh was not unappreciated in his lifetime, myth-busting letter shows |work=The Daily Telegraph |last=Furness |first=Hannah |date=27 August 2018 |access-date=7 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180908015803/https://www.telegraph.co.uk/news/2018/08/27/van-gogh-not-unappreciated-lifetime-myth-busting-letter-shows/ |archive-date=8 September 2018 |url-status=live }}</ref> फन गोखको मृत्युपछि, ब्रसेल्स, पेरिस, हेग र एन्टवर्पमा स्मृति प्रदर्शनीहरू आयोजना गरिएका थिए। उनका कामहरू ''[[ले भँ]]''मा छवटा चित्रहरू सहित धेरै उच्च-प्रोफाइल प्रदर्शनीहरूमा देखाइएका थिए भने सन् १८९१ मा ब्रसेल्समा एक पूर्वव्यापी प्रदर्शनी भएको थियो।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc=72}}</ref> सन् १८९२ मा [[ओक्तेभे मिर्बेउ]]ले लेखेका थिए, फन गोखको आत्महत्या कलाका लागि "एक असीमित दुखद क्षति थियो... यद्यपि जनता उनको भव्य अन्त्येष्टिमा भीड लागेनन् र बिचारा भिन्सेन्त फन गोख, जसको मृत्युको अर्थ प्रतिभाको एउटा सुन्दर ज्वाला निभ्नु हो, उनी आफ्नो जीवन जस्तै गुमनाम र उपेक्षित भएर मृत्युमा गए।"<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 305}}</ref> सन् १८९१ जनवरीमा उनका भाइ थिओको मृत्युले भिन्सेन्तको सबैभन्दा ठूलो र राम्रो पहुँच भएको समर्थकलाई गुमेको थियो।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 310}}</ref> थिओकी विधवा योहान फन गोख-बोङ्गर बीसको दशककी डच महिला थिइन् जसले न त आफ्नो पतिलाई न त जेठाजुलाई धेरै समयदेखि चिनेकी थिइन्। उनले अचानक सयौँ चित्र, पत्र र रेखाचित्रहरूका साथै आफ्नो शिशु छोरा भिन्सेन्त विलेम फन गोखको हेरचाह गर्नुपर्ने भएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref>{{efn|group=note|उनको पति परिवारको एकमात्र सहारा थिए, र योहानासँग पेरिसमा एउटा कोठा, केही फर्निचरका सामानहरू र जेठाजुका चित्रहरू मात्र बाँकी थिए, जसलाई त्यस समयमा "कुनै मूल्य नभएको" रूपमा हेरिन्थ्यो।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://www.webexhibits.org/vangogh/memoir/nephew/1.html Memoirs of V.W. van Gogh]}}}} गोगाँ फन गोखको प्रतिष्ठा बढाउन सहयोग गर्ने पक्षमा थिएनन् र जोका भाइ एन्ड्रिज बोङ्गर पनि उनको कामको बारेमा खासै उत्साहित देखिएनन्।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref> समीक्षकहरूमध्ये फन गोखका प्रारम्भिक समर्थकहरू मध्ये एक, ओरियरको सन् १८९२ मा २७ वर्षको उमेरमा [[टाइफाइड|टाइफाइड ज्वरो]]का कारण मृत्यु भएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> [[चित्र:Vincent Van Gogh 0013.jpg|thumb|right|upright|''त्रास्कोँ जाने बाटोमा चित्रकार'', अगस्ट १८८८ (दोस्रो विश्वयुद्धमा आगोले नष्ट भएको)|alt=एउटा परालको टोपी लगाएको मानिस, क्यानभास र पेन्टबक्स बोकेर, रूखले घेरिएको, पातहरू छरिएको ग्रामीण सडकमा देब्रेतिर हिँडिरहेको चित्र]] सन् १८९२ मा, [[एमिल बेर्नार]]ले [[पेरिस]]मा फन गोखको चित्रहरूको एउटा सानो एकल प्रदर्शनी आयोजना गरेका थिए भने [[जुल्याँ ताँगी]]ले फन-गोख-बोङ्गरबाट पठाइएका धेरै चित्रहरूसहित फन गोखका अन्य चित्रहरूलाई प्रदर्शनमा राखेका थिए। अप्रिल १८९४ मा, पेरिसको [[दुराँ-रुएल]] ग्यालरीले फन गोखको कलाकृतिहरूबाट १० वटा चित्रहरू बिक्रीको लागि स्वीकार गर्न सहमति जनाएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> सन् १८९६ मा, त्यतिबेलाका एक अज्ञात कला फाभिवादी विद्यार्थी चित्रकार [[हेनरी मातिस]]ले ब्रिटनीको बेल इल टापूमा जोन रसेलसँग भेट्न गएका थिए।<ref>{{sfnp| Spurling|1998|loc= 119–138}}</ref> <ref name=abc>{{cite web|url=http://www.abc.net.au/rn/arts/booktalk/stories/s1430343.htm|title=अज्ञात मातिस&nbsp;... – पुस्तक वार्ता|last=हिलरी स्पर्लिङसँग अन्तर्वार्ता|date=८ जुन २००५|work=ABC Online|access-date=१ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20111012112023/http://www.abc.net.au/rn/arts/booktalk/stories/s1430343.htm|archive-date=१२ अक्टोबर २०११|url-status=live}}</ref> रसेल फन गोखको घनिष्ठ मित्र थिए; उनले मातिसलाई डच चित्रकारको कामसँग परिचित गराएर उनलाई फन गोखको एउटा रेखाचित्र दिएका थिए। फन गोखबाट प्रभावित भएर, मातिसले माटोको रङ्गको चित्रकला छोडेर चम्किला रङ्गहरू अपनाएका थिए।<ref name=abc/>{{sfnp|Spurling|1998|loc= 138}}</ref> सन् १९०१ मा पेरिसमा, बर्नहाइम-ज्युन ग्यालरीमा फन गोखको एउटा ठूलो पूर्वव्यापी प्रदर्शनी आयोजना गरिएको थियो जसले [[आन्द्रे देराँ]] र [[मौरिस द भ्लामिङ्क]]लाई उत्साहित तुल्याएकध र फाभिवादको उदयमा योगदान पुर्‍याएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> सन् १९१२ मा कोलोनमा सोन्डरबुन्ड कलाकारहरूसँग, सन् १९१३ मा न्युयोर्कमा आर्मरी प्रदर्शनी, र सन् १९१४ मा बर्लिनमा महत्वपूर्ण समूह प्रदर्शनीहरू भएका थिए,<ref>{{sfnp|Dorn|Leeman|1990}}</ref> [[हेन्क ब्रेमर]] फन गोखको बारेमा सिकाउन र बोल्नमा महत्वपूर्ण भूमिकामा थिए,<ref>{{sfnp|Rovers|2007|loc= 262}}</ref> र उनले [[हेलेन क्रोलर-मुलर]]लाई फन गोखको कलासँग परिचित गराएका थिए जो उनको कामको एक अति उत्सुक सङ्ग्रहकर्ता बनेकी थिइन्।<ref>{{sfnp|Rovers|2007|loc= 258}}</ref> जर्मनेली अभिव्यञ्जनावादका प्रारम्भिक व्यक्तित्वहरू जस्तै [[एमिल नोल्डे]]ले फन गोखको कामप्रति ऋण स्वीकार गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Selz|1968|p= 82}}</ref> == टिप्पणीहरू == {{Reflist|group=note}} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == {{sister project links|auto=1}} * [http://www.vggallery.com/ भिन्सेन्त फन गोख चित्र सङ्ग्राहलय], फन गोखका पत्र तथा कार्यहरूको सम्पूर्ण विवरण * [http://vangoghletters.org/ फन गोखद्वारा लिखित पत्रहरू] {{Webarchive|url=https://wayback.archive-it.org/all/20121025195053/http://vangoghletters.org/vg/ |date=2012-10-25 }} * [http://www.nga.gov/content/ngaweb/education/teachers/teaching-packets/van-gogh.html/ भिन्सेन्त फन गोख] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170920143009/https://www.nga.gov/content/ngaweb/education/teachers/teaching-packets/van-gogh.html/ |date=2017-09-20 }} शिक्षण कार्यक्रम * {{Gutenberg author | id=40599}} * {{Internet Archive author |sname=Vincent van Gogh}} * {{Librivox author |id=6171}} * {{IMDB name}} pmfb0l9y6vq0aqpb5lclnz7ox1i1c3l 1353988 1353987 2026-05-02T15:08:03Z हिमाल सुवेदी 30817 /* प्रतिष्ठा र विरासत */ 1353988 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = भिन्सेन्त फन गोख | image = Vincent van Gogh - Self-Portrait - Google Art Project (454045).jpg | alt = A head and shoulders portrait of a thirty something man, with a red beard, facing to the left | caption = सन् १८८७ मा गोखद्वारा बनाइएको उनको आत्म प्रतिमा जसलाई सिकागो कला संस्थानमा राखिएको छ। | birth_name = भिन्सेन्त विलम फन गोख | birth_date = {{Birth date|1853|3|30|df=y}} | birth_place = जुन्दार्त, नेदरल्यान्डस् | death_date = {{Death date and age|df=yes|1890|7|29|1853|3|30}} | death_place = उभेर-सु-वाज, फ्रान्स | death_cause = गोली हानी आत्महत्या | resting_place = उभेर-सु-वाज, फ्रान्स | resting_place_coordinates = {{Coord|49.07531|2.17894|type:landmark_region:FR|format=dms|display=inline}} | movement = उत्तर-प्रभावोत्पादी | education = | field = चित्रकारिता, स्थिर-जीवन अङ्कन, आकृति र भूदृश्य चित्रहरू | family = थिओ फन गोख (भाइ) | notable_works = {{ubl|''[[सिन होर्निक|सिन होर्निक चित्र शृङ्खला]]'' (सन् १८८२-८३)|''आलु भक्षक'' (सन् १८८५)|''सूर्यमुखी फूलहरूको शृङ्खला चित्रण'' (सन् १८८७)|''आर्लेसमा सुत्नेकोठा'' (सन् १८८८)|''[[तारामय रात]]'' (सन् १८८९)|''डाक्टर गचेतको आकृति'' (सन् १८९०)|''कागहरू रहेको गहुँबारी'' (सन् १८९०)|''सियोस्ता'' (सन् १८९०)|''उभेरको गृजाघर'' (सन् १८९०)|''|''[[दुःखी वृद्ध मानिस]]'' (सन् १८९०)}} }} '''भिन्सेन्त विलम फन गोख''' ({{IPA-nl|ˈvɪnsɛnt ˈʋɪləm vɑn ˈɣɔx|lang|Nl-Vincent_van_Gogh.ogg}} (३० मार्च १८५३ – २९ जुलाई १८९०) एक नेदरल्यान्डेेेली उत्तर प्रभावोत्पादी चित्रकार थिए। उनी मरणोपरान्त पश्चिमी कला इतिहासमा सबैभन्दा प्रसिद्ध र प्रभावशाली व्यक्तित्वहरू मध्ये एक थिए। सानै उमेरदेखि चित्रकला सुरु गरेका उनले बीसको दशकको मध्यपछि आफ्नो जीवनको अन्तिम दुई वर्षमा असङ्ख्य प्रसिद्ध चित्रहरू चित्रित गरेका थिए। उनीद्वारा बनाइएका अधिकांश चित्रहरूमा भूपरिदृश्य, सूर्यमुखी, गहुँको खेतहरू आदि समावेश छन्। एक दशकको अवधिमा उनले २,१०० भन्दा बढी चित्रहरू बनाए जसमा ८६० तेल चित्र, १,३०० भन्दा बढी जलनाला, रेखाचित्र तथा भूदृश्यहरू समावेश छन्। उनका प्रारम्भिक कार्यहरू अधिकतम स्थिर जीवन र कृषक श्रमिकहरूको चित्रणमा रङ्गहरूद्वारा सङ्केत गरिएको थियो जसले उनका पछिका चित्रकर्महरूलाई त्यसबाट छुट्टाएको थियो। व्यावसायिक रूपमा असफल भएपनि उनले बनाएका चित्रहरू निकै प्रसिद्ध रहेका छन्।<ref>Tralbaut (1981), 286,287</ref><ref>Hulsker (1990), 390</ref> लामो समयदेखि मानसिक रोगबाट पीडित उनले ३७ वर्षको उमेरमा आत्महत्या गरेका थिए। एक उच्चमध्यम वर्गीय परिवारमा जन्मिएका उनी आफ्नो बाल्यकालदेखिनै शान्त, गम्भीर र विचारशील थिए। युवावस्थामा उनले एक कला व्यवसायिकको रूपमा काम गरेका थिए भने यस क्रममा उनले थुप्रै ठाउँहरूको यात्रा पनि गरेका थिए। तर लन्डनमा स्थानान्तरण भएपछि उनी निकै उदास बनेका थिए। त्यसपछिका दिनहरूमा उनी धार्मिक रूपमा सक्रियता देखाउँदै दक्षिणी बेल्जियममा सेवकको रूपमा समय बिताएका थिए। सन् १८८१ मा आफ्ना आमाबुबासँग घर फर्किनुपूर्व उनले कलामा आधुनिकतावादी प्रवृत्तिहरूको बारेमा थुप्रै जानकारीहरू लिइसकेका थिए र सोही वर्षबाट उनले चित्रकर्म सुरु गरेका थिए। सन् १८८१ मा, चित्रकारिता सुरु गर्नुपूर्व उनी अस्वस्थ बनेका थिए। उनका भाइ थिओले उनलाई आर्थिक रूपमा समर्थन गरेका थिए भने उनीहरू दुवैले मिलेर आफ्ना परिवारजन तथा परिचित मानिसहरूलाई लामो पत्राचार गरेका थिए। सन् १८८६ मा उनले पेरिस बसाइँसराइ गरि एमिले बर्नार्ड र [[पल गोगाँ]] जस्ता ''[[आभँ-गार्द|अग्रगामी]]'' सदस्यहरूलाई भेटेका थिए जसले प्रभाववादी संवेदनशीलताको विरुद्धमा प्रतिक्रिया दिइरहेका थिए। उनको काम विकसित हुँदै जाँदा उनले स्थिर जीवन र स्थानीय परिदृश्यहरूका लागि एउटा नयाँ दृष्टिकोण सिर्जना गरेका थिए। उनका चित्रहरू चम्किलो रङ्गका हुँदै गएको र उनले एउटा यस्तो शैली विकास गरे जुन सन् १८८८ मा फ्रान्सको दक्षिणमा पर्ने [[आर्लेस]] बसाइका क्रममा पूर्ण रूपमा साकार भएको थियो। यस अवधिमा उनले [[जैतूनका रूखहरू (फन गोख शृङ्खला)|जैतूनका रूख]]हरू, [[गहुँ खेत (फन गोख शृङ्खला)|गहुँका खेत]]हरू र [[सूर्यमुखी (फन गोख शृङ्खला)|सूर्यमुखी]] फूलकन शृङ्खलाहरू समावेश गर्न आफ्ना विषयवस्तुहरूलाई फराकिलो बनाएका थिए। फन गोख मानसिक रोगका लहरहरू र भ्रमबाट पीडित रहेको भएतापनि उनी आफ्नो मानसिक स्थिरताको बारेमा चिन्तित थिए। उनले प्रायः आफ्नो शारीरिक स्वास्थ्यलाई बेवास्ता गर्दथे भने उनले राम्रोसँग खाना नखाने र अत्यधिक रक्सी पिउने गर्दथे। गोगाँसँगको उनको मित्रता छुरा प्रहारको विवादपछि समाप्त भएको थियो जब क्रोधमा उनले आफ्नै देब्रे कानको एक भाग काटेका थिए। त्यसपछि उनले साँ-रेमी सहितका मानसिक अस्पतालहरूमा समय बिताएका थिए। अस्पतालबाट फर्किएर पेरिस नजिकैको ओभेर-सुर-वाजमा सरेपछि, उनी [[होमियोप्याथी चिकित्सा पद्धती|होमियोप्याथिक]] चिकित्सक [[पल गचेत]]को रेखदेखमा आएका थिए। उनको डिप्रेसन जारी रहेको र सन् १८९० जुलाई २७ का दिन उनले आफ्नै छातीमा आफैले गोली हानेका थिए। त्यसको दुईदिनपछि चोटका कारण उनको मृत्यु भएको थियो। फन गोख आफ्नो जीवनकालमा असफल बनेका र उनलाई पागल र असफल व्यक्तिको रूपमा पनि लिइने गरिन्थ्यो। आफ्नो आत्महत्यापछि उनी प्रसिद्ध हुँदै गएका र सार्वजनिक कल्पनामा एक सर्वोत्कृष्ट "गलत बुझिएको प्रतिभाशाली" व्यक्तिको रूपमा अवस्थित छन्, यस्तो कलाकार "जहाँ पागलपन र रचनात्मकताका कुराहरू आपसमा जोडिन्छन्"।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 9}}</ref> २०औँ शताब्दीको प्रारम्भमा उनको चित्रकला शैलीका तत्वहरू [[फोभिवाद]] र जर्मन अभिव्यक्तिवादीहरूद्वारा आत्मसात गरिएपछि उनको ख्याति बढ्न थालेको थियो। उनले पछिल्ला दशकहरूमा व्यापक आलोचनात्मक, व्यावसायिक र लोकप्रिय सफलता प्राप्त गरेका र उनलाई एक महत्त्वपूर्ण तर दु:खद चित्रकारको रूपमा सम्झिने गरिन्छ। यस्तो खालको समस्याग्रस्त व्यक्तित्वले पीडित कलाकारको रसरङ्गमय आदर्शलाई प्रतिनिधित्व गर्दछ। == प्रतिष्ठा र विरासत == [[चित्र:Jo van Gogh-Bonger, by Woodbury and Page-2.jpg|thumb|upright|[[योहाना फन गोख-बोङ्गर]], सन् १८८९|alt=एक जवान महिलाको सहज अभिव्यक्ति र हल्का मुस्कानका साथ टाउकोको औपचारिक श्यामश्वेत तस्वीर]] सन् १८८० को दशकको अन्त्यतिर फन गोखको पहिलो प्रदर्शनीहरू पछि कलाकार, कला समीक्षक, व्यापारी र सङ्कलनकर्ताहरू माझ उनको प्रतिष्ठा निरन्तर बढ्दै गएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref> सन् १८८७ मा, [[अँद्रे आन्तोन]]ले पेरिसको [[थिएटर लिब्र]]मा [[जर्ज सुरात]] र [[पल सिन्याक]]का कामहरूसँगै फन गोखका चित्रहरू पनि राखेका थिए भने तीमध्ये केही जुलियन टाङ्गुईले प्राप्त गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 305}}</ref> सन् १८८९ मा, अल्बर्ट ओरियरले ''ल मोदेरनिस्त इलुस्त्रे'' पत्रिकामा उनको कामलाई "आगो, तीव्रता र घाम" को विशेषता भएको भनी वर्णन गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 307}}</ref> जनवरी १८९० मा ब्रसेल्सको सोस्येते दे-आर्तिस्त एँदेपाँदाँ ({{भाषा-फ्रान्सेली|Société des Artistes Indépendants}}) मा उनका १० वटा चित्रहरू प्रदर्शन गरिएका थिए।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc=72}}</ref> फ्रान्सेली राष्ट्रपति [[सादी कार्नो|मारी फ्रँस्वा सादी कार्नो]] फन गोखको कामबाट प्रभावित भएको भनिएको थियो।<ref>{{cite news |url=https://www.telegraph.co.uk/news/2018/08/27/van-gogh-not-unappreciated-lifetime-myth-busting-letter-shows/ |title=Van Gogh was not unappreciated in his lifetime, myth-busting letter shows |work=The Daily Telegraph |last=Furness |first=Hannah |date=27 August 2018 |access-date=7 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180908015803/https://www.telegraph.co.uk/news/2018/08/27/van-gogh-not-unappreciated-lifetime-myth-busting-letter-shows/ |archive-date=8 September 2018 |url-status=live }}</ref> फन गोखको मृत्युपछि, ब्रसेल्स, पेरिस, हेग र एन्टवर्पमा स्मृति प्रदर्शनीहरू आयोजना गरिएका थिए। उनका कामहरू ''[[ले भँ]]''मा छवटा चित्रहरू सहित धेरै उच्च-प्रोफाइल प्रदर्शनीहरूमा देखाइएका थिए भने सन् १८९१ मा ब्रसेल्समा एक पूर्वव्यापी प्रदर्शनी भएको थियो।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc=72}}</ref> सन् १८९२ मा [[ओक्तेभे मिर्बेउ]]ले लेखेका थिए, फन गोखको आत्महत्या कलाका लागि "एक असीमित दुखद क्षति थियो... यद्यपि जनता उनको भव्य अन्त्येष्टिमा भीड लागेनन् र बिचारा भिन्सेन्त फन गोख, जसको मृत्युको अर्थ प्रतिभाको एउटा सुन्दर ज्वाला निभ्नु हो, उनी आफ्नो जीवन जस्तै गुमनाम र उपेक्षित भएर मृत्युमा गए।"<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 305}}</ref> सन् १८९१ जनवरीमा उनका भाइ थिओको मृत्युले भिन्सेन्तको सबैभन्दा ठूलो र राम्रो पहुँच भएको समर्थकलाई गुमेको थियो।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 310}}</ref> थिओकी विधवा योहान फन गोख-बोङ्गर बीसको दशककी डच महिला थिइन् जसले न त आफ्नो पतिलाई न त जेठाजुलाई धेरै समयदेखि चिनेकी थिइन्। उनले अचानक सयौँ चित्र, पत्र र रेखाचित्रहरूका साथै आफ्नो शिशु छोरा भिन्सेन्त विलेम फन गोखको हेरचाह गर्नुपर्ने भएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref>{{efn|group=note|उनको पति परिवारको एकमात्र सहारा थिए, र योहानासँग पेरिसमा एउटा कोठा, केही फर्निचरका सामानहरू र जेठाजुका चित्रहरू मात्र बाँकी थिए, जसलाई त्यस समयमा "कुनै मूल्य नभएको" रूपमा हेरिन्थ्यो।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://www.webexhibits.org/vangogh/memoir/nephew/1.html Memoirs of V.W. van Gogh]}}}} गोगाँ फन गोखको प्रतिष्ठा बढाउन सहयोग गर्ने पक्षमा थिएनन् र जोका भाइ एन्ड्रिज बोङ्गर पनि उनको कामको बारेमा खासै उत्साहित देखिएनन्।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref> समीक्षकहरूमध्ये फन गोखका प्रारम्भिक समर्थकहरू मध्ये एक, ओरियरको सन् १८९२ मा २७ वर्षको उमेरमा [[टाइफाइड|टाइफाइड ज्वरो]]का कारण मृत्यु भएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> [[चित्र:Vincent Van Gogh 0013.jpg|thumb|right|upright|''त्रास्कोँ जाने बाटोमा चित्रकार'', अगस्ट १८८८ (दोस्रो विश्वयुद्धमा आगोले नष्ट भएको)|alt=एउटा परालको टोपी लगाएको मानिस, क्यानभास र पेन्टबक्स बोकेर, रूखले घेरिएको, पातहरू छरिएको ग्रामीण सडकमा देब्रेतिर हिँडिरहेको चित्र]] सन् १८९२ मा, [[एमिल बेर्नार]]ले [[पेरिस]]मा फन गोखको चित्रहरूको एउटा सानो एकल प्रदर्शनी आयोजना गरेका थिए भने [[जुल्याँ ताँगी]]ले फन-गोख-बोङ्गरबाट पठाइएका धेरै चित्रहरूसहित फन गोखका अन्य चित्रहरूलाई प्रदर्शनमा राखेका थिए। अप्रिल १८९४ मा, पेरिसको [[दुराँ-रुएल]] ग्यालरीले फन गोखको कलाकृतिहरूबाट १० वटा चित्रहरू बिक्रीको लागि स्वीकार गर्न सहमति जनाएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> सन् १८९६ मा, त्यतिबेलाका एक अज्ञात कला फाभिवादी विद्यार्थी चित्रकार [[हेनरी मातिस]]ले ब्रिटनीको बेल इल टापूमा जोन रसेलसँग भेट्न गएका थिए।<ref>{{sfnp| Spurling|1998|loc= 119–138}}</ref> <ref name=abc>{{cite web|url=http://www.abc.net.au/rn/arts/booktalk/stories/s1430343.htm|title=अज्ञात मातिस&nbsp;... – पुस्तक वार्ता|last=हिलरी स्पर्लिङसँग अन्तर्वार्ता|date=८ जुन २००५|work=ABC Online|access-date=१ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20111012112023/http://www.abc.net.au/rn/arts/booktalk/stories/s1430343.htm|archive-date=१२ अक्टोबर २०११|url-status=live}}</ref> रसेल फन गोखको घनिष्ठ मित्र थिए; उनले मातिसलाई डच चित्रकारको कामसँग परिचित गराएर उनलाई फन गोखको एउटा रेखाचित्र दिएका थिए। फन गोखबाट प्रभावित भएर, मातिसले माटोको रङ्गको चित्रकला छोडेर चम्किला रङ्गहरू अपनाएका थिए।<ref name=abc/>{{sfnp|Spurling|1998|loc= 138}} सन् १९०१ मा पेरिसमा, बर्नहाइम-ज्युन ग्यालरीमा फन गोखको एउटा ठूलो पूर्वव्यापी प्रदर्शनी आयोजना गरिएको थियो जसले [[आन्द्रे देराँ]] र [[मौरिस द भ्लामिङ्क]]लाई उत्साहित तुल्याएको र फाभिवादको उदयमा योगदान पुर्‍याएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> सन् १९१२ मा कोलोनमा सोन्डरबुन्ड कलाकारहरूसँग, सन् १९१३ मा न्युयोर्कमा आर्मरी प्रदर्शनी, र सन् १९१४ मा बर्लिनमा महत्वपूर्ण समूह प्रदर्शनीहरू भएका थिए,<ref>{{sfnp|Dorn|Leeman|1990}}</ref> [[हेन्क ब्रेमर]] फन गोखको बारेमा सिकाउन र बोल्नमा महत्वपूर्ण भूमिकामा थिए,<ref>{{sfnp|Rovers|2007|loc= 262}}</ref> र उनले [[हेलेन क्रोलर-मुलर]]लाई फन गोखको कलासँग परिचित गराएका थिए जो उनको कामको एक अति उत्सुक सङ्ग्रहकर्ता बनेकी थिइन्।<ref>{{sfnp|Rovers|2007|loc= 258}}</ref> जर्मनेली अभिव्यञ्जनावादका प्रारम्भिक व्यक्तित्वहरू जस्तै [[एमिल नोल्डे]]ले फन गोखको कामप्रति ऋण स्वीकार गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Selz|1968|p= 82}}</ref> == टिप्पणीहरू == {{Reflist|group=note}} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == {{sister project links|auto=1}} * [http://www.vggallery.com/ भिन्सेन्त फन गोख चित्र सङ्ग्राहलय], फन गोखका पत्र तथा कार्यहरूको सम्पूर्ण विवरण * [http://vangoghletters.org/ फन गोखद्वारा लिखित पत्रहरू] {{Webarchive|url=https://wayback.archive-it.org/all/20121025195053/http://vangoghletters.org/vg/ |date=2012-10-25 }} * [http://www.nga.gov/content/ngaweb/education/teachers/teaching-packets/van-gogh.html/ भिन्सेन्त फन गोख] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170920143009/https://www.nga.gov/content/ngaweb/education/teachers/teaching-packets/van-gogh.html/ |date=2017-09-20 }} शिक्षण कार्यक्रम * {{Gutenberg author | id=40599}} * {{Internet Archive author |sname=Vincent van Gogh}} * {{Librivox author |id=6171}} * {{IMDB name}} t9t3k4b9s3uiqyk1isdzul8mcepguea 1353989 1353988 2026-05-02T15:16:59Z हिमाल सुवेदी 30817 /* प्रतिष्ठा र विरासत */ 1353989 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = भिन्सेन्त फन गोख | image = Vincent van Gogh - Self-Portrait - Google Art Project (454045).jpg | alt = A head and shoulders portrait of a thirty something man, with a red beard, facing to the left | caption = सन् १८८७ मा गोखद्वारा बनाइएको उनको आत्म प्रतिमा जसलाई सिकागो कला संस्थानमा राखिएको छ। | birth_name = भिन्सेन्त विलम फन गोख | birth_date = {{Birth date|1853|3|30|df=y}} | birth_place = जुन्दार्त, नेदरल्यान्डस् | death_date = {{Death date and age|df=yes|1890|7|29|1853|3|30}} | death_place = उभेर-सु-वाज, फ्रान्स | death_cause = गोली हानी आत्महत्या | resting_place = उभेर-सु-वाज, फ्रान्स | resting_place_coordinates = {{Coord|49.07531|2.17894|type:landmark_region:FR|format=dms|display=inline}} | movement = उत्तर-प्रभावोत्पादी | education = | field = चित्रकारिता, स्थिर-जीवन अङ्कन, आकृति र भूदृश्य चित्रहरू | family = थिओ फन गोख (भाइ) | notable_works = {{ubl|''[[सिन होर्निक|सिन होर्निक चित्र शृङ्खला]]'' (सन् १८८२-८३)|''आलु भक्षक'' (सन् १८८५)|''सूर्यमुखी फूलहरूको शृङ्खला चित्रण'' (सन् १८८७)|''आर्लेसमा सुत्नेकोठा'' (सन् १८८८)|''[[तारामय रात]]'' (सन् १८८९)|''डाक्टर गचेतको आकृति'' (सन् १८९०)|''कागहरू रहेको गहुँबारी'' (सन् १८९०)|''सियोस्ता'' (सन् १८९०)|''उभेरको गृजाघर'' (सन् १८९०)|''|''[[दुःखी वृद्ध मानिस]]'' (सन् १८९०)}} }} '''भिन्सेन्त विलम फन गोख''' ({{IPA-nl|ˈvɪnsɛnt ˈʋɪləm vɑn ˈɣɔx|lang|Nl-Vincent_van_Gogh.ogg}} (३० मार्च १८५३ – २९ जुलाई १८९०) एक नेदरल्यान्डेेेली उत्तर प्रभावोत्पादी चित्रकार थिए। उनी मरणोपरान्त पश्चिमी कला इतिहासमा सबैभन्दा प्रसिद्ध र प्रभावशाली व्यक्तित्वहरू मध्ये एक थिए। सानै उमेरदेखि चित्रकला सुरु गरेका उनले बीसको दशकको मध्यपछि आफ्नो जीवनको अन्तिम दुई वर्षमा असङ्ख्य प्रसिद्ध चित्रहरू चित्रित गरेका थिए। उनीद्वारा बनाइएका अधिकांश चित्रहरूमा भूपरिदृश्य, सूर्यमुखी, गहुँको खेतहरू आदि समावेश छन्। एक दशकको अवधिमा उनले २,१०० भन्दा बढी चित्रहरू बनाए जसमा ८६० तेल चित्र, १,३०० भन्दा बढी जलनाला, रेखाचित्र तथा भूदृश्यहरू समावेश छन्। उनका प्रारम्भिक कार्यहरू अधिकतम स्थिर जीवन र कृषक श्रमिकहरूको चित्रणमा रङ्गहरूद्वारा सङ्केत गरिएको थियो जसले उनका पछिका चित्रकर्महरूलाई त्यसबाट छुट्टाएको थियो। व्यावसायिक रूपमा असफल भएपनि उनले बनाएका चित्रहरू निकै प्रसिद्ध रहेका छन्।<ref>Tralbaut (1981), 286,287</ref><ref>Hulsker (1990), 390</ref> लामो समयदेखि मानसिक रोगबाट पीडित उनले ३७ वर्षको उमेरमा आत्महत्या गरेका थिए। एक उच्चमध्यम वर्गीय परिवारमा जन्मिएका उनी आफ्नो बाल्यकालदेखिनै शान्त, गम्भीर र विचारशील थिए। युवावस्थामा उनले एक कला व्यवसायिकको रूपमा काम गरेका थिए भने यस क्रममा उनले थुप्रै ठाउँहरूको यात्रा पनि गरेका थिए। तर लन्डनमा स्थानान्तरण भएपछि उनी निकै उदास बनेका थिए। त्यसपछिका दिनहरूमा उनी धार्मिक रूपमा सक्रियता देखाउँदै दक्षिणी बेल्जियममा सेवकको रूपमा समय बिताएका थिए। सन् १८८१ मा आफ्ना आमाबुबासँग घर फर्किनुपूर्व उनले कलामा आधुनिकतावादी प्रवृत्तिहरूको बारेमा थुप्रै जानकारीहरू लिइसकेका थिए र सोही वर्षबाट उनले चित्रकर्म सुरु गरेका थिए। सन् १८८१ मा, चित्रकारिता सुरु गर्नुपूर्व उनी अस्वस्थ बनेका थिए। उनका भाइ थिओले उनलाई आर्थिक रूपमा समर्थन गरेका थिए भने उनीहरू दुवैले मिलेर आफ्ना परिवारजन तथा परिचित मानिसहरूलाई लामो पत्राचार गरेका थिए। सन् १८८६ मा उनले पेरिस बसाइँसराइ गरि एमिले बर्नार्ड र [[पल गोगाँ]] जस्ता ''[[आभँ-गार्द|अग्रगामी]]'' सदस्यहरूलाई भेटेका थिए जसले प्रभाववादी संवेदनशीलताको विरुद्धमा प्रतिक्रिया दिइरहेका थिए। उनको काम विकसित हुँदै जाँदा उनले स्थिर जीवन र स्थानीय परिदृश्यहरूका लागि एउटा नयाँ दृष्टिकोण सिर्जना गरेका थिए। उनका चित्रहरू चम्किलो रङ्गका हुँदै गएको र उनले एउटा यस्तो शैली विकास गरे जुन सन् १८८८ मा फ्रान्सको दक्षिणमा पर्ने [[आर्लेस]] बसाइका क्रममा पूर्ण रूपमा साकार भएको थियो। यस अवधिमा उनले [[जैतूनका रूखहरू (फन गोख शृङ्खला)|जैतूनका रूख]]हरू, [[गहुँ खेत (फन गोख शृङ्खला)|गहुँका खेत]]हरू र [[सूर्यमुखी (फन गोख शृङ्खला)|सूर्यमुखी]] फूलकन शृङ्खलाहरू समावेश गर्न आफ्ना विषयवस्तुहरूलाई फराकिलो बनाएका थिए। फन गोख मानसिक रोगका लहरहरू र भ्रमबाट पीडित रहेको भएतापनि उनी आफ्नो मानसिक स्थिरताको बारेमा चिन्तित थिए। उनले प्रायः आफ्नो शारीरिक स्वास्थ्यलाई बेवास्ता गर्दथे भने उनले राम्रोसँग खाना नखाने र अत्यधिक रक्सी पिउने गर्दथे। गोगाँसँगको उनको मित्रता छुरा प्रहारको विवादपछि समाप्त भएको थियो जब क्रोधमा उनले आफ्नै देब्रे कानको एक भाग काटेका थिए। त्यसपछि उनले साँ-रेमी सहितका मानसिक अस्पतालहरूमा समय बिताएका थिए। अस्पतालबाट फर्किएर पेरिस नजिकैको ओभेर-सुर-वाजमा सरेपछि, उनी [[होमियोप्याथी चिकित्सा पद्धती|होमियोप्याथिक]] चिकित्सक [[पल गचेत]]को रेखदेखमा आएका थिए। उनको डिप्रेसन जारी रहेको र सन् १८९० जुलाई २७ का दिन उनले आफ्नै छातीमा आफैले गोली हानेका थिए। त्यसको दुईदिनपछि चोटका कारण उनको मृत्यु भएको थियो। फन गोख आफ्नो जीवनकालमा असफल बनेका र उनलाई पागल र असफल व्यक्तिको रूपमा पनि लिइने गरिन्थ्यो। आफ्नो आत्महत्यापछि उनी प्रसिद्ध हुँदै गएका र सार्वजनिक कल्पनामा एक सर्वोत्कृष्ट "गलत बुझिएको प्रतिभाशाली" व्यक्तिको रूपमा अवस्थित छन्, यस्तो कलाकार "जहाँ पागलपन र रचनात्मकताका कुराहरू आपसमा जोडिन्छन्"।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 9}}</ref> २०औँ शताब्दीको प्रारम्भमा उनको चित्रकला शैलीका तत्वहरू [[फोभिवाद]] र जर्मन अभिव्यक्तिवादीहरूद्वारा आत्मसात गरिएपछि उनको ख्याति बढ्न थालेको थियो। उनले पछिल्ला दशकहरूमा व्यापक आलोचनात्मक, व्यावसायिक र लोकप्रिय सफलता प्राप्त गरेका र उनलाई एक महत्त्वपूर्ण तर दु:खद चित्रकारको रूपमा सम्झिने गरिन्छ। यस्तो खालको समस्याग्रस्त व्यक्तित्वले पीडित कलाकारको रसरङ्गमय आदर्शलाई प्रतिनिधित्व गर्दछ। == प्रतिष्ठा र विरासत == [[चित्र:Jo van Gogh-Bonger, by Woodbury and Page-2.jpg|thumb|upright|[[योहाना फन गोख-बोङ्गर]], सन् १८८९|alt=एक जवान महिलाको सहज अभिव्यक्ति र हल्का मुस्कानका साथ टाउकोको औपचारिक श्यामश्वेत तस्वीर]] सन् १८८० को दशकको अन्त्यतिर फन गोखको पहिलो प्रदर्शनीहरू पछि कलाकार, कला समीक्षक, व्यापारी र सङ्कलनकर्ताहरू माझ उनको प्रतिष्ठा निरन्तर बढ्दै गएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref> सन् १८८७ मा, [[अँद्रे आन्तोन]]ले पेरिसको [[थिएटर लिब्र]]मा [[जर्ज सुरात]] र [[पल सिन्याक]]का कामहरूसँगै फन गोखका चित्रहरू पनि राखेका थिए भने तीमध्ये केही जुलियन टाङ्गुईले प्राप्त गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 305}}</ref> सन् १८८९ मा, अल्बर्ट ओरियरले ''ल मोदेरनिस्त इलुस्त्रे'' पत्रिकामा उनको कामलाई "आगो, तीव्रता र घाम" को विशेषता भएको भनी वर्णन गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 307}}</ref> जनवरी १८९० मा ब्रसेल्सको सोस्येते दे-आर्तिस्त एँदेपाँदाँ ({{भाषा-फ्रान्सेली|Société des Artistes Indépendants}}) मा उनका १० वटा चित्रहरू प्रदर्शन गरिएका थिए।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc=72}}</ref> फ्रान्सेली राष्ट्रपति [[सादी कार्नो|मारी फ्रँस्वा सादी कार्नो]] फन गोखको कामबाट प्रभावित भएको भनिएको थियो।<ref>{{cite news |url=https://www.telegraph.co.uk/news/2018/08/27/van-gogh-not-unappreciated-lifetime-myth-busting-letter-shows/ |title=Van Gogh was not unappreciated in his lifetime, myth-busting letter shows |work=The Daily Telegraph |last=Furness |first=Hannah |date=27 August 2018 |access-date=7 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180908015803/https://www.telegraph.co.uk/news/2018/08/27/van-gogh-not-unappreciated-lifetime-myth-busting-letter-shows/ |archive-date=8 September 2018 |url-status=live }}</ref> फन गोखको मृत्युपछि, ब्रसेल्स, पेरिस, हेग र एन्टवर्पमा स्मृति प्रदर्शनीहरू आयोजना गरिएका थिए। उनका कामहरू ''[[ले भँ]]''मा छवटा चित्रहरू सहित धेरै उच्च-प्रोफाइल प्रदर्शनीहरूमा देखाइएका थिए भने सन् १८९१ मा ब्रसेल्समा एक पूर्वव्यापी प्रदर्शनी भएको थियो।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc=72}}</ref> सन् १८९२ मा [[ओक्तेभे मिर्बेउ]]ले लेखेका थिए, फन गोखको आत्महत्या कलाका लागि "एक असीमित दुखद क्षति थियो... यद्यपि जनता उनको भव्य अन्त्येष्टिमा भीड लागेनन् र बिचारा भिन्सेन्त फन गोख, जसको मृत्युको अर्थ प्रतिभाको एउटा सुन्दर ज्वाला निभ्नु हो, उनी आफ्नो जीवन जस्तै गुमनाम र उपेक्षित भएर मृत्युमा गए।"<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 305}}</ref> सन् १८९१ जनवरीमा उनका भाइ थिओको मृत्युले भिन्सेन्तको सबैभन्दा ठूलो र राम्रो पहुँच भएको समर्थकलाई गुमेको थियो।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 310}}</ref> थिओकी विधवा योहान फन गोख-बोङ्गर बीसको दशककी डच महिला थिइन् जसले न त आफ्नो पतिलाई न त जेठाजुलाई धेरै समयदेखि चिनेकी थिइन्। उनले अचानक सयौँ चित्र, पत्र र रेखाचित्रहरूका साथै आफ्नो शिशु छोरा भिन्सेन्त विलेम फन गोखको हेरचाह गर्नुपर्ने भएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref>{{efn|group=note|उनको पति परिवारको एकमात्र सहारा थिए, र योहानासँग पेरिसमा एउटा कोठा, केही फर्निचरका सामानहरू र जेठाजुका चित्रहरू मात्र बाँकी थिए, जसलाई त्यस समयमा "कुनै मूल्य नभएको" रूपमा हेरिन्थ्यो।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://www.webexhibits.org/vangogh/memoir/nephew/1.html Memoirs of V.W. van Gogh]}}}} गोगाँ फन गोखको प्रतिष्ठा बढाउन सहयोग गर्ने पक्षमा थिएनन् र जोका भाइ एन्ड्रिज बोङ्गर पनि उनको कामको बारेमा खासै उत्साहित देखिएनन्।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref> समीक्षकहरूमध्ये फन गोखका प्रारम्भिक समर्थकहरू मध्ये एक, ओरियरको सन् १८९२ मा २७ वर्षको उमेरमा [[टाइफाइड|टाइफाइड ज्वरो]]का कारण मृत्यु भएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> [[चित्र:Vincent Van Gogh 0013.jpg|thumb|right|upright|''त्रास्कोँ जाने बाटोमा चित्रकार'', अगस्ट १८८८ (दोस्रो विश्वयुद्धमा आगोले नष्ट भएको)|alt=एउटा परालको टोपी लगाएको मानिस, क्यानभास र पेन्टबक्स बोकेर, रूखले घेरिएको, पातहरू छरिएको ग्रामीण सडकमा देब्रेतिर हिँडिरहेको चित्र]] सन् १८९२ मा, [[एमिल बेर्नार]]ले [[पेरिस]]मा फन गोखको चित्रहरूको एउटा सानो एकल प्रदर्शनी आयोजना गरेका थिए भने [[जुल्याँ ताँगी]]ले फन-गोख-बोङ्गरबाट पठाइएका धेरै चित्रहरूसहित फन गोखका अन्य चित्रहरूलाई प्रदर्शनमा राखेका थिए। अप्रिल १८९४ मा, पेरिसको [[दुराँ-रुएल]] ग्यालरीले फन गोखको कलाकृतिहरूबाट १० वटा चित्रहरू बिक्रीको लागि स्वीकार गर्न सहमति जनाएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> सन् १८९६ मा, त्यतिबेलाका एक अज्ञात कला फाभिवादी विद्यार्थी चित्रकार [[हेनरी मातिस]]ले ब्रिटनीको बेल इल टापूमा जोन रसेलसँग भेट्न गएका थिए।<ref>{{sfnp| Spurling|1998|loc= 119–138}}</ref> <ref name=abc>{{cite web|url=http://www.abc.net.au/rn/arts/booktalk/stories/s1430343.htm|title=अज्ञात मातिस&nbsp;... – पुस्तक वार्ता|last=हिलरी स्पर्लिङसँग अन्तर्वार्ता|date=८ जुन २००५|work=ABC Online|access-date=१ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20111012112023/http://www.abc.net.au/rn/arts/booktalk/stories/s1430343.htm|archive-date=१२ अक्टोबर २०११|url-status=live}}</ref> रसेल फन गोखको घनिष्ठ मित्र थिए; उनले मातिसलाई डच चित्रकारको कामसँग परिचित गराएर उनलाई फन गोखको एउटा रेखाचित्र दिएका थिए। फन गोखबाट प्रभावित भएर, मातिसले माटोको रङ्गको चित्रकला छोडेर चम्किला रङ्गहरू अपनाएका थिए।<ref name=abc/>{{sfnp|Spurling|1998|loc= 138}} सन् १९०१ मा पेरिसमा, बर्नहाइम-ज्युन ग्यालरीमा फन गोखको एउटा ठूलो पूर्वव्यापी प्रदर्शनी आयोजना गरिएको थियो जसले [[आन्द्रे देराँ]] र [[मौरिस द भ्लामिङ्क]]लाई उत्साहित तुल्याएको र फाभिवादको उदयमा योगदान पुर्‍याएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> सन् १९१२ मा कोलोनमा सोन्डरबुन्ड कलाकारहरूसँग, सन् १९१३ मा न्युयोर्कमा आर्मरी प्रदर्शनी, र सन् १९१४ मा बर्लिनमा महत्वपूर्ण समूह प्रदर्शनीहरू भएका थिए,<ref>{{sfnp|Dorn|Leeman|1990}}</ref> [[हेन्क ब्रेमर]] फन गोखको बारेमा सिकाउन र बोल्नमा महत्वपूर्ण भूमिकामा थिए,<ref>{{sfnp|Rovers|2007|loc= 262}}</ref> र उनले [[हेलेन क्रोलर-मुलर]]लाई फन गोखको कलासँग परिचित गराएका थिए जो उनको कामको एक अति उत्सुक सङ्ग्रहकर्ता बनेकी थिइन्।<ref>{{sfnp|Rovers|2007|loc= 258}}</ref> जर्मनेली अभिव्यञ्जनावादका प्रारम्भिक व्यक्तित्वहरू जस्तै [[एमिल नोल्डे]]ले फन गोखको कामप्रति ऋण स्वीकार गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Selz|1968|p= 82}}</ref> फन गोखको प्रसिद्धि [[पहिलो विश्वयुद्ध]]भन्दा पहिले [[अस्ट्रिया]] र [[जर्मनी]]मा सर्वप्रथम शिखरमा पुगेको थियो,<ref>{{sfnp|Weikop|2007|loc= 208}}</ref> जसमा उनको पत्रहरूको तीन खण्डमा १९१४ मा प्रकाशनले सहयोग पुर्‍याएको थियो।<ref>{{sfnp|Naifeh|Smith|2011|loc= 867}}</ref> उनका पत्रहरू अभिव्यञ्जनात्मक र साहित्यिक छन् भने यी पत्रहरूलाई १९औँ शताब्दीको आफ्नो प्रकारको अग्रणी लेखाइको रूपमा वर्णन गरिएको छ।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 19}}</ref> यी पत्रहरूले फन गोखको एउटा शक्तिशाली पौराणिक कथाको सुरुवात गर्दछ जसमा उनलाई एक तीव्र र समर्पित चित्रकारको रूपमा उल्लेख गरि आफ्नो कलाको लागि कष्ट भोगेको र युवावस्थामै मृत्युवरण गरेको भनी वर्णन गर्दछ।<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= x}}</ref> सन् १९३४ मा, उपन्यासकार [[अर्भिङ स्टोन]]ले फन गोखको जीवनमा आधारित एउटा जीवनीपरक उपन्यास लेखे जसको शीर्षक थियो ''[[लस्ट फर लाइफ (उपन्यास)|लस्ट फर लाइफ]]'' राखिएको थियो जुन फन गोखका भाइ थिओलाई लेखेको पत्रहरूमा आधारित थियो।<ref>{{cite web|url=https://www.imdb.com/name/nm0994883/|title=भिन्सेन्त फन गोखका लागि IMDb|website=IMDb|access-date=९ मे २०१९|archive-url=https://web.archive.org/web/20190527102007/https://www.imdb.com/name/nm0994883/|archive-date=२७ मे २०१९|url-status=live}}</ref> यस उपन्यास र सन् १९५६ को यसै नामको चलचित्रले उनको प्रसिद्धिलाई अझै वृद्धि गरेको देखिन्छ। संयुक्त राज्यहरूमा स्टोनले अनुमान लगाएअनुसार, उनको अप्रत्याशित सर्वाधिक बिक्री भएका पुस्तक भन्दा पहिले केही सय मानिसहरूले मात्र फन गोखको बारेमा सुनेका थिए।<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= xii}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=dlhn_Kxgm8g | archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211114/dlhn_Kxgm8g| archive-date=१४ नोभेम्बर २०२१ | url-status=live|title=अर्भिङ स्टोन अन्तर्वार्ता |work= Day at Night|first=जेम्स |last=डे |date=२३ अप्रिल १९७४ |access-date=२ अगस्ट २०१७}}</ref> == टिप्पणीहरू == {{Reflist|group=note}} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == {{sister project links|auto=1}} * [http://www.vggallery.com/ भिन्सेन्त फन गोख चित्र सङ्ग्राहलय], फन गोखका पत्र तथा कार्यहरूको सम्पूर्ण विवरण * [http://vangoghletters.org/ फन गोखद्वारा लिखित पत्रहरू] {{Webarchive|url=https://wayback.archive-it.org/all/20121025195053/http://vangoghletters.org/vg/ |date=2012-10-25 }} * [http://www.nga.gov/content/ngaweb/education/teachers/teaching-packets/van-gogh.html/ भिन्सेन्त फन गोख] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170920143009/https://www.nga.gov/content/ngaweb/education/teachers/teaching-packets/van-gogh.html/ |date=2017-09-20 }} शिक्षण कार्यक्रम * {{Gutenberg author | id=40599}} * {{Internet Archive author |sname=Vincent van Gogh}} * {{Librivox author |id=6171}} * {{IMDB name}} qgi8p9869ykewo585jeh9yrery3kzgy 1353990 1353989 2026-05-02T15:28:47Z हिमाल सुवेदी 30817 /* प्रतिष्ठा र विरासत */ 1353990 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = भिन्सेन्त फन गोख | image = Vincent van Gogh - Self-Portrait - Google Art Project (454045).jpg | alt = A head and shoulders portrait of a thirty something man, with a red beard, facing to the left | caption = सन् १८८७ मा गोखद्वारा बनाइएको उनको आत्म प्रतिमा जसलाई सिकागो कला संस्थानमा राखिएको छ। | birth_name = भिन्सेन्त विलम फन गोख | birth_date = {{Birth date|1853|3|30|df=y}} | birth_place = जुन्दार्त, नेदरल्यान्डस् | death_date = {{Death date and age|df=yes|1890|7|29|1853|3|30}} | death_place = उभेर-सु-वाज, फ्रान्स | death_cause = गोली हानी आत्महत्या | resting_place = उभेर-सु-वाज, फ्रान्स | resting_place_coordinates = {{Coord|49.07531|2.17894|type:landmark_region:FR|format=dms|display=inline}} | movement = उत्तर-प्रभावोत्पादी | education = | field = चित्रकारिता, स्थिर-जीवन अङ्कन, आकृति र भूदृश्य चित्रहरू | family = थिओ फन गोख (भाइ) | notable_works = {{ubl|''[[सिन होर्निक|सिन होर्निक चित्र शृङ्खला]]'' (सन् १८८२-८३)|''आलु भक्षक'' (सन् १८८५)|''सूर्यमुखी फूलहरूको शृङ्खला चित्रण'' (सन् १८८७)|''आर्लेसमा सुत्नेकोठा'' (सन् १८८८)|''[[तारामय रात]]'' (सन् १८८९)|''डाक्टर गचेतको आकृति'' (सन् १८९०)|''कागहरू रहेको गहुँबारी'' (सन् १८९०)|''सियोस्ता'' (सन् १८९०)|''उभेरको गृजाघर'' (सन् १८९०)|''|''[[दुःखी वृद्ध मानिस]]'' (सन् १८९०)}} }} '''भिन्सेन्त विलम फन गोख''' ({{IPA-nl|ˈvɪnsɛnt ˈʋɪləm vɑn ˈɣɔx|lang|Nl-Vincent_van_Gogh.ogg}} (३० मार्च १८५३ – २९ जुलाई १८९०) एक नेदरल्यान्डेेेली उत्तर प्रभावोत्पादी चित्रकार थिए। उनी मरणोपरान्त पश्चिमी कला इतिहासमा सबैभन्दा प्रसिद्ध र प्रभावशाली व्यक्तित्वहरू मध्ये एक थिए। सानै उमेरदेखि चित्रकला सुरु गरेका उनले बीसको दशकको मध्यपछि आफ्नो जीवनको अन्तिम दुई वर्षमा असङ्ख्य प्रसिद्ध चित्रहरू चित्रित गरेका थिए। उनीद्वारा बनाइएका अधिकांश चित्रहरूमा भूपरिदृश्य, सूर्यमुखी, गहुँको खेतहरू आदि समावेश छन्। एक दशकको अवधिमा उनले २,१०० भन्दा बढी चित्रहरू बनाए जसमा ८६० तेल चित्र, १,३०० भन्दा बढी जलनाला, रेखाचित्र तथा भूदृश्यहरू समावेश छन्। उनका प्रारम्भिक कार्यहरू अधिकतम स्थिर जीवन र कृषक श्रमिकहरूको चित्रणमा रङ्गहरूद्वारा सङ्केत गरिएको थियो जसले उनका पछिका चित्रकर्महरूलाई त्यसबाट छुट्टाएको थियो। व्यावसायिक रूपमा असफल भएपनि उनले बनाएका चित्रहरू निकै प्रसिद्ध रहेका छन्।<ref>Tralbaut (1981), 286,287</ref><ref>Hulsker (1990), 390</ref> लामो समयदेखि मानसिक रोगबाट पीडित उनले ३७ वर्षको उमेरमा आत्महत्या गरेका थिए। एक उच्चमध्यम वर्गीय परिवारमा जन्मिएका उनी आफ्नो बाल्यकालदेखिनै शान्त, गम्भीर र विचारशील थिए। युवावस्थामा उनले एक कला व्यवसायिकको रूपमा काम गरेका थिए भने यस क्रममा उनले थुप्रै ठाउँहरूको यात्रा पनि गरेका थिए। तर लन्डनमा स्थानान्तरण भएपछि उनी निकै उदास बनेका थिए। त्यसपछिका दिनहरूमा उनी धार्मिक रूपमा सक्रियता देखाउँदै दक्षिणी बेल्जियममा सेवकको रूपमा समय बिताएका थिए। सन् १८८१ मा आफ्ना आमाबुबासँग घर फर्किनुपूर्व उनले कलामा आधुनिकतावादी प्रवृत्तिहरूको बारेमा थुप्रै जानकारीहरू लिइसकेका थिए र सोही वर्षबाट उनले चित्रकर्म सुरु गरेका थिए। सन् १८८१ मा, चित्रकारिता सुरु गर्नुपूर्व उनी अस्वस्थ बनेका थिए। उनका भाइ थिओले उनलाई आर्थिक रूपमा समर्थन गरेका थिए भने उनीहरू दुवैले मिलेर आफ्ना परिवारजन तथा परिचित मानिसहरूलाई लामो पत्राचार गरेका थिए। सन् १८८६ मा उनले पेरिस बसाइँसराइ गरि एमिले बर्नार्ड र [[पल गोगाँ]] जस्ता ''[[आभँ-गार्द|अग्रगामी]]'' सदस्यहरूलाई भेटेका थिए जसले प्रभाववादी संवेदनशीलताको विरुद्धमा प्रतिक्रिया दिइरहेका थिए। उनको काम विकसित हुँदै जाँदा उनले स्थिर जीवन र स्थानीय परिदृश्यहरूका लागि एउटा नयाँ दृष्टिकोण सिर्जना गरेका थिए। उनका चित्रहरू चम्किलो रङ्गका हुँदै गएको र उनले एउटा यस्तो शैली विकास गरे जुन सन् १८८८ मा फ्रान्सको दक्षिणमा पर्ने [[आर्लेस]] बसाइका क्रममा पूर्ण रूपमा साकार भएको थियो। यस अवधिमा उनले [[जैतूनका रूखहरू (फन गोख शृङ्खला)|जैतूनका रूख]]हरू, [[गहुँ खेत (फन गोख शृङ्खला)|गहुँका खेत]]हरू र [[सूर्यमुखी (फन गोख शृङ्खला)|सूर्यमुखी]] फूलकन शृङ्खलाहरू समावेश गर्न आफ्ना विषयवस्तुहरूलाई फराकिलो बनाएका थिए। फन गोख मानसिक रोगका लहरहरू र भ्रमबाट पीडित रहेको भएतापनि उनी आफ्नो मानसिक स्थिरताको बारेमा चिन्तित थिए। उनले प्रायः आफ्नो शारीरिक स्वास्थ्यलाई बेवास्ता गर्दथे भने उनले राम्रोसँग खाना नखाने र अत्यधिक रक्सी पिउने गर्दथे। गोगाँसँगको उनको मित्रता छुरा प्रहारको विवादपछि समाप्त भएको थियो जब क्रोधमा उनले आफ्नै देब्रे कानको एक भाग काटेका थिए। त्यसपछि उनले साँ-रेमी सहितका मानसिक अस्पतालहरूमा समय बिताएका थिए। अस्पतालबाट फर्किएर पेरिस नजिकैको ओभेर-सुर-वाजमा सरेपछि, उनी [[होमियोप्याथी चिकित्सा पद्धती|होमियोप्याथिक]] चिकित्सक [[पल गचेत]]को रेखदेखमा आएका थिए। उनको डिप्रेसन जारी रहेको र सन् १८९० जुलाई २७ का दिन उनले आफ्नै छातीमा आफैले गोली हानेका थिए। त्यसको दुईदिनपछि चोटका कारण उनको मृत्यु भएको थियो। फन गोख आफ्नो जीवनकालमा असफल बनेका र उनलाई पागल र असफल व्यक्तिको रूपमा पनि लिइने गरिन्थ्यो। आफ्नो आत्महत्यापछि उनी प्रसिद्ध हुँदै गएका र सार्वजनिक कल्पनामा एक सर्वोत्कृष्ट "गलत बुझिएको प्रतिभाशाली" व्यक्तिको रूपमा अवस्थित छन्, यस्तो कलाकार "जहाँ पागलपन र रचनात्मकताका कुराहरू आपसमा जोडिन्छन्"।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 9}}</ref> २०औँ शताब्दीको प्रारम्भमा उनको चित्रकला शैलीका तत्वहरू [[फोभिवाद]] र जर्मन अभिव्यक्तिवादीहरूद्वारा आत्मसात गरिएपछि उनको ख्याति बढ्न थालेको थियो। उनले पछिल्ला दशकहरूमा व्यापक आलोचनात्मक, व्यावसायिक र लोकप्रिय सफलता प्राप्त गरेका र उनलाई एक महत्त्वपूर्ण तर दु:खद चित्रकारको रूपमा सम्झिने गरिन्छ। यस्तो खालको समस्याग्रस्त व्यक्तित्वले पीडित कलाकारको रसरङ्गमय आदर्शलाई प्रतिनिधित्व गर्दछ। == प्रतिष्ठा र विरासत == [[चित्र:Jo van Gogh-Bonger, by Woodbury and Page-2.jpg|thumb|upright|[[योहाना फन गोख-बोङ्गर]], सन् १८८९|alt=एक जवान महिलाको सहज अभिव्यक्ति र हल्का मुस्कानका साथ टाउकोको औपचारिक श्यामश्वेत तस्वीर]] सन् १८८० को दशकको अन्त्यतिर फन गोखको पहिलो प्रदर्शनीहरू पछि कलाकार, कला समीक्षक, व्यापारी र सङ्कलनकर्ताहरू माझ उनको प्रतिष्ठा निरन्तर बढ्दै गएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref> सन् १८८७ मा, [[अँद्रे आन्तोन]]ले पेरिसको [[थिएटर लिब्र]]मा [[जर्ज सुरात]] र [[पल सिन्याक]]का कामहरूसँगै फन गोखका चित्रहरू पनि राखेका थिए भने तीमध्ये केही जुलियन टाङ्गुईले प्राप्त गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 305}}</ref> सन् १८८९ मा, अल्बर्ट ओरियरले ''ल मोदेरनिस्त इलुस्त्रे'' पत्रिकामा उनको कामलाई "आगो, तीव्रता र घाम" को विशेषता भएको भनी वर्णन गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 307}}</ref> जनवरी १८९० मा ब्रसेल्सको सोस्येते दे-आर्तिस्त एँदेपाँदाँ ({{भाषा-फ्रान्सेली|Société des Artistes Indépendants}}) मा उनका १० वटा चित्रहरू प्रदर्शन गरिएका थिए।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc=72}}</ref> फ्रान्सेली राष्ट्रपति [[सादी कार्नो|मारी फ्रँस्वा सादी कार्नो]] फन गोखको कामबाट प्रभावित भएको भनिएको थियो।<ref>{{cite news |url=https://www.telegraph.co.uk/news/2018/08/27/van-gogh-not-unappreciated-lifetime-myth-busting-letter-shows/ |title=Van Gogh was not unappreciated in his lifetime, myth-busting letter shows |work=The Daily Telegraph |last=Furness |first=Hannah |date=27 August 2018 |access-date=7 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180908015803/https://www.telegraph.co.uk/news/2018/08/27/van-gogh-not-unappreciated-lifetime-myth-busting-letter-shows/ |archive-date=8 September 2018 |url-status=live }}</ref> फन गोखको मृत्युपछि, ब्रसेल्स, पेरिस, हेग र एन्टवर्पमा स्मृति प्रदर्शनीहरू आयोजना गरिएका थिए। उनका कामहरू ''[[ले भँ]]''मा छवटा चित्रहरू सहित धेरै उच्च-प्रोफाइल प्रदर्शनीहरूमा देखाइएका थिए भने सन् १८९१ मा ब्रसेल्समा एक पूर्वव्यापी प्रदर्शनी भएको थियो।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc=72}}</ref> सन् १८९२ मा [[ओक्तेभे मिर्बेउ]]ले लेखेका थिए, फन गोखको आत्महत्या कलाका लागि "एक असीमित दुखद क्षति थियो... यद्यपि जनता उनको भव्य अन्त्येष्टिमा भीड लागेनन् र बिचारा भिन्सेन्त फन गोख, जसको मृत्युको अर्थ प्रतिभाको एउटा सुन्दर ज्वाला निभ्नु हो, उनी आफ्नो जीवन जस्तै गुमनाम र उपेक्षित भएर मृत्युमा गए।"<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 305}}</ref> सन् १८९१ जनवरीमा उनका भाइ थिओको मृत्युले भिन्सेन्तको सबैभन्दा ठूलो र राम्रो पहुँच भएको समर्थकलाई गुमेको थियो।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 310}}</ref> थिओकी विधवा योहान फन गोख-बोङ्गर बीसको दशककी डच महिला थिइन् जसले न त आफ्नो पतिलाई न त जेठाजुलाई धेरै समयदेखि चिनेकी थिइन्। उनले अचानक सयौँ चित्र, पत्र र रेखाचित्रहरूका साथै आफ्नो शिशु छोरा भिन्सेन्त विलेम फन गोखको हेरचाह गर्नुपर्ने भएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref>{{efn|group=note|उनको पति परिवारको एकमात्र सहारा थिए, र योहानासँग पेरिसमा एउटा कोठा, केही फर्निचरका सामानहरू र जेठाजुका चित्रहरू मात्र बाँकी थिए, जसलाई त्यस समयमा "कुनै मूल्य नभएको" रूपमा हेरिन्थ्यो।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://www.webexhibits.org/vangogh/memoir/nephew/1.html Memoirs of V.W. van Gogh]}}}} गोगाँ फन गोखको प्रतिष्ठा बढाउन सहयोग गर्ने पक्षमा थिएनन् र जोका भाइ एन्ड्रिज बोङ्गर पनि उनको कामको बारेमा खासै उत्साहित देखिएनन्।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref> समीक्षकहरूमध्ये फन गोखका प्रारम्भिक समर्थकहरू मध्ये एक, ओरियरको सन् १८९२ मा २७ वर्षको उमेरमा [[टाइफाइड|टाइफाइड ज्वरो]]का कारण मृत्यु भएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> [[चित्र:Vincent Van Gogh 0013.jpg|thumb|right|upright|''त्रास्कोँ जाने बाटोमा चित्रकार'', अगस्ट १८८८ (दोस्रो विश्वयुद्धमा आगोले नष्ट भएको)|alt=एउटा परालको टोपी लगाएको मानिस, क्यानभास र पेन्टबक्स बोकेर, रूखले घेरिएको, पातहरू छरिएको ग्रामीण सडकमा देब्रेतिर हिँडिरहेको चित्र]] सन् १८९२ मा, [[एमिल बेर्नार]]ले [[पेरिस]]मा फन गोखको चित्रहरूको एउटा सानो एकल प्रदर्शनी आयोजना गरेका थिए भने [[जुल्याँ ताँगी]]ले फन-गोख-बोङ्गरबाट पठाइएका धेरै चित्रहरूसहित फन गोखका अन्य चित्रहरूलाई प्रदर्शनमा राखेका थिए। अप्रिल १८९४ मा, पेरिसको [[दुराँ-रुएल]] ग्यालरीले फन गोखको कलाकृतिहरूबाट १० वटा चित्रहरू बिक्रीको लागि स्वीकार गर्न सहमति जनाएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> सन् १८९६ मा, त्यतिबेलाका एक अज्ञात कला फाभिवादी विद्यार्थी चित्रकार [[हेनरी मातिस]]ले ब्रिटनीको बेल इल टापूमा जोन रसेलसँग भेट्न गएका थिए।<ref>{{sfnp| Spurling|1998|loc= 119–138}}</ref> <ref name=abc>{{cite web|url=http://www.abc.net.au/rn/arts/booktalk/stories/s1430343.htm|title=अज्ञात मातिस&nbsp;... – पुस्तक वार्ता|last=हिलरी स्पर्लिङसँग अन्तर्वार्ता|date=८ जुन २००५|work=ABC Online|access-date=१ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20111012112023/http://www.abc.net.au/rn/arts/booktalk/stories/s1430343.htm|archive-date=१२ अक्टोबर २०११|url-status=live}}</ref> रसेल फन गोखको घनिष्ठ मित्र थिए; उनले मातिसलाई डच चित्रकारको कामसँग परिचित गराएर उनलाई फन गोखको एउटा रेखाचित्र दिएका थिए। फन गोखबाट प्रभावित भएर, मातिसले माटोको रङ्गको चित्रकला छोडेर चम्किला रङ्गहरू अपनाएका थिए।<ref name=abc/>{{sfnp|Spurling|1998|loc= 138}} सन् १९०१ मा पेरिसमा, बर्नहाइम-ज्युन ग्यालरीमा फन गोखको एउटा ठूलो पूर्वव्यापी प्रदर्शनी आयोजना गरिएको थियो जसले [[आन्द्रे देराँ]] र [[मौरिस द भ्लामिङ्क]]लाई उत्साहित तुल्याएको र फाभिवादको उदयमा योगदान पुर्‍याएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> सन् १९१२ मा कोलोनमा सोन्डरबुन्ड कलाकारहरूसँग, सन् १९१३ मा न्युयोर्कमा आर्मरी प्रदर्शनी, र सन् १९१४ मा बर्लिनमा महत्वपूर्ण समूह प्रदर्शनीहरू भएका थिए,<ref>{{sfnp|Dorn|Leeman|1990}}</ref> [[हेन्क ब्रेमर]] फन गोखको बारेमा सिकाउन र बोल्नमा महत्वपूर्ण भूमिकामा थिए,<ref>{{sfnp|Rovers|2007|loc= 262}}</ref> र उनले [[हेलेन क्रोलर-मुलर]]लाई फन गोखको कलासँग परिचित गराएका थिए जो उनको कामको एक अति उत्सुक सङ्ग्रहकर्ता बनेकी थिइन्।<ref>{{sfnp|Rovers|2007|loc= 258}}</ref> जर्मनेली अभिव्यञ्जनावादका प्रारम्भिक व्यक्तित्वहरू जस्तै [[एमिल नोल्डे]]ले फन गोखको कामप्रति ऋण स्वीकार गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Selz|1968|p= 82}}</ref> फन गोखको प्रसिद्धि [[पहिलो विश्वयुद्ध]]भन्दा पहिले [[अस्ट्रिया]] र [[जर्मनी]]मा सर्वप्रथम शिखरमा पुगेको थियो,<ref>{{sfnp|Weikop|2007|loc= 208}}</ref> जसमा उनको पत्रहरूको तीन खण्डमा १९१४ मा प्रकाशनले सहयोग पुर्‍याएको थियो।<ref>{{sfnp|Naifeh|Smith|2011|loc= 867}}</ref> उनका पत्रहरू अभिव्यञ्जनात्मक र साहित्यिक छन् भने यी पत्रहरूलाई १९औँ शताब्दीको आफ्नो प्रकारको अग्रणी लेखाइको रूपमा वर्णन गरिएको छ।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 19}}</ref> यी पत्रहरूले फन गोखको एउटा शक्तिशाली पौराणिक कथाको सुरुवात गर्दछ जसमा उनलाई एक तीव्र र समर्पित चित्रकारको रूपमा उल्लेख गरि आफ्नो कलाको लागि कष्ट भोगेको र युवावस्थामै मृत्युवरण गरेको भनी वर्णन गर्दछ।<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= x}}</ref> सन् १९३४ मा, उपन्यासकार [[अर्भिङ स्टोन]]ले फन गोखको जीवनमा आधारित एउटा जीवनीपरक उपन्यास लेखे जसको शीर्षक थियो ''[[लस्ट फर लाइफ (उपन्यास)|लस्ट फर लाइफ]]'' राखिएको थियो जुन फन गोखका भाइ थिओलाई लेखेको पत्रहरूमा आधारित थियो।<ref>{{cite web|url=https://www.imdb.com/name/nm0994883/|title=भिन्सेन्त फन गोखका लागि IMDb|website=IMDb|access-date=९ मे २०१९|archive-url=https://web.archive.org/web/20190527102007/https://www.imdb.com/name/nm0994883/|archive-date=२७ मे २०१९|url-status=live}}</ref> यस उपन्यास र सन् १९५६ को यसै नामको चलचित्रले उनको प्रसिद्धिलाई अझै वृद्धि गरेको देखिन्छ। संयुक्त राज्यहरूमा स्टोनले अनुमान लगाएअनुसार, उनको अप्रत्याशित सर्वाधिक बिक्री भएका पुस्तक भन्दा पहिले केही सय मानिसहरूले मात्र फन गोखको बारेमा सुनेका थिए।<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= xii}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=dlhn_Kxgm8g | archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211114/dlhn_Kxgm8g| archive-date=१४ नोभेम्बर २०२१ | url-status=live|title=अर्भिङ स्टोन अन्तर्वार्ता |work= Day at Night|first=जेम्स |last=डे |date=२३ अप्रिल १९७४ |access-date=२ अगस्ट २०१७}}</ref> ===फन गोख सङ्ग्रहालय=== {{मुख्य|फन गोख सङ्ग्रहालय}} [[चित्र:Weesp and Amsterdam (Netherland, June 2020) - 7 (50550627911).jpg|thumb|फन गोख सङ्ग्रहालय, एम्स्टर्डम]] फन गोखको भतिजा [[भिन्सेन्त विलेम फन गोख]] (सन् १८९०–१९७८),<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 253}}</ref> ले आफ्नी आमाको मृत्यु सन् १९२५ मा भएपछि उनीसँग सम्बन्धित सबै सम्पत्तिको उत्तराधिकारी बनेका थिए। सन् १९५० को दशकको प्रारम्भमा उनले चार खण्ड र धेरै भाषाहरूमा प्रस्तुत पत्रहरूको पूर्ण संस्करणको प्रकाशनको व्यवस्था गरेका थिए। त्यसपछि उनले सम्पूर्ण सङ्ग्रह खरीद गर्न र राख्नको लागि एउटा फाउन्डेसनलाई अनुदान दिन डच सरकारसँग वार्ता सुरु गरेका थिए।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 252}}</ref> थिओका छोरा विलेम फन गोखले कलाकृतिहरू सम्भवतः उत्तम अवस्थाहरूमा प्रदर्शित गरिनेछन् भन्ने उद्देश्यले यो परियोजनाको योजना बनाएका थिए। यो परियोजना सन् १९६३ मा सुरु भएको थियोे जहाँ वास्तुकार [[खेरित रितभेल्त]]लाई यसको डिजाइनको जिम्मा दिइएको र सन् १९६४ मा उनको मृत्युपछि [[किशो कुरोकावा]]ले उक्त जिम्मेवारी सम्हालेका थिए।<ref name=nga>{{citation |url=http://www.nga.gov/exhibitions/vgmsm.shtm |title=भान गोगको भान गोगहरू: भान गोग संग्रहालय |date=४ अक्टोबर १९९८ |publisher=नेसनल ग्यालेरी अफ आर्ट |access-date=२३ अप्रिल २०११ |archive-url=https://web.archive.org/web/20100529195527/http://www.nga.gov/exhibitions/vgmsm.shtm |archive-date=२९ मे २०१० |url-status=live }}</ref> सन् १९६० को दशकभरि काम प्रगतिमा रह्यो र यसको भव्य उद्घाटनको लागि सन् १९७२ को वर्षलाई लक्षित गरिएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 253}}</ref> [[फन गोख सङ्ग्रहालय]] सन् १९७३ मा एम्स्टर्डमको [[म्युजियमप्लेन]] मा खुलेको थियो,<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= xiii}}</ref> यो राइक्सम्युजियमपछि नेदरल्यान्ड्सको दोस्रो सबैभन्दा लोकप्रिय सङ्ग्रहालय बन्न सफल भएको थियो नहाँ नियमित रूपमा वार्षिक १५ लाखभन्दा बढी आगन्तुकहरू आउने गर्दथे। सन् २०१५ मा यसले कीर्तिमानी १९ लाख आगन्तुकहरू पाएको थियो।<ref>{{cite news|url=http://www.at5.nl/artikelen/150751/bezoekersrecords_voor_van_gogh_museum_en_nemo|title=Bezoekersrecords voor Van Gogh Museum en NEMO|date=१५ डिसेम्बर २०१५|language=डच|work=AT5|access-date=४ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20160721082453/http://www.at5.nl/artikelen/150751/bezoekersrecords_voor_van_gogh_museum_en_nemo|archive-date=२१ जुलाई २०१६|url-status=live}}</ref> यस सङ्ग्रहालयमा ८५ प्रतिशत आगन्तुकहरू अन्य देशहरूबाट आएका थिए।<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/culture-professionals-network/2015/sep/01/van-gogh-museum-chief-axel-ruger-interview|title=फन गोख सङ्ग्रहालय प्रमुख: हाम्रो आयका स्रोतहरू विविधीकरण गर्नु महत्वपूर्ण छ|last=Caines|first=Matthew|date=१ सेप्टेम्बर २०१५|work=द गार्डियन|access-date=४ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20160826101634/https://www.theguardian.com/culture-professionals-network/2015/sep/01/van-gogh-museum-chief-axel-ruger-interview|archive-date=२६ अगस्ट २०१६|url-status=live}}</ref> == टिप्पणीहरू == {{Reflist|group=note}} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == {{sister project links|auto=1}} * [http://www.vggallery.com/ भिन्सेन्त फन गोख चित्र सङ्ग्राहलय], फन गोखका पत्र तथा कार्यहरूको सम्पूर्ण विवरण * [http://vangoghletters.org/ फन गोखद्वारा लिखित पत्रहरू] {{Webarchive|url=https://wayback.archive-it.org/all/20121025195053/http://vangoghletters.org/vg/ |date=2012-10-25 }} * [http://www.nga.gov/content/ngaweb/education/teachers/teaching-packets/van-gogh.html/ भिन्सेन्त फन गोख] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170920143009/https://www.nga.gov/content/ngaweb/education/teachers/teaching-packets/van-gogh.html/ |date=2017-09-20 }} शिक्षण कार्यक्रम * {{Gutenberg author | id=40599}} * {{Internet Archive author |sname=Vincent van Gogh}} * {{Librivox author |id=6171}} * {{IMDB name}} 7kmugv6zsfp1sm3xcsyi5pqix09glyc 1353994 1353990 2026-05-02T15:33:12Z हिमाल सुवेदी 30817 /* */ 1353994 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = भिन्सेन्त फन गोख | image = Vincent van Gogh - Self-Portrait - Google Art Project (454045).jpg | alt = A head and shoulders portrait of a thirty something man, with a red beard, facing to the left | caption = सन् १८८७ मा गोखद्वारा बनाइएको उनको आत्म प्रतिमा जसलाई सिकागो कला संस्थानमा राखिएको छ। | birth_name = भिन्सेन्त विलम फन गोख | birth_date = {{Birth date|1853|3|30|df=y}} | birth_place = जुन्दार्त, नेदरल्यान्डस् | death_date = {{Death date and age|df=yes|1890|7|29|1853|3|30}} | death_place = उभेर-सु-वाज, फ्रान्स | death_cause = गोली हानी आत्महत्या | resting_place = उभेर-सु-वाज, फ्रान्स | resting_place_coordinates = {{Coord|49.07531|2.17894|type:landmark_region:FR|format=dms|display=inline}} | movement = उत्तर-प्रभावोत्पादी | education = | field = चित्रकारिता, स्थिर-जीवन अङ्कन, आकृति र भूदृश्य चित्रहरू | family = थिओ फन गोख (भाइ) | notable_works = {{ubl|''[[सिन होर्निक|सिन होर्निक चित्र शृङ्खला]]'' (सन् १८८२-८३)|''आलु भक्षक'' (सन् १८८५)|''सूर्यमुखी फूलहरूको शृङ्खला चित्रण'' (सन् १८८७)|''आर्लेसमा सुत्नेकोठा'' (सन् १८८८)|''[[तारामय रात]]'' (सन् १८८९)|''डाक्टर गचेतको आकृति'' (सन् १८९०)|''कागहरू रहेको गहुँबारी'' (सन् १८९०)|''सियोस्ता'' (सन् १८९०)|''उभेरको गृजाघर'' (सन् १८९०)|''|''[[दुःखी वृद्ध मानिस]]'' (सन् १८९०)}} }} '''भिन्सेन्त विलम फन गोख''' ({{IPA-nl|ˈvɪnsɛnt ˈʋɪləm vɑn ˈɣɔx|lang|Nl-Vincent_van_Gogh.ogg}} (३० मार्च १८५३ – २९ जुलाई १८९०) एक नेदरल्यान्डेेेली उत्तर प्रभावोत्पादी चित्रकार थिए। उनी मरणोपरान्त पश्चिमी कला इतिहासमा सबैभन्दा प्रसिद्ध र प्रभावशाली व्यक्तित्वहरू मध्ये एक थिए। सानै उमेरदेखि चित्रकला सुरु गरेका उनले बीसको दशकको मध्यपछि आफ्नो जीवनको अन्तिम दुई वर्षमा असङ्ख्य प्रसिद्ध चित्रहरू चित्रित गरेका थिए। उनीद्वारा बनाइएका अधिकांश चित्रहरूमा भूपरिदृश्य, सूर्यमुखी, गहुँको खेतहरू आदि समावेश छन्। एक दशकको अवधिमा उनले २,१०० भन्दा बढी चित्रहरू बनाए जसमा ८६० तेल चित्र, १,३०० भन्दा बढी जलनाला, रेखाचित्र तथा भूदृश्यहरू समावेश छन्। उनका प्रारम्भिक कार्यहरू अधिकतम स्थिर जीवन र कृषक श्रमिकहरूको चित्रणमा रङ्गहरूद्वारा सङ्केत गरिएको थियो जसले उनका पछिका चित्रकर्महरूलाई त्यसबाट छुट्टाएको थियो। व्यावसायिक रूपमा असफल भएपनि उनले बनाएका चित्रहरू निकै प्रसिद्ध रहेका छन्।<ref>Tralbaut (1981), 286,287</ref><ref>Hulsker (1990), 390</ref> लामो समयदेखि मानसिक रोगबाट पीडित उनले ३७ वर्षको उमेरमा आत्महत्या गरेका थिए। एक उच्चमध्यम वर्गीय परिवारमा जन्मिएका उनी आफ्नो बाल्यकालदेखिनै शान्त, गम्भीर र विचारशील थिए। युवावस्थामा उनले एक कला व्यवसायिकको रूपमा काम गरेका थिए भने यस क्रममा उनले थुप्रै ठाउँहरूको यात्रा पनि गरेका थिए। तर लन्डनमा स्थानान्तरण भएपछि उनी निकै उदास बनेका थिए। त्यसपछिका दिनहरूमा उनी धार्मिक रूपमा सक्रियता देखाउँदै दक्षिणी बेल्जियममा सेवकको रूपमा समय बिताएका थिए। सन् १८८१ मा आफ्ना आमाबुबासँग घर फर्किनुपूर्व उनले कलामा आधुनिकतावादी प्रवृत्तिहरूको बारेमा थुप्रै जानकारीहरू लिइसकेका थिए र सोही वर्षबाट उनले चित्रकर्म सुरु गरेका थिए। सन् १८८१ मा, चित्रकारिता सुरु गर्नुपूर्व उनी अस्वस्थ बनेका थिए। उनका भाइ थिओले उनलाई आर्थिक रूपमा समर्थन गरेका थिए भने उनीहरू दुवैले मिलेर आफ्ना परिवारजन तथा परिचित मानिसहरूलाई लामो पत्राचार गरेका थिए। सन् १८८६ मा उनले पेरिस बसाइँसराइ गरि एमिले बर्नार्ड र [[पल गोगाँ]] जस्ता ''[[आभँ-गार्द|अग्रगामी]]'' सदस्यहरूलाई भेटेका थिए जसले प्रभाववादी संवेदनशीलताको विरुद्धमा प्रतिक्रिया दिइरहेका थिए। उनको काम विकसित हुँदै जाँदा उनले स्थिर जीवन र स्थानीय परिदृश्यहरूका लागि एउटा नयाँ दृष्टिकोण सिर्जना गरेका थिए। उनका चित्रहरू चम्किलो रङ्गका हुँदै गएको र उनले एउटा यस्तो शैली विकास गरे जुन सन् १८८८ मा फ्रान्सको दक्षिणमा पर्ने [[आर्लेस]] बसाइका क्रममा पूर्ण रूपमा साकार भएको थियो। यस अवधिमा उनले [[जैतूनका रूखहरू (फन गोख शृङ्खला)|जैतूनका रूख]]हरू, [[गहुँ खेत (फन गोख शृङ्खला)|गहुँका खेत]]हरू र [[सूर्यमुखी (फन गोख शृङ्खला)|सूर्यमुखी]] फूलकन शृङ्खलाहरू समावेश गर्न आफ्ना विषयवस्तुहरूलाई फराकिलो बनाएका थिए। फन गोख मानसिक रोगका लहरहरू र भ्रमबाट पीडित रहेको भएतापनि उनी आफ्नो मानसिक स्थिरताको बारेमा चिन्तित थिए। उनले प्रायः आफ्नो शारीरिक स्वास्थ्यलाई बेवास्ता गर्दथे भने उनले राम्रोसँग खाना नखाने र अत्यधिक रक्सी पिउने गर्दथे। गोगाँसँगको उनको मित्रता छुरा प्रहारको विवादपछि समाप्त भएको थियो जब क्रोधमा उनले आफ्नै देब्रे कानको एक भाग काटेका थिए। त्यसपछि उनले साँ-रेमी सहितका मानसिक अस्पतालहरूमा समय बिताएका थिए। अस्पतालबाट फर्किएर पेरिस नजिकैको ओभेर-सुर-वाजमा सरेपछि, उनी [[होमियोप्याथी चिकित्सा पद्धती|होमियोप्याथिक]] चिकित्सक [[पल गचेत]]को रेखदेखमा आएका थिए। उनको डिप्रेसन जारी रहेको र सन् १८९० जुलाई २७ का दिन उनले आफ्नै छातीमा आफैले गोली हानेका थिए। त्यसको दुईदिनपछि चोटका कारण उनको मृत्यु भएको थियो। फन गोख आफ्नो जीवनकालमा असफल बनेका र उनलाई पागल र असफल व्यक्तिको रूपमा पनि लिइने गरिन्थ्यो। आफ्नो आत्महत्यापछि उनी प्रसिद्ध हुँदै गएका र सार्वजनिक कल्पनामा एक सर्वोत्कृष्ट "गलत बुझिएको प्रतिभाशाली" व्यक्तिको रूपमा अवस्थित छन्, यस्तो कलाकार "जहाँ पागलपन र रचनात्मकताका कुराहरू आपसमा जोडिन्छन्"।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 9}}</ref> २०औँ शताब्दीको प्रारम्भमा उनको चित्रकला शैलीका तत्वहरू [[फोभिवाद]] र जर्मन अभिव्यक्तिवादीहरूद्वारा आत्मसात गरिएपछि उनको ख्याति बढ्न थालेको थियो। उनले पछिल्ला दशकहरूमा व्यापक आलोचनात्मक, व्यावसायिक र लोकप्रिय सफलता प्राप्त गरेका र उनलाई एक महत्त्वपूर्ण तर दु:खद चित्रकारको रूपमा सम्झिने गरिन्छ। यस्तो खालको समस्याग्रस्त व्यक्तित्वले पीडित कलाकारको रसरङ्गमय आदर्शलाई प्रतिनिधित्व गर्दछ। ==शैली र कृतिहरू== == प्रतिष्ठा र विरासत == [[चित्र:Jo van Gogh-Bonger, by Woodbury and Page-2.jpg|thumb|upright|[[योहाना फन गोख-बोङ्गर]], सन् १८८९|alt=एक जवान महिलाको सहज अभिव्यक्ति र हल्का मुस्कानका साथ टाउकोको औपचारिक श्यामश्वेत तस्वीर]] सन् १८८० को दशकको अन्त्यतिर फन गोखको पहिलो प्रदर्शनीहरू पछि कलाकार, कला समीक्षक, व्यापारी र सङ्कलनकर्ताहरू माझ उनको प्रतिष्ठा निरन्तर बढ्दै गएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref> सन् १८८७ मा, [[अँद्रे आन्तोन]]ले पेरिसको [[थिएटर लिब्र]]मा [[जर्ज सुरात]] र [[पल सिन्याक]]का कामहरूसँगै फन गोखका चित्रहरू पनि राखेका थिए भने तीमध्ये केही जुलियन टाङ्गुईले प्राप्त गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 305}}</ref> सन् १८८९ मा, अल्बर्ट ओरियरले ''ल मोदेरनिस्त इलुस्त्रे'' पत्रिकामा उनको कामलाई "आगो, तीव्रता र घाम" को विशेषता भएको भनी वर्णन गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 307}}</ref> जनवरी १८९० मा ब्रसेल्सको सोस्येते दे-आर्तिस्त एँदेपाँदाँ ({{भाषा-फ्रान्सेली|Société des Artistes Indépendants}}) मा उनका १० वटा चित्रहरू प्रदर्शन गरिएका थिए।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc=72}}</ref> फ्रान्सेली राष्ट्रपति [[सादी कार्नो|मारी फ्रँस्वा सादी कार्नो]] फन गोखको कामबाट प्रभावित भएको भनिएको थियो।<ref>{{cite news |url=https://www.telegraph.co.uk/news/2018/08/27/van-gogh-not-unappreciated-lifetime-myth-busting-letter-shows/ |title=Van Gogh was not unappreciated in his lifetime, myth-busting letter shows |work=The Daily Telegraph |last=Furness |first=Hannah |date=27 August 2018 |access-date=7 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180908015803/https://www.telegraph.co.uk/news/2018/08/27/van-gogh-not-unappreciated-lifetime-myth-busting-letter-shows/ |archive-date=8 September 2018 |url-status=live }}</ref> फन गोखको मृत्युपछि, ब्रसेल्स, पेरिस, हेग र एन्टवर्पमा स्मृति प्रदर्शनीहरू आयोजना गरिएका थिए। उनका कामहरू ''[[ले भँ]]''मा छवटा चित्रहरू सहित धेरै उच्च-प्रोफाइल प्रदर्शनीहरूमा देखाइएका थिए भने सन् १८९१ मा ब्रसेल्समा एक पूर्वव्यापी प्रदर्शनी भएको थियो।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc=72}}</ref> सन् १८९२ मा [[ओक्तेभे मिर्बेउ]]ले लेखेका थिए, फन गोखको आत्महत्या कलाका लागि "एक असीमित दुखद क्षति थियो... यद्यपि जनता उनको भव्य अन्त्येष्टिमा भीड लागेनन् र बिचारा भिन्सेन्त फन गोख, जसको मृत्युको अर्थ प्रतिभाको एउटा सुन्दर ज्वाला निभ्नु हो, उनी आफ्नो जीवन जस्तै गुमनाम र उपेक्षित भएर मृत्युमा गए।"<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 305}}</ref> सन् १८९१ जनवरीमा उनका भाइ थिओको मृत्युले भिन्सेन्तको सबैभन्दा ठूलो र राम्रो पहुँच भएको समर्थकलाई गुमेको थियो।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 310}}</ref> थिओकी विधवा योहान फन गोख-बोङ्गर बीसको दशककी डच महिला थिइन् जसले न त आफ्नो पतिलाई न त जेठाजुलाई धेरै समयदेखि चिनेकी थिइन्। उनले अचानक सयौँ चित्र, पत्र र रेखाचित्रहरूका साथै आफ्नो शिशु छोरा भिन्सेन्त विलेम फन गोखको हेरचाह गर्नुपर्ने भएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref>{{efn|group=note|उनको पति परिवारको एकमात्र सहारा थिए, र योहानासँग पेरिसमा एउटा कोठा, केही फर्निचरका सामानहरू र जेठाजुका चित्रहरू मात्र बाँकी थिए, जसलाई त्यस समयमा "कुनै मूल्य नभएको" रूपमा हेरिन्थ्यो।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://www.webexhibits.org/vangogh/memoir/nephew/1.html Memoirs of V.W. van Gogh]}}}} गोगाँ फन गोखको प्रतिष्ठा बढाउन सहयोग गर्ने पक्षमा थिएनन् र जोका भाइ एन्ड्रिज बोङ्गर पनि उनको कामको बारेमा खासै उत्साहित देखिएनन्।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref> समीक्षकहरूमध्ये फन गोखका प्रारम्भिक समर्थकहरू मध्ये एक, ओरियरको सन् १८९२ मा २७ वर्षको उमेरमा [[टाइफाइड|टाइफाइड ज्वरो]]का कारण मृत्यु भएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> [[चित्र:Vincent Van Gogh 0013.jpg|thumb|right|upright|''त्रास्कोँ जाने बाटोमा चित्रकार'', अगस्ट १८८८ (दोस्रो विश्वयुद्धमा आगोले नष्ट भएको)|alt=एउटा परालको टोपी लगाएको मानिस, क्यानभास र पेन्टबक्स बोकेर, रूखले घेरिएको, पातहरू छरिएको ग्रामीण सडकमा देब्रेतिर हिँडिरहेको चित्र]] सन् १८९२ मा, [[एमिल बेर्नार]]ले [[पेरिस]]मा फन गोखको चित्रहरूको एउटा सानो एकल प्रदर्शनी आयोजना गरेका थिए भने [[जुल्याँ ताँगी]]ले फन-गोख-बोङ्गरबाट पठाइएका धेरै चित्रहरूसहित फन गोखका अन्य चित्रहरूलाई प्रदर्शनमा राखेका थिए। अप्रिल १८९४ मा, पेरिसको [[दुराँ-रुएल]] ग्यालरीले फन गोखको कलाकृतिहरूबाट १० वटा चित्रहरू बिक्रीको लागि स्वीकार गर्न सहमति जनाएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> सन् १८९६ मा, त्यतिबेलाका एक अज्ञात कला फाभिवादी विद्यार्थी चित्रकार [[हेनरी मातिस]]ले ब्रिटनीको बेल इल टापूमा जोन रसेलसँग भेट्न गएका थिए।<ref>{{sfnp| Spurling|1998|loc= 119–138}}</ref> <ref name=abc>{{cite web|url=http://www.abc.net.au/rn/arts/booktalk/stories/s1430343.htm|title=अज्ञात मातिस&nbsp;... – पुस्तक वार्ता|last=हिलरी स्पर्लिङसँग अन्तर्वार्ता|date=८ जुन २००५|work=ABC Online|access-date=१ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20111012112023/http://www.abc.net.au/rn/arts/booktalk/stories/s1430343.htm|archive-date=१२ अक्टोबर २०११|url-status=live}}</ref> रसेल फन गोखको घनिष्ठ मित्र थिए; उनले मातिसलाई डच चित्रकारको कामसँग परिचित गराएर उनलाई फन गोखको एउटा रेखाचित्र दिएका थिए। फन गोखबाट प्रभावित भएर, मातिसले माटोको रङ्गको चित्रकला छोडेर चम्किला रङ्गहरू अपनाएका थिए।<ref name=abc/>{{sfnp|Spurling|1998|loc= 138}} सन् १९०१ मा पेरिसमा, बर्नहाइम-ज्युन ग्यालरीमा फन गोखको एउटा ठूलो पूर्वव्यापी प्रदर्शनी आयोजना गरिएको थियो जसले [[आन्द्रे देराँ]] र [[मौरिस द भ्लामिङ्क]]लाई उत्साहित तुल्याएको र फाभिवादको उदयमा योगदान पुर्‍याएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> सन् १९१२ मा कोलोनमा सोन्डरबुन्ड कलाकारहरूसँग, सन् १९१३ मा न्युयोर्कमा आर्मरी प्रदर्शनी, र सन् १९१४ मा बर्लिनमा महत्वपूर्ण समूह प्रदर्शनीहरू भएका थिए,<ref>{{sfnp|Dorn|Leeman|1990}}</ref> [[हेन्क ब्रेमर]] फन गोखको बारेमा सिकाउन र बोल्नमा महत्वपूर्ण भूमिकामा थिए,<ref>{{sfnp|Rovers|2007|loc= 262}}</ref> र उनले [[हेलेन क्रोलर-मुलर]]लाई फन गोखको कलासँग परिचित गराएका थिए जो उनको कामको एक अति उत्सुक सङ्ग्रहकर्ता बनेकी थिइन्।<ref>{{sfnp|Rovers|2007|loc= 258}}</ref> जर्मनेली अभिव्यञ्जनावादका प्रारम्भिक व्यक्तित्वहरू जस्तै [[एमिल नोल्डे]]ले फन गोखको कामप्रति ऋण स्वीकार गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Selz|1968|p= 82}}</ref> फन गोखको प्रसिद्धि [[पहिलो विश्वयुद्ध]]भन्दा पहिले [[अस्ट्रिया]] र [[जर्मनी]]मा सर्वप्रथम शिखरमा पुगेको थियो,<ref>{{sfnp|Weikop|2007|loc= 208}}</ref> जसमा उनको पत्रहरूको तीन खण्डमा १९१४ मा प्रकाशनले सहयोग पुर्‍याएको थियो।<ref>{{sfnp|Naifeh|Smith|2011|loc= 867}}</ref> उनका पत्रहरू अभिव्यञ्जनात्मक र साहित्यिक छन् भने यी पत्रहरूलाई १९औँ शताब्दीको आफ्नो प्रकारको अग्रणी लेखाइको रूपमा वर्णन गरिएको छ।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 19}}</ref> यी पत्रहरूले फन गोखको एउटा शक्तिशाली पौराणिक कथाको सुरुवात गर्दछ जसमा उनलाई एक तीव्र र समर्पित चित्रकारको रूपमा उल्लेख गरि आफ्नो कलाको लागि कष्ट भोगेको र युवावस्थामै मृत्युवरण गरेको भनी वर्णन गर्दछ।<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= x}}</ref> सन् १९३४ मा, उपन्यासकार [[अर्भिङ स्टोन]]ले फन गोखको जीवनमा आधारित एउटा जीवनीपरक उपन्यास लेखे जसको शीर्षक थियो ''[[लस्ट फर लाइफ (उपन्यास)|लस्ट फर लाइफ]]'' राखिएको थियो जुन फन गोखका भाइ थिओलाई लेखेको पत्रहरूमा आधारित थियो।<ref>{{cite web|url=https://www.imdb.com/name/nm0994883/|title=भिन्सेन्त फन गोखका लागि IMDb|website=IMDb|access-date=९ मे २०१९|archive-url=https://web.archive.org/web/20190527102007/https://www.imdb.com/name/nm0994883/|archive-date=२७ मे २०१९|url-status=live}}</ref> यस उपन्यास र सन् १९५६ को यसै नामको चलचित्रले उनको प्रसिद्धिलाई अझै वृद्धि गरेको देखिन्छ। संयुक्त राज्यहरूमा स्टोनले अनुमान लगाएअनुसार, उनको अप्रत्याशित सर्वाधिक बिक्री भएका पुस्तक भन्दा पहिले केही सय मानिसहरूले मात्र फन गोखको बारेमा सुनेका थिए।<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= xii}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=dlhn_Kxgm8g | archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211114/dlhn_Kxgm8g| archive-date=१४ नोभेम्बर २०२१ | url-status=live|title=अर्भिङ स्टोन अन्तर्वार्ता |work= Day at Night|first=जेम्स |last=डे |date=२३ अप्रिल १९७४ |access-date=२ अगस्ट २०१७}}</ref> ===फन गोख सङ्ग्रहालय=== {{मुख्य|फन गोख सङ्ग्रहालय}} [[चित्र:Weesp and Amsterdam (Netherland, June 2020) - 7 (50550627911).jpg|thumb|फन गोख सङ्ग्रहालय, एम्स्टर्डम]] फन गोखको भतिजा [[भिन्सेन्त विलेम फन गोख]] (सन् १८९०–१९७८),<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 253}}</ref> ले आफ्नी आमाको मृत्यु सन् १९२५ मा भएपछि उनीसँग सम्बन्धित सबै सम्पत्तिको उत्तराधिकारी बनेका थिए। सन् १९५० को दशकको प्रारम्भमा उनले चार खण्ड र धेरै भाषाहरूमा प्रस्तुत पत्रहरूको पूर्ण संस्करणको प्रकाशनको व्यवस्था गरेका थिए। त्यसपछि उनले सम्पूर्ण सङ्ग्रह खरीद गर्न र राख्नको लागि एउटा फाउन्डेसनलाई अनुदान दिन डच सरकारसँग वार्ता सुरु गरेका थिए।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 252}}</ref> थिओका छोरा विलेम फन गोखले कलाकृतिहरू सम्भवतः उत्तम अवस्थाहरूमा प्रदर्शित गरिनेछन् भन्ने उद्देश्यले यो परियोजनाको योजना बनाएका थिए। यो परियोजना सन् १९६३ मा सुरु भएको थियोे जहाँ वास्तुकार [[खेरित रितभेल्त]]लाई यसको डिजाइनको जिम्मा दिइएको र सन् १९६४ मा उनको मृत्युपछि [[किशो कुरोकावा]]ले उक्त जिम्मेवारी सम्हालेका थिए।<ref name=nga>{{citation |url=http://www.nga.gov/exhibitions/vgmsm.shtm |title=भान गोगको भान गोगहरू: भान गोग संग्रहालय |date=४ अक्टोबर १९९८ |publisher=नेसनल ग्यालेरी अफ आर्ट |access-date=२३ अप्रिल २०११ |archive-url=https://web.archive.org/web/20100529195527/http://www.nga.gov/exhibitions/vgmsm.shtm |archive-date=२९ मे २०१० |url-status=live }}</ref> सन् १९६० को दशकभरि काम प्रगतिमा रह्यो र यसको भव्य उद्घाटनको लागि सन् १९७२ को वर्षलाई लक्षित गरिएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 253}}</ref> [[फन गोख सङ्ग्रहालय]] सन् १९७३ मा एम्स्टर्डमको [[म्युजियमप्लेन]] मा खुलेको थियो,<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= xiii}}</ref> यो राइक्सम्युजियमपछि नेदरल्यान्ड्सको दोस्रो सबैभन्दा लोकप्रिय सङ्ग्रहालय बन्न सफल भएको थियो नहाँ नियमित रूपमा वार्षिक १५ लाखभन्दा बढी आगन्तुकहरू आउने गर्दथे। सन् २०१५ मा यसले कीर्तिमानी १९ लाख आगन्तुकहरू पाएको थियो।<ref>{{cite news|url=http://www.at5.nl/artikelen/150751/bezoekersrecords_voor_van_gogh_museum_en_nemo|title=Bezoekersrecords voor Van Gogh Museum en NEMO|date=१५ डिसेम्बर २०१५|language=डच|work=AT5|access-date=४ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20160721082453/http://www.at5.nl/artikelen/150751/bezoekersrecords_voor_van_gogh_museum_en_nemo|archive-date=२१ जुलाई २०१६|url-status=live}}</ref> यस सङ्ग्रहालयमा ८५ प्रतिशत आगन्तुकहरू अन्य देशहरूबाट आएका थिए।<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/culture-professionals-network/2015/sep/01/van-gogh-museum-chief-axel-ruger-interview|title=फन गोख सङ्ग्रहालय प्रमुख: हाम्रो आयका स्रोतहरू विविधीकरण गर्नु महत्वपूर्ण छ|last=Caines|first=Matthew|date=१ सेप्टेम्बर २०१५|work=द गार्डियन|access-date=४ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20160826101634/https://www.theguardian.com/culture-professionals-network/2015/sep/01/van-gogh-museum-chief-axel-ruger-interview|archive-date=२६ अगस्ट २०१६|url-status=live}}</ref> == टिप्पणीहरू == {{Reflist|group=note}} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == {{sister project links|auto=1}} * [http://www.vggallery.com/ भिन्सेन्त फन गोख चित्र सङ्ग्राहलय], फन गोखका पत्र तथा कार्यहरूको सम्पूर्ण विवरण * [http://vangoghletters.org/ फन गोखद्वारा लिखित पत्रहरू] {{Webarchive|url=https://wayback.archive-it.org/all/20121025195053/http://vangoghletters.org/vg/ |date=2012-10-25 }} * [http://www.nga.gov/content/ngaweb/education/teachers/teaching-packets/van-gogh.html/ भिन्सेन्त फन गोख] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170920143009/https://www.nga.gov/content/ngaweb/education/teachers/teaching-packets/van-gogh.html/ |date=2017-09-20 }} शिक्षण कार्यक्रम * {{Gutenberg author | id=40599}} * {{Internet Archive author |sname=Vincent van Gogh}} * {{Librivox author |id=6171}} * {{IMDB name}} 1c5lnjxk1eswdem4ot6nqyhvzsccehe 1353997 1353994 2026-05-02T15:50:48Z हिमाल सुवेदी 30817 /* शैली र कृतिहरू */ 1353997 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = भिन्सेन्त फन गोख | image = Vincent van Gogh - Self-Portrait - Google Art Project (454045).jpg | alt = A head and shoulders portrait of a thirty something man, with a red beard, facing to the left | caption = सन् १८८७ मा गोखद्वारा बनाइएको उनको आत्म प्रतिमा जसलाई सिकागो कला संस्थानमा राखिएको छ। | birth_name = भिन्सेन्त विलम फन गोख | birth_date = {{Birth date|1853|3|30|df=y}} | birth_place = जुन्दार्त, नेदरल्यान्डस् | death_date = {{Death date and age|df=yes|1890|7|29|1853|3|30}} | death_place = उभेर-सु-वाज, फ्रान्स | death_cause = गोली हानी आत्महत्या | resting_place = उभेर-सु-वाज, फ्रान्स | resting_place_coordinates = {{Coord|49.07531|2.17894|type:landmark_region:FR|format=dms|display=inline}} | movement = उत्तर-प्रभावोत्पादी | education = | field = चित्रकारिता, स्थिर-जीवन अङ्कन, आकृति र भूदृश्य चित्रहरू | family = थिओ फन गोख (भाइ) | notable_works = {{ubl|''[[सिन होर्निक|सिन होर्निक चित्र शृङ्खला]]'' (सन् १८८२-८३)|''आलु भक्षक'' (सन् १८८५)|''सूर्यमुखी फूलहरूको शृङ्खला चित्रण'' (सन् १८८७)|''आर्लेसमा सुत्नेकोठा'' (सन् १८८८)|''[[तारामय रात]]'' (सन् १८८९)|''डाक्टर गचेतको आकृति'' (सन् १८९०)|''कागहरू रहेको गहुँबारी'' (सन् १८९०)|''सियोस्ता'' (सन् १८९०)|''उभेरको गृजाघर'' (सन् १८९०)|''|''[[दुःखी वृद्ध मानिस]]'' (सन् १८९०)}} }} '''भिन्सेन्त विलम फन गोख''' ({{IPA-nl|ˈvɪnsɛnt ˈʋɪləm vɑn ˈɣɔx|lang|Nl-Vincent_van_Gogh.ogg}} (३० मार्च १८५३ – २९ जुलाई १८९०) एक नेदरल्यान्डेेेली उत्तर प्रभावोत्पादी चित्रकार थिए। उनी मरणोपरान्त पश्चिमी कला इतिहासमा सबैभन्दा प्रसिद्ध र प्रभावशाली व्यक्तित्वहरू मध्ये एक थिए। सानै उमेरदेखि चित्रकला सुरु गरेका उनले बीसको दशकको मध्यपछि आफ्नो जीवनको अन्तिम दुई वर्षमा असङ्ख्य प्रसिद्ध चित्रहरू चित्रित गरेका थिए। उनीद्वारा बनाइएका अधिकांश चित्रहरूमा भूपरिदृश्य, सूर्यमुखी, गहुँको खेतहरू आदि समावेश छन्। एक दशकको अवधिमा उनले २,१०० भन्दा बढी चित्रहरू बनाए जसमा ८६० तेल चित्र, १,३०० भन्दा बढी जलनाला, रेखाचित्र तथा भूदृश्यहरू समावेश छन्। उनका प्रारम्भिक कार्यहरू अधिकतम स्थिर जीवन र कृषक श्रमिकहरूको चित्रणमा रङ्गहरूद्वारा सङ्केत गरिएको थियो जसले उनका पछिका चित्रकर्महरूलाई त्यसबाट छुट्टाएको थियो। व्यावसायिक रूपमा असफल भएपनि उनले बनाएका चित्रहरू निकै प्रसिद्ध रहेका छन्।<ref>Tralbaut (1981), 286,287</ref><ref>Hulsker (1990), 390</ref> लामो समयदेखि मानसिक रोगबाट पीडित उनले ३७ वर्षको उमेरमा आत्महत्या गरेका थिए। एक उच्चमध्यम वर्गीय परिवारमा जन्मिएका उनी आफ्नो बाल्यकालदेखिनै शान्त, गम्भीर र विचारशील थिए। युवावस्थामा उनले एक कला व्यवसायिकको रूपमा काम गरेका थिए भने यस क्रममा उनले थुप्रै ठाउँहरूको यात्रा पनि गरेका थिए। तर लन्डनमा स्थानान्तरण भएपछि उनी निकै उदास बनेका थिए। त्यसपछिका दिनहरूमा उनी धार्मिक रूपमा सक्रियता देखाउँदै दक्षिणी बेल्जियममा सेवकको रूपमा समय बिताएका थिए। सन् १८८१ मा आफ्ना आमाबुबासँग घर फर्किनुपूर्व उनले कलामा आधुनिकतावादी प्रवृत्तिहरूको बारेमा थुप्रै जानकारीहरू लिइसकेका थिए र सोही वर्षबाट उनले चित्रकर्म सुरु गरेका थिए। सन् १८८१ मा, चित्रकारिता सुरु गर्नुपूर्व उनी अस्वस्थ बनेका थिए। उनका भाइ थिओले उनलाई आर्थिक रूपमा समर्थन गरेका थिए भने उनीहरू दुवैले मिलेर आफ्ना परिवारजन तथा परिचित मानिसहरूलाई लामो पत्राचार गरेका थिए। सन् १८८६ मा उनले पेरिस बसाइँसराइ गरि एमिले बर्नार्ड र [[पल गोगाँ]] जस्ता ''[[आभँ-गार्द|अग्रगामी]]'' सदस्यहरूलाई भेटेका थिए जसले प्रभाववादी संवेदनशीलताको विरुद्धमा प्रतिक्रिया दिइरहेका थिए। उनको काम विकसित हुँदै जाँदा उनले स्थिर जीवन र स्थानीय परिदृश्यहरूका लागि एउटा नयाँ दृष्टिकोण सिर्जना गरेका थिए। उनका चित्रहरू चम्किलो रङ्गका हुँदै गएको र उनले एउटा यस्तो शैली विकास गरे जुन सन् १८८८ मा फ्रान्सको दक्षिणमा पर्ने [[आर्लेस]] बसाइका क्रममा पूर्ण रूपमा साकार भएको थियो। यस अवधिमा उनले [[जैतूनका रूखहरू (फन गोख शृङ्खला)|जैतूनका रूख]]हरू, [[गहुँ खेत (फन गोख शृङ्खला)|गहुँका खेत]]हरू र [[सूर्यमुखी (फन गोख शृङ्खला)|सूर्यमुखी]] फूलकन शृङ्खलाहरू समावेश गर्न आफ्ना विषयवस्तुहरूलाई फराकिलो बनाएका थिए। फन गोख मानसिक रोगका लहरहरू र भ्रमबाट पीडित रहेको भएतापनि उनी आफ्नो मानसिक स्थिरताको बारेमा चिन्तित थिए। उनले प्रायः आफ्नो शारीरिक स्वास्थ्यलाई बेवास्ता गर्दथे भने उनले राम्रोसँग खाना नखाने र अत्यधिक रक्सी पिउने गर्दथे। गोगाँसँगको उनको मित्रता छुरा प्रहारको विवादपछि समाप्त भएको थियो जब क्रोधमा उनले आफ्नै देब्रे कानको एक भाग काटेका थिए। त्यसपछि उनले साँ-रेमी सहितका मानसिक अस्पतालहरूमा समय बिताएका थिए। अस्पतालबाट फर्किएर पेरिस नजिकैको ओभेर-सुर-वाजमा सरेपछि, उनी [[होमियोप्याथी चिकित्सा पद्धती|होमियोप्याथिक]] चिकित्सक [[पल गचेत]]को रेखदेखमा आएका थिए। उनको डिप्रेसन जारी रहेको र सन् १८९० जुलाई २७ का दिन उनले आफ्नै छातीमा आफैले गोली हानेका थिए। त्यसको दुईदिनपछि चोटका कारण उनको मृत्यु भएको थियो। फन गोख आफ्नो जीवनकालमा असफल बनेका र उनलाई पागल र असफल व्यक्तिको रूपमा पनि लिइने गरिन्थ्यो। आफ्नो आत्महत्यापछि उनी प्रसिद्ध हुँदै गएका र सार्वजनिक कल्पनामा एक सर्वोत्कृष्ट "गलत बुझिएको प्रतिभाशाली" व्यक्तिको रूपमा अवस्थित छन्, यस्तो कलाकार "जहाँ पागलपन र रचनात्मकताका कुराहरू आपसमा जोडिन्छन्"।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 9}}</ref> २०औँ शताब्दीको प्रारम्भमा उनको चित्रकला शैलीका तत्वहरू [[फोभिवाद]] र जर्मन अभिव्यक्तिवादीहरूद्वारा आत्मसात गरिएपछि उनको ख्याति बढ्न थालेको थियो। उनले पछिल्ला दशकहरूमा व्यापक आलोचनात्मक, व्यावसायिक र लोकप्रिय सफलता प्राप्त गरेका र उनलाई एक महत्त्वपूर्ण तर दु:खद चित्रकारको रूपमा सम्झिने गरिन्छ। यस्तो खालको समस्याग्रस्त व्यक्तित्वले पीडित कलाकारको रसरङ्गमय आदर्शलाई प्रतिनिधित्व गर्दछ। ==शैली र कृतिहरू== ===कलात्मक विकास=== [[चित्र:Vincent van Gogh - Starry Night - Google Art Project.jpg|thumb|''[[रोन नदीमाथि तारामय रात]]'', सन् १८८८। [[Musée d'Orsay|मुजे दोर्से]], पेरिस|alt= रोन नदीमाथि चम्किला ताराहरू बिच अँध्यारो तारामय रातको दृश्य। नदीपारि, टाढाका भवनहरूबाट उज्याला बत्तीहरू रोनको अँध्यारो पानीमा प्रतिबिम्बित भइरहेका छन्।]] फन गोखले विद्यालयमा हुँदा [[जलरङ चित्रकला|जलरङ]] मार्फत चित्र बनाएर रङ भर्ने काम गर्दथे तर उनका यस्ता चित्रकलाहरूका केही उदाहरण मात्र अस्तित्वमा रहेका छन् भने केहीको लेखकत्व विवादित छ।<ref>{{sfnp|Van Heugten|1996|loc= 246–251}}</ref> जब उनले वयस्कको रूपमा कलालाई अपनाए तब उनले यसलाई प्रारम्भिक स्तरबाट सुरु गरेका थिए। सन् १८८२ को प्रारम्भमा, उनका काका कर्नेलिस मारिनसले, जो एम्स्टर्डमको समकालीन कलाको एक प्रसिद्ध ग्यालरीका मालिक थिए, हेगको रेखाचित्रहरूको लागि अनुरोध गरेको भएतापनि फन गोखको काम अपेक्षा अनुसारको भएको थिएन। मारिनसले दोस्रो कमिसन प्रस्ताव गर्दै विषयवस्तुलाई विस्तृत रूपमा निर्दिष्ट गरेतातर परिणामबाट फेरि निराशजनक बनेका थिए। फन गोखले लगनशीलता देखाउँदै उनले आफ्नो स्टुडियोमा परिवर्तनशील सटर र विभिन्न चित्रण सामग्रीहरू र प्रकाशको प्रयोग गरेका थिए। एक वर्षभन्दा बढी समयसम्म उनले एकल आकृतिहरूमा काम जारी राखी&nbsp;– कालो र सेतोमा अत्यन्त विस्तृत अध्ययनहरू गरे{{efn|group=note|कालो र सेतोमा काम गर्ने कलाकारहरू, जस्तै चित्रित पत्रपत्रिकाहरू ''[[द ग्राफिक]]'' वा ''[[द इलस्ट्रेटेड लन्डन न्युज]]'' का लागि, फन गोखका मनपर्ने कलाकारहरू मध्येका थिए। <ref>{{sfnp|Pickvance|1974}}}}</ref> जसले त्यतिबेला उनलाई केवल आलोचना मात्र दिलाएको थियो। पछि, तिनै कलाकृतिहरूलाई प्रारम्भिक उत्कृष्ट कृतिहरूको रूपमा मान्यता प्राप्त भएको थियो।{{sfnp|Dorn|Keyes|2000}} अगस्ट १८८२ मा, थिओले भिन्सेन्तलाई बाहिरी प्राकृतिक परिवेशमा काम गर्नका लागि सामग्री किन्न पैसा दिएका थिए। भिन्सेन्तले लेखेको एक पत्रमा उनी "नयाँ जोसका साथ चित्र बनाइरहन सक्छन्" भन्ने उल्लेख थियो।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let253/letter.html पत्र २५३]|ps= . भिन्सेन्त फन गोखको तर्फबाट थिओ भान गोगलाई पत्र। हेग, शनिबार, ५ अगस्ट १८८२।}} सन् १८८३ को प्रारम्भदेखि, उनले बहु-आकृति रचनाहरूमा काम गर्न सुरु गरेका थिए। उनले तीमध्ये केहीको तस्वीरहरू खिचाएको भएतापनि उनका भाइले ती चित्रहरू जीवन्त नभएको टिप्पणी गरेपछि उनले ती सबै कृतिहरूलाई नष्ट गरी पुनः [[तेल चित्र|तेल चित्रकला]]तर्फ अग्रसर बनेका थिए। फन गोखले [[हागे स्कुल]]का प्रसिद्ध कलाकारहरू जस्तै [[जोहान हेन्ड्रिक वाइसेनब्रुख|वाइसेनब्रुख]] र [[बर्नार्ड ब्लोमर्स]] तर्फ ध्यान दिए र उनले उनीहरूबाट र हागे स्कुलको दोस्रो पुस्ताका [[थियोफिल द बक|द बक]] र [[हरम्यान जोहानेस भान डर वेले|भान डर वेले]] जस्ता चित्रकारहरूबाट प्राविधिक सल्लाह लिएका थिए।<ref>{{sfnp|Dorn|Schröder|Sillevis|1996}}</ref> देन्थ्रेमा छोटो समय बिताएपछि उनी नुएनेन सरे र धेरै ठूला चित्रहरूमा काम सुरु गरे तर तीमध्ये अधिकांशलाई उनले नष्ट गरिदिएका थिए। हाल यीमध्ये ''आलु भक्षक'' र यसका केही समकक्षी कृतिहरू मात्र अस्तित्वमा रहेका छन्।<ref>{{sfnp|Dorn|Schröder|Sillevis|1996}}</ref> == प्रतिष्ठा र विरासत == [[चित्र:Jo van Gogh-Bonger, by Woodbury and Page-2.jpg|thumb|upright|[[योहाना फन गोख-बोङ्गर]], सन् १८८९|alt=एक जवान महिलाको सहज अभिव्यक्ति र हल्का मुस्कानका साथ टाउकोको औपचारिक श्यामश्वेत तस्वीर]] सन् १८८० को दशकको अन्त्यतिर फन गोखको पहिलो प्रदर्शनीहरू पछि कलाकार, कला समीक्षक, व्यापारी र सङ्कलनकर्ताहरू माझ उनको प्रतिष्ठा निरन्तर बढ्दै गएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref> सन् १८८७ मा, [[अँद्रे आन्तोन]]ले पेरिसको [[थिएटर लिब्र]]मा [[जर्ज सुरात]] र [[पल सिन्याक]]का कामहरूसँगै फन गोखका चित्रहरू पनि राखेका थिए भने तीमध्ये केही जुलियन टाङ्गुईले प्राप्त गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 305}}</ref> सन् १८८९ मा, अल्बर्ट ओरियरले ''ल मोदेरनिस्त इलुस्त्रे'' पत्रिकामा उनको कामलाई "आगो, तीव्रता र घाम" को विशेषता भएको भनी वर्णन गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 307}}</ref> जनवरी १८९० मा ब्रसेल्सको सोस्येते दे-आर्तिस्त एँदेपाँदाँ ({{भाषा-फ्रान्सेली|Société des Artistes Indépendants}}) मा उनका १० वटा चित्रहरू प्रदर्शन गरिएका थिए।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc=72}}</ref> फ्रान्सेली राष्ट्रपति [[सादी कार्नो|मारी फ्रँस्वा सादी कार्नो]] फन गोखको कामबाट प्रभावित भएको भनिएको थियो।<ref>{{cite news |url=https://www.telegraph.co.uk/news/2018/08/27/van-gogh-not-unappreciated-lifetime-myth-busting-letter-shows/ |title=Van Gogh was not unappreciated in his lifetime, myth-busting letter shows |work=The Daily Telegraph |last=Furness |first=Hannah |date=27 August 2018 |access-date=7 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180908015803/https://www.telegraph.co.uk/news/2018/08/27/van-gogh-not-unappreciated-lifetime-myth-busting-letter-shows/ |archive-date=8 September 2018 |url-status=live }}</ref> फन गोखको मृत्युपछि, ब्रसेल्स, पेरिस, हेग र एन्टवर्पमा स्मृति प्रदर्शनीहरू आयोजना गरिएका थिए। उनका कामहरू ''[[ले भँ]]''मा छवटा चित्रहरू सहित धेरै उच्च-प्रोफाइल प्रदर्शनीहरूमा देखाइएका थिए भने सन् १८९१ मा ब्रसेल्समा एक पूर्वव्यापी प्रदर्शनी भएको थियो।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc=72}}</ref> सन् १८९२ मा [[ओक्तेभे मिर्बेउ]]ले लेखेका थिए, फन गोखको आत्महत्या कलाका लागि "एक असीमित दुखद क्षति थियो... यद्यपि जनता उनको भव्य अन्त्येष्टिमा भीड लागेनन् र बिचारा भिन्सेन्त फन गोख, जसको मृत्युको अर्थ प्रतिभाको एउटा सुन्दर ज्वाला निभ्नु हो, उनी आफ्नो जीवन जस्तै गुमनाम र उपेक्षित भएर मृत्युमा गए।"<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 305}}</ref> सन् १८९१ जनवरीमा उनका भाइ थिओको मृत्युले भिन्सेन्तको सबैभन्दा ठूलो र राम्रो पहुँच भएको समर्थकलाई गुमेको थियो।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 310}}</ref> थिओकी विधवा योहान फन गोख-बोङ्गर बीसको दशककी डच महिला थिइन् जसले न त आफ्नो पतिलाई न त जेठाजुलाई धेरै समयदेखि चिनेकी थिइन्। उनले अचानक सयौँ चित्र, पत्र र रेखाचित्रहरूका साथै आफ्नो शिशु छोरा भिन्सेन्त विलेम फन गोखको हेरचाह गर्नुपर्ने भएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref>{{efn|group=note|उनको पति परिवारको एकमात्र सहारा थिए, र योहानासँग पेरिसमा एउटा कोठा, केही फर्निचरका सामानहरू र जेठाजुका चित्रहरू मात्र बाँकी थिए, जसलाई त्यस समयमा "कुनै मूल्य नभएको" रूपमा हेरिन्थ्यो।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://www.webexhibits.org/vangogh/memoir/nephew/1.html Memoirs of V.W. van Gogh]}}}} गोगाँ फन गोखको प्रतिष्ठा बढाउन सहयोग गर्ने पक्षमा थिएनन् र जोका भाइ एन्ड्रिज बोङ्गर पनि उनको कामको बारेमा खासै उत्साहित देखिएनन्।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref> समीक्षकहरूमध्ये फन गोखका प्रारम्भिक समर्थकहरू मध्ये एक, ओरियरको सन् १८९२ मा २७ वर्षको उमेरमा [[टाइफाइड|टाइफाइड ज्वरो]]का कारण मृत्यु भएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> [[चित्र:Vincent Van Gogh 0013.jpg|thumb|right|upright|''त्रास्कोँ जाने बाटोमा चित्रकार'', अगस्ट १८८८ (दोस्रो विश्वयुद्धमा आगोले नष्ट भएको)|alt=एउटा परालको टोपी लगाएको मानिस, क्यानभास र पेन्टबक्स बोकेर, रूखले घेरिएको, पातहरू छरिएको ग्रामीण सडकमा देब्रेतिर हिँडिरहेको चित्र]] सन् १८९२ मा, [[एमिल बेर्नार]]ले [[पेरिस]]मा फन गोखको चित्रहरूको एउटा सानो एकल प्रदर्शनी आयोजना गरेका थिए भने [[जुल्याँ ताँगी]]ले फन-गोख-बोङ्गरबाट पठाइएका धेरै चित्रहरूसहित फन गोखका अन्य चित्रहरूलाई प्रदर्शनमा राखेका थिए। अप्रिल १८९४ मा, पेरिसको [[दुराँ-रुएल]] ग्यालरीले फन गोखको कलाकृतिहरूबाट १० वटा चित्रहरू बिक्रीको लागि स्वीकार गर्न सहमति जनाएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> सन् १८९६ मा, त्यतिबेलाका एक अज्ञात कला फाभिवादी विद्यार्थी चित्रकार [[हेनरी मातिस]]ले ब्रिटनीको बेल इल टापूमा जोन रसेलसँग भेट्न गएका थिए।<ref>{{sfnp| Spurling|1998|loc= 119–138}}</ref> <ref name=abc>{{cite web|url=http://www.abc.net.au/rn/arts/booktalk/stories/s1430343.htm|title=अज्ञात मातिस&nbsp;... – पुस्तक वार्ता|last=हिलरी स्पर्लिङसँग अन्तर्वार्ता|date=८ जुन २००५|work=ABC Online|access-date=१ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20111012112023/http://www.abc.net.au/rn/arts/booktalk/stories/s1430343.htm|archive-date=१२ अक्टोबर २०११|url-status=live}}</ref> रसेल फन गोखको घनिष्ठ मित्र थिए; उनले मातिसलाई डच चित्रकारको कामसँग परिचित गराएर उनलाई फन गोखको एउटा रेखाचित्र दिएका थिए। फन गोखबाट प्रभावित भएर, मातिसले माटोको रङ्गको चित्रकला छोडेर चम्किला रङ्गहरू अपनाएका थिए।<ref name=abc/>{{sfnp|Spurling|1998|loc= 138}} सन् १९०१ मा पेरिसमा, बर्नहाइम-ज्युन ग्यालरीमा फन गोखको एउटा ठूलो पूर्वव्यापी प्रदर्शनी आयोजना गरिएको थियो जसले [[आन्द्रे देराँ]] र [[मौरिस द भ्लामिङ्क]]लाई उत्साहित तुल्याएको र फाभिवादको उदयमा योगदान पुर्‍याएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> सन् १९१२ मा कोलोनमा सोन्डरबुन्ड कलाकारहरूसँग, सन् १९१३ मा न्युयोर्कमा आर्मरी प्रदर्शनी, र सन् १९१४ मा बर्लिनमा महत्वपूर्ण समूह प्रदर्शनीहरू भएका थिए,<ref>{{sfnp|Dorn|Leeman|1990}}</ref> [[हेन्क ब्रेमर]] फन गोखको बारेमा सिकाउन र बोल्नमा महत्वपूर्ण भूमिकामा थिए,<ref>{{sfnp|Rovers|2007|loc= 262}}</ref> र उनले [[हेलेन क्रोलर-मुलर]]लाई फन गोखको कलासँग परिचित गराएका थिए जो उनको कामको एक अति उत्सुक सङ्ग्रहकर्ता बनेकी थिइन्।<ref>{{sfnp|Rovers|2007|loc= 258}}</ref> जर्मनेली अभिव्यञ्जनावादका प्रारम्भिक व्यक्तित्वहरू जस्तै [[एमिल नोल्डे]]ले फन गोखको कामप्रति ऋण स्वीकार गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Selz|1968|p= 82}}</ref> फन गोखको प्रसिद्धि [[पहिलो विश्वयुद्ध]]भन्दा पहिले [[अस्ट्रिया]] र [[जर्मनी]]मा सर्वप्रथम शिखरमा पुगेको थियो,<ref>{{sfnp|Weikop|2007|loc= 208}}</ref> जसमा उनको पत्रहरूको तीन खण्डमा १९१४ मा प्रकाशनले सहयोग पुर्‍याएको थियो।<ref>{{sfnp|Naifeh|Smith|2011|loc= 867}}</ref> उनका पत्रहरू अभिव्यञ्जनात्मक र साहित्यिक छन् भने यी पत्रहरूलाई १९औँ शताब्दीको आफ्नो प्रकारको अग्रणी लेखाइको रूपमा वर्णन गरिएको छ।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 19}}</ref> यी पत्रहरूले फन गोखको एउटा शक्तिशाली पौराणिक कथाको सुरुवात गर्दछ जसमा उनलाई एक तीव्र र समर्पित चित्रकारको रूपमा उल्लेख गरि आफ्नो कलाको लागि कष्ट भोगेको र युवावस्थामै मृत्युवरण गरेको भनी वर्णन गर्दछ।<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= x}}</ref> सन् १९३४ मा, उपन्यासकार [[अर्भिङ स्टोन]]ले फन गोखको जीवनमा आधारित एउटा जीवनीपरक उपन्यास लेखे जसको शीर्षक थियो ''[[लस्ट फर लाइफ (उपन्यास)|लस्ट फर लाइफ]]'' राखिएको थियो जुन फन गोखका भाइ थिओलाई लेखेको पत्रहरूमा आधारित थियो।<ref>{{cite web|url=https://www.imdb.com/name/nm0994883/|title=भिन्सेन्त फन गोखका लागि IMDb|website=IMDb|access-date=९ मे २०१९|archive-url=https://web.archive.org/web/20190527102007/https://www.imdb.com/name/nm0994883/|archive-date=२७ मे २०१९|url-status=live}}</ref> यस उपन्यास र सन् १९५६ को यसै नामको चलचित्रले उनको प्रसिद्धिलाई अझै वृद्धि गरेको देखिन्छ। संयुक्त राज्यहरूमा स्टोनले अनुमान लगाएअनुसार, उनको अप्रत्याशित सर्वाधिक बिक्री भएका पुस्तक भन्दा पहिले केही सय मानिसहरूले मात्र फन गोखको बारेमा सुनेका थिए।<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= xii}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=dlhn_Kxgm8g | archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211114/dlhn_Kxgm8g| archive-date=१४ नोभेम्बर २०२१ | url-status=live|title=अर्भिङ स्टोन अन्तर्वार्ता |work= Day at Night|first=जेम्स |last=डे |date=२३ अप्रिल १९७४ |access-date=२ अगस्ट २०१७}}</ref> ===फन गोख सङ्ग्रहालय=== {{मुख्य|फन गोख सङ्ग्रहालय}} [[चित्र:Weesp and Amsterdam (Netherland, June 2020) - 7 (50550627911).jpg|thumb|फन गोख सङ्ग्रहालय, एम्स्टर्डम]] फन गोखको भतिजा [[भिन्सेन्त विलेम फन गोख]] (सन् १८९०–१९७८),<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 253}}</ref> ले आफ्नी आमाको मृत्यु सन् १९२५ मा भएपछि उनीसँग सम्बन्धित सबै सम्पत्तिको उत्तराधिकारी बनेका थिए। सन् १९५० को दशकको प्रारम्भमा उनले चार खण्ड र धेरै भाषाहरूमा प्रस्तुत पत्रहरूको पूर्ण संस्करणको प्रकाशनको व्यवस्था गरेका थिए। त्यसपछि उनले सम्पूर्ण सङ्ग्रह खरीद गर्न र राख्नको लागि एउटा फाउन्डेसनलाई अनुदान दिन डच सरकारसँग वार्ता सुरु गरेका थिए।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 252}}</ref> थिओका छोरा विलेम फन गोखले कलाकृतिहरू सम्भवतः उत्तम अवस्थाहरूमा प्रदर्शित गरिनेछन् भन्ने उद्देश्यले यो परियोजनाको योजना बनाएका थिए। यो परियोजना सन् १९६३ मा सुरु भएको थियोे जहाँ वास्तुकार [[खेरित रितभेल्त]]लाई यसको डिजाइनको जिम्मा दिइएको र सन् १९६४ मा उनको मृत्युपछि [[किशो कुरोकावा]]ले उक्त जिम्मेवारी सम्हालेका थिए।<ref name=nga>{{citation |url=http://www.nga.gov/exhibitions/vgmsm.shtm |title=भान गोगको भान गोगहरू: भान गोग संग्रहालय |date=४ अक्टोबर १९९८ |publisher=नेसनल ग्यालेरी अफ आर्ट |access-date=२३ अप्रिल २०११ |archive-url=https://web.archive.org/web/20100529195527/http://www.nga.gov/exhibitions/vgmsm.shtm |archive-date=२९ मे २०१० |url-status=live }}</ref> सन् १९६० को दशकभरि काम प्रगतिमा रह्यो र यसको भव्य उद्घाटनको लागि सन् १९७२ को वर्षलाई लक्षित गरिएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 253}}</ref> [[फन गोख सङ्ग्रहालय]] सन् १९७३ मा एम्स्टर्डमको [[म्युजियमप्लेन]] मा खुलेको थियो,<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= xiii}}</ref> यो राइक्सम्युजियमपछि नेदरल्यान्ड्सको दोस्रो सबैभन्दा लोकप्रिय सङ्ग्रहालय बन्न सफल भएको थियो नहाँ नियमित रूपमा वार्षिक १५ लाखभन्दा बढी आगन्तुकहरू आउने गर्दथे। सन् २०१५ मा यसले कीर्तिमानी १९ लाख आगन्तुकहरू पाएको थियो।<ref>{{cite news|url=http://www.at5.nl/artikelen/150751/bezoekersrecords_voor_van_gogh_museum_en_nemo|title=Bezoekersrecords voor Van Gogh Museum en NEMO|date=१५ डिसेम्बर २०१५|language=डच|work=AT5|access-date=४ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20160721082453/http://www.at5.nl/artikelen/150751/bezoekersrecords_voor_van_gogh_museum_en_nemo|archive-date=२१ जुलाई २०१६|url-status=live}}</ref> यस सङ्ग्रहालयमा ८५ प्रतिशत आगन्तुकहरू अन्य देशहरूबाट आएका थिए।<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/culture-professionals-network/2015/sep/01/van-gogh-museum-chief-axel-ruger-interview|title=फन गोख सङ्ग्रहालय प्रमुख: हाम्रो आयका स्रोतहरू विविधीकरण गर्नु महत्वपूर्ण छ|last=Caines|first=Matthew|date=१ सेप्टेम्बर २०१५|work=द गार्डियन|access-date=४ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20160826101634/https://www.theguardian.com/culture-professionals-network/2015/sep/01/van-gogh-museum-chief-axel-ruger-interview|archive-date=२६ अगस्ट २०१६|url-status=live}}</ref> == टिप्पणीहरू == {{Reflist|group=note}} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == {{sister project links|auto=1}} * [http://www.vggallery.com/ भिन्सेन्त फन गोख चित्र सङ्ग्राहलय], फन गोखका पत्र तथा कार्यहरूको सम्पूर्ण विवरण * [http://vangoghletters.org/ फन गोखद्वारा लिखित पत्रहरू] {{Webarchive|url=https://wayback.archive-it.org/all/20121025195053/http://vangoghletters.org/vg/ |date=2012-10-25 }} * [http://www.nga.gov/content/ngaweb/education/teachers/teaching-packets/van-gogh.html/ भिन्सेन्त फन गोख] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170920143009/https://www.nga.gov/content/ngaweb/education/teachers/teaching-packets/van-gogh.html/ |date=2017-09-20 }} शिक्षण कार्यक्रम * {{Gutenberg author | id=40599}} * {{Internet Archive author |sname=Vincent van Gogh}} * {{Librivox author |id=6171}} * {{IMDB name}} qzo01zjxzg2lv7p988htnwool568zqj 1353999 1353997 2026-05-02T15:53:14Z हिमाल सुवेदी 30817 /* कलात्मक विकास */ 1353999 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = भिन्सेन्त फन गोख | image = Vincent van Gogh - Self-Portrait - Google Art Project (454045).jpg | alt = A head and shoulders portrait of a thirty something man, with a red beard, facing to the left | caption = सन् १८८७ मा गोखद्वारा बनाइएको उनको आत्म प्रतिमा जसलाई सिकागो कला संस्थानमा राखिएको छ। | birth_name = भिन्सेन्त विलम फन गोख | birth_date = {{Birth date|1853|3|30|df=y}} | birth_place = जुन्दार्त, नेदरल्यान्डस् | death_date = {{Death date and age|df=yes|1890|7|29|1853|3|30}} | death_place = उभेर-सु-वाज, फ्रान्स | death_cause = गोली हानी आत्महत्या | resting_place = उभेर-सु-वाज, फ्रान्स | resting_place_coordinates = {{Coord|49.07531|2.17894|type:landmark_region:FR|format=dms|display=inline}} | movement = उत्तर-प्रभावोत्पादी | education = | field = चित्रकारिता, स्थिर-जीवन अङ्कन, आकृति र भूदृश्य चित्रहरू | family = थिओ फन गोख (भाइ) | notable_works = {{ubl|''[[सिन होर्निक|सिन होर्निक चित्र शृङ्खला]]'' (सन् १८८२-८३)|''आलु भक्षक'' (सन् १८८५)|''सूर्यमुखी फूलहरूको शृङ्खला चित्रण'' (सन् १८८७)|''आर्लेसमा सुत्नेकोठा'' (सन् १८८८)|''[[तारामय रात]]'' (सन् १८८९)|''डाक्टर गचेतको आकृति'' (सन् १८९०)|''कागहरू रहेको गहुँबारी'' (सन् १८९०)|''सियोस्ता'' (सन् १८९०)|''उभेरको गृजाघर'' (सन् १८९०)|''|''[[दुःखी वृद्ध मानिस]]'' (सन् १८९०)}} }} '''भिन्सेन्त विलम फन गोख''' ({{IPA-nl|ˈvɪnsɛnt ˈʋɪləm vɑn ˈɣɔx|lang|Nl-Vincent_van_Gogh.ogg}} (३० मार्च १८५३ – २९ जुलाई १८९०) एक नेदरल्यान्डेेेली उत्तर प्रभावोत्पादी चित्रकार थिए। उनी मरणोपरान्त पश्चिमी कला इतिहासमा सबैभन्दा प्रसिद्ध र प्रभावशाली व्यक्तित्वहरू मध्ये एक थिए। सानै उमेरदेखि चित्रकला सुरु गरेका उनले बीसको दशकको मध्यपछि आफ्नो जीवनको अन्तिम दुई वर्षमा असङ्ख्य प्रसिद्ध चित्रहरू चित्रित गरेका थिए। उनीद्वारा बनाइएका अधिकांश चित्रहरूमा भूपरिदृश्य, सूर्यमुखी, गहुँको खेतहरू आदि समावेश छन्। एक दशकको अवधिमा उनले २,१०० भन्दा बढी चित्रहरू बनाए जसमा ८६० तेल चित्र, १,३०० भन्दा बढी जलनाला, रेखाचित्र तथा भूदृश्यहरू समावेश छन्। उनका प्रारम्भिक कार्यहरू अधिकतम स्थिर जीवन र कृषक श्रमिकहरूको चित्रणमा रङ्गहरूद्वारा सङ्केत गरिएको थियो जसले उनका पछिका चित्रकर्महरूलाई त्यसबाट छुट्टाएको थियो। व्यावसायिक रूपमा असफल भएपनि उनले बनाएका चित्रहरू निकै प्रसिद्ध रहेका छन्।<ref>Tralbaut (1981), 286,287</ref><ref>Hulsker (1990), 390</ref> लामो समयदेखि मानसिक रोगबाट पीडित उनले ३७ वर्षको उमेरमा आत्महत्या गरेका थिए। एक उच्चमध्यम वर्गीय परिवारमा जन्मिएका उनी आफ्नो बाल्यकालदेखिनै शान्त, गम्भीर र विचारशील थिए। युवावस्थामा उनले एक कला व्यवसायिकको रूपमा काम गरेका थिए भने यस क्रममा उनले थुप्रै ठाउँहरूको यात्रा पनि गरेका थिए। तर लन्डनमा स्थानान्तरण भएपछि उनी निकै उदास बनेका थिए। त्यसपछिका दिनहरूमा उनी धार्मिक रूपमा सक्रियता देखाउँदै दक्षिणी बेल्जियममा सेवकको रूपमा समय बिताएका थिए। सन् १८८१ मा आफ्ना आमाबुबासँग घर फर्किनुपूर्व उनले कलामा आधुनिकतावादी प्रवृत्तिहरूको बारेमा थुप्रै जानकारीहरू लिइसकेका थिए र सोही वर्षबाट उनले चित्रकर्म सुरु गरेका थिए। सन् १८८१ मा, चित्रकारिता सुरु गर्नुपूर्व उनी अस्वस्थ बनेका थिए। उनका भाइ थिओले उनलाई आर्थिक रूपमा समर्थन गरेका थिए भने उनीहरू दुवैले मिलेर आफ्ना परिवारजन तथा परिचित मानिसहरूलाई लामो पत्राचार गरेका थिए। सन् १८८६ मा उनले पेरिस बसाइँसराइ गरि एमिले बर्नार्ड र [[पल गोगाँ]] जस्ता ''[[आभँ-गार्द|अग्रगामी]]'' सदस्यहरूलाई भेटेका थिए जसले प्रभाववादी संवेदनशीलताको विरुद्धमा प्रतिक्रिया दिइरहेका थिए। उनको काम विकसित हुँदै जाँदा उनले स्थिर जीवन र स्थानीय परिदृश्यहरूका लागि एउटा नयाँ दृष्टिकोण सिर्जना गरेका थिए। उनका चित्रहरू चम्किलो रङ्गका हुँदै गएको र उनले एउटा यस्तो शैली विकास गरे जुन सन् १८८८ मा फ्रान्सको दक्षिणमा पर्ने [[आर्लेस]] बसाइका क्रममा पूर्ण रूपमा साकार भएको थियो। यस अवधिमा उनले [[जैतूनका रूखहरू (फन गोख शृङ्खला)|जैतूनका रूख]]हरू, [[गहुँ खेत (फन गोख शृङ्खला)|गहुँका खेत]]हरू र [[सूर्यमुखी (फन गोख शृङ्खला)|सूर्यमुखी]] फूलकन शृङ्खलाहरू समावेश गर्न आफ्ना विषयवस्तुहरूलाई फराकिलो बनाएका थिए। फन गोख मानसिक रोगका लहरहरू र भ्रमबाट पीडित रहेको भएतापनि उनी आफ्नो मानसिक स्थिरताको बारेमा चिन्तित थिए। उनले प्रायः आफ्नो शारीरिक स्वास्थ्यलाई बेवास्ता गर्दथे भने उनले राम्रोसँग खाना नखाने र अत्यधिक रक्सी पिउने गर्दथे। गोगाँसँगको उनको मित्रता छुरा प्रहारको विवादपछि समाप्त भएको थियो जब क्रोधमा उनले आफ्नै देब्रे कानको एक भाग काटेका थिए। त्यसपछि उनले साँ-रेमी सहितका मानसिक अस्पतालहरूमा समय बिताएका थिए। अस्पतालबाट फर्किएर पेरिस नजिकैको ओभेर-सुर-वाजमा सरेपछि, उनी [[होमियोप्याथी चिकित्सा पद्धती|होमियोप्याथिक]] चिकित्सक [[पल गचेत]]को रेखदेखमा आएका थिए। उनको डिप्रेसन जारी रहेको र सन् १८९० जुलाई २७ का दिन उनले आफ्नै छातीमा आफैले गोली हानेका थिए। त्यसको दुईदिनपछि चोटका कारण उनको मृत्यु भएको थियो। फन गोख आफ्नो जीवनकालमा असफल बनेका र उनलाई पागल र असफल व्यक्तिको रूपमा पनि लिइने गरिन्थ्यो। आफ्नो आत्महत्यापछि उनी प्रसिद्ध हुँदै गएका र सार्वजनिक कल्पनामा एक सर्वोत्कृष्ट "गलत बुझिएको प्रतिभाशाली" व्यक्तिको रूपमा अवस्थित छन्, यस्तो कलाकार "जहाँ पागलपन र रचनात्मकताका कुराहरू आपसमा जोडिन्छन्"।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 9}}</ref> २०औँ शताब्दीको प्रारम्भमा उनको चित्रकला शैलीका तत्वहरू [[फोभिवाद]] र जर्मन अभिव्यक्तिवादीहरूद्वारा आत्मसात गरिएपछि उनको ख्याति बढ्न थालेको थियो। उनले पछिल्ला दशकहरूमा व्यापक आलोचनात्मक, व्यावसायिक र लोकप्रिय सफलता प्राप्त गरेका र उनलाई एक महत्त्वपूर्ण तर दु:खद चित्रकारको रूपमा सम्झिने गरिन्छ। यस्तो खालको समस्याग्रस्त व्यक्तित्वले पीडित कलाकारको रसरङ्गमय आदर्शलाई प्रतिनिधित्व गर्दछ। ==शैली र कृतिहरू== ===कलात्मक विकास=== [[चित्र:Vincent van Gogh - Starry Night - Google Art Project.jpg|thumb|''[[रोन नदीमाथि तारामय रात]]'', सन् १८८८। [[Musée d'Orsay|मुजे दोर्से]], पेरिस|alt= रोन नदीमाथि चम्किला ताराहरू बिच अँध्यारो तारामय रातको दृश्य। नदीपारि, टाढाका भवनहरूबाट उज्याला बत्तीहरू रोनको अँध्यारो पानीमा प्रतिबिम्बित भइरहेका छन्।]] फन गोखले विद्यालयमा हुँदा [[जलरङ चित्रकला|जलरङ]] मार्फत चित्र बनाएर रङ भर्ने काम गर्दथे तर उनका यस्ता चित्रकलाहरूका केही उदाहरण मात्र अस्तित्वमा रहेका छन् भने केहीको लेखकत्व विवादित छ।<ref>{{sfnp|Van Heugten|1996|loc= 246–251}}</ref> जब उनले वयस्कको रूपमा कलालाई अपनाए तब उनले यसलाई प्रारम्भिक स्तरबाट सुरु गरेका थिए। सन् १८८२ को प्रारम्भमा, उनका काका कर्नेलिस मारिनसले, जो एम्स्टर्डमको समकालीन कलाको एक प्रसिद्ध ग्यालरीका मालिक थिए, हेगको रेखाचित्रहरूको लागि अनुरोध गरेको भएतापनि फन गोखको काम अपेक्षा अनुसारको भएको थिएन। मारिनसले दोस्रो कमिसन प्रस्ताव गर्दै विषयवस्तुलाई विस्तृत रूपमा निर्दिष्ट गरेतातर परिणामबाट फेरि निराशजनक बनेका थिए। फन गोखले लगनशीलता देखाउँदै उनले आफ्नो स्टुडियोमा परिवर्तनशील सटर र विभिन्न चित्रण सामग्रीहरू र प्रकाशको प्रयोग गरेका थिए। एक वर्षभन्दा बढी समयसम्म उनले एकल आकृतिहरूमा काम जारी राखी&nbsp;– कालो र सेतोमा अत्यन्त विस्तृत अध्ययनहरू गरे{{efn|group=note|कालो र सेतोमा काम गर्ने कलाकारहरू, जस्तै चित्रित पत्रपत्रिकाहरू ''[[द ग्राफिक]]'' वा ''[[द इलस्ट्रेटेड लन्डन न्युज]]'' का लागि, फन गोखका मनपर्ने कलाकारहरू मध्येका थिए। {{sfnp|Pickvance|1974}}}} जसले त्यतिबेला उनलाई केवल आलोचना मात्र दिलाएको थियो। पछि, तिनै कलाकृतिहरूलाई प्रारम्भिक उत्कृष्ट कृतिहरूको रूपमा मान्यता प्राप्त भएको थियो।{{sfnp|Dorn|Keyes|2000}} अगस्ट १८८२ मा, थिओले भिन्सेन्तलाई बाहिरी प्राकृतिक परिवेशमा काम गर्नका लागि सामग्री किन्न पैसा दिएका थिए। भिन्सेन्तले लेखेको एक पत्रमा उनी "नयाँ जोसका साथ चित्र बनाइरहन सक्छन्" भन्ने उल्लेख थियो।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let253/letter.html पत्र २५३]|ps= . भिन्सेन्त फन गोखको तर्फबाट थिओ भान गोगलाई पत्र। हेग, शनिबार, ५ अगस्ट १८८२।}} सन् १८८३ को प्रारम्भदेखि, उनले बहु-आकृति रचनाहरूमा काम गर्न सुरु गरेका थिए। उनले तीमध्ये केहीको तस्वीरहरू खिचाएको भएतापनि उनका भाइले ती चित्रहरू जीवन्त नभएको टिप्पणी गरेपछि उनले ती सबै कृतिहरूलाई नष्ट गरी पुनः [[तेलचित्र|तेल चित्रकला]]तर्फ अग्रसर बनेका थिए। फन गोखले [[हागे स्कुल]]का प्रसिद्ध कलाकारहरू जस्तै [[जोहान हेन्ड्रिक वाइसेनब्रुख|वाइसेनब्रुख]] र [[बर्नार्ड ब्लोमर्स]] तर्फ ध्यान दिए र उनले उनीहरूबाट र हागे स्कुलको दोस्रो पुस्ताका [[थियोफिल द बक|द बक]] र [[हरम्यान जोहानेस भान डर वेले|भान डर वेले]] जस्ता चित्रकारहरूबाट प्राविधिक सल्लाह लिएका थिए।<ref>{{sfnp|Dorn|Schröder|Sillevis|1996}}</ref> देन्थ्रेमा छोटो समय बिताएपछि उनी नुएनेन सरे र धेरै ठूला चित्रहरूमा काम सुरु गरे तर तीमध्ये अधिकांशलाई उनले नष्ट गरिदिएका थिए। हाल यीमध्ये ''आलु भक्षक'' र यसका केही समकक्षी कृतिहरू मात्र अस्तित्वमा रहेका छन्।<ref>{{sfnp|Dorn|Schröder|Sillevis|1996}}</ref> == प्रतिष्ठा र विरासत == [[चित्र:Jo van Gogh-Bonger, by Woodbury and Page-2.jpg|thumb|upright|[[योहाना फन गोख-बोङ्गर]], सन् १८८९|alt=एक जवान महिलाको सहज अभिव्यक्ति र हल्का मुस्कानका साथ टाउकोको औपचारिक श्यामश्वेत तस्वीर]] सन् १८८० को दशकको अन्त्यतिर फन गोखको पहिलो प्रदर्शनीहरू पछि कलाकार, कला समीक्षक, व्यापारी र सङ्कलनकर्ताहरू माझ उनको प्रतिष्ठा निरन्तर बढ्दै गएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref> सन् १८८७ मा, [[अँद्रे आन्तोन]]ले पेरिसको [[थिएटर लिब्र]]मा [[जर्ज सुरात]] र [[पल सिन्याक]]का कामहरूसँगै फन गोखका चित्रहरू पनि राखेका थिए भने तीमध्ये केही जुलियन टाङ्गुईले प्राप्त गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 305}}</ref> सन् १८८९ मा, अल्बर्ट ओरियरले ''ल मोदेरनिस्त इलुस्त्रे'' पत्रिकामा उनको कामलाई "आगो, तीव्रता र घाम" को विशेषता भएको भनी वर्णन गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 307}}</ref> जनवरी १८९० मा ब्रसेल्सको सोस्येते दे-आर्तिस्त एँदेपाँदाँ ({{भाषा-फ्रान्सेली|Société des Artistes Indépendants}}) मा उनका १० वटा चित्रहरू प्रदर्शन गरिएका थिए।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc=72}}</ref> फ्रान्सेली राष्ट्रपति [[सादी कार्नो|मारी फ्रँस्वा सादी कार्नो]] फन गोखको कामबाट प्रभावित भएको भनिएको थियो।<ref>{{cite news |url=https://www.telegraph.co.uk/news/2018/08/27/van-gogh-not-unappreciated-lifetime-myth-busting-letter-shows/ |title=Van Gogh was not unappreciated in his lifetime, myth-busting letter shows |work=The Daily Telegraph |last=Furness |first=Hannah |date=27 August 2018 |access-date=7 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180908015803/https://www.telegraph.co.uk/news/2018/08/27/van-gogh-not-unappreciated-lifetime-myth-busting-letter-shows/ |archive-date=8 September 2018 |url-status=live }}</ref> फन गोखको मृत्युपछि, ब्रसेल्स, पेरिस, हेग र एन्टवर्पमा स्मृति प्रदर्शनीहरू आयोजना गरिएका थिए। उनका कामहरू ''[[ले भँ]]''मा छवटा चित्रहरू सहित धेरै उच्च-प्रोफाइल प्रदर्शनीहरूमा देखाइएका थिए भने सन् १८९१ मा ब्रसेल्समा एक पूर्वव्यापी प्रदर्शनी भएको थियो।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc=72}}</ref> सन् १८९२ मा [[ओक्तेभे मिर्बेउ]]ले लेखेका थिए, फन गोखको आत्महत्या कलाका लागि "एक असीमित दुखद क्षति थियो... यद्यपि जनता उनको भव्य अन्त्येष्टिमा भीड लागेनन् र बिचारा भिन्सेन्त फन गोख, जसको मृत्युको अर्थ प्रतिभाको एउटा सुन्दर ज्वाला निभ्नु हो, उनी आफ्नो जीवन जस्तै गुमनाम र उपेक्षित भएर मृत्युमा गए।"<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 305}}</ref> सन् १८९१ जनवरीमा उनका भाइ थिओको मृत्युले भिन्सेन्तको सबैभन्दा ठूलो र राम्रो पहुँच भएको समर्थकलाई गुमेको थियो।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 310}}</ref> थिओकी विधवा योहान फन गोख-बोङ्गर बीसको दशककी डच महिला थिइन् जसले न त आफ्नो पतिलाई न त जेठाजुलाई धेरै समयदेखि चिनेकी थिइन्। उनले अचानक सयौँ चित्र, पत्र र रेखाचित्रहरूका साथै आफ्नो शिशु छोरा भिन्सेन्त विलेम फन गोखको हेरचाह गर्नुपर्ने भएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref>{{efn|group=note|उनको पति परिवारको एकमात्र सहारा थिए, र योहानासँग पेरिसमा एउटा कोठा, केही फर्निचरका सामानहरू र जेठाजुका चित्रहरू मात्र बाँकी थिए, जसलाई त्यस समयमा "कुनै मूल्य नभएको" रूपमा हेरिन्थ्यो।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://www.webexhibits.org/vangogh/memoir/nephew/1.html Memoirs of V.W. van Gogh]}}}} गोगाँ फन गोखको प्रतिष्ठा बढाउन सहयोग गर्ने पक्षमा थिएनन् र जोका भाइ एन्ड्रिज बोङ्गर पनि उनको कामको बारेमा खासै उत्साहित देखिएनन्।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref> समीक्षकहरूमध्ये फन गोखका प्रारम्भिक समर्थकहरू मध्ये एक, ओरियरको सन् १८९२ मा २७ वर्षको उमेरमा [[टाइफाइड|टाइफाइड ज्वरो]]का कारण मृत्यु भएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> [[चित्र:Vincent Van Gogh 0013.jpg|thumb|right|upright|''त्रास्कोँ जाने बाटोमा चित्रकार'', अगस्ट १८८८ (दोस्रो विश्वयुद्धमा आगोले नष्ट भएको)|alt=एउटा परालको टोपी लगाएको मानिस, क्यानभास र पेन्टबक्स बोकेर, रूखले घेरिएको, पातहरू छरिएको ग्रामीण सडकमा देब्रेतिर हिँडिरहेको चित्र]] सन् १८९२ मा, [[एमिल बेर्नार]]ले [[पेरिस]]मा फन गोखको चित्रहरूको एउटा सानो एकल प्रदर्शनी आयोजना गरेका थिए भने [[जुल्याँ ताँगी]]ले फन-गोख-बोङ्गरबाट पठाइएका धेरै चित्रहरूसहित फन गोखका अन्य चित्रहरूलाई प्रदर्शनमा राखेका थिए। अप्रिल १८९४ मा, पेरिसको [[दुराँ-रुएल]] ग्यालरीले फन गोखको कलाकृतिहरूबाट १० वटा चित्रहरू बिक्रीको लागि स्वीकार गर्न सहमति जनाएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> सन् १८९६ मा, त्यतिबेलाका एक अज्ञात कला फाभिवादी विद्यार्थी चित्रकार [[हेनरी मातिस]]ले ब्रिटनीको बेल इल टापूमा जोन रसेलसँग भेट्न गएका थिए।<ref>{{sfnp| Spurling|1998|loc= 119–138}}</ref> <ref name=abc>{{cite web|url=http://www.abc.net.au/rn/arts/booktalk/stories/s1430343.htm|title=अज्ञात मातिस&nbsp;... – पुस्तक वार्ता|last=हिलरी स्पर्लिङसँग अन्तर्वार्ता|date=८ जुन २००५|work=ABC Online|access-date=१ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20111012112023/http://www.abc.net.au/rn/arts/booktalk/stories/s1430343.htm|archive-date=१२ अक्टोबर २०११|url-status=live}}</ref> रसेल फन गोखको घनिष्ठ मित्र थिए; उनले मातिसलाई डच चित्रकारको कामसँग परिचित गराएर उनलाई फन गोखको एउटा रेखाचित्र दिएका थिए। फन गोखबाट प्रभावित भएर, मातिसले माटोको रङ्गको चित्रकला छोडेर चम्किला रङ्गहरू अपनाएका थिए।<ref name=abc/>{{sfnp|Spurling|1998|loc= 138}} सन् १९०१ मा पेरिसमा, बर्नहाइम-ज्युन ग्यालरीमा फन गोखको एउटा ठूलो पूर्वव्यापी प्रदर्शनी आयोजना गरिएको थियो जसले [[आन्द्रे देराँ]] र [[मौरिस द भ्लामिङ्क]]लाई उत्साहित तुल्याएको र फाभिवादको उदयमा योगदान पुर्‍याएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> सन् १९१२ मा कोलोनमा सोन्डरबुन्ड कलाकारहरूसँग, सन् १९१३ मा न्युयोर्कमा आर्मरी प्रदर्शनी, र सन् १९१४ मा बर्लिनमा महत्वपूर्ण समूह प्रदर्शनीहरू भएका थिए,<ref>{{sfnp|Dorn|Leeman|1990}}</ref> [[हेन्क ब्रेमर]] फन गोखको बारेमा सिकाउन र बोल्नमा महत्वपूर्ण भूमिकामा थिए,<ref>{{sfnp|Rovers|2007|loc= 262}}</ref> र उनले [[हेलेन क्रोलर-मुलर]]लाई फन गोखको कलासँग परिचित गराएका थिए जो उनको कामको एक अति उत्सुक सङ्ग्रहकर्ता बनेकी थिइन्।<ref>{{sfnp|Rovers|2007|loc= 258}}</ref> जर्मनेली अभिव्यञ्जनावादका प्रारम्भिक व्यक्तित्वहरू जस्तै [[एमिल नोल्डे]]ले फन गोखको कामप्रति ऋण स्वीकार गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Selz|1968|p= 82}}</ref> फन गोखको प्रसिद्धि [[पहिलो विश्वयुद्ध]]भन्दा पहिले [[अस्ट्रिया]] र [[जर्मनी]]मा सर्वप्रथम शिखरमा पुगेको थियो,<ref>{{sfnp|Weikop|2007|loc= 208}}</ref> जसमा उनको पत्रहरूको तीन खण्डमा १९१४ मा प्रकाशनले सहयोग पुर्‍याएको थियो।<ref>{{sfnp|Naifeh|Smith|2011|loc= 867}}</ref> उनका पत्रहरू अभिव्यञ्जनात्मक र साहित्यिक छन् भने यी पत्रहरूलाई १९औँ शताब्दीको आफ्नो प्रकारको अग्रणी लेखाइको रूपमा वर्णन गरिएको छ।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 19}}</ref> यी पत्रहरूले फन गोखको एउटा शक्तिशाली पौराणिक कथाको सुरुवात गर्दछ जसमा उनलाई एक तीव्र र समर्पित चित्रकारको रूपमा उल्लेख गरि आफ्नो कलाको लागि कष्ट भोगेको र युवावस्थामै मृत्युवरण गरेको भनी वर्णन गर्दछ।<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= x}}</ref> सन् १९३४ मा, उपन्यासकार [[अर्भिङ स्टोन]]ले फन गोखको जीवनमा आधारित एउटा जीवनीपरक उपन्यास लेखे जसको शीर्षक थियो ''[[लस्ट फर लाइफ (उपन्यास)|लस्ट फर लाइफ]]'' राखिएको थियो जुन फन गोखका भाइ थिओलाई लेखेको पत्रहरूमा आधारित थियो।<ref>{{cite web|url=https://www.imdb.com/name/nm0994883/|title=भिन्सेन्त फन गोखका लागि IMDb|website=IMDb|access-date=९ मे २०१९|archive-url=https://web.archive.org/web/20190527102007/https://www.imdb.com/name/nm0994883/|archive-date=२७ मे २०१९|url-status=live}}</ref> यस उपन्यास र सन् १९५६ को यसै नामको चलचित्रले उनको प्रसिद्धिलाई अझै वृद्धि गरेको देखिन्छ। संयुक्त राज्यहरूमा स्टोनले अनुमान लगाएअनुसार, उनको अप्रत्याशित सर्वाधिक बिक्री भएका पुस्तक भन्दा पहिले केही सय मानिसहरूले मात्र फन गोखको बारेमा सुनेका थिए।<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= xii}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=dlhn_Kxgm8g | archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211114/dlhn_Kxgm8g| archive-date=१४ नोभेम्बर २०२१ | url-status=live|title=अर्भिङ स्टोन अन्तर्वार्ता |work= Day at Night|first=जेम्स |last=डे |date=२३ अप्रिल १९७४ |access-date=२ अगस्ट २०१७}}</ref> ===फन गोख सङ्ग्रहालय=== {{मुख्य|फन गोख सङ्ग्रहालय}} [[चित्र:Weesp and Amsterdam (Netherland, June 2020) - 7 (50550627911).jpg|thumb|फन गोख सङ्ग्रहालय, एम्स्टर्डम]] फन गोखको भतिजा [[भिन्सेन्त विलेम फन गोख]] (सन् १८९०–१९७८),<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 253}}</ref> ले आफ्नी आमाको मृत्यु सन् १९२५ मा भएपछि उनीसँग सम्बन्धित सबै सम्पत्तिको उत्तराधिकारी बनेका थिए। सन् १९५० को दशकको प्रारम्भमा उनले चार खण्ड र धेरै भाषाहरूमा प्रस्तुत पत्रहरूको पूर्ण संस्करणको प्रकाशनको व्यवस्था गरेका थिए। त्यसपछि उनले सम्पूर्ण सङ्ग्रह खरीद गर्न र राख्नको लागि एउटा फाउन्डेसनलाई अनुदान दिन डच सरकारसँग वार्ता सुरु गरेका थिए।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 252}}</ref> थिओका छोरा विलेम फन गोखले कलाकृतिहरू सम्भवतः उत्तम अवस्थाहरूमा प्रदर्शित गरिनेछन् भन्ने उद्देश्यले यो परियोजनाको योजना बनाएका थिए। यो परियोजना सन् १९६३ मा सुरु भएको थियोे जहाँ वास्तुकार [[खेरित रितभेल्त]]लाई यसको डिजाइनको जिम्मा दिइएको र सन् १९६४ मा उनको मृत्युपछि [[किशो कुरोकावा]]ले उक्त जिम्मेवारी सम्हालेका थिए।<ref name=nga>{{citation |url=http://www.nga.gov/exhibitions/vgmsm.shtm |title=भान गोगको भान गोगहरू: भान गोग संग्रहालय |date=४ अक्टोबर १९९८ |publisher=नेसनल ग्यालेरी अफ आर्ट |access-date=२३ अप्रिल २०११ |archive-url=https://web.archive.org/web/20100529195527/http://www.nga.gov/exhibitions/vgmsm.shtm |archive-date=२९ मे २०१० |url-status=live }}</ref> सन् १९६० को दशकभरि काम प्रगतिमा रह्यो र यसको भव्य उद्घाटनको लागि सन् १९७२ को वर्षलाई लक्षित गरिएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 253}}</ref> [[फन गोख सङ्ग्रहालय]] सन् १९७३ मा एम्स्टर्डमको [[म्युजियमप्लेन]] मा खुलेको थियो,<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= xiii}}</ref> यो राइक्सम्युजियमपछि नेदरल्यान्ड्सको दोस्रो सबैभन्दा लोकप्रिय सङ्ग्रहालय बन्न सफल भएको थियो नहाँ नियमित रूपमा वार्षिक १५ लाखभन्दा बढी आगन्तुकहरू आउने गर्दथे। सन् २०१५ मा यसले कीर्तिमानी १९ लाख आगन्तुकहरू पाएको थियो।<ref>{{cite news|url=http://www.at5.nl/artikelen/150751/bezoekersrecords_voor_van_gogh_museum_en_nemo|title=Bezoekersrecords voor Van Gogh Museum en NEMO|date=१५ डिसेम्बर २०१५|language=डच|work=AT5|access-date=४ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20160721082453/http://www.at5.nl/artikelen/150751/bezoekersrecords_voor_van_gogh_museum_en_nemo|archive-date=२१ जुलाई २०१६|url-status=live}}</ref> यस सङ्ग्रहालयमा ८५ प्रतिशत आगन्तुकहरू अन्य देशहरूबाट आएका थिए।<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/culture-professionals-network/2015/sep/01/van-gogh-museum-chief-axel-ruger-interview|title=फन गोख सङ्ग्रहालय प्रमुख: हाम्रो आयका स्रोतहरू विविधीकरण गर्नु महत्वपूर्ण छ|last=Caines|first=Matthew|date=१ सेप्टेम्बर २०१५|work=द गार्डियन|access-date=४ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20160826101634/https://www.theguardian.com/culture-professionals-network/2015/sep/01/van-gogh-museum-chief-axel-ruger-interview|archive-date=२६ अगस्ट २०१६|url-status=live}}</ref> == टिप्पणीहरू == {{Reflist|group=note}} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == {{sister project links|auto=1}} * [http://www.vggallery.com/ भिन्सेन्त फन गोख चित्र सङ्ग्राहलय], फन गोखका पत्र तथा कार्यहरूको सम्पूर्ण विवरण * [http://vangoghletters.org/ फन गोखद्वारा लिखित पत्रहरू] {{Webarchive|url=https://wayback.archive-it.org/all/20121025195053/http://vangoghletters.org/vg/ |date=2012-10-25 }} * [http://www.nga.gov/content/ngaweb/education/teachers/teaching-packets/van-gogh.html/ भिन्सेन्त फन गोख] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170920143009/https://www.nga.gov/content/ngaweb/education/teachers/teaching-packets/van-gogh.html/ |date=2017-09-20 }} शिक्षण कार्यक्रम * {{Gutenberg author | id=40599}} * {{Internet Archive author |sname=Vincent van Gogh}} * {{Librivox author |id=6171}} * {{IMDB name}} 6qod8pmjumbp6issog2wd38uevvr27f 1354065 1353999 2026-05-03T01:38:18Z हिमाल सुवेदी 30817 1354065 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = भिन्सेन्त फन गोख | image = Vincent van Gogh - Self-Portrait - Google Art Project (454045).jpg | alt = A head and shoulders portrait of a thirty something man, with a red beard, facing to the left | caption = सन् १८८७ मा गोखद्वारा बनाइएको उनको आत्म प्रतिमा जसलाई सिकागो कला संस्थानमा राखिएको छ। | birth_name = भिन्सेन्त विलम फन गोख | birth_date = {{Birth date|1853|3|30|df=y}} | birth_place = जुन्दार्त, नेदरल्यान्डस् | death_date = {{Death date and age|df=yes|1890|7|29|1853|3|30}} | death_place = उभेर-सु-वाज, फ्रान्स | death_cause = गोली हानी आत्महत्या | resting_place = उभेर-सु-वाज, फ्रान्स | resting_place_coordinates = {{Coord|49.07531|2.17894|type:landmark_region:FR|format=dms|display=inline}} | movement = उत्तर-प्रभावोत्पादी | education = | field = चित्रकारिता, स्थिर-जीवन अङ्कन, आकृति र भूदृश्य चित्रहरू | family = थिओ फन गोख (भाइ) | notable_works = {{ubl|''[[सिन होर्निक|सिन होर्निक चित्र शृङ्खला]]'' (सन् १८८२-८३)|''आलु भक्षक'' (सन् १८८५)|''सूर्यमुखी फूलहरूको शृङ्खला चित्रण'' (सन् १८८७)|''आर्लेसमा सुत्नेकोठा'' (सन् १८८८)|''[[तारामय रात]]'' (सन् १८८९)|''डाक्टर गचेतको आकृति'' (सन् १८९०)|''कागहरू रहेको गहुँबारी'' (सन् १८९०)|''सियोस्ता'' (सन् १८९०)|''उभेरको गृजाघर'' (सन् १८९०)|''|''[[दुःखी वृद्ध मानिस]]'' (सन् १८९०)}} }} '''भिन्सेन्त विलम फन गोख''' ({{IPA-nl|ˈvɪnsɛnt ˈʋɪləm vɑn ˈɣɔx|lang|Nl-Vincent_van_Gogh.ogg}} (३० मार्च १८५३ – २९ जुलाई १८९०) एक नेदरल्यान्डेेेली उत्तर प्रभावोत्पादी चित्रकार थिए। उनी मरणोपरान्त पश्चिमी कला इतिहासमा सबैभन्दा प्रसिद्ध र प्रभावशाली व्यक्तित्वहरू मध्ये एक थिए। सानै उमेरदेखि चित्रकला सुरु गरेका उनले बीसको दशकको मध्यपछि आफ्नो जीवनको अन्तिम दुई वर्षमा असङ्ख्य प्रसिद्ध चित्रहरू चित्रित गरेका थिए। उनीद्वारा बनाइएका अधिकांश चित्रहरूमा भूपरिदृश्य, सूर्यमुखी, गहुँको खेतहरू आदि समावेश छन्। एक दशकको अवधिमा उनले २,१०० भन्दा बढी चित्रहरू बनाए जसमा ८६० तेल चित्र, १,३०० भन्दा बढी जलनाला, रेखाचित्र तथा भूदृश्यहरू समावेश छन्। उनका प्रारम्भिक कार्यहरू अधिकतम स्थिर जीवन र कृषक श्रमिकहरूको चित्रणमा रङ्गहरूद्वारा सङ्केत गरिएको थियो जसले उनका पछिका चित्रकर्महरूलाई त्यसबाट छुट्टाएको थियो। व्यावसायिक रूपमा असफल भएपनि उनले बनाएका चित्रहरू निकै प्रसिद्ध रहेका छन्।<ref>Tralbaut (1981), 286,287</ref><ref>Hulsker (1990), 390</ref> लामो समयदेखि मानसिक रोगबाट पीडित उनले ३७ वर्षको उमेरमा आत्महत्या गरेका थिए। एक उच्चमध्यम वर्गीय परिवारमा जन्मिएका उनी आफ्नो बाल्यकालदेखिनै शान्त, गम्भीर र विचारशील थिए। युवावस्थामा उनले एक कला व्यवसायिकको रूपमा काम गरेका थिए भने यस क्रममा उनले थुप्रै ठाउँहरूको यात्रा पनि गरेका थिए। तर लन्डनमा स्थानान्तरण भएपछि उनी निकै उदास बनेका थिए। त्यसपछिका दिनहरूमा उनी धार्मिक रूपमा सक्रियता देखाउँदै दक्षिणी बेल्जियममा सेवकको रूपमा समय बिताएका थिए। सन् १८८१ मा आफ्ना आमाबुबासँग घर फर्किनुपूर्व उनले कलामा आधुनिकतावादी प्रवृत्तिहरूको बारेमा थुप्रै जानकारीहरू लिइसकेका थिए र सोही वर्षबाट उनले चित्रकर्म सुरु गरेका थिए। सन् १८८१ मा, चित्रकारिता सुरु गर्नुपूर्व उनी अस्वस्थ बनेका थिए। उनका भाइ थिओले उनलाई आर्थिक रूपमा समर्थन गरेका थिए भने उनीहरू दुवैले मिलेर आफ्ना परिवारजन तथा परिचित मानिसहरूलाई लामो पत्राचार गरेका थिए। सन् १८८६ मा उनले पेरिस बसाइँसराइ गरि एमिले बर्नार्ड र [[पल गोगाँ]] जस्ता ''[[आभँ-गार्द|अग्रगामी]]'' सदस्यहरूलाई भेटेका थिए जसले प्रभाववादी संवेदनशीलताको विरुद्धमा प्रतिक्रिया दिइरहेका थिए। उनको काम विकसित हुँदै जाँदा उनले स्थिर जीवन र स्थानीय परिदृश्यहरूका लागि एउटा नयाँ दृष्टिकोण सिर्जना गरेका थिए। उनका चित्रहरू चम्किलो रङ्गका हुँदै गएको र उनले एउटा यस्तो शैली विकास गरे जुन सन् १८८८ मा फ्रान्सको दक्षिणमा पर्ने [[आर्लेस]] बसाइका क्रममा पूर्ण रूपमा साकार भएको थियो। यस अवधिमा उनले [[जैतूनका रूखहरू (फन गोख शृङ्खला)|जैतूनका रूख]]हरू, [[गहुँ खेत (फन गोख शृङ्खला)|गहुँका खेत]]हरू र [[सूर्यमुखी (फन गोख शृङ्खला)|सूर्यमुखी]] फूलकन शृङ्खलाहरू समावेश गर्न आफ्ना विषयवस्तुहरूलाई फराकिलो बनाएका थिए। फन गोख मानसिक रोगका लहरहरू र भ्रमबाट पीडित रहेको भएतापनि उनी आफ्नो मानसिक स्थिरताको बारेमा चिन्तित थिए। उनले प्रायः आफ्नो शारीरिक स्वास्थ्यलाई बेवास्ता गर्दथे भने उनले राम्रोसँग खाना नखाने र अत्यधिक रक्सी पिउने गर्दथे। गोगाँसँगको उनको मित्रता छुरा प्रहारको विवादपछि समाप्त भएको थियो जब क्रोधमा उनले आफ्नै देब्रे कानको एक भाग काटेका थिए। त्यसपछि उनले साँ-रेमी सहितका मानसिक अस्पतालहरूमा समय बिताएका थिए। अस्पतालबाट फर्किएर पेरिस नजिकैको ओभेर-सुर-वाजमा सरेपछि, उनी [[होमियोप्याथी चिकित्सा पद्धती|होमियोप्याथिक]] चिकित्सक [[पल गचेत]]को रेखदेखमा आएका थिए। उनको डिप्रेसन जारी रहेको र सन् १८९० जुलाई २७ का दिन उनले आफ्नै छातीमा आफैले गोली हानेका थिए। त्यसको दुईदिनपछि चोटका कारण उनको मृत्यु भएको थियो। फन गोख आफ्नो जीवनकालमा असफल बनेका र उनलाई पागल र असफल व्यक्तिको रूपमा पनि लिइने गरिन्थ्यो। आफ्नो आत्महत्यापछि उनी प्रसिद्ध हुँदै गएका र सार्वजनिक कल्पनामा एक सर्वोत्कृष्ट "गलत बुझिएको प्रतिभाशाली" व्यक्तिको रूपमा अवस्थित छन्, यस्तो कलाकार "जहाँ पागलपन र रचनात्मकताका कुराहरू आपसमा जोडिन्छन्"।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 9}}</ref> २०औँ शताब्दीको प्रारम्भमा उनको चित्रकला शैलीका तत्वहरू [[फोभिवाद]] र जर्मन अभिव्यक्तिवादीहरूद्वारा आत्मसात गरिएपछि उनको ख्याति बढ्न थालेको थियो। उनले पछिल्ला दशकहरूमा व्यापक आलोचनात्मक, व्यावसायिक र लोकप्रिय सफलता प्राप्त गरेका र उनलाई एक महत्त्वपूर्ण तर दु:खद चित्रकारको रूपमा सम्झिने गरिन्छ। यस्तो खालको समस्याग्रस्त व्यक्तित्वले पीडित कलाकारको रसरङ्गमय आदर्शलाई प्रतिनिधित्व गर्दछ। ==शैली र कृतिहरू== ===कलात्मक विकास=== [[चित्र:Vincent van Gogh - Starry Night - Google Art Project.jpg|thumb|''[[रोन नदीमाथि तारामय रात]]'', सन् १८८८। [[Musée d'Orsay|मुजे दोर्से]], पेरिस|alt= रोन नदीमाथि चम्किला ताराहरू बिच अँध्यारो तारामय रातको दृश्य। नदीपारि, टाढाका भवनहरूबाट उज्याला बत्तीहरू रोनको अँध्यारो पानीमा प्रतिबिम्बित भइरहेका छन्।]] फन गोखले विद्यालयमा हुँदा [[जलरङ चित्रकला|जलरङ]] मार्फत चित्र बनाएर रङ भर्ने काम गर्दथे तर उनका यस्ता चित्रकलाहरूका केही उदाहरण मात्र अस्तित्वमा रहेका छन् भने केहीको लेखकत्व विवादित छ।<ref>{{sfnp|Van Heugten|1996|loc= 246–251}}</ref> जब उनले वयस्कको रूपमा कलालाई अपनाए तब उनले यसलाई प्रारम्भिक स्तरबाट सुरु गरेका थिए। सन् १८८२ को प्रारम्भमा, उनका काका कर्नेलिस मारिनसले, जो एम्स्टर्डमको समकालीन कलाको एक प्रसिद्ध ग्यालरीका मालिक थिए, हेगको रेखाचित्रहरूको लागि अनुरोध गरेको भएतापनि फन गोखको काम अपेक्षा अनुसारको भएको थिएन। मारिनसले दोस्रो कमिसन प्रस्ताव गर्दै विषयवस्तुलाई विस्तृत रूपमा निर्दिष्ट गरेतातर परिणामबाट फेरि निराशजनक बनेका थिए। फन गोखले लगनशीलता देखाउँदै उनले आफ्नो स्टुडियोमा परिवर्तनशील सटर र विभिन्न चित्रण सामग्रीहरू र प्रकाशको प्रयोग गरेका थिए। एक वर्षभन्दा बढी समयसम्म उनले एकल आकृतिहरूमा काम जारी राखी&nbsp;– कालो र सेतोमा अत्यन्त विस्तृत अध्ययनहरू गरे{{efn|group=note|कालो र सेतोमा काम गर्ने कलाकारहरू, जस्तै चित्रित पत्रपत्रिकाहरू ''[[द ग्राफिक]]'' वा ''[[द इलस्ट्रेटेड लन्डन न्युज]]'' का लागि, फन गोखका मनपर्ने कलाकारहरू मध्येका थिए। {{sfnp|Pickvance|1974}}}} जसले त्यतिबेला उनलाई केवल आलोचना मात्र दिलाएको थियो। पछि, तिनै कलाकृतिहरूलाई प्रारम्भिक उत्कृष्ट कृतिहरूको रूपमा मान्यता प्राप्त भएको थियो।{{sfnp|Dorn|Keyes|2000}} अगस्ट १८८२ मा, थिओले भिन्सेन्तलाई बाहिरी प्राकृतिक परिवेशमा काम गर्नका लागि सामग्री किन्न पैसा दिएका थिए। भिन्सेन्तले लेखेको एक पत्रमा उनी "नयाँ जोसका साथ चित्र बनाइरहन सक्छन्" भन्ने उल्लेख थियो।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let253/letter.html पत्र २५३]|ps= . भिन्सेन्त फन गोखको तर्फबाट थिओ भान गोगलाई पत्र। हेग, शनिबार, ५ अगस्ट १८८२।}} सन् १८८३ को प्रारम्भदेखि, उनले बहु-आकृति रचनाहरूमा काम गर्न सुरु गरेका थिए। उनले तीमध्ये केहीको तस्वीरहरू खिचाएको भएतापनि उनका भाइले ती चित्रहरू जीवन्त नभएको टिप्पणी गरेपछि उनले ती सबै कृतिहरूलाई नष्ट गरी पुनः [[तेलचित्र|तेल चित्रकला]]तर्फ अग्रसर बनेका थिए। फन गोखले [[हागे स्कुल]]का प्रसिद्ध कलाकारहरू जस्तै [[जोहान हेन्ड्रिक वाइसेनब्रुख|वाइसेनब्रुख]] र [[बर्नार्ड ब्लोमर्स]] तर्फ ध्यान दिए र उनले उनीहरूबाट र हागे स्कुलको दोस्रो पुस्ताका [[थियोफिल द बक|द बक]] र [[हरम्यान जोहानेस भान डर वेले|भान डर वेले]] जस्ता चित्रकारहरूबाट प्राविधिक सल्लाह लिएका थिए।<ref>{{sfnp|Dorn|Schröder|Sillevis|1996}}</ref> देन्थ्रेमा छोटो समय बिताएपछि उनी नेदरल्यान्ड्स कै अर्को सहर नुएनेन सरेका थिए थिए भने त्यहाँ उनले धेरै ठूला चित्रहरूमा काम सुरु गरे तर तीमध्ये अधिकांशलाई उनले नष्ट गरिदिएका थिए। हाल यीमध्ये ''आलु भक्षक'' र यसका केही समकक्षी कृतिहरू मात्र अस्तित्वमा रहेका छन्।<ref>{{sfnp|Dorn|Schröder|Sillevis|1996}}</ref> [[रेज्क्सम्युजियम]]को भ्रमणपछि फन गोले [[रेम्ब्रन्ट]] र [[फ्रान्स हाल्स]] जस्ता कलाकारहरूको छिटो र लाभदायक ब्रसवर्क प्रति आफ्नो प्रशंसा व्यक्त गरेका थिए।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let535/letter.html Letter 535]|ps= To Theo van Gogh. Nuenen, on or about Tuesday, 13 October 1885.}}{{efn|group=note|{{harvp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let535/letter.html Letter 535 ]|ps= To Theo van Gogh. Nuenen, on or about Tuesday, 13 October 1885:{{paragraph break}}मैले पुराना डच चित्रहरू फेरि हेर्दा मलाई विशेषगरी के कुराले प्रभाव पार्‍यो भने ती सामान्यतया चाँडो चित्रित गरिएका थिए। हाल्स, रेम्ब्रान्ट, रुइसडेल जस्ता महान् कलाकारहरू र अन्य धेरैले चित्रहरूलाई सकेसम्म सिधै क्यानभासमा उतारेका छन् र त्यसमा उहाँहरूले धेरै पटक दोहोर्‍याए काम गर्नुभएन। यो कुरालाई पनि कृपया याद गरियोस्—कि यदि त्यो सफल भयो भने, उहाँहरूले त्यसलाई त्यसै छाडिदिन्छन्। विशेषगरी मैले रेम्ब्रन्ट र हाल्सका हातहरूको प्रशंसा गरेँ—ती हातहरू जसमा जीवन थियो तर आजकल मानिसहरूले चाहेजस्तो गरी निखारिएको थिएन... जाडोमा म पुराना चित्रहरूमा देखेका शैलीका विभिन्न कुराहरू अन्वेषण गर्नेछु। मैले आफूलाई आवश्यक पर्ने धेरै कुराहरू देखेँ तर सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा—यसलाई उनीहरू "हतारको कार्य" भन्छन्—त्यो पुराना डच चित्रकारहरूले गज्जबले गरेका थिए। त्यो—हतारको कार्य—थोरै ब्रसको स्ट्रोकहरूका साथ, उनीहरू अहिले यसको बारेमा सुन्न चाहँदैनन्—तर परिणाम कति सत्य हुन्छ।{{paragraph break}}}}}} आफ्ना धेरै कमजोरीहरू अनुभव र प्राविधिक विशेषज्ञताको कमीले गर्दा भएको कुरामा उनी सचेत थिए,{{sfnp|Dorn|Schröder|Sillevis|1996}} त्यसैले नोभेम्बर १८८५ मा उनले सिक्न र आफ्नो सीप विकास गर्न एन्टवर्प र पछि पेरिसको यात्रा गरेका थिए।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 708}} [[चित्र:Van_Gogh_The_Olive_Trees..jpg|thumb|''[[Olive Trees (Van Gogh series)|जैतुनका रुखहरू र पृष्ठभूमिमा अल्पाइल्स]]'', सन् १८८९। आधुनिक कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क|alt=हरियो घुमाउरो जैतुनका रुखहरूको एउटा वर्गाकार चित्र; पृष्ठभूमिमा नीलो पहाडहरू र माथि नीलो आकाशमा सेतो बादलहरू।]] थिओले ''आलु भक्षक''मा प्रयोग गरिएको गाढा रङ्गको आलोचना गरेका थिए जसलाई उनले आधुनिक शैलीका लागि अनुपयुक्त ठान्दथे।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=18}} सन् १८८६ र १८८७ को बीचमा पेरिसमा रहँदा, फन गोखले एउटा नयाँ, हल्का रङ्गको रङ्गमिश्रणमा निपुणता हासिल गर्ने प्रयास गरेका थिए। उनको ''[[पेरे ताँगीको आकृति]]'' (सन् १८८७) ले उज्यालो रङ्गमिश्रणका साथ उनको सफलता देखाउँछ र यो एक विकसित व्यक्तिगत शैलीको प्रमाण पनि हो।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=18–19}} रङ्गको बारेमा [[चार्ल्स ब्लाङ्क]]को ग्रन्थले उनलाई धेरै आकर्षित गरेको र उनलाई पूरक रङ्गहरूसँग काम गर्न प्रेरित गरेको थियो। फन गोखले पछि रङ्गको प्रभाव वर्णनात्मक मात्र नभई त्यो भन्दा माथि हुन्छ भन्ने विश्वास गर्न थालेका थिए भने यस सम्बन्धमा उनले भनेका छन्, "रङ्गले आफैमा केही व्यक्त गर्दछ"।{{sfnp|Sund|1988|loc=666}}{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let537/letter.html Letter 537]|ps= . Vincent to Theo, Nuenen, on or about Wednesday, 28 October 1885.}} ह्युजेसका अनुसार, फन गोखले रङ्गलाई "मनोवैज्ञानिक र नैतिक वजन" भएको रूपमा बुझेका थिए, जसलाई ''[[The Night Café]]'' को भड्किलो रातो र हरियो रङ्गहरूमा उदाहरणका रूपमा हेर्न सकिन्छ। यस कार्यबाट उनले "मानवताको भयानक आवेगहरू व्यक्त गर्न" चाहेका थिए।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 7}} पहेँलो रङ्ग उनको लागि सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण थियो, किनभने यसलाई भावनात्मक सत्यको प्रतीक मान्थ्यो। उनले पहेँलो रङ्गलाई सूर्यको प्रकाश, जीवन र ईश्वरको प्रतीकको रूपमा प्रयोग गरेका थिए।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 11}} == प्रतिष्ठा र विरासत == [[चित्र:Jo van Gogh-Bonger, by Woodbury and Page-2.jpg|thumb|upright|[[योहाना फन गोख-बोङ्गर]], सन् १८८९|alt=एक जवान महिलाको सहज अभिव्यक्ति र हल्का मुस्कानका साथ टाउकोको औपचारिक श्यामश्वेत तस्वीर]] सन् १८८० को दशकको अन्त्यतिर फन गोखको पहिलो प्रदर्शनीहरू पछि कलाकार, कला समीक्षक, व्यापारी र सङ्कलनकर्ताहरू माझ उनको प्रतिष्ठा निरन्तर बढ्दै गएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref> सन् १८८७ मा, [[अँद्रे आन्तोन]]ले पेरिसको [[थिएटर लिब्र]]मा [[जर्ज सुरात]] र [[पल सिन्याक]]का कामहरूसँगै फन गोखका चित्रहरू पनि राखेका थिए भने तीमध्ये केही जुलियन टाङ्गुईले प्राप्त गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 305}}</ref> सन् १८८९ मा, अल्बर्ट ओरियरले ''ल मोदेरनिस्त इलुस्त्रे'' पत्रिकामा उनको कामलाई "आगो, तीव्रता र घाम" को विशेषता भएको भनी वर्णन गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 307}}</ref> जनवरी १८९० मा ब्रसेल्सको सोस्येते दे-आर्तिस्त एँदेपाँदाँ ({{भाषा-फ्रान्सेली|Société des Artistes Indépendants}}) मा उनका १० वटा चित्रहरू प्रदर्शन गरिएका थिए।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc=72}}</ref> फ्रान्सेली राष्ट्रपति [[सादी कार्नो|मारी फ्रँस्वा सादी कार्नो]] फन गोखको कामबाट प्रभावित भएको भनिएको थियो।<ref>{{cite news |url=https://www.telegraph.co.uk/news/2018/08/27/van-gogh-not-unappreciated-lifetime-myth-busting-letter-shows/ |title=Van Gogh was not unappreciated in his lifetime, myth-busting letter shows |work=The Daily Telegraph |last=Furness |first=Hannah |date=27 August 2018 |access-date=7 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180908015803/https://www.telegraph.co.uk/news/2018/08/27/van-gogh-not-unappreciated-lifetime-myth-busting-letter-shows/ |archive-date=8 September 2018 |url-status=live }}</ref> फन गोखको मृत्युपछि, ब्रसेल्स, पेरिस, हेग र एन्टवर्पमा स्मृति प्रदर्शनीहरू आयोजना गरिएका थिए। उनका कामहरू ''[[ले भँ]]''मा छवटा चित्रहरू सहित धेरै उच्च-प्रोफाइल प्रदर्शनीहरूमा देखाइएका थिए भने सन् १८९१ मा ब्रसेल्समा एक पूर्वव्यापी प्रदर्शनी भएको थियो।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc=72}}</ref> सन् १८९२ मा [[ओक्तेभे मिर्बेउ]]ले लेखेका थिए, फन गोखको आत्महत्या कलाका लागि "एक असीमित दुखद क्षति थियो... यद्यपि जनता उनको भव्य अन्त्येष्टिमा भीड लागेनन् र बिचारा भिन्सेन्त फन गोख, जसको मृत्युको अर्थ प्रतिभाको एउटा सुन्दर ज्वाला निभ्नु हो, उनी आफ्नो जीवन जस्तै गुमनाम र उपेक्षित भएर मृत्युमा गए।"<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 305}}</ref> सन् १८९१ जनवरीमा उनका भाइ थिओको मृत्युले भिन्सेन्तको सबैभन्दा ठूलो र राम्रो पहुँच भएको समर्थकलाई गुमेको थियो।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 310}}</ref> थिओकी विधवा योहान फन गोख-बोङ्गर बीसको दशककी डच महिला थिइन् जसले न त आफ्नो पतिलाई न त जेठाजुलाई धेरै समयदेखि चिनेकी थिइन्। उनले अचानक सयौँ चित्र, पत्र र रेखाचित्रहरूका साथै आफ्नो शिशु छोरा भिन्सेन्त विलेम फन गोखको हेरचाह गर्नुपर्ने भएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref>{{efn|group=note|उनको पति परिवारको एकमात्र सहारा थिए, र योहानासँग पेरिसमा एउटा कोठा, केही फर्निचरका सामानहरू र जेठाजुका चित्रहरू मात्र बाँकी थिए, जसलाई त्यस समयमा "कुनै मूल्य नभएको" रूपमा हेरिन्थ्यो।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://www.webexhibits.org/vangogh/memoir/nephew/1.html Memoirs of V.W. van Gogh]}}}} गोगाँ फन गोखको प्रतिष्ठा बढाउन सहयोग गर्ने पक्षमा थिएनन् र जोका भाइ एन्ड्रिज बोङ्गर पनि उनको कामको बारेमा खासै उत्साहित देखिएनन्।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref> समीक्षकहरूमध्ये फन गोखका प्रारम्भिक समर्थकहरू मध्ये एक, ओरियरको सन् १८९२ मा २७ वर्षको उमेरमा [[टाइफाइड|टाइफाइड ज्वरो]]का कारण मृत्यु भएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> [[चित्र:Vincent Van Gogh 0013.jpg|thumb|right|upright|''त्रास्कोँ जाने बाटोमा चित्रकार'', अगस्ट १८८८ (दोस्रो विश्वयुद्धमा आगोले नष्ट भएको)|alt=एउटा परालको टोपी लगाएको मानिस, क्यानभास र पेन्टबक्स बोकेर, रूखले घेरिएको, पातहरू छरिएको ग्रामीण सडकमा देब्रेतिर हिँडिरहेको चित्र]] सन् १८९२ मा, [[एमिल बेर्नार]]ले [[पेरिस]]मा फन गोखको चित्रहरूको एउटा सानो एकल प्रदर्शनी आयोजना गरेका थिए भने [[जुल्याँ ताँगी]]ले फन-गोख-बोङ्गरबाट पठाइएका धेरै चित्रहरूसहित फन गोखका अन्य चित्रहरूलाई प्रदर्शनमा राखेका थिए। अप्रिल १८९४ मा, पेरिसको [[दुराँ-रुएल]] ग्यालरीले फन गोखको कलाकृतिहरूबाट १० वटा चित्रहरू बिक्रीको लागि स्वीकार गर्न सहमति जनाएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> सन् १८९६ मा, त्यतिबेलाका एक अज्ञात कला फाभिवादी विद्यार्थी चित्रकार [[हेनरी मातिस]]ले ब्रिटनीको बेल इल टापूमा जोन रसेलसँग भेट्न गएका थिए।<ref>{{sfnp| Spurling|1998|loc= 119–138}}</ref> <ref name=abc>{{cite web|url=http://www.abc.net.au/rn/arts/booktalk/stories/s1430343.htm|title=अज्ञात मातिस&nbsp;... – पुस्तक वार्ता|last=हिलरी स्पर्लिङसँग अन्तर्वार्ता|date=८ जुन २००५|work=ABC Online|access-date=१ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20111012112023/http://www.abc.net.au/rn/arts/booktalk/stories/s1430343.htm|archive-date=१२ अक्टोबर २०११|url-status=live}}</ref> रसेल फन गोखको घनिष्ठ मित्र थिए; उनले मातिसलाई डच चित्रकारको कामसँग परिचित गराएर उनलाई फन गोखको एउटा रेखाचित्र दिएका थिए। फन गोखबाट प्रभावित भएर, मातिसले माटोको रङ्गको चित्रकला छोडेर चम्किला रङ्गहरू अपनाएका थिए।<ref name=abc/>{{sfnp|Spurling|1998|loc= 138}} सन् १९०१ मा पेरिसमा, बर्नहाइम-ज्युन ग्यालरीमा फन गोखको एउटा ठूलो पूर्वव्यापी प्रदर्शनी आयोजना गरिएको थियो जसले [[आन्द्रे देराँ]] र [[मौरिस द भ्लामिङ्क]]लाई उत्साहित तुल्याएको र फाभिवादको उदयमा योगदान पुर्‍याएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> सन् १९१२ मा कोलोनमा सोन्डरबुन्ड कलाकारहरूसँग, सन् १९१३ मा न्युयोर्कमा आर्मरी प्रदर्शनी, र सन् १९१४ मा बर्लिनमा महत्वपूर्ण समूह प्रदर्शनीहरू भएका थिए,<ref>{{sfnp|Dorn|Leeman|1990}}</ref> [[हेन्क ब्रेमर]] फन गोखको बारेमा सिकाउन र बोल्नमा महत्वपूर्ण भूमिकामा थिए,<ref>{{sfnp|Rovers|2007|loc= 262}}</ref> र उनले [[हेलेन क्रोलर-मुलर]]लाई फन गोखको कलासँग परिचित गराएका थिए जो उनको कामको एक अति उत्सुक सङ्ग्रहकर्ता बनेकी थिइन्।<ref>{{sfnp|Rovers|2007|loc= 258}}</ref> जर्मनेली अभिव्यञ्जनावादका प्रारम्भिक व्यक्तित्वहरू जस्तै [[एमिल नोल्डे]]ले फन गोखको कामप्रति ऋण स्वीकार गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Selz|1968|p= 82}}</ref> फन गोखको प्रसिद्धि [[पहिलो विश्वयुद्ध]]भन्दा पहिले [[अस्ट्रिया]] र [[जर्मनी]]मा सर्वप्रथम शिखरमा पुगेको थियो,<ref>{{sfnp|Weikop|2007|loc= 208}}</ref> जसमा उनको पत्रहरूको तीन खण्डमा १९१४ मा प्रकाशनले सहयोग पुर्‍याएको थियो।<ref>{{sfnp|Naifeh|Smith|2011|loc= 867}}</ref> उनका पत्रहरू अभिव्यञ्जनात्मक र साहित्यिक छन् भने यी पत्रहरूलाई १९औँ शताब्दीको आफ्नो प्रकारको अग्रणी लेखाइको रूपमा वर्णन गरिएको छ।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 19}}</ref> यी पत्रहरूले फन गोखको एउटा शक्तिशाली पौराणिक कथाको सुरुवात गर्दछ जसमा उनलाई एक तीव्र र समर्पित चित्रकारको रूपमा उल्लेख गरि आफ्नो कलाको लागि कष्ट भोगेको र युवावस्थामै मृत्युवरण गरेको भनी वर्णन गर्दछ।<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= x}}</ref> सन् १९३४ मा, उपन्यासकार [[अर्भिङ स्टोन]]ले फन गोखको जीवनमा आधारित एउटा जीवनीपरक उपन्यास लेखे जसको शीर्षक थियो ''[[लस्ट फर लाइफ (उपन्यास)|लस्ट फर लाइफ]]'' राखिएको थियो जुन फन गोखका भाइ थिओलाई लेखेको पत्रहरूमा आधारित थियो।<ref>{{cite web|url=https://www.imdb.com/name/nm0994883/|title=भिन्सेन्त फन गोखका लागि IMDb|website=IMDb|access-date=९ मे २०१९|archive-url=https://web.archive.org/web/20190527102007/https://www.imdb.com/name/nm0994883/|archive-date=२७ मे २०१९|url-status=live}}</ref> यस उपन्यास र सन् १९५६ को यसै नामको चलचित्रले उनको प्रसिद्धिलाई अझै वृद्धि गरेको देखिन्छ। संयुक्त राज्यहरूमा स्टोनले अनुमान लगाएअनुसार, उनको अप्रत्याशित सर्वाधिक बिक्री भएका पुस्तक भन्दा पहिले केही सय मानिसहरूले मात्र फन गोखको बारेमा सुनेका थिए।<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= xii}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=dlhn_Kxgm8g | archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211114/dlhn_Kxgm8g| archive-date=१४ नोभेम्बर २०२१ | url-status=live|title=अर्भिङ स्टोन अन्तर्वार्ता |work= Day at Night|first=जेम्स |last=डे |date=२३ अप्रिल १९७४ |access-date=२ अगस्ट २०१७}}</ref> ===फन गोख सङ्ग्रहालय=== {{मुख्य|फन गोख सङ्ग्रहालय}} [[चित्र:Weesp and Amsterdam (Netherland, June 2020) - 7 (50550627911).jpg|thumb|फन गोख सङ्ग्रहालय, एम्स्टर्डम]] फन गोखको भतिजा [[भिन्सेन्त विलेम फन गोख]] (सन् १८९०–१९७८),<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 253}}</ref> ले आफ्नी आमाको मृत्यु सन् १९२५ मा भएपछि उनीसँग सम्बन्धित सबै सम्पत्तिको उत्तराधिकारी बनेका थिए। सन् १९५० को दशकको प्रारम्भमा उनले चार खण्ड र धेरै भाषाहरूमा प्रस्तुत पत्रहरूको पूर्ण संस्करणको प्रकाशनको व्यवस्था गरेका थिए। त्यसपछि उनले सम्पूर्ण सङ्ग्रह खरीद गर्न र राख्नको लागि एउटा फाउन्डेसनलाई अनुदान दिन डच सरकारसँग वार्ता सुरु गरेका थिए।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 252}}</ref> थिओका छोरा विलेम फन गोखले कलाकृतिहरू सम्भवतः उत्तम अवस्थाहरूमा प्रदर्शित गरिनेछन् भन्ने उद्देश्यले यो परियोजनाको योजना बनाएका थिए। यो परियोजना सन् १९६३ मा सुरु भएको थियोे जहाँ वास्तुकार [[खेरित रितभेल्त]]लाई यसको डिजाइनको जिम्मा दिइएको र सन् १९६४ मा उनको मृत्युपछि [[किशो कुरोकावा]]ले उक्त जिम्मेवारी सम्हालेका थिए।<ref name=nga>{{citation |url=http://www.nga.gov/exhibitions/vgmsm.shtm |title=भान गोगको भान गोगहरू: भान गोग संग्रहालय |date=४ अक्टोबर १९९८ |publisher=नेसनल ग्यालेरी अफ आर्ट |access-date=२३ अप्रिल २०११ |archive-url=https://web.archive.org/web/20100529195527/http://www.nga.gov/exhibitions/vgmsm.shtm |archive-date=२९ मे २०१० |url-status=live }}</ref> सन् १९६० को दशकभरि काम प्रगतिमा रह्यो र यसको भव्य उद्घाटनको लागि सन् १९७२ को वर्षलाई लक्षित गरिएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 253}}</ref> [[फन गोख सङ्ग्रहालय]] सन् १९७३ मा एम्स्टर्डमको [[म्युजियमप्लेन]] मा खुलेको थियो,<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= xiii}}</ref> यो राइक्सम्युजियमपछि नेदरल्यान्ड्सको दोस्रो सबैभन्दा लोकप्रिय सङ्ग्रहालय बन्न सफल भएको थियो नहाँ नियमित रूपमा वार्षिक १५ लाखभन्दा बढी आगन्तुकहरू आउने गर्दथे। सन् २०१५ मा यसले कीर्तिमानी १९ लाख आगन्तुकहरू पाएको थियो।<ref>{{cite news|url=http://www.at5.nl/artikelen/150751/bezoekersrecords_voor_van_gogh_museum_en_nemo|title=Bezoekersrecords voor Van Gogh Museum en NEMO|date=१५ डिसेम्बर २०१५|language=डच|work=AT5|access-date=४ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20160721082453/http://www.at5.nl/artikelen/150751/bezoekersrecords_voor_van_gogh_museum_en_nemo|archive-date=२१ जुलाई २०१६|url-status=live}}</ref> यस सङ्ग्रहालयमा ८५ प्रतिशत आगन्तुकहरू अन्य देशहरूबाट आएका थिए।<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/culture-professionals-network/2015/sep/01/van-gogh-museum-chief-axel-ruger-interview|title=फन गोख सङ्ग्रहालय प्रमुख: हाम्रो आयका स्रोतहरू विविधीकरण गर्नु महत्वपूर्ण छ|last=Caines|first=Matthew|date=१ सेप्टेम्बर २०१५|work=द गार्डियन|access-date=४ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20160826101634/https://www.theguardian.com/culture-professionals-network/2015/sep/01/van-gogh-museum-chief-axel-ruger-interview|archive-date=२६ अगस्ट २०१६|url-status=live}}</ref> == टिप्पणीहरू == {{Reflist|group=note}} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == {{sister project links|auto=1}} * [http://www.vggallery.com/ भिन्सेन्त फन गोख चित्र सङ्ग्राहलय], फन गोखका पत्र तथा कार्यहरूको सम्पूर्ण विवरण * [http://vangoghletters.org/ फन गोखद्वारा लिखित पत्रहरू] {{Webarchive|url=https://wayback.archive-it.org/all/20121025195053/http://vangoghletters.org/vg/ |date=2012-10-25 }} * [http://www.nga.gov/content/ngaweb/education/teachers/teaching-packets/van-gogh.html/ भिन्सेन्त फन गोख] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170920143009/https://www.nga.gov/content/ngaweb/education/teachers/teaching-packets/van-gogh.html/ |date=2017-09-20 }} शिक्षण कार्यक्रम * {{Gutenberg author | id=40599}} * {{Internet Archive author |sname=Vincent van Gogh}} * {{Librivox author |id=6171}} * {{IMDB name}} 9ew03sx9k9gl5s3sjoyetx82o1f0fai 1354066 1354065 2026-05-03T01:42:14Z हिमाल सुवेदी 30817 /* कलात्मक विकास */ 1354066 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = भिन्सेन्त फन गोख | image = Vincent van Gogh - Self-Portrait - Google Art Project (454045).jpg | alt = A head and shoulders portrait of a thirty something man, with a red beard, facing to the left | caption = सन् १८८७ मा गोखद्वारा बनाइएको उनको आत्म प्रतिमा जसलाई सिकागो कला संस्थानमा राखिएको छ। | birth_name = भिन्सेन्त विलम फन गोख | birth_date = {{Birth date|1853|3|30|df=y}} | birth_place = जुन्दार्त, नेदरल्यान्डस् | death_date = {{Death date and age|df=yes|1890|7|29|1853|3|30}} | death_place = उभेर-सु-वाज, फ्रान्स | death_cause = गोली हानी आत्महत्या | resting_place = उभेर-सु-वाज, फ्रान्स | resting_place_coordinates = {{Coord|49.07531|2.17894|type:landmark_region:FR|format=dms|display=inline}} | movement = उत्तर-प्रभावोत्पादी | education = | field = चित्रकारिता, स्थिर-जीवन अङ्कन, आकृति र भूदृश्य चित्रहरू | family = थिओ फन गोख (भाइ) | notable_works = {{ubl|''[[सिन होर्निक|सिन होर्निक चित्र शृङ्खला]]'' (सन् १८८२-८३)|''आलु भक्षक'' (सन् १८८५)|''सूर्यमुखी फूलहरूको शृङ्खला चित्रण'' (सन् १८८७)|''आर्लेसमा सुत्नेकोठा'' (सन् १८८८)|''[[तारामय रात]]'' (सन् १८८९)|''डाक्टर गचेतको आकृति'' (सन् १८९०)|''कागहरू रहेको गहुँबारी'' (सन् १८९०)|''सियोस्ता'' (सन् १८९०)|''उभेरको गृजाघर'' (सन् १८९०)|''|''[[दुःखी वृद्ध मानिस]]'' (सन् १८९०)}} }} '''भिन्सेन्त विलम फन गोख''' ({{IPA-nl|ˈvɪnsɛnt ˈʋɪləm vɑn ˈɣɔx|lang|Nl-Vincent_van_Gogh.ogg}} (३० मार्च १८५३ – २९ जुलाई १८९०) एक नेदरल्यान्डेेेली उत्तर प्रभावोत्पादी चित्रकार थिए। उनी मरणोपरान्त पश्चिमी कला इतिहासमा सबैभन्दा प्रसिद्ध र प्रभावशाली व्यक्तित्वहरू मध्ये एक थिए। सानै उमेरदेखि चित्रकला सुरु गरेका उनले बीसको दशकको मध्यपछि आफ्नो जीवनको अन्तिम दुई वर्षमा असङ्ख्य प्रसिद्ध चित्रहरू चित्रित गरेका थिए। उनीद्वारा बनाइएका अधिकांश चित्रहरूमा भूपरिदृश्य, सूर्यमुखी, गहुँको खेतहरू आदि समावेश छन्। एक दशकको अवधिमा उनले २,१०० भन्दा बढी चित्रहरू बनाए जसमा ८६० तेल चित्र, १,३०० भन्दा बढी जलनाला, रेखाचित्र तथा भूदृश्यहरू समावेश छन्। उनका प्रारम्भिक कार्यहरू अधिकतम स्थिर जीवन र कृषक श्रमिकहरूको चित्रणमा रङ्गहरूद्वारा सङ्केत गरिएको थियो जसले उनका पछिका चित्रकर्महरूलाई त्यसबाट छुट्टाएको थियो। व्यावसायिक रूपमा असफल भएपनि उनले बनाएका चित्रहरू निकै प्रसिद्ध रहेका छन्।<ref>Tralbaut (1981), 286,287</ref><ref>Hulsker (1990), 390</ref> लामो समयदेखि मानसिक रोगबाट पीडित उनले ३७ वर्षको उमेरमा आत्महत्या गरेका थिए। एक उच्चमध्यम वर्गीय परिवारमा जन्मिएका उनी आफ्नो बाल्यकालदेखिनै शान्त, गम्भीर र विचारशील थिए। युवावस्थामा उनले एक कला व्यवसायिकको रूपमा काम गरेका थिए भने यस क्रममा उनले थुप्रै ठाउँहरूको यात्रा पनि गरेका थिए। तर लन्डनमा स्थानान्तरण भएपछि उनी निकै उदास बनेका थिए। त्यसपछिका दिनहरूमा उनी धार्मिक रूपमा सक्रियता देखाउँदै दक्षिणी बेल्जियममा सेवकको रूपमा समय बिताएका थिए। सन् १८८१ मा आफ्ना आमाबुबासँग घर फर्किनुपूर्व उनले कलामा आधुनिकतावादी प्रवृत्तिहरूको बारेमा थुप्रै जानकारीहरू लिइसकेका थिए र सोही वर्षबाट उनले चित्रकर्म सुरु गरेका थिए। सन् १८८१ मा, चित्रकारिता सुरु गर्नुपूर्व उनी अस्वस्थ बनेका थिए। उनका भाइ थिओले उनलाई आर्थिक रूपमा समर्थन गरेका थिए भने उनीहरू दुवैले मिलेर आफ्ना परिवारजन तथा परिचित मानिसहरूलाई लामो पत्राचार गरेका थिए। सन् १८८६ मा उनले पेरिस बसाइँसराइ गरि एमिले बर्नार्ड र [[पल गोगाँ]] जस्ता ''[[आभँ-गार्द|अग्रगामी]]'' सदस्यहरूलाई भेटेका थिए जसले प्रभाववादी संवेदनशीलताको विरुद्धमा प्रतिक्रिया दिइरहेका थिए। उनको काम विकसित हुँदै जाँदा उनले स्थिर जीवन र स्थानीय परिदृश्यहरूका लागि एउटा नयाँ दृष्टिकोण सिर्जना गरेका थिए। उनका चित्रहरू चम्किलो रङ्गका हुँदै गएको र उनले एउटा यस्तो शैली विकास गरे जुन सन् १८८८ मा फ्रान्सको दक्षिणमा पर्ने [[आर्लेस]] बसाइका क्रममा पूर्ण रूपमा साकार भएको थियो। यस अवधिमा उनले [[जैतूनका रूखहरू (फन गोख शृङ्खला)|जैतूनका रूख]]हरू, [[गहुँ खेत (फन गोख शृङ्खला)|गहुँका खेत]]हरू र [[सूर्यमुखी (फन गोख शृङ्खला)|सूर्यमुखी]] फूलकन शृङ्खलाहरू समावेश गर्न आफ्ना विषयवस्तुहरूलाई फराकिलो बनाएका थिए। फन गोख मानसिक रोगका लहरहरू र भ्रमबाट पीडित रहेको भएतापनि उनी आफ्नो मानसिक स्थिरताको बारेमा चिन्तित थिए। उनले प्रायः आफ्नो शारीरिक स्वास्थ्यलाई बेवास्ता गर्दथे भने उनले राम्रोसँग खाना नखाने र अत्यधिक रक्सी पिउने गर्दथे। गोगाँसँगको उनको मित्रता छुरा प्रहारको विवादपछि समाप्त भएको थियो जब क्रोधमा उनले आफ्नै देब्रे कानको एक भाग काटेका थिए। त्यसपछि उनले साँ-रेमी सहितका मानसिक अस्पतालहरूमा समय बिताएका थिए। अस्पतालबाट फर्किएर पेरिस नजिकैको ओभेर-सुर-वाजमा सरेपछि, उनी [[होमियोप्याथी चिकित्सा पद्धती|होमियोप्याथिक]] चिकित्सक [[पल गचेत]]को रेखदेखमा आएका थिए। उनको डिप्रेसन जारी रहेको र सन् १८९० जुलाई २७ का दिन उनले आफ्नै छातीमा आफैले गोली हानेका थिए। त्यसको दुईदिनपछि चोटका कारण उनको मृत्यु भएको थियो। फन गोख आफ्नो जीवनकालमा असफल बनेका र उनलाई पागल र असफल व्यक्तिको रूपमा पनि लिइने गरिन्थ्यो। आफ्नो आत्महत्यापछि उनी प्रसिद्ध हुँदै गएका र सार्वजनिक कल्पनामा एक सर्वोत्कृष्ट "गलत बुझिएको प्रतिभाशाली" व्यक्तिको रूपमा अवस्थित छन्, यस्तो कलाकार "जहाँ पागलपन र रचनात्मकताका कुराहरू आपसमा जोडिन्छन्"।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 9}}</ref> २०औँ शताब्दीको प्रारम्भमा उनको चित्रकला शैलीका तत्वहरू [[फोभिवाद]] र जर्मन अभिव्यक्तिवादीहरूद्वारा आत्मसात गरिएपछि उनको ख्याति बढ्न थालेको थियो। उनले पछिल्ला दशकहरूमा व्यापक आलोचनात्मक, व्यावसायिक र लोकप्रिय सफलता प्राप्त गरेका र उनलाई एक महत्त्वपूर्ण तर दु:खद चित्रकारको रूपमा सम्झिने गरिन्छ। यस्तो खालको समस्याग्रस्त व्यक्तित्वले पीडित कलाकारको रसरङ्गमय आदर्शलाई प्रतिनिधित्व गर्दछ। ==शैली र कृतिहरू== ===कलात्मक विकास=== [[चित्र:Vincent van Gogh - Starry Night - Google Art Project.jpg|thumb|''[[रोन नदीमाथि तारामय रात]]'', सन् १८८८। [[Musée d'Orsay|मुजे दोर्से]], पेरिस|alt= रोन नदीमाथि चम्किला ताराहरू बिच अँध्यारो तारामय रातको दृश्य। नदीपारि, टाढाका भवनहरूबाट उज्याला बत्तीहरू रोनको अँध्यारो पानीमा प्रतिबिम्बित भइरहेका छन्।]] फन गोखले विद्यालयमा हुँदा [[जलरङ चित्रकला|जलरङ]] मार्फत चित्र बनाएर रङ भर्ने काम गर्दथे तर उनका यस्ता चित्रकलाहरूका केही उदाहरण मात्र अस्तित्वमा रहेका छन् भने केहीको लेखकत्व विवादित छ।<ref>{{sfnp|Van Heugten|1996|loc= 246–251}}</ref> जब उनले वयस्कको रूपमा कलालाई अपनाए तब उनले यसलाई प्रारम्भिक स्तरबाट सुरु गरेका थिए। सन् १८८२ को प्रारम्भमा, उनका काका कर्नेलिस मारिनसले, जो एम्स्टर्डमको समकालीन कलाको एक प्रसिद्ध ग्यालरीका मालिक थिए, हेगको रेखाचित्रहरूको लागि अनुरोध गरेको भएतापनि फन गोखको काम अपेक्षा अनुसारको भएको थिएन। मारिनसले दोस्रो कमिसन प्रस्ताव गर्दै विषयवस्तुलाई विस्तृत रूपमा निर्दिष्ट गरेतातर परिणामबाट फेरि निराशजनक बनेका थिए। फन गोखले लगनशीलता देखाउँदै उनले आफ्नो स्टुडियोमा परिवर्तनशील सटर र विभिन्न चित्रण सामग्रीहरू र प्रकाशको प्रयोग गरेका थिए। एक वर्षभन्दा बढी समयसम्म उनले एकल आकृतिहरूमा काम जारी राखी&nbsp;– कालो र सेतोमा अत्यन्त विस्तृत अध्ययनहरू गरे{{efn|group=note|कालो र सेतोमा काम गर्ने कलाकारहरू, जस्तै चित्रित पत्रपत्रिकाहरू ''[[द ग्राफिक]]'' वा ''[[द इलस्ट्रेटेड लन्डन न्युज]]'' का लागि, फन गोखका मनपर्ने कलाकारहरू मध्येका थिए। {{sfnp|Pickvance|1974}}}} जसले त्यतिबेला उनलाई केवल आलोचना मात्र दिलाएको थियो। पछि, तिनै कलाकृतिहरूलाई प्रारम्भिक उत्कृष्ट कृतिहरूको रूपमा मान्यता प्राप्त भएको थियो।{{sfnp|Dorn|Keyes|2000}} अगस्ट १८८२ मा, थिओले भिन्सेन्तलाई बाहिरी प्राकृतिक परिवेशमा काम गर्नका लागि सामग्री किन्न पैसा दिएका थिए। भिन्सेन्तले लेखेको एक पत्रमा उनी "नयाँ जोसका साथ चित्र बनाइरहन सक्छन्" भन्ने उल्लेख थियो।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let253/letter.html पत्र २५३]|ps= . भिन्सेन्त फन गोखको तर्फबाट थिओ भान गोगलाई पत्र। हेग, शनिबार, ५ अगस्ट १८८२।}} सन् १८८३ को प्रारम्भदेखि, उनले बहु-आकृति रचनाहरूमा काम गर्न सुरु गरेका थिए। उनले तीमध्ये केहीको तस्वीरहरू खिचाएको भएतापनि उनका भाइले ती चित्रहरू जीवन्त नभएको टिप्पणी गरेपछि उनले ती सबै कृतिहरूलाई नष्ट गरी पुनः [[तेलचित्र|तेल चित्रकला]]तर्फ अग्रसर बनेका थिए। फन गोखले [[हागे स्कुल]]का प्रसिद्ध कलाकारहरू जस्तै [[जोहान हेन्ड्रिक वाइसेनब्रुख|वाइसेनब्रुख]] र [[बर्नार्ड ब्लोमर्स]] तर्फ ध्यान दिए र उनले उनीहरूबाट र हागे स्कुलको दोस्रो पुस्ताका [[थियोफिल द बक|द बक]] र [[हरम्यान जोहानेस भान डर वेले|भान डर वेले]] जस्ता चित्रकारहरूबाट प्राविधिक सल्लाह लिएका थिए।<ref>{{sfnp|Dorn|Schröder|Sillevis|1996}}</ref> देन्थ्रेमा छोटो समय बिताएपछि उनी नेदरल्यान्ड्स कै अर्को सहर नुएनेन सरेका थिए थिए भने त्यहाँ उनले धेरै ठूला चित्रहरूमा काम सुरु गरे तर तीमध्ये अधिकांशलाई उनले नष्ट गरिदिएका थिए। हाल यीमध्ये ''आलु भक्षक'' र यसका केही समकक्षी कृतिहरू मात्र अस्तित्वमा रहेका छन्।<ref>{{sfnp|Dorn|Schröder|Sillevis|1996}}</ref> [[रेज्क्सम्युजियम]]को भ्रमणपछि फन गोले [[रेम्ब्रन्ट]] र [[फ्रान्स हाल्स]] जस्ता कलाकारहरूको छिटो र लाभदायक ब्रसवर्क प्रति आफ्नो प्रशंसा व्यक्त गरेका थिए।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let535/letter.html Letter 535]|ps= To Theo van Gogh. Nuenen, on or about Tuesday, 13 October 1885.}}{{efn|group=note|{{harvp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let535/letter.html Letter 535 ]|ps= To Theo van Gogh. Nuenen, on or about Tuesday, 13 October 1885:{{paragraph break}}मैले पुराना डच चित्रहरू फेरि हेर्दा मलाई विशेषगरी के कुराले प्रभाव पार्‍यो भने ती सामान्यतया चाँडो चित्रित गरिएका थिए। हाल्स, रेम्ब्रान्ट, रुइसडेल जस्ता महान् कलाकारहरू र अन्य धेरैले चित्रहरूलाई सकेसम्म सिधै क्यानभासमा उतारेका छन् र त्यसमा उहाँहरूले धेरै पटक दोहोर्‍याए काम गर्नुभएन। यो कुरालाई पनि कृपया याद गरियोस्—कि यदि त्यो सफल भयो भने, उहाँहरूले त्यसलाई त्यसै छाडिदिन्छन्। विशेषगरी मैले रेम्ब्रन्ट र हाल्सका हातहरूको प्रशंसा गरेँ—ती हातहरू जसमा जीवन थियो तर आजकल मानिसहरूले चाहेजस्तो गरी निखारिएको थिएन... जाडोमा म पुराना चित्रहरूमा देखेका शैलीका विभिन्न कुराहरू अन्वेषण गर्नेछु। मैले आफूलाई आवश्यक पर्ने धेरै कुराहरू देखेँ तर सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा—यसलाई उनीहरू "हतारको कार्य" भन्छन्—त्यो पुराना डच चित्रकारहरूले गज्जबले गरेका थिए। त्यो—हतारको कार्य—थोरै ब्रसको स्ट्रोकहरूका साथ, उनीहरू अहिले यसको बारेमा सुन्न चाहँदैनन्—तर परिणाम कति सत्य हुन्छ।{{paragraph break}}}}}} आफ्ना धेरै कमजोरीहरू अनुभव र प्राविधिक विशेषज्ञताको कमीले गर्दा भएको कुरामा उनी सचेत थिए,{{sfnp|Dorn|Schröder|Sillevis|1996}} त्यसैले नोभेम्बर १८८५ मा उनले सिक्न र आफ्नो सीप विकास गर्न एन्टवर्प र पछि पेरिसको यात्रा गरेका थिए।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 708}} [[चित्र:Van_Gogh_The_Olive_Trees..jpg|thumb|''[[जैतुनका रुखहरू (फन गोख शृङ्खला)|जैतुनका रुखहरू र पृष्ठभूमिमा अल्पाइल्स]]'', सन् १८८९। आधुनिक कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क|alt=हरियो घुमाउरो जैतुनका रुखहरूको एउटा वर्गाकार चित्र; पृष्ठभूमिमा नीलो पहाडहरू र माथि नीलो आकाशमा सेतो बादलहरू।]] थिओले ''आलु भक्षक''मा प्रयोग गरिएको गाढा रङ्गको आलोचना गरेका थिए जसलाई उनले आधुनिक शैलीका लागि अनुपयुक्त ठान्दथे।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=18}} सन् १८८६ र १८८७ को बीचमा पेरिसमा रहँदा, फन गोखले एउटा नयाँ, हल्का रङ्गको रङ्गमिश्रणमा निपुणता हासिल गर्ने प्रयास गरेका थिए। उनको ''[[पेरे ताँगीको आकृति]]'' (सन् १८८७) ले उज्यालो रङ्गमिश्रणका साथ उनको सफलता देखाउँछ र यो एक विकसित व्यक्तिगत शैलीको प्रमाण पनि हो।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=18–19}} रङ्गको बारेमा [[चार्ल्स ब्लाङ्क]]को ग्रन्थले उनलाई धेरै आकर्षित गरेको र उनलाई पूरक रङ्गहरूसँग काम गर्न प्रेरित गरेको थियो। फन गोखले पछि रङ्गको प्रभाव वर्णनात्मक मात्र नभई त्यो भन्दा माथि हुन्छ भन्ने विश्वास गर्न थालेका थिए भने यस सम्बन्धमा उनले भनेका छन्, "रङ्गले आफैमा केही व्यक्त गर्दछ"।{{sfnp|Sund|1988|loc=666}}{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let537/letter.html Letter 537]|ps= . Vincent to Theo, Nuenen, on or about Wednesday, 28 October 1885.}} ह्युजेसका अनुसार, फन गोखले रङ्गलाई "मनोवैज्ञानिक र नैतिक वजन" भएको रूपमा बुझेका थिए, जसलाई ''[[रात्रिकालीन क्याफे]]''को भड्किलो रातो र हरियो रङ्गहरूमा उदाहरणका रूपमा हेर्न सकिन्छ। यस कार्यबाट उनले "मानवताको भयानक आवेगहरू व्यक्त गर्न" चाहेका थिए।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 7}} पहेँलो रङ्ग उनको लागि सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण थियो, किनभने यसलाई भावनात्मक सत्यको प्रतीक मान्थ्यो। उनले पहेँलो रङ्गलाई सूर्यको प्रकाश, जीवन र ईश्वरको प्रतीकको रूपमा प्रयोग गरेका थिए।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 11}} == प्रतिष्ठा र विरासत == [[चित्र:Jo van Gogh-Bonger, by Woodbury and Page-2.jpg|thumb|upright|[[योहाना फन गोख-बोङ्गर]], सन् १८८९|alt=एक जवान महिलाको सहज अभिव्यक्ति र हल्का मुस्कानका साथ टाउकोको औपचारिक श्यामश्वेत तस्वीर]] सन् १८८० को दशकको अन्त्यतिर फन गोखको पहिलो प्रदर्शनीहरू पछि कलाकार, कला समीक्षक, व्यापारी र सङ्कलनकर्ताहरू माझ उनको प्रतिष्ठा निरन्तर बढ्दै गएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref> सन् १८८७ मा, [[अँद्रे आन्तोन]]ले पेरिसको [[थिएटर लिब्र]]मा [[जर्ज सुरात]] र [[पल सिन्याक]]का कामहरूसँगै फन गोखका चित्रहरू पनि राखेका थिए भने तीमध्ये केही जुलियन टाङ्गुईले प्राप्त गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 305}}</ref> सन् १८८९ मा, अल्बर्ट ओरियरले ''ल मोदेरनिस्त इलुस्त्रे'' पत्रिकामा उनको कामलाई "आगो, तीव्रता र घाम" को विशेषता भएको भनी वर्णन गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 307}}</ref> जनवरी १८९० मा ब्रसेल्सको सोस्येते दे-आर्तिस्त एँदेपाँदाँ ({{भाषा-फ्रान्सेली|Société des Artistes Indépendants}}) मा उनका १० वटा चित्रहरू प्रदर्शन गरिएका थिए।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc=72}}</ref> फ्रान्सेली राष्ट्रपति [[सादी कार्नो|मारी फ्रँस्वा सादी कार्नो]] फन गोखको कामबाट प्रभावित भएको भनिएको थियो।<ref>{{cite news |url=https://www.telegraph.co.uk/news/2018/08/27/van-gogh-not-unappreciated-lifetime-myth-busting-letter-shows/ |title=Van Gogh was not unappreciated in his lifetime, myth-busting letter shows |work=The Daily Telegraph |last=Furness |first=Hannah |date=27 August 2018 |access-date=7 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180908015803/https://www.telegraph.co.uk/news/2018/08/27/van-gogh-not-unappreciated-lifetime-myth-busting-letter-shows/ |archive-date=8 September 2018 |url-status=live }}</ref> फन गोखको मृत्युपछि, ब्रसेल्स, पेरिस, हेग र एन्टवर्पमा स्मृति प्रदर्शनीहरू आयोजना गरिएका थिए। उनका कामहरू ''[[ले भँ]]''मा छवटा चित्रहरू सहित धेरै उच्च-प्रोफाइल प्रदर्शनीहरूमा देखाइएका थिए भने सन् १८९१ मा ब्रसेल्समा एक पूर्वव्यापी प्रदर्शनी भएको थियो।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc=72}}</ref> सन् १८९२ मा [[ओक्तेभे मिर्बेउ]]ले लेखेका थिए, फन गोखको आत्महत्या कलाका लागि "एक असीमित दुखद क्षति थियो... यद्यपि जनता उनको भव्य अन्त्येष्टिमा भीड लागेनन् र बिचारा भिन्सेन्त फन गोख, जसको मृत्युको अर्थ प्रतिभाको एउटा सुन्दर ज्वाला निभ्नु हो, उनी आफ्नो जीवन जस्तै गुमनाम र उपेक्षित भएर मृत्युमा गए।"<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 305}}</ref> सन् १८९१ जनवरीमा उनका भाइ थिओको मृत्युले भिन्सेन्तको सबैभन्दा ठूलो र राम्रो पहुँच भएको समर्थकलाई गुमेको थियो।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 310}}</ref> थिओकी विधवा योहान फन गोख-बोङ्गर बीसको दशककी डच महिला थिइन् जसले न त आफ्नो पतिलाई न त जेठाजुलाई धेरै समयदेखि चिनेकी थिइन्। उनले अचानक सयौँ चित्र, पत्र र रेखाचित्रहरूका साथै आफ्नो शिशु छोरा भिन्सेन्त विलेम फन गोखको हेरचाह गर्नुपर्ने भएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref>{{efn|group=note|उनको पति परिवारको एकमात्र सहारा थिए, र योहानासँग पेरिसमा एउटा कोठा, केही फर्निचरका सामानहरू र जेठाजुका चित्रहरू मात्र बाँकी थिए, जसलाई त्यस समयमा "कुनै मूल्य नभएको" रूपमा हेरिन्थ्यो।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://www.webexhibits.org/vangogh/memoir/nephew/1.html Memoirs of V.W. van Gogh]}}}} गोगाँ फन गोखको प्रतिष्ठा बढाउन सहयोग गर्ने पक्षमा थिएनन् र जोका भाइ एन्ड्रिज बोङ्गर पनि उनको कामको बारेमा खासै उत्साहित देखिएनन्।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref> समीक्षकहरूमध्ये फन गोखका प्रारम्भिक समर्थकहरू मध्ये एक, ओरियरको सन् १८९२ मा २७ वर्षको उमेरमा [[टाइफाइड|टाइफाइड ज्वरो]]का कारण मृत्यु भएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> [[चित्र:Vincent Van Gogh 0013.jpg|thumb|right|upright|''त्रास्कोँ जाने बाटोमा चित्रकार'', अगस्ट १८८८ (दोस्रो विश्वयुद्धमा आगोले नष्ट भएको)|alt=एउटा परालको टोपी लगाएको मानिस, क्यानभास र पेन्टबक्स बोकेर, रूखले घेरिएको, पातहरू छरिएको ग्रामीण सडकमा देब्रेतिर हिँडिरहेको चित्र]] सन् १८९२ मा, [[एमिल बेर्नार]]ले [[पेरिस]]मा फन गोखको चित्रहरूको एउटा सानो एकल प्रदर्शनी आयोजना गरेका थिए भने [[जुल्याँ ताँगी]]ले फन-गोख-बोङ्गरबाट पठाइएका धेरै चित्रहरूसहित फन गोखका अन्य चित्रहरूलाई प्रदर्शनमा राखेका थिए। अप्रिल १८९४ मा, पेरिसको [[दुराँ-रुएल]] ग्यालरीले फन गोखको कलाकृतिहरूबाट १० वटा चित्रहरू बिक्रीको लागि स्वीकार गर्न सहमति जनाएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> सन् १८९६ मा, त्यतिबेलाका एक अज्ञात कला फाभिवादी विद्यार्थी चित्रकार [[हेनरी मातिस]]ले ब्रिटनीको बेल इल टापूमा जोन रसेलसँग भेट्न गएका थिए।<ref>{{sfnp| Spurling|1998|loc= 119–138}}</ref> <ref name=abc>{{cite web|url=http://www.abc.net.au/rn/arts/booktalk/stories/s1430343.htm|title=अज्ञात मातिस&nbsp;... – पुस्तक वार्ता|last=हिलरी स्पर्लिङसँग अन्तर्वार्ता|date=८ जुन २००५|work=ABC Online|access-date=१ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20111012112023/http://www.abc.net.au/rn/arts/booktalk/stories/s1430343.htm|archive-date=१२ अक्टोबर २०११|url-status=live}}</ref> रसेल फन गोखको घनिष्ठ मित्र थिए; उनले मातिसलाई डच चित्रकारको कामसँग परिचित गराएर उनलाई फन गोखको एउटा रेखाचित्र दिएका थिए। फन गोखबाट प्रभावित भएर, मातिसले माटोको रङ्गको चित्रकला छोडेर चम्किला रङ्गहरू अपनाएका थिए।<ref name=abc/>{{sfnp|Spurling|1998|loc= 138}} सन् १९०१ मा पेरिसमा, बर्नहाइम-ज्युन ग्यालरीमा फन गोखको एउटा ठूलो पूर्वव्यापी प्रदर्शनी आयोजना गरिएको थियो जसले [[आन्द्रे देराँ]] र [[मौरिस द भ्लामिङ्क]]लाई उत्साहित तुल्याएको र फाभिवादको उदयमा योगदान पुर्‍याएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> सन् १९१२ मा कोलोनमा सोन्डरबुन्ड कलाकारहरूसँग, सन् १९१३ मा न्युयोर्कमा आर्मरी प्रदर्शनी, र सन् १९१४ मा बर्लिनमा महत्वपूर्ण समूह प्रदर्शनीहरू भएका थिए,<ref>{{sfnp|Dorn|Leeman|1990}}</ref> [[हेन्क ब्रेमर]] फन गोखको बारेमा सिकाउन र बोल्नमा महत्वपूर्ण भूमिकामा थिए,<ref>{{sfnp|Rovers|2007|loc= 262}}</ref> र उनले [[हेलेन क्रोलर-मुलर]]लाई फन गोखको कलासँग परिचित गराएका थिए जो उनको कामको एक अति उत्सुक सङ्ग्रहकर्ता बनेकी थिइन्।<ref>{{sfnp|Rovers|2007|loc= 258}}</ref> जर्मनेली अभिव्यञ्जनावादका प्रारम्भिक व्यक्तित्वहरू जस्तै [[एमिल नोल्डे]]ले फन गोखको कामप्रति ऋण स्वीकार गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Selz|1968|p= 82}}</ref> फन गोखको प्रसिद्धि [[पहिलो विश्वयुद्ध]]भन्दा पहिले [[अस्ट्रिया]] र [[जर्मनी]]मा सर्वप्रथम शिखरमा पुगेको थियो,<ref>{{sfnp|Weikop|2007|loc= 208}}</ref> जसमा उनको पत्रहरूको तीन खण्डमा १९१४ मा प्रकाशनले सहयोग पुर्‍याएको थियो।<ref>{{sfnp|Naifeh|Smith|2011|loc= 867}}</ref> उनका पत्रहरू अभिव्यञ्जनात्मक र साहित्यिक छन् भने यी पत्रहरूलाई १९औँ शताब्दीको आफ्नो प्रकारको अग्रणी लेखाइको रूपमा वर्णन गरिएको छ।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 19}}</ref> यी पत्रहरूले फन गोखको एउटा शक्तिशाली पौराणिक कथाको सुरुवात गर्दछ जसमा उनलाई एक तीव्र र समर्पित चित्रकारको रूपमा उल्लेख गरि आफ्नो कलाको लागि कष्ट भोगेको र युवावस्थामै मृत्युवरण गरेको भनी वर्णन गर्दछ।<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= x}}</ref> सन् १९३४ मा, उपन्यासकार [[अर्भिङ स्टोन]]ले फन गोखको जीवनमा आधारित एउटा जीवनीपरक उपन्यास लेखे जसको शीर्षक थियो ''[[लस्ट फर लाइफ (उपन्यास)|लस्ट फर लाइफ]]'' राखिएको थियो जुन फन गोखका भाइ थिओलाई लेखेको पत्रहरूमा आधारित थियो।<ref>{{cite web|url=https://www.imdb.com/name/nm0994883/|title=भिन्सेन्त फन गोखका लागि IMDb|website=IMDb|access-date=९ मे २०१९|archive-url=https://web.archive.org/web/20190527102007/https://www.imdb.com/name/nm0994883/|archive-date=२७ मे २०१९|url-status=live}}</ref> यस उपन्यास र सन् १९५६ को यसै नामको चलचित्रले उनको प्रसिद्धिलाई अझै वृद्धि गरेको देखिन्छ। संयुक्त राज्यहरूमा स्टोनले अनुमान लगाएअनुसार, उनको अप्रत्याशित सर्वाधिक बिक्री भएका पुस्तक भन्दा पहिले केही सय मानिसहरूले मात्र फन गोखको बारेमा सुनेका थिए।<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= xii}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=dlhn_Kxgm8g | archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211114/dlhn_Kxgm8g| archive-date=१४ नोभेम्बर २०२१ | url-status=live|title=अर्भिङ स्टोन अन्तर्वार्ता |work= Day at Night|first=जेम्स |last=डे |date=२३ अप्रिल १९७४ |access-date=२ अगस्ट २०१७}}</ref> ===फन गोख सङ्ग्रहालय=== {{मुख्य|फन गोख सङ्ग्रहालय}} [[चित्र:Weesp and Amsterdam (Netherland, June 2020) - 7 (50550627911).jpg|thumb|फन गोख सङ्ग्रहालय, एम्स्टर्डम]] फन गोखको भतिजा [[भिन्सेन्त विलेम फन गोख]] (सन् १८९०–१९७८),<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 253}}</ref> ले आफ्नी आमाको मृत्यु सन् १९२५ मा भएपछि उनीसँग सम्बन्धित सबै सम्पत्तिको उत्तराधिकारी बनेका थिए। सन् १९५० को दशकको प्रारम्भमा उनले चार खण्ड र धेरै भाषाहरूमा प्रस्तुत पत्रहरूको पूर्ण संस्करणको प्रकाशनको व्यवस्था गरेका थिए। त्यसपछि उनले सम्पूर्ण सङ्ग्रह खरीद गर्न र राख्नको लागि एउटा फाउन्डेसनलाई अनुदान दिन डच सरकारसँग वार्ता सुरु गरेका थिए।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 252}}</ref> थिओका छोरा विलेम फन गोखले कलाकृतिहरू सम्भवतः उत्तम अवस्थाहरूमा प्रदर्शित गरिनेछन् भन्ने उद्देश्यले यो परियोजनाको योजना बनाएका थिए। यो परियोजना सन् १९६३ मा सुरु भएको थियोे जहाँ वास्तुकार [[खेरित रितभेल्त]]लाई यसको डिजाइनको जिम्मा दिइएको र सन् १९६४ मा उनको मृत्युपछि [[किशो कुरोकावा]]ले उक्त जिम्मेवारी सम्हालेका थिए।<ref name=nga>{{citation |url=http://www.nga.gov/exhibitions/vgmsm.shtm |title=भान गोगको भान गोगहरू: भान गोग संग्रहालय |date=४ अक्टोबर १९९८ |publisher=नेसनल ग्यालेरी अफ आर्ट |access-date=२३ अप्रिल २०११ |archive-url=https://web.archive.org/web/20100529195527/http://www.nga.gov/exhibitions/vgmsm.shtm |archive-date=२९ मे २०१० |url-status=live }}</ref> सन् १९६० को दशकभरि काम प्रगतिमा रह्यो र यसको भव्य उद्घाटनको लागि सन् १९७२ को वर्षलाई लक्षित गरिएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 253}}</ref> [[फन गोख सङ्ग्रहालय]] सन् १९७३ मा एम्स्टर्डमको [[म्युजियमप्लेन]] मा खुलेको थियो,<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= xiii}}</ref> यो राइक्सम्युजियमपछि नेदरल्यान्ड्सको दोस्रो सबैभन्दा लोकप्रिय सङ्ग्रहालय बन्न सफल भएको थियो नहाँ नियमित रूपमा वार्षिक १५ लाखभन्दा बढी आगन्तुकहरू आउने गर्दथे। सन् २०१५ मा यसले कीर्तिमानी १९ लाख आगन्तुकहरू पाएको थियो।<ref>{{cite news|url=http://www.at5.nl/artikelen/150751/bezoekersrecords_voor_van_gogh_museum_en_nemo|title=Bezoekersrecords voor Van Gogh Museum en NEMO|date=१५ डिसेम्बर २०१५|language=डच|work=AT5|access-date=४ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20160721082453/http://www.at5.nl/artikelen/150751/bezoekersrecords_voor_van_gogh_museum_en_nemo|archive-date=२१ जुलाई २०१६|url-status=live}}</ref> यस सङ्ग्रहालयमा ८५ प्रतिशत आगन्तुकहरू अन्य देशहरूबाट आएका थिए।<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/culture-professionals-network/2015/sep/01/van-gogh-museum-chief-axel-ruger-interview|title=फन गोख सङ्ग्रहालय प्रमुख: हाम्रो आयका स्रोतहरू विविधीकरण गर्नु महत्वपूर्ण छ|last=Caines|first=Matthew|date=१ सेप्टेम्बर २०१५|work=द गार्डियन|access-date=४ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20160826101634/https://www.theguardian.com/culture-professionals-network/2015/sep/01/van-gogh-museum-chief-axel-ruger-interview|archive-date=२६ अगस्ट २०१६|url-status=live}}</ref> == टिप्पणीहरू == {{Reflist|group=note}} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == {{sister project links|auto=1}} * [http://www.vggallery.com/ भिन्सेन्त फन गोख चित्र सङ्ग्राहलय], फन गोखका पत्र तथा कार्यहरूको सम्पूर्ण विवरण * [http://vangoghletters.org/ फन गोखद्वारा लिखित पत्रहरू] {{Webarchive|url=https://wayback.archive-it.org/all/20121025195053/http://vangoghletters.org/vg/ |date=2012-10-25 }} * [http://www.nga.gov/content/ngaweb/education/teachers/teaching-packets/van-gogh.html/ भिन्सेन्त फन गोख] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170920143009/https://www.nga.gov/content/ngaweb/education/teachers/teaching-packets/van-gogh.html/ |date=2017-09-20 }} शिक्षण कार्यक्रम * {{Gutenberg author | id=40599}} * {{Internet Archive author |sname=Vincent van Gogh}} * {{Librivox author |id=6171}} * {{IMDB name}} babkrt1j988p58tp1wfk6pp8qxtnhdw 1354068 1354066 2026-05-03T01:59:42Z हिमाल सुवेदी 30817 1354068 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = भिन्सेन्त फन गोख | image = Vincent van Gogh - Self-Portrait - Google Art Project (454045).jpg | alt = A head and shoulders portrait of a thirty something man, with a red beard, facing to the left | caption = सन् १८८७ मा गोखद्वारा बनाइएको उनको आत्म प्रतिमा जसलाई सिकागो कला संस्थानमा राखिएको छ। | birth_name = भिन्सेन्त विलम फन गोख | birth_date = {{Birth date|1853|3|30|df=y}} | birth_place = जुन्दार्त, नेदरल्यान्डस् | death_date = {{Death date and age|df=yes|1890|7|29|1853|3|30}} | death_place = उभेर-सु-वाज, फ्रान्स | death_cause = गोली हानी आत्महत्या | resting_place = उभेर-सु-वाज, फ्रान्स | resting_place_coordinates = {{Coord|49.07531|2.17894|type:landmark_region:FR|format=dms|display=inline}} | movement = उत्तर-प्रभावोत्पादी | education = | field = चित्रकारिता, स्थिर-जीवन अङ्कन, आकृति र भूदृश्य चित्रहरू | family = थिओ फन गोख (भाइ) | notable_works = {{ubl|''[[सिन होर्निक|सिन होर्निक चित्र शृङ्खला]]'' (सन् १८८२-८३)|''आलु भक्षक'' (सन् १८८५)|''सूर्यमुखी फूलहरूको शृङ्खला चित्रण'' (सन् १८८७)|''आर्लेसमा सुत्नेकोठा'' (सन् १८८८)|''[[तारामय रात]]'' (सन् १८८९)|''डाक्टर गचेतको आकृति'' (सन् १८९०)|''कागहरू रहेको गहुँबारी'' (सन् १८९०)|''सियोस्ता'' (सन् १८९०)|''उभेरको गृजाघर'' (सन् १८९०)|''|''[[दुःखी वृद्ध मानिस]]'' (सन् १८९०)}} }} '''भिन्सेन्त विलम फन गोख''' ({{IPA-nl|ˈvɪnsɛnt ˈʋɪləm vɑn ˈɣɔx|lang|Nl-Vincent_van_Gogh.ogg}} (३० मार्च १८५३ – २९ जुलाई १८९०) एक नेदरल्यान्डेेेली उत्तर प्रभावोत्पादी चित्रकार थिए। उनी मरणोपरान्त पश्चिमी कला इतिहासमा सबैभन्दा प्रसिद्ध र प्रभावशाली व्यक्तित्वहरू मध्ये एक थिए। सानै उमेरदेखि चित्रकला सुरु गरेका उनले बीसको दशकको मध्यपछि आफ्नो जीवनको अन्तिम दुई वर्षमा असङ्ख्य प्रसिद्ध चित्रहरू चित्रित गरेका थिए। उनीद्वारा बनाइएका अधिकांश चित्रहरूमा भूपरिदृश्य, सूर्यमुखी, गहुँको खेतहरू आदि समावेश छन्। एक दशकको अवधिमा उनले २,१०० भन्दा बढी चित्रहरू बनाए जसमा ८६० तेल चित्र, १,३०० भन्दा बढी जलनाला, रेखाचित्र तथा भूदृश्यहरू समावेश छन्। उनका प्रारम्भिक कार्यहरू अधिकतम स्थिर जीवन र कृषक श्रमिकहरूको चित्रणमा रङ्गहरूद्वारा सङ्केत गरिएको थियो जसले उनका पछिका चित्रकर्महरूलाई त्यसबाट छुट्टाएको थियो। व्यावसायिक रूपमा असफल भएपनि उनले बनाएका चित्रहरू निकै प्रसिद्ध रहेका छन्।<ref>Tralbaut (1981), 286,287</ref><ref>Hulsker (1990), 390</ref> लामो समयदेखि मानसिक रोगबाट पीडित उनले ३७ वर्षको उमेरमा आत्महत्या गरेका थिए। एक उच्चमध्यम वर्गीय परिवारमा जन्मिएका उनी आफ्नो बाल्यकालदेखिनै शान्त, गम्भीर र विचारशील थिए। युवावस्थामा उनले एक कला व्यवसायिकको रूपमा काम गरेका थिए भने यस क्रममा उनले थुप्रै ठाउँहरूको यात्रा पनि गरेका थिए। तर लन्डनमा स्थानान्तरण भएपछि उनी निकै उदास बनेका थिए। त्यसपछिका दिनहरूमा उनी धार्मिक रूपमा सक्रियता देखाउँदै दक्षिणी बेल्जियममा सेवकको रूपमा समय बिताएका थिए। सन् १८८१ मा आफ्ना आमाबुबासँग घर फर्किनुपूर्व उनले कलामा आधुनिकतावादी प्रवृत्तिहरूको बारेमा थुप्रै जानकारीहरू लिइसकेका थिए र सोही वर्षबाट उनले चित्रकर्म सुरु गरेका थिए। सन् १८८१ मा, चित्रकारिता सुरु गर्नुपूर्व उनी अस्वस्थ बनेका थिए। उनका भाइ थिओले उनलाई आर्थिक रूपमा समर्थन गरेका थिए भने उनीहरू दुवैले मिलेर आफ्ना परिवारजन तथा परिचित मानिसहरूलाई लामो पत्राचार गरेका थिए। सन् १८८६ मा उनले पेरिस बसाइँसराइ गरि एमिले बर्नार्ड र [[पल गोगाँ]] जस्ता ''[[आभँ-गार्द|अग्रगामी]]'' सदस्यहरूलाई भेटेका थिए जसले प्रभाववादी संवेदनशीलताको विरुद्धमा प्रतिक्रिया दिइरहेका थिए। उनको काम विकसित हुँदै जाँदा उनले स्थिर जीवन र स्थानीय परिदृश्यहरूका लागि एउटा नयाँ दृष्टिकोण सिर्जना गरेका थिए। उनका चित्रहरू चम्किलो रङ्गका हुँदै गएको र उनले एउटा यस्तो शैली विकास गरे जुन सन् १८८८ मा फ्रान्सको दक्षिणमा पर्ने [[आर्लेस]] बसाइका क्रममा पूर्ण रूपमा साकार भएको थियो। यस अवधिमा उनले [[जैतूनका रूखहरू (फन गोख शृङ्खला)|जैतूनका रूख]]हरू, [[गहुँ खेत (फन गोख शृङ्खला)|गहुँका खेत]]हरू र [[सूर्यमुखी (फन गोख शृङ्खला)|सूर्यमुखी]] फूलकन शृङ्खलाहरू समावेश गर्न आफ्ना विषयवस्तुहरूलाई फराकिलो बनाएका थिए। फन गोख मानसिक रोगका लहरहरू र भ्रमबाट पीडित रहेको भएतापनि उनी आफ्नो मानसिक स्थिरताको बारेमा चिन्तित थिए। उनले प्रायः आफ्नो शारीरिक स्वास्थ्यलाई बेवास्ता गर्दथे भने उनले राम्रोसँग खाना नखाने र अत्यधिक रक्सी पिउने गर्दथे। गोगाँसँगको उनको मित्रता छुरा प्रहारको विवादपछि समाप्त भएको थियो जब क्रोधमा उनले आफ्नै देब्रे कानको एक भाग काटेका थिए। त्यसपछि उनले साँ-रेमी सहितका मानसिक अस्पतालहरूमा समय बिताएका थिए। अस्पतालबाट फर्किएर पेरिस नजिकैको ओभेर-सुर-वाजमा सरेपछि, उनी [[होमियोप्याथी चिकित्सा पद्धती|होमियोप्याथिक]] चिकित्सक [[पल गचेत]]को रेखदेखमा आएका थिए। उनको डिप्रेसन जारी रहेको र सन् १८९० जुलाई २७ का दिन उनले आफ्नै छातीमा आफैले गोली हानेका थिए। त्यसको दुईदिनपछि चोटका कारण उनको मृत्यु भएको थियो। फन गोख आफ्नो जीवनकालमा असफल बनेका र उनलाई पागल र असफल व्यक्तिको रूपमा पनि लिइने गरिन्थ्यो। आफ्नो आत्महत्यापछि उनी प्रसिद्ध हुँदै गएका र सार्वजनिक कल्पनामा एक सर्वोत्कृष्ट "गलत बुझिएको प्रतिभाशाली" व्यक्तिको रूपमा अवस्थित छन्, यस्तो कलाकार "जहाँ पागलपन र रचनात्मकताका कुराहरू आपसमा जोडिन्छन्"।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 9}}</ref> २०औँ शताब्दीको प्रारम्भमा उनको चित्रकला शैलीका तत्वहरू [[फोभिवाद]] र जर्मन अभिव्यक्तिवादीहरूद्वारा आत्मसात गरिएपछि उनको ख्याति बढ्न थालेको थियो। उनले पछिल्ला दशकहरूमा व्यापक आलोचनात्मक, व्यावसायिक र लोकप्रिय सफलता प्राप्त गरेका र उनलाई एक महत्त्वपूर्ण तर दु:खद चित्रकारको रूपमा सम्झिने गरिन्छ। यस्तो खालको समस्याग्रस्त व्यक्तित्वले पीडित कलाकारको रसरङ्गमय आदर्शलाई प्रतिनिधित्व गर्दछ। ==शैली र कृतिहरू== ===कलात्मक विकास=== [[चित्र:Vincent van Gogh - Starry Night - Google Art Project.jpg|thumb|''[[रोन नदीमाथि तारामय रात]]'', सन् १८८८। [[Musée d'Orsay|मुजे दोर्से]], पेरिस|alt= रोन नदीमाथि चम्किला ताराहरू बिच अँध्यारो तारामय रातको दृश्य। नदीपारि, टाढाका भवनहरूबाट उज्याला बत्तीहरू रोनको अँध्यारो पानीमा प्रतिबिम्बित भइरहेका छन्।]] फन गोखले विद्यालयमा हुँदा [[जलरङ चित्रकला|जलरङ]] मार्फत चित्र बनाएर रङ भर्ने काम गर्दथे तर उनका यस्ता चित्रकलाहरूका केही उदाहरण मात्र अस्तित्वमा रहेका छन् भने केहीको लेखकत्व विवादित छ।<ref>{{sfnp|Van Heugten|1996|loc= 246–251}}</ref> जब उनले वयस्कको रूपमा कलालाई अपनाए तब उनले यसलाई प्रारम्भिक स्तरबाट सुरु गरेका थिए। सन् १८८२ को प्रारम्भमा, उनका काका कर्नेलिस मारिनसले, जो एम्स्टर्डमको समकालीन कलाको एक प्रसिद्ध ग्यालरीका मालिक थिए, हेगको रेखाचित्रहरूको लागि अनुरोध गरेको भएतापनि फन गोखको काम अपेक्षा अनुसारको भएको थिएन। मारिनसले दोस्रो कमिसन प्रस्ताव गर्दै विषयवस्तुलाई विस्तृत रूपमा निर्दिष्ट गरेतातर परिणामबाट फेरि निराशजनक बनेका थिए। फन गोखले लगनशीलता देखाउँदै उनले आफ्नो स्टुडियोमा परिवर्तनशील सटर र विभिन्न चित्रण सामग्रीहरू र प्रकाशको प्रयोग गरेका थिए। एक वर्षभन्दा बढी समयसम्म उनले एकल आकृतिहरूमा काम जारी राखी&nbsp;– कालो र सेतोमा अत्यन्त विस्तृत अध्ययनहरू गरे{{efn|group=note|कालो र सेतोमा काम गर्ने कलाकारहरू, जस्तै चित्रित पत्रपत्रिकाहरू ''[[द ग्राफिक]]'' वा ''[[द इलस्ट्रेटेड लन्डन न्युज]]'' का लागि, फन गोखका मनपर्ने कलाकारहरू मध्येका थिए। {{sfnp|Pickvance|1974}}}} जसले त्यतिबेला उनलाई केवल आलोचना मात्र दिलाएको थियो। पछि, तिनै कलाकृतिहरूलाई प्रारम्भिक उत्कृष्ट कृतिहरूको रूपमा मान्यता प्राप्त भएको थियो।{{sfnp|Dorn|Keyes|2000}} अगस्ट १८८२ मा, थिओले भिन्सेन्तलाई बाहिरी प्राकृतिक परिवेशमा काम गर्नका लागि सामग्री किन्न पैसा दिएका थिए। भिन्सेन्तले लेखेको एक पत्रमा उनी "नयाँ जोसका साथ चित्र बनाइरहन सक्छन्" भन्ने उल्लेख थियो।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let253/letter.html पत्र २५३]|ps= . भिन्सेन्त फन गोखको तर्फबाट थिओ भान गोगलाई पत्र। हेग, शनिबार, ५ अगस्ट १८८२।}} सन् १८८३ को प्रारम्भदेखि, उनले बहु-आकृति रचनाहरूमा काम गर्न सुरु गरेका थिए। उनले तीमध्ये केहीको तस्वीरहरू खिचाएको भएतापनि उनका भाइले ती चित्रहरू जीवन्त नभएको टिप्पणी गरेपछि उनले ती सबै कृतिहरूलाई नष्ट गरी पुनः [[तेलचित्र|तेल चित्रकला]]तर्फ अग्रसर बनेका थिए। फन गोखले [[हागे स्कुल]]का प्रसिद्ध कलाकारहरू जस्तै [[जोहान हेन्ड्रिक वाइसेनब्रुख|वाइसेनब्रुख]] र [[बर्नार्ड ब्लोमर्स]] तर्फ ध्यान दिए र उनले उनीहरूबाट र हागे स्कुलको दोस्रो पुस्ताका [[थियोफिल द बक|द बक]] र [[हरम्यान जोहानेस भान डर वेले|भान डर वेले]] जस्ता चित्रकारहरूबाट प्राविधिक सल्लाह लिएका थिए।<ref>{{sfnp|Dorn|Schröder|Sillevis|1996}}</ref> देन्थ्रेमा छोटो समय बिताएपछि उनी नेदरल्यान्ड्स कै अर्को सहर नुएनेन सरेका थिए थिए भने त्यहाँ उनले धेरै ठूला चित्रहरूमा काम सुरु गरे तर तीमध्ये अधिकांशलाई उनले नष्ट गरिदिएका थिए। हाल यीमध्ये ''आलु भक्षक'' र यसका केही समकक्षी कृतिहरू मात्र अस्तित्वमा रहेका छन्।<ref>{{sfnp|Dorn|Schröder|Sillevis|1996}}</ref> [[रेज्क्सम्युजियम]]को भ्रमणपछि फन गोले [[रेम्ब्रन्ट]] र [[फ्रान्स हाल्स]] जस्ता कलाकारहरूको छिटो र लाभदायक ब्रसवर्क प्रति आफ्नो प्रशंसा व्यक्त गरेका थिए।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let535/letter.html Letter 535]|ps= To Theo van Gogh. Nuenen, on or about Tuesday, 13 October 1885.}}{{efn|group=note|{{harvp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let535/letter.html Letter 535 ]|ps= To Theo van Gogh. Nuenen, on or about Tuesday, 13 October 1885:{{paragraph break}}मैले पुराना डच चित्रहरू फेरि हेर्दा मलाई विशेषगरी के कुराले प्रभाव पार्‍यो भने ती सामान्यतया चाँडो चित्रित गरिएका थिए। हाल्स, रेम्ब्रान्ट, रुइसडेल जस्ता महान् कलाकारहरू र अन्य धेरैले चित्रहरूलाई सकेसम्म सिधै क्यानभासमा उतारेका छन् र त्यसमा उहाँहरूले धेरै पटक दोहोर्‍याए काम गर्नुभएन। यो कुरालाई पनि कृपया याद गरियोस्—कि यदि त्यो सफल भयो भने, उहाँहरूले त्यसलाई त्यसै छाडिदिन्छन्। विशेषगरी मैले रेम्ब्रन्ट र हाल्सका हातहरूको प्रशंसा गरेँ—ती हातहरू जसमा जीवन थियो तर आजकल मानिसहरूले चाहेजस्तो गरी निखारिएको थिएन... जाडोमा म पुराना चित्रहरूमा देखेका शैलीका विभिन्न कुराहरू अन्वेषण गर्नेछु। मैले आफूलाई आवश्यक पर्ने धेरै कुराहरू देखेँ तर सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा—यसलाई उनीहरू "हतारको कार्य" भन्छन्—त्यो पुराना डच चित्रकारहरूले गज्जबले गरेका थिए। त्यो—हतारको कार्य—थोरै ब्रसको स्ट्रोकहरूका साथ, उनीहरू अहिले यसको बारेमा सुन्न चाहँदैनन्—तर परिणाम कति सत्य हुन्छ।{{paragraph break}}}}}} आफ्ना धेरै कमजोरीहरू अनुभव र प्राविधिक विशेषज्ञताको कमीले गर्दा भएको कुरामा उनी सचेत थिए,{{sfnp|Dorn|Schröder|Sillevis|1996}} त्यसैले नोभेम्बर १८८५ मा उनले सिक्न र आफ्नो सीप विकास गर्न एन्टवर्प र पछि पेरिसको यात्रा गरेका थिए।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 708}} [[चित्र:Van_Gogh_The_Olive_Trees..jpg|thumb|''[[जैतुनका रुखहरू (फन गोख शृङ्खला)|जैतुनका रुखहरू र पृष्ठभूमिमा अल्पाइल्स]]'', सन् १८८९। आधुनिक कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क|alt=हरियो घुमाउरो जैतुनका रुखहरूको एउटा वर्गाकार चित्र; पृष्ठभूमिमा नीलो पहाडहरू र माथि नीलो आकाशमा सेतो बादलहरू।]] थिओले ''आलु भक्षक''मा प्रयोग गरिएको गाढा रङ्गको आलोचना गरेका थिए जसलाई उनले आधुनिक शैलीका लागि अनुपयुक्त ठान्दथे।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=18}} सन् १८८६ र १८८७ को बीचमा पेरिसमा रहँदा, फन गोखले एउटा नयाँ, हल्का रङ्गको रङ्गमिश्रणमा निपुणता हासिल गर्ने प्रयास गरेका थिए। उनको ''[[पेरे ताँगीको आकृति]]'' (सन् १८८७) ले उज्यालो रङ्गमिश्रणका साथ उनको सफलता देखाउँछ र यो एक विकसित व्यक्तिगत शैलीको प्रमाण पनि हो।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=18–19}} रङ्गको बारेमा [[चार्ल्स ब्लाङ्क]]को ग्रन्थले उनलाई धेरै आकर्षित गरेको र उनलाई पूरक रङ्गहरूसँग काम गर्न प्रेरित गरेको थियो। फन गोखले पछि रङ्गको प्रभाव वर्णनात्मक मात्र नभई त्यो भन्दा माथि हुन्छ भन्ने विश्वास गर्न थालेका थिए भने यस सम्बन्धमा उनले भनेका छन्, "रङ्गले आफैमा केही व्यक्त गर्दछ"।{{sfnp|Sund|1988|loc=666}}{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let537/letter.html Letter 537]|ps= . Vincent to Theo, Nuenen, on or about Wednesday, 28 October 1885.}} ह्युजेसका अनुसार, फन गोखले रङ्गलाई "मनोवैज्ञानिक र नैतिक वजन" भएको रूपमा बुझेका थिए, जसलाई ''[[रात्रिकालीन क्याफे]]''को भड्किलो रातो र हरियो रङ्गहरूमा उदाहरणका रूपमा हेर्न सकिन्छ। यस कार्यबाट उनले "मानवताको भयानक आवेगहरू व्यक्त गर्न" चाहेका थिए।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 7}} पहेँलो रङ्ग उनको लागि सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण थियो, किनभने यसलाई भावनात्मक सत्यको प्रतीक मान्थ्यो। उनले पहेँलो रङ्गलाई सूर्यको प्रकाश, जीवन र ईश्वरको प्रतीकको रूपमा प्रयोग गरेका थिए।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 11}} फन गोख ग्रामीण जीवन र प्रकृतिको चित्रकार बन्न प्रयासरत थिए;{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 232}} आर्ल्समा आफ्नो पहिलो ग्रीष्मकालको समयमा उनले परिदृश्य र परम्परागत ग्रामीण जीवन चित्रण गर्न आफ्नो नयाँ रङ्गमिश्रणको प्रयोग गरेका थिए।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=20}} प्राकृतिक वस्तुहरूको पछाडि एउटा शक्ति अवस्थित हुन्छ भन्ने उनको विश्वासले उनलाई त्यो शक्तिको भाव वा प्रकृतिको सारलाई आफ्नो कलामा कैद गर्ने प्रयास गर्न प्रेरित गरेको थियो जुन कहिलेकाँही प्रतीकहरूको प्रयोग मार्फत प्रकट हुन्थ्यो।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 8–9}} सुरुमा [[जँ-फ्रँस्वा मिले]]बाट प्रतिलिपि गरिएको 'बीउ छर्ने व्यक्ति' चित्रमा उनका प्रस्तुतिहरूले शारीरिक श्रमको वीरताका सम्बन्धमा [[थोमस कार्लाइल]] र [[फ्रेडरिक नित्से]]का विचारहरूको प्रभाव झल्काउँदछन्<ref>{{Cite book |last=Wamberg |first=Jacob |title=Totalitarian Art and Modernity |publisher=Aarhus University Press |year=2010 |editor-last=Rasmussen |editor-first=Mikkel Bolt |pages=36–104 |chapter=Wounded Working Heroes: Seeing Millet and van Gogh through the Cleft Lens of Totalitarianism |editor-last2=Wamberg |editor-first2=Jacob}}</ref> भने यसका साथै यसले ती व्यक्तिलाई प्रचण्ड सूर्यमुनि जीवनको बीउ छरिरहेका ख्रीष्टको रूपमा उभ्याउँदा यसले फन गोखको धार्मिक विश्वासलाई पनि दर्शाउँदछ। {{sfnp|Sund|1988|loc=668}} यी त्यस्ता विषय र प्रसङ्गहरू थिए जसमा उनी बारम्बार फर्केर परिमार्जन र विकास गरिरहन्थे।{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 236}} उनका फूलका चित्रहरू प्रतीकात्मकताले भरिएको भएतापनि परम्परागत इसाई प्रतिमा विज्ञान प्रयोग गर्नुको सट्टा उनले आफ्नै नयाँ शैली बनाएका थिए जहाँ जीवन सूर्यमुनि बाँचिन्छ र काम भनेको जीवनको एउटा रूपक हो भन्ने अवधारणा राख्दछ।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 12}} आर्ल्समा वसन्त ऋतुका फूलहरू चित्रण गरेर र उज्यालो सूर्यको प्रकाशलाई कैद गर्न सिकेर आत्मविश्वास प्राप्त गरेपछि, उनी 'बीउ छर्ने मानिस' चित्रण गर्न तयार भएका थिए।{{sfnp|Sund|1988|loc=666}} [[चित्र:Vincent Willem van Gogh 098.jpg|thumb|''एटेनको बगैँचाको सम्झना'', सन् १८८८। [[हेर्मिट्टाग सङ्ग्रहालय]], सेन्ट पिटर्सबर्ग|alt=दुई महिलाहरूको नजिकको एउटा वर्गाकार चित्र जसमा एकजनाले छाता समातेकी छिन् भने अर्की महिलाले फूल समातेकी छिन्। तिनीहरूको पछाडि एक जवान महिला छिन् जो जङ्गली फूलहरूको ठूलो ओछ्यानमा फूलहरू टिपिरहेकी छिन्। तिनीहरू नदीको किनारमा घुमाउरो बाटोमा बगैँचाबाट हिँडिरहेका देखिन्छन्।]] उनले "यथार्थको भेष" भन्ने परिधिभित्रै रहे{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 223}} र धेरै शैलीगत गरिएका कार्यहरूको आलोचना गरेका थिए।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=21}} उनले पछि लेखेका थिए, ''तारामय रात''को अमूर्तता धेरै टाढा गएको र त्यसमा यथार्थ रूपमै "पृष्ठभूमिमा धेरै टाढा हराएको" थियो।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=21}} ह्युजेसले यसलाई चरम काल्पनिक आनन्दको क्षणको रूपमा वर्णन गर्दछन् जसमा ताराहरू एउटा ठूलो घुमाउरो रूपमा छन् जसले [[होकुसाई]]को ''[[कानागावाको विशाल आँधी]]'' को सम्झना दिलाउँछ यसका साथै माथि आकाशको चाल तल पृथ्वीमा रहेको साइप्रसको रूखको चालमा प्रतिबिम्बित हुन्छ र चित्रकारको परिकल्पना "रङ्गको बाक्लो र जोडदार मिश्रण" मा अनुवाद भएको छ।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 8}} सन् १८८५ र १८९० मा उनको मृत्युको बीचमा, फन गोखले एउटा 'ओभर' (कृतिको सङ्ग्रह) निर्माण गरिरहेको देखिन्छ।{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 224}} यो एउटा यस्तो सङ्ग्रह जसले उनको व्यक्तिगत दृष्टिकोणलाई प्रतिबिम्बित गर्थ्यो र यो व्यावसायिक रूपमा सफल हुन सक्थ्यो। == प्रतिष्ठा र विरासत == [[चित्र:Jo van Gogh-Bonger, by Woodbury and Page-2.jpg|thumb|upright|[[योहाना फन गोख-बोङ्गर]], सन् १८८९|alt=एक जवान महिलाको सहज अभिव्यक्ति र हल्का मुस्कानका साथ टाउकोको औपचारिक श्यामश्वेत तस्वीर]] सन् १८८० को दशकको अन्त्यतिर फन गोखको पहिलो प्रदर्शनीहरू पछि कलाकार, कला समीक्षक, व्यापारी र सङ्कलनकर्ताहरू माझ उनको प्रतिष्ठा निरन्तर बढ्दै गएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref> सन् १८८७ मा, [[अँद्रे आन्तोन]]ले पेरिसको [[थिएटर लिब्र]]मा [[जर्ज सुरात]] र [[पल सिन्याक]]का कामहरूसँगै फन गोखका चित्रहरू पनि राखेका थिए भने तीमध्ये केही जुलियन टाङ्गुईले प्राप्त गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 305}}</ref> सन् १८८९ मा, अल्बर्ट ओरियरले ''ल मोदेरनिस्त इलुस्त्रे'' पत्रिकामा उनको कामलाई "आगो, तीव्रता र घाम" को विशेषता भएको भनी वर्णन गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 307}}</ref> जनवरी १८९० मा ब्रसेल्सको सोस्येते दे-आर्तिस्त एँदेपाँदाँ ({{भाषा-फ्रान्सेली|Société des Artistes Indépendants}}) मा उनका १० वटा चित्रहरू प्रदर्शन गरिएका थिए।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc=72}}</ref> फ्रान्सेली राष्ट्रपति [[सादी कार्नो|मारी फ्रँस्वा सादी कार्नो]] फन गोखको कामबाट प्रभावित भएको भनिएको थियो।<ref>{{cite news |url=https://www.telegraph.co.uk/news/2018/08/27/van-gogh-not-unappreciated-lifetime-myth-busting-letter-shows/ |title=Van Gogh was not unappreciated in his lifetime, myth-busting letter shows |work=The Daily Telegraph |last=Furness |first=Hannah |date=27 August 2018 |access-date=7 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180908015803/https://www.telegraph.co.uk/news/2018/08/27/van-gogh-not-unappreciated-lifetime-myth-busting-letter-shows/ |archive-date=8 September 2018 |url-status=live }}</ref> फन गोखको मृत्युपछि, ब्रसेल्स, पेरिस, हेग र एन्टवर्पमा स्मृति प्रदर्शनीहरू आयोजना गरिएका थिए। उनका कामहरू ''[[ले भँ]]''मा छवटा चित्रहरू सहित धेरै उच्च-प्रोफाइल प्रदर्शनीहरूमा देखाइएका थिए भने सन् १८९१ मा ब्रसेल्समा एक पूर्वव्यापी प्रदर्शनी भएको थियो।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc=72}}</ref> सन् १८९२ मा [[ओक्तेभे मिर्बेउ]]ले लेखेका थिए, फन गोखको आत्महत्या कलाका लागि "एक असीमित दुखद क्षति थियो... यद्यपि जनता उनको भव्य अन्त्येष्टिमा भीड लागेनन् र बिचारा भिन्सेन्त फन गोख, जसको मृत्युको अर्थ प्रतिभाको एउटा सुन्दर ज्वाला निभ्नु हो, उनी आफ्नो जीवन जस्तै गुमनाम र उपेक्षित भएर मृत्युमा गए।"<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 305}}</ref> सन् १८९१ जनवरीमा उनका भाइ थिओको मृत्युले भिन्सेन्तको सबैभन्दा ठूलो र राम्रो पहुँच भएको समर्थकलाई गुमेको थियो।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 310}}</ref> थिओकी विधवा योहान फन गोख-बोङ्गर बीसको दशककी डच महिला थिइन् जसले न त आफ्नो पतिलाई न त जेठाजुलाई धेरै समयदेखि चिनेकी थिइन्। उनले अचानक सयौँ चित्र, पत्र र रेखाचित्रहरूका साथै आफ्नो शिशु छोरा भिन्सेन्त विलेम फन गोखको हेरचाह गर्नुपर्ने भएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref>{{efn|group=note|उनको पति परिवारको एकमात्र सहारा थिए, र योहानासँग पेरिसमा एउटा कोठा, केही फर्निचरका सामानहरू र जेठाजुका चित्रहरू मात्र बाँकी थिए, जसलाई त्यस समयमा "कुनै मूल्य नभएको" रूपमा हेरिन्थ्यो।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://www.webexhibits.org/vangogh/memoir/nephew/1.html Memoirs of V.W. van Gogh]}}}} गोगाँ फन गोखको प्रतिष्ठा बढाउन सहयोग गर्ने पक्षमा थिएनन् र जोका भाइ एन्ड्रिज बोङ्गर पनि उनको कामको बारेमा खासै उत्साहित देखिएनन्।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref> समीक्षकहरूमध्ये फन गोखका प्रारम्भिक समर्थकहरू मध्ये एक, ओरियरको सन् १८९२ मा २७ वर्षको उमेरमा [[टाइफाइड|टाइफाइड ज्वरो]]का कारण मृत्यु भएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> [[चित्र:Vincent Van Gogh 0013.jpg|thumb|right|upright|''त्रास्कोँ जाने बाटोमा चित्रकार'', अगस्ट १८८८ (दोस्रो विश्वयुद्धमा आगोले नष्ट भएको)|alt=एउटा परालको टोपी लगाएको मानिस, क्यानभास र पेन्टबक्स बोकेर, रूखले घेरिएको, पातहरू छरिएको ग्रामीण सडकमा देब्रेतिर हिँडिरहेको चित्र]] सन् १८९२ मा, [[एमिल बेर्नार]]ले [[पेरिस]]मा फन गोखको चित्रहरूको एउटा सानो एकल प्रदर्शनी आयोजना गरेका थिए भने [[जुल्याँ ताँगी]]ले फन-गोख-बोङ्गरबाट पठाइएका धेरै चित्रहरूसहित फन गोखका अन्य चित्रहरूलाई प्रदर्शनमा राखेका थिए। अप्रिल १८९४ मा, पेरिसको [[दुराँ-रुएल]] ग्यालरीले फन गोखको कलाकृतिहरूबाट १० वटा चित्रहरू बिक्रीको लागि स्वीकार गर्न सहमति जनाएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> सन् १८९६ मा, त्यतिबेलाका एक अज्ञात कला फाभिवादी विद्यार्थी चित्रकार [[हेनरी मातिस]]ले ब्रिटनीको बेल इल टापूमा जोन रसेलसँग भेट्न गएका थिए।<ref>{{sfnp| Spurling|1998|loc= 119–138}}</ref> <ref name=abc>{{cite web|url=http://www.abc.net.au/rn/arts/booktalk/stories/s1430343.htm|title=अज्ञात मातिस&nbsp;... – पुस्तक वार्ता|last=हिलरी स्पर्लिङसँग अन्तर्वार्ता|date=८ जुन २००५|work=ABC Online|access-date=१ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20111012112023/http://www.abc.net.au/rn/arts/booktalk/stories/s1430343.htm|archive-date=१२ अक्टोबर २०११|url-status=live}}</ref> रसेल फन गोखको घनिष्ठ मित्र थिए; उनले मातिसलाई डच चित्रकारको कामसँग परिचित गराएर उनलाई फन गोखको एउटा रेखाचित्र दिएका थिए। फन गोखबाट प्रभावित भएर, मातिसले माटोको रङ्गको चित्रकला छोडेर चम्किला रङ्गहरू अपनाएका थिए।<ref name=abc/>{{sfnp|Spurling|1998|loc= 138}} सन् १९०१ मा पेरिसमा, बर्नहाइम-ज्युन ग्यालरीमा फन गोखको एउटा ठूलो पूर्वव्यापी प्रदर्शनी आयोजना गरिएको थियो जसले [[आन्द्रे देराँ]] र [[मौरिस द भ्लामिङ्क]]लाई उत्साहित तुल्याएको र फाभिवादको उदयमा योगदान पुर्‍याएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> सन् १९१२ मा कोलोनमा सोन्डरबुन्ड कलाकारहरूसँग, सन् १९१३ मा न्युयोर्कमा आर्मरी प्रदर्शनी, र सन् १९१४ मा बर्लिनमा महत्वपूर्ण समूह प्रदर्शनीहरू भएका थिए,<ref>{{sfnp|Dorn|Leeman|1990}}</ref> [[हेन्क ब्रेमर]] फन गोखको बारेमा सिकाउन र बोल्नमा महत्वपूर्ण भूमिकामा थिए,<ref>{{sfnp|Rovers|2007|loc= 262}}</ref> र उनले [[हेलेन क्रोलर-मुलर]]लाई फन गोखको कलासँग परिचित गराएका थिए जो उनको कामको एक अति उत्सुक सङ्ग्रहकर्ता बनेकी थिइन्।<ref>{{sfnp|Rovers|2007|loc= 258}}</ref> जर्मनेली अभिव्यञ्जनावादका प्रारम्भिक व्यक्तित्वहरू जस्तै [[एमिल नोल्डे]]ले फन गोखको कामप्रति ऋण स्वीकार गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Selz|1968|p= 82}}</ref> फन गोखको प्रसिद्धि [[पहिलो विश्वयुद्ध]]भन्दा पहिले [[अस्ट्रिया]] र [[जर्मनी]]मा सर्वप्रथम शिखरमा पुगेको थियो,<ref>{{sfnp|Weikop|2007|loc= 208}}</ref> जसमा उनको पत्रहरूको तीन खण्डमा १९१४ मा प्रकाशनले सहयोग पुर्‍याएको थियो।<ref>{{sfnp|Naifeh|Smith|2011|loc= 867}}</ref> उनका पत्रहरू अभिव्यञ्जनात्मक र साहित्यिक छन् भने यी पत्रहरूलाई १९औँ शताब्दीको आफ्नो प्रकारको अग्रणी लेखाइको रूपमा वर्णन गरिएको छ।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 19}}</ref> यी पत्रहरूले फन गोखको एउटा शक्तिशाली पौराणिक कथाको सुरुवात गर्दछ जसमा उनलाई एक तीव्र र समर्पित चित्रकारको रूपमा उल्लेख गरि आफ्नो कलाको लागि कष्ट भोगेको र युवावस्थामै मृत्युवरण गरेको भनी वर्णन गर्दछ।<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= x}}</ref> सन् १९३४ मा, उपन्यासकार [[अर्भिङ स्टोन]]ले फन गोखको जीवनमा आधारित एउटा जीवनीपरक उपन्यास लेखे जसको शीर्षक थियो ''[[लस्ट फर लाइफ (उपन्यास)|लस्ट फर लाइफ]]'' राखिएको थियो जुन फन गोखका भाइ थिओलाई लेखेको पत्रहरूमा आधारित थियो।<ref>{{cite web|url=https://www.imdb.com/name/nm0994883/|title=भिन्सेन्त फन गोखका लागि IMDb|website=IMDb|access-date=९ मे २०१९|archive-url=https://web.archive.org/web/20190527102007/https://www.imdb.com/name/nm0994883/|archive-date=२७ मे २०१९|url-status=live}}</ref> यस उपन्यास र सन् १९५६ को यसै नामको चलचित्रले उनको प्रसिद्धिलाई अझै वृद्धि गरेको देखिन्छ। संयुक्त राज्यहरूमा स्टोनले अनुमान लगाएअनुसार, उनको अप्रत्याशित सर्वाधिक बिक्री भएका पुस्तक भन्दा पहिले केही सय मानिसहरूले मात्र फन गोखको बारेमा सुनेका थिए।<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= xii}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=dlhn_Kxgm8g | archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211114/dlhn_Kxgm8g| archive-date=१४ नोभेम्बर २०२१ | url-status=live|title=अर्भिङ स्टोन अन्तर्वार्ता |work= Day at Night|first=जेम्स |last=डे |date=२३ अप्रिल १९७४ |access-date=२ अगस्ट २०१७}}</ref> ===फन गोख सङ्ग्रहालय=== {{मुख्य|फन गोख सङ्ग्रहालय}} [[चित्र:Weesp and Amsterdam (Netherland, June 2020) - 7 (50550627911).jpg|thumb|फन गोख सङ्ग्रहालय, एम्स्टर्डम]] फन गोखको भतिजा [[भिन्सेन्त विलेम फन गोख]] (सन् १८९०–१९७८),<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 253}}</ref> ले आफ्नी आमाको मृत्यु सन् १९२५ मा भएपछि उनीसँग सम्बन्धित सबै सम्पत्तिको उत्तराधिकारी बनेका थिए। सन् १९५० को दशकको प्रारम्भमा उनले चार खण्ड र धेरै भाषाहरूमा प्रस्तुत पत्रहरूको पूर्ण संस्करणको प्रकाशनको व्यवस्था गरेका थिए। त्यसपछि उनले सम्पूर्ण सङ्ग्रह खरीद गर्न र राख्नको लागि एउटा फाउन्डेसनलाई अनुदान दिन डच सरकारसँग वार्ता सुरु गरेका थिए।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 252}}</ref> थिओका छोरा विलेम फन गोखले कलाकृतिहरू सम्भवतः उत्तम अवस्थाहरूमा प्रदर्शित गरिनेछन् भन्ने उद्देश्यले यो परियोजनाको योजना बनाएका थिए। यो परियोजना सन् १९६३ मा सुरु भएको थियोे जहाँ वास्तुकार [[खेरित रितभेल्त]]लाई यसको डिजाइनको जिम्मा दिइएको र सन् १९६४ मा उनको मृत्युपछि [[किशो कुरोकावा]]ले उक्त जिम्मेवारी सम्हालेका थिए।<ref name=nga>{{citation |url=http://www.nga.gov/exhibitions/vgmsm.shtm |title=भान गोगको भान गोगहरू: भान गोग संग्रहालय |date=४ अक्टोबर १९९८ |publisher=नेसनल ग्यालेरी अफ आर्ट |access-date=२३ अप्रिल २०११ |archive-url=https://web.archive.org/web/20100529195527/http://www.nga.gov/exhibitions/vgmsm.shtm |archive-date=२९ मे २०१० |url-status=live }}</ref> सन् १९६० को दशकभरि काम प्रगतिमा रह्यो र यसको भव्य उद्घाटनको लागि सन् १९७२ को वर्षलाई लक्षित गरिएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 253}}</ref> [[फन गोख सङ्ग्रहालय]] सन् १९७३ मा एम्स्टर्डमको [[म्युजियमप्लेन]] मा खुलेको थियो,<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= xiii}}</ref> यो राइक्सम्युजियमपछि नेदरल्यान्ड्सको दोस्रो सबैभन्दा लोकप्रिय सङ्ग्रहालय बन्न सफल भएको थियो नहाँ नियमित रूपमा वार्षिक १५ लाखभन्दा बढी आगन्तुकहरू आउने गर्दथे। सन् २०१५ मा यसले कीर्तिमानी १९ लाख आगन्तुकहरू पाएको थियो।<ref>{{cite news|url=http://www.at5.nl/artikelen/150751/bezoekersrecords_voor_van_gogh_museum_en_nemo|title=Bezoekersrecords voor Van Gogh Museum en NEMO|date=१५ डिसेम्बर २०१५|language=डच|work=AT5|access-date=४ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20160721082453/http://www.at5.nl/artikelen/150751/bezoekersrecords_voor_van_gogh_museum_en_nemo|archive-date=२१ जुलाई २०१६|url-status=live}}</ref> यस सङ्ग्रहालयमा ८५ प्रतिशत आगन्तुकहरू अन्य देशहरूबाट आएका थिए।<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/culture-professionals-network/2015/sep/01/van-gogh-museum-chief-axel-ruger-interview|title=फन गोख सङ्ग्रहालय प्रमुख: हाम्रो आयका स्रोतहरू विविधीकरण गर्नु महत्वपूर्ण छ|last=Caines|first=Matthew|date=१ सेप्टेम्बर २०१५|work=द गार्डियन|access-date=४ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20160826101634/https://www.theguardian.com/culture-professionals-network/2015/sep/01/van-gogh-museum-chief-axel-ruger-interview|archive-date=२६ अगस्ट २०१६|url-status=live}}</ref> == टिप्पणीहरू == {{Reflist|group=note}} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == {{sister project links|auto=1}} * [http://www.vggallery.com/ भिन्सेन्त फन गोख चित्र सङ्ग्राहलय], फन गोखका पत्र तथा कार्यहरूको सम्पूर्ण विवरण * [http://vangoghletters.org/ फन गोखद्वारा लिखित पत्रहरू] {{Webarchive|url=https://wayback.archive-it.org/all/20121025195053/http://vangoghletters.org/vg/ |date=2012-10-25 }} * [http://www.nga.gov/content/ngaweb/education/teachers/teaching-packets/van-gogh.html/ भिन्सेन्त फन गोख] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170920143009/https://www.nga.gov/content/ngaweb/education/teachers/teaching-packets/van-gogh.html/ |date=2017-09-20 }} शिक्षण कार्यक्रम * {{Gutenberg author | id=40599}} * {{Internet Archive author |sname=Vincent van Gogh}} * {{Librivox author |id=6171}} * {{IMDB name}} 4htj7awr7uxi413myhgj3yuvh6uh4hl 1354069 1354068 2026-05-03T02:09:33Z हिमाल सुवेदी 30817 /* कलात्मक विकास */ 1354069 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = भिन्सेन्त फन गोख | image = Vincent van Gogh - Self-Portrait - Google Art Project (454045).jpg | alt = A head and shoulders portrait of a thirty something man, with a red beard, facing to the left | caption = सन् १८८७ मा गोखद्वारा बनाइएको उनको आत्म प्रतिमा जसलाई सिकागो कला संस्थानमा राखिएको छ। | birth_name = भिन्सेन्त विलम फन गोख | birth_date = {{Birth date|1853|3|30|df=y}} | birth_place = जुन्दार्त, नेदरल्यान्डस् | death_date = {{Death date and age|df=yes|1890|7|29|1853|3|30}} | death_place = उभेर-सु-वाज, फ्रान्स | death_cause = गोली हानी आत्महत्या | resting_place = उभेर-सु-वाज, फ्रान्स | resting_place_coordinates = {{Coord|49.07531|2.17894|type:landmark_region:FR|format=dms|display=inline}} | movement = उत्तर-प्रभावोत्पादी | education = | field = चित्रकारिता, स्थिर-जीवन अङ्कन, आकृति र भूदृश्य चित्रहरू | family = थिओ फन गोख (भाइ) | notable_works = {{ubl|''[[सिन होर्निक|सिन होर्निक चित्र शृङ्खला]]'' (सन् १८८२-८३)|''आलु भक्षक'' (सन् १८८५)|''सूर्यमुखी फूलहरूको शृङ्खला चित्रण'' (सन् १८८७)|''आर्लेसमा सुत्नेकोठा'' (सन् १८८८)|''[[तारामय रात]]'' (सन् १८८९)|''डाक्टर गचेतको आकृति'' (सन् १८९०)|''कागहरू रहेको गहुँबारी'' (सन् १८९०)|''सियोस्ता'' (सन् १८९०)|''उभेरको गृजाघर'' (सन् १८९०)|''|''[[दुःखी वृद्ध मानिस]]'' (सन् १८९०)}} }} '''भिन्सेन्त विलम फन गोख''' ({{IPA-nl|ˈvɪnsɛnt ˈʋɪləm vɑn ˈɣɔx|lang|Nl-Vincent_van_Gogh.ogg}} (३० मार्च १८५३ – २९ जुलाई १८९०) एक नेदरल्यान्डेेेली उत्तर प्रभावोत्पादी चित्रकार थिए। उनी मरणोपरान्त पश्चिमी कला इतिहासमा सबैभन्दा प्रसिद्ध र प्रभावशाली व्यक्तित्वहरू मध्ये एक थिए। सानै उमेरदेखि चित्रकला सुरु गरेका उनले बीसको दशकको मध्यपछि आफ्नो जीवनको अन्तिम दुई वर्षमा असङ्ख्य प्रसिद्ध चित्रहरू चित्रित गरेका थिए। उनीद्वारा बनाइएका अधिकांश चित्रहरूमा भूपरिदृश्य, सूर्यमुखी, गहुँको खेतहरू आदि समावेश छन्। एक दशकको अवधिमा उनले २,१०० भन्दा बढी चित्रहरू बनाए जसमा ८६० तेल चित्र, १,३०० भन्दा बढी जलनाला, रेखाचित्र तथा भूदृश्यहरू समावेश छन्। उनका प्रारम्भिक कार्यहरू अधिकतम स्थिर जीवन र कृषक श्रमिकहरूको चित्रणमा रङ्गहरूद्वारा सङ्केत गरिएको थियो जसले उनका पछिका चित्रकर्महरूलाई त्यसबाट छुट्टाएको थियो। व्यावसायिक रूपमा असफल भएपनि उनले बनाएका चित्रहरू निकै प्रसिद्ध रहेका छन्।<ref>Tralbaut (1981), 286,287</ref><ref>Hulsker (1990), 390</ref> लामो समयदेखि मानसिक रोगबाट पीडित उनले ३७ वर्षको उमेरमा आत्महत्या गरेका थिए। एक उच्चमध्यम वर्गीय परिवारमा जन्मिएका उनी आफ्नो बाल्यकालदेखिनै शान्त, गम्भीर र विचारशील थिए। युवावस्थामा उनले एक कला व्यवसायिकको रूपमा काम गरेका थिए भने यस क्रममा उनले थुप्रै ठाउँहरूको यात्रा पनि गरेका थिए। तर लन्डनमा स्थानान्तरण भएपछि उनी निकै उदास बनेका थिए। त्यसपछिका दिनहरूमा उनी धार्मिक रूपमा सक्रियता देखाउँदै दक्षिणी बेल्जियममा सेवकको रूपमा समय बिताएका थिए। सन् १८८१ मा आफ्ना आमाबुबासँग घर फर्किनुपूर्व उनले कलामा आधुनिकतावादी प्रवृत्तिहरूको बारेमा थुप्रै जानकारीहरू लिइसकेका थिए र सोही वर्षबाट उनले चित्रकर्म सुरु गरेका थिए। सन् १८८१ मा, चित्रकारिता सुरु गर्नुपूर्व उनी अस्वस्थ बनेका थिए। उनका भाइ थिओले उनलाई आर्थिक रूपमा समर्थन गरेका थिए भने उनीहरू दुवैले मिलेर आफ्ना परिवारजन तथा परिचित मानिसहरूलाई लामो पत्राचार गरेका थिए। सन् १८८६ मा उनले पेरिस बसाइँसराइ गरि एमिले बर्नार्ड र [[पल गोगाँ]] जस्ता ''[[आभँ-गार्द|अग्रगामी]]'' सदस्यहरूलाई भेटेका थिए जसले प्रभाववादी संवेदनशीलताको विरुद्धमा प्रतिक्रिया दिइरहेका थिए। उनको काम विकसित हुँदै जाँदा उनले स्थिर जीवन र स्थानीय परिदृश्यहरूका लागि एउटा नयाँ दृष्टिकोण सिर्जना गरेका थिए। उनका चित्रहरू चम्किलो रङ्गका हुँदै गएको र उनले एउटा यस्तो शैली विकास गरे जुन सन् १८८८ मा फ्रान्सको दक्षिणमा पर्ने [[आर्लेस]] बसाइका क्रममा पूर्ण रूपमा साकार भएको थियो। यस अवधिमा उनले [[जैतूनका रूखहरू (फन गोख शृङ्खला)|जैतूनका रूख]]हरू, [[गहुँ खेत (फन गोख शृङ्खला)|गहुँका खेत]]हरू र [[सूर्यमुखी (फन गोख शृङ्खला)|सूर्यमुखी]] फूलकन शृङ्खलाहरू समावेश गर्न आफ्ना विषयवस्तुहरूलाई फराकिलो बनाएका थिए। फन गोख मानसिक रोगका लहरहरू र भ्रमबाट पीडित रहेको भएतापनि उनी आफ्नो मानसिक स्थिरताको बारेमा चिन्तित थिए। उनले प्रायः आफ्नो शारीरिक स्वास्थ्यलाई बेवास्ता गर्दथे भने उनले राम्रोसँग खाना नखाने र अत्यधिक रक्सी पिउने गर्दथे। गोगाँसँगको उनको मित्रता छुरा प्रहारको विवादपछि समाप्त भएको थियो जब क्रोधमा उनले आफ्नै देब्रे कानको एक भाग काटेका थिए। त्यसपछि उनले साँ-रेमी सहितका मानसिक अस्पतालहरूमा समय बिताएका थिए। अस्पतालबाट फर्किएर पेरिस नजिकैको ओभेर-सुर-वाजमा सरेपछि, उनी [[होमियोप्याथी चिकित्सा पद्धती|होमियोप्याथिक]] चिकित्सक [[पल गचेत]]को रेखदेखमा आएका थिए। उनको डिप्रेसन जारी रहेको र सन् १८९० जुलाई २७ का दिन उनले आफ्नै छातीमा आफैले गोली हानेका थिए। त्यसको दुईदिनपछि चोटका कारण उनको मृत्यु भएको थियो। फन गोख आफ्नो जीवनकालमा असफल बनेका र उनलाई पागल र असफल व्यक्तिको रूपमा पनि लिइने गरिन्थ्यो। आफ्नो आत्महत्यापछि उनी प्रसिद्ध हुँदै गएका र सार्वजनिक कल्पनामा एक सर्वोत्कृष्ट "गलत बुझिएको प्रतिभाशाली" व्यक्तिको रूपमा अवस्थित छन्, यस्तो कलाकार "जहाँ पागलपन र रचनात्मकताका कुराहरू आपसमा जोडिन्छन्"।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 9}}</ref> २०औँ शताब्दीको प्रारम्भमा उनको चित्रकला शैलीका तत्वहरू [[फोभिवाद]] र जर्मन अभिव्यक्तिवादीहरूद्वारा आत्मसात गरिएपछि उनको ख्याति बढ्न थालेको थियो। उनले पछिल्ला दशकहरूमा व्यापक आलोचनात्मक, व्यावसायिक र लोकप्रिय सफलता प्राप्त गरेका र उनलाई एक महत्त्वपूर्ण तर दु:खद चित्रकारको रूपमा सम्झिने गरिन्छ। यस्तो खालको समस्याग्रस्त व्यक्तित्वले पीडित कलाकारको रसरङ्गमय आदर्शलाई प्रतिनिधित्व गर्दछ। ==शैली र कृतिहरू== ===कलात्मक विकास=== [[चित्र:Vincent van Gogh - Starry Night - Google Art Project.jpg|thumb|''[[रोन नदीमाथि तारामय रात]]'', सन् १८८८। [[Musée d'Orsay|मुजे दोर्से]], पेरिस|alt= रोन नदीमाथि चम्किला ताराहरू बिच अँध्यारो तारामय रातको दृश्य। नदीपारि, टाढाका भवनहरूबाट उज्याला बत्तीहरू रोनको अँध्यारो पानीमा प्रतिबिम्बित भइरहेका छन्।]] फन गोखले विद्यालयमा हुँदा [[जलरङ चित्रकला|जलरङ]] मार्फत चित्र बनाएर रङ भर्ने काम गर्दथे तर उनका यस्ता चित्रकलाहरूका केही उदाहरण मात्र अस्तित्वमा रहेका छन् भने केहीको लेखकत्व विवादित छ।<ref>{{sfnp|Van Heugten|1996|loc= 246–251}}</ref> जब उनले वयस्कको रूपमा कलालाई अपनाए तब उनले यसलाई प्रारम्भिक स्तरबाट सुरु गरेका थिए। सन् १८८२ को प्रारम्भमा, उनका काका कर्नेलिस मारिनसले, जो एम्स्टर्डमको समकालीन कलाको एक प्रसिद्ध ग्यालरीका मालिक थिए, हेगको रेखाचित्रहरूको लागि अनुरोध गरेको भएतापनि फन गोखको काम अपेक्षा अनुसारको भएको थिएन। मारिनसले दोस्रो कमिसन प्रस्ताव गर्दै विषयवस्तुलाई विस्तृत रूपमा निर्दिष्ट गरेतातर परिणामबाट फेरि निराशजनक बनेका थिए। फन गोखले लगनशीलता देखाउँदै उनले आफ्नो स्टुडियोमा परिवर्तनशील सटर र विभिन्न चित्रण सामग्रीहरू र प्रकाशको प्रयोग गरेका थिए। एक वर्षभन्दा बढी समयसम्म उनले एकल आकृतिहरूमा काम जारी राखी&nbsp;– कालो र सेतोमा अत्यन्त विस्तृत अध्ययनहरू गरे{{efn|group=note|कालो र सेतोमा काम गर्ने कलाकारहरू, जस्तै चित्रित पत्रपत्रिकाहरू ''[[द ग्राफिक]]'' वा ''[[द इलस्ट्रेटेड लन्डन न्युज]]'' का लागि, फन गोखका मनपर्ने कलाकारहरू मध्येका थिए। {{sfnp|Pickvance|1974}}}} जसले त्यतिबेला उनलाई केवल आलोचना मात्र दिलाएको थियो। पछि, तिनै कलाकृतिहरूलाई प्रारम्भिक उत्कृष्ट कृतिहरूको रूपमा मान्यता प्राप्त भएको थियो।{{sfnp|Dorn|Keyes|2000}} अगस्ट १८८२ मा, थिओले भिन्सेन्तलाई बाहिरी प्राकृतिक परिवेशमा काम गर्नका लागि सामग्री किन्न पैसा दिएका थिए। भिन्सेन्तले लेखेको एक पत्रमा उनी "नयाँ जोसका साथ चित्र बनाइरहन सक्छन्" भन्ने उल्लेख थियो।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let253/letter.html पत्र २५३]|ps= . भिन्सेन्त फन गोखको तर्फबाट थिओ भान गोगलाई पत्र। हेग, शनिबार, ५ अगस्ट १८८२।}} सन् १८८३ को प्रारम्भदेखि, उनले बहु-आकृति रचनाहरूमा काम गर्न सुरु गरेका थिए। उनले तीमध्ये केहीको तस्वीरहरू खिचाएको भएतापनि उनका भाइले ती चित्रहरू जीवन्त नभएको टिप्पणी गरेपछि उनले ती सबै कृतिहरूलाई नष्ट गरी पुनः [[तेलचित्र|तेल चित्रकला]]तर्फ अग्रसर बनेका थिए। फन गोखले [[हागे स्कुल]]का प्रसिद्ध कलाकारहरू जस्तै [[जोहान हेन्ड्रिक वाइसेनब्रुख|वाइसेनब्रुख]] र [[बर्नार्ड ब्लोमर्स]] तर्फ ध्यान दिए र उनले उनीहरूबाट र हागे स्कुलको दोस्रो पुस्ताका [[थियोफिल द बक|द बक]] र [[हरम्यान जोहानेस भान डर वेले|भान डर वेले]] जस्ता चित्रकारहरूबाट प्राविधिक सल्लाह लिएका थिए।<ref>{{sfnp|Dorn|Schröder|Sillevis|1996}}</ref> देन्थ्रेमा छोटो समय बिताएपछि उनी नेदरल्यान्ड्स कै अर्को सहर नुएनेन सरेका थिए थिए भने त्यहाँ उनले धेरै ठूला चित्रहरूमा काम सुरु गरे तर तीमध्ये अधिकांशलाई उनले नष्ट गरिदिएका थिए। हाल यीमध्ये ''आलु भक्षक'' र यसका केही समकक्षी कृतिहरू मात्र अस्तित्वमा रहेका छन्।<ref>{{sfnp|Dorn|Schröder|Sillevis|1996}}</ref> [[रेज्क्सम्युजियम]]को भ्रमणपछि फन गोले [[रेम्ब्रन्ट]] र [[फ्रान्स हाल्स]] जस्ता कलाकारहरूको छिटो र लाभदायक ब्रसवर्क प्रति आफ्नो प्रशंसा व्यक्त गरेका थिए।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let535/letter.html Letter 535]|ps= To Theo van Gogh. Nuenen, on or about Tuesday, 13 October 1885.}}{{efn|group=note|{{harvp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let535/letter.html Letter 535 ]|ps= To Theo van Gogh. Nuenen, on or about Tuesday, 13 October 1885:{{paragraph break}}मैले पुराना डच चित्रहरू फेरि हेर्दा मलाई विशेषगरी के कुराले प्रभाव पार्‍यो भने ती सामान्यतया चाँडो चित्रित गरिएका थिए। हाल्स, रेम्ब्रान्ट, रुइसडेल जस्ता महान् कलाकारहरू र अन्य धेरैले चित्रहरूलाई सकेसम्म सिधै क्यानभासमा उतारेका छन् र त्यसमा उहाँहरूले धेरै पटक दोहोर्‍याए काम गर्नुभएन। यो कुरालाई पनि कृपया याद गरियोस्—कि यदि त्यो सफल भयो भने, उहाँहरूले त्यसलाई त्यसै छाडिदिन्छन्। विशेषगरी मैले रेम्ब्रन्ट र हाल्सका हातहरूको प्रशंसा गरेँ—ती हातहरू जसमा जीवन थियो तर आजकल मानिसहरूले चाहेजस्तो गरी निखारिएको थिएन... जाडोमा म पुराना चित्रहरूमा देखेका शैलीका विभिन्न कुराहरू अन्वेषण गर्नेछु। मैले आफूलाई आवश्यक पर्ने धेरै कुराहरू देखेँ तर सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा—यसलाई उनीहरू "हतारको कार्य" भन्छन्—त्यो पुराना डच चित्रकारहरूले गज्जबले गरेका थिए। त्यो—हतारको कार्य—थोरै ब्रसको स्ट्रोकहरूका साथ, उनीहरू अहिले यसको बारेमा सुन्न चाहँदैनन्—तर परिणाम कति सत्य हुन्छ।{{paragraph break}}}}}} आफ्ना धेरै कमजोरीहरू अनुभव र प्राविधिक विशेषज्ञताको कमीले गर्दा भएको कुरामा उनी सचेत थिए,{{sfnp|Dorn|Schröder|Sillevis|1996}} त्यसैले नोभेम्बर १८८५ मा उनले सिक्न र आफ्नो सीप विकास गर्न एन्टवर्प र पछि पेरिसको यात्रा गरेका थिए।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 708}} [[चित्र:Van_Gogh_The_Olive_Trees..jpg|thumb|''[[जैतुनका रुखहरू (फन गोख शृङ्खला)|जैतुनका रुखहरू र पृष्ठभूमिमा अल्पाइल्स]]'', सन् १८८९। आधुनिक कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क|alt=हरियो घुमाउरो जैतुनका रुखहरूको एउटा वर्गाकार चित्र; पृष्ठभूमिमा नीलो पहाडहरू र माथि नीलो आकाशमा सेतो बादलहरू।]] थिओले ''आलु भक्षक''मा प्रयोग गरिएको गाढा रङ्गको आलोचना गरेका थिए जसलाई उनले आधुनिक शैलीका लागि अनुपयुक्त ठान्दथे।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=18}} सन् १८८६ र १८८७ को बीचमा पेरिसमा रहँदा, फन गोखले एउटा नयाँ, हल्का रङ्गको रङ्गमिश्रणमा निपुणता हासिल गर्ने प्रयास गरेका थिए। उनको ''[[पेरे ताँगीको आकृति]]'' (सन् १८८७) ले उज्यालो रङ्गमिश्रणका साथ उनको सफलता देखाउँछ र यो एक विकसित व्यक्तिगत शैलीको प्रमाण पनि हो।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=18–19}} रङ्गको बारेमा [[चार्ल्स ब्लाङ्क]]को ग्रन्थले उनलाई धेरै आकर्षित गरेको र उनलाई पूरक रङ्गहरूसँग काम गर्न प्रेरित गरेको थियो। फन गोखले पछि रङ्गको प्रभाव वर्णनात्मक मात्र नभई त्यो भन्दा माथि हुन्छ भन्ने विश्वास गर्न थालेका थिए भने यस सम्बन्धमा उनले भनेका छन्, "रङ्गले आफैमा केही व्यक्त गर्दछ"।{{sfnp|Sund|1988|loc=666}}{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let537/letter.html Letter 537]|ps= . Vincent to Theo, Nuenen, on or about Wednesday, 28 October 1885.}} ह्युजेसका अनुसार, फन गोखले रङ्गलाई "मनोवैज्ञानिक र नैतिक वजन" भएको रूपमा बुझेका थिए, जसलाई ''[[रात्रिकालीन क्याफे]]''को भड्किलो रातो र हरियो रङ्गहरूमा उदाहरणका रूपमा हेर्न सकिन्छ। यस कार्यबाट उनले "मानवताको भयानक आवेगहरू व्यक्त गर्न" चाहेका थिए।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 7}} पहेँलो रङ्ग उनको लागि सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण थियो, किनभने यसलाई भावनात्मक सत्यको प्रतीक मान्थ्यो। उनले पहेँलो रङ्गलाई सूर्यको प्रकाश, जीवन र ईश्वरको प्रतीकको रूपमा प्रयोग गरेका थिए।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 11}} फन गोख ग्रामीण जीवन र प्रकृतिको चित्रकार बन्न प्रयासरत थिए;{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 232}} आर्ल्समा आफ्नो पहिलो ग्रीष्मकालको समयमा उनले परिदृश्य र परम्परागत ग्रामीण जीवन चित्रण गर्न आफ्नो नयाँ रङ्गमिश्रणको प्रयोग गरेका थिए।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=20}} प्राकृतिक वस्तुहरूको पछाडि एउटा शक्ति अवस्थित हुन्छ भन्ने उनको विश्वासले उनलाई त्यो शक्तिको भाव वा प्रकृतिको सारलाई आफ्नो कलामा कैद गर्ने प्रयास गर्न प्रेरित गरेको थियो जुन कहिलेकाँही प्रतीकहरूको प्रयोग मार्फत प्रकट हुन्थ्यो।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 8–9}} सुरुमा [[जँ-फ्रँस्वा मिले]]बाट प्रतिलिपि गरिएको 'बीउ छर्ने व्यक्ति' चित्रमा उनका प्रस्तुतिहरूले शारीरिक श्रमको वीरताका सम्बन्धमा [[थोमस कार्लाइल]] र [[फ्रेडरिक नित्से]]का विचारहरूको प्रभाव झल्काउँदछन्<ref>{{Cite book |last=Wamberg |first=Jacob |title=Totalitarian Art and Modernity |publisher=Aarhus University Press |year=2010 |editor-last=Rasmussen |editor-first=Mikkel Bolt |pages=36–104 |chapter=Wounded Working Heroes: Seeing Millet and van Gogh through the Cleft Lens of Totalitarianism |editor-last2=Wamberg |editor-first2=Jacob}}</ref> भने यसका साथै यसले ती व्यक्तिलाई प्रचण्ड सूर्यमुनि जीवनको बीउ छरिरहेका ख्रीष्टको रूपमा उभ्याउँदा यसले फन गोखको धार्मिक विश्वासलाई पनि दर्शाउँदछ। {{sfnp|Sund|1988|loc=668}} यी त्यस्ता विषय र प्रसङ्गहरू थिए जसमा उनी बारम्बार फर्केर परिमार्जन र विकास गरिरहन्थे।{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 236}} उनका फूलका चित्रहरू प्रतीकात्मकताले भरिएको भएतापनि परम्परागत इसाई प्रतिमा विज्ञान प्रयोग गर्नुको सट्टा उनले आफ्नै नयाँ शैली बनाएका थिए जहाँ जीवन सूर्यमुनि बाँचिन्छ र काम भनेको जीवनको एउटा रूपक हो भन्ने अवधारणा राख्दछ।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 12}} आर्ल्समा वसन्त ऋतुका फूलहरू चित्रण गरेर र उज्यालो सूर्यको प्रकाशलाई कैद गर्न सिकेर आत्मविश्वास प्राप्त गरेपछि, उनी 'बीउ छर्ने मानिस' चित्रण गर्न तयार भएका थिए।{{sfnp|Sund|1988|loc=666}} [[चित्र:Vincent Willem van Gogh 098.jpg|thumb|''एटेनको बगैँचाको सम्झना'', सन् १८८८। [[हेर्मिट्टाग सङ्ग्रहालय]], सेन्ट पिटर्सबर्ग|alt=दुई महिलाहरूको नजिकको एउटा वर्गाकार चित्र जसमा एकजनाले छाता समातेकी छिन् भने अर्की महिलाले फूल समातेकी छिन्। तिनीहरूको पछाडि एक जवान महिला छिन् जो जङ्गली फूलहरूको ठूलो ओछ्यानमा फूलहरू टिपिरहेकी छिन्। तिनीहरू नदीको किनारमा घुमाउरो बाटोमा बगैँचाबाट हिँडिरहेका देखिन्छन्।]] उनले "यथार्थको भेष" भन्ने परिधिभित्रै रहे{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 223}} र धेरै शैलीगत गरिएका कार्यहरूको आलोचना गरेका थिए।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=21}} उनले पछि लेखेका थिए, ''तारामय रात''को अमूर्तता धेरै टाढा गएको र त्यसमा यथार्थ रूपमै "पृष्ठभूमिमा धेरै टाढा हराएको" थियो।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=21}} ह्युजेसले यसलाई चरम काल्पनिक आनन्दको क्षणको रूपमा वर्णन गर्दछन् जसमा ताराहरू एउटा ठूलो घुमाउरो रूपमा छन् जसले [[होकुसाई]]को ''[[कानागावाको विशाल आँधी]]'' को सम्झना दिलाउँछ यसका साथै माथि आकाशको चाल तल पृथ्वीमा रहेको साइप्रसको रूखको चालमा प्रतिबिम्बित हुन्छ र चित्रकारको परिकल्पना "रङ्गको बाक्लो र जोडदार मिश्रण" मा अनुवाद भएको छ।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 8}} सन् १८८५ र १८९० मा उनको मृत्युको बीचमा, फन गोखले एउटा 'ओभर' (कृतिको सङ्ग्रह) निर्माण गरिरहेको देखिन्छ।{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 224}} यो एउटा यस्तो सङ्ग्रह जसले उनको व्यक्तिगत दृष्टिकोणलाई प्रतिबिम्बित गर्थ्यो र यो व्यावसायिक रूपमा सफल हुन सक्थ्यो। उनी ब्लाङ्कको शैलीको परिभाषाबाट प्रभावित थिए, जस अनुसार एउटा साँचो चित्रकलाका लागि रङ्ग, परिप्रेक्ष्य र ब्रसको स्ट्रोकको सर्वोत्तम प्रयोग आवश्यक हुन्छ। फन गोखले आफूले निपुणता हासिल गरेको ठानेका चित्रहरूलाई "उद्देश्यपूर्ण" शब्द प्रयोग गर्दथे जबकि अन्यलाई उनले केवल अध्ययनका रूपमा लिन्थे।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=16–17}} उनले धेरै अध्ययन शृङ्खलाहरूको चित्रण गरेका {{sfnp|van Uitert|1981|loc= 223}} थिए जसमध्ये धेरैजसो निर्जीव वस्तुहरू थिए। यस्ता कलाकृतिहरू उनले रङ्गको प्रयोगको रूपमा वा साथीहरूलाई उपहार दिनका लागि बनाइएका थिए।{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 242}} आर्ल्सको कामले उनको 'ओभर' मा ठूलो योगदान पुर्‍याएको थियो त्यस समयका उनले सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण ठानेका चित्रहरूमा ''बीउ छर्ने मानिस'', ''रात्रिकालीन क्याफे'', ''[[एटेनको बगैँचाको सम्झना (आर्ल्सका महिलाहरू)|आर्ल्सका महिलाहरू]]'' र ''तारामय रात'' थिए। तिनीहरूको फराकिलो ब्रस स्ट्रोक, आविष्कारशील परिप्रेक्ष्य, रङ्ग, रूपरेखा र डिजाइनका साथ, यी चित्रहरूले उनले खोजेको शैलीलाई प्रतिनिधित्व गर्दछन्।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=21}} == प्रतिष्ठा र विरासत == [[चित्र:Jo van Gogh-Bonger, by Woodbury and Page-2.jpg|thumb|upright|[[योहाना फन गोख-बोङ्गर]], सन् १८८९|alt=एक जवान महिलाको सहज अभिव्यक्ति र हल्का मुस्कानका साथ टाउकोको औपचारिक श्यामश्वेत तस्वीर]] सन् १८८० को दशकको अन्त्यतिर फन गोखको पहिलो प्रदर्शनीहरू पछि कलाकार, कला समीक्षक, व्यापारी र सङ्कलनकर्ताहरू माझ उनको प्रतिष्ठा निरन्तर बढ्दै गएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref> सन् १८८७ मा, [[अँद्रे आन्तोन]]ले पेरिसको [[थिएटर लिब्र]]मा [[जर्ज सुरात]] र [[पल सिन्याक]]का कामहरूसँगै फन गोखका चित्रहरू पनि राखेका थिए भने तीमध्ये केही जुलियन टाङ्गुईले प्राप्त गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 305}}</ref> सन् १८८९ मा, अल्बर्ट ओरियरले ''ल मोदेरनिस्त इलुस्त्रे'' पत्रिकामा उनको कामलाई "आगो, तीव्रता र घाम" को विशेषता भएको भनी वर्णन गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 307}}</ref> जनवरी १८९० मा ब्रसेल्सको सोस्येते दे-आर्तिस्त एँदेपाँदाँ ({{भाषा-फ्रान्सेली|Société des Artistes Indépendants}}) मा उनका १० वटा चित्रहरू प्रदर्शन गरिएका थिए।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc=72}}</ref> फ्रान्सेली राष्ट्रपति [[सादी कार्नो|मारी फ्रँस्वा सादी कार्नो]] फन गोखको कामबाट प्रभावित भएको भनिएको थियो।<ref>{{cite news |url=https://www.telegraph.co.uk/news/2018/08/27/van-gogh-not-unappreciated-lifetime-myth-busting-letter-shows/ |title=Van Gogh was not unappreciated in his lifetime, myth-busting letter shows |work=The Daily Telegraph |last=Furness |first=Hannah |date=27 August 2018 |access-date=7 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180908015803/https://www.telegraph.co.uk/news/2018/08/27/van-gogh-not-unappreciated-lifetime-myth-busting-letter-shows/ |archive-date=8 September 2018 |url-status=live }}</ref> फन गोखको मृत्युपछि, ब्रसेल्स, पेरिस, हेग र एन्टवर्पमा स्मृति प्रदर्शनीहरू आयोजना गरिएका थिए। उनका कामहरू ''[[ले भँ]]''मा छवटा चित्रहरू सहित धेरै उच्च-प्रोफाइल प्रदर्शनीहरूमा देखाइएका थिए भने सन् १८९१ मा ब्रसेल्समा एक पूर्वव्यापी प्रदर्शनी भएको थियो।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc=72}}</ref> सन् १८९२ मा [[ओक्तेभे मिर्बेउ]]ले लेखेका थिए, फन गोखको आत्महत्या कलाका लागि "एक असीमित दुखद क्षति थियो... यद्यपि जनता उनको भव्य अन्त्येष्टिमा भीड लागेनन् र बिचारा भिन्सेन्त फन गोख, जसको मृत्युको अर्थ प्रतिभाको एउटा सुन्दर ज्वाला निभ्नु हो, उनी आफ्नो जीवन जस्तै गुमनाम र उपेक्षित भएर मृत्युमा गए।"<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 305}}</ref> सन् १८९१ जनवरीमा उनका भाइ थिओको मृत्युले भिन्सेन्तको सबैभन्दा ठूलो र राम्रो पहुँच भएको समर्थकलाई गुमेको थियो।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 310}}</ref> थिओकी विधवा योहान फन गोख-बोङ्गर बीसको दशककी डच महिला थिइन् जसले न त आफ्नो पतिलाई न त जेठाजुलाई धेरै समयदेखि चिनेकी थिइन्। उनले अचानक सयौँ चित्र, पत्र र रेखाचित्रहरूका साथै आफ्नो शिशु छोरा भिन्सेन्त विलेम फन गोखको हेरचाह गर्नुपर्ने भएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref>{{efn|group=note|उनको पति परिवारको एकमात्र सहारा थिए, र योहानासँग पेरिसमा एउटा कोठा, केही फर्निचरका सामानहरू र जेठाजुका चित्रहरू मात्र बाँकी थिए, जसलाई त्यस समयमा "कुनै मूल्य नभएको" रूपमा हेरिन्थ्यो।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://www.webexhibits.org/vangogh/memoir/nephew/1.html Memoirs of V.W. van Gogh]}}}} गोगाँ फन गोखको प्रतिष्ठा बढाउन सहयोग गर्ने पक्षमा थिएनन् र जोका भाइ एन्ड्रिज बोङ्गर पनि उनको कामको बारेमा खासै उत्साहित देखिएनन्।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref> समीक्षकहरूमध्ये फन गोखका प्रारम्भिक समर्थकहरू मध्ये एक, ओरियरको सन् १८९२ मा २७ वर्षको उमेरमा [[टाइफाइड|टाइफाइड ज्वरो]]का कारण मृत्यु भएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> [[चित्र:Vincent Van Gogh 0013.jpg|thumb|right|upright|''त्रास्कोँ जाने बाटोमा चित्रकार'', अगस्ट १८८८ (दोस्रो विश्वयुद्धमा आगोले नष्ट भएको)|alt=एउटा परालको टोपी लगाएको मानिस, क्यानभास र पेन्टबक्स बोकेर, रूखले घेरिएको, पातहरू छरिएको ग्रामीण सडकमा देब्रेतिर हिँडिरहेको चित्र]] सन् १८९२ मा, [[एमिल बेर्नार]]ले [[पेरिस]]मा फन गोखको चित्रहरूको एउटा सानो एकल प्रदर्शनी आयोजना गरेका थिए भने [[जुल्याँ ताँगी]]ले फन-गोख-बोङ्गरबाट पठाइएका धेरै चित्रहरूसहित फन गोखका अन्य चित्रहरूलाई प्रदर्शनमा राखेका थिए। अप्रिल १८९४ मा, पेरिसको [[दुराँ-रुएल]] ग्यालरीले फन गोखको कलाकृतिहरूबाट १० वटा चित्रहरू बिक्रीको लागि स्वीकार गर्न सहमति जनाएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> सन् १८९६ मा, त्यतिबेलाका एक अज्ञात कला फाभिवादी विद्यार्थी चित्रकार [[हेनरी मातिस]]ले ब्रिटनीको बेल इल टापूमा जोन रसेलसँग भेट्न गएका थिए।<ref>{{sfnp| Spurling|1998|loc= 119–138}}</ref> <ref name=abc>{{cite web|url=http://www.abc.net.au/rn/arts/booktalk/stories/s1430343.htm|title=अज्ञात मातिस&nbsp;... – पुस्तक वार्ता|last=हिलरी स्पर्लिङसँग अन्तर्वार्ता|date=८ जुन २००५|work=ABC Online|access-date=१ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20111012112023/http://www.abc.net.au/rn/arts/booktalk/stories/s1430343.htm|archive-date=१२ अक्टोबर २०११|url-status=live}}</ref> रसेल फन गोखको घनिष्ठ मित्र थिए; उनले मातिसलाई डच चित्रकारको कामसँग परिचित गराएर उनलाई फन गोखको एउटा रेखाचित्र दिएका थिए। फन गोखबाट प्रभावित भएर, मातिसले माटोको रङ्गको चित्रकला छोडेर चम्किला रङ्गहरू अपनाएका थिए।<ref name=abc/>{{sfnp|Spurling|1998|loc= 138}} सन् १९०१ मा पेरिसमा, बर्नहाइम-ज्युन ग्यालरीमा फन गोखको एउटा ठूलो पूर्वव्यापी प्रदर्शनी आयोजना गरिएको थियो जसले [[आन्द्रे देराँ]] र [[मौरिस द भ्लामिङ्क]]लाई उत्साहित तुल्याएको र फाभिवादको उदयमा योगदान पुर्‍याएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> सन् १९१२ मा कोलोनमा सोन्डरबुन्ड कलाकारहरूसँग, सन् १९१३ मा न्युयोर्कमा आर्मरी प्रदर्शनी, र सन् १९१४ मा बर्लिनमा महत्वपूर्ण समूह प्रदर्शनीहरू भएका थिए,<ref>{{sfnp|Dorn|Leeman|1990}}</ref> [[हेन्क ब्रेमर]] फन गोखको बारेमा सिकाउन र बोल्नमा महत्वपूर्ण भूमिकामा थिए,<ref>{{sfnp|Rovers|2007|loc= 262}}</ref> र उनले [[हेलेन क्रोलर-मुलर]]लाई फन गोखको कलासँग परिचित गराएका थिए जो उनको कामको एक अति उत्सुक सङ्ग्रहकर्ता बनेकी थिइन्।<ref>{{sfnp|Rovers|2007|loc= 258}}</ref> जर्मनेली अभिव्यञ्जनावादका प्रारम्भिक व्यक्तित्वहरू जस्तै [[एमिल नोल्डे]]ले फन गोखको कामप्रति ऋण स्वीकार गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Selz|1968|p= 82}}</ref> फन गोखको प्रसिद्धि [[पहिलो विश्वयुद्ध]]भन्दा पहिले [[अस्ट्रिया]] र [[जर्मनी]]मा सर्वप्रथम शिखरमा पुगेको थियो,<ref>{{sfnp|Weikop|2007|loc= 208}}</ref> जसमा उनको पत्रहरूको तीन खण्डमा १९१४ मा प्रकाशनले सहयोग पुर्‍याएको थियो।<ref>{{sfnp|Naifeh|Smith|2011|loc= 867}}</ref> उनका पत्रहरू अभिव्यञ्जनात्मक र साहित्यिक छन् भने यी पत्रहरूलाई १९औँ शताब्दीको आफ्नो प्रकारको अग्रणी लेखाइको रूपमा वर्णन गरिएको छ।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 19}}</ref> यी पत्रहरूले फन गोखको एउटा शक्तिशाली पौराणिक कथाको सुरुवात गर्दछ जसमा उनलाई एक तीव्र र समर्पित चित्रकारको रूपमा उल्लेख गरि आफ्नो कलाको लागि कष्ट भोगेको र युवावस्थामै मृत्युवरण गरेको भनी वर्णन गर्दछ।<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= x}}</ref> सन् १९३४ मा, उपन्यासकार [[अर्भिङ स्टोन]]ले फन गोखको जीवनमा आधारित एउटा जीवनीपरक उपन्यास लेखे जसको शीर्षक थियो ''[[लस्ट फर लाइफ (उपन्यास)|लस्ट फर लाइफ]]'' राखिएको थियो जुन फन गोखका भाइ थिओलाई लेखेको पत्रहरूमा आधारित थियो।<ref>{{cite web|url=https://www.imdb.com/name/nm0994883/|title=भिन्सेन्त फन गोखका लागि IMDb|website=IMDb|access-date=९ मे २०१९|archive-url=https://web.archive.org/web/20190527102007/https://www.imdb.com/name/nm0994883/|archive-date=२७ मे २०१९|url-status=live}}</ref> यस उपन्यास र सन् १९५६ को यसै नामको चलचित्रले उनको प्रसिद्धिलाई अझै वृद्धि गरेको देखिन्छ। संयुक्त राज्यहरूमा स्टोनले अनुमान लगाएअनुसार, उनको अप्रत्याशित सर्वाधिक बिक्री भएका पुस्तक भन्दा पहिले केही सय मानिसहरूले मात्र फन गोखको बारेमा सुनेका थिए।<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= xii}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=dlhn_Kxgm8g | archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211114/dlhn_Kxgm8g| archive-date=१४ नोभेम्बर २०२१ | url-status=live|title=अर्भिङ स्टोन अन्तर्वार्ता |work= Day at Night|first=जेम्स |last=डे |date=२३ अप्रिल १९७४ |access-date=२ अगस्ट २०१७}}</ref> ===फन गोख सङ्ग्रहालय=== {{मुख्य|फन गोख सङ्ग्रहालय}} [[चित्र:Weesp and Amsterdam (Netherland, June 2020) - 7 (50550627911).jpg|thumb|फन गोख सङ्ग्रहालय, एम्स्टर्डम]] फन गोखको भतिजा [[भिन्सेन्त विलेम फन गोख]] (सन् १८९०–१९७८),<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 253}}</ref> ले आफ्नी आमाको मृत्यु सन् १९२५ मा भएपछि उनीसँग सम्बन्धित सबै सम्पत्तिको उत्तराधिकारी बनेका थिए। सन् १९५० को दशकको प्रारम्भमा उनले चार खण्ड र धेरै भाषाहरूमा प्रस्तुत पत्रहरूको पूर्ण संस्करणको प्रकाशनको व्यवस्था गरेका थिए। त्यसपछि उनले सम्पूर्ण सङ्ग्रह खरीद गर्न र राख्नको लागि एउटा फाउन्डेसनलाई अनुदान दिन डच सरकारसँग वार्ता सुरु गरेका थिए।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 252}}</ref> थिओका छोरा विलेम फन गोखले कलाकृतिहरू सम्भवतः उत्तम अवस्थाहरूमा प्रदर्शित गरिनेछन् भन्ने उद्देश्यले यो परियोजनाको योजना बनाएका थिए। यो परियोजना सन् १९६३ मा सुरु भएको थियोे जहाँ वास्तुकार [[खेरित रितभेल्त]]लाई यसको डिजाइनको जिम्मा दिइएको र सन् १९६४ मा उनको मृत्युपछि [[किशो कुरोकावा]]ले उक्त जिम्मेवारी सम्हालेका थिए।<ref name=nga>{{citation |url=http://www.nga.gov/exhibitions/vgmsm.shtm |title=भान गोगको भान गोगहरू: भान गोग संग्रहालय |date=४ अक्टोबर १९९८ |publisher=नेसनल ग्यालेरी अफ आर्ट |access-date=२३ अप्रिल २०११ |archive-url=https://web.archive.org/web/20100529195527/http://www.nga.gov/exhibitions/vgmsm.shtm |archive-date=२९ मे २०१० |url-status=live }}</ref> सन् १९६० को दशकभरि काम प्रगतिमा रह्यो र यसको भव्य उद्घाटनको लागि सन् १९७२ को वर्षलाई लक्षित गरिएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 253}}</ref> [[फन गोख सङ्ग्रहालय]] सन् १९७३ मा एम्स्टर्डमको [[म्युजियमप्लेन]] मा खुलेको थियो,<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= xiii}}</ref> यो राइक्सम्युजियमपछि नेदरल्यान्ड्सको दोस्रो सबैभन्दा लोकप्रिय सङ्ग्रहालय बन्न सफल भएको थियो नहाँ नियमित रूपमा वार्षिक १५ लाखभन्दा बढी आगन्तुकहरू आउने गर्दथे। सन् २०१५ मा यसले कीर्तिमानी १९ लाख आगन्तुकहरू पाएको थियो।<ref>{{cite news|url=http://www.at5.nl/artikelen/150751/bezoekersrecords_voor_van_gogh_museum_en_nemo|title=Bezoekersrecords voor Van Gogh Museum en NEMO|date=१५ डिसेम्बर २०१५|language=डच|work=AT5|access-date=४ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20160721082453/http://www.at5.nl/artikelen/150751/bezoekersrecords_voor_van_gogh_museum_en_nemo|archive-date=२१ जुलाई २०१६|url-status=live}}</ref> यस सङ्ग्रहालयमा ८५ प्रतिशत आगन्तुकहरू अन्य देशहरूबाट आएका थिए।<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/culture-professionals-network/2015/sep/01/van-gogh-museum-chief-axel-ruger-interview|title=फन गोख सङ्ग्रहालय प्रमुख: हाम्रो आयका स्रोतहरू विविधीकरण गर्नु महत्वपूर्ण छ|last=Caines|first=Matthew|date=१ सेप्टेम्बर २०१५|work=द गार्डियन|access-date=४ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20160826101634/https://www.theguardian.com/culture-professionals-network/2015/sep/01/van-gogh-museum-chief-axel-ruger-interview|archive-date=२६ अगस्ट २०१६|url-status=live}}</ref> == टिप्पणीहरू == {{Reflist|group=note}} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == {{sister project links|auto=1}} * [http://www.vggallery.com/ भिन्सेन्त फन गोख चित्र सङ्ग्राहलय], फन गोखका पत्र तथा कार्यहरूको सम्पूर्ण विवरण * [http://vangoghletters.org/ फन गोखद्वारा लिखित पत्रहरू] {{Webarchive|url=https://wayback.archive-it.org/all/20121025195053/http://vangoghletters.org/vg/ |date=2012-10-25 }} * [http://www.nga.gov/content/ngaweb/education/teachers/teaching-packets/van-gogh.html/ भिन्सेन्त फन गोख] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170920143009/https://www.nga.gov/content/ngaweb/education/teachers/teaching-packets/van-gogh.html/ |date=2017-09-20 }} शिक्षण कार्यक्रम * {{Gutenberg author | id=40599}} * {{Internet Archive author |sname=Vincent van Gogh}} * {{Librivox author |id=6171}} * {{IMDB name}} at919ud0s5z1qu5xi395ze64rxf1t1e 1354070 1354069 2026-05-03T02:15:54Z हिमाल सुवेदी 30817 /* कलात्मक विकास */ 1354070 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = भिन्सेन्त फन गोख | image = Vincent van Gogh - Self-Portrait - Google Art Project (454045).jpg | alt = A head and shoulders portrait of a thirty something man, with a red beard, facing to the left | caption = सन् १८८७ मा गोखद्वारा बनाइएको उनको आत्म प्रतिमा जसलाई सिकागो कला संस्थानमा राखिएको छ। | birth_name = भिन्सेन्त विलम फन गोख | birth_date = {{Birth date|1853|3|30|df=y}} | birth_place = जुन्दार्त, नेदरल्यान्डस् | death_date = {{Death date and age|df=yes|1890|7|29|1853|3|30}} | death_place = उभेर-सु-वाज, फ्रान्स | death_cause = गोली हानी आत्महत्या | resting_place = उभेर-सु-वाज, फ्रान्स | resting_place_coordinates = {{Coord|49.07531|2.17894|type:landmark_region:FR|format=dms|display=inline}} | movement = उत्तर-प्रभावोत्पादी | education = | field = चित्रकारिता, स्थिर-जीवन अङ्कन, आकृति र भूदृश्य चित्रहरू | family = थिओ फन गोख (भाइ) | notable_works = {{ubl|''[[सिन होर्निक|सिन होर्निक चित्र शृङ्खला]]'' (सन् १८८२-८३)|''आलु भक्षक'' (सन् १८८५)|''सूर्यमुखी फूलहरूको शृङ्खला चित्रण'' (सन् १८८७)|''आर्लेसमा सुत्नेकोठा'' (सन् १८८८)|''[[तारामय रात]]'' (सन् १८८९)|''डाक्टर गचेतको आकृति'' (सन् १८९०)|''कागहरू रहेको गहुँबारी'' (सन् १८९०)|''सियोस्ता'' (सन् १८९०)|''उभेरको गृजाघर'' (सन् १८९०)|''|''[[दुःखी वृद्ध मानिस]]'' (सन् १८९०)}} }} '''भिन्सेन्त विलम फन गोख''' ({{IPA-nl|ˈvɪnsɛnt ˈʋɪləm vɑn ˈɣɔx|lang|Nl-Vincent_van_Gogh.ogg}} (३० मार्च १८५३ – २९ जुलाई १८९०) एक नेदरल्यान्डेेेली उत्तर प्रभावोत्पादी चित्रकार थिए। उनी मरणोपरान्त पश्चिमी कला इतिहासमा सबैभन्दा प्रसिद्ध र प्रभावशाली व्यक्तित्वहरू मध्ये एक थिए। सानै उमेरदेखि चित्रकला सुरु गरेका उनले बीसको दशकको मध्यपछि आफ्नो जीवनको अन्तिम दुई वर्षमा असङ्ख्य प्रसिद्ध चित्रहरू चित्रित गरेका थिए। उनीद्वारा बनाइएका अधिकांश चित्रहरूमा भूपरिदृश्य, सूर्यमुखी, गहुँको खेतहरू आदि समावेश छन्। एक दशकको अवधिमा उनले २,१०० भन्दा बढी चित्रहरू बनाए जसमा ८६० तेल चित्र, १,३०० भन्दा बढी जलनाला, रेखाचित्र तथा भूदृश्यहरू समावेश छन्। उनका प्रारम्भिक कार्यहरू अधिकतम स्थिर जीवन र कृषक श्रमिकहरूको चित्रणमा रङ्गहरूद्वारा सङ्केत गरिएको थियो जसले उनका पछिका चित्रकर्महरूलाई त्यसबाट छुट्टाएको थियो। व्यावसायिक रूपमा असफल भएपनि उनले बनाएका चित्रहरू निकै प्रसिद्ध रहेका छन्।<ref>Tralbaut (1981), 286,287</ref><ref>Hulsker (1990), 390</ref> लामो समयदेखि मानसिक रोगबाट पीडित उनले ३७ वर्षको उमेरमा आत्महत्या गरेका थिए। एक उच्चमध्यम वर्गीय परिवारमा जन्मिएका उनी आफ्नो बाल्यकालदेखिनै शान्त, गम्भीर र विचारशील थिए। युवावस्थामा उनले एक कला व्यवसायिकको रूपमा काम गरेका थिए भने यस क्रममा उनले थुप्रै ठाउँहरूको यात्रा पनि गरेका थिए। तर लन्डनमा स्थानान्तरण भएपछि उनी निकै उदास बनेका थिए। त्यसपछिका दिनहरूमा उनी धार्मिक रूपमा सक्रियता देखाउँदै दक्षिणी बेल्जियममा सेवकको रूपमा समय बिताएका थिए। सन् १८८१ मा आफ्ना आमाबुबासँग घर फर्किनुपूर्व उनले कलामा आधुनिकतावादी प्रवृत्तिहरूको बारेमा थुप्रै जानकारीहरू लिइसकेका थिए र सोही वर्षबाट उनले चित्रकर्म सुरु गरेका थिए। सन् १८८१ मा, चित्रकारिता सुरु गर्नुपूर्व उनी अस्वस्थ बनेका थिए। उनका भाइ थिओले उनलाई आर्थिक रूपमा समर्थन गरेका थिए भने उनीहरू दुवैले मिलेर आफ्ना परिवारजन तथा परिचित मानिसहरूलाई लामो पत्राचार गरेका थिए। सन् १८८६ मा उनले पेरिस बसाइँसराइ गरि एमिले बर्नार्ड र [[पल गोगाँ]] जस्ता ''[[आभँ-गार्द|अग्रगामी]]'' सदस्यहरूलाई भेटेका थिए जसले प्रभाववादी संवेदनशीलताको विरुद्धमा प्रतिक्रिया दिइरहेका थिए। उनको काम विकसित हुँदै जाँदा उनले स्थिर जीवन र स्थानीय परिदृश्यहरूका लागि एउटा नयाँ दृष्टिकोण सिर्जना गरेका थिए। उनका चित्रहरू चम्किलो रङ्गका हुँदै गएको र उनले एउटा यस्तो शैली विकास गरे जुन सन् १८८८ मा फ्रान्सको दक्षिणमा पर्ने [[आर्लेस]] बसाइका क्रममा पूर्ण रूपमा साकार भएको थियो। यस अवधिमा उनले [[जैतूनका रूखहरू (फन गोख शृङ्खला)|जैतूनका रूख]]हरू, [[गहुँ खेत (फन गोख शृङ्खला)|गहुँका खेत]]हरू र [[सूर्यमुखी (फन गोख शृङ्खला)|सूर्यमुखी]] फूलकन शृङ्खलाहरू समावेश गर्न आफ्ना विषयवस्तुहरूलाई फराकिलो बनाएका थिए। फन गोख मानसिक रोगका लहरहरू र भ्रमबाट पीडित रहेको भएतापनि उनी आफ्नो मानसिक स्थिरताको बारेमा चिन्तित थिए। उनले प्रायः आफ्नो शारीरिक स्वास्थ्यलाई बेवास्ता गर्दथे भने उनले राम्रोसँग खाना नखाने र अत्यधिक रक्सी पिउने गर्दथे। गोगाँसँगको उनको मित्रता छुरा प्रहारको विवादपछि समाप्त भएको थियो जब क्रोधमा उनले आफ्नै देब्रे कानको एक भाग काटेका थिए। त्यसपछि उनले साँ-रेमी सहितका मानसिक अस्पतालहरूमा समय बिताएका थिए। अस्पतालबाट फर्किएर पेरिस नजिकैको ओभेर-सुर-वाजमा सरेपछि, उनी [[होमियोप्याथी चिकित्सा पद्धती|होमियोप्याथिक]] चिकित्सक [[पल गचेत]]को रेखदेखमा आएका थिए। उनको डिप्रेसन जारी रहेको र सन् १८९० जुलाई २७ का दिन उनले आफ्नै छातीमा आफैले गोली हानेका थिए। त्यसको दुईदिनपछि चोटका कारण उनको मृत्यु भएको थियो। फन गोख आफ्नो जीवनकालमा असफल बनेका र उनलाई पागल र असफल व्यक्तिको रूपमा पनि लिइने गरिन्थ्यो। आफ्नो आत्महत्यापछि उनी प्रसिद्ध हुँदै गएका र सार्वजनिक कल्पनामा एक सर्वोत्कृष्ट "गलत बुझिएको प्रतिभाशाली" व्यक्तिको रूपमा अवस्थित छन्, यस्तो कलाकार "जहाँ पागलपन र रचनात्मकताका कुराहरू आपसमा जोडिन्छन्"।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 9}}</ref> २०औँ शताब्दीको प्रारम्भमा उनको चित्रकला शैलीका तत्वहरू [[फोभिवाद]] र जर्मन अभिव्यक्तिवादीहरूद्वारा आत्मसात गरिएपछि उनको ख्याति बढ्न थालेको थियो। उनले पछिल्ला दशकहरूमा व्यापक आलोचनात्मक, व्यावसायिक र लोकप्रिय सफलता प्राप्त गरेका र उनलाई एक महत्त्वपूर्ण तर दु:खद चित्रकारको रूपमा सम्झिने गरिन्छ। यस्तो खालको समस्याग्रस्त व्यक्तित्वले पीडित कलाकारको रसरङ्गमय आदर्शलाई प्रतिनिधित्व गर्दछ। ==शैली र कृतिहरू== ===कलात्मक विकास=== [[चित्र:Vincent van Gogh - Starry Night - Google Art Project.jpg|thumb|''[[रोन नदीमाथि तारामय रात]]'', सन् १८८८। [[Musée d'Orsay|मुजे दोर्से]], पेरिस|alt= रोन नदीमाथि चम्किला ताराहरू बिच अँध्यारो तारामय रातको दृश्य। नदीपारि, टाढाका भवनहरूबाट उज्याला बत्तीहरू रोनको अँध्यारो पानीमा प्रतिबिम्बित भइरहेका छन्।]] फन गोखले विद्यालयमा हुँदा [[जलरङ चित्रकला|जलरङ]] मार्फत चित्र बनाएर रङ भर्ने काम गर्दथे तर उनका यस्ता चित्रकलाहरूका केही उदाहरण मात्र अस्तित्वमा रहेका छन् भने केहीको लेखकत्व विवादित छ।<ref>{{sfnp|Van Heugten|1996|loc= 246–251}}</ref> जब उनले वयस्कको रूपमा कलालाई अपनाए तब उनले यसलाई प्रारम्भिक स्तरबाट सुरु गरेका थिए। सन् १८८२ को प्रारम्भमा, उनका काका कर्नेलिस मारिनसले, जो एम्स्टर्डमको समकालीन कलाको एक प्रसिद्ध ग्यालरीका मालिक थिए, हेगको रेखाचित्रहरूको लागि अनुरोध गरेको भएतापनि फन गोखको काम अपेक्षा अनुसारको भएको थिएन। मारिनसले दोस्रो कमिसन प्रस्ताव गर्दै विषयवस्तुलाई विस्तृत रूपमा निर्दिष्ट गरेतातर परिणामबाट फेरि निराशजनक बनेका थिए। फन गोखले लगनशीलता देखाउँदै उनले आफ्नो स्टुडियोमा परिवर्तनशील सटर र विभिन्न चित्रण सामग्रीहरू र प्रकाशको प्रयोग गरेका थिए। एक वर्षभन्दा बढी समयसम्म उनले एकल आकृतिहरूमा काम जारी राखी&nbsp;– कालो र सेतोमा अत्यन्त विस्तृत अध्ययनहरू गरे{{efn|group=note|कालो र सेतोमा काम गर्ने कलाकारहरू, जस्तै चित्रित पत्रपत्रिकाहरू ''[[द ग्राफिक]]'' वा ''[[द इलस्ट्रेटेड लन्डन न्युज]]'' का लागि, फन गोखका मनपर्ने कलाकारहरू मध्येका थिए। {{sfnp|Pickvance|1974}}}} जसले त्यतिबेला उनलाई केवल आलोचना मात्र दिलाएको थियो। पछि, तिनै कलाकृतिहरूलाई प्रारम्भिक उत्कृष्ट कृतिहरूको रूपमा मान्यता प्राप्त भएको थियो।{{sfnp|Dorn|Keyes|2000}} अगस्ट १८८२ मा, थिओले भिन्सेन्तलाई बाहिरी प्राकृतिक परिवेशमा काम गर्नका लागि सामग्री किन्न पैसा दिएका थिए। भिन्सेन्तले लेखेको एक पत्रमा उनी "नयाँ जोसका साथ चित्र बनाइरहन सक्छन्" भन्ने उल्लेख थियो।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let253/letter.html पत्र २५३]|ps= . भिन्सेन्त फन गोखको तर्फबाट थिओ भान गोगलाई पत्र। हेग, शनिबार, ५ अगस्ट १८८२।}} सन् १८८३ को प्रारम्भदेखि, उनले बहु-आकृति रचनाहरूमा काम गर्न सुरु गरेका थिए। उनले तीमध्ये केहीको तस्वीरहरू खिचाएको भएतापनि उनका भाइले ती चित्रहरू जीवन्त नभएको टिप्पणी गरेपछि उनले ती सबै कृतिहरूलाई नष्ट गरी पुनः [[तेलचित्र|तेल चित्रकला]]तर्फ अग्रसर बनेका थिए। फन गोखले [[हागे स्कुल]]का प्रसिद्ध कलाकारहरू जस्तै [[जोहान हेन्ड्रिक वाइसेनब्रुख|वाइसेनब्रुख]] र [[बर्नार्ड ब्लोमर्स]] तर्फ ध्यान दिए र उनले उनीहरूबाट र हागे स्कुलको दोस्रो पुस्ताका [[थियोफिल द बक|द बक]] र [[हरम्यान जोहानेस भान डर वेले|भान डर वेले]] जस्ता चित्रकारहरूबाट प्राविधिक सल्लाह लिएका थिए।<ref>{{sfnp|Dorn|Schröder|Sillevis|1996}}</ref> देन्थ्रेमा छोटो समय बिताएपछि उनी नेदरल्यान्ड्स कै अर्को सहर नुएनेन सरेका थिए थिए भने त्यहाँ उनले धेरै ठूला चित्रहरूमा काम सुरु गरे तर तीमध्ये अधिकांशलाई उनले नष्ट गरिदिएका थिए। हाल यीमध्ये ''आलु भक्षक'' र यसका केही समकक्षी कृतिहरू मात्र अस्तित्वमा रहेका छन्।<ref>{{sfnp|Dorn|Schröder|Sillevis|1996}}</ref> [[रेज्क्सम्युजियम]]को भ्रमणपछि फन गोले [[रेम्ब्रन्ट]] र [[फ्रान्स हाल्स]] जस्ता कलाकारहरूको छिटो र लाभदायक ब्रसवर्क प्रति आफ्नो प्रशंसा व्यक्त गरेका थिए।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let535/letter.html Letter 535]|ps= To Theo van Gogh. Nuenen, on or about Tuesday, 13 October 1885.}}{{efn|group=note|{{harvp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let535/letter.html Letter 535 ]|ps= To Theo van Gogh. Nuenen, on or about Tuesday, 13 October 1885:{{paragraph break}}मैले पुराना डच चित्रहरू फेरि हेर्दा मलाई विशेषगरी के कुराले प्रभाव पार्‍यो भने ती सामान्यतया चाँडो चित्रित गरिएका थिए। हाल्स, रेम्ब्रान्ट, रुइसडेल जस्ता महान् कलाकारहरू र अन्य धेरैले चित्रहरूलाई सकेसम्म सिधै क्यानभासमा उतारेका छन् र त्यसमा उहाँहरूले धेरै पटक दोहोर्‍याए काम गर्नुभएन। यो कुरालाई पनि कृपया याद गरियोस्—कि यदि त्यो सफल भयो भने, उहाँहरूले त्यसलाई त्यसै छाडिदिन्छन्। विशेषगरी मैले रेम्ब्रन्ट र हाल्सका हातहरूको प्रशंसा गरेँ—ती हातहरू जसमा जीवन थियो तर आजकल मानिसहरूले चाहेजस्तो गरी निखारिएको थिएन... जाडोमा म पुराना चित्रहरूमा देखेका शैलीका विभिन्न कुराहरू अन्वेषण गर्नेछु। मैले आफूलाई आवश्यक पर्ने धेरै कुराहरू देखेँ तर सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा—यसलाई उनीहरू "हतारको कार्य" भन्छन्—त्यो पुराना डच चित्रकारहरूले गज्जबले गरेका थिए। त्यो—हतारको कार्य—थोरै ब्रसको स्ट्रोकहरूका साथ, उनीहरू अहिले यसको बारेमा सुन्न चाहँदैनन्—तर परिणाम कति सत्य हुन्छ।{{paragraph break}}}}}} आफ्ना धेरै कमजोरीहरू अनुभव र प्राविधिक विशेषज्ञताको कमीले गर्दा भएको कुरामा उनी सचेत थिए,{{sfnp|Dorn|Schröder|Sillevis|1996}} त्यसैले नोभेम्बर १८८५ मा उनले सिक्न र आफ्नो सीप विकास गर्न एन्टवर्प र पछि पेरिसको यात्रा गरेका थिए।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 708}} [[चित्र:Van_Gogh_The_Olive_Trees..jpg|thumb|''[[जैतुनका रुखहरू (फन गोख शृङ्खला)|जैतुनका रुखहरू र पृष्ठभूमिमा अल्पाइल्स]]'', सन् १८८९। आधुनिक कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क|alt=हरियो घुमाउरो जैतुनका रुखहरूको एउटा वर्गाकार चित्र; पृष्ठभूमिमा नीलो पहाडहरू र माथि नीलो आकाशमा सेतो बादलहरू।]] थिओले ''आलु भक्षक''मा प्रयोग गरिएको गाढा रङ्गको आलोचना गरेका थिए जसलाई उनले आधुनिक शैलीका लागि अनुपयुक्त ठान्दथे।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=18}} सन् १८८६ र १८८७ को बीचमा पेरिसमा रहँदा, फन गोखले एउटा नयाँ, हल्का रङ्गको रङ्गमिश्रणमा निपुणता हासिल गर्ने प्रयास गरेका थिए। उनको ''[[पेरे ताँगीको आकृति]]'' (सन् १८८७) ले उज्यालो रङ्गमिश्रणका साथ उनको सफलता देखाउँछ र यो एक विकसित व्यक्तिगत शैलीको प्रमाण पनि हो।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=18–19}} रङ्गको बारेमा [[चार्ल्स ब्लाङ्क]]को ग्रन्थले उनलाई धेरै आकर्षित गरेको र उनलाई पूरक रङ्गहरूसँग काम गर्न प्रेरित गरेको थियो। फन गोखले पछि रङ्गको प्रभाव वर्णनात्मक मात्र नभई त्यो भन्दा माथि हुन्छ भन्ने विश्वास गर्न थालेका थिए भने यस सम्बन्धमा उनले भनेका छन्, "रङ्गले आफैमा केही व्यक्त गर्दछ"।{{sfnp|Sund|1988|loc=666}}{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let537/letter.html Letter 537]|ps= . Vincent to Theo, Nuenen, on or about Wednesday, 28 October 1885.}} ह्युजेसका अनुसार, फन गोखले रङ्गलाई "मनोवैज्ञानिक र नैतिक वजन" भएको रूपमा बुझेका थिए, जसलाई ''[[रात्रिकालीन क्याफे]]''को भड्किलो रातो र हरियो रङ्गहरूमा उदाहरणका रूपमा हेर्न सकिन्छ। यस कार्यबाट उनले "मानवताको भयानक आवेगहरू व्यक्त गर्न" चाहेका थिए।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 7}} पहेँलो रङ्ग उनको लागि सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण थियो, किनभने यसलाई भावनात्मक सत्यको प्रतीक मान्थ्यो। उनले पहेँलो रङ्गलाई सूर्यको प्रकाश, जीवन र ईश्वरको प्रतीकको रूपमा प्रयोग गरेका थिए।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 11}} फन गोख ग्रामीण जीवन र प्रकृतिको चित्रकार बन्न प्रयासरत थिए;{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 232}} आर्ल्समा आफ्नो पहिलो ग्रीष्मकालको समयमा उनले परिदृश्य र परम्परागत ग्रामीण जीवन चित्रण गर्न आफ्नो नयाँ रङ्गमिश्रणको प्रयोग गरेका थिए।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=20}} प्राकृतिक वस्तुहरूको पछाडि एउटा शक्ति अवस्थित हुन्छ भन्ने उनको विश्वासले उनलाई त्यो शक्तिको भाव वा प्रकृतिको सारलाई आफ्नो कलामा कैद गर्ने प्रयास गर्न प्रेरित गरेको थियो जुन कहिलेकाँही प्रतीकहरूको प्रयोग मार्फत प्रकट हुन्थ्यो।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 8–9}} सुरुमा [[जँ-फ्रँस्वा मिले]]बाट प्रतिलिपि गरिएको 'बीउ छर्ने व्यक्ति' चित्रमा उनका प्रस्तुतिहरूले शारीरिक श्रमको वीरताका सम्बन्धमा [[थोमस कार्लाइल]] र [[फ्रेडरिक नित्से]]का विचारहरूको प्रभाव झल्काउँदछन्<ref>{{Cite book |last=Wamberg |first=Jacob |title=Totalitarian Art and Modernity |publisher=Aarhus University Press |year=2010 |editor-last=Rasmussen |editor-first=Mikkel Bolt |pages=36–104 |chapter=Wounded Working Heroes: Seeing Millet and van Gogh through the Cleft Lens of Totalitarianism |editor-last2=Wamberg |editor-first2=Jacob}}</ref> भने यसका साथै यसले ती व्यक्तिलाई प्रचण्ड सूर्यमुनि जीवनको बीउ छरिरहेका ख्रीष्टको रूपमा उभ्याउँदा यसले फन गोखको धार्मिक विश्वासलाई पनि दर्शाउँदछ। {{sfnp|Sund|1988|loc=668}} यी त्यस्ता विषय र प्रसङ्गहरू थिए जसमा उनी बारम्बार फर्केर परिमार्जन र विकास गरिरहन्थे।{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 236}} उनका फूलका चित्रहरू प्रतीकात्मकताले भरिएको भएतापनि परम्परागत इसाई प्रतिमा विज्ञान प्रयोग गर्नुको सट्टा उनले आफ्नै नयाँ शैली बनाएका थिए जहाँ जीवन सूर्यमुनि बाँचिन्छ र काम भनेको जीवनको एउटा रूपक हो भन्ने अवधारणा राख्दछ।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 12}} आर्ल्समा वसन्त ऋतुका फूलहरू चित्रण गरेर र उज्यालो सूर्यको प्रकाशलाई कैद गर्न सिकेर आत्मविश्वास प्राप्त गरेपछि, उनी 'बीउ छर्ने मानिस' चित्रण गर्न तयार भएका थिए।{{sfnp|Sund|1988|loc=666}} [[चित्र:Vincent Willem van Gogh 098.jpg|thumb|''एटेनको बगैँचाको सम्झना'', सन् १८८८। [[हेर्मिट्टाग सङ्ग्रहालय]], सेन्ट पिटर्सबर्ग|alt=दुई महिलाहरूको नजिकको एउटा वर्गाकार चित्र जसमा एकजनाले छाता समातेकी छिन् भने अर्की महिलाले फूल समातेकी छिन्। तिनीहरूको पछाडि एक जवान महिला छिन् जो जङ्गली फूलहरूको ठूलो ओछ्यानमा फूलहरू टिपिरहेकी छिन्। तिनीहरू नदीको किनारमा घुमाउरो बाटोमा बगैँचाबाट हिँडिरहेका देखिन्छन्।]] उनले "यथार्थको भेष" भन्ने परिधिभित्रै रहे{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 223}} र धेरै शैलीगत गरिएका कार्यहरूको आलोचना गरेका थिए।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=21}} उनले पछि लेखेका थिए, ''तारामय रात''को अमूर्तता धेरै टाढा गएको र त्यसमा यथार्थ रूपमै "पृष्ठभूमिमा धेरै टाढा हराएको" थियो।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=21}} ह्युजेसले यसलाई चरम काल्पनिक आनन्दको क्षणको रूपमा वर्णन गर्दछन् जसमा ताराहरू एउटा ठूलो घुमाउरो रूपमा छन् जसले [[होकुसाई]]को ''[[कानागावाको विशाल आँधी]]'' को सम्झना दिलाउँछ यसका साथै माथि आकाशको चाल तल पृथ्वीमा रहेको साइप्रसको रूखको चालमा प्रतिबिम्बित हुन्छ र चित्रकारको परिकल्पना "रङ्गको बाक्लो र जोडदार मिश्रण" मा अनुवाद भएको छ।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 8}} सन् १८८५ र १८९० मा उनको मृत्युको बीचमा, फन गोखले एउटा 'ओभर' (कृतिको सङ्ग्रह) निर्माण गरिरहेको देखिन्छ।{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 224}} यो एउटा यस्तो सङ्ग्रह जसले उनको व्यक्तिगत दृष्टिकोणलाई प्रतिबिम्बित गर्थ्यो र यो व्यावसायिक रूपमा सफल हुन सक्थ्यो। उनी ब्लाङ्कको शैलीको परिभाषाबाट प्रभावित थिए, जस अनुसार एउटा साँचो चित्रकलाका लागि रङ्ग, परिप्रेक्ष्य र ब्रसको स्ट्रोकको सर्वोत्तम प्रयोग आवश्यक हुन्छ। फन गोखले आफूले निपुणता हासिल गरेको ठानेका चित्रहरूलाई "उद्देश्यपूर्ण" शब्द प्रयोग गर्दथे जबकि अन्यलाई उनले केवल अध्ययनका रूपमा लिन्थे।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=16–17}} उनले धेरै अध्ययन शृङ्खलाहरूको चित्रण गरेका {{sfnp|van Uitert|1981|loc= 223}} थिए जसमध्ये धेरैजसो निर्जीव वस्तुहरू थिए। यस्ता कलाकृतिहरू उनले रङ्गको प्रयोगको रूपमा वा साथीहरूलाई उपहार दिनका लागि बनाइएका थिए।{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 242}} आर्ल्सको कामले उनको 'ओभर' मा ठूलो योगदान पुर्‍याएको थियो त्यस समयका उनले सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण ठानेका चित्रहरूमा ''बीउ छर्ने मानिस'', ''रात्रिकालीन क्याफे'', ''[[एटेनको बगैँचाको सम्झना (आर्ल्सका महिलाहरू)|आर्ल्सका महिलाहरू]]'' र ''तारामय रात'' थिए। तिनीहरूको फराकिलो ब्रस स्ट्रोक, आविष्कारशील परिप्रेक्ष्य, रङ्ग, रूपरेखा र डिजाइनका साथ, यी चित्रहरूले उनले खोजेको शैलीलाई प्रतिनिधित्व गर्दछन्।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=21}} ===प्रमुख शृङ्खलाहरू=== [[चित्र:L'Arlésienne- Madame Joseph-Michel Ginoux (Marie Julien, 1848–1911) MET DT1396.jpg|thumb|upright|''लार्लेसियन: म्याडम गिनोक्स पुस्तकहरूका साथ'', नोभेम्बर १८८८। मेट्रोपोलिटन कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क|alt=एउटी सुसज्जित महिला आफ्नो दायाँ तर्फ (अवलोकनकर्ताको बायाँ) फर्किएर बसेकी छिन्। उनको काखमा दुईवटा पुस्तकहरू छन् र उनले पहेंलो पृष्ठभूमिको विपरीत गाढा रङ्गका लुगाहरू लगाएकी छिन्।]] फन गोखको शैलीगत विकासहरू सामान्यतया उनले युरोपका विभिन्न स्थानहरूमा बिताएका समयहरूसँग जोडिएका छन्। उनी स्थानीय संस्कृति र प्रकाशको अवस्थामा आफूलाई समाहित गर्न रुचाउँथे, यद्यपि उनले आफ्नो कार्यकालभरि एक उच्च व्यक्तिगत दृश्य दृष्टिकोण कायम राखेका थिए। एक कलाकारको रूपमा उनको विकास ढिलो थियो र उनी आफ्ना चित्रकलाका सीमाहरूको बारेमा सचेत थिए। फन गोख प्रायः नयाँ दृश्य उत्तेजनाहरूको सम्पर्कमा आउन र त्यसको माध्यमबाट आफ्नो प्राविधिक सीप विकास गर्नका लागि घर फर्किरहन्थे।{{sfnp|McQuillan|1989|loc=138}} कला इतिहासकार मेलिसा म्याक्विलनको विश्वास अनुसार यी बसाईँसराईहरूले पछिल्ला शैलीगत परिवर्तनहरूलाई पनि प्रतिबिम्बित गर्दछन् भने फन गोखले द्वन्द्वबाट बच्न र जब आदर्शवादी कलाकारले आफ्नो तत्कालीन अवस्थाको यथार्थको सामना गर्नुपर्थ्यो, तब त्यसलाई सम्हाल्ने संयन्त्र को रूपमा यी बसाईं सराईहरूलाई प्रयोग गर्दथे।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 193}} == प्रतिष्ठा र विरासत == [[चित्र:Jo van Gogh-Bonger, by Woodbury and Page-2.jpg|thumb|upright|[[योहाना फन गोख-बोङ्गर]], सन् १८८९|alt=एक जवान महिलाको सहज अभिव्यक्ति र हल्का मुस्कानका साथ टाउकोको औपचारिक श्यामश्वेत तस्वीर]] सन् १८८० को दशकको अन्त्यतिर फन गोखको पहिलो प्रदर्शनीहरू पछि कलाकार, कला समीक्षक, व्यापारी र सङ्कलनकर्ताहरू माझ उनको प्रतिष्ठा निरन्तर बढ्दै गएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref> सन् १८८७ मा, [[अँद्रे आन्तोन]]ले पेरिसको [[थिएटर लिब्र]]मा [[जर्ज सुरात]] र [[पल सिन्याक]]का कामहरूसँगै फन गोखका चित्रहरू पनि राखेका थिए भने तीमध्ये केही जुलियन टाङ्गुईले प्राप्त गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 305}}</ref> सन् १८८९ मा, अल्बर्ट ओरियरले ''ल मोदेरनिस्त इलुस्त्रे'' पत्रिकामा उनको कामलाई "आगो, तीव्रता र घाम" को विशेषता भएको भनी वर्णन गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 307}}</ref> जनवरी १८९० मा ब्रसेल्सको सोस्येते दे-आर्तिस्त एँदेपाँदाँ ({{भाषा-फ्रान्सेली|Société des Artistes Indépendants}}) मा उनका १० वटा चित्रहरू प्रदर्शन गरिएका थिए।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc=72}}</ref> फ्रान्सेली राष्ट्रपति [[सादी कार्नो|मारी फ्रँस्वा सादी कार्नो]] फन गोखको कामबाट प्रभावित भएको भनिएको थियो।<ref>{{cite news |url=https://www.telegraph.co.uk/news/2018/08/27/van-gogh-not-unappreciated-lifetime-myth-busting-letter-shows/ |title=Van Gogh was not unappreciated in his lifetime, myth-busting letter shows |work=The Daily Telegraph |last=Furness |first=Hannah |date=27 August 2018 |access-date=7 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180908015803/https://www.telegraph.co.uk/news/2018/08/27/van-gogh-not-unappreciated-lifetime-myth-busting-letter-shows/ |archive-date=8 September 2018 |url-status=live }}</ref> फन गोखको मृत्युपछि, ब्रसेल्स, पेरिस, हेग र एन्टवर्पमा स्मृति प्रदर्शनीहरू आयोजना गरिएका थिए। उनका कामहरू ''[[ले भँ]]''मा छवटा चित्रहरू सहित धेरै उच्च-प्रोफाइल प्रदर्शनीहरूमा देखाइएका थिए भने सन् १८९१ मा ब्रसेल्समा एक पूर्वव्यापी प्रदर्शनी भएको थियो।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc=72}}</ref> सन् १८९२ मा [[ओक्तेभे मिर्बेउ]]ले लेखेका थिए, फन गोखको आत्महत्या कलाका लागि "एक असीमित दुखद क्षति थियो... यद्यपि जनता उनको भव्य अन्त्येष्टिमा भीड लागेनन् र बिचारा भिन्सेन्त फन गोख, जसको मृत्युको अर्थ प्रतिभाको एउटा सुन्दर ज्वाला निभ्नु हो, उनी आफ्नो जीवन जस्तै गुमनाम र उपेक्षित भएर मृत्युमा गए।"<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 305}}</ref> सन् १८९१ जनवरीमा उनका भाइ थिओको मृत्युले भिन्सेन्तको सबैभन्दा ठूलो र राम्रो पहुँच भएको समर्थकलाई गुमेको थियो।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 310}}</ref> थिओकी विधवा योहान फन गोख-बोङ्गर बीसको दशककी डच महिला थिइन् जसले न त आफ्नो पतिलाई न त जेठाजुलाई धेरै समयदेखि चिनेकी थिइन्। उनले अचानक सयौँ चित्र, पत्र र रेखाचित्रहरूका साथै आफ्नो शिशु छोरा भिन्सेन्त विलेम फन गोखको हेरचाह गर्नुपर्ने भएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref>{{efn|group=note|उनको पति परिवारको एकमात्र सहारा थिए, र योहानासँग पेरिसमा एउटा कोठा, केही फर्निचरका सामानहरू र जेठाजुका चित्रहरू मात्र बाँकी थिए, जसलाई त्यस समयमा "कुनै मूल्य नभएको" रूपमा हेरिन्थ्यो।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://www.webexhibits.org/vangogh/memoir/nephew/1.html Memoirs of V.W. van Gogh]}}}} गोगाँ फन गोखको प्रतिष्ठा बढाउन सहयोग गर्ने पक्षमा थिएनन् र जोका भाइ एन्ड्रिज बोङ्गर पनि उनको कामको बारेमा खासै उत्साहित देखिएनन्।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref> समीक्षकहरूमध्ये फन गोखका प्रारम्भिक समर्थकहरू मध्ये एक, ओरियरको सन् १८९२ मा २७ वर्षको उमेरमा [[टाइफाइड|टाइफाइड ज्वरो]]का कारण मृत्यु भएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> [[चित्र:Vincent Van Gogh 0013.jpg|thumb|right|upright|''त्रास्कोँ जाने बाटोमा चित्रकार'', अगस्ट १८८८ (दोस्रो विश्वयुद्धमा आगोले नष्ट भएको)|alt=एउटा परालको टोपी लगाएको मानिस, क्यानभास र पेन्टबक्स बोकेर, रूखले घेरिएको, पातहरू छरिएको ग्रामीण सडकमा देब्रेतिर हिँडिरहेको चित्र]] सन् १८९२ मा, [[एमिल बेर्नार]]ले [[पेरिस]]मा फन गोखको चित्रहरूको एउटा सानो एकल प्रदर्शनी आयोजना गरेका थिए भने [[जुल्याँ ताँगी]]ले फन-गोख-बोङ्गरबाट पठाइएका धेरै चित्रहरूसहित फन गोखका अन्य चित्रहरूलाई प्रदर्शनमा राखेका थिए। अप्रिल १८९४ मा, पेरिसको [[दुराँ-रुएल]] ग्यालरीले फन गोखको कलाकृतिहरूबाट १० वटा चित्रहरू बिक्रीको लागि स्वीकार गर्न सहमति जनाएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> सन् १८९६ मा, त्यतिबेलाका एक अज्ञात कला फाभिवादी विद्यार्थी चित्रकार [[हेनरी मातिस]]ले ब्रिटनीको बेल इल टापूमा जोन रसेलसँग भेट्न गएका थिए।<ref>{{sfnp| Spurling|1998|loc= 119–138}}</ref> <ref name=abc>{{cite web|url=http://www.abc.net.au/rn/arts/booktalk/stories/s1430343.htm|title=अज्ञात मातिस&nbsp;... – पुस्तक वार्ता|last=हिलरी स्पर्लिङसँग अन्तर्वार्ता|date=८ जुन २००५|work=ABC Online|access-date=१ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20111012112023/http://www.abc.net.au/rn/arts/booktalk/stories/s1430343.htm|archive-date=१२ अक्टोबर २०११|url-status=live}}</ref> रसेल फन गोखको घनिष्ठ मित्र थिए; उनले मातिसलाई डच चित्रकारको कामसँग परिचित गराएर उनलाई फन गोखको एउटा रेखाचित्र दिएका थिए। फन गोखबाट प्रभावित भएर, मातिसले माटोको रङ्गको चित्रकला छोडेर चम्किला रङ्गहरू अपनाएका थिए।<ref name=abc/>{{sfnp|Spurling|1998|loc= 138}} सन् १९०१ मा पेरिसमा, बर्नहाइम-ज्युन ग्यालरीमा फन गोखको एउटा ठूलो पूर्वव्यापी प्रदर्शनी आयोजना गरिएको थियो जसले [[आन्द्रे देराँ]] र [[मौरिस द भ्लामिङ्क]]लाई उत्साहित तुल्याएको र फाभिवादको उदयमा योगदान पुर्‍याएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> सन् १९१२ मा कोलोनमा सोन्डरबुन्ड कलाकारहरूसँग, सन् १९१३ मा न्युयोर्कमा आर्मरी प्रदर्शनी, र सन् १९१४ मा बर्लिनमा महत्वपूर्ण समूह प्रदर्शनीहरू भएका थिए,<ref>{{sfnp|Dorn|Leeman|1990}}</ref> [[हेन्क ब्रेमर]] फन गोखको बारेमा सिकाउन र बोल्नमा महत्वपूर्ण भूमिकामा थिए,<ref>{{sfnp|Rovers|2007|loc= 262}}</ref> र उनले [[हेलेन क्रोलर-मुलर]]लाई फन गोखको कलासँग परिचित गराएका थिए जो उनको कामको एक अति उत्सुक सङ्ग्रहकर्ता बनेकी थिइन्।<ref>{{sfnp|Rovers|2007|loc= 258}}</ref> जर्मनेली अभिव्यञ्जनावादका प्रारम्भिक व्यक्तित्वहरू जस्तै [[एमिल नोल्डे]]ले फन गोखको कामप्रति ऋण स्वीकार गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Selz|1968|p= 82}}</ref> फन गोखको प्रसिद्धि [[पहिलो विश्वयुद्ध]]भन्दा पहिले [[अस्ट्रिया]] र [[जर्मनी]]मा सर्वप्रथम शिखरमा पुगेको थियो,<ref>{{sfnp|Weikop|2007|loc= 208}}</ref> जसमा उनको पत्रहरूको तीन खण्डमा १९१४ मा प्रकाशनले सहयोग पुर्‍याएको थियो।<ref>{{sfnp|Naifeh|Smith|2011|loc= 867}}</ref> उनका पत्रहरू अभिव्यञ्जनात्मक र साहित्यिक छन् भने यी पत्रहरूलाई १९औँ शताब्दीको आफ्नो प्रकारको अग्रणी लेखाइको रूपमा वर्णन गरिएको छ।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 19}}</ref> यी पत्रहरूले फन गोखको एउटा शक्तिशाली पौराणिक कथाको सुरुवात गर्दछ जसमा उनलाई एक तीव्र र समर्पित चित्रकारको रूपमा उल्लेख गरि आफ्नो कलाको लागि कष्ट भोगेको र युवावस्थामै मृत्युवरण गरेको भनी वर्णन गर्दछ।<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= x}}</ref> सन् १९३४ मा, उपन्यासकार [[अर्भिङ स्टोन]]ले फन गोखको जीवनमा आधारित एउटा जीवनीपरक उपन्यास लेखे जसको शीर्षक थियो ''[[लस्ट फर लाइफ (उपन्यास)|लस्ट फर लाइफ]]'' राखिएको थियो जुन फन गोखका भाइ थिओलाई लेखेको पत्रहरूमा आधारित थियो।<ref>{{cite web|url=https://www.imdb.com/name/nm0994883/|title=भिन्सेन्त फन गोखका लागि IMDb|website=IMDb|access-date=९ मे २०१९|archive-url=https://web.archive.org/web/20190527102007/https://www.imdb.com/name/nm0994883/|archive-date=२७ मे २०१९|url-status=live}}</ref> यस उपन्यास र सन् १९५६ को यसै नामको चलचित्रले उनको प्रसिद्धिलाई अझै वृद्धि गरेको देखिन्छ। संयुक्त राज्यहरूमा स्टोनले अनुमान लगाएअनुसार, उनको अप्रत्याशित सर्वाधिक बिक्री भएका पुस्तक भन्दा पहिले केही सय मानिसहरूले मात्र फन गोखको बारेमा सुनेका थिए।<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= xii}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=dlhn_Kxgm8g | archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211114/dlhn_Kxgm8g| archive-date=१४ नोभेम्बर २०२१ | url-status=live|title=अर्भिङ स्टोन अन्तर्वार्ता |work= Day at Night|first=जेम्स |last=डे |date=२३ अप्रिल १९७४ |access-date=२ अगस्ट २०१७}}</ref> ===फन गोख सङ्ग्रहालय=== {{मुख्य|फन गोख सङ्ग्रहालय}} [[चित्र:Weesp and Amsterdam (Netherland, June 2020) - 7 (50550627911).jpg|thumb|फन गोख सङ्ग्रहालय, एम्स्टर्डम]] फन गोखको भतिजा [[भिन्सेन्त विलेम फन गोख]] (सन् १८९०–१९७८),<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 253}}</ref> ले आफ्नी आमाको मृत्यु सन् १९२५ मा भएपछि उनीसँग सम्बन्धित सबै सम्पत्तिको उत्तराधिकारी बनेका थिए। सन् १९५० को दशकको प्रारम्भमा उनले चार खण्ड र धेरै भाषाहरूमा प्रस्तुत पत्रहरूको पूर्ण संस्करणको प्रकाशनको व्यवस्था गरेका थिए। त्यसपछि उनले सम्पूर्ण सङ्ग्रह खरीद गर्न र राख्नको लागि एउटा फाउन्डेसनलाई अनुदान दिन डच सरकारसँग वार्ता सुरु गरेका थिए।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 252}}</ref> थिओका छोरा विलेम फन गोखले कलाकृतिहरू सम्भवतः उत्तम अवस्थाहरूमा प्रदर्शित गरिनेछन् भन्ने उद्देश्यले यो परियोजनाको योजना बनाएका थिए। यो परियोजना सन् १९६३ मा सुरु भएको थियोे जहाँ वास्तुकार [[खेरित रितभेल्त]]लाई यसको डिजाइनको जिम्मा दिइएको र सन् १९६४ मा उनको मृत्युपछि [[किशो कुरोकावा]]ले उक्त जिम्मेवारी सम्हालेका थिए।<ref name=nga>{{citation |url=http://www.nga.gov/exhibitions/vgmsm.shtm |title=भान गोगको भान गोगहरू: भान गोग संग्रहालय |date=४ अक्टोबर १९९८ |publisher=नेसनल ग्यालेरी अफ आर्ट |access-date=२३ अप्रिल २०११ |archive-url=https://web.archive.org/web/20100529195527/http://www.nga.gov/exhibitions/vgmsm.shtm |archive-date=२९ मे २०१० |url-status=live }}</ref> सन् १९६० को दशकभरि काम प्रगतिमा रह्यो र यसको भव्य उद्घाटनको लागि सन् १९७२ को वर्षलाई लक्षित गरिएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 253}}</ref> [[फन गोख सङ्ग्रहालय]] सन् १९७३ मा एम्स्टर्डमको [[म्युजियमप्लेन]] मा खुलेको थियो,<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= xiii}}</ref> यो राइक्सम्युजियमपछि नेदरल्यान्ड्सको दोस्रो सबैभन्दा लोकप्रिय सङ्ग्रहालय बन्न सफल भएको थियो नहाँ नियमित रूपमा वार्षिक १५ लाखभन्दा बढी आगन्तुकहरू आउने गर्दथे। सन् २०१५ मा यसले कीर्तिमानी १९ लाख आगन्तुकहरू पाएको थियो।<ref>{{cite news|url=http://www.at5.nl/artikelen/150751/bezoekersrecords_voor_van_gogh_museum_en_nemo|title=Bezoekersrecords voor Van Gogh Museum en NEMO|date=१५ डिसेम्बर २०१५|language=डच|work=AT5|access-date=४ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20160721082453/http://www.at5.nl/artikelen/150751/bezoekersrecords_voor_van_gogh_museum_en_nemo|archive-date=२१ जुलाई २०१६|url-status=live}}</ref> यस सङ्ग्रहालयमा ८५ प्रतिशत आगन्तुकहरू अन्य देशहरूबाट आएका थिए।<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/culture-professionals-network/2015/sep/01/van-gogh-museum-chief-axel-ruger-interview|title=फन गोख सङ्ग्रहालय प्रमुख: हाम्रो आयका स्रोतहरू विविधीकरण गर्नु महत्वपूर्ण छ|last=Caines|first=Matthew|date=१ सेप्टेम्बर २०१५|work=द गार्डियन|access-date=४ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20160826101634/https://www.theguardian.com/culture-professionals-network/2015/sep/01/van-gogh-museum-chief-axel-ruger-interview|archive-date=२६ अगस्ट २०१६|url-status=live}}</ref> == टिप्पणीहरू == {{Reflist|group=note}} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == {{sister project links|auto=1}} * [http://www.vggallery.com/ भिन्सेन्त फन गोख चित्र सङ्ग्राहलय], फन गोखका पत्र तथा कार्यहरूको सम्पूर्ण विवरण * [http://vangoghletters.org/ फन गोखद्वारा लिखित पत्रहरू] {{Webarchive|url=https://wayback.archive-it.org/all/20121025195053/http://vangoghletters.org/vg/ |date=2012-10-25 }} * [http://www.nga.gov/content/ngaweb/education/teachers/teaching-packets/van-gogh.html/ भिन्सेन्त फन गोख] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170920143009/https://www.nga.gov/content/ngaweb/education/teachers/teaching-packets/van-gogh.html/ |date=2017-09-20 }} शिक्षण कार्यक्रम * {{Gutenberg author | id=40599}} * {{Internet Archive author |sname=Vincent van Gogh}} * {{Librivox author |id=6171}} * {{IMDB name}} dd728ixlji6qxwfe6noqvg629y7p57m 1354071 1354070 2026-05-03T02:21:22Z हिमाल सुवेदी 30817 /* प्रमुख शृङ्खलाहरू */ 1354071 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = भिन्सेन्त फन गोख | image = Vincent van Gogh - Self-Portrait - Google Art Project (454045).jpg | alt = A head and shoulders portrait of a thirty something man, with a red beard, facing to the left | caption = सन् १८८७ मा गोखद्वारा बनाइएको उनको आत्म प्रतिमा जसलाई सिकागो कला संस्थानमा राखिएको छ। | birth_name = भिन्सेन्त विलम फन गोख | birth_date = {{Birth date|1853|3|30|df=y}} | birth_place = जुन्दार्त, नेदरल्यान्डस् | death_date = {{Death date and age|df=yes|1890|7|29|1853|3|30}} | death_place = उभेर-सु-वाज, फ्रान्स | death_cause = गोली हानी आत्महत्या | resting_place = उभेर-सु-वाज, फ्रान्स | resting_place_coordinates = {{Coord|49.07531|2.17894|type:landmark_region:FR|format=dms|display=inline}} | movement = उत्तर-प्रभावोत्पादी | education = | field = चित्रकारिता, स्थिर-जीवन अङ्कन, आकृति र भूदृश्य चित्रहरू | family = थिओ फन गोख (भाइ) | notable_works = {{ubl|''[[सिन होर्निक|सिन होर्निक चित्र शृङ्खला]]'' (सन् १८८२-८३)|''आलु भक्षक'' (सन् १८८५)|''सूर्यमुखी फूलहरूको शृङ्खला चित्रण'' (सन् १८८७)|''आर्लेसमा सुत्नेकोठा'' (सन् १८८८)|''[[तारामय रात]]'' (सन् १८८९)|''डाक्टर गचेतको आकृति'' (सन् १८९०)|''कागहरू रहेको गहुँबारी'' (सन् १८९०)|''सियोस्ता'' (सन् १८९०)|''उभेरको गृजाघर'' (सन् १८९०)|''|''[[दुःखी वृद्ध मानिस]]'' (सन् १८९०)}} }} '''भिन्सेन्त विलम फन गोख''' ({{IPA-nl|ˈvɪnsɛnt ˈʋɪləm vɑn ˈɣɔx|lang|Nl-Vincent_van_Gogh.ogg}} (३० मार्च १८५३ – २९ जुलाई १८९०) एक नेदरल्यान्डेेेली उत्तर प्रभावोत्पादी चित्रकार थिए। उनी मरणोपरान्त पश्चिमी कला इतिहासमा सबैभन्दा प्रसिद्ध र प्रभावशाली व्यक्तित्वहरू मध्ये एक थिए। सानै उमेरदेखि चित्रकला सुरु गरेका उनले बीसको दशकको मध्यपछि आफ्नो जीवनको अन्तिम दुई वर्षमा असङ्ख्य प्रसिद्ध चित्रहरू चित्रित गरेका थिए। उनीद्वारा बनाइएका अधिकांश चित्रहरूमा भूपरिदृश्य, सूर्यमुखी, गहुँको खेतहरू आदि समावेश छन्। एक दशकको अवधिमा उनले २,१०० भन्दा बढी चित्रहरू बनाए जसमा ८६० तेल चित्र, १,३०० भन्दा बढी जलनाला, रेखाचित्र तथा भूदृश्यहरू समावेश छन्। उनका प्रारम्भिक कार्यहरू अधिकतम स्थिर जीवन र कृषक श्रमिकहरूको चित्रणमा रङ्गहरूद्वारा सङ्केत गरिएको थियो जसले उनका पछिका चित्रकर्महरूलाई त्यसबाट छुट्टाएको थियो। व्यावसायिक रूपमा असफल भएपनि उनले बनाएका चित्रहरू निकै प्रसिद्ध रहेका छन्।<ref>Tralbaut (1981), 286,287</ref><ref>Hulsker (1990), 390</ref> लामो समयदेखि मानसिक रोगबाट पीडित उनले ३७ वर्षको उमेरमा आत्महत्या गरेका थिए। एक उच्चमध्यम वर्गीय परिवारमा जन्मिएका उनी आफ्नो बाल्यकालदेखिनै शान्त, गम्भीर र विचारशील थिए। युवावस्थामा उनले एक कला व्यवसायिकको रूपमा काम गरेका थिए भने यस क्रममा उनले थुप्रै ठाउँहरूको यात्रा पनि गरेका थिए। तर लन्डनमा स्थानान्तरण भएपछि उनी निकै उदास बनेका थिए। त्यसपछिका दिनहरूमा उनी धार्मिक रूपमा सक्रियता देखाउँदै दक्षिणी बेल्जियममा सेवकको रूपमा समय बिताएका थिए। सन् १८८१ मा आफ्ना आमाबुबासँग घर फर्किनुपूर्व उनले कलामा आधुनिकतावादी प्रवृत्तिहरूको बारेमा थुप्रै जानकारीहरू लिइसकेका थिए र सोही वर्षबाट उनले चित्रकर्म सुरु गरेका थिए। सन् १८८१ मा, चित्रकारिता सुरु गर्नुपूर्व उनी अस्वस्थ बनेका थिए। उनका भाइ थिओले उनलाई आर्थिक रूपमा समर्थन गरेका थिए भने उनीहरू दुवैले मिलेर आफ्ना परिवारजन तथा परिचित मानिसहरूलाई लामो पत्राचार गरेका थिए। सन् १८८६ मा उनले पेरिस बसाइँसराइ गरि एमिले बर्नार्ड र [[पल गोगाँ]] जस्ता ''[[आभँ-गार्द|अग्रगामी]]'' सदस्यहरूलाई भेटेका थिए जसले प्रभाववादी संवेदनशीलताको विरुद्धमा प्रतिक्रिया दिइरहेका थिए। उनको काम विकसित हुँदै जाँदा उनले स्थिर जीवन र स्थानीय परिदृश्यहरूका लागि एउटा नयाँ दृष्टिकोण सिर्जना गरेका थिए। उनका चित्रहरू चम्किलो रङ्गका हुँदै गएको र उनले एउटा यस्तो शैली विकास गरे जुन सन् १८८८ मा फ्रान्सको दक्षिणमा पर्ने [[आर्लेस]] बसाइका क्रममा पूर्ण रूपमा साकार भएको थियो। यस अवधिमा उनले [[जैतूनका रूखहरू (फन गोख शृङ्खला)|जैतूनका रूख]]हरू, [[गहुँ खेत (फन गोख शृङ्खला)|गहुँका खेत]]हरू र [[सूर्यमुखी (फन गोख शृङ्खला)|सूर्यमुखी]] फूलकन शृङ्खलाहरू समावेश गर्न आफ्ना विषयवस्तुहरूलाई फराकिलो बनाएका थिए। फन गोख मानसिक रोगका लहरहरू र भ्रमबाट पीडित रहेको भएतापनि उनी आफ्नो मानसिक स्थिरताको बारेमा चिन्तित थिए। उनले प्रायः आफ्नो शारीरिक स्वास्थ्यलाई बेवास्ता गर्दथे भने उनले राम्रोसँग खाना नखाने र अत्यधिक रक्सी पिउने गर्दथे। गोगाँसँगको उनको मित्रता छुरा प्रहारको विवादपछि समाप्त भएको थियो जब क्रोधमा उनले आफ्नै देब्रे कानको एक भाग काटेका थिए। त्यसपछि उनले साँ-रेमी सहितका मानसिक अस्पतालहरूमा समय बिताएका थिए। अस्पतालबाट फर्किएर पेरिस नजिकैको ओभेर-सुर-वाजमा सरेपछि, उनी [[होमियोप्याथी चिकित्सा पद्धती|होमियोप्याथिक]] चिकित्सक [[पल गचेत]]को रेखदेखमा आएका थिए। उनको डिप्रेसन जारी रहेको र सन् १८९० जुलाई २७ का दिन उनले आफ्नै छातीमा आफैले गोली हानेका थिए। त्यसको दुईदिनपछि चोटका कारण उनको मृत्यु भएको थियो। फन गोख आफ्नो जीवनकालमा असफल बनेका र उनलाई पागल र असफल व्यक्तिको रूपमा पनि लिइने गरिन्थ्यो। आफ्नो आत्महत्यापछि उनी प्रसिद्ध हुँदै गएका र सार्वजनिक कल्पनामा एक सर्वोत्कृष्ट "गलत बुझिएको प्रतिभाशाली" व्यक्तिको रूपमा अवस्थित छन्, यस्तो कलाकार "जहाँ पागलपन र रचनात्मकताका कुराहरू आपसमा जोडिन्छन्"।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 9}}</ref> २०औँ शताब्दीको प्रारम्भमा उनको चित्रकला शैलीका तत्वहरू [[फोभिवाद]] र जर्मन अभिव्यक्तिवादीहरूद्वारा आत्मसात गरिएपछि उनको ख्याति बढ्न थालेको थियो। उनले पछिल्ला दशकहरूमा व्यापक आलोचनात्मक, व्यावसायिक र लोकप्रिय सफलता प्राप्त गरेका र उनलाई एक महत्त्वपूर्ण तर दु:खद चित्रकारको रूपमा सम्झिने गरिन्छ। यस्तो खालको समस्याग्रस्त व्यक्तित्वले पीडित कलाकारको रसरङ्गमय आदर्शलाई प्रतिनिधित्व गर्दछ। ==शैली र कृतिहरू== ===कलात्मक विकास=== [[चित्र:Vincent van Gogh - Starry Night - Google Art Project.jpg|thumb|''[[रोन नदीमाथि तारामय रात]]'', सन् १८८८। [[Musée d'Orsay|मुजे दोर्से]], पेरिस|alt= रोन नदीमाथि चम्किला ताराहरू बिच अँध्यारो तारामय रातको दृश्य। नदीपारि, टाढाका भवनहरूबाट उज्याला बत्तीहरू रोनको अँध्यारो पानीमा प्रतिबिम्बित भइरहेका छन्।]] फन गोखले विद्यालयमा हुँदा [[जलरङ चित्रकला|जलरङ]] मार्फत चित्र बनाएर रङ भर्ने काम गर्दथे तर उनका यस्ता चित्रकलाहरूका केही उदाहरण मात्र अस्तित्वमा रहेका छन् भने केहीको लेखकत्व विवादित छ।<ref>{{sfnp|Van Heugten|1996|loc= 246–251}}</ref> जब उनले वयस्कको रूपमा कलालाई अपनाए तब उनले यसलाई प्रारम्भिक स्तरबाट सुरु गरेका थिए। सन् १८८२ को प्रारम्भमा, उनका काका कर्नेलिस मारिनसले, जो एम्स्टर्डमको समकालीन कलाको एक प्रसिद्ध ग्यालरीका मालिक थिए, हेगको रेखाचित्रहरूको लागि अनुरोध गरेको भएतापनि फन गोखको काम अपेक्षा अनुसारको भएको थिएन। मारिनसले दोस्रो कमिसन प्रस्ताव गर्दै विषयवस्तुलाई विस्तृत रूपमा निर्दिष्ट गरेतातर परिणामबाट फेरि निराशजनक बनेका थिए। फन गोखले लगनशीलता देखाउँदै उनले आफ्नो स्टुडियोमा परिवर्तनशील सटर र विभिन्न चित्रण सामग्रीहरू र प्रकाशको प्रयोग गरेका थिए। एक वर्षभन्दा बढी समयसम्म उनले एकल आकृतिहरूमा काम जारी राखी&nbsp;– कालो र सेतोमा अत्यन्त विस्तृत अध्ययनहरू गरे{{efn|group=note|कालो र सेतोमा काम गर्ने कलाकारहरू, जस्तै चित्रित पत्रपत्रिकाहरू ''[[द ग्राफिक]]'' वा ''[[द इलस्ट्रेटेड लन्डन न्युज]]'' का लागि, फन गोखका मनपर्ने कलाकारहरू मध्येका थिए। {{sfnp|Pickvance|1974}}}} जसले त्यतिबेला उनलाई केवल आलोचना मात्र दिलाएको थियो। पछि, तिनै कलाकृतिहरूलाई प्रारम्भिक उत्कृष्ट कृतिहरूको रूपमा मान्यता प्राप्त भएको थियो।{{sfnp|Dorn|Keyes|2000}} अगस्ट १८८२ मा, थिओले भिन्सेन्तलाई बाहिरी प्राकृतिक परिवेशमा काम गर्नका लागि सामग्री किन्न पैसा दिएका थिए। भिन्सेन्तले लेखेको एक पत्रमा उनी "नयाँ जोसका साथ चित्र बनाइरहन सक्छन्" भन्ने उल्लेख थियो।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let253/letter.html पत्र २५३]|ps= . भिन्सेन्त फन गोखको तर्फबाट थिओ भान गोगलाई पत्र। हेग, शनिबार, ५ अगस्ट १८८२।}} सन् १८८३ को प्रारम्भदेखि, उनले बहु-आकृति रचनाहरूमा काम गर्न सुरु गरेका थिए। उनले तीमध्ये केहीको तस्वीरहरू खिचाएको भएतापनि उनका भाइले ती चित्रहरू जीवन्त नभएको टिप्पणी गरेपछि उनले ती सबै कृतिहरूलाई नष्ट गरी पुनः [[तेलचित्र|तेल चित्रकला]]तर्फ अग्रसर बनेका थिए। फन गोखले [[हागे स्कुल]]का प्रसिद्ध कलाकारहरू जस्तै [[जोहान हेन्ड्रिक वाइसेनब्रुख|वाइसेनब्रुख]] र [[बर्नार्ड ब्लोमर्स]] तर्फ ध्यान दिए र उनले उनीहरूबाट र हागे स्कुलको दोस्रो पुस्ताका [[थियोफिल द बक|द बक]] र [[हरम्यान जोहानेस भान डर वेले|भान डर वेले]] जस्ता चित्रकारहरूबाट प्राविधिक सल्लाह लिएका थिए।<ref>{{sfnp|Dorn|Schröder|Sillevis|1996}}</ref> देन्थ्रेमा छोटो समय बिताएपछि उनी नेदरल्यान्ड्स कै अर्को सहर नुएनेन सरेका थिए थिए भने त्यहाँ उनले धेरै ठूला चित्रहरूमा काम सुरु गरे तर तीमध्ये अधिकांशलाई उनले नष्ट गरिदिएका थिए। हाल यीमध्ये ''आलु भक्षक'' र यसका केही समकक्षी कृतिहरू मात्र अस्तित्वमा रहेका छन्।<ref>{{sfnp|Dorn|Schröder|Sillevis|1996}}</ref> [[रेज्क्सम्युजियम]]को भ्रमणपछि फन गोले [[रेम्ब्रन्ट]] र [[फ्रान्स हाल्स]] जस्ता कलाकारहरूको छिटो र लाभदायक ब्रसवर्क प्रति आफ्नो प्रशंसा व्यक्त गरेका थिए।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let535/letter.html Letter 535]|ps= To Theo van Gogh. Nuenen, on or about Tuesday, 13 October 1885.}}{{efn|group=note|{{harvp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let535/letter.html Letter 535 ]|ps= To Theo van Gogh. Nuenen, on or about Tuesday, 13 October 1885:{{paragraph break}}मैले पुराना डच चित्रहरू फेरि हेर्दा मलाई विशेषगरी के कुराले प्रभाव पार्‍यो भने ती सामान्यतया चाँडो चित्रित गरिएका थिए। हाल्स, रेम्ब्रान्ट, रुइसडेल जस्ता महान् कलाकारहरू र अन्य धेरैले चित्रहरूलाई सकेसम्म सिधै क्यानभासमा उतारेका छन् र त्यसमा उहाँहरूले धेरै पटक दोहोर्‍याए काम गर्नुभएन। यो कुरालाई पनि कृपया याद गरियोस्—कि यदि त्यो सफल भयो भने, उहाँहरूले त्यसलाई त्यसै छाडिदिन्छन्। विशेषगरी मैले रेम्ब्रन्ट र हाल्सका हातहरूको प्रशंसा गरेँ—ती हातहरू जसमा जीवन थियो तर आजकल मानिसहरूले चाहेजस्तो गरी निखारिएको थिएन... जाडोमा म पुराना चित्रहरूमा देखेका शैलीका विभिन्न कुराहरू अन्वेषण गर्नेछु। मैले आफूलाई आवश्यक पर्ने धेरै कुराहरू देखेँ तर सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा—यसलाई उनीहरू "हतारको कार्य" भन्छन्—त्यो पुराना डच चित्रकारहरूले गज्जबले गरेका थिए। त्यो—हतारको कार्य—थोरै ब्रसको स्ट्रोकहरूका साथ, उनीहरू अहिले यसको बारेमा सुन्न चाहँदैनन्—तर परिणाम कति सत्य हुन्छ।{{paragraph break}}}}}} आफ्ना धेरै कमजोरीहरू अनुभव र प्राविधिक विशेषज्ञताको कमीले गर्दा भएको कुरामा उनी सचेत थिए,{{sfnp|Dorn|Schröder|Sillevis|1996}} त्यसैले नोभेम्बर १८८५ मा उनले सिक्न र आफ्नो सीप विकास गर्न एन्टवर्प र पछि पेरिसको यात्रा गरेका थिए।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 708}} [[चित्र:Van_Gogh_The_Olive_Trees..jpg|thumb|''[[जैतुनका रुखहरू (फन गोख शृङ्खला)|जैतुनका रुखहरू र पृष्ठभूमिमा अल्पाइल्स]]'', सन् १८८९। आधुनिक कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क|alt=हरियो घुमाउरो जैतुनका रुखहरूको एउटा वर्गाकार चित्र; पृष्ठभूमिमा नीलो पहाडहरू र माथि नीलो आकाशमा सेतो बादलहरू।]] थिओले ''आलु भक्षक''मा प्रयोग गरिएको गाढा रङ्गको आलोचना गरेका थिए जसलाई उनले आधुनिक शैलीका लागि अनुपयुक्त ठान्दथे।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=18}} सन् १८८६ र १८८७ को बीचमा पेरिसमा रहँदा, फन गोखले एउटा नयाँ, हल्का रङ्गको रङ्गमिश्रणमा निपुणता हासिल गर्ने प्रयास गरेका थिए। उनको ''[[पेरे ताँगीको आकृति]]'' (सन् १८८७) ले उज्यालो रङ्गमिश्रणका साथ उनको सफलता देखाउँछ र यो एक विकसित व्यक्तिगत शैलीको प्रमाण पनि हो।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=18–19}} रङ्गको बारेमा [[चार्ल्स ब्लाङ्क]]को ग्रन्थले उनलाई धेरै आकर्षित गरेको र उनलाई पूरक रङ्गहरूसँग काम गर्न प्रेरित गरेको थियो। फन गोखले पछि रङ्गको प्रभाव वर्णनात्मक मात्र नभई त्यो भन्दा माथि हुन्छ भन्ने विश्वास गर्न थालेका थिए भने यस सम्बन्धमा उनले भनेका छन्, "रङ्गले आफैमा केही व्यक्त गर्दछ"।{{sfnp|Sund|1988|loc=666}}{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let537/letter.html Letter 537]|ps= . Vincent to Theo, Nuenen, on or about Wednesday, 28 October 1885.}} ह्युजेसका अनुसार, फन गोखले रङ्गलाई "मनोवैज्ञानिक र नैतिक वजन" भएको रूपमा बुझेका थिए, जसलाई ''[[रात्रिकालीन क्याफे]]''को भड्किलो रातो र हरियो रङ्गहरूमा उदाहरणका रूपमा हेर्न सकिन्छ। यस कार्यबाट उनले "मानवताको भयानक आवेगहरू व्यक्त गर्न" चाहेका थिए।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 7}} पहेँलो रङ्ग उनको लागि सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण थियो, किनभने यसलाई भावनात्मक सत्यको प्रतीक मान्थ्यो। उनले पहेँलो रङ्गलाई सूर्यको प्रकाश, जीवन र ईश्वरको प्रतीकको रूपमा प्रयोग गरेका थिए।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 11}} फन गोख ग्रामीण जीवन र प्रकृतिको चित्रकार बन्न प्रयासरत थिए;{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 232}} आर्ल्समा आफ्नो पहिलो ग्रीष्मकालको समयमा उनले परिदृश्य र परम्परागत ग्रामीण जीवन चित्रण गर्न आफ्नो नयाँ रङ्गमिश्रणको प्रयोग गरेका थिए।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=20}} प्राकृतिक वस्तुहरूको पछाडि एउटा शक्ति अवस्थित हुन्छ भन्ने उनको विश्वासले उनलाई त्यो शक्तिको भाव वा प्रकृतिको सारलाई आफ्नो कलामा कैद गर्ने प्रयास गर्न प्रेरित गरेको थियो जुन कहिलेकाँही प्रतीकहरूको प्रयोग मार्फत प्रकट हुन्थ्यो।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 8–9}} सुरुमा [[जँ-फ्रँस्वा मिले]]बाट प्रतिलिपि गरिएको 'बीउ छर्ने व्यक्ति' चित्रमा उनका प्रस्तुतिहरूले शारीरिक श्रमको वीरताका सम्बन्धमा [[थोमस कार्लाइल]] र [[फ्रेडरिक नित्से]]का विचारहरूको प्रभाव झल्काउँदछन्<ref>{{Cite book |last=Wamberg |first=Jacob |title=Totalitarian Art and Modernity |publisher=Aarhus University Press |year=2010 |editor-last=Rasmussen |editor-first=Mikkel Bolt |pages=36–104 |chapter=Wounded Working Heroes: Seeing Millet and van Gogh through the Cleft Lens of Totalitarianism |editor-last2=Wamberg |editor-first2=Jacob}}</ref> भने यसका साथै यसले ती व्यक्तिलाई प्रचण्ड सूर्यमुनि जीवनको बीउ छरिरहेका ख्रीष्टको रूपमा उभ्याउँदा यसले फन गोखको धार्मिक विश्वासलाई पनि दर्शाउँदछ। {{sfnp|Sund|1988|loc=668}} यी त्यस्ता विषय र प्रसङ्गहरू थिए जसमा उनी बारम्बार फर्केर परिमार्जन र विकास गरिरहन्थे।{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 236}} उनका फूलका चित्रहरू प्रतीकात्मकताले भरिएको भएतापनि परम्परागत इसाई प्रतिमा विज्ञान प्रयोग गर्नुको सट्टा उनले आफ्नै नयाँ शैली बनाएका थिए जहाँ जीवन सूर्यमुनि बाँचिन्छ र काम भनेको जीवनको एउटा रूपक हो भन्ने अवधारणा राख्दछ।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 12}} आर्ल्समा वसन्त ऋतुका फूलहरू चित्रण गरेर र उज्यालो सूर्यको प्रकाशलाई कैद गर्न सिकेर आत्मविश्वास प्राप्त गरेपछि, उनी 'बीउ छर्ने मानिस' चित्रण गर्न तयार भएका थिए।{{sfnp|Sund|1988|loc=666}} [[चित्र:Vincent Willem van Gogh 098.jpg|thumb|''एटेनको बगैँचाको सम्झना'', सन् १८८८। [[हेर्मिट्टाग सङ्ग्रहालय]], सेन्ट पिटर्सबर्ग|alt=दुई महिलाहरूको नजिकको एउटा वर्गाकार चित्र जसमा एकजनाले छाता समातेकी छिन् भने अर्की महिलाले फूल समातेकी छिन्। तिनीहरूको पछाडि एक जवान महिला छिन् जो जङ्गली फूलहरूको ठूलो ओछ्यानमा फूलहरू टिपिरहेकी छिन्। तिनीहरू नदीको किनारमा घुमाउरो बाटोमा बगैँचाबाट हिँडिरहेका देखिन्छन्।]] उनले "यथार्थको भेष" भन्ने परिधिभित्रै रहे{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 223}} र धेरै शैलीगत गरिएका कार्यहरूको आलोचना गरेका थिए।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=21}} उनले पछि लेखेका थिए, ''तारामय रात''को अमूर्तता धेरै टाढा गएको र त्यसमा यथार्थ रूपमै "पृष्ठभूमिमा धेरै टाढा हराएको" थियो।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=21}} ह्युजेसले यसलाई चरम काल्पनिक आनन्दको क्षणको रूपमा वर्णन गर्दछन् जसमा ताराहरू एउटा ठूलो घुमाउरो रूपमा छन् जसले [[होकुसाई]]को ''[[कानागावाको विशाल आँधी]]'' को सम्झना दिलाउँछ यसका साथै माथि आकाशको चाल तल पृथ्वीमा रहेको साइप्रसको रूखको चालमा प्रतिबिम्बित हुन्छ र चित्रकारको परिकल्पना "रङ्गको बाक्लो र जोडदार मिश्रण" मा अनुवाद भएको छ।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 8}} सन् १८८५ र १८९० मा उनको मृत्युको बीचमा, फन गोखले एउटा 'ओभर' (कृतिको सङ्ग्रह) निर्माण गरिरहेको देखिन्छ।{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 224}} यो एउटा यस्तो सङ्ग्रह जसले उनको व्यक्तिगत दृष्टिकोणलाई प्रतिबिम्बित गर्थ्यो र यो व्यावसायिक रूपमा सफल हुन सक्थ्यो। उनी ब्लाङ्कको शैलीको परिभाषाबाट प्रभावित थिए, जस अनुसार एउटा साँचो चित्रकलाका लागि रङ्ग, परिप्रेक्ष्य र ब्रसको स्ट्रोकको सर्वोत्तम प्रयोग आवश्यक हुन्छ। फन गोखले आफूले निपुणता हासिल गरेको ठानेका चित्रहरूलाई "उद्देश्यपूर्ण" शब्द प्रयोग गर्दथे जबकि अन्यलाई उनले केवल अध्ययनका रूपमा लिन्थे।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=16–17}} उनले धेरै अध्ययन शृङ्खलाहरूको चित्रण गरेका {{sfnp|van Uitert|1981|loc= 223}} थिए जसमध्ये धेरैजसो निर्जीव वस्तुहरू थिए। यस्ता कलाकृतिहरू उनले रङ्गको प्रयोगको रूपमा वा साथीहरूलाई उपहार दिनका लागि बनाइएका थिए।{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 242}} आर्ल्सको कामले उनको 'ओभर' मा ठूलो योगदान पुर्‍याएको थियो त्यस समयका उनले सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण ठानेका चित्रहरूमा ''बीउ छर्ने मानिस'', ''रात्रिकालीन क्याफे'', ''[[एटेनको बगैँचाको सम्झना (आर्ल्सका महिलाहरू)|आर्ल्सका महिलाहरू]]'' र ''तारामय रात'' थिए। तिनीहरूको फराकिलो ब्रस स्ट्रोक, आविष्कारशील परिप्रेक्ष्य, रङ्ग, रूपरेखा र डिजाइनका साथ, यी चित्रहरूले उनले खोजेको शैलीलाई प्रतिनिधित्व गर्दछन्।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=21}} ===प्रमुख शृङ्खलाहरू=== [[चित्र:L'Arlésienne- Madame Joseph-Michel Ginoux (Marie Julien, 1848–1911) MET DT1396.jpg|thumb|upright|''लार्लेसियन: म्याडम गिनोक्स पुस्तकहरूका साथ'', नोभेम्बर १८८८। मेट्रोपोलिटन कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क|alt=एउटी सुसज्जित महिला आफ्नो दायाँ तर्फ (अवलोकनकर्ताको बायाँ) फर्किएर बसेकी छिन्। उनको काखमा दुईवटा पुस्तकहरू छन् र उनले पहेंलो पृष्ठभूमिको विपरीत गाढा रङ्गका लुगाहरू लगाएकी छिन्।]] फन गोखको शैलीगत विकासहरू सामान्यतया उनले युरोपका विभिन्न स्थानहरूमा बिताएका समयहरूसँग जोडिएका छन्। उनी स्थानीय संस्कृति र प्रकाशको अवस्थामा आफूलाई समाहित गर्न रुचाउँथे, यद्यपि उनले आफ्नो कार्यकालभरि एक उच्च व्यक्तिगत दृश्य दृष्टिकोण कायम राखेका थिए। एक कलाकारको रूपमा उनको विकास ढिलो थियो र उनी आफ्ना चित्रकलाका सीमाहरूको बारेमा सचेत थिए। फन गोख प्रायः नयाँ दृश्य उत्तेजनाहरूको सम्पर्कमा आउन र त्यसको माध्यमबाट आफ्नो प्राविधिक सीप विकास गर्नका लागि घर फर्किरहन्थे।{{sfnp|McQuillan|1989|loc=138}} कला इतिहासकार मेलिसा म्याक्विलनको विश्वास अनुसार यी बसाईँसराईहरूले पछिल्ला शैलीगत परिवर्तनहरूलाई पनि प्रतिबिम्बित गर्दछन् भने फन गोखले द्वन्द्वबाट बच्न र जब आदर्शवादी कलाकारले आफ्नो तत्कालीन अवस्थाको यथार्थको सामना गर्नुपर्थ्यो, तब त्यसलाई सम्हाल्ने संयन्त्र को रूपमा यी बसाईं सराईहरूलाई प्रयोग गर्दथे।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 193}} ====व्यक्तिका आकृतिहरू ==== फन गोखले व्यक्तिचित्रण आफ्नो सबैभन्दा ठूलो रुचिको विषय भएको बताएका थिए। सन् १८९० मा उनले लेखेका थिए, "मेरो पेशामा बाँकी सबै कुराभन्दा म जे कुराप्रति सबैभन्दा बढी भावुक छु, त्यो व्यक्तिचित्र हो, आधुनिक व्यक्तिचित्र।"<ref>{{Cite web |title=879 (883, W22): To Willemien van Gogh. Auvers-sur-Oise, Thursday, 5 June 1890. - Vincent van Gogh Letters |url=https://www.vangoghletters.org/vg/letters/let879/letter.html#translation |access-date=20 October 2022 |website=www.vangoghletters.org}}</ref> यो "चित्रकलामा एक मात्र यस्तो कुरा हो जसले मलाई गहिरो रूपमा छुन्छ र मलाई अनन्तको आभास दिन्छ।"{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 242}}{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let652/letter.html Letter 652]|ps= . Vincent to Theo van Gogh. Arles, Tuesday, 31 July 1888.}} उनले आफ्नी बहिनीलाई लेखेका थिए, उनी यस्ता व्यक्तिचित्रहरू बनाउन चाहन्छन् जुन चिरस्थायी रहोस् र उनले फोटोग्राफिक यथार्थवादको लक्ष्य राख्नुको सट्टा तिनीहरूको भावना र चरित्र कैद गर्न रङ्गको प्रयोग गर्नेछन्।{{refn|{{harvp|Channing|Bradley|2007|loc=67}}; {{harvp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let879/letter.html Letter 879]|ps= . Vincent to Willemien van Gogh. Auvers-sur-Oise, Thursday, 5 June 1890.}}}} फन गोखका सबैभन्दा नजिकका व्यक्तिहरू उनका व्यक्तिचित्रहरूमा प्रायः अनुपस्थित रहेतापनि उनले आफ्ना भाइ थिओको विरलै मात्र चित्र बनाएका थिए। उनकी आमाका व्यक्तिचित्रहरू भने तस्वीरहरूबाट बनाइएका थिए।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 198}} फन गोखले आर्ल्सका पोस्टमास्टर जोसेफ रोलिन र उनको परिवारको बारम्बार चित्र बनाएका थिए। ''ला बर्सेउज''का पाँचवटा संस्करणहरूमा, फन गोखले अगस्टिन रोलिनलाई चित्रण गरेका छन् जसले आफ्नो काखमा नदेखिने शिशु छोरीको कोक्रो हल्लाउन एउटा डोरी शान्तपूर्वक समातेकी छिन्। फन गोखले यसलाई सूर्यमुखी फूलका चित्रहरूको बीचमा राखेर एउटा 'ट्रिप्टिक' (तीनवटा प्यानल भएको चित्र) को केन्द्रीय छविको रूपमा बनाउने योजना बनाएका थिए।<ref>{{Cite web |date=October 2004 |title=Vincent van Gogh (1853-1890) |url=https://www.metmuseum.org/toah/hd/gogh/hd_gogh.htm |access-date=20 October 2022 |website=www.metmuseum.org}}</ref> == प्रतिष्ठा र विरासत == [[चित्र:Jo van Gogh-Bonger, by Woodbury and Page-2.jpg|thumb|upright|[[योहाना फन गोख-बोङ्गर]], सन् १८८९|alt=एक जवान महिलाको सहज अभिव्यक्ति र हल्का मुस्कानका साथ टाउकोको औपचारिक श्यामश्वेत तस्वीर]] सन् १८८० को दशकको अन्त्यतिर फन गोखको पहिलो प्रदर्शनीहरू पछि कलाकार, कला समीक्षक, व्यापारी र सङ्कलनकर्ताहरू माझ उनको प्रतिष्ठा निरन्तर बढ्दै गएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref> सन् १८८७ मा, [[अँद्रे आन्तोन]]ले पेरिसको [[थिएटर लिब्र]]मा [[जर्ज सुरात]] र [[पल सिन्याक]]का कामहरूसँगै फन गोखका चित्रहरू पनि राखेका थिए भने तीमध्ये केही जुलियन टाङ्गुईले प्राप्त गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 305}}</ref> सन् १८८९ मा, अल्बर्ट ओरियरले ''ल मोदेरनिस्त इलुस्त्रे'' पत्रिकामा उनको कामलाई "आगो, तीव्रता र घाम" को विशेषता भएको भनी वर्णन गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 307}}</ref> जनवरी १८९० मा ब्रसेल्सको सोस्येते दे-आर्तिस्त एँदेपाँदाँ ({{भाषा-फ्रान्सेली|Société des Artistes Indépendants}}) मा उनका १० वटा चित्रहरू प्रदर्शन गरिएका थिए।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc=72}}</ref> फ्रान्सेली राष्ट्रपति [[सादी कार्नो|मारी फ्रँस्वा सादी कार्नो]] फन गोखको कामबाट प्रभावित भएको भनिएको थियो।<ref>{{cite news |url=https://www.telegraph.co.uk/news/2018/08/27/van-gogh-not-unappreciated-lifetime-myth-busting-letter-shows/ |title=Van Gogh was not unappreciated in his lifetime, myth-busting letter shows |work=The Daily Telegraph |last=Furness |first=Hannah |date=27 August 2018 |access-date=7 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180908015803/https://www.telegraph.co.uk/news/2018/08/27/van-gogh-not-unappreciated-lifetime-myth-busting-letter-shows/ |archive-date=8 September 2018 |url-status=live }}</ref> फन गोखको मृत्युपछि, ब्रसेल्स, पेरिस, हेग र एन्टवर्पमा स्मृति प्रदर्शनीहरू आयोजना गरिएका थिए। उनका कामहरू ''[[ले भँ]]''मा छवटा चित्रहरू सहित धेरै उच्च-प्रोफाइल प्रदर्शनीहरूमा देखाइएका थिए भने सन् १८९१ मा ब्रसेल्समा एक पूर्वव्यापी प्रदर्शनी भएको थियो।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc=72}}</ref> सन् १८९२ मा [[ओक्तेभे मिर्बेउ]]ले लेखेका थिए, फन गोखको आत्महत्या कलाका लागि "एक असीमित दुखद क्षति थियो... यद्यपि जनता उनको भव्य अन्त्येष्टिमा भीड लागेनन् र बिचारा भिन्सेन्त फन गोख, जसको मृत्युको अर्थ प्रतिभाको एउटा सुन्दर ज्वाला निभ्नु हो, उनी आफ्नो जीवन जस्तै गुमनाम र उपेक्षित भएर मृत्युमा गए।"<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 305}}</ref> सन् १८९१ जनवरीमा उनका भाइ थिओको मृत्युले भिन्सेन्तको सबैभन्दा ठूलो र राम्रो पहुँच भएको समर्थकलाई गुमेको थियो।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 310}}</ref> थिओकी विधवा योहान फन गोख-बोङ्गर बीसको दशककी डच महिला थिइन् जसले न त आफ्नो पतिलाई न त जेठाजुलाई धेरै समयदेखि चिनेकी थिइन्। उनले अचानक सयौँ चित्र, पत्र र रेखाचित्रहरूका साथै आफ्नो शिशु छोरा भिन्सेन्त विलेम फन गोखको हेरचाह गर्नुपर्ने भएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref>{{efn|group=note|उनको पति परिवारको एकमात्र सहारा थिए, र योहानासँग पेरिसमा एउटा कोठा, केही फर्निचरका सामानहरू र जेठाजुका चित्रहरू मात्र बाँकी थिए, जसलाई त्यस समयमा "कुनै मूल्य नभएको" रूपमा हेरिन्थ्यो।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://www.webexhibits.org/vangogh/memoir/nephew/1.html Memoirs of V.W. van Gogh]}}}} गोगाँ फन गोखको प्रतिष्ठा बढाउन सहयोग गर्ने पक्षमा थिएनन् र जोका भाइ एन्ड्रिज बोङ्गर पनि उनको कामको बारेमा खासै उत्साहित देखिएनन्।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref> समीक्षकहरूमध्ये फन गोखका प्रारम्भिक समर्थकहरू मध्ये एक, ओरियरको सन् १८९२ मा २७ वर्षको उमेरमा [[टाइफाइड|टाइफाइड ज्वरो]]का कारण मृत्यु भएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> [[चित्र:Vincent Van Gogh 0013.jpg|thumb|right|upright|''त्रास्कोँ जाने बाटोमा चित्रकार'', अगस्ट १८८८ (दोस्रो विश्वयुद्धमा आगोले नष्ट भएको)|alt=एउटा परालको टोपी लगाएको मानिस, क्यानभास र पेन्टबक्स बोकेर, रूखले घेरिएको, पातहरू छरिएको ग्रामीण सडकमा देब्रेतिर हिँडिरहेको चित्र]] सन् १८९२ मा, [[एमिल बेर्नार]]ले [[पेरिस]]मा फन गोखको चित्रहरूको एउटा सानो एकल प्रदर्शनी आयोजना गरेका थिए भने [[जुल्याँ ताँगी]]ले फन-गोख-बोङ्गरबाट पठाइएका धेरै चित्रहरूसहित फन गोखका अन्य चित्रहरूलाई प्रदर्शनमा राखेका थिए। अप्रिल १८९४ मा, पेरिसको [[दुराँ-रुएल]] ग्यालरीले फन गोखको कलाकृतिहरूबाट १० वटा चित्रहरू बिक्रीको लागि स्वीकार गर्न सहमति जनाएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> सन् १८९६ मा, त्यतिबेलाका एक अज्ञात कला फाभिवादी विद्यार्थी चित्रकार [[हेनरी मातिस]]ले ब्रिटनीको बेल इल टापूमा जोन रसेलसँग भेट्न गएका थिए।<ref>{{sfnp| Spurling|1998|loc= 119–138}}</ref> <ref name=abc>{{cite web|url=http://www.abc.net.au/rn/arts/booktalk/stories/s1430343.htm|title=अज्ञात मातिस&nbsp;... – पुस्तक वार्ता|last=हिलरी स्पर्लिङसँग अन्तर्वार्ता|date=८ जुन २००५|work=ABC Online|access-date=१ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20111012112023/http://www.abc.net.au/rn/arts/booktalk/stories/s1430343.htm|archive-date=१२ अक्टोबर २०११|url-status=live}}</ref> रसेल फन गोखको घनिष्ठ मित्र थिए; उनले मातिसलाई डच चित्रकारको कामसँग परिचित गराएर उनलाई फन गोखको एउटा रेखाचित्र दिएका थिए। फन गोखबाट प्रभावित भएर, मातिसले माटोको रङ्गको चित्रकला छोडेर चम्किला रङ्गहरू अपनाएका थिए।<ref name=abc/>{{sfnp|Spurling|1998|loc= 138}} सन् १९०१ मा पेरिसमा, बर्नहाइम-ज्युन ग्यालरीमा फन गोखको एउटा ठूलो पूर्वव्यापी प्रदर्शनी आयोजना गरिएको थियो जसले [[आन्द्रे देराँ]] र [[मौरिस द भ्लामिङ्क]]लाई उत्साहित तुल्याएको र फाभिवादको उदयमा योगदान पुर्‍याएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> सन् १९१२ मा कोलोनमा सोन्डरबुन्ड कलाकारहरूसँग, सन् १९१३ मा न्युयोर्कमा आर्मरी प्रदर्शनी, र सन् १९१४ मा बर्लिनमा महत्वपूर्ण समूह प्रदर्शनीहरू भएका थिए,<ref>{{sfnp|Dorn|Leeman|1990}}</ref> [[हेन्क ब्रेमर]] फन गोखको बारेमा सिकाउन र बोल्नमा महत्वपूर्ण भूमिकामा थिए,<ref>{{sfnp|Rovers|2007|loc= 262}}</ref> र उनले [[हेलेन क्रोलर-मुलर]]लाई फन गोखको कलासँग परिचित गराएका थिए जो उनको कामको एक अति उत्सुक सङ्ग्रहकर्ता बनेकी थिइन्।<ref>{{sfnp|Rovers|2007|loc= 258}}</ref> जर्मनेली अभिव्यञ्जनावादका प्रारम्भिक व्यक्तित्वहरू जस्तै [[एमिल नोल्डे]]ले फन गोखको कामप्रति ऋण स्वीकार गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Selz|1968|p= 82}}</ref> फन गोखको प्रसिद्धि [[पहिलो विश्वयुद्ध]]भन्दा पहिले [[अस्ट्रिया]] र [[जर्मनी]]मा सर्वप्रथम शिखरमा पुगेको थियो,<ref>{{sfnp|Weikop|2007|loc= 208}}</ref> जसमा उनको पत्रहरूको तीन खण्डमा १९१४ मा प्रकाशनले सहयोग पुर्‍याएको थियो।<ref>{{sfnp|Naifeh|Smith|2011|loc= 867}}</ref> उनका पत्रहरू अभिव्यञ्जनात्मक र साहित्यिक छन् भने यी पत्रहरूलाई १९औँ शताब्दीको आफ्नो प्रकारको अग्रणी लेखाइको रूपमा वर्णन गरिएको छ।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 19}}</ref> यी पत्रहरूले फन गोखको एउटा शक्तिशाली पौराणिक कथाको सुरुवात गर्दछ जसमा उनलाई एक तीव्र र समर्पित चित्रकारको रूपमा उल्लेख गरि आफ्नो कलाको लागि कष्ट भोगेको र युवावस्थामै मृत्युवरण गरेको भनी वर्णन गर्दछ।<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= x}}</ref> सन् १९३४ मा, उपन्यासकार [[अर्भिङ स्टोन]]ले फन गोखको जीवनमा आधारित एउटा जीवनीपरक उपन्यास लेखे जसको शीर्षक थियो ''[[लस्ट फर लाइफ (उपन्यास)|लस्ट फर लाइफ]]'' राखिएको थियो जुन फन गोखका भाइ थिओलाई लेखेको पत्रहरूमा आधारित थियो।<ref>{{cite web|url=https://www.imdb.com/name/nm0994883/|title=भिन्सेन्त फन गोखका लागि IMDb|website=IMDb|access-date=९ मे २०१९|archive-url=https://web.archive.org/web/20190527102007/https://www.imdb.com/name/nm0994883/|archive-date=२७ मे २०१९|url-status=live}}</ref> यस उपन्यास र सन् १९५६ को यसै नामको चलचित्रले उनको प्रसिद्धिलाई अझै वृद्धि गरेको देखिन्छ। संयुक्त राज्यहरूमा स्टोनले अनुमान लगाएअनुसार, उनको अप्रत्याशित सर्वाधिक बिक्री भएका पुस्तक भन्दा पहिले केही सय मानिसहरूले मात्र फन गोखको बारेमा सुनेका थिए।<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= xii}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=dlhn_Kxgm8g | archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211114/dlhn_Kxgm8g| archive-date=१४ नोभेम्बर २०२१ | url-status=live|title=अर्भिङ स्टोन अन्तर्वार्ता |work= Day at Night|first=जेम्स |last=डे |date=२३ अप्रिल १९७४ |access-date=२ अगस्ट २०१७}}</ref> ===फन गोख सङ्ग्रहालय=== {{मुख्य|फन गोख सङ्ग्रहालय}} [[चित्र:Weesp and Amsterdam (Netherland, June 2020) - 7 (50550627911).jpg|thumb|फन गोख सङ्ग्रहालय, एम्स्टर्डम]] फन गोखको भतिजा [[भिन्सेन्त विलेम फन गोख]] (सन् १८९०–१९७८),<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 253}}</ref> ले आफ्नी आमाको मृत्यु सन् १९२५ मा भएपछि उनीसँग सम्बन्धित सबै सम्पत्तिको उत्तराधिकारी बनेका थिए। सन् १९५० को दशकको प्रारम्भमा उनले चार खण्ड र धेरै भाषाहरूमा प्रस्तुत पत्रहरूको पूर्ण संस्करणको प्रकाशनको व्यवस्था गरेका थिए। त्यसपछि उनले सम्पूर्ण सङ्ग्रह खरीद गर्न र राख्नको लागि एउटा फाउन्डेसनलाई अनुदान दिन डच सरकारसँग वार्ता सुरु गरेका थिए।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 252}}</ref> थिओका छोरा विलेम फन गोखले कलाकृतिहरू सम्भवतः उत्तम अवस्थाहरूमा प्रदर्शित गरिनेछन् भन्ने उद्देश्यले यो परियोजनाको योजना बनाएका थिए। यो परियोजना सन् १९६३ मा सुरु भएको थियोे जहाँ वास्तुकार [[खेरित रितभेल्त]]लाई यसको डिजाइनको जिम्मा दिइएको र सन् १९६४ मा उनको मृत्युपछि [[किशो कुरोकावा]]ले उक्त जिम्मेवारी सम्हालेका थिए।<ref name=nga>{{citation |url=http://www.nga.gov/exhibitions/vgmsm.shtm |title=भान गोगको भान गोगहरू: भान गोग संग्रहालय |date=४ अक्टोबर १९९८ |publisher=नेसनल ग्यालेरी अफ आर्ट |access-date=२३ अप्रिल २०११ |archive-url=https://web.archive.org/web/20100529195527/http://www.nga.gov/exhibitions/vgmsm.shtm |archive-date=२९ मे २०१० |url-status=live }}</ref> सन् १९६० को दशकभरि काम प्रगतिमा रह्यो र यसको भव्य उद्घाटनको लागि सन् १९७२ को वर्षलाई लक्षित गरिएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 253}}</ref> [[फन गोख सङ्ग्रहालय]] सन् १९७३ मा एम्स्टर्डमको [[म्युजियमप्लेन]] मा खुलेको थियो,<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= xiii}}</ref> यो राइक्सम्युजियमपछि नेदरल्यान्ड्सको दोस्रो सबैभन्दा लोकप्रिय सङ्ग्रहालय बन्न सफल भएको थियो नहाँ नियमित रूपमा वार्षिक १५ लाखभन्दा बढी आगन्तुकहरू आउने गर्दथे। सन् २०१५ मा यसले कीर्तिमानी १९ लाख आगन्तुकहरू पाएको थियो।<ref>{{cite news|url=http://www.at5.nl/artikelen/150751/bezoekersrecords_voor_van_gogh_museum_en_nemo|title=Bezoekersrecords voor Van Gogh Museum en NEMO|date=१५ डिसेम्बर २०१५|language=डच|work=AT5|access-date=४ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20160721082453/http://www.at5.nl/artikelen/150751/bezoekersrecords_voor_van_gogh_museum_en_nemo|archive-date=२१ जुलाई २०१६|url-status=live}}</ref> यस सङ्ग्रहालयमा ८५ प्रतिशत आगन्तुकहरू अन्य देशहरूबाट आएका थिए।<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/culture-professionals-network/2015/sep/01/van-gogh-museum-chief-axel-ruger-interview|title=फन गोख सङ्ग्रहालय प्रमुख: हाम्रो आयका स्रोतहरू विविधीकरण गर्नु महत्वपूर्ण छ|last=Caines|first=Matthew|date=१ सेप्टेम्बर २०१५|work=द गार्डियन|access-date=४ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20160826101634/https://www.theguardian.com/culture-professionals-network/2015/sep/01/van-gogh-museum-chief-axel-ruger-interview|archive-date=२६ अगस्ट २०१६|url-status=live}}</ref> == टिप्पणीहरू == {{Reflist|group=note}} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == {{sister project links|auto=1}} * [http://www.vggallery.com/ भिन्सेन्त फन गोख चित्र सङ्ग्राहलय], फन गोखका पत्र तथा कार्यहरूको सम्पूर्ण विवरण * [http://vangoghletters.org/ फन गोखद्वारा लिखित पत्रहरू] {{Webarchive|url=https://wayback.archive-it.org/all/20121025195053/http://vangoghletters.org/vg/ |date=2012-10-25 }} * [http://www.nga.gov/content/ngaweb/education/teachers/teaching-packets/van-gogh.html/ भिन्सेन्त फन गोख] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170920143009/https://www.nga.gov/content/ngaweb/education/teachers/teaching-packets/van-gogh.html/ |date=2017-09-20 }} शिक्षण कार्यक्रम * {{Gutenberg author | id=40599}} * {{Internet Archive author |sname=Vincent van Gogh}} * {{Librivox author |id=6171}} * {{IMDB name}} rrk3cpuqqodeeztiiczb5pr1s5x4fkw 1354072 1354071 2026-05-03T02:35:10Z हिमाल सुवेदी 30817 /* व्यक्तिका आकृतिहरू */ 1354072 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = भिन्सेन्त फन गोख | image = Vincent van Gogh - Self-Portrait - Google Art Project (454045).jpg | alt = A head and shoulders portrait of a thirty something man, with a red beard, facing to the left | caption = सन् १८८७ मा गोखद्वारा बनाइएको उनको आत्म प्रतिमा जसलाई सिकागो कला संस्थानमा राखिएको छ। | birth_name = भिन्सेन्त विलम फन गोख | birth_date = {{Birth date|1853|3|30|df=y}} | birth_place = जुन्दार्त, नेदरल्यान्डस् | death_date = {{Death date and age|df=yes|1890|7|29|1853|3|30}} | death_place = उभेर-सु-वाज, फ्रान्स | death_cause = गोली हानी आत्महत्या | resting_place = उभेर-सु-वाज, फ्रान्स | resting_place_coordinates = {{Coord|49.07531|2.17894|type:landmark_region:FR|format=dms|display=inline}} | movement = उत्तर-प्रभावोत्पादी | education = | field = चित्रकारिता, स्थिर-जीवन अङ्कन, आकृति र भूदृश्य चित्रहरू | family = थिओ फन गोख (भाइ) | notable_works = {{ubl|''[[सिन होर्निक|सिन होर्निक चित्र शृङ्खला]]'' (सन् १८८२-८३)|''आलु भक्षक'' (सन् १८८५)|''सूर्यमुखी फूलहरूको शृङ्खला चित्रण'' (सन् १८८७)|''आर्लेसमा सुत्नेकोठा'' (सन् १८८८)|''[[तारामय रात]]'' (सन् १८८९)|''डाक्टर गचेतको आकृति'' (सन् १८९०)|''कागहरू रहेको गहुँबारी'' (सन् १८९०)|''सियोस्ता'' (सन् १८९०)|''उभेरको गृजाघर'' (सन् १८९०)|''|''[[दुःखी वृद्ध मानिस]]'' (सन् १८९०)}} }} '''भिन्सेन्त विलम फन गोख''' ({{IPA-nl|ˈvɪnsɛnt ˈʋɪləm vɑn ˈɣɔx|lang|Nl-Vincent_van_Gogh.ogg}} (३० मार्च १८५३ – २९ जुलाई १८९०) एक नेदरल्यान्डेेेली उत्तर प्रभावोत्पादी चित्रकार थिए। उनी मरणोपरान्त पश्चिमी कला इतिहासमा सबैभन्दा प्रसिद्ध र प्रभावशाली व्यक्तित्वहरू मध्ये एक थिए। सानै उमेरदेखि चित्रकला सुरु गरेका उनले बीसको दशकको मध्यपछि आफ्नो जीवनको अन्तिम दुई वर्षमा असङ्ख्य प्रसिद्ध चित्रहरू चित्रित गरेका थिए। उनीद्वारा बनाइएका अधिकांश चित्रहरूमा भूपरिदृश्य, सूर्यमुखी, गहुँको खेतहरू आदि समावेश छन्। एक दशकको अवधिमा उनले २,१०० भन्दा बढी चित्रहरू बनाए जसमा ८६० तेल चित्र, १,३०० भन्दा बढी जलनाला, रेखाचित्र तथा भूदृश्यहरू समावेश छन्। उनका प्रारम्भिक कार्यहरू अधिकतम स्थिर जीवन र कृषक श्रमिकहरूको चित्रणमा रङ्गहरूद्वारा सङ्केत गरिएको थियो जसले उनका पछिका चित्रकर्महरूलाई त्यसबाट छुट्टाएको थियो। व्यावसायिक रूपमा असफल भएपनि उनले बनाएका चित्रहरू निकै प्रसिद्ध रहेका छन्।<ref>Tralbaut (1981), 286,287</ref><ref>Hulsker (1990), 390</ref> लामो समयदेखि मानसिक रोगबाट पीडित उनले ३७ वर्षको उमेरमा आत्महत्या गरेका थिए। एक उच्चमध्यम वर्गीय परिवारमा जन्मिएका उनी आफ्नो बाल्यकालदेखिनै शान्त, गम्भीर र विचारशील थिए। युवावस्थामा उनले एक कला व्यवसायिकको रूपमा काम गरेका थिए भने यस क्रममा उनले थुप्रै ठाउँहरूको यात्रा पनि गरेका थिए। तर लन्डनमा स्थानान्तरण भएपछि उनी निकै उदास बनेका थिए। त्यसपछिका दिनहरूमा उनी धार्मिक रूपमा सक्रियता देखाउँदै दक्षिणी बेल्जियममा सेवकको रूपमा समय बिताएका थिए। सन् १८८१ मा आफ्ना आमाबुबासँग घर फर्किनुपूर्व उनले कलामा आधुनिकतावादी प्रवृत्तिहरूको बारेमा थुप्रै जानकारीहरू लिइसकेका थिए र सोही वर्षबाट उनले चित्रकर्म सुरु गरेका थिए। सन् १८८१ मा, चित्रकारिता सुरु गर्नुपूर्व उनी अस्वस्थ बनेका थिए। उनका भाइ थिओले उनलाई आर्थिक रूपमा समर्थन गरेका थिए भने उनीहरू दुवैले मिलेर आफ्ना परिवारजन तथा परिचित मानिसहरूलाई लामो पत्राचार गरेका थिए। सन् १८८६ मा उनले पेरिस बसाइँसराइ गरि एमिले बर्नार्ड र [[पल गोगाँ]] जस्ता ''[[आभँ-गार्द|अग्रगामी]]'' सदस्यहरूलाई भेटेका थिए जसले प्रभाववादी संवेदनशीलताको विरुद्धमा प्रतिक्रिया दिइरहेका थिए। उनको काम विकसित हुँदै जाँदा उनले स्थिर जीवन र स्थानीय परिदृश्यहरूका लागि एउटा नयाँ दृष्टिकोण सिर्जना गरेका थिए। उनका चित्रहरू चम्किलो रङ्गका हुँदै गएको र उनले एउटा यस्तो शैली विकास गरे जुन सन् १८८८ मा फ्रान्सको दक्षिणमा पर्ने [[आर्लेस]] बसाइका क्रममा पूर्ण रूपमा साकार भएको थियो। यस अवधिमा उनले [[जैतूनका रूखहरू (फन गोख शृङ्खला)|जैतूनका रूख]]हरू, [[गहुँ खेत (फन गोख शृङ्खला)|गहुँका खेत]]हरू र [[सूर्यमुखी (फन गोख शृङ्खला)|सूर्यमुखी]] फूलकन शृङ्खलाहरू समावेश गर्न आफ्ना विषयवस्तुहरूलाई फराकिलो बनाएका थिए। फन गोख मानसिक रोगका लहरहरू र भ्रमबाट पीडित रहेको भएतापनि उनी आफ्नो मानसिक स्थिरताको बारेमा चिन्तित थिए। उनले प्रायः आफ्नो शारीरिक स्वास्थ्यलाई बेवास्ता गर्दथे भने उनले राम्रोसँग खाना नखाने र अत्यधिक रक्सी पिउने गर्दथे। गोगाँसँगको उनको मित्रता छुरा प्रहारको विवादपछि समाप्त भएको थियो जब क्रोधमा उनले आफ्नै देब्रे कानको एक भाग काटेका थिए। त्यसपछि उनले साँ-रेमी सहितका मानसिक अस्पतालहरूमा समय बिताएका थिए। अस्पतालबाट फर्किएर पेरिस नजिकैको ओभेर-सुर-वाजमा सरेपछि, उनी [[होमियोप्याथी चिकित्सा पद्धती|होमियोप्याथिक]] चिकित्सक [[पल गचेत]]को रेखदेखमा आएका थिए। उनको डिप्रेसन जारी रहेको र सन् १८९० जुलाई २७ का दिन उनले आफ्नै छातीमा आफैले गोली हानेका थिए। त्यसको दुईदिनपछि चोटका कारण उनको मृत्यु भएको थियो। फन गोख आफ्नो जीवनकालमा असफल बनेका र उनलाई पागल र असफल व्यक्तिको रूपमा पनि लिइने गरिन्थ्यो। आफ्नो आत्महत्यापछि उनी प्रसिद्ध हुँदै गएका र सार्वजनिक कल्पनामा एक सर्वोत्कृष्ट "गलत बुझिएको प्रतिभाशाली" व्यक्तिको रूपमा अवस्थित छन्, यस्तो कलाकार "जहाँ पागलपन र रचनात्मकताका कुराहरू आपसमा जोडिन्छन्"।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 9}}</ref> २०औँ शताब्दीको प्रारम्भमा उनको चित्रकला शैलीका तत्वहरू [[फोभिवाद]] र जर्मन अभिव्यक्तिवादीहरूद्वारा आत्मसात गरिएपछि उनको ख्याति बढ्न थालेको थियो। उनले पछिल्ला दशकहरूमा व्यापक आलोचनात्मक, व्यावसायिक र लोकप्रिय सफलता प्राप्त गरेका र उनलाई एक महत्त्वपूर्ण तर दु:खद चित्रकारको रूपमा सम्झिने गरिन्छ। यस्तो खालको समस्याग्रस्त व्यक्तित्वले पीडित कलाकारको रसरङ्गमय आदर्शलाई प्रतिनिधित्व गर्दछ। ==शैली र कृतिहरू== ===कलात्मक विकास=== [[चित्र:Vincent van Gogh - Starry Night - Google Art Project.jpg|thumb|''[[रोन नदीमाथि तारामय रात]]'', सन् १८८८। [[Musée d'Orsay|मुजे दोर्से]], पेरिस|alt= रोन नदीमाथि चम्किला ताराहरू बिच अँध्यारो तारामय रातको दृश्य। नदीपारि, टाढाका भवनहरूबाट उज्याला बत्तीहरू रोनको अँध्यारो पानीमा प्रतिबिम्बित भइरहेका छन्।]] फन गोखले विद्यालयमा हुँदा [[जलरङ चित्रकला|जलरङ]] मार्फत चित्र बनाएर रङ भर्ने काम गर्दथे तर उनका यस्ता चित्रकलाहरूका केही उदाहरण मात्र अस्तित्वमा रहेका छन् भने केहीको लेखकत्व विवादित छ।<ref>{{sfnp|Van Heugten|1996|loc= 246–251}}</ref> जब उनले वयस्कको रूपमा कलालाई अपनाए तब उनले यसलाई प्रारम्भिक स्तरबाट सुरु गरेका थिए। सन् १८८२ को प्रारम्भमा, उनका काका कर्नेलिस मारिनसले, जो एम्स्टर्डमको समकालीन कलाको एक प्रसिद्ध ग्यालरीका मालिक थिए, हेगको रेखाचित्रहरूको लागि अनुरोध गरेको भएतापनि फन गोखको काम अपेक्षा अनुसारको भएको थिएन। मारिनसले दोस्रो कमिसन प्रस्ताव गर्दै विषयवस्तुलाई विस्तृत रूपमा निर्दिष्ट गरेतातर परिणामबाट फेरि निराशजनक बनेका थिए। फन गोखले लगनशीलता देखाउँदै उनले आफ्नो स्टुडियोमा परिवर्तनशील सटर र विभिन्न चित्रण सामग्रीहरू र प्रकाशको प्रयोग गरेका थिए। एक वर्षभन्दा बढी समयसम्म उनले एकल आकृतिहरूमा काम जारी राखी&nbsp;– कालो र सेतोमा अत्यन्त विस्तृत अध्ययनहरू गरे{{efn|group=note|कालो र सेतोमा काम गर्ने कलाकारहरू, जस्तै चित्रित पत्रपत्रिकाहरू ''[[द ग्राफिक]]'' वा ''[[द इलस्ट्रेटेड लन्डन न्युज]]'' का लागि, फन गोखका मनपर्ने कलाकारहरू मध्येका थिए। {{sfnp|Pickvance|1974}}}} जसले त्यतिबेला उनलाई केवल आलोचना मात्र दिलाएको थियो। पछि, तिनै कलाकृतिहरूलाई प्रारम्भिक उत्कृष्ट कृतिहरूको रूपमा मान्यता प्राप्त भएको थियो।{{sfnp|Dorn|Keyes|2000}} अगस्ट १८८२ मा, थिओले भिन्सेन्तलाई बाहिरी प्राकृतिक परिवेशमा काम गर्नका लागि सामग्री किन्न पैसा दिएका थिए। भिन्सेन्तले लेखेको एक पत्रमा उनी "नयाँ जोसका साथ चित्र बनाइरहन सक्छन्" भन्ने उल्लेख थियो।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let253/letter.html पत्र २५३]|ps= . भिन्सेन्त फन गोखको तर्फबाट थिओ भान गोगलाई पत्र। हेग, शनिबार, ५ अगस्ट १८८२।}} सन् १८८३ को प्रारम्भदेखि, उनले बहु-आकृति रचनाहरूमा काम गर्न सुरु गरेका थिए। उनले तीमध्ये केहीको तस्वीरहरू खिचाएको भएतापनि उनका भाइले ती चित्रहरू जीवन्त नभएको टिप्पणी गरेपछि उनले ती सबै कृतिहरूलाई नष्ट गरी पुनः [[तेलचित्र|तेल चित्रकला]]तर्फ अग्रसर बनेका थिए। फन गोखले [[हागे स्कुल]]का प्रसिद्ध कलाकारहरू जस्तै [[जोहान हेन्ड्रिक वाइसेनब्रुख|वाइसेनब्रुख]] र [[बर्नार्ड ब्लोमर्स]] तर्फ ध्यान दिए र उनले उनीहरूबाट र हागे स्कुलको दोस्रो पुस्ताका [[थियोफिल द बक|द बक]] र [[हरम्यान जोहानेस भान डर वेले|भान डर वेले]] जस्ता चित्रकारहरूबाट प्राविधिक सल्लाह लिएका थिए।<ref>{{sfnp|Dorn|Schröder|Sillevis|1996}}</ref> देन्थ्रेमा छोटो समय बिताएपछि उनी नेदरल्यान्ड्स कै अर्को सहर नुएनेन सरेका थिए थिए भने त्यहाँ उनले धेरै ठूला चित्रहरूमा काम सुरु गरे तर तीमध्ये अधिकांशलाई उनले नष्ट गरिदिएका थिए। हाल यीमध्ये ''आलु भक्षक'' र यसका केही समकक्षी कृतिहरू मात्र अस्तित्वमा रहेका छन्।<ref>{{sfnp|Dorn|Schröder|Sillevis|1996}}</ref> [[रेज्क्सम्युजियम]]को भ्रमणपछि फन गोले [[रेम्ब्रन्ट]] र [[फ्रान्स हाल्स]] जस्ता कलाकारहरूको छिटो र लाभदायक ब्रसवर्क प्रति आफ्नो प्रशंसा व्यक्त गरेका थिए।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let535/letter.html Letter 535]|ps= To Theo van Gogh. Nuenen, on or about Tuesday, 13 October 1885.}}{{efn|group=note|{{harvp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let535/letter.html Letter 535 ]|ps= To Theo van Gogh. Nuenen, on or about Tuesday, 13 October 1885:{{paragraph break}}मैले पुराना डच चित्रहरू फेरि हेर्दा मलाई विशेषगरी के कुराले प्रभाव पार्‍यो भने ती सामान्यतया चाँडो चित्रित गरिएका थिए। हाल्स, रेम्ब्रान्ट, रुइसडेल जस्ता महान् कलाकारहरू र अन्य धेरैले चित्रहरूलाई सकेसम्म सिधै क्यानभासमा उतारेका छन् र त्यसमा उहाँहरूले धेरै पटक दोहोर्‍याए काम गर्नुभएन। यो कुरालाई पनि कृपया याद गरियोस्—कि यदि त्यो सफल भयो भने, उहाँहरूले त्यसलाई त्यसै छाडिदिन्छन्। विशेषगरी मैले रेम्ब्रन्ट र हाल्सका हातहरूको प्रशंसा गरेँ—ती हातहरू जसमा जीवन थियो तर आजकल मानिसहरूले चाहेजस्तो गरी निखारिएको थिएन... जाडोमा म पुराना चित्रहरूमा देखेका शैलीका विभिन्न कुराहरू अन्वेषण गर्नेछु। मैले आफूलाई आवश्यक पर्ने धेरै कुराहरू देखेँ तर सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा—यसलाई उनीहरू "हतारको कार्य" भन्छन्—त्यो पुराना डच चित्रकारहरूले गज्जबले गरेका थिए। त्यो—हतारको कार्य—थोरै ब्रसको स्ट्रोकहरूका साथ, उनीहरू अहिले यसको बारेमा सुन्न चाहँदैनन्—तर परिणाम कति सत्य हुन्छ।{{paragraph break}}}}}} आफ्ना धेरै कमजोरीहरू अनुभव र प्राविधिक विशेषज्ञताको कमीले गर्दा भएको कुरामा उनी सचेत थिए,{{sfnp|Dorn|Schröder|Sillevis|1996}} त्यसैले नोभेम्बर १८८५ मा उनले सिक्न र आफ्नो सीप विकास गर्न एन्टवर्प र पछि पेरिसको यात्रा गरेका थिए।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 708}} [[चित्र:Van_Gogh_The_Olive_Trees..jpg|thumb|''[[जैतुनका रुखहरू (फन गोख शृङ्खला)|जैतुनका रुखहरू र पृष्ठभूमिमा अल्पाइल्स]]'', सन् १८८९। आधुनिक कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क|alt=हरियो घुमाउरो जैतुनका रुखहरूको एउटा वर्गाकार चित्र; पृष्ठभूमिमा नीलो पहाडहरू र माथि नीलो आकाशमा सेतो बादलहरू।]] थिओले ''आलु भक्षक''मा प्रयोग गरिएको गाढा रङ्गको आलोचना गरेका थिए जसलाई उनले आधुनिक शैलीका लागि अनुपयुक्त ठान्दथे।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=18}} सन् १८८६ र १८८७ को बीचमा पेरिसमा रहँदा, फन गोखले एउटा नयाँ, हल्का रङ्गको रङ्गमिश्रणमा निपुणता हासिल गर्ने प्रयास गरेका थिए। उनको ''[[पेरे ताँगीको आकृति]]'' (सन् १८८७) ले उज्यालो रङ्गमिश्रणका साथ उनको सफलता देखाउँछ र यो एक विकसित व्यक्तिगत शैलीको प्रमाण पनि हो।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=18–19}} रङ्गको बारेमा [[चार्ल्स ब्लाङ्क]]को ग्रन्थले उनलाई धेरै आकर्षित गरेको र उनलाई पूरक रङ्गहरूसँग काम गर्न प्रेरित गरेको थियो। फन गोखले पछि रङ्गको प्रभाव वर्णनात्मक मात्र नभई त्यो भन्दा माथि हुन्छ भन्ने विश्वास गर्न थालेका थिए भने यस सम्बन्धमा उनले भनेका छन्, "रङ्गले आफैमा केही व्यक्त गर्दछ"।{{sfnp|Sund|1988|loc=666}}{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let537/letter.html Letter 537]|ps= . Vincent to Theo, Nuenen, on or about Wednesday, 28 October 1885.}} ह्युजेसका अनुसार, फन गोखले रङ्गलाई "मनोवैज्ञानिक र नैतिक वजन" भएको रूपमा बुझेका थिए, जसलाई ''[[रात्रिकालीन क्याफे]]''को भड्किलो रातो र हरियो रङ्गहरूमा उदाहरणका रूपमा हेर्न सकिन्छ। यस कार्यबाट उनले "मानवताको भयानक आवेगहरू व्यक्त गर्न" चाहेका थिए।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 7}} पहेँलो रङ्ग उनको लागि सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण थियो, किनभने यसलाई भावनात्मक सत्यको प्रतीक मान्थ्यो। उनले पहेँलो रङ्गलाई सूर्यको प्रकाश, जीवन र ईश्वरको प्रतीकको रूपमा प्रयोग गरेका थिए।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 11}} फन गोख ग्रामीण जीवन र प्रकृतिको चित्रकार बन्न प्रयासरत थिए;{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 232}} आर्ल्समा आफ्नो पहिलो ग्रीष्मकालको समयमा उनले परिदृश्य र परम्परागत ग्रामीण जीवन चित्रण गर्न आफ्नो नयाँ रङ्गमिश्रणको प्रयोग गरेका थिए।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=20}} प्राकृतिक वस्तुहरूको पछाडि एउटा शक्ति अवस्थित हुन्छ भन्ने उनको विश्वासले उनलाई त्यो शक्तिको भाव वा प्रकृतिको सारलाई आफ्नो कलामा कैद गर्ने प्रयास गर्न प्रेरित गरेको थियो जुन कहिलेकाँही प्रतीकहरूको प्रयोग मार्फत प्रकट हुन्थ्यो।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 8–9}} सुरुमा [[जँ-फ्रँस्वा मिले]]बाट प्रतिलिपि गरिएको 'बीउ छर्ने व्यक्ति' चित्रमा उनका प्रस्तुतिहरूले शारीरिक श्रमको वीरताका सम्बन्धमा [[थोमस कार्लाइल]] र [[फ्रेडरिक नित्से]]का विचारहरूको प्रभाव झल्काउँदछन्<ref>{{Cite book |last=Wamberg |first=Jacob |title=Totalitarian Art and Modernity |publisher=Aarhus University Press |year=2010 |editor-last=Rasmussen |editor-first=Mikkel Bolt |pages=36–104 |chapter=Wounded Working Heroes: Seeing Millet and van Gogh through the Cleft Lens of Totalitarianism |editor-last2=Wamberg |editor-first2=Jacob}}</ref> भने यसका साथै यसले ती व्यक्तिलाई प्रचण्ड सूर्यमुनि जीवनको बीउ छरिरहेका ख्रीष्टको रूपमा उभ्याउँदा यसले फन गोखको धार्मिक विश्वासलाई पनि दर्शाउँदछ। {{sfnp|Sund|1988|loc=668}} यी त्यस्ता विषय र प्रसङ्गहरू थिए जसमा उनी बारम्बार फर्केर परिमार्जन र विकास गरिरहन्थे।{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 236}} उनका फूलका चित्रहरू प्रतीकात्मकताले भरिएको भएतापनि परम्परागत इसाई प्रतिमा विज्ञान प्रयोग गर्नुको सट्टा उनले आफ्नै नयाँ शैली बनाएका थिए जहाँ जीवन सूर्यमुनि बाँचिन्छ र काम भनेको जीवनको एउटा रूपक हो भन्ने अवधारणा राख्दछ।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 12}} आर्ल्समा वसन्त ऋतुका फूलहरू चित्रण गरेर र उज्यालो सूर्यको प्रकाशलाई कैद गर्न सिकेर आत्मविश्वास प्राप्त गरेपछि, उनी 'बीउ छर्ने मानिस' चित्रण गर्न तयार भएका थिए।{{sfnp|Sund|1988|loc=666}} [[चित्र:Vincent Willem van Gogh 098.jpg|thumb|''एटेनको बगैँचाको सम्झना'', सन् १८८८। [[हेर्मिट्टाग सङ्ग्रहालय]], सेन्ट पिटर्सबर्ग|alt=दुई महिलाहरूको नजिकको एउटा वर्गाकार चित्र जसमा एकजनाले छाता समातेकी छिन् भने अर्की महिलाले फूल समातेकी छिन्। तिनीहरूको पछाडि एक जवान महिला छिन् जो जङ्गली फूलहरूको ठूलो ओछ्यानमा फूलहरू टिपिरहेकी छिन्। तिनीहरू नदीको किनारमा घुमाउरो बाटोमा बगैँचाबाट हिँडिरहेका देखिन्छन्।]] उनले "यथार्थको भेष" भन्ने परिधिभित्रै रहे{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 223}} र धेरै शैलीगत गरिएका कार्यहरूको आलोचना गरेका थिए।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=21}} उनले पछि लेखेका थिए, ''तारामय रात''को अमूर्तता धेरै टाढा गएको र त्यसमा यथार्थ रूपमै "पृष्ठभूमिमा धेरै टाढा हराएको" थियो।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=21}} ह्युजेसले यसलाई चरम काल्पनिक आनन्दको क्षणको रूपमा वर्णन गर्दछन् जसमा ताराहरू एउटा ठूलो घुमाउरो रूपमा छन् जसले [[होकुसाई]]को ''[[कानागावाको विशाल आँधी]]'' को सम्झना दिलाउँछ यसका साथै माथि आकाशको चाल तल पृथ्वीमा रहेको साइप्रसको रूखको चालमा प्रतिबिम्बित हुन्छ र चित्रकारको परिकल्पना "रङ्गको बाक्लो र जोडदार मिश्रण" मा अनुवाद भएको छ।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 8}} सन् १८८५ र १८९० मा उनको मृत्युको बीचमा, फन गोखले एउटा 'ओभर' (कृतिको सङ्ग्रह) निर्माण गरिरहेको देखिन्छ।{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 224}} यो एउटा यस्तो सङ्ग्रह जसले उनको व्यक्तिगत दृष्टिकोणलाई प्रतिबिम्बित गर्थ्यो र यो व्यावसायिक रूपमा सफल हुन सक्थ्यो। उनी ब्लाङ्कको शैलीको परिभाषाबाट प्रभावित थिए, जस अनुसार एउटा साँचो चित्रकलाका लागि रङ्ग, परिप्रेक्ष्य र ब्रसको स्ट्रोकको सर्वोत्तम प्रयोग आवश्यक हुन्छ। फन गोखले आफूले निपुणता हासिल गरेको ठानेका चित्रहरूलाई "उद्देश्यपूर्ण" शब्द प्रयोग गर्दथे जबकि अन्यलाई उनले केवल अध्ययनका रूपमा लिन्थे।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=16–17}} उनले धेरै अध्ययन शृङ्खलाहरूको चित्रण गरेका {{sfnp|van Uitert|1981|loc= 223}} थिए जसमध्ये धेरैजसो निर्जीव वस्तुहरू थिए। यस्ता कलाकृतिहरू उनले रङ्गको प्रयोगको रूपमा वा साथीहरूलाई उपहार दिनका लागि बनाइएका थिए।{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 242}} आर्ल्सको कामले उनको 'ओभर' मा ठूलो योगदान पुर्‍याएको थियो त्यस समयका उनले सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण ठानेका चित्रहरूमा ''बीउ छर्ने मानिस'', ''रात्रिकालीन क्याफे'', ''[[एटेनको बगैँचाको सम्झना (आर्ल्सका महिलाहरू)|आर्ल्सका महिलाहरू]]'' र ''तारामय रात'' थिए। तिनीहरूको फराकिलो ब्रस स्ट्रोक, आविष्कारशील परिप्रेक्ष्य, रङ्ग, रूपरेखा र डिजाइनका साथ, यी चित्रहरूले उनले खोजेको शैलीलाई प्रतिनिधित्व गर्दछन्।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=21}} ===प्रमुख शृङ्खलाहरू=== [[चित्र:L'Arlésienne- Madame Joseph-Michel Ginoux (Marie Julien, 1848–1911) MET DT1396.jpg|thumb|upright|''लार्लेसियन: म्याडम गिनोक्स पुस्तकहरूका साथ'', नोभेम्बर १८८८। मेट्रोपोलिटन कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क|alt=एउटी सुसज्जित महिला आफ्नो दायाँ तर्फ (अवलोकनकर्ताको बायाँ) फर्किएर बसेकी छिन्। उनको काखमा दुईवटा पुस्तकहरू छन् र उनले पहेंलो पृष्ठभूमिको विपरीत गाढा रङ्गका लुगाहरू लगाएकी छिन्।]] फन गोखको शैलीगत विकासहरू सामान्यतया उनले युरोपका विभिन्न स्थानहरूमा बिताएका समयहरूसँग जोडिएका छन्। उनी स्थानीय संस्कृति र प्रकाशको अवस्थामा आफूलाई समाहित गर्न रुचाउँथे, यद्यपि उनले आफ्नो कार्यकालभरि एक उच्च व्यक्तिगत दृश्य दृष्टिकोण कायम राखेका थिए। एक कलाकारको रूपमा उनको विकास ढिलो थियो र उनी आफ्ना चित्रकलाका सीमाहरूको बारेमा सचेत थिए। फन गोख प्रायः नयाँ दृश्य उत्तेजनाहरूको सम्पर्कमा आउन र त्यसको माध्यमबाट आफ्नो प्राविधिक सीप विकास गर्नका लागि घर फर्किरहन्थे।{{sfnp|McQuillan|1989|loc=138}} कला इतिहासकार मेलिसा म्याक्विलनको विश्वास अनुसार यी बसाईँसराईहरूले पछिल्ला शैलीगत परिवर्तनहरूलाई पनि प्रतिबिम्बित गर्दछन् भने फन गोखले द्वन्द्वबाट बच्न र जब आदर्शवादी कलाकारले आफ्नो तत्कालीन अवस्थाको यथार्थको सामना गर्नुपर्थ्यो, तब त्यसलाई सम्हाल्ने संयन्त्र को रूपमा यी बसाईं सराईहरूलाई प्रयोग गर्दथे।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 193}} ====व्यक्तिका आकृतिहरू ==== फन गोखले व्यक्तिचित्रण आफ्नो सबैभन्दा ठूलो रुचिको विषय भएको बताएका थिए। सन् १८९० मा उनले लेखेका थिए, "मेरो पेशामा बाँकी सबै कुराभन्दा म जे कुराप्रति सबैभन्दा बढी भावुक छु, त्यो व्यक्तिचित्र हो, आधुनिक व्यक्तिचित्र।"<ref>{{Cite web |title=879 (883, W22): To Willemien van Gogh. Auvers-sur-Oise, Thursday, 5 June 1890. - Vincent van Gogh Letters |url=https://www.vangoghletters.org/vg/letters/let879/letter.html#translation |access-date=20 October 2022 |website=www.vangoghletters.org}}</ref> यो "चित्रकलामा एक मात्र यस्तो कुरा हो जसले मलाई गहिरो रूपमा छुन्छ र मलाई अनन्तको आभास दिन्छ।"{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 242}}{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let652/letter.html Letter 652]|ps= . Vincent to Theo van Gogh. Arles, Tuesday, 31 July 1888.}} उनले आफ्नी बहिनीलाई लेखेका थिए, उनी यस्ता व्यक्तिचित्रहरू बनाउन चाहन्छन् जुन चिरस्थायी रहोस् र उनले फोटोग्राफिक यथार्थवादको लक्ष्य राख्नुको सट्टा तिनीहरूको भावना र चरित्र कैद गर्न रङ्गको प्रयोग गर्नेछन्।{{refn|{{harvp|Channing|Bradley|2007|loc=67}}; {{harvp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let879/letter.html Letter 879]|ps= . Vincent to Willemien van Gogh. Auvers-sur-Oise, Thursday, 5 June 1890.}}}} फन गोखका सबैभन्दा नजिकका व्यक्तिहरू उनका व्यक्तिचित्रहरूमा प्रायः अनुपस्थित रहेतापनि उनले आफ्ना भाइ थिओको विरलै मात्र चित्र बनाएका थिए। उनकी आमाका व्यक्तिचित्रहरू भने तस्वीरहरूबाट बनाइएका थिए।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 198}} फन गोखले आर्ल्सका पोस्टमास्टर जोसेफ रोलिन र उनको परिवारको बारम्बार चित्र बनाएका थिए। ''ला बर्सेउज''का पाँचवटा संस्करणहरूमा, फन गोखले अगस्टिन रोलिनलाई चित्रण गरेका छन् जसले आफ्नो काखमा नदेखिने शिशु छोरीको कोक्रो हल्लाउन एउटा डोरी शान्तपूर्वक समातेकी छिन्। फन गोखले यसलाई सूर्यमुखी फूलका चित्रहरूको बीचमा राखेर एउटा 'त्रिपट्ट' (तीनवटा प्यानल भएको चित्र) को केन्द्रीय छविको रूपमा बनाउने योजना बनाएका थिए।<ref>{{Cite web |date=October 2004 |title=Vincent van Gogh (1853-1890) |url=https://www.metmuseum.org/toah/hd/gogh/hd_gogh.htm |access-date=20 October 2022 |website=www.metmuseum.org}}</ref> <gallery widths="135px" heights="165px" class="center"> File:Van Gogh - Bildnis der Mutter des Künstlers.jpeg|alt=एकजना बूढी महिला राम्रो लुगा लगाएर बसेको बेला बनाइएको नजिकको चित्र जो बायाँ तर्फ (दर्शकको दायाँ) फर्किएर बसेकी छिन्। उनको ओठमा मुस्कान छ र उनले गाढा रङ्गको माथिल्लो भाग र टोपी लगाएकी छिन्, जीवन्त हरियो पृष्ठभूमिको सामु।|''कलाकारकी आमाको चित्र'', अक्टोबर १८८८, नर्टन सिमोन कला सङ्ग्रहालय, पासाडेना, क्यालिफोर्निया File:Vincent van Gogh - Eugène Boch - Google Art Project.jpg|alt=एक तीव्र युवकको नजिकको चित्र, कोट र टाईसहित राम्रो लुगा लगाएको, उनको दायाँ तर्फ (दर्शकको बायाँ) फर्किएको, उनको जुँगा र गोटी दाह्री छ र उनी पृष्ठभूमिमा तारायुक्त आकाशको सामु उभिएका छन्।|''युजिन बोख (तारामय आकाशको अगाडि कवि)'', सन् १८८८, [[मुजे दोर्से]], पेरिस File:Vincent van Gogh - Portret van de postbode Joseph Roulin.jpg|alt=जुँगा र दाह्री भएको एक मध्यम उमेरको पुरुषको चित्र कुर्सीमा बसेको उनको बायाँ तर्फ (दर्शकको दायाँ) फर्किएको। उनको अनुहारमा विचारशील भाव छ र उनका हातहरू खाली छन् जबकि उनको बायाँ हात टेबलमा टिकेको छ, उनले गाढा निलो वर्दी र टोपी लगाएका छन्, फिक्का निलो पृष्ठभूमिको सामु।|''पोस्टम्यान जोसेफ रुलिनको चित्र'' (सन् १८४१–१९०३), अगस्ट १८८८ को सुरु, बोस्टन File:Vincent Willem van Gogh 084.jpg|alt=एक बूढी राम्रो लुगा लगाएकी महिला उनको दायाँ तर्फ (दर्शकको बायाँ) फर्किएर बसेकी छिन्। उनले आफ्ना हातहरू काखमा जोडेकी छिन्, र उनले गाढा रंगको माथिल्लो भाग र हरियो पोशाक लगाएकी छिन्, जीवन्त फूलको वालपेपर पृष्ठभूमिको सामु।|''ला बेर्सेज (अगुस्तँ रुलिन)'', सन् १८८९, बोस्टन </gallery> {{clear}} == प्रतिष्ठा र विरासत == [[चित्र:Jo van Gogh-Bonger, by Woodbury and Page-2.jpg|thumb|upright|[[योहाना फन गोख-बोङ्गर]], सन् १८८९|alt=एक जवान महिलाको सहज अभिव्यक्ति र हल्का मुस्कानका साथ टाउकोको औपचारिक श्यामश्वेत तस्वीर]] सन् १८८० को दशकको अन्त्यतिर फन गोखको पहिलो प्रदर्शनीहरू पछि कलाकार, कला समीक्षक, व्यापारी र सङ्कलनकर्ताहरू माझ उनको प्रतिष्ठा निरन्तर बढ्दै गएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref> सन् १८८७ मा, [[अँद्रे आन्तोन]]ले पेरिसको [[थिएटर लिब्र]]मा [[जर्ज सुरात]] र [[पल सिन्याक]]का कामहरूसँगै फन गोखका चित्रहरू पनि राखेका थिए भने तीमध्ये केही जुलियन टाङ्गुईले प्राप्त गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 305}}</ref> सन् १८८९ मा, अल्बर्ट ओरियरले ''ल मोदेरनिस्त इलुस्त्रे'' पत्रिकामा उनको कामलाई "आगो, तीव्रता र घाम" को विशेषता भएको भनी वर्णन गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 307}}</ref> जनवरी १८९० मा ब्रसेल्सको सोस्येते दे-आर्तिस्त एँदेपाँदाँ ({{भाषा-फ्रान्सेली|Société des Artistes Indépendants}}) मा उनका १० वटा चित्रहरू प्रदर्शन गरिएका थिए।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc=72}}</ref> फ्रान्सेली राष्ट्रपति [[सादी कार्नो|मारी फ्रँस्वा सादी कार्नो]] फन गोखको कामबाट प्रभावित भएको भनिएको थियो।<ref>{{cite news |url=https://www.telegraph.co.uk/news/2018/08/27/van-gogh-not-unappreciated-lifetime-myth-busting-letter-shows/ |title=Van Gogh was not unappreciated in his lifetime, myth-busting letter shows |work=The Daily Telegraph |last=Furness |first=Hannah |date=27 August 2018 |access-date=7 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180908015803/https://www.telegraph.co.uk/news/2018/08/27/van-gogh-not-unappreciated-lifetime-myth-busting-letter-shows/ |archive-date=8 September 2018 |url-status=live }}</ref> फन गोखको मृत्युपछि, ब्रसेल्स, पेरिस, हेग र एन्टवर्पमा स्मृति प्रदर्शनीहरू आयोजना गरिएका थिए। उनका कामहरू ''[[ले भँ]]''मा छवटा चित्रहरू सहित धेरै उच्च-प्रोफाइल प्रदर्शनीहरूमा देखाइएका थिए भने सन् १८९१ मा ब्रसेल्समा एक पूर्वव्यापी प्रदर्शनी भएको थियो।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc=72}}</ref> सन् १८९२ मा [[ओक्तेभे मिर्बेउ]]ले लेखेका थिए, फन गोखको आत्महत्या कलाका लागि "एक असीमित दुखद क्षति थियो... यद्यपि जनता उनको भव्य अन्त्येष्टिमा भीड लागेनन् र बिचारा भिन्सेन्त फन गोख, जसको मृत्युको अर्थ प्रतिभाको एउटा सुन्दर ज्वाला निभ्नु हो, उनी आफ्नो जीवन जस्तै गुमनाम र उपेक्षित भएर मृत्युमा गए।"<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 305}}</ref> सन् १८९१ जनवरीमा उनका भाइ थिओको मृत्युले भिन्सेन्तको सबैभन्दा ठूलो र राम्रो पहुँच भएको समर्थकलाई गुमेको थियो।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 310}}</ref> थिओकी विधवा योहान फन गोख-बोङ्गर बीसको दशककी डच महिला थिइन् जसले न त आफ्नो पतिलाई न त जेठाजुलाई धेरै समयदेखि चिनेकी थिइन्। उनले अचानक सयौँ चित्र, पत्र र रेखाचित्रहरूका साथै आफ्नो शिशु छोरा भिन्सेन्त विलेम फन गोखको हेरचाह गर्नुपर्ने भएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref>{{efn|group=note|उनको पति परिवारको एकमात्र सहारा थिए, र योहानासँग पेरिसमा एउटा कोठा, केही फर्निचरका सामानहरू र जेठाजुका चित्रहरू मात्र बाँकी थिए, जसलाई त्यस समयमा "कुनै मूल्य नभएको" रूपमा हेरिन्थ्यो।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://www.webexhibits.org/vangogh/memoir/nephew/1.html Memoirs of V.W. van Gogh]}}}} गोगाँ फन गोखको प्रतिष्ठा बढाउन सहयोग गर्ने पक्षमा थिएनन् र जोका भाइ एन्ड्रिज बोङ्गर पनि उनको कामको बारेमा खासै उत्साहित देखिएनन्।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref> समीक्षकहरूमध्ये फन गोखका प्रारम्भिक समर्थकहरू मध्ये एक, ओरियरको सन् १८९२ मा २७ वर्षको उमेरमा [[टाइफाइड|टाइफाइड ज्वरो]]का कारण मृत्यु भएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> [[चित्र:Vincent Van Gogh 0013.jpg|thumb|right|upright|''त्रास्कोँ जाने बाटोमा चित्रकार'', अगस्ट १८८८ (दोस्रो विश्वयुद्धमा आगोले नष्ट भएको)|alt=एउटा परालको टोपी लगाएको मानिस, क्यानभास र पेन्टबक्स बोकेर, रूखले घेरिएको, पातहरू छरिएको ग्रामीण सडकमा देब्रेतिर हिँडिरहेको चित्र]] सन् १८९२ मा, [[एमिल बेर्नार]]ले [[पेरिस]]मा फन गोखको चित्रहरूको एउटा सानो एकल प्रदर्शनी आयोजना गरेका थिए भने [[जुल्याँ ताँगी]]ले फन-गोख-बोङ्गरबाट पठाइएका धेरै चित्रहरूसहित फन गोखका अन्य चित्रहरूलाई प्रदर्शनमा राखेका थिए। अप्रिल १८९४ मा, पेरिसको [[दुराँ-रुएल]] ग्यालरीले फन गोखको कलाकृतिहरूबाट १० वटा चित्रहरू बिक्रीको लागि स्वीकार गर्न सहमति जनाएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> सन् १८९६ मा, त्यतिबेलाका एक अज्ञात कला फाभिवादी विद्यार्थी चित्रकार [[हेनरी मातिस]]ले ब्रिटनीको बेल इल टापूमा जोन रसेलसँग भेट्न गएका थिए।<ref>{{sfnp| Spurling|1998|loc= 119–138}}</ref> <ref name=abc>{{cite web|url=http://www.abc.net.au/rn/arts/booktalk/stories/s1430343.htm|title=अज्ञात मातिस&nbsp;... – पुस्तक वार्ता|last=हिलरी स्पर्लिङसँग अन्तर्वार्ता|date=८ जुन २००५|work=ABC Online|access-date=१ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20111012112023/http://www.abc.net.au/rn/arts/booktalk/stories/s1430343.htm|archive-date=१२ अक्टोबर २०११|url-status=live}}</ref> रसेल फन गोखको घनिष्ठ मित्र थिए; उनले मातिसलाई डच चित्रकारको कामसँग परिचित गराएर उनलाई फन गोखको एउटा रेखाचित्र दिएका थिए। फन गोखबाट प्रभावित भएर, मातिसले माटोको रङ्गको चित्रकला छोडेर चम्किला रङ्गहरू अपनाएका थिए।<ref name=abc/>{{sfnp|Spurling|1998|loc= 138}} सन् १९०१ मा पेरिसमा, बर्नहाइम-ज्युन ग्यालरीमा फन गोखको एउटा ठूलो पूर्वव्यापी प्रदर्शनी आयोजना गरिएको थियो जसले [[आन्द्रे देराँ]] र [[मौरिस द भ्लामिङ्क]]लाई उत्साहित तुल्याएको र फाभिवादको उदयमा योगदान पुर्‍याएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> सन् १९१२ मा कोलोनमा सोन्डरबुन्ड कलाकारहरूसँग, सन् १९१३ मा न्युयोर्कमा आर्मरी प्रदर्शनी, र सन् १९१४ मा बर्लिनमा महत्वपूर्ण समूह प्रदर्शनीहरू भएका थिए,<ref>{{sfnp|Dorn|Leeman|1990}}</ref> [[हेन्क ब्रेमर]] फन गोखको बारेमा सिकाउन र बोल्नमा महत्वपूर्ण भूमिकामा थिए,<ref>{{sfnp|Rovers|2007|loc= 262}}</ref> र उनले [[हेलेन क्रोलर-मुलर]]लाई फन गोखको कलासँग परिचित गराएका थिए जो उनको कामको एक अति उत्सुक सङ्ग्रहकर्ता बनेकी थिइन्।<ref>{{sfnp|Rovers|2007|loc= 258}}</ref> जर्मनेली अभिव्यञ्जनावादका प्रारम्भिक व्यक्तित्वहरू जस्तै [[एमिल नोल्डे]]ले फन गोखको कामप्रति ऋण स्वीकार गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Selz|1968|p= 82}}</ref> फन गोखको प्रसिद्धि [[पहिलो विश्वयुद्ध]]भन्दा पहिले [[अस्ट्रिया]] र [[जर्मनी]]मा सर्वप्रथम शिखरमा पुगेको थियो,<ref>{{sfnp|Weikop|2007|loc= 208}}</ref> जसमा उनको पत्रहरूको तीन खण्डमा १९१४ मा प्रकाशनले सहयोग पुर्‍याएको थियो।<ref>{{sfnp|Naifeh|Smith|2011|loc= 867}}</ref> उनका पत्रहरू अभिव्यञ्जनात्मक र साहित्यिक छन् भने यी पत्रहरूलाई १९औँ शताब्दीको आफ्नो प्रकारको अग्रणी लेखाइको रूपमा वर्णन गरिएको छ।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 19}}</ref> यी पत्रहरूले फन गोखको एउटा शक्तिशाली पौराणिक कथाको सुरुवात गर्दछ जसमा उनलाई एक तीव्र र समर्पित चित्रकारको रूपमा उल्लेख गरि आफ्नो कलाको लागि कष्ट भोगेको र युवावस्थामै मृत्युवरण गरेको भनी वर्णन गर्दछ।<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= x}}</ref> सन् १९३४ मा, उपन्यासकार [[अर्भिङ स्टोन]]ले फन गोखको जीवनमा आधारित एउटा जीवनीपरक उपन्यास लेखे जसको शीर्षक थियो ''[[लस्ट फर लाइफ (उपन्यास)|लस्ट फर लाइफ]]'' राखिएको थियो जुन फन गोखका भाइ थिओलाई लेखेको पत्रहरूमा आधारित थियो।<ref>{{cite web|url=https://www.imdb.com/name/nm0994883/|title=भिन्सेन्त फन गोखका लागि IMDb|website=IMDb|access-date=९ मे २०१९|archive-url=https://web.archive.org/web/20190527102007/https://www.imdb.com/name/nm0994883/|archive-date=२७ मे २०१९|url-status=live}}</ref> यस उपन्यास र सन् १९५६ को यसै नामको चलचित्रले उनको प्रसिद्धिलाई अझै वृद्धि गरेको देखिन्छ। संयुक्त राज्यहरूमा स्टोनले अनुमान लगाएअनुसार, उनको अप्रत्याशित सर्वाधिक बिक्री भएका पुस्तक भन्दा पहिले केही सय मानिसहरूले मात्र फन गोखको बारेमा सुनेका थिए।<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= xii}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=dlhn_Kxgm8g | archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211114/dlhn_Kxgm8g| archive-date=१४ नोभेम्बर २०२१ | url-status=live|title=अर्भिङ स्टोन अन्तर्वार्ता |work= Day at Night|first=जेम्स |last=डे |date=२३ अप्रिल १९७४ |access-date=२ अगस्ट २०१७}}</ref> ===फन गोख सङ्ग्रहालय=== {{मुख्य|फन गोख सङ्ग्रहालय}} [[चित्र:Weesp and Amsterdam (Netherland, June 2020) - 7 (50550627911).jpg|thumb|फन गोख सङ्ग्रहालय, एम्स्टर्डम]] फन गोखको भतिजा [[भिन्सेन्त विलेम फन गोख]] (सन् १८९०–१९७८),<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 253}}</ref> ले आफ्नी आमाको मृत्यु सन् १९२५ मा भएपछि उनीसँग सम्बन्धित सबै सम्पत्तिको उत्तराधिकारी बनेका थिए। सन् १९५० को दशकको प्रारम्भमा उनले चार खण्ड र धेरै भाषाहरूमा प्रस्तुत पत्रहरूको पूर्ण संस्करणको प्रकाशनको व्यवस्था गरेका थिए। त्यसपछि उनले सम्पूर्ण सङ्ग्रह खरीद गर्न र राख्नको लागि एउटा फाउन्डेसनलाई अनुदान दिन डच सरकारसँग वार्ता सुरु गरेका थिए।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 252}}</ref> थिओका छोरा विलेम फन गोखले कलाकृतिहरू सम्भवतः उत्तम अवस्थाहरूमा प्रदर्शित गरिनेछन् भन्ने उद्देश्यले यो परियोजनाको योजना बनाएका थिए। यो परियोजना सन् १९६३ मा सुरु भएको थियोे जहाँ वास्तुकार [[खेरित रितभेल्त]]लाई यसको डिजाइनको जिम्मा दिइएको र सन् १९६४ मा उनको मृत्युपछि [[किशो कुरोकावा]]ले उक्त जिम्मेवारी सम्हालेका थिए।<ref name=nga>{{citation |url=http://www.nga.gov/exhibitions/vgmsm.shtm |title=भान गोगको भान गोगहरू: भान गोग संग्रहालय |date=४ अक्टोबर १९९८ |publisher=नेसनल ग्यालेरी अफ आर्ट |access-date=२३ अप्रिल २०११ |archive-url=https://web.archive.org/web/20100529195527/http://www.nga.gov/exhibitions/vgmsm.shtm |archive-date=२९ मे २०१० |url-status=live }}</ref> सन् १९६० को दशकभरि काम प्रगतिमा रह्यो र यसको भव्य उद्घाटनको लागि सन् १९७२ को वर्षलाई लक्षित गरिएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 253}}</ref> [[फन गोख सङ्ग्रहालय]] सन् १९७३ मा एम्स्टर्डमको [[म्युजियमप्लेन]] मा खुलेको थियो,<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= xiii}}</ref> यो राइक्सम्युजियमपछि नेदरल्यान्ड्सको दोस्रो सबैभन्दा लोकप्रिय सङ्ग्रहालय बन्न सफल भएको थियो नहाँ नियमित रूपमा वार्षिक १५ लाखभन्दा बढी आगन्तुकहरू आउने गर्दथे। सन् २०१५ मा यसले कीर्तिमानी १९ लाख आगन्तुकहरू पाएको थियो।<ref>{{cite news|url=http://www.at5.nl/artikelen/150751/bezoekersrecords_voor_van_gogh_museum_en_nemo|title=Bezoekersrecords voor Van Gogh Museum en NEMO|date=१५ डिसेम्बर २०१५|language=डच|work=AT5|access-date=४ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20160721082453/http://www.at5.nl/artikelen/150751/bezoekersrecords_voor_van_gogh_museum_en_nemo|archive-date=२१ जुलाई २०१६|url-status=live}}</ref> यस सङ्ग्रहालयमा ८५ प्रतिशत आगन्तुकहरू अन्य देशहरूबाट आएका थिए।<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/culture-professionals-network/2015/sep/01/van-gogh-museum-chief-axel-ruger-interview|title=फन गोख सङ्ग्रहालय प्रमुख: हाम्रो आयका स्रोतहरू विविधीकरण गर्नु महत्वपूर्ण छ|last=Caines|first=Matthew|date=१ सेप्टेम्बर २०१५|work=द गार्डियन|access-date=४ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20160826101634/https://www.theguardian.com/culture-professionals-network/2015/sep/01/van-gogh-museum-chief-axel-ruger-interview|archive-date=२६ अगस्ट २०१६|url-status=live}}</ref> == टिप्पणीहरू == {{Reflist|group=note}} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == {{sister project links|auto=1}} * [http://www.vggallery.com/ भिन्सेन्त फन गोख चित्र सङ्ग्राहलय], फन गोखका पत्र तथा कार्यहरूको सम्पूर्ण विवरण * [http://vangoghletters.org/ फन गोखद्वारा लिखित पत्रहरू] {{Webarchive|url=https://wayback.archive-it.org/all/20121025195053/http://vangoghletters.org/vg/ |date=2012-10-25 }} * [http://www.nga.gov/content/ngaweb/education/teachers/teaching-packets/van-gogh.html/ भिन्सेन्त फन गोख] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170920143009/https://www.nga.gov/content/ngaweb/education/teachers/teaching-packets/van-gogh.html/ |date=2017-09-20 }} शिक्षण कार्यक्रम * {{Gutenberg author | id=40599}} * {{Internet Archive author |sname=Vincent van Gogh}} * {{Librivox author |id=6171}} * {{IMDB name}} 2aj47xuj64z3opou5jgaykwpnrirh5a 1354073 1354072 2026-05-03T02:44:25Z Saroj 31493 [[विकिपिडिया:हटक्याट|हटक्याट]]द्वारा +[[श्रेणी:भिन्सेन्त फन गोख]]; +[[श्रेणी:सन् १८५३ मा जन्म]]; +[[श्रेणी:सन् १८९० मा मृत्यु]]; +[[श्रेणी:चित्रकारहरू]]; +[[श्रेणी:पुरुष आत्महत्या]] 1354073 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = भिन्सेन्त फन गोख | image = Vincent van Gogh - Self-Portrait - Google Art Project (454045).jpg | alt = A head and shoulders portrait of a thirty something man, with a red beard, facing to the left | caption = सन् १८८७ मा गोखद्वारा बनाइएको उनको आत्म प्रतिमा जसलाई सिकागो कला संस्थानमा राखिएको छ। | birth_name = भिन्सेन्त विलम फन गोख | birth_date = {{Birth date|1853|3|30|df=y}} | birth_place = जुन्दार्त, नेदरल्यान्डस् | death_date = {{Death date and age|df=yes|1890|7|29|1853|3|30}} | death_place = उभेर-सु-वाज, फ्रान्स | death_cause = गोली हानी आत्महत्या | resting_place = उभेर-सु-वाज, फ्रान्स | resting_place_coordinates = {{Coord|49.07531|2.17894|type:landmark_region:FR|format=dms|display=inline}} | movement = उत्तर-प्रभावोत्पादी | education = | field = चित्रकारिता, स्थिर-जीवन अङ्कन, आकृति र भूदृश्य चित्रहरू | family = थिओ फन गोख (भाइ) | notable_works = {{ubl|''[[सिन होर्निक|सिन होर्निक चित्र शृङ्खला]]'' (सन् १८८२-८३)|''आलु भक्षक'' (सन् १८८५)|''सूर्यमुखी फूलहरूको शृङ्खला चित्रण'' (सन् १८८७)|''आर्लेसमा सुत्नेकोठा'' (सन् १८८८)|''[[तारामय रात]]'' (सन् १८८९)|''डाक्टर गचेतको आकृति'' (सन् १८९०)|''कागहरू रहेको गहुँबारी'' (सन् १८९०)|''सियोस्ता'' (सन् १८९०)|''उभेरको गृजाघर'' (सन् १८९०)|''|''[[दुःखी वृद्ध मानिस]]'' (सन् १८९०)}} }} '''भिन्सेन्त विलम फन गोख''' ({{IPA-nl|ˈvɪnsɛnt ˈʋɪləm vɑn ˈɣɔx|lang|Nl-Vincent_van_Gogh.ogg}} (३० मार्च १८५३ – २९ जुलाई १८९०) एक नेदरल्यान्डेेेली उत्तर प्रभावोत्पादी चित्रकार थिए। उनी मरणोपरान्त पश्चिमी कला इतिहासमा सबैभन्दा प्रसिद्ध र प्रभावशाली व्यक्तित्वहरू मध्ये एक थिए। सानै उमेरदेखि चित्रकला सुरु गरेका उनले बीसको दशकको मध्यपछि आफ्नो जीवनको अन्तिम दुई वर्षमा असङ्ख्य प्रसिद्ध चित्रहरू चित्रित गरेका थिए। उनीद्वारा बनाइएका अधिकांश चित्रहरूमा भूपरिदृश्य, सूर्यमुखी, गहुँको खेतहरू आदि समावेश छन्। एक दशकको अवधिमा उनले २,१०० भन्दा बढी चित्रहरू बनाए जसमा ८६० तेल चित्र, १,३०० भन्दा बढी जलनाला, रेखाचित्र तथा भूदृश्यहरू समावेश छन्। उनका प्रारम्भिक कार्यहरू अधिकतम स्थिर जीवन र कृषक श्रमिकहरूको चित्रणमा रङ्गहरूद्वारा सङ्केत गरिएको थियो जसले उनका पछिका चित्रकर्महरूलाई त्यसबाट छुट्टाएको थियो। व्यावसायिक रूपमा असफल भएपनि उनले बनाएका चित्रहरू निकै प्रसिद्ध रहेका छन्।<ref>Tralbaut (1981), 286,287</ref><ref>Hulsker (1990), 390</ref> लामो समयदेखि मानसिक रोगबाट पीडित उनले ३७ वर्षको उमेरमा आत्महत्या गरेका थिए। एक उच्चमध्यम वर्गीय परिवारमा जन्मिएका उनी आफ्नो बाल्यकालदेखिनै शान्त, गम्भीर र विचारशील थिए। युवावस्थामा उनले एक कला व्यवसायिकको रूपमा काम गरेका थिए भने यस क्रममा उनले थुप्रै ठाउँहरूको यात्रा पनि गरेका थिए। तर लन्डनमा स्थानान्तरण भएपछि उनी निकै उदास बनेका थिए। त्यसपछिका दिनहरूमा उनी धार्मिक रूपमा सक्रियता देखाउँदै दक्षिणी बेल्जियममा सेवकको रूपमा समय बिताएका थिए। सन् १८८१ मा आफ्ना आमाबुबासँग घर फर्किनुपूर्व उनले कलामा आधुनिकतावादी प्रवृत्तिहरूको बारेमा थुप्रै जानकारीहरू लिइसकेका थिए र सोही वर्षबाट उनले चित्रकर्म सुरु गरेका थिए। सन् १८८१ मा, चित्रकारिता सुरु गर्नुपूर्व उनी अस्वस्थ बनेका थिए। उनका भाइ थिओले उनलाई आर्थिक रूपमा समर्थन गरेका थिए भने उनीहरू दुवैले मिलेर आफ्ना परिवारजन तथा परिचित मानिसहरूलाई लामो पत्राचार गरेका थिए। सन् १८८६ मा उनले पेरिस बसाइँसराइ गरि एमिले बर्नार्ड र [[पल गोगाँ]] जस्ता ''[[आभँ-गार्द|अग्रगामी]]'' सदस्यहरूलाई भेटेका थिए जसले प्रभाववादी संवेदनशीलताको विरुद्धमा प्रतिक्रिया दिइरहेका थिए। उनको काम विकसित हुँदै जाँदा उनले स्थिर जीवन र स्थानीय परिदृश्यहरूका लागि एउटा नयाँ दृष्टिकोण सिर्जना गरेका थिए। उनका चित्रहरू चम्किलो रङ्गका हुँदै गएको र उनले एउटा यस्तो शैली विकास गरे जुन सन् १८८८ मा फ्रान्सको दक्षिणमा पर्ने [[आर्लेस]] बसाइका क्रममा पूर्ण रूपमा साकार भएको थियो। यस अवधिमा उनले [[जैतूनका रूखहरू (फन गोख शृङ्खला)|जैतूनका रूख]]हरू, [[गहुँ खेत (फन गोख शृङ्खला)|गहुँका खेत]]हरू र [[सूर्यमुखी (फन गोख शृङ्खला)|सूर्यमुखी]] फूलकन शृङ्खलाहरू समावेश गर्न आफ्ना विषयवस्तुहरूलाई फराकिलो बनाएका थिए। फन गोख मानसिक रोगका लहरहरू र भ्रमबाट पीडित रहेको भएतापनि उनी आफ्नो मानसिक स्थिरताको बारेमा चिन्तित थिए। उनले प्रायः आफ्नो शारीरिक स्वास्थ्यलाई बेवास्ता गर्दथे भने उनले राम्रोसँग खाना नखाने र अत्यधिक रक्सी पिउने गर्दथे। गोगाँसँगको उनको मित्रता छुरा प्रहारको विवादपछि समाप्त भएको थियो जब क्रोधमा उनले आफ्नै देब्रे कानको एक भाग काटेका थिए। त्यसपछि उनले साँ-रेमी सहितका मानसिक अस्पतालहरूमा समय बिताएका थिए। अस्पतालबाट फर्किएर पेरिस नजिकैको ओभेर-सुर-वाजमा सरेपछि, उनी [[होमियोप्याथी चिकित्सा पद्धती|होमियोप्याथिक]] चिकित्सक [[पल गचेत]]को रेखदेखमा आएका थिए। उनको डिप्रेसन जारी रहेको र सन् १८९० जुलाई २७ का दिन उनले आफ्नै छातीमा आफैले गोली हानेका थिए। त्यसको दुईदिनपछि चोटका कारण उनको मृत्यु भएको थियो। फन गोख आफ्नो जीवनकालमा असफल बनेका र उनलाई पागल र असफल व्यक्तिको रूपमा पनि लिइने गरिन्थ्यो। आफ्नो आत्महत्यापछि उनी प्रसिद्ध हुँदै गएका र सार्वजनिक कल्पनामा एक सर्वोत्कृष्ट "गलत बुझिएको प्रतिभाशाली" व्यक्तिको रूपमा अवस्थित छन्, यस्तो कलाकार "जहाँ पागलपन र रचनात्मकताका कुराहरू आपसमा जोडिन्छन्"।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 9}}</ref> २०औँ शताब्दीको प्रारम्भमा उनको चित्रकला शैलीका तत्वहरू [[फोभिवाद]] र जर्मन अभिव्यक्तिवादीहरूद्वारा आत्मसात गरिएपछि उनको ख्याति बढ्न थालेको थियो। उनले पछिल्ला दशकहरूमा व्यापक आलोचनात्मक, व्यावसायिक र लोकप्रिय सफलता प्राप्त गरेका र उनलाई एक महत्त्वपूर्ण तर दु:खद चित्रकारको रूपमा सम्झिने गरिन्छ। यस्तो खालको समस्याग्रस्त व्यक्तित्वले पीडित कलाकारको रसरङ्गमय आदर्शलाई प्रतिनिधित्व गर्दछ। ==शैली र कृतिहरू== ===कलात्मक विकास=== [[चित्र:Vincent van Gogh - Starry Night - Google Art Project.jpg|thumb|''[[रोन नदीमाथि तारामय रात]]'', सन् १८८८। [[Musée d'Orsay|मुजे दोर्से]], पेरिस|alt= रोन नदीमाथि चम्किला ताराहरू बिच अँध्यारो तारामय रातको दृश्य। नदीपारि, टाढाका भवनहरूबाट उज्याला बत्तीहरू रोनको अँध्यारो पानीमा प्रतिबिम्बित भइरहेका छन्।]] फन गोखले विद्यालयमा हुँदा [[जलरङ चित्रकला|जलरङ]] मार्फत चित्र बनाएर रङ भर्ने काम गर्दथे तर उनका यस्ता चित्रकलाहरूका केही उदाहरण मात्र अस्तित्वमा रहेका छन् भने केहीको लेखकत्व विवादित छ।<ref>{{sfnp|Van Heugten|1996|loc= 246–251}}</ref> जब उनले वयस्कको रूपमा कलालाई अपनाए तब उनले यसलाई प्रारम्भिक स्तरबाट सुरु गरेका थिए। सन् १८८२ को प्रारम्भमा, उनका काका कर्नेलिस मारिनसले, जो एम्स्टर्डमको समकालीन कलाको एक प्रसिद्ध ग्यालरीका मालिक थिए, हेगको रेखाचित्रहरूको लागि अनुरोध गरेको भएतापनि फन गोखको काम अपेक्षा अनुसारको भएको थिएन। मारिनसले दोस्रो कमिसन प्रस्ताव गर्दै विषयवस्तुलाई विस्तृत रूपमा निर्दिष्ट गरेतातर परिणामबाट फेरि निराशजनक बनेका थिए। फन गोखले लगनशीलता देखाउँदै उनले आफ्नो स्टुडियोमा परिवर्तनशील सटर र विभिन्न चित्रण सामग्रीहरू र प्रकाशको प्रयोग गरेका थिए। एक वर्षभन्दा बढी समयसम्म उनले एकल आकृतिहरूमा काम जारी राखी&nbsp;– कालो र सेतोमा अत्यन्त विस्तृत अध्ययनहरू गरे{{efn|group=note|कालो र सेतोमा काम गर्ने कलाकारहरू, जस्तै चित्रित पत्रपत्रिकाहरू ''[[द ग्राफिक]]'' वा ''[[द इलस्ट्रेटेड लन्डन न्युज]]'' का लागि, फन गोखका मनपर्ने कलाकारहरू मध्येका थिए। {{sfnp|Pickvance|1974}}}} जसले त्यतिबेला उनलाई केवल आलोचना मात्र दिलाएको थियो। पछि, तिनै कलाकृतिहरूलाई प्रारम्भिक उत्कृष्ट कृतिहरूको रूपमा मान्यता प्राप्त भएको थियो।{{sfnp|Dorn|Keyes|2000}} अगस्ट १८८२ मा, थिओले भिन्सेन्तलाई बाहिरी प्राकृतिक परिवेशमा काम गर्नका लागि सामग्री किन्न पैसा दिएका थिए। भिन्सेन्तले लेखेको एक पत्रमा उनी "नयाँ जोसका साथ चित्र बनाइरहन सक्छन्" भन्ने उल्लेख थियो।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let253/letter.html पत्र २५३]|ps= . भिन्सेन्त फन गोखको तर्फबाट थिओ भान गोगलाई पत्र। हेग, शनिबार, ५ अगस्ट १८८२।}} सन् १८८३ को प्रारम्भदेखि, उनले बहु-आकृति रचनाहरूमा काम गर्न सुरु गरेका थिए। उनले तीमध्ये केहीको तस्वीरहरू खिचाएको भएतापनि उनका भाइले ती चित्रहरू जीवन्त नभएको टिप्पणी गरेपछि उनले ती सबै कृतिहरूलाई नष्ट गरी पुनः [[तेलचित्र|तेल चित्रकला]]तर्फ अग्रसर बनेका थिए। फन गोखले [[हागे स्कुल]]का प्रसिद्ध कलाकारहरू जस्तै [[जोहान हेन्ड्रिक वाइसेनब्रुख|वाइसेनब्रुख]] र [[बर्नार्ड ब्लोमर्स]] तर्फ ध्यान दिए र उनले उनीहरूबाट र हागे स्कुलको दोस्रो पुस्ताका [[थियोफिल द बक|द बक]] र [[हरम्यान जोहानेस भान डर वेले|भान डर वेले]] जस्ता चित्रकारहरूबाट प्राविधिक सल्लाह लिएका थिए।<ref>{{sfnp|Dorn|Schröder|Sillevis|1996}}</ref> देन्थ्रेमा छोटो समय बिताएपछि उनी नेदरल्यान्ड्स कै अर्को सहर नुएनेन सरेका थिए थिए भने त्यहाँ उनले धेरै ठूला चित्रहरूमा काम सुरु गरे तर तीमध्ये अधिकांशलाई उनले नष्ट गरिदिएका थिए। हाल यीमध्ये ''आलु भक्षक'' र यसका केही समकक्षी कृतिहरू मात्र अस्तित्वमा रहेका छन्।<ref>{{sfnp|Dorn|Schröder|Sillevis|1996}}</ref> [[रेज्क्सम्युजियम]]को भ्रमणपछि फन गोले [[रेम्ब्रन्ट]] र [[फ्रान्स हाल्स]] जस्ता कलाकारहरूको छिटो र लाभदायक ब्रसवर्क प्रति आफ्नो प्रशंसा व्यक्त गरेका थिए।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let535/letter.html Letter 535]|ps= To Theo van Gogh. Nuenen, on or about Tuesday, 13 October 1885.}}{{efn|group=note|{{harvp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let535/letter.html Letter 535 ]|ps= To Theo van Gogh. Nuenen, on or about Tuesday, 13 October 1885:{{paragraph break}}मैले पुराना डच चित्रहरू फेरि हेर्दा मलाई विशेषगरी के कुराले प्रभाव पार्‍यो भने ती सामान्यतया चाँडो चित्रित गरिएका थिए। हाल्स, रेम्ब्रान्ट, रुइसडेल जस्ता महान् कलाकारहरू र अन्य धेरैले चित्रहरूलाई सकेसम्म सिधै क्यानभासमा उतारेका छन् र त्यसमा उहाँहरूले धेरै पटक दोहोर्‍याए काम गर्नुभएन। यो कुरालाई पनि कृपया याद गरियोस्—कि यदि त्यो सफल भयो भने, उहाँहरूले त्यसलाई त्यसै छाडिदिन्छन्। विशेषगरी मैले रेम्ब्रन्ट र हाल्सका हातहरूको प्रशंसा गरेँ—ती हातहरू जसमा जीवन थियो तर आजकल मानिसहरूले चाहेजस्तो गरी निखारिएको थिएन... जाडोमा म पुराना चित्रहरूमा देखेका शैलीका विभिन्न कुराहरू अन्वेषण गर्नेछु। मैले आफूलाई आवश्यक पर्ने धेरै कुराहरू देखेँ तर सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा—यसलाई उनीहरू "हतारको कार्य" भन्छन्—त्यो पुराना डच चित्रकारहरूले गज्जबले गरेका थिए। त्यो—हतारको कार्य—थोरै ब्रसको स्ट्रोकहरूका साथ, उनीहरू अहिले यसको बारेमा सुन्न चाहँदैनन्—तर परिणाम कति सत्य हुन्छ।{{paragraph break}}}}}} आफ्ना धेरै कमजोरीहरू अनुभव र प्राविधिक विशेषज्ञताको कमीले गर्दा भएको कुरामा उनी सचेत थिए,{{sfnp|Dorn|Schröder|Sillevis|1996}} त्यसैले नोभेम्बर १८८५ मा उनले सिक्न र आफ्नो सीप विकास गर्न एन्टवर्प र पछि पेरिसको यात्रा गरेका थिए।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 708}} [[चित्र:Van_Gogh_The_Olive_Trees..jpg|thumb|''[[जैतुनका रुखहरू (फन गोख शृङ्खला)|जैतुनका रुखहरू र पृष्ठभूमिमा अल्पाइल्स]]'', सन् १८८९। आधुनिक कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क|alt=हरियो घुमाउरो जैतुनका रुखहरूको एउटा वर्गाकार चित्र; पृष्ठभूमिमा नीलो पहाडहरू र माथि नीलो आकाशमा सेतो बादलहरू।]] थिओले ''आलु भक्षक''मा प्रयोग गरिएको गाढा रङ्गको आलोचना गरेका थिए जसलाई उनले आधुनिक शैलीका लागि अनुपयुक्त ठान्दथे।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=18}} सन् १८८६ र १८८७ को बीचमा पेरिसमा रहँदा, फन गोखले एउटा नयाँ, हल्का रङ्गको रङ्गमिश्रणमा निपुणता हासिल गर्ने प्रयास गरेका थिए। उनको ''[[पेरे ताँगीको आकृति]]'' (सन् १८८७) ले उज्यालो रङ्गमिश्रणका साथ उनको सफलता देखाउँछ र यो एक विकसित व्यक्तिगत शैलीको प्रमाण पनि हो।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=18–19}} रङ्गको बारेमा [[चार्ल्स ब्लाङ्क]]को ग्रन्थले उनलाई धेरै आकर्षित गरेको र उनलाई पूरक रङ्गहरूसँग काम गर्न प्रेरित गरेको थियो। फन गोखले पछि रङ्गको प्रभाव वर्णनात्मक मात्र नभई त्यो भन्दा माथि हुन्छ भन्ने विश्वास गर्न थालेका थिए भने यस सम्बन्धमा उनले भनेका छन्, "रङ्गले आफैमा केही व्यक्त गर्दछ"।{{sfnp|Sund|1988|loc=666}}{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let537/letter.html Letter 537]|ps= . Vincent to Theo, Nuenen, on or about Wednesday, 28 October 1885.}} ह्युजेसका अनुसार, फन गोखले रङ्गलाई "मनोवैज्ञानिक र नैतिक वजन" भएको रूपमा बुझेका थिए, जसलाई ''[[रात्रिकालीन क्याफे]]''को भड्किलो रातो र हरियो रङ्गहरूमा उदाहरणका रूपमा हेर्न सकिन्छ। यस कार्यबाट उनले "मानवताको भयानक आवेगहरू व्यक्त गर्न" चाहेका थिए।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 7}} पहेँलो रङ्ग उनको लागि सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण थियो, किनभने यसलाई भावनात्मक सत्यको प्रतीक मान्थ्यो। उनले पहेँलो रङ्गलाई सूर्यको प्रकाश, जीवन र ईश्वरको प्रतीकको रूपमा प्रयोग गरेका थिए।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 11}} फन गोख ग्रामीण जीवन र प्रकृतिको चित्रकार बन्न प्रयासरत थिए;{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 232}} आर्ल्समा आफ्नो पहिलो ग्रीष्मकालको समयमा उनले परिदृश्य र परम्परागत ग्रामीण जीवन चित्रण गर्न आफ्नो नयाँ रङ्गमिश्रणको प्रयोग गरेका थिए।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=20}} प्राकृतिक वस्तुहरूको पछाडि एउटा शक्ति अवस्थित हुन्छ भन्ने उनको विश्वासले उनलाई त्यो शक्तिको भाव वा प्रकृतिको सारलाई आफ्नो कलामा कैद गर्ने प्रयास गर्न प्रेरित गरेको थियो जुन कहिलेकाँही प्रतीकहरूको प्रयोग मार्फत प्रकट हुन्थ्यो।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 8–9}} सुरुमा [[जँ-फ्रँस्वा मिले]]बाट प्रतिलिपि गरिएको 'बीउ छर्ने व्यक्ति' चित्रमा उनका प्रस्तुतिहरूले शारीरिक श्रमको वीरताका सम्बन्धमा [[थोमस कार्लाइल]] र [[फ्रेडरिक नित्से]]का विचारहरूको प्रभाव झल्काउँदछन्<ref>{{Cite book |last=Wamberg |first=Jacob |title=Totalitarian Art and Modernity |publisher=Aarhus University Press |year=2010 |editor-last=Rasmussen |editor-first=Mikkel Bolt |pages=36–104 |chapter=Wounded Working Heroes: Seeing Millet and van Gogh through the Cleft Lens of Totalitarianism |editor-last2=Wamberg |editor-first2=Jacob}}</ref> भने यसका साथै यसले ती व्यक्तिलाई प्रचण्ड सूर्यमुनि जीवनको बीउ छरिरहेका ख्रीष्टको रूपमा उभ्याउँदा यसले फन गोखको धार्मिक विश्वासलाई पनि दर्शाउँदछ। {{sfnp|Sund|1988|loc=668}} यी त्यस्ता विषय र प्रसङ्गहरू थिए जसमा उनी बारम्बार फर्केर परिमार्जन र विकास गरिरहन्थे।{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 236}} उनका फूलका चित्रहरू प्रतीकात्मकताले भरिएको भएतापनि परम्परागत इसाई प्रतिमा विज्ञान प्रयोग गर्नुको सट्टा उनले आफ्नै नयाँ शैली बनाएका थिए जहाँ जीवन सूर्यमुनि बाँचिन्छ र काम भनेको जीवनको एउटा रूपक हो भन्ने अवधारणा राख्दछ।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 12}} आर्ल्समा वसन्त ऋतुका फूलहरू चित्रण गरेर र उज्यालो सूर्यको प्रकाशलाई कैद गर्न सिकेर आत्मविश्वास प्राप्त गरेपछि, उनी 'बीउ छर्ने मानिस' चित्रण गर्न तयार भएका थिए।{{sfnp|Sund|1988|loc=666}} [[चित्र:Vincent Willem van Gogh 098.jpg|thumb|''एटेनको बगैँचाको सम्झना'', सन् १८८८। [[हेर्मिट्टाग सङ्ग्रहालय]], सेन्ट पिटर्सबर्ग|alt=दुई महिलाहरूको नजिकको एउटा वर्गाकार चित्र जसमा एकजनाले छाता समातेकी छिन् भने अर्की महिलाले फूल समातेकी छिन्। तिनीहरूको पछाडि एक जवान महिला छिन् जो जङ्गली फूलहरूको ठूलो ओछ्यानमा फूलहरू टिपिरहेकी छिन्। तिनीहरू नदीको किनारमा घुमाउरो बाटोमा बगैँचाबाट हिँडिरहेका देखिन्छन्।]] उनले "यथार्थको भेष" भन्ने परिधिभित्रै रहे{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 223}} र धेरै शैलीगत गरिएका कार्यहरूको आलोचना गरेका थिए।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=21}} उनले पछि लेखेका थिए, ''तारामय रात''को अमूर्तता धेरै टाढा गएको र त्यसमा यथार्थ रूपमै "पृष्ठभूमिमा धेरै टाढा हराएको" थियो।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=21}} ह्युजेसले यसलाई चरम काल्पनिक आनन्दको क्षणको रूपमा वर्णन गर्दछन् जसमा ताराहरू एउटा ठूलो घुमाउरो रूपमा छन् जसले [[होकुसाई]]को ''[[कानागावाको विशाल आँधी]]'' को सम्झना दिलाउँछ यसका साथै माथि आकाशको चाल तल पृथ्वीमा रहेको साइप्रसको रूखको चालमा प्रतिबिम्बित हुन्छ र चित्रकारको परिकल्पना "रङ्गको बाक्लो र जोडदार मिश्रण" मा अनुवाद भएको छ।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 8}} सन् १८८५ र १८९० मा उनको मृत्युको बीचमा, फन गोखले एउटा 'ओभर' (कृतिको सङ्ग्रह) निर्माण गरिरहेको देखिन्छ।{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 224}} यो एउटा यस्तो सङ्ग्रह जसले उनको व्यक्तिगत दृष्टिकोणलाई प्रतिबिम्बित गर्थ्यो र यो व्यावसायिक रूपमा सफल हुन सक्थ्यो। उनी ब्लाङ्कको शैलीको परिभाषाबाट प्रभावित थिए, जस अनुसार एउटा साँचो चित्रकलाका लागि रङ्ग, परिप्रेक्ष्य र ब्रसको स्ट्रोकको सर्वोत्तम प्रयोग आवश्यक हुन्छ। फन गोखले आफूले निपुणता हासिल गरेको ठानेका चित्रहरूलाई "उद्देश्यपूर्ण" शब्द प्रयोग गर्दथे जबकि अन्यलाई उनले केवल अध्ययनका रूपमा लिन्थे।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=16–17}} उनले धेरै अध्ययन शृङ्खलाहरूको चित्रण गरेका {{sfnp|van Uitert|1981|loc= 223}} थिए जसमध्ये धेरैजसो निर्जीव वस्तुहरू थिए। यस्ता कलाकृतिहरू उनले रङ्गको प्रयोगको रूपमा वा साथीहरूलाई उपहार दिनका लागि बनाइएका थिए।{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 242}} आर्ल्सको कामले उनको 'ओभर' मा ठूलो योगदान पुर्‍याएको थियो त्यस समयका उनले सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण ठानेका चित्रहरूमा ''बीउ छर्ने मानिस'', ''रात्रिकालीन क्याफे'', ''[[एटेनको बगैँचाको सम्झना (आर्ल्सका महिलाहरू)|आर्ल्सका महिलाहरू]]'' र ''तारामय रात'' थिए। तिनीहरूको फराकिलो ब्रस स्ट्रोक, आविष्कारशील परिप्रेक्ष्य, रङ्ग, रूपरेखा र डिजाइनका साथ, यी चित्रहरूले उनले खोजेको शैलीलाई प्रतिनिधित्व गर्दछन्।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=21}} ===प्रमुख शृङ्खलाहरू=== [[चित्र:L'Arlésienne- Madame Joseph-Michel Ginoux (Marie Julien, 1848–1911) MET DT1396.jpg|thumb|upright|''लार्लेसियन: म्याडम गिनोक्स पुस्तकहरूका साथ'', नोभेम्बर १८८८। मेट्रोपोलिटन कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क|alt=एउटी सुसज्जित महिला आफ्नो दायाँ तर्फ (अवलोकनकर्ताको बायाँ) फर्किएर बसेकी छिन्। उनको काखमा दुईवटा पुस्तकहरू छन् र उनले पहेंलो पृष्ठभूमिको विपरीत गाढा रङ्गका लुगाहरू लगाएकी छिन्।]] फन गोखको शैलीगत विकासहरू सामान्यतया उनले युरोपका विभिन्न स्थानहरूमा बिताएका समयहरूसँग जोडिएका छन्। उनी स्थानीय संस्कृति र प्रकाशको अवस्थामा आफूलाई समाहित गर्न रुचाउँथे, यद्यपि उनले आफ्नो कार्यकालभरि एक उच्च व्यक्तिगत दृश्य दृष्टिकोण कायम राखेका थिए। एक कलाकारको रूपमा उनको विकास ढिलो थियो र उनी आफ्ना चित्रकलाका सीमाहरूको बारेमा सचेत थिए। फन गोख प्रायः नयाँ दृश्य उत्तेजनाहरूको सम्पर्कमा आउन र त्यसको माध्यमबाट आफ्नो प्राविधिक सीप विकास गर्नका लागि घर फर्किरहन्थे।{{sfnp|McQuillan|1989|loc=138}} कला इतिहासकार मेलिसा म्याक्विलनको विश्वास अनुसार यी बसाईँसराईहरूले पछिल्ला शैलीगत परिवर्तनहरूलाई पनि प्रतिबिम्बित गर्दछन् भने फन गोखले द्वन्द्वबाट बच्न र जब आदर्शवादी कलाकारले आफ्नो तत्कालीन अवस्थाको यथार्थको सामना गर्नुपर्थ्यो, तब त्यसलाई सम्हाल्ने संयन्त्र को रूपमा यी बसाईं सराईहरूलाई प्रयोग गर्दथे।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 193}} ====व्यक्तिका आकृतिहरू ==== फन गोखले व्यक्तिचित्रण आफ्नो सबैभन्दा ठूलो रुचिको विषय भएको बताएका थिए। सन् १८९० मा उनले लेखेका थिए, "मेरो पेशामा बाँकी सबै कुराभन्दा म जे कुराप्रति सबैभन्दा बढी भावुक छु, त्यो व्यक्तिचित्र हो, आधुनिक व्यक्तिचित्र।"<ref>{{Cite web |title=879 (883, W22): To Willemien van Gogh. Auvers-sur-Oise, Thursday, 5 June 1890. - Vincent van Gogh Letters |url=https://www.vangoghletters.org/vg/letters/let879/letter.html#translation |access-date=20 October 2022 |website=www.vangoghletters.org}}</ref> यो "चित्रकलामा एक मात्र यस्तो कुरा हो जसले मलाई गहिरो रूपमा छुन्छ र मलाई अनन्तको आभास दिन्छ।"{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 242}}{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let652/letter.html Letter 652]|ps= . Vincent to Theo van Gogh. Arles, Tuesday, 31 July 1888.}} उनले आफ्नी बहिनीलाई लेखेका थिए, उनी यस्ता व्यक्तिचित्रहरू बनाउन चाहन्छन् जुन चिरस्थायी रहोस् र उनले फोटोग्राफिक यथार्थवादको लक्ष्य राख्नुको सट्टा तिनीहरूको भावना र चरित्र कैद गर्न रङ्गको प्रयोग गर्नेछन्।{{refn|{{harvp|Channing|Bradley|2007|loc=67}}; {{harvp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let879/letter.html Letter 879]|ps= . Vincent to Willemien van Gogh. Auvers-sur-Oise, Thursday, 5 June 1890.}}}} फन गोखका सबैभन्दा नजिकका व्यक्तिहरू उनका व्यक्तिचित्रहरूमा प्रायः अनुपस्थित रहेतापनि उनले आफ्ना भाइ थिओको विरलै मात्र चित्र बनाएका थिए। उनकी आमाका व्यक्तिचित्रहरू भने तस्वीरहरूबाट बनाइएका थिए।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 198}} फन गोखले आर्ल्सका पोस्टमास्टर जोसेफ रोलिन र उनको परिवारको बारम्बार चित्र बनाएका थिए। ''ला बर्सेउज''का पाँचवटा संस्करणहरूमा, फन गोखले अगस्टिन रोलिनलाई चित्रण गरेका छन् जसले आफ्नो काखमा नदेखिने शिशु छोरीको कोक्रो हल्लाउन एउटा डोरी शान्तपूर्वक समातेकी छिन्। फन गोखले यसलाई सूर्यमुखी फूलका चित्रहरूको बीचमा राखेर एउटा 'त्रिपट्ट' (तीनवटा प्यानल भएको चित्र) को केन्द्रीय छविको रूपमा बनाउने योजना बनाएका थिए।<ref>{{Cite web |date=October 2004 |title=Vincent van Gogh (1853-1890) |url=https://www.metmuseum.org/toah/hd/gogh/hd_gogh.htm |access-date=20 October 2022 |website=www.metmuseum.org}}</ref> <gallery widths="135px" heights="165px" class="center"> File:Van Gogh - Bildnis der Mutter des Künstlers.jpeg|alt=एकजना बूढी महिला राम्रो लुगा लगाएर बसेको बेला बनाइएको नजिकको चित्र जो बायाँ तर्फ (दर्शकको दायाँ) फर्किएर बसेकी छिन्। उनको ओठमा मुस्कान छ र उनले गाढा रङ्गको माथिल्लो भाग र टोपी लगाएकी छिन्, जीवन्त हरियो पृष्ठभूमिको सामु।|''कलाकारकी आमाको चित्र'', अक्टोबर १८८८, नर्टन सिमोन कला सङ्ग्रहालय, पासाडेना, क्यालिफोर्निया File:Vincent van Gogh - Eugène Boch - Google Art Project.jpg|alt=एक तीव्र युवकको नजिकको चित्र, कोट र टाईसहित राम्रो लुगा लगाएको, उनको दायाँ तर्फ (दर्शकको बायाँ) फर्किएको, उनको जुँगा र गोटी दाह्री छ र उनी पृष्ठभूमिमा तारायुक्त आकाशको सामु उभिएका छन्।|''युजिन बोख (तारामय आकाशको अगाडि कवि)'', सन् १८८८, [[मुजे दोर्से]], पेरिस File:Vincent van Gogh - Portret van de postbode Joseph Roulin.jpg|alt=जुँगा र दाह्री भएको एक मध्यम उमेरको पुरुषको चित्र कुर्सीमा बसेको उनको बायाँ तर्फ (दर्शकको दायाँ) फर्किएको। उनको अनुहारमा विचारशील भाव छ र उनका हातहरू खाली छन् जबकि उनको बायाँ हात टेबलमा टिकेको छ, उनले गाढा निलो वर्दी र टोपी लगाएका छन्, फिक्का निलो पृष्ठभूमिको सामु।|''पोस्टम्यान जोसेफ रुलिनको चित्र'' (सन् १८४१–१९०३), अगस्ट १८८८ को सुरु, बोस्टन File:Vincent Willem van Gogh 084.jpg|alt=एक बूढी राम्रो लुगा लगाएकी महिला उनको दायाँ तर्फ (दर्शकको बायाँ) फर्किएर बसेकी छिन्। उनले आफ्ना हातहरू काखमा जोडेकी छिन्, र उनले गाढा रंगको माथिल्लो भाग र हरियो पोशाक लगाएकी छिन्, जीवन्त फूलको वालपेपर पृष्ठभूमिको सामु।|''ला बेर्सेज (अगुस्तँ रुलिन)'', सन् १८८९, बोस्टन </gallery> {{clear}} == प्रतिष्ठा र विरासत == [[चित्र:Jo van Gogh-Bonger, by Woodbury and Page-2.jpg|thumb|upright|[[योहाना फन गोख-बोङ्गर]], सन् १८८९|alt=एक जवान महिलाको सहज अभिव्यक्ति र हल्का मुस्कानका साथ टाउकोको औपचारिक श्यामश्वेत तस्वीर]] सन् १८८० को दशकको अन्त्यतिर फन गोखको पहिलो प्रदर्शनीहरू पछि कलाकार, कला समीक्षक, व्यापारी र सङ्कलनकर्ताहरू माझ उनको प्रतिष्ठा निरन्तर बढ्दै गएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref> सन् १८८७ मा, [[अँद्रे आन्तोन]]ले पेरिसको [[थिएटर लिब्र]]मा [[जर्ज सुरात]] र [[पल सिन्याक]]का कामहरूसँगै फन गोखका चित्रहरू पनि राखेका थिए भने तीमध्ये केही जुलियन टाङ्गुईले प्राप्त गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 305}}</ref> सन् १८८९ मा, अल्बर्ट ओरियरले ''ल मोदेरनिस्त इलुस्त्रे'' पत्रिकामा उनको कामलाई "आगो, तीव्रता र घाम" को विशेषता भएको भनी वर्णन गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 307}}</ref> जनवरी १८९० मा ब्रसेल्सको सोस्येते दे-आर्तिस्त एँदेपाँदाँ ({{भाषा-फ्रान्सेली|Société des Artistes Indépendants}}) मा उनका १० वटा चित्रहरू प्रदर्शन गरिएका थिए।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc=72}}</ref> फ्रान्सेली राष्ट्रपति [[सादी कार्नो|मारी फ्रँस्वा सादी कार्नो]] फन गोखको कामबाट प्रभावित भएको भनिएको थियो।<ref>{{cite news |url=https://www.telegraph.co.uk/news/2018/08/27/van-gogh-not-unappreciated-lifetime-myth-busting-letter-shows/ |title=Van Gogh was not unappreciated in his lifetime, myth-busting letter shows |work=The Daily Telegraph |last=Furness |first=Hannah |date=27 August 2018 |access-date=7 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180908015803/https://www.telegraph.co.uk/news/2018/08/27/van-gogh-not-unappreciated-lifetime-myth-busting-letter-shows/ |archive-date=8 September 2018 |url-status=live }}</ref> फन गोखको मृत्युपछि, ब्रसेल्स, पेरिस, हेग र एन्टवर्पमा स्मृति प्रदर्शनीहरू आयोजना गरिएका थिए। उनका कामहरू ''[[ले भँ]]''मा छवटा चित्रहरू सहित धेरै उच्च-प्रोफाइल प्रदर्शनीहरूमा देखाइएका थिए भने सन् १८९१ मा ब्रसेल्समा एक पूर्वव्यापी प्रदर्शनी भएको थियो।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc=72}}</ref> सन् १८९२ मा [[ओक्तेभे मिर्बेउ]]ले लेखेका थिए, फन गोखको आत्महत्या कलाका लागि "एक असीमित दुखद क्षति थियो... यद्यपि जनता उनको भव्य अन्त्येष्टिमा भीड लागेनन् र बिचारा भिन्सेन्त फन गोख, जसको मृत्युको अर्थ प्रतिभाको एउटा सुन्दर ज्वाला निभ्नु हो, उनी आफ्नो जीवन जस्तै गुमनाम र उपेक्षित भएर मृत्युमा गए।"<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 305}}</ref> सन् १८९१ जनवरीमा उनका भाइ थिओको मृत्युले भिन्सेन्तको सबैभन्दा ठूलो र राम्रो पहुँच भएको समर्थकलाई गुमेको थियो।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 310}}</ref> थिओकी विधवा योहान फन गोख-बोङ्गर बीसको दशककी डच महिला थिइन् जसले न त आफ्नो पतिलाई न त जेठाजुलाई धेरै समयदेखि चिनेकी थिइन्। उनले अचानक सयौँ चित्र, पत्र र रेखाचित्रहरूका साथै आफ्नो शिशु छोरा भिन्सेन्त विलेम फन गोखको हेरचाह गर्नुपर्ने भएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref>{{efn|group=note|उनको पति परिवारको एकमात्र सहारा थिए, र योहानासँग पेरिसमा एउटा कोठा, केही फर्निचरका सामानहरू र जेठाजुका चित्रहरू मात्र बाँकी थिए, जसलाई त्यस समयमा "कुनै मूल्य नभएको" रूपमा हेरिन्थ्यो।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://www.webexhibits.org/vangogh/memoir/nephew/1.html Memoirs of V.W. van Gogh]}}}} गोगाँ फन गोखको प्रतिष्ठा बढाउन सहयोग गर्ने पक्षमा थिएनन् र जोका भाइ एन्ड्रिज बोङ्गर पनि उनको कामको बारेमा खासै उत्साहित देखिएनन्।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref> समीक्षकहरूमध्ये फन गोखका प्रारम्भिक समर्थकहरू मध्ये एक, ओरियरको सन् १८९२ मा २७ वर्षको उमेरमा [[टाइफाइड|टाइफाइड ज्वरो]]का कारण मृत्यु भएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> [[चित्र:Vincent Van Gogh 0013.jpg|thumb|right|upright|''त्रास्कोँ जाने बाटोमा चित्रकार'', अगस्ट १८८८ (दोस्रो विश्वयुद्धमा आगोले नष्ट भएको)|alt=एउटा परालको टोपी लगाएको मानिस, क्यानभास र पेन्टबक्स बोकेर, रूखले घेरिएको, पातहरू छरिएको ग्रामीण सडकमा देब्रेतिर हिँडिरहेको चित्र]] सन् १८९२ मा, [[एमिल बेर्नार]]ले [[पेरिस]]मा फन गोखको चित्रहरूको एउटा सानो एकल प्रदर्शनी आयोजना गरेका थिए भने [[जुल्याँ ताँगी]]ले फन-गोख-बोङ्गरबाट पठाइएका धेरै चित्रहरूसहित फन गोखका अन्य चित्रहरूलाई प्रदर्शनमा राखेका थिए। अप्रिल १८९४ मा, पेरिसको [[दुराँ-रुएल]] ग्यालरीले फन गोखको कलाकृतिहरूबाट १० वटा चित्रहरू बिक्रीको लागि स्वीकार गर्न सहमति जनाएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> सन् १८९६ मा, त्यतिबेलाका एक अज्ञात कला फाभिवादी विद्यार्थी चित्रकार [[हेनरी मातिस]]ले ब्रिटनीको बेल इल टापूमा जोन रसेलसँग भेट्न गएका थिए।<ref>{{sfnp| Spurling|1998|loc= 119–138}}</ref> <ref name=abc>{{cite web|url=http://www.abc.net.au/rn/arts/booktalk/stories/s1430343.htm|title=अज्ञात मातिस&nbsp;... – पुस्तक वार्ता|last=हिलरी स्पर्लिङसँग अन्तर्वार्ता|date=८ जुन २००५|work=ABC Online|access-date=१ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20111012112023/http://www.abc.net.au/rn/arts/booktalk/stories/s1430343.htm|archive-date=१२ अक्टोबर २०११|url-status=live}}</ref> रसेल फन गोखको घनिष्ठ मित्र थिए; उनले मातिसलाई डच चित्रकारको कामसँग परिचित गराएर उनलाई फन गोखको एउटा रेखाचित्र दिएका थिए। फन गोखबाट प्रभावित भएर, मातिसले माटोको रङ्गको चित्रकला छोडेर चम्किला रङ्गहरू अपनाएका थिए।<ref name=abc/>{{sfnp|Spurling|1998|loc= 138}} सन् १९०१ मा पेरिसमा, बर्नहाइम-ज्युन ग्यालरीमा फन गोखको एउटा ठूलो पूर्वव्यापी प्रदर्शनी आयोजना गरिएको थियो जसले [[आन्द्रे देराँ]] र [[मौरिस द भ्लामिङ्क]]लाई उत्साहित तुल्याएको र फाभिवादको उदयमा योगदान पुर्‍याएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> सन् १९१२ मा कोलोनमा सोन्डरबुन्ड कलाकारहरूसँग, सन् १९१३ मा न्युयोर्कमा आर्मरी प्रदर्शनी, र सन् १९१४ मा बर्लिनमा महत्वपूर्ण समूह प्रदर्शनीहरू भएका थिए,<ref>{{sfnp|Dorn|Leeman|1990}}</ref> [[हेन्क ब्रेमर]] फन गोखको बारेमा सिकाउन र बोल्नमा महत्वपूर्ण भूमिकामा थिए,<ref>{{sfnp|Rovers|2007|loc= 262}}</ref> र उनले [[हेलेन क्रोलर-मुलर]]लाई फन गोखको कलासँग परिचित गराएका थिए जो उनको कामको एक अति उत्सुक सङ्ग्रहकर्ता बनेकी थिइन्।<ref>{{sfnp|Rovers|2007|loc= 258}}</ref> जर्मनेली अभिव्यञ्जनावादका प्रारम्भिक व्यक्तित्वहरू जस्तै [[एमिल नोल्डे]]ले फन गोखको कामप्रति ऋण स्वीकार गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Selz|1968|p= 82}}</ref> फन गोखको प्रसिद्धि [[पहिलो विश्वयुद्ध]]भन्दा पहिले [[अस्ट्रिया]] र [[जर्मनी]]मा सर्वप्रथम शिखरमा पुगेको थियो,<ref>{{sfnp|Weikop|2007|loc= 208}}</ref> जसमा उनको पत्रहरूको तीन खण्डमा १९१४ मा प्रकाशनले सहयोग पुर्‍याएको थियो।<ref>{{sfnp|Naifeh|Smith|2011|loc= 867}}</ref> उनका पत्रहरू अभिव्यञ्जनात्मक र साहित्यिक छन् भने यी पत्रहरूलाई १९औँ शताब्दीको आफ्नो प्रकारको अग्रणी लेखाइको रूपमा वर्णन गरिएको छ।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 19}}</ref> यी पत्रहरूले फन गोखको एउटा शक्तिशाली पौराणिक कथाको सुरुवात गर्दछ जसमा उनलाई एक तीव्र र समर्पित चित्रकारको रूपमा उल्लेख गरि आफ्नो कलाको लागि कष्ट भोगेको र युवावस्थामै मृत्युवरण गरेको भनी वर्णन गर्दछ।<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= x}}</ref> सन् १९३४ मा, उपन्यासकार [[अर्भिङ स्टोन]]ले फन गोखको जीवनमा आधारित एउटा जीवनीपरक उपन्यास लेखे जसको शीर्षक थियो ''[[लस्ट फर लाइफ (उपन्यास)|लस्ट फर लाइफ]]'' राखिएको थियो जुन फन गोखका भाइ थिओलाई लेखेको पत्रहरूमा आधारित थियो।<ref>{{cite web|url=https://www.imdb.com/name/nm0994883/|title=भिन्सेन्त फन गोखका लागि IMDb|website=IMDb|access-date=९ मे २०१९|archive-url=https://web.archive.org/web/20190527102007/https://www.imdb.com/name/nm0994883/|archive-date=२७ मे २०१९|url-status=live}}</ref> यस उपन्यास र सन् १९५६ को यसै नामको चलचित्रले उनको प्रसिद्धिलाई अझै वृद्धि गरेको देखिन्छ। संयुक्त राज्यहरूमा स्टोनले अनुमान लगाएअनुसार, उनको अप्रत्याशित सर्वाधिक बिक्री भएका पुस्तक भन्दा पहिले केही सय मानिसहरूले मात्र फन गोखको बारेमा सुनेका थिए।<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= xii}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=dlhn_Kxgm8g | archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211114/dlhn_Kxgm8g| archive-date=१४ नोभेम्बर २०२१ | url-status=live|title=अर्भिङ स्टोन अन्तर्वार्ता |work= Day at Night|first=जेम्स |last=डे |date=२३ अप्रिल १९७४ |access-date=२ अगस्ट २०१७}}</ref> ===फन गोख सङ्ग्रहालय=== {{मुख्य|फन गोख सङ्ग्रहालय}} [[चित्र:Weesp and Amsterdam (Netherland, June 2020) - 7 (50550627911).jpg|thumb|फन गोख सङ्ग्रहालय, एम्स्टर्डम]] फन गोखको भतिजा [[भिन्सेन्त विलेम फन गोख]] (सन् १८९०–१९७८),<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 253}}</ref> ले आफ्नी आमाको मृत्यु सन् १९२५ मा भएपछि उनीसँग सम्बन्धित सबै सम्पत्तिको उत्तराधिकारी बनेका थिए। सन् १९५० को दशकको प्रारम्भमा उनले चार खण्ड र धेरै भाषाहरूमा प्रस्तुत पत्रहरूको पूर्ण संस्करणको प्रकाशनको व्यवस्था गरेका थिए। त्यसपछि उनले सम्पूर्ण सङ्ग्रह खरीद गर्न र राख्नको लागि एउटा फाउन्डेसनलाई अनुदान दिन डच सरकारसँग वार्ता सुरु गरेका थिए।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 252}}</ref> थिओका छोरा विलेम फन गोखले कलाकृतिहरू सम्भवतः उत्तम अवस्थाहरूमा प्रदर्शित गरिनेछन् भन्ने उद्देश्यले यो परियोजनाको योजना बनाएका थिए। यो परियोजना सन् १९६३ मा सुरु भएको थियोे जहाँ वास्तुकार [[खेरित रितभेल्त]]लाई यसको डिजाइनको जिम्मा दिइएको र सन् १९६४ मा उनको मृत्युपछि [[किशो कुरोकावा]]ले उक्त जिम्मेवारी सम्हालेका थिए।<ref name=nga>{{citation |url=http://www.nga.gov/exhibitions/vgmsm.shtm |title=भान गोगको भान गोगहरू: भान गोग संग्रहालय |date=४ अक्टोबर १९९८ |publisher=नेसनल ग्यालेरी अफ आर्ट |access-date=२३ अप्रिल २०११ |archive-url=https://web.archive.org/web/20100529195527/http://www.nga.gov/exhibitions/vgmsm.shtm |archive-date=२९ मे २०१० |url-status=live }}</ref> सन् १९६० को दशकभरि काम प्रगतिमा रह्यो र यसको भव्य उद्घाटनको लागि सन् १९७२ को वर्षलाई लक्षित गरिएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 253}}</ref> [[फन गोख सङ्ग्रहालय]] सन् १९७३ मा एम्स्टर्डमको [[म्युजियमप्लेन]] मा खुलेको थियो,<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= xiii}}</ref> यो राइक्सम्युजियमपछि नेदरल्यान्ड्सको दोस्रो सबैभन्दा लोकप्रिय सङ्ग्रहालय बन्न सफल भएको थियो नहाँ नियमित रूपमा वार्षिक १५ लाखभन्दा बढी आगन्तुकहरू आउने गर्दथे। सन् २०१५ मा यसले कीर्तिमानी १९ लाख आगन्तुकहरू पाएको थियो।<ref>{{cite news|url=http://www.at5.nl/artikelen/150751/bezoekersrecords_voor_van_gogh_museum_en_nemo|title=Bezoekersrecords voor Van Gogh Museum en NEMO|date=१५ डिसेम्बर २०१५|language=डच|work=AT5|access-date=४ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20160721082453/http://www.at5.nl/artikelen/150751/bezoekersrecords_voor_van_gogh_museum_en_nemo|archive-date=२१ जुलाई २०१६|url-status=live}}</ref> यस सङ्ग्रहालयमा ८५ प्रतिशत आगन्तुकहरू अन्य देशहरूबाट आएका थिए।<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/culture-professionals-network/2015/sep/01/van-gogh-museum-chief-axel-ruger-interview|title=फन गोख सङ्ग्रहालय प्रमुख: हाम्रो आयका स्रोतहरू विविधीकरण गर्नु महत्वपूर्ण छ|last=Caines|first=Matthew|date=१ सेप्टेम्बर २०१५|work=द गार्डियन|access-date=४ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20160826101634/https://www.theguardian.com/culture-professionals-network/2015/sep/01/van-gogh-museum-chief-axel-ruger-interview|archive-date=२६ अगस्ट २०१६|url-status=live}}</ref> == टिप्पणीहरू == {{Reflist|group=note}} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == {{sister project links|auto=1}} * [http://www.vggallery.com/ भिन्सेन्त फन गोख चित्र सङ्ग्राहलय], फन गोखका पत्र तथा कार्यहरूको सम्पूर्ण विवरण * [http://vangoghletters.org/ फन गोखद्वारा लिखित पत्रहरू] {{Webarchive|url=https://wayback.archive-it.org/all/20121025195053/http://vangoghletters.org/vg/ |date=2012-10-25 }} * [http://www.nga.gov/content/ngaweb/education/teachers/teaching-packets/van-gogh.html/ भिन्सेन्त फन गोख] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170920143009/https://www.nga.gov/content/ngaweb/education/teachers/teaching-packets/van-gogh.html/ |date=2017-09-20 }} शिक्षण कार्यक्रम * {{Gutenberg author | id=40599}} * {{Internet Archive author |sname=Vincent van Gogh}} * {{Librivox author |id=6171}} * {{IMDB name}} [[श्रेणी:भिन्सेन्त फन गोख]] [[श्रेणी:सन् १८५३ मा जन्म]] [[श्रेणी:सन् १८९० मा मृत्यु]] [[श्रेणी:चित्रकारहरू]] [[श्रेणी:पुरुष आत्महत्या]] h8oauyvtj02pkb5m9dhljb47bsglo6d 1354076 1354073 2026-05-03T02:49:44Z हिमाल सुवेदी 30817 /* व्यक्तिका आकृतिहरू */ 1354076 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = भिन्सेन्त फन गोख | image = Vincent van Gogh - Self-Portrait - Google Art Project (454045).jpg | alt = A head and shoulders portrait of a thirty something man, with a red beard, facing to the left | caption = सन् १८८७ मा गोखद्वारा बनाइएको उनको आत्म प्रतिमा जसलाई सिकागो कला संस्थानमा राखिएको छ। | birth_name = भिन्सेन्त विलम फन गोख | birth_date = {{Birth date|1853|3|30|df=y}} | birth_place = जुन्दार्त, नेदरल्यान्डस् | death_date = {{Death date and age|df=yes|1890|7|29|1853|3|30}} | death_place = उभेर-सु-वाज, फ्रान्स | death_cause = गोली हानी आत्महत्या | resting_place = उभेर-सु-वाज, फ्रान्स | resting_place_coordinates = {{Coord|49.07531|2.17894|type:landmark_region:FR|format=dms|display=inline}} | movement = उत्तर-प्रभावोत्पादी | education = | field = चित्रकारिता, स्थिर-जीवन अङ्कन, आकृति र भूदृश्य चित्रहरू | family = थिओ फन गोख (भाइ) | notable_works = {{ubl|''[[सिन होर्निक|सिन होर्निक चित्र शृङ्खला]]'' (सन् १८८२-८३)|''आलु भक्षक'' (सन् १८८५)|''सूर्यमुखी फूलहरूको शृङ्खला चित्रण'' (सन् १८८७)|''आर्लेसमा सुत्नेकोठा'' (सन् १८८८)|''[[तारामय रात]]'' (सन् १८८९)|''डाक्टर गचेतको आकृति'' (सन् १८९०)|''कागहरू रहेको गहुँबारी'' (सन् १८९०)|''सियोस्ता'' (सन् १८९०)|''उभेरको गृजाघर'' (सन् १८९०)|''|''[[दुःखी वृद्ध मानिस]]'' (सन् १८९०)}} }} '''भिन्सेन्त विलम फन गोख''' ({{IPA-nl|ˈvɪnsɛnt ˈʋɪləm vɑn ˈɣɔx|lang|Nl-Vincent_van_Gogh.ogg}} (३० मार्च १८५३ – २९ जुलाई १८९०) एक नेदरल्यान्डेेेली उत्तर प्रभावोत्पादी चित्रकार थिए। उनी मरणोपरान्त पश्चिमी कला इतिहासमा सबैभन्दा प्रसिद्ध र प्रभावशाली व्यक्तित्वहरू मध्ये एक थिए। सानै उमेरदेखि चित्रकला सुरु गरेका उनले बीसको दशकको मध्यपछि आफ्नो जीवनको अन्तिम दुई वर्षमा असङ्ख्य प्रसिद्ध चित्रहरू चित्रित गरेका थिए। उनीद्वारा बनाइएका अधिकांश चित्रहरूमा भूपरिदृश्य, सूर्यमुखी, गहुँको खेतहरू आदि समावेश छन्। एक दशकको अवधिमा उनले २,१०० भन्दा बढी चित्रहरू बनाए जसमा ८६० तेल चित्र, १,३०० भन्दा बढी जलनाला, रेखाचित्र तथा भूदृश्यहरू समावेश छन्। उनका प्रारम्भिक कार्यहरू अधिकतम स्थिर जीवन र कृषक श्रमिकहरूको चित्रणमा रङ्गहरूद्वारा सङ्केत गरिएको थियो जसले उनका पछिका चित्रकर्महरूलाई त्यसबाट छुट्टाएको थियो। व्यावसायिक रूपमा असफल भएपनि उनले बनाएका चित्रहरू निकै प्रसिद्ध रहेका छन्।<ref>Tralbaut (1981), 286,287</ref><ref>Hulsker (1990), 390</ref> लामो समयदेखि मानसिक रोगबाट पीडित उनले ३७ वर्षको उमेरमा आत्महत्या गरेका थिए। एक उच्चमध्यम वर्गीय परिवारमा जन्मिएका उनी आफ्नो बाल्यकालदेखिनै शान्त, गम्भीर र विचारशील थिए। युवावस्थामा उनले एक कला व्यवसायिकको रूपमा काम गरेका थिए भने यस क्रममा उनले थुप्रै ठाउँहरूको यात्रा पनि गरेका थिए। तर लन्डनमा स्थानान्तरण भएपछि उनी निकै उदास बनेका थिए। त्यसपछिका दिनहरूमा उनी धार्मिक रूपमा सक्रियता देखाउँदै दक्षिणी बेल्जियममा सेवकको रूपमा समय बिताएका थिए। सन् १८८१ मा आफ्ना आमाबुबासँग घर फर्किनुपूर्व उनले कलामा आधुनिकतावादी प्रवृत्तिहरूको बारेमा थुप्रै जानकारीहरू लिइसकेका थिए र सोही वर्षबाट उनले चित्रकर्म सुरु गरेका थिए। सन् १८८१ मा, चित्रकारिता सुरु गर्नुपूर्व उनी अस्वस्थ बनेका थिए। उनका भाइ थिओले उनलाई आर्थिक रूपमा समर्थन गरेका थिए भने उनीहरू दुवैले मिलेर आफ्ना परिवारजन तथा परिचित मानिसहरूलाई लामो पत्राचार गरेका थिए। सन् १८८६ मा उनले पेरिस बसाइँसराइ गरि एमिले बर्नार्ड र [[पल गोगाँ]] जस्ता ''[[आभँ-गार्द|अग्रगामी]]'' सदस्यहरूलाई भेटेका थिए जसले प्रभाववादी संवेदनशीलताको विरुद्धमा प्रतिक्रिया दिइरहेका थिए। उनको काम विकसित हुँदै जाँदा उनले स्थिर जीवन र स्थानीय परिदृश्यहरूका लागि एउटा नयाँ दृष्टिकोण सिर्जना गरेका थिए। उनका चित्रहरू चम्किलो रङ्गका हुँदै गएको र उनले एउटा यस्तो शैली विकास गरे जुन सन् १८८८ मा फ्रान्सको दक्षिणमा पर्ने [[आर्लेस]] बसाइका क्रममा पूर्ण रूपमा साकार भएको थियो। यस अवधिमा उनले [[जैतूनका रूखहरू (फन गोख शृङ्खला)|जैतूनका रूख]]हरू, [[गहुँ खेत (फन गोख शृङ्खला)|गहुँका खेत]]हरू र [[सूर्यमुखी (फन गोख शृङ्खला)|सूर्यमुखी]] फूलकन शृङ्खलाहरू समावेश गर्न आफ्ना विषयवस्तुहरूलाई फराकिलो बनाएका थिए। फन गोख मानसिक रोगका लहरहरू र भ्रमबाट पीडित रहेको भएतापनि उनी आफ्नो मानसिक स्थिरताको बारेमा चिन्तित थिए। उनले प्रायः आफ्नो शारीरिक स्वास्थ्यलाई बेवास्ता गर्दथे भने उनले राम्रोसँग खाना नखाने र अत्यधिक रक्सी पिउने गर्दथे। गोगाँसँगको उनको मित्रता छुरा प्रहारको विवादपछि समाप्त भएको थियो जब क्रोधमा उनले आफ्नै देब्रे कानको एक भाग काटेका थिए। त्यसपछि उनले साँ-रेमी सहितका मानसिक अस्पतालहरूमा समय बिताएका थिए। अस्पतालबाट फर्किएर पेरिस नजिकैको ओभेर-सुर-वाजमा सरेपछि, उनी [[होमियोप्याथी चिकित्सा पद्धती|होमियोप्याथिक]] चिकित्सक [[पल गचेत]]को रेखदेखमा आएका थिए। उनको डिप्रेसन जारी रहेको र सन् १८९० जुलाई २७ का दिन उनले आफ्नै छातीमा आफैले गोली हानेका थिए। त्यसको दुईदिनपछि चोटका कारण उनको मृत्यु भएको थियो। फन गोख आफ्नो जीवनकालमा असफल बनेका र उनलाई पागल र असफल व्यक्तिको रूपमा पनि लिइने गरिन्थ्यो। आफ्नो आत्महत्यापछि उनी प्रसिद्ध हुँदै गएका र सार्वजनिक कल्पनामा एक सर्वोत्कृष्ट "गलत बुझिएको प्रतिभाशाली" व्यक्तिको रूपमा अवस्थित छन्, यस्तो कलाकार "जहाँ पागलपन र रचनात्मकताका कुराहरू आपसमा जोडिन्छन्"।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 9}}</ref> २०औँ शताब्दीको प्रारम्भमा उनको चित्रकला शैलीका तत्वहरू [[फोभिवाद]] र जर्मन अभिव्यक्तिवादीहरूद्वारा आत्मसात गरिएपछि उनको ख्याति बढ्न थालेको थियो। उनले पछिल्ला दशकहरूमा व्यापक आलोचनात्मक, व्यावसायिक र लोकप्रिय सफलता प्राप्त गरेका र उनलाई एक महत्त्वपूर्ण तर दु:खद चित्रकारको रूपमा सम्झिने गरिन्छ। यस्तो खालको समस्याग्रस्त व्यक्तित्वले पीडित कलाकारको रसरङ्गमय आदर्शलाई प्रतिनिधित्व गर्दछ। ==शैली र कृतिहरू== ===कलात्मक विकास=== [[चित्र:Vincent van Gogh - Starry Night - Google Art Project.jpg|thumb|''[[रोन नदीमाथि तारामय रात]]'', सन् १८८८। [[Musée d'Orsay|मुजे दोर्से]], पेरिस|alt= रोन नदीमाथि चम्किला ताराहरू बिच अँध्यारो तारामय रातको दृश्य। नदीपारि, टाढाका भवनहरूबाट उज्याला बत्तीहरू रोनको अँध्यारो पानीमा प्रतिबिम्बित भइरहेका छन्।]] फन गोखले विद्यालयमा हुँदा [[जलरङ चित्रकला|जलरङ]] मार्फत चित्र बनाएर रङ भर्ने काम गर्दथे तर उनका यस्ता चित्रकलाहरूका केही उदाहरण मात्र अस्तित्वमा रहेका छन् भने केहीको लेखकत्व विवादित छ।<ref>{{sfnp|Van Heugten|1996|loc= 246–251}}</ref> जब उनले वयस्कको रूपमा कलालाई अपनाए तब उनले यसलाई प्रारम्भिक स्तरबाट सुरु गरेका थिए। सन् १८८२ को प्रारम्भमा, उनका काका कर्नेलिस मारिनसले, जो एम्स्टर्डमको समकालीन कलाको एक प्रसिद्ध ग्यालरीका मालिक थिए, हेगको रेखाचित्रहरूको लागि अनुरोध गरेको भएतापनि फन गोखको काम अपेक्षा अनुसारको भएको थिएन। मारिनसले दोस्रो कमिसन प्रस्ताव गर्दै विषयवस्तुलाई विस्तृत रूपमा निर्दिष्ट गरेतातर परिणामबाट फेरि निराशजनक बनेका थिए। फन गोखले लगनशीलता देखाउँदै उनले आफ्नो स्टुडियोमा परिवर्तनशील सटर र विभिन्न चित्रण सामग्रीहरू र प्रकाशको प्रयोग गरेका थिए। एक वर्षभन्दा बढी समयसम्म उनले एकल आकृतिहरूमा काम जारी राखी&nbsp;– कालो र सेतोमा अत्यन्त विस्तृत अध्ययनहरू गरे{{efn|group=note|कालो र सेतोमा काम गर्ने कलाकारहरू, जस्तै चित्रित पत्रपत्रिकाहरू ''[[द ग्राफिक]]'' वा ''[[द इलस्ट्रेटेड लन्डन न्युज]]'' का लागि, फन गोखका मनपर्ने कलाकारहरू मध्येका थिए। {{sfnp|Pickvance|1974}}}} जसले त्यतिबेला उनलाई केवल आलोचना मात्र दिलाएको थियो। पछि, तिनै कलाकृतिहरूलाई प्रारम्भिक उत्कृष्ट कृतिहरूको रूपमा मान्यता प्राप्त भएको थियो।{{sfnp|Dorn|Keyes|2000}} अगस्ट १८८२ मा, थिओले भिन्सेन्तलाई बाहिरी प्राकृतिक परिवेशमा काम गर्नका लागि सामग्री किन्न पैसा दिएका थिए। भिन्सेन्तले लेखेको एक पत्रमा उनी "नयाँ जोसका साथ चित्र बनाइरहन सक्छन्" भन्ने उल्लेख थियो।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let253/letter.html पत्र २५३]|ps= . भिन्सेन्त फन गोखको तर्फबाट थिओ भान गोगलाई पत्र। हेग, शनिबार, ५ अगस्ट १८८२।}} सन् १८८३ को प्रारम्भदेखि, उनले बहु-आकृति रचनाहरूमा काम गर्न सुरु गरेका थिए। उनले तीमध्ये केहीको तस्वीरहरू खिचाएको भएतापनि उनका भाइले ती चित्रहरू जीवन्त नभएको टिप्पणी गरेपछि उनले ती सबै कृतिहरूलाई नष्ट गरी पुनः [[तेलचित्र|तेल चित्रकला]]तर्फ अग्रसर बनेका थिए। फन गोखले [[हागे स्कुल]]का प्रसिद्ध कलाकारहरू जस्तै [[जोहान हेन्ड्रिक वाइसेनब्रुख|वाइसेनब्रुख]] र [[बर्नार्ड ब्लोमर्स]] तर्फ ध्यान दिए र उनले उनीहरूबाट र हागे स्कुलको दोस्रो पुस्ताका [[थियोफिल द बक|द बक]] र [[हरम्यान जोहानेस भान डर वेले|भान डर वेले]] जस्ता चित्रकारहरूबाट प्राविधिक सल्लाह लिएका थिए।<ref>{{sfnp|Dorn|Schröder|Sillevis|1996}}</ref> देन्थ्रेमा छोटो समय बिताएपछि उनी नेदरल्यान्ड्स कै अर्को सहर नुएनेन सरेका थिए थिए भने त्यहाँ उनले धेरै ठूला चित्रहरूमा काम सुरु गरे तर तीमध्ये अधिकांशलाई उनले नष्ट गरिदिएका थिए। हाल यीमध्ये ''आलु भक्षक'' र यसका केही समकक्षी कृतिहरू मात्र अस्तित्वमा रहेका छन्।<ref>{{sfnp|Dorn|Schröder|Sillevis|1996}}</ref> [[रेज्क्सम्युजियम]]को भ्रमणपछि फन गोले [[रेम्ब्रन्ट]] र [[फ्रान्स हाल्स]] जस्ता कलाकारहरूको छिटो र लाभदायक ब्रसवर्क प्रति आफ्नो प्रशंसा व्यक्त गरेका थिए।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let535/letter.html Letter 535]|ps= To Theo van Gogh. Nuenen, on or about Tuesday, 13 October 1885.}}{{efn|group=note|{{harvp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let535/letter.html Letter 535 ]|ps= To Theo van Gogh. Nuenen, on or about Tuesday, 13 October 1885:{{paragraph break}}मैले पुराना डच चित्रहरू फेरि हेर्दा मलाई विशेषगरी के कुराले प्रभाव पार्‍यो भने ती सामान्यतया चाँडो चित्रित गरिएका थिए। हाल्स, रेम्ब्रान्ट, रुइसडेल जस्ता महान् कलाकारहरू र अन्य धेरैले चित्रहरूलाई सकेसम्म सिधै क्यानभासमा उतारेका छन् र त्यसमा उहाँहरूले धेरै पटक दोहोर्‍याए काम गर्नुभएन। यो कुरालाई पनि कृपया याद गरियोस्—कि यदि त्यो सफल भयो भने, उहाँहरूले त्यसलाई त्यसै छाडिदिन्छन्। विशेषगरी मैले रेम्ब्रन्ट र हाल्सका हातहरूको प्रशंसा गरेँ—ती हातहरू जसमा जीवन थियो तर आजकल मानिसहरूले चाहेजस्तो गरी निखारिएको थिएन... जाडोमा म पुराना चित्रहरूमा देखेका शैलीका विभिन्न कुराहरू अन्वेषण गर्नेछु। मैले आफूलाई आवश्यक पर्ने धेरै कुराहरू देखेँ तर सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा—यसलाई उनीहरू "हतारको कार्य" भन्छन्—त्यो पुराना डच चित्रकारहरूले गज्जबले गरेका थिए। त्यो—हतारको कार्य—थोरै ब्रसको स्ट्रोकहरूका साथ, उनीहरू अहिले यसको बारेमा सुन्न चाहँदैनन्—तर परिणाम कति सत्य हुन्छ।{{paragraph break}}}}}} आफ्ना धेरै कमजोरीहरू अनुभव र प्राविधिक विशेषज्ञताको कमीले गर्दा भएको कुरामा उनी सचेत थिए,{{sfnp|Dorn|Schröder|Sillevis|1996}} त्यसैले नोभेम्बर १८८५ मा उनले सिक्न र आफ्नो सीप विकास गर्न एन्टवर्प र पछि पेरिसको यात्रा गरेका थिए।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 708}} [[चित्र:Van_Gogh_The_Olive_Trees..jpg|thumb|''[[जैतुनका रुखहरू (फन गोख शृङ्खला)|जैतुनका रुखहरू र पृष्ठभूमिमा अल्पाइल्स]]'', सन् १८८९। आधुनिक कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क|alt=हरियो घुमाउरो जैतुनका रुखहरूको एउटा वर्गाकार चित्र; पृष्ठभूमिमा नीलो पहाडहरू र माथि नीलो आकाशमा सेतो बादलहरू।]] थिओले ''आलु भक्षक''मा प्रयोग गरिएको गाढा रङ्गको आलोचना गरेका थिए जसलाई उनले आधुनिक शैलीका लागि अनुपयुक्त ठान्दथे।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=18}} सन् १८८६ र १८८७ को बीचमा पेरिसमा रहँदा, फन गोखले एउटा नयाँ, हल्का रङ्गको रङ्गमिश्रणमा निपुणता हासिल गर्ने प्रयास गरेका थिए। उनको ''[[पेरे ताँगीको आकृति]]'' (सन् १८८७) ले उज्यालो रङ्गमिश्रणका साथ उनको सफलता देखाउँछ र यो एक विकसित व्यक्तिगत शैलीको प्रमाण पनि हो।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=18–19}} रङ्गको बारेमा [[चार्ल्स ब्लाङ्क]]को ग्रन्थले उनलाई धेरै आकर्षित गरेको र उनलाई पूरक रङ्गहरूसँग काम गर्न प्रेरित गरेको थियो। फन गोखले पछि रङ्गको प्रभाव वर्णनात्मक मात्र नभई त्यो भन्दा माथि हुन्छ भन्ने विश्वास गर्न थालेका थिए भने यस सम्बन्धमा उनले भनेका छन्, "रङ्गले आफैमा केही व्यक्त गर्दछ"।{{sfnp|Sund|1988|loc=666}}{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let537/letter.html Letter 537]|ps= . Vincent to Theo, Nuenen, on or about Wednesday, 28 October 1885.}} ह्युजेसका अनुसार, फन गोखले रङ्गलाई "मनोवैज्ञानिक र नैतिक वजन" भएको रूपमा बुझेका थिए, जसलाई ''[[रात्रिकालीन क्याफे]]''को भड्किलो रातो र हरियो रङ्गहरूमा उदाहरणका रूपमा हेर्न सकिन्छ। यस कार्यबाट उनले "मानवताको भयानक आवेगहरू व्यक्त गर्न" चाहेका थिए।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 7}} पहेँलो रङ्ग उनको लागि सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण थियो, किनभने यसलाई भावनात्मक सत्यको प्रतीक मान्थ्यो। उनले पहेँलो रङ्गलाई सूर्यको प्रकाश, जीवन र ईश्वरको प्रतीकको रूपमा प्रयोग गरेका थिए।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 11}} फन गोख ग्रामीण जीवन र प्रकृतिको चित्रकार बन्न प्रयासरत थिए;{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 232}} आर्ल्समा आफ्नो पहिलो ग्रीष्मकालको समयमा उनले परिदृश्य र परम्परागत ग्रामीण जीवन चित्रण गर्न आफ्नो नयाँ रङ्गमिश्रणको प्रयोग गरेका थिए।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=20}} प्राकृतिक वस्तुहरूको पछाडि एउटा शक्ति अवस्थित हुन्छ भन्ने उनको विश्वासले उनलाई त्यो शक्तिको भाव वा प्रकृतिको सारलाई आफ्नो कलामा कैद गर्ने प्रयास गर्न प्रेरित गरेको थियो जुन कहिलेकाँही प्रतीकहरूको प्रयोग मार्फत प्रकट हुन्थ्यो।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 8–9}} सुरुमा [[जँ-फ्रँस्वा मिले]]बाट प्रतिलिपि गरिएको 'बीउ छर्ने व्यक्ति' चित्रमा उनका प्रस्तुतिहरूले शारीरिक श्रमको वीरताका सम्बन्धमा [[थोमस कार्लाइल]] र [[फ्रेडरिक नित्से]]का विचारहरूको प्रभाव झल्काउँदछन्<ref>{{Cite book |last=Wamberg |first=Jacob |title=Totalitarian Art and Modernity |publisher=Aarhus University Press |year=2010 |editor-last=Rasmussen |editor-first=Mikkel Bolt |pages=36–104 |chapter=Wounded Working Heroes: Seeing Millet and van Gogh through the Cleft Lens of Totalitarianism |editor-last2=Wamberg |editor-first2=Jacob}}</ref> भने यसका साथै यसले ती व्यक्तिलाई प्रचण्ड सूर्यमुनि जीवनको बीउ छरिरहेका ख्रीष्टको रूपमा उभ्याउँदा यसले फन गोखको धार्मिक विश्वासलाई पनि दर्शाउँदछ। {{sfnp|Sund|1988|loc=668}} यी त्यस्ता विषय र प्रसङ्गहरू थिए जसमा उनी बारम्बार फर्केर परिमार्जन र विकास गरिरहन्थे।{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 236}} उनका फूलका चित्रहरू प्रतीकात्मकताले भरिएको भएतापनि परम्परागत इसाई प्रतिमा विज्ञान प्रयोग गर्नुको सट्टा उनले आफ्नै नयाँ शैली बनाएका थिए जहाँ जीवन सूर्यमुनि बाँचिन्छ र काम भनेको जीवनको एउटा रूपक हो भन्ने अवधारणा राख्दछ।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 12}} आर्ल्समा वसन्त ऋतुका फूलहरू चित्रण गरेर र उज्यालो सूर्यको प्रकाशलाई कैद गर्न सिकेर आत्मविश्वास प्राप्त गरेपछि, उनी 'बीउ छर्ने मानिस' चित्रण गर्न तयार भएका थिए।{{sfnp|Sund|1988|loc=666}} [[चित्र:Vincent Willem van Gogh 098.jpg|thumb|''एटेनको बगैँचाको सम्झना'', सन् १८८८। [[हेर्मिट्टाग सङ्ग्रहालय]], सेन्ट पिटर्सबर्ग|alt=दुई महिलाहरूको नजिकको एउटा वर्गाकार चित्र जसमा एकजनाले छाता समातेकी छिन् भने अर्की महिलाले फूल समातेकी छिन्। तिनीहरूको पछाडि एक जवान महिला छिन् जो जङ्गली फूलहरूको ठूलो ओछ्यानमा फूलहरू टिपिरहेकी छिन्। तिनीहरू नदीको किनारमा घुमाउरो बाटोमा बगैँचाबाट हिँडिरहेका देखिन्छन्।]] उनले "यथार्थको भेष" भन्ने परिधिभित्रै रहे{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 223}} र धेरै शैलीगत गरिएका कार्यहरूको आलोचना गरेका थिए।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=21}} उनले पछि लेखेका थिए, ''तारामय रात''को अमूर्तता धेरै टाढा गएको र त्यसमा यथार्थ रूपमै "पृष्ठभूमिमा धेरै टाढा हराएको" थियो।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=21}} ह्युजेसले यसलाई चरम काल्पनिक आनन्दको क्षणको रूपमा वर्णन गर्दछन् जसमा ताराहरू एउटा ठूलो घुमाउरो रूपमा छन् जसले [[होकुसाई]]को ''[[कानागावाको विशाल आँधी]]'' को सम्झना दिलाउँछ यसका साथै माथि आकाशको चाल तल पृथ्वीमा रहेको साइप्रसको रूखको चालमा प्रतिबिम्बित हुन्छ र चित्रकारको परिकल्पना "रङ्गको बाक्लो र जोडदार मिश्रण" मा अनुवाद भएको छ।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 8}} सन् १८८५ र १८९० मा उनको मृत्युको बीचमा, फन गोखले एउटा 'ओभर' (कृतिको सङ्ग्रह) निर्माण गरिरहेको देखिन्छ।{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 224}} यो एउटा यस्तो सङ्ग्रह जसले उनको व्यक्तिगत दृष्टिकोणलाई प्रतिबिम्बित गर्थ्यो र यो व्यावसायिक रूपमा सफल हुन सक्थ्यो। उनी ब्लाङ्कको शैलीको परिभाषाबाट प्रभावित थिए, जस अनुसार एउटा साँचो चित्रकलाका लागि रङ्ग, परिप्रेक्ष्य र ब्रसको स्ट्रोकको सर्वोत्तम प्रयोग आवश्यक हुन्छ। फन गोखले आफूले निपुणता हासिल गरेको ठानेका चित्रहरूलाई "उद्देश्यपूर्ण" शब्द प्रयोग गर्दथे जबकि अन्यलाई उनले केवल अध्ययनका रूपमा लिन्थे।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=16–17}} उनले धेरै अध्ययन शृङ्खलाहरूको चित्रण गरेका {{sfnp|van Uitert|1981|loc= 223}} थिए जसमध्ये धेरैजसो निर्जीव वस्तुहरू थिए। यस्ता कलाकृतिहरू उनले रङ्गको प्रयोगको रूपमा वा साथीहरूलाई उपहार दिनका लागि बनाइएका थिए।{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 242}} आर्ल्सको कामले उनको 'ओभर' मा ठूलो योगदान पुर्‍याएको थियो त्यस समयका उनले सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण ठानेका चित्रहरूमा ''बीउ छर्ने मानिस'', ''रात्रिकालीन क्याफे'', ''[[एटेनको बगैँचाको सम्झना (आर्ल्सका महिलाहरू)|आर्ल्सका महिलाहरू]]'' र ''तारामय रात'' थिए। तिनीहरूको फराकिलो ब्रस स्ट्रोक, आविष्कारशील परिप्रेक्ष्य, रङ्ग, रूपरेखा र डिजाइनका साथ, यी चित्रहरूले उनले खोजेको शैलीलाई प्रतिनिधित्व गर्दछन्।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=21}} ===प्रमुख शृङ्खलाहरू=== [[चित्र:L'Arlésienne- Madame Joseph-Michel Ginoux (Marie Julien, 1848–1911) MET DT1396.jpg|thumb|upright|''लार्लेसियन: म्याडम गिनोक्स पुस्तकहरूका साथ'', नोभेम्बर १८८८। मेट्रोपोलिटन कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क|alt=एउटी सुसज्जित महिला आफ्नो दायाँ तर्फ (अवलोकनकर्ताको बायाँ) फर्किएर बसेकी छिन्। उनको काखमा दुईवटा पुस्तकहरू छन् र उनले पहेंलो पृष्ठभूमिको विपरीत गाढा रङ्गका लुगाहरू लगाएकी छिन्।]] फन गोखको शैलीगत विकासहरू सामान्यतया उनले युरोपका विभिन्न स्थानहरूमा बिताएका समयहरूसँग जोडिएका छन्। उनी स्थानीय संस्कृति र प्रकाशको अवस्थामा आफूलाई समाहित गर्न रुचाउँथे, यद्यपि उनले आफ्नो कार्यकालभरि एक उच्च व्यक्तिगत दृश्य दृष्टिकोण कायम राखेका थिए। एक कलाकारको रूपमा उनको विकास ढिलो थियो र उनी आफ्ना चित्रकलाका सीमाहरूको बारेमा सचेत थिए। फन गोख प्रायः नयाँ दृश्य उत्तेजनाहरूको सम्पर्कमा आउन र त्यसको माध्यमबाट आफ्नो प्राविधिक सीप विकास गर्नका लागि घर फर्किरहन्थे।{{sfnp|McQuillan|1989|loc=138}} कला इतिहासकार मेलिसा म्याक्विलनको विश्वास अनुसार यी बसाईँसराईहरूले पछिल्ला शैलीगत परिवर्तनहरूलाई पनि प्रतिबिम्बित गर्दछन् भने फन गोखले द्वन्द्वबाट बच्न र जब आदर्शवादी कलाकारले आफ्नो तत्कालीन अवस्थाको यथार्थको सामना गर्नुपर्थ्यो, तब त्यसलाई सम्हाल्ने संयन्त्र को रूपमा यी बसाईं सराईहरूलाई प्रयोग गर्दथे।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 193}} ====व्यक्तिका आकृतिहरू ==== फन गोखले व्यक्तिचित्रण आफ्नो सबैभन्दा ठूलो रुचिको विषय भएको बताएका थिए। सन् १८९० मा उनले लेखेका थिए, "मेरो पेशामा बाँकी सबै कुराभन्दा म जे कुराप्रति सबैभन्दा बढी भावुक छु, त्यो व्यक्तिचित्र हो, आधुनिक व्यक्तिचित्र।"<ref>{{Cite web |title=879 (883, W22): To Willemien van Gogh. Auvers-sur-Oise, Thursday, 5 June 1890. - Vincent van Gogh Letters |url=https://www.vangoghletters.org/vg/letters/let879/letter.html#translation |access-date=20 October 2022 |website=www.vangoghletters.org}}</ref> यो "चित्रकलामा एक मात्र यस्तो कुरा हो जसले मलाई गहिरो रूपमा छुन्छ र मलाई अनन्तको आभास दिन्छ।"{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 242}}{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let652/letter.html Letter 652]|ps= . Vincent to Theo van Gogh. Arles, Tuesday, 31 July 1888.}} उनले आफ्नी बहिनीलाई लेखेका थिए, उनी यस्ता व्यक्तिचित्रहरू बनाउन चाहन्छन् जुन चिरस्थायी रहोस् र उनले फोटोग्राफिक यथार्थवादको लक्ष्य राख्नुको सट्टा तिनीहरूको भावना र चरित्र कैद गर्न रङ्गको प्रयोग गर्नेछन्।{{refn|{{harvp|Channing|Bradley|2007|loc=67}}; {{harvp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let879/letter.html Letter 879]|ps= . Vincent to Willemien van Gogh. Auvers-sur-Oise, Thursday, 5 June 1890.}}}} फन गोखका सबैभन्दा नजिकका व्यक्तिहरू उनका व्यक्तिचित्रहरूमा प्रायः अनुपस्थित रहेतापनि उनले आफ्ना भाइ थिओको विरलै मात्र चित्र बनाएका थिए। उनकी आमाका व्यक्तिचित्रहरू भने तस्वीरहरूबाट बनाइएका थिए।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 198}} फन गोखले आर्ल्सका पोस्टमास्टर जोसेफ रोलिन र उनको परिवारको बारम्बार चित्र बनाएका थिए। ''ला बर्सेउज''का पाँचवटा संस्करणहरूमा, फन गोखले अगस्टिन रोलिनलाई चित्रण गरेका छन् जसले आफ्नो काखमा नदेखिने शिशु छोरीको कोक्रो हल्लाउन एउटा डोरी शान्तपूर्वक समातेकी छिन्। फन गोखले यसलाई सूर्यमुखी फूलका चित्रहरूको बीचमा राखेर एउटा 'त्रिपट्ट' (तीनवटा प्यानल भएको चित्र) को केन्द्रीय छविको रूपमा बनाउने योजना बनाएका थिए।<ref>{{Cite web |date=October 2004 |title=Vincent van Gogh (1853-1890) |url=https://www.metmuseum.org/toah/hd/gogh/hd_gogh.htm |access-date=20 October 2022 |website=www.metmuseum.org}}</ref> <gallery widths="135px" heights="165px" class="center"> File:Van Gogh - Bildnis der Mutter des Künstlers.jpeg|alt=एकजना बूढी महिला राम्रो लुगा लगाएर बसेको बेला बनाइएको नजिकको चित्र जो बायाँ तर्फ (दर्शकको दायाँ) फर्किएर बसेकी छिन्। उनको ओठमा मुस्कान छ र उनले गाढा रङ्गको माथिल्लो भाग र टोपी लगाएकी छिन्, जीवन्त हरियो पृष्ठभूमिको सामु।|''कलाकारकी आमाको चित्र'', अक्टोबर १८८८, नर्टन सिमोन कला सङ्ग्रहालय, पासाडेना, क्यालिफोर्निया File:Vincent van Gogh - Eugène Boch - Google Art Project.jpg|alt=एक तीव्र युवकको नजिकको चित्र, कोट र टाईसहित राम्रो लुगा लगाएको, उनको दायाँ तर्फ (दर्शकको बायाँ) फर्किएको, उनको जुँगा र गोटी दाह्री छ र उनी पृष्ठभूमिमा तारायुक्त आकाशको सामु उभिएका छन्।|''युजिन बोख (तारामय आकाशको अगाडि कवि)'', सन् १८८८, [[मुजे दोर्से]], पेरिस File:Vincent van Gogh - Portret van de postbode Joseph Roulin.jpg|alt=जुँगा र दाह्री भएको एक मध्यम उमेरको पुरुषको चित्र कुर्सीमा बसेको उनको बायाँ तर्फ (दर्शकको दायाँ) फर्किएको। उनको अनुहारमा विचारशील भाव छ र उनका हातहरू खाली छन् जबकि उनको बायाँ हात टेबलमा टिकेको छ, उनले गाढा निलो वर्दी र टोपी लगाएका छन्, फिक्का निलो पृष्ठभूमिको सामु।|''पोस्टम्यान जोसेफ रुलिनको चित्र'' (सन् १८४१–१९०३), अगस्ट १८८८ को सुरु, बोस्टन File:Vincent Willem van Gogh 084.jpg|alt=एक बूढी राम्रो लुगा लगाएकी महिला उनको दायाँ तर्फ (दर्शकको बायाँ) फर्किएर बसेकी छिन्। उनले आफ्ना हातहरू काखमा जोडेकी छिन्, र उनले गाढा रंगको माथिल्लो भाग र हरियो पोशाक लगाएकी छिन्, जीवन्त फूलको वालपेपर पृष्ठभूमिको सामु।|''ला बेर्सेज (अगुस्तँ रुलिन)'', सन् १८८९, बोस्टन </gallery> {{clear}} ====आत्म-चित्रहरू==== [[चित्र:Self-Portrait (Van Gogh September 1889).jpg|alt= बायाँ तर्फबाट भिन्सेन्त फन गोको एउटा चित्र, जसको अत्यन्तै तीव्र, एकाग्र हेराई र रातो दाह्री छ।|thumb|180x180px|''आत्म-चित्र'', सेप्टेम्बर १८८९। [[मुजे दोर्से]]]] फन गोखले सन् १८८५ र १८८९ को बीचमा ४३ भन्दा बढी आत्म-चित्रहरू बनाएका थिए।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 15}}{{efn|group=note|[[रेमब्रन्ट]] थोरै प्रमुख चित्रकारहरू मध्ये एक हुन् जसले ५० भन्दा बढी आत्म-चित्रहरूको उत्पादन गरेर यो सङ्ख्यालाई उछिनेका छन् तर उनले चालीस वर्षको अवधिमा यसो गरेका थिए।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 15}}}} ती आत्मचित्रहरूलाई प्रायः शृङ्खलाहरूमा पूरा गरिएको थियो। उदाहरणका लागि सन् १८८७ को मध्यतिर पेरिसमा कोरिएका चित्रहरू उनको मृत्यु हुनुभन्दा केही समय अघिसम्म जारी रहेका थिए।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc=263–269, 653}} सामान्यतया यी चित्रहरू अध्ययनका रूपमा थिए, जुन उनले अरूसँग घुलमिल हुन हिचकिचाउने समयमा वा मोडलहरूको अभाव हुँदा आफैलाई चित्रण गरेर बनाएका थिए।{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 242}}{{sfnp|Sund|2002|loc= 261}} फन गोखका आत्म-चित्रहरूले उच्च स्तरको आत्म-निरीक्षण झल्काउँछन्।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 10}} यी चित्रहरू प्राय: उनको जीवनका महत्त्वपूर्ण अवधिहरूलाई अङ्कित गर्ने उद्देश्यले बनाइएका थिए; उदाहरणका लागि, सन् १८८७ को मध्यतिरको पेरिस शृङ्खला त्यस समयमा कोरिएको थियो जब उनी क्लद मोनेत, पल सेजाने र सिग्नाकबारे सचेत भएका थिए।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 265–269}} ''खैरो ह्याट टोपी सहितको स्व-चित्र''मा, रङका भारी रेखाहरू क्यानभासमा बाहिरतिर फैलिएका छन्। यो त्यस अवधिको उनको सबैभन्दा प्रसिद्ध आत्म-चित्रहरू मध्ये एक हो, "यसको अत्यधिक व्यवस्थित लयबद्ध ब्रसस्ट्रोक र नियो-इम्प्रेसनिस्ट भण्डारबाट लिइएको नवीन प्रकाश पुञ्जलाई फन गोख आफैले 'उद्देश्यपूर्ण' क्यानभास भनेका थिए"।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=83}} यिनीहरूमा शारीरिक स्वरूपका विभिन्न प्रतिनिधित्वहरू छन्।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 15}} फन गोखको मानसिक र शारीरिक अवस्था सामान्यतया स्पष्ट देखिन्छ; उनी अस्तव्यस्त, नकोरिएको वा उपेक्षित दाह्रीमा, धसिएका आँखाहरू, कमजोर बङ्गारा, वा दाँत झरेको अवस्थामा देखिन सक्छन्। केही चित्रमा उनलाई लामो अनुहार वा प्रस्ट देखिने खप्पर, वा तिखो र सतर्क विशेषताहरूसहित देखाइएको छ। उनका कपाललाई कहिलेकाहीँ चम्किलो रातो र कहिलेकाहीँ खरानी रङमा चित्रण गरिएको छ।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 15}} फन गोखका स्व-चित्रहरू शैलीगत रूपमा भिन्न छन्। डिसेम्बर १८८८ पछि कोरिएका चित्रहरूमा जीवन्त रङहरूको कडा विरोधाभासले उनको छालाको थकित फिक्कापनलाई उजागर गर्दछ।{{sfnp|Sund|2002|loc= 261}} केहीले कलाकारलाई दाह्रीसहित र अरूले दाह्री बिना चित्रण गर्छन्। उनले आफ्नो कान काटेपछि कोरिएका चित्रहरूमा उनलाई पट्टि बाँधिएको अवस्थामा देखिन सकिन्छ। थोरै चित्रहरूमा मात्र उनले आफूलाई चित्रकारको रूपमा चित्रण गरेका छन्।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 15}} साँ-रेमीमा कोरिएका चित्रहरूले टाउकोलाई दायाँ तर्फबाट देखाउँछन्, जुन उनको क्षतिग्रस्त कानको विपरित पक्ष हो, किनकि उनले ऐनामा देखिएको आफ्नो प्रतिबिम्बलाई चित्रण गरेका थिए।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 535–537}}{{sfnp|Cohen|2003|loc=305–306}} == प्रतिष्ठा र विरासत == [[चित्र:Jo van Gogh-Bonger, by Woodbury and Page-2.jpg|thumb|upright|[[योहाना फन गोख-बोङ्गर]], सन् १८८९|alt=एक जवान महिलाको सहज अभिव्यक्ति र हल्का मुस्कानका साथ टाउकोको औपचारिक श्यामश्वेत तस्वीर]] सन् १८८० को दशकको अन्त्यतिर फन गोखको पहिलो प्रदर्शनीहरू पछि कलाकार, कला समीक्षक, व्यापारी र सङ्कलनकर्ताहरू माझ उनको प्रतिष्ठा निरन्तर बढ्दै गएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref> सन् १८८७ मा, [[अँद्रे आन्तोन]]ले पेरिसको [[थिएटर लिब्र]]मा [[जर्ज सुरात]] र [[पल सिन्याक]]का कामहरूसँगै फन गोखका चित्रहरू पनि राखेका थिए भने तीमध्ये केही जुलियन टाङ्गुईले प्राप्त गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 305}}</ref> सन् १८८९ मा, अल्बर्ट ओरियरले ''ल मोदेरनिस्त इलुस्त्रे'' पत्रिकामा उनको कामलाई "आगो, तीव्रता र घाम" को विशेषता भएको भनी वर्णन गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 307}}</ref> जनवरी १८९० मा ब्रसेल्सको सोस्येते दे-आर्तिस्त एँदेपाँदाँ ({{भाषा-फ्रान्सेली|Société des Artistes Indépendants}}) मा उनका १० वटा चित्रहरू प्रदर्शन गरिएका थिए।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc=72}}</ref> फ्रान्सेली राष्ट्रपति [[सादी कार्नो|मारी फ्रँस्वा सादी कार्नो]] फन गोखको कामबाट प्रभावित भएको भनिएको थियो।<ref>{{cite news |url=https://www.telegraph.co.uk/news/2018/08/27/van-gogh-not-unappreciated-lifetime-myth-busting-letter-shows/ |title=Van Gogh was not unappreciated in his lifetime, myth-busting letter shows |work=The Daily Telegraph |last=Furness |first=Hannah |date=27 August 2018 |access-date=7 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180908015803/https://www.telegraph.co.uk/news/2018/08/27/van-gogh-not-unappreciated-lifetime-myth-busting-letter-shows/ |archive-date=8 September 2018 |url-status=live }}</ref> फन गोखको मृत्युपछि, ब्रसेल्स, पेरिस, हेग र एन्टवर्पमा स्मृति प्रदर्शनीहरू आयोजना गरिएका थिए। उनका कामहरू ''[[ले भँ]]''मा छवटा चित्रहरू सहित धेरै उच्च-प्रोफाइल प्रदर्शनीहरूमा देखाइएका थिए भने सन् १८९१ मा ब्रसेल्समा एक पूर्वव्यापी प्रदर्शनी भएको थियो।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc=72}}</ref> सन् १८९२ मा [[ओक्तेभे मिर्बेउ]]ले लेखेका थिए, फन गोखको आत्महत्या कलाका लागि "एक असीमित दुखद क्षति थियो... यद्यपि जनता उनको भव्य अन्त्येष्टिमा भीड लागेनन् र बिचारा भिन्सेन्त फन गोख, जसको मृत्युको अर्थ प्रतिभाको एउटा सुन्दर ज्वाला निभ्नु हो, उनी आफ्नो जीवन जस्तै गुमनाम र उपेक्षित भएर मृत्युमा गए।"<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 305}}</ref> सन् १८९१ जनवरीमा उनका भाइ थिओको मृत्युले भिन्सेन्तको सबैभन्दा ठूलो र राम्रो पहुँच भएको समर्थकलाई गुमेको थियो।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 310}}</ref> थिओकी विधवा योहान फन गोख-बोङ्गर बीसको दशककी डच महिला थिइन् जसले न त आफ्नो पतिलाई न त जेठाजुलाई धेरै समयदेखि चिनेकी थिइन्। उनले अचानक सयौँ चित्र, पत्र र रेखाचित्रहरूका साथै आफ्नो शिशु छोरा भिन्सेन्त विलेम फन गोखको हेरचाह गर्नुपर्ने भएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref>{{efn|group=note|उनको पति परिवारको एकमात्र सहारा थिए, र योहानासँग पेरिसमा एउटा कोठा, केही फर्निचरका सामानहरू र जेठाजुका चित्रहरू मात्र बाँकी थिए, जसलाई त्यस समयमा "कुनै मूल्य नभएको" रूपमा हेरिन्थ्यो।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://www.webexhibits.org/vangogh/memoir/nephew/1.html Memoirs of V.W. van Gogh]}}}} गोगाँ फन गोखको प्रतिष्ठा बढाउन सहयोग गर्ने पक्षमा थिएनन् र जोका भाइ एन्ड्रिज बोङ्गर पनि उनको कामको बारेमा खासै उत्साहित देखिएनन्।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref> समीक्षकहरूमध्ये फन गोखका प्रारम्भिक समर्थकहरू मध्ये एक, ओरियरको सन् १८९२ मा २७ वर्षको उमेरमा [[टाइफाइड|टाइफाइड ज्वरो]]का कारण मृत्यु भएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> [[चित्र:Vincent Van Gogh 0013.jpg|thumb|right|upright|''त्रास्कोँ जाने बाटोमा चित्रकार'', अगस्ट १८८८ (दोस्रो विश्वयुद्धमा आगोले नष्ट भएको)|alt=एउटा परालको टोपी लगाएको मानिस, क्यानभास र पेन्टबक्स बोकेर, रूखले घेरिएको, पातहरू छरिएको ग्रामीण सडकमा देब्रेतिर हिँडिरहेको चित्र]] सन् १८९२ मा, [[एमिल बेर्नार]]ले [[पेरिस]]मा फन गोखको चित्रहरूको एउटा सानो एकल प्रदर्शनी आयोजना गरेका थिए भने [[जुल्याँ ताँगी]]ले फन-गोख-बोङ्गरबाट पठाइएका धेरै चित्रहरूसहित फन गोखका अन्य चित्रहरूलाई प्रदर्शनमा राखेका थिए। अप्रिल १८९४ मा, पेरिसको [[दुराँ-रुएल]] ग्यालरीले फन गोखको कलाकृतिहरूबाट १० वटा चित्रहरू बिक्रीको लागि स्वीकार गर्न सहमति जनाएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> सन् १८९६ मा, त्यतिबेलाका एक अज्ञात कला फाभिवादी विद्यार्थी चित्रकार [[हेनरी मातिस]]ले ब्रिटनीको बेल इल टापूमा जोन रसेलसँग भेट्न गएका थिए।<ref>{{sfnp| Spurling|1998|loc= 119–138}}</ref> <ref name=abc>{{cite web|url=http://www.abc.net.au/rn/arts/booktalk/stories/s1430343.htm|title=अज्ञात मातिस&nbsp;... – पुस्तक वार्ता|last=हिलरी स्पर्लिङसँग अन्तर्वार्ता|date=८ जुन २००५|work=ABC Online|access-date=१ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20111012112023/http://www.abc.net.au/rn/arts/booktalk/stories/s1430343.htm|archive-date=१२ अक्टोबर २०११|url-status=live}}</ref> रसेल फन गोखको घनिष्ठ मित्र थिए; उनले मातिसलाई डच चित्रकारको कामसँग परिचित गराएर उनलाई फन गोखको एउटा रेखाचित्र दिएका थिए। फन गोखबाट प्रभावित भएर, मातिसले माटोको रङ्गको चित्रकला छोडेर चम्किला रङ्गहरू अपनाएका थिए।<ref name=abc/>{{sfnp|Spurling|1998|loc= 138}} सन् १९०१ मा पेरिसमा, बर्नहाइम-ज्युन ग्यालरीमा फन गोखको एउटा ठूलो पूर्वव्यापी प्रदर्शनी आयोजना गरिएको थियो जसले [[आन्द्रे देराँ]] र [[मौरिस द भ्लामिङ्क]]लाई उत्साहित तुल्याएको र फाभिवादको उदयमा योगदान पुर्‍याएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> सन् १९१२ मा कोलोनमा सोन्डरबुन्ड कलाकारहरूसँग, सन् १९१३ मा न्युयोर्कमा आर्मरी प्रदर्शनी, र सन् १९१४ मा बर्लिनमा महत्वपूर्ण समूह प्रदर्शनीहरू भएका थिए,<ref>{{sfnp|Dorn|Leeman|1990}}</ref> [[हेन्क ब्रेमर]] फन गोखको बारेमा सिकाउन र बोल्नमा महत्वपूर्ण भूमिकामा थिए,<ref>{{sfnp|Rovers|2007|loc= 262}}</ref> र उनले [[हेलेन क्रोलर-मुलर]]लाई फन गोखको कलासँग परिचित गराएका थिए जो उनको कामको एक अति उत्सुक सङ्ग्रहकर्ता बनेकी थिइन्।<ref>{{sfnp|Rovers|2007|loc= 258}}</ref> जर्मनेली अभिव्यञ्जनावादका प्रारम्भिक व्यक्तित्वहरू जस्तै [[एमिल नोल्डे]]ले फन गोखको कामप्रति ऋण स्वीकार गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Selz|1968|p= 82}}</ref> फन गोखको प्रसिद्धि [[पहिलो विश्वयुद्ध]]भन्दा पहिले [[अस्ट्रिया]] र [[जर्मनी]]मा सर्वप्रथम शिखरमा पुगेको थियो,<ref>{{sfnp|Weikop|2007|loc= 208}}</ref> जसमा उनको पत्रहरूको तीन खण्डमा १९१४ मा प्रकाशनले सहयोग पुर्‍याएको थियो।<ref>{{sfnp|Naifeh|Smith|2011|loc= 867}}</ref> उनका पत्रहरू अभिव्यञ्जनात्मक र साहित्यिक छन् भने यी पत्रहरूलाई १९औँ शताब्दीको आफ्नो प्रकारको अग्रणी लेखाइको रूपमा वर्णन गरिएको छ।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 19}}</ref> यी पत्रहरूले फन गोखको एउटा शक्तिशाली पौराणिक कथाको सुरुवात गर्दछ जसमा उनलाई एक तीव्र र समर्पित चित्रकारको रूपमा उल्लेख गरि आफ्नो कलाको लागि कष्ट भोगेको र युवावस्थामै मृत्युवरण गरेको भनी वर्णन गर्दछ।<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= x}}</ref> सन् १९३४ मा, उपन्यासकार [[अर्भिङ स्टोन]]ले फन गोखको जीवनमा आधारित एउटा जीवनीपरक उपन्यास लेखे जसको शीर्षक थियो ''[[लस्ट फर लाइफ (उपन्यास)|लस्ट फर लाइफ]]'' राखिएको थियो जुन फन गोखका भाइ थिओलाई लेखेको पत्रहरूमा आधारित थियो।<ref>{{cite web|url=https://www.imdb.com/name/nm0994883/|title=भिन्सेन्त फन गोखका लागि IMDb|website=IMDb|access-date=९ मे २०१९|archive-url=https://web.archive.org/web/20190527102007/https://www.imdb.com/name/nm0994883/|archive-date=२७ मे २०१९|url-status=live}}</ref> यस उपन्यास र सन् १९५६ को यसै नामको चलचित्रले उनको प्रसिद्धिलाई अझै वृद्धि गरेको देखिन्छ। संयुक्त राज्यहरूमा स्टोनले अनुमान लगाएअनुसार, उनको अप्रत्याशित सर्वाधिक बिक्री भएका पुस्तक भन्दा पहिले केही सय मानिसहरूले मात्र फन गोखको बारेमा सुनेका थिए।<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= xii}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=dlhn_Kxgm8g | archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211114/dlhn_Kxgm8g| archive-date=१४ नोभेम्बर २०२१ | url-status=live|title=अर्भिङ स्टोन अन्तर्वार्ता |work= Day at Night|first=जेम्स |last=डे |date=२३ अप्रिल १९७४ |access-date=२ अगस्ट २०१७}}</ref> ===फन गोख सङ्ग्रहालय=== {{मुख्य|फन गोख सङ्ग्रहालय}} [[चित्र:Weesp and Amsterdam (Netherland, June 2020) - 7 (50550627911).jpg|thumb|फन गोख सङ्ग्रहालय, एम्स्टर्डम]] फन गोखको भतिजा [[भिन्सेन्त विलेम फन गोख]] (सन् १८९०–१९७८),<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 253}}</ref> ले आफ्नी आमाको मृत्यु सन् १९२५ मा भएपछि उनीसँग सम्बन्धित सबै सम्पत्तिको उत्तराधिकारी बनेका थिए। सन् १९५० को दशकको प्रारम्भमा उनले चार खण्ड र धेरै भाषाहरूमा प्रस्तुत पत्रहरूको पूर्ण संस्करणको प्रकाशनको व्यवस्था गरेका थिए। त्यसपछि उनले सम्पूर्ण सङ्ग्रह खरीद गर्न र राख्नको लागि एउटा फाउन्डेसनलाई अनुदान दिन डच सरकारसँग वार्ता सुरु गरेका थिए।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 252}}</ref> थिओका छोरा विलेम फन गोखले कलाकृतिहरू सम्भवतः उत्तम अवस्थाहरूमा प्रदर्शित गरिनेछन् भन्ने उद्देश्यले यो परियोजनाको योजना बनाएका थिए। यो परियोजना सन् १९६३ मा सुरु भएको थियोे जहाँ वास्तुकार [[खेरित रितभेल्त]]लाई यसको डिजाइनको जिम्मा दिइएको र सन् १९६४ मा उनको मृत्युपछि [[किशो कुरोकावा]]ले उक्त जिम्मेवारी सम्हालेका थिए।<ref name=nga>{{citation |url=http://www.nga.gov/exhibitions/vgmsm.shtm |title=भान गोगको भान गोगहरू: भान गोग संग्रहालय |date=४ अक्टोबर १९९८ |publisher=नेसनल ग्यालेरी अफ आर्ट |access-date=२३ अप्रिल २०११ |archive-url=https://web.archive.org/web/20100529195527/http://www.nga.gov/exhibitions/vgmsm.shtm |archive-date=२९ मे २०१० |url-status=live }}</ref> सन् १९६० को दशकभरि काम प्रगतिमा रह्यो र यसको भव्य उद्घाटनको लागि सन् १९७२ को वर्षलाई लक्षित गरिएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 253}}</ref> [[फन गोख सङ्ग्रहालय]] सन् १९७३ मा एम्स्टर्डमको [[म्युजियमप्लेन]] मा खुलेको थियो,<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= xiii}}</ref> यो राइक्सम्युजियमपछि नेदरल्यान्ड्सको दोस्रो सबैभन्दा लोकप्रिय सङ्ग्रहालय बन्न सफल भएको थियो नहाँ नियमित रूपमा वार्षिक १५ लाखभन्दा बढी आगन्तुकहरू आउने गर्दथे। सन् २०१५ मा यसले कीर्तिमानी १९ लाख आगन्तुकहरू पाएको थियो।<ref>{{cite news|url=http://www.at5.nl/artikelen/150751/bezoekersrecords_voor_van_gogh_museum_en_nemo|title=Bezoekersrecords voor Van Gogh Museum en NEMO|date=१५ डिसेम्बर २०१५|language=डच|work=AT5|access-date=४ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20160721082453/http://www.at5.nl/artikelen/150751/bezoekersrecords_voor_van_gogh_museum_en_nemo|archive-date=२१ जुलाई २०१६|url-status=live}}</ref> यस सङ्ग्रहालयमा ८५ प्रतिशत आगन्तुकहरू अन्य देशहरूबाट आएका थिए।<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/culture-professionals-network/2015/sep/01/van-gogh-museum-chief-axel-ruger-interview|title=फन गोख सङ्ग्रहालय प्रमुख: हाम्रो आयका स्रोतहरू विविधीकरण गर्नु महत्वपूर्ण छ|last=Caines|first=Matthew|date=१ सेप्टेम्बर २०१५|work=द गार्डियन|access-date=४ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20160826101634/https://www.theguardian.com/culture-professionals-network/2015/sep/01/van-gogh-museum-chief-axel-ruger-interview|archive-date=२६ अगस्ट २०१६|url-status=live}}</ref> == टिप्पणीहरू == {{Reflist|group=note}} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == {{sister project links|auto=1}} * [http://www.vggallery.com/ भिन्सेन्त फन गोख चित्र सङ्ग्राहलय], फन गोखका पत्र तथा कार्यहरूको सम्पूर्ण विवरण * [http://vangoghletters.org/ फन गोखद्वारा लिखित पत्रहरू] {{Webarchive|url=https://wayback.archive-it.org/all/20121025195053/http://vangoghletters.org/vg/ |date=2012-10-25 }} * [http://www.nga.gov/content/ngaweb/education/teachers/teaching-packets/van-gogh.html/ भिन्सेन्त फन गोख] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170920143009/https://www.nga.gov/content/ngaweb/education/teachers/teaching-packets/van-gogh.html/ |date=2017-09-20 }} शिक्षण कार्यक्रम * {{Gutenberg author | id=40599}} * {{Internet Archive author |sname=Vincent van Gogh}} * {{Librivox author |id=6171}} * {{IMDB name}} [[श्रेणी:भिन्सेन्त फन गोख]] [[श्रेणी:सन् १८५३ मा जन्म]] [[श्रेणी:सन् १८९० मा मृत्यु]] [[श्रेणी:चित्रकारहरू]] [[श्रेणी:पुरुष आत्महत्या]] ifw8mi1id0qexxdr5rzu28shfsv3dj0 1354082 1354076 2026-05-03T03:00:41Z हिमाल सुवेदी 30817 /* आत्म-चित्रहरू */ 1354082 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = भिन्सेन्त फन गोख | image = Vincent van Gogh - Self-Portrait - Google Art Project (454045).jpg | alt = A head and shoulders portrait of a thirty something man, with a red beard, facing to the left | caption = सन् १८८७ मा गोखद्वारा बनाइएको उनको आत्म प्रतिमा जसलाई सिकागो कला संस्थानमा राखिएको छ। | birth_name = भिन्सेन्त विलम फन गोख | birth_date = {{Birth date|1853|3|30|df=y}} | birth_place = जुन्दार्त, नेदरल्यान्डस् | death_date = {{Death date and age|df=yes|1890|7|29|1853|3|30}} | death_place = उभेर-सु-वाज, फ्रान्स | death_cause = गोली हानी आत्महत्या | resting_place = उभेर-सु-वाज, फ्रान्स | resting_place_coordinates = {{Coord|49.07531|2.17894|type:landmark_region:FR|format=dms|display=inline}} | movement = उत्तर-प्रभावोत्पादी | education = | field = चित्रकारिता, स्थिर-जीवन अङ्कन, आकृति र भूदृश्य चित्रहरू | family = थिओ फन गोख (भाइ) | notable_works = {{ubl|''[[सिन होर्निक|सिन होर्निक चित्र शृङ्खला]]'' (सन् १८८२-८३)|''आलु भक्षक'' (सन् १८८५)|''सूर्यमुखी फूलहरूको शृङ्खला चित्रण'' (सन् १८८७)|''आर्लेसमा सुत्नेकोठा'' (सन् १८८८)|''[[तारामय रात]]'' (सन् १८८९)|''डाक्टर गचेतको आकृति'' (सन् १८९०)|''कागहरू रहेको गहुँबारी'' (सन् १८९०)|''सियोस्ता'' (सन् १८९०)|''उभेरको गृजाघर'' (सन् १८९०)|''|''[[दुःखी वृद्ध मानिस]]'' (सन् १८९०)}} }} '''भिन्सेन्त विलम फन गोख''' ({{IPA-nl|ˈvɪnsɛnt ˈʋɪləm vɑn ˈɣɔx|lang|Nl-Vincent_van_Gogh.ogg}} (३० मार्च १८५३ – २९ जुलाई १८९०) एक नेदरल्यान्डेेेली उत्तर प्रभावोत्पादी चित्रकार थिए। उनी मरणोपरान्त पश्चिमी कला इतिहासमा सबैभन्दा प्रसिद्ध र प्रभावशाली व्यक्तित्वहरू मध्ये एक थिए। सानै उमेरदेखि चित्रकला सुरु गरेका उनले बीसको दशकको मध्यपछि आफ्नो जीवनको अन्तिम दुई वर्षमा असङ्ख्य प्रसिद्ध चित्रहरू चित्रित गरेका थिए। उनीद्वारा बनाइएका अधिकांश चित्रहरूमा भूपरिदृश्य, सूर्यमुखी, गहुँको खेतहरू आदि समावेश छन्। एक दशकको अवधिमा उनले २,१०० भन्दा बढी चित्रहरू बनाए जसमा ८६० तेल चित्र, १,३०० भन्दा बढी जलनाला, रेखाचित्र तथा भूदृश्यहरू समावेश छन्। उनका प्रारम्भिक कार्यहरू अधिकतम स्थिर जीवन र कृषक श्रमिकहरूको चित्रणमा रङ्गहरूद्वारा सङ्केत गरिएको थियो जसले उनका पछिका चित्रकर्महरूलाई त्यसबाट छुट्टाएको थियो। व्यावसायिक रूपमा असफल भएपनि उनले बनाएका चित्रहरू निकै प्रसिद्ध रहेका छन्।<ref>Tralbaut (1981), 286,287</ref><ref>Hulsker (1990), 390</ref> लामो समयदेखि मानसिक रोगबाट पीडित उनले ३७ वर्षको उमेरमा आत्महत्या गरेका थिए। एक उच्चमध्यम वर्गीय परिवारमा जन्मिएका उनी आफ्नो बाल्यकालदेखिनै शान्त, गम्भीर र विचारशील थिए। युवावस्थामा उनले एक कला व्यवसायिकको रूपमा काम गरेका थिए भने यस क्रममा उनले थुप्रै ठाउँहरूको यात्रा पनि गरेका थिए। तर लन्डनमा स्थानान्तरण भएपछि उनी निकै उदास बनेका थिए। त्यसपछिका दिनहरूमा उनी धार्मिक रूपमा सक्रियता देखाउँदै दक्षिणी बेल्जियममा सेवकको रूपमा समय बिताएका थिए। सन् १८८१ मा आफ्ना आमाबुबासँग घर फर्किनुपूर्व उनले कलामा आधुनिकतावादी प्रवृत्तिहरूको बारेमा थुप्रै जानकारीहरू लिइसकेका थिए र सोही वर्षबाट उनले चित्रकर्म सुरु गरेका थिए। सन् १८८१ मा, चित्रकारिता सुरु गर्नुपूर्व उनी अस्वस्थ बनेका थिए। उनका भाइ थिओले उनलाई आर्थिक रूपमा समर्थन गरेका थिए भने उनीहरू दुवैले मिलेर आफ्ना परिवारजन तथा परिचित मानिसहरूलाई लामो पत्राचार गरेका थिए। सन् १८८६ मा उनले पेरिस बसाइँसराइ गरि एमिले बर्नार्ड र [[पल गोगाँ]] जस्ता ''[[आभँ-गार्द|अग्रगामी]]'' सदस्यहरूलाई भेटेका थिए जसले प्रभाववादी संवेदनशीलताको विरुद्धमा प्रतिक्रिया दिइरहेका थिए। उनको काम विकसित हुँदै जाँदा उनले स्थिर जीवन र स्थानीय परिदृश्यहरूका लागि एउटा नयाँ दृष्टिकोण सिर्जना गरेका थिए। उनका चित्रहरू चम्किलो रङ्गका हुँदै गएको र उनले एउटा यस्तो शैली विकास गरे जुन सन् १८८८ मा फ्रान्सको दक्षिणमा पर्ने [[आर्लेस]] बसाइका क्रममा पूर्ण रूपमा साकार भएको थियो। यस अवधिमा उनले [[जैतूनका रूखहरू (फन गोख शृङ्खला)|जैतूनका रूख]]हरू, [[गहुँ खेत (फन गोख शृङ्खला)|गहुँका खेत]]हरू र [[सूर्यमुखी (फन गोख शृङ्खला)|सूर्यमुखी]] फूलकन शृङ्खलाहरू समावेश गर्न आफ्ना विषयवस्तुहरूलाई फराकिलो बनाएका थिए। फन गोख मानसिक रोगका लहरहरू र भ्रमबाट पीडित रहेको भएतापनि उनी आफ्नो मानसिक स्थिरताको बारेमा चिन्तित थिए। उनले प्रायः आफ्नो शारीरिक स्वास्थ्यलाई बेवास्ता गर्दथे भने उनले राम्रोसँग खाना नखाने र अत्यधिक रक्सी पिउने गर्दथे। गोगाँसँगको उनको मित्रता छुरा प्रहारको विवादपछि समाप्त भएको थियो जब क्रोधमा उनले आफ्नै देब्रे कानको एक भाग काटेका थिए। त्यसपछि उनले साँ-रेमी सहितका मानसिक अस्पतालहरूमा समय बिताएका थिए। अस्पतालबाट फर्किएर पेरिस नजिकैको ओभेर-सुर-वाजमा सरेपछि, उनी [[होमियोप्याथी चिकित्सा पद्धती|होमियोप्याथिक]] चिकित्सक [[पल गचेत]]को रेखदेखमा आएका थिए। उनको डिप्रेसन जारी रहेको र सन् १८९० जुलाई २७ का दिन उनले आफ्नै छातीमा आफैले गोली हानेका थिए। त्यसको दुईदिनपछि चोटका कारण उनको मृत्यु भएको थियो। फन गोख आफ्नो जीवनकालमा असफल बनेका र उनलाई पागल र असफल व्यक्तिको रूपमा पनि लिइने गरिन्थ्यो। आफ्नो आत्महत्यापछि उनी प्रसिद्ध हुँदै गएका र सार्वजनिक कल्पनामा एक सर्वोत्कृष्ट "गलत बुझिएको प्रतिभाशाली" व्यक्तिको रूपमा अवस्थित छन्, यस्तो कलाकार "जहाँ पागलपन र रचनात्मकताका कुराहरू आपसमा जोडिन्छन्"।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 9}}</ref> २०औँ शताब्दीको प्रारम्भमा उनको चित्रकला शैलीका तत्वहरू [[फोभिवाद]] र जर्मन अभिव्यक्तिवादीहरूद्वारा आत्मसात गरिएपछि उनको ख्याति बढ्न थालेको थियो। उनले पछिल्ला दशकहरूमा व्यापक आलोचनात्मक, व्यावसायिक र लोकप्रिय सफलता प्राप्त गरेका र उनलाई एक महत्त्वपूर्ण तर दु:खद चित्रकारको रूपमा सम्झिने गरिन्छ। यस्तो खालको समस्याग्रस्त व्यक्तित्वले पीडित कलाकारको रसरङ्गमय आदर्शलाई प्रतिनिधित्व गर्दछ। ==शैली र कृतिहरू== ===कलात्मक विकास=== [[चित्र:Vincent van Gogh - Starry Night - Google Art Project.jpg|thumb|''[[रोन नदीमाथि तारामय रात]]'', सन् १८८८। [[Musée d'Orsay|मुजे दोर्से]], पेरिस|alt= रोन नदीमाथि चम्किला ताराहरू बिच अँध्यारो तारामय रातको दृश्य। नदीपारि, टाढाका भवनहरूबाट उज्याला बत्तीहरू रोनको अँध्यारो पानीमा प्रतिबिम्बित भइरहेका छन्।]] फन गोखले विद्यालयमा हुँदा [[जलरङ चित्रकला|जलरङ]] मार्फत चित्र बनाएर रङ भर्ने काम गर्दथे तर उनका यस्ता चित्रकलाहरूका केही उदाहरण मात्र अस्तित्वमा रहेका छन् भने केहीको लेखकत्व विवादित छ।<ref>{{sfnp|Van Heugten|1996|loc= 246–251}}</ref> जब उनले वयस्कको रूपमा कलालाई अपनाए तब उनले यसलाई प्रारम्भिक स्तरबाट सुरु गरेका थिए। सन् १८८२ को प्रारम्भमा, उनका काका कर्नेलिस मारिनसले, जो एम्स्टर्डमको समकालीन कलाको एक प्रसिद्ध ग्यालरीका मालिक थिए, हेगको रेखाचित्रहरूको लागि अनुरोध गरेको भएतापनि फन गोखको काम अपेक्षा अनुसारको भएको थिएन। मारिनसले दोस्रो कमिसन प्रस्ताव गर्दै विषयवस्तुलाई विस्तृत रूपमा निर्दिष्ट गरेतातर परिणामबाट फेरि निराशजनक बनेका थिए। फन गोखले लगनशीलता देखाउँदै उनले आफ्नो स्टुडियोमा परिवर्तनशील सटर र विभिन्न चित्रण सामग्रीहरू र प्रकाशको प्रयोग गरेका थिए। एक वर्षभन्दा बढी समयसम्म उनले एकल आकृतिहरूमा काम जारी राखी&nbsp;– कालो र सेतोमा अत्यन्त विस्तृत अध्ययनहरू गरे{{efn|group=note|कालो र सेतोमा काम गर्ने कलाकारहरू, जस्तै चित्रित पत्रपत्रिकाहरू ''[[द ग्राफिक]]'' वा ''[[द इलस्ट्रेटेड लन्डन न्युज]]'' का लागि, फन गोखका मनपर्ने कलाकारहरू मध्येका थिए। {{sfnp|Pickvance|1974}}}} जसले त्यतिबेला उनलाई केवल आलोचना मात्र दिलाएको थियो। पछि, तिनै कलाकृतिहरूलाई प्रारम्भिक उत्कृष्ट कृतिहरूको रूपमा मान्यता प्राप्त भएको थियो।{{sfnp|Dorn|Keyes|2000}} अगस्ट १८८२ मा, थिओले भिन्सेन्तलाई बाहिरी प्राकृतिक परिवेशमा काम गर्नका लागि सामग्री किन्न पैसा दिएका थिए। भिन्सेन्तले लेखेको एक पत्रमा उनी "नयाँ जोसका साथ चित्र बनाइरहन सक्छन्" भन्ने उल्लेख थियो।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let253/letter.html पत्र २५३]|ps= . भिन्सेन्त फन गोखको तर्फबाट थिओ भान गोगलाई पत्र। हेग, शनिबार, ५ अगस्ट १८८२।}} सन् १८८३ को प्रारम्भदेखि, उनले बहु-आकृति रचनाहरूमा काम गर्न सुरु गरेका थिए। उनले तीमध्ये केहीको तस्वीरहरू खिचाएको भएतापनि उनका भाइले ती चित्रहरू जीवन्त नभएको टिप्पणी गरेपछि उनले ती सबै कृतिहरूलाई नष्ट गरी पुनः [[तेलचित्र|तेल चित्रकला]]तर्फ अग्रसर बनेका थिए। फन गोखले [[हागे स्कुल]]का प्रसिद्ध कलाकारहरू जस्तै [[जोहान हेन्ड्रिक वाइसेनब्रुख|वाइसेनब्रुख]] र [[बर्नार्ड ब्लोमर्स]] तर्फ ध्यान दिए र उनले उनीहरूबाट र हागे स्कुलको दोस्रो पुस्ताका [[थियोफिल द बक|द बक]] र [[हरम्यान जोहानेस भान डर वेले|भान डर वेले]] जस्ता चित्रकारहरूबाट प्राविधिक सल्लाह लिएका थिए।<ref>{{sfnp|Dorn|Schröder|Sillevis|1996}}</ref> देन्थ्रेमा छोटो समय बिताएपछि उनी नेदरल्यान्ड्स कै अर्को सहर नुएनेन सरेका थिए थिए भने त्यहाँ उनले धेरै ठूला चित्रहरूमा काम सुरु गरे तर तीमध्ये अधिकांशलाई उनले नष्ट गरिदिएका थिए। हाल यीमध्ये ''आलु भक्षक'' र यसका केही समकक्षी कृतिहरू मात्र अस्तित्वमा रहेका छन्।<ref>{{sfnp|Dorn|Schröder|Sillevis|1996}}</ref> [[रेज्क्सम्युजियम]]को भ्रमणपछि फन गोले [[रेम्ब्रन्ट]] र [[फ्रान्स हाल्स]] जस्ता कलाकारहरूको छिटो र लाभदायक ब्रसवर्क प्रति आफ्नो प्रशंसा व्यक्त गरेका थिए।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let535/letter.html Letter 535]|ps= To Theo van Gogh. Nuenen, on or about Tuesday, 13 October 1885.}}{{efn|group=note|{{harvp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let535/letter.html Letter 535 ]|ps= To Theo van Gogh. Nuenen, on or about Tuesday, 13 October 1885:{{paragraph break}}मैले पुराना डच चित्रहरू फेरि हेर्दा मलाई विशेषगरी के कुराले प्रभाव पार्‍यो भने ती सामान्यतया चाँडो चित्रित गरिएका थिए। हाल्स, रेम्ब्रान्ट, रुइसडेल जस्ता महान् कलाकारहरू र अन्य धेरैले चित्रहरूलाई सकेसम्म सिधै क्यानभासमा उतारेका छन् र त्यसमा उहाँहरूले धेरै पटक दोहोर्‍याए काम गर्नुभएन। यो कुरालाई पनि कृपया याद गरियोस्—कि यदि त्यो सफल भयो भने, उहाँहरूले त्यसलाई त्यसै छाडिदिन्छन्। विशेषगरी मैले रेम्ब्रन्ट र हाल्सका हातहरूको प्रशंसा गरेँ—ती हातहरू जसमा जीवन थियो तर आजकल मानिसहरूले चाहेजस्तो गरी निखारिएको थिएन... जाडोमा म पुराना चित्रहरूमा देखेका शैलीका विभिन्न कुराहरू अन्वेषण गर्नेछु। मैले आफूलाई आवश्यक पर्ने धेरै कुराहरू देखेँ तर सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा—यसलाई उनीहरू "हतारको कार्य" भन्छन्—त्यो पुराना डच चित्रकारहरूले गज्जबले गरेका थिए। त्यो—हतारको कार्य—थोरै ब्रसको स्ट्रोकहरूका साथ, उनीहरू अहिले यसको बारेमा सुन्न चाहँदैनन्—तर परिणाम कति सत्य हुन्छ।{{paragraph break}}}}}} आफ्ना धेरै कमजोरीहरू अनुभव र प्राविधिक विशेषज्ञताको कमीले गर्दा भएको कुरामा उनी सचेत थिए,{{sfnp|Dorn|Schröder|Sillevis|1996}} त्यसैले नोभेम्बर १८८५ मा उनले सिक्न र आफ्नो सीप विकास गर्न एन्टवर्प र पछि पेरिसको यात्रा गरेका थिए।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 708}} [[चित्र:Van_Gogh_The_Olive_Trees..jpg|thumb|''[[जैतुनका रुखहरू (फन गोख शृङ्खला)|जैतुनका रुखहरू र पृष्ठभूमिमा अल्पाइल्स]]'', सन् १८८९। आधुनिक कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क|alt=हरियो घुमाउरो जैतुनका रुखहरूको एउटा वर्गाकार चित्र; पृष्ठभूमिमा नीलो पहाडहरू र माथि नीलो आकाशमा सेतो बादलहरू।]] थिओले ''आलु भक्षक''मा प्रयोग गरिएको गाढा रङ्गको आलोचना गरेका थिए जसलाई उनले आधुनिक शैलीका लागि अनुपयुक्त ठान्दथे।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=18}} सन् १८८६ र १८८७ को बीचमा पेरिसमा रहँदा, फन गोखले एउटा नयाँ, हल्का रङ्गको रङ्गमिश्रणमा निपुणता हासिल गर्ने प्रयास गरेका थिए। उनको ''[[पेरे ताँगीको आकृति]]'' (सन् १८८७) ले उज्यालो रङ्गमिश्रणका साथ उनको सफलता देखाउँछ र यो एक विकसित व्यक्तिगत शैलीको प्रमाण पनि हो।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=18–19}} रङ्गको बारेमा [[चार्ल्स ब्लाङ्क]]को ग्रन्थले उनलाई धेरै आकर्षित गरेको र उनलाई पूरक रङ्गहरूसँग काम गर्न प्रेरित गरेको थियो। फन गोखले पछि रङ्गको प्रभाव वर्णनात्मक मात्र नभई त्यो भन्दा माथि हुन्छ भन्ने विश्वास गर्न थालेका थिए भने यस सम्बन्धमा उनले भनेका छन्, "रङ्गले आफैमा केही व्यक्त गर्दछ"।{{sfnp|Sund|1988|loc=666}}{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let537/letter.html Letter 537]|ps= . Vincent to Theo, Nuenen, on or about Wednesday, 28 October 1885.}} ह्युजेसका अनुसार, फन गोखले रङ्गलाई "मनोवैज्ञानिक र नैतिक वजन" भएको रूपमा बुझेका थिए, जसलाई ''[[रात्रिकालीन क्याफे]]''को भड्किलो रातो र हरियो रङ्गहरूमा उदाहरणका रूपमा हेर्न सकिन्छ। यस कार्यबाट उनले "मानवताको भयानक आवेगहरू व्यक्त गर्न" चाहेका थिए।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 7}} पहेँलो रङ्ग उनको लागि सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण थियो, किनभने यसलाई भावनात्मक सत्यको प्रतीक मान्थ्यो। उनले पहेँलो रङ्गलाई सूर्यको प्रकाश, जीवन र ईश्वरको प्रतीकको रूपमा प्रयोग गरेका थिए।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 11}} फन गोख ग्रामीण जीवन र प्रकृतिको चित्रकार बन्न प्रयासरत थिए;{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 232}} आर्ल्समा आफ्नो पहिलो ग्रीष्मकालको समयमा उनले परिदृश्य र परम्परागत ग्रामीण जीवन चित्रण गर्न आफ्नो नयाँ रङ्गमिश्रणको प्रयोग गरेका थिए।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=20}} प्राकृतिक वस्तुहरूको पछाडि एउटा शक्ति अवस्थित हुन्छ भन्ने उनको विश्वासले उनलाई त्यो शक्तिको भाव वा प्रकृतिको सारलाई आफ्नो कलामा कैद गर्ने प्रयास गर्न प्रेरित गरेको थियो जुन कहिलेकाँही प्रतीकहरूको प्रयोग मार्फत प्रकट हुन्थ्यो।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 8–9}} सुरुमा [[जँ-फ्रँस्वा मिले]]बाट प्रतिलिपि गरिएको 'बीउ छर्ने व्यक्ति' चित्रमा उनका प्रस्तुतिहरूले शारीरिक श्रमको वीरताका सम्बन्धमा [[थोमस कार्लाइल]] र [[फ्रेडरिक नित्से]]का विचारहरूको प्रभाव झल्काउँदछन्<ref>{{Cite book |last=Wamberg |first=Jacob |title=Totalitarian Art and Modernity |publisher=Aarhus University Press |year=2010 |editor-last=Rasmussen |editor-first=Mikkel Bolt |pages=36–104 |chapter=Wounded Working Heroes: Seeing Millet and van Gogh through the Cleft Lens of Totalitarianism |editor-last2=Wamberg |editor-first2=Jacob}}</ref> भने यसका साथै यसले ती व्यक्तिलाई प्रचण्ड सूर्यमुनि जीवनको बीउ छरिरहेका ख्रीष्टको रूपमा उभ्याउँदा यसले फन गोखको धार्मिक विश्वासलाई पनि दर्शाउँदछ। {{sfnp|Sund|1988|loc=668}} यी त्यस्ता विषय र प्रसङ्गहरू थिए जसमा उनी बारम्बार फर्केर परिमार्जन र विकास गरिरहन्थे।{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 236}} उनका फूलका चित्रहरू प्रतीकात्मकताले भरिएको भएतापनि परम्परागत इसाई प्रतिमा विज्ञान प्रयोग गर्नुको सट्टा उनले आफ्नै नयाँ शैली बनाएका थिए जहाँ जीवन सूर्यमुनि बाँचिन्छ र काम भनेको जीवनको एउटा रूपक हो भन्ने अवधारणा राख्दछ।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 12}} आर्ल्समा वसन्त ऋतुका फूलहरू चित्रण गरेर र उज्यालो सूर्यको प्रकाशलाई कैद गर्न सिकेर आत्मविश्वास प्राप्त गरेपछि, उनी 'बीउ छर्ने मानिस' चित्रण गर्न तयार भएका थिए।{{sfnp|Sund|1988|loc=666}} [[चित्र:Vincent Willem van Gogh 098.jpg|thumb|''एटेनको बगैँचाको सम्झना'', सन् १८८८। [[हेर्मिट्टाग सङ्ग्रहालय]], सेन्ट पिटर्सबर्ग|alt=दुई महिलाहरूको नजिकको एउटा वर्गाकार चित्र जसमा एकजनाले छाता समातेकी छिन् भने अर्की महिलाले फूल समातेकी छिन्। तिनीहरूको पछाडि एक जवान महिला छिन् जो जङ्गली फूलहरूको ठूलो ओछ्यानमा फूलहरू टिपिरहेकी छिन्। तिनीहरू नदीको किनारमा घुमाउरो बाटोमा बगैँचाबाट हिँडिरहेका देखिन्छन्।]] उनले "यथार्थको भेष" भन्ने परिधिभित्रै रहे{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 223}} र धेरै शैलीगत गरिएका कार्यहरूको आलोचना गरेका थिए।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=21}} उनले पछि लेखेका थिए, ''तारामय रात''को अमूर्तता धेरै टाढा गएको र त्यसमा यथार्थ रूपमै "पृष्ठभूमिमा धेरै टाढा हराएको" थियो।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=21}} ह्युजेसले यसलाई चरम काल्पनिक आनन्दको क्षणको रूपमा वर्णन गर्दछन् जसमा ताराहरू एउटा ठूलो घुमाउरो रूपमा छन् जसले [[होकुसाई]]को ''[[कानागावाको विशाल आँधी]]'' को सम्झना दिलाउँछ यसका साथै माथि आकाशको चाल तल पृथ्वीमा रहेको साइप्रसको रूखको चालमा प्रतिबिम्बित हुन्छ र चित्रकारको परिकल्पना "रङ्गको बाक्लो र जोडदार मिश्रण" मा अनुवाद भएको छ।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 8}} सन् १८८५ र १८९० मा उनको मृत्युको बीचमा, फन गोखले एउटा 'ओभर' (कृतिको सङ्ग्रह) निर्माण गरिरहेको देखिन्छ।{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 224}} यो एउटा यस्तो सङ्ग्रह जसले उनको व्यक्तिगत दृष्टिकोणलाई प्रतिबिम्बित गर्थ्यो र यो व्यावसायिक रूपमा सफल हुन सक्थ्यो। उनी ब्लाङ्कको शैलीको परिभाषाबाट प्रभावित थिए, जस अनुसार एउटा साँचो चित्रकलाका लागि रङ्ग, परिप्रेक्ष्य र ब्रसको स्ट्रोकको सर्वोत्तम प्रयोग आवश्यक हुन्छ। फन गोखले आफूले निपुणता हासिल गरेको ठानेका चित्रहरूलाई "उद्देश्यपूर्ण" शब्द प्रयोग गर्दथे जबकि अन्यलाई उनले केवल अध्ययनका रूपमा लिन्थे।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=16–17}} उनले धेरै अध्ययन शृङ्खलाहरूको चित्रण गरेका {{sfnp|van Uitert|1981|loc= 223}} थिए जसमध्ये धेरैजसो निर्जीव वस्तुहरू थिए। यस्ता कलाकृतिहरू उनले रङ्गको प्रयोगको रूपमा वा साथीहरूलाई उपहार दिनका लागि बनाइएका थिए।{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 242}} आर्ल्सको कामले उनको 'ओभर' मा ठूलो योगदान पुर्‍याएको थियो त्यस समयका उनले सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण ठानेका चित्रहरूमा ''बीउ छर्ने मानिस'', ''रात्रिकालीन क्याफे'', ''[[एटेनको बगैँचाको सम्झना (आर्ल्सका महिलाहरू)|आर्ल्सका महिलाहरू]]'' र ''तारामय रात'' थिए। तिनीहरूको फराकिलो ब्रस स्ट्रोक, आविष्कारशील परिप्रेक्ष्य, रङ्ग, रूपरेखा र डिजाइनका साथ, यी चित्रहरूले उनले खोजेको शैलीलाई प्रतिनिधित्व गर्दछन्।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=21}} ===प्रमुख शृङ्खलाहरू=== [[चित्र:L'Arlésienne- Madame Joseph-Michel Ginoux (Marie Julien, 1848–1911) MET DT1396.jpg|thumb|upright|''लार्लेसियन: म्याडम गिनोक्स पुस्तकहरूका साथ'', नोभेम्बर १८८८। मेट्रोपोलिटन कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क|alt=एउटी सुसज्जित महिला आफ्नो दायाँ तर्फ (अवलोकनकर्ताको बायाँ) फर्किएर बसेकी छिन्। उनको काखमा दुईवटा पुस्तकहरू छन् र उनले पहेंलो पृष्ठभूमिको विपरीत गाढा रङ्गका लुगाहरू लगाएकी छिन्।]] फन गोखको शैलीगत विकासहरू सामान्यतया उनले युरोपका विभिन्न स्थानहरूमा बिताएका समयहरूसँग जोडिएका छन्। उनी स्थानीय संस्कृति र प्रकाशको अवस्थामा आफूलाई समाहित गर्न रुचाउँथे, यद्यपि उनले आफ्नो कार्यकालभरि एक उच्च व्यक्तिगत दृश्य दृष्टिकोण कायम राखेका थिए। एक कलाकारको रूपमा उनको विकास ढिलो थियो र उनी आफ्ना चित्रकलाका सीमाहरूको बारेमा सचेत थिए। फन गोख प्रायः नयाँ दृश्य उत्तेजनाहरूको सम्पर्कमा आउन र त्यसको माध्यमबाट आफ्नो प्राविधिक सीप विकास गर्नका लागि घर फर्किरहन्थे।{{sfnp|McQuillan|1989|loc=138}} कला इतिहासकार मेलिसा म्याक्विलनको विश्वास अनुसार यी बसाईँसराईहरूले पछिल्ला शैलीगत परिवर्तनहरूलाई पनि प्रतिबिम्बित गर्दछन् भने फन गोखले द्वन्द्वबाट बच्न र जब आदर्शवादी कलाकारले आफ्नो तत्कालीन अवस्थाको यथार्थको सामना गर्नुपर्थ्यो, तब त्यसलाई सम्हाल्ने संयन्त्र को रूपमा यी बसाईं सराईहरूलाई प्रयोग गर्दथे।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 193}} ====व्यक्तिका आकृतिहरू ==== फन गोखले व्यक्तिचित्रण आफ्नो सबैभन्दा ठूलो रुचिको विषय भएको बताएका थिए। सन् १८९० मा उनले लेखेका थिए, "मेरो पेशामा बाँकी सबै कुराभन्दा म जे कुराप्रति सबैभन्दा बढी भावुक छु, त्यो व्यक्तिचित्र हो, आधुनिक व्यक्तिचित्र।"<ref>{{Cite web |title=879 (883, W22): To Willemien van Gogh. Auvers-sur-Oise, Thursday, 5 June 1890. - Vincent van Gogh Letters |url=https://www.vangoghletters.org/vg/letters/let879/letter.html#translation |access-date=20 October 2022 |website=www.vangoghletters.org}}</ref> यो "चित्रकलामा एक मात्र यस्तो कुरा हो जसले मलाई गहिरो रूपमा छुन्छ र मलाई अनन्तको आभास दिन्छ।"{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 242}}{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let652/letter.html Letter 652]|ps= . Vincent to Theo van Gogh. Arles, Tuesday, 31 July 1888.}} उनले आफ्नी बहिनीलाई लेखेका थिए, उनी यस्ता व्यक्तिचित्रहरू बनाउन चाहन्छन् जुन चिरस्थायी रहोस् र उनले फोटोग्राफिक यथार्थवादको लक्ष्य राख्नुको सट्टा तिनीहरूको भावना र चरित्र कैद गर्न रङ्गको प्रयोग गर्नेछन्।{{refn|{{harvp|Channing|Bradley|2007|loc=67}}; {{harvp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let879/letter.html Letter 879]|ps= . Vincent to Willemien van Gogh. Auvers-sur-Oise, Thursday, 5 June 1890.}}}} फन गोखका सबैभन्दा नजिकका व्यक्तिहरू उनका व्यक्तिचित्रहरूमा प्रायः अनुपस्थित रहेतापनि उनले आफ्ना भाइ थिओको विरलै मात्र चित्र बनाएका थिए। उनकी आमाका व्यक्तिचित्रहरू भने तस्वीरहरूबाट बनाइएका थिए।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 198}} फन गोखले आर्ल्सका पोस्टमास्टर जोसेफ रोलिन र उनको परिवारको बारम्बार चित्र बनाएका थिए। ''ला बर्सेउज''का पाँचवटा संस्करणहरूमा, फन गोखले अगस्टिन रोलिनलाई चित्रण गरेका छन् जसले आफ्नो काखमा नदेखिने शिशु छोरीको कोक्रो हल्लाउन एउटा डोरी शान्तपूर्वक समातेकी छिन्। फन गोखले यसलाई सूर्यमुखी फूलका चित्रहरूको बीचमा राखेर एउटा 'त्रिपट्ट' (तीनवटा प्यानल भएको चित्र) को केन्द्रीय छविको रूपमा बनाउने योजना बनाएका थिए।<ref>{{Cite web |date=October 2004 |title=Vincent van Gogh (1853-1890) |url=https://www.metmuseum.org/toah/hd/gogh/hd_gogh.htm |access-date=20 October 2022 |website=www.metmuseum.org}}</ref> <gallery widths="135px" heights="165px" class="center"> File:Van Gogh - Bildnis der Mutter des Künstlers.jpeg|alt=एकजना बूढी महिला राम्रो लुगा लगाएर बसेको बेला बनाइएको नजिकको चित्र जो बायाँ तर्फ (दर्शकको दायाँ) फर्किएर बसेकी छिन्। उनको ओठमा मुस्कान छ र उनले गाढा रङ्गको माथिल्लो भाग र टोपी लगाएकी छिन्, जीवन्त हरियो पृष्ठभूमिको सामु।|''कलाकारकी आमाको चित्र'', अक्टोबर १८८८, नर्टन सिमोन कला सङ्ग्रहालय, पासाडेना, क्यालिफोर्निया File:Vincent van Gogh - Eugène Boch - Google Art Project.jpg|alt=एक तीव्र युवकको नजिकको चित्र, कोट र टाईसहित राम्रो लुगा लगाएको, उनको दायाँ तर्फ (दर्शकको बायाँ) फर्किएको, उनको जुँगा र गोटी दाह्री छ र उनी पृष्ठभूमिमा तारायुक्त आकाशको सामु उभिएका छन्।|''युजिन बोख (तारामय आकाशको अगाडि कवि)'', सन् १८८८, [[मुजे दोर्से]], पेरिस File:Vincent van Gogh - Portret van de postbode Joseph Roulin.jpg|alt=जुँगा र दाह्री भएको एक मध्यम उमेरको पुरुषको चित्र कुर्सीमा बसेको उनको बायाँ तर्फ (दर्शकको दायाँ) फर्किएको। उनको अनुहारमा विचारशील भाव छ र उनका हातहरू खाली छन् जबकि उनको बायाँ हात टेबलमा टिकेको छ, उनले गाढा निलो वर्दी र टोपी लगाएका छन्, फिक्का निलो पृष्ठभूमिको सामु।|''पोस्टम्यान जोसेफ रुलिनको चित्र'' (सन् १८४१–१९०३), अगस्ट १८८८ को सुरु, बोस्टन File:Vincent Willem van Gogh 084.jpg|alt=एक बूढी राम्रो लुगा लगाएकी महिला उनको दायाँ तर्फ (दर्शकको बायाँ) फर्किएर बसेकी छिन्। उनले आफ्ना हातहरू काखमा जोडेकी छिन्, र उनले गाढा रंगको माथिल्लो भाग र हरियो पोशाक लगाएकी छिन्, जीवन्त फूलको वालपेपर पृष्ठभूमिको सामु।|''ला बेर्सेज (अगुस्तँ रुलिन)'', सन् १८८९, बोस्टन </gallery> {{clear}} ====आत्म-चित्रहरू==== [[चित्र:Self-Portrait (Van Gogh September 1889).jpg|alt= बायाँ तर्फबाट भिन्सेन्त फन गोको एउटा चित्र, जसको अत्यन्तै तीव्र, एकाग्र हेराई र रातो दाह्री छ।|thumb|180x180px|''आत्म-चित्र'', सेप्टेम्बर १८८९। [[मुजे दोर्से]]]] फन गोखले सन् १८८५ र १८८९ को बीचमा ४३ भन्दा बढी आत्म-चित्रहरू बनाएका थिए।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 15}}{{efn|group=note|[[रेमब्रन्ट]] थोरै प्रमुख चित्रकारहरू मध्ये एक हुन् जसले ५० भन्दा बढी आत्म-चित्रहरूको उत्पादन गरेर यो सङ्ख्यालाई उछिनेका छन् तर उनले चालीस वर्षको अवधिमा यसो गरेका थिए।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 15}}}} ती आत्मचित्रहरूलाई प्रायः शृङ्खलाहरूमा पूरा गरिएको थियो। उदाहरणका लागि सन् १८८७ को मध्यतिर पेरिसमा कोरिएका चित्रहरू उनको मृत्यु हुनुभन्दा केही समय अघिसम्म जारी रहेका थिए।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc=263–269, 653}} सामान्यतया यी चित्रहरू अध्ययनका रूपमा थिए, जुन उनले अरूसँग घुलमिल हुन हिचकिचाउने समयमा वा मोडलहरूको अभाव हुँदा आफैलाई चित्रण गरेर बनाएका थिए।{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 242}}{{sfnp|Sund|2002|loc= 261}} फन गोखका आत्म-चित्रहरूले उच्च स्तरको आत्म-निरीक्षण झल्काउँछन्।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 10}} यी चित्रहरू प्राय: उनको जीवनका महत्त्वपूर्ण अवधिहरूलाई अङ्कित गर्ने उद्देश्यले बनाइएका थिए; उदाहरणका लागि, सन् १८८७ को मध्यतिरको पेरिस शृङ्खला त्यस समयमा कोरिएको थियो जब उनी क्लद मोनेत, पल सेजाने र सिग्नाकबारे सचेत भएका थिए।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 265–269}} ''खैरो ह्याट टोपी सहितको स्व-चित्र''मा, रङका भारी रेखाहरू क्यानभासमा बाहिरतिर फैलिएका छन्। यो त्यस अवधिको उनको सबैभन्दा प्रसिद्ध आत्म-चित्रहरू मध्ये एक हो, "यसको अत्यधिक व्यवस्थित लयबद्ध ब्रसस्ट्रोक र नियो-इम्प्रेसनिस्ट भण्डारबाट लिइएको नवीन प्रकाश पुञ्जलाई फन गोख आफैले 'उद्देश्यपूर्ण' क्यानभास भनेका थिए"।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=83}} यिनीहरूमा शारीरिक स्वरूपका विभिन्न प्रतिनिधित्वहरू छन्।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 15}} फन गोखको मानसिक र शारीरिक अवस्था सामान्यतया स्पष्ट देखिन्छ; उनी अस्तव्यस्त, नकोरिएको वा उपेक्षित दाह्रीमा, धसिएका आँखाहरू, कमजोर बङ्गारा, वा दाँत झरेको अवस्थामा देखिन सक्छन्। केही चित्रमा उनलाई लामो अनुहार वा प्रस्ट देखिने खप्पर, वा तिखो र सतर्क विशेषताहरूसहित देखाइएको छ। उनका कपाललाई कहिलेकाहीँ चम्किलो रातो र कहिलेकाहीँ खरानी रङमा चित्रण गरिएको छ।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 15}} फन गोखका स्व-चित्रहरू शैलीगत रूपमा भिन्न छन्। डिसेम्बर १८८८ पछि कोरिएका चित्रहरूमा जीवन्त रङहरूको कडा विरोधाभासले उनको छालाको थकित फिक्कापनलाई उजागर गर्दछ।{{sfnp|Sund|2002|loc= 261}} केहीले कलाकारलाई दाह्रीसहित र अरूले दाह्री बिना चित्रण गर्छन्। उनले आफ्नो कान काटेपछि कोरिएका चित्रहरूमा उनलाई पट्टि बाँधिएको अवस्थामा देखिन सकिन्छ। थोरै चित्रहरूमा मात्र उनले आफूलाई चित्रकारको रूपमा चित्रण गरेका छन्।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 15}} साँ-रेमीमा कोरिएका चित्रहरूले टाउकोलाई दायाँ तर्फबाट देखाउँछन्, जुन उनको क्षतिग्रस्त कानको विपरित पक्ष हो, किनकि उनले ऐनामा देखिएको आफ्नो प्रतिबिम्बलाई चित्रण गरेका थिए।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 535–537}}{{sfnp|Cohen|2003|loc=305–306}} <gallery widths="165" heights="165" class="center"> File:Vincent van Gogh - Self-portrait with grey felt hat - Google Art Project.jpg|alt=भिन्सेन्त फन गोखको बायाँबाट बनाइएको चित्र, आरामदार तर केन्द्रित दृष्टि, रातो दाह्री र खैरो टोपी लगाएका।|''खैरो ढल्केको ह्याट टोपीसहितको आत्म-चित्र'', हिउँद १८८७–८८। फन गोख सङ्ग्रहालय, एम्स्टर्डम File:Van Gogh Self-Portrait with Straw Hat 1887-Metropolitan.jpg|alt=भिन्सेन्त फन गोखको बायाँ पट्टीको चित्र, आरामदायी अभिव्यक्ति, रातो दाह्री र परालको टोपी लगाएका।|''[[परालको टोपीसहितको आत्म-चित्र]]'', पेरिस, हिउँद १८८७–८८। मेट्रोपोलिटन कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क File:Vincent van Gogh, Self-Portrait, 1889, NGA 106382.jpg|alt=भिन्सेन्त फन गोखको बायाँको (राम्रो कान), हातमा रङ्गमिश्रण सामग्री र ब्रसहरू। उनले निलो पोशाक लगाएका छन् भने उनको पहेँलो कपाल र दाह्री छ। पृष्ठभूमि गहिरो बैजनी रङ्गको छ।|''आत्म-चित्र'', सन् १८८९। नेसनल ग्यालरी अफ आर्ट, वासिङ्टन, डिसी। उनको साँ-रेमीका आत्म-चित्रहरूले अक्षत कान देखाउँछन्, जुन ऐनामा प्रतिबिम्बित भएअनुसार छ। File:Vincent Willem van Gogh 102.jpg|alt=भिन्सेन्त फन गोखको बायाँपट्टीको चित्र (राम्रो कान), दाह्रीविहीन।|''[[दाह्रीविहीन आत्म-चित्र]]'', (लगभग सेप्टेम्बर १८८९) यो फन गोखको अन्तिम आत्म-चित्र हुन सक्छ, जुन उनले आफ्नी आमालाई जन्मदिनको उपहारस्वरूप दिएका थिए।{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 131}}{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let806/letter.html#n-16 Letter 806, note 16]|ps= . Vincent to Theo van Gogh. Saint-Rémy-de-Provence, Saturday, 28 September 1889.}} </gallery> == प्रतिष्ठा र विरासत == [[चित्र:Jo van Gogh-Bonger, by Woodbury and Page-2.jpg|thumb|upright|[[योहाना फन गोख-बोङ्गर]], सन् १८८९|alt=एक जवान महिलाको सहज अभिव्यक्ति र हल्का मुस्कानका साथ टाउकोको औपचारिक श्यामश्वेत तस्वीर]] सन् १८८० को दशकको अन्त्यतिर फन गोखको पहिलो प्रदर्शनीहरू पछि कलाकार, कला समीक्षक, व्यापारी र सङ्कलनकर्ताहरू माझ उनको प्रतिष्ठा निरन्तर बढ्दै गएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref> सन् १८८७ मा, [[अँद्रे आन्तोन]]ले पेरिसको [[थिएटर लिब्र]]मा [[जर्ज सुरात]] र [[पल सिन्याक]]का कामहरूसँगै फन गोखका चित्रहरू पनि राखेका थिए भने तीमध्ये केही जुलियन टाङ्गुईले प्राप्त गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 305}}</ref> सन् १८८९ मा, अल्बर्ट ओरियरले ''ल मोदेरनिस्त इलुस्त्रे'' पत्रिकामा उनको कामलाई "आगो, तीव्रता र घाम" को विशेषता भएको भनी वर्णन गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 307}}</ref> जनवरी १८९० मा ब्रसेल्सको सोस्येते दे-आर्तिस्त एँदेपाँदाँ ({{भाषा-फ्रान्सेली|Société des Artistes Indépendants}}) मा उनका १० वटा चित्रहरू प्रदर्शन गरिएका थिए।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc=72}}</ref> फ्रान्सेली राष्ट्रपति [[सादी कार्नो|मारी फ्रँस्वा सादी कार्नो]] फन गोखको कामबाट प्रभावित भएको भनिएको थियो।<ref>{{cite news |url=https://www.telegraph.co.uk/news/2018/08/27/van-gogh-not-unappreciated-lifetime-myth-busting-letter-shows/ |title=Van Gogh was not unappreciated in his lifetime, myth-busting letter shows |work=The Daily Telegraph |last=Furness |first=Hannah |date=27 August 2018 |access-date=7 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180908015803/https://www.telegraph.co.uk/news/2018/08/27/van-gogh-not-unappreciated-lifetime-myth-busting-letter-shows/ |archive-date=8 September 2018 |url-status=live }}</ref> फन गोखको मृत्युपछि, ब्रसेल्स, पेरिस, हेग र एन्टवर्पमा स्मृति प्रदर्शनीहरू आयोजना गरिएका थिए। उनका कामहरू ''[[ले भँ]]''मा छवटा चित्रहरू सहित धेरै उच्च-प्रोफाइल प्रदर्शनीहरूमा देखाइएका थिए भने सन् १८९१ मा ब्रसेल्समा एक पूर्वव्यापी प्रदर्शनी भएको थियो।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc=72}}</ref> सन् १८९२ मा [[ओक्तेभे मिर्बेउ]]ले लेखेका थिए, फन गोखको आत्महत्या कलाका लागि "एक असीमित दुखद क्षति थियो... यद्यपि जनता उनको भव्य अन्त्येष्टिमा भीड लागेनन् र बिचारा भिन्सेन्त फन गोख, जसको मृत्युको अर्थ प्रतिभाको एउटा सुन्दर ज्वाला निभ्नु हो, उनी आफ्नो जीवन जस्तै गुमनाम र उपेक्षित भएर मृत्युमा गए।"<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 305}}</ref> सन् १८९१ जनवरीमा उनका भाइ थिओको मृत्युले भिन्सेन्तको सबैभन्दा ठूलो र राम्रो पहुँच भएको समर्थकलाई गुमेको थियो।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 310}}</ref> थिओकी विधवा योहान फन गोख-बोङ्गर बीसको दशककी डच महिला थिइन् जसले न त आफ्नो पतिलाई न त जेठाजुलाई धेरै समयदेखि चिनेकी थिइन्। उनले अचानक सयौँ चित्र, पत्र र रेखाचित्रहरूका साथै आफ्नो शिशु छोरा भिन्सेन्त विलेम फन गोखको हेरचाह गर्नुपर्ने भएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref>{{efn|group=note|उनको पति परिवारको एकमात्र सहारा थिए, र योहानासँग पेरिसमा एउटा कोठा, केही फर्निचरका सामानहरू र जेठाजुका चित्रहरू मात्र बाँकी थिए, जसलाई त्यस समयमा "कुनै मूल्य नभएको" रूपमा हेरिन्थ्यो।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://www.webexhibits.org/vangogh/memoir/nephew/1.html Memoirs of V.W. van Gogh]}}}} गोगाँ फन गोखको प्रतिष्ठा बढाउन सहयोग गर्ने पक्षमा थिएनन् र जोका भाइ एन्ड्रिज बोङ्गर पनि उनको कामको बारेमा खासै उत्साहित देखिएनन्।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref> समीक्षकहरूमध्ये फन गोखका प्रारम्भिक समर्थकहरू मध्ये एक, ओरियरको सन् १८९२ मा २७ वर्षको उमेरमा [[टाइफाइड|टाइफाइड ज्वरो]]का कारण मृत्यु भएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> [[चित्र:Vincent Van Gogh 0013.jpg|thumb|right|upright|''त्रास्कोँ जाने बाटोमा चित्रकार'', अगस्ट १८८८ (दोस्रो विश्वयुद्धमा आगोले नष्ट भएको)|alt=एउटा परालको टोपी लगाएको मानिस, क्यानभास र पेन्टबक्स बोकेर, रूखले घेरिएको, पातहरू छरिएको ग्रामीण सडकमा देब्रेतिर हिँडिरहेको चित्र]] सन् १८९२ मा, [[एमिल बेर्नार]]ले [[पेरिस]]मा फन गोखको चित्रहरूको एउटा सानो एकल प्रदर्शनी आयोजना गरेका थिए भने [[जुल्याँ ताँगी]]ले फन-गोख-बोङ्गरबाट पठाइएका धेरै चित्रहरूसहित फन गोखका अन्य चित्रहरूलाई प्रदर्शनमा राखेका थिए। अप्रिल १८९४ मा, पेरिसको [[दुराँ-रुएल]] ग्यालरीले फन गोखको कलाकृतिहरूबाट १० वटा चित्रहरू बिक्रीको लागि स्वीकार गर्न सहमति जनाएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> सन् १८९६ मा, त्यतिबेलाका एक अज्ञात कला फाभिवादी विद्यार्थी चित्रकार [[हेनरी मातिस]]ले ब्रिटनीको बेल इल टापूमा जोन रसेलसँग भेट्न गएका थिए।<ref>{{sfnp| Spurling|1998|loc= 119–138}}</ref> <ref name=abc>{{cite web|url=http://www.abc.net.au/rn/arts/booktalk/stories/s1430343.htm|title=अज्ञात मातिस&nbsp;... – पुस्तक वार्ता|last=हिलरी स्पर्लिङसँग अन्तर्वार्ता|date=८ जुन २००५|work=ABC Online|access-date=१ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20111012112023/http://www.abc.net.au/rn/arts/booktalk/stories/s1430343.htm|archive-date=१२ अक्टोबर २०११|url-status=live}}</ref> रसेल फन गोखको घनिष्ठ मित्र थिए; उनले मातिसलाई डच चित्रकारको कामसँग परिचित गराएर उनलाई फन गोखको एउटा रेखाचित्र दिएका थिए। फन गोखबाट प्रभावित भएर, मातिसले माटोको रङ्गको चित्रकला छोडेर चम्किला रङ्गहरू अपनाएका थिए।<ref name=abc/>{{sfnp|Spurling|1998|loc= 138}} सन् १९०१ मा पेरिसमा, बर्नहाइम-ज्युन ग्यालरीमा फन गोखको एउटा ठूलो पूर्वव्यापी प्रदर्शनी आयोजना गरिएको थियो जसले [[आन्द्रे देराँ]] र [[मौरिस द भ्लामिङ्क]]लाई उत्साहित तुल्याएको र फाभिवादको उदयमा योगदान पुर्‍याएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> सन् १९१२ मा कोलोनमा सोन्डरबुन्ड कलाकारहरूसँग, सन् १९१३ मा न्युयोर्कमा आर्मरी प्रदर्शनी, र सन् १९१४ मा बर्लिनमा महत्वपूर्ण समूह प्रदर्शनीहरू भएका थिए,<ref>{{sfnp|Dorn|Leeman|1990}}</ref> [[हेन्क ब्रेमर]] फन गोखको बारेमा सिकाउन र बोल्नमा महत्वपूर्ण भूमिकामा थिए,<ref>{{sfnp|Rovers|2007|loc= 262}}</ref> र उनले [[हेलेन क्रोलर-मुलर]]लाई फन गोखको कलासँग परिचित गराएका थिए जो उनको कामको एक अति उत्सुक सङ्ग्रहकर्ता बनेकी थिइन्।<ref>{{sfnp|Rovers|2007|loc= 258}}</ref> जर्मनेली अभिव्यञ्जनावादका प्रारम्भिक व्यक्तित्वहरू जस्तै [[एमिल नोल्डे]]ले फन गोखको कामप्रति ऋण स्वीकार गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Selz|1968|p= 82}}</ref> फन गोखको प्रसिद्धि [[पहिलो विश्वयुद्ध]]भन्दा पहिले [[अस्ट्रिया]] र [[जर्मनी]]मा सर्वप्रथम शिखरमा पुगेको थियो,<ref>{{sfnp|Weikop|2007|loc= 208}}</ref> जसमा उनको पत्रहरूको तीन खण्डमा १९१४ मा प्रकाशनले सहयोग पुर्‍याएको थियो।<ref>{{sfnp|Naifeh|Smith|2011|loc= 867}}</ref> उनका पत्रहरू अभिव्यञ्जनात्मक र साहित्यिक छन् भने यी पत्रहरूलाई १९औँ शताब्दीको आफ्नो प्रकारको अग्रणी लेखाइको रूपमा वर्णन गरिएको छ।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 19}}</ref> यी पत्रहरूले फन गोखको एउटा शक्तिशाली पौराणिक कथाको सुरुवात गर्दछ जसमा उनलाई एक तीव्र र समर्पित चित्रकारको रूपमा उल्लेख गरि आफ्नो कलाको लागि कष्ट भोगेको र युवावस्थामै मृत्युवरण गरेको भनी वर्णन गर्दछ।<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= x}}</ref> सन् १९३४ मा, उपन्यासकार [[अर्भिङ स्टोन]]ले फन गोखको जीवनमा आधारित एउटा जीवनीपरक उपन्यास लेखे जसको शीर्षक थियो ''[[लस्ट फर लाइफ (उपन्यास)|लस्ट फर लाइफ]]'' राखिएको थियो जुन फन गोखका भाइ थिओलाई लेखेको पत्रहरूमा आधारित थियो।<ref>{{cite web|url=https://www.imdb.com/name/nm0994883/|title=भिन्सेन्त फन गोखका लागि IMDb|website=IMDb|access-date=९ मे २०१९|archive-url=https://web.archive.org/web/20190527102007/https://www.imdb.com/name/nm0994883/|archive-date=२७ मे २०१९|url-status=live}}</ref> यस उपन्यास र सन् १९५६ को यसै नामको चलचित्रले उनको प्रसिद्धिलाई अझै वृद्धि गरेको देखिन्छ। संयुक्त राज्यहरूमा स्टोनले अनुमान लगाएअनुसार, उनको अप्रत्याशित सर्वाधिक बिक्री भएका पुस्तक भन्दा पहिले केही सय मानिसहरूले मात्र फन गोखको बारेमा सुनेका थिए।<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= xii}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=dlhn_Kxgm8g | archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211114/dlhn_Kxgm8g| archive-date=१४ नोभेम्बर २०२१ | url-status=live|title=अर्भिङ स्टोन अन्तर्वार्ता |work= Day at Night|first=जेम्स |last=डे |date=२३ अप्रिल १९७४ |access-date=२ अगस्ट २०१७}}</ref> ===फन गोख सङ्ग्रहालय=== {{मुख्य|फन गोख सङ्ग्रहालय}} [[चित्र:Weesp and Amsterdam (Netherland, June 2020) - 7 (50550627911).jpg|thumb|फन गोख सङ्ग्रहालय, एम्स्टर्डम]] फन गोखको भतिजा [[भिन्सेन्त विलेम फन गोख]] (सन् १८९०–१९७८),<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 253}}</ref> ले आफ्नी आमाको मृत्यु सन् १९२५ मा भएपछि उनीसँग सम्बन्धित सबै सम्पत्तिको उत्तराधिकारी बनेका थिए। सन् १९५० को दशकको प्रारम्भमा उनले चार खण्ड र धेरै भाषाहरूमा प्रस्तुत पत्रहरूको पूर्ण संस्करणको प्रकाशनको व्यवस्था गरेका थिए। त्यसपछि उनले सम्पूर्ण सङ्ग्रह खरीद गर्न र राख्नको लागि एउटा फाउन्डेसनलाई अनुदान दिन डच सरकारसँग वार्ता सुरु गरेका थिए।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 252}}</ref> थिओका छोरा विलेम फन गोखले कलाकृतिहरू सम्भवतः उत्तम अवस्थाहरूमा प्रदर्शित गरिनेछन् भन्ने उद्देश्यले यो परियोजनाको योजना बनाएका थिए। यो परियोजना सन् १९६३ मा सुरु भएको थियोे जहाँ वास्तुकार [[खेरित रितभेल्त]]लाई यसको डिजाइनको जिम्मा दिइएको र सन् १९६४ मा उनको मृत्युपछि [[किशो कुरोकावा]]ले उक्त जिम्मेवारी सम्हालेका थिए।<ref name=nga>{{citation |url=http://www.nga.gov/exhibitions/vgmsm.shtm |title=भान गोगको भान गोगहरू: भान गोग संग्रहालय |date=४ अक्टोबर १९९८ |publisher=नेसनल ग्यालेरी अफ आर्ट |access-date=२३ अप्रिल २०११ |archive-url=https://web.archive.org/web/20100529195527/http://www.nga.gov/exhibitions/vgmsm.shtm |archive-date=२९ मे २०१० |url-status=live }}</ref> सन् १९६० को दशकभरि काम प्रगतिमा रह्यो र यसको भव्य उद्घाटनको लागि सन् १९७२ को वर्षलाई लक्षित गरिएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 253}}</ref> [[फन गोख सङ्ग्रहालय]] सन् १९७३ मा एम्स्टर्डमको [[म्युजियमप्लेन]] मा खुलेको थियो,<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= xiii}}</ref> यो राइक्सम्युजियमपछि नेदरल्यान्ड्सको दोस्रो सबैभन्दा लोकप्रिय सङ्ग्रहालय बन्न सफल भएको थियो नहाँ नियमित रूपमा वार्षिक १५ लाखभन्दा बढी आगन्तुकहरू आउने गर्दथे। सन् २०१५ मा यसले कीर्तिमानी १९ लाख आगन्तुकहरू पाएको थियो।<ref>{{cite news|url=http://www.at5.nl/artikelen/150751/bezoekersrecords_voor_van_gogh_museum_en_nemo|title=Bezoekersrecords voor Van Gogh Museum en NEMO|date=१५ डिसेम्बर २०१५|language=डच|work=AT5|access-date=४ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20160721082453/http://www.at5.nl/artikelen/150751/bezoekersrecords_voor_van_gogh_museum_en_nemo|archive-date=२१ जुलाई २०१६|url-status=live}}</ref> यस सङ्ग्रहालयमा ८५ प्रतिशत आगन्तुकहरू अन्य देशहरूबाट आएका थिए।<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/culture-professionals-network/2015/sep/01/van-gogh-museum-chief-axel-ruger-interview|title=फन गोख सङ्ग्रहालय प्रमुख: हाम्रो आयका स्रोतहरू विविधीकरण गर्नु महत्वपूर्ण छ|last=Caines|first=Matthew|date=१ सेप्टेम्बर २०१५|work=द गार्डियन|access-date=४ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20160826101634/https://www.theguardian.com/culture-professionals-network/2015/sep/01/van-gogh-museum-chief-axel-ruger-interview|archive-date=२६ अगस्ट २०१६|url-status=live}}</ref> == टिप्पणीहरू == {{Reflist|group=note}} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == {{sister project links|auto=1}} * [http://www.vggallery.com/ भिन्सेन्त फन गोख चित्र सङ्ग्राहलय], फन गोखका पत्र तथा कार्यहरूको सम्पूर्ण विवरण * [http://vangoghletters.org/ फन गोखद्वारा लिखित पत्रहरू] {{Webarchive|url=https://wayback.archive-it.org/all/20121025195053/http://vangoghletters.org/vg/ |date=2012-10-25 }} * [http://www.nga.gov/content/ngaweb/education/teachers/teaching-packets/van-gogh.html/ भिन्सेन्त फन गोख] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170920143009/https://www.nga.gov/content/ngaweb/education/teachers/teaching-packets/van-gogh.html/ |date=2017-09-20 }} शिक्षण कार्यक्रम * {{Gutenberg author | id=40599}} * {{Internet Archive author |sname=Vincent van Gogh}} * {{Librivox author |id=6171}} * {{IMDB name}} [[श्रेणी:भिन्सेन्त फन गोख]] [[श्रेणी:सन् १८५३ मा जन्म]] [[श्रेणी:सन् १८९० मा मृत्यु]] [[श्रेणी:चित्रकारहरू]] [[श्रेणी:पुरुष आत्महत्या]] 4zsy0zws3xpw8ept5otcw5s6dw76114 1354116 1354082 2026-05-03T03:23:56Z हिमाल सुवेदी 30817 /* आत्म-चित्रहरू */ 1354116 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = भिन्सेन्त फन गोख | image = Vincent van Gogh - Self-Portrait - Google Art Project (454045).jpg | alt = A head and shoulders portrait of a thirty something man, with a red beard, facing to the left | caption = सन् १८८७ मा गोखद्वारा बनाइएको उनको आत्म प्रतिमा जसलाई सिकागो कला संस्थानमा राखिएको छ। | birth_name = भिन्सेन्त विलम फन गोख | birth_date = {{Birth date|1853|3|30|df=y}} | birth_place = जुन्दार्त, नेदरल्यान्डस् | death_date = {{Death date and age|df=yes|1890|7|29|1853|3|30}} | death_place = उभेर-सु-वाज, फ्रान्स | death_cause = गोली हानी आत्महत्या | resting_place = उभेर-सु-वाज, फ्रान्स | resting_place_coordinates = {{Coord|49.07531|2.17894|type:landmark_region:FR|format=dms|display=inline}} | movement = उत्तर-प्रभावोत्पादी | education = | field = चित्रकारिता, स्थिर-जीवन अङ्कन, आकृति र भूदृश्य चित्रहरू | family = थिओ फन गोख (भाइ) | notable_works = {{ubl|''[[सिन होर्निक|सिन होर्निक चित्र शृङ्खला]]'' (सन् १८८२-८३)|''आलु भक्षक'' (सन् १८८५)|''सूर्यमुखी फूलहरूको शृङ्खला चित्रण'' (सन् १८८७)|''आर्लेसमा सुत्नेकोठा'' (सन् १८८८)|''[[तारामय रात]]'' (सन् १८८९)|''डाक्टर गचेतको आकृति'' (सन् १८९०)|''कागहरू रहेको गहुँबारी'' (सन् १८९०)|''सियोस्ता'' (सन् १८९०)|''उभेरको गृजाघर'' (सन् १८९०)|''|''[[दुःखी वृद्ध मानिस]]'' (सन् १८९०)}} }} '''भिन्सेन्त विलम फन गोख''' ({{IPA-nl|ˈvɪnsɛnt ˈʋɪləm vɑn ˈɣɔx|lang|Nl-Vincent_van_Gogh.ogg}} (३० मार्च १८५३ – २९ जुलाई १८९०) एक नेदरल्यान्डेेेली उत्तर प्रभावोत्पादी चित्रकार थिए। उनी मरणोपरान्त पश्चिमी कला इतिहासमा सबैभन्दा प्रसिद्ध र प्रभावशाली व्यक्तित्वहरू मध्ये एक थिए। सानै उमेरदेखि चित्रकला सुरु गरेका उनले बीसको दशकको मध्यपछि आफ्नो जीवनको अन्तिम दुई वर्षमा असङ्ख्य प्रसिद्ध चित्रहरू चित्रित गरेका थिए। उनीद्वारा बनाइएका अधिकांश चित्रहरूमा भूपरिदृश्य, सूर्यमुखी, गहुँको खेतहरू आदि समावेश छन्। एक दशकको अवधिमा उनले २,१०० भन्दा बढी चित्रहरू बनाए जसमा ८६० तेल चित्र, १,३०० भन्दा बढी जलनाला, रेखाचित्र तथा भूदृश्यहरू समावेश छन्। उनका प्रारम्भिक कार्यहरू अधिकतम स्थिर जीवन र कृषक श्रमिकहरूको चित्रणमा रङ्गहरूद्वारा सङ्केत गरिएको थियो जसले उनका पछिका चित्रकर्महरूलाई त्यसबाट छुट्टाएको थियो। व्यावसायिक रूपमा असफल भएपनि उनले बनाएका चित्रहरू निकै प्रसिद्ध रहेका छन्।<ref>Tralbaut (1981), 286,287</ref><ref>Hulsker (1990), 390</ref> लामो समयदेखि मानसिक रोगबाट पीडित उनले ३७ वर्षको उमेरमा आत्महत्या गरेका थिए। एक उच्चमध्यम वर्गीय परिवारमा जन्मिएका उनी आफ्नो बाल्यकालदेखिनै शान्त, गम्भीर र विचारशील थिए। युवावस्थामा उनले एक कला व्यवसायिकको रूपमा काम गरेका थिए भने यस क्रममा उनले थुप्रै ठाउँहरूको यात्रा पनि गरेका थिए। तर लन्डनमा स्थानान्तरण भएपछि उनी निकै उदास बनेका थिए। त्यसपछिका दिनहरूमा उनी धार्मिक रूपमा सक्रियता देखाउँदै दक्षिणी बेल्जियममा सेवकको रूपमा समय बिताएका थिए। सन् १८८१ मा आफ्ना आमाबुबासँग घर फर्किनुपूर्व उनले कलामा आधुनिकतावादी प्रवृत्तिहरूको बारेमा थुप्रै जानकारीहरू लिइसकेका थिए र सोही वर्षबाट उनले चित्रकर्म सुरु गरेका थिए। सन् १८८१ मा, चित्रकारिता सुरु गर्नुपूर्व उनी अस्वस्थ बनेका थिए। उनका भाइ थिओले उनलाई आर्थिक रूपमा समर्थन गरेका थिए भने उनीहरू दुवैले मिलेर आफ्ना परिवारजन तथा परिचित मानिसहरूलाई लामो पत्राचार गरेका थिए। सन् १८८६ मा उनले पेरिस बसाइँसराइ गरि एमिले बर्नार्ड र [[पल गोगाँ]] जस्ता ''[[आभँ-गार्द|अग्रगामी]]'' सदस्यहरूलाई भेटेका थिए जसले प्रभाववादी संवेदनशीलताको विरुद्धमा प्रतिक्रिया दिइरहेका थिए। उनको काम विकसित हुँदै जाँदा उनले स्थिर जीवन र स्थानीय परिदृश्यहरूका लागि एउटा नयाँ दृष्टिकोण सिर्जना गरेका थिए। उनका चित्रहरू चम्किलो रङ्गका हुँदै गएको र उनले एउटा यस्तो शैली विकास गरे जुन सन् १८८८ मा फ्रान्सको दक्षिणमा पर्ने [[आर्लेस]] बसाइका क्रममा पूर्ण रूपमा साकार भएको थियो। यस अवधिमा उनले [[जैतूनका रूखहरू (फन गोख शृङ्खला)|जैतूनका रूख]]हरू, [[गहुँ खेत (फन गोख शृङ्खला)|गहुँका खेत]]हरू र [[सूर्यमुखी (फन गोख शृङ्खला)|सूर्यमुखी]] फूलकन शृङ्खलाहरू समावेश गर्न आफ्ना विषयवस्तुहरूलाई फराकिलो बनाएका थिए। फन गोख मानसिक रोगका लहरहरू र भ्रमबाट पीडित रहेको भएतापनि उनी आफ्नो मानसिक स्थिरताको बारेमा चिन्तित थिए। उनले प्रायः आफ्नो शारीरिक स्वास्थ्यलाई बेवास्ता गर्दथे भने उनले राम्रोसँग खाना नखाने र अत्यधिक रक्सी पिउने गर्दथे। गोगाँसँगको उनको मित्रता छुरा प्रहारको विवादपछि समाप्त भएको थियो जब क्रोधमा उनले आफ्नै देब्रे कानको एक भाग काटेका थिए। त्यसपछि उनले साँ-रेमी सहितका मानसिक अस्पतालहरूमा समय बिताएका थिए। अस्पतालबाट फर्किएर पेरिस नजिकैको ओभेर-सुर-वाजमा सरेपछि, उनी [[होमियोप्याथी चिकित्सा पद्धती|होमियोप्याथिक]] चिकित्सक [[पल गचेत]]को रेखदेखमा आएका थिए। उनको डिप्रेसन जारी रहेको र सन् १८९० जुलाई २७ का दिन उनले आफ्नै छातीमा आफैले गोली हानेका थिए। त्यसको दुईदिनपछि चोटका कारण उनको मृत्यु भएको थियो। फन गोख आफ्नो जीवनकालमा असफल बनेका र उनलाई पागल र असफल व्यक्तिको रूपमा पनि लिइने गरिन्थ्यो। आफ्नो आत्महत्यापछि उनी प्रसिद्ध हुँदै गएका र सार्वजनिक कल्पनामा एक सर्वोत्कृष्ट "गलत बुझिएको प्रतिभाशाली" व्यक्तिको रूपमा अवस्थित छन्, यस्तो कलाकार "जहाँ पागलपन र रचनात्मकताका कुराहरू आपसमा जोडिन्छन्"।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 9}}</ref> २०औँ शताब्दीको प्रारम्भमा उनको चित्रकला शैलीका तत्वहरू [[फोभिवाद]] र जर्मन अभिव्यक्तिवादीहरूद्वारा आत्मसात गरिएपछि उनको ख्याति बढ्न थालेको थियो। उनले पछिल्ला दशकहरूमा व्यापक आलोचनात्मक, व्यावसायिक र लोकप्रिय सफलता प्राप्त गरेका र उनलाई एक महत्त्वपूर्ण तर दु:खद चित्रकारको रूपमा सम्झिने गरिन्छ। यस्तो खालको समस्याग्रस्त व्यक्तित्वले पीडित कलाकारको रसरङ्गमय आदर्शलाई प्रतिनिधित्व गर्दछ। ==शैली र कृतिहरू== ===कलात्मक विकास=== [[चित्र:Vincent van Gogh - Starry Night - Google Art Project.jpg|thumb|''[[रोन नदीमाथि तारामय रात]]'', सन् १८८८। [[Musée d'Orsay|मुजे दोर्से]], पेरिस|alt= रोन नदीमाथि चम्किला ताराहरू बिच अँध्यारो तारामय रातको दृश्य। नदीपारि, टाढाका भवनहरूबाट उज्याला बत्तीहरू रोनको अँध्यारो पानीमा प्रतिबिम्बित भइरहेका छन्।]] फन गोखले विद्यालयमा हुँदा [[जलरङ चित्रकला|जलरङ]] मार्फत चित्र बनाएर रङ भर्ने काम गर्दथे तर उनका यस्ता चित्रकलाहरूका केही उदाहरण मात्र अस्तित्वमा रहेका छन् भने केहीको लेखकत्व विवादित छ।<ref>{{sfnp|Van Heugten|1996|loc= 246–251}}</ref> जब उनले वयस्कको रूपमा कलालाई अपनाए तब उनले यसलाई प्रारम्भिक स्तरबाट सुरु गरेका थिए। सन् १८८२ को प्रारम्भमा, उनका काका कर्नेलिस मारिनसले, जो एम्स्टर्डमको समकालीन कलाको एक प्रसिद्ध ग्यालरीका मालिक थिए, हेगको रेखाचित्रहरूको लागि अनुरोध गरेको भएतापनि फन गोखको काम अपेक्षा अनुसारको भएको थिएन। मारिनसले दोस्रो कमिसन प्रस्ताव गर्दै विषयवस्तुलाई विस्तृत रूपमा निर्दिष्ट गरेतातर परिणामबाट फेरि निराशजनक बनेका थिए। फन गोखले लगनशीलता देखाउँदै उनले आफ्नो स्टुडियोमा परिवर्तनशील सटर र विभिन्न चित्रण सामग्रीहरू र प्रकाशको प्रयोग गरेका थिए। एक वर्षभन्दा बढी समयसम्म उनले एकल आकृतिहरूमा काम जारी राखी&nbsp;– कालो र सेतोमा अत्यन्त विस्तृत अध्ययनहरू गरे{{efn|group=note|कालो र सेतोमा काम गर्ने कलाकारहरू, जस्तै चित्रित पत्रपत्रिकाहरू ''[[द ग्राफिक]]'' वा ''[[द इलस्ट्रेटेड लन्डन न्युज]]'' का लागि, फन गोखका मनपर्ने कलाकारहरू मध्येका थिए। {{sfnp|Pickvance|1974}}}} जसले त्यतिबेला उनलाई केवल आलोचना मात्र दिलाएको थियो। पछि, तिनै कलाकृतिहरूलाई प्रारम्भिक उत्कृष्ट कृतिहरूको रूपमा मान्यता प्राप्त भएको थियो।{{sfnp|Dorn|Keyes|2000}} अगस्ट १८८२ मा, थिओले भिन्सेन्तलाई बाहिरी प्राकृतिक परिवेशमा काम गर्नका लागि सामग्री किन्न पैसा दिएका थिए। भिन्सेन्तले लेखेको एक पत्रमा उनी "नयाँ जोसका साथ चित्र बनाइरहन सक्छन्" भन्ने उल्लेख थियो।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let253/letter.html पत्र २५३]|ps= . भिन्सेन्त फन गोखको तर्फबाट थिओ भान गोगलाई पत्र। हेग, शनिबार, ५ अगस्ट १८८२।}} सन् १८८३ को प्रारम्भदेखि, उनले बहु-आकृति रचनाहरूमा काम गर्न सुरु गरेका थिए। उनले तीमध्ये केहीको तस्वीरहरू खिचाएको भएतापनि उनका भाइले ती चित्रहरू जीवन्त नभएको टिप्पणी गरेपछि उनले ती सबै कृतिहरूलाई नष्ट गरी पुनः [[तेलचित्र|तेल चित्रकला]]तर्फ अग्रसर बनेका थिए। फन गोखले [[हागे स्कुल]]का प्रसिद्ध कलाकारहरू जस्तै [[जोहान हेन्ड्रिक वाइसेनब्रुख|वाइसेनब्रुख]] र [[बर्नार्ड ब्लोमर्स]] तर्फ ध्यान दिए र उनले उनीहरूबाट र हागे स्कुलको दोस्रो पुस्ताका [[थियोफिल द बक|द बक]] र [[हरम्यान जोहानेस भान डर वेले|भान डर वेले]] जस्ता चित्रकारहरूबाट प्राविधिक सल्लाह लिएका थिए।<ref>{{sfnp|Dorn|Schröder|Sillevis|1996}}</ref> देन्थ्रेमा छोटो समय बिताएपछि उनी नेदरल्यान्ड्स कै अर्को सहर नुएनेन सरेका थिए थिए भने त्यहाँ उनले धेरै ठूला चित्रहरूमा काम सुरु गरे तर तीमध्ये अधिकांशलाई उनले नष्ट गरिदिएका थिए। हाल यीमध्ये ''आलु भक्षक'' र यसका केही समकक्षी कृतिहरू मात्र अस्तित्वमा रहेका छन्।<ref>{{sfnp|Dorn|Schröder|Sillevis|1996}}</ref> [[रेज्क्सम्युजियम]]को भ्रमणपछि फन गोले [[रेम्ब्रन्ट]] र [[फ्रान्स हाल्स]] जस्ता कलाकारहरूको छिटो र लाभदायक ब्रसवर्क प्रति आफ्नो प्रशंसा व्यक्त गरेका थिए।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let535/letter.html Letter 535]|ps= To Theo van Gogh. Nuenen, on or about Tuesday, 13 October 1885.}}{{efn|group=note|{{harvp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let535/letter.html Letter 535 ]|ps= To Theo van Gogh. Nuenen, on or about Tuesday, 13 October 1885:{{paragraph break}}मैले पुराना डच चित्रहरू फेरि हेर्दा मलाई विशेषगरी के कुराले प्रभाव पार्‍यो भने ती सामान्यतया चाँडो चित्रित गरिएका थिए। हाल्स, रेम्ब्रान्ट, रुइसडेल जस्ता महान् कलाकारहरू र अन्य धेरैले चित्रहरूलाई सकेसम्म सिधै क्यानभासमा उतारेका छन् र त्यसमा उहाँहरूले धेरै पटक दोहोर्‍याए काम गर्नुभएन। यो कुरालाई पनि कृपया याद गरियोस्—कि यदि त्यो सफल भयो भने, उहाँहरूले त्यसलाई त्यसै छाडिदिन्छन्। विशेषगरी मैले रेम्ब्रन्ट र हाल्सका हातहरूको प्रशंसा गरेँ—ती हातहरू जसमा जीवन थियो तर आजकल मानिसहरूले चाहेजस्तो गरी निखारिएको थिएन... जाडोमा म पुराना चित्रहरूमा देखेका शैलीका विभिन्न कुराहरू अन्वेषण गर्नेछु। मैले आफूलाई आवश्यक पर्ने धेरै कुराहरू देखेँ तर सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा—यसलाई उनीहरू "हतारको कार्य" भन्छन्—त्यो पुराना डच चित्रकारहरूले गज्जबले गरेका थिए। त्यो—हतारको कार्य—थोरै ब्रसको स्ट्रोकहरूका साथ, उनीहरू अहिले यसको बारेमा सुन्न चाहँदैनन्—तर परिणाम कति सत्य हुन्छ।{{paragraph break}}}}}} आफ्ना धेरै कमजोरीहरू अनुभव र प्राविधिक विशेषज्ञताको कमीले गर्दा भएको कुरामा उनी सचेत थिए,{{sfnp|Dorn|Schröder|Sillevis|1996}} त्यसैले नोभेम्बर १८८५ मा उनले सिक्न र आफ्नो सीप विकास गर्न एन्टवर्प र पछि पेरिसको यात्रा गरेका थिए।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 708}} [[चित्र:Van_Gogh_The_Olive_Trees..jpg|thumb|''[[जैतुनका रुखहरू (फन गोख शृङ्खला)|जैतुनका रुखहरू र पृष्ठभूमिमा अल्पाइल्स]]'', सन् १८८९। आधुनिक कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क|alt=हरियो घुमाउरो जैतुनका रुखहरूको एउटा वर्गाकार चित्र; पृष्ठभूमिमा नीलो पहाडहरू र माथि नीलो आकाशमा सेतो बादलहरू।]] थिओले ''आलु भक्षक''मा प्रयोग गरिएको गाढा रङ्गको आलोचना गरेका थिए जसलाई उनले आधुनिक शैलीका लागि अनुपयुक्त ठान्दथे।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=18}} सन् १८८६ र १८८७ को बीचमा पेरिसमा रहँदा, फन गोखले एउटा नयाँ, हल्का रङ्गको रङ्गमिश्रणमा निपुणता हासिल गर्ने प्रयास गरेका थिए। उनको ''[[पेरे ताँगीको आकृति]]'' (सन् १८८७) ले उज्यालो रङ्गमिश्रणका साथ उनको सफलता देखाउँछ र यो एक विकसित व्यक्तिगत शैलीको प्रमाण पनि हो।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=18–19}} रङ्गको बारेमा [[चार्ल्स ब्लाङ्क]]को ग्रन्थले उनलाई धेरै आकर्षित गरेको र उनलाई पूरक रङ्गहरूसँग काम गर्न प्रेरित गरेको थियो। फन गोखले पछि रङ्गको प्रभाव वर्णनात्मक मात्र नभई त्यो भन्दा माथि हुन्छ भन्ने विश्वास गर्न थालेका थिए भने यस सम्बन्धमा उनले भनेका छन्, "रङ्गले आफैमा केही व्यक्त गर्दछ"।{{sfnp|Sund|1988|loc=666}}{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let537/letter.html Letter 537]|ps= . Vincent to Theo, Nuenen, on or about Wednesday, 28 October 1885.}} ह्युजेसका अनुसार, फन गोखले रङ्गलाई "मनोवैज्ञानिक र नैतिक वजन" भएको रूपमा बुझेका थिए, जसलाई ''[[रात्रिकालीन क्याफे]]''को भड्किलो रातो र हरियो रङ्गहरूमा उदाहरणका रूपमा हेर्न सकिन्छ। यस कार्यबाट उनले "मानवताको भयानक आवेगहरू व्यक्त गर्न" चाहेका थिए।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 7}} पहेँलो रङ्ग उनको लागि सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण थियो, किनभने यसलाई भावनात्मक सत्यको प्रतीक मान्थ्यो। उनले पहेँलो रङ्गलाई सूर्यको प्रकाश, जीवन र ईश्वरको प्रतीकको रूपमा प्रयोग गरेका थिए।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 11}} फन गोख ग्रामीण जीवन र प्रकृतिको चित्रकार बन्न प्रयासरत थिए;{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 232}} आर्ल्समा आफ्नो पहिलो ग्रीष्मकालको समयमा उनले परिदृश्य र परम्परागत ग्रामीण जीवन चित्रण गर्न आफ्नो नयाँ रङ्गमिश्रणको प्रयोग गरेका थिए।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=20}} प्राकृतिक वस्तुहरूको पछाडि एउटा शक्ति अवस्थित हुन्छ भन्ने उनको विश्वासले उनलाई त्यो शक्तिको भाव वा प्रकृतिको सारलाई आफ्नो कलामा कैद गर्ने प्रयास गर्न प्रेरित गरेको थियो जुन कहिलेकाँही प्रतीकहरूको प्रयोग मार्फत प्रकट हुन्थ्यो।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 8–9}} सुरुमा [[जँ-फ्रँस्वा मिले]]बाट प्रतिलिपि गरिएको 'बीउ छर्ने व्यक्ति' चित्रमा उनका प्रस्तुतिहरूले शारीरिक श्रमको वीरताका सम्बन्धमा [[थोमस कार्लाइल]] र [[फ्रेडरिक नित्से]]का विचारहरूको प्रभाव झल्काउँदछन्<ref>{{Cite book |last=Wamberg |first=Jacob |title=Totalitarian Art and Modernity |publisher=Aarhus University Press |year=2010 |editor-last=Rasmussen |editor-first=Mikkel Bolt |pages=36–104 |chapter=Wounded Working Heroes: Seeing Millet and van Gogh through the Cleft Lens of Totalitarianism |editor-last2=Wamberg |editor-first2=Jacob}}</ref> भने यसका साथै यसले ती व्यक्तिलाई प्रचण्ड सूर्यमुनि जीवनको बीउ छरिरहेका ख्रीष्टको रूपमा उभ्याउँदा यसले फन गोखको धार्मिक विश्वासलाई पनि दर्शाउँदछ। {{sfnp|Sund|1988|loc=668}} यी त्यस्ता विषय र प्रसङ्गहरू थिए जसमा उनी बारम्बार फर्केर परिमार्जन र विकास गरिरहन्थे।{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 236}} उनका फूलका चित्रहरू प्रतीकात्मकताले भरिएको भएतापनि परम्परागत इसाई प्रतिमा विज्ञान प्रयोग गर्नुको सट्टा उनले आफ्नै नयाँ शैली बनाएका थिए जहाँ जीवन सूर्यमुनि बाँचिन्छ र काम भनेको जीवनको एउटा रूपक हो भन्ने अवधारणा राख्दछ।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 12}} आर्ल्समा वसन्त ऋतुका फूलहरू चित्रण गरेर र उज्यालो सूर्यको प्रकाशलाई कैद गर्न सिकेर आत्मविश्वास प्राप्त गरेपछि, उनी 'बीउ छर्ने मानिस' चित्रण गर्न तयार भएका थिए।{{sfnp|Sund|1988|loc=666}} [[चित्र:Vincent Willem van Gogh 098.jpg|thumb|''एटेनको बगैँचाको सम्झना'', सन् १८८८। [[हेर्मिट्टाग सङ्ग्रहालय]], सेन्ट पिटर्सबर्ग|alt=दुई महिलाहरूको नजिकको एउटा वर्गाकार चित्र जसमा एकजनाले छाता समातेकी छिन् भने अर्की महिलाले फूल समातेकी छिन्। तिनीहरूको पछाडि एक जवान महिला छिन् जो जङ्गली फूलहरूको ठूलो ओछ्यानमा फूलहरू टिपिरहेकी छिन्। तिनीहरू नदीको किनारमा घुमाउरो बाटोमा बगैँचाबाट हिँडिरहेका देखिन्छन्।]] उनले "यथार्थको भेष" भन्ने परिधिभित्रै रहे{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 223}} र धेरै शैलीगत गरिएका कार्यहरूको आलोचना गरेका थिए।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=21}} उनले पछि लेखेका थिए, ''तारामय रात''को अमूर्तता धेरै टाढा गएको र त्यसमा यथार्थ रूपमै "पृष्ठभूमिमा धेरै टाढा हराएको" थियो।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=21}} ह्युजेसले यसलाई चरम काल्पनिक आनन्दको क्षणको रूपमा वर्णन गर्दछन् जसमा ताराहरू एउटा ठूलो घुमाउरो रूपमा छन् जसले [[होकुसाई]]को ''[[कानागावाको विशाल आँधी]]'' को सम्झना दिलाउँछ यसका साथै माथि आकाशको चाल तल पृथ्वीमा रहेको साइप्रसको रूखको चालमा प्रतिबिम्बित हुन्छ र चित्रकारको परिकल्पना "रङ्गको बाक्लो र जोडदार मिश्रण" मा अनुवाद भएको छ।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 8}} सन् १८८५ र १८९० मा उनको मृत्युको बीचमा, फन गोखले एउटा 'ओभर' (कृतिको सङ्ग्रह) निर्माण गरिरहेको देखिन्छ।{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 224}} यो एउटा यस्तो सङ्ग्रह जसले उनको व्यक्तिगत दृष्टिकोणलाई प्रतिबिम्बित गर्थ्यो र यो व्यावसायिक रूपमा सफल हुन सक्थ्यो। उनी ब्लाङ्कको शैलीको परिभाषाबाट प्रभावित थिए, जस अनुसार एउटा साँचो चित्रकलाका लागि रङ्ग, परिप्रेक्ष्य र ब्रसको स्ट्रोकको सर्वोत्तम प्रयोग आवश्यक हुन्छ। फन गोखले आफूले निपुणता हासिल गरेको ठानेका चित्रहरूलाई "उद्देश्यपूर्ण" शब्द प्रयोग गर्दथे जबकि अन्यलाई उनले केवल अध्ययनका रूपमा लिन्थे।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=16–17}} उनले धेरै अध्ययन शृङ्खलाहरूको चित्रण गरेका {{sfnp|van Uitert|1981|loc= 223}} थिए जसमध्ये धेरैजसो निर्जीव वस्तुहरू थिए। यस्ता कलाकृतिहरू उनले रङ्गको प्रयोगको रूपमा वा साथीहरूलाई उपहार दिनका लागि बनाइएका थिए।{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 242}} आर्ल्सको कामले उनको 'ओभर' मा ठूलो योगदान पुर्‍याएको थियो त्यस समयका उनले सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण ठानेका चित्रहरूमा ''बीउ छर्ने मानिस'', ''रात्रिकालीन क्याफे'', ''[[एटेनको बगैँचाको सम्झना (आर्ल्सका महिलाहरू)|आर्ल्सका महिलाहरू]]'' र ''तारामय रात'' थिए। तिनीहरूको फराकिलो ब्रस स्ट्रोक, आविष्कारशील परिप्रेक्ष्य, रङ्ग, रूपरेखा र डिजाइनका साथ, यी चित्रहरूले उनले खोजेको शैलीलाई प्रतिनिधित्व गर्दछन्।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=21}} ===प्रमुख शृङ्खलाहरू=== [[चित्र:L'Arlésienne- Madame Joseph-Michel Ginoux (Marie Julien, 1848–1911) MET DT1396.jpg|thumb|upright|''लार्लेसियन: म्याडम गिनोक्स पुस्तकहरूका साथ'', नोभेम्बर १८८८। मेट्रोपोलिटन कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क|alt=एउटी सुसज्जित महिला आफ्नो दायाँ तर्फ (अवलोकनकर्ताको बायाँ) फर्किएर बसेकी छिन्। उनको काखमा दुईवटा पुस्तकहरू छन् र उनले पहेंलो पृष्ठभूमिको विपरीत गाढा रङ्गका लुगाहरू लगाएकी छिन्।]] फन गोखको शैलीगत विकासहरू सामान्यतया उनले युरोपका विभिन्न स्थानहरूमा बिताएका समयहरूसँग जोडिएका छन्। उनी स्थानीय संस्कृति र प्रकाशको अवस्थामा आफूलाई समाहित गर्न रुचाउँथे, यद्यपि उनले आफ्नो कार्यकालभरि एक उच्च व्यक्तिगत दृश्य दृष्टिकोण कायम राखेका थिए। एक कलाकारको रूपमा उनको विकास ढिलो थियो र उनी आफ्ना चित्रकलाका सीमाहरूको बारेमा सचेत थिए। फन गोख प्रायः नयाँ दृश्य उत्तेजनाहरूको सम्पर्कमा आउन र त्यसको माध्यमबाट आफ्नो प्राविधिक सीप विकास गर्नका लागि घर फर्किरहन्थे।{{sfnp|McQuillan|1989|loc=138}} कला इतिहासकार मेलिसा म्याक्विलनको विश्वास अनुसार यी बसाईँसराईहरूले पछिल्ला शैलीगत परिवर्तनहरूलाई पनि प्रतिबिम्बित गर्दछन् भने फन गोखले द्वन्द्वबाट बच्न र जब आदर्शवादी कलाकारले आफ्नो तत्कालीन अवस्थाको यथार्थको सामना गर्नुपर्थ्यो, तब त्यसलाई सम्हाल्ने संयन्त्र को रूपमा यी बसाईं सराईहरूलाई प्रयोग गर्दथे।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 193}} ====व्यक्तिका आकृतिहरू ==== फन गोखले व्यक्तिचित्रण आफ्नो सबैभन्दा ठूलो रुचिको विषय भएको बताएका थिए। सन् १८९० मा उनले लेखेका थिए, "मेरो पेशामा बाँकी सबै कुराभन्दा म जे कुराप्रति सबैभन्दा बढी भावुक छु, त्यो व्यक्तिचित्र हो, आधुनिक व्यक्तिचित्र।"<ref>{{Cite web |title=879 (883, W22): To Willemien van Gogh. Auvers-sur-Oise, Thursday, 5 June 1890. - Vincent van Gogh Letters |url=https://www.vangoghletters.org/vg/letters/let879/letter.html#translation |access-date=20 October 2022 |website=www.vangoghletters.org}}</ref> यो "चित्रकलामा एक मात्र यस्तो कुरा हो जसले मलाई गहिरो रूपमा छुन्छ र मलाई अनन्तको आभास दिन्छ।"{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 242}}{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let652/letter.html Letter 652]|ps= . Vincent to Theo van Gogh. Arles, Tuesday, 31 July 1888.}} उनले आफ्नी बहिनीलाई लेखेका थिए, उनी यस्ता व्यक्तिचित्रहरू बनाउन चाहन्छन् जुन चिरस्थायी रहोस् र उनले फोटोग्राफिक यथार्थवादको लक्ष्य राख्नुको सट्टा तिनीहरूको भावना र चरित्र कैद गर्न रङ्गको प्रयोग गर्नेछन्।{{refn|{{harvp|Channing|Bradley|2007|loc=67}}; {{harvp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let879/letter.html Letter 879]|ps= . Vincent to Willemien van Gogh. Auvers-sur-Oise, Thursday, 5 June 1890.}}}} फन गोखका सबैभन्दा नजिकका व्यक्तिहरू उनका व्यक्तिचित्रहरूमा प्रायः अनुपस्थित रहेतापनि उनले आफ्ना भाइ थिओको विरलै मात्र चित्र बनाएका थिए। उनकी आमाका व्यक्तिचित्रहरू भने तस्वीरहरूबाट बनाइएका थिए।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 198}} फन गोखले आर्ल्सका पोस्टमास्टर जोसेफ रोलिन र उनको परिवारको बारम्बार चित्र बनाएका थिए। ''ला बर्सेउज''का पाँचवटा संस्करणहरूमा, फन गोखले अगस्टिन रोलिनलाई चित्रण गरेका छन् जसले आफ्नो काखमा नदेखिने शिशु छोरीको कोक्रो हल्लाउन एउटा डोरी शान्तपूर्वक समातेकी छिन्। फन गोखले यसलाई सूर्यमुखी फूलका चित्रहरूको बीचमा राखेर एउटा 'त्रिपट्ट' (तीनवटा प्यानल भएको चित्र) को केन्द्रीय छविको रूपमा बनाउने योजना बनाएका थिए।<ref>{{Cite web |date=October 2004 |title=Vincent van Gogh (1853-1890) |url=https://www.metmuseum.org/toah/hd/gogh/hd_gogh.htm |access-date=20 October 2022 |website=www.metmuseum.org}}</ref> <gallery widths="135px" heights="165px" class="center"> File:Van Gogh - Bildnis der Mutter des Künstlers.jpeg|alt=एकजना बूढी महिला राम्रो लुगा लगाएर बसेको बेला बनाइएको नजिकको चित्र जो बायाँ तर्फ (दर्शकको दायाँ) फर्किएर बसेकी छिन्। उनको ओठमा मुस्कान छ र उनले गाढा रङ्गको माथिल्लो भाग र टोपी लगाएकी छिन्, जीवन्त हरियो पृष्ठभूमिको सामु।|''कलाकारकी आमाको चित्र'', अक्टोबर १८८८, नर्टन सिमोन कला सङ्ग्रहालय, पासाडेना, क्यालिफोर्निया File:Vincent van Gogh - Eugène Boch - Google Art Project.jpg|alt=एक तीव्र युवकको नजिकको चित्र, कोट र टाईसहित राम्रो लुगा लगाएको, उनको दायाँ तर्फ (दर्शकको बायाँ) फर्किएको, उनको जुँगा र गोटी दाह्री छ र उनी पृष्ठभूमिमा तारायुक्त आकाशको सामु उभिएका छन्।|''युजिन बोख (तारामय आकाशको अगाडि कवि)'', सन् १८८८, [[मुजे दोर्से]], पेरिस File:Vincent van Gogh - Portret van de postbode Joseph Roulin.jpg|alt=जुँगा र दाह्री भएको एक मध्यम उमेरको पुरुषको चित्र कुर्सीमा बसेको उनको बायाँ तर्फ (दर्शकको दायाँ) फर्किएको। उनको अनुहारमा विचारशील भाव छ र उनका हातहरू खाली छन् जबकि उनको बायाँ हात टेबलमा टिकेको छ, उनले गाढा निलो वर्दी र टोपी लगाएका छन्, फिक्का निलो पृष्ठभूमिको सामु।|''पोस्टम्यान जोसेफ रुलिनको चित्र'' (सन् १८४१–१९०३), अगस्ट १८८८ को सुरु, बोस्टन File:Vincent Willem van Gogh 084.jpg|alt=एक बूढी राम्रो लुगा लगाएकी महिला उनको दायाँ तर्फ (दर्शकको बायाँ) फर्किएर बसेकी छिन्। उनले आफ्ना हातहरू काखमा जोडेकी छिन्, र उनले गाढा रंगको माथिल्लो भाग र हरियो पोशाक लगाएकी छिन्, जीवन्त फूलको वालपेपर पृष्ठभूमिको सामु।|''ला बेर्सेज (अगुस्तँ रुलिन)'', सन् १८८९, बोस्टन </gallery> {{clear}} ====आत्म-चित्रहरू==== [[चित्र:Self-Portrait (Van Gogh September 1889).jpg|alt= बायाँ तर्फबाट भिन्सेन्त फन गोको एउटा चित्र, जसको अत्यन्तै तीव्र, एकाग्र हेराई र रातो दाह्री छ।|thumb|180x180px|''आत्म-चित्र'', सेप्टेम्बर १८८९। [[मुजे दोर्से]]]] फन गोखले सन् १८८५ र १८८९ को बीचमा ४३ भन्दा बढी आत्म-चित्रहरू बनाएका थिए।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 15}}{{efn|group=note|[[रेमब्रन्ट]] थोरै प्रमुख चित्रकारहरू मध्ये एक हुन् जसले ५० भन्दा बढी आत्म-चित्रहरूको उत्पादन गरेर यो सङ्ख्यालाई उछिनेका छन् तर उनले चालीस वर्षको अवधिमा यसो गरेका थिए।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 15}}}} ती आत्मचित्रहरूलाई प्रायः शृङ्खलाहरूमा पूरा गरिएको थियो। उदाहरणका लागि सन् १८८७ को मध्यतिर पेरिसमा कोरिएका चित्रहरू उनको मृत्यु हुनुभन्दा केही समय अघिसम्म जारी रहेका थिए।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc=263–269, 653}} सामान्यतया यी चित्रहरू अध्ययनका रूपमा थिए, जुन उनले अरूसँग घुलमिल हुन हिचकिचाउने समयमा वा मोडलहरूको अभाव हुँदा आफैलाई चित्रण गरेर बनाएका थिए।{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 242}}{{sfnp|Sund|2002|loc= 261}} फन गोखका आत्म-चित्रहरूले उच्च स्तरको आत्म-निरीक्षण झल्काउँछन्।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 10}} यी चित्रहरू प्राय: उनको जीवनका महत्त्वपूर्ण अवधिहरूलाई अङ्कित गर्ने उद्देश्यले बनाइएका थिए; उदाहरणका लागि, सन् १८८७ को मध्यतिरको पेरिस शृङ्खला त्यस समयमा कोरिएको थियो जब उनी क्लद मोनेत, पल सेजाने र सिग्नाकबारे सचेत भएका थिए।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 265–269}} ''खैरो ह्याट टोपी सहितको स्व-चित्र''मा, रङका भारी रेखाहरू क्यानभासमा बाहिरतिर फैलिएका छन्। यो त्यस अवधिको उनको सबैभन्दा प्रसिद्ध आत्म-चित्रहरू मध्ये एक हो, "यसको अत्यधिक व्यवस्थित लयबद्ध ब्रसस्ट्रोक र नियो-इम्प्रेसनिस्ट भण्डारबाट लिइएको नवीन प्रकाश पुञ्जलाई फन गोख आफैले 'उद्देश्यपूर्ण' क्यानभास भनेका थिए"।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=83}} यिनीहरूमा शारीरिक स्वरूपका विभिन्न प्रतिनिधित्वहरू छन्।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 15}} फन गोखको मानसिक र शारीरिक अवस्था सामान्यतया स्पष्ट देखिन्छ; उनी अस्तव्यस्त, नकोरिएको वा उपेक्षित दाह्रीमा, धसिएका आँखाहरू, कमजोर बङ्गारा, वा दाँत झरेको अवस्थामा देखिन सक्छन्। केही चित्रमा उनलाई लामो अनुहार वा प्रस्ट देखिने खप्पर, वा तिखो र सतर्क विशेषताहरूसहित देखाइएको छ। उनका कपाललाई कहिलेकाहीँ चम्किलो रातो र कहिलेकाहीँ खरानी रङमा चित्रण गरिएको छ।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 15}} फन गोखका स्व-चित्रहरू शैलीगत रूपमा भिन्न छन्। डिसेम्बर १८८८ पछि कोरिएका चित्रहरूमा जीवन्त रङहरूको कडा विरोधाभासले उनको छालाको थकित फिक्कापनलाई उजागर गर्दछ।{{sfnp|Sund|2002|loc= 261}} केहीले कलाकारलाई दाह्रीसहित र अरूले दाह्री बिना चित्रण गर्छन्। उनले आफ्नो कान काटेपछि कोरिएका चित्रहरूमा उनलाई पट्टि बाँधिएको अवस्थामा देखिन सकिन्छ। थोरै चित्रहरूमा मात्र उनले आफूलाई चित्रकारको रूपमा चित्रण गरेका छन्।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 15}} साँ-रेमीमा कोरिएका चित्रहरूले टाउकोलाई दायाँ तर्फबाट देखाउँछन्, जुन उनको क्षतिग्रस्त कानको विपरित पक्ष हो, किनकि उनले ऐनामा देखिएको आफ्नो प्रतिबिम्बलाई चित्रण गरेका थिए।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 535–537}}{{sfnp|Cohen|2003|loc=305–306}} <gallery widths="165" heights="165" class="center"> File:Vincent van Gogh - Self-portrait with grey felt hat - Google Art Project.jpg|alt=भिन्सेन्त फन गोखको बायाँबाट बनाइएको चित्र, आरामदार तर केन्द्रित दृष्टि, रातो दाह्री र खैरो टोपी लगाएका।|''खैरो ढल्केको ह्याट टोपीसहितको आत्म-चित्र'', हिउँद १८८७–८८। फन गोख सङ्ग्रहालय, एम्स्टर्डम File:Van Gogh Self-Portrait with Straw Hat 1887-Metropolitan.jpg|alt=भिन्सेन्त फन गोखको बायाँ पट्टीको चित्र, आरामदायी अभिव्यक्ति, रातो दाह्री र परालको टोपी लगाएका।|''[[परालको टोपीसहितको आत्म-चित्र]]'', पेरिस, हिउँद १८८७–८८। मेट्रोपोलिटन कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क File:Vincent van Gogh, Self-Portrait, 1889, NGA 106382.jpg|alt=भिन्सेन्त फन गोखको बायाँको (राम्रो कान), हातमा रङ्गमिश्रण सामग्री र ब्रसहरू। उनले निलो पोशाक लगाएका छन् भने उनको पहेँलो कपाल र दाह्री छ। पृष्ठभूमि गहिरो बैजनी रङ्गको छ।|''आत्म-चित्र'', सन् १८८९। नेसनल ग्यालरी अफ आर्ट, वासिङ्टन, डिसी। उनको साँ-रेमीका आत्म-चित्रहरूले अक्षत कान देखाउँछन्, जुन ऐनामा प्रतिबिम्बित भएअनुसार छ। File:Vincent Willem van Gogh 102.jpg|alt=भिन्सेन्त फन गोखको बायाँपट्टीको चित्र (राम्रो कान), दाह्रीविहीन।|''[[दाह्रीविहीन आत्म-चित्र]]'', (लगभग सेप्टेम्बर १८८९) यो फन गोखको अन्तिम आत्म-चित्र हुन सक्छ, जुन उनले आफ्नी आमालाई जन्मदिनको उपहारस्वरूप दिएका थिए।{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 131}}{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let806/letter.html#n-16 Letter 806, note 16]|ps= . Vincent to Theo van Gogh. Saint-Rémy-de-Provence, Saturday, 28 September 1889.}} </gallery> ====साइप्रस र जैतुनका रुखहरू==== [[चित्र:Vincent van Gogh - Road with Cypress and Star - c. 12-15 May 1890.jpg|thumb|upright|''[[साइप्रस र तारासहितको सडक]]'', मे १८९०, क्रेलर-मुलर सङ्ग्रहालय, ओटर्लो|alt= सडको छेउमा एउटा ठूलो साइप्रस रूखको चित्र, दुई व्यक्ति हिँड्दै, उनीहरूको पछाडि एउटा गाडा र घोडा र पृष्ठभूमिमा एउटा हरियो घर, तीव्र तारायुक्त आकाश मुनि।]] पन्ध्रवटा क्यानभासले साइप्रस रूखहरूलाई चित्रण गर्दछ, जुन रूखप्रति उनी आर्ल्समा मोहित भएका थिए।{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 101, 189–191}} उनले ती रूखहरूमा जीवन भर्ने काम गरेका थिए जसलाई परम्परागत रूपमा मृत्युको प्रतीक मानिन्थ्यो।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 8–9}} आर्ल्समा उनले सुरु गरेको साइप्रसको शृङ्खलामा रूखहरू टाढा, खेतहरूमा हावा रोक्ने बाधाको रूपमा चित्रित थिए; साँ-रेमीमा हुँदा उनले तिनलाई अग्रभूमिमा ल्याएका थिए।{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 110}} भिन्सेन्तले मे १८८९ मा थिओलाई लेखेको एक पत्र यस प्रकार छ: "साइप्रसले अझै मलाई व्यस्त राखेको छ, म तिनीहरूसँग मेरो सूर्यमुखीहरूको क्यानभासजस्तै केही गर्न चाहन्छु"; उनले थपे, "ती रेखा र अनुपातमा सुन्दर छन्, मिस्रको स्मारक स्तम्भ जस्तो।"{{sfnp|Rewald|1978|loc= 311}} सन् १८८९ को मध्यमा र उनकी बहिनी विलको अनुरोधमा, फन गोखले ''[[साइप्रस भएको गहुँको खेत]]'' का धेरै साना संस्करणहरूको चित्रण गरेका थिए।{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 132–133}} यी कृतिहरू घुमाउरो र बाक्लो रङ्ग प्रयोगका कारण विशेष छन्। यी चित्रहरूमा ''तारायुक्त रात'' पर्दछ जसमा साइप्रसले अग्रभूमिमा प्रभुत्व जमाउँछन्।{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 101, 189–191}} यसका अतिरिक्त, साइप्रसहरूलाई अग्रभूमिमा राखि बनाइएका अन्य उल्लेखनीय कृतिहरूमा ''साइप्रस'' (सन् १८८९), ''दुई व्यक्तिसहितको साइप्रस'' (सन् १८८९–९०) र ''[[साइप्रस र तारासहितको सडक]]'' (सन् १८९०) आदि समावेश छन्।{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 101}} सन् १८८९ को अन्तिम छ वा सात महिनाको अवधिमा, उनले जैतुनका रूखहरूका कम्तीमा पन्ध्र चित्रहरू पनि सिर्जना गरेका थिए जसलाई उनले समयको माग वा बाध्यकारी ठान्दथे।<ref name="NGA">{{cite web |url=http://www.nga.gov/collection/gallery/gg84/gg84-46627.html |title=The Olive Garden, 1889 |year=2011 |work=Collection |publisher=National Gallery of Art, Washington, DC |access-date=25 March 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110510143650/http://www.nga.gov/collection/gallery/gg84/gg84-46627.html |archive-date=10 May 2011 |url-status=live }}</ref> यी कृतिहरूमध्ये ''[[जैतुनको रूख (फन गोख शृङ्खला)|पृष्ठभूमिमा एल्पिलस सहितको जैतुनका रूखहरू]]'' (सन् १८८९) छ, जसको बारेमा उनले आफ्नो भाइलाई लेखेको पत्रमा भने, "अन्ततः मसँग जैतुनसहितको एउटा परिदृश्य छ।"{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 101}} साँ-रेमीमा हुँदा, फन गोखले आश्रय बाहिर समय बिताए, जहाँ उनले जैतुनका बगैँचामा रूखहरू चित्रित गरेका थिए। यी कृतिहरूमा, प्राकृतिक जीवनलाई बाङ्गो र ग्रन्थीले भरिएको (गठियाले ग्रस्त) रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 8–9}} <gallery widths="165" heights="165" class="center"> File:Van Gogh Starry Night Drawing.jpg|alt=एउटा परिदृश्यको चित्र जसमा तारायुक्त रातको आकाशले चित्रको दुई-तिहाइ भाग ओगटेको छ। बायाँ अग्रभूमिमा एउटा साइप्रस रूख चित्रको तल्लो भागदेखि माथिल्लो भागसम्म फैलिएको छ। बायाँतिर, गाउँको घर र अग्लो टुप्पो भएको एउटा चर्च पर्वत शृङ्खलाको फेदमा समूहबद्ध छन्। माथि दायाँतिर एउटा चन्द्रमा छ जसलाई प्रकाशको घेराद्वार घेरिएको छ। त्यहाँ धेरै चम्किला ठूला र साना ताराहरू छन् जो प्रत्येक घुमाउरो प्रभामण्डलले घेरिएका छन्। आकाशको केन्द्रमा आकाशगङ्गालाई दोहोरो घुमाउरो भुमरीको रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ।|''तारामय रातमा साइप्रस'', सन् १८८९ मा बनाएको चित्र पछि फन गोखले बाँसको कलम प्रयोग गरि बनाएको चित्र File:Van Gogh - Zypressen mit zwei weiblichen Figuren.jpeg|alt=साइप्रस रूखहरूको ठूलो समूहको चित्र, जसको छेउमा दुई युवती हिँडिरहेका छन्, पृष्ठभूमिमा एउटा ठूलो घर, बादलले ढाकिएको नीलो आकाश मुनि।|''साइप्रस र दुई महिला'', फेब्रुअरी १८९०। क्रेलर-मुलर सङ्ग्रहालय, ओटर्लो, नेदरल्यान्ड्स File:Vincent van Gogh - Wheat Field with Cypresses - Google Art Project.jpg|alt=उज्यालो दिउँसोको आकाश मुनि दुई ठूला साइप्रसका रूखहरूको चित्र, पहाड, झाडी, फूल र रूखहरूको परिदृश्यमा गहुँको खेतको छेउमा।|''[[साइप्रस भएको गहुँको खेत]]'', सेप्टेम्बर सन् १८८९। मेट्रोपोलिटन कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क File:Vincent Van Gogh 0016.jpg|alt=दुई ठूला साइप्रस रूखहरूको चित्र, दिउँसोको अन्तिम आकाश मुनि, एउटा चन्द्रमा सहित।|''साइप्रस'', सन् १८८९। मेट्रोपोलिटन कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क </gallery> == प्रतिष्ठा र विरासत == [[चित्र:Jo van Gogh-Bonger, by Woodbury and Page-2.jpg|thumb|upright|[[योहाना फन गोख-बोङ्गर]], सन् १८८९|alt=एक जवान महिलाको सहज अभिव्यक्ति र हल्का मुस्कानका साथ टाउकोको औपचारिक श्यामश्वेत तस्वीर]] सन् १८८० को दशकको अन्त्यतिर फन गोखको पहिलो प्रदर्शनीहरू पछि कलाकार, कला समीक्षक, व्यापारी र सङ्कलनकर्ताहरू माझ उनको प्रतिष्ठा निरन्तर बढ्दै गएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref> सन् १८८७ मा, [[अँद्रे आन्तोन]]ले पेरिसको [[थिएटर लिब्र]]मा [[जर्ज सुरात]] र [[पल सिन्याक]]का कामहरूसँगै फन गोखका चित्रहरू पनि राखेका थिए भने तीमध्ये केही जुलियन टाङ्गुईले प्राप्त गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 305}}</ref> सन् १८८९ मा, अल्बर्ट ओरियरले ''ल मोदेरनिस्त इलुस्त्रे'' पत्रिकामा उनको कामलाई "आगो, तीव्रता र घाम" को विशेषता भएको भनी वर्णन गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 307}}</ref> जनवरी १८९० मा ब्रसेल्सको सोस्येते दे-आर्तिस्त एँदेपाँदाँ ({{भाषा-फ्रान्सेली|Société des Artistes Indépendants}}) मा उनका १० वटा चित्रहरू प्रदर्शन गरिएका थिए।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc=72}}</ref> फ्रान्सेली राष्ट्रपति [[सादी कार्नो|मारी फ्रँस्वा सादी कार्नो]] फन गोखको कामबाट प्रभावित भएको भनिएको थियो।<ref>{{cite news |url=https://www.telegraph.co.uk/news/2018/08/27/van-gogh-not-unappreciated-lifetime-myth-busting-letter-shows/ |title=Van Gogh was not unappreciated in his lifetime, myth-busting letter shows |work=The Daily Telegraph |last=Furness |first=Hannah |date=27 August 2018 |access-date=7 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180908015803/https://www.telegraph.co.uk/news/2018/08/27/van-gogh-not-unappreciated-lifetime-myth-busting-letter-shows/ |archive-date=8 September 2018 |url-status=live }}</ref> फन गोखको मृत्युपछि, ब्रसेल्स, पेरिस, हेग र एन्टवर्पमा स्मृति प्रदर्शनीहरू आयोजना गरिएका थिए। उनका कामहरू ''[[ले भँ]]''मा छवटा चित्रहरू सहित धेरै उच्च-प्रोफाइल प्रदर्शनीहरूमा देखाइएका थिए भने सन् १८९१ मा ब्रसेल्समा एक पूर्वव्यापी प्रदर्शनी भएको थियो।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc=72}}</ref> सन् १८९२ मा [[ओक्तेभे मिर्बेउ]]ले लेखेका थिए, फन गोखको आत्महत्या कलाका लागि "एक असीमित दुखद क्षति थियो... यद्यपि जनता उनको भव्य अन्त्येष्टिमा भीड लागेनन् र बिचारा भिन्सेन्त फन गोख, जसको मृत्युको अर्थ प्रतिभाको एउटा सुन्दर ज्वाला निभ्नु हो, उनी आफ्नो जीवन जस्तै गुमनाम र उपेक्षित भएर मृत्युमा गए।"<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 305}}</ref> सन् १८९१ जनवरीमा उनका भाइ थिओको मृत्युले भिन्सेन्तको सबैभन्दा ठूलो र राम्रो पहुँच भएको समर्थकलाई गुमेको थियो।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 310}}</ref> थिओकी विधवा योहान फन गोख-बोङ्गर बीसको दशककी डच महिला थिइन् जसले न त आफ्नो पतिलाई न त जेठाजुलाई धेरै समयदेखि चिनेकी थिइन्। उनले अचानक सयौँ चित्र, पत्र र रेखाचित्रहरूका साथै आफ्नो शिशु छोरा भिन्सेन्त विलेम फन गोखको हेरचाह गर्नुपर्ने भएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref>{{efn|group=note|उनको पति परिवारको एकमात्र सहारा थिए, र योहानासँग पेरिसमा एउटा कोठा, केही फर्निचरका सामानहरू र जेठाजुका चित्रहरू मात्र बाँकी थिए, जसलाई त्यस समयमा "कुनै मूल्य नभएको" रूपमा हेरिन्थ्यो।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://www.webexhibits.org/vangogh/memoir/nephew/1.html Memoirs of V.W. van Gogh]}}}} गोगाँ फन गोखको प्रतिष्ठा बढाउन सहयोग गर्ने पक्षमा थिएनन् र जोका भाइ एन्ड्रिज बोङ्गर पनि उनको कामको बारेमा खासै उत्साहित देखिएनन्।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref> समीक्षकहरूमध्ये फन गोखका प्रारम्भिक समर्थकहरू मध्ये एक, ओरियरको सन् १८९२ मा २७ वर्षको उमेरमा [[टाइफाइड|टाइफाइड ज्वरो]]का कारण मृत्यु भएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> [[चित्र:Vincent Van Gogh 0013.jpg|thumb|right|upright|''त्रास्कोँ जाने बाटोमा चित्रकार'', अगस्ट १८८८ (दोस्रो विश्वयुद्धमा आगोले नष्ट भएको)|alt=एउटा परालको टोपी लगाएको मानिस, क्यानभास र पेन्टबक्स बोकेर, रूखले घेरिएको, पातहरू छरिएको ग्रामीण सडकमा देब्रेतिर हिँडिरहेको चित्र]] सन् १८९२ मा, [[एमिल बेर्नार]]ले [[पेरिस]]मा फन गोखको चित्रहरूको एउटा सानो एकल प्रदर्शनी आयोजना गरेका थिए भने [[जुल्याँ ताँगी]]ले फन-गोख-बोङ्गरबाट पठाइएका धेरै चित्रहरूसहित फन गोखका अन्य चित्रहरूलाई प्रदर्शनमा राखेका थिए। अप्रिल १८९४ मा, पेरिसको [[दुराँ-रुएल]] ग्यालरीले फन गोखको कलाकृतिहरूबाट १० वटा चित्रहरू बिक्रीको लागि स्वीकार गर्न सहमति जनाएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> सन् १८९६ मा, त्यतिबेलाका एक अज्ञात कला फाभिवादी विद्यार्थी चित्रकार [[हेनरी मातिस]]ले ब्रिटनीको बेल इल टापूमा जोन रसेलसँग भेट्न गएका थिए।<ref>{{sfnp| Spurling|1998|loc= 119–138}}</ref> <ref name=abc>{{cite web|url=http://www.abc.net.au/rn/arts/booktalk/stories/s1430343.htm|title=अज्ञात मातिस&nbsp;... – पुस्तक वार्ता|last=हिलरी स्पर्लिङसँग अन्तर्वार्ता|date=८ जुन २००५|work=ABC Online|access-date=१ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20111012112023/http://www.abc.net.au/rn/arts/booktalk/stories/s1430343.htm|archive-date=१२ अक्टोबर २०११|url-status=live}}</ref> रसेल फन गोखको घनिष्ठ मित्र थिए; उनले मातिसलाई डच चित्रकारको कामसँग परिचित गराएर उनलाई फन गोखको एउटा रेखाचित्र दिएका थिए। फन गोखबाट प्रभावित भएर, मातिसले माटोको रङ्गको चित्रकला छोडेर चम्किला रङ्गहरू अपनाएका थिए।<ref name=abc/>{{sfnp|Spurling|1998|loc= 138}} सन् १९०१ मा पेरिसमा, बर्नहाइम-ज्युन ग्यालरीमा फन गोखको एउटा ठूलो पूर्वव्यापी प्रदर्शनी आयोजना गरिएको थियो जसले [[आन्द्रे देराँ]] र [[मौरिस द भ्लामिङ्क]]लाई उत्साहित तुल्याएको र फाभिवादको उदयमा योगदान पुर्‍याएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> सन् १९१२ मा कोलोनमा सोन्डरबुन्ड कलाकारहरूसँग, सन् १९१३ मा न्युयोर्कमा आर्मरी प्रदर्शनी, र सन् १९१४ मा बर्लिनमा महत्वपूर्ण समूह प्रदर्शनीहरू भएका थिए,<ref>{{sfnp|Dorn|Leeman|1990}}</ref> [[हेन्क ब्रेमर]] फन गोखको बारेमा सिकाउन र बोल्नमा महत्वपूर्ण भूमिकामा थिए,<ref>{{sfnp|Rovers|2007|loc= 262}}</ref> र उनले [[हेलेन क्रोलर-मुलर]]लाई फन गोखको कलासँग परिचित गराएका थिए जो उनको कामको एक अति उत्सुक सङ्ग्रहकर्ता बनेकी थिइन्।<ref>{{sfnp|Rovers|2007|loc= 258}}</ref> जर्मनेली अभिव्यञ्जनावादका प्रारम्भिक व्यक्तित्वहरू जस्तै [[एमिल नोल्डे]]ले फन गोखको कामप्रति ऋण स्वीकार गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Selz|1968|p= 82}}</ref> फन गोखको प्रसिद्धि [[पहिलो विश्वयुद्ध]]भन्दा पहिले [[अस्ट्रिया]] र [[जर्मनी]]मा सर्वप्रथम शिखरमा पुगेको थियो,<ref>{{sfnp|Weikop|2007|loc= 208}}</ref> जसमा उनको पत्रहरूको तीन खण्डमा १९१४ मा प्रकाशनले सहयोग पुर्‍याएको थियो।<ref>{{sfnp|Naifeh|Smith|2011|loc= 867}}</ref> उनका पत्रहरू अभिव्यञ्जनात्मक र साहित्यिक छन् भने यी पत्रहरूलाई १९औँ शताब्दीको आफ्नो प्रकारको अग्रणी लेखाइको रूपमा वर्णन गरिएको छ।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 19}}</ref> यी पत्रहरूले फन गोखको एउटा शक्तिशाली पौराणिक कथाको सुरुवात गर्दछ जसमा उनलाई एक तीव्र र समर्पित चित्रकारको रूपमा उल्लेख गरि आफ्नो कलाको लागि कष्ट भोगेको र युवावस्थामै मृत्युवरण गरेको भनी वर्णन गर्दछ।<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= x}}</ref> सन् १९३४ मा, उपन्यासकार [[अर्भिङ स्टोन]]ले फन गोखको जीवनमा आधारित एउटा जीवनीपरक उपन्यास लेखे जसको शीर्षक थियो ''[[लस्ट फर लाइफ (उपन्यास)|लस्ट फर लाइफ]]'' राखिएको थियो जुन फन गोखका भाइ थिओलाई लेखेको पत्रहरूमा आधारित थियो।<ref>{{cite web|url=https://www.imdb.com/name/nm0994883/|title=भिन्सेन्त फन गोखका लागि IMDb|website=IMDb|access-date=९ मे २०१९|archive-url=https://web.archive.org/web/20190527102007/https://www.imdb.com/name/nm0994883/|archive-date=२७ मे २०१९|url-status=live}}</ref> यस उपन्यास र सन् १९५६ को यसै नामको चलचित्रले उनको प्रसिद्धिलाई अझै वृद्धि गरेको देखिन्छ। संयुक्त राज्यहरूमा स्टोनले अनुमान लगाएअनुसार, उनको अप्रत्याशित सर्वाधिक बिक्री भएका पुस्तक भन्दा पहिले केही सय मानिसहरूले मात्र फन गोखको बारेमा सुनेका थिए।<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= xii}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=dlhn_Kxgm8g | archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211114/dlhn_Kxgm8g| archive-date=१४ नोभेम्बर २०२१ | url-status=live|title=अर्भिङ स्टोन अन्तर्वार्ता |work= Day at Night|first=जेम्स |last=डे |date=२३ अप्रिल १९७४ |access-date=२ अगस्ट २०१७}}</ref> ===फन गोख सङ्ग्रहालय=== {{मुख्य|फन गोख सङ्ग्रहालय}} [[चित्र:Weesp and Amsterdam (Netherland, June 2020) - 7 (50550627911).jpg|thumb|फन गोख सङ्ग्रहालय, एम्स्टर्डम]] फन गोखको भतिजा [[भिन्सेन्त विलेम फन गोख]] (सन् १८९०–१९७८),<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 253}}</ref> ले आफ्नी आमाको मृत्यु सन् १९२५ मा भएपछि उनीसँग सम्बन्धित सबै सम्पत्तिको उत्तराधिकारी बनेका थिए। सन् १९५० को दशकको प्रारम्भमा उनले चार खण्ड र धेरै भाषाहरूमा प्रस्तुत पत्रहरूको पूर्ण संस्करणको प्रकाशनको व्यवस्था गरेका थिए। त्यसपछि उनले सम्पूर्ण सङ्ग्रह खरीद गर्न र राख्नको लागि एउटा फाउन्डेसनलाई अनुदान दिन डच सरकारसँग वार्ता सुरु गरेका थिए।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 252}}</ref> थिओका छोरा विलेम फन गोखले कलाकृतिहरू सम्भवतः उत्तम अवस्थाहरूमा प्रदर्शित गरिनेछन् भन्ने उद्देश्यले यो परियोजनाको योजना बनाएका थिए। यो परियोजना सन् १९६३ मा सुरु भएको थियोे जहाँ वास्तुकार [[खेरित रितभेल्त]]लाई यसको डिजाइनको जिम्मा दिइएको र सन् १९६४ मा उनको मृत्युपछि [[किशो कुरोकावा]]ले उक्त जिम्मेवारी सम्हालेका थिए।<ref name=nga>{{citation |url=http://www.nga.gov/exhibitions/vgmsm.shtm |title=भान गोगको भान गोगहरू: भान गोग संग्रहालय |date=४ अक्टोबर १९९८ |publisher=नेसनल ग्यालेरी अफ आर्ट |access-date=२३ अप्रिल २०११ |archive-url=https://web.archive.org/web/20100529195527/http://www.nga.gov/exhibitions/vgmsm.shtm |archive-date=२९ मे २०१० |url-status=live }}</ref> सन् १९६० को दशकभरि काम प्रगतिमा रह्यो र यसको भव्य उद्घाटनको लागि सन् १९७२ को वर्षलाई लक्षित गरिएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 253}}</ref> [[फन गोख सङ्ग्रहालय]] सन् १९७३ मा एम्स्टर्डमको [[म्युजियमप्लेन]] मा खुलेको थियो,<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= xiii}}</ref> यो राइक्सम्युजियमपछि नेदरल्यान्ड्सको दोस्रो सबैभन्दा लोकप्रिय सङ्ग्रहालय बन्न सफल भएको थियो नहाँ नियमित रूपमा वार्षिक १५ लाखभन्दा बढी आगन्तुकहरू आउने गर्दथे। सन् २०१५ मा यसले कीर्तिमानी १९ लाख आगन्तुकहरू पाएको थियो।<ref>{{cite news|url=http://www.at5.nl/artikelen/150751/bezoekersrecords_voor_van_gogh_museum_en_nemo|title=Bezoekersrecords voor Van Gogh Museum en NEMO|date=१५ डिसेम्बर २०१५|language=डच|work=AT5|access-date=४ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20160721082453/http://www.at5.nl/artikelen/150751/bezoekersrecords_voor_van_gogh_museum_en_nemo|archive-date=२१ जुलाई २०१६|url-status=live}}</ref> यस सङ्ग्रहालयमा ८५ प्रतिशत आगन्तुकहरू अन्य देशहरूबाट आएका थिए।<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/culture-professionals-network/2015/sep/01/van-gogh-museum-chief-axel-ruger-interview|title=फन गोख सङ्ग्रहालय प्रमुख: हाम्रो आयका स्रोतहरू विविधीकरण गर्नु महत्वपूर्ण छ|last=Caines|first=Matthew|date=१ सेप्टेम्बर २०१५|work=द गार्डियन|access-date=४ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20160826101634/https://www.theguardian.com/culture-professionals-network/2015/sep/01/van-gogh-museum-chief-axel-ruger-interview|archive-date=२६ अगस्ट २०१६|url-status=live}}</ref> == टिप्पणीहरू == {{Reflist|group=note}} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == {{sister project links|auto=1}} * [http://www.vggallery.com/ भिन्सेन्त फन गोख चित्र सङ्ग्राहलय], फन गोखका पत्र तथा कार्यहरूको सम्पूर्ण विवरण * [http://vangoghletters.org/ फन गोखद्वारा लिखित पत्रहरू] {{Webarchive|url=https://wayback.archive-it.org/all/20121025195053/http://vangoghletters.org/vg/ |date=2012-10-25 }} * [http://www.nga.gov/content/ngaweb/education/teachers/teaching-packets/van-gogh.html/ भिन्सेन्त फन गोख] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170920143009/https://www.nga.gov/content/ngaweb/education/teachers/teaching-packets/van-gogh.html/ |date=2017-09-20 }} शिक्षण कार्यक्रम * {{Gutenberg author | id=40599}} * {{Internet Archive author |sname=Vincent van Gogh}} * {{Librivox author |id=6171}} * {{IMDB name}} [[श्रेणी:भिन्सेन्त फन गोख]] [[श्रेणी:सन् १८५३ मा जन्म]] [[श्रेणी:सन् १८९० मा मृत्यु]] [[श्रेणी:चित्रकारहरू]] [[श्रेणी:पुरुष आत्महत्या]] 36ay522049letdjha77yc5fxd0brzap 1354122 1354116 2026-05-03T03:40:34Z हिमाल सुवेदी 30817 /* साइप्रस र जैतुनका रुखहरू */ 1354122 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = भिन्सेन्त फन गोख | image = Vincent van Gogh - Self-Portrait - Google Art Project (454045).jpg | alt = A head and shoulders portrait of a thirty something man, with a red beard, facing to the left | caption = सन् १८८७ मा गोखद्वारा बनाइएको उनको आत्म प्रतिमा जसलाई सिकागो कला संस्थानमा राखिएको छ। | birth_name = भिन्सेन्त विलम फन गोख | birth_date = {{Birth date|1853|3|30|df=y}} | birth_place = जुन्दार्त, नेदरल्यान्डस् | death_date = {{Death date and age|df=yes|1890|7|29|1853|3|30}} | death_place = उभेर-सु-वाज, फ्रान्स | death_cause = गोली हानी आत्महत्या | resting_place = उभेर-सु-वाज, फ्रान्स | resting_place_coordinates = {{Coord|49.07531|2.17894|type:landmark_region:FR|format=dms|display=inline}} | movement = उत्तर-प्रभावोत्पादी | education = | field = चित्रकारिता, स्थिर-जीवन अङ्कन, आकृति र भूदृश्य चित्रहरू | family = थिओ फन गोख (भाइ) | notable_works = {{ubl|''[[सिन होर्निक|सिन होर्निक चित्र शृङ्खला]]'' (सन् १८८२-८३)|''आलु भक्षक'' (सन् १८८५)|''सूर्यमुखी फूलहरूको शृङ्खला चित्रण'' (सन् १८८७)|''आर्लेसमा सुत्नेकोठा'' (सन् १८८८)|''[[तारामय रात]]'' (सन् १८८९)|''डाक्टर गचेतको आकृति'' (सन् १८९०)|''कागहरू रहेको गहुँबारी'' (सन् १८९०)|''सियोस्ता'' (सन् १८९०)|''उभेरको गृजाघर'' (सन् १८९०)|''|''[[दुःखी वृद्ध मानिस]]'' (सन् १८९०)}} }} '''भिन्सेन्त विलम फन गोख''' ({{IPA-nl|ˈvɪnsɛnt ˈʋɪləm vɑn ˈɣɔx|lang|Nl-Vincent_van_Gogh.ogg}} (३० मार्च १८५३ – २९ जुलाई १८९०) एक नेदरल्यान्डेेेली उत्तर प्रभावोत्पादी चित्रकार थिए। उनी मरणोपरान्त पश्चिमी कला इतिहासमा सबैभन्दा प्रसिद्ध र प्रभावशाली व्यक्तित्वहरू मध्ये एक थिए। सानै उमेरदेखि चित्रकला सुरु गरेका उनले बीसको दशकको मध्यपछि आफ्नो जीवनको अन्तिम दुई वर्षमा असङ्ख्य प्रसिद्ध चित्रहरू चित्रित गरेका थिए। उनीद्वारा बनाइएका अधिकांश चित्रहरूमा भूपरिदृश्य, सूर्यमुखी, गहुँको खेतहरू आदि समावेश छन्। एक दशकको अवधिमा उनले २,१०० भन्दा बढी चित्रहरू बनाए जसमा ८६० तेल चित्र, १,३०० भन्दा बढी जलनाला, रेखाचित्र तथा भूदृश्यहरू समावेश छन्। उनका प्रारम्भिक कार्यहरू अधिकतम स्थिर जीवन र कृषक श्रमिकहरूको चित्रणमा रङ्गहरूद्वारा सङ्केत गरिएको थियो जसले उनका पछिका चित्रकर्महरूलाई त्यसबाट छुट्टाएको थियो। व्यावसायिक रूपमा असफल भएपनि उनले बनाएका चित्रहरू निकै प्रसिद्ध रहेका छन्।<ref>Tralbaut (1981), 286,287</ref><ref>Hulsker (1990), 390</ref> लामो समयदेखि मानसिक रोगबाट पीडित उनले ३७ वर्षको उमेरमा आत्महत्या गरेका थिए। एक उच्चमध्यम वर्गीय परिवारमा जन्मिएका उनी आफ्नो बाल्यकालदेखिनै शान्त, गम्भीर र विचारशील थिए। युवावस्थामा उनले एक कला व्यवसायिकको रूपमा काम गरेका थिए भने यस क्रममा उनले थुप्रै ठाउँहरूको यात्रा पनि गरेका थिए। तर लन्डनमा स्थानान्तरण भएपछि उनी निकै उदास बनेका थिए। त्यसपछिका दिनहरूमा उनी धार्मिक रूपमा सक्रियता देखाउँदै दक्षिणी बेल्जियममा सेवकको रूपमा समय बिताएका थिए। सन् १८८१ मा आफ्ना आमाबुबासँग घर फर्किनुपूर्व उनले कलामा आधुनिकतावादी प्रवृत्तिहरूको बारेमा थुप्रै जानकारीहरू लिइसकेका थिए र सोही वर्षबाट उनले चित्रकर्म सुरु गरेका थिए। सन् १८८१ मा, चित्रकारिता सुरु गर्नुपूर्व उनी अस्वस्थ बनेका थिए। उनका भाइ थिओले उनलाई आर्थिक रूपमा समर्थन गरेका थिए भने उनीहरू दुवैले मिलेर आफ्ना परिवारजन तथा परिचित मानिसहरूलाई लामो पत्राचार गरेका थिए। सन् १८८६ मा उनले पेरिस बसाइँसराइ गरि एमिले बर्नार्ड र [[पल गोगाँ]] जस्ता ''[[आभँ-गार्द|अग्रगामी]]'' सदस्यहरूलाई भेटेका थिए जसले प्रभाववादी संवेदनशीलताको विरुद्धमा प्रतिक्रिया दिइरहेका थिए। उनको काम विकसित हुँदै जाँदा उनले स्थिर जीवन र स्थानीय परिदृश्यहरूका लागि एउटा नयाँ दृष्टिकोण सिर्जना गरेका थिए। उनका चित्रहरू चम्किलो रङ्गका हुँदै गएको र उनले एउटा यस्तो शैली विकास गरे जुन सन् १८८८ मा फ्रान्सको दक्षिणमा पर्ने [[आर्लेस]] बसाइका क्रममा पूर्ण रूपमा साकार भएको थियो। यस अवधिमा उनले [[जैतूनका रूखहरू (फन गोख शृङ्खला)|जैतूनका रूख]]हरू, [[गहुँ खेत (फन गोख शृङ्खला)|गहुँका खेत]]हरू र [[सूर्यमुखी (फन गोख शृङ्खला)|सूर्यमुखी]] फूलकन शृङ्खलाहरू समावेश गर्न आफ्ना विषयवस्तुहरूलाई फराकिलो बनाएका थिए। फन गोख मानसिक रोगका लहरहरू र भ्रमबाट पीडित रहेको भएतापनि उनी आफ्नो मानसिक स्थिरताको बारेमा चिन्तित थिए। उनले प्रायः आफ्नो शारीरिक स्वास्थ्यलाई बेवास्ता गर्दथे भने उनले राम्रोसँग खाना नखाने र अत्यधिक रक्सी पिउने गर्दथे। गोगाँसँगको उनको मित्रता छुरा प्रहारको विवादपछि समाप्त भएको थियो जब क्रोधमा उनले आफ्नै देब्रे कानको एक भाग काटेका थिए। त्यसपछि उनले साँ-रेमी सहितका मानसिक अस्पतालहरूमा समय बिताएका थिए। अस्पतालबाट फर्किएर पेरिस नजिकैको ओभेर-सुर-वाजमा सरेपछि, उनी [[होमियोप्याथी चिकित्सा पद्धती|होमियोप्याथिक]] चिकित्सक [[पल गचेत]]को रेखदेखमा आएका थिए। उनको डिप्रेसन जारी रहेको र सन् १८९० जुलाई २७ का दिन उनले आफ्नै छातीमा आफैले गोली हानेका थिए। त्यसको दुईदिनपछि चोटका कारण उनको मृत्यु भएको थियो। फन गोख आफ्नो जीवनकालमा असफल बनेका र उनलाई पागल र असफल व्यक्तिको रूपमा पनि लिइने गरिन्थ्यो। आफ्नो आत्महत्यापछि उनी प्रसिद्ध हुँदै गएका र सार्वजनिक कल्पनामा एक सर्वोत्कृष्ट "गलत बुझिएको प्रतिभाशाली" व्यक्तिको रूपमा अवस्थित छन्, यस्तो कलाकार "जहाँ पागलपन र रचनात्मकताका कुराहरू आपसमा जोडिन्छन्"।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 9}}</ref> २०औँ शताब्दीको प्रारम्भमा उनको चित्रकला शैलीका तत्वहरू [[फोभिवाद]] र जर्मन अभिव्यक्तिवादीहरूद्वारा आत्मसात गरिएपछि उनको ख्याति बढ्न थालेको थियो। उनले पछिल्ला दशकहरूमा व्यापक आलोचनात्मक, व्यावसायिक र लोकप्रिय सफलता प्राप्त गरेका र उनलाई एक महत्त्वपूर्ण तर दु:खद चित्रकारको रूपमा सम्झिने गरिन्छ। यस्तो खालको समस्याग्रस्त व्यक्तित्वले पीडित कलाकारको रसरङ्गमय आदर्शलाई प्रतिनिधित्व गर्दछ। ==शैली र कृतिहरू== ===कलात्मक विकास=== [[चित्र:Vincent van Gogh - Starry Night - Google Art Project.jpg|thumb|''[[रोन नदीमाथि तारामय रात]]'', सन् १८८८। [[Musée d'Orsay|मुजे दोर्से]], पेरिस|alt= रोन नदीमाथि चम्किला ताराहरू बिच अँध्यारो तारामय रातको दृश्य। नदीपारि, टाढाका भवनहरूबाट उज्याला बत्तीहरू रोनको अँध्यारो पानीमा प्रतिबिम्बित भइरहेका छन्।]] फन गोखले विद्यालयमा हुँदा [[जलरङ चित्रकला|जलरङ]] मार्फत चित्र बनाएर रङ भर्ने काम गर्दथे तर उनका यस्ता चित्रकलाहरूका केही उदाहरण मात्र अस्तित्वमा रहेका छन् भने केहीको लेखकत्व विवादित छ।<ref>{{sfnp|Van Heugten|1996|loc= 246–251}}</ref> जब उनले वयस्कको रूपमा कलालाई अपनाए तब उनले यसलाई प्रारम्भिक स्तरबाट सुरु गरेका थिए। सन् १८८२ को प्रारम्भमा, उनका काका कर्नेलिस मारिनसले, जो एम्स्टर्डमको समकालीन कलाको एक प्रसिद्ध ग्यालरीका मालिक थिए, हेगको रेखाचित्रहरूको लागि अनुरोध गरेको भएतापनि फन गोखको काम अपेक्षा अनुसारको भएको थिएन। मारिनसले दोस्रो कमिसन प्रस्ताव गर्दै विषयवस्तुलाई विस्तृत रूपमा निर्दिष्ट गरेतातर परिणामबाट फेरि निराशजनक बनेका थिए। फन गोखले लगनशीलता देखाउँदै उनले आफ्नो स्टुडियोमा परिवर्तनशील सटर र विभिन्न चित्रण सामग्रीहरू र प्रकाशको प्रयोग गरेका थिए। एक वर्षभन्दा बढी समयसम्म उनले एकल आकृतिहरूमा काम जारी राखी&nbsp;– कालो र सेतोमा अत्यन्त विस्तृत अध्ययनहरू गरे{{efn|group=note|कालो र सेतोमा काम गर्ने कलाकारहरू, जस्तै चित्रित पत्रपत्रिकाहरू ''[[द ग्राफिक]]'' वा ''[[द इलस्ट्रेटेड लन्डन न्युज]]'' का लागि, फन गोखका मनपर्ने कलाकारहरू मध्येका थिए। {{sfnp|Pickvance|1974}}}} जसले त्यतिबेला उनलाई केवल आलोचना मात्र दिलाएको थियो। पछि, तिनै कलाकृतिहरूलाई प्रारम्भिक उत्कृष्ट कृतिहरूको रूपमा मान्यता प्राप्त भएको थियो।{{sfnp|Dorn|Keyes|2000}} अगस्ट १८८२ मा, थिओले भिन्सेन्तलाई बाहिरी प्राकृतिक परिवेशमा काम गर्नका लागि सामग्री किन्न पैसा दिएका थिए। भिन्सेन्तले लेखेको एक पत्रमा उनी "नयाँ जोसका साथ चित्र बनाइरहन सक्छन्" भन्ने उल्लेख थियो।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let253/letter.html पत्र २५३]|ps= . भिन्सेन्त फन गोखको तर्फबाट थिओ भान गोगलाई पत्र। हेग, शनिबार, ५ अगस्ट १८८२।}} सन् १८८३ को प्रारम्भदेखि, उनले बहु-आकृति रचनाहरूमा काम गर्न सुरु गरेका थिए। उनले तीमध्ये केहीको तस्वीरहरू खिचाएको भएतापनि उनका भाइले ती चित्रहरू जीवन्त नभएको टिप्पणी गरेपछि उनले ती सबै कृतिहरूलाई नष्ट गरी पुनः [[तेलचित्र|तेल चित्रकला]]तर्फ अग्रसर बनेका थिए। फन गोखले [[हागे स्कुल]]का प्रसिद्ध कलाकारहरू जस्तै [[जोहान हेन्ड्रिक वाइसेनब्रुख|वाइसेनब्रुख]] र [[बर्नार्ड ब्लोमर्स]] तर्फ ध्यान दिए र उनले उनीहरूबाट र हागे स्कुलको दोस्रो पुस्ताका [[थियोफिल द बक|द बक]] र [[हरम्यान जोहानेस भान डर वेले|भान डर वेले]] जस्ता चित्रकारहरूबाट प्राविधिक सल्लाह लिएका थिए।<ref>{{sfnp|Dorn|Schröder|Sillevis|1996}}</ref> देन्थ्रेमा छोटो समय बिताएपछि उनी नेदरल्यान्ड्स कै अर्को सहर नुएनेन सरेका थिए थिए भने त्यहाँ उनले धेरै ठूला चित्रहरूमा काम सुरु गरे तर तीमध्ये अधिकांशलाई उनले नष्ट गरिदिएका थिए। हाल यीमध्ये ''आलु भक्षक'' र यसका केही समकक्षी कृतिहरू मात्र अस्तित्वमा रहेका छन्।<ref>{{sfnp|Dorn|Schröder|Sillevis|1996}}</ref> [[रेज्क्सम्युजियम]]को भ्रमणपछि फन गोले [[रेम्ब्रन्ट]] र [[फ्रान्स हाल्स]] जस्ता कलाकारहरूको छिटो र लाभदायक ब्रसवर्क प्रति आफ्नो प्रशंसा व्यक्त गरेका थिए।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let535/letter.html Letter 535]|ps= To Theo van Gogh. Nuenen, on or about Tuesday, 13 October 1885.}}{{efn|group=note|{{harvp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let535/letter.html Letter 535 ]|ps= To Theo van Gogh. Nuenen, on or about Tuesday, 13 October 1885:{{paragraph break}}मैले पुराना डच चित्रहरू फेरि हेर्दा मलाई विशेषगरी के कुराले प्रभाव पार्‍यो भने ती सामान्यतया चाँडो चित्रित गरिएका थिए। हाल्स, रेम्ब्रान्ट, रुइसडेल जस्ता महान् कलाकारहरू र अन्य धेरैले चित्रहरूलाई सकेसम्म सिधै क्यानभासमा उतारेका छन् र त्यसमा उहाँहरूले धेरै पटक दोहोर्‍याए काम गर्नुभएन। यो कुरालाई पनि कृपया याद गरियोस्—कि यदि त्यो सफल भयो भने, उहाँहरूले त्यसलाई त्यसै छाडिदिन्छन्। विशेषगरी मैले रेम्ब्रन्ट र हाल्सका हातहरूको प्रशंसा गरेँ—ती हातहरू जसमा जीवन थियो तर आजकल मानिसहरूले चाहेजस्तो गरी निखारिएको थिएन... जाडोमा म पुराना चित्रहरूमा देखेका शैलीका विभिन्न कुराहरू अन्वेषण गर्नेछु। मैले आफूलाई आवश्यक पर्ने धेरै कुराहरू देखेँ तर सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा—यसलाई उनीहरू "हतारको कार्य" भन्छन्—त्यो पुराना डच चित्रकारहरूले गज्जबले गरेका थिए। त्यो—हतारको कार्य—थोरै ब्रसको स्ट्रोकहरूका साथ, उनीहरू अहिले यसको बारेमा सुन्न चाहँदैनन्—तर परिणाम कति सत्य हुन्छ।{{paragraph break}}}}}} आफ्ना धेरै कमजोरीहरू अनुभव र प्राविधिक विशेषज्ञताको कमीले गर्दा भएको कुरामा उनी सचेत थिए,{{sfnp|Dorn|Schröder|Sillevis|1996}} त्यसैले नोभेम्बर १८८५ मा उनले सिक्न र आफ्नो सीप विकास गर्न एन्टवर्प र पछि पेरिसको यात्रा गरेका थिए।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 708}} [[चित्र:Van_Gogh_The_Olive_Trees..jpg|thumb|''[[जैतुनका रुखहरू (फन गोख शृङ्खला)|जैतुनका रुखहरू र पृष्ठभूमिमा अल्पाइल्स]]'', सन् १८८९। आधुनिक कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क|alt=हरियो घुमाउरो जैतुनका रुखहरूको एउटा वर्गाकार चित्र; पृष्ठभूमिमा नीलो पहाडहरू र माथि नीलो आकाशमा सेतो बादलहरू।]] थिओले ''आलु भक्षक''मा प्रयोग गरिएको गाढा रङ्गको आलोचना गरेका थिए जसलाई उनले आधुनिक शैलीका लागि अनुपयुक्त ठान्दथे।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=18}} सन् १८८६ र १८८७ को बीचमा पेरिसमा रहँदा, फन गोखले एउटा नयाँ, हल्का रङ्गको रङ्गमिश्रणमा निपुणता हासिल गर्ने प्रयास गरेका थिए। उनको ''[[पेरे ताँगीको आकृति]]'' (सन् १८८७) ले उज्यालो रङ्गमिश्रणका साथ उनको सफलता देखाउँछ र यो एक विकसित व्यक्तिगत शैलीको प्रमाण पनि हो।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=18–19}} रङ्गको बारेमा [[चार्ल्स ब्लाङ्क]]को ग्रन्थले उनलाई धेरै आकर्षित गरेको र उनलाई पूरक रङ्गहरूसँग काम गर्न प्रेरित गरेको थियो। फन गोखले पछि रङ्गको प्रभाव वर्णनात्मक मात्र नभई त्यो भन्दा माथि हुन्छ भन्ने विश्वास गर्न थालेका थिए भने यस सम्बन्धमा उनले भनेका छन्, "रङ्गले आफैमा केही व्यक्त गर्दछ"।{{sfnp|Sund|1988|loc=666}}{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let537/letter.html Letter 537]|ps= . Vincent to Theo, Nuenen, on or about Wednesday, 28 October 1885.}} ह्युजेसका अनुसार, फन गोखले रङ्गलाई "मनोवैज्ञानिक र नैतिक वजन" भएको रूपमा बुझेका थिए, जसलाई ''[[रात्रिकालीन क्याफे]]''को भड्किलो रातो र हरियो रङ्गहरूमा उदाहरणका रूपमा हेर्न सकिन्छ। यस कार्यबाट उनले "मानवताको भयानक आवेगहरू व्यक्त गर्न" चाहेका थिए।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 7}} पहेँलो रङ्ग उनको लागि सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण थियो, किनभने यसलाई भावनात्मक सत्यको प्रतीक मान्थ्यो। उनले पहेँलो रङ्गलाई सूर्यको प्रकाश, जीवन र ईश्वरको प्रतीकको रूपमा प्रयोग गरेका थिए।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 11}} फन गोख ग्रामीण जीवन र प्रकृतिको चित्रकार बन्न प्रयासरत थिए;{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 232}} आर्ल्समा आफ्नो पहिलो ग्रीष्मकालको समयमा उनले परिदृश्य र परम्परागत ग्रामीण जीवन चित्रण गर्न आफ्नो नयाँ रङ्गमिश्रणको प्रयोग गरेका थिए।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=20}} प्राकृतिक वस्तुहरूको पछाडि एउटा शक्ति अवस्थित हुन्छ भन्ने उनको विश्वासले उनलाई त्यो शक्तिको भाव वा प्रकृतिको सारलाई आफ्नो कलामा कैद गर्ने प्रयास गर्न प्रेरित गरेको थियो जुन कहिलेकाँही प्रतीकहरूको प्रयोग मार्फत प्रकट हुन्थ्यो।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 8–9}} सुरुमा [[जँ-फ्रँस्वा मिले]]बाट प्रतिलिपि गरिएको 'बीउ छर्ने व्यक्ति' चित्रमा उनका प्रस्तुतिहरूले शारीरिक श्रमको वीरताका सम्बन्धमा [[थोमस कार्लाइल]] र [[फ्रेडरिक नित्से]]का विचारहरूको प्रभाव झल्काउँदछन्<ref>{{Cite book |last=Wamberg |first=Jacob |title=Totalitarian Art and Modernity |publisher=Aarhus University Press |year=2010 |editor-last=Rasmussen |editor-first=Mikkel Bolt |pages=36–104 |chapter=Wounded Working Heroes: Seeing Millet and van Gogh through the Cleft Lens of Totalitarianism |editor-last2=Wamberg |editor-first2=Jacob}}</ref> भने यसका साथै यसले ती व्यक्तिलाई प्रचण्ड सूर्यमुनि जीवनको बीउ छरिरहेका ख्रीष्टको रूपमा उभ्याउँदा यसले फन गोखको धार्मिक विश्वासलाई पनि दर्शाउँदछ। {{sfnp|Sund|1988|loc=668}} यी त्यस्ता विषय र प्रसङ्गहरू थिए जसमा उनी बारम्बार फर्केर परिमार्जन र विकास गरिरहन्थे।{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 236}} उनका फूलका चित्रहरू प्रतीकात्मकताले भरिएको भएतापनि परम्परागत इसाई प्रतिमा विज्ञान प्रयोग गर्नुको सट्टा उनले आफ्नै नयाँ शैली बनाएका थिए जहाँ जीवन सूर्यमुनि बाँचिन्छ र काम भनेको जीवनको एउटा रूपक हो भन्ने अवधारणा राख्दछ।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 12}} आर्ल्समा वसन्त ऋतुका फूलहरू चित्रण गरेर र उज्यालो सूर्यको प्रकाशलाई कैद गर्न सिकेर आत्मविश्वास प्राप्त गरेपछि, उनी 'बीउ छर्ने मानिस' चित्रण गर्न तयार भएका थिए।{{sfnp|Sund|1988|loc=666}} [[चित्र:Vincent Willem van Gogh 098.jpg|thumb|''एटेनको बगैँचाको सम्झना'', सन् १८८८। [[हेर्मिट्टाग सङ्ग्रहालय]], सेन्ट पिटर्सबर्ग|alt=दुई महिलाहरूको नजिकको एउटा वर्गाकार चित्र जसमा एकजनाले छाता समातेकी छिन् भने अर्की महिलाले फूल समातेकी छिन्। तिनीहरूको पछाडि एक जवान महिला छिन् जो जङ्गली फूलहरूको ठूलो ओछ्यानमा फूलहरू टिपिरहेकी छिन्। तिनीहरू नदीको किनारमा घुमाउरो बाटोमा बगैँचाबाट हिँडिरहेका देखिन्छन्।]] उनले "यथार्थको भेष" भन्ने परिधिभित्रै रहे{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 223}} र धेरै शैलीगत गरिएका कार्यहरूको आलोचना गरेका थिए।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=21}} उनले पछि लेखेका थिए, ''तारामय रात''को अमूर्तता धेरै टाढा गएको र त्यसमा यथार्थ रूपमै "पृष्ठभूमिमा धेरै टाढा हराएको" थियो।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=21}} ह्युजेसले यसलाई चरम काल्पनिक आनन्दको क्षणको रूपमा वर्णन गर्दछन् जसमा ताराहरू एउटा ठूलो घुमाउरो रूपमा छन् जसले [[होकुसाई]]को ''[[कानागावाको विशाल आँधी]]'' को सम्झना दिलाउँछ यसका साथै माथि आकाशको चाल तल पृथ्वीमा रहेको साइप्रसको रूखको चालमा प्रतिबिम्बित हुन्छ र चित्रकारको परिकल्पना "रङ्गको बाक्लो र जोडदार मिश्रण" मा अनुवाद भएको छ।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 8}} सन् १८८५ र १८९० मा उनको मृत्युको बीचमा, फन गोखले एउटा 'ओभर' (कृतिको सङ्ग्रह) निर्माण गरिरहेको देखिन्छ।{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 224}} यो एउटा यस्तो सङ्ग्रह जसले उनको व्यक्तिगत दृष्टिकोणलाई प्रतिबिम्बित गर्थ्यो र यो व्यावसायिक रूपमा सफल हुन सक्थ्यो। उनी ब्लाङ्कको शैलीको परिभाषाबाट प्रभावित थिए, जस अनुसार एउटा साँचो चित्रकलाका लागि रङ्ग, परिप्रेक्ष्य र ब्रसको स्ट्रोकको सर्वोत्तम प्रयोग आवश्यक हुन्छ। फन गोखले आफूले निपुणता हासिल गरेको ठानेका चित्रहरूलाई "उद्देश्यपूर्ण" शब्द प्रयोग गर्दथे जबकि अन्यलाई उनले केवल अध्ययनका रूपमा लिन्थे।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=16–17}} उनले धेरै अध्ययन शृङ्खलाहरूको चित्रण गरेका {{sfnp|van Uitert|1981|loc= 223}} थिए जसमध्ये धेरैजसो निर्जीव वस्तुहरू थिए। यस्ता कलाकृतिहरू उनले रङ्गको प्रयोगको रूपमा वा साथीहरूलाई उपहार दिनका लागि बनाइएका थिए।{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 242}} आर्ल्सको कामले उनको 'ओभर' मा ठूलो योगदान पुर्‍याएको थियो त्यस समयका उनले सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण ठानेका चित्रहरूमा ''बीउ छर्ने मानिस'', ''रात्रिकालीन क्याफे'', ''[[एटेनको बगैँचाको सम्झना (आर्ल्सका महिलाहरू)|आर्ल्सका महिलाहरू]]'' र ''तारामय रात'' थिए। तिनीहरूको फराकिलो ब्रस स्ट्रोक, आविष्कारशील परिप्रेक्ष्य, रङ्ग, रूपरेखा र डिजाइनका साथ, यी चित्रहरूले उनले खोजेको शैलीलाई प्रतिनिधित्व गर्दछन्।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=21}} ===प्रमुख शृङ्खलाहरू=== [[चित्र:L'Arlésienne- Madame Joseph-Michel Ginoux (Marie Julien, 1848–1911) MET DT1396.jpg|thumb|upright|''लार्लेसियन: म्याडम गिनोक्स पुस्तकहरूका साथ'', नोभेम्बर १८८८। मेट्रोपोलिटन कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क|alt=एउटी सुसज्जित महिला आफ्नो दायाँ तर्फ (अवलोकनकर्ताको बायाँ) फर्किएर बसेकी छिन्। उनको काखमा दुईवटा पुस्तकहरू छन् र उनले पहेंलो पृष्ठभूमिको विपरीत गाढा रङ्गका लुगाहरू लगाएकी छिन्।]] फन गोखको शैलीगत विकासहरू सामान्यतया उनले युरोपका विभिन्न स्थानहरूमा बिताएका समयहरूसँग जोडिएका छन्। उनी स्थानीय संस्कृति र प्रकाशको अवस्थामा आफूलाई समाहित गर्न रुचाउँथे, यद्यपि उनले आफ्नो कार्यकालभरि एक उच्च व्यक्तिगत दृश्य दृष्टिकोण कायम राखेका थिए। एक कलाकारको रूपमा उनको विकास ढिलो थियो र उनी आफ्ना चित्रकलाका सीमाहरूको बारेमा सचेत थिए। फन गोख प्रायः नयाँ दृश्य उत्तेजनाहरूको सम्पर्कमा आउन र त्यसको माध्यमबाट आफ्नो प्राविधिक सीप विकास गर्नका लागि घर फर्किरहन्थे।{{sfnp|McQuillan|1989|loc=138}} कला इतिहासकार मेलिसा म्याक्विलनको विश्वास अनुसार यी बसाईँसराईहरूले पछिल्ला शैलीगत परिवर्तनहरूलाई पनि प्रतिबिम्बित गर्दछन् भने फन गोखले द्वन्द्वबाट बच्न र जब आदर्शवादी कलाकारले आफ्नो तत्कालीन अवस्थाको यथार्थको सामना गर्नुपर्थ्यो, तब त्यसलाई सम्हाल्ने संयन्त्र को रूपमा यी बसाईं सराईहरूलाई प्रयोग गर्दथे।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 193}} ====व्यक्तिका आकृतिहरू ==== फन गोखले व्यक्तिचित्रण आफ्नो सबैभन्दा ठूलो रुचिको विषय भएको बताएका थिए। सन् १८९० मा उनले लेखेका थिए, "मेरो पेशामा बाँकी सबै कुराभन्दा म जे कुराप्रति सबैभन्दा बढी भावुक छु, त्यो व्यक्तिचित्र हो, आधुनिक व्यक्तिचित्र।"<ref>{{Cite web |title=879 (883, W22): To Willemien van Gogh. Auvers-sur-Oise, Thursday, 5 June 1890. - Vincent van Gogh Letters |url=https://www.vangoghletters.org/vg/letters/let879/letter.html#translation |access-date=20 October 2022 |website=www.vangoghletters.org}}</ref> यो "चित्रकलामा एक मात्र यस्तो कुरा हो जसले मलाई गहिरो रूपमा छुन्छ र मलाई अनन्तको आभास दिन्छ।"{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 242}}{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let652/letter.html Letter 652]|ps= . Vincent to Theo van Gogh. Arles, Tuesday, 31 July 1888.}} उनले आफ्नी बहिनीलाई लेखेका थिए, उनी यस्ता व्यक्तिचित्रहरू बनाउन चाहन्छन् जुन चिरस्थायी रहोस् र उनले फोटोग्राफिक यथार्थवादको लक्ष्य राख्नुको सट्टा तिनीहरूको भावना र चरित्र कैद गर्न रङ्गको प्रयोग गर्नेछन्।{{refn|{{harvp|Channing|Bradley|2007|loc=67}}; {{harvp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let879/letter.html Letter 879]|ps= . Vincent to Willemien van Gogh. Auvers-sur-Oise, Thursday, 5 June 1890.}}}} फन गोखका सबैभन्दा नजिकका व्यक्तिहरू उनका व्यक्तिचित्रहरूमा प्रायः अनुपस्थित रहेतापनि उनले आफ्ना भाइ थिओको विरलै मात्र चित्र बनाएका थिए। उनकी आमाका व्यक्तिचित्रहरू भने तस्वीरहरूबाट बनाइएका थिए।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 198}} फन गोखले आर्ल्सका पोस्टमास्टर जोसेफ रोलिन र उनको परिवारको बारम्बार चित्र बनाएका थिए। ''ला बर्सेउज''का पाँचवटा संस्करणहरूमा, फन गोखले अगस्टिन रोलिनलाई चित्रण गरेका छन् जसले आफ्नो काखमा नदेखिने शिशु छोरीको कोक्रो हल्लाउन एउटा डोरी शान्तपूर्वक समातेकी छिन्। फन गोखले यसलाई सूर्यमुखी फूलका चित्रहरूको बीचमा राखेर एउटा 'त्रिपट्ट' (तीनवटा प्यानल भएको चित्र) को केन्द्रीय छविको रूपमा बनाउने योजना बनाएका थिए।<ref>{{Cite web |date=October 2004 |title=Vincent van Gogh (1853-1890) |url=https://www.metmuseum.org/toah/hd/gogh/hd_gogh.htm |access-date=20 October 2022 |website=www.metmuseum.org}}</ref> <gallery widths="135px" heights="165px" class="center"> File:Van Gogh - Bildnis der Mutter des Künstlers.jpeg|alt=एकजना बूढी महिला राम्रो लुगा लगाएर बसेको बेला बनाइएको नजिकको चित्र जो बायाँ तर्फ (दर्शकको दायाँ) फर्किएर बसेकी छिन्। उनको ओठमा मुस्कान छ र उनले गाढा रङ्गको माथिल्लो भाग र टोपी लगाएकी छिन्, जीवन्त हरियो पृष्ठभूमिको सामु।|''कलाकारकी आमाको चित्र'', अक्टोबर १८८८, नर्टन सिमोन कला सङ्ग्रहालय, पासाडेना, क्यालिफोर्निया File:Vincent van Gogh - Eugène Boch - Google Art Project.jpg|alt=एक तीव्र युवकको नजिकको चित्र, कोट र टाईसहित राम्रो लुगा लगाएको, उनको दायाँ तर्फ (दर्शकको बायाँ) फर्किएको, उनको जुँगा र गोटी दाह्री छ र उनी पृष्ठभूमिमा तारायुक्त आकाशको सामु उभिएका छन्।|''युजिन बोख (तारामय आकाशको अगाडि कवि)'', सन् १८८८, [[मुजे दोर्से]], पेरिस File:Vincent van Gogh - Portret van de postbode Joseph Roulin.jpg|alt=जुँगा र दाह्री भएको एक मध्यम उमेरको पुरुषको चित्र कुर्सीमा बसेको उनको बायाँ तर्फ (दर्शकको दायाँ) फर्किएको। उनको अनुहारमा विचारशील भाव छ र उनका हातहरू खाली छन् जबकि उनको बायाँ हात टेबलमा टिकेको छ, उनले गाढा निलो वर्दी र टोपी लगाएका छन्, फिक्का निलो पृष्ठभूमिको सामु।|''पोस्टम्यान जोसेफ रुलिनको चित्र'' (सन् १८४१–१९०३), अगस्ट १८८८ को सुरु, बोस्टन File:Vincent Willem van Gogh 084.jpg|alt=एक बूढी राम्रो लुगा लगाएकी महिला उनको दायाँ तर्फ (दर्शकको बायाँ) फर्किएर बसेकी छिन्। उनले आफ्ना हातहरू काखमा जोडेकी छिन्, र उनले गाढा रंगको माथिल्लो भाग र हरियो पोशाक लगाएकी छिन्, जीवन्त फूलको वालपेपर पृष्ठभूमिको सामु।|''ला बेर्सेज (अगुस्तँ रुलिन)'', सन् १८८९, बोस्टन </gallery> {{clear}} ====आत्म-चित्रहरू==== [[चित्र:Self-Portrait (Van Gogh September 1889).jpg|alt= बायाँ तर्फबाट भिन्सेन्त फन गोको एउटा चित्र, जसको अत्यन्तै तीव्र, एकाग्र हेराई र रातो दाह्री छ।|thumb|180x180px|''आत्म-चित्र'', सेप्टेम्बर १८८९। [[मुजे दोर्से]]]] फन गोखले सन् १८८५ र १८८९ को बीचमा ४३ भन्दा बढी आत्म-चित्रहरू बनाएका थिए।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 15}}{{efn|group=note|[[रेमब्रन्ट]] थोरै प्रमुख चित्रकारहरू मध्ये एक हुन् जसले ५० भन्दा बढी आत्म-चित्रहरूको उत्पादन गरेर यो सङ्ख्यालाई उछिनेका छन् तर उनले चालीस वर्षको अवधिमा यसो गरेका थिए।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 15}}}} ती आत्मचित्रहरूलाई प्रायः शृङ्खलाहरूमा पूरा गरिएको थियो। उदाहरणका लागि सन् १८८७ को मध्यतिर पेरिसमा कोरिएका चित्रहरू उनको मृत्यु हुनुभन्दा केही समय अघिसम्म जारी रहेका थिए।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc=263–269, 653}} सामान्यतया यी चित्रहरू अध्ययनका रूपमा थिए, जुन उनले अरूसँग घुलमिल हुन हिचकिचाउने समयमा वा मोडलहरूको अभाव हुँदा आफैलाई चित्रण गरेर बनाएका थिए।{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 242}}{{sfnp|Sund|2002|loc= 261}} फन गोखका आत्म-चित्रहरूले उच्च स्तरको आत्म-निरीक्षण झल्काउँछन्।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 10}} यी चित्रहरू प्राय: उनको जीवनका महत्त्वपूर्ण अवधिहरूलाई अङ्कित गर्ने उद्देश्यले बनाइएका थिए; उदाहरणका लागि, सन् १८८७ को मध्यतिरको पेरिस शृङ्खला त्यस समयमा कोरिएको थियो जब उनी क्लद मोनेत, पल सेजाने र सिग्नाकबारे सचेत भएका थिए।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 265–269}} ''खैरो ह्याट टोपी सहितको स्व-चित्र''मा, रङका भारी रेखाहरू क्यानभासमा बाहिरतिर फैलिएका छन्। यो त्यस अवधिको उनको सबैभन्दा प्रसिद्ध आत्म-चित्रहरू मध्ये एक हो, "यसको अत्यधिक व्यवस्थित लयबद्ध ब्रसस्ट्रोक र नियो-इम्प्रेसनिस्ट भण्डारबाट लिइएको नवीन प्रकाश पुञ्जलाई फन गोख आफैले 'उद्देश्यपूर्ण' क्यानभास भनेका थिए"।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=83}} यिनीहरूमा शारीरिक स्वरूपका विभिन्न प्रतिनिधित्वहरू छन्।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 15}} फन गोखको मानसिक र शारीरिक अवस्था सामान्यतया स्पष्ट देखिन्छ; उनी अस्तव्यस्त, नकोरिएको वा उपेक्षित दाह्रीमा, धसिएका आँखाहरू, कमजोर बङ्गारा, वा दाँत झरेको अवस्थामा देखिन सक्छन्। केही चित्रमा उनलाई लामो अनुहार वा प्रस्ट देखिने खप्पर, वा तिखो र सतर्क विशेषताहरूसहित देखाइएको छ। उनका कपाललाई कहिलेकाहीँ चम्किलो रातो र कहिलेकाहीँ खरानी रङमा चित्रण गरिएको छ।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 15}} फन गोखका स्व-चित्रहरू शैलीगत रूपमा भिन्न छन्। डिसेम्बर १८८८ पछि कोरिएका चित्रहरूमा जीवन्त रङहरूको कडा विरोधाभासले उनको छालाको थकित फिक्कापनलाई उजागर गर्दछ।{{sfnp|Sund|2002|loc= 261}} केहीले कलाकारलाई दाह्रीसहित र अरूले दाह्री बिना चित्रण गर्छन्। उनले आफ्नो कान काटेपछि कोरिएका चित्रहरूमा उनलाई पट्टि बाँधिएको अवस्थामा देखिन सकिन्छ। थोरै चित्रहरूमा मात्र उनले आफूलाई चित्रकारको रूपमा चित्रण गरेका छन्।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 15}} साँ-रेमीमा कोरिएका चित्रहरूले टाउकोलाई दायाँ तर्फबाट देखाउँछन्, जुन उनको क्षतिग्रस्त कानको विपरित पक्ष हो, किनकि उनले ऐनामा देखिएको आफ्नो प्रतिबिम्बलाई चित्रण गरेका थिए।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 535–537}}{{sfnp|Cohen|2003|loc=305–306}} <gallery widths="165" heights="165" class="center"> File:Vincent van Gogh - Self-portrait with grey felt hat - Google Art Project.jpg|alt=भिन्सेन्त फन गोखको बायाँबाट बनाइएको चित्र, आरामदार तर केन्द्रित दृष्टि, रातो दाह्री र खैरो टोपी लगाएका।|''खैरो ढल्केको ह्याट टोपीसहितको आत्म-चित्र'', हिउँद १८८७–८८। फन गोख सङ्ग्रहालय, एम्स्टर्डम File:Van Gogh Self-Portrait with Straw Hat 1887-Metropolitan.jpg|alt=भिन्सेन्त फन गोखको बायाँ पट्टीको चित्र, आरामदायी अभिव्यक्ति, रातो दाह्री र परालको टोपी लगाएका।|''[[परालको टोपीसहितको आत्म-चित्र]]'', पेरिस, हिउँद १८८७–८८। मेट्रोपोलिटन कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क File:Vincent van Gogh, Self-Portrait, 1889, NGA 106382.jpg|alt=भिन्सेन्त फन गोखको बायाँको (राम्रो कान), हातमा रङ्गमिश्रण सामग्री र ब्रसहरू। उनले निलो पोशाक लगाएका छन् भने उनको पहेँलो कपाल र दाह्री छ। पृष्ठभूमि गहिरो बैजनी रङ्गको छ।|''आत्म-चित्र'', सन् १८८९। नेसनल ग्यालरी अफ आर्ट, वासिङ्टन, डिसी। उनको साँ-रेमीका आत्म-चित्रहरूले अक्षत कान देखाउँछन्, जुन ऐनामा प्रतिबिम्बित भएअनुसार छ। File:Vincent Willem van Gogh 102.jpg|alt=भिन्सेन्त फन गोखको बायाँपट्टीको चित्र (राम्रो कान), दाह्रीविहीन।|''[[दाह्रीविहीन आत्म-चित्र]]'', (लगभग सेप्टेम्बर १८८९) यो फन गोखको अन्तिम आत्म-चित्र हुन सक्छ, जुन उनले आफ्नी आमालाई जन्मदिनको उपहारस्वरूप दिएका थिए।{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 131}}{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let806/letter.html#n-16 Letter 806, note 16]|ps= . Vincent to Theo van Gogh. Saint-Rémy-de-Provence, Saturday, 28 September 1889.}} </gallery> ====साइप्रस र जैतुनका रुखहरू==== [[चित्र:Vincent van Gogh - Road with Cypress and Star - c. 12-15 May 1890.jpg|thumb|upright|''[[साइप्रस र तारासहितको सडक]]'', मे १८९०, क्रेलर-मुलर सङ्ग्रहालय, ओटर्लो|alt= सडको छेउमा एउटा ठूलो साइप्रस रूखको चित्र, दुई व्यक्ति हिँड्दै, उनीहरूको पछाडि एउटा गाडा र घोडा र पृष्ठभूमिमा एउटा हरियो घर, तीव्र तारायुक्त आकाश मुनि।]] पन्ध्रवटा क्यानभासले साइप्रस रूखहरूलाई चित्रण गर्दछ, जुन रूखप्रति उनी आर्ल्समा मोहित भएका थिए।{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 101, 189–191}} उनले ती रूखहरूमा जीवन भर्ने काम गरेका थिए जसलाई परम्परागत रूपमा मृत्युको प्रतीक मानिन्थ्यो।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 8–9}} आर्ल्समा उनले सुरु गरेको साइप्रसको शृङ्खलामा रूखहरू टाढा, खेतहरूमा हावा रोक्ने बाधाको रूपमा चित्रित थिए; साँ-रेमीमा हुँदा उनले तिनलाई अग्रभूमिमा ल्याएका थिए।{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 110}} भिन्सेन्तले मे १८८९ मा थिओलाई लेखेको एक पत्र यस प्रकार छ: "साइप्रसले अझै मलाई व्यस्त राखेको छ, म तिनीहरूसँग मेरो सूर्यमुखीहरूको क्यानभासजस्तै केही गर्न चाहन्छु"; उनले थपे, "ती रेखा र अनुपातमा सुन्दर छन्, मिस्रको स्मारक स्तम्भ जस्तो।"{{sfnp|Rewald|1978|loc= 311}} सन् १८८९ को मध्यमा र उनकी बहिनी विलको अनुरोधमा, फन गोखले ''[[साइप्रस भएको गहुँको खेत]]'' का धेरै साना संस्करणहरूको चित्रण गरेका थिए।{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 132–133}} यी कृतिहरू घुमाउरो र बाक्लो रङ्ग प्रयोगका कारण विशेष छन्। यी चित्रहरूमा ''तारायुक्त रात'' पर्दछ जसमा साइप्रसले अग्रभूमिमा प्रभुत्व जमाउँछन्।{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 101, 189–191}} यसका अतिरिक्त, साइप्रसहरूलाई अग्रभूमिमा राखि बनाइएका अन्य उल्लेखनीय कृतिहरूमा ''साइप्रस'' (सन् १८८९), ''दुई व्यक्तिसहितको साइप्रस'' (सन् १८८९–९०) र ''[[साइप्रस र तारासहितको सडक]]'' (सन् १८९०) आदि समावेश छन्।{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 101}} सन् १८८९ को अन्तिम छ वा सात महिनाको अवधिमा, उनले जैतुनका रूखहरूका कम्तीमा पन्ध्र चित्रहरू पनि सिर्जना गरेका थिए जसलाई उनले समयको माग वा बाध्यकारी ठान्दथे।<ref name="NGA">{{cite web |url=http://www.nga.gov/collection/gallery/gg84/gg84-46627.html |title=The Olive Garden, 1889 |year=2011 |work=Collection |publisher=National Gallery of Art, Washington, DC |access-date=25 March 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110510143650/http://www.nga.gov/collection/gallery/gg84/gg84-46627.html |archive-date=10 May 2011 |url-status=live }}</ref> यी कृतिहरूमध्ये ''[[जैतुनको रूख (फन गोख शृङ्खला)|पृष्ठभूमिमा एल्पिलस सहितको जैतुनका रूखहरू]]'' (सन् १८८९) छ, जसको बारेमा उनले आफ्नो भाइलाई लेखेको पत्रमा भने, "अन्ततः मसँग जैतुनसहितको एउटा परिदृश्य छ।"{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 101}} साँ-रेमीमा हुँदा, फन गोखले आश्रय बाहिर समय बिताए, जहाँ उनले जैतुनका बगैँचामा रूखहरू चित्रित गरेका थिए। यी कृतिहरूमा, प्राकृतिक जीवनलाई बाङ्गो र ग्रन्थीले भरिएको (गठियाले ग्रस्त) रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 8–9}} <gallery widths="165" heights="165" class="center"> File:Van Gogh Starry Night Drawing.jpg|alt=एउटा परिदृश्यको चित्र जसमा तारायुक्त रातको आकाशले चित्रको दुई-तिहाइ भाग ओगटेको छ। बायाँ अग्रभूमिमा एउटा साइप्रस रूख चित्रको तल्लो भागदेखि माथिल्लो भागसम्म फैलिएको छ। बायाँतिर, गाउँको घर र अग्लो टुप्पो भएको एउटा चर्च पर्वत शृङ्खलाको फेदमा समूहबद्ध छन्। माथि दायाँतिर एउटा चन्द्रमा छ जसलाई प्रकाशको घेराद्वार घेरिएको छ। त्यहाँ धेरै चम्किला ठूला र साना ताराहरू छन् जो प्रत्येक घुमाउरो प्रभामण्डलले घेरिएका छन्। आकाशको केन्द्रमा आकाशगङ्गालाई दोहोरो घुमाउरो भुमरीको रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ।|''तारामय रातमा साइप्रस'', सन् १८८९ मा बनाएको चित्र पछि फन गोखले बाँसको कलम प्रयोग गरि बनाएको चित्र File:Van Gogh - Zypressen mit zwei weiblichen Figuren.jpeg|alt=साइप्रस रूखहरूको ठूलो समूहको चित्र, जसको छेउमा दुई युवती हिँडिरहेका छन्, पृष्ठभूमिमा एउटा ठूलो घर, बादलले ढाकिएको नीलो आकाश मुनि।|''साइप्रस र दुई महिला'', फेब्रुअरी १८९०। क्रेलर-मुलर सङ्ग्रहालय, ओटर्लो, नेदरल्यान्ड्स File:Vincent van Gogh - Wheat Field with Cypresses - Google Art Project.jpg|alt=उज्यालो दिउँसोको आकाश मुनि दुई ठूला साइप्रसका रूखहरूको चित्र, पहाड, झाडी, फूल र रूखहरूको परिदृश्यमा गहुँको खेतको छेउमा।|''[[साइप्रस भएको गहुँको खेत]]'', सेप्टेम्बर सन् १८८९। मेट्रोपोलिटन कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क File:Vincent Van Gogh 0016.jpg|alt=दुई ठूला साइप्रस रूखहरूको चित्र, दिउँसोको अन्तिम आकाश मुनि, एउटा चन्द्रमा सहित।|''साइप्रस'', सन् १८८९। मेट्रोपोलिटन कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क </gallery> ====बगैँचाहरू==== ''[[फूल फुल्ने बगैँचाहरू]]'' (''फुल्ने बगैँचाहरू'' पनि भनिने) फन गोखको फेब्रुअरी १८८८ मा आर्ल्समा आगमन पछि पूरा भएका पहिलो समूहका कृतिहरू मध्ये एक हुन्। यसमा सङ्ग्रहीत १४ वटा चित्रहरूले आशावादी, आनन्दित र दृश्यात्मक रूपमा वसन्तको विकासलाई अभिव्यक्त गर्दछन्। यी चित्रहरू संवेदनशील र मानवविहीन छन्। यस चित्र शृङ्खलालाई उनले छोटो समयमा चित्रण गरेर सकाएका र उनले यस शृङ्खलामा प्रभाववादको एउटा संस्करण ल्याएका थिए जुन यस अवधिमा व्यक्तिगत शैलीको बलियो भावनाको उभिएको थियो। फुल्ने रूखहरूको क्षणभङ्गुरता र ऋतुको समाप्ति उनको अनित्यताको भावना र आर्ल्समा नयाँ सुरुवातको विश्वाससँग मेल खाएजस्तो देखिन्थ्यो। त्यो वसन्तमा रूखहरू फुल्दा, उनले "एउटा यस्तो विषयवस्तुको संसार भेट्टाए जुन अझ बढी जापानी हुन सक्दैनथ्यो।"{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 331–333}} भिन्सेन्तले २१ अप्रिल १८८८ मा थिओलाई लेखेअनुसार, उनसँग १० वटा बगैँचाहरू छन् र "चेरीको रूखको एउटा ठूलो [चित्र] उनले बिगारेको थिए।"{{sfnp|Pickvance|1984|loc=45–53}} यस अवधिमा फन गोखले छायाँहरूको अधीनमा रहेर रूखहरूलाई चित्रण गरी प्रकाशको प्रयोगमा निपुणता हासिल गरेका थिए भने यी चित्रहरू हेर्दा तिनै चित्रित वस्तुहरू वास्तविक प्रकाशको स्रोत हुन् जस्तो देखिन्थ्यो। {{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 331–333}} अर्को वर्षको सुरुमा उनले बगैँचाहरूको अर्को सानो समूह चित्रण गरे जसमा ''[[आर्ल्सको दृश्य, फुल्ने बगैँचाहरू]]'' समावेश छ।{{sfnp|Hulsker|1980|loc=385}} फन गोख दक्षिणी फ्रान्सको परिदृश्य र वनस्पतिबाट मोहित थिए भने उनी प्रायः आर्ल्स नजिकैका खेतका बगैँचाहरूमा जाने गर्दथे। भूमध्यसागरीय जलवायुको जीवन्त प्रकाशमा उनको रङ्गमिश्रण कला उल्लेखनीय रूपमा उज्ज्वल भएको थियो।{{sfnp|Fell |1997|loc= 32}} <gallery widths="165" heights="165" class="center"> File:Van Gogh - Blühender Pfirsichbaum.jpeg|alt=उज्यालो नीलो आकाश मुनि काठको बार नजिकै फुल्ने बगैंचामा दुई गुलाबी आरुका रूखहरूको एक वाटरकलर|''फुलिरहेको गुलाबी आरुको रूख (मौभको सम्झना)'', जलरङ्ग चित्रण, मार्च १८८८। क्रेलर-मुलर संग्रहालय File:Vincent van Gogh - De roze boomgaard - Google Art Project.jpg|alt=उज्यालो नीलो आकाश मुनि फूल फुल्ने बगैँचाको एक चित्र।|''गुलाबी बगैँचा'', मार्च १८८८। फन गोख सङ्ग्रहालय, एम्स्टर्डम File:Van Gogh - Blühender Obstgarten, von Zypressen umgeben.jpeg|alt=उज्यालो नीलो आकाश मुनि ठूला साइप्रस रूखहरूले घेरिएको काठको तगारो नजिकै धेरै रूखहरूको फूल फुल्ने बगैँचाको एक चित्र।|''साइप्रसले घेरिएको फुलिरहेको बगैँचा'', अप्रिल १८८८। क्रेलर-मुलर सङ्ग्रहालय, ओटर्लो, नेदरल्यान्ड्स File:Vincent Van Gogh 0018.jpg|alt=तीनवटा फुलिरहेका रूखहरूको नजिकको दृश्य, जसको पछाडि एउटा ठूलो बगैँचा र खेत देख्न सकिन्छ जहाँ एकजना मानिस काम गरिरहेको छ, पृष्ठभूमिमा भवन र घरहरूले भरिएको एउटा गाउँ, उज्यालो आकाश मुनि।|''[[आर्ल्सको दृश्य, फुल्ने बगैँचाहरू]]'', अप्रिल १८८९। नोए पिनाकोथेके, म्युनिख </gallery> == प्रतिष्ठा र विरासत == [[चित्र:Jo van Gogh-Bonger, by Woodbury and Page-2.jpg|thumb|upright|[[योहाना फन गोख-बोङ्गर]], सन् १८८९|alt=एक जवान महिलाको सहज अभिव्यक्ति र हल्का मुस्कानका साथ टाउकोको औपचारिक श्यामश्वेत तस्वीर]] सन् १८८० को दशकको अन्त्यतिर फन गोखको पहिलो प्रदर्शनीहरू पछि कलाकार, कला समीक्षक, व्यापारी र सङ्कलनकर्ताहरू माझ उनको प्रतिष्ठा निरन्तर बढ्दै गएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref> सन् १८८७ मा, [[अँद्रे आन्तोन]]ले पेरिसको [[थिएटर लिब्र]]मा [[जर्ज सुरात]] र [[पल सिन्याक]]का कामहरूसँगै फन गोखका चित्रहरू पनि राखेका थिए भने तीमध्ये केही जुलियन टाङ्गुईले प्राप्त गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 305}}</ref> सन् १८८९ मा, अल्बर्ट ओरियरले ''ल मोदेरनिस्त इलुस्त्रे'' पत्रिकामा उनको कामलाई "आगो, तीव्रता र घाम" को विशेषता भएको भनी वर्णन गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 307}}</ref> जनवरी १८९० मा ब्रसेल्सको सोस्येते दे-आर्तिस्त एँदेपाँदाँ ({{भाषा-फ्रान्सेली|Société des Artistes Indépendants}}) मा उनका १० वटा चित्रहरू प्रदर्शन गरिएका थिए।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc=72}}</ref> फ्रान्सेली राष्ट्रपति [[सादी कार्नो|मारी फ्रँस्वा सादी कार्नो]] फन गोखको कामबाट प्रभावित भएको भनिएको थियो।<ref>{{cite news |url=https://www.telegraph.co.uk/news/2018/08/27/van-gogh-not-unappreciated-lifetime-myth-busting-letter-shows/ |title=Van Gogh was not unappreciated in his lifetime, myth-busting letter shows |work=The Daily Telegraph |last=Furness |first=Hannah |date=27 August 2018 |access-date=7 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180908015803/https://www.telegraph.co.uk/news/2018/08/27/van-gogh-not-unappreciated-lifetime-myth-busting-letter-shows/ |archive-date=8 September 2018 |url-status=live }}</ref> फन गोखको मृत्युपछि, ब्रसेल्स, पेरिस, हेग र एन्टवर्पमा स्मृति प्रदर्शनीहरू आयोजना गरिएका थिए। उनका कामहरू ''[[ले भँ]]''मा छवटा चित्रहरू सहित धेरै उच्च-प्रोफाइल प्रदर्शनीहरूमा देखाइएका थिए भने सन् १८९१ मा ब्रसेल्समा एक पूर्वव्यापी प्रदर्शनी भएको थियो।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc=72}}</ref> सन् १८९२ मा [[ओक्तेभे मिर्बेउ]]ले लेखेका थिए, फन गोखको आत्महत्या कलाका लागि "एक असीमित दुखद क्षति थियो... यद्यपि जनता उनको भव्य अन्त्येष्टिमा भीड लागेनन् र बिचारा भिन्सेन्त फन गोख, जसको मृत्युको अर्थ प्रतिभाको एउटा सुन्दर ज्वाला निभ्नु हो, उनी आफ्नो जीवन जस्तै गुमनाम र उपेक्षित भएर मृत्युमा गए।"<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 305}}</ref> सन् १८९१ जनवरीमा उनका भाइ थिओको मृत्युले भिन्सेन्तको सबैभन्दा ठूलो र राम्रो पहुँच भएको समर्थकलाई गुमेको थियो।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 310}}</ref> थिओकी विधवा योहान फन गोख-बोङ्गर बीसको दशककी डच महिला थिइन् जसले न त आफ्नो पतिलाई न त जेठाजुलाई धेरै समयदेखि चिनेकी थिइन्। उनले अचानक सयौँ चित्र, पत्र र रेखाचित्रहरूका साथै आफ्नो शिशु छोरा भिन्सेन्त विलेम फन गोखको हेरचाह गर्नुपर्ने भएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref>{{efn|group=note|उनको पति परिवारको एकमात्र सहारा थिए, र योहानासँग पेरिसमा एउटा कोठा, केही फर्निचरका सामानहरू र जेठाजुका चित्रहरू मात्र बाँकी थिए, जसलाई त्यस समयमा "कुनै मूल्य नभएको" रूपमा हेरिन्थ्यो।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://www.webexhibits.org/vangogh/memoir/nephew/1.html Memoirs of V.W. van Gogh]}}}} गोगाँ फन गोखको प्रतिष्ठा बढाउन सहयोग गर्ने पक्षमा थिएनन् र जोका भाइ एन्ड्रिज बोङ्गर पनि उनको कामको बारेमा खासै उत्साहित देखिएनन्।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref> समीक्षकहरूमध्ये फन गोखका प्रारम्भिक समर्थकहरू मध्ये एक, ओरियरको सन् १८९२ मा २७ वर्षको उमेरमा [[टाइफाइड|टाइफाइड ज्वरो]]का कारण मृत्यु भएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> [[चित्र:Vincent Van Gogh 0013.jpg|thumb|right|upright|''त्रास्कोँ जाने बाटोमा चित्रकार'', अगस्ट १८८८ (दोस्रो विश्वयुद्धमा आगोले नष्ट भएको)|alt=एउटा परालको टोपी लगाएको मानिस, क्यानभास र पेन्टबक्स बोकेर, रूखले घेरिएको, पातहरू छरिएको ग्रामीण सडकमा देब्रेतिर हिँडिरहेको चित्र]] सन् १८९२ मा, [[एमिल बेर्नार]]ले [[पेरिस]]मा फन गोखको चित्रहरूको एउटा सानो एकल प्रदर्शनी आयोजना गरेका थिए भने [[जुल्याँ ताँगी]]ले फन-गोख-बोङ्गरबाट पठाइएका धेरै चित्रहरूसहित फन गोखका अन्य चित्रहरूलाई प्रदर्शनमा राखेका थिए। अप्रिल १८९४ मा, पेरिसको [[दुराँ-रुएल]] ग्यालरीले फन गोखको कलाकृतिहरूबाट १० वटा चित्रहरू बिक्रीको लागि स्वीकार गर्न सहमति जनाएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> सन् १८९६ मा, त्यतिबेलाका एक अज्ञात कला फाभिवादी विद्यार्थी चित्रकार [[हेनरी मातिस]]ले ब्रिटनीको बेल इल टापूमा जोन रसेलसँग भेट्न गएका थिए।<ref>{{sfnp| Spurling|1998|loc= 119–138}}</ref> <ref name=abc>{{cite web|url=http://www.abc.net.au/rn/arts/booktalk/stories/s1430343.htm|title=अज्ञात मातिस&nbsp;... – पुस्तक वार्ता|last=हिलरी स्पर्लिङसँग अन्तर्वार्ता|date=८ जुन २००५|work=ABC Online|access-date=१ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20111012112023/http://www.abc.net.au/rn/arts/booktalk/stories/s1430343.htm|archive-date=१२ अक्टोबर २०११|url-status=live}}</ref> रसेल फन गोखको घनिष्ठ मित्र थिए; उनले मातिसलाई डच चित्रकारको कामसँग परिचित गराएर उनलाई फन गोखको एउटा रेखाचित्र दिएका थिए। फन गोखबाट प्रभावित भएर, मातिसले माटोको रङ्गको चित्रकला छोडेर चम्किला रङ्गहरू अपनाएका थिए।<ref name=abc/>{{sfnp|Spurling|1998|loc= 138}} सन् १९०१ मा पेरिसमा, बर्नहाइम-ज्युन ग्यालरीमा फन गोखको एउटा ठूलो पूर्वव्यापी प्रदर्शनी आयोजना गरिएको थियो जसले [[आन्द्रे देराँ]] र [[मौरिस द भ्लामिङ्क]]लाई उत्साहित तुल्याएको र फाभिवादको उदयमा योगदान पुर्‍याएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> सन् १९१२ मा कोलोनमा सोन्डरबुन्ड कलाकारहरूसँग, सन् १९१३ मा न्युयोर्कमा आर्मरी प्रदर्शनी, र सन् १९१४ मा बर्लिनमा महत्वपूर्ण समूह प्रदर्शनीहरू भएका थिए,<ref>{{sfnp|Dorn|Leeman|1990}}</ref> [[हेन्क ब्रेमर]] फन गोखको बारेमा सिकाउन र बोल्नमा महत्वपूर्ण भूमिकामा थिए,<ref>{{sfnp|Rovers|2007|loc= 262}}</ref> र उनले [[हेलेन क्रोलर-मुलर]]लाई फन गोखको कलासँग परिचित गराएका थिए जो उनको कामको एक अति उत्सुक सङ्ग्रहकर्ता बनेकी थिइन्।<ref>{{sfnp|Rovers|2007|loc= 258}}</ref> जर्मनेली अभिव्यञ्जनावादका प्रारम्भिक व्यक्तित्वहरू जस्तै [[एमिल नोल्डे]]ले फन गोखको कामप्रति ऋण स्वीकार गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Selz|1968|p= 82}}</ref> फन गोखको प्रसिद्धि [[पहिलो विश्वयुद्ध]]भन्दा पहिले [[अस्ट्रिया]] र [[जर्मनी]]मा सर्वप्रथम शिखरमा पुगेको थियो,<ref>{{sfnp|Weikop|2007|loc= 208}}</ref> जसमा उनको पत्रहरूको तीन खण्डमा १९१४ मा प्रकाशनले सहयोग पुर्‍याएको थियो।<ref>{{sfnp|Naifeh|Smith|2011|loc= 867}}</ref> उनका पत्रहरू अभिव्यञ्जनात्मक र साहित्यिक छन् भने यी पत्रहरूलाई १९औँ शताब्दीको आफ्नो प्रकारको अग्रणी लेखाइको रूपमा वर्णन गरिएको छ।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 19}}</ref> यी पत्रहरूले फन गोखको एउटा शक्तिशाली पौराणिक कथाको सुरुवात गर्दछ जसमा उनलाई एक तीव्र र समर्पित चित्रकारको रूपमा उल्लेख गरि आफ्नो कलाको लागि कष्ट भोगेको र युवावस्थामै मृत्युवरण गरेको भनी वर्णन गर्दछ।<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= x}}</ref> सन् १९३४ मा, उपन्यासकार [[अर्भिङ स्टोन]]ले फन गोखको जीवनमा आधारित एउटा जीवनीपरक उपन्यास लेखे जसको शीर्षक थियो ''[[लस्ट फर लाइफ (उपन्यास)|लस्ट फर लाइफ]]'' राखिएको थियो जुन फन गोखका भाइ थिओलाई लेखेको पत्रहरूमा आधारित थियो।<ref>{{cite web|url=https://www.imdb.com/name/nm0994883/|title=भिन्सेन्त फन गोखका लागि IMDb|website=IMDb|access-date=९ मे २०१९|archive-url=https://web.archive.org/web/20190527102007/https://www.imdb.com/name/nm0994883/|archive-date=२७ मे २०१९|url-status=live}}</ref> यस उपन्यास र सन् १९५६ को यसै नामको चलचित्रले उनको प्रसिद्धिलाई अझै वृद्धि गरेको देखिन्छ। संयुक्त राज्यहरूमा स्टोनले अनुमान लगाएअनुसार, उनको अप्रत्याशित सर्वाधिक बिक्री भएका पुस्तक भन्दा पहिले केही सय मानिसहरूले मात्र फन गोखको बारेमा सुनेका थिए।<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= xii}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=dlhn_Kxgm8g | archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211114/dlhn_Kxgm8g| archive-date=१४ नोभेम्बर २०२१ | url-status=live|title=अर्भिङ स्टोन अन्तर्वार्ता |work= Day at Night|first=जेम्स |last=डे |date=२३ अप्रिल १९७४ |access-date=२ अगस्ट २०१७}}</ref> ===फन गोख सङ्ग्रहालय=== {{मुख्य|फन गोख सङ्ग्रहालय}} [[चित्र:Weesp and Amsterdam (Netherland, June 2020) - 7 (50550627911).jpg|thumb|फन गोख सङ्ग्रहालय, एम्स्टर्डम]] फन गोखको भतिजा [[भिन्सेन्त विलेम फन गोख]] (सन् १८९०–१९७८),<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 253}}</ref> ले आफ्नी आमाको मृत्यु सन् १९२५ मा भएपछि उनीसँग सम्बन्धित सबै सम्पत्तिको उत्तराधिकारी बनेका थिए। सन् १९५० को दशकको प्रारम्भमा उनले चार खण्ड र धेरै भाषाहरूमा प्रस्तुत पत्रहरूको पूर्ण संस्करणको प्रकाशनको व्यवस्था गरेका थिए। त्यसपछि उनले सम्पूर्ण सङ्ग्रह खरीद गर्न र राख्नको लागि एउटा फाउन्डेसनलाई अनुदान दिन डच सरकारसँग वार्ता सुरु गरेका थिए।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 252}}</ref> थिओका छोरा विलेम फन गोखले कलाकृतिहरू सम्भवतः उत्तम अवस्थाहरूमा प्रदर्शित गरिनेछन् भन्ने उद्देश्यले यो परियोजनाको योजना बनाएका थिए। यो परियोजना सन् १९६३ मा सुरु भएको थियोे जहाँ वास्तुकार [[खेरित रितभेल्त]]लाई यसको डिजाइनको जिम्मा दिइएको र सन् १९६४ मा उनको मृत्युपछि [[किशो कुरोकावा]]ले उक्त जिम्मेवारी सम्हालेका थिए।<ref name=nga>{{citation |url=http://www.nga.gov/exhibitions/vgmsm.shtm |title=भान गोगको भान गोगहरू: भान गोग संग्रहालय |date=४ अक्टोबर १९९८ |publisher=नेसनल ग्यालेरी अफ आर्ट |access-date=२३ अप्रिल २०११ |archive-url=https://web.archive.org/web/20100529195527/http://www.nga.gov/exhibitions/vgmsm.shtm |archive-date=२९ मे २०१० |url-status=live }}</ref> सन् १९६० को दशकभरि काम प्रगतिमा रह्यो र यसको भव्य उद्घाटनको लागि सन् १९७२ को वर्षलाई लक्षित गरिएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 253}}</ref> [[फन गोख सङ्ग्रहालय]] सन् १९७३ मा एम्स्टर्डमको [[म्युजियमप्लेन]] मा खुलेको थियो,<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= xiii}}</ref> यो राइक्सम्युजियमपछि नेदरल्यान्ड्सको दोस्रो सबैभन्दा लोकप्रिय सङ्ग्रहालय बन्न सफल भएको थियो नहाँ नियमित रूपमा वार्षिक १५ लाखभन्दा बढी आगन्तुकहरू आउने गर्दथे। सन् २०१५ मा यसले कीर्तिमानी १९ लाख आगन्तुकहरू पाएको थियो।<ref>{{cite news|url=http://www.at5.nl/artikelen/150751/bezoekersrecords_voor_van_gogh_museum_en_nemo|title=Bezoekersrecords voor Van Gogh Museum en NEMO|date=१५ डिसेम्बर २०१५|language=डच|work=AT5|access-date=४ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20160721082453/http://www.at5.nl/artikelen/150751/bezoekersrecords_voor_van_gogh_museum_en_nemo|archive-date=२१ जुलाई २०१६|url-status=live}}</ref> यस सङ्ग्रहालयमा ८५ प्रतिशत आगन्तुकहरू अन्य देशहरूबाट आएका थिए।<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/culture-professionals-network/2015/sep/01/van-gogh-museum-chief-axel-ruger-interview|title=फन गोख सङ्ग्रहालय प्रमुख: हाम्रो आयका स्रोतहरू विविधीकरण गर्नु महत्वपूर्ण छ|last=Caines|first=Matthew|date=१ सेप्टेम्बर २०१५|work=द गार्डियन|access-date=४ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20160826101634/https://www.theguardian.com/culture-professionals-network/2015/sep/01/van-gogh-museum-chief-axel-ruger-interview|archive-date=२६ अगस्ट २०१६|url-status=live}}</ref> == टिप्पणीहरू == {{Reflist|group=note}} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == {{sister project links|auto=1}} * [http://www.vggallery.com/ भिन्सेन्त फन गोख चित्र सङ्ग्राहलय], फन गोखका पत्र तथा कार्यहरूको सम्पूर्ण विवरण * [http://vangoghletters.org/ फन गोखद्वारा लिखित पत्रहरू] {{Webarchive|url=https://wayback.archive-it.org/all/20121025195053/http://vangoghletters.org/vg/ |date=2012-10-25 }} * [http://www.nga.gov/content/ngaweb/education/teachers/teaching-packets/van-gogh.html/ भिन्सेन्त फन गोख] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170920143009/https://www.nga.gov/content/ngaweb/education/teachers/teaching-packets/van-gogh.html/ |date=2017-09-20 }} शिक्षण कार्यक्रम * {{Gutenberg author | id=40599}} * {{Internet Archive author |sname=Vincent van Gogh}} * {{Librivox author |id=6171}} * {{IMDB name}} [[श्रेणी:भिन्सेन्त फन गोख]] [[श्रेणी:सन् १८५३ मा जन्म]] [[श्रेणी:सन् १८९० मा मृत्यु]] [[श्रेणी:चित्रकारहरू]] [[श्रेणी:पुरुष आत्महत्या]] bajnxt3hhwakspvh14sm99ux0q5pocl 1354126 1354122 2026-05-03T03:53:30Z हिमाल सुवेदी 30817 1354126 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = भिन्सेन्त फन गोख | image = Vincent van Gogh - Self-Portrait - Google Art Project (454045).jpg | alt = A head and shoulders portrait of a thirty something man, with a red beard, facing to the left | caption = सन् १८८७ मा गोखद्वारा बनाइएको उनको आत्म प्रतिमा जसलाई सिकागो कला संस्थानमा राखिएको छ। | birth_name = भिन्सेन्त विलम फन गोख | birth_date = {{Birth date|1853|3|30|df=y}} | birth_place = जुन्दार्त, नेदरल्यान्डस् | death_date = {{Death date and age|df=yes|1890|7|29|1853|3|30}} | death_place = उभेर-सु-वाज, फ्रान्स | death_cause = गोली हानी आत्महत्या | resting_place = उभेर-सु-वाज, फ्रान्स | resting_place_coordinates = {{Coord|49.07531|2.17894|type:landmark_region:FR|format=dms|display=inline}} | movement = उत्तर-प्रभावोत्पादी | education = | field = चित्रकारिता, स्थिर-जीवन अङ्कन, आकृति र भूदृश्य चित्रहरू | family = थिओ फन गोख (भाइ) | notable_works = {{ubl|''[[सिन होर्निक|सिन होर्निक चित्र शृङ्खला]]'' (सन् १८८२-८३)|''आलु भक्षक'' (सन् १८८५)|''सूर्यमुखी फूलहरूको शृङ्खला चित्रण'' (सन् १८८७)|''आर्लेसमा सुत्नेकोठा'' (सन् १८८८)|''[[तारामय रात]]'' (सन् १८८९)|''डाक्टर गचेतको आकृति'' (सन् १८९०)|''कागहरू रहेको गहुँबारी'' (सन् १८९०)|''सियोस्ता'' (सन् १८९०)|''उभेरको गृजाघर'' (सन् १८९०)|''|''[[दुःखी वृद्ध मानिस]]'' (सन् १८९०)}} }} '''भिन्सेन्त विलम फन गोख''' ({{IPA-nl|ˈvɪnsɛnt ˈʋɪləm vɑn ˈɣɔx|lang|Nl-Vincent_van_Gogh.ogg}} (३० मार्च १८५३ – २९ जुलाई १८९०) एक नेदरल्यान्डेेेली उत्तर प्रभावोत्पादी चित्रकार थिए। उनी मरणोपरान्त पश्चिमी कला इतिहासमा सबैभन्दा प्रसिद्ध र प्रभावशाली व्यक्तित्वहरू मध्ये एक थिए। सानै उमेरदेखि चित्रकला सुरु गरेका उनले बीसको दशकको मध्यपछि आफ्नो जीवनको अन्तिम दुई वर्षमा असङ्ख्य प्रसिद्ध चित्रहरू चित्रित गरेका थिए। उनीद्वारा बनाइएका अधिकांश चित्रहरूमा भूपरिदृश्य, सूर्यमुखी, गहुँको खेतहरू आदि समावेश छन्। एक दशकको अवधिमा उनले २,१०० भन्दा बढी चित्रहरू बनाए जसमा ८६० तेल चित्र, १,३०० भन्दा बढी जलनाला, रेखाचित्र तथा भूदृश्यहरू समावेश छन्। उनका प्रारम्भिक कार्यहरू अधिकतम स्थिर जीवन र कृषक श्रमिकहरूको चित्रणमा रङ्गहरूद्वारा सङ्केत गरिएको थियो जसले उनका पछिका चित्रकर्महरूलाई त्यसबाट छुट्टाएको थियो। व्यावसायिक रूपमा असफल भएपनि उनले बनाएका चित्रहरू निकै प्रसिद्ध रहेका छन्।<ref>Tralbaut (1981), 286,287</ref><ref>Hulsker (1990), 390</ref> लामो समयदेखि मानसिक रोगबाट पीडित उनले ३७ वर्षको उमेरमा आत्महत्या गरेका थिए। एक उच्चमध्यम वर्गीय परिवारमा जन्मिएका उनी आफ्नो बाल्यकालदेखिनै शान्त, गम्भीर र विचारशील थिए। युवावस्थामा उनले एक कला व्यवसायिकको रूपमा काम गरेका थिए भने यस क्रममा उनले थुप्रै ठाउँहरूको यात्रा पनि गरेका थिए। तर लन्डनमा स्थानान्तरण भएपछि उनी निकै उदास बनेका थिए। त्यसपछिका दिनहरूमा उनी धार्मिक रूपमा सक्रियता देखाउँदै दक्षिणी बेल्जियममा सेवकको रूपमा समय बिताएका थिए। सन् १८८१ मा आफ्ना आमाबुबासँग घर फर्किनुपूर्व उनले कलामा आधुनिकतावादी प्रवृत्तिहरूको बारेमा थुप्रै जानकारीहरू लिइसकेका थिए र सोही वर्षबाट उनले चित्रकर्म सुरु गरेका थिए। सन् १८८१ मा, चित्रकारिता सुरु गर्नुपूर्व उनी अस्वस्थ बनेका थिए। उनका भाइ थिओले उनलाई आर्थिक रूपमा समर्थन गरेका थिए भने उनीहरू दुवैले मिलेर आफ्ना परिवारजन तथा परिचित मानिसहरूलाई लामो पत्राचार गरेका थिए। सन् १८८६ मा उनले पेरिस बसाइँसराइ गरि एमिले बर्नार्ड र [[पल गोगाँ]] जस्ता ''[[आभँ-गार्द|अग्रगामी]]'' सदस्यहरूलाई भेटेका थिए जसले प्रभाववादी संवेदनशीलताको विरुद्धमा प्रतिक्रिया दिइरहेका थिए। उनको काम विकसित हुँदै जाँदा उनले स्थिर जीवन र स्थानीय परिदृश्यहरूका लागि एउटा नयाँ दृष्टिकोण सिर्जना गरेका थिए। उनका चित्रहरू चम्किलो रङ्गका हुँदै गएको र उनले एउटा यस्तो शैली विकास गरे जुन सन् १८८८ मा फ्रान्सको दक्षिणमा पर्ने [[आर्लेस]] बसाइका क्रममा पूर्ण रूपमा साकार भएको थियो। यस अवधिमा उनले [[जैतूनका रूखहरू (फन गोख शृङ्खला)|जैतूनका रूख]]हरू, [[गहुँ खेत (फन गोख शृङ्खला)|गहुँका खेत]]हरू र [[सूर्यमुखी (फन गोख शृङ्खला)|सूर्यमुखी]] फूलकन शृङ्खलाहरू समावेश गर्न आफ्ना विषयवस्तुहरूलाई फराकिलो बनाएका थिए। फन गोख मानसिक रोगका लहरहरू र भ्रमबाट पीडित रहेको भएतापनि उनी आफ्नो मानसिक स्थिरताको बारेमा चिन्तित थिए। उनले प्रायः आफ्नो शारीरिक स्वास्थ्यलाई बेवास्ता गर्दथे भने उनले राम्रोसँग खाना नखाने र अत्यधिक रक्सी पिउने गर्दथे। गोगाँसँगको उनको मित्रता छुरा प्रहारको विवादपछि समाप्त भएको थियो जब क्रोधमा उनले आफ्नै देब्रे कानको एक भाग काटेका थिए। त्यसपछि उनले साँ-रेमी सहितका मानसिक अस्पतालहरूमा समय बिताएका थिए। अस्पतालबाट फर्किएर पेरिस नजिकैको ओभेर-सुर-वाजमा सरेपछि, उनी [[होमियोप्याथी चिकित्सा पद्धती|होमियोप्याथिक]] चिकित्सक [[पल गचेत]]को रेखदेखमा आएका थिए। उनको डिप्रेसन जारी रहेको र सन् १८९० जुलाई २७ का दिन उनले आफ्नै छातीमा आफैले गोली हानेका थिए। त्यसको दुईदिनपछि चोटका कारण उनको मृत्यु भएको थियो। फन गोख आफ्नो जीवनकालमा असफल बनेका र उनलाई पागल र असफल व्यक्तिको रूपमा पनि लिइने गरिन्थ्यो। आफ्नो आत्महत्यापछि उनी प्रसिद्ध हुँदै गएका र सार्वजनिक कल्पनामा एक सर्वोत्कृष्ट "गलत बुझिएको प्रतिभाशाली" व्यक्तिको रूपमा अवस्थित छन्, यस्तो कलाकार "जहाँ पागलपन र रचनात्मकताका कुराहरू आपसमा जोडिन्छन्"।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 9}}</ref> २०औँ शताब्दीको प्रारम्भमा उनको चित्रकला शैलीका तत्वहरू [[फोभिवाद]] र जर्मन अभिव्यक्तिवादीहरूद्वारा आत्मसात गरिएपछि उनको ख्याति बढ्न थालेको थियो। उनले पछिल्ला दशकहरूमा व्यापक आलोचनात्मक, व्यावसायिक र लोकप्रिय सफलता प्राप्त गरेका र उनलाई एक महत्त्वपूर्ण तर दु:खद चित्रकारको रूपमा सम्झिने गरिन्छ। यस्तो खालको समस्याग्रस्त व्यक्तित्वले पीडित कलाकारको रसरङ्गमय आदर्शलाई प्रतिनिधित्व गर्दछ। ==शैली र कृतिहरू== ===कलात्मक विकास=== [[चित्र:Vincent van Gogh - Starry Night - Google Art Project.jpg|thumb|''[[रोन नदीमाथि तारामय रात]]'', सन् १८८८। [[Musée d'Orsay|मुजे दोर्से]], पेरिस|alt= रोन नदीमाथि चम्किला ताराहरू बिच अँध्यारो तारामय रातको दृश्य। नदीपारि, टाढाका भवनहरूबाट उज्याला बत्तीहरू रोनको अँध्यारो पानीमा प्रतिबिम्बित भइरहेका छन्।]] फन गोखले विद्यालयमा हुँदा [[जलरङ चित्रकला|जलरङ]] मार्फत चित्र बनाएर रङ भर्ने काम गर्दथे तर उनका यस्ता चित्रकलाहरूका केही उदाहरण मात्र अस्तित्वमा रहेका छन् भने केहीको लेखकत्व विवादित छ।<ref>{{sfnp|Van Heugten|1996|loc= 246–251}}</ref> जब उनले वयस्कको रूपमा कलालाई अपनाए तब उनले यसलाई प्रारम्भिक स्तरबाट सुरु गरेका थिए। सन् १८८२ को प्रारम्भमा, उनका काका कर्नेलिस मारिनसले, जो एम्स्टर्डमको समकालीन कलाको एक प्रसिद्ध ग्यालरीका मालिक थिए, हेगको रेखाचित्रहरूको लागि अनुरोध गरेको भएतापनि फन गोखको काम अपेक्षा अनुसारको भएको थिएन। मारिनसले दोस्रो कमिसन प्रस्ताव गर्दै विषयवस्तुलाई विस्तृत रूपमा निर्दिष्ट गरेतातर परिणामबाट फेरि निराशजनक बनेका थिए। फन गोखले लगनशीलता देखाउँदै उनले आफ्नो स्टुडियोमा परिवर्तनशील सटर र विभिन्न चित्रण सामग्रीहरू र प्रकाशको प्रयोग गरेका थिए। एक वर्षभन्दा बढी समयसम्म उनले एकल आकृतिहरूमा काम जारी राखी&nbsp;– कालो र सेतोमा अत्यन्त विस्तृत अध्ययनहरू गरे{{efn|group=note|कालो र सेतोमा काम गर्ने कलाकारहरू, जस्तै चित्रित पत्रपत्रिकाहरू ''[[द ग्राफिक]]'' वा ''[[द इलस्ट्रेटेड लन्डन न्युज]]'' का लागि, फन गोखका मनपर्ने कलाकारहरू मध्येका थिए। {{sfnp|Pickvance|1974}}}} जसले त्यतिबेला उनलाई केवल आलोचना मात्र दिलाएको थियो। पछि, तिनै कलाकृतिहरूलाई प्रारम्भिक उत्कृष्ट कृतिहरूको रूपमा मान्यता प्राप्त भएको थियो।{{sfnp|Dorn|Keyes|2000}} अगस्ट १८८२ मा, थिओले भिन्सेन्तलाई बाहिरी प्राकृतिक परिवेशमा काम गर्नका लागि सामग्री किन्न पैसा दिएका थिए। भिन्सेन्तले लेखेको एक पत्रमा उनी "नयाँ जोसका साथ चित्र बनाइरहन सक्छन्" भन्ने उल्लेख थियो।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let253/letter.html पत्र २५३]|ps= . भिन्सेन्त फन गोखको तर्फबाट थिओ भान गोगलाई पत्र। हेग, शनिबार, ५ अगस्ट १८८२।}} सन् १८८३ को प्रारम्भदेखि, उनले बहु-आकृति रचनाहरूमा काम गर्न सुरु गरेका थिए। उनले तीमध्ये केहीको तस्वीरहरू खिचाएको भएतापनि उनका भाइले ती चित्रहरू जीवन्त नभएको टिप्पणी गरेपछि उनले ती सबै कृतिहरूलाई नष्ट गरी पुनः [[तेलचित्र|तेल चित्रकला]]तर्फ अग्रसर बनेका थिए। फन गोखले [[हागे स्कुल]]का प्रसिद्ध कलाकारहरू जस्तै [[जोहान हेन्ड्रिक वाइसेनब्रुख|वाइसेनब्रुख]] र [[बर्नार्ड ब्लोमर्स]] तर्फ ध्यान दिए र उनले उनीहरूबाट र हागे स्कुलको दोस्रो पुस्ताका [[थियोफिल द बक|द बक]] र [[हरम्यान जोहानेस भान डर वेले|भान डर वेले]] जस्ता चित्रकारहरूबाट प्राविधिक सल्लाह लिएका थिए।<ref>{{sfnp|Dorn|Schröder|Sillevis|1996}}</ref> देन्थ्रेमा छोटो समय बिताएपछि उनी नेदरल्यान्ड्स कै अर्को सहर नुएनेन सरेका थिए थिए भने त्यहाँ उनले धेरै ठूला चित्रहरूमा काम सुरु गरे तर तीमध्ये अधिकांशलाई उनले नष्ट गरिदिएका थिए। हाल यीमध्ये ''आलु भक्षक'' र यसका केही समकक्षी कृतिहरू मात्र अस्तित्वमा रहेका छन्।<ref>{{sfnp|Dorn|Schröder|Sillevis|1996}}</ref> [[रेज्क्सम्युजियम]]को भ्रमणपछि फन गोले [[रेम्ब्रन्ट]] र [[फ्रान्स हाल्स]] जस्ता कलाकारहरूको छिटो र लाभदायक ब्रसवर्क प्रति आफ्नो प्रशंसा व्यक्त गरेका थिए।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let535/letter.html Letter 535]|ps= To Theo van Gogh. Nuenen, on or about Tuesday, 13 October 1885.}}{{efn|group=note|{{harvp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let535/letter.html Letter 535 ]|ps= To Theo van Gogh. Nuenen, on or about Tuesday, 13 October 1885:{{paragraph break}}मैले पुराना डच चित्रहरू फेरि हेर्दा मलाई विशेषगरी के कुराले प्रभाव पार्‍यो भने ती सामान्यतया चाँडो चित्रित गरिएका थिए। हाल्स, रेम्ब्रान्ट, रुइसडेल जस्ता महान् कलाकारहरू र अन्य धेरैले चित्रहरूलाई सकेसम्म सिधै क्यानभासमा उतारेका छन् र त्यसमा उहाँहरूले धेरै पटक दोहोर्‍याए काम गर्नुभएन। यो कुरालाई पनि कृपया याद गरियोस्—कि यदि त्यो सफल भयो भने, उहाँहरूले त्यसलाई त्यसै छाडिदिन्छन्। विशेषगरी मैले रेम्ब्रन्ट र हाल्सका हातहरूको प्रशंसा गरेँ—ती हातहरू जसमा जीवन थियो तर आजकल मानिसहरूले चाहेजस्तो गरी निखारिएको थिएन... जाडोमा म पुराना चित्रहरूमा देखेका शैलीका विभिन्न कुराहरू अन्वेषण गर्नेछु। मैले आफूलाई आवश्यक पर्ने धेरै कुराहरू देखेँ तर सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा—यसलाई उनीहरू "हतारको कार्य" भन्छन्—त्यो पुराना डच चित्रकारहरूले गज्जबले गरेका थिए। त्यो—हतारको कार्य—थोरै ब्रसको स्ट्रोकहरूका साथ, उनीहरू अहिले यसको बारेमा सुन्न चाहँदैनन्—तर परिणाम कति सत्य हुन्छ।{{paragraph break}}}}}} आफ्ना धेरै कमजोरीहरू अनुभव र प्राविधिक विशेषज्ञताको कमीले गर्दा भएको कुरामा उनी सचेत थिए,{{sfnp|Dorn|Schröder|Sillevis|1996}} त्यसैले नोभेम्बर १८८५ मा उनले सिक्न र आफ्नो सीप विकास गर्न एन्टवर्प र पछि पेरिसको यात्रा गरेका थिए।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 708}} [[चित्र:Van_Gogh_The_Olive_Trees..jpg|thumb|''[[जैतुनका रुखहरू (फन गोख शृङ्खला)|जैतुनका रुखहरू र पृष्ठभूमिमा अल्पाइल्स]]'', सन् १८८९। आधुनिक कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क|alt=हरियो घुमाउरो जैतुनका रुखहरूको एउटा वर्गाकार चित्र; पृष्ठभूमिमा नीलो पहाडहरू र माथि नीलो आकाशमा सेतो बादलहरू।]] थिओले ''आलु भक्षक''मा प्रयोग गरिएको गाढा रङ्गको आलोचना गरेका थिए जसलाई उनले आधुनिक शैलीका लागि अनुपयुक्त ठान्दथे।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=18}} सन् १८८६ र १८८७ को बीचमा पेरिसमा रहँदा, फन गोखले एउटा नयाँ, हल्का रङ्गको रङ्गमिश्रणमा निपुणता हासिल गर्ने प्रयास गरेका थिए। उनको ''[[पेरे ताँगीको आकृति]]'' (सन् १८८७) ले उज्यालो रङ्गमिश्रणका साथ उनको सफलता देखाउँछ र यो एक विकसित व्यक्तिगत शैलीको प्रमाण पनि हो।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=18–19}} रङ्गको बारेमा [[चार्ल्स ब्लाङ्क]]को ग्रन्थले उनलाई धेरै आकर्षित गरेको र उनलाई पूरक रङ्गहरूसँग काम गर्न प्रेरित गरेको थियो। फन गोखले पछि रङ्गको प्रभाव वर्णनात्मक मात्र नभई त्यो भन्दा माथि हुन्छ भन्ने विश्वास गर्न थालेका थिए भने यस सम्बन्धमा उनले भनेका छन्, "रङ्गले आफैमा केही व्यक्त गर्दछ"।{{sfnp|Sund|1988|loc=666}}{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let537/letter.html Letter 537]|ps= . Vincent to Theo, Nuenen, on or about Wednesday, 28 October 1885.}} ह्युजेसका अनुसार, फन गोखले रङ्गलाई "मनोवैज्ञानिक र नैतिक वजन" भएको रूपमा बुझेका थिए, जसलाई ''[[रात्रिकालीन क्याफे]]''को भड्किलो रातो र हरियो रङ्गहरूमा उदाहरणका रूपमा हेर्न सकिन्छ। यस कार्यबाट उनले "मानवताको भयानक आवेगहरू व्यक्त गर्न" चाहेका थिए।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 7}} पहेँलो रङ्ग उनको लागि सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण थियो, किनभने यसलाई भावनात्मक सत्यको प्रतीक मान्थ्यो। उनले पहेँलो रङ्गलाई सूर्यको प्रकाश, जीवन र ईश्वरको प्रतीकको रूपमा प्रयोग गरेका थिए।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 11}} फन गोख ग्रामीण जीवन र प्रकृतिको चित्रकार बन्न प्रयासरत थिए;{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 232}} आर्ल्समा आफ्नो पहिलो ग्रीष्मकालको समयमा उनले परिदृश्य र परम्परागत ग्रामीण जीवन चित्रण गर्न आफ्नो नयाँ रङ्गमिश्रणको प्रयोग गरेका थिए।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=20}} प्राकृतिक वस्तुहरूको पछाडि एउटा शक्ति अवस्थित हुन्छ भन्ने उनको विश्वासले उनलाई त्यो शक्तिको भाव वा प्रकृतिको सारलाई आफ्नो कलामा कैद गर्ने प्रयास गर्न प्रेरित गरेको थियो जुन कहिलेकाँही प्रतीकहरूको प्रयोग मार्फत प्रकट हुन्थ्यो।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 8–9}} सुरुमा [[जँ-फ्रँस्वा मिले]]बाट प्रतिलिपि गरिएको 'बीउ छर्ने व्यक्ति' चित्रमा उनका प्रस्तुतिहरूले शारीरिक श्रमको वीरताका सम्बन्धमा [[थोमस कार्लाइल]] र [[फ्रेडरिक नित्से]]का विचारहरूको प्रभाव झल्काउँदछन्<ref>{{Cite book |last=Wamberg |first=Jacob |title=Totalitarian Art and Modernity |publisher=Aarhus University Press |year=2010 |editor-last=Rasmussen |editor-first=Mikkel Bolt |pages=36–104 |chapter=Wounded Working Heroes: Seeing Millet and van Gogh through the Cleft Lens of Totalitarianism |editor-last2=Wamberg |editor-first2=Jacob}}</ref> भने यसका साथै यसले ती व्यक्तिलाई प्रचण्ड सूर्यमुनि जीवनको बीउ छरिरहेका ख्रीष्टको रूपमा उभ्याउँदा यसले फन गोखको धार्मिक विश्वासलाई पनि दर्शाउँदछ। {{sfnp|Sund|1988|loc=668}} यी त्यस्ता विषय र प्रसङ्गहरू थिए जसमा उनी बारम्बार फर्केर परिमार्जन र विकास गरिरहन्थे।{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 236}} उनका फूलका चित्रहरू प्रतीकात्मकताले भरिएको भएतापनि परम्परागत इसाई प्रतिमा विज्ञान प्रयोग गर्नुको सट्टा उनले आफ्नै नयाँ शैली बनाएका थिए जहाँ जीवन सूर्यमुनि बाँचिन्छ र काम भनेको जीवनको एउटा रूपक हो भन्ने अवधारणा राख्दछ।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 12}} आर्ल्समा वसन्त ऋतुका फूलहरू चित्रण गरेर र उज्यालो सूर्यको प्रकाशलाई कैद गर्न सिकेर आत्मविश्वास प्राप्त गरेपछि, उनी 'बीउ छर्ने मानिस' चित्रण गर्न तयार भएका थिए।{{sfnp|Sund|1988|loc=666}} [[चित्र:Vincent Willem van Gogh 098.jpg|thumb|''एटेनको बगैँचाको सम्झना'', सन् १८८८। [[हेर्मिट्टाग सङ्ग्रहालय]], सेन्ट पिटर्सबर्ग|alt=दुई महिलाहरूको नजिकको एउटा वर्गाकार चित्र जसमा एकजनाले छाता समातेकी छिन् भने अर्की महिलाले फूल समातेकी छिन्। तिनीहरूको पछाडि एक जवान महिला छिन् जो जङ्गली फूलहरूको ठूलो ओछ्यानमा फूलहरू टिपिरहेकी छिन्। तिनीहरू नदीको किनारमा घुमाउरो बाटोमा बगैँचाबाट हिँडिरहेका देखिन्छन्।]] उनले "यथार्थको भेष" भन्ने परिधिभित्रै रहे{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 223}} र धेरै शैलीगत गरिएका कार्यहरूको आलोचना गरेका थिए।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=21}} उनले पछि लेखेका थिए, ''तारामय रात''को अमूर्तता धेरै टाढा गएको र त्यसमा यथार्थ रूपमै "पृष्ठभूमिमा धेरै टाढा हराएको" थियो।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=21}} ह्युजेसले यसलाई चरम काल्पनिक आनन्दको क्षणको रूपमा वर्णन गर्दछन् जसमा ताराहरू एउटा ठूलो घुमाउरो रूपमा छन् जसले [[होकुसाई]]को ''[[कानागावाको विशाल आँधी]]'' को सम्झना दिलाउँछ यसका साथै माथि आकाशको चाल तल पृथ्वीमा रहेको साइप्रसको रूखको चालमा प्रतिबिम्बित हुन्छ र चित्रकारको परिकल्पना "रङ्गको बाक्लो र जोडदार मिश्रण" मा अनुवाद भएको छ।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 8}} सन् १८८५ र १८९० मा उनको मृत्युको बीचमा, फन गोखले एउटा 'ओभर' (कृतिको सङ्ग्रह) निर्माण गरिरहेको देखिन्छ।{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 224}} यो एउटा यस्तो सङ्ग्रह जसले उनको व्यक्तिगत दृष्टिकोणलाई प्रतिबिम्बित गर्थ्यो र यो व्यावसायिक रूपमा सफल हुन सक्थ्यो। उनी ब्लाङ्कको शैलीको परिभाषाबाट प्रभावित थिए, जस अनुसार एउटा साँचो चित्रकलाका लागि रङ्ग, परिप्रेक्ष्य र ब्रसको स्ट्रोकको सर्वोत्तम प्रयोग आवश्यक हुन्छ। फन गोखले आफूले निपुणता हासिल गरेको ठानेका चित्रहरूलाई "उद्देश्यपूर्ण" शब्द प्रयोग गर्दथे जबकि अन्यलाई उनले केवल अध्ययनका रूपमा लिन्थे।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=16–17}} उनले धेरै अध्ययन शृङ्खलाहरूको चित्रण गरेका {{sfnp|van Uitert|1981|loc= 223}} थिए जसमध्ये धेरैजसो निर्जीव वस्तुहरू थिए। यस्ता कलाकृतिहरू उनले रङ्गको प्रयोगको रूपमा वा साथीहरूलाई उपहार दिनका लागि बनाइएका थिए।{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 242}} आर्ल्सको कामले उनको 'ओभर' मा ठूलो योगदान पुर्‍याएको थियो त्यस समयका उनले सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण ठानेका चित्रहरूमा ''बीउ छर्ने मानिस'', ''रात्रिकालीन क्याफे'', ''[[एटेनको बगैँचाको सम्झना (आर्ल्सका महिलाहरू)|आर्ल्सका महिलाहरू]]'' र ''तारामय रात'' थिए। तिनीहरूको फराकिलो ब्रस स्ट्रोक, आविष्कारशील परिप्रेक्ष्य, रङ्ग, रूपरेखा र डिजाइनका साथ, यी चित्रहरूले उनले खोजेको शैलीलाई प्रतिनिधित्व गर्दछन्।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=21}} ===प्रमुख शृङ्खलाहरू=== [[चित्र:L'Arlésienne- Madame Joseph-Michel Ginoux (Marie Julien, 1848–1911) MET DT1396.jpg|thumb|upright|''लार्लेसियन: म्याडम गिनोक्स पुस्तकहरूका साथ'', नोभेम्बर १८८८। मेट्रोपोलिटन कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क|alt=एउटी सुसज्जित महिला आफ्नो दायाँ तर्फ (अवलोकनकर्ताको बायाँ) फर्किएर बसेकी छिन्। उनको काखमा दुईवटा पुस्तकहरू छन् र उनले पहेंलो पृष्ठभूमिको विपरीत गाढा रङ्गका लुगाहरू लगाएकी छिन्।]] फन गोखको शैलीगत विकासहरू सामान्यतया उनले युरोपका विभिन्न स्थानहरूमा बिताएका समयहरूसँग जोडिएका छन्। उनी स्थानीय संस्कृति र प्रकाशको अवस्थामा आफूलाई समाहित गर्न रुचाउँथे, यद्यपि उनले आफ्नो कार्यकालभरि एक उच्च व्यक्तिगत दृश्य दृष्टिकोण कायम राखेका थिए। एक कलाकारको रूपमा उनको विकास ढिलो थियो र उनी आफ्ना चित्रकलाका सीमाहरूको बारेमा सचेत थिए। फन गोख प्रायः नयाँ दृश्य उत्तेजनाहरूको सम्पर्कमा आउन र त्यसको माध्यमबाट आफ्नो प्राविधिक सीप विकास गर्नका लागि घर फर्किरहन्थे।{{sfnp|McQuillan|1989|loc=138}} कला इतिहासकार मेलिसा म्याक्विलनको विश्वास अनुसार यी बसाईँसराईहरूले पछिल्ला शैलीगत परिवर्तनहरूलाई पनि प्रतिबिम्बित गर्दछन् भने फन गोखले द्वन्द्वबाट बच्न र जब आदर्शवादी कलाकारले आफ्नो तत्कालीन अवस्थाको यथार्थको सामना गर्नुपर्थ्यो, तब त्यसलाई सम्हाल्ने संयन्त्र को रूपमा यी बसाईं सराईहरूलाई प्रयोग गर्दथे।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 193}} ====व्यक्तिका आकृतिहरू ==== फन गोखले व्यक्तिचित्रण आफ्नो सबैभन्दा ठूलो रुचिको विषय भएको बताएका थिए। सन् १८९० मा उनले लेखेका थिए, "मेरो पेशामा बाँकी सबै कुराभन्दा म जे कुराप्रति सबैभन्दा बढी भावुक छु, त्यो व्यक्तिचित्र हो, आधुनिक व्यक्तिचित्र।"<ref>{{Cite web |title=879 (883, W22): To Willemien van Gogh. Auvers-sur-Oise, Thursday, 5 June 1890. - Vincent van Gogh Letters |url=https://www.vangoghletters.org/vg/letters/let879/letter.html#translation |access-date=20 October 2022 |website=www.vangoghletters.org}}</ref> यो "चित्रकलामा एक मात्र यस्तो कुरा हो जसले मलाई गहिरो रूपमा छुन्छ र मलाई अनन्तको आभास दिन्छ।"{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 242}}{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let652/letter.html Letter 652]|ps= . Vincent to Theo van Gogh. Arles, Tuesday, 31 July 1888.}} उनले आफ्नी बहिनीलाई लेखेका थिए, उनी यस्ता व्यक्तिचित्रहरू बनाउन चाहन्छन् जुन चिरस्थायी रहोस् र उनले फोटोग्राफिक यथार्थवादको लक्ष्य राख्नुको सट्टा तिनीहरूको भावना र चरित्र कैद गर्न रङ्गको प्रयोग गर्नेछन्।{{refn|{{harvp|Channing|Bradley|2007|loc=67}}; {{harvp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let879/letter.html Letter 879]|ps= . Vincent to Willemien van Gogh. Auvers-sur-Oise, Thursday, 5 June 1890.}}}} फन गोखका सबैभन्दा नजिकका व्यक्तिहरू उनका व्यक्तिचित्रहरूमा प्रायः अनुपस्थित रहेतापनि उनले आफ्ना भाइ थिओको विरलै मात्र चित्र बनाएका थिए। उनकी आमाका व्यक्तिचित्रहरू भने तस्वीरहरूबाट बनाइएका थिए।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 198}} फन गोखले आर्ल्सका पोस्टमास्टर जोसेफ रोलिन र उनको परिवारको बारम्बार चित्र बनाएका थिए। ''ला बर्सेउज''का पाँचवटा संस्करणहरूमा, फन गोखले अगस्टिन रोलिनलाई चित्रण गरेका छन् जसले आफ्नो काखमा नदेखिने शिशु छोरीको कोक्रो हल्लाउन एउटा डोरी शान्तपूर्वक समातेकी छिन्। फन गोखले यसलाई सूर्यमुखी फूलका चित्रहरूको बीचमा राखेर एउटा 'त्रिपट्ट' (तीनवटा प्यानल भएको चित्र) को केन्द्रीय छविको रूपमा बनाउने योजना बनाएका थिए।<ref>{{Cite web |date=October 2004 |title=Vincent van Gogh (1853-1890) |url=https://www.metmuseum.org/toah/hd/gogh/hd_gogh.htm |access-date=20 October 2022 |website=www.metmuseum.org}}</ref> <gallery widths="135px" heights="165px" class="center"> File:Van Gogh - Bildnis der Mutter des Künstlers.jpeg|alt=एकजना बूढी महिला राम्रो लुगा लगाएर बसेको बेला बनाइएको नजिकको चित्र जो बायाँ तर्फ (दर्शकको दायाँ) फर्किएर बसेकी छिन्। उनको ओठमा मुस्कान छ र उनले गाढा रङ्गको माथिल्लो भाग र टोपी लगाएकी छिन्, जीवन्त हरियो पृष्ठभूमिको सामु।|''कलाकारकी आमाको चित्र'', अक्टोबर १८८८, नर्टन सिमोन कला सङ्ग्रहालय, पासाडेना, क्यालिफोर्निया File:Vincent van Gogh - Eugène Boch - Google Art Project.jpg|alt=एक तीव्र युवकको नजिकको चित्र, कोट र टाईसहित राम्रो लुगा लगाएको, उनको दायाँ तर्फ (दर्शकको बायाँ) फर्किएको, उनको जुँगा र गोटी दाह्री छ र उनी पृष्ठभूमिमा तारायुक्त आकाशको सामु उभिएका छन्।|''युजिन बोख (तारामय आकाशको अगाडि कवि)'', सन् १८८८, [[मुजे दोर्से]], पेरिस File:Vincent van Gogh - Portret van de postbode Joseph Roulin.jpg|alt=जुँगा र दाह्री भएको एक मध्यम उमेरको पुरुषको चित्र कुर्सीमा बसेको उनको बायाँ तर्फ (दर्शकको दायाँ) फर्किएको। उनको अनुहारमा विचारशील भाव छ र उनका हातहरू खाली छन् जबकि उनको बायाँ हात टेबलमा टिकेको छ, उनले गाढा निलो वर्दी र टोपी लगाएका छन्, फिक्का निलो पृष्ठभूमिको सामु।|''पोस्टम्यान जोसेफ रुलिनको चित्र'' (सन् १८४१–१९०३), अगस्ट १८८८ को सुरु, बोस्टन File:Vincent Willem van Gogh 084.jpg|alt=एक बूढी राम्रो लुगा लगाएकी महिला उनको दायाँ तर्फ (दर्शकको बायाँ) फर्किएर बसेकी छिन्। उनले आफ्ना हातहरू काखमा जोडेकी छिन्, र उनले गाढा रंगको माथिल्लो भाग र हरियो पोशाक लगाएकी छिन्, जीवन्त फूलको वालपेपर पृष्ठभूमिको सामु।|''ला बेर्सेज (अगुस्तँ रुलिन)'', सन् १८८९, बोस्टन </gallery> {{clear}} ====आत्म-चित्रहरू==== [[चित्र:Self-Portrait (Van Gogh September 1889).jpg|alt= बायाँ तर्फबाट भिन्सेन्त फन गोको एउटा चित्र, जसको अत्यन्तै तीव्र, एकाग्र हेराई र रातो दाह्री छ।|thumb|180x180px|''आत्म-चित्र'', सेप्टेम्बर १८८९। [[मुजे दोर्से]]]] फन गोखले सन् १८८५ र १८८९ को बीचमा ४३ भन्दा बढी आत्म-चित्रहरू बनाएका थिए।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 15}}{{efn|group=note|[[रेमब्रन्ट]] थोरै प्रमुख चित्रकारहरू मध्ये एक हुन् जसले ५० भन्दा बढी आत्म-चित्रहरूको उत्पादन गरेर यो सङ्ख्यालाई उछिनेका छन् तर उनले चालीस वर्षको अवधिमा यसो गरेका थिए।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 15}}}} ती आत्मचित्रहरूलाई प्रायः शृङ्खलाहरूमा पूरा गरिएको थियो। उदाहरणका लागि सन् १८८७ को मध्यतिर पेरिसमा कोरिएका चित्रहरू उनको मृत्यु हुनुभन्दा केही समय अघिसम्म जारी रहेका थिए।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc=263–269, 653}} सामान्यतया यी चित्रहरू अध्ययनका रूपमा थिए, जुन उनले अरूसँग घुलमिल हुन हिचकिचाउने समयमा वा मोडलहरूको अभाव हुँदा आफैलाई चित्रण गरेर बनाएका थिए।{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 242}}{{sfnp|Sund|2002|loc= 261}} फन गोखका आत्म-चित्रहरूले उच्च स्तरको आत्म-निरीक्षण झल्काउँछन्।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 10}} यी चित्रहरू प्राय: उनको जीवनका महत्त्वपूर्ण अवधिहरूलाई अङ्कित गर्ने उद्देश्यले बनाइएका थिए; उदाहरणका लागि, सन् १८८७ को मध्यतिरको पेरिस शृङ्खला त्यस समयमा कोरिएको थियो जब उनी क्लद मोनेत, पल सेजाने र सिग्नाकबारे सचेत भएका थिए।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 265–269}} ''खैरो ह्याट टोपी सहितको स्व-चित्र''मा, रङका भारी रेखाहरू क्यानभासमा बाहिरतिर फैलिएका छन्। यो त्यस अवधिको उनको सबैभन्दा प्रसिद्ध आत्म-चित्रहरू मध्ये एक हो, "यसको अत्यधिक व्यवस्थित लयबद्ध ब्रसस्ट्रोक र नियो-इम्प्रेसनिस्ट भण्डारबाट लिइएको नवीन प्रकाश पुञ्जलाई फन गोख आफैले 'उद्देश्यपूर्ण' क्यानभास भनेका थिए"।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=83}} यिनीहरूमा शारीरिक स्वरूपका विभिन्न प्रतिनिधित्वहरू छन्।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 15}} फन गोखको मानसिक र शारीरिक अवस्था सामान्यतया स्पष्ट देखिन्छ; उनी अस्तव्यस्त, नकोरिएको वा उपेक्षित दाह्रीमा, धसिएका आँखाहरू, कमजोर बङ्गारा, वा दाँत झरेको अवस्थामा देखिन सक्छन्। केही चित्रमा उनलाई लामो अनुहार वा प्रस्ट देखिने खप्पर, वा तिखो र सतर्क विशेषताहरूसहित देखाइएको छ। उनका कपाललाई कहिलेकाहीँ चम्किलो रातो र कहिलेकाहीँ खरानी रङमा चित्रण गरिएको छ।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 15}} फन गोखका स्व-चित्रहरू शैलीगत रूपमा भिन्न छन्। डिसेम्बर १८८८ पछि कोरिएका चित्रहरूमा जीवन्त रङहरूको कडा विरोधाभासले उनको छालाको थकित फिक्कापनलाई उजागर गर्दछ।{{sfnp|Sund|2002|loc= 261}} केहीले कलाकारलाई दाह्रीसहित र अरूले दाह्री बिना चित्रण गर्छन्। उनले आफ्नो कान काटेपछि कोरिएका चित्रहरूमा उनलाई पट्टि बाँधिएको अवस्थामा देखिन सकिन्छ। थोरै चित्रहरूमा मात्र उनले आफूलाई चित्रकारको रूपमा चित्रण गरेका छन्।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 15}} साँ-रेमीमा कोरिएका चित्रहरूले टाउकोलाई दायाँ तर्फबाट देखाउँछन्, जुन उनको क्षतिग्रस्त कानको विपरित पक्ष हो, किनकि उनले ऐनामा देखिएको आफ्नो प्रतिबिम्बलाई चित्रण गरेका थिए।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 535–537}}{{sfnp|Cohen|2003|loc=305–306}} <gallery widths="165" heights="165" class="center"> File:Vincent van Gogh - Self-portrait with grey felt hat - Google Art Project.jpg|alt=भिन्सेन्त फन गोखको बायाँबाट बनाइएको चित्र, आरामदार तर केन्द्रित दृष्टि, रातो दाह्री र खैरो टोपी लगाएका।|''खैरो ढल्केको ह्याट टोपीसहितको आत्म-चित्र'', हिउँद १८८७–८८। फन गोख सङ्ग्रहालय, एम्स्टर्डम File:Van Gogh Self-Portrait with Straw Hat 1887-Metropolitan.jpg|alt=भिन्सेन्त फन गोखको बायाँ पट्टीको चित्र, आरामदायी अभिव्यक्ति, रातो दाह्री र परालको टोपी लगाएका।|''[[परालको टोपीसहितको आत्म-चित्र]]'', पेरिस, हिउँद १८८७–८८। मेट्रोपोलिटन कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क File:Vincent van Gogh, Self-Portrait, 1889, NGA 106382.jpg|alt=भिन्सेन्त फन गोखको बायाँको (राम्रो कान), हातमा रङ्गमिश्रण सामग्री र ब्रसहरू। उनले निलो पोशाक लगाएका छन् भने उनको पहेँलो कपाल र दाह्री छ। पृष्ठभूमि गहिरो बैजनी रङ्गको छ।|''आत्म-चित्र'', सन् १८८९। नेसनल ग्यालरी अफ आर्ट, वासिङ्टन, डिसी। उनको साँ-रेमीका आत्म-चित्रहरूले अक्षत कान देखाउँछन्, जुन ऐनामा प्रतिबिम्बित भएअनुसार छ। File:Vincent Willem van Gogh 102.jpg|alt=भिन्सेन्त फन गोखको बायाँपट्टीको चित्र (राम्रो कान), दाह्रीविहीन।|''[[दाह्रीविहीन आत्म-चित्र]]'', (लगभग सेप्टेम्बर १८८९) यो फन गोखको अन्तिम आत्म-चित्र हुन सक्छ, जुन उनले आफ्नी आमालाई जन्मदिनको उपहारस्वरूप दिएका थिए।{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 131}}{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let806/letter.html#n-16 Letter 806, note 16]|ps= . Vincent to Theo van Gogh. Saint-Rémy-de-Provence, Saturday, 28 September 1889.}} </gallery> ====साइप्रस र जैतुनका रुखहरू==== [[चित्र:Vincent van Gogh - Road with Cypress and Star - c. 12-15 May 1890.jpg|thumb|upright|''[[साइप्रस र तारासहितको सडक]]'', मे १८९०, क्रेलर-मुलर सङ्ग्रहालय, ओटर्लो|alt= सडको छेउमा एउटा ठूलो साइप्रस रूखको चित्र, दुई व्यक्ति हिँड्दै, उनीहरूको पछाडि एउटा गाडा र घोडा र पृष्ठभूमिमा एउटा हरियो घर, तीव्र तारायुक्त आकाश मुनि।]] पन्ध्रवटा क्यानभासले साइप्रस रूखहरूलाई चित्रण गर्दछ, जुन रूखप्रति उनी आर्ल्समा मोहित भएका थिए।{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 101, 189–191}} उनले ती रूखहरूमा जीवन भर्ने काम गरेका थिए जसलाई परम्परागत रूपमा मृत्युको प्रतीक मानिन्थ्यो।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 8–9}} आर्ल्समा उनले सुरु गरेको साइप्रसको शृङ्खलामा रूखहरू टाढा, खेतहरूमा हावा रोक्ने बाधाको रूपमा चित्रित थिए; साँ-रेमीमा हुँदा उनले तिनलाई अग्रभूमिमा ल्याएका थिए।{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 110}} भिन्सेन्तले मे १८८९ मा थिओलाई लेखेको एक पत्र यस प्रकार छ: "साइप्रसले अझै मलाई व्यस्त राखेको छ, म तिनीहरूसँग मेरो सूर्यमुखीहरूको क्यानभासजस्तै केही गर्न चाहन्छु"; उनले थपे, "ती रेखा र अनुपातमा सुन्दर छन्, मिस्रको स्मारक स्तम्भ जस्तो।"{{sfnp|Rewald|1978|loc= 311}} सन् १८८९ को मध्यमा र उनकी बहिनी विलको अनुरोधमा, फन गोखले ''[[साइप्रस भएको गहुँको खेत]]'' का धेरै साना संस्करणहरूको चित्रण गरेका थिए।{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 132–133}} यी कृतिहरू घुमाउरो र बाक्लो रङ्ग प्रयोगका कारण विशेष छन्। यी चित्रहरूमा ''तारायुक्त रात'' पर्दछ जसमा साइप्रसले अग्रभूमिमा प्रभुत्व जमाउँछन्।{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 101, 189–191}} यसका अतिरिक्त, साइप्रसहरूलाई अग्रभूमिमा राखि बनाइएका अन्य उल्लेखनीय कृतिहरूमा ''साइप्रस'' (सन् १८८९), ''दुई व्यक्तिसहितको साइप्रस'' (सन् १८८९–९०) र ''[[साइप्रस र तारासहितको सडक]]'' (सन् १८९०) आदि समावेश छन्।{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 101}} सन् १८८९ को अन्तिम छ वा सात महिनाको अवधिमा, उनले जैतुनका रूखहरूका कम्तीमा पन्ध्र चित्रहरू पनि सिर्जना गरेका थिए जसलाई उनले समयको माग वा बाध्यकारी ठान्दथे।<ref name="NGA">{{cite web |url=http://www.nga.gov/collection/gallery/gg84/gg84-46627.html |title=The Olive Garden, 1889 |year=2011 |work=Collection |publisher=National Gallery of Art, Washington, DC |access-date=25 March 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110510143650/http://www.nga.gov/collection/gallery/gg84/gg84-46627.html |archive-date=10 May 2011 |url-status=live }}</ref> यी कृतिहरूमध्ये ''[[जैतुनको रूख (फन गोख शृङ्खला)|पृष्ठभूमिमा एल्पिलस सहितको जैतुनका रूखहरू]]'' (सन् १८८९) छ, जसको बारेमा उनले आफ्नो भाइलाई लेखेको पत्रमा भने, "अन्ततः मसँग जैतुनसहितको एउटा परिदृश्य छ।"{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 101}} साँ-रेमीमा हुँदा, फन गोखले आश्रय बाहिर समय बिताए, जहाँ उनले जैतुनका बगैँचामा रूखहरू चित्रित गरेका थिए। यी कृतिहरूमा, प्राकृतिक जीवनलाई बाङ्गो र ग्रन्थीले भरिएको (गठियाले ग्रस्त) रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 8–9}} <gallery widths="165" heights="165" class="center"> File:Van Gogh Starry Night Drawing.jpg|alt=एउटा परिदृश्यको चित्र जसमा तारायुक्त रातको आकाशले चित्रको दुई-तिहाइ भाग ओगटेको छ। बायाँ अग्रभूमिमा एउटा साइप्रस रूख चित्रको तल्लो भागदेखि माथिल्लो भागसम्म फैलिएको छ। बायाँतिर, गाउँको घर र अग्लो टुप्पो भएको एउटा चर्च पर्वत शृङ्खलाको फेदमा समूहबद्ध छन्। माथि दायाँतिर एउटा चन्द्रमा छ जसलाई प्रकाशको घेराद्वार घेरिएको छ। त्यहाँ धेरै चम्किला ठूला र साना ताराहरू छन् जो प्रत्येक घुमाउरो प्रभामण्डलले घेरिएका छन्। आकाशको केन्द्रमा आकाशगङ्गालाई दोहोरो घुमाउरो भुमरीको रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ।|''तारामय रातमा साइप्रस'', सन् १८८९ मा बनाएको चित्र पछि फन गोखले बाँसको कलम प्रयोग गरि बनाएको चित्र File:Van Gogh - Zypressen mit zwei weiblichen Figuren.jpeg|alt=साइप्रस रूखहरूको ठूलो समूहको चित्र, जसको छेउमा दुई युवती हिँडिरहेका छन्, पृष्ठभूमिमा एउटा ठूलो घर, बादलले ढाकिएको नीलो आकाश मुनि।|''साइप्रस र दुई महिला'', फेब्रुअरी १८९०। क्रेलर-मुलर सङ्ग्रहालय, ओटर्लो, नेदरल्यान्ड्स File:Vincent van Gogh - Wheat Field with Cypresses - Google Art Project.jpg|alt=उज्यालो दिउँसोको आकाश मुनि दुई ठूला साइप्रसका रूखहरूको चित्र, पहाड, झाडी, फूल र रूखहरूको परिदृश्यमा गहुँको खेतको छेउमा।|''[[साइप्रस भएको गहुँको खेत]]'', सेप्टेम्बर सन् १८८९। मेट्रोपोलिटन कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क File:Vincent Van Gogh 0016.jpg|alt=दुई ठूला साइप्रस रूखहरूको चित्र, दिउँसोको अन्तिम आकाश मुनि, एउटा चन्द्रमा सहित।|''साइप्रस'', सन् १८८९। मेट्रोपोलिटन कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क </gallery> ====बगैँचाहरू==== ''[[फूल फुल्ने बगैँचाहरू]]'' (''फुल्ने बगैँचाहरू'' पनि भनिने) फन गोखको फेब्रुअरी १८८८ मा आर्ल्समा आगमन पछि पूरा भएका पहिलो समूहका कृतिहरू मध्ये एक हुन्। यसमा सङ्ग्रहीत १४ वटा चित्रहरूले आशावादी, आनन्दित र दृश्यात्मक रूपमा वसन्तको विकासलाई अभिव्यक्त गर्दछन्। यी चित्रहरू संवेदनशील र मानवविहीन छन्। यस चित्र शृङ्खलालाई उनले छोटो समयमा चित्रण गरेर सकाएका र उनले यस शृङ्खलामा प्रभाववादको एउटा संस्करण ल्याएका थिए जुन यस अवधिमा व्यक्तिगत शैलीको बलियो भावनाको उभिएको थियो। फुल्ने रूखहरूको क्षणभङ्गुरता र ऋतुको समाप्ति उनको अनित्यताको भावना र आर्ल्समा नयाँ सुरुवातको विश्वाससँग मेल खाएजस्तो देखिन्थ्यो। त्यो वसन्तमा रूखहरू फुल्दा, उनले "एउटा यस्तो विषयवस्तुको संसार भेट्टाए जुन अझ बढी जापानी हुन सक्दैनथ्यो।"{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 331–333}} भिन्सेन्तले २१ अप्रिल १८८८ मा थिओलाई लेखेअनुसार, उनसँग १० वटा बगैँचाहरू छन् र "चेरीको रूखको एउटा ठूलो [चित्र] उनले बिगारेको थिए।"{{sfnp|Pickvance|1984|loc=45–53}} यस अवधिमा फन गोखले छायाँहरूको अधीनमा रहेर रूखहरूलाई चित्रण गरी प्रकाशको प्रयोगमा निपुणता हासिल गरेका थिए भने यी चित्रहरू हेर्दा तिनै चित्रित वस्तुहरू वास्तविक प्रकाशको स्रोत हुन् जस्तो देखिन्थ्यो। {{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 331–333}} अर्को वर्षको सुरुमा उनले बगैँचाहरूको अर्को सानो समूह चित्रण गरे जसमा ''[[आर्ल्सको दृश्य, फुल्ने बगैँचाहरू]]'' समावेश छ।{{sfnp|Hulsker|1980|loc=385}} फन गोख दक्षिणी फ्रान्सको परिदृश्य र वनस्पतिबाट मोहित थिए भने उनी प्रायः आर्ल्स नजिकैका खेतका बगैँचाहरूमा जाने गर्दथे। भूमध्यसागरीय जलवायुको जीवन्त प्रकाशमा उनको रङ्गमिश्रण कला उल्लेखनीय रूपमा उज्ज्वल भएको थियो।{{sfnp|Fell |1997|loc= 32}} <gallery widths="165" heights="165" class="center"> File:Van Gogh - Blühender Pfirsichbaum.jpeg|alt=उज्यालो नीलो आकाश मुनि काठको बार नजिकै फुल्ने बगैंचामा दुई गुलाबी आरुका रूखहरूको एक वाटरकलर|''फुलिरहेको गुलाबी आरुको रूख (मौभको सम्झना)'', जलरङ्ग चित्रण, मार्च १८८८। क्रेलर-मुलर संग्रहालय File:Vincent van Gogh - De roze boomgaard - Google Art Project.jpg|alt=उज्यालो नीलो आकाश मुनि फूल फुल्ने बगैँचाको एक चित्र।|''गुलाबी बगैँचा'', मार्च १८८८। फन गोख सङ्ग्रहालय, एम्स्टर्डम File:Van Gogh - Blühender Obstgarten, von Zypressen umgeben.jpeg|alt=उज्यालो नीलो आकाश मुनि ठूला साइप्रस रूखहरूले घेरिएको काठको तगारो नजिकै धेरै रूखहरूको फूल फुल्ने बगैँचाको एक चित्र।|''साइप्रसले घेरिएको फुलिरहेको बगैँचा'', अप्रिल १८८८। क्रेलर-मुलर सङ्ग्रहालय, ओटर्लो, नेदरल्यान्ड्स File:Vincent Van Gogh 0018.jpg|alt=तीनवटा फुलिरहेका रूखहरूको नजिकको दृश्य, जसको पछाडि एउटा ठूलो बगैँचा र खेत देख्न सकिन्छ जहाँ एकजना मानिस काम गरिरहेको छ, पृष्ठभूमिमा भवन र घरहरूले भरिएको एउटा गाउँ, उज्यालो आकाश मुनि।|''[[आर्ल्सको दृश्य, फुल्ने बगैँचाहरू]]'', अप्रिल १८८९। नोए पिनाकोथेके, म्युनिख </gallery> ==== गहुँका खेतहरू ==== [[चित्र:Vincent van Gogh - Wheatfield under thunderclouds - Google Art Project.jpg|thumb|upright=1.4|''[[गर्जनशील बादलमुनि गहुँको खेत]]'', सन् १८९०, [[फन गोख सङ्ग्रहालय]], एम्स्टर्डम, नेदरल्यान्ड्स|alt= गहुँको खेतको एक विस्तृत चित्रको बीचमा हरियो पहाडहरू र अँध्यारो तथा डरलाग्दो आकाशलाई चित्रण गरिएको छ।]] फन गोखले आर्ल्स वरपरको परिदृश्यको भ्रमणका क्रममा धेरै चित्रण यात्राहरू गरेका थिए। उनले अन्न, गहुँका खेत र क्षेत्रका अन्य ग्रामीण स्थलचिह्नहरूका चित्रहरू बनाएका थिए जसमा ''पुरानो मिल'' (सन् १८८८) पनि समावेश छ भने यो गहुँका खेतहरू भन्दा परको मनोरम संरचनाको उत्कृष्ट उदाहरण हो।{{sfnp|Pickvance|1984|loc= 177}} हेग, एन्टवर्प र पेरिसको बसाइँका विभिन्न विन्दुहरूमा फन गोखले आफ्नो झ्यालबाट देखिने दृश्य चित्रण गरेका थिए। यी कृतिहरू ''[[गहुँको खेत]]'' शृङ्खलामा परिणत भएका थिए जसमा साँ-रेमीको आश्रयमा उनको कोठाबाट देखिने दृश्य चित्रण गरिएको छ।{{sfnp|Hulsker|1980|loc=390–394}} फन गोखद्वारा चित्रित उनका अन्तिम चित्रहरू प्रायः उदास किसिमका भएतापनि यिनीहरू अनिवार्य रूपमा आशावादी रहेको र यी चित्रहरूले फन गोखको मृत्युको समयसम्म पनि, स्पष्ट मानसिक स्वास्थ्यमा फर्कने उनको इच्छालाई प्रतिबिम्बित गर्दछन्। तैपनि उनका केही अन्तिम कृतिहरूले उनको गहिरिँदै गएको चिन्तालाई प्रतिबिम्बित गर्दछ।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=283}}{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 680–686}} जुलाई १८९० मा, ओभरबाट लेखेको एक पत्रमा फन गोखले "पहाडहरूको विरुद्धको विशाल मैदान, समुद्रजस्तै असीम, नाजुक पहेँलो" मा उनी तल्लीन भएका छन् भनी उल्लेख गरेका थिए।{{sfnp|Edwards|1989|loc=115}} फन गोखले मे महिनामा खेतहरूबाट मोहित बनेका थिए जतिबेला गहुँ काँचो र हरियो थियो। उनको ''सेतो घर सहित ओभरमा गहुँका खेतहरू''ले पहेँलो र नीलोको अधिक मौन रङ्गमिश्रण देखाउँदछ, जसले एक आदर्श सद्भावको भावना सिर्जना गर्दछ।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 654}} लगभग १० जुलाई १८९० मा, फन गोखले थिओलाई "अशान्त आकाशमुनि गहुँका विशाल खेतहरू" बारे लेखेका थिए।{{refn|{{harvp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let898/letter.html Letter 898]|ps= . Vincent to Theo van Gogh and Jo van Gogh-Bonger. Auvers-sur-Oise, on or about Thursday, 10 July 1890.}}}} ''[[कागहरू सहितको गहुँको खेत]]''ले आफ्नो अन्तिम दिनहरूमा कलाकारको मानसिक अवस्था देखाउँदछ; हल्स्करले यस कृतिलाई "डरलाग्दो आकाश र अपशकुन कागहरू सहितको विनाशले भरिएको चित्र" भनेर वर्णन गरेका थिए।{{sfnp|Hulsker|1990|loc=478–479}} यसको गाढा रङ्गमिश्रण र भारी ब्रसस्ट्रोकहरूले खतराको भावना व्यक्त गर्दछन्।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 680}} <gallery widths="165px" heights="135px" class="center"> File:Van Gogh - Enclosed Wheat Field with Rising Sun (KM 106.596).jpg|alt= गहुँको खेत, नदी, घरहरू, पहाडहरू र उदाउँदो सूर्यको एक उज्ज्वल लगभग वर्गाकार चित्र।|''उदाउँदो सूर्यसहितको बन्द गहुँको खेत'', मे १८८९, क्रेलर-मुलर सङ्ग्रहालय, ओटर्लो, नेदरल्यान्ड्स File:Vincent Willem van Gogh, Dutch - Rain - Google Art Project.jpg|alt= बाक्लो मुसलधारे पानीमा गहुँको खेतको एउटा लगभग वर्गाकार चित्र।|''[[वर्षा (फन गोख)|वर्षा]]'' वा ''पानीमा बन्द गहुँको खेत'', नोभेम्बर १८८९, [[फिलाडेल्फिया कला सङ्ग्रहालय]], [[फिलाडेल्फिया]] File:Evening landscape at moonrise - Van Gogh.jpg|alt= परालका थुप्राहरू भएको अँध्यारो गहुँको खेतको लगभग वर्गाकार चित्र, उदाउँदो पूर्ण जून मुनि पृष्ठभूमिमा नदी र पहाडहरू सहित।|''[[गहुँका खेतहरू]]'', जुन १८८९ को सुरुमा। क्रेलर-मुलर सङ्ग्रहालय, ओटर्लो File:Vincent van Gogh - House at Auvers - Google Art Project.jpg|alt= दिउँसोको समयमा गहुँको खेतको लगभग वर्गाकार चित्र, पृष्ठभूमिमा परिदृश्य र एउटा सेतो घर सहित।|''सेतो घर सहित ओभेरमा गहुँको खेत'', जुन १८९०, [[फिलिप्स सङ्ग्रह]], वासिङ्टन, डिसी </gallery> == प्रतिष्ठा र विरासत == [[चित्र:Jo van Gogh-Bonger, by Woodbury and Page-2.jpg|thumb|upright|[[योहाना फन गोख-बोङ्गर]], सन् १८८९|alt=एक जवान महिलाको सहज अभिव्यक्ति र हल्का मुस्कानका साथ टाउकोको औपचारिक श्यामश्वेत तस्वीर]] सन् १८८० को दशकको अन्त्यतिर फन गोखको पहिलो प्रदर्शनीहरू पछि कलाकार, कला समीक्षक, व्यापारी र सङ्कलनकर्ताहरू माझ उनको प्रतिष्ठा निरन्तर बढ्दै गएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref> सन् १८८७ मा, [[अँद्रे आन्तोन]]ले पेरिसको [[थिएटर लिब्र]]मा [[जर्ज सुरात]] र [[पल सिन्याक]]का कामहरूसँगै फन गोखका चित्रहरू पनि राखेका थिए भने तीमध्ये केही जुलियन टाङ्गुईले प्राप्त गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 305}}</ref> सन् १८८९ मा, अल्बर्ट ओरियरले ''ल मोदेरनिस्त इलुस्त्रे'' पत्रिकामा उनको कामलाई "आगो, तीव्रता र घाम" को विशेषता भएको भनी वर्णन गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 307}}</ref> जनवरी १८९० मा ब्रसेल्सको सोस्येते दे-आर्तिस्त एँदेपाँदाँ ({{भाषा-फ्रान्सेली|Société des Artistes Indépendants}}) मा उनका १० वटा चित्रहरू प्रदर्शन गरिएका थिए।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc=72}}</ref> फ्रान्सेली राष्ट्रपति [[सादी कार्नो|मारी फ्रँस्वा सादी कार्नो]] फन गोखको कामबाट प्रभावित भएको भनिएको थियो।<ref>{{cite news |url=https://www.telegraph.co.uk/news/2018/08/27/van-gogh-not-unappreciated-lifetime-myth-busting-letter-shows/ |title=Van Gogh was not unappreciated in his lifetime, myth-busting letter shows |work=The Daily Telegraph |last=Furness |first=Hannah |date=27 August 2018 |access-date=7 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180908015803/https://www.telegraph.co.uk/news/2018/08/27/van-gogh-not-unappreciated-lifetime-myth-busting-letter-shows/ |archive-date=8 September 2018 |url-status=live }}</ref> फन गोखको मृत्युपछि, ब्रसेल्स, पेरिस, हेग र एन्टवर्पमा स्मृति प्रदर्शनीहरू आयोजना गरिएका थिए। उनका कामहरू ''[[ले भँ]]''मा छवटा चित्रहरू सहित धेरै उच्च-प्रोफाइल प्रदर्शनीहरूमा देखाइएका थिए भने सन् १८९१ मा ब्रसेल्समा एक पूर्वव्यापी प्रदर्शनी भएको थियो।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc=72}}</ref> सन् १८९२ मा [[ओक्तेभे मिर्बेउ]]ले लेखेका थिए, फन गोखको आत्महत्या कलाका लागि "एक असीमित दुखद क्षति थियो... यद्यपि जनता उनको भव्य अन्त्येष्टिमा भीड लागेनन् र बिचारा भिन्सेन्त फन गोख, जसको मृत्युको अर्थ प्रतिभाको एउटा सुन्दर ज्वाला निभ्नु हो, उनी आफ्नो जीवन जस्तै गुमनाम र उपेक्षित भएर मृत्युमा गए।"<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 305}}</ref> सन् १८९१ जनवरीमा उनका भाइ थिओको मृत्युले भिन्सेन्तको सबैभन्दा ठूलो र राम्रो पहुँच भएको समर्थकलाई गुमेको थियो।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 310}}</ref> थिओकी विधवा योहान फन गोख-बोङ्गर बीसको दशककी डच महिला थिइन् जसले न त आफ्नो पतिलाई न त जेठाजुलाई धेरै समयदेखि चिनेकी थिइन्। उनले अचानक सयौँ चित्र, पत्र र रेखाचित्रहरूका साथै आफ्नो शिशु छोरा भिन्सेन्त विलेम फन गोखको हेरचाह गर्नुपर्ने भएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref>{{efn|group=note|उनको पति परिवारको एकमात्र सहारा थिए, र योहानासँग पेरिसमा एउटा कोठा, केही फर्निचरका सामानहरू र जेठाजुका चित्रहरू मात्र बाँकी थिए, जसलाई त्यस समयमा "कुनै मूल्य नभएको" रूपमा हेरिन्थ्यो।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://www.webexhibits.org/vangogh/memoir/nephew/1.html Memoirs of V.W. van Gogh]}}}} गोगाँ फन गोखको प्रतिष्ठा बढाउन सहयोग गर्ने पक्षमा थिएनन् र जोका भाइ एन्ड्रिज बोङ्गर पनि उनको कामको बारेमा खासै उत्साहित देखिएनन्।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref> समीक्षकहरूमध्ये फन गोखका प्रारम्भिक समर्थकहरू मध्ये एक, ओरियरको सन् १८९२ मा २७ वर्षको उमेरमा [[टाइफाइड|टाइफाइड ज्वरो]]का कारण मृत्यु भएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> [[चित्र:Vincent Van Gogh 0013.jpg|thumb|right|upright|''त्रास्कोँ जाने बाटोमा चित्रकार'', अगस्ट १८८८ (दोस्रो विश्वयुद्धमा आगोले नष्ट भएको)|alt=एउटा परालको टोपी लगाएको मानिस, क्यानभास र पेन्टबक्स बोकेर, रूखले घेरिएको, पातहरू छरिएको ग्रामीण सडकमा देब्रेतिर हिँडिरहेको चित्र]] सन् १८९२ मा, [[एमिल बेर्नार]]ले [[पेरिस]]मा फन गोखको चित्रहरूको एउटा सानो एकल प्रदर्शनी आयोजना गरेका थिए भने [[जुल्याँ ताँगी]]ले फन-गोख-बोङ्गरबाट पठाइएका धेरै चित्रहरूसहित फन गोखका अन्य चित्रहरूलाई प्रदर्शनमा राखेका थिए। अप्रिल १८९४ मा, पेरिसको [[दुराँ-रुएल]] ग्यालरीले फन गोखको कलाकृतिहरूबाट १० वटा चित्रहरू बिक्रीको लागि स्वीकार गर्न सहमति जनाएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> सन् १८९६ मा, त्यतिबेलाका एक अज्ञात कला फाभिवादी विद्यार्थी चित्रकार [[हेनरी मातिस]]ले ब्रिटनीको बेल इल टापूमा जोन रसेलसँग भेट्न गएका थिए।<ref>{{sfnp| Spurling|1998|loc= 119–138}}</ref> <ref name=abc>{{cite web|url=http://www.abc.net.au/rn/arts/booktalk/stories/s1430343.htm|title=अज्ञात मातिस&nbsp;... – पुस्तक वार्ता|last=हिलरी स्पर्लिङसँग अन्तर्वार्ता|date=८ जुन २००५|work=ABC Online|access-date=१ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20111012112023/http://www.abc.net.au/rn/arts/booktalk/stories/s1430343.htm|archive-date=१२ अक्टोबर २०११|url-status=live}}</ref> रसेल फन गोखको घनिष्ठ मित्र थिए; उनले मातिसलाई डच चित्रकारको कामसँग परिचित गराएर उनलाई फन गोखको एउटा रेखाचित्र दिएका थिए। फन गोखबाट प्रभावित भएर, मातिसले माटोको रङ्गको चित्रकला छोडेर चम्किला रङ्गहरू अपनाएका थिए।<ref name=abc/>{{sfnp|Spurling|1998|loc= 138}} सन् १९०१ मा पेरिसमा, बर्नहाइम-ज्युन ग्यालरीमा फन गोखको एउटा ठूलो पूर्वव्यापी प्रदर्शनी आयोजना गरिएको थियो जसले [[आन्द्रे देराँ]] र [[मौरिस द भ्लामिङ्क]]लाई उत्साहित तुल्याएको र फाभिवादको उदयमा योगदान पुर्‍याएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> सन् १९१२ मा कोलोनमा सोन्डरबुन्ड कलाकारहरूसँग, सन् १९१३ मा न्युयोर्कमा आर्मरी प्रदर्शनी, र सन् १९१४ मा बर्लिनमा महत्वपूर्ण समूह प्रदर्शनीहरू भएका थिए,<ref>{{sfnp|Dorn|Leeman|1990}}</ref> [[हेन्क ब्रेमर]] फन गोखको बारेमा सिकाउन र बोल्नमा महत्वपूर्ण भूमिकामा थिए,<ref>{{sfnp|Rovers|2007|loc= 262}}</ref> र उनले [[हेलेन क्रोलर-मुलर]]लाई फन गोखको कलासँग परिचित गराएका थिए जो उनको कामको एक अति उत्सुक सङ्ग्रहकर्ता बनेकी थिइन्।<ref>{{sfnp|Rovers|2007|loc= 258}}</ref> जर्मनेली अभिव्यञ्जनावादका प्रारम्भिक व्यक्तित्वहरू जस्तै [[एमिल नोल्डे]]ले फन गोखको कामप्रति ऋण स्वीकार गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Selz|1968|p= 82}}</ref> फन गोखको प्रसिद्धि [[पहिलो विश्वयुद्ध]]भन्दा पहिले [[अस्ट्रिया]] र [[जर्मनी]]मा सर्वप्रथम शिखरमा पुगेको थियो,<ref>{{sfnp|Weikop|2007|loc= 208}}</ref> जसमा उनको पत्रहरूको तीन खण्डमा १९१४ मा प्रकाशनले सहयोग पुर्‍याएको थियो।<ref>{{sfnp|Naifeh|Smith|2011|loc= 867}}</ref> उनका पत्रहरू अभिव्यञ्जनात्मक र साहित्यिक छन् भने यी पत्रहरूलाई १९औँ शताब्दीको आफ्नो प्रकारको अग्रणी लेखाइको रूपमा वर्णन गरिएको छ।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 19}}</ref> यी पत्रहरूले फन गोखको एउटा शक्तिशाली पौराणिक कथाको सुरुवात गर्दछ जसमा उनलाई एक तीव्र र समर्पित चित्रकारको रूपमा उल्लेख गरि आफ्नो कलाको लागि कष्ट भोगेको र युवावस्थामै मृत्युवरण गरेको भनी वर्णन गर्दछ।<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= x}}</ref> सन् १९३४ मा, उपन्यासकार [[अर्भिङ स्टोन]]ले फन गोखको जीवनमा आधारित एउटा जीवनीपरक उपन्यास लेखे जसको शीर्षक थियो ''[[लस्ट फर लाइफ (उपन्यास)|लस्ट फर लाइफ]]'' राखिएको थियो जुन फन गोखका भाइ थिओलाई लेखेको पत्रहरूमा आधारित थियो।<ref>{{cite web|url=https://www.imdb.com/name/nm0994883/|title=भिन्सेन्त फन गोखका लागि IMDb|website=IMDb|access-date=९ मे २०१९|archive-url=https://web.archive.org/web/20190527102007/https://www.imdb.com/name/nm0994883/|archive-date=२७ मे २०१९|url-status=live}}</ref> यस उपन्यास र सन् १९५६ को यसै नामको चलचित्रले उनको प्रसिद्धिलाई अझै वृद्धि गरेको देखिन्छ। संयुक्त राज्यहरूमा स्टोनले अनुमान लगाएअनुसार, उनको अप्रत्याशित सर्वाधिक बिक्री भएका पुस्तक भन्दा पहिले केही सय मानिसहरूले मात्र फन गोखको बारेमा सुनेका थिए।<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= xii}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=dlhn_Kxgm8g | archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211114/dlhn_Kxgm8g| archive-date=१४ नोभेम्बर २०२१ | url-status=live|title=अर्भिङ स्टोन अन्तर्वार्ता |work= Day at Night|first=जेम्स |last=डे |date=२३ अप्रिल १९७४ |access-date=२ अगस्ट २०१७}}</ref> ===फन गोख सङ्ग्रहालय=== {{मुख्य|फन गोख सङ्ग्रहालय}} [[चित्र:Weesp and Amsterdam (Netherland, June 2020) - 7 (50550627911).jpg|thumb|फन गोख सङ्ग्रहालय, एम्स्टर्डम]] फन गोखको भतिजा [[भिन्सेन्त विलेम फन गोख]] (सन् १८९०–१९७८),<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 253}}</ref> ले आफ्नी आमाको मृत्यु सन् १९२५ मा भएपछि उनीसँग सम्बन्धित सबै सम्पत्तिको उत्तराधिकारी बनेका थिए। सन् १९५० को दशकको प्रारम्भमा उनले चार खण्ड र धेरै भाषाहरूमा प्रस्तुत पत्रहरूको पूर्ण संस्करणको प्रकाशनको व्यवस्था गरेका थिए। त्यसपछि उनले सम्पूर्ण सङ्ग्रह खरीद गर्न र राख्नको लागि एउटा फाउन्डेसनलाई अनुदान दिन डच सरकारसँग वार्ता सुरु गरेका थिए।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 252}}</ref> थिओका छोरा विलेम फन गोखले कलाकृतिहरू सम्भवतः उत्तम अवस्थाहरूमा प्रदर्शित गरिनेछन् भन्ने उद्देश्यले यो परियोजनाको योजना बनाएका थिए। यो परियोजना सन् १९६३ मा सुरु भएको थियोे जहाँ वास्तुकार [[खेरित रितभेल्त]]लाई यसको डिजाइनको जिम्मा दिइएको र सन् १९६४ मा उनको मृत्युपछि [[किशो कुरोकावा]]ले उक्त जिम्मेवारी सम्हालेका थिए।<ref name=nga>{{citation |url=http://www.nga.gov/exhibitions/vgmsm.shtm |title=भान गोगको भान गोगहरू: भान गोग संग्रहालय |date=४ अक्टोबर १९९८ |publisher=नेसनल ग्यालेरी अफ आर्ट |access-date=२३ अप्रिल २०११ |archive-url=https://web.archive.org/web/20100529195527/http://www.nga.gov/exhibitions/vgmsm.shtm |archive-date=२९ मे २०१० |url-status=live }}</ref> सन् १९६० को दशकभरि काम प्रगतिमा रह्यो र यसको भव्य उद्घाटनको लागि सन् १९७२ को वर्षलाई लक्षित गरिएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 253}}</ref> [[फन गोख सङ्ग्रहालय]] सन् १९७३ मा एम्स्टर्डमको [[म्युजियमप्लेन]] मा खुलेको थियो,<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= xiii}}</ref> यो राइक्सम्युजियमपछि नेदरल्यान्ड्सको दोस्रो सबैभन्दा लोकप्रिय सङ्ग्रहालय बन्न सफल भएको थियो नहाँ नियमित रूपमा वार्षिक १५ लाखभन्दा बढी आगन्तुकहरू आउने गर्दथे। सन् २०१५ मा यसले कीर्तिमानी १९ लाख आगन्तुकहरू पाएको थियो।<ref>{{cite news|url=http://www.at5.nl/artikelen/150751/bezoekersrecords_voor_van_gogh_museum_en_nemo|title=Bezoekersrecords voor Van Gogh Museum en NEMO|date=१५ डिसेम्बर २०१५|language=डच|work=AT5|access-date=४ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20160721082453/http://www.at5.nl/artikelen/150751/bezoekersrecords_voor_van_gogh_museum_en_nemo|archive-date=२१ जुलाई २०१६|url-status=live}}</ref> यस सङ्ग्रहालयमा ८५ प्रतिशत आगन्तुकहरू अन्य देशहरूबाट आएका थिए।<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/culture-professionals-network/2015/sep/01/van-gogh-museum-chief-axel-ruger-interview|title=फन गोख सङ्ग्रहालय प्रमुख: हाम्रो आयका स्रोतहरू विविधीकरण गर्नु महत्वपूर्ण छ|last=Caines|first=Matthew|date=१ सेप्टेम्बर २०१५|work=द गार्डियन|access-date=४ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20160826101634/https://www.theguardian.com/culture-professionals-network/2015/sep/01/van-gogh-museum-chief-axel-ruger-interview|archive-date=२६ अगस्ट २०१६|url-status=live}}</ref> == टिप्पणीहरू == {{Reflist|group=note}} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == {{sister project links|auto=1}} * [http://www.vggallery.com/ भिन्सेन्त फन गोख चित्र सङ्ग्राहलय], फन गोखका पत्र तथा कार्यहरूको सम्पूर्ण विवरण * [http://vangoghletters.org/ फन गोखद्वारा लिखित पत्रहरू] {{Webarchive|url=https://wayback.archive-it.org/all/20121025195053/http://vangoghletters.org/vg/ |date=2012-10-25 }} * [http://www.nga.gov/content/ngaweb/education/teachers/teaching-packets/van-gogh.html/ भिन्सेन्त फन गोख] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170920143009/https://www.nga.gov/content/ngaweb/education/teachers/teaching-packets/van-gogh.html/ |date=2017-09-20 }} शिक्षण कार्यक्रम * {{Gutenberg author | id=40599}} * {{Internet Archive author |sname=Vincent van Gogh}} * {{Librivox author |id=6171}} * {{IMDB name}} [[श्रेणी:भिन्सेन्त फन गोख]] [[श्रेणी:सन् १८५३ मा जन्म]] [[श्रेणी:सन् १८९० मा मृत्यु]] [[श्रेणी:चित्रकारहरू]] [[श्रेणी:पुरुष आत्महत्या]] hc5nc4prqd6ys4dr6o92z68jzd7lofh 1354127 1354126 2026-05-03T04:43:36Z हिमाल सुवेदी 30817 /* गहुँका खेतहरू */ 1354127 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = भिन्सेन्त फन गोख | image = Vincent van Gogh - Self-Portrait - Google Art Project (454045).jpg | alt = A head and shoulders portrait of a thirty something man, with a red beard, facing to the left | caption = सन् १८८७ मा गोखद्वारा बनाइएको उनको आत्म प्रतिमा जसलाई सिकागो कला संस्थानमा राखिएको छ। | birth_name = भिन्सेन्त विलम फन गोख | birth_date = {{Birth date|1853|3|30|df=y}} | birth_place = जुन्दार्त, नेदरल्यान्डस् | death_date = {{Death date and age|df=yes|1890|7|29|1853|3|30}} | death_place = उभेर-सु-वाज, फ्रान्स | death_cause = गोली हानी आत्महत्या | resting_place = उभेर-सु-वाज, फ्रान्स | resting_place_coordinates = {{Coord|49.07531|2.17894|type:landmark_region:FR|format=dms|display=inline}} | movement = उत्तर-प्रभावोत्पादी | education = | field = चित्रकारिता, स्थिर-जीवन अङ्कन, आकृति र भूदृश्य चित्रहरू | family = थिओ फन गोख (भाइ) | notable_works = {{ubl|''[[सिन होर्निक|सिन होर्निक चित्र शृङ्खला]]'' (सन् १८८२-८३)|''आलु भक्षक'' (सन् १८८५)|''सूर्यमुखी फूलहरूको शृङ्खला चित्रण'' (सन् १८८७)|''आर्लेसमा सुत्नेकोठा'' (सन् १८८८)|''[[तारामय रात]]'' (सन् १८८९)|''डाक्टर गचेतको आकृति'' (सन् १८९०)|''कागहरू रहेको गहुँबारी'' (सन् १८९०)|''सियोस्ता'' (सन् १८९०)|''उभेरको गृजाघर'' (सन् १८९०)|''|''[[दुःखी वृद्ध मानिस]]'' (सन् १८९०)}} }} '''भिन्सेन्त विलम फन गोख''' ({{IPA-nl|ˈvɪnsɛnt ˈʋɪləm vɑn ˈɣɔx|lang|Nl-Vincent_van_Gogh.ogg}} (३० मार्च १८५३ – २९ जुलाई १८९०) एक नेदरल्यान्डेेेली उत्तर प्रभावोत्पादी चित्रकार थिए। उनी मरणोपरान्त पश्चिमी कला इतिहासमा सबैभन्दा प्रसिद्ध र प्रभावशाली व्यक्तित्वहरू मध्ये एक थिए। सानै उमेरदेखि चित्रकला सुरु गरेका उनले बीसको दशकको मध्यपछि आफ्नो जीवनको अन्तिम दुई वर्षमा असङ्ख्य प्रसिद्ध चित्रहरू चित्रित गरेका थिए। उनीद्वारा बनाइएका अधिकांश चित्रहरूमा भूपरिदृश्य, सूर्यमुखी, गहुँको खेतहरू आदि समावेश छन्। एक दशकको अवधिमा उनले २,१०० भन्दा बढी चित्रहरू बनाए जसमा ८६० तेल चित्र, १,३०० भन्दा बढी जलनाला, रेखाचित्र तथा भूदृश्यहरू समावेश छन्। उनका प्रारम्भिक कार्यहरू अधिकतम स्थिर जीवन र कृषक श्रमिकहरूको चित्रणमा रङ्गहरूद्वारा सङ्केत गरिएको थियो जसले उनका पछिका चित्रकर्महरूलाई त्यसबाट छुट्टाएको थियो। व्यावसायिक रूपमा असफल भएपनि उनले बनाएका चित्रहरू निकै प्रसिद्ध रहेका छन्।<ref>Tralbaut (1981), 286,287</ref><ref>Hulsker (1990), 390</ref> लामो समयदेखि मानसिक रोगबाट पीडित उनले ३७ वर्षको उमेरमा आत्महत्या गरेका थिए। एक उच्चमध्यम वर्गीय परिवारमा जन्मिएका उनी आफ्नो बाल्यकालदेखिनै शान्त, गम्भीर र विचारशील थिए। युवावस्थामा उनले एक कला व्यवसायिकको रूपमा काम गरेका थिए भने यस क्रममा उनले थुप्रै ठाउँहरूको यात्रा पनि गरेका थिए। तर लन्डनमा स्थानान्तरण भएपछि उनी निकै उदास बनेका थिए। त्यसपछिका दिनहरूमा उनी धार्मिक रूपमा सक्रियता देखाउँदै दक्षिणी बेल्जियममा सेवकको रूपमा समय बिताएका थिए। सन् १८८१ मा आफ्ना आमाबुबासँग घर फर्किनुपूर्व उनले कलामा आधुनिकतावादी प्रवृत्तिहरूको बारेमा थुप्रै जानकारीहरू लिइसकेका थिए र सोही वर्षबाट उनले चित्रकर्म सुरु गरेका थिए। सन् १८८१ मा, चित्रकारिता सुरु गर्नुपूर्व उनी अस्वस्थ बनेका थिए। उनका भाइ थिओले उनलाई आर्थिक रूपमा समर्थन गरेका थिए भने उनीहरू दुवैले मिलेर आफ्ना परिवारजन तथा परिचित मानिसहरूलाई लामो पत्राचार गरेका थिए। सन् १८८६ मा उनले पेरिस बसाइँसराइ गरि एमिले बर्नार्ड र [[पल गोगाँ]] जस्ता ''[[आभँ-गार्द|अग्रगामी]]'' सदस्यहरूलाई भेटेका थिए जसले प्रभाववादी संवेदनशीलताको विरुद्धमा प्रतिक्रिया दिइरहेका थिए। उनको काम विकसित हुँदै जाँदा उनले स्थिर जीवन र स्थानीय परिदृश्यहरूका लागि एउटा नयाँ दृष्टिकोण सिर्जना गरेका थिए। उनका चित्रहरू चम्किलो रङ्गका हुँदै गएको र उनले एउटा यस्तो शैली विकास गरे जुन सन् १८८८ मा फ्रान्सको दक्षिणमा पर्ने [[आर्लेस]] बसाइका क्रममा पूर्ण रूपमा साकार भएको थियो। यस अवधिमा उनले [[जैतूनका रूखहरू (फन गोख शृङ्खला)|जैतूनका रूख]]हरू, [[गहुँ खेत (फन गोख शृङ्खला)|गहुँका खेत]]हरू र [[सूर्यमुखी (फन गोख शृङ्खला)|सूर्यमुखी]] फूलकन शृङ्खलाहरू समावेश गर्न आफ्ना विषयवस्तुहरूलाई फराकिलो बनाएका थिए। फन गोख मानसिक रोगका लहरहरू र भ्रमबाट पीडित रहेको भएतापनि उनी आफ्नो मानसिक स्थिरताको बारेमा चिन्तित थिए। उनले प्रायः आफ्नो शारीरिक स्वास्थ्यलाई बेवास्ता गर्दथे भने उनले राम्रोसँग खाना नखाने र अत्यधिक रक्सी पिउने गर्दथे। गोगाँसँगको उनको मित्रता छुरा प्रहारको विवादपछि समाप्त भएको थियो जब क्रोधमा उनले आफ्नै देब्रे कानको एक भाग काटेका थिए। त्यसपछि उनले साँ-रेमी सहितका मानसिक अस्पतालहरूमा समय बिताएका थिए। अस्पतालबाट फर्किएर पेरिस नजिकैको ओभेर-सुर-वाजमा सरेपछि, उनी [[होमियोप्याथी चिकित्सा पद्धती|होमियोप्याथिक]] चिकित्सक [[पल गचेत]]को रेखदेखमा आएका थिए। उनको डिप्रेसन जारी रहेको र सन् १८९० जुलाई २७ का दिन उनले आफ्नै छातीमा आफैले गोली हानेका थिए। त्यसको दुईदिनपछि चोटका कारण उनको मृत्यु भएको थियो। फन गोख आफ्नो जीवनकालमा असफल बनेका र उनलाई पागल र असफल व्यक्तिको रूपमा पनि लिइने गरिन्थ्यो। आफ्नो आत्महत्यापछि उनी प्रसिद्ध हुँदै गएका र सार्वजनिक कल्पनामा एक सर्वोत्कृष्ट "गलत बुझिएको प्रतिभाशाली" व्यक्तिको रूपमा अवस्थित छन्, यस्तो कलाकार "जहाँ पागलपन र रचनात्मकताका कुराहरू आपसमा जोडिन्छन्"।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 9}}</ref> २०औँ शताब्दीको प्रारम्भमा उनको चित्रकला शैलीका तत्वहरू [[फोभिवाद]] र जर्मन अभिव्यक्तिवादीहरूद्वारा आत्मसात गरिएपछि उनको ख्याति बढ्न थालेको थियो। उनले पछिल्ला दशकहरूमा व्यापक आलोचनात्मक, व्यावसायिक र लोकप्रिय सफलता प्राप्त गरेका र उनलाई एक महत्त्वपूर्ण तर दु:खद चित्रकारको रूपमा सम्झिने गरिन्छ। यस्तो खालको समस्याग्रस्त व्यक्तित्वले पीडित कलाकारको रसरङ्गमय आदर्शलाई प्रतिनिधित्व गर्दछ। ==शैली र कृतिहरू== ===कलात्मक विकास=== [[चित्र:Vincent van Gogh - Starry Night - Google Art Project.jpg|thumb|''[[रोन नदीमाथि तारामय रात]]'', सन् १८८८। [[Musée d'Orsay|मुजे दोर्से]], पेरिस|alt= रोन नदीमाथि चम्किला ताराहरू बिच अँध्यारो तारामय रातको दृश्य। नदीपारि, टाढाका भवनहरूबाट उज्याला बत्तीहरू रोनको अँध्यारो पानीमा प्रतिबिम्बित भइरहेका छन्।]] फन गोखले विद्यालयमा हुँदा [[जलरङ चित्रकला|जलरङ]] मार्फत चित्र बनाएर रङ भर्ने काम गर्दथे तर उनका यस्ता चित्रकलाहरूका केही उदाहरण मात्र अस्तित्वमा रहेका छन् भने केहीको लेखकत्व विवादित छ।<ref>{{sfnp|Van Heugten|1996|loc= 246–251}}</ref> जब उनले वयस्कको रूपमा कलालाई अपनाए तब उनले यसलाई प्रारम्भिक स्तरबाट सुरु गरेका थिए। सन् १८८२ को प्रारम्भमा, उनका काका कर्नेलिस मारिनसले, जो एम्स्टर्डमको समकालीन कलाको एक प्रसिद्ध ग्यालरीका मालिक थिए, हेगको रेखाचित्रहरूको लागि अनुरोध गरेको भएतापनि फन गोखको काम अपेक्षा अनुसारको भएको थिएन। मारिनसले दोस्रो कमिसन प्रस्ताव गर्दै विषयवस्तुलाई विस्तृत रूपमा निर्दिष्ट गरेतातर परिणामबाट फेरि निराशजनक बनेका थिए। फन गोखले लगनशीलता देखाउँदै उनले आफ्नो स्टुडियोमा परिवर्तनशील सटर र विभिन्न चित्रण सामग्रीहरू र प्रकाशको प्रयोग गरेका थिए। एक वर्षभन्दा बढी समयसम्म उनले एकल आकृतिहरूमा काम जारी राखी&nbsp;– कालो र सेतोमा अत्यन्त विस्तृत अध्ययनहरू गरे{{efn|group=note|कालो र सेतोमा काम गर्ने कलाकारहरू, जस्तै चित्रित पत्रपत्रिकाहरू ''[[द ग्राफिक]]'' वा ''[[द इलस्ट्रेटेड लन्डन न्युज]]'' का लागि, फन गोखका मनपर्ने कलाकारहरू मध्येका थिए। {{sfnp|Pickvance|1974}}}} जसले त्यतिबेला उनलाई केवल आलोचना मात्र दिलाएको थियो। पछि, तिनै कलाकृतिहरूलाई प्रारम्भिक उत्कृष्ट कृतिहरूको रूपमा मान्यता प्राप्त भएको थियो।{{sfnp|Dorn|Keyes|2000}} अगस्ट १८८२ मा, थिओले भिन्सेन्तलाई बाहिरी प्राकृतिक परिवेशमा काम गर्नका लागि सामग्री किन्न पैसा दिएका थिए। भिन्सेन्तले लेखेको एक पत्रमा उनी "नयाँ जोसका साथ चित्र बनाइरहन सक्छन्" भन्ने उल्लेख थियो।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let253/letter.html पत्र २५३]|ps= . भिन्सेन्त फन गोखको तर्फबाट थिओ भान गोगलाई पत्र। हेग, शनिबार, ५ अगस्ट १८८२।}} सन् १८८३ को प्रारम्भदेखि, उनले बहु-आकृति रचनाहरूमा काम गर्न सुरु गरेका थिए। उनले तीमध्ये केहीको तस्वीरहरू खिचाएको भएतापनि उनका भाइले ती चित्रहरू जीवन्त नभएको टिप्पणी गरेपछि उनले ती सबै कृतिहरूलाई नष्ट गरी पुनः [[तेलचित्र|तेल चित्रकला]]तर्फ अग्रसर बनेका थिए। फन गोखले [[हागे स्कुल]]का प्रसिद्ध कलाकारहरू जस्तै [[जोहान हेन्ड्रिक वाइसेनब्रुख|वाइसेनब्रुख]] र [[बर्नार्ड ब्लोमर्स]] तर्फ ध्यान दिए र उनले उनीहरूबाट र हागे स्कुलको दोस्रो पुस्ताका [[थियोफिल द बक|द बक]] र [[हरम्यान जोहानेस भान डर वेले|भान डर वेले]] जस्ता चित्रकारहरूबाट प्राविधिक सल्लाह लिएका थिए।<ref>{{sfnp|Dorn|Schröder|Sillevis|1996}}</ref> देन्थ्रेमा छोटो समय बिताएपछि उनी नेदरल्यान्ड्स कै अर्को सहर नुएनेन सरेका थिए थिए भने त्यहाँ उनले धेरै ठूला चित्रहरूमा काम सुरु गरे तर तीमध्ये अधिकांशलाई उनले नष्ट गरिदिएका थिए। हाल यीमध्ये ''आलु भक्षक'' र यसका केही समकक्षी कृतिहरू मात्र अस्तित्वमा रहेका छन्।<ref>{{sfnp|Dorn|Schröder|Sillevis|1996}}</ref> [[रेज्क्सम्युजियम]]को भ्रमणपछि फन गोले [[रेम्ब्रन्ट]] र [[फ्रान्स हाल्स]] जस्ता कलाकारहरूको छिटो र लाभदायक ब्रसवर्क प्रति आफ्नो प्रशंसा व्यक्त गरेका थिए।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let535/letter.html Letter 535]|ps= To Theo van Gogh. Nuenen, on or about Tuesday, 13 October 1885.}}{{efn|group=note|{{harvp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let535/letter.html Letter 535 ]|ps= To Theo van Gogh. Nuenen, on or about Tuesday, 13 October 1885:{{paragraph break}}मैले पुराना डच चित्रहरू फेरि हेर्दा मलाई विशेषगरी के कुराले प्रभाव पार्‍यो भने ती सामान्यतया चाँडो चित्रित गरिएका थिए। हाल्स, रेम्ब्रान्ट, रुइसडेल जस्ता महान् कलाकारहरू र अन्य धेरैले चित्रहरूलाई सकेसम्म सिधै क्यानभासमा उतारेका छन् र त्यसमा उहाँहरूले धेरै पटक दोहोर्‍याए काम गर्नुभएन। यो कुरालाई पनि कृपया याद गरियोस्—कि यदि त्यो सफल भयो भने, उहाँहरूले त्यसलाई त्यसै छाडिदिन्छन्। विशेषगरी मैले रेम्ब्रन्ट र हाल्सका हातहरूको प्रशंसा गरेँ—ती हातहरू जसमा जीवन थियो तर आजकल मानिसहरूले चाहेजस्तो गरी निखारिएको थिएन... जाडोमा म पुराना चित्रहरूमा देखेका शैलीका विभिन्न कुराहरू अन्वेषण गर्नेछु। मैले आफूलाई आवश्यक पर्ने धेरै कुराहरू देखेँ तर सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा—यसलाई उनीहरू "हतारको कार्य" भन्छन्—त्यो पुराना डच चित्रकारहरूले गज्जबले गरेका थिए। त्यो—हतारको कार्य—थोरै ब्रसको स्ट्रोकहरूका साथ, उनीहरू अहिले यसको बारेमा सुन्न चाहँदैनन्—तर परिणाम कति सत्य हुन्छ।{{paragraph break}}}}}} आफ्ना धेरै कमजोरीहरू अनुभव र प्राविधिक विशेषज्ञताको कमीले गर्दा भएको कुरामा उनी सचेत थिए,{{sfnp|Dorn|Schröder|Sillevis|1996}} त्यसैले नोभेम्बर १८८५ मा उनले सिक्न र आफ्नो सीप विकास गर्न एन्टवर्प र पछि पेरिसको यात्रा गरेका थिए।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 708}} [[चित्र:Van_Gogh_The_Olive_Trees..jpg|thumb|''[[जैतुनका रुखहरू (फन गोख शृङ्खला)|जैतुनका रुखहरू र पृष्ठभूमिमा अल्पाइल्स]]'', सन् १८८९। आधुनिक कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क|alt=हरियो घुमाउरो जैतुनका रुखहरूको एउटा वर्गाकार चित्र; पृष्ठभूमिमा नीलो पहाडहरू र माथि नीलो आकाशमा सेतो बादलहरू।]] थिओले ''आलु भक्षक''मा प्रयोग गरिएको गाढा रङ्गको आलोचना गरेका थिए जसलाई उनले आधुनिक शैलीका लागि अनुपयुक्त ठान्दथे।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=18}} सन् १८८६ र १८८७ को बीचमा पेरिसमा रहँदा, फन गोखले एउटा नयाँ, हल्का रङ्गको रङ्गमिश्रणमा निपुणता हासिल गर्ने प्रयास गरेका थिए। उनको ''[[पेरे ताँगीको आकृति]]'' (सन् १८८७) ले उज्यालो रङ्गमिश्रणका साथ उनको सफलता देखाउँछ र यो एक विकसित व्यक्तिगत शैलीको प्रमाण पनि हो।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=18–19}} रङ्गको बारेमा [[चार्ल्स ब्लाङ्क]]को ग्रन्थले उनलाई धेरै आकर्षित गरेको र उनलाई पूरक रङ्गहरूसँग काम गर्न प्रेरित गरेको थियो। फन गोखले पछि रङ्गको प्रभाव वर्णनात्मक मात्र नभई त्यो भन्दा माथि हुन्छ भन्ने विश्वास गर्न थालेका थिए भने यस सम्बन्धमा उनले भनेका छन्, "रङ्गले आफैमा केही व्यक्त गर्दछ"।{{sfnp|Sund|1988|loc=666}}{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let537/letter.html Letter 537]|ps= . Vincent to Theo, Nuenen, on or about Wednesday, 28 October 1885.}} ह्युजेसका अनुसार, फन गोखले रङ्गलाई "मनोवैज्ञानिक र नैतिक वजन" भएको रूपमा बुझेका थिए, जसलाई ''[[रात्रिकालीन क्याफे]]''को भड्किलो रातो र हरियो रङ्गहरूमा उदाहरणका रूपमा हेर्न सकिन्छ। यस कार्यबाट उनले "मानवताको भयानक आवेगहरू व्यक्त गर्न" चाहेका थिए।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 7}} पहेँलो रङ्ग उनको लागि सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण थियो, किनभने यसलाई भावनात्मक सत्यको प्रतीक मान्थ्यो। उनले पहेँलो रङ्गलाई सूर्यको प्रकाश, जीवन र ईश्वरको प्रतीकको रूपमा प्रयोग गरेका थिए।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 11}} फन गोख ग्रामीण जीवन र प्रकृतिको चित्रकार बन्न प्रयासरत थिए;{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 232}} आर्ल्समा आफ्नो पहिलो ग्रीष्मकालको समयमा उनले परिदृश्य र परम्परागत ग्रामीण जीवन चित्रण गर्न आफ्नो नयाँ रङ्गमिश्रणको प्रयोग गरेका थिए।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=20}} प्राकृतिक वस्तुहरूको पछाडि एउटा शक्ति अवस्थित हुन्छ भन्ने उनको विश्वासले उनलाई त्यो शक्तिको भाव वा प्रकृतिको सारलाई आफ्नो कलामा कैद गर्ने प्रयास गर्न प्रेरित गरेको थियो जुन कहिलेकाँही प्रतीकहरूको प्रयोग मार्फत प्रकट हुन्थ्यो।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 8–9}} सुरुमा [[जँ-फ्रँस्वा मिले]]बाट प्रतिलिपि गरिएको 'बीउ छर्ने व्यक्ति' चित्रमा उनका प्रस्तुतिहरूले शारीरिक श्रमको वीरताका सम्बन्धमा [[थोमस कार्लाइल]] र [[फ्रेडरिक नित्से]]का विचारहरूको प्रभाव झल्काउँदछन्<ref>{{Cite book |last=Wamberg |first=Jacob |title=Totalitarian Art and Modernity |publisher=Aarhus University Press |year=2010 |editor-last=Rasmussen |editor-first=Mikkel Bolt |pages=36–104 |chapter=Wounded Working Heroes: Seeing Millet and van Gogh through the Cleft Lens of Totalitarianism |editor-last2=Wamberg |editor-first2=Jacob}}</ref> भने यसका साथै यसले ती व्यक्तिलाई प्रचण्ड सूर्यमुनि जीवनको बीउ छरिरहेका ख्रीष्टको रूपमा उभ्याउँदा यसले फन गोखको धार्मिक विश्वासलाई पनि दर्शाउँदछ। {{sfnp|Sund|1988|loc=668}} यी त्यस्ता विषय र प्रसङ्गहरू थिए जसमा उनी बारम्बार फर्केर परिमार्जन र विकास गरिरहन्थे।{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 236}} उनका फूलका चित्रहरू प्रतीकात्मकताले भरिएको भएतापनि परम्परागत इसाई प्रतिमा विज्ञान प्रयोग गर्नुको सट्टा उनले आफ्नै नयाँ शैली बनाएका थिए जहाँ जीवन सूर्यमुनि बाँचिन्छ र काम भनेको जीवनको एउटा रूपक हो भन्ने अवधारणा राख्दछ।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 12}} आर्ल्समा वसन्त ऋतुका फूलहरू चित्रण गरेर र उज्यालो सूर्यको प्रकाशलाई कैद गर्न सिकेर आत्मविश्वास प्राप्त गरेपछि, उनी 'बीउ छर्ने मानिस' चित्रण गर्न तयार भएका थिए।{{sfnp|Sund|1988|loc=666}} [[चित्र:Vincent Willem van Gogh 098.jpg|thumb|''एटेनको बगैँचाको सम्झना'', सन् १८८८। [[हेर्मिट्टाग सङ्ग्रहालय]], सेन्ट पिटर्सबर्ग|alt=दुई महिलाहरूको नजिकको एउटा वर्गाकार चित्र जसमा एकजनाले छाता समातेकी छिन् भने अर्की महिलाले फूल समातेकी छिन्। तिनीहरूको पछाडि एक जवान महिला छिन् जो जङ्गली फूलहरूको ठूलो ओछ्यानमा फूलहरू टिपिरहेकी छिन्। तिनीहरू नदीको किनारमा घुमाउरो बाटोमा बगैँचाबाट हिँडिरहेका देखिन्छन्।]] उनले "यथार्थको भेष" भन्ने परिधिभित्रै रहे{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 223}} र धेरै शैलीगत गरिएका कार्यहरूको आलोचना गरेका थिए।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=21}} उनले पछि लेखेका थिए, ''तारामय रात''को अमूर्तता धेरै टाढा गएको र त्यसमा यथार्थ रूपमै "पृष्ठभूमिमा धेरै टाढा हराएको" थियो।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=21}} ह्युजेसले यसलाई चरम काल्पनिक आनन्दको क्षणको रूपमा वर्णन गर्दछन् जसमा ताराहरू एउटा ठूलो घुमाउरो रूपमा छन् जसले [[होकुसाई]]को ''[[कानागावाको विशाल आँधी]]'' को सम्झना दिलाउँछ यसका साथै माथि आकाशको चाल तल पृथ्वीमा रहेको साइप्रसको रूखको चालमा प्रतिबिम्बित हुन्छ र चित्रकारको परिकल्पना "रङ्गको बाक्लो र जोडदार मिश्रण" मा अनुवाद भएको छ।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 8}} सन् १८८५ र १८९० मा उनको मृत्युको बीचमा, फन गोखले एउटा 'ओभर' (कृतिको सङ्ग्रह) निर्माण गरिरहेको देखिन्छ।{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 224}} यो एउटा यस्तो सङ्ग्रह जसले उनको व्यक्तिगत दृष्टिकोणलाई प्रतिबिम्बित गर्थ्यो र यो व्यावसायिक रूपमा सफल हुन सक्थ्यो। उनी ब्लाङ्कको शैलीको परिभाषाबाट प्रभावित थिए, जस अनुसार एउटा साँचो चित्रकलाका लागि रङ्ग, परिप्रेक्ष्य र ब्रसको स्ट्रोकको सर्वोत्तम प्रयोग आवश्यक हुन्छ। फन गोखले आफूले निपुणता हासिल गरेको ठानेका चित्रहरूलाई "उद्देश्यपूर्ण" शब्द प्रयोग गर्दथे जबकि अन्यलाई उनले केवल अध्ययनका रूपमा लिन्थे।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=16–17}} उनले धेरै अध्ययन शृङ्खलाहरूको चित्रण गरेका {{sfnp|van Uitert|1981|loc= 223}} थिए जसमध्ये धेरैजसो निर्जीव वस्तुहरू थिए। यस्ता कलाकृतिहरू उनले रङ्गको प्रयोगको रूपमा वा साथीहरूलाई उपहार दिनका लागि बनाइएका थिए।{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 242}} आर्ल्सको कामले उनको 'ओभर' मा ठूलो योगदान पुर्‍याएको थियो त्यस समयका उनले सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण ठानेका चित्रहरूमा ''बीउ छर्ने मानिस'', ''रात्रिकालीन क्याफे'', ''[[एटेनको बगैँचाको सम्झना (आर्ल्सका महिलाहरू)|आर्ल्सका महिलाहरू]]'' र ''तारामय रात'' थिए। तिनीहरूको फराकिलो ब्रस स्ट्रोक, आविष्कारशील परिप्रेक्ष्य, रङ्ग, रूपरेखा र डिजाइनका साथ, यी चित्रहरूले उनले खोजेको शैलीलाई प्रतिनिधित्व गर्दछन्।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=21}} ===प्रमुख शृङ्खलाहरू=== [[चित्र:L'Arlésienne- Madame Joseph-Michel Ginoux (Marie Julien, 1848–1911) MET DT1396.jpg|thumb|upright|''लार्लेसियन: म्याडम गिनोक्स पुस्तकहरूका साथ'', नोभेम्बर १८८८। मेट्रोपोलिटन कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क|alt=एउटी सुसज्जित महिला आफ्नो दायाँ तर्फ (अवलोकनकर्ताको बायाँ) फर्किएर बसेकी छिन्। उनको काखमा दुईवटा पुस्तकहरू छन् र उनले पहेंलो पृष्ठभूमिको विपरीत गाढा रङ्गका लुगाहरू लगाएकी छिन्।]] फन गोखको शैलीगत विकासहरू सामान्यतया उनले युरोपका विभिन्न स्थानहरूमा बिताएका समयहरूसँग जोडिएका छन्। उनी स्थानीय संस्कृति र प्रकाशको अवस्थामा आफूलाई समाहित गर्न रुचाउँथे, यद्यपि उनले आफ्नो कार्यकालभरि एक उच्च व्यक्तिगत दृश्य दृष्टिकोण कायम राखेका थिए। एक कलाकारको रूपमा उनको विकास ढिलो थियो र उनी आफ्ना चित्रकलाका सीमाहरूको बारेमा सचेत थिए। फन गोख प्रायः नयाँ दृश्य उत्तेजनाहरूको सम्पर्कमा आउन र त्यसको माध्यमबाट आफ्नो प्राविधिक सीप विकास गर्नका लागि घर फर्किरहन्थे।{{sfnp|McQuillan|1989|loc=138}} कला इतिहासकार मेलिसा म्याक्विलनको विश्वास अनुसार यी बसाईँसराईहरूले पछिल्ला शैलीगत परिवर्तनहरूलाई पनि प्रतिबिम्बित गर्दछन् भने फन गोखले द्वन्द्वबाट बच्न र जब आदर्शवादी कलाकारले आफ्नो तत्कालीन अवस्थाको यथार्थको सामना गर्नुपर्थ्यो, तब त्यसलाई सम्हाल्ने संयन्त्र को रूपमा यी बसाईं सराईहरूलाई प्रयोग गर्दथे।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 193}} ====व्यक्तिका आकृतिहरू ==== फन गोखले व्यक्तिचित्रण आफ्नो सबैभन्दा ठूलो रुचिको विषय भएको बताएका थिए। सन् १८९० मा उनले लेखेका थिए, "मेरो पेशामा बाँकी सबै कुराभन्दा म जे कुराप्रति सबैभन्दा बढी भावुक छु, त्यो व्यक्तिचित्र हो, आधुनिक व्यक्तिचित्र।"<ref>{{Cite web |title=879 (883, W22): To Willemien van Gogh. Auvers-sur-Oise, Thursday, 5 June 1890. - Vincent van Gogh Letters |url=https://www.vangoghletters.org/vg/letters/let879/letter.html#translation |access-date=20 October 2022 |website=www.vangoghletters.org}}</ref> यो "चित्रकलामा एक मात्र यस्तो कुरा हो जसले मलाई गहिरो रूपमा छुन्छ र मलाई अनन्तको आभास दिन्छ।"{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 242}}{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let652/letter.html Letter 652]|ps= . Vincent to Theo van Gogh. Arles, Tuesday, 31 July 1888.}} उनले आफ्नी बहिनीलाई लेखेका थिए, उनी यस्ता व्यक्तिचित्रहरू बनाउन चाहन्छन् जुन चिरस्थायी रहोस् र उनले फोटोग्राफिक यथार्थवादको लक्ष्य राख्नुको सट्टा तिनीहरूको भावना र चरित्र कैद गर्न रङ्गको प्रयोग गर्नेछन्।{{refn|{{harvp|Channing|Bradley|2007|loc=67}}; {{harvp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let879/letter.html Letter 879]|ps= . Vincent to Willemien van Gogh. Auvers-sur-Oise, Thursday, 5 June 1890.}}}} फन गोखका सबैभन्दा नजिकका व्यक्तिहरू उनका व्यक्तिचित्रहरूमा प्रायः अनुपस्थित रहेतापनि उनले आफ्ना भाइ थिओको विरलै मात्र चित्र बनाएका थिए। उनकी आमाका व्यक्तिचित्रहरू भने तस्वीरहरूबाट बनाइएका थिए।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 198}} फन गोखले आर्ल्सका पोस्टमास्टर जोसेफ रोलिन र उनको परिवारको बारम्बार चित्र बनाएका थिए। ''ला बर्सेउज''का पाँचवटा संस्करणहरूमा, फन गोखले अगस्टिन रोलिनलाई चित्रण गरेका छन् जसले आफ्नो काखमा नदेखिने शिशु छोरीको कोक्रो हल्लाउन एउटा डोरी शान्तपूर्वक समातेकी छिन्। फन गोखले यसलाई सूर्यमुखी फूलका चित्रहरूको बीचमा राखेर एउटा 'त्रिपट्ट' (तीनवटा प्यानल भएको चित्र) को केन्द्रीय छविको रूपमा बनाउने योजना बनाएका थिए।<ref>{{Cite web |date=October 2004 |title=Vincent van Gogh (1853-1890) |url=https://www.metmuseum.org/toah/hd/gogh/hd_gogh.htm |access-date=20 October 2022 |website=www.metmuseum.org}}</ref> <gallery widths="135px" heights="165px" class="center"> File:Van Gogh - Bildnis der Mutter des Künstlers.jpeg|alt=एकजना बूढी महिला राम्रो लुगा लगाएर बसेको बेला बनाइएको नजिकको चित्र जो बायाँ तर्फ (दर्शकको दायाँ) फर्किएर बसेकी छिन्। उनको ओठमा मुस्कान छ र उनले गाढा रङ्गको माथिल्लो भाग र टोपी लगाएकी छिन्, जीवन्त हरियो पृष्ठभूमिको सामु।|''कलाकारकी आमाको चित्र'', अक्टोबर १८८८, नर्टन सिमोन कला सङ्ग्रहालय, पासाडेना, क्यालिफोर्निया File:Vincent van Gogh - Eugène Boch - Google Art Project.jpg|alt=एक तीव्र युवकको नजिकको चित्र, कोट र टाईसहित राम्रो लुगा लगाएको, उनको दायाँ तर्फ (दर्शकको बायाँ) फर्किएको, उनको जुँगा र गोटी दाह्री छ र उनी पृष्ठभूमिमा तारायुक्त आकाशको सामु उभिएका छन्।|''युजिन बोख (तारामय आकाशको अगाडि कवि)'', सन् १८८८, [[मुजे दोर्से]], पेरिस File:Vincent van Gogh - Portret van de postbode Joseph Roulin.jpg|alt=जुँगा र दाह्री भएको एक मध्यम उमेरको पुरुषको चित्र कुर्सीमा बसेको उनको बायाँ तर्फ (दर्शकको दायाँ) फर्किएको। उनको अनुहारमा विचारशील भाव छ र उनका हातहरू खाली छन् जबकि उनको बायाँ हात टेबलमा टिकेको छ, उनले गाढा निलो वर्दी र टोपी लगाएका छन्, फिक्का निलो पृष्ठभूमिको सामु।|''पोस्टम्यान जोसेफ रुलिनको चित्र'' (सन् १८४१–१९०३), अगस्ट १८८८ को सुरु, बोस्टन File:Vincent Willem van Gogh 084.jpg|alt=एक बूढी राम्रो लुगा लगाएकी महिला उनको दायाँ तर्फ (दर्शकको बायाँ) फर्किएर बसेकी छिन्। उनले आफ्ना हातहरू काखमा जोडेकी छिन्, र उनले गाढा रंगको माथिल्लो भाग र हरियो पोशाक लगाएकी छिन्, जीवन्त फूलको वालपेपर पृष्ठभूमिको सामु।|''ला बेर्सेज (अगुस्तँ रुलिन)'', सन् १८८९, बोस्टन </gallery> {{clear}} ====आत्म-चित्रहरू==== [[चित्र:Self-Portrait (Van Gogh September 1889).jpg|alt= बायाँ तर्फबाट भिन्सेन्त फन गोको एउटा चित्र, जसको अत्यन्तै तीव्र, एकाग्र हेराई र रातो दाह्री छ।|thumb|180x180px|''आत्म-चित्र'', सेप्टेम्बर १८८९। [[मुजे दोर्से]]]] फन गोखले सन् १८८५ र १८८९ को बीचमा ४३ भन्दा बढी आत्म-चित्रहरू बनाएका थिए।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 15}}{{efn|group=note|[[रेमब्रन्ट]] थोरै प्रमुख चित्रकारहरू मध्ये एक हुन् जसले ५० भन्दा बढी आत्म-चित्रहरूको उत्पादन गरेर यो सङ्ख्यालाई उछिनेका छन् तर उनले चालीस वर्षको अवधिमा यसो गरेका थिए।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 15}}}} ती आत्मचित्रहरूलाई प्रायः शृङ्खलाहरूमा पूरा गरिएको थियो। उदाहरणका लागि सन् १८८७ को मध्यतिर पेरिसमा कोरिएका चित्रहरू उनको मृत्यु हुनुभन्दा केही समय अघिसम्म जारी रहेका थिए।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc=263–269, 653}} सामान्यतया यी चित्रहरू अध्ययनका रूपमा थिए, जुन उनले अरूसँग घुलमिल हुन हिचकिचाउने समयमा वा मोडलहरूको अभाव हुँदा आफैलाई चित्रण गरेर बनाएका थिए।{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 242}}{{sfnp|Sund|2002|loc= 261}} फन गोखका आत्म-चित्रहरूले उच्च स्तरको आत्म-निरीक्षण झल्काउँछन्।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 10}} यी चित्रहरू प्राय: उनको जीवनका महत्त्वपूर्ण अवधिहरूलाई अङ्कित गर्ने उद्देश्यले बनाइएका थिए; उदाहरणका लागि, सन् १८८७ को मध्यतिरको पेरिस शृङ्खला त्यस समयमा कोरिएको थियो जब उनी क्लद मोनेत, पल सेजाने र सिग्नाकबारे सचेत भएका थिए।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 265–269}} ''खैरो ह्याट टोपी सहितको स्व-चित्र''मा, रङका भारी रेखाहरू क्यानभासमा बाहिरतिर फैलिएका छन्। यो त्यस अवधिको उनको सबैभन्दा प्रसिद्ध आत्म-चित्रहरू मध्ये एक हो, "यसको अत्यधिक व्यवस्थित लयबद्ध ब्रसस्ट्रोक र नियो-इम्प्रेसनिस्ट भण्डारबाट लिइएको नवीन प्रकाश पुञ्जलाई फन गोख आफैले 'उद्देश्यपूर्ण' क्यानभास भनेका थिए"।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=83}} यिनीहरूमा शारीरिक स्वरूपका विभिन्न प्रतिनिधित्वहरू छन्।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 15}} फन गोखको मानसिक र शारीरिक अवस्था सामान्यतया स्पष्ट देखिन्छ; उनी अस्तव्यस्त, नकोरिएको वा उपेक्षित दाह्रीमा, धसिएका आँखाहरू, कमजोर बङ्गारा, वा दाँत झरेको अवस्थामा देखिन सक्छन्। केही चित्रमा उनलाई लामो अनुहार वा प्रस्ट देखिने खप्पर, वा तिखो र सतर्क विशेषताहरूसहित देखाइएको छ। उनका कपाललाई कहिलेकाहीँ चम्किलो रातो र कहिलेकाहीँ खरानी रङमा चित्रण गरिएको छ।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 15}} फन गोखका स्व-चित्रहरू शैलीगत रूपमा भिन्न छन्। डिसेम्बर १८८८ पछि कोरिएका चित्रहरूमा जीवन्त रङहरूको कडा विरोधाभासले उनको छालाको थकित फिक्कापनलाई उजागर गर्दछ।{{sfnp|Sund|2002|loc= 261}} केहीले कलाकारलाई दाह्रीसहित र अरूले दाह्री बिना चित्रण गर्छन्। उनले आफ्नो कान काटेपछि कोरिएका चित्रहरूमा उनलाई पट्टि बाँधिएको अवस्थामा देखिन सकिन्छ। थोरै चित्रहरूमा मात्र उनले आफूलाई चित्रकारको रूपमा चित्रण गरेका छन्।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 15}} साँ-रेमीमा कोरिएका चित्रहरूले टाउकोलाई दायाँ तर्फबाट देखाउँछन्, जुन उनको क्षतिग्रस्त कानको विपरित पक्ष हो, किनकि उनले ऐनामा देखिएको आफ्नो प्रतिबिम्बलाई चित्रण गरेका थिए।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 535–537}}{{sfnp|Cohen|2003|loc=305–306}} <gallery widths="165" heights="165" class="center"> File:Vincent van Gogh - Self-portrait with grey felt hat - Google Art Project.jpg|alt=भिन्सेन्त फन गोखको बायाँबाट बनाइएको चित्र, आरामदार तर केन्द्रित दृष्टि, रातो दाह्री र खैरो टोपी लगाएका।|''खैरो ढल्केको ह्याट टोपीसहितको आत्म-चित्र'', हिउँद १८८७–८८। फन गोख सङ्ग्रहालय, एम्स्टर्डम File:Van Gogh Self-Portrait with Straw Hat 1887-Metropolitan.jpg|alt=भिन्सेन्त फन गोखको बायाँ पट्टीको चित्र, आरामदायी अभिव्यक्ति, रातो दाह्री र परालको टोपी लगाएका।|''[[परालको टोपीसहितको आत्म-चित्र]]'', पेरिस, हिउँद १८८७–८८। मेट्रोपोलिटन कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क File:Vincent van Gogh, Self-Portrait, 1889, NGA 106382.jpg|alt=भिन्सेन्त फन गोखको बायाँको (राम्रो कान), हातमा रङ्गमिश्रण सामग्री र ब्रसहरू। उनले निलो पोशाक लगाएका छन् भने उनको पहेँलो कपाल र दाह्री छ। पृष्ठभूमि गहिरो बैजनी रङ्गको छ।|''आत्म-चित्र'', सन् १८८९। नेसनल ग्यालरी अफ आर्ट, वासिङ्टन, डिसी। उनको साँ-रेमीका आत्म-चित्रहरूले अक्षत कान देखाउँछन्, जुन ऐनामा प्रतिबिम्बित भएअनुसार छ। File:Vincent Willem van Gogh 102.jpg|alt=भिन्सेन्त फन गोखको बायाँपट्टीको चित्र (राम्रो कान), दाह्रीविहीन।|''[[दाह्रीविहीन आत्म-चित्र]]'', (लगभग सेप्टेम्बर १८८९) यो फन गोखको अन्तिम आत्म-चित्र हुन सक्छ, जुन उनले आफ्नी आमालाई जन्मदिनको उपहारस्वरूप दिएका थिए।{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 131}}{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let806/letter.html#n-16 Letter 806, note 16]|ps= . Vincent to Theo van Gogh. Saint-Rémy-de-Provence, Saturday, 28 September 1889.}} </gallery> ====साइप्रस र जैतुनका रुखहरू==== [[चित्र:Vincent van Gogh - Road with Cypress and Star - c. 12-15 May 1890.jpg|thumb|upright|''[[साइप्रस र तारासहितको सडक]]'', मे १८९०, क्रेलर-मुलर सङ्ग्रहालय, ओटर्लो|alt= सडको छेउमा एउटा ठूलो साइप्रस रूखको चित्र, दुई व्यक्ति हिँड्दै, उनीहरूको पछाडि एउटा गाडा र घोडा र पृष्ठभूमिमा एउटा हरियो घर, तीव्र तारायुक्त आकाश मुनि।]] पन्ध्रवटा क्यानभासले साइप्रस रूखहरूलाई चित्रण गर्दछ, जुन रूखप्रति उनी आर्ल्समा मोहित भएका थिए।{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 101, 189–191}} उनले ती रूखहरूमा जीवन भर्ने काम गरेका थिए जसलाई परम्परागत रूपमा मृत्युको प्रतीक मानिन्थ्यो।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 8–9}} आर्ल्समा उनले सुरु गरेको साइप्रसको शृङ्खलामा रूखहरू टाढा, खेतहरूमा हावा रोक्ने बाधाको रूपमा चित्रित थिए; साँ-रेमीमा हुँदा उनले तिनलाई अग्रभूमिमा ल्याएका थिए।{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 110}} भिन्सेन्तले मे १८८९ मा थिओलाई लेखेको एक पत्र यस प्रकार छ: "साइप्रसले अझै मलाई व्यस्त राखेको छ, म तिनीहरूसँग मेरो सूर्यमुखीहरूको क्यानभासजस्तै केही गर्न चाहन्छु"; उनले थपे, "ती रेखा र अनुपातमा सुन्दर छन्, मिस्रको स्मारक स्तम्भ जस्तो।"{{sfnp|Rewald|1978|loc= 311}} सन् १८८९ को मध्यमा र उनकी बहिनी विलको अनुरोधमा, फन गोखले ''[[साइप्रस भएको गहुँको खेत]]'' का धेरै साना संस्करणहरूको चित्रण गरेका थिए।{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 132–133}} यी कृतिहरू घुमाउरो र बाक्लो रङ्ग प्रयोगका कारण विशेष छन्। यी चित्रहरूमा ''तारायुक्त रात'' पर्दछ जसमा साइप्रसले अग्रभूमिमा प्रभुत्व जमाउँछन्।{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 101, 189–191}} यसका अतिरिक्त, साइप्रसहरूलाई अग्रभूमिमा राखि बनाइएका अन्य उल्लेखनीय कृतिहरूमा ''साइप्रस'' (सन् १८८९), ''दुई व्यक्तिसहितको साइप्रस'' (सन् १८८९–९०) र ''[[साइप्रस र तारासहितको सडक]]'' (सन् १८९०) आदि समावेश छन्।{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 101}} सन् १८८९ को अन्तिम छ वा सात महिनाको अवधिमा, उनले जैतुनका रूखहरूका कम्तीमा पन्ध्र चित्रहरू पनि सिर्जना गरेका थिए जसलाई उनले समयको माग वा बाध्यकारी ठान्दथे।<ref name="NGA">{{cite web |url=http://www.nga.gov/collection/gallery/gg84/gg84-46627.html |title=The Olive Garden, 1889 |year=2011 |work=Collection |publisher=National Gallery of Art, Washington, DC |access-date=25 March 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110510143650/http://www.nga.gov/collection/gallery/gg84/gg84-46627.html |archive-date=10 May 2011 |url-status=live }}</ref> यी कृतिहरूमध्ये ''[[जैतुनको रूख (फन गोख शृङ्खला)|पृष्ठभूमिमा एल्पिलस सहितको जैतुनका रूखहरू]]'' (सन् १८८९) छ, जसको बारेमा उनले आफ्नो भाइलाई लेखेको पत्रमा भने, "अन्ततः मसँग जैतुनसहितको एउटा परिदृश्य छ।"{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 101}} साँ-रेमीमा हुँदा, फन गोखले आश्रय बाहिर समय बिताए, जहाँ उनले जैतुनका बगैँचामा रूखहरू चित्रित गरेका थिए। यी कृतिहरूमा, प्राकृतिक जीवनलाई बाङ्गो र ग्रन्थीले भरिएको (गठियाले ग्रस्त) रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 8–9}} <gallery widths="165" heights="165" class="center"> File:Van Gogh Starry Night Drawing.jpg|alt=एउटा परिदृश्यको चित्र जसमा तारायुक्त रातको आकाशले चित्रको दुई-तिहाइ भाग ओगटेको छ। बायाँ अग्रभूमिमा एउटा साइप्रस रूख चित्रको तल्लो भागदेखि माथिल्लो भागसम्म फैलिएको छ। बायाँतिर, गाउँको घर र अग्लो टुप्पो भएको एउटा चर्च पर्वत शृङ्खलाको फेदमा समूहबद्ध छन्। माथि दायाँतिर एउटा चन्द्रमा छ जसलाई प्रकाशको घेराद्वार घेरिएको छ। त्यहाँ धेरै चम्किला ठूला र साना ताराहरू छन् जो प्रत्येक घुमाउरो प्रभामण्डलले घेरिएका छन्। आकाशको केन्द्रमा आकाशगङ्गालाई दोहोरो घुमाउरो भुमरीको रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ।|''तारामय रातमा साइप्रस'', सन् १८८९ मा बनाएको चित्र पछि फन गोखले बाँसको कलम प्रयोग गरि बनाएको चित्र File:Van Gogh - Zypressen mit zwei weiblichen Figuren.jpeg|alt=साइप्रस रूखहरूको ठूलो समूहको चित्र, जसको छेउमा दुई युवती हिँडिरहेका छन्, पृष्ठभूमिमा एउटा ठूलो घर, बादलले ढाकिएको नीलो आकाश मुनि।|''साइप्रस र दुई महिला'', फेब्रुअरी १८९०। क्रेलर-मुलर सङ्ग्रहालय, ओटर्लो, नेदरल्यान्ड्स File:Vincent van Gogh - Wheat Field with Cypresses - Google Art Project.jpg|alt=उज्यालो दिउँसोको आकाश मुनि दुई ठूला साइप्रसका रूखहरूको चित्र, पहाड, झाडी, फूल र रूखहरूको परिदृश्यमा गहुँको खेतको छेउमा।|''[[साइप्रस भएको गहुँको खेत]]'', सेप्टेम्बर सन् १८८९। मेट्रोपोलिटन कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क File:Vincent Van Gogh 0016.jpg|alt=दुई ठूला साइप्रस रूखहरूको चित्र, दिउँसोको अन्तिम आकाश मुनि, एउटा चन्द्रमा सहित।|''साइप्रस'', सन् १८८९। मेट्रोपोलिटन कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क </gallery> ====बगैँचाहरू==== ''[[फूल फुल्ने बगैँचाहरू]]'' (''फुल्ने बगैँचाहरू'' पनि भनिने) फन गोखको फेब्रुअरी १८८८ मा आर्ल्समा आगमन पछि पूरा भएका पहिलो समूहका कृतिहरू मध्ये एक हुन्। यसमा सङ्ग्रहीत १४ वटा चित्रहरूले आशावादी, आनन्दित र दृश्यात्मक रूपमा वसन्तको विकासलाई अभिव्यक्त गर्दछन्। यी चित्रहरू संवेदनशील र मानवविहीन छन्। यस चित्र शृङ्खलालाई उनले छोटो समयमा चित्रण गरेर सकाएका र उनले यस शृङ्खलामा प्रभाववादको एउटा संस्करण ल्याएका थिए जुन यस अवधिमा व्यक्तिगत शैलीको बलियो भावनाको उभिएको थियो। फुल्ने रूखहरूको क्षणभङ्गुरता र ऋतुको समाप्ति उनको अनित्यताको भावना र आर्ल्समा नयाँ सुरुवातको विश्वाससँग मेल खाएजस्तो देखिन्थ्यो। त्यो वसन्तमा रूखहरू फुल्दा, उनले "एउटा यस्तो विषयवस्तुको संसार भेट्टाए जुन अझ बढी जापानी हुन सक्दैनथ्यो।"{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 331–333}} भिन्सेन्तले २१ अप्रिल १८८८ मा थिओलाई लेखेअनुसार, उनसँग १० वटा बगैँचाहरू छन् र "चेरीको रूखको एउटा ठूलो [चित्र] उनले बिगारेको थिए।"{{sfnp|Pickvance|1984|loc=45–53}} यस अवधिमा फन गोखले छायाँहरूको अधीनमा रहेर रूखहरूलाई चित्रण गरी प्रकाशको प्रयोगमा निपुणता हासिल गरेका थिए भने यी चित्रहरू हेर्दा तिनै चित्रित वस्तुहरू वास्तविक प्रकाशको स्रोत हुन् जस्तो देखिन्थ्यो। {{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 331–333}} अर्को वर्षको सुरुमा उनले बगैँचाहरूको अर्को सानो समूह चित्रण गरे जसमा ''[[आर्ल्सको दृश्य, फुल्ने बगैँचाहरू]]'' समावेश छ।{{sfnp|Hulsker|1980|loc=385}} फन गोख दक्षिणी फ्रान्सको परिदृश्य र वनस्पतिबाट मोहित थिए भने उनी प्रायः आर्ल्स नजिकैका खेतका बगैँचाहरूमा जाने गर्दथे। भूमध्यसागरीय जलवायुको जीवन्त प्रकाशमा उनको रङ्गमिश्रण कला उल्लेखनीय रूपमा उज्ज्वल भएको थियो।{{sfnp|Fell |1997|loc= 32}} <gallery widths="165" heights="165" class="center"> File:Van Gogh - Blühender Pfirsichbaum.jpeg|alt=उज्यालो नीलो आकाश मुनि काठको बार नजिकै फुल्ने बगैंचामा दुई गुलाबी आरुका रूखहरूको एक वाटरकलर|''फुलिरहेको गुलाबी आरुको रूख (मौभको सम्झना)'', जलरङ्ग चित्रण, मार्च १८८८। क्रेलर-मुलर संग्रहालय File:Vincent van Gogh - De roze boomgaard - Google Art Project.jpg|alt=उज्यालो नीलो आकाश मुनि फूल फुल्ने बगैँचाको एक चित्र।|''गुलाबी बगैँचा'', मार्च १८८८। फन गोख सङ्ग्रहालय, एम्स्टर्डम File:Van Gogh - Blühender Obstgarten, von Zypressen umgeben.jpeg|alt=उज्यालो नीलो आकाश मुनि ठूला साइप्रस रूखहरूले घेरिएको काठको तगारो नजिकै धेरै रूखहरूको फूल फुल्ने बगैँचाको एक चित्र।|''साइप्रसले घेरिएको फुलिरहेको बगैँचा'', अप्रिल १८८८। क्रेलर-मुलर सङ्ग्रहालय, ओटर्लो, नेदरल्यान्ड्स File:Vincent Van Gogh 0018.jpg|alt=तीनवटा फुलिरहेका रूखहरूको नजिकको दृश्य, जसको पछाडि एउटा ठूलो बगैँचा र खेत देख्न सकिन्छ जहाँ एकजना मानिस काम गरिरहेको छ, पृष्ठभूमिमा भवन र घरहरूले भरिएको एउटा गाउँ, उज्यालो आकाश मुनि।|''[[आर्ल्सको दृश्य, फुल्ने बगैँचाहरू]]'', अप्रिल १८८९। नोए पिनाकोथेके, म्युनिख </gallery> ==== गहुँका खेतहरू ==== [[चित्र:Vincent van Gogh - Wheatfield under thunderclouds - Google Art Project.jpg|thumb|upright=1.4|''[[गर्जनशील बादलमुनि गहुँको खेत]]'', सन् १८९०, [[फन गोख सङ्ग्रहालय]], एम्स्टर्डम, नेदरल्यान्ड्स|alt= गहुँको खेतको एक विस्तृत चित्रको बीचमा हरियो पहाडहरू र अँध्यारो तथा डरलाग्दो आकाशलाई चित्रण गरिएको छ।]] फन गोखले आर्ल्स वरपरको परिदृश्यको भ्रमणका क्रममा धेरै चित्रण यात्राहरू गरेका थिए। उनले अन्न, गहुँका खेत र क्षेत्रका अन्य ग्रामीण स्थलचिह्नहरूका चित्रहरू बनाएका थिए जसमा ''पुरानो मिल'' (सन् १८८८) पनि समावेश छ भने यो गहुँका खेतहरू भन्दा परको मनोरम संरचनाको उत्कृष्ट उदाहरण हो।{{sfnp|Pickvance|1984|loc= 177}} हेग, एन्टवर्प र पेरिसको बसाइँका विभिन्न विन्दुहरूमा फन गोखले आफ्नो झ्यालबाट देखिने दृश्य चित्रण गरेका थिए। यी कृतिहरू ''[[गहुँको खेत]]'' शृङ्खलामा परिणत भएका थिए जसमा साँ-रेमीको आश्रयमा उनको कोठाबाट देखिने दृश्य चित्रण गरिएको छ।{{sfnp|Hulsker|1980|loc=390–394}} फन गोखद्वारा चित्रित उनका अन्तिम चित्रहरू प्रायः उदास किसिमका भएतापनि यिनीहरू अनिवार्य रूपमा आशावादी रहेको र यी चित्रहरूले फन गोखको मृत्युको समयसम्म पनि, स्पष्ट मानसिक स्वास्थ्यमा फर्कने उनको इच्छालाई प्रतिबिम्बित गर्दछन्। तैपनि उनका केही अन्तिम कृतिहरूले उनको गहिरिँदै गएको चिन्तालाई प्रतिबिम्बित गर्दछ।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=283}}{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 680–686}} जुलाई १८९० मा, ओभरबाट लेखेको एक पत्रमा फन गोखले "पहाडहरूको विरुद्धको विशाल मैदान, समुद्रजस्तै असीम, नाजुक पहेँलो" मा उनी तल्लीन भएका छन् भनी उल्लेख गरेका थिए।{{sfnp|Edwards|1989|loc=115}} फन गोखले मे महिनामा खेतहरूबाट मोहित बनेका थिए जतिबेला गहुँ काँचो र हरियो थियो। उनको ''सेतो घर सहित ओभरमा गहुँका खेतहरू''ले पहेँलो र नीलोको अधिक मौन रङ्गमिश्रण देखाउँदछ, जसले एक आदर्श सद्भावको भावना सिर्जना गर्दछ।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 654}} लगभग १० जुलाई १८९० मा, फन गोखले थिओलाई "अशान्त आकाशमुनि गहुँका विशाल खेतहरू" बारे लेखेका थिए।{{refn|{{harvp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let898/letter.html Letter 898]|ps= . Vincent to Theo van Gogh and Jo van Gogh-Bonger. Auvers-sur-Oise, on or about Thursday, 10 July 1890.}}}} ''[[कागहरू सहितको गहुँको खेत]]''ले आफ्नो अन्तिम दिनहरूमा कलाकारको मानसिक अवस्था देखाउँदछ; हल्स्करले यस कृतिलाई "डरलाग्दो आकाश र अपशकुन कागहरू सहितको विनाशले भरिएको चित्र" भनेर वर्णन गरेका थिए।{{sfnp|Hulsker|1990|loc=478–479}} यसको गाढा रङ्गमिश्रण र भारी ब्रसस्ट्रोकहरूले खतराको भावना व्यक्त गर्दछन्।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 680}} <gallery widths="165px" heights="135px" class="center"> File:Van Gogh - Enclosed Wheat Field with Rising Sun (KM 106.596).jpg|alt= गहुँको खेत, नदी, घरहरू, पहाडहरू र उदाउँदो सूर्यको एक उज्ज्वल लगभग वर्गाकार चित्र।|''उदाउँदो सूर्यसहितको बन्द गहुँको खेत'', मे १८८९, क्रेलर-मुलर सङ्ग्रहालय, ओटर्लो, नेदरल्यान्ड्स File:Vincent Willem van Gogh, Dutch - Rain - Google Art Project.jpg|alt= बाक्लो मुसलधारे पानीमा गहुँको खेतको एउटा लगभग वर्गाकार चित्र।|''[[वर्षा (फन गोख)|वर्षा]]'' वा ''पानीमा बन्द गहुँको खेत'', नोभेम्बर १८८९, [[फिलाडेल्फिया कला सङ्ग्रहालय]], [[फिलाडेल्फिया]] File:Evening landscape at moonrise - Van Gogh.jpg|alt= परालका थुप्राहरू भएको अँध्यारो गहुँको खेतको लगभग वर्गाकार चित्र, उदाउँदो पूर्ण जून मुनि पृष्ठभूमिमा नदी र पहाडहरू सहित।|''[[गहुँका खेतहरू]]'', जुन १८८९ को सुरुमा। क्रेलर-मुलर सङ्ग्रहालय, ओटर्लो File:Vincent van Gogh - House at Auvers - Google Art Project.jpg|alt= दिउँसोको समयमा गहुँको खेतको लगभग वर्गाकार चित्र, पृष्ठभूमिमा परिदृश्य र एउटा सेतो घर सहित।|''सेतो घर सहित ओभेरमा गहुँको खेत'', जुन १८९०, [[फिलिप्स सङ्ग्रह]], वासिङ्टन, डिसी </gallery> ====फूलहरू==== [[चित्र:Vincent Willem van Gogh 127.jpg|thumb|upright|''स्थिर जीवन: चौध सूर्यमुखीहरू सहितको फूलदानी'', अगस्ट १८८८। नेसनल ग्यालेरी, लन्डन|alt=उज्यालो पहेँलो पृष्ठभूमिको विरुद्ध पहेँलो सतहमा सूर्यमुखीहरू रहेको एउटा सिरेमिक फूलदानी।]] फन गोखले फूलहरू सहित धेरै परिदृश्यहरू चित्रण गरेका थिए जसमा गुलाफ, पुस्कर र [[सूर्यमुखी]] जस्ता फूलहरू समावेश छन्। केहीले रङ्ग भाषामा उनको रुचि र जापानी [[उकियो-ए]]मा पनि उनको रुचिलाई प्रतिबिम्बित गर्दछन्।{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 80–81, 184–187}} मर्दै गरेका सूर्यमुखीहरूको दुई शृङ्खलाहरू रहेका छन्। पहिलो सन् १८८७ मा पेरिसमा चित्रण गरिएको थियो र यसले भुइँमा सुतेका फूलहरू देखाउँदछ। दोस्रो शृङ्खला एक वर्षपछि आर्ल्समा पूरा भएको थियो र यो बिहानीको सुरुवातको उज्यालोमा राखिएको फूलदानीमा गुच्छाहरूको हो।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 413}} दुवै बाक्लो तहको रङको कामबाट निर्मित छन् जसले, लन्डन नेसनल ग्यालेरीका अनुसार, "बीउको टाउकोको बनावट" लाई उजागर गर्दछ।<ref>{{cite web|url=https://www.nationalgallery.org.uk/paintings/vincent-van-gogh-sunflowers|title=Vincent van Gogh; Sunflowers; NG3863|publisher=National Gallery, London|access-date=1 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160812154012/http://www.nationalgallery.org.uk/paintings/vincent-van-gogh-sunflowers|archive-date=12 August 2016|url-status=live}}</ref> यी शृङ्खलाहरूमा, फन गोख आफ्ना चित्रहरूलाई व्यक्तिपरकता र भावनाले भर्ने आफ्नो सामान्य रुचिमा नढालेर यसको सट्टामा दुवै शृङ्खला गोगाँलाई आफ्नो प्राविधिक कौशल र कार्य विधिहरू प्रदर्शन गर्नका लागि बनाइएको {{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 411}} थियो जसले भ्रमण गर्न लागेका थिए। सन् १८८८ का चित्रहरू कलाकारको लागि आशावादको एक दुर्लभ अवधिमा सिर्जना गरिएको थियो। भिन्सेन्तले अगस्ट १८८८ मा थिओलाई लेखेकको पत्र यसप्रकार छ; {{quote|म मार्सेइजले (मार्सेइजका मानिसहरू) बुएबेस (परिकार) खाँदाजस्तो उत्साहका साथ चित्रण गर्दै छु, यसले तपाईँलाई आश्चर्यचकित पार्दैन जब यो ठूला सूर्यमुखीहरू चित्रण गर्ने प्रश्न आउँछ&nbsp;... यदि मैले यो योजना पूरा गरेँ भने त्यहाँ एउटा दर्जन चित्रहरू हुनेछन्। त्यसैले सम्पूर्ण कुरा नीलो र पहेँलोमा एउटा तालमेल मिल्नेछ। म यसमा हरेक बिहान, सूर्योदयदेखि काम गर्दछु। किनभने फूलहरू चाँडै ओइलाउँछन् र यो सबै एकै पटकमा गर्ने कुरा हो।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let666/letter.html Letter 666]|ps= . Vincent to Theo van Gogh. Arles, Tuesday, 21 or Wednesday, 22 August 1888.}}}} गोगाँको भ्रमणको प्रत्याशामा पर्खालहरू सजाउनको लागि सूर्यमुखीहरू चित्रण गरिएको थियो भने फन गोखले आर्ल्समा ''[[पहेँलो घरको पाहुना कोठा]]'' वरिपरि व्यक्तिगत कृतिहरू राखेका थिए। गोगाँ गहिरो रूपमा प्रभावित भए र पछि पेरिस संस्करणहरू मध्ये उनले दुईवटा प्राप्त गरेका थिए।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 411}} गोगाँको प्रस्थान पछि, फन गोखले सूर्यमुखीहरूको दुई प्रमुख संस्करणहरूलाई ''बेर्सेज त्रिपट्ट''को एउटा अंशको रूपमा कल्पना गरे र तिनीहरूलाई आफ्नो ''ले भँ'' ब्रसेल्स प्रदर्शनीमा समावेश गरेका थिए। आज यस शृङ्खलाका प्रमुख भागहरू उनका सबैभन्दा प्रसिद्ध चित्रहरू मध्येमा पर्दछन्। यी चित्रहरू पहेँलो रङ्गको रोगसूचक अर्थ र पहेँलो घरसँग यसको सम्बन्ध, ब्रसस्ट्रोकहरूको अभिव्यञ्जनावाद र प्रायः गाढा पृष्ठभूमिहरू विरुद्धको तिनीहरूको विपरितताको लागि परिचित छ।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 417}} <gallery widths="165" heights="165" class="center"> File:Vincent Willem van Gogh 128.jpg|alt=फिक्का नीलो पृष्ठभूमिको विरुद्ध पहेँलो सतहमा सूर्यमुखीहरू सहितको एउटा सिरेमिक फूलदानी।|''[[सूर्यमुखी (फन गोख शृङ्खला)|स्थिर जीवन: बाह्र सूर्यमुखीहरू सहितको फूलदानी]]'', अगस्ट १८८८। नोए पिनाकोथेके, म्युनिख File:Irises-Vincent van Gogh.jpg|alt=बगैँचामा उब्जिएको आइरिस। त्यहाँ खाली माटो देखिन्छ र पृष्ठभूमिमा सुन्तला रङ्गका फूलहरू छन्।|''आइरिस (चित्रकला)'', मे १८८९। जे. पल गेती सङ्ग्रहालय, लस एन्जलस File:Vincent van Gogh - Almond blossom - Google Art Project.jpg|alt=फिक्का नीलो आकाशको विरुद्ध रूखको हाँगाहरूमा फिक्का गुलाबी फूलहरू।|''बदामको फूल'', फेब्रुअरी १८९०। फन गोख सङ्ग्रहालय, एम्स्टर्डम File:Vincent van Gogh - Irises - Google Art Project.jpg|alt=पहेँलो फूलदानीमा आइरिस फूलहरू र केही हरियो पातहरू।|''स्थिर जीवन: पहेँलो पृष्ठभूमिको विरुद्ध आइरिसहरू सहितको फूलदानी'', मे १८९०, फन गोख सङ्ग्रहालय, एम्स्टर्डम{{sfnp|Naifeh|Smith|2011|loc= 819–820}} <!-- File:Van Gogh - Vase of Roses.jpg|alt=फिक्का हरियो पृष्ठभूमिको विरुद्ध हरियो फूलदानीमा फिक्का गुलाबी गुलाब।|''स्थिर जीवन: गुलाफहरू सहितको फूलदानी'', मे १८९०, मेट्रोपोलिटन कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क{{sfnp|Naifeh|Smith|2011|loc= 819–820}} --> </gallery> {{clear}} == प्रतिष्ठा र विरासत == [[चित्र:Jo van Gogh-Bonger, by Woodbury and Page-2.jpg|thumb|upright|[[योहाना फन गोख-बोङ्गर]], सन् १८८९|alt=एक जवान महिलाको सहज अभिव्यक्ति र हल्का मुस्कानका साथ टाउकोको औपचारिक श्यामश्वेत तस्वीर]] सन् १८८० को दशकको अन्त्यतिर फन गोखको पहिलो प्रदर्शनीहरू पछि कलाकार, कला समीक्षक, व्यापारी र सङ्कलनकर्ताहरू माझ उनको प्रतिष्ठा निरन्तर बढ्दै गएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref> सन् १८८७ मा, [[अँद्रे आन्तोन]]ले पेरिसको [[थिएटर लिब्र]]मा [[जर्ज सुरात]] र [[पल सिन्याक]]का कामहरूसँगै फन गोखका चित्रहरू पनि राखेका थिए भने तीमध्ये केही जुलियन टाङ्गुईले प्राप्त गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 305}}</ref> सन् १८८९ मा, अल्बर्ट ओरियरले ''ल मोदेरनिस्त इलुस्त्रे'' पत्रिकामा उनको कामलाई "आगो, तीव्रता र घाम" को विशेषता भएको भनी वर्णन गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 307}}</ref> जनवरी १८९० मा ब्रसेल्सको सोस्येते दे-आर्तिस्त एँदेपाँदाँ ({{भाषा-फ्रान्सेली|Société des Artistes Indépendants}}) मा उनका १० वटा चित्रहरू प्रदर्शन गरिएका थिए।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc=72}}</ref> फ्रान्सेली राष्ट्रपति [[सादी कार्नो|मारी फ्रँस्वा सादी कार्नो]] फन गोखको कामबाट प्रभावित भएको भनिएको थियो।<ref>{{cite news |url=https://www.telegraph.co.uk/news/2018/08/27/van-gogh-not-unappreciated-lifetime-myth-busting-letter-shows/ |title=Van Gogh was not unappreciated in his lifetime, myth-busting letter shows |work=The Daily Telegraph |last=Furness |first=Hannah |date=27 August 2018 |access-date=7 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180908015803/https://www.telegraph.co.uk/news/2018/08/27/van-gogh-not-unappreciated-lifetime-myth-busting-letter-shows/ |archive-date=8 September 2018 |url-status=live }}</ref> फन गोखको मृत्युपछि, ब्रसेल्स, पेरिस, हेग र एन्टवर्पमा स्मृति प्रदर्शनीहरू आयोजना गरिएका थिए। उनका कामहरू ''[[ले भँ]]''मा छवटा चित्रहरू सहित धेरै उच्च-प्रोफाइल प्रदर्शनीहरूमा देखाइएका थिए भने सन् १८९१ मा ब्रसेल्समा एक पूर्वव्यापी प्रदर्शनी भएको थियो।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc=72}}</ref> सन् १८९२ मा [[ओक्तेभे मिर्बेउ]]ले लेखेका थिए, फन गोखको आत्महत्या कलाका लागि "एक असीमित दुखद क्षति थियो... यद्यपि जनता उनको भव्य अन्त्येष्टिमा भीड लागेनन् र बिचारा भिन्सेन्त फन गोख, जसको मृत्युको अर्थ प्रतिभाको एउटा सुन्दर ज्वाला निभ्नु हो, उनी आफ्नो जीवन जस्तै गुमनाम र उपेक्षित भएर मृत्युमा गए।"<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 305}}</ref> सन् १८९१ जनवरीमा उनका भाइ थिओको मृत्युले भिन्सेन्तको सबैभन्दा ठूलो र राम्रो पहुँच भएको समर्थकलाई गुमेको थियो।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 310}}</ref> थिओकी विधवा योहान फन गोख-बोङ्गर बीसको दशककी डच महिला थिइन् जसले न त आफ्नो पतिलाई न त जेठाजुलाई धेरै समयदेखि चिनेकी थिइन्। उनले अचानक सयौँ चित्र, पत्र र रेखाचित्रहरूका साथै आफ्नो शिशु छोरा भिन्सेन्त विलेम फन गोखको हेरचाह गर्नुपर्ने भएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref>{{efn|group=note|उनको पति परिवारको एकमात्र सहारा थिए, र योहानासँग पेरिसमा एउटा कोठा, केही फर्निचरका सामानहरू र जेठाजुका चित्रहरू मात्र बाँकी थिए, जसलाई त्यस समयमा "कुनै मूल्य नभएको" रूपमा हेरिन्थ्यो।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://www.webexhibits.org/vangogh/memoir/nephew/1.html Memoirs of V.W. van Gogh]}}}} गोगाँ फन गोखको प्रतिष्ठा बढाउन सहयोग गर्ने पक्षमा थिएनन् र जोका भाइ एन्ड्रिज बोङ्गर पनि उनको कामको बारेमा खासै उत्साहित देखिएनन्।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref> समीक्षकहरूमध्ये फन गोखका प्रारम्भिक समर्थकहरू मध्ये एक, ओरियरको सन् १८९२ मा २७ वर्षको उमेरमा [[टाइफाइड|टाइफाइड ज्वरो]]का कारण मृत्यु भएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> [[चित्र:Vincent Van Gogh 0013.jpg|thumb|right|upright|''त्रास्कोँ जाने बाटोमा चित्रकार'', अगस्ट १८८८ (दोस्रो विश्वयुद्धमा आगोले नष्ट भएको)|alt=एउटा परालको टोपी लगाएको मानिस, क्यानभास र पेन्टबक्स बोकेर, रूखले घेरिएको, पातहरू छरिएको ग्रामीण सडकमा देब्रेतिर हिँडिरहेको चित्र]] सन् १८९२ मा, [[एमिल बेर्नार]]ले [[पेरिस]]मा फन गोखको चित्रहरूको एउटा सानो एकल प्रदर्शनी आयोजना गरेका थिए भने [[जुल्याँ ताँगी]]ले फन-गोख-बोङ्गरबाट पठाइएका धेरै चित्रहरूसहित फन गोखका अन्य चित्रहरूलाई प्रदर्शनमा राखेका थिए। अप्रिल १८९४ मा, पेरिसको [[दुराँ-रुएल]] ग्यालरीले फन गोखको कलाकृतिहरूबाट १० वटा चित्रहरू बिक्रीको लागि स्वीकार गर्न सहमति जनाएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> सन् १८९६ मा, त्यतिबेलाका एक अज्ञात कला फाभिवादी विद्यार्थी चित्रकार [[हेनरी मातिस]]ले ब्रिटनीको बेल इल टापूमा जोन रसेलसँग भेट्न गएका थिए।<ref>{{sfnp| Spurling|1998|loc= 119–138}}</ref> <ref name=abc>{{cite web|url=http://www.abc.net.au/rn/arts/booktalk/stories/s1430343.htm|title=अज्ञात मातिस&nbsp;... – पुस्तक वार्ता|last=हिलरी स्पर्लिङसँग अन्तर्वार्ता|date=८ जुन २००५|work=ABC Online|access-date=१ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20111012112023/http://www.abc.net.au/rn/arts/booktalk/stories/s1430343.htm|archive-date=१२ अक्टोबर २०११|url-status=live}}</ref> रसेल फन गोखको घनिष्ठ मित्र थिए; उनले मातिसलाई डच चित्रकारको कामसँग परिचित गराएर उनलाई फन गोखको एउटा रेखाचित्र दिएका थिए। फन गोखबाट प्रभावित भएर, मातिसले माटोको रङ्गको चित्रकला छोडेर चम्किला रङ्गहरू अपनाएका थिए।<ref name=abc/>{{sfnp|Spurling|1998|loc= 138}} सन् १९०१ मा पेरिसमा, बर्नहाइम-ज्युन ग्यालरीमा फन गोखको एउटा ठूलो पूर्वव्यापी प्रदर्शनी आयोजना गरिएको थियो जसले [[आन्द्रे देराँ]] र [[मौरिस द भ्लामिङ्क]]लाई उत्साहित तुल्याएको र फाभिवादको उदयमा योगदान पुर्‍याएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> सन् १९१२ मा कोलोनमा सोन्डरबुन्ड कलाकारहरूसँग, सन् १९१३ मा न्युयोर्कमा आर्मरी प्रदर्शनी, र सन् १९१४ मा बर्लिनमा महत्वपूर्ण समूह प्रदर्शनीहरू भएका थिए,<ref>{{sfnp|Dorn|Leeman|1990}}</ref> [[हेन्क ब्रेमर]] फन गोखको बारेमा सिकाउन र बोल्नमा महत्वपूर्ण भूमिकामा थिए,<ref>{{sfnp|Rovers|2007|loc= 262}}</ref> र उनले [[हेलेन क्रोलर-मुलर]]लाई फन गोखको कलासँग परिचित गराएका थिए जो उनको कामको एक अति उत्सुक सङ्ग्रहकर्ता बनेकी थिइन्।<ref>{{sfnp|Rovers|2007|loc= 258}}</ref> जर्मनेली अभिव्यञ्जनावादका प्रारम्भिक व्यक्तित्वहरू जस्तै [[एमिल नोल्डे]]ले फन गोखको कामप्रति ऋण स्वीकार गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Selz|1968|p= 82}}</ref> फन गोखको प्रसिद्धि [[पहिलो विश्वयुद्ध]]भन्दा पहिले [[अस्ट्रिया]] र [[जर्मनी]]मा सर्वप्रथम शिखरमा पुगेको थियो,<ref>{{sfnp|Weikop|2007|loc= 208}}</ref> जसमा उनको पत्रहरूको तीन खण्डमा १९१४ मा प्रकाशनले सहयोग पुर्‍याएको थियो।<ref>{{sfnp|Naifeh|Smith|2011|loc= 867}}</ref> उनका पत्रहरू अभिव्यञ्जनात्मक र साहित्यिक छन् भने यी पत्रहरूलाई १९औँ शताब्दीको आफ्नो प्रकारको अग्रणी लेखाइको रूपमा वर्णन गरिएको छ।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 19}}</ref> यी पत्रहरूले फन गोखको एउटा शक्तिशाली पौराणिक कथाको सुरुवात गर्दछ जसमा उनलाई एक तीव्र र समर्पित चित्रकारको रूपमा उल्लेख गरि आफ्नो कलाको लागि कष्ट भोगेको र युवावस्थामै मृत्युवरण गरेको भनी वर्णन गर्दछ।<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= x}}</ref> सन् १९३४ मा, उपन्यासकार [[अर्भिङ स्टोन]]ले फन गोखको जीवनमा आधारित एउटा जीवनीपरक उपन्यास लेखे जसको शीर्षक थियो ''[[लस्ट फर लाइफ (उपन्यास)|लस्ट फर लाइफ]]'' राखिएको थियो जुन फन गोखका भाइ थिओलाई लेखेको पत्रहरूमा आधारित थियो।<ref>{{cite web|url=https://www.imdb.com/name/nm0994883/|title=भिन्सेन्त फन गोखका लागि IMDb|website=IMDb|access-date=९ मे २०१९|archive-url=https://web.archive.org/web/20190527102007/https://www.imdb.com/name/nm0994883/|archive-date=२७ मे २०१९|url-status=live}}</ref> यस उपन्यास र सन् १९५६ को यसै नामको चलचित्रले उनको प्रसिद्धिलाई अझै वृद्धि गरेको देखिन्छ। संयुक्त राज्यहरूमा स्टोनले अनुमान लगाएअनुसार, उनको अप्रत्याशित सर्वाधिक बिक्री भएका पुस्तक भन्दा पहिले केही सय मानिसहरूले मात्र फन गोखको बारेमा सुनेका थिए।<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= xii}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=dlhn_Kxgm8g | archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211114/dlhn_Kxgm8g| archive-date=१४ नोभेम्बर २०२१ | url-status=live|title=अर्भिङ स्टोन अन्तर्वार्ता |work= Day at Night|first=जेम्स |last=डे |date=२३ अप्रिल १९७४ |access-date=२ अगस्ट २०१७}}</ref> ===फन गोख सङ्ग्रहालय=== {{मुख्य|फन गोख सङ्ग्रहालय}} [[चित्र:Weesp and Amsterdam (Netherland, June 2020) - 7 (50550627911).jpg|thumb|फन गोख सङ्ग्रहालय, एम्स्टर्डम]] फन गोखको भतिजा [[भिन्सेन्त विलेम फन गोख]] (सन् १८९०–१९७८),<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 253}}</ref> ले आफ्नी आमाको मृत्यु सन् १९२५ मा भएपछि उनीसँग सम्बन्धित सबै सम्पत्तिको उत्तराधिकारी बनेका थिए। सन् १९५० को दशकको प्रारम्भमा उनले चार खण्ड र धेरै भाषाहरूमा प्रस्तुत पत्रहरूको पूर्ण संस्करणको प्रकाशनको व्यवस्था गरेका थिए। त्यसपछि उनले सम्पूर्ण सङ्ग्रह खरीद गर्न र राख्नको लागि एउटा फाउन्डेसनलाई अनुदान दिन डच सरकारसँग वार्ता सुरु गरेका थिए।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 252}}</ref> थिओका छोरा विलेम फन गोखले कलाकृतिहरू सम्भवतः उत्तम अवस्थाहरूमा प्रदर्शित गरिनेछन् भन्ने उद्देश्यले यो परियोजनाको योजना बनाएका थिए। यो परियोजना सन् १९६३ मा सुरु भएको थियोे जहाँ वास्तुकार [[खेरित रितभेल्त]]लाई यसको डिजाइनको जिम्मा दिइएको र सन् १९६४ मा उनको मृत्युपछि [[किशो कुरोकावा]]ले उक्त जिम्मेवारी सम्हालेका थिए।<ref name=nga>{{citation |url=http://www.nga.gov/exhibitions/vgmsm.shtm |title=भान गोगको भान गोगहरू: भान गोग संग्रहालय |date=४ अक्टोबर १९९८ |publisher=नेसनल ग्यालेरी अफ आर्ट |access-date=२३ अप्रिल २०११ |archive-url=https://web.archive.org/web/20100529195527/http://www.nga.gov/exhibitions/vgmsm.shtm |archive-date=२९ मे २०१० |url-status=live }}</ref> सन् १९६० को दशकभरि काम प्रगतिमा रह्यो र यसको भव्य उद्घाटनको लागि सन् १९७२ को वर्षलाई लक्षित गरिएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 253}}</ref> [[फन गोख सङ्ग्रहालय]] सन् १९७३ मा एम्स्टर्डमको [[म्युजियमप्लेन]] मा खुलेको थियो,<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= xiii}}</ref> यो राइक्सम्युजियमपछि नेदरल्यान्ड्सको दोस्रो सबैभन्दा लोकप्रिय सङ्ग्रहालय बन्न सफल भएको थियो नहाँ नियमित रूपमा वार्षिक १५ लाखभन्दा बढी आगन्तुकहरू आउने गर्दथे। सन् २०१५ मा यसले कीर्तिमानी १९ लाख आगन्तुकहरू पाएको थियो।<ref>{{cite news|url=http://www.at5.nl/artikelen/150751/bezoekersrecords_voor_van_gogh_museum_en_nemo|title=Bezoekersrecords voor Van Gogh Museum en NEMO|date=१५ डिसेम्बर २०१५|language=डच|work=AT5|access-date=४ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20160721082453/http://www.at5.nl/artikelen/150751/bezoekersrecords_voor_van_gogh_museum_en_nemo|archive-date=२१ जुलाई २०१६|url-status=live}}</ref> यस सङ्ग्रहालयमा ८५ प्रतिशत आगन्तुकहरू अन्य देशहरूबाट आएका थिए।<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/culture-professionals-network/2015/sep/01/van-gogh-museum-chief-axel-ruger-interview|title=फन गोख सङ्ग्रहालय प्रमुख: हाम्रो आयका स्रोतहरू विविधीकरण गर्नु महत्वपूर्ण छ|last=Caines|first=Matthew|date=१ सेप्टेम्बर २०१५|work=द गार्डियन|access-date=४ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20160826101634/https://www.theguardian.com/culture-professionals-network/2015/sep/01/van-gogh-museum-chief-axel-ruger-interview|archive-date=२६ अगस्ट २०१६|url-status=live}}</ref> == टिप्पणीहरू == {{Reflist|group=note}} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == {{sister project links|auto=1}} * [http://www.vggallery.com/ भिन्सेन्त फन गोख चित्र सङ्ग्राहलय], फन गोखका पत्र तथा कार्यहरूको सम्पूर्ण विवरण * [http://vangoghletters.org/ फन गोखद्वारा लिखित पत्रहरू] {{Webarchive|url=https://wayback.archive-it.org/all/20121025195053/http://vangoghletters.org/vg/ |date=2012-10-25 }} * [http://www.nga.gov/content/ngaweb/education/teachers/teaching-packets/van-gogh.html/ भिन्सेन्त फन गोख] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170920143009/https://www.nga.gov/content/ngaweb/education/teachers/teaching-packets/van-gogh.html/ |date=2017-09-20 }} शिक्षण कार्यक्रम * {{Gutenberg author | id=40599}} * {{Internet Archive author |sname=Vincent van Gogh}} * {{Librivox author |id=6171}} * {{IMDB name}} [[श्रेणी:भिन्सेन्त फन गोख]] [[श्रेणी:सन् १८५३ मा जन्म]] [[श्रेणी:सन् १८९० मा मृत्यु]] [[श्रेणी:चित्रकारहरू]] [[श्रेणी:पुरुष आत्महत्या]] he9q8xjkq5van28vr0bfx5he0x4nlpa 1354129 1354127 2026-05-03T04:49:04Z हिमाल सुवेदी 30817 /* */ 1354129 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = भिन्सेन्त फन गोख | image = Vincent van Gogh - Self-Portrait - Google Art Project (454045).jpg | alt = A head and shoulders portrait of a thirty something man, with a red beard, facing to the left | caption = सन् १८८७ मा गोखद्वारा बनाइएको उनको आत्म प्रतिमा जसलाई सिकागो कला संस्थानमा राखिएको छ। | birth_name = भिन्सेन्त विलम फन गोख | birth_date = {{Birth date|1853|3|30|df=y}} | birth_place = जुन्दार्त, नेदरल्यान्डस् | death_date = {{Death date and age|df=yes|1890|7|29|1853|3|30}} | death_place = उभेर-सु-वाज, फ्रान्स | death_cause = गोली हानी आत्महत्या | resting_place = उभेर-सु-वाज, फ्रान्स | resting_place_coordinates = {{Coord|49.07531|2.17894|type:landmark_region:FR|format=dms|display=inline}} | movement = उत्तर-प्रभावोत्पादी | education = | field = चित्रकारिता, स्थिर-जीवन अङ्कन, आकृति र भूदृश्य चित्रहरू | family = थिओ फन गोख (भाइ) | notable_works = {{ubl|''[[सिन होर्निक|सिन होर्निक चित्र शृङ्खला]]'' (सन् १८८२-८३)|''आलु भक्षक'' (सन् १८८५)|''सूर्यमुखी फूलहरूको शृङ्खला चित्रण'' (सन् १८८७)|''आर्लेसमा सुत्नेकोठा'' (सन् १८८८)|''[[तारामय रात]]'' (सन् १८८९)|''डाक्टर गचेतको आकृति'' (सन् १८९०)|''कागहरू रहेको गहुँबारी'' (सन् १८९०)|''सियोस्ता'' (सन् १८९०)|''उभेरको गृजाघर'' (सन् १८९०)|''|''[[दुःखी वृद्ध मानिस]]'' (सन् १८९०)}} }} '''भिन्सेन्त विलम फन गोख''' ({{IPA-nl|ˈvɪnsɛnt ˈʋɪləm vɑn ˈɣɔx|lang|Nl-Vincent_van_Gogh.ogg}} (३० मार्च १८५३ – २९ जुलाई १८९०) एक नेदरल्यान्डेेेली उत्तर प्रभावोत्पादी चित्रकार थिए। उनी मरणोपरान्त पश्चिमी कला इतिहासमा सबैभन्दा प्रसिद्ध र प्रभावशाली व्यक्तित्वहरू मध्ये एक थिए। सानै उमेरदेखि चित्रकला सुरु गरेका उनले बीसको दशकको मध्यपछि आफ्नो जीवनको अन्तिम दुई वर्षमा असङ्ख्य प्रसिद्ध चित्रहरू चित्रित गरेका थिए। उनीद्वारा बनाइएका अधिकांश चित्रहरूमा भूपरिदृश्य, सूर्यमुखी, गहुँको खेतहरू आदि समावेश छन्। एक दशकको अवधिमा उनले २,१०० भन्दा बढी चित्रहरू बनाए जसमा ८६० तेल चित्र, १,३०० भन्दा बढी जलनाला, रेखाचित्र तथा भूदृश्यहरू समावेश छन्। उनका प्रारम्भिक कार्यहरू अधिकतम स्थिर जीवन र कृषक श्रमिकहरूको चित्रणमा रङ्गहरूद्वारा सङ्केत गरिएको थियो जसले उनका पछिका चित्रकर्महरूलाई त्यसबाट छुट्टाएको थियो। व्यावसायिक रूपमा असफल भएपनि उनले बनाएका चित्रहरू निकै प्रसिद्ध रहेका छन्।<ref>Tralbaut (1981), 286,287</ref><ref>Hulsker (1990), 390</ref> लामो समयदेखि मानसिक रोगबाट पीडित उनले ३७ वर्षको उमेरमा आत्महत्या गरेका थिए। एक उच्चमध्यम वर्गीय परिवारमा जन्मिएका उनी आफ्नो बाल्यकालदेखिनै शान्त, गम्भीर र विचारशील थिए। युवावस्थामा उनले एक कला व्यवसायिकको रूपमा काम गरेका थिए भने यस क्रममा उनले थुप्रै ठाउँहरूको यात्रा पनि गरेका थिए। तर लन्डनमा स्थानान्तरण भएपछि उनी निकै उदास बनेका थिए। त्यसपछिका दिनहरूमा उनी धार्मिक रूपमा सक्रियता देखाउँदै दक्षिणी बेल्जियममा सेवकको रूपमा समय बिताएका थिए। सन् १८८१ मा आफ्ना आमाबुबासँग घर फर्किनुपूर्व उनले कलामा आधुनिकतावादी प्रवृत्तिहरूको बारेमा थुप्रै जानकारीहरू लिइसकेका थिए र सोही वर्षबाट उनले चित्रकर्म सुरु गरेका थिए। सन् १८८१ मा, चित्रकारिता सुरु गर्नुपूर्व उनी अस्वस्थ बनेका थिए। उनका भाइ थिओले उनलाई आर्थिक रूपमा समर्थन गरेका थिए भने उनीहरू दुवैले मिलेर आफ्ना परिवारजन तथा परिचित मानिसहरूलाई लामो पत्राचार गरेका थिए। सन् १८८६ मा उनले पेरिस बसाइँसराइ गरि एमिले बर्नार्ड र [[पल गोगाँ]] जस्ता ''[[आभँ-गार्द|अग्रगामी]]'' सदस्यहरूलाई भेटेका थिए जसले प्रभाववादी संवेदनशीलताको विरुद्धमा प्रतिक्रिया दिइरहेका थिए। उनको काम विकसित हुँदै जाँदा उनले स्थिर जीवन र स्थानीय परिदृश्यहरूका लागि एउटा नयाँ दृष्टिकोण सिर्जना गरेका थिए। उनका चित्रहरू चम्किलो रङ्गका हुँदै गएको र उनले एउटा यस्तो शैली विकास गरे जुन सन् १८८८ मा फ्रान्सको दक्षिणमा पर्ने [[आर्लेस]] बसाइका क्रममा पूर्ण रूपमा साकार भएको थियो। यस अवधिमा उनले [[जैतूनका रूखहरू (फन गोख शृङ्खला)|जैतूनका रूख]]हरू, [[गहुँ खेत (फन गोख शृङ्खला)|गहुँका खेत]]हरू र [[सूर्यमुखी (फन गोख शृङ्खला)|सूर्यमुखी]] फूलकन शृङ्खलाहरू समावेश गर्न आफ्ना विषयवस्तुहरूलाई फराकिलो बनाएका थिए। फन गोख मानसिक रोगका लहरहरू र भ्रमबाट पीडित रहेको भएतापनि उनी आफ्नो मानसिक स्थिरताको बारेमा चिन्तित थिए। उनले प्रायः आफ्नो शारीरिक स्वास्थ्यलाई बेवास्ता गर्दथे भने उनले राम्रोसँग खाना नखाने र अत्यधिक रक्सी पिउने गर्दथे। गोगाँसँगको उनको मित्रता छुरा प्रहारको विवादपछि समाप्त भएको थियो जब क्रोधमा उनले आफ्नै देब्रे कानको एक भाग काटेका थिए। त्यसपछि उनले साँ-रेमी सहितका मानसिक अस्पतालहरूमा समय बिताएका थिए। अस्पतालबाट फर्किएर पेरिस नजिकैको ओभेर-सुर-वाजमा सरेपछि, उनी [[होमियोप्याथी चिकित्सा पद्धती|होमियोप्याथिक]] चिकित्सक [[पल गचेत]]को रेखदेखमा आएका थिए। उनको डिप्रेसन जारी रहेको र सन् १८९० जुलाई २७ का दिन उनले आफ्नै छातीमा आफैले गोली हानेका थिए। त्यसको दुईदिनपछि चोटका कारण उनको मृत्यु भएको थियो। फन गोख आफ्नो जीवनकालमा असफल बनेका र उनलाई पागल र असफल व्यक्तिको रूपमा पनि लिइने गरिन्थ्यो। आफ्नो आत्महत्यापछि उनी प्रसिद्ध हुँदै गएका र सार्वजनिक कल्पनामा एक सर्वोत्कृष्ट "गलत बुझिएको प्रतिभाशाली" व्यक्तिको रूपमा अवस्थित छन्, यस्तो कलाकार "जहाँ पागलपन र रचनात्मकताका कुराहरू आपसमा जोडिन्छन्"।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 9}}</ref> २०औँ शताब्दीको प्रारम्भमा उनको चित्रकला शैलीका तत्वहरू [[फोभिवाद]] र जर्मन अभिव्यक्तिवादीहरूद्वारा आत्मसात गरिएपछि उनको ख्याति बढ्न थालेको थियो। उनले पछिल्ला दशकहरूमा व्यापक आलोचनात्मक, व्यावसायिक र लोकप्रिय सफलता प्राप्त गरेका र उनलाई एक महत्त्वपूर्ण तर दु:खद चित्रकारको रूपमा सम्झिने गरिन्छ। यस्तो खालको समस्याग्रस्त व्यक्तित्वले पीडित कलाकारको रसरङ्गमय आदर्शलाई प्रतिनिधित्व गर्दछ। == पत्रहरू == ==शैली र कृतिहरू== ===कलात्मक विकास=== [[चित्र:Vincent van Gogh - Starry Night - Google Art Project.jpg|thumb|''[[रोन नदीमाथि तारामय रात]]'', सन् १८८८। [[Musée d'Orsay|मुजे दोर्से]], पेरिस|alt= रोन नदीमाथि चम्किला ताराहरू बिच अँध्यारो तारामय रातको दृश्य। नदीपारि, टाढाका भवनहरूबाट उज्याला बत्तीहरू रोनको अँध्यारो पानीमा प्रतिबिम्बित भइरहेका छन्।]] फन गोखले विद्यालयमा हुँदा [[जलरङ चित्रकला|जलरङ]] मार्फत चित्र बनाएर रङ भर्ने काम गर्दथे तर उनका यस्ता चित्रकलाहरूका केही उदाहरण मात्र अस्तित्वमा रहेका छन् भने केहीको लेखकत्व विवादित छ।<ref>{{sfnp|Van Heugten|1996|loc= 246–251}}</ref> जब उनले वयस्कको रूपमा कलालाई अपनाए तब उनले यसलाई प्रारम्भिक स्तरबाट सुरु गरेका थिए। सन् १८८२ को प्रारम्भमा, उनका काका कर्नेलिस मारिनसले, जो एम्स्टर्डमको समकालीन कलाको एक प्रसिद्ध ग्यालरीका मालिक थिए, हेगको रेखाचित्रहरूको लागि अनुरोध गरेको भएतापनि फन गोखको काम अपेक्षा अनुसारको भएको थिएन। मारिनसले दोस्रो कमिसन प्रस्ताव गर्दै विषयवस्तुलाई विस्तृत रूपमा निर्दिष्ट गरेतातर परिणामबाट फेरि निराशजनक बनेका थिए। फन गोखले लगनशीलता देखाउँदै उनले आफ्नो स्टुडियोमा परिवर्तनशील सटर र विभिन्न चित्रण सामग्रीहरू र प्रकाशको प्रयोग गरेका थिए। एक वर्षभन्दा बढी समयसम्म उनले एकल आकृतिहरूमा काम जारी राखी&nbsp;– कालो र सेतोमा अत्यन्त विस्तृत अध्ययनहरू गरे{{efn|group=note|कालो र सेतोमा काम गर्ने कलाकारहरू, जस्तै चित्रित पत्रपत्रिकाहरू ''[[द ग्राफिक]]'' वा ''[[द इलस्ट्रेटेड लन्डन न्युज]]'' का लागि, फन गोखका मनपर्ने कलाकारहरू मध्येका थिए। {{sfnp|Pickvance|1974}}}} जसले त्यतिबेला उनलाई केवल आलोचना मात्र दिलाएको थियो। पछि, तिनै कलाकृतिहरूलाई प्रारम्भिक उत्कृष्ट कृतिहरूको रूपमा मान्यता प्राप्त भएको थियो।{{sfnp|Dorn|Keyes|2000}} अगस्ट १८८२ मा, थिओले भिन्सेन्तलाई बाहिरी प्राकृतिक परिवेशमा काम गर्नका लागि सामग्री किन्न पैसा दिएका थिए। भिन्सेन्तले लेखेको एक पत्रमा उनी "नयाँ जोसका साथ चित्र बनाइरहन सक्छन्" भन्ने उल्लेख थियो।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let253/letter.html पत्र २५३]|ps= . भिन्सेन्त फन गोखको तर्फबाट थिओ भान गोगलाई पत्र। हेग, शनिबार, ५ अगस्ट १८८२।}} सन् १८८३ को प्रारम्भदेखि, उनले बहु-आकृति रचनाहरूमा काम गर्न सुरु गरेका थिए। उनले तीमध्ये केहीको तस्वीरहरू खिचाएको भएतापनि उनका भाइले ती चित्रहरू जीवन्त नभएको टिप्पणी गरेपछि उनले ती सबै कृतिहरूलाई नष्ट गरी पुनः [[तेलचित्र|तेल चित्रकला]]तर्फ अग्रसर बनेका थिए। फन गोखले [[हागे स्कुल]]का प्रसिद्ध कलाकारहरू जस्तै [[जोहान हेन्ड्रिक वाइसेनब्रुख|वाइसेनब्रुख]] र [[बर्नार्ड ब्लोमर्स]] तर्फ ध्यान दिए र उनले उनीहरूबाट र हागे स्कुलको दोस्रो पुस्ताका [[थियोफिल द बक|द बक]] र [[हरम्यान जोहानेस भान डर वेले|भान डर वेले]] जस्ता चित्रकारहरूबाट प्राविधिक सल्लाह लिएका थिए।<ref>{{sfnp|Dorn|Schröder|Sillevis|1996}}</ref> देन्थ्रेमा छोटो समय बिताएपछि उनी नेदरल्यान्ड्स कै अर्को सहर नुएनेन सरेका थिए थिए भने त्यहाँ उनले धेरै ठूला चित्रहरूमा काम सुरु गरे तर तीमध्ये अधिकांशलाई उनले नष्ट गरिदिएका थिए। हाल यीमध्ये ''आलु भक्षक'' र यसका केही समकक्षी कृतिहरू मात्र अस्तित्वमा रहेका छन्।<ref>{{sfnp|Dorn|Schröder|Sillevis|1996}}</ref> [[रेज्क्सम्युजियम]]को भ्रमणपछि फन गोले [[रेम्ब्रन्ट]] र [[फ्रान्स हाल्स]] जस्ता कलाकारहरूको छिटो र लाभदायक ब्रसवर्क प्रति आफ्नो प्रशंसा व्यक्त गरेका थिए।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let535/letter.html Letter 535]|ps= To Theo van Gogh. Nuenen, on or about Tuesday, 13 October 1885.}}{{efn|group=note|{{harvp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let535/letter.html Letter 535 ]|ps= To Theo van Gogh. Nuenen, on or about Tuesday, 13 October 1885:{{paragraph break}}मैले पुराना डच चित्रहरू फेरि हेर्दा मलाई विशेषगरी के कुराले प्रभाव पार्‍यो भने ती सामान्यतया चाँडो चित्रित गरिएका थिए। हाल्स, रेम्ब्रान्ट, रुइसडेल जस्ता महान् कलाकारहरू र अन्य धेरैले चित्रहरूलाई सकेसम्म सिधै क्यानभासमा उतारेका छन् र त्यसमा उहाँहरूले धेरै पटक दोहोर्‍याए काम गर्नुभएन। यो कुरालाई पनि कृपया याद गरियोस्—कि यदि त्यो सफल भयो भने, उहाँहरूले त्यसलाई त्यसै छाडिदिन्छन्। विशेषगरी मैले रेम्ब्रन्ट र हाल्सका हातहरूको प्रशंसा गरेँ—ती हातहरू जसमा जीवन थियो तर आजकल मानिसहरूले चाहेजस्तो गरी निखारिएको थिएन... जाडोमा म पुराना चित्रहरूमा देखेका शैलीका विभिन्न कुराहरू अन्वेषण गर्नेछु। मैले आफूलाई आवश्यक पर्ने धेरै कुराहरू देखेँ तर सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा—यसलाई उनीहरू "हतारको कार्य" भन्छन्—त्यो पुराना डच चित्रकारहरूले गज्जबले गरेका थिए। त्यो—हतारको कार्य—थोरै ब्रसको स्ट्रोकहरूका साथ, उनीहरू अहिले यसको बारेमा सुन्न चाहँदैनन्—तर परिणाम कति सत्य हुन्छ।{{paragraph break}}}}}} आफ्ना धेरै कमजोरीहरू अनुभव र प्राविधिक विशेषज्ञताको कमीले गर्दा भएको कुरामा उनी सचेत थिए,{{sfnp|Dorn|Schröder|Sillevis|1996}} त्यसैले नोभेम्बर १८८५ मा उनले सिक्न र आफ्नो सीप विकास गर्न एन्टवर्प र पछि पेरिसको यात्रा गरेका थिए।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 708}} [[चित्र:Van_Gogh_The_Olive_Trees..jpg|thumb|''[[जैतुनका रुखहरू (फन गोख शृङ्खला)|जैतुनका रुखहरू र पृष्ठभूमिमा अल्पाइल्स]]'', सन् १८८९। आधुनिक कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क|alt=हरियो घुमाउरो जैतुनका रुखहरूको एउटा वर्गाकार चित्र; पृष्ठभूमिमा नीलो पहाडहरू र माथि नीलो आकाशमा सेतो बादलहरू।]] थिओले ''आलु भक्षक''मा प्रयोग गरिएको गाढा रङ्गको आलोचना गरेका थिए जसलाई उनले आधुनिक शैलीका लागि अनुपयुक्त ठान्दथे।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=18}} सन् १८८६ र १८८७ को बीचमा पेरिसमा रहँदा, फन गोखले एउटा नयाँ, हल्का रङ्गको रङ्गमिश्रणमा निपुणता हासिल गर्ने प्रयास गरेका थिए। उनको ''[[पेरे ताँगीको आकृति]]'' (सन् १८८७) ले उज्यालो रङ्गमिश्रणका साथ उनको सफलता देखाउँछ र यो एक विकसित व्यक्तिगत शैलीको प्रमाण पनि हो।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=18–19}} रङ्गको बारेमा [[चार्ल्स ब्लाङ्क]]को ग्रन्थले उनलाई धेरै आकर्षित गरेको र उनलाई पूरक रङ्गहरूसँग काम गर्न प्रेरित गरेको थियो। फन गोखले पछि रङ्गको प्रभाव वर्णनात्मक मात्र नभई त्यो भन्दा माथि हुन्छ भन्ने विश्वास गर्न थालेका थिए भने यस सम्बन्धमा उनले भनेका छन्, "रङ्गले आफैमा केही व्यक्त गर्दछ"।{{sfnp|Sund|1988|loc=666}}{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let537/letter.html Letter 537]|ps= . Vincent to Theo, Nuenen, on or about Wednesday, 28 October 1885.}} ह्युजेसका अनुसार, फन गोखले रङ्गलाई "मनोवैज्ञानिक र नैतिक वजन" भएको रूपमा बुझेका थिए, जसलाई ''[[रात्रिकालीन क्याफे]]''को भड्किलो रातो र हरियो रङ्गहरूमा उदाहरणका रूपमा हेर्न सकिन्छ। यस कार्यबाट उनले "मानवताको भयानक आवेगहरू व्यक्त गर्न" चाहेका थिए।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 7}} पहेँलो रङ्ग उनको लागि सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण थियो, किनभने यसलाई भावनात्मक सत्यको प्रतीक मान्थ्यो। उनले पहेँलो रङ्गलाई सूर्यको प्रकाश, जीवन र ईश्वरको प्रतीकको रूपमा प्रयोग गरेका थिए।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 11}} फन गोख ग्रामीण जीवन र प्रकृतिको चित्रकार बन्न प्रयासरत थिए;{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 232}} आर्ल्समा आफ्नो पहिलो ग्रीष्मकालको समयमा उनले परिदृश्य र परम्परागत ग्रामीण जीवन चित्रण गर्न आफ्नो नयाँ रङ्गमिश्रणको प्रयोग गरेका थिए।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=20}} प्राकृतिक वस्तुहरूको पछाडि एउटा शक्ति अवस्थित हुन्छ भन्ने उनको विश्वासले उनलाई त्यो शक्तिको भाव वा प्रकृतिको सारलाई आफ्नो कलामा कैद गर्ने प्रयास गर्न प्रेरित गरेको थियो जुन कहिलेकाँही प्रतीकहरूको प्रयोग मार्फत प्रकट हुन्थ्यो।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 8–9}} सुरुमा [[जँ-फ्रँस्वा मिले]]बाट प्रतिलिपि गरिएको 'बीउ छर्ने व्यक्ति' चित्रमा उनका प्रस्तुतिहरूले शारीरिक श्रमको वीरताका सम्बन्धमा [[थोमस कार्लाइल]] र [[फ्रेडरिक नित्से]]का विचारहरूको प्रभाव झल्काउँदछन्<ref>{{Cite book |last=Wamberg |first=Jacob |title=Totalitarian Art and Modernity |publisher=Aarhus University Press |year=2010 |editor-last=Rasmussen |editor-first=Mikkel Bolt |pages=36–104 |chapter=Wounded Working Heroes: Seeing Millet and van Gogh through the Cleft Lens of Totalitarianism |editor-last2=Wamberg |editor-first2=Jacob}}</ref> भने यसका साथै यसले ती व्यक्तिलाई प्रचण्ड सूर्यमुनि जीवनको बीउ छरिरहेका ख्रीष्टको रूपमा उभ्याउँदा यसले फन गोखको धार्मिक विश्वासलाई पनि दर्शाउँदछ। {{sfnp|Sund|1988|loc=668}} यी त्यस्ता विषय र प्रसङ्गहरू थिए जसमा उनी बारम्बार फर्केर परिमार्जन र विकास गरिरहन्थे।{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 236}} उनका फूलका चित्रहरू प्रतीकात्मकताले भरिएको भएतापनि परम्परागत इसाई प्रतिमा विज्ञान प्रयोग गर्नुको सट्टा उनले आफ्नै नयाँ शैली बनाएका थिए जहाँ जीवन सूर्यमुनि बाँचिन्छ र काम भनेको जीवनको एउटा रूपक हो भन्ने अवधारणा राख्दछ।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 12}} आर्ल्समा वसन्त ऋतुका फूलहरू चित्रण गरेर र उज्यालो सूर्यको प्रकाशलाई कैद गर्न सिकेर आत्मविश्वास प्राप्त गरेपछि, उनी 'बीउ छर्ने मानिस' चित्रण गर्न तयार भएका थिए।{{sfnp|Sund|1988|loc=666}} [[चित्र:Vincent Willem van Gogh 098.jpg|thumb|''एटेनको बगैँचाको सम्झना'', सन् १८८८। [[हेर्मिट्टाग सङ्ग्रहालय]], सेन्ट पिटर्सबर्ग|alt=दुई महिलाहरूको नजिकको एउटा वर्गाकार चित्र जसमा एकजनाले छाता समातेकी छिन् भने अर्की महिलाले फूल समातेकी छिन्। तिनीहरूको पछाडि एक जवान महिला छिन् जो जङ्गली फूलहरूको ठूलो ओछ्यानमा फूलहरू टिपिरहेकी छिन्। तिनीहरू नदीको किनारमा घुमाउरो बाटोमा बगैँचाबाट हिँडिरहेका देखिन्छन्।]] उनले "यथार्थको भेष" भन्ने परिधिभित्रै रहे{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 223}} र धेरै शैलीगत गरिएका कार्यहरूको आलोचना गरेका थिए।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=21}} उनले पछि लेखेका थिए, ''तारामय रात''को अमूर्तता धेरै टाढा गएको र त्यसमा यथार्थ रूपमै "पृष्ठभूमिमा धेरै टाढा हराएको" थियो।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=21}} ह्युजेसले यसलाई चरम काल्पनिक आनन्दको क्षणको रूपमा वर्णन गर्दछन् जसमा ताराहरू एउटा ठूलो घुमाउरो रूपमा छन् जसले [[होकुसाई]]को ''[[कानागावाको विशाल आँधी]]'' को सम्झना दिलाउँछ यसका साथै माथि आकाशको चाल तल पृथ्वीमा रहेको साइप्रसको रूखको चालमा प्रतिबिम्बित हुन्छ र चित्रकारको परिकल्पना "रङ्गको बाक्लो र जोडदार मिश्रण" मा अनुवाद भएको छ।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 8}} सन् १८८५ र १८९० मा उनको मृत्युको बीचमा, फन गोखले एउटा 'ओभर' (कृतिको सङ्ग्रह) निर्माण गरिरहेको देखिन्छ।{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 224}} यो एउटा यस्तो सङ्ग्रह जसले उनको व्यक्तिगत दृष्टिकोणलाई प्रतिबिम्बित गर्थ्यो र यो व्यावसायिक रूपमा सफल हुन सक्थ्यो। उनी ब्लाङ्कको शैलीको परिभाषाबाट प्रभावित थिए, जस अनुसार एउटा साँचो चित्रकलाका लागि रङ्ग, परिप्रेक्ष्य र ब्रसको स्ट्रोकको सर्वोत्तम प्रयोग आवश्यक हुन्छ। फन गोखले आफूले निपुणता हासिल गरेको ठानेका चित्रहरूलाई "उद्देश्यपूर्ण" शब्द प्रयोग गर्दथे जबकि अन्यलाई उनले केवल अध्ययनका रूपमा लिन्थे।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=16–17}} उनले धेरै अध्ययन शृङ्खलाहरूको चित्रण गरेका {{sfnp|van Uitert|1981|loc= 223}} थिए जसमध्ये धेरैजसो निर्जीव वस्तुहरू थिए। यस्ता कलाकृतिहरू उनले रङ्गको प्रयोगको रूपमा वा साथीहरूलाई उपहार दिनका लागि बनाइएका थिए।{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 242}} आर्ल्सको कामले उनको 'ओभर' मा ठूलो योगदान पुर्‍याएको थियो त्यस समयका उनले सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण ठानेका चित्रहरूमा ''बीउ छर्ने मानिस'', ''रात्रिकालीन क्याफे'', ''[[एटेनको बगैँचाको सम्झना (आर्ल्सका महिलाहरू)|आर्ल्सका महिलाहरू]]'' र ''तारामय रात'' थिए। तिनीहरूको फराकिलो ब्रस स्ट्रोक, आविष्कारशील परिप्रेक्ष्य, रङ्ग, रूपरेखा र डिजाइनका साथ, यी चित्रहरूले उनले खोजेको शैलीलाई प्रतिनिधित्व गर्दछन्।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=21}} ===प्रमुख शृङ्खलाहरू=== [[चित्र:L'Arlésienne- Madame Joseph-Michel Ginoux (Marie Julien, 1848–1911) MET DT1396.jpg|thumb|upright|''लार्लेसियन: म्याडम गिनोक्स पुस्तकहरूका साथ'', नोभेम्बर १८८८। मेट्रोपोलिटन कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क|alt=एउटी सुसज्जित महिला आफ्नो दायाँ तर्फ (अवलोकनकर्ताको बायाँ) फर्किएर बसेकी छिन्। उनको काखमा दुईवटा पुस्तकहरू छन् र उनले पहेंलो पृष्ठभूमिको विपरीत गाढा रङ्गका लुगाहरू लगाएकी छिन्।]] फन गोखको शैलीगत विकासहरू सामान्यतया उनले युरोपका विभिन्न स्थानहरूमा बिताएका समयहरूसँग जोडिएका छन्। उनी स्थानीय संस्कृति र प्रकाशको अवस्थामा आफूलाई समाहित गर्न रुचाउँथे, यद्यपि उनले आफ्नो कार्यकालभरि एक उच्च व्यक्तिगत दृश्य दृष्टिकोण कायम राखेका थिए। एक कलाकारको रूपमा उनको विकास ढिलो थियो र उनी आफ्ना चित्रकलाका सीमाहरूको बारेमा सचेत थिए। फन गोख प्रायः नयाँ दृश्य उत्तेजनाहरूको सम्पर्कमा आउन र त्यसको माध्यमबाट आफ्नो प्राविधिक सीप विकास गर्नका लागि घर फर्किरहन्थे।{{sfnp|McQuillan|1989|loc=138}} कला इतिहासकार मेलिसा म्याक्विलनको विश्वास अनुसार यी बसाईँसराईहरूले पछिल्ला शैलीगत परिवर्तनहरूलाई पनि प्रतिबिम्बित गर्दछन् भने फन गोखले द्वन्द्वबाट बच्न र जब आदर्शवादी कलाकारले आफ्नो तत्कालीन अवस्थाको यथार्थको सामना गर्नुपर्थ्यो, तब त्यसलाई सम्हाल्ने संयन्त्र को रूपमा यी बसाईं सराईहरूलाई प्रयोग गर्दथे।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 193}} ====व्यक्तिका आकृतिहरू ==== फन गोखले व्यक्तिचित्रण आफ्नो सबैभन्दा ठूलो रुचिको विषय भएको बताएका थिए। सन् १८९० मा उनले लेखेका थिए, "मेरो पेशामा बाँकी सबै कुराभन्दा म जे कुराप्रति सबैभन्दा बढी भावुक छु, त्यो व्यक्तिचित्र हो, आधुनिक व्यक्तिचित्र।"<ref>{{Cite web |title=879 (883, W22): To Willemien van Gogh. Auvers-sur-Oise, Thursday, 5 June 1890. - Vincent van Gogh Letters |url=https://www.vangoghletters.org/vg/letters/let879/letter.html#translation |access-date=20 October 2022 |website=www.vangoghletters.org}}</ref> यो "चित्रकलामा एक मात्र यस्तो कुरा हो जसले मलाई गहिरो रूपमा छुन्छ र मलाई अनन्तको आभास दिन्छ।"{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 242}}{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let652/letter.html Letter 652]|ps= . Vincent to Theo van Gogh. Arles, Tuesday, 31 July 1888.}} उनले आफ्नी बहिनीलाई लेखेका थिए, उनी यस्ता व्यक्तिचित्रहरू बनाउन चाहन्छन् जुन चिरस्थायी रहोस् र उनले फोटोग्राफिक यथार्थवादको लक्ष्य राख्नुको सट्टा तिनीहरूको भावना र चरित्र कैद गर्न रङ्गको प्रयोग गर्नेछन्।{{refn|{{harvp|Channing|Bradley|2007|loc=67}}; {{harvp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let879/letter.html Letter 879]|ps= . Vincent to Willemien van Gogh. Auvers-sur-Oise, Thursday, 5 June 1890.}}}} फन गोखका सबैभन्दा नजिकका व्यक्तिहरू उनका व्यक्तिचित्रहरूमा प्रायः अनुपस्थित रहेतापनि उनले आफ्ना भाइ थिओको विरलै मात्र चित्र बनाएका थिए। उनकी आमाका व्यक्तिचित्रहरू भने तस्वीरहरूबाट बनाइएका थिए।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 198}} फन गोखले आर्ल्सका पोस्टमास्टर जोसेफ रोलिन र उनको परिवारको बारम्बार चित्र बनाएका थिए। ''ला बर्सेउज''का पाँचवटा संस्करणहरूमा, फन गोखले अगस्टिन रोलिनलाई चित्रण गरेका छन् जसले आफ्नो काखमा नदेखिने शिशु छोरीको कोक्रो हल्लाउन एउटा डोरी शान्तपूर्वक समातेकी छिन्। फन गोखले यसलाई सूर्यमुखी फूलका चित्रहरूको बीचमा राखेर एउटा 'त्रिपट्ट' (तीनवटा प्यानल भएको चित्र) को केन्द्रीय छविको रूपमा बनाउने योजना बनाएका थिए।<ref>{{Cite web |date=October 2004 |title=Vincent van Gogh (1853-1890) |url=https://www.metmuseum.org/toah/hd/gogh/hd_gogh.htm |access-date=20 October 2022 |website=www.metmuseum.org}}</ref> <gallery widths="135px" heights="165px" class="center"> File:Van Gogh - Bildnis der Mutter des Künstlers.jpeg|alt=एकजना बूढी महिला राम्रो लुगा लगाएर बसेको बेला बनाइएको नजिकको चित्र जो बायाँ तर्फ (दर्शकको दायाँ) फर्किएर बसेकी छिन्। उनको ओठमा मुस्कान छ र उनले गाढा रङ्गको माथिल्लो भाग र टोपी लगाएकी छिन्, जीवन्त हरियो पृष्ठभूमिको सामु।|''कलाकारकी आमाको चित्र'', अक्टोबर १८८८, नर्टन सिमोन कला सङ्ग्रहालय, पासाडेना, क्यालिफोर्निया File:Vincent van Gogh - Eugène Boch - Google Art Project.jpg|alt=एक तीव्र युवकको नजिकको चित्र, कोट र टाईसहित राम्रो लुगा लगाएको, उनको दायाँ तर्फ (दर्शकको बायाँ) फर्किएको, उनको जुँगा र गोटी दाह्री छ र उनी पृष्ठभूमिमा तारायुक्त आकाशको सामु उभिएका छन्।|''युजिन बोख (तारामय आकाशको अगाडि कवि)'', सन् १८८८, [[मुजे दोर्से]], पेरिस File:Vincent van Gogh - Portret van de postbode Joseph Roulin.jpg|alt=जुँगा र दाह्री भएको एक मध्यम उमेरको पुरुषको चित्र कुर्सीमा बसेको उनको बायाँ तर्फ (दर्शकको दायाँ) फर्किएको। उनको अनुहारमा विचारशील भाव छ र उनका हातहरू खाली छन् जबकि उनको बायाँ हात टेबलमा टिकेको छ, उनले गाढा निलो वर्दी र टोपी लगाएका छन्, फिक्का निलो पृष्ठभूमिको सामु।|''पोस्टम्यान जोसेफ रुलिनको चित्र'' (सन् १८४१–१९०३), अगस्ट १८८८ को सुरु, बोस्टन File:Vincent Willem van Gogh 084.jpg|alt=एक बूढी राम्रो लुगा लगाएकी महिला उनको दायाँ तर्फ (दर्शकको बायाँ) फर्किएर बसेकी छिन्। उनले आफ्ना हातहरू काखमा जोडेकी छिन्, र उनले गाढा रंगको माथिल्लो भाग र हरियो पोशाक लगाएकी छिन्, जीवन्त फूलको वालपेपर पृष्ठभूमिको सामु।|''ला बेर्सेज (अगुस्तँ रुलिन)'', सन् १८८९, बोस्टन </gallery> {{clear}} ====आत्म-चित्रहरू==== [[चित्र:Self-Portrait (Van Gogh September 1889).jpg|alt= बायाँ तर्फबाट भिन्सेन्त फन गोको एउटा चित्र, जसको अत्यन्तै तीव्र, एकाग्र हेराई र रातो दाह्री छ।|thumb|180x180px|''आत्म-चित्र'', सेप्टेम्बर १८८९। [[मुजे दोर्से]]]] फन गोखले सन् १८८५ र १८८९ को बीचमा ४३ भन्दा बढी आत्म-चित्रहरू बनाएका थिए।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 15}}{{efn|group=note|[[रेमब्रन्ट]] थोरै प्रमुख चित्रकारहरू मध्ये एक हुन् जसले ५० भन्दा बढी आत्म-चित्रहरूको उत्पादन गरेर यो सङ्ख्यालाई उछिनेका छन् तर उनले चालीस वर्षको अवधिमा यसो गरेका थिए।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 15}}}} ती आत्मचित्रहरूलाई प्रायः शृङ्खलाहरूमा पूरा गरिएको थियो। उदाहरणका लागि सन् १८८७ को मध्यतिर पेरिसमा कोरिएका चित्रहरू उनको मृत्यु हुनुभन्दा केही समय अघिसम्म जारी रहेका थिए।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc=263–269, 653}} सामान्यतया यी चित्रहरू अध्ययनका रूपमा थिए, जुन उनले अरूसँग घुलमिल हुन हिचकिचाउने समयमा वा मोडलहरूको अभाव हुँदा आफैलाई चित्रण गरेर बनाएका थिए।{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 242}}{{sfnp|Sund|2002|loc= 261}} फन गोखका आत्म-चित्रहरूले उच्च स्तरको आत्म-निरीक्षण झल्काउँछन्।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 10}} यी चित्रहरू प्राय: उनको जीवनका महत्त्वपूर्ण अवधिहरूलाई अङ्कित गर्ने उद्देश्यले बनाइएका थिए; उदाहरणका लागि, सन् १८८७ को मध्यतिरको पेरिस शृङ्खला त्यस समयमा कोरिएको थियो जब उनी क्लद मोनेत, पल सेजाने र सिग्नाकबारे सचेत भएका थिए।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 265–269}} ''खैरो ह्याट टोपी सहितको स्व-चित्र''मा, रङका भारी रेखाहरू क्यानभासमा बाहिरतिर फैलिएका छन्। यो त्यस अवधिको उनको सबैभन्दा प्रसिद्ध आत्म-चित्रहरू मध्ये एक हो, "यसको अत्यधिक व्यवस्थित लयबद्ध ब्रसस्ट्रोक र नियो-इम्प्रेसनिस्ट भण्डारबाट लिइएको नवीन प्रकाश पुञ्जलाई फन गोख आफैले 'उद्देश्यपूर्ण' क्यानभास भनेका थिए"।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=83}} यिनीहरूमा शारीरिक स्वरूपका विभिन्न प्रतिनिधित्वहरू छन्।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 15}} फन गोखको मानसिक र शारीरिक अवस्था सामान्यतया स्पष्ट देखिन्छ; उनी अस्तव्यस्त, नकोरिएको वा उपेक्षित दाह्रीमा, धसिएका आँखाहरू, कमजोर बङ्गारा, वा दाँत झरेको अवस्थामा देखिन सक्छन्। केही चित्रमा उनलाई लामो अनुहार वा प्रस्ट देखिने खप्पर, वा तिखो र सतर्क विशेषताहरूसहित देखाइएको छ। उनका कपाललाई कहिलेकाहीँ चम्किलो रातो र कहिलेकाहीँ खरानी रङमा चित्रण गरिएको छ।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 15}} फन गोखका स्व-चित्रहरू शैलीगत रूपमा भिन्न छन्। डिसेम्बर १८८८ पछि कोरिएका चित्रहरूमा जीवन्त रङहरूको कडा विरोधाभासले उनको छालाको थकित फिक्कापनलाई उजागर गर्दछ।{{sfnp|Sund|2002|loc= 261}} केहीले कलाकारलाई दाह्रीसहित र अरूले दाह्री बिना चित्रण गर्छन्। उनले आफ्नो कान काटेपछि कोरिएका चित्रहरूमा उनलाई पट्टि बाँधिएको अवस्थामा देखिन सकिन्छ। थोरै चित्रहरूमा मात्र उनले आफूलाई चित्रकारको रूपमा चित्रण गरेका छन्।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 15}} साँ-रेमीमा कोरिएका चित्रहरूले टाउकोलाई दायाँ तर्फबाट देखाउँछन्, जुन उनको क्षतिग्रस्त कानको विपरित पक्ष हो, किनकि उनले ऐनामा देखिएको आफ्नो प्रतिबिम्बलाई चित्रण गरेका थिए।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 535–537}}{{sfnp|Cohen|2003|loc=305–306}} <gallery widths="165" heights="165" class="center"> File:Vincent van Gogh - Self-portrait with grey felt hat - Google Art Project.jpg|alt=भिन्सेन्त फन गोखको बायाँबाट बनाइएको चित्र, आरामदार तर केन्द्रित दृष्टि, रातो दाह्री र खैरो टोपी लगाएका।|''खैरो ढल्केको ह्याट टोपीसहितको आत्म-चित्र'', हिउँद १८८७–८८। फन गोख सङ्ग्रहालय, एम्स्टर्डम File:Van Gogh Self-Portrait with Straw Hat 1887-Metropolitan.jpg|alt=भिन्सेन्त फन गोखको बायाँ पट्टीको चित्र, आरामदायी अभिव्यक्ति, रातो दाह्री र परालको टोपी लगाएका।|''[[परालको टोपीसहितको आत्म-चित्र]]'', पेरिस, हिउँद १८८७–८८। मेट्रोपोलिटन कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क File:Vincent van Gogh, Self-Portrait, 1889, NGA 106382.jpg|alt=भिन्सेन्त फन गोखको बायाँको (राम्रो कान), हातमा रङ्गमिश्रण सामग्री र ब्रसहरू। उनले निलो पोशाक लगाएका छन् भने उनको पहेँलो कपाल र दाह्री छ। पृष्ठभूमि गहिरो बैजनी रङ्गको छ।|''आत्म-चित्र'', सन् १८८९। नेसनल ग्यालरी अफ आर्ट, वासिङ्टन, डिसी। उनको साँ-रेमीका आत्म-चित्रहरूले अक्षत कान देखाउँछन्, जुन ऐनामा प्रतिबिम्बित भएअनुसार छ। File:Vincent Willem van Gogh 102.jpg|alt=भिन्सेन्त फन गोखको बायाँपट्टीको चित्र (राम्रो कान), दाह्रीविहीन।|''[[दाह्रीविहीन आत्म-चित्र]]'', (लगभग सेप्टेम्बर १८८९) यो फन गोखको अन्तिम आत्म-चित्र हुन सक्छ, जुन उनले आफ्नी आमालाई जन्मदिनको उपहारस्वरूप दिएका थिए।{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 131}}{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let806/letter.html#n-16 Letter 806, note 16]|ps= . Vincent to Theo van Gogh. Saint-Rémy-de-Provence, Saturday, 28 September 1889.}} </gallery> ====साइप्रस र जैतुनका रुखहरू==== [[चित्र:Vincent van Gogh - Road with Cypress and Star - c. 12-15 May 1890.jpg|thumb|upright|''[[साइप्रस र तारासहितको सडक]]'', मे १८९०, क्रेलर-मुलर सङ्ग्रहालय, ओटर्लो|alt= सडको छेउमा एउटा ठूलो साइप्रस रूखको चित्र, दुई व्यक्ति हिँड्दै, उनीहरूको पछाडि एउटा गाडा र घोडा र पृष्ठभूमिमा एउटा हरियो घर, तीव्र तारायुक्त आकाश मुनि।]] पन्ध्रवटा क्यानभासले साइप्रस रूखहरूलाई चित्रण गर्दछ, जुन रूखप्रति उनी आर्ल्समा मोहित भएका थिए।{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 101, 189–191}} उनले ती रूखहरूमा जीवन भर्ने काम गरेका थिए जसलाई परम्परागत रूपमा मृत्युको प्रतीक मानिन्थ्यो।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 8–9}} आर्ल्समा उनले सुरु गरेको साइप्रसको शृङ्खलामा रूखहरू टाढा, खेतहरूमा हावा रोक्ने बाधाको रूपमा चित्रित थिए; साँ-रेमीमा हुँदा उनले तिनलाई अग्रभूमिमा ल्याएका थिए।{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 110}} भिन्सेन्तले मे १८८९ मा थिओलाई लेखेको एक पत्र यस प्रकार छ: "साइप्रसले अझै मलाई व्यस्त राखेको छ, म तिनीहरूसँग मेरो सूर्यमुखीहरूको क्यानभासजस्तै केही गर्न चाहन्छु"; उनले थपे, "ती रेखा र अनुपातमा सुन्दर छन्, मिस्रको स्मारक स्तम्भ जस्तो।"{{sfnp|Rewald|1978|loc= 311}} सन् १८८९ को मध्यमा र उनकी बहिनी विलको अनुरोधमा, फन गोखले ''[[साइप्रस भएको गहुँको खेत]]'' का धेरै साना संस्करणहरूको चित्रण गरेका थिए।{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 132–133}} यी कृतिहरू घुमाउरो र बाक्लो रङ्ग प्रयोगका कारण विशेष छन्। यी चित्रहरूमा ''तारायुक्त रात'' पर्दछ जसमा साइप्रसले अग्रभूमिमा प्रभुत्व जमाउँछन्।{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 101, 189–191}} यसका अतिरिक्त, साइप्रसहरूलाई अग्रभूमिमा राखि बनाइएका अन्य उल्लेखनीय कृतिहरूमा ''साइप्रस'' (सन् १८८९), ''दुई व्यक्तिसहितको साइप्रस'' (सन् १८८९–९०) र ''[[साइप्रस र तारासहितको सडक]]'' (सन् १८९०) आदि समावेश छन्।{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 101}} सन् १८८९ को अन्तिम छ वा सात महिनाको अवधिमा, उनले जैतुनका रूखहरूका कम्तीमा पन्ध्र चित्रहरू पनि सिर्जना गरेका थिए जसलाई उनले समयको माग वा बाध्यकारी ठान्दथे।<ref name="NGA">{{cite web |url=http://www.nga.gov/collection/gallery/gg84/gg84-46627.html |title=The Olive Garden, 1889 |year=2011 |work=Collection |publisher=National Gallery of Art, Washington, DC |access-date=25 March 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110510143650/http://www.nga.gov/collection/gallery/gg84/gg84-46627.html |archive-date=10 May 2011 |url-status=live }}</ref> यी कृतिहरूमध्ये ''[[जैतुनको रूख (फन गोख शृङ्खला)|पृष्ठभूमिमा एल्पिलस सहितको जैतुनका रूखहरू]]'' (सन् १८८९) छ, जसको बारेमा उनले आफ्नो भाइलाई लेखेको पत्रमा भने, "अन्ततः मसँग जैतुनसहितको एउटा परिदृश्य छ।"{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 101}} साँ-रेमीमा हुँदा, फन गोखले आश्रय बाहिर समय बिताए, जहाँ उनले जैतुनका बगैँचामा रूखहरू चित्रित गरेका थिए। यी कृतिहरूमा, प्राकृतिक जीवनलाई बाङ्गो र ग्रन्थीले भरिएको (गठियाले ग्रस्त) रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 8–9}} <gallery widths="165" heights="165" class="center"> File:Van Gogh Starry Night Drawing.jpg|alt=एउटा परिदृश्यको चित्र जसमा तारायुक्त रातको आकाशले चित्रको दुई-तिहाइ भाग ओगटेको छ। बायाँ अग्रभूमिमा एउटा साइप्रस रूख चित्रको तल्लो भागदेखि माथिल्लो भागसम्म फैलिएको छ। बायाँतिर, गाउँको घर र अग्लो टुप्पो भएको एउटा चर्च पर्वत शृङ्खलाको फेदमा समूहबद्ध छन्। माथि दायाँतिर एउटा चन्द्रमा छ जसलाई प्रकाशको घेराद्वार घेरिएको छ। त्यहाँ धेरै चम्किला ठूला र साना ताराहरू छन् जो प्रत्येक घुमाउरो प्रभामण्डलले घेरिएका छन्। आकाशको केन्द्रमा आकाशगङ्गालाई दोहोरो घुमाउरो भुमरीको रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ।|''तारामय रातमा साइप्रस'', सन् १८८९ मा बनाएको चित्र पछि फन गोखले बाँसको कलम प्रयोग गरि बनाएको चित्र File:Van Gogh - Zypressen mit zwei weiblichen Figuren.jpeg|alt=साइप्रस रूखहरूको ठूलो समूहको चित्र, जसको छेउमा दुई युवती हिँडिरहेका छन्, पृष्ठभूमिमा एउटा ठूलो घर, बादलले ढाकिएको नीलो आकाश मुनि।|''साइप्रस र दुई महिला'', फेब्रुअरी १८९०। क्रेलर-मुलर सङ्ग्रहालय, ओटर्लो, नेदरल्यान्ड्स File:Vincent van Gogh - Wheat Field with Cypresses - Google Art Project.jpg|alt=उज्यालो दिउँसोको आकाश मुनि दुई ठूला साइप्रसका रूखहरूको चित्र, पहाड, झाडी, फूल र रूखहरूको परिदृश्यमा गहुँको खेतको छेउमा।|''[[साइप्रस भएको गहुँको खेत]]'', सेप्टेम्बर सन् १८८९। मेट्रोपोलिटन कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क File:Vincent Van Gogh 0016.jpg|alt=दुई ठूला साइप्रस रूखहरूको चित्र, दिउँसोको अन्तिम आकाश मुनि, एउटा चन्द्रमा सहित।|''साइप्रस'', सन् १८८९। मेट्रोपोलिटन कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क </gallery> ====बगैँचाहरू==== ''[[फूल फुल्ने बगैँचाहरू]]'' (''फुल्ने बगैँचाहरू'' पनि भनिने) फन गोखको फेब्रुअरी १८८८ मा आर्ल्समा आगमन पछि पूरा भएका पहिलो समूहका कृतिहरू मध्ये एक हुन्। यसमा सङ्ग्रहीत १४ वटा चित्रहरूले आशावादी, आनन्दित र दृश्यात्मक रूपमा वसन्तको विकासलाई अभिव्यक्त गर्दछन्। यी चित्रहरू संवेदनशील र मानवविहीन छन्। यस चित्र शृङ्खलालाई उनले छोटो समयमा चित्रण गरेर सकाएका र उनले यस शृङ्खलामा प्रभाववादको एउटा संस्करण ल्याएका थिए जुन यस अवधिमा व्यक्तिगत शैलीको बलियो भावनाको उभिएको थियो। फुल्ने रूखहरूको क्षणभङ्गुरता र ऋतुको समाप्ति उनको अनित्यताको भावना र आर्ल्समा नयाँ सुरुवातको विश्वाससँग मेल खाएजस्तो देखिन्थ्यो। त्यो वसन्तमा रूखहरू फुल्दा, उनले "एउटा यस्तो विषयवस्तुको संसार भेट्टाए जुन अझ बढी जापानी हुन सक्दैनथ्यो।"{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 331–333}} भिन्सेन्तले २१ अप्रिल १८८८ मा थिओलाई लेखेअनुसार, उनसँग १० वटा बगैँचाहरू छन् र "चेरीको रूखको एउटा ठूलो [चित्र] उनले बिगारेको थिए।"{{sfnp|Pickvance|1984|loc=45–53}} यस अवधिमा फन गोखले छायाँहरूको अधीनमा रहेर रूखहरूलाई चित्रण गरी प्रकाशको प्रयोगमा निपुणता हासिल गरेका थिए भने यी चित्रहरू हेर्दा तिनै चित्रित वस्तुहरू वास्तविक प्रकाशको स्रोत हुन् जस्तो देखिन्थ्यो। {{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 331–333}} अर्को वर्षको सुरुमा उनले बगैँचाहरूको अर्को सानो समूह चित्रण गरे जसमा ''[[आर्ल्सको दृश्य, फुल्ने बगैँचाहरू]]'' समावेश छ।{{sfnp|Hulsker|1980|loc=385}} फन गोख दक्षिणी फ्रान्सको परिदृश्य र वनस्पतिबाट मोहित थिए भने उनी प्रायः आर्ल्स नजिकैका खेतका बगैँचाहरूमा जाने गर्दथे। भूमध्यसागरीय जलवायुको जीवन्त प्रकाशमा उनको रङ्गमिश्रण कला उल्लेखनीय रूपमा उज्ज्वल भएको थियो।{{sfnp|Fell |1997|loc= 32}} <gallery widths="165" heights="165" class="center"> File:Van Gogh - Blühender Pfirsichbaum.jpeg|alt=उज्यालो नीलो आकाश मुनि काठको बार नजिकै फुल्ने बगैंचामा दुई गुलाबी आरुका रूखहरूको एक वाटरकलर|''फुलिरहेको गुलाबी आरुको रूख (मौभको सम्झना)'', जलरङ्ग चित्रण, मार्च १८८८। क्रेलर-मुलर संग्रहालय File:Vincent van Gogh - De roze boomgaard - Google Art Project.jpg|alt=उज्यालो नीलो आकाश मुनि फूल फुल्ने बगैँचाको एक चित्र।|''गुलाबी बगैँचा'', मार्च १८८८। फन गोख सङ्ग्रहालय, एम्स्टर्डम File:Van Gogh - Blühender Obstgarten, von Zypressen umgeben.jpeg|alt=उज्यालो नीलो आकाश मुनि ठूला साइप्रस रूखहरूले घेरिएको काठको तगारो नजिकै धेरै रूखहरूको फूल फुल्ने बगैँचाको एक चित्र।|''साइप्रसले घेरिएको फुलिरहेको बगैँचा'', अप्रिल १८८८। क्रेलर-मुलर सङ्ग्रहालय, ओटर्लो, नेदरल्यान्ड्स File:Vincent Van Gogh 0018.jpg|alt=तीनवटा फुलिरहेका रूखहरूको नजिकको दृश्य, जसको पछाडि एउटा ठूलो बगैँचा र खेत देख्न सकिन्छ जहाँ एकजना मानिस काम गरिरहेको छ, पृष्ठभूमिमा भवन र घरहरूले भरिएको एउटा गाउँ, उज्यालो आकाश मुनि।|''[[आर्ल्सको दृश्य, फुल्ने बगैँचाहरू]]'', अप्रिल १८८९। नोए पिनाकोथेके, म्युनिख </gallery> ==== गहुँका खेतहरू ==== [[चित्र:Vincent van Gogh - Wheatfield under thunderclouds - Google Art Project.jpg|thumb|upright=1.4|''[[गर्जनशील बादलमुनि गहुँको खेत]]'', सन् १८९०, [[फन गोख सङ्ग्रहालय]], एम्स्टर्डम, नेदरल्यान्ड्स|alt= गहुँको खेतको एक विस्तृत चित्रको बीचमा हरियो पहाडहरू र अँध्यारो तथा डरलाग्दो आकाशलाई चित्रण गरिएको छ।]] फन गोखले आर्ल्स वरपरको परिदृश्यको भ्रमणका क्रममा धेरै चित्रण यात्राहरू गरेका थिए। उनले अन्न, गहुँका खेत र क्षेत्रका अन्य ग्रामीण स्थलचिह्नहरूका चित्रहरू बनाएका थिए जसमा ''पुरानो मिल'' (सन् १८८८) पनि समावेश छ भने यो गहुँका खेतहरू भन्दा परको मनोरम संरचनाको उत्कृष्ट उदाहरण हो।{{sfnp|Pickvance|1984|loc= 177}} हेग, एन्टवर्प र पेरिसको बसाइँका विभिन्न विन्दुहरूमा फन गोखले आफ्नो झ्यालबाट देखिने दृश्य चित्रण गरेका थिए। यी कृतिहरू ''[[गहुँको खेत]]'' शृङ्खलामा परिणत भएका थिए जसमा साँ-रेमीको आश्रयमा उनको कोठाबाट देखिने दृश्य चित्रण गरिएको छ।{{sfnp|Hulsker|1980|loc=390–394}} फन गोखद्वारा चित्रित उनका अन्तिम चित्रहरू प्रायः उदास किसिमका भएतापनि यिनीहरू अनिवार्य रूपमा आशावादी रहेको र यी चित्रहरूले फन गोखको मृत्युको समयसम्म पनि, स्पष्ट मानसिक स्वास्थ्यमा फर्कने उनको इच्छालाई प्रतिबिम्बित गर्दछन्। तैपनि उनका केही अन्तिम कृतिहरूले उनको गहिरिँदै गएको चिन्तालाई प्रतिबिम्बित गर्दछ।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=283}}{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 680–686}} जुलाई १८९० मा, ओभरबाट लेखेको एक पत्रमा फन गोखले "पहाडहरूको विरुद्धको विशाल मैदान, समुद्रजस्तै असीम, नाजुक पहेँलो" मा उनी तल्लीन भएका छन् भनी उल्लेख गरेका थिए।{{sfnp|Edwards|1989|loc=115}} फन गोखले मे महिनामा खेतहरूबाट मोहित बनेका थिए जतिबेला गहुँ काँचो र हरियो थियो। उनको ''सेतो घर सहित ओभरमा गहुँका खेतहरू''ले पहेँलो र नीलोको अधिक मौन रङ्गमिश्रण देखाउँदछ, जसले एक आदर्श सद्भावको भावना सिर्जना गर्दछ।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 654}} लगभग १० जुलाई १८९० मा, फन गोखले थिओलाई "अशान्त आकाशमुनि गहुँका विशाल खेतहरू" बारे लेखेका थिए।{{refn|{{harvp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let898/letter.html Letter 898]|ps= . Vincent to Theo van Gogh and Jo van Gogh-Bonger. Auvers-sur-Oise, on or about Thursday, 10 July 1890.}}}} ''[[कागहरू सहितको गहुँको खेत]]''ले आफ्नो अन्तिम दिनहरूमा कलाकारको मानसिक अवस्था देखाउँदछ; हल्स्करले यस कृतिलाई "डरलाग्दो आकाश र अपशकुन कागहरू सहितको विनाशले भरिएको चित्र" भनेर वर्णन गरेका थिए।{{sfnp|Hulsker|1990|loc=478–479}} यसको गाढा रङ्गमिश्रण र भारी ब्रसस्ट्रोकहरूले खतराको भावना व्यक्त गर्दछन्।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 680}} <gallery widths="165px" heights="135px" class="center"> File:Van Gogh - Enclosed Wheat Field with Rising Sun (KM 106.596).jpg|alt= गहुँको खेत, नदी, घरहरू, पहाडहरू र उदाउँदो सूर्यको एक उज्ज्वल लगभग वर्गाकार चित्र।|''उदाउँदो सूर्यसहितको बन्द गहुँको खेत'', मे १८८९, क्रेलर-मुलर सङ्ग्रहालय, ओटर्लो, नेदरल्यान्ड्स File:Vincent Willem van Gogh, Dutch - Rain - Google Art Project.jpg|alt= बाक्लो मुसलधारे पानीमा गहुँको खेतको एउटा लगभग वर्गाकार चित्र।|''[[वर्षा (फन गोख)|वर्षा]]'' वा ''पानीमा बन्द गहुँको खेत'', नोभेम्बर १८८९, [[फिलाडेल्फिया कला सङ्ग्रहालय]], [[फिलाडेल्फिया]] File:Evening landscape at moonrise - Van Gogh.jpg|alt= परालका थुप्राहरू भएको अँध्यारो गहुँको खेतको लगभग वर्गाकार चित्र, उदाउँदो पूर्ण जून मुनि पृष्ठभूमिमा नदी र पहाडहरू सहित।|''[[गहुँका खेतहरू]]'', जुन १८८९ को सुरुमा। क्रेलर-मुलर सङ्ग्रहालय, ओटर्लो File:Vincent van Gogh - House at Auvers - Google Art Project.jpg|alt= दिउँसोको समयमा गहुँको खेतको लगभग वर्गाकार चित्र, पृष्ठभूमिमा परिदृश्य र एउटा सेतो घर सहित।|''सेतो घर सहित ओभेरमा गहुँको खेत'', जुन १८९०, [[फिलिप्स सङ्ग्रह]], वासिङ्टन, डिसी </gallery> ====फूलहरू==== [[चित्र:Vincent Willem van Gogh 127.jpg|thumb|upright|''स्थिर जीवन: चौध सूर्यमुखीहरू सहितको फूलदानी'', अगस्ट १८८८। नेसनल ग्यालेरी, लन्डन|alt=उज्यालो पहेँलो पृष्ठभूमिको विरुद्ध पहेँलो सतहमा सूर्यमुखीहरू रहेको एउटा सिरेमिक फूलदानी।]] फन गोखले फूलहरू सहित धेरै परिदृश्यहरू चित्रण गरेका थिए जसमा गुलाफ, पुस्कर र [[सूर्यमुखी]] जस्ता फूलहरू समावेश छन्। केहीले रङ्ग भाषामा उनको रुचि र जापानी [[उकियो-ए]]मा पनि उनको रुचिलाई प्रतिबिम्बित गर्दछन्।{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 80–81, 184–187}} मर्दै गरेका सूर्यमुखीहरूको दुई शृङ्खलाहरू रहेका छन्। पहिलो सन् १८८७ मा पेरिसमा चित्रण गरिएको थियो र यसले भुइँमा सुतेका फूलहरू देखाउँदछ। दोस्रो शृङ्खला एक वर्षपछि आर्ल्समा पूरा भएको थियो र यो बिहानीको सुरुवातको उज्यालोमा राखिएको फूलदानीमा गुच्छाहरूको हो।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 413}} दुवै बाक्लो तहको रङको कामबाट निर्मित छन् जसले, लन्डन नेसनल ग्यालेरीका अनुसार, "बीउको टाउकोको बनावट" लाई उजागर गर्दछ।<ref>{{cite web|url=https://www.nationalgallery.org.uk/paintings/vincent-van-gogh-sunflowers|title=Vincent van Gogh; Sunflowers; NG3863|publisher=National Gallery, London|access-date=1 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160812154012/http://www.nationalgallery.org.uk/paintings/vincent-van-gogh-sunflowers|archive-date=12 August 2016|url-status=live}}</ref> यी शृङ्खलाहरूमा, फन गोख आफ्ना चित्रहरूलाई व्यक्तिपरकता र भावनाले भर्ने आफ्नो सामान्य रुचिमा नढालेर यसको सट्टामा दुवै शृङ्खला गोगाँलाई आफ्नो प्राविधिक कौशल र कार्य विधिहरू प्रदर्शन गर्नका लागि बनाइएको {{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 411}} थियो जसले भ्रमण गर्न लागेका थिए। सन् १८८८ का चित्रहरू कलाकारको लागि आशावादको एक दुर्लभ अवधिमा सिर्जना गरिएको थियो। भिन्सेन्तले अगस्ट १८८८ मा थिओलाई लेखेकको पत्र यसप्रकार छ; {{quote|म मार्सेइजले (मार्सेइजका मानिसहरू) बुएबेस (परिकार) खाँदाजस्तो उत्साहका साथ चित्रण गर्दै छु, यसले तपाईँलाई आश्चर्यचकित पार्दैन जब यो ठूला सूर्यमुखीहरू चित्रण गर्ने प्रश्न आउँछ&nbsp;... यदि मैले यो योजना पूरा गरेँ भने त्यहाँ एउटा दर्जन चित्रहरू हुनेछन्। त्यसैले सम्पूर्ण कुरा नीलो र पहेँलोमा एउटा तालमेल मिल्नेछ। म यसमा हरेक बिहान, सूर्योदयदेखि काम गर्दछु। किनभने फूलहरू चाँडै ओइलाउँछन् र यो सबै एकै पटकमा गर्ने कुरा हो।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let666/letter.html Letter 666]|ps= . Vincent to Theo van Gogh. Arles, Tuesday, 21 or Wednesday, 22 August 1888.}}}} गोगाँको भ्रमणको प्रत्याशामा पर्खालहरू सजाउनको लागि सूर्यमुखीहरू चित्रण गरिएको थियो भने फन गोखले आर्ल्समा ''[[पहेँलो घरको पाहुना कोठा]]'' वरिपरि व्यक्तिगत कृतिहरू राखेका थिए। गोगाँ गहिरो रूपमा प्रभावित भए र पछि पेरिस संस्करणहरू मध्ये उनले दुईवटा प्राप्त गरेका थिए।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 411}} गोगाँको प्रस्थान पछि, फन गोखले सूर्यमुखीहरूको दुई प्रमुख संस्करणहरूलाई ''बेर्सेज त्रिपट्ट''को एउटा अंशको रूपमा कल्पना गरे र तिनीहरूलाई आफ्नो ''ले भँ'' ब्रसेल्स प्रदर्शनीमा समावेश गरेका थिए। आज यस शृङ्खलाका प्रमुख भागहरू उनका सबैभन्दा प्रसिद्ध चित्रहरू मध्येमा पर्दछन्। यी चित्रहरू पहेँलो रङ्गको रोगसूचक अर्थ र पहेँलो घरसँग यसको सम्बन्ध, ब्रसस्ट्रोकहरूको अभिव्यञ्जनावाद र प्रायः गाढा पृष्ठभूमिहरू विरुद्धको तिनीहरूको विपरितताको लागि परिचित छ।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 417}} <gallery widths="165" heights="165" class="center"> File:Vincent Willem van Gogh 128.jpg|alt=फिक्का नीलो पृष्ठभूमिको विरुद्ध पहेँलो सतहमा सूर्यमुखीहरू सहितको एउटा सिरेमिक फूलदानी।|''[[सूर्यमुखी (फन गोख शृङ्खला)|स्थिर जीवन: बाह्र सूर्यमुखीहरू सहितको फूलदानी]]'', अगस्ट १८८८। नोए पिनाकोथेके, म्युनिख File:Irises-Vincent van Gogh.jpg|alt=बगैँचामा उब्जिएको आइरिस। त्यहाँ खाली माटो देखिन्छ र पृष्ठभूमिमा सुन्तला रङ्गका फूलहरू छन्।|''आइरिस (चित्रकला)'', मे १८८९। जे. पल गेती सङ्ग्रहालय, लस एन्जलस File:Vincent van Gogh - Almond blossom - Google Art Project.jpg|alt=फिक्का नीलो आकाशको विरुद्ध रूखको हाँगाहरूमा फिक्का गुलाबी फूलहरू।|''बदामको फूल'', फेब्रुअरी १८९०। फन गोख सङ्ग्रहालय, एम्स्टर्डम File:Vincent van Gogh - Irises - Google Art Project.jpg|alt=पहेँलो फूलदानीमा आइरिस फूलहरू र केही हरियो पातहरू।|''स्थिर जीवन: पहेँलो पृष्ठभूमिको विरुद्ध आइरिसहरू सहितको फूलदानी'', मे १८९०, फन गोख सङ्ग्रहालय, एम्स्टर्डम{{sfnp|Naifeh|Smith|2011|loc= 819–820}} <!-- File:Van Gogh - Vase of Roses.jpg|alt=फिक्का हरियो पृष्ठभूमिको विरुद्ध हरियो फूलदानीमा फिक्का गुलाबी गुलाब।|''स्थिर जीवन: गुलाफहरू सहितको फूलदानी'', मे १८९०, मेट्रोपोलिटन कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क{{sfnp|Naifeh|Smith|2011|loc= 819–820}} --> </gallery> {{clear}} == प्रतिष्ठा र विरासत == [[चित्र:Jo van Gogh-Bonger, by Woodbury and Page-2.jpg|thumb|upright|[[योहाना फन गोख-बोङ्गर]], सन् १८८९|alt=एक जवान महिलाको सहज अभिव्यक्ति र हल्का मुस्कानका साथ टाउकोको औपचारिक श्यामश्वेत तस्वीर]] सन् १८८० को दशकको अन्त्यतिर फन गोखको पहिलो प्रदर्शनीहरू पछि कलाकार, कला समीक्षक, व्यापारी र सङ्कलनकर्ताहरू माझ उनको प्रतिष्ठा निरन्तर बढ्दै गएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref> सन् १८८७ मा, [[अँद्रे आन्तोन]]ले पेरिसको [[थिएटर लिब्र]]मा [[जर्ज सुरात]] र [[पल सिन्याक]]का कामहरूसँगै फन गोखका चित्रहरू पनि राखेका थिए भने तीमध्ये केही जुलियन टाङ्गुईले प्राप्त गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 305}}</ref> सन् १८८९ मा, अल्बर्ट ओरियरले ''ल मोदेरनिस्त इलुस्त्रे'' पत्रिकामा उनको कामलाई "आगो, तीव्रता र घाम" को विशेषता भएको भनी वर्णन गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 307}}</ref> जनवरी १८९० मा ब्रसेल्सको सोस्येते दे-आर्तिस्त एँदेपाँदाँ ({{भाषा-फ्रान्सेली|Société des Artistes Indépendants}}) मा उनका १० वटा चित्रहरू प्रदर्शन गरिएका थिए।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc=72}}</ref> फ्रान्सेली राष्ट्रपति [[सादी कार्नो|मारी फ्रँस्वा सादी कार्नो]] फन गोखको कामबाट प्रभावित भएको भनिएको थियो।<ref>{{cite news |url=https://www.telegraph.co.uk/news/2018/08/27/van-gogh-not-unappreciated-lifetime-myth-busting-letter-shows/ |title=Van Gogh was not unappreciated in his lifetime, myth-busting letter shows |work=The Daily Telegraph |last=Furness |first=Hannah |date=27 August 2018 |access-date=7 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180908015803/https://www.telegraph.co.uk/news/2018/08/27/van-gogh-not-unappreciated-lifetime-myth-busting-letter-shows/ |archive-date=8 September 2018 |url-status=live }}</ref> फन गोखको मृत्युपछि, ब्रसेल्स, पेरिस, हेग र एन्टवर्पमा स्मृति प्रदर्शनीहरू आयोजना गरिएका थिए। उनका कामहरू ''[[ले भँ]]''मा छवटा चित्रहरू सहित धेरै उच्च-प्रोफाइल प्रदर्शनीहरूमा देखाइएका थिए भने सन् १८९१ मा ब्रसेल्समा एक पूर्वव्यापी प्रदर्शनी भएको थियो।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc=72}}</ref> सन् १८९२ मा [[ओक्तेभे मिर्बेउ]]ले लेखेका थिए, फन गोखको आत्महत्या कलाका लागि "एक असीमित दुखद क्षति थियो... यद्यपि जनता उनको भव्य अन्त्येष्टिमा भीड लागेनन् र बिचारा भिन्सेन्त फन गोख, जसको मृत्युको अर्थ प्रतिभाको एउटा सुन्दर ज्वाला निभ्नु हो, उनी आफ्नो जीवन जस्तै गुमनाम र उपेक्षित भएर मृत्युमा गए।"<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 305}}</ref> सन् १८९१ जनवरीमा उनका भाइ थिओको मृत्युले भिन्सेन्तको सबैभन्दा ठूलो र राम्रो पहुँच भएको समर्थकलाई गुमेको थियो।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 310}}</ref> थिओकी विधवा योहान फन गोख-बोङ्गर बीसको दशककी डच महिला थिइन् जसले न त आफ्नो पतिलाई न त जेठाजुलाई धेरै समयदेखि चिनेकी थिइन्। उनले अचानक सयौँ चित्र, पत्र र रेखाचित्रहरूका साथै आफ्नो शिशु छोरा भिन्सेन्त विलेम फन गोखको हेरचाह गर्नुपर्ने भएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref>{{efn|group=note|उनको पति परिवारको एकमात्र सहारा थिए, र योहानासँग पेरिसमा एउटा कोठा, केही फर्निचरका सामानहरू र जेठाजुका चित्रहरू मात्र बाँकी थिए, जसलाई त्यस समयमा "कुनै मूल्य नभएको" रूपमा हेरिन्थ्यो।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://www.webexhibits.org/vangogh/memoir/nephew/1.html Memoirs of V.W. van Gogh]}}}} गोगाँ फन गोखको प्रतिष्ठा बढाउन सहयोग गर्ने पक्षमा थिएनन् र जोका भाइ एन्ड्रिज बोङ्गर पनि उनको कामको बारेमा खासै उत्साहित देखिएनन्।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref> समीक्षकहरूमध्ये फन गोखका प्रारम्भिक समर्थकहरू मध्ये एक, ओरियरको सन् १८९२ मा २७ वर्षको उमेरमा [[टाइफाइड|टाइफाइड ज्वरो]]का कारण मृत्यु भएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> [[चित्र:Vincent Van Gogh 0013.jpg|thumb|right|upright|''त्रास्कोँ जाने बाटोमा चित्रकार'', अगस्ट १८८८ (दोस्रो विश्वयुद्धमा आगोले नष्ट भएको)|alt=एउटा परालको टोपी लगाएको मानिस, क्यानभास र पेन्टबक्स बोकेर, रूखले घेरिएको, पातहरू छरिएको ग्रामीण सडकमा देब्रेतिर हिँडिरहेको चित्र]] सन् १८९२ मा, [[एमिल बेर्नार]]ले [[पेरिस]]मा फन गोखको चित्रहरूको एउटा सानो एकल प्रदर्शनी आयोजना गरेका थिए भने [[जुल्याँ ताँगी]]ले फन-गोख-बोङ्गरबाट पठाइएका धेरै चित्रहरूसहित फन गोखका अन्य चित्रहरूलाई प्रदर्शनमा राखेका थिए। अप्रिल १८९४ मा, पेरिसको [[दुराँ-रुएल]] ग्यालरीले फन गोखको कलाकृतिहरूबाट १० वटा चित्रहरू बिक्रीको लागि स्वीकार गर्न सहमति जनाएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> सन् १८९६ मा, त्यतिबेलाका एक अज्ञात कला फाभिवादी विद्यार्थी चित्रकार [[हेनरी मातिस]]ले ब्रिटनीको बेल इल टापूमा जोन रसेलसँग भेट्न गएका थिए।<ref>{{sfnp| Spurling|1998|loc= 119–138}}</ref> <ref name=abc>{{cite web|url=http://www.abc.net.au/rn/arts/booktalk/stories/s1430343.htm|title=अज्ञात मातिस&nbsp;... – पुस्तक वार्ता|last=हिलरी स्पर्लिङसँग अन्तर्वार्ता|date=८ जुन २००५|work=ABC Online|access-date=१ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20111012112023/http://www.abc.net.au/rn/arts/booktalk/stories/s1430343.htm|archive-date=१२ अक्टोबर २०११|url-status=live}}</ref> रसेल फन गोखको घनिष्ठ मित्र थिए; उनले मातिसलाई डच चित्रकारको कामसँग परिचित गराएर उनलाई फन गोखको एउटा रेखाचित्र दिएका थिए। फन गोखबाट प्रभावित भएर, मातिसले माटोको रङ्गको चित्रकला छोडेर चम्किला रङ्गहरू अपनाएका थिए।<ref name=abc/>{{sfnp|Spurling|1998|loc= 138}} सन् १९०१ मा पेरिसमा, बर्नहाइम-ज्युन ग्यालरीमा फन गोखको एउटा ठूलो पूर्वव्यापी प्रदर्शनी आयोजना गरिएको थियो जसले [[आन्द्रे देराँ]] र [[मौरिस द भ्लामिङ्क]]लाई उत्साहित तुल्याएको र फाभिवादको उदयमा योगदान पुर्‍याएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> सन् १९१२ मा कोलोनमा सोन्डरबुन्ड कलाकारहरूसँग, सन् १९१३ मा न्युयोर्कमा आर्मरी प्रदर्शनी, र सन् १९१४ मा बर्लिनमा महत्वपूर्ण समूह प्रदर्शनीहरू भएका थिए,<ref>{{sfnp|Dorn|Leeman|1990}}</ref> [[हेन्क ब्रेमर]] फन गोखको बारेमा सिकाउन र बोल्नमा महत्वपूर्ण भूमिकामा थिए,<ref>{{sfnp|Rovers|2007|loc= 262}}</ref> र उनले [[हेलेन क्रोलर-मुलर]]लाई फन गोखको कलासँग परिचित गराएका थिए जो उनको कामको एक अति उत्सुक सङ्ग्रहकर्ता बनेकी थिइन्।<ref>{{sfnp|Rovers|2007|loc= 258}}</ref> जर्मनेली अभिव्यञ्जनावादका प्रारम्भिक व्यक्तित्वहरू जस्तै [[एमिल नोल्डे]]ले फन गोखको कामप्रति ऋण स्वीकार गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Selz|1968|p= 82}}</ref> फन गोखको प्रसिद्धि [[पहिलो विश्वयुद्ध]]भन्दा पहिले [[अस्ट्रिया]] र [[जर्मनी]]मा सर्वप्रथम शिखरमा पुगेको थियो,<ref>{{sfnp|Weikop|2007|loc= 208}}</ref> जसमा उनको पत्रहरूको तीन खण्डमा १९१४ मा प्रकाशनले सहयोग पुर्‍याएको थियो।<ref>{{sfnp|Naifeh|Smith|2011|loc= 867}}</ref> उनका पत्रहरू अभिव्यञ्जनात्मक र साहित्यिक छन् भने यी पत्रहरूलाई १९औँ शताब्दीको आफ्नो प्रकारको अग्रणी लेखाइको रूपमा वर्णन गरिएको छ।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 19}}</ref> यी पत्रहरूले फन गोखको एउटा शक्तिशाली पौराणिक कथाको सुरुवात गर्दछ जसमा उनलाई एक तीव्र र समर्पित चित्रकारको रूपमा उल्लेख गरि आफ्नो कलाको लागि कष्ट भोगेको र युवावस्थामै मृत्युवरण गरेको भनी वर्णन गर्दछ।<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= x}}</ref> सन् १९३४ मा, उपन्यासकार [[अर्भिङ स्टोन]]ले फन गोखको जीवनमा आधारित एउटा जीवनीपरक उपन्यास लेखे जसको शीर्षक थियो ''[[लस्ट फर लाइफ (उपन्यास)|लस्ट फर लाइफ]]'' राखिएको थियो जुन फन गोखका भाइ थिओलाई लेखेको पत्रहरूमा आधारित थियो।<ref>{{cite web|url=https://www.imdb.com/name/nm0994883/|title=भिन्सेन्त फन गोखका लागि IMDb|website=IMDb|access-date=९ मे २०१९|archive-url=https://web.archive.org/web/20190527102007/https://www.imdb.com/name/nm0994883/|archive-date=२७ मे २०१९|url-status=live}}</ref> यस उपन्यास र सन् १९५६ को यसै नामको चलचित्रले उनको प्रसिद्धिलाई अझै वृद्धि गरेको देखिन्छ। संयुक्त राज्यहरूमा स्टोनले अनुमान लगाएअनुसार, उनको अप्रत्याशित सर्वाधिक बिक्री भएका पुस्तक भन्दा पहिले केही सय मानिसहरूले मात्र फन गोखको बारेमा सुनेका थिए।<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= xii}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=dlhn_Kxgm8g | archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211114/dlhn_Kxgm8g| archive-date=१४ नोभेम्बर २०२१ | url-status=live|title=अर्भिङ स्टोन अन्तर्वार्ता |work= Day at Night|first=जेम्स |last=डे |date=२३ अप्रिल १९७४ |access-date=२ अगस्ट २०१७}}</ref> ===फन गोख सङ्ग्रहालय=== {{मुख्य|फन गोख सङ्ग्रहालय}} [[चित्र:Weesp and Amsterdam (Netherland, June 2020) - 7 (50550627911).jpg|thumb|फन गोख सङ्ग्रहालय, एम्स्टर्डम]] फन गोखको भतिजा [[भिन्सेन्त विलेम फन गोख]] (सन् १८९०–१९७८),<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 253}}</ref> ले आफ्नी आमाको मृत्यु सन् १९२५ मा भएपछि उनीसँग सम्बन्धित सबै सम्पत्तिको उत्तराधिकारी बनेका थिए। सन् १९५० को दशकको प्रारम्भमा उनले चार खण्ड र धेरै भाषाहरूमा प्रस्तुत पत्रहरूको पूर्ण संस्करणको प्रकाशनको व्यवस्था गरेका थिए। त्यसपछि उनले सम्पूर्ण सङ्ग्रह खरीद गर्न र राख्नको लागि एउटा फाउन्डेसनलाई अनुदान दिन डच सरकारसँग वार्ता सुरु गरेका थिए।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 252}}</ref> थिओका छोरा विलेम फन गोखले कलाकृतिहरू सम्भवतः उत्तम अवस्थाहरूमा प्रदर्शित गरिनेछन् भन्ने उद्देश्यले यो परियोजनाको योजना बनाएका थिए। यो परियोजना सन् १९६३ मा सुरु भएको थियोे जहाँ वास्तुकार [[खेरित रितभेल्त]]लाई यसको डिजाइनको जिम्मा दिइएको र सन् १९६४ मा उनको मृत्युपछि [[किशो कुरोकावा]]ले उक्त जिम्मेवारी सम्हालेका थिए।<ref name=nga>{{citation |url=http://www.nga.gov/exhibitions/vgmsm.shtm |title=भान गोगको भान गोगहरू: भान गोग संग्रहालय |date=४ अक्टोबर १९९८ |publisher=नेसनल ग्यालेरी अफ आर्ट |access-date=२३ अप्रिल २०११ |archive-url=https://web.archive.org/web/20100529195527/http://www.nga.gov/exhibitions/vgmsm.shtm |archive-date=२९ मे २०१० |url-status=live }}</ref> सन् १९६० को दशकभरि काम प्रगतिमा रह्यो र यसको भव्य उद्घाटनको लागि सन् १९७२ को वर्षलाई लक्षित गरिएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 253}}</ref> [[फन गोख सङ्ग्रहालय]] सन् १९७३ मा एम्स्टर्डमको [[म्युजियमप्लेन]] मा खुलेको थियो,<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= xiii}}</ref> यो राइक्सम्युजियमपछि नेदरल्यान्ड्सको दोस्रो सबैभन्दा लोकप्रिय सङ्ग्रहालय बन्न सफल भएको थियो नहाँ नियमित रूपमा वार्षिक १५ लाखभन्दा बढी आगन्तुकहरू आउने गर्दथे। सन् २०१५ मा यसले कीर्तिमानी १९ लाख आगन्तुकहरू पाएको थियो।<ref>{{cite news|url=http://www.at5.nl/artikelen/150751/bezoekersrecords_voor_van_gogh_museum_en_nemo|title=Bezoekersrecords voor Van Gogh Museum en NEMO|date=१५ डिसेम्बर २०१५|language=डच|work=AT5|access-date=४ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20160721082453/http://www.at5.nl/artikelen/150751/bezoekersrecords_voor_van_gogh_museum_en_nemo|archive-date=२१ जुलाई २०१६|url-status=live}}</ref> यस सङ्ग्रहालयमा ८५ प्रतिशत आगन्तुकहरू अन्य देशहरूबाट आएका थिए।<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/culture-professionals-network/2015/sep/01/van-gogh-museum-chief-axel-ruger-interview|title=फन गोख सङ्ग्रहालय प्रमुख: हाम्रो आयका स्रोतहरू विविधीकरण गर्नु महत्वपूर्ण छ|last=Caines|first=Matthew|date=१ सेप्टेम्बर २०१५|work=द गार्डियन|access-date=४ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20160826101634/https://www.theguardian.com/culture-professionals-network/2015/sep/01/van-gogh-museum-chief-axel-ruger-interview|archive-date=२६ अगस्ट २०१६|url-status=live}}</ref> == टिप्पणीहरू == {{Reflist|group=note}} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == {{sister project links|auto=1}} * [http://www.vggallery.com/ भिन्सेन्त फन गोख चित्र सङ्ग्राहलय], फन गोखका पत्र तथा कार्यहरूको सम्पूर्ण विवरण * [http://vangoghletters.org/ फन गोखद्वारा लिखित पत्रहरू] {{Webarchive|url=https://wayback.archive-it.org/all/20121025195053/http://vangoghletters.org/vg/ |date=2012-10-25 }} * [http://www.nga.gov/content/ngaweb/education/teachers/teaching-packets/van-gogh.html/ भिन्सेन्त फन गोख] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170920143009/https://www.nga.gov/content/ngaweb/education/teachers/teaching-packets/van-gogh.html/ |date=2017-09-20 }} शिक्षण कार्यक्रम * {{Gutenberg author | id=40599}} * {{Internet Archive author |sname=Vincent van Gogh}} * {{Librivox author |id=6171}} * {{IMDB name}} [[श्रेणी:भिन्सेन्त फन गोख]] [[श्रेणी:सन् १८५३ मा जन्म]] [[श्रेणी:सन् १८९० मा मृत्यु]] [[श्रेणी:चित्रकारहरू]] [[श्रेणी:पुरुष आत्महत्या]] 6lpb1d5tyak5tc9maxlrf1pe0iow3xq 1354134 1354129 2026-05-03T05:26:22Z हिमाल सुवेदी 30817 /* पत्रहरू */ 1354134 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = भिन्सेन्त फन गोख | image = Vincent van Gogh - Self-Portrait - Google Art Project (454045).jpg | alt = A head and shoulders portrait of a thirty something man, with a red beard, facing to the left | caption = सन् १८८७ मा गोखद्वारा बनाइएको उनको आत्म प्रतिमा जसलाई सिकागो कला संस्थानमा राखिएको छ। | birth_name = भिन्सेन्त विलम फन गोख | birth_date = {{Birth date|1853|3|30|df=y}} | birth_place = जुन्दार्त, नेदरल्यान्डस् | death_date = {{Death date and age|df=yes|1890|7|29|1853|3|30}} | death_place = उभेर-सु-वाज, फ्रान्स | death_cause = गोली हानी आत्महत्या | resting_place = उभेर-सु-वाज, फ्रान्स | resting_place_coordinates = {{Coord|49.07531|2.17894|type:landmark_region:FR|format=dms|display=inline}} | movement = उत्तर-प्रभावोत्पादी | education = | field = चित्रकारिता, स्थिर-जीवन अङ्कन, आकृति र भूदृश्य चित्रहरू | family = थिओ फन गोख (भाइ) | notable_works = {{ubl|''[[सिन होर्निक|सिन होर्निक चित्र शृङ्खला]]'' (सन् १८८२-८३)|''आलु भक्षक'' (सन् १८८५)|''सूर्यमुखी फूलहरूको शृङ्खला चित्रण'' (सन् १८८७)|''आर्लेसमा सुत्नेकोठा'' (सन् १८८८)|''[[तारामय रात]]'' (सन् १८८९)|''डाक्टर गचेतको आकृति'' (सन् १८९०)|''कागहरू रहेको गहुँबारी'' (सन् १८९०)|''सियोस्ता'' (सन् १८९०)|''उभेरको गृजाघर'' (सन् १८९०)|''|''[[दुःखी वृद्ध मानिस]]'' (सन् १८९०)}} }} '''भिन्सेन्त विलम फन गोख''' ({{IPA-nl|ˈvɪnsɛnt ˈʋɪləm vɑn ˈɣɔx|lang|Nl-Vincent_van_Gogh.ogg}} (३० मार्च १८५३ – २९ जुलाई १८९०) एक नेदरल्यान्डेेेली उत्तर प्रभावोत्पादी चित्रकार थिए। उनी मरणोपरान्त पश्चिमी कला इतिहासमा सबैभन्दा प्रसिद्ध र प्रभावशाली व्यक्तित्वहरू मध्ये एक थिए। सानै उमेरदेखि चित्रकला सुरु गरेका उनले बीसको दशकको मध्यपछि आफ्नो जीवनको अन्तिम दुई वर्षमा असङ्ख्य प्रसिद्ध चित्रहरू चित्रित गरेका थिए। उनीद्वारा बनाइएका अधिकांश चित्रहरूमा भूपरिदृश्य, सूर्यमुखी, गहुँको खेतहरू आदि समावेश छन्। एक दशकको अवधिमा उनले २,१०० भन्दा बढी चित्रहरू बनाए जसमा ८६० तेल चित्र, १,३०० भन्दा बढी जलनाला, रेखाचित्र तथा भूदृश्यहरू समावेश छन्। उनका प्रारम्भिक कार्यहरू अधिकतम स्थिर जीवन र कृषक श्रमिकहरूको चित्रणमा रङ्गहरूद्वारा सङ्केत गरिएको थियो जसले उनका पछिका चित्रकर्महरूलाई त्यसबाट छुट्टाएको थियो। व्यावसायिक रूपमा असफल भएपनि उनले बनाएका चित्रहरू निकै प्रसिद्ध रहेका छन्।<ref>Tralbaut (1981), 286,287</ref><ref>Hulsker (1990), 390</ref> लामो समयदेखि मानसिक रोगबाट पीडित उनले ३७ वर्षको उमेरमा आत्महत्या गरेका थिए। एक उच्चमध्यम वर्गीय परिवारमा जन्मिएका उनी आफ्नो बाल्यकालदेखिनै शान्त, गम्भीर र विचारशील थिए। युवावस्थामा उनले एक कला व्यवसायिकको रूपमा काम गरेका थिए भने यस क्रममा उनले थुप्रै ठाउँहरूको यात्रा पनि गरेका थिए। तर लन्डनमा स्थानान्तरण भएपछि उनी निकै उदास बनेका थिए। त्यसपछिका दिनहरूमा उनी धार्मिक रूपमा सक्रियता देखाउँदै दक्षिणी बेल्जियममा सेवकको रूपमा समय बिताएका थिए। सन् १८८१ मा आफ्ना आमाबुबासँग घर फर्किनुपूर्व उनले कलामा आधुनिकतावादी प्रवृत्तिहरूको बारेमा थुप्रै जानकारीहरू लिइसकेका थिए र सोही वर्षबाट उनले चित्रकर्म सुरु गरेका थिए। सन् १८८१ मा, चित्रकारिता सुरु गर्नुपूर्व उनी अस्वस्थ बनेका थिए। उनका भाइ थिओले उनलाई आर्थिक रूपमा समर्थन गरेका थिए भने उनीहरू दुवैले मिलेर आफ्ना परिवारजन तथा परिचित मानिसहरूलाई लामो पत्राचार गरेका थिए। सन् १८८६ मा उनले पेरिस बसाइँसराइ गरि एमिले बर्नार्ड र [[पल गोगाँ]] जस्ता ''[[आभँ-गार्द|अग्रगामी]]'' सदस्यहरूलाई भेटेका थिए जसले प्रभाववादी संवेदनशीलताको विरुद्धमा प्रतिक्रिया दिइरहेका थिए। उनको काम विकसित हुँदै जाँदा उनले स्थिर जीवन र स्थानीय परिदृश्यहरूका लागि एउटा नयाँ दृष्टिकोण सिर्जना गरेका थिए। उनका चित्रहरू चम्किलो रङ्गका हुँदै गएको र उनले एउटा यस्तो शैली विकास गरे जुन सन् १८८८ मा फ्रान्सको दक्षिणमा पर्ने [[आर्लेस]] बसाइका क्रममा पूर्ण रूपमा साकार भएको थियो। यस अवधिमा उनले [[जैतूनका रूखहरू (फन गोख शृङ्खला)|जैतूनका रूख]]हरू, [[गहुँ खेत (फन गोख शृङ्खला)|गहुँका खेत]]हरू र [[सूर्यमुखी (फन गोख शृङ्खला)|सूर्यमुखी]] फूलकन शृङ्खलाहरू समावेश गर्न आफ्ना विषयवस्तुहरूलाई फराकिलो बनाएका थिए। फन गोख मानसिक रोगका लहरहरू र भ्रमबाट पीडित रहेको भएतापनि उनी आफ्नो मानसिक स्थिरताको बारेमा चिन्तित थिए। उनले प्रायः आफ्नो शारीरिक स्वास्थ्यलाई बेवास्ता गर्दथे भने उनले राम्रोसँग खाना नखाने र अत्यधिक रक्सी पिउने गर्दथे। गोगाँसँगको उनको मित्रता छुरा प्रहारको विवादपछि समाप्त भएको थियो जब क्रोधमा उनले आफ्नै देब्रे कानको एक भाग काटेका थिए। त्यसपछि उनले साँ-रेमी सहितका मानसिक अस्पतालहरूमा समय बिताएका थिए। अस्पतालबाट फर्किएर पेरिस नजिकैको ओभेर-सुर-वाजमा सरेपछि, उनी [[होमियोप्याथी चिकित्सा पद्धती|होमियोप्याथिक]] चिकित्सक [[पल गचेत]]को रेखदेखमा आएका थिए। उनको डिप्रेसन जारी रहेको र सन् १८९० जुलाई २७ का दिन उनले आफ्नै छातीमा आफैले गोली हानेका थिए। त्यसको दुईदिनपछि चोटका कारण उनको मृत्यु भएको थियो। फन गोख आफ्नो जीवनकालमा असफल बनेका र उनलाई पागल र असफल व्यक्तिको रूपमा पनि लिइने गरिन्थ्यो। आफ्नो आत्महत्यापछि उनी प्रसिद्ध हुँदै गएका र सार्वजनिक कल्पनामा एक सर्वोत्कृष्ट "गलत बुझिएको प्रतिभाशाली" व्यक्तिको रूपमा अवस्थित छन्, यस्तो कलाकार "जहाँ पागलपन र रचनात्मकताका कुराहरू आपसमा जोडिन्छन्"।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 9}}</ref> २०औँ शताब्दीको प्रारम्भमा उनको चित्रकला शैलीका तत्वहरू [[फोभिवाद]] र जर्मन अभिव्यक्तिवादीहरूद्वारा आत्मसात गरिएपछि उनको ख्याति बढ्न थालेको थियो। उनले पछिल्ला दशकहरूमा व्यापक आलोचनात्मक, व्यावसायिक र लोकप्रिय सफलता प्राप्त गरेका र उनलाई एक महत्त्वपूर्ण तर दु:खद चित्रकारको रूपमा सम्झिने गरिन्छ। यस्तो खालको समस्याग्रस्त व्यक्तित्वले पीडित कलाकारको रसरङ्गमय आदर्शलाई प्रतिनिधित्व गर्दछ। == पत्रहरू == फन गोखको बारेमा सबैभन्दा व्यापक प्राथमिक स्रोत उनको कान्छा भाइ, [[थिओ फन गोख|थिओ]]सँगको पत्राचार हो। उनीहरूको आजीवन मित्रता र भिन्सेन्तको विचार र कला सिद्धान्तको बारेमा ज्ञात अधिकांश कुराहरू, सन् १८७२ देखि १८९० सम्म उनीहरूले आदानप्रदान गरेका सयौँ पत्रहरूमा उल्लेख छन्।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://www.vangoghletters.org/vg "Van Gogh: The Letters"]}} थिओ फन गोख एक [[कला व्यापारी]] थिए र उनले आफ्नो दाजुलाई आर्थिक र भावनात्मक सहयोगका साथै समकालीन कला जगतमा प्रभावशाली व्यक्तिहरूसम्म पहुँच प्रदान गर्न महत्त्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेका थिए।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 19}} थिओले भिन्सेन्तका आफूलाई लेखेका सबै पत्रहरू सुरक्षित राखेको भएतापनि{{sfnp|Pomerans|1997|loc= xv}} भिन्सेन्तले भने आफूले प्राप्त गरेका थोरै मात्र पत्रहरू राखेका थिए। दुवैको मृत्यु पछि, थिओकी विधवा [[योहान्ना फन गोख-बोङ्गर]]ले उनीहरूका केही पत्रहरू प्रकाशनको व्यवस्था गरेकी थिइन्। केही सन् १९०६ र १९१३ मा देखा परेका थिए भने अधिकांश पत्रहरू सन् १९१४ मा प्रकाशित भएका थिए।{{sfnp|Rewald|1986|loc= 248}}{{sfnp|Pomerans|1997|loc=ix, xv}} भिन्सेन्तका पत्रहरू सुवाचक र अभिव्यञ्जक छन् जसलाई "डायरीजस्तो आत्मीयता" भएको भनेर वर्णन गरिएको {{sfnp|McQuillan|1989|loc= 19}} र यसका केही भागहरूलाई आत्मकथाको रूपमा लिइन्छ।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 19}} अनुवादक [[अर्नोल्ड पोमरान्स]]ले यस विषयमा लेख्दै तिनीहरूको प्रकाशनले "फन गोखको कलात्मक उपलब्धिको बुझाइमा एउटा नयाँ आयाम थपेको र यस्तो बुझाइ व्यावहारिक रूपमा अरू कुनै चित्रकारले हामीलाई प्रदान गरेको छैनन्।"{{sfnp|Pomerans|1997|loc= ix}} {{Multiple image | align = right | direction = horizontal | header = | header_align = | header_background = | footer = भिन्सेन्त फन गोख (बायाँ) सन् १८७३ मा, जब उनले [[हेग]]मा गोपिल र किए ग्यालेरीमा काम गर्दथे;{{refn|{{harvp|Pickvance|1986|loc= 129}}; {{harvp|Tralbaut|1981|loc= 39.}}}} उनको भाइ, थिओ (दायाँको तस्वीर, सन् १८७८ मा), आजीवन समर्थक र साथी थिए। | footer_align = | footer_background = | width = | image1 = Vincent van Gogh January 1873 (restored).jpg | width1 = 160 | caption1 = | alt1 = कलाकारको नजिकैबाट लिइएको एक तस्वीरमा जवान मानिसको रूपमा उनी उपस्थित छन्। जहाँ उनको बाक्लो र अलपत्र कपालका साथै ठूलो निधार र गहिरा आँखाहरू देख्न सकिन्छ। | image2 = Theo van Gogh May 1878 (restored).jpg | width2 = 160 | caption2 = | alt2 = एक जवान मानिसको नजिकबाट लिइएको तस्वीर, भिन्सेन्तको भाइजस्तै देखिने एक व्यक्ति। }} भिन्सेन्तबाट थिओलाई ६०० भन्दा बढी र थिओबाट भिन्सेन्तलाई करिब ४० पत्रहरू लेखिएका थिए। उनकी बहिनी [[विल फन गोख|विल]]लाई २२ वटा, चित्रकार [[एन्थोन भान रापार्ड]]लाई ५८ वटा, [[एमिफ बेर्नार]]लाई २२ वटा र [[पल सिन्याक]], [[पल गोगाँ]] र समालोचक [[अल्बर्ट ओरिए]]लाई व्यक्तिगत पत्रहरू पठाइएको थियो। पठाइएका केही पत्रहरू रेखाचित्रहरू सहित चित्रित छन्।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 19}} धेरैजसो मितिहीन छन् तर कला इतिहासकारहरू प्रायः तिनीहरूलाई कालक्रमिक क्रममा राख्न सक्षम भएका छन्। प्रतिलेखन र मिति निर्धारणमा समस्याहरू विद्यमान रहेको र विशेषगरी आर्ल्सबाट पठाइएकाहरूमा मिति उल्लेख छैन। त्यहाँ हुँदा, भिन्सेन्तले डच, फ्रान्सेली र अङ्ग्रेजीमा करिब २०० पत्र लेखेका थिए।{{sfnp|Hughes|1990|loc=143}} उनी पेरिसमा बस्दाको दाजुभाइहरूसँगै बस्ने गरेका र पत्राचार गर्नुपर्ने आवश्यकता नभएकाले अभिलेखमा एउटा कालखण्ड देखा पर्दछ।{{sfnp|Pomerans|1997|loc= i–xxvi}} ==शैली र कृतिहरू== ===कलात्मक विकास=== [[चित्र:Vincent van Gogh - Starry Night - Google Art Project.jpg|thumb|''[[रोन नदीमाथि तारामय रात]]'', सन् १८८८। [[Musée d'Orsay|मुजे दोर्से]], पेरिस|alt= रोन नदीमाथि चम्किला ताराहरू बिच अँध्यारो तारामय रातको दृश्य। नदीपारि, टाढाका भवनहरूबाट उज्याला बत्तीहरू रोनको अँध्यारो पानीमा प्रतिबिम्बित भइरहेका छन्।]] फन गोखले विद्यालयमा हुँदा [[जलरङ चित्रकला|जलरङ]] मार्फत चित्र बनाएर रङ भर्ने काम गर्दथे तर उनका यस्ता चित्रकलाहरूका केही उदाहरण मात्र अस्तित्वमा रहेका छन् भने केहीको लेखकत्व विवादित छ।<ref>{{sfnp|Van Heugten|1996|loc= 246–251}}</ref> जब उनले वयस्कको रूपमा कलालाई अपनाए तब उनले यसलाई प्रारम्भिक स्तरबाट सुरु गरेका थिए। सन् १८८२ को प्रारम्भमा, उनका काका कर्नेलिस मारिनसले, जो एम्स्टर्डमको समकालीन कलाको एक प्रसिद्ध ग्यालरीका मालिक थिए, हेगको रेखाचित्रहरूको लागि अनुरोध गरेको भएतापनि फन गोखको काम अपेक्षा अनुसारको भएको थिएन। मारिनसले दोस्रो कमिसन प्रस्ताव गर्दै विषयवस्तुलाई विस्तृत रूपमा निर्दिष्ट गरेतातर परिणामबाट फेरि निराशजनक बनेका थिए। फन गोखले लगनशीलता देखाउँदै उनले आफ्नो स्टुडियोमा परिवर्तनशील सटर र विभिन्न चित्रण सामग्रीहरू र प्रकाशको प्रयोग गरेका थिए। एक वर्षभन्दा बढी समयसम्म उनले एकल आकृतिहरूमा काम जारी राखी&nbsp;– कालो र सेतोमा अत्यन्त विस्तृत अध्ययनहरू गरे{{efn|group=note|कालो र सेतोमा काम गर्ने कलाकारहरू, जस्तै चित्रित पत्रपत्रिकाहरू ''[[द ग्राफिक]]'' वा ''[[द इलस्ट्रेटेड लन्डन न्युज]]'' का लागि, फन गोखका मनपर्ने कलाकारहरू मध्येका थिए। {{sfnp|Pickvance|1974}}}} जसले त्यतिबेला उनलाई केवल आलोचना मात्र दिलाएको थियो। पछि, तिनै कलाकृतिहरूलाई प्रारम्भिक उत्कृष्ट कृतिहरूको रूपमा मान्यता प्राप्त भएको थियो।{{sfnp|Dorn|Keyes|2000}} अगस्ट १८८२ मा, थिओले भिन्सेन्तलाई बाहिरी प्राकृतिक परिवेशमा काम गर्नका लागि सामग्री किन्न पैसा दिएका थिए। भिन्सेन्तले लेखेको एक पत्रमा उनी "नयाँ जोसका साथ चित्र बनाइरहन सक्छन्" भन्ने उल्लेख थियो।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let253/letter.html पत्र २५३]|ps= . भिन्सेन्त फन गोखको तर्फबाट थिओ भान गोगलाई पत्र। हेग, शनिबार, ५ अगस्ट १८८२।}} सन् १८८३ को प्रारम्भदेखि, उनले बहु-आकृति रचनाहरूमा काम गर्न सुरु गरेका थिए। उनले तीमध्ये केहीको तस्वीरहरू खिचाएको भएतापनि उनका भाइले ती चित्रहरू जीवन्त नभएको टिप्पणी गरेपछि उनले ती सबै कृतिहरूलाई नष्ट गरी पुनः [[तेलचित्र|तेल चित्रकला]]तर्फ अग्रसर बनेका थिए। फन गोखले [[हागे स्कुल]]का प्रसिद्ध कलाकारहरू जस्तै [[जोहान हेन्ड्रिक वाइसेनब्रुख|वाइसेनब्रुख]] र [[बर्नार्ड ब्लोमर्स]] तर्फ ध्यान दिए र उनले उनीहरूबाट र हागे स्कुलको दोस्रो पुस्ताका [[थियोफिल द बक|द बक]] र [[हरम्यान जोहानेस भान डर वेले|भान डर वेले]] जस्ता चित्रकारहरूबाट प्राविधिक सल्लाह लिएका थिए।<ref>{{sfnp|Dorn|Schröder|Sillevis|1996}}</ref> देन्थ्रेमा छोटो समय बिताएपछि उनी नेदरल्यान्ड्स कै अर्को सहर नुएनेन सरेका थिए थिए भने त्यहाँ उनले धेरै ठूला चित्रहरूमा काम सुरु गरे तर तीमध्ये अधिकांशलाई उनले नष्ट गरिदिएका थिए। हाल यीमध्ये ''आलु भक्षक'' र यसका केही समकक्षी कृतिहरू मात्र अस्तित्वमा रहेका छन्।<ref>{{sfnp|Dorn|Schröder|Sillevis|1996}}</ref> [[रेज्क्सम्युजियम]]को भ्रमणपछि फन गोले [[रेम्ब्रन्ट]] र [[फ्रान्स हाल्स]] जस्ता कलाकारहरूको छिटो र लाभदायक ब्रसवर्क प्रति आफ्नो प्रशंसा व्यक्त गरेका थिए।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let535/letter.html Letter 535]|ps= To Theo van Gogh. Nuenen, on or about Tuesday, 13 October 1885.}}{{efn|group=note|{{harvp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let535/letter.html Letter 535 ]|ps= To Theo van Gogh. Nuenen, on or about Tuesday, 13 October 1885:{{paragraph break}}मैले पुराना डच चित्रहरू फेरि हेर्दा मलाई विशेषगरी के कुराले प्रभाव पार्‍यो भने ती सामान्यतया चाँडो चित्रित गरिएका थिए। हाल्स, रेम्ब्रान्ट, रुइसडेल जस्ता महान् कलाकारहरू र अन्य धेरैले चित्रहरूलाई सकेसम्म सिधै क्यानभासमा उतारेका छन् र त्यसमा उहाँहरूले धेरै पटक दोहोर्‍याए काम गर्नुभएन। यो कुरालाई पनि कृपया याद गरियोस्—कि यदि त्यो सफल भयो भने, उहाँहरूले त्यसलाई त्यसै छाडिदिन्छन्। विशेषगरी मैले रेम्ब्रन्ट र हाल्सका हातहरूको प्रशंसा गरेँ—ती हातहरू जसमा जीवन थियो तर आजकल मानिसहरूले चाहेजस्तो गरी निखारिएको थिएन... जाडोमा म पुराना चित्रहरूमा देखेका शैलीका विभिन्न कुराहरू अन्वेषण गर्नेछु। मैले आफूलाई आवश्यक पर्ने धेरै कुराहरू देखेँ तर सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा—यसलाई उनीहरू "हतारको कार्य" भन्छन्—त्यो पुराना डच चित्रकारहरूले गज्जबले गरेका थिए। त्यो—हतारको कार्य—थोरै ब्रसको स्ट्रोकहरूका साथ, उनीहरू अहिले यसको बारेमा सुन्न चाहँदैनन्—तर परिणाम कति सत्य हुन्छ।{{paragraph break}}}}}} आफ्ना धेरै कमजोरीहरू अनुभव र प्राविधिक विशेषज्ञताको कमीले गर्दा भएको कुरामा उनी सचेत थिए,{{sfnp|Dorn|Schröder|Sillevis|1996}} त्यसैले नोभेम्बर १८८५ मा उनले सिक्न र आफ्नो सीप विकास गर्न एन्टवर्प र पछि पेरिसको यात्रा गरेका थिए।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 708}} [[चित्र:Van_Gogh_The_Olive_Trees..jpg|thumb|''[[जैतुनका रुखहरू (फन गोख शृङ्खला)|जैतुनका रुखहरू र पृष्ठभूमिमा अल्पाइल्स]]'', सन् १८८९। आधुनिक कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क|alt=हरियो घुमाउरो जैतुनका रुखहरूको एउटा वर्गाकार चित्र; पृष्ठभूमिमा नीलो पहाडहरू र माथि नीलो आकाशमा सेतो बादलहरू।]] थिओले ''आलु भक्षक''मा प्रयोग गरिएको गाढा रङ्गको आलोचना गरेका थिए जसलाई उनले आधुनिक शैलीका लागि अनुपयुक्त ठान्दथे।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=18}} सन् १८८६ र १८८७ को बीचमा पेरिसमा रहँदा, फन गोखले एउटा नयाँ, हल्का रङ्गको रङ्गमिश्रणमा निपुणता हासिल गर्ने प्रयास गरेका थिए। उनको ''[[पेरे ताँगीको आकृति]]'' (सन् १८८७) ले उज्यालो रङ्गमिश्रणका साथ उनको सफलता देखाउँछ र यो एक विकसित व्यक्तिगत शैलीको प्रमाण पनि हो।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=18–19}} रङ्गको बारेमा [[चार्ल्स ब्लाङ्क]]को ग्रन्थले उनलाई धेरै आकर्षित गरेको र उनलाई पूरक रङ्गहरूसँग काम गर्न प्रेरित गरेको थियो। फन गोखले पछि रङ्गको प्रभाव वर्णनात्मक मात्र नभई त्यो भन्दा माथि हुन्छ भन्ने विश्वास गर्न थालेका थिए भने यस सम्बन्धमा उनले भनेका छन्, "रङ्गले आफैमा केही व्यक्त गर्दछ"।{{sfnp|Sund|1988|loc=666}}{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let537/letter.html Letter 537]|ps= . Vincent to Theo, Nuenen, on or about Wednesday, 28 October 1885.}} ह्युजेसका अनुसार, फन गोखले रङ्गलाई "मनोवैज्ञानिक र नैतिक वजन" भएको रूपमा बुझेका थिए, जसलाई ''[[रात्रिकालीन क्याफे]]''को भड्किलो रातो र हरियो रङ्गहरूमा उदाहरणका रूपमा हेर्न सकिन्छ। यस कार्यबाट उनले "मानवताको भयानक आवेगहरू व्यक्त गर्न" चाहेका थिए।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 7}} पहेँलो रङ्ग उनको लागि सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण थियो, किनभने यसलाई भावनात्मक सत्यको प्रतीक मान्थ्यो। उनले पहेँलो रङ्गलाई सूर्यको प्रकाश, जीवन र ईश्वरको प्रतीकको रूपमा प्रयोग गरेका थिए।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 11}} फन गोख ग्रामीण जीवन र प्रकृतिको चित्रकार बन्न प्रयासरत थिए;{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 232}} आर्ल्समा आफ्नो पहिलो ग्रीष्मकालको समयमा उनले परिदृश्य र परम्परागत ग्रामीण जीवन चित्रण गर्न आफ्नो नयाँ रङ्गमिश्रणको प्रयोग गरेका थिए।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=20}} प्राकृतिक वस्तुहरूको पछाडि एउटा शक्ति अवस्थित हुन्छ भन्ने उनको विश्वासले उनलाई त्यो शक्तिको भाव वा प्रकृतिको सारलाई आफ्नो कलामा कैद गर्ने प्रयास गर्न प्रेरित गरेको थियो जुन कहिलेकाँही प्रतीकहरूको प्रयोग मार्फत प्रकट हुन्थ्यो।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 8–9}} सुरुमा [[जँ-फ्रँस्वा मिले]]बाट प्रतिलिपि गरिएको 'बीउ छर्ने व्यक्ति' चित्रमा उनका प्रस्तुतिहरूले शारीरिक श्रमको वीरताका सम्बन्धमा [[थोमस कार्लाइल]] र [[फ्रेडरिक नित्से]]का विचारहरूको प्रभाव झल्काउँदछन्<ref>{{Cite book |last=Wamberg |first=Jacob |title=Totalitarian Art and Modernity |publisher=Aarhus University Press |year=2010 |editor-last=Rasmussen |editor-first=Mikkel Bolt |pages=36–104 |chapter=Wounded Working Heroes: Seeing Millet and van Gogh through the Cleft Lens of Totalitarianism |editor-last2=Wamberg |editor-first2=Jacob}}</ref> भने यसका साथै यसले ती व्यक्तिलाई प्रचण्ड सूर्यमुनि जीवनको बीउ छरिरहेका ख्रीष्टको रूपमा उभ्याउँदा यसले फन गोखको धार्मिक विश्वासलाई पनि दर्शाउँदछ। {{sfnp|Sund|1988|loc=668}} यी त्यस्ता विषय र प्रसङ्गहरू थिए जसमा उनी बारम्बार फर्केर परिमार्जन र विकास गरिरहन्थे।{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 236}} उनका फूलका चित्रहरू प्रतीकात्मकताले भरिएको भएतापनि परम्परागत इसाई प्रतिमा विज्ञान प्रयोग गर्नुको सट्टा उनले आफ्नै नयाँ शैली बनाएका थिए जहाँ जीवन सूर्यमुनि बाँचिन्छ र काम भनेको जीवनको एउटा रूपक हो भन्ने अवधारणा राख्दछ।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 12}} आर्ल्समा वसन्त ऋतुका फूलहरू चित्रण गरेर र उज्यालो सूर्यको प्रकाशलाई कैद गर्न सिकेर आत्मविश्वास प्राप्त गरेपछि, उनी 'बीउ छर्ने मानिस' चित्रण गर्न तयार भएका थिए।{{sfnp|Sund|1988|loc=666}} [[चित्र:Vincent Willem van Gogh 098.jpg|thumb|''एटेनको बगैँचाको सम्झना'', सन् १८८८। [[हेर्मिट्टाग सङ्ग्रहालय]], सेन्ट पिटर्सबर्ग|alt=दुई महिलाहरूको नजिकको एउटा वर्गाकार चित्र जसमा एकजनाले छाता समातेकी छिन् भने अर्की महिलाले फूल समातेकी छिन्। तिनीहरूको पछाडि एक जवान महिला छिन् जो जङ्गली फूलहरूको ठूलो ओछ्यानमा फूलहरू टिपिरहेकी छिन्। तिनीहरू नदीको किनारमा घुमाउरो बाटोमा बगैँचाबाट हिँडिरहेका देखिन्छन्।]] उनले "यथार्थको भेष" भन्ने परिधिभित्रै रहे{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 223}} र धेरै शैलीगत गरिएका कार्यहरूको आलोचना गरेका थिए।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=21}} उनले पछि लेखेका थिए, ''तारामय रात''को अमूर्तता धेरै टाढा गएको र त्यसमा यथार्थ रूपमै "पृष्ठभूमिमा धेरै टाढा हराएको" थियो।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=21}} ह्युजेसले यसलाई चरम काल्पनिक आनन्दको क्षणको रूपमा वर्णन गर्दछन् जसमा ताराहरू एउटा ठूलो घुमाउरो रूपमा छन् जसले [[होकुसाई]]को ''[[कानागावाको विशाल आँधी]]'' को सम्झना दिलाउँछ यसका साथै माथि आकाशको चाल तल पृथ्वीमा रहेको साइप्रसको रूखको चालमा प्रतिबिम्बित हुन्छ र चित्रकारको परिकल्पना "रङ्गको बाक्लो र जोडदार मिश्रण" मा अनुवाद भएको छ।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 8}} सन् १८८५ र १८९० मा उनको मृत्युको बीचमा, फन गोखले एउटा 'ओभर' (कृतिको सङ्ग्रह) निर्माण गरिरहेको देखिन्छ।{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 224}} यो एउटा यस्तो सङ्ग्रह जसले उनको व्यक्तिगत दृष्टिकोणलाई प्रतिबिम्बित गर्थ्यो र यो व्यावसायिक रूपमा सफल हुन सक्थ्यो। उनी ब्लाङ्कको शैलीको परिभाषाबाट प्रभावित थिए, जस अनुसार एउटा साँचो चित्रकलाका लागि रङ्ग, परिप्रेक्ष्य र ब्रसको स्ट्रोकको सर्वोत्तम प्रयोग आवश्यक हुन्छ। फन गोखले आफूले निपुणता हासिल गरेको ठानेका चित्रहरूलाई "उद्देश्यपूर्ण" शब्द प्रयोग गर्दथे जबकि अन्यलाई उनले केवल अध्ययनका रूपमा लिन्थे।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=16–17}} उनले धेरै अध्ययन शृङ्खलाहरूको चित्रण गरेका {{sfnp|van Uitert|1981|loc= 223}} थिए जसमध्ये धेरैजसो निर्जीव वस्तुहरू थिए। यस्ता कलाकृतिहरू उनले रङ्गको प्रयोगको रूपमा वा साथीहरूलाई उपहार दिनका लागि बनाइएका थिए।{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 242}} आर्ल्सको कामले उनको 'ओभर' मा ठूलो योगदान पुर्‍याएको थियो त्यस समयका उनले सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण ठानेका चित्रहरूमा ''बीउ छर्ने मानिस'', ''रात्रिकालीन क्याफे'', ''[[एटेनको बगैँचाको सम्झना (आर्ल्सका महिलाहरू)|आर्ल्सका महिलाहरू]]'' र ''तारामय रात'' थिए। तिनीहरूको फराकिलो ब्रस स्ट्रोक, आविष्कारशील परिप्रेक्ष्य, रङ्ग, रूपरेखा र डिजाइनका साथ, यी चित्रहरूले उनले खोजेको शैलीलाई प्रतिनिधित्व गर्दछन्।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=21}} ===प्रमुख शृङ्खलाहरू=== [[चित्र:L'Arlésienne- Madame Joseph-Michel Ginoux (Marie Julien, 1848–1911) MET DT1396.jpg|thumb|upright|''लार्लेसियन: म्याडम गिनोक्स पुस्तकहरूका साथ'', नोभेम्बर १८८८। मेट्रोपोलिटन कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क|alt=एउटी सुसज्जित महिला आफ्नो दायाँ तर्फ (अवलोकनकर्ताको बायाँ) फर्किएर बसेकी छिन्। उनको काखमा दुईवटा पुस्तकहरू छन् र उनले पहेंलो पृष्ठभूमिको विपरीत गाढा रङ्गका लुगाहरू लगाएकी छिन्।]] फन गोखको शैलीगत विकासहरू सामान्यतया उनले युरोपका विभिन्न स्थानहरूमा बिताएका समयहरूसँग जोडिएका छन्। उनी स्थानीय संस्कृति र प्रकाशको अवस्थामा आफूलाई समाहित गर्न रुचाउँथे, यद्यपि उनले आफ्नो कार्यकालभरि एक उच्च व्यक्तिगत दृश्य दृष्टिकोण कायम राखेका थिए। एक कलाकारको रूपमा उनको विकास ढिलो थियो र उनी आफ्ना चित्रकलाका सीमाहरूको बारेमा सचेत थिए। फन गोख प्रायः नयाँ दृश्य उत्तेजनाहरूको सम्पर्कमा आउन र त्यसको माध्यमबाट आफ्नो प्राविधिक सीप विकास गर्नका लागि घर फर्किरहन्थे।{{sfnp|McQuillan|1989|loc=138}} कला इतिहासकार मेलिसा म्याक्विलनको विश्वास अनुसार यी बसाईँसराईहरूले पछिल्ला शैलीगत परिवर्तनहरूलाई पनि प्रतिबिम्बित गर्दछन् भने फन गोखले द्वन्द्वबाट बच्न र जब आदर्शवादी कलाकारले आफ्नो तत्कालीन अवस्थाको यथार्थको सामना गर्नुपर्थ्यो, तब त्यसलाई सम्हाल्ने संयन्त्र को रूपमा यी बसाईं सराईहरूलाई प्रयोग गर्दथे।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 193}} ====व्यक्तिका आकृतिहरू ==== फन गोखले व्यक्तिचित्रण आफ्नो सबैभन्दा ठूलो रुचिको विषय भएको बताएका थिए। सन् १८९० मा उनले लेखेका थिए, "मेरो पेशामा बाँकी सबै कुराभन्दा म जे कुराप्रति सबैभन्दा बढी भावुक छु, त्यो व्यक्तिचित्र हो, आधुनिक व्यक्तिचित्र।"<ref>{{Cite web |title=879 (883, W22): To Willemien van Gogh. Auvers-sur-Oise, Thursday, 5 June 1890. - Vincent van Gogh Letters |url=https://www.vangoghletters.org/vg/letters/let879/letter.html#translation |access-date=20 October 2022 |website=www.vangoghletters.org}}</ref> यो "चित्रकलामा एक मात्र यस्तो कुरा हो जसले मलाई गहिरो रूपमा छुन्छ र मलाई अनन्तको आभास दिन्छ।"{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 242}}{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let652/letter.html Letter 652]|ps= . Vincent to Theo van Gogh. Arles, Tuesday, 31 July 1888.}} उनले आफ्नी बहिनीलाई लेखेका थिए, उनी यस्ता व्यक्तिचित्रहरू बनाउन चाहन्छन् जुन चिरस्थायी रहोस् र उनले फोटोग्राफिक यथार्थवादको लक्ष्य राख्नुको सट्टा तिनीहरूको भावना र चरित्र कैद गर्न रङ्गको प्रयोग गर्नेछन्।{{refn|{{harvp|Channing|Bradley|2007|loc=67}}; {{harvp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let879/letter.html Letter 879]|ps= . Vincent to Willemien van Gogh. Auvers-sur-Oise, Thursday, 5 June 1890.}}}} फन गोखका सबैभन्दा नजिकका व्यक्तिहरू उनका व्यक्तिचित्रहरूमा प्रायः अनुपस्थित रहेतापनि उनले आफ्ना भाइ थिओको विरलै मात्र चित्र बनाएका थिए। उनकी आमाका व्यक्तिचित्रहरू भने तस्वीरहरूबाट बनाइएका थिए।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 198}} फन गोखले आर्ल्सका पोस्टमास्टर जोसेफ रोलिन र उनको परिवारको बारम्बार चित्र बनाएका थिए। ''ला बर्सेउज''का पाँचवटा संस्करणहरूमा, फन गोखले अगस्टिन रोलिनलाई चित्रण गरेका छन् जसले आफ्नो काखमा नदेखिने शिशु छोरीको कोक्रो हल्लाउन एउटा डोरी शान्तपूर्वक समातेकी छिन्। फन गोखले यसलाई सूर्यमुखी फूलका चित्रहरूको बीचमा राखेर एउटा 'त्रिपट्ट' (तीनवटा प्यानल भएको चित्र) को केन्द्रीय छविको रूपमा बनाउने योजना बनाएका थिए।<ref>{{Cite web |date=October 2004 |title=Vincent van Gogh (1853-1890) |url=https://www.metmuseum.org/toah/hd/gogh/hd_gogh.htm |access-date=20 October 2022 |website=www.metmuseum.org}}</ref> <gallery widths="135px" heights="165px" class="center"> File:Van Gogh - Bildnis der Mutter des Künstlers.jpeg|alt=एकजना बूढी महिला राम्रो लुगा लगाएर बसेको बेला बनाइएको नजिकको चित्र जो बायाँ तर्फ (दर्शकको दायाँ) फर्किएर बसेकी छिन्। उनको ओठमा मुस्कान छ र उनले गाढा रङ्गको माथिल्लो भाग र टोपी लगाएकी छिन्, जीवन्त हरियो पृष्ठभूमिको सामु।|''कलाकारकी आमाको चित्र'', अक्टोबर १८८८, नर्टन सिमोन कला सङ्ग्रहालय, पासाडेना, क्यालिफोर्निया File:Vincent van Gogh - Eugène Boch - Google Art Project.jpg|alt=एक तीव्र युवकको नजिकको चित्र, कोट र टाईसहित राम्रो लुगा लगाएको, उनको दायाँ तर्फ (दर्शकको बायाँ) फर्किएको, उनको जुँगा र गोटी दाह्री छ र उनी पृष्ठभूमिमा तारायुक्त आकाशको सामु उभिएका छन्।|''युजिन बोख (तारामय आकाशको अगाडि कवि)'', सन् १८८८, [[मुजे दोर्से]], पेरिस File:Vincent van Gogh - Portret van de postbode Joseph Roulin.jpg|alt=जुँगा र दाह्री भएको एक मध्यम उमेरको पुरुषको चित्र कुर्सीमा बसेको उनको बायाँ तर्फ (दर्शकको दायाँ) फर्किएको। उनको अनुहारमा विचारशील भाव छ र उनका हातहरू खाली छन् जबकि उनको बायाँ हात टेबलमा टिकेको छ, उनले गाढा निलो वर्दी र टोपी लगाएका छन्, फिक्का निलो पृष्ठभूमिको सामु।|''पोस्टम्यान जोसेफ रुलिनको चित्र'' (सन् १८४१–१९०३), अगस्ट १८८८ को सुरु, बोस्टन File:Vincent Willem van Gogh 084.jpg|alt=एक बूढी राम्रो लुगा लगाएकी महिला उनको दायाँ तर्फ (दर्शकको बायाँ) फर्किएर बसेकी छिन्। उनले आफ्ना हातहरू काखमा जोडेकी छिन्, र उनले गाढा रंगको माथिल्लो भाग र हरियो पोशाक लगाएकी छिन्, जीवन्त फूलको वालपेपर पृष्ठभूमिको सामु।|''ला बेर्सेज (अगुस्तँ रुलिन)'', सन् १८८९, बोस्टन </gallery> {{clear}} ====आत्म-चित्रहरू==== [[चित्र:Self-Portrait (Van Gogh September 1889).jpg|alt= बायाँ तर्फबाट भिन्सेन्त फन गोको एउटा चित्र, जसको अत्यन्तै तीव्र, एकाग्र हेराई र रातो दाह्री छ।|thumb|180x180px|''आत्म-चित्र'', सेप्टेम्बर १८८९। [[मुजे दोर्से]]]] फन गोखले सन् १८८५ र १८८९ को बीचमा ४३ भन्दा बढी आत्म-चित्रहरू बनाएका थिए।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 15}}{{efn|group=note|[[रेमब्रन्ट]] थोरै प्रमुख चित्रकारहरू मध्ये एक हुन् जसले ५० भन्दा बढी आत्म-चित्रहरूको उत्पादन गरेर यो सङ्ख्यालाई उछिनेका छन् तर उनले चालीस वर्षको अवधिमा यसो गरेका थिए।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 15}}}} ती आत्मचित्रहरूलाई प्रायः शृङ्खलाहरूमा पूरा गरिएको थियो। उदाहरणका लागि सन् १८८७ को मध्यतिर पेरिसमा कोरिएका चित्रहरू उनको मृत्यु हुनुभन्दा केही समय अघिसम्म जारी रहेका थिए।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc=263–269, 653}} सामान्यतया यी चित्रहरू अध्ययनका रूपमा थिए, जुन उनले अरूसँग घुलमिल हुन हिचकिचाउने समयमा वा मोडलहरूको अभाव हुँदा आफैलाई चित्रण गरेर बनाएका थिए।{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 242}}{{sfnp|Sund|2002|loc= 261}} फन गोखका आत्म-चित्रहरूले उच्च स्तरको आत्म-निरीक्षण झल्काउँछन्।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 10}} यी चित्रहरू प्राय: उनको जीवनका महत्त्वपूर्ण अवधिहरूलाई अङ्कित गर्ने उद्देश्यले बनाइएका थिए; उदाहरणका लागि, सन् १८८७ को मध्यतिरको पेरिस शृङ्खला त्यस समयमा कोरिएको थियो जब उनी क्लद मोनेत, पल सेजाने र सिग्नाकबारे सचेत भएका थिए।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 265–269}} ''खैरो ह्याट टोपी सहितको स्व-चित्र''मा, रङका भारी रेखाहरू क्यानभासमा बाहिरतिर फैलिएका छन्। यो त्यस अवधिको उनको सबैभन्दा प्रसिद्ध आत्म-चित्रहरू मध्ये एक हो, "यसको अत्यधिक व्यवस्थित लयबद्ध ब्रसस्ट्रोक र नियो-इम्प्रेसनिस्ट भण्डारबाट लिइएको नवीन प्रकाश पुञ्जलाई फन गोख आफैले 'उद्देश्यपूर्ण' क्यानभास भनेका थिए"।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=83}} यिनीहरूमा शारीरिक स्वरूपका विभिन्न प्रतिनिधित्वहरू छन्।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 15}} फन गोखको मानसिक र शारीरिक अवस्था सामान्यतया स्पष्ट देखिन्छ; उनी अस्तव्यस्त, नकोरिएको वा उपेक्षित दाह्रीमा, धसिएका आँखाहरू, कमजोर बङ्गारा, वा दाँत झरेको अवस्थामा देखिन सक्छन्। केही चित्रमा उनलाई लामो अनुहार वा प्रस्ट देखिने खप्पर, वा तिखो र सतर्क विशेषताहरूसहित देखाइएको छ। उनका कपाललाई कहिलेकाहीँ चम्किलो रातो र कहिलेकाहीँ खरानी रङमा चित्रण गरिएको छ।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 15}} फन गोखका स्व-चित्रहरू शैलीगत रूपमा भिन्न छन्। डिसेम्बर १८८८ पछि कोरिएका चित्रहरूमा जीवन्त रङहरूको कडा विरोधाभासले उनको छालाको थकित फिक्कापनलाई उजागर गर्दछ।{{sfnp|Sund|2002|loc= 261}} केहीले कलाकारलाई दाह्रीसहित र अरूले दाह्री बिना चित्रण गर्छन्। उनले आफ्नो कान काटेपछि कोरिएका चित्रहरूमा उनलाई पट्टि बाँधिएको अवस्थामा देखिन सकिन्छ। थोरै चित्रहरूमा मात्र उनले आफूलाई चित्रकारको रूपमा चित्रण गरेका छन्।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 15}} साँ-रेमीमा कोरिएका चित्रहरूले टाउकोलाई दायाँ तर्फबाट देखाउँछन्, जुन उनको क्षतिग्रस्त कानको विपरित पक्ष हो, किनकि उनले ऐनामा देखिएको आफ्नो प्रतिबिम्बलाई चित्रण गरेका थिए।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 535–537}}{{sfnp|Cohen|2003|loc=305–306}} <gallery widths="165" heights="165" class="center"> File:Vincent van Gogh - Self-portrait with grey felt hat - Google Art Project.jpg|alt=भिन्सेन्त फन गोखको बायाँबाट बनाइएको चित्र, आरामदार तर केन्द्रित दृष्टि, रातो दाह्री र खैरो टोपी लगाएका।|''खैरो ढल्केको ह्याट टोपीसहितको आत्म-चित्र'', हिउँद १८८७–८८। फन गोख सङ्ग्रहालय, एम्स्टर्डम File:Van Gogh Self-Portrait with Straw Hat 1887-Metropolitan.jpg|alt=भिन्सेन्त फन गोखको बायाँ पट्टीको चित्र, आरामदायी अभिव्यक्ति, रातो दाह्री र परालको टोपी लगाएका।|''[[परालको टोपीसहितको आत्म-चित्र]]'', पेरिस, हिउँद १८८७–८८। मेट्रोपोलिटन कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क File:Vincent van Gogh, Self-Portrait, 1889, NGA 106382.jpg|alt=भिन्सेन्त फन गोखको बायाँको (राम्रो कान), हातमा रङ्गमिश्रण सामग्री र ब्रसहरू। उनले निलो पोशाक लगाएका छन् भने उनको पहेँलो कपाल र दाह्री छ। पृष्ठभूमि गहिरो बैजनी रङ्गको छ।|''आत्म-चित्र'', सन् १८८९। नेसनल ग्यालरी अफ आर्ट, वासिङ्टन, डिसी। उनको साँ-रेमीका आत्म-चित्रहरूले अक्षत कान देखाउँछन्, जुन ऐनामा प्रतिबिम्बित भएअनुसार छ। File:Vincent Willem van Gogh 102.jpg|alt=भिन्सेन्त फन गोखको बायाँपट्टीको चित्र (राम्रो कान), दाह्रीविहीन।|''[[दाह्रीविहीन आत्म-चित्र]]'', (लगभग सेप्टेम्बर १८८९) यो फन गोखको अन्तिम आत्म-चित्र हुन सक्छ, जुन उनले आफ्नी आमालाई जन्मदिनको उपहारस्वरूप दिएका थिए।{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 131}}{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let806/letter.html#n-16 Letter 806, note 16]|ps= . Vincent to Theo van Gogh. Saint-Rémy-de-Provence, Saturday, 28 September 1889.}} </gallery> ====साइप्रस र जैतुनका रुखहरू==== [[चित्र:Vincent van Gogh - Road with Cypress and Star - c. 12-15 May 1890.jpg|thumb|upright|''[[साइप्रस र तारासहितको सडक]]'', मे १८९०, क्रेलर-मुलर सङ्ग्रहालय, ओटर्लो|alt= सडको छेउमा एउटा ठूलो साइप्रस रूखको चित्र, दुई व्यक्ति हिँड्दै, उनीहरूको पछाडि एउटा गाडा र घोडा र पृष्ठभूमिमा एउटा हरियो घर, तीव्र तारायुक्त आकाश मुनि।]] पन्ध्रवटा क्यानभासले साइप्रस रूखहरूलाई चित्रण गर्दछ, जुन रूखप्रति उनी आर्ल्समा मोहित भएका थिए।{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 101, 189–191}} उनले ती रूखहरूमा जीवन भर्ने काम गरेका थिए जसलाई परम्परागत रूपमा मृत्युको प्रतीक मानिन्थ्यो।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 8–9}} आर्ल्समा उनले सुरु गरेको साइप्रसको शृङ्खलामा रूखहरू टाढा, खेतहरूमा हावा रोक्ने बाधाको रूपमा चित्रित थिए; साँ-रेमीमा हुँदा उनले तिनलाई अग्रभूमिमा ल्याएका थिए।{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 110}} भिन्सेन्तले मे १८८९ मा थिओलाई लेखेको एक पत्र यस प्रकार छ: "साइप्रसले अझै मलाई व्यस्त राखेको छ, म तिनीहरूसँग मेरो सूर्यमुखीहरूको क्यानभासजस्तै केही गर्न चाहन्छु"; उनले थपे, "ती रेखा र अनुपातमा सुन्दर छन्, मिस्रको स्मारक स्तम्भ जस्तो।"{{sfnp|Rewald|1978|loc= 311}} सन् १८८९ को मध्यमा र उनकी बहिनी विलको अनुरोधमा, फन गोखले ''[[साइप्रस भएको गहुँको खेत]]'' का धेरै साना संस्करणहरूको चित्रण गरेका थिए।{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 132–133}} यी कृतिहरू घुमाउरो र बाक्लो रङ्ग प्रयोगका कारण विशेष छन्। यी चित्रहरूमा ''तारायुक्त रात'' पर्दछ जसमा साइप्रसले अग्रभूमिमा प्रभुत्व जमाउँछन्।{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 101, 189–191}} यसका अतिरिक्त, साइप्रसहरूलाई अग्रभूमिमा राखि बनाइएका अन्य उल्लेखनीय कृतिहरूमा ''साइप्रस'' (सन् १८८९), ''दुई व्यक्तिसहितको साइप्रस'' (सन् १८८९–९०) र ''[[साइप्रस र तारासहितको सडक]]'' (सन् १८९०) आदि समावेश छन्।{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 101}} सन् १८८९ को अन्तिम छ वा सात महिनाको अवधिमा, उनले जैतुनका रूखहरूका कम्तीमा पन्ध्र चित्रहरू पनि सिर्जना गरेका थिए जसलाई उनले समयको माग वा बाध्यकारी ठान्दथे।<ref name="NGA">{{cite web |url=http://www.nga.gov/collection/gallery/gg84/gg84-46627.html |title=The Olive Garden, 1889 |year=2011 |work=Collection |publisher=National Gallery of Art, Washington, DC |access-date=25 March 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110510143650/http://www.nga.gov/collection/gallery/gg84/gg84-46627.html |archive-date=10 May 2011 |url-status=live }}</ref> यी कृतिहरूमध्ये ''[[जैतुनको रूख (फन गोख शृङ्खला)|पृष्ठभूमिमा एल्पिलस सहितको जैतुनका रूखहरू]]'' (सन् १८८९) छ, जसको बारेमा उनले आफ्नो भाइलाई लेखेको पत्रमा भने, "अन्ततः मसँग जैतुनसहितको एउटा परिदृश्य छ।"{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 101}} साँ-रेमीमा हुँदा, फन गोखले आश्रय बाहिर समय बिताए, जहाँ उनले जैतुनका बगैँचामा रूखहरू चित्रित गरेका थिए। यी कृतिहरूमा, प्राकृतिक जीवनलाई बाङ्गो र ग्रन्थीले भरिएको (गठियाले ग्रस्त) रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 8–9}} <gallery widths="165" heights="165" class="center"> File:Van Gogh Starry Night Drawing.jpg|alt=एउटा परिदृश्यको चित्र जसमा तारायुक्त रातको आकाशले चित्रको दुई-तिहाइ भाग ओगटेको छ। बायाँ अग्रभूमिमा एउटा साइप्रस रूख चित्रको तल्लो भागदेखि माथिल्लो भागसम्म फैलिएको छ। बायाँतिर, गाउँको घर र अग्लो टुप्पो भएको एउटा चर्च पर्वत शृङ्खलाको फेदमा समूहबद्ध छन्। माथि दायाँतिर एउटा चन्द्रमा छ जसलाई प्रकाशको घेराद्वार घेरिएको छ। त्यहाँ धेरै चम्किला ठूला र साना ताराहरू छन् जो प्रत्येक घुमाउरो प्रभामण्डलले घेरिएका छन्। आकाशको केन्द्रमा आकाशगङ्गालाई दोहोरो घुमाउरो भुमरीको रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ।|''तारामय रातमा साइप्रस'', सन् १८८९ मा बनाएको चित्र पछि फन गोखले बाँसको कलम प्रयोग गरि बनाएको चित्र File:Van Gogh - Zypressen mit zwei weiblichen Figuren.jpeg|alt=साइप्रस रूखहरूको ठूलो समूहको चित्र, जसको छेउमा दुई युवती हिँडिरहेका छन्, पृष्ठभूमिमा एउटा ठूलो घर, बादलले ढाकिएको नीलो आकाश मुनि।|''साइप्रस र दुई महिला'', फेब्रुअरी १८९०। क्रेलर-मुलर सङ्ग्रहालय, ओटर्लो, नेदरल्यान्ड्स File:Vincent van Gogh - Wheat Field with Cypresses - Google Art Project.jpg|alt=उज्यालो दिउँसोको आकाश मुनि दुई ठूला साइप्रसका रूखहरूको चित्र, पहाड, झाडी, फूल र रूखहरूको परिदृश्यमा गहुँको खेतको छेउमा।|''[[साइप्रस भएको गहुँको खेत]]'', सेप्टेम्बर सन् १८८९। मेट्रोपोलिटन कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क File:Vincent Van Gogh 0016.jpg|alt=दुई ठूला साइप्रस रूखहरूको चित्र, दिउँसोको अन्तिम आकाश मुनि, एउटा चन्द्रमा सहित।|''साइप्रस'', सन् १८८९। मेट्रोपोलिटन कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क </gallery> ====बगैँचाहरू==== ''[[फूल फुल्ने बगैँचाहरू]]'' (''फुल्ने बगैँचाहरू'' पनि भनिने) फन गोखको फेब्रुअरी १८८८ मा आर्ल्समा आगमन पछि पूरा भएका पहिलो समूहका कृतिहरू मध्ये एक हुन्। यसमा सङ्ग्रहीत १४ वटा चित्रहरूले आशावादी, आनन्दित र दृश्यात्मक रूपमा वसन्तको विकासलाई अभिव्यक्त गर्दछन्। यी चित्रहरू संवेदनशील र मानवविहीन छन्। यस चित्र शृङ्खलालाई उनले छोटो समयमा चित्रण गरेर सकाएका र उनले यस शृङ्खलामा प्रभाववादको एउटा संस्करण ल्याएका थिए जुन यस अवधिमा व्यक्तिगत शैलीको बलियो भावनाको उभिएको थियो। फुल्ने रूखहरूको क्षणभङ्गुरता र ऋतुको समाप्ति उनको अनित्यताको भावना र आर्ल्समा नयाँ सुरुवातको विश्वाससँग मेल खाएजस्तो देखिन्थ्यो। त्यो वसन्तमा रूखहरू फुल्दा, उनले "एउटा यस्तो विषयवस्तुको संसार भेट्टाए जुन अझ बढी जापानी हुन सक्दैनथ्यो।"{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 331–333}} भिन्सेन्तले २१ अप्रिल १८८८ मा थिओलाई लेखेअनुसार, उनसँग १० वटा बगैँचाहरू छन् र "चेरीको रूखको एउटा ठूलो [चित्र] उनले बिगारेको थिए।"{{sfnp|Pickvance|1984|loc=45–53}} यस अवधिमा फन गोखले छायाँहरूको अधीनमा रहेर रूखहरूलाई चित्रण गरी प्रकाशको प्रयोगमा निपुणता हासिल गरेका थिए भने यी चित्रहरू हेर्दा तिनै चित्रित वस्तुहरू वास्तविक प्रकाशको स्रोत हुन् जस्तो देखिन्थ्यो। {{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 331–333}} अर्को वर्षको सुरुमा उनले बगैँचाहरूको अर्को सानो समूह चित्रण गरे जसमा ''[[आर्ल्सको दृश्य, फुल्ने बगैँचाहरू]]'' समावेश छ।{{sfnp|Hulsker|1980|loc=385}} फन गोख दक्षिणी फ्रान्सको परिदृश्य र वनस्पतिबाट मोहित थिए भने उनी प्रायः आर्ल्स नजिकैका खेतका बगैँचाहरूमा जाने गर्दथे। भूमध्यसागरीय जलवायुको जीवन्त प्रकाशमा उनको रङ्गमिश्रण कला उल्लेखनीय रूपमा उज्ज्वल भएको थियो।{{sfnp|Fell |1997|loc= 32}} <gallery widths="165" heights="165" class="center"> File:Van Gogh - Blühender Pfirsichbaum.jpeg|alt=उज्यालो नीलो आकाश मुनि काठको बार नजिकै फुल्ने बगैंचामा दुई गुलाबी आरुका रूखहरूको एक वाटरकलर|''फुलिरहेको गुलाबी आरुको रूख (मौभको सम्झना)'', जलरङ्ग चित्रण, मार्च १८८८। क्रेलर-मुलर संग्रहालय File:Vincent van Gogh - De roze boomgaard - Google Art Project.jpg|alt=उज्यालो नीलो आकाश मुनि फूल फुल्ने बगैँचाको एक चित्र।|''गुलाबी बगैँचा'', मार्च १८८८। फन गोख सङ्ग्रहालय, एम्स्टर्डम File:Van Gogh - Blühender Obstgarten, von Zypressen umgeben.jpeg|alt=उज्यालो नीलो आकाश मुनि ठूला साइप्रस रूखहरूले घेरिएको काठको तगारो नजिकै धेरै रूखहरूको फूल फुल्ने बगैँचाको एक चित्र।|''साइप्रसले घेरिएको फुलिरहेको बगैँचा'', अप्रिल १८८८। क्रेलर-मुलर सङ्ग्रहालय, ओटर्लो, नेदरल्यान्ड्स File:Vincent Van Gogh 0018.jpg|alt=तीनवटा फुलिरहेका रूखहरूको नजिकको दृश्य, जसको पछाडि एउटा ठूलो बगैँचा र खेत देख्न सकिन्छ जहाँ एकजना मानिस काम गरिरहेको छ, पृष्ठभूमिमा भवन र घरहरूले भरिएको एउटा गाउँ, उज्यालो आकाश मुनि।|''[[आर्ल्सको दृश्य, फुल्ने बगैँचाहरू]]'', अप्रिल १८८९। नोए पिनाकोथेके, म्युनिख </gallery> ==== गहुँका खेतहरू ==== [[चित्र:Vincent van Gogh - Wheatfield under thunderclouds - Google Art Project.jpg|thumb|upright=1.4|''[[गर्जनशील बादलमुनि गहुँको खेत]]'', सन् १८९०, [[फन गोख सङ्ग्रहालय]], एम्स्टर्डम, नेदरल्यान्ड्स|alt= गहुँको खेतको एक विस्तृत चित्रको बीचमा हरियो पहाडहरू र अँध्यारो तथा डरलाग्दो आकाशलाई चित्रण गरिएको छ।]] फन गोखले आर्ल्स वरपरको परिदृश्यको भ्रमणका क्रममा धेरै चित्रण यात्राहरू गरेका थिए। उनले अन्न, गहुँका खेत र क्षेत्रका अन्य ग्रामीण स्थलचिह्नहरूका चित्रहरू बनाएका थिए जसमा ''पुरानो मिल'' (सन् १८८८) पनि समावेश छ भने यो गहुँका खेतहरू भन्दा परको मनोरम संरचनाको उत्कृष्ट उदाहरण हो।{{sfnp|Pickvance|1984|loc= 177}} हेग, एन्टवर्प र पेरिसको बसाइँका विभिन्न विन्दुहरूमा फन गोखले आफ्नो झ्यालबाट देखिने दृश्य चित्रण गरेका थिए। यी कृतिहरू ''[[गहुँको खेत]]'' शृङ्खलामा परिणत भएका थिए जसमा साँ-रेमीको आश्रयमा उनको कोठाबाट देखिने दृश्य चित्रण गरिएको छ।{{sfnp|Hulsker|1980|loc=390–394}} फन गोखद्वारा चित्रित उनका अन्तिम चित्रहरू प्रायः उदास किसिमका भएतापनि यिनीहरू अनिवार्य रूपमा आशावादी रहेको र यी चित्रहरूले फन गोखको मृत्युको समयसम्म पनि, स्पष्ट मानसिक स्वास्थ्यमा फर्कने उनको इच्छालाई प्रतिबिम्बित गर्दछन्। तैपनि उनका केही अन्तिम कृतिहरूले उनको गहिरिँदै गएको चिन्तालाई प्रतिबिम्बित गर्दछ।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=283}}{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 680–686}} जुलाई १८९० मा, ओभरबाट लेखेको एक पत्रमा फन गोखले "पहाडहरूको विरुद्धको विशाल मैदान, समुद्रजस्तै असीम, नाजुक पहेँलो" मा उनी तल्लीन भएका छन् भनी उल्लेख गरेका थिए।{{sfnp|Edwards|1989|loc=115}} फन गोखले मे महिनामा खेतहरूबाट मोहित बनेका थिए जतिबेला गहुँ काँचो र हरियो थियो। उनको ''सेतो घर सहित ओभरमा गहुँका खेतहरू''ले पहेँलो र नीलोको अधिक मौन रङ्गमिश्रण देखाउँदछ, जसले एक आदर्श सद्भावको भावना सिर्जना गर्दछ।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 654}} लगभग १० जुलाई १८९० मा, फन गोखले थिओलाई "अशान्त आकाशमुनि गहुँका विशाल खेतहरू" बारे लेखेका थिए।{{refn|{{harvp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let898/letter.html Letter 898]|ps= . Vincent to Theo van Gogh and Jo van Gogh-Bonger. Auvers-sur-Oise, on or about Thursday, 10 July 1890.}}}} ''[[कागहरू सहितको गहुँको खेत]]''ले आफ्नो अन्तिम दिनहरूमा कलाकारको मानसिक अवस्था देखाउँदछ; हल्स्करले यस कृतिलाई "डरलाग्दो आकाश र अपशकुन कागहरू सहितको विनाशले भरिएको चित्र" भनेर वर्णन गरेका थिए।{{sfnp|Hulsker|1990|loc=478–479}} यसको गाढा रङ्गमिश्रण र भारी ब्रसस्ट्रोकहरूले खतराको भावना व्यक्त गर्दछन्।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 680}} <gallery widths="165px" heights="135px" class="center"> File:Van Gogh - Enclosed Wheat Field with Rising Sun (KM 106.596).jpg|alt= गहुँको खेत, नदी, घरहरू, पहाडहरू र उदाउँदो सूर्यको एक उज्ज्वल लगभग वर्गाकार चित्र।|''उदाउँदो सूर्यसहितको बन्द गहुँको खेत'', मे १८८९, क्रेलर-मुलर सङ्ग्रहालय, ओटर्लो, नेदरल्यान्ड्स File:Vincent Willem van Gogh, Dutch - Rain - Google Art Project.jpg|alt= बाक्लो मुसलधारे पानीमा गहुँको खेतको एउटा लगभग वर्गाकार चित्र।|''[[वर्षा (फन गोख)|वर्षा]]'' वा ''पानीमा बन्द गहुँको खेत'', नोभेम्बर १८८९, [[फिलाडेल्फिया कला सङ्ग्रहालय]], [[फिलाडेल्फिया]] File:Evening landscape at moonrise - Van Gogh.jpg|alt= परालका थुप्राहरू भएको अँध्यारो गहुँको खेतको लगभग वर्गाकार चित्र, उदाउँदो पूर्ण जून मुनि पृष्ठभूमिमा नदी र पहाडहरू सहित।|''[[गहुँका खेतहरू]]'', जुन १८८९ को सुरुमा। क्रेलर-मुलर सङ्ग्रहालय, ओटर्लो File:Vincent van Gogh - House at Auvers - Google Art Project.jpg|alt= दिउँसोको समयमा गहुँको खेतको लगभग वर्गाकार चित्र, पृष्ठभूमिमा परिदृश्य र एउटा सेतो घर सहित।|''सेतो घर सहित ओभेरमा गहुँको खेत'', जुन १८९०, [[फिलिप्स सङ्ग्रह]], वासिङ्टन, डिसी </gallery> ====फूलहरू==== [[चित्र:Vincent Willem van Gogh 127.jpg|thumb|upright|''स्थिर जीवन: चौध सूर्यमुखीहरू सहितको फूलदानी'', अगस्ट १८८८। नेसनल ग्यालेरी, लन्डन|alt=उज्यालो पहेँलो पृष्ठभूमिको विरुद्ध पहेँलो सतहमा सूर्यमुखीहरू रहेको एउटा सिरेमिक फूलदानी।]] फन गोखले फूलहरू सहित धेरै परिदृश्यहरू चित्रण गरेका थिए जसमा गुलाफ, पुस्कर र [[सूर्यमुखी]] जस्ता फूलहरू समावेश छन्। केहीले रङ्ग भाषामा उनको रुचि र जापानी [[उकियो-ए]]मा पनि उनको रुचिलाई प्रतिबिम्बित गर्दछन्।{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 80–81, 184–187}} मर्दै गरेका सूर्यमुखीहरूको दुई शृङ्खलाहरू रहेका छन्। पहिलो सन् १८८७ मा पेरिसमा चित्रण गरिएको थियो र यसले भुइँमा सुतेका फूलहरू देखाउँदछ। दोस्रो शृङ्खला एक वर्षपछि आर्ल्समा पूरा भएको थियो र यो बिहानीको सुरुवातको उज्यालोमा राखिएको फूलदानीमा गुच्छाहरूको हो।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 413}} दुवै बाक्लो तहको रङको कामबाट निर्मित छन् जसले, लन्डन नेसनल ग्यालेरीका अनुसार, "बीउको टाउकोको बनावट" लाई उजागर गर्दछ।<ref>{{cite web|url=https://www.nationalgallery.org.uk/paintings/vincent-van-gogh-sunflowers|title=Vincent van Gogh; Sunflowers; NG3863|publisher=National Gallery, London|access-date=1 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160812154012/http://www.nationalgallery.org.uk/paintings/vincent-van-gogh-sunflowers|archive-date=12 August 2016|url-status=live}}</ref> यी शृङ्खलाहरूमा, फन गोख आफ्ना चित्रहरूलाई व्यक्तिपरकता र भावनाले भर्ने आफ्नो सामान्य रुचिमा नढालेर यसको सट्टामा दुवै शृङ्खला गोगाँलाई आफ्नो प्राविधिक कौशल र कार्य विधिहरू प्रदर्शन गर्नका लागि बनाइएको {{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 411}} थियो जसले भ्रमण गर्न लागेका थिए। सन् १८८८ का चित्रहरू कलाकारको लागि आशावादको एक दुर्लभ अवधिमा सिर्जना गरिएको थियो। भिन्सेन्तले अगस्ट १८८८ मा थिओलाई लेखेकको पत्र यसप्रकार छ; {{quote|म मार्सेइजले (मार्सेइजका मानिसहरू) बुएबेस (परिकार) खाँदाजस्तो उत्साहका साथ चित्रण गर्दै छु, यसले तपाईँलाई आश्चर्यचकित पार्दैन जब यो ठूला सूर्यमुखीहरू चित्रण गर्ने प्रश्न आउँछ&nbsp;... यदि मैले यो योजना पूरा गरेँ भने त्यहाँ एउटा दर्जन चित्रहरू हुनेछन्। त्यसैले सम्पूर्ण कुरा नीलो र पहेँलोमा एउटा तालमेल मिल्नेछ। म यसमा हरेक बिहान, सूर्योदयदेखि काम गर्दछु। किनभने फूलहरू चाँडै ओइलाउँछन् र यो सबै एकै पटकमा गर्ने कुरा हो।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let666/letter.html Letter 666]|ps= . Vincent to Theo van Gogh. Arles, Tuesday, 21 or Wednesday, 22 August 1888.}}}} गोगाँको भ्रमणको प्रत्याशामा पर्खालहरू सजाउनको लागि सूर्यमुखीहरू चित्रण गरिएको थियो भने फन गोखले आर्ल्समा ''[[पहेँलो घरको पाहुना कोठा]]'' वरिपरि व्यक्तिगत कृतिहरू राखेका थिए। गोगाँ गहिरो रूपमा प्रभावित भए र पछि पेरिस संस्करणहरू मध्ये उनले दुईवटा प्राप्त गरेका थिए।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 411}} गोगाँको प्रस्थान पछि, फन गोखले सूर्यमुखीहरूको दुई प्रमुख संस्करणहरूलाई ''बेर्सेज त्रिपट्ट''को एउटा अंशको रूपमा कल्पना गरे र तिनीहरूलाई आफ्नो ''ले भँ'' ब्रसेल्स प्रदर्शनीमा समावेश गरेका थिए। आज यस शृङ्खलाका प्रमुख भागहरू उनका सबैभन्दा प्रसिद्ध चित्रहरू मध्येमा पर्दछन्। यी चित्रहरू पहेँलो रङ्गको रोगसूचक अर्थ र पहेँलो घरसँग यसको सम्बन्ध, ब्रसस्ट्रोकहरूको अभिव्यञ्जनावाद र प्रायः गाढा पृष्ठभूमिहरू विरुद्धको तिनीहरूको विपरितताको लागि परिचित छ।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 417}} <gallery widths="165" heights="165" class="center"> File:Vincent Willem van Gogh 128.jpg|alt=फिक्का नीलो पृष्ठभूमिको विरुद्ध पहेँलो सतहमा सूर्यमुखीहरू सहितको एउटा सिरेमिक फूलदानी।|''[[सूर्यमुखी (फन गोख शृङ्खला)|स्थिर जीवन: बाह्र सूर्यमुखीहरू सहितको फूलदानी]]'', अगस्ट १८८८। नोए पिनाकोथेके, म्युनिख File:Irises-Vincent van Gogh.jpg|alt=बगैँचामा उब्जिएको आइरिस। त्यहाँ खाली माटो देखिन्छ र पृष्ठभूमिमा सुन्तला रङ्गका फूलहरू छन्।|''आइरिस (चित्रकला)'', मे १८८९। जे. पल गेती सङ्ग्रहालय, लस एन्जलस File:Vincent van Gogh - Almond blossom - Google Art Project.jpg|alt=फिक्का नीलो आकाशको विरुद्ध रूखको हाँगाहरूमा फिक्का गुलाबी फूलहरू।|''बदामको फूल'', फेब्रुअरी १८९०। फन गोख सङ्ग्रहालय, एम्स्टर्डम File:Vincent van Gogh - Irises - Google Art Project.jpg|alt=पहेँलो फूलदानीमा आइरिस फूलहरू र केही हरियो पातहरू।|''स्थिर जीवन: पहेँलो पृष्ठभूमिको विरुद्ध आइरिसहरू सहितको फूलदानी'', मे १८९०, फन गोख सङ्ग्रहालय, एम्स्टर्डम{{sfnp|Naifeh|Smith|2011|loc= 819–820}} <!-- File:Van Gogh - Vase of Roses.jpg|alt=फिक्का हरियो पृष्ठभूमिको विरुद्ध हरियो फूलदानीमा फिक्का गुलाबी गुलाब।|''स्थिर जीवन: गुलाफहरू सहितको फूलदानी'', मे १८९०, मेट्रोपोलिटन कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क{{sfnp|Naifeh|Smith|2011|loc= 819–820}} --> </gallery> {{clear}} == प्रतिष्ठा र विरासत == [[चित्र:Jo van Gogh-Bonger, by Woodbury and Page-2.jpg|thumb|upright|[[योहाना फन गोख-बोङ्गर]], सन् १८८९|alt=एक जवान महिलाको सहज अभिव्यक्ति र हल्का मुस्कानका साथ टाउकोको औपचारिक श्यामश्वेत तस्वीर]] सन् १८८० को दशकको अन्त्यतिर फन गोखको पहिलो प्रदर्शनीहरू पछि कलाकार, कला समीक्षक, व्यापारी र सङ्कलनकर्ताहरू माझ उनको प्रतिष्ठा निरन्तर बढ्दै गएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref> सन् १८८७ मा, [[अँद्रे आन्तोन]]ले पेरिसको [[थिएटर लिब्र]]मा [[जर्ज सुरात]] र [[पल सिन्याक]]का कामहरूसँगै फन गोखका चित्रहरू पनि राखेका थिए भने तीमध्ये केही जुलियन टाङ्गुईले प्राप्त गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 305}}</ref> सन् १८८९ मा, अल्बर्ट ओरियरले ''ल मोदेरनिस्त इलुस्त्रे'' पत्रिकामा उनको कामलाई "आगो, तीव्रता र घाम" को विशेषता भएको भनी वर्णन गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 307}}</ref> जनवरी १८९० मा ब्रसेल्सको सोस्येते दे-आर्तिस्त एँदेपाँदाँ ({{भाषा-फ्रान्सेली|Société des Artistes Indépendants}}) मा उनका १० वटा चित्रहरू प्रदर्शन गरिएका थिए।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc=72}}</ref> फ्रान्सेली राष्ट्रपति [[सादी कार्नो|मारी फ्रँस्वा सादी कार्नो]] फन गोखको कामबाट प्रभावित भएको भनिएको थियो।<ref>{{cite news |url=https://www.telegraph.co.uk/news/2018/08/27/van-gogh-not-unappreciated-lifetime-myth-busting-letter-shows/ |title=Van Gogh was not unappreciated in his lifetime, myth-busting letter shows |work=The Daily Telegraph |last=Furness |first=Hannah |date=27 August 2018 |access-date=7 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180908015803/https://www.telegraph.co.uk/news/2018/08/27/van-gogh-not-unappreciated-lifetime-myth-busting-letter-shows/ |archive-date=8 September 2018 |url-status=live }}</ref> फन गोखको मृत्युपछि, ब्रसेल्स, पेरिस, हेग र एन्टवर्पमा स्मृति प्रदर्शनीहरू आयोजना गरिएका थिए। उनका कामहरू ''[[ले भँ]]''मा छवटा चित्रहरू सहित धेरै उच्च-प्रोफाइल प्रदर्शनीहरूमा देखाइएका थिए भने सन् १८९१ मा ब्रसेल्समा एक पूर्वव्यापी प्रदर्शनी भएको थियो।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc=72}}</ref> सन् १८९२ मा [[ओक्तेभे मिर्बेउ]]ले लेखेका थिए, फन गोखको आत्महत्या कलाका लागि "एक असीमित दुखद क्षति थियो... यद्यपि जनता उनको भव्य अन्त्येष्टिमा भीड लागेनन् र बिचारा भिन्सेन्त फन गोख, जसको मृत्युको अर्थ प्रतिभाको एउटा सुन्दर ज्वाला निभ्नु हो, उनी आफ्नो जीवन जस्तै गुमनाम र उपेक्षित भएर मृत्युमा गए।"<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 305}}</ref> सन् १८९१ जनवरीमा उनका भाइ थिओको मृत्युले भिन्सेन्तको सबैभन्दा ठूलो र राम्रो पहुँच भएको समर्थकलाई गुमेको थियो।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 310}}</ref> थिओकी विधवा योहान फन गोख-बोङ्गर बीसको दशककी डच महिला थिइन् जसले न त आफ्नो पतिलाई न त जेठाजुलाई धेरै समयदेखि चिनेकी थिइन्। उनले अचानक सयौँ चित्र, पत्र र रेखाचित्रहरूका साथै आफ्नो शिशु छोरा भिन्सेन्त विलेम फन गोखको हेरचाह गर्नुपर्ने भएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref>{{efn|group=note|उनको पति परिवारको एकमात्र सहारा थिए, र योहानासँग पेरिसमा एउटा कोठा, केही फर्निचरका सामानहरू र जेठाजुका चित्रहरू मात्र बाँकी थिए, जसलाई त्यस समयमा "कुनै मूल्य नभएको" रूपमा हेरिन्थ्यो।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://www.webexhibits.org/vangogh/memoir/nephew/1.html Memoirs of V.W. van Gogh]}}}} गोगाँ फन गोखको प्रतिष्ठा बढाउन सहयोग गर्ने पक्षमा थिएनन् र जोका भाइ एन्ड्रिज बोङ्गर पनि उनको कामको बारेमा खासै उत्साहित देखिएनन्।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref> समीक्षकहरूमध्ये फन गोखका प्रारम्भिक समर्थकहरू मध्ये एक, ओरियरको सन् १८९२ मा २७ वर्षको उमेरमा [[टाइफाइड|टाइफाइड ज्वरो]]का कारण मृत्यु भएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> [[चित्र:Vincent Van Gogh 0013.jpg|thumb|right|upright|''त्रास्कोँ जाने बाटोमा चित्रकार'', अगस्ट १८८८ (दोस्रो विश्वयुद्धमा आगोले नष्ट भएको)|alt=एउटा परालको टोपी लगाएको मानिस, क्यानभास र पेन्टबक्स बोकेर, रूखले घेरिएको, पातहरू छरिएको ग्रामीण सडकमा देब्रेतिर हिँडिरहेको चित्र]] सन् १८९२ मा, [[एमिल बेर्नार]]ले [[पेरिस]]मा फन गोखको चित्रहरूको एउटा सानो एकल प्रदर्शनी आयोजना गरेका थिए भने [[जुल्याँ ताँगी]]ले फन-गोख-बोङ्गरबाट पठाइएका धेरै चित्रहरूसहित फन गोखका अन्य चित्रहरूलाई प्रदर्शनमा राखेका थिए। अप्रिल १८९४ मा, पेरिसको [[दुराँ-रुएल]] ग्यालरीले फन गोखको कलाकृतिहरूबाट १० वटा चित्रहरू बिक्रीको लागि स्वीकार गर्न सहमति जनाएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> सन् १८९६ मा, त्यतिबेलाका एक अज्ञात कला फाभिवादी विद्यार्थी चित्रकार [[हेनरी मातिस]]ले ब्रिटनीको बेल इल टापूमा जोन रसेलसँग भेट्न गएका थिए।<ref>{{sfnp| Spurling|1998|loc= 119–138}}</ref> <ref name=abc>{{cite web|url=http://www.abc.net.au/rn/arts/booktalk/stories/s1430343.htm|title=अज्ञात मातिस&nbsp;... – पुस्तक वार्ता|last=हिलरी स्पर्लिङसँग अन्तर्वार्ता|date=८ जुन २००५|work=ABC Online|access-date=१ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20111012112023/http://www.abc.net.au/rn/arts/booktalk/stories/s1430343.htm|archive-date=१२ अक्टोबर २०११|url-status=live}}</ref> रसेल फन गोखको घनिष्ठ मित्र थिए; उनले मातिसलाई डच चित्रकारको कामसँग परिचित गराएर उनलाई फन गोखको एउटा रेखाचित्र दिएका थिए। फन गोखबाट प्रभावित भएर, मातिसले माटोको रङ्गको चित्रकला छोडेर चम्किला रङ्गहरू अपनाएका थिए।<ref name=abc/>{{sfnp|Spurling|1998|loc= 138}} सन् १९०१ मा पेरिसमा, बर्नहाइम-ज्युन ग्यालरीमा फन गोखको एउटा ठूलो पूर्वव्यापी प्रदर्शनी आयोजना गरिएको थियो जसले [[आन्द्रे देराँ]] र [[मौरिस द भ्लामिङ्क]]लाई उत्साहित तुल्याएको र फाभिवादको उदयमा योगदान पुर्‍याएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> सन् १९१२ मा कोलोनमा सोन्डरबुन्ड कलाकारहरूसँग, सन् १९१३ मा न्युयोर्कमा आर्मरी प्रदर्शनी, र सन् १९१४ मा बर्लिनमा महत्वपूर्ण समूह प्रदर्शनीहरू भएका थिए,<ref>{{sfnp|Dorn|Leeman|1990}}</ref> [[हेन्क ब्रेमर]] फन गोखको बारेमा सिकाउन र बोल्नमा महत्वपूर्ण भूमिकामा थिए,<ref>{{sfnp|Rovers|2007|loc= 262}}</ref> र उनले [[हेलेन क्रोलर-मुलर]]लाई फन गोखको कलासँग परिचित गराएका थिए जो उनको कामको एक अति उत्सुक सङ्ग्रहकर्ता बनेकी थिइन्।<ref>{{sfnp|Rovers|2007|loc= 258}}</ref> जर्मनेली अभिव्यञ्जनावादका प्रारम्भिक व्यक्तित्वहरू जस्तै [[एमिल नोल्डे]]ले फन गोखको कामप्रति ऋण स्वीकार गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Selz|1968|p= 82}}</ref> फन गोखको प्रसिद्धि [[पहिलो विश्वयुद्ध]]भन्दा पहिले [[अस्ट्रिया]] र [[जर्मनी]]मा सर्वप्रथम शिखरमा पुगेको थियो,<ref>{{sfnp|Weikop|2007|loc= 208}}</ref> जसमा उनको पत्रहरूको तीन खण्डमा १९१४ मा प्रकाशनले सहयोग पुर्‍याएको थियो।<ref>{{sfnp|Naifeh|Smith|2011|loc= 867}}</ref> उनका पत्रहरू अभिव्यञ्जनात्मक र साहित्यिक छन् भने यी पत्रहरूलाई १९औँ शताब्दीको आफ्नो प्रकारको अग्रणी लेखाइको रूपमा वर्णन गरिएको छ।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 19}}</ref> यी पत्रहरूले फन गोखको एउटा शक्तिशाली पौराणिक कथाको सुरुवात गर्दछ जसमा उनलाई एक तीव्र र समर्पित चित्रकारको रूपमा उल्लेख गरि आफ्नो कलाको लागि कष्ट भोगेको र युवावस्थामै मृत्युवरण गरेको भनी वर्णन गर्दछ।<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= x}}</ref> सन् १९३४ मा, उपन्यासकार [[अर्भिङ स्टोन]]ले फन गोखको जीवनमा आधारित एउटा जीवनीपरक उपन्यास लेखे जसको शीर्षक थियो ''[[लस्ट फर लाइफ (उपन्यास)|लस्ट फर लाइफ]]'' राखिएको थियो जुन फन गोखका भाइ थिओलाई लेखेको पत्रहरूमा आधारित थियो।<ref>{{cite web|url=https://www.imdb.com/name/nm0994883/|title=भिन्सेन्त फन गोखका लागि IMDb|website=IMDb|access-date=९ मे २०१९|archive-url=https://web.archive.org/web/20190527102007/https://www.imdb.com/name/nm0994883/|archive-date=२७ मे २०१९|url-status=live}}</ref> यस उपन्यास र सन् १९५६ को यसै नामको चलचित्रले उनको प्रसिद्धिलाई अझै वृद्धि गरेको देखिन्छ। संयुक्त राज्यहरूमा स्टोनले अनुमान लगाएअनुसार, उनको अप्रत्याशित सर्वाधिक बिक्री भएका पुस्तक भन्दा पहिले केही सय मानिसहरूले मात्र फन गोखको बारेमा सुनेका थिए।<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= xii}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=dlhn_Kxgm8g | archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211114/dlhn_Kxgm8g| archive-date=१४ नोभेम्बर २०२१ | url-status=live|title=अर्भिङ स्टोन अन्तर्वार्ता |work= Day at Night|first=जेम्स |last=डे |date=२३ अप्रिल १९७४ |access-date=२ अगस्ट २०१७}}</ref> ===फन गोख सङ्ग्रहालय=== {{मुख्य|फन गोख सङ्ग्रहालय}} [[चित्र:Weesp and Amsterdam (Netherland, June 2020) - 7 (50550627911).jpg|thumb|फन गोख सङ्ग्रहालय, एम्स्टर्डम]] फन गोखको भतिजा [[भिन्सेन्त विलेम फन गोख]] (सन् १८९०–१९७८),<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 253}}</ref> ले आफ्नी आमाको मृत्यु सन् १९२५ मा भएपछि उनीसँग सम्बन्धित सबै सम्पत्तिको उत्तराधिकारी बनेका थिए। सन् १९५० को दशकको प्रारम्भमा उनले चार खण्ड र धेरै भाषाहरूमा प्रस्तुत पत्रहरूको पूर्ण संस्करणको प्रकाशनको व्यवस्था गरेका थिए। त्यसपछि उनले सम्पूर्ण सङ्ग्रह खरीद गर्न र राख्नको लागि एउटा फाउन्डेसनलाई अनुदान दिन डच सरकारसँग वार्ता सुरु गरेका थिए।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 252}}</ref> थिओका छोरा विलेम फन गोखले कलाकृतिहरू सम्भवतः उत्तम अवस्थाहरूमा प्रदर्शित गरिनेछन् भन्ने उद्देश्यले यो परियोजनाको योजना बनाएका थिए। यो परियोजना सन् १९६३ मा सुरु भएको थियोे जहाँ वास्तुकार [[खेरित रितभेल्त]]लाई यसको डिजाइनको जिम्मा दिइएको र सन् १९६४ मा उनको मृत्युपछि [[किशो कुरोकावा]]ले उक्त जिम्मेवारी सम्हालेका थिए।<ref name=nga>{{citation |url=http://www.nga.gov/exhibitions/vgmsm.shtm |title=भान गोगको भान गोगहरू: भान गोग संग्रहालय |date=४ अक्टोबर १९९८ |publisher=नेसनल ग्यालेरी अफ आर्ट |access-date=२३ अप्रिल २०११ |archive-url=https://web.archive.org/web/20100529195527/http://www.nga.gov/exhibitions/vgmsm.shtm |archive-date=२९ मे २०१० |url-status=live }}</ref> सन् १९६० को दशकभरि काम प्रगतिमा रह्यो र यसको भव्य उद्घाटनको लागि सन् १९७२ को वर्षलाई लक्षित गरिएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 253}}</ref> [[फन गोख सङ्ग्रहालय]] सन् १९७३ मा एम्स्टर्डमको [[म्युजियमप्लेन]] मा खुलेको थियो,<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= xiii}}</ref> यो राइक्सम्युजियमपछि नेदरल्यान्ड्सको दोस्रो सबैभन्दा लोकप्रिय सङ्ग्रहालय बन्न सफल भएको थियो नहाँ नियमित रूपमा वार्षिक १५ लाखभन्दा बढी आगन्तुकहरू आउने गर्दथे। सन् २०१५ मा यसले कीर्तिमानी १९ लाख आगन्तुकहरू पाएको थियो।<ref>{{cite news|url=http://www.at5.nl/artikelen/150751/bezoekersrecords_voor_van_gogh_museum_en_nemo|title=Bezoekersrecords voor Van Gogh Museum en NEMO|date=१५ डिसेम्बर २०१५|language=डच|work=AT5|access-date=४ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20160721082453/http://www.at5.nl/artikelen/150751/bezoekersrecords_voor_van_gogh_museum_en_nemo|archive-date=२१ जुलाई २०१६|url-status=live}}</ref> यस सङ्ग्रहालयमा ८५ प्रतिशत आगन्तुकहरू अन्य देशहरूबाट आएका थिए।<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/culture-professionals-network/2015/sep/01/van-gogh-museum-chief-axel-ruger-interview|title=फन गोख सङ्ग्रहालय प्रमुख: हाम्रो आयका स्रोतहरू विविधीकरण गर्नु महत्वपूर्ण छ|last=Caines|first=Matthew|date=१ सेप्टेम्बर २०१५|work=द गार्डियन|access-date=४ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20160826101634/https://www.theguardian.com/culture-professionals-network/2015/sep/01/van-gogh-museum-chief-axel-ruger-interview|archive-date=२६ अगस्ट २०१६|url-status=live}}</ref> == टिप्पणीहरू == {{Reflist|group=note}} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == {{sister project links|auto=1}} * [http://www.vggallery.com/ भिन्सेन्त फन गोख चित्र सङ्ग्राहलय], फन गोखका पत्र तथा कार्यहरूको सम्पूर्ण विवरण * [http://vangoghletters.org/ फन गोखद्वारा लिखित पत्रहरू] {{Webarchive|url=https://wayback.archive-it.org/all/20121025195053/http://vangoghletters.org/vg/ |date=2012-10-25 }} * [http://www.nga.gov/content/ngaweb/education/teachers/teaching-packets/van-gogh.html/ भिन्सेन्त फन गोख] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170920143009/https://www.nga.gov/content/ngaweb/education/teachers/teaching-packets/van-gogh.html/ |date=2017-09-20 }} शिक्षण कार्यक्रम * {{Gutenberg author | id=40599}} * {{Internet Archive author |sname=Vincent van Gogh}} * {{Librivox author |id=6171}} * {{IMDB name}} [[श्रेणी:भिन्सेन्त फन गोख]] [[श्रेणी:सन् १८५३ मा जन्म]] [[श्रेणी:सन् १८९० मा मृत्यु]] [[श्रेणी:चित्रकारहरू]] [[श्रेणी:पुरुष आत्महत्या]] g5a04alupblbph7n5ys0fqv1tmwum7v 1354135 1354134 2026-05-03T05:31:26Z हिमाल सुवेदी 30817 /* पत्रहरू */ 1354135 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = भिन्सेन्त फन गोख | image = Vincent van Gogh - Self-Portrait - Google Art Project (454045).jpg | alt = A head and shoulders portrait of a thirty something man, with a red beard, facing to the left | caption = सन् १८८७ मा गोखद्वारा बनाइएको उनको आत्म प्रतिमा जसलाई सिकागो कला संस्थानमा राखिएको छ। | birth_name = भिन्सेन्त विलम फन गोख | birth_date = {{Birth date|1853|3|30|df=y}} | birth_place = जुन्दार्त, नेदरल्यान्डस् | death_date = {{Death date and age|df=yes|1890|7|29|1853|3|30}} | death_place = उभेर-सु-वाज, फ्रान्स | death_cause = गोली हानी आत्महत्या | resting_place = उभेर-सु-वाज, फ्रान्स | resting_place_coordinates = {{Coord|49.07531|2.17894|type:landmark_region:FR|format=dms|display=inline}} | movement = उत्तर-प्रभावोत्पादी | education = | field = चित्रकारिता, स्थिर-जीवन अङ्कन, आकृति र भूदृश्य चित्रहरू | family = थिओ फन गोख (भाइ) | notable_works = {{ubl|''[[सिन होर्निक|सिन होर्निक चित्र शृङ्खला]]'' (सन् १८८२-८३)|''आलु भक्षक'' (सन् १८८५)|''सूर्यमुखी फूलहरूको शृङ्खला चित्रण'' (सन् १८८७)|''आर्लेसमा सुत्नेकोठा'' (सन् १८८८)|''[[तारामय रात]]'' (सन् १८८९)|''डाक्टर गचेतको आकृति'' (सन् १८९०)|''कागहरू रहेको गहुँबारी'' (सन् १८९०)|''सियोस्ता'' (सन् १८९०)|''उभेरको गृजाघर'' (सन् १८९०)|''|''[[दुःखी वृद्ध मानिस]]'' (सन् १८९०)}} }} '''भिन्सेन्त विलम फन गोख''' ({{IPA-nl|ˈvɪnsɛnt ˈʋɪləm vɑn ˈɣɔx|lang|Nl-Vincent_van_Gogh.ogg}} (३० मार्च १८५३ – २९ जुलाई १८९०) एक नेदरल्यान्डेेेली उत्तर प्रभावोत्पादी चित्रकार थिए। उनी मरणोपरान्त पश्चिमी कला इतिहासमा सबैभन्दा प्रसिद्ध र प्रभावशाली व्यक्तित्वहरू मध्ये एक थिए। सानै उमेरदेखि चित्रकला सुरु गरेका उनले बीसको दशकको मध्यपछि आफ्नो जीवनको अन्तिम दुई वर्षमा असङ्ख्य प्रसिद्ध चित्रहरू चित्रित गरेका थिए। उनीद्वारा बनाइएका अधिकांश चित्रहरूमा भूपरिदृश्य, सूर्यमुखी, गहुँको खेतहरू आदि समावेश छन्। एक दशकको अवधिमा उनले २,१०० भन्दा बढी चित्रहरू बनाए जसमा ८६० तेल चित्र, १,३०० भन्दा बढी जलनाला, रेखाचित्र तथा भूदृश्यहरू समावेश छन्। उनका प्रारम्भिक कार्यहरू अधिकतम स्थिर जीवन र कृषक श्रमिकहरूको चित्रणमा रङ्गहरूद्वारा सङ्केत गरिएको थियो जसले उनका पछिका चित्रकर्महरूलाई त्यसबाट छुट्टाएको थियो। व्यावसायिक रूपमा असफल भएपनि उनले बनाएका चित्रहरू निकै प्रसिद्ध रहेका छन्।<ref>Tralbaut (1981), 286,287</ref><ref>Hulsker (1990), 390</ref> लामो समयदेखि मानसिक रोगबाट पीडित उनले ३७ वर्षको उमेरमा आत्महत्या गरेका थिए। एक उच्चमध्यम वर्गीय परिवारमा जन्मिएका उनी आफ्नो बाल्यकालदेखिनै शान्त, गम्भीर र विचारशील थिए। युवावस्थामा उनले एक कला व्यवसायिकको रूपमा काम गरेका थिए भने यस क्रममा उनले थुप्रै ठाउँहरूको यात्रा पनि गरेका थिए। तर लन्डनमा स्थानान्तरण भएपछि उनी निकै उदास बनेका थिए। त्यसपछिका दिनहरूमा उनी धार्मिक रूपमा सक्रियता देखाउँदै दक्षिणी बेल्जियममा सेवकको रूपमा समय बिताएका थिए। सन् १८८१ मा आफ्ना आमाबुबासँग घर फर्किनुपूर्व उनले कलामा आधुनिकतावादी प्रवृत्तिहरूको बारेमा थुप्रै जानकारीहरू लिइसकेका थिए र सोही वर्षबाट उनले चित्रकर्म सुरु गरेका थिए। सन् १८८१ मा, चित्रकारिता सुरु गर्नुपूर्व उनी अस्वस्थ बनेका थिए। उनका भाइ थिओले उनलाई आर्थिक रूपमा समर्थन गरेका थिए भने उनीहरू दुवैले मिलेर आफ्ना परिवारजन तथा परिचित मानिसहरूलाई लामो पत्राचार गरेका थिए। सन् १८८६ मा उनले पेरिस बसाइँसराइ गरि एमिले बर्नार्ड र [[पल गोगाँ]] जस्ता ''[[आभँ-गार्द|अग्रगामी]]'' सदस्यहरूलाई भेटेका थिए जसले प्रभाववादी संवेदनशीलताको विरुद्धमा प्रतिक्रिया दिइरहेका थिए। उनको काम विकसित हुँदै जाँदा उनले स्थिर जीवन र स्थानीय परिदृश्यहरूका लागि एउटा नयाँ दृष्टिकोण सिर्जना गरेका थिए। उनका चित्रहरू चम्किलो रङ्गका हुँदै गएको र उनले एउटा यस्तो शैली विकास गरे जुन सन् १८८८ मा फ्रान्सको दक्षिणमा पर्ने [[आर्लेस]] बसाइका क्रममा पूर्ण रूपमा साकार भएको थियो। यस अवधिमा उनले [[जैतूनका रूखहरू (फन गोख शृङ्खला)|जैतूनका रूख]]हरू, [[गहुँ खेत (फन गोख शृङ्खला)|गहुँका खेत]]हरू र [[सूर्यमुखी (फन गोख शृङ्खला)|सूर्यमुखी]] फूलकन शृङ्खलाहरू समावेश गर्न आफ्ना विषयवस्तुहरूलाई फराकिलो बनाएका थिए। फन गोख मानसिक रोगका लहरहरू र भ्रमबाट पीडित रहेको भएतापनि उनी आफ्नो मानसिक स्थिरताको बारेमा चिन्तित थिए। उनले प्रायः आफ्नो शारीरिक स्वास्थ्यलाई बेवास्ता गर्दथे भने उनले राम्रोसँग खाना नखाने र अत्यधिक रक्सी पिउने गर्दथे। गोगाँसँगको उनको मित्रता छुरा प्रहारको विवादपछि समाप्त भएको थियो जब क्रोधमा उनले आफ्नै देब्रे कानको एक भाग काटेका थिए। त्यसपछि उनले साँ-रेमी सहितका मानसिक अस्पतालहरूमा समय बिताएका थिए। अस्पतालबाट फर्किएर पेरिस नजिकैको ओभेर-सुर-वाजमा सरेपछि, उनी [[होमियोप्याथी चिकित्सा पद्धती|होमियोप्याथिक]] चिकित्सक [[पल गचेत]]को रेखदेखमा आएका थिए। उनको डिप्रेसन जारी रहेको र सन् १८९० जुलाई २७ का दिन उनले आफ्नै छातीमा आफैले गोली हानेका थिए। त्यसको दुईदिनपछि चोटका कारण उनको मृत्यु भएको थियो। फन गोख आफ्नो जीवनकालमा असफल बनेका र उनलाई पागल र असफल व्यक्तिको रूपमा पनि लिइने गरिन्थ्यो। आफ्नो आत्महत्यापछि उनी प्रसिद्ध हुँदै गएका र सार्वजनिक कल्पनामा एक सर्वोत्कृष्ट "गलत बुझिएको प्रतिभाशाली" व्यक्तिको रूपमा अवस्थित छन्, यस्तो कलाकार "जहाँ पागलपन र रचनात्मकताका कुराहरू आपसमा जोडिन्छन्"।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 9}}</ref> २०औँ शताब्दीको प्रारम्भमा उनको चित्रकला शैलीका तत्वहरू [[फोभिवाद]] र जर्मन अभिव्यक्तिवादीहरूद्वारा आत्मसात गरिएपछि उनको ख्याति बढ्न थालेको थियो। उनले पछिल्ला दशकहरूमा व्यापक आलोचनात्मक, व्यावसायिक र लोकप्रिय सफलता प्राप्त गरेका र उनलाई एक महत्त्वपूर्ण तर दु:खद चित्रकारको रूपमा सम्झिने गरिन्छ। यस्तो खालको समस्याग्रस्त व्यक्तित्वले पीडित कलाकारको रसरङ्गमय आदर्शलाई प्रतिनिधित्व गर्दछ। == पत्रहरू == फन गोखको बारेमा सबैभन्दा व्यापक प्राथमिक स्रोत उनको कान्छा भाइ, [[थिओ फन गोख|थिओ]]सँगको पत्राचार हो। उनीहरूको आजीवन मित्रता र भिन्सेन्तको विचार र कला सिद्धान्तको बारेमा ज्ञात अधिकांश कुराहरू, सन् १८७२ देखि १८९० सम्म उनीहरूले आदानप्रदान गरेका सयौँ पत्रहरूमा उल्लेख छन्।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://www.vangoghletters.org/vg "Van Gogh: The Letters"]}} थिओ फन गोख एक [[कला व्यापारी]] थिए र उनले आफ्नो दाजुलाई आर्थिक र भावनात्मक सहयोगका साथै समकालीन कला जगतमा प्रभावशाली व्यक्तिहरूसम्म पहुँच प्रदान गर्न महत्त्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेका थिए।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 19}} थिओले भिन्सेन्तका आफूलाई लेखेका सबै पत्रहरू सुरक्षित राखेको भएतापनि{{sfnp|Pomerans|1997|loc= xv}} भिन्सेन्तले भने आफूले प्राप्त गरेका थोरै मात्र पत्रहरू राखेका थिए। दुवैको मृत्यु भएपछि, थिओकी विधवा [[योहान्ना फन गोख-बोङ्गर]]ले उनीहरूका केही पत्रहरू प्रकाशनको व्यवस्था गरेकी थिइन्। केही सन् १९०६ र १९१३ मा देखा परेका थिए भने अधिकांश पत्रहरू सन् १९१४ मा प्रकाशित भएका थिए।{{sfnp|Rewald|1986|loc= 248}}{{sfnp|Pomerans|1997|loc=ix, xv}} भिन्सेन्तका पत्रहरू सुवाचक र अभिव्यञ्जक छन् जसलाई "डायरीजस्तो आत्मीयता" भएको भनेर वर्णन गरिएको {{sfnp|McQuillan|1989|loc= 19}} र यसका केही भागहरूलाई आत्मकथाको रूपमा लिइन्छ।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 19}} अनुवादक [[अर्नोल्ड पोमरान्स]]ले यस विषयमा लेख्दै तिनीहरूको प्रकाशनले "फन गोखको कलात्मक उपलब्धिको बुझाइमा एउटा नयाँ आयाम थपेको र यस्तो बुझाइ व्यावहारिक रूपमा अरू कुनै चित्रकारले हामीलाई प्रदान गरेको छैनन्।"{{sfnp|Pomerans|1997|loc= ix}} {{Multiple image | align = right | direction = horizontal | header = | header_align = | header_background = | footer = भिन्सेन्त फन गोख (बायाँ) सन् १८७३ मा, जब उनले [[हेग]]मा गोपिल र किए ग्यालेरीमा काम गर्दथे;{{refn|{{harvp|Pickvance|1986|loc= 129}}; {{harvp|Tralbaut|1981|loc= 39.}}}} उनको भाइ, थिओ (दायाँको तस्वीर, सन् १८७८ मा), आजीवन समर्थक र साथी थिए। | footer_align = | footer_background = | width = | image1 = Vincent van Gogh January 1873 (restored).jpg | width1 = 160 | caption1 = | alt1 = कलाकारको नजिकैबाट लिइएको एक तस्वीरमा जवान मानिसको रूपमा उनी उपस्थित छन्। जहाँ उनको बाक्लो र अलपत्र कपालका साथै ठूलो निधार र गहिरा आँखाहरू देख्न सकिन्छ। | image2 = Theo van Gogh May 1878 (restored).jpg | width2 = 160 | caption2 = | alt2 = एक जवान मानिसको नजिकबाट लिइएको तस्वीर, भिन्सेन्तको भाइजस्तै देखिने एक व्यक्ति। }} भिन्सेन्तबाट थिओलाई ६०० भन्दा बढी र थिओबाट भिन्सेन्तलाई करिब ४० पत्रहरू लेखिएका थिए। उनकी बहिनी [[विल फन गोख|विल]]लाई २२ वटा, चित्रकार [[एन्थोन भान रापार्ड]]लाई ५८ वटा, [[एमिफ बेर्नार]]लाई २२ वटा र [[पल सिन्याक]], [[पल गोगाँ]] र समालोचक [[अल्बर्ट ओरिए]]लाई व्यक्तिगत पत्रहरू पठाइएको थियो। पठाइएका केही पत्रहरू रेखाचित्रहरू सहित चित्रित छन्।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 19}} धेरैजसो मितिहीन छन् तर कला इतिहासकारहरू प्रायः तिनीहरूलाई कालक्रमिक क्रममा राख्न सक्षम भएका छन्। प्रतिलेखन र मिति निर्धारणमा समस्याहरू विद्यमान रहेको र विशेषगरी आर्ल्सबाट पठाइएकाहरूमा मिति उल्लेख छैन। त्यहाँ हुँदा, भिन्सेन्तले डच, फ्रान्सेली र अङ्ग्रेजीमा करिब २०० पत्र लेखेका थिए।{{sfnp|Hughes|1990|loc=143}} उनी पेरिसमा बस्दाको दाजुभाइहरूसँगै बस्ने गरेका र पत्राचार गर्नुपर्ने आवश्यकता नभएकाले अभिलेखमा एउटा कालखण्ड देखा पर्दछ।{{sfnp|Pomerans|1997|loc= i–xxvi}} उच्च पारिश्रमिक प्राप्त गर्ने समकालीन कलाकार [[जुल्स ब्रेटन]]को बारेमा भिन्सेन्तले आफ्ना पत्रहरूमा प्रायः उनलाई उल्लेख गरेको पाइन्छ। सन् १८७५ मा थिओलाई लेखेका पत्रहरूमा, भिन्सेन्तले ब्रेटनलाई [[सलुन (पेरिस)|सलुन]]मा देखेको, ब्रेटनका चित्रहरूको बारेमा छलफल गरेको र ब्रेटनको एउटा पुस्तक पठाउने कुरा गरेको तर त्यो फिर्ता गरिने सर्तमा मात्र उल्लेख गर्दछन्।<ref>{{Cite web|title=Vincent van Gogh to Theo van Gogh: 9 December 1875|url=http://www.webexhibits.org/vangogh/letter/3/047.htm|access-date=1 January 2021|website=www.webexhibits.org|archive-date=3 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210303174832/http://www.webexhibits.org/vangogh/letter/3/047.htm|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|title=034 (034, 27): To Theo van Gogh. Paris, Monday, 31 May 1875. – Vincent van Gogh Letters|url=http://www.vangoghletters.org/vg/letters/let034/letter.html|access-date=1 January 2021|website=www.vangoghletters.org|archive-date=2 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210602230108/http://www.vangoghletters.org/vg/letters/let034/letter.html|url-status=live}}</ref> सन् १८८४ मार्चमा रापार्डलाई लेखेको पत्रमा उनले ब्रेटनको एउटा कविताको बारेमा चर्चा गर्दछन् जसले उनको एउटा चित्रलाई प्रेरित गरेको थियो।<ref>{{Cite web|title=The Poem That Inspired a Van Gogh Painting, Written in His Hand|url=https://www.raabcollection.com/autograph/signed-poem-inspired-van-gogh-painting-written-his-hand|access-date=1 January 2021|website=The Raab Collection|language=en-US|archive-date=17 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160417191452/http://www.raabcollection.com/autograph/signed-poem-inspired-van-gogh-painting-written-his-hand|url-status=live}}</ref> सन् १८८५ मा, उनले ब्रेटनको प्रसिद्ध कृति ''द सङ अफ द लार्क'' लाई "राम्रो" भनेर वर्णन गरेका थिए।<ref>{{Cite web|title=500 (503, 406): To Theo van Gogh. Nuenen, Monday, 4 and Tuesday, 5 May 1885. – Vincent van Gogh Letters|url=http://www.vangoghletters.org/vg/letters/let500/letter.html#translation|access-date=1 January 2021|website=www.vangoghletters.org|archive-date=16 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210116090504/http://www.vangoghletters.org/vg/letters/let500/letter.html#translation|url-status=live}}</ref> सन् १८८० मार्चमा, यी पत्रहरूको लगभग बीचमा, फन गोखले कोरिएरेस गाउँमा ब्रेटनलाई भेट्नको लागि {{convert|80|km|mi|adj=on}} पैदल यात्रामा निस्केका र उनी ब्रेटनको सफलता र उनको सम्पत्ति वरिपरिको अग्लो पर्खालबाट डराएर आफ्नो उपस्थिति जनाउन नसकी फर्किएको उल्लेख छ।<ref>{{Cite web|last=Route|first=Van Gogh|title=Vincent van Gogh in Borinage, Belgium|url=https://www.vangoghroute.com/belgium/borinage/|access-date=1 January 2021|website=Van Gogh Route|language=en|archive-date=27 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210327211003/https://www.vangoghroute.com/belgium/borinage/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|last=hoakley|date=6 April 2017|title=Jules Breton's Eternal Harvest: 4 1877–1889|url=https://eclecticlight.co/2017/04/06/jules-bretons-eternal-harvest-4-1877-1889/|access-date=1 January 2021|website=The Eclectic Light Company|language=en|archive-date=15 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210115200759/https://eclecticlight.co/2017/04/06/jules-bretons-eternal-harvest-4-1877-1889/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|title=AN ARTIST IS BORN|url=http://www.awesomestories.com/asset/view/AN-ARTIST-IS-BORN-Vincent-Van-Gogh|access-date=1 January 2021|website=AwesomeStories.com|language=en|archive-date=30 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201030013427/https://www.awesomestories.com/asset/view/AN-ARTIST-IS-BORN-Vincent-Van-Gogh|url-status=live}}</ref> ब्रेटन, फन गोख वा उनको भ्रमणको प्रयासबाट अपरिचित रहेको देखिन्छ। दुई कलाकारहरू बीच कुनै ज्ञात पत्रहरू छैनन् र ब्रेटनको सन् १८९१ को आत्मकथा ''कलाकारको जीवनी''मा छलफल गरिएका समकालीन कलाकारहरूमध्ये फन गोख एक होइनन्। ==शैली र कृतिहरू== ===कलात्मक विकास=== [[चित्र:Vincent van Gogh - Starry Night - Google Art Project.jpg|thumb|''[[रोन नदीमाथि तारामय रात]]'', सन् १८८८। [[Musée d'Orsay|मुजे दोर्से]], पेरिस|alt= रोन नदीमाथि चम्किला ताराहरू बिच अँध्यारो तारामय रातको दृश्य। नदीपारि, टाढाका भवनहरूबाट उज्याला बत्तीहरू रोनको अँध्यारो पानीमा प्रतिबिम्बित भइरहेका छन्।]] फन गोखले विद्यालयमा हुँदा [[जलरङ चित्रकला|जलरङ]] मार्फत चित्र बनाएर रङ भर्ने काम गर्दथे तर उनका यस्ता चित्रकलाहरूका केही उदाहरण मात्र अस्तित्वमा रहेका छन् भने केहीको लेखकत्व विवादित छ।<ref>{{sfnp|Van Heugten|1996|loc= 246–251}}</ref> जब उनले वयस्कको रूपमा कलालाई अपनाए तब उनले यसलाई प्रारम्भिक स्तरबाट सुरु गरेका थिए। सन् १८८२ को प्रारम्भमा, उनका काका कर्नेलिस मारिनसले, जो एम्स्टर्डमको समकालीन कलाको एक प्रसिद्ध ग्यालरीका मालिक थिए, हेगको रेखाचित्रहरूको लागि अनुरोध गरेको भएतापनि फन गोखको काम अपेक्षा अनुसारको भएको थिएन। मारिनसले दोस्रो कमिसन प्रस्ताव गर्दै विषयवस्तुलाई विस्तृत रूपमा निर्दिष्ट गरेतातर परिणामबाट फेरि निराशजनक बनेका थिए। फन गोखले लगनशीलता देखाउँदै उनले आफ्नो स्टुडियोमा परिवर्तनशील सटर र विभिन्न चित्रण सामग्रीहरू र प्रकाशको प्रयोग गरेका थिए। एक वर्षभन्दा बढी समयसम्म उनले एकल आकृतिहरूमा काम जारी राखी&nbsp;– कालो र सेतोमा अत्यन्त विस्तृत अध्ययनहरू गरे{{efn|group=note|कालो र सेतोमा काम गर्ने कलाकारहरू, जस्तै चित्रित पत्रपत्रिकाहरू ''[[द ग्राफिक]]'' वा ''[[द इलस्ट्रेटेड लन्डन न्युज]]'' का लागि, फन गोखका मनपर्ने कलाकारहरू मध्येका थिए। {{sfnp|Pickvance|1974}}}} जसले त्यतिबेला उनलाई केवल आलोचना मात्र दिलाएको थियो। पछि, तिनै कलाकृतिहरूलाई प्रारम्भिक उत्कृष्ट कृतिहरूको रूपमा मान्यता प्राप्त भएको थियो।{{sfnp|Dorn|Keyes|2000}} अगस्ट १८८२ मा, थिओले भिन्सेन्तलाई बाहिरी प्राकृतिक परिवेशमा काम गर्नका लागि सामग्री किन्न पैसा दिएका थिए। भिन्सेन्तले लेखेको एक पत्रमा उनी "नयाँ जोसका साथ चित्र बनाइरहन सक्छन्" भन्ने उल्लेख थियो।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let253/letter.html पत्र २५३]|ps= . भिन्सेन्त फन गोखको तर्फबाट थिओ भान गोगलाई पत्र। हेग, शनिबार, ५ अगस्ट १८८२।}} सन् १८८३ को प्रारम्भदेखि, उनले बहु-आकृति रचनाहरूमा काम गर्न सुरु गरेका थिए। उनले तीमध्ये केहीको तस्वीरहरू खिचाएको भएतापनि उनका भाइले ती चित्रहरू जीवन्त नभएको टिप्पणी गरेपछि उनले ती सबै कृतिहरूलाई नष्ट गरी पुनः [[तेलचित्र|तेल चित्रकला]]तर्फ अग्रसर बनेका थिए। फन गोखले [[हागे स्कुल]]का प्रसिद्ध कलाकारहरू जस्तै [[जोहान हेन्ड्रिक वाइसेनब्रुख|वाइसेनब्रुख]] र [[बर्नार्ड ब्लोमर्स]] तर्फ ध्यान दिए र उनले उनीहरूबाट र हागे स्कुलको दोस्रो पुस्ताका [[थियोफिल द बक|द बक]] र [[हरम्यान जोहानेस भान डर वेले|भान डर वेले]] जस्ता चित्रकारहरूबाट प्राविधिक सल्लाह लिएका थिए।<ref>{{sfnp|Dorn|Schröder|Sillevis|1996}}</ref> देन्थ्रेमा छोटो समय बिताएपछि उनी नेदरल्यान्ड्स कै अर्को सहर नुएनेन सरेका थिए थिए भने त्यहाँ उनले धेरै ठूला चित्रहरूमा काम सुरु गरे तर तीमध्ये अधिकांशलाई उनले नष्ट गरिदिएका थिए। हाल यीमध्ये ''आलु भक्षक'' र यसका केही समकक्षी कृतिहरू मात्र अस्तित्वमा रहेका छन्।<ref>{{sfnp|Dorn|Schröder|Sillevis|1996}}</ref> [[रेज्क्सम्युजियम]]को भ्रमणपछि फन गोले [[रेम्ब्रन्ट]] र [[फ्रान्स हाल्स]] जस्ता कलाकारहरूको छिटो र लाभदायक ब्रसवर्क प्रति आफ्नो प्रशंसा व्यक्त गरेका थिए।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let535/letter.html Letter 535]|ps= To Theo van Gogh. Nuenen, on or about Tuesday, 13 October 1885.}}{{efn|group=note|{{harvp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let535/letter.html Letter 535 ]|ps= To Theo van Gogh. Nuenen, on or about Tuesday, 13 October 1885:{{paragraph break}}मैले पुराना डच चित्रहरू फेरि हेर्दा मलाई विशेषगरी के कुराले प्रभाव पार्‍यो भने ती सामान्यतया चाँडो चित्रित गरिएका थिए। हाल्स, रेम्ब्रान्ट, रुइसडेल जस्ता महान् कलाकारहरू र अन्य धेरैले चित्रहरूलाई सकेसम्म सिधै क्यानभासमा उतारेका छन् र त्यसमा उहाँहरूले धेरै पटक दोहोर्‍याए काम गर्नुभएन। यो कुरालाई पनि कृपया याद गरियोस्—कि यदि त्यो सफल भयो भने, उहाँहरूले त्यसलाई त्यसै छाडिदिन्छन्। विशेषगरी मैले रेम्ब्रन्ट र हाल्सका हातहरूको प्रशंसा गरेँ—ती हातहरू जसमा जीवन थियो तर आजकल मानिसहरूले चाहेजस्तो गरी निखारिएको थिएन... जाडोमा म पुराना चित्रहरूमा देखेका शैलीका विभिन्न कुराहरू अन्वेषण गर्नेछु। मैले आफूलाई आवश्यक पर्ने धेरै कुराहरू देखेँ तर सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा—यसलाई उनीहरू "हतारको कार्य" भन्छन्—त्यो पुराना डच चित्रकारहरूले गज्जबले गरेका थिए। त्यो—हतारको कार्य—थोरै ब्रसको स्ट्रोकहरूका साथ, उनीहरू अहिले यसको बारेमा सुन्न चाहँदैनन्—तर परिणाम कति सत्य हुन्छ।{{paragraph break}}}}}} आफ्ना धेरै कमजोरीहरू अनुभव र प्राविधिक विशेषज्ञताको कमीले गर्दा भएको कुरामा उनी सचेत थिए,{{sfnp|Dorn|Schröder|Sillevis|1996}} त्यसैले नोभेम्बर १८८५ मा उनले सिक्न र आफ्नो सीप विकास गर्न एन्टवर्प र पछि पेरिसको यात्रा गरेका थिए।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 708}} [[चित्र:Van_Gogh_The_Olive_Trees..jpg|thumb|''[[जैतुनका रुखहरू (फन गोख शृङ्खला)|जैतुनका रुखहरू र पृष्ठभूमिमा अल्पाइल्स]]'', सन् १८८९। आधुनिक कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क|alt=हरियो घुमाउरो जैतुनका रुखहरूको एउटा वर्गाकार चित्र; पृष्ठभूमिमा नीलो पहाडहरू र माथि नीलो आकाशमा सेतो बादलहरू।]] थिओले ''आलु भक्षक''मा प्रयोग गरिएको गाढा रङ्गको आलोचना गरेका थिए जसलाई उनले आधुनिक शैलीका लागि अनुपयुक्त ठान्दथे।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=18}} सन् १८८६ र १८८७ को बीचमा पेरिसमा रहँदा, फन गोखले एउटा नयाँ, हल्का रङ्गको रङ्गमिश्रणमा निपुणता हासिल गर्ने प्रयास गरेका थिए। उनको ''[[पेरे ताँगीको आकृति]]'' (सन् १८८७) ले उज्यालो रङ्गमिश्रणका साथ उनको सफलता देखाउँछ र यो एक विकसित व्यक्तिगत शैलीको प्रमाण पनि हो।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=18–19}} रङ्गको बारेमा [[चार्ल्स ब्लाङ्क]]को ग्रन्थले उनलाई धेरै आकर्षित गरेको र उनलाई पूरक रङ्गहरूसँग काम गर्न प्रेरित गरेको थियो। फन गोखले पछि रङ्गको प्रभाव वर्णनात्मक मात्र नभई त्यो भन्दा माथि हुन्छ भन्ने विश्वास गर्न थालेका थिए भने यस सम्बन्धमा उनले भनेका छन्, "रङ्गले आफैमा केही व्यक्त गर्दछ"।{{sfnp|Sund|1988|loc=666}}{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let537/letter.html Letter 537]|ps= . Vincent to Theo, Nuenen, on or about Wednesday, 28 October 1885.}} ह्युजेसका अनुसार, फन गोखले रङ्गलाई "मनोवैज्ञानिक र नैतिक वजन" भएको रूपमा बुझेका थिए, जसलाई ''[[रात्रिकालीन क्याफे]]''को भड्किलो रातो र हरियो रङ्गहरूमा उदाहरणका रूपमा हेर्न सकिन्छ। यस कार्यबाट उनले "मानवताको भयानक आवेगहरू व्यक्त गर्न" चाहेका थिए।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 7}} पहेँलो रङ्ग उनको लागि सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण थियो, किनभने यसलाई भावनात्मक सत्यको प्रतीक मान्थ्यो। उनले पहेँलो रङ्गलाई सूर्यको प्रकाश, जीवन र ईश्वरको प्रतीकको रूपमा प्रयोग गरेका थिए।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 11}} फन गोख ग्रामीण जीवन र प्रकृतिको चित्रकार बन्न प्रयासरत थिए;{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 232}} आर्ल्समा आफ्नो पहिलो ग्रीष्मकालको समयमा उनले परिदृश्य र परम्परागत ग्रामीण जीवन चित्रण गर्न आफ्नो नयाँ रङ्गमिश्रणको प्रयोग गरेका थिए।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=20}} प्राकृतिक वस्तुहरूको पछाडि एउटा शक्ति अवस्थित हुन्छ भन्ने उनको विश्वासले उनलाई त्यो शक्तिको भाव वा प्रकृतिको सारलाई आफ्नो कलामा कैद गर्ने प्रयास गर्न प्रेरित गरेको थियो जुन कहिलेकाँही प्रतीकहरूको प्रयोग मार्फत प्रकट हुन्थ्यो।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 8–9}} सुरुमा [[जँ-फ्रँस्वा मिले]]बाट प्रतिलिपि गरिएको 'बीउ छर्ने व्यक्ति' चित्रमा उनका प्रस्तुतिहरूले शारीरिक श्रमको वीरताका सम्बन्धमा [[थोमस कार्लाइल]] र [[फ्रेडरिक नित्से]]का विचारहरूको प्रभाव झल्काउँदछन्<ref>{{Cite book |last=Wamberg |first=Jacob |title=Totalitarian Art and Modernity |publisher=Aarhus University Press |year=2010 |editor-last=Rasmussen |editor-first=Mikkel Bolt |pages=36–104 |chapter=Wounded Working Heroes: Seeing Millet and van Gogh through the Cleft Lens of Totalitarianism |editor-last2=Wamberg |editor-first2=Jacob}}</ref> भने यसका साथै यसले ती व्यक्तिलाई प्रचण्ड सूर्यमुनि जीवनको बीउ छरिरहेका ख्रीष्टको रूपमा उभ्याउँदा यसले फन गोखको धार्मिक विश्वासलाई पनि दर्शाउँदछ। {{sfnp|Sund|1988|loc=668}} यी त्यस्ता विषय र प्रसङ्गहरू थिए जसमा उनी बारम्बार फर्केर परिमार्जन र विकास गरिरहन्थे।{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 236}} उनका फूलका चित्रहरू प्रतीकात्मकताले भरिएको भएतापनि परम्परागत इसाई प्रतिमा विज्ञान प्रयोग गर्नुको सट्टा उनले आफ्नै नयाँ शैली बनाएका थिए जहाँ जीवन सूर्यमुनि बाँचिन्छ र काम भनेको जीवनको एउटा रूपक हो भन्ने अवधारणा राख्दछ।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 12}} आर्ल्समा वसन्त ऋतुका फूलहरू चित्रण गरेर र उज्यालो सूर्यको प्रकाशलाई कैद गर्न सिकेर आत्मविश्वास प्राप्त गरेपछि, उनी 'बीउ छर्ने मानिस' चित्रण गर्न तयार भएका थिए।{{sfnp|Sund|1988|loc=666}} [[चित्र:Vincent Willem van Gogh 098.jpg|thumb|''एटेनको बगैँचाको सम्झना'', सन् १८८८। [[हेर्मिट्टाग सङ्ग्रहालय]], सेन्ट पिटर्सबर्ग|alt=दुई महिलाहरूको नजिकको एउटा वर्गाकार चित्र जसमा एकजनाले छाता समातेकी छिन् भने अर्की महिलाले फूल समातेकी छिन्। तिनीहरूको पछाडि एक जवान महिला छिन् जो जङ्गली फूलहरूको ठूलो ओछ्यानमा फूलहरू टिपिरहेकी छिन्। तिनीहरू नदीको किनारमा घुमाउरो बाटोमा बगैँचाबाट हिँडिरहेका देखिन्छन्।]] उनले "यथार्थको भेष" भन्ने परिधिभित्रै रहे{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 223}} र धेरै शैलीगत गरिएका कार्यहरूको आलोचना गरेका थिए।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=21}} उनले पछि लेखेका थिए, ''तारामय रात''को अमूर्तता धेरै टाढा गएको र त्यसमा यथार्थ रूपमै "पृष्ठभूमिमा धेरै टाढा हराएको" थियो।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=21}} ह्युजेसले यसलाई चरम काल्पनिक आनन्दको क्षणको रूपमा वर्णन गर्दछन् जसमा ताराहरू एउटा ठूलो घुमाउरो रूपमा छन् जसले [[होकुसाई]]को ''[[कानागावाको विशाल आँधी]]'' को सम्झना दिलाउँछ यसका साथै माथि आकाशको चाल तल पृथ्वीमा रहेको साइप्रसको रूखको चालमा प्रतिबिम्बित हुन्छ र चित्रकारको परिकल्पना "रङ्गको बाक्लो र जोडदार मिश्रण" मा अनुवाद भएको छ।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 8}} सन् १८८५ र १८९० मा उनको मृत्युको बीचमा, फन गोखले एउटा 'ओभर' (कृतिको सङ्ग्रह) निर्माण गरिरहेको देखिन्छ।{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 224}} यो एउटा यस्तो सङ्ग्रह जसले उनको व्यक्तिगत दृष्टिकोणलाई प्रतिबिम्बित गर्थ्यो र यो व्यावसायिक रूपमा सफल हुन सक्थ्यो। उनी ब्लाङ्कको शैलीको परिभाषाबाट प्रभावित थिए, जस अनुसार एउटा साँचो चित्रकलाका लागि रङ्ग, परिप्रेक्ष्य र ब्रसको स्ट्रोकको सर्वोत्तम प्रयोग आवश्यक हुन्छ। फन गोखले आफूले निपुणता हासिल गरेको ठानेका चित्रहरूलाई "उद्देश्यपूर्ण" शब्द प्रयोग गर्दथे जबकि अन्यलाई उनले केवल अध्ययनका रूपमा लिन्थे।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=16–17}} उनले धेरै अध्ययन शृङ्खलाहरूको चित्रण गरेका {{sfnp|van Uitert|1981|loc= 223}} थिए जसमध्ये धेरैजसो निर्जीव वस्तुहरू थिए। यस्ता कलाकृतिहरू उनले रङ्गको प्रयोगको रूपमा वा साथीहरूलाई उपहार दिनका लागि बनाइएका थिए।{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 242}} आर्ल्सको कामले उनको 'ओभर' मा ठूलो योगदान पुर्‍याएको थियो त्यस समयका उनले सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण ठानेका चित्रहरूमा ''बीउ छर्ने मानिस'', ''रात्रिकालीन क्याफे'', ''[[एटेनको बगैँचाको सम्झना (आर्ल्सका महिलाहरू)|आर्ल्सका महिलाहरू]]'' र ''तारामय रात'' थिए। तिनीहरूको फराकिलो ब्रस स्ट्रोक, आविष्कारशील परिप्रेक्ष्य, रङ्ग, रूपरेखा र डिजाइनका साथ, यी चित्रहरूले उनले खोजेको शैलीलाई प्रतिनिधित्व गर्दछन्।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=21}} ===प्रमुख शृङ्खलाहरू=== [[चित्र:L'Arlésienne- Madame Joseph-Michel Ginoux (Marie Julien, 1848–1911) MET DT1396.jpg|thumb|upright|''लार्लेसियन: म्याडम गिनोक्स पुस्तकहरूका साथ'', नोभेम्बर १८८८। मेट्रोपोलिटन कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क|alt=एउटी सुसज्जित महिला आफ्नो दायाँ तर्फ (अवलोकनकर्ताको बायाँ) फर्किएर बसेकी छिन्। उनको काखमा दुईवटा पुस्तकहरू छन् र उनले पहेंलो पृष्ठभूमिको विपरीत गाढा रङ्गका लुगाहरू लगाएकी छिन्।]] फन गोखको शैलीगत विकासहरू सामान्यतया उनले युरोपका विभिन्न स्थानहरूमा बिताएका समयहरूसँग जोडिएका छन्। उनी स्थानीय संस्कृति र प्रकाशको अवस्थामा आफूलाई समाहित गर्न रुचाउँथे, यद्यपि उनले आफ्नो कार्यकालभरि एक उच्च व्यक्तिगत दृश्य दृष्टिकोण कायम राखेका थिए। एक कलाकारको रूपमा उनको विकास ढिलो थियो र उनी आफ्ना चित्रकलाका सीमाहरूको बारेमा सचेत थिए। फन गोख प्रायः नयाँ दृश्य उत्तेजनाहरूको सम्पर्कमा आउन र त्यसको माध्यमबाट आफ्नो प्राविधिक सीप विकास गर्नका लागि घर फर्किरहन्थे।{{sfnp|McQuillan|1989|loc=138}} कला इतिहासकार मेलिसा म्याक्विलनको विश्वास अनुसार यी बसाईँसराईहरूले पछिल्ला शैलीगत परिवर्तनहरूलाई पनि प्रतिबिम्बित गर्दछन् भने फन गोखले द्वन्द्वबाट बच्न र जब आदर्शवादी कलाकारले आफ्नो तत्कालीन अवस्थाको यथार्थको सामना गर्नुपर्थ्यो, तब त्यसलाई सम्हाल्ने संयन्त्र को रूपमा यी बसाईं सराईहरूलाई प्रयोग गर्दथे।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 193}} ====व्यक्तिका आकृतिहरू ==== फन गोखले व्यक्तिचित्रण आफ्नो सबैभन्दा ठूलो रुचिको विषय भएको बताएका थिए। सन् १८९० मा उनले लेखेका थिए, "मेरो पेशामा बाँकी सबै कुराभन्दा म जे कुराप्रति सबैभन्दा बढी भावुक छु, त्यो व्यक्तिचित्र हो, आधुनिक व्यक्तिचित्र।"<ref>{{Cite web |title=879 (883, W22): To Willemien van Gogh. Auvers-sur-Oise, Thursday, 5 June 1890. - Vincent van Gogh Letters |url=https://www.vangoghletters.org/vg/letters/let879/letter.html#translation |access-date=20 October 2022 |website=www.vangoghletters.org}}</ref> यो "चित्रकलामा एक मात्र यस्तो कुरा हो जसले मलाई गहिरो रूपमा छुन्छ र मलाई अनन्तको आभास दिन्छ।"{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 242}}{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let652/letter.html Letter 652]|ps= . Vincent to Theo van Gogh. Arles, Tuesday, 31 July 1888.}} उनले आफ्नी बहिनीलाई लेखेका थिए, उनी यस्ता व्यक्तिचित्रहरू बनाउन चाहन्छन् जुन चिरस्थायी रहोस् र उनले फोटोग्राफिक यथार्थवादको लक्ष्य राख्नुको सट्टा तिनीहरूको भावना र चरित्र कैद गर्न रङ्गको प्रयोग गर्नेछन्।{{refn|{{harvp|Channing|Bradley|2007|loc=67}}; {{harvp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let879/letter.html Letter 879]|ps= . Vincent to Willemien van Gogh. Auvers-sur-Oise, Thursday, 5 June 1890.}}}} फन गोखका सबैभन्दा नजिकका व्यक्तिहरू उनका व्यक्तिचित्रहरूमा प्रायः अनुपस्थित रहेतापनि उनले आफ्ना भाइ थिओको विरलै मात्र चित्र बनाएका थिए। उनकी आमाका व्यक्तिचित्रहरू भने तस्वीरहरूबाट बनाइएका थिए।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 198}} फन गोखले आर्ल्सका पोस्टमास्टर जोसेफ रोलिन र उनको परिवारको बारम्बार चित्र बनाएका थिए। ''ला बर्सेउज''का पाँचवटा संस्करणहरूमा, फन गोखले अगस्टिन रोलिनलाई चित्रण गरेका छन् जसले आफ्नो काखमा नदेखिने शिशु छोरीको कोक्रो हल्लाउन एउटा डोरी शान्तपूर्वक समातेकी छिन्। फन गोखले यसलाई सूर्यमुखी फूलका चित्रहरूको बीचमा राखेर एउटा 'त्रिपट्ट' (तीनवटा प्यानल भएको चित्र) को केन्द्रीय छविको रूपमा बनाउने योजना बनाएका थिए।<ref>{{Cite web |date=October 2004 |title=Vincent van Gogh (1853-1890) |url=https://www.metmuseum.org/toah/hd/gogh/hd_gogh.htm |access-date=20 October 2022 |website=www.metmuseum.org}}</ref> <gallery widths="135px" heights="165px" class="center"> File:Van Gogh - Bildnis der Mutter des Künstlers.jpeg|alt=एकजना बूढी महिला राम्रो लुगा लगाएर बसेको बेला बनाइएको नजिकको चित्र जो बायाँ तर्फ (दर्शकको दायाँ) फर्किएर बसेकी छिन्। उनको ओठमा मुस्कान छ र उनले गाढा रङ्गको माथिल्लो भाग र टोपी लगाएकी छिन्, जीवन्त हरियो पृष्ठभूमिको सामु।|''कलाकारकी आमाको चित्र'', अक्टोबर १८८८, नर्टन सिमोन कला सङ्ग्रहालय, पासाडेना, क्यालिफोर्निया File:Vincent van Gogh - Eugène Boch - Google Art Project.jpg|alt=एक तीव्र युवकको नजिकको चित्र, कोट र टाईसहित राम्रो लुगा लगाएको, उनको दायाँ तर्फ (दर्शकको बायाँ) फर्किएको, उनको जुँगा र गोटी दाह्री छ र उनी पृष्ठभूमिमा तारायुक्त आकाशको सामु उभिएका छन्।|''युजिन बोख (तारामय आकाशको अगाडि कवि)'', सन् १८८८, [[मुजे दोर्से]], पेरिस File:Vincent van Gogh - Portret van de postbode Joseph Roulin.jpg|alt=जुँगा र दाह्री भएको एक मध्यम उमेरको पुरुषको चित्र कुर्सीमा बसेको उनको बायाँ तर्फ (दर्शकको दायाँ) फर्किएको। उनको अनुहारमा विचारशील भाव छ र उनका हातहरू खाली छन् जबकि उनको बायाँ हात टेबलमा टिकेको छ, उनले गाढा निलो वर्दी र टोपी लगाएका छन्, फिक्का निलो पृष्ठभूमिको सामु।|''पोस्टम्यान जोसेफ रुलिनको चित्र'' (सन् १८४१–१९०३), अगस्ट १८८८ को सुरु, बोस्टन File:Vincent Willem van Gogh 084.jpg|alt=एक बूढी राम्रो लुगा लगाएकी महिला उनको दायाँ तर्फ (दर्शकको बायाँ) फर्किएर बसेकी छिन्। उनले आफ्ना हातहरू काखमा जोडेकी छिन्, र उनले गाढा रंगको माथिल्लो भाग र हरियो पोशाक लगाएकी छिन्, जीवन्त फूलको वालपेपर पृष्ठभूमिको सामु।|''ला बेर्सेज (अगुस्तँ रुलिन)'', सन् १८८९, बोस्टन </gallery> {{clear}} ====आत्म-चित्रहरू==== [[चित्र:Self-Portrait (Van Gogh September 1889).jpg|alt= बायाँ तर्फबाट भिन्सेन्त फन गोको एउटा चित्र, जसको अत्यन्तै तीव्र, एकाग्र हेराई र रातो दाह्री छ।|thumb|180x180px|''आत्म-चित्र'', सेप्टेम्बर १८८९। [[मुजे दोर्से]]]] फन गोखले सन् १८८५ र १८८९ को बीचमा ४३ भन्दा बढी आत्म-चित्रहरू बनाएका थिए।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 15}}{{efn|group=note|[[रेमब्रन्ट]] थोरै प्रमुख चित्रकारहरू मध्ये एक हुन् जसले ५० भन्दा बढी आत्म-चित्रहरूको उत्पादन गरेर यो सङ्ख्यालाई उछिनेका छन् तर उनले चालीस वर्षको अवधिमा यसो गरेका थिए।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 15}}}} ती आत्मचित्रहरूलाई प्रायः शृङ्खलाहरूमा पूरा गरिएको थियो। उदाहरणका लागि सन् १८८७ को मध्यतिर पेरिसमा कोरिएका चित्रहरू उनको मृत्यु हुनुभन्दा केही समय अघिसम्म जारी रहेका थिए।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc=263–269, 653}} सामान्यतया यी चित्रहरू अध्ययनका रूपमा थिए, जुन उनले अरूसँग घुलमिल हुन हिचकिचाउने समयमा वा मोडलहरूको अभाव हुँदा आफैलाई चित्रण गरेर बनाएका थिए।{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 242}}{{sfnp|Sund|2002|loc= 261}} फन गोखका आत्म-चित्रहरूले उच्च स्तरको आत्म-निरीक्षण झल्काउँछन्।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 10}} यी चित्रहरू प्राय: उनको जीवनका महत्त्वपूर्ण अवधिहरूलाई अङ्कित गर्ने उद्देश्यले बनाइएका थिए; उदाहरणका लागि, सन् १८८७ को मध्यतिरको पेरिस शृङ्खला त्यस समयमा कोरिएको थियो जब उनी क्लद मोनेत, पल सेजाने र सिग्नाकबारे सचेत भएका थिए।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 265–269}} ''खैरो ह्याट टोपी सहितको स्व-चित्र''मा, रङका भारी रेखाहरू क्यानभासमा बाहिरतिर फैलिएका छन्। यो त्यस अवधिको उनको सबैभन्दा प्रसिद्ध आत्म-चित्रहरू मध्ये एक हो, "यसको अत्यधिक व्यवस्थित लयबद्ध ब्रसस्ट्रोक र नियो-इम्प्रेसनिस्ट भण्डारबाट लिइएको नवीन प्रकाश पुञ्जलाई फन गोख आफैले 'उद्देश्यपूर्ण' क्यानभास भनेका थिए"।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=83}} यिनीहरूमा शारीरिक स्वरूपका विभिन्न प्रतिनिधित्वहरू छन्।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 15}} फन गोखको मानसिक र शारीरिक अवस्था सामान्यतया स्पष्ट देखिन्छ; उनी अस्तव्यस्त, नकोरिएको वा उपेक्षित दाह्रीमा, धसिएका आँखाहरू, कमजोर बङ्गारा, वा दाँत झरेको अवस्थामा देखिन सक्छन्। केही चित्रमा उनलाई लामो अनुहार वा प्रस्ट देखिने खप्पर, वा तिखो र सतर्क विशेषताहरूसहित देखाइएको छ। उनका कपाललाई कहिलेकाहीँ चम्किलो रातो र कहिलेकाहीँ खरानी रङमा चित्रण गरिएको छ।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 15}} फन गोखका स्व-चित्रहरू शैलीगत रूपमा भिन्न छन्। डिसेम्बर १८८८ पछि कोरिएका चित्रहरूमा जीवन्त रङहरूको कडा विरोधाभासले उनको छालाको थकित फिक्कापनलाई उजागर गर्दछ।{{sfnp|Sund|2002|loc= 261}} केहीले कलाकारलाई दाह्रीसहित र अरूले दाह्री बिना चित्रण गर्छन्। उनले आफ्नो कान काटेपछि कोरिएका चित्रहरूमा उनलाई पट्टि बाँधिएको अवस्थामा देखिन सकिन्छ। थोरै चित्रहरूमा मात्र उनले आफूलाई चित्रकारको रूपमा चित्रण गरेका छन्।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 15}} साँ-रेमीमा कोरिएका चित्रहरूले टाउकोलाई दायाँ तर्फबाट देखाउँछन्, जुन उनको क्षतिग्रस्त कानको विपरित पक्ष हो, किनकि उनले ऐनामा देखिएको आफ्नो प्रतिबिम्बलाई चित्रण गरेका थिए।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 535–537}}{{sfnp|Cohen|2003|loc=305–306}} <gallery widths="165" heights="165" class="center"> File:Vincent van Gogh - Self-portrait with grey felt hat - Google Art Project.jpg|alt=भिन्सेन्त फन गोखको बायाँबाट बनाइएको चित्र, आरामदार तर केन्द्रित दृष्टि, रातो दाह्री र खैरो टोपी लगाएका।|''खैरो ढल्केको ह्याट टोपीसहितको आत्म-चित्र'', हिउँद १८८७–८८। फन गोख सङ्ग्रहालय, एम्स्टर्डम File:Van Gogh Self-Portrait with Straw Hat 1887-Metropolitan.jpg|alt=भिन्सेन्त फन गोखको बायाँ पट्टीको चित्र, आरामदायी अभिव्यक्ति, रातो दाह्री र परालको टोपी लगाएका।|''[[परालको टोपीसहितको आत्म-चित्र]]'', पेरिस, हिउँद १८८७–८८। मेट्रोपोलिटन कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क File:Vincent van Gogh, Self-Portrait, 1889, NGA 106382.jpg|alt=भिन्सेन्त फन गोखको बायाँको (राम्रो कान), हातमा रङ्गमिश्रण सामग्री र ब्रसहरू। उनले निलो पोशाक लगाएका छन् भने उनको पहेँलो कपाल र दाह्री छ। पृष्ठभूमि गहिरो बैजनी रङ्गको छ।|''आत्म-चित्र'', सन् १८८९। नेसनल ग्यालरी अफ आर्ट, वासिङ्टन, डिसी। उनको साँ-रेमीका आत्म-चित्रहरूले अक्षत कान देखाउँछन्, जुन ऐनामा प्रतिबिम्बित भएअनुसार छ। File:Vincent Willem van Gogh 102.jpg|alt=भिन्सेन्त फन गोखको बायाँपट्टीको चित्र (राम्रो कान), दाह्रीविहीन।|''[[दाह्रीविहीन आत्म-चित्र]]'', (लगभग सेप्टेम्बर १८८९) यो फन गोखको अन्तिम आत्म-चित्र हुन सक्छ, जुन उनले आफ्नी आमालाई जन्मदिनको उपहारस्वरूप दिएका थिए।{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 131}}{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let806/letter.html#n-16 Letter 806, note 16]|ps= . Vincent to Theo van Gogh. Saint-Rémy-de-Provence, Saturday, 28 September 1889.}} </gallery> ====साइप्रस र जैतुनका रुखहरू==== [[चित्र:Vincent van Gogh - Road with Cypress and Star - c. 12-15 May 1890.jpg|thumb|upright|''[[साइप्रस र तारासहितको सडक]]'', मे १८९०, क्रेलर-मुलर सङ्ग्रहालय, ओटर्लो|alt= सडको छेउमा एउटा ठूलो साइप्रस रूखको चित्र, दुई व्यक्ति हिँड्दै, उनीहरूको पछाडि एउटा गाडा र घोडा र पृष्ठभूमिमा एउटा हरियो घर, तीव्र तारायुक्त आकाश मुनि।]] पन्ध्रवटा क्यानभासले साइप्रस रूखहरूलाई चित्रण गर्दछ, जुन रूखप्रति उनी आर्ल्समा मोहित भएका थिए।{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 101, 189–191}} उनले ती रूखहरूमा जीवन भर्ने काम गरेका थिए जसलाई परम्परागत रूपमा मृत्युको प्रतीक मानिन्थ्यो।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 8–9}} आर्ल्समा उनले सुरु गरेको साइप्रसको शृङ्खलामा रूखहरू टाढा, खेतहरूमा हावा रोक्ने बाधाको रूपमा चित्रित थिए; साँ-रेमीमा हुँदा उनले तिनलाई अग्रभूमिमा ल्याएका थिए।{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 110}} भिन्सेन्तले मे १८८९ मा थिओलाई लेखेको एक पत्र यस प्रकार छ: "साइप्रसले अझै मलाई व्यस्त राखेको छ, म तिनीहरूसँग मेरो सूर्यमुखीहरूको क्यानभासजस्तै केही गर्न चाहन्छु"; उनले थपे, "ती रेखा र अनुपातमा सुन्दर छन्, मिस्रको स्मारक स्तम्भ जस्तो।"{{sfnp|Rewald|1978|loc= 311}} सन् १८८९ को मध्यमा र उनकी बहिनी विलको अनुरोधमा, फन गोखले ''[[साइप्रस भएको गहुँको खेत]]'' का धेरै साना संस्करणहरूको चित्रण गरेका थिए।{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 132–133}} यी कृतिहरू घुमाउरो र बाक्लो रङ्ग प्रयोगका कारण विशेष छन्। यी चित्रहरूमा ''तारायुक्त रात'' पर्दछ जसमा साइप्रसले अग्रभूमिमा प्रभुत्व जमाउँछन्।{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 101, 189–191}} यसका अतिरिक्त, साइप्रसहरूलाई अग्रभूमिमा राखि बनाइएका अन्य उल्लेखनीय कृतिहरूमा ''साइप्रस'' (सन् १८८९), ''दुई व्यक्तिसहितको साइप्रस'' (सन् १८८९–९०) र ''[[साइप्रस र तारासहितको सडक]]'' (सन् १८९०) आदि समावेश छन्।{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 101}} सन् १८८९ को अन्तिम छ वा सात महिनाको अवधिमा, उनले जैतुनका रूखहरूका कम्तीमा पन्ध्र चित्रहरू पनि सिर्जना गरेका थिए जसलाई उनले समयको माग वा बाध्यकारी ठान्दथे।<ref name="NGA">{{cite web |url=http://www.nga.gov/collection/gallery/gg84/gg84-46627.html |title=The Olive Garden, 1889 |year=2011 |work=Collection |publisher=National Gallery of Art, Washington, DC |access-date=25 March 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110510143650/http://www.nga.gov/collection/gallery/gg84/gg84-46627.html |archive-date=10 May 2011 |url-status=live }}</ref> यी कृतिहरूमध्ये ''[[जैतुनको रूख (फन गोख शृङ्खला)|पृष्ठभूमिमा एल्पिलस सहितको जैतुनका रूखहरू]]'' (सन् १८८९) छ, जसको बारेमा उनले आफ्नो भाइलाई लेखेको पत्रमा भने, "अन्ततः मसँग जैतुनसहितको एउटा परिदृश्य छ।"{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 101}} साँ-रेमीमा हुँदा, फन गोखले आश्रय बाहिर समय बिताए, जहाँ उनले जैतुनका बगैँचामा रूखहरू चित्रित गरेका थिए। यी कृतिहरूमा, प्राकृतिक जीवनलाई बाङ्गो र ग्रन्थीले भरिएको (गठियाले ग्रस्त) रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 8–9}} <gallery widths="165" heights="165" class="center"> File:Van Gogh Starry Night Drawing.jpg|alt=एउटा परिदृश्यको चित्र जसमा तारायुक्त रातको आकाशले चित्रको दुई-तिहाइ भाग ओगटेको छ। बायाँ अग्रभूमिमा एउटा साइप्रस रूख चित्रको तल्लो भागदेखि माथिल्लो भागसम्म फैलिएको छ। बायाँतिर, गाउँको घर र अग्लो टुप्पो भएको एउटा चर्च पर्वत शृङ्खलाको फेदमा समूहबद्ध छन्। माथि दायाँतिर एउटा चन्द्रमा छ जसलाई प्रकाशको घेराद्वार घेरिएको छ। त्यहाँ धेरै चम्किला ठूला र साना ताराहरू छन् जो प्रत्येक घुमाउरो प्रभामण्डलले घेरिएका छन्। आकाशको केन्द्रमा आकाशगङ्गालाई दोहोरो घुमाउरो भुमरीको रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ।|''तारामय रातमा साइप्रस'', सन् १८८९ मा बनाएको चित्र पछि फन गोखले बाँसको कलम प्रयोग गरि बनाएको चित्र File:Van Gogh - Zypressen mit zwei weiblichen Figuren.jpeg|alt=साइप्रस रूखहरूको ठूलो समूहको चित्र, जसको छेउमा दुई युवती हिँडिरहेका छन्, पृष्ठभूमिमा एउटा ठूलो घर, बादलले ढाकिएको नीलो आकाश मुनि।|''साइप्रस र दुई महिला'', फेब्रुअरी १८९०। क्रेलर-मुलर सङ्ग्रहालय, ओटर्लो, नेदरल्यान्ड्स File:Vincent van Gogh - Wheat Field with Cypresses - Google Art Project.jpg|alt=उज्यालो दिउँसोको आकाश मुनि दुई ठूला साइप्रसका रूखहरूको चित्र, पहाड, झाडी, फूल र रूखहरूको परिदृश्यमा गहुँको खेतको छेउमा।|''[[साइप्रस भएको गहुँको खेत]]'', सेप्टेम्बर सन् १८८९। मेट्रोपोलिटन कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क File:Vincent Van Gogh 0016.jpg|alt=दुई ठूला साइप्रस रूखहरूको चित्र, दिउँसोको अन्तिम आकाश मुनि, एउटा चन्द्रमा सहित।|''साइप्रस'', सन् १८८९। मेट्रोपोलिटन कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क </gallery> ====बगैँचाहरू==== ''[[फूल फुल्ने बगैँचाहरू]]'' (''फुल्ने बगैँचाहरू'' पनि भनिने) फन गोखको फेब्रुअरी १८८८ मा आर्ल्समा आगमन पछि पूरा भएका पहिलो समूहका कृतिहरू मध्ये एक हुन्। यसमा सङ्ग्रहीत १४ वटा चित्रहरूले आशावादी, आनन्दित र दृश्यात्मक रूपमा वसन्तको विकासलाई अभिव्यक्त गर्दछन्। यी चित्रहरू संवेदनशील र मानवविहीन छन्। यस चित्र शृङ्खलालाई उनले छोटो समयमा चित्रण गरेर सकाएका र उनले यस शृङ्खलामा प्रभाववादको एउटा संस्करण ल्याएका थिए जुन यस अवधिमा व्यक्तिगत शैलीको बलियो भावनाको उभिएको थियो। फुल्ने रूखहरूको क्षणभङ्गुरता र ऋतुको समाप्ति उनको अनित्यताको भावना र आर्ल्समा नयाँ सुरुवातको विश्वाससँग मेल खाएजस्तो देखिन्थ्यो। त्यो वसन्तमा रूखहरू फुल्दा, उनले "एउटा यस्तो विषयवस्तुको संसार भेट्टाए जुन अझ बढी जापानी हुन सक्दैनथ्यो।"{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 331–333}} भिन्सेन्तले २१ अप्रिल १८८८ मा थिओलाई लेखेअनुसार, उनसँग १० वटा बगैँचाहरू छन् र "चेरीको रूखको एउटा ठूलो [चित्र] उनले बिगारेको थिए।"{{sfnp|Pickvance|1984|loc=45–53}} यस अवधिमा फन गोखले छायाँहरूको अधीनमा रहेर रूखहरूलाई चित्रण गरी प्रकाशको प्रयोगमा निपुणता हासिल गरेका थिए भने यी चित्रहरू हेर्दा तिनै चित्रित वस्तुहरू वास्तविक प्रकाशको स्रोत हुन् जस्तो देखिन्थ्यो। {{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 331–333}} अर्को वर्षको सुरुमा उनले बगैँचाहरूको अर्को सानो समूह चित्रण गरे जसमा ''[[आर्ल्सको दृश्य, फुल्ने बगैँचाहरू]]'' समावेश छ।{{sfnp|Hulsker|1980|loc=385}} फन गोख दक्षिणी फ्रान्सको परिदृश्य र वनस्पतिबाट मोहित थिए भने उनी प्रायः आर्ल्स नजिकैका खेतका बगैँचाहरूमा जाने गर्दथे। भूमध्यसागरीय जलवायुको जीवन्त प्रकाशमा उनको रङ्गमिश्रण कला उल्लेखनीय रूपमा उज्ज्वल भएको थियो।{{sfnp|Fell |1997|loc= 32}} <gallery widths="165" heights="165" class="center"> File:Van Gogh - Blühender Pfirsichbaum.jpeg|alt=उज्यालो नीलो आकाश मुनि काठको बार नजिकै फुल्ने बगैंचामा दुई गुलाबी आरुका रूखहरूको एक वाटरकलर|''फुलिरहेको गुलाबी आरुको रूख (मौभको सम्झना)'', जलरङ्ग चित्रण, मार्च १८८८। क्रेलर-मुलर संग्रहालय File:Vincent van Gogh - De roze boomgaard - Google Art Project.jpg|alt=उज्यालो नीलो आकाश मुनि फूल फुल्ने बगैँचाको एक चित्र।|''गुलाबी बगैँचा'', मार्च १८८८। फन गोख सङ्ग्रहालय, एम्स्टर्डम File:Van Gogh - Blühender Obstgarten, von Zypressen umgeben.jpeg|alt=उज्यालो नीलो आकाश मुनि ठूला साइप्रस रूखहरूले घेरिएको काठको तगारो नजिकै धेरै रूखहरूको फूल फुल्ने बगैँचाको एक चित्र।|''साइप्रसले घेरिएको फुलिरहेको बगैँचा'', अप्रिल १८८८। क्रेलर-मुलर सङ्ग्रहालय, ओटर्लो, नेदरल्यान्ड्स File:Vincent Van Gogh 0018.jpg|alt=तीनवटा फुलिरहेका रूखहरूको नजिकको दृश्य, जसको पछाडि एउटा ठूलो बगैँचा र खेत देख्न सकिन्छ जहाँ एकजना मानिस काम गरिरहेको छ, पृष्ठभूमिमा भवन र घरहरूले भरिएको एउटा गाउँ, उज्यालो आकाश मुनि।|''[[आर्ल्सको दृश्य, फुल्ने बगैँचाहरू]]'', अप्रिल १८८९। नोए पिनाकोथेके, म्युनिख </gallery> ==== गहुँका खेतहरू ==== [[चित्र:Vincent van Gogh - Wheatfield under thunderclouds - Google Art Project.jpg|thumb|upright=1.4|''[[गर्जनशील बादलमुनि गहुँको खेत]]'', सन् १८९०, [[फन गोख सङ्ग्रहालय]], एम्स्टर्डम, नेदरल्यान्ड्स|alt= गहुँको खेतको एक विस्तृत चित्रको बीचमा हरियो पहाडहरू र अँध्यारो तथा डरलाग्दो आकाशलाई चित्रण गरिएको छ।]] फन गोखले आर्ल्स वरपरको परिदृश्यको भ्रमणका क्रममा धेरै चित्रण यात्राहरू गरेका थिए। उनले अन्न, गहुँका खेत र क्षेत्रका अन्य ग्रामीण स्थलचिह्नहरूका चित्रहरू बनाएका थिए जसमा ''पुरानो मिल'' (सन् १८८८) पनि समावेश छ भने यो गहुँका खेतहरू भन्दा परको मनोरम संरचनाको उत्कृष्ट उदाहरण हो।{{sfnp|Pickvance|1984|loc= 177}} हेग, एन्टवर्प र पेरिसको बसाइँका विभिन्न विन्दुहरूमा फन गोखले आफ्नो झ्यालबाट देखिने दृश्य चित्रण गरेका थिए। यी कृतिहरू ''[[गहुँको खेत]]'' शृङ्खलामा परिणत भएका थिए जसमा साँ-रेमीको आश्रयमा उनको कोठाबाट देखिने दृश्य चित्रण गरिएको छ।{{sfnp|Hulsker|1980|loc=390–394}} फन गोखद्वारा चित्रित उनका अन्तिम चित्रहरू प्रायः उदास किसिमका भएतापनि यिनीहरू अनिवार्य रूपमा आशावादी रहेको र यी चित्रहरूले फन गोखको मृत्युको समयसम्म पनि, स्पष्ट मानसिक स्वास्थ्यमा फर्कने उनको इच्छालाई प्रतिबिम्बित गर्दछन्। तैपनि उनका केही अन्तिम कृतिहरूले उनको गहिरिँदै गएको चिन्तालाई प्रतिबिम्बित गर्दछ।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=283}}{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 680–686}} जुलाई १८९० मा, ओभरबाट लेखेको एक पत्रमा फन गोखले "पहाडहरूको विरुद्धको विशाल मैदान, समुद्रजस्तै असीम, नाजुक पहेँलो" मा उनी तल्लीन भएका छन् भनी उल्लेख गरेका थिए।{{sfnp|Edwards|1989|loc=115}} फन गोखले मे महिनामा खेतहरूबाट मोहित बनेका थिए जतिबेला गहुँ काँचो र हरियो थियो। उनको ''सेतो घर सहित ओभरमा गहुँका खेतहरू''ले पहेँलो र नीलोको अधिक मौन रङ्गमिश्रण देखाउँदछ, जसले एक आदर्श सद्भावको भावना सिर्जना गर्दछ।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 654}} लगभग १० जुलाई १८९० मा, फन गोखले थिओलाई "अशान्त आकाशमुनि गहुँका विशाल खेतहरू" बारे लेखेका थिए।{{refn|{{harvp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let898/letter.html Letter 898]|ps= . Vincent to Theo van Gogh and Jo van Gogh-Bonger. Auvers-sur-Oise, on or about Thursday, 10 July 1890.}}}} ''[[कागहरू सहितको गहुँको खेत]]''ले आफ्नो अन्तिम दिनहरूमा कलाकारको मानसिक अवस्था देखाउँदछ; हल्स्करले यस कृतिलाई "डरलाग्दो आकाश र अपशकुन कागहरू सहितको विनाशले भरिएको चित्र" भनेर वर्णन गरेका थिए।{{sfnp|Hulsker|1990|loc=478–479}} यसको गाढा रङ्गमिश्रण र भारी ब्रसस्ट्रोकहरूले खतराको भावना व्यक्त गर्दछन्।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 680}} <gallery widths="165px" heights="135px" class="center"> File:Van Gogh - Enclosed Wheat Field with Rising Sun (KM 106.596).jpg|alt= गहुँको खेत, नदी, घरहरू, पहाडहरू र उदाउँदो सूर्यको एक उज्ज्वल लगभग वर्गाकार चित्र।|''उदाउँदो सूर्यसहितको बन्द गहुँको खेत'', मे १८८९, क्रेलर-मुलर सङ्ग्रहालय, ओटर्लो, नेदरल्यान्ड्स File:Vincent Willem van Gogh, Dutch - Rain - Google Art Project.jpg|alt= बाक्लो मुसलधारे पानीमा गहुँको खेतको एउटा लगभग वर्गाकार चित्र।|''[[वर्षा (फन गोख)|वर्षा]]'' वा ''पानीमा बन्द गहुँको खेत'', नोभेम्बर १८८९, [[फिलाडेल्फिया कला सङ्ग्रहालय]], [[फिलाडेल्फिया]] File:Evening landscape at moonrise - Van Gogh.jpg|alt= परालका थुप्राहरू भएको अँध्यारो गहुँको खेतको लगभग वर्गाकार चित्र, उदाउँदो पूर्ण जून मुनि पृष्ठभूमिमा नदी र पहाडहरू सहित।|''[[गहुँका खेतहरू]]'', जुन १८८९ को सुरुमा। क्रेलर-मुलर सङ्ग्रहालय, ओटर्लो File:Vincent van Gogh - House at Auvers - Google Art Project.jpg|alt= दिउँसोको समयमा गहुँको खेतको लगभग वर्गाकार चित्र, पृष्ठभूमिमा परिदृश्य र एउटा सेतो घर सहित।|''सेतो घर सहित ओभेरमा गहुँको खेत'', जुन १८९०, [[फिलिप्स सङ्ग्रह]], वासिङ्टन, डिसी </gallery> ====फूलहरू==== [[चित्र:Vincent Willem van Gogh 127.jpg|thumb|upright|''स्थिर जीवन: चौध सूर्यमुखीहरू सहितको फूलदानी'', अगस्ट १८८८। नेसनल ग्यालेरी, लन्डन|alt=उज्यालो पहेँलो पृष्ठभूमिको विरुद्ध पहेँलो सतहमा सूर्यमुखीहरू रहेको एउटा सिरेमिक फूलदानी।]] फन गोखले फूलहरू सहित धेरै परिदृश्यहरू चित्रण गरेका थिए जसमा गुलाफ, पुस्कर र [[सूर्यमुखी]] जस्ता फूलहरू समावेश छन्। केहीले रङ्ग भाषामा उनको रुचि र जापानी [[उकियो-ए]]मा पनि उनको रुचिलाई प्रतिबिम्बित गर्दछन्।{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 80–81, 184–187}} मर्दै गरेका सूर्यमुखीहरूको दुई शृङ्खलाहरू रहेका छन्। पहिलो सन् १८८७ मा पेरिसमा चित्रण गरिएको थियो र यसले भुइँमा सुतेका फूलहरू देखाउँदछ। दोस्रो शृङ्खला एक वर्षपछि आर्ल्समा पूरा भएको थियो र यो बिहानीको सुरुवातको उज्यालोमा राखिएको फूलदानीमा गुच्छाहरूको हो।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 413}} दुवै बाक्लो तहको रङको कामबाट निर्मित छन् जसले, लन्डन नेसनल ग्यालेरीका अनुसार, "बीउको टाउकोको बनावट" लाई उजागर गर्दछ।<ref>{{cite web|url=https://www.nationalgallery.org.uk/paintings/vincent-van-gogh-sunflowers|title=Vincent van Gogh; Sunflowers; NG3863|publisher=National Gallery, London|access-date=1 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160812154012/http://www.nationalgallery.org.uk/paintings/vincent-van-gogh-sunflowers|archive-date=12 August 2016|url-status=live}}</ref> यी शृङ्खलाहरूमा, फन गोख आफ्ना चित्रहरूलाई व्यक्तिपरकता र भावनाले भर्ने आफ्नो सामान्य रुचिमा नढालेर यसको सट्टामा दुवै शृङ्खला गोगाँलाई आफ्नो प्राविधिक कौशल र कार्य विधिहरू प्रदर्शन गर्नका लागि बनाइएको {{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 411}} थियो जसले भ्रमण गर्न लागेका थिए। सन् १८८८ का चित्रहरू कलाकारको लागि आशावादको एक दुर्लभ अवधिमा सिर्जना गरिएको थियो। भिन्सेन्तले अगस्ट १८८८ मा थिओलाई लेखेकको पत्र यसप्रकार छ; {{quote|म मार्सेइजले (मार्सेइजका मानिसहरू) बुएबेस (परिकार) खाँदाजस्तो उत्साहका साथ चित्रण गर्दै छु, यसले तपाईँलाई आश्चर्यचकित पार्दैन जब यो ठूला सूर्यमुखीहरू चित्रण गर्ने प्रश्न आउँछ&nbsp;... यदि मैले यो योजना पूरा गरेँ भने त्यहाँ एउटा दर्जन चित्रहरू हुनेछन्। त्यसैले सम्पूर्ण कुरा नीलो र पहेँलोमा एउटा तालमेल मिल्नेछ। म यसमा हरेक बिहान, सूर्योदयदेखि काम गर्दछु। किनभने फूलहरू चाँडै ओइलाउँछन् र यो सबै एकै पटकमा गर्ने कुरा हो।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let666/letter.html Letter 666]|ps= . Vincent to Theo van Gogh. Arles, Tuesday, 21 or Wednesday, 22 August 1888.}}}} गोगाँको भ्रमणको प्रत्याशामा पर्खालहरू सजाउनको लागि सूर्यमुखीहरू चित्रण गरिएको थियो भने फन गोखले आर्ल्समा ''[[पहेँलो घरको पाहुना कोठा]]'' वरिपरि व्यक्तिगत कृतिहरू राखेका थिए। गोगाँ गहिरो रूपमा प्रभावित भए र पछि पेरिस संस्करणहरू मध्ये उनले दुईवटा प्राप्त गरेका थिए।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 411}} गोगाँको प्रस्थान पछि, फन गोखले सूर्यमुखीहरूको दुई प्रमुख संस्करणहरूलाई ''बेर्सेज त्रिपट्ट''को एउटा अंशको रूपमा कल्पना गरे र तिनीहरूलाई आफ्नो ''ले भँ'' ब्रसेल्स प्रदर्शनीमा समावेश गरेका थिए। आज यस शृङ्खलाका प्रमुख भागहरू उनका सबैभन्दा प्रसिद्ध चित्रहरू मध्येमा पर्दछन्। यी चित्रहरू पहेँलो रङ्गको रोगसूचक अर्थ र पहेँलो घरसँग यसको सम्बन्ध, ब्रसस्ट्रोकहरूको अभिव्यञ्जनावाद र प्रायः गाढा पृष्ठभूमिहरू विरुद्धको तिनीहरूको विपरितताको लागि परिचित छ।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 417}} <gallery widths="165" heights="165" class="center"> File:Vincent Willem van Gogh 128.jpg|alt=फिक्का नीलो पृष्ठभूमिको विरुद्ध पहेँलो सतहमा सूर्यमुखीहरू सहितको एउटा सिरेमिक फूलदानी।|''[[सूर्यमुखी (फन गोख शृङ्खला)|स्थिर जीवन: बाह्र सूर्यमुखीहरू सहितको फूलदानी]]'', अगस्ट १८८८। नोए पिनाकोथेके, म्युनिख File:Irises-Vincent van Gogh.jpg|alt=बगैँचामा उब्जिएको आइरिस। त्यहाँ खाली माटो देखिन्छ र पृष्ठभूमिमा सुन्तला रङ्गका फूलहरू छन्।|''आइरिस (चित्रकला)'', मे १८८९। जे. पल गेती सङ्ग्रहालय, लस एन्जलस File:Vincent van Gogh - Almond blossom - Google Art Project.jpg|alt=फिक्का नीलो आकाशको विरुद्ध रूखको हाँगाहरूमा फिक्का गुलाबी फूलहरू।|''बदामको फूल'', फेब्रुअरी १८९०। फन गोख सङ्ग्रहालय, एम्स्टर्डम File:Vincent van Gogh - Irises - Google Art Project.jpg|alt=पहेँलो फूलदानीमा आइरिस फूलहरू र केही हरियो पातहरू।|''स्थिर जीवन: पहेँलो पृष्ठभूमिको विरुद्ध आइरिसहरू सहितको फूलदानी'', मे १८९०, फन गोख सङ्ग्रहालय, एम्स्टर्डम{{sfnp|Naifeh|Smith|2011|loc= 819–820}} <!-- File:Van Gogh - Vase of Roses.jpg|alt=फिक्का हरियो पृष्ठभूमिको विरुद्ध हरियो फूलदानीमा फिक्का गुलाबी गुलाब।|''स्थिर जीवन: गुलाफहरू सहितको फूलदानी'', मे १८९०, मेट्रोपोलिटन कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क{{sfnp|Naifeh|Smith|2011|loc= 819–820}} --> </gallery> {{clear}} == प्रतिष्ठा र विरासत == [[चित्र:Jo van Gogh-Bonger, by Woodbury and Page-2.jpg|thumb|upright|[[योहाना फन गोख-बोङ्गर]], सन् १८८९|alt=एक जवान महिलाको सहज अभिव्यक्ति र हल्का मुस्कानका साथ टाउकोको औपचारिक श्यामश्वेत तस्वीर]] सन् १८८० को दशकको अन्त्यतिर फन गोखको पहिलो प्रदर्शनीहरू पछि कलाकार, कला समीक्षक, व्यापारी र सङ्कलनकर्ताहरू माझ उनको प्रतिष्ठा निरन्तर बढ्दै गएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref> सन् १८८७ मा, [[अँद्रे आन्तोन]]ले पेरिसको [[थिएटर लिब्र]]मा [[जर्ज सुरात]] र [[पल सिन्याक]]का कामहरूसँगै फन गोखका चित्रहरू पनि राखेका थिए भने तीमध्ये केही जुलियन टाङ्गुईले प्राप्त गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 305}}</ref> सन् १८८९ मा, अल्बर्ट ओरियरले ''ल मोदेरनिस्त इलुस्त्रे'' पत्रिकामा उनको कामलाई "आगो, तीव्रता र घाम" को विशेषता भएको भनी वर्णन गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 307}}</ref> जनवरी १८९० मा ब्रसेल्सको सोस्येते दे-आर्तिस्त एँदेपाँदाँ ({{भाषा-फ्रान्सेली|Société des Artistes Indépendants}}) मा उनका १० वटा चित्रहरू प्रदर्शन गरिएका थिए।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc=72}}</ref> फ्रान्सेली राष्ट्रपति [[सादी कार्नो|मारी फ्रँस्वा सादी कार्नो]] फन गोखको कामबाट प्रभावित भएको भनिएको थियो।<ref>{{cite news |url=https://www.telegraph.co.uk/news/2018/08/27/van-gogh-not-unappreciated-lifetime-myth-busting-letter-shows/ |title=Van Gogh was not unappreciated in his lifetime, myth-busting letter shows |work=The Daily Telegraph |last=Furness |first=Hannah |date=27 August 2018 |access-date=7 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180908015803/https://www.telegraph.co.uk/news/2018/08/27/van-gogh-not-unappreciated-lifetime-myth-busting-letter-shows/ |archive-date=8 September 2018 |url-status=live }}</ref> फन गोखको मृत्युपछि, ब्रसेल्स, पेरिस, हेग र एन्टवर्पमा स्मृति प्रदर्शनीहरू आयोजना गरिएका थिए। उनका कामहरू ''[[ले भँ]]''मा छवटा चित्रहरू सहित धेरै उच्च-प्रोफाइल प्रदर्शनीहरूमा देखाइएका थिए भने सन् १८९१ मा ब्रसेल्समा एक पूर्वव्यापी प्रदर्शनी भएको थियो।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc=72}}</ref> सन् १८९२ मा [[ओक्तेभे मिर्बेउ]]ले लेखेका थिए, फन गोखको आत्महत्या कलाका लागि "एक असीमित दुखद क्षति थियो... यद्यपि जनता उनको भव्य अन्त्येष्टिमा भीड लागेनन् र बिचारा भिन्सेन्त फन गोख, जसको मृत्युको अर्थ प्रतिभाको एउटा सुन्दर ज्वाला निभ्नु हो, उनी आफ्नो जीवन जस्तै गुमनाम र उपेक्षित भएर मृत्युमा गए।"<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 305}}</ref> सन् १८९१ जनवरीमा उनका भाइ थिओको मृत्युले भिन्सेन्तको सबैभन्दा ठूलो र राम्रो पहुँच भएको समर्थकलाई गुमेको थियो।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 310}}</ref> थिओकी विधवा योहान फन गोख-बोङ्गर बीसको दशककी डच महिला थिइन् जसले न त आफ्नो पतिलाई न त जेठाजुलाई धेरै समयदेखि चिनेकी थिइन्। उनले अचानक सयौँ चित्र, पत्र र रेखाचित्रहरूका साथै आफ्नो शिशु छोरा भिन्सेन्त विलेम फन गोखको हेरचाह गर्नुपर्ने भएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref>{{efn|group=note|उनको पति परिवारको एकमात्र सहारा थिए, र योहानासँग पेरिसमा एउटा कोठा, केही फर्निचरका सामानहरू र जेठाजुका चित्रहरू मात्र बाँकी थिए, जसलाई त्यस समयमा "कुनै मूल्य नभएको" रूपमा हेरिन्थ्यो।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://www.webexhibits.org/vangogh/memoir/nephew/1.html Memoirs of V.W. van Gogh]}}}} गोगाँ फन गोखको प्रतिष्ठा बढाउन सहयोग गर्ने पक्षमा थिएनन् र जोका भाइ एन्ड्रिज बोङ्गर पनि उनको कामको बारेमा खासै उत्साहित देखिएनन्।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref> समीक्षकहरूमध्ये फन गोखका प्रारम्भिक समर्थकहरू मध्ये एक, ओरियरको सन् १८९२ मा २७ वर्षको उमेरमा [[टाइफाइड|टाइफाइड ज्वरो]]का कारण मृत्यु भएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> [[चित्र:Vincent Van Gogh 0013.jpg|thumb|right|upright|''त्रास्कोँ जाने बाटोमा चित्रकार'', अगस्ट १८८८ (दोस्रो विश्वयुद्धमा आगोले नष्ट भएको)|alt=एउटा परालको टोपी लगाएको मानिस, क्यानभास र पेन्टबक्स बोकेर, रूखले घेरिएको, पातहरू छरिएको ग्रामीण सडकमा देब्रेतिर हिँडिरहेको चित्र]] सन् १८९२ मा, [[एमिल बेर्नार]]ले [[पेरिस]]मा फन गोखको चित्रहरूको एउटा सानो एकल प्रदर्शनी आयोजना गरेका थिए भने [[जुल्याँ ताँगी]]ले फन-गोख-बोङ्गरबाट पठाइएका धेरै चित्रहरूसहित फन गोखका अन्य चित्रहरूलाई प्रदर्शनमा राखेका थिए। अप्रिल १८९४ मा, पेरिसको [[दुराँ-रुएल]] ग्यालरीले फन गोखको कलाकृतिहरूबाट १० वटा चित्रहरू बिक्रीको लागि स्वीकार गर्न सहमति जनाएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> सन् १८९६ मा, त्यतिबेलाका एक अज्ञात कला फाभिवादी विद्यार्थी चित्रकार [[हेनरी मातिस]]ले ब्रिटनीको बेल इल टापूमा जोन रसेलसँग भेट्न गएका थिए।<ref>{{sfnp| Spurling|1998|loc= 119–138}}</ref> <ref name=abc>{{cite web|url=http://www.abc.net.au/rn/arts/booktalk/stories/s1430343.htm|title=अज्ञात मातिस&nbsp;... – पुस्तक वार्ता|last=हिलरी स्पर्लिङसँग अन्तर्वार्ता|date=८ जुन २००५|work=ABC Online|access-date=१ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20111012112023/http://www.abc.net.au/rn/arts/booktalk/stories/s1430343.htm|archive-date=१२ अक्टोबर २०११|url-status=live}}</ref> रसेल फन गोखको घनिष्ठ मित्र थिए; उनले मातिसलाई डच चित्रकारको कामसँग परिचित गराएर उनलाई फन गोखको एउटा रेखाचित्र दिएका थिए। फन गोखबाट प्रभावित भएर, मातिसले माटोको रङ्गको चित्रकला छोडेर चम्किला रङ्गहरू अपनाएका थिए।<ref name=abc/>{{sfnp|Spurling|1998|loc= 138}} सन् १९०१ मा पेरिसमा, बर्नहाइम-ज्युन ग्यालरीमा फन गोखको एउटा ठूलो पूर्वव्यापी प्रदर्शनी आयोजना गरिएको थियो जसले [[आन्द्रे देराँ]] र [[मौरिस द भ्लामिङ्क]]लाई उत्साहित तुल्याएको र फाभिवादको उदयमा योगदान पुर्‍याएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> सन् १९१२ मा कोलोनमा सोन्डरबुन्ड कलाकारहरूसँग, सन् १९१३ मा न्युयोर्कमा आर्मरी प्रदर्शनी, र सन् १९१४ मा बर्लिनमा महत्वपूर्ण समूह प्रदर्शनीहरू भएका थिए,<ref>{{sfnp|Dorn|Leeman|1990}}</ref> [[हेन्क ब्रेमर]] फन गोखको बारेमा सिकाउन र बोल्नमा महत्वपूर्ण भूमिकामा थिए,<ref>{{sfnp|Rovers|2007|loc= 262}}</ref> र उनले [[हेलेन क्रोलर-मुलर]]लाई फन गोखको कलासँग परिचित गराएका थिए जो उनको कामको एक अति उत्सुक सङ्ग्रहकर्ता बनेकी थिइन्।<ref>{{sfnp|Rovers|2007|loc= 258}}</ref> जर्मनेली अभिव्यञ्जनावादका प्रारम्भिक व्यक्तित्वहरू जस्तै [[एमिल नोल्डे]]ले फन गोखको कामप्रति ऋण स्वीकार गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Selz|1968|p= 82}}</ref> फन गोखको प्रसिद्धि [[पहिलो विश्वयुद्ध]]भन्दा पहिले [[अस्ट्रिया]] र [[जर्मनी]]मा सर्वप्रथम शिखरमा पुगेको थियो,<ref>{{sfnp|Weikop|2007|loc= 208}}</ref> जसमा उनको पत्रहरूको तीन खण्डमा १९१४ मा प्रकाशनले सहयोग पुर्‍याएको थियो।<ref>{{sfnp|Naifeh|Smith|2011|loc= 867}}</ref> उनका पत्रहरू अभिव्यञ्जनात्मक र साहित्यिक छन् भने यी पत्रहरूलाई १९औँ शताब्दीको आफ्नो प्रकारको अग्रणी लेखाइको रूपमा वर्णन गरिएको छ।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 19}}</ref> यी पत्रहरूले फन गोखको एउटा शक्तिशाली पौराणिक कथाको सुरुवात गर्दछ जसमा उनलाई एक तीव्र र समर्पित चित्रकारको रूपमा उल्लेख गरि आफ्नो कलाको लागि कष्ट भोगेको र युवावस्थामै मृत्युवरण गरेको भनी वर्णन गर्दछ।<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= x}}</ref> सन् १९३४ मा, उपन्यासकार [[अर्भिङ स्टोन]]ले फन गोखको जीवनमा आधारित एउटा जीवनीपरक उपन्यास लेखे जसको शीर्षक थियो ''[[लस्ट फर लाइफ (उपन्यास)|लस्ट फर लाइफ]]'' राखिएको थियो जुन फन गोखका भाइ थिओलाई लेखेको पत्रहरूमा आधारित थियो।<ref>{{cite web|url=https://www.imdb.com/name/nm0994883/|title=भिन्सेन्त फन गोखका लागि IMDb|website=IMDb|access-date=९ मे २०१९|archive-url=https://web.archive.org/web/20190527102007/https://www.imdb.com/name/nm0994883/|archive-date=२७ मे २०१९|url-status=live}}</ref> यस उपन्यास र सन् १९५६ को यसै नामको चलचित्रले उनको प्रसिद्धिलाई अझै वृद्धि गरेको देखिन्छ। संयुक्त राज्यहरूमा स्टोनले अनुमान लगाएअनुसार, उनको अप्रत्याशित सर्वाधिक बिक्री भएका पुस्तक भन्दा पहिले केही सय मानिसहरूले मात्र फन गोखको बारेमा सुनेका थिए।<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= xii}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=dlhn_Kxgm8g | archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211114/dlhn_Kxgm8g| archive-date=१४ नोभेम्बर २०२१ | url-status=live|title=अर्भिङ स्टोन अन्तर्वार्ता |work= Day at Night|first=जेम्स |last=डे |date=२३ अप्रिल १९७४ |access-date=२ अगस्ट २०१७}}</ref> ===फन गोख सङ्ग्रहालय=== {{मुख्य|फन गोख सङ्ग्रहालय}} [[चित्र:Weesp and Amsterdam (Netherland, June 2020) - 7 (50550627911).jpg|thumb|फन गोख सङ्ग्रहालय, एम्स्टर्डम]] फन गोखको भतिजा [[भिन्सेन्त विलेम फन गोख]] (सन् १८९०–१९७८),<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 253}}</ref> ले आफ्नी आमाको मृत्यु सन् १९२५ मा भएपछि उनीसँग सम्बन्धित सबै सम्पत्तिको उत्तराधिकारी बनेका थिए। सन् १९५० को दशकको प्रारम्भमा उनले चार खण्ड र धेरै भाषाहरूमा प्रस्तुत पत्रहरूको पूर्ण संस्करणको प्रकाशनको व्यवस्था गरेका थिए। त्यसपछि उनले सम्पूर्ण सङ्ग्रह खरीद गर्न र राख्नको लागि एउटा फाउन्डेसनलाई अनुदान दिन डच सरकारसँग वार्ता सुरु गरेका थिए।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 252}}</ref> थिओका छोरा विलेम फन गोखले कलाकृतिहरू सम्भवतः उत्तम अवस्थाहरूमा प्रदर्शित गरिनेछन् भन्ने उद्देश्यले यो परियोजनाको योजना बनाएका थिए। यो परियोजना सन् १९६३ मा सुरु भएको थियोे जहाँ वास्तुकार [[खेरित रितभेल्त]]लाई यसको डिजाइनको जिम्मा दिइएको र सन् १९६४ मा उनको मृत्युपछि [[किशो कुरोकावा]]ले उक्त जिम्मेवारी सम्हालेका थिए।<ref name=nga>{{citation |url=http://www.nga.gov/exhibitions/vgmsm.shtm |title=भान गोगको भान गोगहरू: भान गोग संग्रहालय |date=४ अक्टोबर १९९८ |publisher=नेसनल ग्यालेरी अफ आर्ट |access-date=२३ अप्रिल २०११ |archive-url=https://web.archive.org/web/20100529195527/http://www.nga.gov/exhibitions/vgmsm.shtm |archive-date=२९ मे २०१० |url-status=live }}</ref> सन् १९६० को दशकभरि काम प्रगतिमा रह्यो र यसको भव्य उद्घाटनको लागि सन् १९७२ को वर्षलाई लक्षित गरिएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 253}}</ref> [[फन गोख सङ्ग्रहालय]] सन् १९७३ मा एम्स्टर्डमको [[म्युजियमप्लेन]] मा खुलेको थियो,<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= xiii}}</ref> यो राइक्सम्युजियमपछि नेदरल्यान्ड्सको दोस्रो सबैभन्दा लोकप्रिय सङ्ग्रहालय बन्न सफल भएको थियो नहाँ नियमित रूपमा वार्षिक १५ लाखभन्दा बढी आगन्तुकहरू आउने गर्दथे। सन् २०१५ मा यसले कीर्तिमानी १९ लाख आगन्तुकहरू पाएको थियो।<ref>{{cite news|url=http://www.at5.nl/artikelen/150751/bezoekersrecords_voor_van_gogh_museum_en_nemo|title=Bezoekersrecords voor Van Gogh Museum en NEMO|date=१५ डिसेम्बर २०१५|language=डच|work=AT5|access-date=४ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20160721082453/http://www.at5.nl/artikelen/150751/bezoekersrecords_voor_van_gogh_museum_en_nemo|archive-date=२१ जुलाई २०१६|url-status=live}}</ref> यस सङ्ग्रहालयमा ८५ प्रतिशत आगन्तुकहरू अन्य देशहरूबाट आएका थिए।<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/culture-professionals-network/2015/sep/01/van-gogh-museum-chief-axel-ruger-interview|title=फन गोख सङ्ग्रहालय प्रमुख: हाम्रो आयका स्रोतहरू विविधीकरण गर्नु महत्वपूर्ण छ|last=Caines|first=Matthew|date=१ सेप्टेम्बर २०१५|work=द गार्डियन|access-date=४ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20160826101634/https://www.theguardian.com/culture-professionals-network/2015/sep/01/van-gogh-museum-chief-axel-ruger-interview|archive-date=२६ अगस्ट २०१६|url-status=live}}</ref> == टिप्पणीहरू == {{Reflist|group=note}} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == {{sister project links|auto=1}} * [http://www.vggallery.com/ भिन्सेन्त फन गोख चित्र सङ्ग्राहलय], फन गोखका पत्र तथा कार्यहरूको सम्पूर्ण विवरण * [http://vangoghletters.org/ फन गोखद्वारा लिखित पत्रहरू] {{Webarchive|url=https://wayback.archive-it.org/all/20121025195053/http://vangoghletters.org/vg/ |date=2012-10-25 }} * [http://www.nga.gov/content/ngaweb/education/teachers/teaching-packets/van-gogh.html/ भिन्सेन्त फन गोख] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170920143009/https://www.nga.gov/content/ngaweb/education/teachers/teaching-packets/van-gogh.html/ |date=2017-09-20 }} शिक्षण कार्यक्रम * {{Gutenberg author | id=40599}} * {{Internet Archive author |sname=Vincent van Gogh}} * {{Librivox author |id=6171}} * {{IMDB name}} [[श्रेणी:भिन्सेन्त फन गोख]] [[श्रेणी:सन् १८५३ मा जन्म]] [[श्रेणी:सन् १८९० मा मृत्यु]] [[श्रेणी:चित्रकारहरू]] [[श्रेणी:पुरुष आत्महत्या]] 391yucncahx566b40gou685t0kt8280 1354136 1354135 2026-05-03T05:32:59Z हिमाल सुवेदी 30817 /* */ 1354136 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = भिन्सेन्त फन गोख | image = Vincent van Gogh - Self-Portrait - Google Art Project (454045).jpg | alt = A head and shoulders portrait of a thirty something man, with a red beard, facing to the left | caption = सन् १८८७ मा गोखद्वारा बनाइएको उनको आत्म प्रतिमा जसलाई सिकागो कला संस्थानमा राखिएको छ। | birth_name = भिन्सेन्त विलम फन गोख | birth_date = {{Birth date|1853|3|30|df=y}} | birth_place = जुन्दार्त, नेदरल्यान्डस् | death_date = {{Death date and age|df=yes|1890|7|29|1853|3|30}} | death_place = उभेर-सु-वाज, फ्रान्स | death_cause = गोली हानी आत्महत्या | resting_place = उभेर-सु-वाज, फ्रान्स | resting_place_coordinates = {{Coord|49.07531|2.17894|type:landmark_region:FR|format=dms|display=inline}} | movement = उत्तर-प्रभावोत्पादी | education = | field = चित्रकारिता, स्थिर-जीवन अङ्कन, आकृति र भूदृश्य चित्रहरू | family = थिओ फन गोख (भाइ) | notable_works = {{ubl|''[[सिन होर्निक|सिन होर्निक चित्र शृङ्खला]]'' (सन् १८८२-८३)|''आलु भक्षक'' (सन् १८८५)|''सूर्यमुखी फूलहरूको शृङ्खला चित्रण'' (सन् १८८७)|''आर्लेसमा सुत्नेकोठा'' (सन् १८८८)|''[[तारामय रात]]'' (सन् १८८९)|''डाक्टर गचेतको आकृति'' (सन् १८९०)|''कागहरू रहेको गहुँबारी'' (सन् १८९०)|''सियोस्ता'' (सन् १८९०)|''उभेरको गृजाघर'' (सन् १८९०)|''|''[[दुःखी वृद्ध मानिस]]'' (सन् १८९०)}} }} '''भिन्सेन्त विलम फन गोख''' ({{IPA-nl|ˈvɪnsɛnt ˈʋɪləm vɑn ˈɣɔx|lang|Nl-Vincent_van_Gogh.ogg}} (३० मार्च १८५३ – २९ जुलाई १८९०) एक नेदरल्यान्डेेेली उत्तर प्रभावोत्पादी चित्रकार थिए। उनी मरणोपरान्त पश्चिमी कला इतिहासमा सबैभन्दा प्रसिद्ध र प्रभावशाली व्यक्तित्वहरू मध्ये एक थिए। सानै उमेरदेखि चित्रकला सुरु गरेका उनले बीसको दशकको मध्यपछि आफ्नो जीवनको अन्तिम दुई वर्षमा असङ्ख्य प्रसिद्ध चित्रहरू चित्रित गरेका थिए। उनीद्वारा बनाइएका अधिकांश चित्रहरूमा भूपरिदृश्य, सूर्यमुखी, गहुँको खेतहरू आदि समावेश छन्। एक दशकको अवधिमा उनले २,१०० भन्दा बढी चित्रहरू बनाए जसमा ८६० तेल चित्र, १,३०० भन्दा बढी जलनाला, रेखाचित्र तथा भूदृश्यहरू समावेश छन्। उनका प्रारम्भिक कार्यहरू अधिकतम स्थिर जीवन र कृषक श्रमिकहरूको चित्रणमा रङ्गहरूद्वारा सङ्केत गरिएको थियो जसले उनका पछिका चित्रकर्महरूलाई त्यसबाट छुट्टाएको थियो। व्यावसायिक रूपमा असफल भएपनि उनले बनाएका चित्रहरू निकै प्रसिद्ध रहेका छन्।<ref>Tralbaut (1981), 286,287</ref><ref>Hulsker (1990), 390</ref> लामो समयदेखि मानसिक रोगबाट पीडित उनले ३७ वर्षको उमेरमा आत्महत्या गरेका थिए। एक उच्चमध्यम वर्गीय परिवारमा जन्मिएका उनी आफ्नो बाल्यकालदेखिनै शान्त, गम्भीर र विचारशील थिए। युवावस्थामा उनले एक कला व्यवसायिकको रूपमा काम गरेका थिए भने यस क्रममा उनले थुप्रै ठाउँहरूको यात्रा पनि गरेका थिए। तर लन्डनमा स्थानान्तरण भएपछि उनी निकै उदास बनेका थिए। त्यसपछिका दिनहरूमा उनी धार्मिक रूपमा सक्रियता देखाउँदै दक्षिणी बेल्जियममा सेवकको रूपमा समय बिताएका थिए। सन् १८८१ मा आफ्ना आमाबुबासँग घर फर्किनुपूर्व उनले कलामा आधुनिकतावादी प्रवृत्तिहरूको बारेमा थुप्रै जानकारीहरू लिइसकेका थिए र सोही वर्षबाट उनले चित्रकर्म सुरु गरेका थिए। सन् १८८१ मा, चित्रकारिता सुरु गर्नुपूर्व उनी अस्वस्थ बनेका थिए। उनका भाइ थिओले उनलाई आर्थिक रूपमा समर्थन गरेका थिए भने उनीहरू दुवैले मिलेर आफ्ना परिवारजन तथा परिचित मानिसहरूलाई लामो पत्राचार गरेका थिए। सन् १८८६ मा उनले पेरिस बसाइँसराइ गरि एमिले बर्नार्ड र [[पल गोगाँ]] जस्ता ''[[आभँ-गार्द|अग्रगामी]]'' सदस्यहरूलाई भेटेका थिए जसले प्रभाववादी संवेदनशीलताको विरुद्धमा प्रतिक्रिया दिइरहेका थिए। उनको काम विकसित हुँदै जाँदा उनले स्थिर जीवन र स्थानीय परिदृश्यहरूका लागि एउटा नयाँ दृष्टिकोण सिर्जना गरेका थिए। उनका चित्रहरू चम्किलो रङ्गका हुँदै गएको र उनले एउटा यस्तो शैली विकास गरे जुन सन् १८८८ मा फ्रान्सको दक्षिणमा पर्ने [[आर्लेस]] बसाइका क्रममा पूर्ण रूपमा साकार भएको थियो। यस अवधिमा उनले [[जैतूनका रूखहरू (फन गोख शृङ्खला)|जैतूनका रूख]]हरू, [[गहुँ खेत (फन गोख शृङ्खला)|गहुँका खेत]]हरू र [[सूर्यमुखी (फन गोख शृङ्खला)|सूर्यमुखी]] फूलकन शृङ्खलाहरू समावेश गर्न आफ्ना विषयवस्तुहरूलाई फराकिलो बनाएका थिए। फन गोख मानसिक रोगका लहरहरू र भ्रमबाट पीडित रहेको भएतापनि उनी आफ्नो मानसिक स्थिरताको बारेमा चिन्तित थिए। उनले प्रायः आफ्नो शारीरिक स्वास्थ्यलाई बेवास्ता गर्दथे भने उनले राम्रोसँग खाना नखाने र अत्यधिक रक्सी पिउने गर्दथे। गोगाँसँगको उनको मित्रता छुरा प्रहारको विवादपछि समाप्त भएको थियो जब क्रोधमा उनले आफ्नै देब्रे कानको एक भाग काटेका थिए। त्यसपछि उनले साँ-रेमी सहितका मानसिक अस्पतालहरूमा समय बिताएका थिए। अस्पतालबाट फर्किएर पेरिस नजिकैको ओभेर-सुर-वाजमा सरेपछि, उनी [[होमियोप्याथी चिकित्सा पद्धती|होमियोप्याथिक]] चिकित्सक [[पल गचेत]]को रेखदेखमा आएका थिए। उनको डिप्रेसन जारी रहेको र सन् १८९० जुलाई २७ का दिन उनले आफ्नै छातीमा आफैले गोली हानेका थिए। त्यसको दुईदिनपछि चोटका कारण उनको मृत्यु भएको थियो। फन गोख आफ्नो जीवनकालमा असफल बनेका र उनलाई पागल र असफल व्यक्तिको रूपमा पनि लिइने गरिन्थ्यो। आफ्नो आत्महत्यापछि उनी प्रसिद्ध हुँदै गएका र सार्वजनिक कल्पनामा एक सर्वोत्कृष्ट "गलत बुझिएको प्रतिभाशाली" व्यक्तिको रूपमा अवस्थित छन्, यस्तो कलाकार "जहाँ पागलपन र रचनात्मकताका कुराहरू आपसमा जोडिन्छन्"।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 9}}</ref> २०औँ शताब्दीको प्रारम्भमा उनको चित्रकला शैलीका तत्वहरू [[फोभिवाद]] र जर्मन अभिव्यक्तिवादीहरूद्वारा आत्मसात गरिएपछि उनको ख्याति बढ्न थालेको थियो। उनले पछिल्ला दशकहरूमा व्यापक आलोचनात्मक, व्यावसायिक र लोकप्रिय सफलता प्राप्त गरेका र उनलाई एक महत्त्वपूर्ण तर दु:खद चित्रकारको रूपमा सम्झिने गरिन्छ। यस्तो खालको समस्याग्रस्त व्यक्तित्वले पीडित कलाकारको रसरङ्गमय आदर्शलाई प्रतिनिधित्व गर्दछ। == जीवनी == == पत्रहरू == फन गोखको बारेमा सबैभन्दा व्यापक प्राथमिक स्रोत उनको कान्छा भाइ, [[थिओ फन गोख|थिओ]]सँगको पत्राचार हो। उनीहरूको आजीवन मित्रता र भिन्सेन्तको विचार र कला सिद्धान्तको बारेमा ज्ञात अधिकांश कुराहरू, सन् १८७२ देखि १८९० सम्म उनीहरूले आदानप्रदान गरेका सयौँ पत्रहरूमा उल्लेख छन्।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://www.vangoghletters.org/vg "Van Gogh: The Letters"]}} थिओ फन गोख एक [[कला व्यापारी]] थिए र उनले आफ्नो दाजुलाई आर्थिक र भावनात्मक सहयोगका साथै समकालीन कला जगतमा प्रभावशाली व्यक्तिहरूसम्म पहुँच प्रदान गर्न महत्त्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेका थिए।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 19}} थिओले भिन्सेन्तका आफूलाई लेखेका सबै पत्रहरू सुरक्षित राखेको भएतापनि{{sfnp|Pomerans|1997|loc= xv}} भिन्सेन्तले भने आफूले प्राप्त गरेका थोरै मात्र पत्रहरू राखेका थिए। दुवैको मृत्यु भएपछि, थिओकी विधवा [[योहान्ना फन गोख-बोङ्गर]]ले उनीहरूका केही पत्रहरू प्रकाशनको व्यवस्था गरेकी थिइन्। केही सन् १९०६ र १९१३ मा देखा परेका थिए भने अधिकांश पत्रहरू सन् १९१४ मा प्रकाशित भएका थिए।{{sfnp|Rewald|1986|loc= 248}}{{sfnp|Pomerans|1997|loc=ix, xv}} भिन्सेन्तका पत्रहरू सुवाचक र अभिव्यञ्जक छन् जसलाई "डायरीजस्तो आत्मीयता" भएको भनेर वर्णन गरिएको {{sfnp|McQuillan|1989|loc= 19}} र यसका केही भागहरूलाई आत्मकथाको रूपमा लिइन्छ।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 19}} अनुवादक [[अर्नोल्ड पोमरान्स]]ले यस विषयमा लेख्दै तिनीहरूको प्रकाशनले "फन गोखको कलात्मक उपलब्धिको बुझाइमा एउटा नयाँ आयाम थपेको र यस्तो बुझाइ व्यावहारिक रूपमा अरू कुनै चित्रकारले हामीलाई प्रदान गरेको छैनन्।"{{sfnp|Pomerans|1997|loc= ix}} {{Multiple image | align = right | direction = horizontal | header = | header_align = | header_background = | footer = भिन्सेन्त फन गोख (बायाँ) सन् १८७३ मा, जब उनले [[हेग]]मा गोपिल र किए ग्यालेरीमा काम गर्दथे;{{refn|{{harvp|Pickvance|1986|loc= 129}}; {{harvp|Tralbaut|1981|loc= 39.}}}} उनको भाइ, थिओ (दायाँको तस्वीर, सन् १८७८ मा), आजीवन समर्थक र साथी थिए। | footer_align = | footer_background = | width = | image1 = Vincent van Gogh January 1873 (restored).jpg | width1 = 160 | caption1 = | alt1 = कलाकारको नजिकैबाट लिइएको एक तस्वीरमा जवान मानिसको रूपमा उनी उपस्थित छन्। जहाँ उनको बाक्लो र अलपत्र कपालका साथै ठूलो निधार र गहिरा आँखाहरू देख्न सकिन्छ। | image2 = Theo van Gogh May 1878 (restored).jpg | width2 = 160 | caption2 = | alt2 = एक जवान मानिसको नजिकबाट लिइएको तस्वीर, भिन्सेन्तको भाइजस्तै देखिने एक व्यक्ति। }} भिन्सेन्तबाट थिओलाई ६०० भन्दा बढी र थिओबाट भिन्सेन्तलाई करिब ४० पत्रहरू लेखिएका थिए। उनकी बहिनी [[विल फन गोख|विल]]लाई २२ वटा, चित्रकार [[एन्थोन भान रापार्ड]]लाई ५८ वटा, [[एमिफ बेर्नार]]लाई २२ वटा र [[पल सिन्याक]], [[पल गोगाँ]] र समालोचक [[अल्बर्ट ओरिए]]लाई व्यक्तिगत पत्रहरू पठाइएको थियो। पठाइएका केही पत्रहरू रेखाचित्रहरू सहित चित्रित छन्।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 19}} धेरैजसो मितिहीन छन् तर कला इतिहासकारहरू प्रायः तिनीहरूलाई कालक्रमिक क्रममा राख्न सक्षम भएका छन्। प्रतिलेखन र मिति निर्धारणमा समस्याहरू विद्यमान रहेको र विशेषगरी आर्ल्सबाट पठाइएकाहरूमा मिति उल्लेख छैन। त्यहाँ हुँदा, भिन्सेन्तले डच, फ्रान्सेली र अङ्ग्रेजीमा करिब २०० पत्र लेखेका थिए।{{sfnp|Hughes|1990|loc=143}} उनी पेरिसमा बस्दाको दाजुभाइहरूसँगै बस्ने गरेका र पत्राचार गर्नुपर्ने आवश्यकता नभएकाले अभिलेखमा एउटा कालखण्ड देखा पर्दछ।{{sfnp|Pomerans|1997|loc= i–xxvi}} उच्च पारिश्रमिक प्राप्त गर्ने समकालीन कलाकार [[जुल्स ब्रेटन]]को बारेमा भिन्सेन्तले आफ्ना पत्रहरूमा प्रायः उनलाई उल्लेख गरेको पाइन्छ। सन् १८७५ मा थिओलाई लेखेका पत्रहरूमा, भिन्सेन्तले ब्रेटनलाई [[सलुन (पेरिस)|सलुन]]मा देखेको, ब्रेटनका चित्रहरूको बारेमा छलफल गरेको र ब्रेटनको एउटा पुस्तक पठाउने कुरा गरेको तर त्यो फिर्ता गरिने सर्तमा मात्र उल्लेख गर्दछन्।<ref>{{Cite web|title=Vincent van Gogh to Theo van Gogh: 9 December 1875|url=http://www.webexhibits.org/vangogh/letter/3/047.htm|access-date=1 January 2021|website=www.webexhibits.org|archive-date=3 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210303174832/http://www.webexhibits.org/vangogh/letter/3/047.htm|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|title=034 (034, 27): To Theo van Gogh. Paris, Monday, 31 May 1875. – Vincent van Gogh Letters|url=http://www.vangoghletters.org/vg/letters/let034/letter.html|access-date=1 January 2021|website=www.vangoghletters.org|archive-date=2 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210602230108/http://www.vangoghletters.org/vg/letters/let034/letter.html|url-status=live}}</ref> सन् १८८४ मार्चमा रापार्डलाई लेखेको पत्रमा उनले ब्रेटनको एउटा कविताको बारेमा चर्चा गर्दछन् जसले उनको एउटा चित्रलाई प्रेरित गरेको थियो।<ref>{{Cite web|title=The Poem That Inspired a Van Gogh Painting, Written in His Hand|url=https://www.raabcollection.com/autograph/signed-poem-inspired-van-gogh-painting-written-his-hand|access-date=1 January 2021|website=The Raab Collection|language=en-US|archive-date=17 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160417191452/http://www.raabcollection.com/autograph/signed-poem-inspired-van-gogh-painting-written-his-hand|url-status=live}}</ref> सन् १८८५ मा, उनले ब्रेटनको प्रसिद्ध कृति ''द सङ अफ द लार्क'' लाई "राम्रो" भनेर वर्णन गरेका थिए।<ref>{{Cite web|title=500 (503, 406): To Theo van Gogh. Nuenen, Monday, 4 and Tuesday, 5 May 1885. – Vincent van Gogh Letters|url=http://www.vangoghletters.org/vg/letters/let500/letter.html#translation|access-date=1 January 2021|website=www.vangoghletters.org|archive-date=16 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210116090504/http://www.vangoghletters.org/vg/letters/let500/letter.html#translation|url-status=live}}</ref> सन् १८८० मार्चमा, यी पत्रहरूको लगभग बीचमा, फन गोखले कोरिएरेस गाउँमा ब्रेटनलाई भेट्नको लागि {{convert|80|km|mi|adj=on}} पैदल यात्रामा निस्केका र उनी ब्रेटनको सफलता र उनको सम्पत्ति वरिपरिको अग्लो पर्खालबाट डराएर आफ्नो उपस्थिति जनाउन नसकी फर्किएको उल्लेख छ।<ref>{{Cite web|last=Route|first=Van Gogh|title=Vincent van Gogh in Borinage, Belgium|url=https://www.vangoghroute.com/belgium/borinage/|access-date=1 January 2021|website=Van Gogh Route|language=en|archive-date=27 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210327211003/https://www.vangoghroute.com/belgium/borinage/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|last=hoakley|date=6 April 2017|title=Jules Breton's Eternal Harvest: 4 1877–1889|url=https://eclecticlight.co/2017/04/06/jules-bretons-eternal-harvest-4-1877-1889/|access-date=1 January 2021|website=The Eclectic Light Company|language=en|archive-date=15 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210115200759/https://eclecticlight.co/2017/04/06/jules-bretons-eternal-harvest-4-1877-1889/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|title=AN ARTIST IS BORN|url=http://www.awesomestories.com/asset/view/AN-ARTIST-IS-BORN-Vincent-Van-Gogh|access-date=1 January 2021|website=AwesomeStories.com|language=en|archive-date=30 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201030013427/https://www.awesomestories.com/asset/view/AN-ARTIST-IS-BORN-Vincent-Van-Gogh|url-status=live}}</ref> ब्रेटन, फन गोख वा उनको भ्रमणको प्रयासबाट अपरिचित रहेको देखिन्छ। दुई कलाकारहरू बीच कुनै ज्ञात पत्रहरू छैनन् र ब्रेटनको सन् १८९१ को आत्मकथा ''कलाकारको जीवनी''मा छलफल गरिएका समकालीन कलाकारहरूमध्ये फन गोख एक होइनन्। ==शैली र कृतिहरू== ===कलात्मक विकास=== [[चित्र:Vincent van Gogh - Starry Night - Google Art Project.jpg|thumb|''[[रोन नदीमाथि तारामय रात]]'', सन् १८८८। [[Musée d'Orsay|मुजे दोर्से]], पेरिस|alt= रोन नदीमाथि चम्किला ताराहरू बिच अँध्यारो तारामय रातको दृश्य। नदीपारि, टाढाका भवनहरूबाट उज्याला बत्तीहरू रोनको अँध्यारो पानीमा प्रतिबिम्बित भइरहेका छन्।]] फन गोखले विद्यालयमा हुँदा [[जलरङ चित्रकला|जलरङ]] मार्फत चित्र बनाएर रङ भर्ने काम गर्दथे तर उनका यस्ता चित्रकलाहरूका केही उदाहरण मात्र अस्तित्वमा रहेका छन् भने केहीको लेखकत्व विवादित छ।<ref>{{sfnp|Van Heugten|1996|loc= 246–251}}</ref> जब उनले वयस्कको रूपमा कलालाई अपनाए तब उनले यसलाई प्रारम्भिक स्तरबाट सुरु गरेका थिए। सन् १८८२ को प्रारम्भमा, उनका काका कर्नेलिस मारिनसले, जो एम्स्टर्डमको समकालीन कलाको एक प्रसिद्ध ग्यालरीका मालिक थिए, हेगको रेखाचित्रहरूको लागि अनुरोध गरेको भएतापनि फन गोखको काम अपेक्षा अनुसारको भएको थिएन। मारिनसले दोस्रो कमिसन प्रस्ताव गर्दै विषयवस्तुलाई विस्तृत रूपमा निर्दिष्ट गरेतातर परिणामबाट फेरि निराशजनक बनेका थिए। फन गोखले लगनशीलता देखाउँदै उनले आफ्नो स्टुडियोमा परिवर्तनशील सटर र विभिन्न चित्रण सामग्रीहरू र प्रकाशको प्रयोग गरेका थिए। एक वर्षभन्दा बढी समयसम्म उनले एकल आकृतिहरूमा काम जारी राखी&nbsp;– कालो र सेतोमा अत्यन्त विस्तृत अध्ययनहरू गरे{{efn|group=note|कालो र सेतोमा काम गर्ने कलाकारहरू, जस्तै चित्रित पत्रपत्रिकाहरू ''[[द ग्राफिक]]'' वा ''[[द इलस्ट्रेटेड लन्डन न्युज]]'' का लागि, फन गोखका मनपर्ने कलाकारहरू मध्येका थिए। {{sfnp|Pickvance|1974}}}} जसले त्यतिबेला उनलाई केवल आलोचना मात्र दिलाएको थियो। पछि, तिनै कलाकृतिहरूलाई प्रारम्भिक उत्कृष्ट कृतिहरूको रूपमा मान्यता प्राप्त भएको थियो।{{sfnp|Dorn|Keyes|2000}} अगस्ट १८८२ मा, थिओले भिन्सेन्तलाई बाहिरी प्राकृतिक परिवेशमा काम गर्नका लागि सामग्री किन्न पैसा दिएका थिए। भिन्सेन्तले लेखेको एक पत्रमा उनी "नयाँ जोसका साथ चित्र बनाइरहन सक्छन्" भन्ने उल्लेख थियो।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let253/letter.html पत्र २५३]|ps= . भिन्सेन्त फन गोखको तर्फबाट थिओ भान गोगलाई पत्र। हेग, शनिबार, ५ अगस्ट १८८२।}} सन् १८८३ को प्रारम्भदेखि, उनले बहु-आकृति रचनाहरूमा काम गर्न सुरु गरेका थिए। उनले तीमध्ये केहीको तस्वीरहरू खिचाएको भएतापनि उनका भाइले ती चित्रहरू जीवन्त नभएको टिप्पणी गरेपछि उनले ती सबै कृतिहरूलाई नष्ट गरी पुनः [[तेलचित्र|तेल चित्रकला]]तर्फ अग्रसर बनेका थिए। फन गोखले [[हागे स्कुल]]का प्रसिद्ध कलाकारहरू जस्तै [[जोहान हेन्ड्रिक वाइसेनब्रुख|वाइसेनब्रुख]] र [[बर्नार्ड ब्लोमर्स]] तर्फ ध्यान दिए र उनले उनीहरूबाट र हागे स्कुलको दोस्रो पुस्ताका [[थियोफिल द बक|द बक]] र [[हरम्यान जोहानेस भान डर वेले|भान डर वेले]] जस्ता चित्रकारहरूबाट प्राविधिक सल्लाह लिएका थिए।<ref>{{sfnp|Dorn|Schröder|Sillevis|1996}}</ref> देन्थ्रेमा छोटो समय बिताएपछि उनी नेदरल्यान्ड्स कै अर्को सहर नुएनेन सरेका थिए थिए भने त्यहाँ उनले धेरै ठूला चित्रहरूमा काम सुरु गरे तर तीमध्ये अधिकांशलाई उनले नष्ट गरिदिएका थिए। हाल यीमध्ये ''आलु भक्षक'' र यसका केही समकक्षी कृतिहरू मात्र अस्तित्वमा रहेका छन्।<ref>{{sfnp|Dorn|Schröder|Sillevis|1996}}</ref> [[रेज्क्सम्युजियम]]को भ्रमणपछि फन गोले [[रेम्ब्रन्ट]] र [[फ्रान्स हाल्स]] जस्ता कलाकारहरूको छिटो र लाभदायक ब्रसवर्क प्रति आफ्नो प्रशंसा व्यक्त गरेका थिए।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let535/letter.html Letter 535]|ps= To Theo van Gogh. Nuenen, on or about Tuesday, 13 October 1885.}}{{efn|group=note|{{harvp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let535/letter.html Letter 535 ]|ps= To Theo van Gogh. Nuenen, on or about Tuesday, 13 October 1885:{{paragraph break}}मैले पुराना डच चित्रहरू फेरि हेर्दा मलाई विशेषगरी के कुराले प्रभाव पार्‍यो भने ती सामान्यतया चाँडो चित्रित गरिएका थिए। हाल्स, रेम्ब्रान्ट, रुइसडेल जस्ता महान् कलाकारहरू र अन्य धेरैले चित्रहरूलाई सकेसम्म सिधै क्यानभासमा उतारेका छन् र त्यसमा उहाँहरूले धेरै पटक दोहोर्‍याए काम गर्नुभएन। यो कुरालाई पनि कृपया याद गरियोस्—कि यदि त्यो सफल भयो भने, उहाँहरूले त्यसलाई त्यसै छाडिदिन्छन्। विशेषगरी मैले रेम्ब्रन्ट र हाल्सका हातहरूको प्रशंसा गरेँ—ती हातहरू जसमा जीवन थियो तर आजकल मानिसहरूले चाहेजस्तो गरी निखारिएको थिएन... जाडोमा म पुराना चित्रहरूमा देखेका शैलीका विभिन्न कुराहरू अन्वेषण गर्नेछु। मैले आफूलाई आवश्यक पर्ने धेरै कुराहरू देखेँ तर सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा—यसलाई उनीहरू "हतारको कार्य" भन्छन्—त्यो पुराना डच चित्रकारहरूले गज्जबले गरेका थिए। त्यो—हतारको कार्य—थोरै ब्रसको स्ट्रोकहरूका साथ, उनीहरू अहिले यसको बारेमा सुन्न चाहँदैनन्—तर परिणाम कति सत्य हुन्छ।{{paragraph break}}}}}} आफ्ना धेरै कमजोरीहरू अनुभव र प्राविधिक विशेषज्ञताको कमीले गर्दा भएको कुरामा उनी सचेत थिए,{{sfnp|Dorn|Schröder|Sillevis|1996}} त्यसैले नोभेम्बर १८८५ मा उनले सिक्न र आफ्नो सीप विकास गर्न एन्टवर्प र पछि पेरिसको यात्रा गरेका थिए।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 708}} [[चित्र:Van_Gogh_The_Olive_Trees..jpg|thumb|''[[जैतुनका रुखहरू (फन गोख शृङ्खला)|जैतुनका रुखहरू र पृष्ठभूमिमा अल्पाइल्स]]'', सन् १८८९। आधुनिक कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क|alt=हरियो घुमाउरो जैतुनका रुखहरूको एउटा वर्गाकार चित्र; पृष्ठभूमिमा नीलो पहाडहरू र माथि नीलो आकाशमा सेतो बादलहरू।]] थिओले ''आलु भक्षक''मा प्रयोग गरिएको गाढा रङ्गको आलोचना गरेका थिए जसलाई उनले आधुनिक शैलीका लागि अनुपयुक्त ठान्दथे।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=18}} सन् १८८६ र १८८७ को बीचमा पेरिसमा रहँदा, फन गोखले एउटा नयाँ, हल्का रङ्गको रङ्गमिश्रणमा निपुणता हासिल गर्ने प्रयास गरेका थिए। उनको ''[[पेरे ताँगीको आकृति]]'' (सन् १८८७) ले उज्यालो रङ्गमिश्रणका साथ उनको सफलता देखाउँछ र यो एक विकसित व्यक्तिगत शैलीको प्रमाण पनि हो।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=18–19}} रङ्गको बारेमा [[चार्ल्स ब्लाङ्क]]को ग्रन्थले उनलाई धेरै आकर्षित गरेको र उनलाई पूरक रङ्गहरूसँग काम गर्न प्रेरित गरेको थियो। फन गोखले पछि रङ्गको प्रभाव वर्णनात्मक मात्र नभई त्यो भन्दा माथि हुन्छ भन्ने विश्वास गर्न थालेका थिए भने यस सम्बन्धमा उनले भनेका छन्, "रङ्गले आफैमा केही व्यक्त गर्दछ"।{{sfnp|Sund|1988|loc=666}}{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let537/letter.html Letter 537]|ps= . Vincent to Theo, Nuenen, on or about Wednesday, 28 October 1885.}} ह्युजेसका अनुसार, फन गोखले रङ्गलाई "मनोवैज्ञानिक र नैतिक वजन" भएको रूपमा बुझेका थिए, जसलाई ''[[रात्रिकालीन क्याफे]]''को भड्किलो रातो र हरियो रङ्गहरूमा उदाहरणका रूपमा हेर्न सकिन्छ। यस कार्यबाट उनले "मानवताको भयानक आवेगहरू व्यक्त गर्न" चाहेका थिए।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 7}} पहेँलो रङ्ग उनको लागि सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण थियो, किनभने यसलाई भावनात्मक सत्यको प्रतीक मान्थ्यो। उनले पहेँलो रङ्गलाई सूर्यको प्रकाश, जीवन र ईश्वरको प्रतीकको रूपमा प्रयोग गरेका थिए।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 11}} फन गोख ग्रामीण जीवन र प्रकृतिको चित्रकार बन्न प्रयासरत थिए;{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 232}} आर्ल्समा आफ्नो पहिलो ग्रीष्मकालको समयमा उनले परिदृश्य र परम्परागत ग्रामीण जीवन चित्रण गर्न आफ्नो नयाँ रङ्गमिश्रणको प्रयोग गरेका थिए।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=20}} प्राकृतिक वस्तुहरूको पछाडि एउटा शक्ति अवस्थित हुन्छ भन्ने उनको विश्वासले उनलाई त्यो शक्तिको भाव वा प्रकृतिको सारलाई आफ्नो कलामा कैद गर्ने प्रयास गर्न प्रेरित गरेको थियो जुन कहिलेकाँही प्रतीकहरूको प्रयोग मार्फत प्रकट हुन्थ्यो।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 8–9}} सुरुमा [[जँ-फ्रँस्वा मिले]]बाट प्रतिलिपि गरिएको 'बीउ छर्ने व्यक्ति' चित्रमा उनका प्रस्तुतिहरूले शारीरिक श्रमको वीरताका सम्बन्धमा [[थोमस कार्लाइल]] र [[फ्रेडरिक नित्से]]का विचारहरूको प्रभाव झल्काउँदछन्<ref>{{Cite book |last=Wamberg |first=Jacob |title=Totalitarian Art and Modernity |publisher=Aarhus University Press |year=2010 |editor-last=Rasmussen |editor-first=Mikkel Bolt |pages=36–104 |chapter=Wounded Working Heroes: Seeing Millet and van Gogh through the Cleft Lens of Totalitarianism |editor-last2=Wamberg |editor-first2=Jacob}}</ref> भने यसका साथै यसले ती व्यक्तिलाई प्रचण्ड सूर्यमुनि जीवनको बीउ छरिरहेका ख्रीष्टको रूपमा उभ्याउँदा यसले फन गोखको धार्मिक विश्वासलाई पनि दर्शाउँदछ। {{sfnp|Sund|1988|loc=668}} यी त्यस्ता विषय र प्रसङ्गहरू थिए जसमा उनी बारम्बार फर्केर परिमार्जन र विकास गरिरहन्थे।{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 236}} उनका फूलका चित्रहरू प्रतीकात्मकताले भरिएको भएतापनि परम्परागत इसाई प्रतिमा विज्ञान प्रयोग गर्नुको सट्टा उनले आफ्नै नयाँ शैली बनाएका थिए जहाँ जीवन सूर्यमुनि बाँचिन्छ र काम भनेको जीवनको एउटा रूपक हो भन्ने अवधारणा राख्दछ।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 12}} आर्ल्समा वसन्त ऋतुका फूलहरू चित्रण गरेर र उज्यालो सूर्यको प्रकाशलाई कैद गर्न सिकेर आत्मविश्वास प्राप्त गरेपछि, उनी 'बीउ छर्ने मानिस' चित्रण गर्न तयार भएका थिए।{{sfnp|Sund|1988|loc=666}} [[चित्र:Vincent Willem van Gogh 098.jpg|thumb|''एटेनको बगैँचाको सम्झना'', सन् १८८८। [[हेर्मिट्टाग सङ्ग्रहालय]], सेन्ट पिटर्सबर्ग|alt=दुई महिलाहरूको नजिकको एउटा वर्गाकार चित्र जसमा एकजनाले छाता समातेकी छिन् भने अर्की महिलाले फूल समातेकी छिन्। तिनीहरूको पछाडि एक जवान महिला छिन् जो जङ्गली फूलहरूको ठूलो ओछ्यानमा फूलहरू टिपिरहेकी छिन्। तिनीहरू नदीको किनारमा घुमाउरो बाटोमा बगैँचाबाट हिँडिरहेका देखिन्छन्।]] उनले "यथार्थको भेष" भन्ने परिधिभित्रै रहे{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 223}} र धेरै शैलीगत गरिएका कार्यहरूको आलोचना गरेका थिए।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=21}} उनले पछि लेखेका थिए, ''तारामय रात''को अमूर्तता धेरै टाढा गएको र त्यसमा यथार्थ रूपमै "पृष्ठभूमिमा धेरै टाढा हराएको" थियो।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=21}} ह्युजेसले यसलाई चरम काल्पनिक आनन्दको क्षणको रूपमा वर्णन गर्दछन् जसमा ताराहरू एउटा ठूलो घुमाउरो रूपमा छन् जसले [[होकुसाई]]को ''[[कानागावाको विशाल आँधी]]'' को सम्झना दिलाउँछ यसका साथै माथि आकाशको चाल तल पृथ्वीमा रहेको साइप्रसको रूखको चालमा प्रतिबिम्बित हुन्छ र चित्रकारको परिकल्पना "रङ्गको बाक्लो र जोडदार मिश्रण" मा अनुवाद भएको छ।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 8}} सन् १८८५ र १८९० मा उनको मृत्युको बीचमा, फन गोखले एउटा 'ओभर' (कृतिको सङ्ग्रह) निर्माण गरिरहेको देखिन्छ।{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 224}} यो एउटा यस्तो सङ्ग्रह जसले उनको व्यक्तिगत दृष्टिकोणलाई प्रतिबिम्बित गर्थ्यो र यो व्यावसायिक रूपमा सफल हुन सक्थ्यो। उनी ब्लाङ्कको शैलीको परिभाषाबाट प्रभावित थिए, जस अनुसार एउटा साँचो चित्रकलाका लागि रङ्ग, परिप्रेक्ष्य र ब्रसको स्ट्रोकको सर्वोत्तम प्रयोग आवश्यक हुन्छ। फन गोखले आफूले निपुणता हासिल गरेको ठानेका चित्रहरूलाई "उद्देश्यपूर्ण" शब्द प्रयोग गर्दथे जबकि अन्यलाई उनले केवल अध्ययनका रूपमा लिन्थे।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=16–17}} उनले धेरै अध्ययन शृङ्खलाहरूको चित्रण गरेका {{sfnp|van Uitert|1981|loc= 223}} थिए जसमध्ये धेरैजसो निर्जीव वस्तुहरू थिए। यस्ता कलाकृतिहरू उनले रङ्गको प्रयोगको रूपमा वा साथीहरूलाई उपहार दिनका लागि बनाइएका थिए।{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 242}} आर्ल्सको कामले उनको 'ओभर' मा ठूलो योगदान पुर्‍याएको थियो त्यस समयका उनले सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण ठानेका चित्रहरूमा ''बीउ छर्ने मानिस'', ''रात्रिकालीन क्याफे'', ''[[एटेनको बगैँचाको सम्झना (आर्ल्सका महिलाहरू)|आर्ल्सका महिलाहरू]]'' र ''तारामय रात'' थिए। तिनीहरूको फराकिलो ब्रस स्ट्रोक, आविष्कारशील परिप्रेक्ष्य, रङ्ग, रूपरेखा र डिजाइनका साथ, यी चित्रहरूले उनले खोजेको शैलीलाई प्रतिनिधित्व गर्दछन्।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=21}} ===प्रमुख शृङ्खलाहरू=== [[चित्र:L'Arlésienne- Madame Joseph-Michel Ginoux (Marie Julien, 1848–1911) MET DT1396.jpg|thumb|upright|''लार्लेसियन: म्याडम गिनोक्स पुस्तकहरूका साथ'', नोभेम्बर १८८८। मेट्रोपोलिटन कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क|alt=एउटी सुसज्जित महिला आफ्नो दायाँ तर्फ (अवलोकनकर्ताको बायाँ) फर्किएर बसेकी छिन्। उनको काखमा दुईवटा पुस्तकहरू छन् र उनले पहेंलो पृष्ठभूमिको विपरीत गाढा रङ्गका लुगाहरू लगाएकी छिन्।]] फन गोखको शैलीगत विकासहरू सामान्यतया उनले युरोपका विभिन्न स्थानहरूमा बिताएका समयहरूसँग जोडिएका छन्। उनी स्थानीय संस्कृति र प्रकाशको अवस्थामा आफूलाई समाहित गर्न रुचाउँथे, यद्यपि उनले आफ्नो कार्यकालभरि एक उच्च व्यक्तिगत दृश्य दृष्टिकोण कायम राखेका थिए। एक कलाकारको रूपमा उनको विकास ढिलो थियो र उनी आफ्ना चित्रकलाका सीमाहरूको बारेमा सचेत थिए। फन गोख प्रायः नयाँ दृश्य उत्तेजनाहरूको सम्पर्कमा आउन र त्यसको माध्यमबाट आफ्नो प्राविधिक सीप विकास गर्नका लागि घर फर्किरहन्थे।{{sfnp|McQuillan|1989|loc=138}} कला इतिहासकार मेलिसा म्याक्विलनको विश्वास अनुसार यी बसाईँसराईहरूले पछिल्ला शैलीगत परिवर्तनहरूलाई पनि प्रतिबिम्बित गर्दछन् भने फन गोखले द्वन्द्वबाट बच्न र जब आदर्शवादी कलाकारले आफ्नो तत्कालीन अवस्थाको यथार्थको सामना गर्नुपर्थ्यो, तब त्यसलाई सम्हाल्ने संयन्त्र को रूपमा यी बसाईं सराईहरूलाई प्रयोग गर्दथे।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 193}} ====व्यक्तिका आकृतिहरू ==== फन गोखले व्यक्तिचित्रण आफ्नो सबैभन्दा ठूलो रुचिको विषय भएको बताएका थिए। सन् १८९० मा उनले लेखेका थिए, "मेरो पेशामा बाँकी सबै कुराभन्दा म जे कुराप्रति सबैभन्दा बढी भावुक छु, त्यो व्यक्तिचित्र हो, आधुनिक व्यक्तिचित्र।"<ref>{{Cite web |title=879 (883, W22): To Willemien van Gogh. Auvers-sur-Oise, Thursday, 5 June 1890. - Vincent van Gogh Letters |url=https://www.vangoghletters.org/vg/letters/let879/letter.html#translation |access-date=20 October 2022 |website=www.vangoghletters.org}}</ref> यो "चित्रकलामा एक मात्र यस्तो कुरा हो जसले मलाई गहिरो रूपमा छुन्छ र मलाई अनन्तको आभास दिन्छ।"{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 242}}{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let652/letter.html Letter 652]|ps= . Vincent to Theo van Gogh. Arles, Tuesday, 31 July 1888.}} उनले आफ्नी बहिनीलाई लेखेका थिए, उनी यस्ता व्यक्तिचित्रहरू बनाउन चाहन्छन् जुन चिरस्थायी रहोस् र उनले फोटोग्राफिक यथार्थवादको लक्ष्य राख्नुको सट्टा तिनीहरूको भावना र चरित्र कैद गर्न रङ्गको प्रयोग गर्नेछन्।{{refn|{{harvp|Channing|Bradley|2007|loc=67}}; {{harvp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let879/letter.html Letter 879]|ps= . Vincent to Willemien van Gogh. Auvers-sur-Oise, Thursday, 5 June 1890.}}}} फन गोखका सबैभन्दा नजिकका व्यक्तिहरू उनका व्यक्तिचित्रहरूमा प्रायः अनुपस्थित रहेतापनि उनले आफ्ना भाइ थिओको विरलै मात्र चित्र बनाएका थिए। उनकी आमाका व्यक्तिचित्रहरू भने तस्वीरहरूबाट बनाइएका थिए।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 198}} फन गोखले आर्ल्सका पोस्टमास्टर जोसेफ रोलिन र उनको परिवारको बारम्बार चित्र बनाएका थिए। ''ला बर्सेउज''का पाँचवटा संस्करणहरूमा, फन गोखले अगस्टिन रोलिनलाई चित्रण गरेका छन् जसले आफ्नो काखमा नदेखिने शिशु छोरीको कोक्रो हल्लाउन एउटा डोरी शान्तपूर्वक समातेकी छिन्। फन गोखले यसलाई सूर्यमुखी फूलका चित्रहरूको बीचमा राखेर एउटा 'त्रिपट्ट' (तीनवटा प्यानल भएको चित्र) को केन्द्रीय छविको रूपमा बनाउने योजना बनाएका थिए।<ref>{{Cite web |date=October 2004 |title=Vincent van Gogh (1853-1890) |url=https://www.metmuseum.org/toah/hd/gogh/hd_gogh.htm |access-date=20 October 2022 |website=www.metmuseum.org}}</ref> <gallery widths="135px" heights="165px" class="center"> File:Van Gogh - Bildnis der Mutter des Künstlers.jpeg|alt=एकजना बूढी महिला राम्रो लुगा लगाएर बसेको बेला बनाइएको नजिकको चित्र जो बायाँ तर्फ (दर्शकको दायाँ) फर्किएर बसेकी छिन्। उनको ओठमा मुस्कान छ र उनले गाढा रङ्गको माथिल्लो भाग र टोपी लगाएकी छिन्, जीवन्त हरियो पृष्ठभूमिको सामु।|''कलाकारकी आमाको चित्र'', अक्टोबर १८८८, नर्टन सिमोन कला सङ्ग्रहालय, पासाडेना, क्यालिफोर्निया File:Vincent van Gogh - Eugène Boch - Google Art Project.jpg|alt=एक तीव्र युवकको नजिकको चित्र, कोट र टाईसहित राम्रो लुगा लगाएको, उनको दायाँ तर्फ (दर्शकको बायाँ) फर्किएको, उनको जुँगा र गोटी दाह्री छ र उनी पृष्ठभूमिमा तारायुक्त आकाशको सामु उभिएका छन्।|''युजिन बोख (तारामय आकाशको अगाडि कवि)'', सन् १८८८, [[मुजे दोर्से]], पेरिस File:Vincent van Gogh - Portret van de postbode Joseph Roulin.jpg|alt=जुँगा र दाह्री भएको एक मध्यम उमेरको पुरुषको चित्र कुर्सीमा बसेको उनको बायाँ तर्फ (दर्शकको दायाँ) फर्किएको। उनको अनुहारमा विचारशील भाव छ र उनका हातहरू खाली छन् जबकि उनको बायाँ हात टेबलमा टिकेको छ, उनले गाढा निलो वर्दी र टोपी लगाएका छन्, फिक्का निलो पृष्ठभूमिको सामु।|''पोस्टम्यान जोसेफ रुलिनको चित्र'' (सन् १८४१–१९०३), अगस्ट १८८८ को सुरु, बोस्टन File:Vincent Willem van Gogh 084.jpg|alt=एक बूढी राम्रो लुगा लगाएकी महिला उनको दायाँ तर्फ (दर्शकको बायाँ) फर्किएर बसेकी छिन्। उनले आफ्ना हातहरू काखमा जोडेकी छिन्, र उनले गाढा रंगको माथिल्लो भाग र हरियो पोशाक लगाएकी छिन्, जीवन्त फूलको वालपेपर पृष्ठभूमिको सामु।|''ला बेर्सेज (अगुस्तँ रुलिन)'', सन् १८८९, बोस्टन </gallery> {{clear}} ====आत्म-चित्रहरू==== [[चित्र:Self-Portrait (Van Gogh September 1889).jpg|alt= बायाँ तर्फबाट भिन्सेन्त फन गोको एउटा चित्र, जसको अत्यन्तै तीव्र, एकाग्र हेराई र रातो दाह्री छ।|thumb|180x180px|''आत्म-चित्र'', सेप्टेम्बर १८८९। [[मुजे दोर्से]]]] फन गोखले सन् १८८५ र १८८९ को बीचमा ४३ भन्दा बढी आत्म-चित्रहरू बनाएका थिए।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 15}}{{efn|group=note|[[रेमब्रन्ट]] थोरै प्रमुख चित्रकारहरू मध्ये एक हुन् जसले ५० भन्दा बढी आत्म-चित्रहरूको उत्पादन गरेर यो सङ्ख्यालाई उछिनेका छन् तर उनले चालीस वर्षको अवधिमा यसो गरेका थिए।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 15}}}} ती आत्मचित्रहरूलाई प्रायः शृङ्खलाहरूमा पूरा गरिएको थियो। उदाहरणका लागि सन् १८८७ को मध्यतिर पेरिसमा कोरिएका चित्रहरू उनको मृत्यु हुनुभन्दा केही समय अघिसम्म जारी रहेका थिए।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc=263–269, 653}} सामान्यतया यी चित्रहरू अध्ययनका रूपमा थिए, जुन उनले अरूसँग घुलमिल हुन हिचकिचाउने समयमा वा मोडलहरूको अभाव हुँदा आफैलाई चित्रण गरेर बनाएका थिए।{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 242}}{{sfnp|Sund|2002|loc= 261}} फन गोखका आत्म-चित्रहरूले उच्च स्तरको आत्म-निरीक्षण झल्काउँछन्।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 10}} यी चित्रहरू प्राय: उनको जीवनका महत्त्वपूर्ण अवधिहरूलाई अङ्कित गर्ने उद्देश्यले बनाइएका थिए; उदाहरणका लागि, सन् १८८७ को मध्यतिरको पेरिस शृङ्खला त्यस समयमा कोरिएको थियो जब उनी क्लद मोनेत, पल सेजाने र सिग्नाकबारे सचेत भएका थिए।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 265–269}} ''खैरो ह्याट टोपी सहितको स्व-चित्र''मा, रङका भारी रेखाहरू क्यानभासमा बाहिरतिर फैलिएका छन्। यो त्यस अवधिको उनको सबैभन्दा प्रसिद्ध आत्म-चित्रहरू मध्ये एक हो, "यसको अत्यधिक व्यवस्थित लयबद्ध ब्रसस्ट्रोक र नियो-इम्प्रेसनिस्ट भण्डारबाट लिइएको नवीन प्रकाश पुञ्जलाई फन गोख आफैले 'उद्देश्यपूर्ण' क्यानभास भनेका थिए"।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=83}} यिनीहरूमा शारीरिक स्वरूपका विभिन्न प्रतिनिधित्वहरू छन्।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 15}} फन गोखको मानसिक र शारीरिक अवस्था सामान्यतया स्पष्ट देखिन्छ; उनी अस्तव्यस्त, नकोरिएको वा उपेक्षित दाह्रीमा, धसिएका आँखाहरू, कमजोर बङ्गारा, वा दाँत झरेको अवस्थामा देखिन सक्छन्। केही चित्रमा उनलाई लामो अनुहार वा प्रस्ट देखिने खप्पर, वा तिखो र सतर्क विशेषताहरूसहित देखाइएको छ। उनका कपाललाई कहिलेकाहीँ चम्किलो रातो र कहिलेकाहीँ खरानी रङमा चित्रण गरिएको छ।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 15}} फन गोखका स्व-चित्रहरू शैलीगत रूपमा भिन्न छन्। डिसेम्बर १८८८ पछि कोरिएका चित्रहरूमा जीवन्त रङहरूको कडा विरोधाभासले उनको छालाको थकित फिक्कापनलाई उजागर गर्दछ।{{sfnp|Sund|2002|loc= 261}} केहीले कलाकारलाई दाह्रीसहित र अरूले दाह्री बिना चित्रण गर्छन्। उनले आफ्नो कान काटेपछि कोरिएका चित्रहरूमा उनलाई पट्टि बाँधिएको अवस्थामा देखिन सकिन्छ। थोरै चित्रहरूमा मात्र उनले आफूलाई चित्रकारको रूपमा चित्रण गरेका छन्।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 15}} साँ-रेमीमा कोरिएका चित्रहरूले टाउकोलाई दायाँ तर्फबाट देखाउँछन्, जुन उनको क्षतिग्रस्त कानको विपरित पक्ष हो, किनकि उनले ऐनामा देखिएको आफ्नो प्रतिबिम्बलाई चित्रण गरेका थिए।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 535–537}}{{sfnp|Cohen|2003|loc=305–306}} <gallery widths="165" heights="165" class="center"> File:Vincent van Gogh - Self-portrait with grey felt hat - Google Art Project.jpg|alt=भिन्सेन्त फन गोखको बायाँबाट बनाइएको चित्र, आरामदार तर केन्द्रित दृष्टि, रातो दाह्री र खैरो टोपी लगाएका।|''खैरो ढल्केको ह्याट टोपीसहितको आत्म-चित्र'', हिउँद १८८७–८८। फन गोख सङ्ग्रहालय, एम्स्टर्डम File:Van Gogh Self-Portrait with Straw Hat 1887-Metropolitan.jpg|alt=भिन्सेन्त फन गोखको बायाँ पट्टीको चित्र, आरामदायी अभिव्यक्ति, रातो दाह्री र परालको टोपी लगाएका।|''[[परालको टोपीसहितको आत्म-चित्र]]'', पेरिस, हिउँद १८८७–८८। मेट्रोपोलिटन कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क File:Vincent van Gogh, Self-Portrait, 1889, NGA 106382.jpg|alt=भिन्सेन्त फन गोखको बायाँको (राम्रो कान), हातमा रङ्गमिश्रण सामग्री र ब्रसहरू। उनले निलो पोशाक लगाएका छन् भने उनको पहेँलो कपाल र दाह्री छ। पृष्ठभूमि गहिरो बैजनी रङ्गको छ।|''आत्म-चित्र'', सन् १८८९। नेसनल ग्यालरी अफ आर्ट, वासिङ्टन, डिसी। उनको साँ-रेमीका आत्म-चित्रहरूले अक्षत कान देखाउँछन्, जुन ऐनामा प्रतिबिम्बित भएअनुसार छ। File:Vincent Willem van Gogh 102.jpg|alt=भिन्सेन्त फन गोखको बायाँपट्टीको चित्र (राम्रो कान), दाह्रीविहीन।|''[[दाह्रीविहीन आत्म-चित्र]]'', (लगभग सेप्टेम्बर १८८९) यो फन गोखको अन्तिम आत्म-चित्र हुन सक्छ, जुन उनले आफ्नी आमालाई जन्मदिनको उपहारस्वरूप दिएका थिए।{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 131}}{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let806/letter.html#n-16 Letter 806, note 16]|ps= . Vincent to Theo van Gogh. Saint-Rémy-de-Provence, Saturday, 28 September 1889.}} </gallery> ====साइप्रस र जैतुनका रुखहरू==== [[चित्र:Vincent van Gogh - Road with Cypress and Star - c. 12-15 May 1890.jpg|thumb|upright|''[[साइप्रस र तारासहितको सडक]]'', मे १८९०, क्रेलर-मुलर सङ्ग्रहालय, ओटर्लो|alt= सडको छेउमा एउटा ठूलो साइप्रस रूखको चित्र, दुई व्यक्ति हिँड्दै, उनीहरूको पछाडि एउटा गाडा र घोडा र पृष्ठभूमिमा एउटा हरियो घर, तीव्र तारायुक्त आकाश मुनि।]] पन्ध्रवटा क्यानभासले साइप्रस रूखहरूलाई चित्रण गर्दछ, जुन रूखप्रति उनी आर्ल्समा मोहित भएका थिए।{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 101, 189–191}} उनले ती रूखहरूमा जीवन भर्ने काम गरेका थिए जसलाई परम्परागत रूपमा मृत्युको प्रतीक मानिन्थ्यो।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 8–9}} आर्ल्समा उनले सुरु गरेको साइप्रसको शृङ्खलामा रूखहरू टाढा, खेतहरूमा हावा रोक्ने बाधाको रूपमा चित्रित थिए; साँ-रेमीमा हुँदा उनले तिनलाई अग्रभूमिमा ल्याएका थिए।{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 110}} भिन्सेन्तले मे १८८९ मा थिओलाई लेखेको एक पत्र यस प्रकार छ: "साइप्रसले अझै मलाई व्यस्त राखेको छ, म तिनीहरूसँग मेरो सूर्यमुखीहरूको क्यानभासजस्तै केही गर्न चाहन्छु"; उनले थपे, "ती रेखा र अनुपातमा सुन्दर छन्, मिस्रको स्मारक स्तम्भ जस्तो।"{{sfnp|Rewald|1978|loc= 311}} सन् १८८९ को मध्यमा र उनकी बहिनी विलको अनुरोधमा, फन गोखले ''[[साइप्रस भएको गहुँको खेत]]'' का धेरै साना संस्करणहरूको चित्रण गरेका थिए।{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 132–133}} यी कृतिहरू घुमाउरो र बाक्लो रङ्ग प्रयोगका कारण विशेष छन्। यी चित्रहरूमा ''तारायुक्त रात'' पर्दछ जसमा साइप्रसले अग्रभूमिमा प्रभुत्व जमाउँछन्।{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 101, 189–191}} यसका अतिरिक्त, साइप्रसहरूलाई अग्रभूमिमा राखि बनाइएका अन्य उल्लेखनीय कृतिहरूमा ''साइप्रस'' (सन् १८८९), ''दुई व्यक्तिसहितको साइप्रस'' (सन् १८८९–९०) र ''[[साइप्रस र तारासहितको सडक]]'' (सन् १८९०) आदि समावेश छन्।{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 101}} सन् १८८९ को अन्तिम छ वा सात महिनाको अवधिमा, उनले जैतुनका रूखहरूका कम्तीमा पन्ध्र चित्रहरू पनि सिर्जना गरेका थिए जसलाई उनले समयको माग वा बाध्यकारी ठान्दथे।<ref name="NGA">{{cite web |url=http://www.nga.gov/collection/gallery/gg84/gg84-46627.html |title=The Olive Garden, 1889 |year=2011 |work=Collection |publisher=National Gallery of Art, Washington, DC |access-date=25 March 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110510143650/http://www.nga.gov/collection/gallery/gg84/gg84-46627.html |archive-date=10 May 2011 |url-status=live }}</ref> यी कृतिहरूमध्ये ''[[जैतुनको रूख (फन गोख शृङ्खला)|पृष्ठभूमिमा एल्पिलस सहितको जैतुनका रूखहरू]]'' (सन् १८८९) छ, जसको बारेमा उनले आफ्नो भाइलाई लेखेको पत्रमा भने, "अन्ततः मसँग जैतुनसहितको एउटा परिदृश्य छ।"{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 101}} साँ-रेमीमा हुँदा, फन गोखले आश्रय बाहिर समय बिताए, जहाँ उनले जैतुनका बगैँचामा रूखहरू चित्रित गरेका थिए। यी कृतिहरूमा, प्राकृतिक जीवनलाई बाङ्गो र ग्रन्थीले भरिएको (गठियाले ग्रस्त) रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 8–9}} <gallery widths="165" heights="165" class="center"> File:Van Gogh Starry Night Drawing.jpg|alt=एउटा परिदृश्यको चित्र जसमा तारायुक्त रातको आकाशले चित्रको दुई-तिहाइ भाग ओगटेको छ। बायाँ अग्रभूमिमा एउटा साइप्रस रूख चित्रको तल्लो भागदेखि माथिल्लो भागसम्म फैलिएको छ। बायाँतिर, गाउँको घर र अग्लो टुप्पो भएको एउटा चर्च पर्वत शृङ्खलाको फेदमा समूहबद्ध छन्। माथि दायाँतिर एउटा चन्द्रमा छ जसलाई प्रकाशको घेराद्वार घेरिएको छ। त्यहाँ धेरै चम्किला ठूला र साना ताराहरू छन् जो प्रत्येक घुमाउरो प्रभामण्डलले घेरिएका छन्। आकाशको केन्द्रमा आकाशगङ्गालाई दोहोरो घुमाउरो भुमरीको रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ।|''तारामय रातमा साइप्रस'', सन् १८८९ मा बनाएको चित्र पछि फन गोखले बाँसको कलम प्रयोग गरि बनाएको चित्र File:Van Gogh - Zypressen mit zwei weiblichen Figuren.jpeg|alt=साइप्रस रूखहरूको ठूलो समूहको चित्र, जसको छेउमा दुई युवती हिँडिरहेका छन्, पृष्ठभूमिमा एउटा ठूलो घर, बादलले ढाकिएको नीलो आकाश मुनि।|''साइप्रस र दुई महिला'', फेब्रुअरी १८९०। क्रेलर-मुलर सङ्ग्रहालय, ओटर्लो, नेदरल्यान्ड्स File:Vincent van Gogh - Wheat Field with Cypresses - Google Art Project.jpg|alt=उज्यालो दिउँसोको आकाश मुनि दुई ठूला साइप्रसका रूखहरूको चित्र, पहाड, झाडी, फूल र रूखहरूको परिदृश्यमा गहुँको खेतको छेउमा।|''[[साइप्रस भएको गहुँको खेत]]'', सेप्टेम्बर सन् १८८९। मेट्रोपोलिटन कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क File:Vincent Van Gogh 0016.jpg|alt=दुई ठूला साइप्रस रूखहरूको चित्र, दिउँसोको अन्तिम आकाश मुनि, एउटा चन्द्रमा सहित।|''साइप्रस'', सन् १८८९। मेट्रोपोलिटन कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क </gallery> ====बगैँचाहरू==== ''[[फूल फुल्ने बगैँचाहरू]]'' (''फुल्ने बगैँचाहरू'' पनि भनिने) फन गोखको फेब्रुअरी १८८८ मा आर्ल्समा आगमन पछि पूरा भएका पहिलो समूहका कृतिहरू मध्ये एक हुन्। यसमा सङ्ग्रहीत १४ वटा चित्रहरूले आशावादी, आनन्दित र दृश्यात्मक रूपमा वसन्तको विकासलाई अभिव्यक्त गर्दछन्। यी चित्रहरू संवेदनशील र मानवविहीन छन्। यस चित्र शृङ्खलालाई उनले छोटो समयमा चित्रण गरेर सकाएका र उनले यस शृङ्खलामा प्रभाववादको एउटा संस्करण ल्याएका थिए जुन यस अवधिमा व्यक्तिगत शैलीको बलियो भावनाको उभिएको थियो। फुल्ने रूखहरूको क्षणभङ्गुरता र ऋतुको समाप्ति उनको अनित्यताको भावना र आर्ल्समा नयाँ सुरुवातको विश्वाससँग मेल खाएजस्तो देखिन्थ्यो। त्यो वसन्तमा रूखहरू फुल्दा, उनले "एउटा यस्तो विषयवस्तुको संसार भेट्टाए जुन अझ बढी जापानी हुन सक्दैनथ्यो।"{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 331–333}} भिन्सेन्तले २१ अप्रिल १८८८ मा थिओलाई लेखेअनुसार, उनसँग १० वटा बगैँचाहरू छन् र "चेरीको रूखको एउटा ठूलो [चित्र] उनले बिगारेको थिए।"{{sfnp|Pickvance|1984|loc=45–53}} यस अवधिमा फन गोखले छायाँहरूको अधीनमा रहेर रूखहरूलाई चित्रण गरी प्रकाशको प्रयोगमा निपुणता हासिल गरेका थिए भने यी चित्रहरू हेर्दा तिनै चित्रित वस्तुहरू वास्तविक प्रकाशको स्रोत हुन् जस्तो देखिन्थ्यो। {{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 331–333}} अर्को वर्षको सुरुमा उनले बगैँचाहरूको अर्को सानो समूह चित्रण गरे जसमा ''[[आर्ल्सको दृश्य, फुल्ने बगैँचाहरू]]'' समावेश छ।{{sfnp|Hulsker|1980|loc=385}} फन गोख दक्षिणी फ्रान्सको परिदृश्य र वनस्पतिबाट मोहित थिए भने उनी प्रायः आर्ल्स नजिकैका खेतका बगैँचाहरूमा जाने गर्दथे। भूमध्यसागरीय जलवायुको जीवन्त प्रकाशमा उनको रङ्गमिश्रण कला उल्लेखनीय रूपमा उज्ज्वल भएको थियो।{{sfnp|Fell |1997|loc= 32}} <gallery widths="165" heights="165" class="center"> File:Van Gogh - Blühender Pfirsichbaum.jpeg|alt=उज्यालो नीलो आकाश मुनि काठको बार नजिकै फुल्ने बगैंचामा दुई गुलाबी आरुका रूखहरूको एक वाटरकलर|''फुलिरहेको गुलाबी आरुको रूख (मौभको सम्झना)'', जलरङ्ग चित्रण, मार्च १८८८। क्रेलर-मुलर संग्रहालय File:Vincent van Gogh - De roze boomgaard - Google Art Project.jpg|alt=उज्यालो नीलो आकाश मुनि फूल फुल्ने बगैँचाको एक चित्र।|''गुलाबी बगैँचा'', मार्च १८८८। फन गोख सङ्ग्रहालय, एम्स्टर्डम File:Van Gogh - Blühender Obstgarten, von Zypressen umgeben.jpeg|alt=उज्यालो नीलो आकाश मुनि ठूला साइप्रस रूखहरूले घेरिएको काठको तगारो नजिकै धेरै रूखहरूको फूल फुल्ने बगैँचाको एक चित्र।|''साइप्रसले घेरिएको फुलिरहेको बगैँचा'', अप्रिल १८८८। क्रेलर-मुलर सङ्ग्रहालय, ओटर्लो, नेदरल्यान्ड्स File:Vincent Van Gogh 0018.jpg|alt=तीनवटा फुलिरहेका रूखहरूको नजिकको दृश्य, जसको पछाडि एउटा ठूलो बगैँचा र खेत देख्न सकिन्छ जहाँ एकजना मानिस काम गरिरहेको छ, पृष्ठभूमिमा भवन र घरहरूले भरिएको एउटा गाउँ, उज्यालो आकाश मुनि।|''[[आर्ल्सको दृश्य, फुल्ने बगैँचाहरू]]'', अप्रिल १८८९। नोए पिनाकोथेके, म्युनिख </gallery> ==== गहुँका खेतहरू ==== [[चित्र:Vincent van Gogh - Wheatfield under thunderclouds - Google Art Project.jpg|thumb|upright=1.4|''[[गर्जनशील बादलमुनि गहुँको खेत]]'', सन् १८९०, [[फन गोख सङ्ग्रहालय]], एम्स्टर्डम, नेदरल्यान्ड्स|alt= गहुँको खेतको एक विस्तृत चित्रको बीचमा हरियो पहाडहरू र अँध्यारो तथा डरलाग्दो आकाशलाई चित्रण गरिएको छ।]] फन गोखले आर्ल्स वरपरको परिदृश्यको भ्रमणका क्रममा धेरै चित्रण यात्राहरू गरेका थिए। उनले अन्न, गहुँका खेत र क्षेत्रका अन्य ग्रामीण स्थलचिह्नहरूका चित्रहरू बनाएका थिए जसमा ''पुरानो मिल'' (सन् १८८८) पनि समावेश छ भने यो गहुँका खेतहरू भन्दा परको मनोरम संरचनाको उत्कृष्ट उदाहरण हो।{{sfnp|Pickvance|1984|loc= 177}} हेग, एन्टवर्प र पेरिसको बसाइँका विभिन्न विन्दुहरूमा फन गोखले आफ्नो झ्यालबाट देखिने दृश्य चित्रण गरेका थिए। यी कृतिहरू ''[[गहुँको खेत]]'' शृङ्खलामा परिणत भएका थिए जसमा साँ-रेमीको आश्रयमा उनको कोठाबाट देखिने दृश्य चित्रण गरिएको छ।{{sfnp|Hulsker|1980|loc=390–394}} फन गोखद्वारा चित्रित उनका अन्तिम चित्रहरू प्रायः उदास किसिमका भएतापनि यिनीहरू अनिवार्य रूपमा आशावादी रहेको र यी चित्रहरूले फन गोखको मृत्युको समयसम्म पनि, स्पष्ट मानसिक स्वास्थ्यमा फर्कने उनको इच्छालाई प्रतिबिम्बित गर्दछन्। तैपनि उनका केही अन्तिम कृतिहरूले उनको गहिरिँदै गएको चिन्तालाई प्रतिबिम्बित गर्दछ।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=283}}{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 680–686}} जुलाई १८९० मा, ओभरबाट लेखेको एक पत्रमा फन गोखले "पहाडहरूको विरुद्धको विशाल मैदान, समुद्रजस्तै असीम, नाजुक पहेँलो" मा उनी तल्लीन भएका छन् भनी उल्लेख गरेका थिए।{{sfnp|Edwards|1989|loc=115}} फन गोखले मे महिनामा खेतहरूबाट मोहित बनेका थिए जतिबेला गहुँ काँचो र हरियो थियो। उनको ''सेतो घर सहित ओभरमा गहुँका खेतहरू''ले पहेँलो र नीलोको अधिक मौन रङ्गमिश्रण देखाउँदछ, जसले एक आदर्श सद्भावको भावना सिर्जना गर्दछ।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 654}} लगभग १० जुलाई १८९० मा, फन गोखले थिओलाई "अशान्त आकाशमुनि गहुँका विशाल खेतहरू" बारे लेखेका थिए।{{refn|{{harvp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let898/letter.html Letter 898]|ps= . Vincent to Theo van Gogh and Jo van Gogh-Bonger. Auvers-sur-Oise, on or about Thursday, 10 July 1890.}}}} ''[[कागहरू सहितको गहुँको खेत]]''ले आफ्नो अन्तिम दिनहरूमा कलाकारको मानसिक अवस्था देखाउँदछ; हल्स्करले यस कृतिलाई "डरलाग्दो आकाश र अपशकुन कागहरू सहितको विनाशले भरिएको चित्र" भनेर वर्णन गरेका थिए।{{sfnp|Hulsker|1990|loc=478–479}} यसको गाढा रङ्गमिश्रण र भारी ब्रसस्ट्रोकहरूले खतराको भावना व्यक्त गर्दछन्।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 680}} <gallery widths="165px" heights="135px" class="center"> File:Van Gogh - Enclosed Wheat Field with Rising Sun (KM 106.596).jpg|alt= गहुँको खेत, नदी, घरहरू, पहाडहरू र उदाउँदो सूर्यको एक उज्ज्वल लगभग वर्गाकार चित्र।|''उदाउँदो सूर्यसहितको बन्द गहुँको खेत'', मे १८८९, क्रेलर-मुलर सङ्ग्रहालय, ओटर्लो, नेदरल्यान्ड्स File:Vincent Willem van Gogh, Dutch - Rain - Google Art Project.jpg|alt= बाक्लो मुसलधारे पानीमा गहुँको खेतको एउटा लगभग वर्गाकार चित्र।|''[[वर्षा (फन गोख)|वर्षा]]'' वा ''पानीमा बन्द गहुँको खेत'', नोभेम्बर १८८९, [[फिलाडेल्फिया कला सङ्ग्रहालय]], [[फिलाडेल्फिया]] File:Evening landscape at moonrise - Van Gogh.jpg|alt= परालका थुप्राहरू भएको अँध्यारो गहुँको खेतको लगभग वर्गाकार चित्र, उदाउँदो पूर्ण जून मुनि पृष्ठभूमिमा नदी र पहाडहरू सहित।|''[[गहुँका खेतहरू]]'', जुन १८८९ को सुरुमा। क्रेलर-मुलर सङ्ग्रहालय, ओटर्लो File:Vincent van Gogh - House at Auvers - Google Art Project.jpg|alt= दिउँसोको समयमा गहुँको खेतको लगभग वर्गाकार चित्र, पृष्ठभूमिमा परिदृश्य र एउटा सेतो घर सहित।|''सेतो घर सहित ओभेरमा गहुँको खेत'', जुन १८९०, [[फिलिप्स सङ्ग्रह]], वासिङ्टन, डिसी </gallery> ====फूलहरू==== [[चित्र:Vincent Willem van Gogh 127.jpg|thumb|upright|''स्थिर जीवन: चौध सूर्यमुखीहरू सहितको फूलदानी'', अगस्ट १८८८। नेसनल ग्यालेरी, लन्डन|alt=उज्यालो पहेँलो पृष्ठभूमिको विरुद्ध पहेँलो सतहमा सूर्यमुखीहरू रहेको एउटा सिरेमिक फूलदानी।]] फन गोखले फूलहरू सहित धेरै परिदृश्यहरू चित्रण गरेका थिए जसमा गुलाफ, पुस्कर र [[सूर्यमुखी]] जस्ता फूलहरू समावेश छन्। केहीले रङ्ग भाषामा उनको रुचि र जापानी [[उकियो-ए]]मा पनि उनको रुचिलाई प्रतिबिम्बित गर्दछन्।{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 80–81, 184–187}} मर्दै गरेका सूर्यमुखीहरूको दुई शृङ्खलाहरू रहेका छन्। पहिलो सन् १८८७ मा पेरिसमा चित्रण गरिएको थियो र यसले भुइँमा सुतेका फूलहरू देखाउँदछ। दोस्रो शृङ्खला एक वर्षपछि आर्ल्समा पूरा भएको थियो र यो बिहानीको सुरुवातको उज्यालोमा राखिएको फूलदानीमा गुच्छाहरूको हो।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 413}} दुवै बाक्लो तहको रङको कामबाट निर्मित छन् जसले, लन्डन नेसनल ग्यालेरीका अनुसार, "बीउको टाउकोको बनावट" लाई उजागर गर्दछ।<ref>{{cite web|url=https://www.nationalgallery.org.uk/paintings/vincent-van-gogh-sunflowers|title=Vincent van Gogh; Sunflowers; NG3863|publisher=National Gallery, London|access-date=1 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160812154012/http://www.nationalgallery.org.uk/paintings/vincent-van-gogh-sunflowers|archive-date=12 August 2016|url-status=live}}</ref> यी शृङ्खलाहरूमा, फन गोख आफ्ना चित्रहरूलाई व्यक्तिपरकता र भावनाले भर्ने आफ्नो सामान्य रुचिमा नढालेर यसको सट्टामा दुवै शृङ्खला गोगाँलाई आफ्नो प्राविधिक कौशल र कार्य विधिहरू प्रदर्शन गर्नका लागि बनाइएको {{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 411}} थियो जसले भ्रमण गर्न लागेका थिए। सन् १८८८ का चित्रहरू कलाकारको लागि आशावादको एक दुर्लभ अवधिमा सिर्जना गरिएको थियो। भिन्सेन्तले अगस्ट १८८८ मा थिओलाई लेखेकको पत्र यसप्रकार छ; {{quote|म मार्सेइजले (मार्सेइजका मानिसहरू) बुएबेस (परिकार) खाँदाजस्तो उत्साहका साथ चित्रण गर्दै छु, यसले तपाईँलाई आश्चर्यचकित पार्दैन जब यो ठूला सूर्यमुखीहरू चित्रण गर्ने प्रश्न आउँछ&nbsp;... यदि मैले यो योजना पूरा गरेँ भने त्यहाँ एउटा दर्जन चित्रहरू हुनेछन्। त्यसैले सम्पूर्ण कुरा नीलो र पहेँलोमा एउटा तालमेल मिल्नेछ। म यसमा हरेक बिहान, सूर्योदयदेखि काम गर्दछु। किनभने फूलहरू चाँडै ओइलाउँछन् र यो सबै एकै पटकमा गर्ने कुरा हो।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let666/letter.html Letter 666]|ps= . Vincent to Theo van Gogh. Arles, Tuesday, 21 or Wednesday, 22 August 1888.}}}} गोगाँको भ्रमणको प्रत्याशामा पर्खालहरू सजाउनको लागि सूर्यमुखीहरू चित्रण गरिएको थियो भने फन गोखले आर्ल्समा ''[[पहेँलो घरको पाहुना कोठा]]'' वरिपरि व्यक्तिगत कृतिहरू राखेका थिए। गोगाँ गहिरो रूपमा प्रभावित भए र पछि पेरिस संस्करणहरू मध्ये उनले दुईवटा प्राप्त गरेका थिए।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 411}} गोगाँको प्रस्थान पछि, फन गोखले सूर्यमुखीहरूको दुई प्रमुख संस्करणहरूलाई ''बेर्सेज त्रिपट्ट''को एउटा अंशको रूपमा कल्पना गरे र तिनीहरूलाई आफ्नो ''ले भँ'' ब्रसेल्स प्रदर्शनीमा समावेश गरेका थिए। आज यस शृङ्खलाका प्रमुख भागहरू उनका सबैभन्दा प्रसिद्ध चित्रहरू मध्येमा पर्दछन्। यी चित्रहरू पहेँलो रङ्गको रोगसूचक अर्थ र पहेँलो घरसँग यसको सम्बन्ध, ब्रसस्ट्रोकहरूको अभिव्यञ्जनावाद र प्रायः गाढा पृष्ठभूमिहरू विरुद्धको तिनीहरूको विपरितताको लागि परिचित छ।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 417}} <gallery widths="165" heights="165" class="center"> File:Vincent Willem van Gogh 128.jpg|alt=फिक्का नीलो पृष्ठभूमिको विरुद्ध पहेँलो सतहमा सूर्यमुखीहरू सहितको एउटा सिरेमिक फूलदानी।|''[[सूर्यमुखी (फन गोख शृङ्खला)|स्थिर जीवन: बाह्र सूर्यमुखीहरू सहितको फूलदानी]]'', अगस्ट १८८८। नोए पिनाकोथेके, म्युनिख File:Irises-Vincent van Gogh.jpg|alt=बगैँचामा उब्जिएको आइरिस। त्यहाँ खाली माटो देखिन्छ र पृष्ठभूमिमा सुन्तला रङ्गका फूलहरू छन्।|''आइरिस (चित्रकला)'', मे १८८९। जे. पल गेती सङ्ग्रहालय, लस एन्जलस File:Vincent van Gogh - Almond blossom - Google Art Project.jpg|alt=फिक्का नीलो आकाशको विरुद्ध रूखको हाँगाहरूमा फिक्का गुलाबी फूलहरू।|''बदामको फूल'', फेब्रुअरी १८९०। फन गोख सङ्ग्रहालय, एम्स्टर्डम File:Vincent van Gogh - Irises - Google Art Project.jpg|alt=पहेँलो फूलदानीमा आइरिस फूलहरू र केही हरियो पातहरू।|''स्थिर जीवन: पहेँलो पृष्ठभूमिको विरुद्ध आइरिसहरू सहितको फूलदानी'', मे १८९०, फन गोख सङ्ग्रहालय, एम्स्टर्डम{{sfnp|Naifeh|Smith|2011|loc= 819–820}} <!-- File:Van Gogh - Vase of Roses.jpg|alt=फिक्का हरियो पृष्ठभूमिको विरुद्ध हरियो फूलदानीमा फिक्का गुलाबी गुलाब।|''स्थिर जीवन: गुलाफहरू सहितको फूलदानी'', मे १८९०, मेट्रोपोलिटन कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क{{sfnp|Naifeh|Smith|2011|loc= 819–820}} --> </gallery> {{clear}} == प्रतिष्ठा र विरासत == [[चित्र:Jo van Gogh-Bonger, by Woodbury and Page-2.jpg|thumb|upright|[[योहाना फन गोख-बोङ्गर]], सन् १८८९|alt=एक जवान महिलाको सहज अभिव्यक्ति र हल्का मुस्कानका साथ टाउकोको औपचारिक श्यामश्वेत तस्वीर]] सन् १८८० को दशकको अन्त्यतिर फन गोखको पहिलो प्रदर्शनीहरू पछि कलाकार, कला समीक्षक, व्यापारी र सङ्कलनकर्ताहरू माझ उनको प्रतिष्ठा निरन्तर बढ्दै गएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref> सन् १८८७ मा, [[अँद्रे आन्तोन]]ले पेरिसको [[थिएटर लिब्र]]मा [[जर्ज सुरात]] र [[पल सिन्याक]]का कामहरूसँगै फन गोखका चित्रहरू पनि राखेका थिए भने तीमध्ये केही जुलियन टाङ्गुईले प्राप्त गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 305}}</ref> सन् १८८९ मा, अल्बर्ट ओरियरले ''ल मोदेरनिस्त इलुस्त्रे'' पत्रिकामा उनको कामलाई "आगो, तीव्रता र घाम" को विशेषता भएको भनी वर्णन गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 307}}</ref> जनवरी १८९० मा ब्रसेल्सको सोस्येते दे-आर्तिस्त एँदेपाँदाँ ({{भाषा-फ्रान्सेली|Société des Artistes Indépendants}}) मा उनका १० वटा चित्रहरू प्रदर्शन गरिएका थिए।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc=72}}</ref> फ्रान्सेली राष्ट्रपति [[सादी कार्नो|मारी फ्रँस्वा सादी कार्नो]] फन गोखको कामबाट प्रभावित भएको भनिएको थियो।<ref>{{cite news |url=https://www.telegraph.co.uk/news/2018/08/27/van-gogh-not-unappreciated-lifetime-myth-busting-letter-shows/ |title=Van Gogh was not unappreciated in his lifetime, myth-busting letter shows |work=The Daily Telegraph |last=Furness |first=Hannah |date=27 August 2018 |access-date=7 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180908015803/https://www.telegraph.co.uk/news/2018/08/27/van-gogh-not-unappreciated-lifetime-myth-busting-letter-shows/ |archive-date=8 September 2018 |url-status=live }}</ref> फन गोखको मृत्युपछि, ब्रसेल्स, पेरिस, हेग र एन्टवर्पमा स्मृति प्रदर्शनीहरू आयोजना गरिएका थिए। उनका कामहरू ''[[ले भँ]]''मा छवटा चित्रहरू सहित धेरै उच्च-प्रोफाइल प्रदर्शनीहरूमा देखाइएका थिए भने सन् १८९१ मा ब्रसेल्समा एक पूर्वव्यापी प्रदर्शनी भएको थियो।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc=72}}</ref> सन् १८९२ मा [[ओक्तेभे मिर्बेउ]]ले लेखेका थिए, फन गोखको आत्महत्या कलाका लागि "एक असीमित दुखद क्षति थियो... यद्यपि जनता उनको भव्य अन्त्येष्टिमा भीड लागेनन् र बिचारा भिन्सेन्त फन गोख, जसको मृत्युको अर्थ प्रतिभाको एउटा सुन्दर ज्वाला निभ्नु हो, उनी आफ्नो जीवन जस्तै गुमनाम र उपेक्षित भएर मृत्युमा गए।"<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 305}}</ref> सन् १८९१ जनवरीमा उनका भाइ थिओको मृत्युले भिन्सेन्तको सबैभन्दा ठूलो र राम्रो पहुँच भएको समर्थकलाई गुमेको थियो।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 310}}</ref> थिओकी विधवा योहान फन गोख-बोङ्गर बीसको दशककी डच महिला थिइन् जसले न त आफ्नो पतिलाई न त जेठाजुलाई धेरै समयदेखि चिनेकी थिइन्। उनले अचानक सयौँ चित्र, पत्र र रेखाचित्रहरूका साथै आफ्नो शिशु छोरा भिन्सेन्त विलेम फन गोखको हेरचाह गर्नुपर्ने भएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref>{{efn|group=note|उनको पति परिवारको एकमात्र सहारा थिए, र योहानासँग पेरिसमा एउटा कोठा, केही फर्निचरका सामानहरू र जेठाजुका चित्रहरू मात्र बाँकी थिए, जसलाई त्यस समयमा "कुनै मूल्य नभएको" रूपमा हेरिन्थ्यो।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://www.webexhibits.org/vangogh/memoir/nephew/1.html Memoirs of V.W. van Gogh]}}}} गोगाँ फन गोखको प्रतिष्ठा बढाउन सहयोग गर्ने पक्षमा थिएनन् र जोका भाइ एन्ड्रिज बोङ्गर पनि उनको कामको बारेमा खासै उत्साहित देखिएनन्।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref> समीक्षकहरूमध्ये फन गोखका प्रारम्भिक समर्थकहरू मध्ये एक, ओरियरको सन् १८९२ मा २७ वर्षको उमेरमा [[टाइफाइड|टाइफाइड ज्वरो]]का कारण मृत्यु भएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> [[चित्र:Vincent Van Gogh 0013.jpg|thumb|right|upright|''त्रास्कोँ जाने बाटोमा चित्रकार'', अगस्ट १८८८ (दोस्रो विश्वयुद्धमा आगोले नष्ट भएको)|alt=एउटा परालको टोपी लगाएको मानिस, क्यानभास र पेन्टबक्स बोकेर, रूखले घेरिएको, पातहरू छरिएको ग्रामीण सडकमा देब्रेतिर हिँडिरहेको चित्र]] सन् १८९२ मा, [[एमिल बेर्नार]]ले [[पेरिस]]मा फन गोखको चित्रहरूको एउटा सानो एकल प्रदर्शनी आयोजना गरेका थिए भने [[जुल्याँ ताँगी]]ले फन-गोख-बोङ्गरबाट पठाइएका धेरै चित्रहरूसहित फन गोखका अन्य चित्रहरूलाई प्रदर्शनमा राखेका थिए। अप्रिल १८९४ मा, पेरिसको [[दुराँ-रुएल]] ग्यालरीले फन गोखको कलाकृतिहरूबाट १० वटा चित्रहरू बिक्रीको लागि स्वीकार गर्न सहमति जनाएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> सन् १८९६ मा, त्यतिबेलाका एक अज्ञात कला फाभिवादी विद्यार्थी चित्रकार [[हेनरी मातिस]]ले ब्रिटनीको बेल इल टापूमा जोन रसेलसँग भेट्न गएका थिए।<ref>{{sfnp| Spurling|1998|loc= 119–138}}</ref> <ref name=abc>{{cite web|url=http://www.abc.net.au/rn/arts/booktalk/stories/s1430343.htm|title=अज्ञात मातिस&nbsp;... – पुस्तक वार्ता|last=हिलरी स्पर्लिङसँग अन्तर्वार्ता|date=८ जुन २००५|work=ABC Online|access-date=१ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20111012112023/http://www.abc.net.au/rn/arts/booktalk/stories/s1430343.htm|archive-date=१२ अक्टोबर २०११|url-status=live}}</ref> रसेल फन गोखको घनिष्ठ मित्र थिए; उनले मातिसलाई डच चित्रकारको कामसँग परिचित गराएर उनलाई फन गोखको एउटा रेखाचित्र दिएका थिए। फन गोखबाट प्रभावित भएर, मातिसले माटोको रङ्गको चित्रकला छोडेर चम्किला रङ्गहरू अपनाएका थिए।<ref name=abc/>{{sfnp|Spurling|1998|loc= 138}} सन् १९०१ मा पेरिसमा, बर्नहाइम-ज्युन ग्यालरीमा फन गोखको एउटा ठूलो पूर्वव्यापी प्रदर्शनी आयोजना गरिएको थियो जसले [[आन्द्रे देराँ]] र [[मौरिस द भ्लामिङ्क]]लाई उत्साहित तुल्याएको र फाभिवादको उदयमा योगदान पुर्‍याएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> सन् १९१२ मा कोलोनमा सोन्डरबुन्ड कलाकारहरूसँग, सन् १९१३ मा न्युयोर्कमा आर्मरी प्रदर्शनी, र सन् १९१४ मा बर्लिनमा महत्वपूर्ण समूह प्रदर्शनीहरू भएका थिए,<ref>{{sfnp|Dorn|Leeman|1990}}</ref> [[हेन्क ब्रेमर]] फन गोखको बारेमा सिकाउन र बोल्नमा महत्वपूर्ण भूमिकामा थिए,<ref>{{sfnp|Rovers|2007|loc= 262}}</ref> र उनले [[हेलेन क्रोलर-मुलर]]लाई फन गोखको कलासँग परिचित गराएका थिए जो उनको कामको एक अति उत्सुक सङ्ग्रहकर्ता बनेकी थिइन्।<ref>{{sfnp|Rovers|2007|loc= 258}}</ref> जर्मनेली अभिव्यञ्जनावादका प्रारम्भिक व्यक्तित्वहरू जस्तै [[एमिल नोल्डे]]ले फन गोखको कामप्रति ऋण स्वीकार गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Selz|1968|p= 82}}</ref> फन गोखको प्रसिद्धि [[पहिलो विश्वयुद्ध]]भन्दा पहिले [[अस्ट्रिया]] र [[जर्मनी]]मा सर्वप्रथम शिखरमा पुगेको थियो,<ref>{{sfnp|Weikop|2007|loc= 208}}</ref> जसमा उनको पत्रहरूको तीन खण्डमा १९१४ मा प्रकाशनले सहयोग पुर्‍याएको थियो।<ref>{{sfnp|Naifeh|Smith|2011|loc= 867}}</ref> उनका पत्रहरू अभिव्यञ्जनात्मक र साहित्यिक छन् भने यी पत्रहरूलाई १९औँ शताब्दीको आफ्नो प्रकारको अग्रणी लेखाइको रूपमा वर्णन गरिएको छ।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 19}}</ref> यी पत्रहरूले फन गोखको एउटा शक्तिशाली पौराणिक कथाको सुरुवात गर्दछ जसमा उनलाई एक तीव्र र समर्पित चित्रकारको रूपमा उल्लेख गरि आफ्नो कलाको लागि कष्ट भोगेको र युवावस्थामै मृत्युवरण गरेको भनी वर्णन गर्दछ।<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= x}}</ref> सन् १९३४ मा, उपन्यासकार [[अर्भिङ स्टोन]]ले फन गोखको जीवनमा आधारित एउटा जीवनीपरक उपन्यास लेखे जसको शीर्षक थियो ''[[लस्ट फर लाइफ (उपन्यास)|लस्ट फर लाइफ]]'' राखिएको थियो जुन फन गोखका भाइ थिओलाई लेखेको पत्रहरूमा आधारित थियो।<ref>{{cite web|url=https://www.imdb.com/name/nm0994883/|title=भिन्सेन्त फन गोखका लागि IMDb|website=IMDb|access-date=९ मे २०१९|archive-url=https://web.archive.org/web/20190527102007/https://www.imdb.com/name/nm0994883/|archive-date=२७ मे २०१९|url-status=live}}</ref> यस उपन्यास र सन् १९५६ को यसै नामको चलचित्रले उनको प्रसिद्धिलाई अझै वृद्धि गरेको देखिन्छ। संयुक्त राज्यहरूमा स्टोनले अनुमान लगाएअनुसार, उनको अप्रत्याशित सर्वाधिक बिक्री भएका पुस्तक भन्दा पहिले केही सय मानिसहरूले मात्र फन गोखको बारेमा सुनेका थिए।<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= xii}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=dlhn_Kxgm8g | archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211114/dlhn_Kxgm8g| archive-date=१४ नोभेम्बर २०२१ | url-status=live|title=अर्भिङ स्टोन अन्तर्वार्ता |work= Day at Night|first=जेम्स |last=डे |date=२३ अप्रिल १९७४ |access-date=२ अगस्ट २०१७}}</ref> ===फन गोख सङ्ग्रहालय=== {{मुख्य|फन गोख सङ्ग्रहालय}} [[चित्र:Weesp and Amsterdam (Netherland, June 2020) - 7 (50550627911).jpg|thumb|फन गोख सङ्ग्रहालय, एम्स्टर्डम]] फन गोखको भतिजा [[भिन्सेन्त विलेम फन गोख]] (सन् १८९०–१९७८),<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 253}}</ref> ले आफ्नी आमाको मृत्यु सन् १९२५ मा भएपछि उनीसँग सम्बन्धित सबै सम्पत्तिको उत्तराधिकारी बनेका थिए। सन् १९५० को दशकको प्रारम्भमा उनले चार खण्ड र धेरै भाषाहरूमा प्रस्तुत पत्रहरूको पूर्ण संस्करणको प्रकाशनको व्यवस्था गरेका थिए। त्यसपछि उनले सम्पूर्ण सङ्ग्रह खरीद गर्न र राख्नको लागि एउटा फाउन्डेसनलाई अनुदान दिन डच सरकारसँग वार्ता सुरु गरेका थिए।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 252}}</ref> थिओका छोरा विलेम फन गोखले कलाकृतिहरू सम्भवतः उत्तम अवस्थाहरूमा प्रदर्शित गरिनेछन् भन्ने उद्देश्यले यो परियोजनाको योजना बनाएका थिए। यो परियोजना सन् १९६३ मा सुरु भएको थियोे जहाँ वास्तुकार [[खेरित रितभेल्त]]लाई यसको डिजाइनको जिम्मा दिइएको र सन् १९६४ मा उनको मृत्युपछि [[किशो कुरोकावा]]ले उक्त जिम्मेवारी सम्हालेका थिए।<ref name=nga>{{citation |url=http://www.nga.gov/exhibitions/vgmsm.shtm |title=भान गोगको भान गोगहरू: भान गोग संग्रहालय |date=४ अक्टोबर १९९८ |publisher=नेसनल ग्यालेरी अफ आर्ट |access-date=२३ अप्रिल २०११ |archive-url=https://web.archive.org/web/20100529195527/http://www.nga.gov/exhibitions/vgmsm.shtm |archive-date=२९ मे २०१० |url-status=live }}</ref> सन् १९६० को दशकभरि काम प्रगतिमा रह्यो र यसको भव्य उद्घाटनको लागि सन् १९७२ को वर्षलाई लक्षित गरिएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 253}}</ref> [[फन गोख सङ्ग्रहालय]] सन् १९७३ मा एम्स्टर्डमको [[म्युजियमप्लेन]] मा खुलेको थियो,<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= xiii}}</ref> यो राइक्सम्युजियमपछि नेदरल्यान्ड्सको दोस्रो सबैभन्दा लोकप्रिय सङ्ग्रहालय बन्न सफल भएको थियो नहाँ नियमित रूपमा वार्षिक १५ लाखभन्दा बढी आगन्तुकहरू आउने गर्दथे। सन् २०१५ मा यसले कीर्तिमानी १९ लाख आगन्तुकहरू पाएको थियो।<ref>{{cite news|url=http://www.at5.nl/artikelen/150751/bezoekersrecords_voor_van_gogh_museum_en_nemo|title=Bezoekersrecords voor Van Gogh Museum en NEMO|date=१५ डिसेम्बर २०१५|language=डच|work=AT5|access-date=४ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20160721082453/http://www.at5.nl/artikelen/150751/bezoekersrecords_voor_van_gogh_museum_en_nemo|archive-date=२१ जुलाई २०१६|url-status=live}}</ref> यस सङ्ग्रहालयमा ८५ प्रतिशत आगन्तुकहरू अन्य देशहरूबाट आएका थिए।<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/culture-professionals-network/2015/sep/01/van-gogh-museum-chief-axel-ruger-interview|title=फन गोख सङ्ग्रहालय प्रमुख: हाम्रो आयका स्रोतहरू विविधीकरण गर्नु महत्वपूर्ण छ|last=Caines|first=Matthew|date=१ सेप्टेम्बर २०१५|work=द गार्डियन|access-date=४ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20160826101634/https://www.theguardian.com/culture-professionals-network/2015/sep/01/van-gogh-museum-chief-axel-ruger-interview|archive-date=२६ अगस्ट २०१६|url-status=live}}</ref> == टिप्पणीहरू == {{Reflist|group=note}} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == {{sister project links|auto=1}} * [http://www.vggallery.com/ भिन्सेन्त फन गोख चित्र सङ्ग्राहलय], फन गोखका पत्र तथा कार्यहरूको सम्पूर्ण विवरण * [http://vangoghletters.org/ फन गोखद्वारा लिखित पत्रहरू] {{Webarchive|url=https://wayback.archive-it.org/all/20121025195053/http://vangoghletters.org/vg/ |date=2012-10-25 }} * [http://www.nga.gov/content/ngaweb/education/teachers/teaching-packets/van-gogh.html/ भिन्सेन्त फन गोख] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170920143009/https://www.nga.gov/content/ngaweb/education/teachers/teaching-packets/van-gogh.html/ |date=2017-09-20 }} शिक्षण कार्यक्रम * {{Gutenberg author | id=40599}} * {{Internet Archive author |sname=Vincent van Gogh}} * {{Librivox author |id=6171}} * {{IMDB name}} [[श्रेणी:भिन्सेन्त फन गोख]] [[श्रेणी:सन् १८५३ मा जन्म]] [[श्रेणी:सन् १८९० मा मृत्यु]] [[श्रेणी:चित्रकारहरू]] [[श्रेणी:पुरुष आत्महत्या]] 0q1yz88fl4cl85uf7exwsiq392addmq 1354137 1354136 2026-05-03T05:52:05Z हिमाल सुवेदी 30817 /* जीवनी */ 1354137 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = भिन्सेन्त फन गोख | image = Vincent van Gogh - Self-Portrait - Google Art Project (454045).jpg | alt = A head and shoulders portrait of a thirty something man, with a red beard, facing to the left | caption = सन् १८८७ मा गोखद्वारा बनाइएको उनको आत्म प्रतिमा जसलाई सिकागो कला संस्थानमा राखिएको छ। | birth_name = भिन्सेन्त विलम फन गोख | birth_date = {{Birth date|1853|3|30|df=y}} | birth_place = जुन्दार्त, नेदरल्यान्डस् | death_date = {{Death date and age|df=yes|1890|7|29|1853|3|30}} | death_place = उभेर-सु-वाज, फ्रान्स | death_cause = गोली हानी आत्महत्या | resting_place = उभेर-सु-वाज, फ्रान्स | resting_place_coordinates = {{Coord|49.07531|2.17894|type:landmark_region:FR|format=dms|display=inline}} | movement = उत्तर-प्रभावोत्पादी | education = | field = चित्रकारिता, स्थिर-जीवन अङ्कन, आकृति र भूदृश्य चित्रहरू | family = थिओ फन गोख (भाइ) | notable_works = {{ubl|''[[सिन होर्निक|सिन होर्निक चित्र शृङ्खला]]'' (सन् १८८२-८३)|''आलु भक्षक'' (सन् १८८५)|''सूर्यमुखी फूलहरूको शृङ्खला चित्रण'' (सन् १८८७)|''आर्लेसमा सुत्नेकोठा'' (सन् १८८८)|''[[तारामय रात]]'' (सन् १८८९)|''डाक्टर गचेतको आकृति'' (सन् १८९०)|''कागहरू रहेको गहुँबारी'' (सन् १८९०)|''सियोस्ता'' (सन् १८९०)|''उभेरको गृजाघर'' (सन् १८९०)|''|''[[दुःखी वृद्ध मानिस]]'' (सन् १८९०)}} }} '''भिन्सेन्त विलम फन गोख''' ({{IPA-nl|ˈvɪnsɛnt ˈʋɪləm vɑn ˈɣɔx|lang|Nl-Vincent_van_Gogh.ogg}} (३० मार्च १८५३ – २९ जुलाई १८९०) एक नेदरल्यान्डेेेली उत्तर प्रभावोत्पादी चित्रकार थिए। उनी मरणोपरान्त पश्चिमी कला इतिहासमा सबैभन्दा प्रसिद्ध र प्रभावशाली व्यक्तित्वहरू मध्ये एक थिए। सानै उमेरदेखि चित्रकला सुरु गरेका उनले बीसको दशकको मध्यपछि आफ्नो जीवनको अन्तिम दुई वर्षमा असङ्ख्य प्रसिद्ध चित्रहरू चित्रित गरेका थिए। उनीद्वारा बनाइएका अधिकांश चित्रहरूमा भूपरिदृश्य, सूर्यमुखी, गहुँको खेतहरू आदि समावेश छन्। एक दशकको अवधिमा उनले २,१०० भन्दा बढी चित्रहरू बनाए जसमा ८६० तेल चित्र, १,३०० भन्दा बढी जलनाला, रेखाचित्र तथा भूदृश्यहरू समावेश छन्। उनका प्रारम्भिक कार्यहरू अधिकतम स्थिर जीवन र कृषक श्रमिकहरूको चित्रणमा रङ्गहरूद्वारा सङ्केत गरिएको थियो जसले उनका पछिका चित्रकर्महरूलाई त्यसबाट छुट्टाएको थियो। व्यावसायिक रूपमा असफल भएपनि उनले बनाएका चित्रहरू निकै प्रसिद्ध रहेका छन्।<ref>Tralbaut (1981), 286,287</ref><ref>Hulsker (1990), 390</ref> लामो समयदेखि मानसिक रोगबाट पीडित उनले ३७ वर्षको उमेरमा आत्महत्या गरेका थिए। एक उच्चमध्यम वर्गीय परिवारमा जन्मिएका उनी आफ्नो बाल्यकालदेखिनै शान्त, गम्भीर र विचारशील थिए। युवावस्थामा उनले एक कला व्यवसायिकको रूपमा काम गरेका थिए भने यस क्रममा उनले थुप्रै ठाउँहरूको यात्रा पनि गरेका थिए। तर लन्डनमा स्थानान्तरण भएपछि उनी निकै उदास बनेका थिए। त्यसपछिका दिनहरूमा उनी धार्मिक रूपमा सक्रियता देखाउँदै दक्षिणी बेल्जियममा सेवकको रूपमा समय बिताएका थिए। सन् १८८१ मा आफ्ना आमाबुबासँग घर फर्किनुपूर्व उनले कलामा आधुनिकतावादी प्रवृत्तिहरूको बारेमा थुप्रै जानकारीहरू लिइसकेका थिए र सोही वर्षबाट उनले चित्रकर्म सुरु गरेका थिए। सन् १८८१ मा, चित्रकारिता सुरु गर्नुपूर्व उनी अस्वस्थ बनेका थिए। उनका भाइ थिओले उनलाई आर्थिक रूपमा समर्थन गरेका थिए भने उनीहरू दुवैले मिलेर आफ्ना परिवारजन तथा परिचित मानिसहरूलाई लामो पत्राचार गरेका थिए। सन् १८८६ मा उनले पेरिस बसाइँसराइ गरि एमिले बर्नार्ड र [[पल गोगाँ]] जस्ता ''[[आभँ-गार्द|अग्रगामी]]'' सदस्यहरूलाई भेटेका थिए जसले प्रभाववादी संवेदनशीलताको विरुद्धमा प्रतिक्रिया दिइरहेका थिए। उनको काम विकसित हुँदै जाँदा उनले स्थिर जीवन र स्थानीय परिदृश्यहरूका लागि एउटा नयाँ दृष्टिकोण सिर्जना गरेका थिए। उनका चित्रहरू चम्किलो रङ्गका हुँदै गएको र उनले एउटा यस्तो शैली विकास गरे जुन सन् १८८८ मा फ्रान्सको दक्षिणमा पर्ने [[आर्लेस]] बसाइका क्रममा पूर्ण रूपमा साकार भएको थियो। यस अवधिमा उनले [[जैतूनका रूखहरू (फन गोख शृङ्खला)|जैतूनका रूख]]हरू, [[गहुँ खेत (फन गोख शृङ्खला)|गहुँका खेत]]हरू र [[सूर्यमुखी (फन गोख शृङ्खला)|सूर्यमुखी]] फूलकन शृङ्खलाहरू समावेश गर्न आफ्ना विषयवस्तुहरूलाई फराकिलो बनाएका थिए। फन गोख मानसिक रोगका लहरहरू र भ्रमबाट पीडित रहेको भएतापनि उनी आफ्नो मानसिक स्थिरताको बारेमा चिन्तित थिए। उनले प्रायः आफ्नो शारीरिक स्वास्थ्यलाई बेवास्ता गर्दथे भने उनले राम्रोसँग खाना नखाने र अत्यधिक रक्सी पिउने गर्दथे। गोगाँसँगको उनको मित्रता छुरा प्रहारको विवादपछि समाप्त भएको थियो जब क्रोधमा उनले आफ्नै देब्रे कानको एक भाग काटेका थिए। त्यसपछि उनले साँ-रेमी सहितका मानसिक अस्पतालहरूमा समय बिताएका थिए। अस्पतालबाट फर्किएर पेरिस नजिकैको ओभेर-सुर-वाजमा सरेपछि, उनी [[होमियोप्याथी चिकित्सा पद्धती|होमियोप्याथिक]] चिकित्सक [[पल गचेत]]को रेखदेखमा आएका थिए। उनको डिप्रेसन जारी रहेको र सन् १८९० जुलाई २७ का दिन उनले आफ्नै छातीमा आफैले गोली हानेका थिए। त्यसको दुईदिनपछि चोटका कारण उनको मृत्यु भएको थियो। फन गोख आफ्नो जीवनकालमा असफल बनेका र उनलाई पागल र असफल व्यक्तिको रूपमा पनि लिइने गरिन्थ्यो। आफ्नो आत्महत्यापछि उनी प्रसिद्ध हुँदै गएका र सार्वजनिक कल्पनामा एक सर्वोत्कृष्ट "गलत बुझिएको प्रतिभाशाली" व्यक्तिको रूपमा अवस्थित छन्, यस्तो कलाकार "जहाँ पागलपन र रचनात्मकताका कुराहरू आपसमा जोडिन्छन्"।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 9}}</ref> २०औँ शताब्दीको प्रारम्भमा उनको चित्रकला शैलीका तत्वहरू [[फोभिवाद]] र जर्मन अभिव्यक्तिवादीहरूद्वारा आत्मसात गरिएपछि उनको ख्याति बढ्न थालेको थियो। उनले पछिल्ला दशकहरूमा व्यापक आलोचनात्मक, व्यावसायिक र लोकप्रिय सफलता प्राप्त गरेका र उनलाई एक महत्त्वपूर्ण तर दु:खद चित्रकारको रूपमा सम्झिने गरिन्छ। यस्तो खालको समस्याग्रस्त व्यक्तित्वले पीडित कलाकारको रसरङ्गमय आदर्शलाई प्रतिनिधित्व गर्दछ। == जीवनी == ===प्रारम्भिक वर्षहरू=== भिन्सेन्त विलेम फन गोखको जन्म सन् १८५३ मार्च ३० का दिन मा नेदरल्यान्ड्सको प्रायः क्याथोलिक प्रान्त उत्तरी ब्राबान्ट को चुन्डेर्टमा भएको थियो।{{sfnp|Pomerans|1997|loc= 1}} उनी थिओडोरस फन गोख (सन् १८२२–१८८५), जो डच रिफर्म्ड चर्चका एक मन्त्री थिए र उनकी पत्नी अन्ना कोर्नेलिया कार्बेन्टस (सन् १८१९–१९०७) को सबैभन्दा जेठो जीवित सन्तान थिए। फन गोखलाई उनको हजुरबुबा र आफू जन्मिनुभन्दा ठीक एक वर्ष अगाडि मृत जन्मिएको एउटा भाइको नाम दिइएको थियो।{{efn|group=note|यो सुझाव गरिएको छ कि आफ्नो मृत जेठो दाजुसँग एउटै नाम पाउनुले युवा कलाकारमा गहिरो मनोवैज्ञानिक प्रभाव पारेको हुन सक्छ र उनको कलाका तत्वहरू, जस्तै पुरुष व्यक्तिहरूको जोडीको चित्रण, यससँग सम्बन्धित हुनसक्छ।{{sfnp|Lubin|1972|loc=82–84}}}} उनका हजुरबुबा, भिन्सेन्त (सन् १७८९–१८७४), एक प्रख्यात कला व्यापारी र सन् १८११ मा लिडेन विश्वविद्यालयबाट धर्मशास्त्रमा स्नातक धारक थिए। यी भिन्सेन्तका छ जना छोराहरू जसमध्ये तीन जना कला व्यापारी भए र उनको नाम उनको मामाको नामबाट राखिएको हुन सक्छ, जो एक मूर्तिकार थिए (सन् १७२९–१८०२)।{{sfnp|Erickson|1998|loc= 9}} फन गोखकी आमा [[हेग]]को एक सम्पन्न परिवारबाट आएकी थिइन्।{{sfnp|Naifeh|Smith|2011|loc= 14–16}} उनका बुबा एक मन्त्रीका कान्छा छोरा थिए।{{sfnp|Naifeh|Smith|2011|loc= 59}} उनीहरूको भेट अन्नाकी कान्छी बहिनी, कोर्नेलियाले थियोडोरसका जेठो भाइ भिन्सेन्त (सन्त) सँग विवाह गरेपछि भएको थियो। फन गोखका आमाबुबाको विवाह मे १८५१ मा भएपछि उनीहरू चुन्डर्टमा सरेका थिए।{{sfnp|Naifeh|Smith|2011|loc= 18}} उनका भाइ थिओको जन्म १ मे १८५७ मा भएको थियो। त्यहाँ अर्को भाइ, [[कोर फन गोख|कोर्नेलिस]] (जसलाई "कोर" भनिन्छ), र तीन बहिनीहरू: एलिजाबेथ, अन्ना र [[विल फन गोख|विल]] थिए। आफ्नो जीवनका अन्तिम वर्षहरूमा फन गोख बहिनी विल र कान्छा भाइ थिओसँग मात्र सम्पर्कमा रहेका थिए।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 16}} थियोडोरसको मन्त्रीको तलब निकै थोरै रहेतापनि चर्चले परिवारलाई घर, एउटी नोकर्नी, दुई भान्से, एक माली, एउटा गाडी र घोडा पनि उपलब्ध गराउँथ्यो; उनकी आमा अन्नाले बच्चाहरूमा परिवारको उच्च सामाजिक स्थिति कायम राख्ने कर्तव्य अन्तर्निहित गराएकी थिइन्।{{sfnp|Naifeh|Smith|2011|loc= 31–32}} फन गोख एक गम्भीर र विचारशील बालक थिए।{{sfnp|Sweetman|1990|loc= 13}} उनलाई प्रारम्भिक शिक्षा घरमानै उनकी आमा र एकजना महिलाबाट प्राप्त गरेका थिए भने सन् १८६० मा उनलाई गाउँको विद्यालयमा पढ्न पठाइएको थियो। सन् १८६४ मा, उनलाई जेभेनबर्जेनमा एउटा आवासीय विद्यालयमा राखियो,{{sfnp|Tralbaut|1981|loc= 25–35}} जहाँ उनले आफूलाई त्यागिएको महसुस गरे र उनले घर फर्कन अभियान चलाएका थिए। यसको सट्टा, सन् १८६६ मा, उनका आमाबुबाले उनलाई [[टिलबर्ग]] को माध्यमिक विद्यालय पठाएको भएतापनि उनी त्यहाँपनि अत्यधिक दु:खी बनेका थिए।{{sfnp|Naifeh|Smith|2011|loc=45–49}} कलाप्रतिको उनको रुचि सानै उमेरबाटनै सुरु भएको थियो। उनलाई बाल्यकालमा उनकी आमाले चित्र बनाउन प्रोत्साहित गरिन्,{{sfnp|Naifeh|Smith|2011|loc=36–50}} जसकारण उनका प्रारम्भिक चित्रहरू अभिव्यञ्जक रहेतापनि {{sfnp|Tralbaut|1981|loc= 25–35}} यी कलाकृतिलाई उनका पछिल्ला कामहरूको तीव्रतासँग तुलना गर्न सकिँदैन।{{sfnp|Hulsker|1980|loc=8–9}} पेरिसका एकजना सफल कलाकार कन्स्ट्यान्ट कोर्नेलिस हाइस्मान्स टिलबर्गका विद्यार्थीहरूलाई पढाउँदथे। फन गोखको गहिरो दु:खले पाठहरूलाई ओझेलमा पारेको देखिन्थ्यो, जसको थोरै प्रभाव परेको थियो।{{sfnp|Naifeh|Smith|2011|loc= 48}} मार्च १८६८ मा, उनी अचानक घर फर्किएका थिए। उनले पछि लेखेको एक पत्रमा उनले आफ्नो युवावस्थालाई "कठोर, चिसो र बाँझो" भनेर उल्लेख गरेका थिए।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let403/letter.html Letter 403]|ps= . Vincent to Theo van Gogh, Nieuw-Amsterdam, on or about Monday, 5 November 1883.}} == पत्रहरू == फन गोखको बारेमा सबैभन्दा व्यापक प्राथमिक स्रोत उनको कान्छा भाइ, [[थिओ फन गोख|थिओ]]सँगको पत्राचार हो। उनीहरूको आजीवन मित्रता र भिन्सेन्तको विचार र कला सिद्धान्तको बारेमा ज्ञात अधिकांश कुराहरू, सन् १८७२ देखि १८९० सम्म उनीहरूले आदानप्रदान गरेका सयौँ पत्रहरूमा उल्लेख छन्।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://www.vangoghletters.org/vg "Van Gogh: The Letters"]}} थिओ फन गोख एक [[कला व्यापारी]] थिए र उनले आफ्नो दाजुलाई आर्थिक र भावनात्मक सहयोगका साथै समकालीन कला जगतमा प्रभावशाली व्यक्तिहरूसम्म पहुँच प्रदान गर्न महत्त्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेका थिए।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 19}} थिओले भिन्सेन्तका आफूलाई लेखेका सबै पत्रहरू सुरक्षित राखेको भएतापनि{{sfnp|Pomerans|1997|loc= xv}} भिन्सेन्तले भने आफूले प्राप्त गरेका थोरै मात्र पत्रहरू राखेका थिए। दुवैको मृत्यु भएपछि, थिओकी विधवा [[योहान्ना फन गोख-बोङ्गर]]ले उनीहरूका केही पत्रहरू प्रकाशनको व्यवस्था गरेकी थिइन्। केही सन् १९०६ र १९१३ मा देखा परेका थिए भने अधिकांश पत्रहरू सन् १९१४ मा प्रकाशित भएका थिए।{{sfnp|Rewald|1986|loc= 248}}{{sfnp|Pomerans|1997|loc=ix, xv}} भिन्सेन्तका पत्रहरू सुवाचक र अभिव्यञ्जक छन् जसलाई "डायरीजस्तो आत्मीयता" भएको भनेर वर्णन गरिएको {{sfnp|McQuillan|1989|loc= 19}} र यसका केही भागहरूलाई आत्मकथाको रूपमा लिइन्छ।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 19}} अनुवादक [[अर्नोल्ड पोमरान्स]]ले यस विषयमा लेख्दै तिनीहरूको प्रकाशनले "फन गोखको कलात्मक उपलब्धिको बुझाइमा एउटा नयाँ आयाम थपेको र यस्तो बुझाइ व्यावहारिक रूपमा अरू कुनै चित्रकारले हामीलाई प्रदान गरेको छैनन्।"{{sfnp|Pomerans|1997|loc= ix}} {{Multiple image | align = right | direction = horizontal | header = | header_align = | header_background = | footer = भिन्सेन्त फन गोख (बायाँ) सन् १८७३ मा, जब उनले [[हेग]]मा गोपिल र किए ग्यालेरीमा काम गर्दथे;{{refn|{{harvp|Pickvance|1986|loc= 129}}; {{harvp|Tralbaut|1981|loc= 39.}}}} उनको भाइ, थिओ (दायाँको तस्वीर, सन् १८७८ मा), आजीवन समर्थक र साथी थिए। | footer_align = | footer_background = | width = | image1 = Vincent van Gogh January 1873 (restored).jpg | width1 = 160 | caption1 = | alt1 = कलाकारको नजिकैबाट लिइएको एक तस्वीरमा जवान मानिसको रूपमा उनी उपस्थित छन्। जहाँ उनको बाक्लो र अलपत्र कपालका साथै ठूलो निधार र गहिरा आँखाहरू देख्न सकिन्छ। | image2 = Theo van Gogh May 1878 (restored).jpg | width2 = 160 | caption2 = | alt2 = एक जवान मानिसको नजिकबाट लिइएको तस्वीर, भिन्सेन्तको भाइजस्तै देखिने एक व्यक्ति। }} भिन्सेन्तबाट थिओलाई ६०० भन्दा बढी र थिओबाट भिन्सेन्तलाई करिब ४० पत्रहरू लेखिएका थिए। उनकी बहिनी [[विल फन गोख|विल]]लाई २२ वटा, चित्रकार [[एन्थोन भान रापार्ड]]लाई ५८ वटा, [[एमिफ बेर्नार]]लाई २२ वटा र [[पल सिन्याक]], [[पल गोगाँ]] र समालोचक [[अल्बर्ट ओरिए]]लाई व्यक्तिगत पत्रहरू पठाइएको थियो। पठाइएका केही पत्रहरू रेखाचित्रहरू सहित चित्रित छन्।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 19}} धेरैजसो मितिहीन छन् तर कला इतिहासकारहरू प्रायः तिनीहरूलाई कालक्रमिक क्रममा राख्न सक्षम भएका छन्। प्रतिलेखन र मिति निर्धारणमा समस्याहरू विद्यमान रहेको र विशेषगरी आर्ल्सबाट पठाइएकाहरूमा मिति उल्लेख छैन। त्यहाँ हुँदा, भिन्सेन्तले डच, फ्रान्सेली र अङ्ग्रेजीमा करिब २०० पत्र लेखेका थिए।{{sfnp|Hughes|1990|loc=143}} उनी पेरिसमा बस्दाको दाजुभाइहरूसँगै बस्ने गरेका र पत्राचार गर्नुपर्ने आवश्यकता नभएकाले अभिलेखमा एउटा कालखण्ड देखा पर्दछ।{{sfnp|Pomerans|1997|loc= i–xxvi}} उच्च पारिश्रमिक प्राप्त गर्ने समकालीन कलाकार [[जुल्स ब्रेटन]]को बारेमा भिन्सेन्तले आफ्ना पत्रहरूमा प्रायः उनलाई उल्लेख गरेको पाइन्छ। सन् १८७५ मा थिओलाई लेखेका पत्रहरूमा, भिन्सेन्तले ब्रेटनलाई [[सलुन (पेरिस)|सलुन]]मा देखेको, ब्रेटनका चित्रहरूको बारेमा छलफल गरेको र ब्रेटनको एउटा पुस्तक पठाउने कुरा गरेको तर त्यो फिर्ता गरिने सर्तमा मात्र उल्लेख गर्दछन्।<ref>{{Cite web|title=Vincent van Gogh to Theo van Gogh: 9 December 1875|url=http://www.webexhibits.org/vangogh/letter/3/047.htm|access-date=1 January 2021|website=www.webexhibits.org|archive-date=3 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210303174832/http://www.webexhibits.org/vangogh/letter/3/047.htm|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|title=034 (034, 27): To Theo van Gogh. Paris, Monday, 31 May 1875. – Vincent van Gogh Letters|url=http://www.vangoghletters.org/vg/letters/let034/letter.html|access-date=1 January 2021|website=www.vangoghletters.org|archive-date=2 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210602230108/http://www.vangoghletters.org/vg/letters/let034/letter.html|url-status=live}}</ref> सन् १८८४ मार्चमा रापार्डलाई लेखेको पत्रमा उनले ब्रेटनको एउटा कविताको बारेमा चर्चा गर्दछन् जसले उनको एउटा चित्रलाई प्रेरित गरेको थियो।<ref>{{Cite web|title=The Poem That Inspired a Van Gogh Painting, Written in His Hand|url=https://www.raabcollection.com/autograph/signed-poem-inspired-van-gogh-painting-written-his-hand|access-date=1 January 2021|website=The Raab Collection|language=en-US|archive-date=17 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160417191452/http://www.raabcollection.com/autograph/signed-poem-inspired-van-gogh-painting-written-his-hand|url-status=live}}</ref> सन् १८८५ मा, उनले ब्रेटनको प्रसिद्ध कृति ''द सङ अफ द लार्क'' लाई "राम्रो" भनेर वर्णन गरेका थिए।<ref>{{Cite web|title=500 (503, 406): To Theo van Gogh. Nuenen, Monday, 4 and Tuesday, 5 May 1885. – Vincent van Gogh Letters|url=http://www.vangoghletters.org/vg/letters/let500/letter.html#translation|access-date=1 January 2021|website=www.vangoghletters.org|archive-date=16 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210116090504/http://www.vangoghletters.org/vg/letters/let500/letter.html#translation|url-status=live}}</ref> सन् १८८० मार्चमा, यी पत्रहरूको लगभग बीचमा, फन गोखले कोरिएरेस गाउँमा ब्रेटनलाई भेट्नको लागि {{convert|80|km|mi|adj=on}} पैदल यात्रामा निस्केका र उनी ब्रेटनको सफलता र उनको सम्पत्ति वरिपरिको अग्लो पर्खालबाट डराएर आफ्नो उपस्थिति जनाउन नसकी फर्किएको उल्लेख छ।<ref>{{Cite web|last=Route|first=Van Gogh|title=Vincent van Gogh in Borinage, Belgium|url=https://www.vangoghroute.com/belgium/borinage/|access-date=1 January 2021|website=Van Gogh Route|language=en|archive-date=27 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210327211003/https://www.vangoghroute.com/belgium/borinage/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|last=hoakley|date=6 April 2017|title=Jules Breton's Eternal Harvest: 4 1877–1889|url=https://eclecticlight.co/2017/04/06/jules-bretons-eternal-harvest-4-1877-1889/|access-date=1 January 2021|website=The Eclectic Light Company|language=en|archive-date=15 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210115200759/https://eclecticlight.co/2017/04/06/jules-bretons-eternal-harvest-4-1877-1889/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|title=AN ARTIST IS BORN|url=http://www.awesomestories.com/asset/view/AN-ARTIST-IS-BORN-Vincent-Van-Gogh|access-date=1 January 2021|website=AwesomeStories.com|language=en|archive-date=30 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201030013427/https://www.awesomestories.com/asset/view/AN-ARTIST-IS-BORN-Vincent-Van-Gogh|url-status=live}}</ref> ब्रेटन, फन गोख वा उनको भ्रमणको प्रयासबाट अपरिचित रहेको देखिन्छ। दुई कलाकारहरू बीच कुनै ज्ञात पत्रहरू छैनन् र ब्रेटनको सन् १८९१ को आत्मकथा ''कलाकारको जीवनी''मा छलफल गरिएका समकालीन कलाकारहरूमध्ये फन गोख एक होइनन्। ==शैली र कृतिहरू== ===कलात्मक विकास=== [[चित्र:Vincent van Gogh - Starry Night - Google Art Project.jpg|thumb|''[[रोन नदीमाथि तारामय रात]]'', सन् १८८८। [[Musée d'Orsay|मुजे दोर्से]], पेरिस|alt= रोन नदीमाथि चम्किला ताराहरू बिच अँध्यारो तारामय रातको दृश्य। नदीपारि, टाढाका भवनहरूबाट उज्याला बत्तीहरू रोनको अँध्यारो पानीमा प्रतिबिम्बित भइरहेका छन्।]] फन गोखले विद्यालयमा हुँदा [[जलरङ चित्रकला|जलरङ]] मार्फत चित्र बनाएर रङ भर्ने काम गर्दथे तर उनका यस्ता चित्रकलाहरूका केही उदाहरण मात्र अस्तित्वमा रहेका छन् भने केहीको लेखकत्व विवादित छ।<ref>{{sfnp|Van Heugten|1996|loc= 246–251}}</ref> जब उनले वयस्कको रूपमा कलालाई अपनाए तब उनले यसलाई प्रारम्भिक स्तरबाट सुरु गरेका थिए। सन् १८८२ को प्रारम्भमा, उनका काका कर्नेलिस मारिनसले, जो एम्स्टर्डमको समकालीन कलाको एक प्रसिद्ध ग्यालरीका मालिक थिए, हेगको रेखाचित्रहरूको लागि अनुरोध गरेको भएतापनि फन गोखको काम अपेक्षा अनुसारको भएको थिएन। मारिनसले दोस्रो कमिसन प्रस्ताव गर्दै विषयवस्तुलाई विस्तृत रूपमा निर्दिष्ट गरेतातर परिणामबाट फेरि निराशजनक बनेका थिए। फन गोखले लगनशीलता देखाउँदै उनले आफ्नो स्टुडियोमा परिवर्तनशील सटर र विभिन्न चित्रण सामग्रीहरू र प्रकाशको प्रयोग गरेका थिए। एक वर्षभन्दा बढी समयसम्म उनले एकल आकृतिहरूमा काम जारी राखी&nbsp;– कालो र सेतोमा अत्यन्त विस्तृत अध्ययनहरू गरे{{efn|group=note|कालो र सेतोमा काम गर्ने कलाकारहरू, जस्तै चित्रित पत्रपत्रिकाहरू ''[[द ग्राफिक]]'' वा ''[[द इलस्ट्रेटेड लन्डन न्युज]]'' का लागि, फन गोखका मनपर्ने कलाकारहरू मध्येका थिए। {{sfnp|Pickvance|1974}}}} जसले त्यतिबेला उनलाई केवल आलोचना मात्र दिलाएको थियो। पछि, तिनै कलाकृतिहरूलाई प्रारम्भिक उत्कृष्ट कृतिहरूको रूपमा मान्यता प्राप्त भएको थियो।{{sfnp|Dorn|Keyes|2000}} अगस्ट १८८२ मा, थिओले भिन्सेन्तलाई बाहिरी प्राकृतिक परिवेशमा काम गर्नका लागि सामग्री किन्न पैसा दिएका थिए। भिन्सेन्तले लेखेको एक पत्रमा उनी "नयाँ जोसका साथ चित्र बनाइरहन सक्छन्" भन्ने उल्लेख थियो।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let253/letter.html पत्र २५३]|ps= . भिन्सेन्त फन गोखको तर्फबाट थिओ भान गोगलाई पत्र। हेग, शनिबार, ५ अगस्ट १८८२।}} सन् १८८३ को प्रारम्भदेखि, उनले बहु-आकृति रचनाहरूमा काम गर्न सुरु गरेका थिए। उनले तीमध्ये केहीको तस्वीरहरू खिचाएको भएतापनि उनका भाइले ती चित्रहरू जीवन्त नभएको टिप्पणी गरेपछि उनले ती सबै कृतिहरूलाई नष्ट गरी पुनः [[तेलचित्र|तेल चित्रकला]]तर्फ अग्रसर बनेका थिए। फन गोखले [[हागे स्कुल]]का प्रसिद्ध कलाकारहरू जस्तै [[जोहान हेन्ड्रिक वाइसेनब्रुख|वाइसेनब्रुख]] र [[बर्नार्ड ब्लोमर्स]] तर्फ ध्यान दिए र उनले उनीहरूबाट र हागे स्कुलको दोस्रो पुस्ताका [[थियोफिल द बक|द बक]] र [[हरम्यान जोहानेस भान डर वेले|भान डर वेले]] जस्ता चित्रकारहरूबाट प्राविधिक सल्लाह लिएका थिए।<ref>{{sfnp|Dorn|Schröder|Sillevis|1996}}</ref> देन्थ्रेमा छोटो समय बिताएपछि उनी नेदरल्यान्ड्स कै अर्को सहर नुएनेन सरेका थिए थिए भने त्यहाँ उनले धेरै ठूला चित्रहरूमा काम सुरु गरे तर तीमध्ये अधिकांशलाई उनले नष्ट गरिदिएका थिए। हाल यीमध्ये ''आलु भक्षक'' र यसका केही समकक्षी कृतिहरू मात्र अस्तित्वमा रहेका छन्।<ref>{{sfnp|Dorn|Schröder|Sillevis|1996}}</ref> [[रेज्क्सम्युजियम]]को भ्रमणपछि फन गोले [[रेम्ब्रन्ट]] र [[फ्रान्स हाल्स]] जस्ता कलाकारहरूको छिटो र लाभदायक ब्रसवर्क प्रति आफ्नो प्रशंसा व्यक्त गरेका थिए।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let535/letter.html Letter 535]|ps= To Theo van Gogh. Nuenen, on or about Tuesday, 13 October 1885.}}{{efn|group=note|{{harvp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let535/letter.html Letter 535 ]|ps= To Theo van Gogh. Nuenen, on or about Tuesday, 13 October 1885:{{paragraph break}}मैले पुराना डच चित्रहरू फेरि हेर्दा मलाई विशेषगरी के कुराले प्रभाव पार्‍यो भने ती सामान्यतया चाँडो चित्रित गरिएका थिए। हाल्स, रेम्ब्रान्ट, रुइसडेल जस्ता महान् कलाकारहरू र अन्य धेरैले चित्रहरूलाई सकेसम्म सिधै क्यानभासमा उतारेका छन् र त्यसमा उहाँहरूले धेरै पटक दोहोर्‍याए काम गर्नुभएन। यो कुरालाई पनि कृपया याद गरियोस्—कि यदि त्यो सफल भयो भने, उहाँहरूले त्यसलाई त्यसै छाडिदिन्छन्। विशेषगरी मैले रेम्ब्रन्ट र हाल्सका हातहरूको प्रशंसा गरेँ—ती हातहरू जसमा जीवन थियो तर आजकल मानिसहरूले चाहेजस्तो गरी निखारिएको थिएन... जाडोमा म पुराना चित्रहरूमा देखेका शैलीका विभिन्न कुराहरू अन्वेषण गर्नेछु। मैले आफूलाई आवश्यक पर्ने धेरै कुराहरू देखेँ तर सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा—यसलाई उनीहरू "हतारको कार्य" भन्छन्—त्यो पुराना डच चित्रकारहरूले गज्जबले गरेका थिए। त्यो—हतारको कार्य—थोरै ब्रसको स्ट्रोकहरूका साथ, उनीहरू अहिले यसको बारेमा सुन्न चाहँदैनन्—तर परिणाम कति सत्य हुन्छ।{{paragraph break}}}}}} आफ्ना धेरै कमजोरीहरू अनुभव र प्राविधिक विशेषज्ञताको कमीले गर्दा भएको कुरामा उनी सचेत थिए,{{sfnp|Dorn|Schröder|Sillevis|1996}} त्यसैले नोभेम्बर १८८५ मा उनले सिक्न र आफ्नो सीप विकास गर्न एन्टवर्प र पछि पेरिसको यात्रा गरेका थिए।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 708}} [[चित्र:Van_Gogh_The_Olive_Trees..jpg|thumb|''[[जैतुनका रुखहरू (फन गोख शृङ्खला)|जैतुनका रुखहरू र पृष्ठभूमिमा अल्पाइल्स]]'', सन् १८८९। आधुनिक कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क|alt=हरियो घुमाउरो जैतुनका रुखहरूको एउटा वर्गाकार चित्र; पृष्ठभूमिमा नीलो पहाडहरू र माथि नीलो आकाशमा सेतो बादलहरू।]] थिओले ''आलु भक्षक''मा प्रयोग गरिएको गाढा रङ्गको आलोचना गरेका थिए जसलाई उनले आधुनिक शैलीका लागि अनुपयुक्त ठान्दथे।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=18}} सन् १८८६ र १८८७ को बीचमा पेरिसमा रहँदा, फन गोखले एउटा नयाँ, हल्का रङ्गको रङ्गमिश्रणमा निपुणता हासिल गर्ने प्रयास गरेका थिए। उनको ''[[पेरे ताँगीको आकृति]]'' (सन् १८८७) ले उज्यालो रङ्गमिश्रणका साथ उनको सफलता देखाउँछ र यो एक विकसित व्यक्तिगत शैलीको प्रमाण पनि हो।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=18–19}} रङ्गको बारेमा [[चार्ल्स ब्लाङ्क]]को ग्रन्थले उनलाई धेरै आकर्षित गरेको र उनलाई पूरक रङ्गहरूसँग काम गर्न प्रेरित गरेको थियो। फन गोखले पछि रङ्गको प्रभाव वर्णनात्मक मात्र नभई त्यो भन्दा माथि हुन्छ भन्ने विश्वास गर्न थालेका थिए भने यस सम्बन्धमा उनले भनेका छन्, "रङ्गले आफैमा केही व्यक्त गर्दछ"।{{sfnp|Sund|1988|loc=666}}{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let537/letter.html Letter 537]|ps= . Vincent to Theo, Nuenen, on or about Wednesday, 28 October 1885.}} ह्युजेसका अनुसार, फन गोखले रङ्गलाई "मनोवैज्ञानिक र नैतिक वजन" भएको रूपमा बुझेका थिए, जसलाई ''[[रात्रिकालीन क्याफे]]''को भड्किलो रातो र हरियो रङ्गहरूमा उदाहरणका रूपमा हेर्न सकिन्छ। यस कार्यबाट उनले "मानवताको भयानक आवेगहरू व्यक्त गर्न" चाहेका थिए।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 7}} पहेँलो रङ्ग उनको लागि सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण थियो, किनभने यसलाई भावनात्मक सत्यको प्रतीक मान्थ्यो। उनले पहेँलो रङ्गलाई सूर्यको प्रकाश, जीवन र ईश्वरको प्रतीकको रूपमा प्रयोग गरेका थिए।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 11}} फन गोख ग्रामीण जीवन र प्रकृतिको चित्रकार बन्न प्रयासरत थिए;{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 232}} आर्ल्समा आफ्नो पहिलो ग्रीष्मकालको समयमा उनले परिदृश्य र परम्परागत ग्रामीण जीवन चित्रण गर्न आफ्नो नयाँ रङ्गमिश्रणको प्रयोग गरेका थिए।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=20}} प्राकृतिक वस्तुहरूको पछाडि एउटा शक्ति अवस्थित हुन्छ भन्ने उनको विश्वासले उनलाई त्यो शक्तिको भाव वा प्रकृतिको सारलाई आफ्नो कलामा कैद गर्ने प्रयास गर्न प्रेरित गरेको थियो जुन कहिलेकाँही प्रतीकहरूको प्रयोग मार्फत प्रकट हुन्थ्यो।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 8–9}} सुरुमा [[जँ-फ्रँस्वा मिले]]बाट प्रतिलिपि गरिएको 'बीउ छर्ने व्यक्ति' चित्रमा उनका प्रस्तुतिहरूले शारीरिक श्रमको वीरताका सम्बन्धमा [[थोमस कार्लाइल]] र [[फ्रेडरिक नित्से]]का विचारहरूको प्रभाव झल्काउँदछन्<ref>{{Cite book |last=Wamberg |first=Jacob |title=Totalitarian Art and Modernity |publisher=Aarhus University Press |year=2010 |editor-last=Rasmussen |editor-first=Mikkel Bolt |pages=36–104 |chapter=Wounded Working Heroes: Seeing Millet and van Gogh through the Cleft Lens of Totalitarianism |editor-last2=Wamberg |editor-first2=Jacob}}</ref> भने यसका साथै यसले ती व्यक्तिलाई प्रचण्ड सूर्यमुनि जीवनको बीउ छरिरहेका ख्रीष्टको रूपमा उभ्याउँदा यसले फन गोखको धार्मिक विश्वासलाई पनि दर्शाउँदछ। {{sfnp|Sund|1988|loc=668}} यी त्यस्ता विषय र प्रसङ्गहरू थिए जसमा उनी बारम्बार फर्केर परिमार्जन र विकास गरिरहन्थे।{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 236}} उनका फूलका चित्रहरू प्रतीकात्मकताले भरिएको भएतापनि परम्परागत इसाई प्रतिमा विज्ञान प्रयोग गर्नुको सट्टा उनले आफ्नै नयाँ शैली बनाएका थिए जहाँ जीवन सूर्यमुनि बाँचिन्छ र काम भनेको जीवनको एउटा रूपक हो भन्ने अवधारणा राख्दछ।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 12}} आर्ल्समा वसन्त ऋतुका फूलहरू चित्रण गरेर र उज्यालो सूर्यको प्रकाशलाई कैद गर्न सिकेर आत्मविश्वास प्राप्त गरेपछि, उनी 'बीउ छर्ने मानिस' चित्रण गर्न तयार भएका थिए।{{sfnp|Sund|1988|loc=666}} [[चित्र:Vincent Willem van Gogh 098.jpg|thumb|''एटेनको बगैँचाको सम्झना'', सन् १८८८। [[हेर्मिट्टाग सङ्ग्रहालय]], सेन्ट पिटर्सबर्ग|alt=दुई महिलाहरूको नजिकको एउटा वर्गाकार चित्र जसमा एकजनाले छाता समातेकी छिन् भने अर्की महिलाले फूल समातेकी छिन्। तिनीहरूको पछाडि एक जवान महिला छिन् जो जङ्गली फूलहरूको ठूलो ओछ्यानमा फूलहरू टिपिरहेकी छिन्। तिनीहरू नदीको किनारमा घुमाउरो बाटोमा बगैँचाबाट हिँडिरहेका देखिन्छन्।]] उनले "यथार्थको भेष" भन्ने परिधिभित्रै रहे{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 223}} र धेरै शैलीगत गरिएका कार्यहरूको आलोचना गरेका थिए।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=21}} उनले पछि लेखेका थिए, ''तारामय रात''को अमूर्तता धेरै टाढा गएको र त्यसमा यथार्थ रूपमै "पृष्ठभूमिमा धेरै टाढा हराएको" थियो।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=21}} ह्युजेसले यसलाई चरम काल्पनिक आनन्दको क्षणको रूपमा वर्णन गर्दछन् जसमा ताराहरू एउटा ठूलो घुमाउरो रूपमा छन् जसले [[होकुसाई]]को ''[[कानागावाको विशाल आँधी]]'' को सम्झना दिलाउँछ यसका साथै माथि आकाशको चाल तल पृथ्वीमा रहेको साइप्रसको रूखको चालमा प्रतिबिम्बित हुन्छ र चित्रकारको परिकल्पना "रङ्गको बाक्लो र जोडदार मिश्रण" मा अनुवाद भएको छ।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 8}} सन् १८८५ र १८९० मा उनको मृत्युको बीचमा, फन गोखले एउटा 'ओभर' (कृतिको सङ्ग्रह) निर्माण गरिरहेको देखिन्छ।{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 224}} यो एउटा यस्तो सङ्ग्रह जसले उनको व्यक्तिगत दृष्टिकोणलाई प्रतिबिम्बित गर्थ्यो र यो व्यावसायिक रूपमा सफल हुन सक्थ्यो। उनी ब्लाङ्कको शैलीको परिभाषाबाट प्रभावित थिए, जस अनुसार एउटा साँचो चित्रकलाका लागि रङ्ग, परिप्रेक्ष्य र ब्रसको स्ट्रोकको सर्वोत्तम प्रयोग आवश्यक हुन्छ। फन गोखले आफूले निपुणता हासिल गरेको ठानेका चित्रहरूलाई "उद्देश्यपूर्ण" शब्द प्रयोग गर्दथे जबकि अन्यलाई उनले केवल अध्ययनका रूपमा लिन्थे।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=16–17}} उनले धेरै अध्ययन शृङ्खलाहरूको चित्रण गरेका {{sfnp|van Uitert|1981|loc= 223}} थिए जसमध्ये धेरैजसो निर्जीव वस्तुहरू थिए। यस्ता कलाकृतिहरू उनले रङ्गको प्रयोगको रूपमा वा साथीहरूलाई उपहार दिनका लागि बनाइएका थिए।{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 242}} आर्ल्सको कामले उनको 'ओभर' मा ठूलो योगदान पुर्‍याएको थियो त्यस समयका उनले सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण ठानेका चित्रहरूमा ''बीउ छर्ने मानिस'', ''रात्रिकालीन क्याफे'', ''[[एटेनको बगैँचाको सम्झना (आर्ल्सका महिलाहरू)|आर्ल्सका महिलाहरू]]'' र ''तारामय रात'' थिए। तिनीहरूको फराकिलो ब्रस स्ट्रोक, आविष्कारशील परिप्रेक्ष्य, रङ्ग, रूपरेखा र डिजाइनका साथ, यी चित्रहरूले उनले खोजेको शैलीलाई प्रतिनिधित्व गर्दछन्।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=21}} ===प्रमुख शृङ्खलाहरू=== [[चित्र:L'Arlésienne- Madame Joseph-Michel Ginoux (Marie Julien, 1848–1911) MET DT1396.jpg|thumb|upright|''लार्लेसियन: म्याडम गिनोक्स पुस्तकहरूका साथ'', नोभेम्बर १८८८। मेट्रोपोलिटन कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क|alt=एउटी सुसज्जित महिला आफ्नो दायाँ तर्फ (अवलोकनकर्ताको बायाँ) फर्किएर बसेकी छिन्। उनको काखमा दुईवटा पुस्तकहरू छन् र उनले पहेंलो पृष्ठभूमिको विपरीत गाढा रङ्गका लुगाहरू लगाएकी छिन्।]] फन गोखको शैलीगत विकासहरू सामान्यतया उनले युरोपका विभिन्न स्थानहरूमा बिताएका समयहरूसँग जोडिएका छन्। उनी स्थानीय संस्कृति र प्रकाशको अवस्थामा आफूलाई समाहित गर्न रुचाउँथे, यद्यपि उनले आफ्नो कार्यकालभरि एक उच्च व्यक्तिगत दृश्य दृष्टिकोण कायम राखेका थिए। एक कलाकारको रूपमा उनको विकास ढिलो थियो र उनी आफ्ना चित्रकलाका सीमाहरूको बारेमा सचेत थिए। फन गोख प्रायः नयाँ दृश्य उत्तेजनाहरूको सम्पर्कमा आउन र त्यसको माध्यमबाट आफ्नो प्राविधिक सीप विकास गर्नका लागि घर फर्किरहन्थे।{{sfnp|McQuillan|1989|loc=138}} कला इतिहासकार मेलिसा म्याक्विलनको विश्वास अनुसार यी बसाईँसराईहरूले पछिल्ला शैलीगत परिवर्तनहरूलाई पनि प्रतिबिम्बित गर्दछन् भने फन गोखले द्वन्द्वबाट बच्न र जब आदर्शवादी कलाकारले आफ्नो तत्कालीन अवस्थाको यथार्थको सामना गर्नुपर्थ्यो, तब त्यसलाई सम्हाल्ने संयन्त्र को रूपमा यी बसाईं सराईहरूलाई प्रयोग गर्दथे।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 193}} ====व्यक्तिका आकृतिहरू ==== फन गोखले व्यक्तिचित्रण आफ्नो सबैभन्दा ठूलो रुचिको विषय भएको बताएका थिए। सन् १८९० मा उनले लेखेका थिए, "मेरो पेशामा बाँकी सबै कुराभन्दा म जे कुराप्रति सबैभन्दा बढी भावुक छु, त्यो व्यक्तिचित्र हो, आधुनिक व्यक्तिचित्र।"<ref>{{Cite web |title=879 (883, W22): To Willemien van Gogh. Auvers-sur-Oise, Thursday, 5 June 1890. - Vincent van Gogh Letters |url=https://www.vangoghletters.org/vg/letters/let879/letter.html#translation |access-date=20 October 2022 |website=www.vangoghletters.org}}</ref> यो "चित्रकलामा एक मात्र यस्तो कुरा हो जसले मलाई गहिरो रूपमा छुन्छ र मलाई अनन्तको आभास दिन्छ।"{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 242}}{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let652/letter.html Letter 652]|ps= . Vincent to Theo van Gogh. Arles, Tuesday, 31 July 1888.}} उनले आफ्नी बहिनीलाई लेखेका थिए, उनी यस्ता व्यक्तिचित्रहरू बनाउन चाहन्छन् जुन चिरस्थायी रहोस् र उनले फोटोग्राफिक यथार्थवादको लक्ष्य राख्नुको सट्टा तिनीहरूको भावना र चरित्र कैद गर्न रङ्गको प्रयोग गर्नेछन्।{{refn|{{harvp|Channing|Bradley|2007|loc=67}}; {{harvp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let879/letter.html Letter 879]|ps= . Vincent to Willemien van Gogh. Auvers-sur-Oise, Thursday, 5 June 1890.}}}} फन गोखका सबैभन्दा नजिकका व्यक्तिहरू उनका व्यक्तिचित्रहरूमा प्रायः अनुपस्थित रहेतापनि उनले आफ्ना भाइ थिओको विरलै मात्र चित्र बनाएका थिए। उनकी आमाका व्यक्तिचित्रहरू भने तस्वीरहरूबाट बनाइएका थिए।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 198}} फन गोखले आर्ल्सका पोस्टमास्टर जोसेफ रोलिन र उनको परिवारको बारम्बार चित्र बनाएका थिए। ''ला बर्सेउज''का पाँचवटा संस्करणहरूमा, फन गोखले अगस्टिन रोलिनलाई चित्रण गरेका छन् जसले आफ्नो काखमा नदेखिने शिशु छोरीको कोक्रो हल्लाउन एउटा डोरी शान्तपूर्वक समातेकी छिन्। फन गोखले यसलाई सूर्यमुखी फूलका चित्रहरूको बीचमा राखेर एउटा 'त्रिपट्ट' (तीनवटा प्यानल भएको चित्र) को केन्द्रीय छविको रूपमा बनाउने योजना बनाएका थिए।<ref>{{Cite web |date=October 2004 |title=Vincent van Gogh (1853-1890) |url=https://www.metmuseum.org/toah/hd/gogh/hd_gogh.htm |access-date=20 October 2022 |website=www.metmuseum.org}}</ref> <gallery widths="135px" heights="165px" class="center"> File:Van Gogh - Bildnis der Mutter des Künstlers.jpeg|alt=एकजना बूढी महिला राम्रो लुगा लगाएर बसेको बेला बनाइएको नजिकको चित्र जो बायाँ तर्फ (दर्शकको दायाँ) फर्किएर बसेकी छिन्। उनको ओठमा मुस्कान छ र उनले गाढा रङ्गको माथिल्लो भाग र टोपी लगाएकी छिन्, जीवन्त हरियो पृष्ठभूमिको सामु।|''कलाकारकी आमाको चित्र'', अक्टोबर १८८८, नर्टन सिमोन कला सङ्ग्रहालय, पासाडेना, क्यालिफोर्निया File:Vincent van Gogh - Eugène Boch - Google Art Project.jpg|alt=एक तीव्र युवकको नजिकको चित्र, कोट र टाईसहित राम्रो लुगा लगाएको, उनको दायाँ तर्फ (दर्शकको बायाँ) फर्किएको, उनको जुँगा र गोटी दाह्री छ र उनी पृष्ठभूमिमा तारायुक्त आकाशको सामु उभिएका छन्।|''युजिन बोख (तारामय आकाशको अगाडि कवि)'', सन् १८८८, [[मुजे दोर्से]], पेरिस File:Vincent van Gogh - Portret van de postbode Joseph Roulin.jpg|alt=जुँगा र दाह्री भएको एक मध्यम उमेरको पुरुषको चित्र कुर्सीमा बसेको उनको बायाँ तर्फ (दर्शकको दायाँ) फर्किएको। उनको अनुहारमा विचारशील भाव छ र उनका हातहरू खाली छन् जबकि उनको बायाँ हात टेबलमा टिकेको छ, उनले गाढा निलो वर्दी र टोपी लगाएका छन्, फिक्का निलो पृष्ठभूमिको सामु।|''पोस्टम्यान जोसेफ रुलिनको चित्र'' (सन् १८४१–१९०३), अगस्ट १८८८ को सुरु, बोस्टन File:Vincent Willem van Gogh 084.jpg|alt=एक बूढी राम्रो लुगा लगाएकी महिला उनको दायाँ तर्फ (दर्शकको बायाँ) फर्किएर बसेकी छिन्। उनले आफ्ना हातहरू काखमा जोडेकी छिन्, र उनले गाढा रंगको माथिल्लो भाग र हरियो पोशाक लगाएकी छिन्, जीवन्त फूलको वालपेपर पृष्ठभूमिको सामु।|''ला बेर्सेज (अगुस्तँ रुलिन)'', सन् १८८९, बोस्टन </gallery> {{clear}} ====आत्म-चित्रहरू==== [[चित्र:Self-Portrait (Van Gogh September 1889).jpg|alt= बायाँ तर्फबाट भिन्सेन्त फन गोको एउटा चित्र, जसको अत्यन्तै तीव्र, एकाग्र हेराई र रातो दाह्री छ।|thumb|180x180px|''आत्म-चित्र'', सेप्टेम्बर १८८९। [[मुजे दोर्से]]]] फन गोखले सन् १८८५ र १८८९ को बीचमा ४३ भन्दा बढी आत्म-चित्रहरू बनाएका थिए।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 15}}{{efn|group=note|[[रेमब्रन्ट]] थोरै प्रमुख चित्रकारहरू मध्ये एक हुन् जसले ५० भन्दा बढी आत्म-चित्रहरूको उत्पादन गरेर यो सङ्ख्यालाई उछिनेका छन् तर उनले चालीस वर्षको अवधिमा यसो गरेका थिए।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 15}}}} ती आत्मचित्रहरूलाई प्रायः शृङ्खलाहरूमा पूरा गरिएको थियो। उदाहरणका लागि सन् १८८७ को मध्यतिर पेरिसमा कोरिएका चित्रहरू उनको मृत्यु हुनुभन्दा केही समय अघिसम्म जारी रहेका थिए।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc=263–269, 653}} सामान्यतया यी चित्रहरू अध्ययनका रूपमा थिए, जुन उनले अरूसँग घुलमिल हुन हिचकिचाउने समयमा वा मोडलहरूको अभाव हुँदा आफैलाई चित्रण गरेर बनाएका थिए।{{sfnp|van Uitert|1981|loc= 242}}{{sfnp|Sund|2002|loc= 261}} फन गोखका आत्म-चित्रहरूले उच्च स्तरको आत्म-निरीक्षण झल्काउँछन्।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 10}} यी चित्रहरू प्राय: उनको जीवनका महत्त्वपूर्ण अवधिहरूलाई अङ्कित गर्ने उद्देश्यले बनाइएका थिए; उदाहरणका लागि, सन् १८८७ को मध्यतिरको पेरिस शृङ्खला त्यस समयमा कोरिएको थियो जब उनी क्लद मोनेत, पल सेजाने र सिग्नाकबारे सचेत भएका थिए।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 265–269}} ''खैरो ह्याट टोपी सहितको स्व-चित्र''मा, रङका भारी रेखाहरू क्यानभासमा बाहिरतिर फैलिएका छन्। यो त्यस अवधिको उनको सबैभन्दा प्रसिद्ध आत्म-चित्रहरू मध्ये एक हो, "यसको अत्यधिक व्यवस्थित लयबद्ध ब्रसस्ट्रोक र नियो-इम्प्रेसनिस्ट भण्डारबाट लिइएको नवीन प्रकाश पुञ्जलाई फन गोख आफैले 'उद्देश्यपूर्ण' क्यानभास भनेका थिए"।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=83}} यिनीहरूमा शारीरिक स्वरूपका विभिन्न प्रतिनिधित्वहरू छन्।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 15}} फन गोखको मानसिक र शारीरिक अवस्था सामान्यतया स्पष्ट देखिन्छ; उनी अस्तव्यस्त, नकोरिएको वा उपेक्षित दाह्रीमा, धसिएका आँखाहरू, कमजोर बङ्गारा, वा दाँत झरेको अवस्थामा देखिन सक्छन्। केही चित्रमा उनलाई लामो अनुहार वा प्रस्ट देखिने खप्पर, वा तिखो र सतर्क विशेषताहरूसहित देखाइएको छ। उनका कपाललाई कहिलेकाहीँ चम्किलो रातो र कहिलेकाहीँ खरानी रङमा चित्रण गरिएको छ।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 15}} फन गोखका स्व-चित्रहरू शैलीगत रूपमा भिन्न छन्। डिसेम्बर १८८८ पछि कोरिएका चित्रहरूमा जीवन्त रङहरूको कडा विरोधाभासले उनको छालाको थकित फिक्कापनलाई उजागर गर्दछ।{{sfnp|Sund|2002|loc= 261}} केहीले कलाकारलाई दाह्रीसहित र अरूले दाह्री बिना चित्रण गर्छन्। उनले आफ्नो कान काटेपछि कोरिएका चित्रहरूमा उनलाई पट्टि बाँधिएको अवस्थामा देखिन सकिन्छ। थोरै चित्रहरूमा मात्र उनले आफूलाई चित्रकारको रूपमा चित्रण गरेका छन्।{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 15}} साँ-रेमीमा कोरिएका चित्रहरूले टाउकोलाई दायाँ तर्फबाट देखाउँछन्, जुन उनको क्षतिग्रस्त कानको विपरित पक्ष हो, किनकि उनले ऐनामा देखिएको आफ्नो प्रतिबिम्बलाई चित्रण गरेका थिए।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 535–537}}{{sfnp|Cohen|2003|loc=305–306}} <gallery widths="165" heights="165" class="center"> File:Vincent van Gogh - Self-portrait with grey felt hat - Google Art Project.jpg|alt=भिन्सेन्त फन गोखको बायाँबाट बनाइएको चित्र, आरामदार तर केन्द्रित दृष्टि, रातो दाह्री र खैरो टोपी लगाएका।|''खैरो ढल्केको ह्याट टोपीसहितको आत्म-चित्र'', हिउँद १८८७–८८। फन गोख सङ्ग्रहालय, एम्स्टर्डम File:Van Gogh Self-Portrait with Straw Hat 1887-Metropolitan.jpg|alt=भिन्सेन्त फन गोखको बायाँ पट्टीको चित्र, आरामदायी अभिव्यक्ति, रातो दाह्री र परालको टोपी लगाएका।|''[[परालको टोपीसहितको आत्म-चित्र]]'', पेरिस, हिउँद १८८७–८८। मेट्रोपोलिटन कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क File:Vincent van Gogh, Self-Portrait, 1889, NGA 106382.jpg|alt=भिन्सेन्त फन गोखको बायाँको (राम्रो कान), हातमा रङ्गमिश्रण सामग्री र ब्रसहरू। उनले निलो पोशाक लगाएका छन् भने उनको पहेँलो कपाल र दाह्री छ। पृष्ठभूमि गहिरो बैजनी रङ्गको छ।|''आत्म-चित्र'', सन् १८८९। नेसनल ग्यालरी अफ आर्ट, वासिङ्टन, डिसी। उनको साँ-रेमीका आत्म-चित्रहरूले अक्षत कान देखाउँछन्, जुन ऐनामा प्रतिबिम्बित भएअनुसार छ। File:Vincent Willem van Gogh 102.jpg|alt=भिन्सेन्त फन गोखको बायाँपट्टीको चित्र (राम्रो कान), दाह्रीविहीन।|''[[दाह्रीविहीन आत्म-चित्र]]'', (लगभग सेप्टेम्बर १८८९) यो फन गोखको अन्तिम आत्म-चित्र हुन सक्छ, जुन उनले आफ्नी आमालाई जन्मदिनको उपहारस्वरूप दिएका थिए।{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 131}}{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let806/letter.html#n-16 Letter 806, note 16]|ps= . Vincent to Theo van Gogh. Saint-Rémy-de-Provence, Saturday, 28 September 1889.}} </gallery> ====साइप्रस र जैतुनका रुखहरू==== [[चित्र:Vincent van Gogh - Road with Cypress and Star - c. 12-15 May 1890.jpg|thumb|upright|''[[साइप्रस र तारासहितको सडक]]'', मे १८९०, क्रेलर-मुलर सङ्ग्रहालय, ओटर्लो|alt= सडको छेउमा एउटा ठूलो साइप्रस रूखको चित्र, दुई व्यक्ति हिँड्दै, उनीहरूको पछाडि एउटा गाडा र घोडा र पृष्ठभूमिमा एउटा हरियो घर, तीव्र तारायुक्त आकाश मुनि।]] पन्ध्रवटा क्यानभासले साइप्रस रूखहरूलाई चित्रण गर्दछ, जुन रूखप्रति उनी आर्ल्समा मोहित भएका थिए।{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 101, 189–191}} उनले ती रूखहरूमा जीवन भर्ने काम गरेका थिए जसलाई परम्परागत रूपमा मृत्युको प्रतीक मानिन्थ्यो।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 8–9}} आर्ल्समा उनले सुरु गरेको साइप्रसको शृङ्खलामा रूखहरू टाढा, खेतहरूमा हावा रोक्ने बाधाको रूपमा चित्रित थिए; साँ-रेमीमा हुँदा उनले तिनलाई अग्रभूमिमा ल्याएका थिए।{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 110}} भिन्सेन्तले मे १८८९ मा थिओलाई लेखेको एक पत्र यस प्रकार छ: "साइप्रसले अझै मलाई व्यस्त राखेको छ, म तिनीहरूसँग मेरो सूर्यमुखीहरूको क्यानभासजस्तै केही गर्न चाहन्छु"; उनले थपे, "ती रेखा र अनुपातमा सुन्दर छन्, मिस्रको स्मारक स्तम्भ जस्तो।"{{sfnp|Rewald|1978|loc= 311}} सन् १८८९ को मध्यमा र उनकी बहिनी विलको अनुरोधमा, फन गोखले ''[[साइप्रस भएको गहुँको खेत]]'' का धेरै साना संस्करणहरूको चित्रण गरेका थिए।{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 132–133}} यी कृतिहरू घुमाउरो र बाक्लो रङ्ग प्रयोगका कारण विशेष छन्। यी चित्रहरूमा ''तारायुक्त रात'' पर्दछ जसमा साइप्रसले अग्रभूमिमा प्रभुत्व जमाउँछन्।{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 101, 189–191}} यसका अतिरिक्त, साइप्रसहरूलाई अग्रभूमिमा राखि बनाइएका अन्य उल्लेखनीय कृतिहरूमा ''साइप्रस'' (सन् १८८९), ''दुई व्यक्तिसहितको साइप्रस'' (सन् १८८९–९०) र ''[[साइप्रस र तारासहितको सडक]]'' (सन् १८९०) आदि समावेश छन्।{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 101}} सन् १८८९ को अन्तिम छ वा सात महिनाको अवधिमा, उनले जैतुनका रूखहरूका कम्तीमा पन्ध्र चित्रहरू पनि सिर्जना गरेका थिए जसलाई उनले समयको माग वा बाध्यकारी ठान्दथे।<ref name="NGA">{{cite web |url=http://www.nga.gov/collection/gallery/gg84/gg84-46627.html |title=The Olive Garden, 1889 |year=2011 |work=Collection |publisher=National Gallery of Art, Washington, DC |access-date=25 March 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110510143650/http://www.nga.gov/collection/gallery/gg84/gg84-46627.html |archive-date=10 May 2011 |url-status=live }}</ref> यी कृतिहरूमध्ये ''[[जैतुनको रूख (फन गोख शृङ्खला)|पृष्ठभूमिमा एल्पिलस सहितको जैतुनका रूखहरू]]'' (सन् १८८९) छ, जसको बारेमा उनले आफ्नो भाइलाई लेखेको पत्रमा भने, "अन्ततः मसँग जैतुनसहितको एउटा परिदृश्य छ।"{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 101}} साँ-रेमीमा हुँदा, फन गोखले आश्रय बाहिर समय बिताए, जहाँ उनले जैतुनका बगैँचामा रूखहरू चित्रित गरेका थिए। यी कृतिहरूमा, प्राकृतिक जीवनलाई बाङ्गो र ग्रन्थीले भरिएको (गठियाले ग्रस्त) रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ।{{sfnp|Hughes|2002|loc= 8–9}} <gallery widths="165" heights="165" class="center"> File:Van Gogh Starry Night Drawing.jpg|alt=एउटा परिदृश्यको चित्र जसमा तारायुक्त रातको आकाशले चित्रको दुई-तिहाइ भाग ओगटेको छ। बायाँ अग्रभूमिमा एउटा साइप्रस रूख चित्रको तल्लो भागदेखि माथिल्लो भागसम्म फैलिएको छ। बायाँतिर, गाउँको घर र अग्लो टुप्पो भएको एउटा चर्च पर्वत शृङ्खलाको फेदमा समूहबद्ध छन्। माथि दायाँतिर एउटा चन्द्रमा छ जसलाई प्रकाशको घेराद्वार घेरिएको छ। त्यहाँ धेरै चम्किला ठूला र साना ताराहरू छन् जो प्रत्येक घुमाउरो प्रभामण्डलले घेरिएका छन्। आकाशको केन्द्रमा आकाशगङ्गालाई दोहोरो घुमाउरो भुमरीको रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ।|''तारामय रातमा साइप्रस'', सन् १८८९ मा बनाएको चित्र पछि फन गोखले बाँसको कलम प्रयोग गरि बनाएको चित्र File:Van Gogh - Zypressen mit zwei weiblichen Figuren.jpeg|alt=साइप्रस रूखहरूको ठूलो समूहको चित्र, जसको छेउमा दुई युवती हिँडिरहेका छन्, पृष्ठभूमिमा एउटा ठूलो घर, बादलले ढाकिएको नीलो आकाश मुनि।|''साइप्रस र दुई महिला'', फेब्रुअरी १८९०। क्रेलर-मुलर सङ्ग्रहालय, ओटर्लो, नेदरल्यान्ड्स File:Vincent van Gogh - Wheat Field with Cypresses - Google Art Project.jpg|alt=उज्यालो दिउँसोको आकाश मुनि दुई ठूला साइप्रसका रूखहरूको चित्र, पहाड, झाडी, फूल र रूखहरूको परिदृश्यमा गहुँको खेतको छेउमा।|''[[साइप्रस भएको गहुँको खेत]]'', सेप्टेम्बर सन् १८८९। मेट्रोपोलिटन कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क File:Vincent Van Gogh 0016.jpg|alt=दुई ठूला साइप्रस रूखहरूको चित्र, दिउँसोको अन्तिम आकाश मुनि, एउटा चन्द्रमा सहित।|''साइप्रस'', सन् १८८९। मेट्रोपोलिटन कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क </gallery> ====बगैँचाहरू==== ''[[फूल फुल्ने बगैँचाहरू]]'' (''फुल्ने बगैँचाहरू'' पनि भनिने) फन गोखको फेब्रुअरी १८८८ मा आर्ल्समा आगमन पछि पूरा भएका पहिलो समूहका कृतिहरू मध्ये एक हुन्। यसमा सङ्ग्रहीत १४ वटा चित्रहरूले आशावादी, आनन्दित र दृश्यात्मक रूपमा वसन्तको विकासलाई अभिव्यक्त गर्दछन्। यी चित्रहरू संवेदनशील र मानवविहीन छन्। यस चित्र शृङ्खलालाई उनले छोटो समयमा चित्रण गरेर सकाएका र उनले यस शृङ्खलामा प्रभाववादको एउटा संस्करण ल्याएका थिए जुन यस अवधिमा व्यक्तिगत शैलीको बलियो भावनाको उभिएको थियो। फुल्ने रूखहरूको क्षणभङ्गुरता र ऋतुको समाप्ति उनको अनित्यताको भावना र आर्ल्समा नयाँ सुरुवातको विश्वाससँग मेल खाएजस्तो देखिन्थ्यो। त्यो वसन्तमा रूखहरू फुल्दा, उनले "एउटा यस्तो विषयवस्तुको संसार भेट्टाए जुन अझ बढी जापानी हुन सक्दैनथ्यो।"{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 331–333}} भिन्सेन्तले २१ अप्रिल १८८८ मा थिओलाई लेखेअनुसार, उनसँग १० वटा बगैँचाहरू छन् र "चेरीको रूखको एउटा ठूलो [चित्र] उनले बिगारेको थिए।"{{sfnp|Pickvance|1984|loc=45–53}} यस अवधिमा फन गोखले छायाँहरूको अधीनमा रहेर रूखहरूलाई चित्रण गरी प्रकाशको प्रयोगमा निपुणता हासिल गरेका थिए भने यी चित्रहरू हेर्दा तिनै चित्रित वस्तुहरू वास्तविक प्रकाशको स्रोत हुन् जस्तो देखिन्थ्यो। {{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 331–333}} अर्को वर्षको सुरुमा उनले बगैँचाहरूको अर्को सानो समूह चित्रण गरे जसमा ''[[आर्ल्सको दृश्य, फुल्ने बगैँचाहरू]]'' समावेश छ।{{sfnp|Hulsker|1980|loc=385}} फन गोख दक्षिणी फ्रान्सको परिदृश्य र वनस्पतिबाट मोहित थिए भने उनी प्रायः आर्ल्स नजिकैका खेतका बगैँचाहरूमा जाने गर्दथे। भूमध्यसागरीय जलवायुको जीवन्त प्रकाशमा उनको रङ्गमिश्रण कला उल्लेखनीय रूपमा उज्ज्वल भएको थियो।{{sfnp|Fell |1997|loc= 32}} <gallery widths="165" heights="165" class="center"> File:Van Gogh - Blühender Pfirsichbaum.jpeg|alt=उज्यालो नीलो आकाश मुनि काठको बार नजिकै फुल्ने बगैंचामा दुई गुलाबी आरुका रूखहरूको एक वाटरकलर|''फुलिरहेको गुलाबी आरुको रूख (मौभको सम्झना)'', जलरङ्ग चित्रण, मार्च १८८८। क्रेलर-मुलर संग्रहालय File:Vincent van Gogh - De roze boomgaard - Google Art Project.jpg|alt=उज्यालो नीलो आकाश मुनि फूल फुल्ने बगैँचाको एक चित्र।|''गुलाबी बगैँचा'', मार्च १८८८। फन गोख सङ्ग्रहालय, एम्स्टर्डम File:Van Gogh - Blühender Obstgarten, von Zypressen umgeben.jpeg|alt=उज्यालो नीलो आकाश मुनि ठूला साइप्रस रूखहरूले घेरिएको काठको तगारो नजिकै धेरै रूखहरूको फूल फुल्ने बगैँचाको एक चित्र।|''साइप्रसले घेरिएको फुलिरहेको बगैँचा'', अप्रिल १८८८। क्रेलर-मुलर सङ्ग्रहालय, ओटर्लो, नेदरल्यान्ड्स File:Vincent Van Gogh 0018.jpg|alt=तीनवटा फुलिरहेका रूखहरूको नजिकको दृश्य, जसको पछाडि एउटा ठूलो बगैँचा र खेत देख्न सकिन्छ जहाँ एकजना मानिस काम गरिरहेको छ, पृष्ठभूमिमा भवन र घरहरूले भरिएको एउटा गाउँ, उज्यालो आकाश मुनि।|''[[आर्ल्सको दृश्य, फुल्ने बगैँचाहरू]]'', अप्रिल १८८९। नोए पिनाकोथेके, म्युनिख </gallery> ==== गहुँका खेतहरू ==== [[चित्र:Vincent van Gogh - Wheatfield under thunderclouds - Google Art Project.jpg|thumb|upright=1.4|''[[गर्जनशील बादलमुनि गहुँको खेत]]'', सन् १८९०, [[फन गोख सङ्ग्रहालय]], एम्स्टर्डम, नेदरल्यान्ड्स|alt= गहुँको खेतको एक विस्तृत चित्रको बीचमा हरियो पहाडहरू र अँध्यारो तथा डरलाग्दो आकाशलाई चित्रण गरिएको छ।]] फन गोखले आर्ल्स वरपरको परिदृश्यको भ्रमणका क्रममा धेरै चित्रण यात्राहरू गरेका थिए। उनले अन्न, गहुँका खेत र क्षेत्रका अन्य ग्रामीण स्थलचिह्नहरूका चित्रहरू बनाएका थिए जसमा ''पुरानो मिल'' (सन् १८८८) पनि समावेश छ भने यो गहुँका खेतहरू भन्दा परको मनोरम संरचनाको उत्कृष्ट उदाहरण हो।{{sfnp|Pickvance|1984|loc= 177}} हेग, एन्टवर्प र पेरिसको बसाइँका विभिन्न विन्दुहरूमा फन गोखले आफ्नो झ्यालबाट देखिने दृश्य चित्रण गरेका थिए। यी कृतिहरू ''[[गहुँको खेत]]'' शृङ्खलामा परिणत भएका थिए जसमा साँ-रेमीको आश्रयमा उनको कोठाबाट देखिने दृश्य चित्रण गरिएको छ।{{sfnp|Hulsker|1980|loc=390–394}} फन गोखद्वारा चित्रित उनका अन्तिम चित्रहरू प्रायः उदास किसिमका भएतापनि यिनीहरू अनिवार्य रूपमा आशावादी रहेको र यी चित्रहरूले फन गोखको मृत्युको समयसम्म पनि, स्पष्ट मानसिक स्वास्थ्यमा फर्कने उनको इच्छालाई प्रतिबिम्बित गर्दछन्। तैपनि उनका केही अन्तिम कृतिहरूले उनको गहिरिँदै गएको चिन्तालाई प्रतिबिम्बित गर्दछ।{{sfnp|van Uitert|van Tilborgh|van Heugten|1990|loc=283}}{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 680–686}} जुलाई १८९० मा, ओभरबाट लेखेको एक पत्रमा फन गोखले "पहाडहरूको विरुद्धको विशाल मैदान, समुद्रजस्तै असीम, नाजुक पहेँलो" मा उनी तल्लीन भएका छन् भनी उल्लेख गरेका थिए।{{sfnp|Edwards|1989|loc=115}} फन गोखले मे महिनामा खेतहरूबाट मोहित बनेका थिए जतिबेला गहुँ काँचो र हरियो थियो। उनको ''सेतो घर सहित ओभरमा गहुँका खेतहरू''ले पहेँलो र नीलोको अधिक मौन रङ्गमिश्रण देखाउँदछ, जसले एक आदर्श सद्भावको भावना सिर्जना गर्दछ।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 654}} लगभग १० जुलाई १८९० मा, फन गोखले थिओलाई "अशान्त आकाशमुनि गहुँका विशाल खेतहरू" बारे लेखेका थिए।{{refn|{{harvp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let898/letter.html Letter 898]|ps= . Vincent to Theo van Gogh and Jo van Gogh-Bonger. Auvers-sur-Oise, on or about Thursday, 10 July 1890.}}}} ''[[कागहरू सहितको गहुँको खेत]]''ले आफ्नो अन्तिम दिनहरूमा कलाकारको मानसिक अवस्था देखाउँदछ; हल्स्करले यस कृतिलाई "डरलाग्दो आकाश र अपशकुन कागहरू सहितको विनाशले भरिएको चित्र" भनेर वर्णन गरेका थिए।{{sfnp|Hulsker|1990|loc=478–479}} यसको गाढा रङ्गमिश्रण र भारी ब्रसस्ट्रोकहरूले खतराको भावना व्यक्त गर्दछन्।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 680}} <gallery widths="165px" heights="135px" class="center"> File:Van Gogh - Enclosed Wheat Field with Rising Sun (KM 106.596).jpg|alt= गहुँको खेत, नदी, घरहरू, पहाडहरू र उदाउँदो सूर्यको एक उज्ज्वल लगभग वर्गाकार चित्र।|''उदाउँदो सूर्यसहितको बन्द गहुँको खेत'', मे १८८९, क्रेलर-मुलर सङ्ग्रहालय, ओटर्लो, नेदरल्यान्ड्स File:Vincent Willem van Gogh, Dutch - Rain - Google Art Project.jpg|alt= बाक्लो मुसलधारे पानीमा गहुँको खेतको एउटा लगभग वर्गाकार चित्र।|''[[वर्षा (फन गोख)|वर्षा]]'' वा ''पानीमा बन्द गहुँको खेत'', नोभेम्बर १८८९, [[फिलाडेल्फिया कला सङ्ग्रहालय]], [[फिलाडेल्फिया]] File:Evening landscape at moonrise - Van Gogh.jpg|alt= परालका थुप्राहरू भएको अँध्यारो गहुँको खेतको लगभग वर्गाकार चित्र, उदाउँदो पूर्ण जून मुनि पृष्ठभूमिमा नदी र पहाडहरू सहित।|''[[गहुँका खेतहरू]]'', जुन १८८९ को सुरुमा। क्रेलर-मुलर सङ्ग्रहालय, ओटर्लो File:Vincent van Gogh - House at Auvers - Google Art Project.jpg|alt= दिउँसोको समयमा गहुँको खेतको लगभग वर्गाकार चित्र, पृष्ठभूमिमा परिदृश्य र एउटा सेतो घर सहित।|''सेतो घर सहित ओभेरमा गहुँको खेत'', जुन १८९०, [[फिलिप्स सङ्ग्रह]], वासिङ्टन, डिसी </gallery> ====फूलहरू==== [[चित्र:Vincent Willem van Gogh 127.jpg|thumb|upright|''स्थिर जीवन: चौध सूर्यमुखीहरू सहितको फूलदानी'', अगस्ट १८८८। नेसनल ग्यालेरी, लन्डन|alt=उज्यालो पहेँलो पृष्ठभूमिको विरुद्ध पहेँलो सतहमा सूर्यमुखीहरू रहेको एउटा सिरेमिक फूलदानी।]] फन गोखले फूलहरू सहित धेरै परिदृश्यहरू चित्रण गरेका थिए जसमा गुलाफ, पुस्कर र [[सूर्यमुखी]] जस्ता फूलहरू समावेश छन्। केहीले रङ्ग भाषामा उनको रुचि र जापानी [[उकियो-ए]]मा पनि उनको रुचिलाई प्रतिबिम्बित गर्दछन्।{{sfnp|Pickvance|1986|loc= 80–81, 184–187}} मर्दै गरेका सूर्यमुखीहरूको दुई शृङ्खलाहरू रहेका छन्। पहिलो सन् १८८७ मा पेरिसमा चित्रण गरिएको थियो र यसले भुइँमा सुतेका फूलहरू देखाउँदछ। दोस्रो शृङ्खला एक वर्षपछि आर्ल्समा पूरा भएको थियो र यो बिहानीको सुरुवातको उज्यालोमा राखिएको फूलदानीमा गुच्छाहरूको हो।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 413}} दुवै बाक्लो तहको रङको कामबाट निर्मित छन् जसले, लन्डन नेसनल ग्यालेरीका अनुसार, "बीउको टाउकोको बनावट" लाई उजागर गर्दछ।<ref>{{cite web|url=https://www.nationalgallery.org.uk/paintings/vincent-van-gogh-sunflowers|title=Vincent van Gogh; Sunflowers; NG3863|publisher=National Gallery, London|access-date=1 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160812154012/http://www.nationalgallery.org.uk/paintings/vincent-van-gogh-sunflowers|archive-date=12 August 2016|url-status=live}}</ref> यी शृङ्खलाहरूमा, फन गोख आफ्ना चित्रहरूलाई व्यक्तिपरकता र भावनाले भर्ने आफ्नो सामान्य रुचिमा नढालेर यसको सट्टामा दुवै शृङ्खला गोगाँलाई आफ्नो प्राविधिक कौशल र कार्य विधिहरू प्रदर्शन गर्नका लागि बनाइएको {{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 411}} थियो जसले भ्रमण गर्न लागेका थिए। सन् १८८८ का चित्रहरू कलाकारको लागि आशावादको एक दुर्लभ अवधिमा सिर्जना गरिएको थियो। भिन्सेन्तले अगस्ट १८८८ मा थिओलाई लेखेकको पत्र यसप्रकार छ; {{quote|म मार्सेइजले (मार्सेइजका मानिसहरू) बुएबेस (परिकार) खाँदाजस्तो उत्साहका साथ चित्रण गर्दै छु, यसले तपाईँलाई आश्चर्यचकित पार्दैन जब यो ठूला सूर्यमुखीहरू चित्रण गर्ने प्रश्न आउँछ&nbsp;... यदि मैले यो योजना पूरा गरेँ भने त्यहाँ एउटा दर्जन चित्रहरू हुनेछन्। त्यसैले सम्पूर्ण कुरा नीलो र पहेँलोमा एउटा तालमेल मिल्नेछ। म यसमा हरेक बिहान, सूर्योदयदेखि काम गर्दछु। किनभने फूलहरू चाँडै ओइलाउँछन् र यो सबै एकै पटकमा गर्ने कुरा हो।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://vangoghletters.org/vg/letters/let666/letter.html Letter 666]|ps= . Vincent to Theo van Gogh. Arles, Tuesday, 21 or Wednesday, 22 August 1888.}}}} गोगाँको भ्रमणको प्रत्याशामा पर्खालहरू सजाउनको लागि सूर्यमुखीहरू चित्रण गरिएको थियो भने फन गोखले आर्ल्समा ''[[पहेँलो घरको पाहुना कोठा]]'' वरिपरि व्यक्तिगत कृतिहरू राखेका थिए। गोगाँ गहिरो रूपमा प्रभावित भए र पछि पेरिस संस्करणहरू मध्ये उनले दुईवटा प्राप्त गरेका थिए।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 411}} गोगाँको प्रस्थान पछि, फन गोखले सूर्यमुखीहरूको दुई प्रमुख संस्करणहरूलाई ''बेर्सेज त्रिपट्ट''को एउटा अंशको रूपमा कल्पना गरे र तिनीहरूलाई आफ्नो ''ले भँ'' ब्रसेल्स प्रदर्शनीमा समावेश गरेका थिए। आज यस शृङ्खलाका प्रमुख भागहरू उनका सबैभन्दा प्रसिद्ध चित्रहरू मध्येमा पर्दछन्। यी चित्रहरू पहेँलो रङ्गको रोगसूचक अर्थ र पहेँलो घरसँग यसको सम्बन्ध, ब्रसस्ट्रोकहरूको अभिव्यञ्जनावाद र प्रायः गाढा पृष्ठभूमिहरू विरुद्धको तिनीहरूको विपरितताको लागि परिचित छ।{{sfnp|Walther|Metzger|1994|loc= 417}} <gallery widths="165" heights="165" class="center"> File:Vincent Willem van Gogh 128.jpg|alt=फिक्का नीलो पृष्ठभूमिको विरुद्ध पहेँलो सतहमा सूर्यमुखीहरू सहितको एउटा सिरेमिक फूलदानी।|''[[सूर्यमुखी (फन गोख शृङ्खला)|स्थिर जीवन: बाह्र सूर्यमुखीहरू सहितको फूलदानी]]'', अगस्ट १८८८। नोए पिनाकोथेके, म्युनिख File:Irises-Vincent van Gogh.jpg|alt=बगैँचामा उब्जिएको आइरिस। त्यहाँ खाली माटो देखिन्छ र पृष्ठभूमिमा सुन्तला रङ्गका फूलहरू छन्।|''आइरिस (चित्रकला)'', मे १८८९। जे. पल गेती सङ्ग्रहालय, लस एन्जलस File:Vincent van Gogh - Almond blossom - Google Art Project.jpg|alt=फिक्का नीलो आकाशको विरुद्ध रूखको हाँगाहरूमा फिक्का गुलाबी फूलहरू।|''बदामको फूल'', फेब्रुअरी १८९०। फन गोख सङ्ग्रहालय, एम्स्टर्डम File:Vincent van Gogh - Irises - Google Art Project.jpg|alt=पहेँलो फूलदानीमा आइरिस फूलहरू र केही हरियो पातहरू।|''स्थिर जीवन: पहेँलो पृष्ठभूमिको विरुद्ध आइरिसहरू सहितको फूलदानी'', मे १८९०, फन गोख सङ्ग्रहालय, एम्स्टर्डम{{sfnp|Naifeh|Smith|2011|loc= 819–820}} <!-- File:Van Gogh - Vase of Roses.jpg|alt=फिक्का हरियो पृष्ठभूमिको विरुद्ध हरियो फूलदानीमा फिक्का गुलाबी गुलाब।|''स्थिर जीवन: गुलाफहरू सहितको फूलदानी'', मे १८९०, मेट्रोपोलिटन कला सङ्ग्रहालय, न्युयोर्क{{sfnp|Naifeh|Smith|2011|loc= 819–820}} --> </gallery> {{clear}} == प्रतिष्ठा र विरासत == [[चित्र:Jo van Gogh-Bonger, by Woodbury and Page-2.jpg|thumb|upright|[[योहाना फन गोख-बोङ्गर]], सन् १८८९|alt=एक जवान महिलाको सहज अभिव्यक्ति र हल्का मुस्कानका साथ टाउकोको औपचारिक श्यामश्वेत तस्वीर]] सन् १८८० को दशकको अन्त्यतिर फन गोखको पहिलो प्रदर्शनीहरू पछि कलाकार, कला समीक्षक, व्यापारी र सङ्कलनकर्ताहरू माझ उनको प्रतिष्ठा निरन्तर बढ्दै गएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref> सन् १८८७ मा, [[अँद्रे आन्तोन]]ले पेरिसको [[थिएटर लिब्र]]मा [[जर्ज सुरात]] र [[पल सिन्याक]]का कामहरूसँगै फन गोखका चित्रहरू पनि राखेका थिए भने तीमध्ये केही जुलियन टाङ्गुईले प्राप्त गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 305}}</ref> सन् १८८९ मा, अल्बर्ट ओरियरले ''ल मोदेरनिस्त इलुस्त्रे'' पत्रिकामा उनको कामलाई "आगो, तीव्रता र घाम" को विशेषता भएको भनी वर्णन गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 307}}</ref> जनवरी १८९० मा ब्रसेल्सको सोस्येते दे-आर्तिस्त एँदेपाँदाँ ({{भाषा-फ्रान्सेली|Société des Artistes Indépendants}}) मा उनका १० वटा चित्रहरू प्रदर्शन गरिएका थिए।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc=72}}</ref> फ्रान्सेली राष्ट्रपति [[सादी कार्नो|मारी फ्रँस्वा सादी कार्नो]] फन गोखको कामबाट प्रभावित भएको भनिएको थियो।<ref>{{cite news |url=https://www.telegraph.co.uk/news/2018/08/27/van-gogh-not-unappreciated-lifetime-myth-busting-letter-shows/ |title=Van Gogh was not unappreciated in his lifetime, myth-busting letter shows |work=The Daily Telegraph |last=Furness |first=Hannah |date=27 August 2018 |access-date=7 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180908015803/https://www.telegraph.co.uk/news/2018/08/27/van-gogh-not-unappreciated-lifetime-myth-busting-letter-shows/ |archive-date=8 September 2018 |url-status=live }}</ref> फन गोखको मृत्युपछि, ब्रसेल्स, पेरिस, हेग र एन्टवर्पमा स्मृति प्रदर्शनीहरू आयोजना गरिएका थिए। उनका कामहरू ''[[ले भँ]]''मा छवटा चित्रहरू सहित धेरै उच्च-प्रोफाइल प्रदर्शनीहरूमा देखाइएका थिए भने सन् १८९१ मा ब्रसेल्समा एक पूर्वव्यापी प्रदर्शनी भएको थियो।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc=72}}</ref> सन् १८९२ मा [[ओक्तेभे मिर्बेउ]]ले लेखेका थिए, फन गोखको आत्महत्या कलाका लागि "एक असीमित दुखद क्षति थियो... यद्यपि जनता उनको भव्य अन्त्येष्टिमा भीड लागेनन् र बिचारा भिन्सेन्त फन गोख, जसको मृत्युको अर्थ प्रतिभाको एउटा सुन्दर ज्वाला निभ्नु हो, उनी आफ्नो जीवन जस्तै गुमनाम र उपेक्षित भएर मृत्युमा गए।"<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 305}}</ref> सन् १८९१ जनवरीमा उनका भाइ थिओको मृत्युले भिन्सेन्तको सबैभन्दा ठूलो र राम्रो पहुँच भएको समर्थकलाई गुमेको थियो।<ref>{{sfnp|Sund|2002|loc= 310}}</ref> थिओकी विधवा योहान फन गोख-बोङ्गर बीसको दशककी डच महिला थिइन् जसले न त आफ्नो पतिलाई न त जेठाजुलाई धेरै समयदेखि चिनेकी थिइन्। उनले अचानक सयौँ चित्र, पत्र र रेखाचित्रहरूका साथै आफ्नो शिशु छोरा भिन्सेन्त विलेम फन गोखको हेरचाह गर्नुपर्ने भएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref>{{efn|group=note|उनको पति परिवारको एकमात्र सहारा थिए, र योहानासँग पेरिसमा एउटा कोठा, केही फर्निचरका सामानहरू र जेठाजुका चित्रहरू मात्र बाँकी थिए, जसलाई त्यस समयमा "कुनै मूल्य नभएको" रूपमा हेरिन्थ्यो।{{sfnp|Van Gogh|2009|loc=[http://www.webexhibits.org/vangogh/memoir/nephew/1.html Memoirs of V.W. van Gogh]}}}} गोगाँ फन गोखको प्रतिष्ठा बढाउन सहयोग गर्ने पक्षमा थिएनन् र जोका भाइ एन्ड्रिज बोङ्गर पनि उनको कामको बारेमा खासै उत्साहित देखिएनन्।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 244–254}}</ref> समीक्षकहरूमध्ये फन गोखका प्रारम्भिक समर्थकहरू मध्ये एक, ओरियरको सन् १८९२ मा २७ वर्षको उमेरमा [[टाइफाइड|टाइफाइड ज्वरो]]का कारण मृत्यु भएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> [[चित्र:Vincent Van Gogh 0013.jpg|thumb|right|upright|''त्रास्कोँ जाने बाटोमा चित्रकार'', अगस्ट १८८८ (दोस्रो विश्वयुद्धमा आगोले नष्ट भएको)|alt=एउटा परालको टोपी लगाएको मानिस, क्यानभास र पेन्टबक्स बोकेर, रूखले घेरिएको, पातहरू छरिएको ग्रामीण सडकमा देब्रेतिर हिँडिरहेको चित्र]] सन् १८९२ मा, [[एमिल बेर्नार]]ले [[पेरिस]]मा फन गोखको चित्रहरूको एउटा सानो एकल प्रदर्शनी आयोजना गरेका थिए भने [[जुल्याँ ताँगी]]ले फन-गोख-बोङ्गरबाट पठाइएका धेरै चित्रहरूसहित फन गोखका अन्य चित्रहरूलाई प्रदर्शनमा राखेका थिए। अप्रिल १८९४ मा, पेरिसको [[दुराँ-रुएल]] ग्यालरीले फन गोखको कलाकृतिहरूबाट १० वटा चित्रहरू बिक्रीको लागि स्वीकार गर्न सहमति जनाएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> सन् १८९६ मा, त्यतिबेलाका एक अज्ञात कला फाभिवादी विद्यार्थी चित्रकार [[हेनरी मातिस]]ले ब्रिटनीको बेल इल टापूमा जोन रसेलसँग भेट्न गएका थिए।<ref>{{sfnp| Spurling|1998|loc= 119–138}}</ref> <ref name=abc>{{cite web|url=http://www.abc.net.au/rn/arts/booktalk/stories/s1430343.htm|title=अज्ञात मातिस&nbsp;... – पुस्तक वार्ता|last=हिलरी स्पर्लिङसँग अन्तर्वार्ता|date=८ जुन २००५|work=ABC Online|access-date=१ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20111012112023/http://www.abc.net.au/rn/arts/booktalk/stories/s1430343.htm|archive-date=१२ अक्टोबर २०११|url-status=live}}</ref> रसेल फन गोखको घनिष्ठ मित्र थिए; उनले मातिसलाई डच चित्रकारको कामसँग परिचित गराएर उनलाई फन गोखको एउटा रेखाचित्र दिएका थिए। फन गोखबाट प्रभावित भएर, मातिसले माटोको रङ्गको चित्रकला छोडेर चम्किला रङ्गहरू अपनाएका थिए।<ref name=abc/>{{sfnp|Spurling|1998|loc= 138}} सन् १९०१ मा पेरिसमा, बर्नहाइम-ज्युन ग्यालरीमा फन गोखको एउटा ठूलो पूर्वव्यापी प्रदर्शनी आयोजना गरिएको थियो जसले [[आन्द्रे देराँ]] र [[मौरिस द भ्लामिङ्क]]लाई उत्साहित तुल्याएको र फाभिवादको उदयमा योगदान पुर्‍याएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 245}}</ref> सन् १९१२ मा कोलोनमा सोन्डरबुन्ड कलाकारहरूसँग, सन् १९१३ मा न्युयोर्कमा आर्मरी प्रदर्शनी, र सन् १९१४ मा बर्लिनमा महत्वपूर्ण समूह प्रदर्शनीहरू भएका थिए,<ref>{{sfnp|Dorn|Leeman|1990}}</ref> [[हेन्क ब्रेमर]] फन गोखको बारेमा सिकाउन र बोल्नमा महत्वपूर्ण भूमिकामा थिए,<ref>{{sfnp|Rovers|2007|loc= 262}}</ref> र उनले [[हेलेन क्रोलर-मुलर]]लाई फन गोखको कलासँग परिचित गराएका थिए जो उनको कामको एक अति उत्सुक सङ्ग्रहकर्ता बनेकी थिइन्।<ref>{{sfnp|Rovers|2007|loc= 258}}</ref> जर्मनेली अभिव्यञ्जनावादका प्रारम्भिक व्यक्तित्वहरू जस्तै [[एमिल नोल्डे]]ले फन गोखको कामप्रति ऋण स्वीकार गरेका थिए।<ref>{{sfnp|Selz|1968|p= 82}}</ref> फन गोखको प्रसिद्धि [[पहिलो विश्वयुद्ध]]भन्दा पहिले [[अस्ट्रिया]] र [[जर्मनी]]मा सर्वप्रथम शिखरमा पुगेको थियो,<ref>{{sfnp|Weikop|2007|loc= 208}}</ref> जसमा उनको पत्रहरूको तीन खण्डमा १९१४ मा प्रकाशनले सहयोग पुर्‍याएको थियो।<ref>{{sfnp|Naifeh|Smith|2011|loc= 867}}</ref> उनका पत्रहरू अभिव्यञ्जनात्मक र साहित्यिक छन् भने यी पत्रहरूलाई १९औँ शताब्दीको आफ्नो प्रकारको अग्रणी लेखाइको रूपमा वर्णन गरिएको छ।<ref>{{sfnp|McQuillan|1989|loc= 19}}</ref> यी पत्रहरूले फन गोखको एउटा शक्तिशाली पौराणिक कथाको सुरुवात गर्दछ जसमा उनलाई एक तीव्र र समर्पित चित्रकारको रूपमा उल्लेख गरि आफ्नो कलाको लागि कष्ट भोगेको र युवावस्थामै मृत्युवरण गरेको भनी वर्णन गर्दछ।<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= x}}</ref> सन् १९३४ मा, उपन्यासकार [[अर्भिङ स्टोन]]ले फन गोखको जीवनमा आधारित एउटा जीवनीपरक उपन्यास लेखे जसको शीर्षक थियो ''[[लस्ट फर लाइफ (उपन्यास)|लस्ट फर लाइफ]]'' राखिएको थियो जुन फन गोखका भाइ थिओलाई लेखेको पत्रहरूमा आधारित थियो।<ref>{{cite web|url=https://www.imdb.com/name/nm0994883/|title=भिन्सेन्त फन गोखका लागि IMDb|website=IMDb|access-date=९ मे २०१९|archive-url=https://web.archive.org/web/20190527102007/https://www.imdb.com/name/nm0994883/|archive-date=२७ मे २०१९|url-status=live}}</ref> यस उपन्यास र सन् १९५६ को यसै नामको चलचित्रले उनको प्रसिद्धिलाई अझै वृद्धि गरेको देखिन्छ। संयुक्त राज्यहरूमा स्टोनले अनुमान लगाएअनुसार, उनको अप्रत्याशित सर्वाधिक बिक्री भएका पुस्तक भन्दा पहिले केही सय मानिसहरूले मात्र फन गोखको बारेमा सुनेका थिए।<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= xii}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=dlhn_Kxgm8g | archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211114/dlhn_Kxgm8g| archive-date=१४ नोभेम्बर २०२१ | url-status=live|title=अर्भिङ स्टोन अन्तर्वार्ता |work= Day at Night|first=जेम्स |last=डे |date=२३ अप्रिल १९७४ |access-date=२ अगस्ट २०१७}}</ref> ===फन गोख सङ्ग्रहालय=== {{मुख्य|फन गोख सङ्ग्रहालय}} [[चित्र:Weesp and Amsterdam (Netherland, June 2020) - 7 (50550627911).jpg|thumb|फन गोख सङ्ग्रहालय, एम्स्टर्डम]] फन गोखको भतिजा [[भिन्सेन्त विलेम फन गोख]] (सन् १८९०–१९७८),<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 253}}</ref> ले आफ्नी आमाको मृत्यु सन् १९२५ मा भएपछि उनीसँग सम्बन्धित सबै सम्पत्तिको उत्तराधिकारी बनेका थिए। सन् १९५० को दशकको प्रारम्भमा उनले चार खण्ड र धेरै भाषाहरूमा प्रस्तुत पत्रहरूको पूर्ण संस्करणको प्रकाशनको व्यवस्था गरेका थिए। त्यसपछि उनले सम्पूर्ण सङ्ग्रह खरीद गर्न र राख्नको लागि एउटा फाउन्डेसनलाई अनुदान दिन डच सरकारसँग वार्ता सुरु गरेका थिए।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 252}}</ref> थिओका छोरा विलेम फन गोखले कलाकृतिहरू सम्भवतः उत्तम अवस्थाहरूमा प्रदर्शित गरिनेछन् भन्ने उद्देश्यले यो परियोजनाको योजना बनाएका थिए। यो परियोजना सन् १९६३ मा सुरु भएको थियोे जहाँ वास्तुकार [[खेरित रितभेल्त]]लाई यसको डिजाइनको जिम्मा दिइएको र सन् १९६४ मा उनको मृत्युपछि [[किशो कुरोकावा]]ले उक्त जिम्मेवारी सम्हालेका थिए।<ref name=nga>{{citation |url=http://www.nga.gov/exhibitions/vgmsm.shtm |title=भान गोगको भान गोगहरू: भान गोग संग्रहालय |date=४ अक्टोबर १९९८ |publisher=नेसनल ग्यालेरी अफ आर्ट |access-date=२३ अप्रिल २०११ |archive-url=https://web.archive.org/web/20100529195527/http://www.nga.gov/exhibitions/vgmsm.shtm |archive-date=२९ मे २०१० |url-status=live }}</ref> सन् १९६० को दशकभरि काम प्रगतिमा रह्यो र यसको भव्य उद्घाटनको लागि सन् १९७२ को वर्षलाई लक्षित गरिएको थियो।<ref>{{sfnp| Rewald|1986|loc= 253}}</ref> [[फन गोख सङ्ग्रहालय]] सन् १९७३ मा एम्स्टर्डमको [[म्युजियमप्लेन]] मा खुलेको थियो,<ref>{{sfnp|Pomerans|1997|loc= xiii}}</ref> यो राइक्सम्युजियमपछि नेदरल्यान्ड्सको दोस्रो सबैभन्दा लोकप्रिय सङ्ग्रहालय बन्न सफल भएको थियो नहाँ नियमित रूपमा वार्षिक १५ लाखभन्दा बढी आगन्तुकहरू आउने गर्दथे। सन् २०१५ मा यसले कीर्तिमानी १९ लाख आगन्तुकहरू पाएको थियो।<ref>{{cite news|url=http://www.at5.nl/artikelen/150751/bezoekersrecords_voor_van_gogh_museum_en_nemo|title=Bezoekersrecords voor Van Gogh Museum en NEMO|date=१५ डिसेम्बर २०१५|language=डच|work=AT5|access-date=४ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20160721082453/http://www.at5.nl/artikelen/150751/bezoekersrecords_voor_van_gogh_museum_en_nemo|archive-date=२१ जुलाई २०१६|url-status=live}}</ref> यस सङ्ग्रहालयमा ८५ प्रतिशत आगन्तुकहरू अन्य देशहरूबाट आएका थिए।<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/culture-professionals-network/2015/sep/01/van-gogh-museum-chief-axel-ruger-interview|title=फन गोख सङ्ग्रहालय प्रमुख: हाम्रो आयका स्रोतहरू विविधीकरण गर्नु महत्वपूर्ण छ|last=Caines|first=Matthew|date=१ सेप्टेम्बर २०१५|work=द गार्डियन|access-date=४ अगस्ट २०१६|archive-url=https://web.archive.org/web/20160826101634/https://www.theguardian.com/culture-professionals-network/2015/sep/01/van-gogh-museum-chief-axel-ruger-interview|archive-date=२६ अगस्ट २०१६|url-status=live}}</ref> == टिप्पणीहरू == {{Reflist|group=note}} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == {{sister project links|auto=1}} * [http://www.vggallery.com/ भिन्सेन्त फन गोख चित्र सङ्ग्राहलय], फन गोखका पत्र तथा कार्यहरूको सम्पूर्ण विवरण * [http://vangoghletters.org/ फन गोखद्वारा लिखित पत्रहरू] {{Webarchive|url=https://wayback.archive-it.org/all/20121025195053/http://vangoghletters.org/vg/ |date=2012-10-25 }} * [http://www.nga.gov/content/ngaweb/education/teachers/teaching-packets/van-gogh.html/ भिन्सेन्त फन गोख] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170920143009/https://www.nga.gov/content/ngaweb/education/teachers/teaching-packets/van-gogh.html/ |date=2017-09-20 }} शिक्षण कार्यक्रम * {{Gutenberg author | id=40599}} * {{Internet Archive author |sname=Vincent van Gogh}} * {{Librivox author |id=6171}} * {{IMDB name}} [[श्रेणी:भिन्सेन्त फन गोख]] [[श्रेणी:सन् १८५३ मा जन्म]] [[श्रेणी:सन् १८९० मा मृत्यु]] [[श्रेणी:चित्रकारहरू]] [[श्रेणी:पुरुष आत्महत्या]] izwpm81cjjv56q9cgq2c8e8rxr1xj0j प्रतिपक्ष दलको नेता (नेपाल) 0 140363 1354146 1353912 2026-05-03T11:45:24Z Bishaldev100 28807 1354146 wikitext text/x-wiki '''विपक्षी दलको नेता''' नेपालको [[नेपालको सङ्घीय संसद|सङ्घीय संसद]] [[तल्लो सदन]]मा आधिकारिक विपक्षी दलको नेतृत्व गर्ने [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]] निर्वाचित सदस्य हुन्। [[विपक्षी नेता|विपक्षी दलका नेता]] भनेको सदनमा सबैभन्दा धेरै सिट भएको तर [[नेपाल सरकार|सरकार]] नभएको राजनीतिक दलको [[संसदीय दलको नेता]] हो।<ref>{{Cite web |last=Kamat |first=Ram Kumar |date=2023-01-23 |title=Who is the leader of opposition in HoR? |url=https://thehimalayantimes.com/nepal/who-is-the-leader-of-opposition-in-hor |access-date=2024-05-12 |website=The Himalayan Times |language=en}}</ref> हाल यस पदमा [[भीष्मराज आङदेम्बे]] छन्। प्रधान न्यायाधीश र [[नेपालका संवैधानिक निकायहरू|संवैधानिक निकाय]]का प्रमुख र पदाधिकारीहरूको नियुक्तिको सिफारिस गर्न संविधानको धारा २८४ मा संवैधानिक परिषद्को व्यवस्था अनुसार विपक्षी दलको नेता [[संवैधानिक परिषद्]]का सदस्य रहने व्यवस्था छ।<ref>{{Cite web |last=प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालय नेपाल |first=सिंहदरबार, काठमाडौ |title=संवैधानिक निकायहरूका पदाधिकारीहरुको नियुक्ति सम्बन्धी कानूनी व्यवस्था |url=https://www.opmcm.gov.np/acts/संवैधानिक-निकायहरूका-पदा/ }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240707074734/https://www.opmcm.gov.np/acts/%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%B5%E0%A5%88%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%95-%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%B9%E0%A4%B0%E0%A5%82%E0%A4%95%E0%A4%BE-%E0%A4%AA%E0%A4%A6%E0%A4%BE/ |date=2024-07-07 }}</ref> ==सरकारी सुविधा== संघीय संसद्का पदाधिकारी तथा सदस्यहरूको पारिश्रमिक र सुविधासम्बन्धी ऐन, २०७३ अनुसार प्रमुख प्रतिपक्षी दलको नेताले राज्यबाट पर्याप्त सुविधा पाउँछन् । मासिक पारिश्रमिक ६० हजार ९७० रुपैयाँ, विशेष भत्ता १०००, बैठक भत्ता १०००, सञ्चार सुविधा ३०००, आवास सुविधा २५ हजार ६०८ रुपैयाँ प्रतिमहिना, फर्निचर खर्च १५००० एकमुष्ट र निजी सचिवालय बन्दोबस्त १ हजार ७५० रुपैयाँ प्रतिमहिना पाउँछन् । सवारी इन्धनतर्फ प्रतिमहिना २३० लिटर पेट्रोल/डिजेल र ५ लिटर मोबिल पाउँछन् । बिजुली र धारा शुल्कतर्फ २०००, दैनिक भ्रमण भत्ता २५०० प्रतिदिन र अतिथि सत्कार खर्च २००० प्रतिमहिना पाउँछन् । कर्मचारी सुविधाअन्तर्गत एकजना राजपत्रांकित द्वितीय श्रेणीको स्वकीय सचिव, एकजना कम्प्युटर अपरेटर, दुईजना सवारी चालक र दुईजना कार्यालय सहयोगी पाउँछन् । सुरक्षातर्फ सहायक निरीक्षकस्तरको एकजना अंगरक्षक, एकजना बिल्लादार गार्ड र १० जना सैनिक जवानसहितको सुरक्षा दस्ता प्राप्त हुन्छ । संसद् सचिवालयले विपक्षी दलको नेताको कार्यालय र कर्मचारी उपलब्ध गराउँछ । सरकारले निवाससमेत उपलब्ध गराउँछ र सरकारी निवास नलिए निजी निवास मर्मतसम्भार खर्च पनि सरकारले बेहोर्छ । == सूची == {| class="wikitable" |+प्रतिनिधि सभामा विपक्षी दलका नेता ! ! !नाम ! colspan="2" |पार्टी ! ! ! colspan="2" |प्रधानमन्त्री !संसद |- | style="text-align:center" |१ | |मृगेन्द्र शमशेर जबरा | bgcolor="#73a3de" | |[[नेपाल राष्ट्रवादी गोर्खा परिषद्]] |२७ मई १९५९ |१५ डिसेम्बर १९६० | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" rowspan="2" | |[[विश्वेश्वरप्रसाद कोइराला|बिश्वेश्वर प्रसाद कोइराला]] |[[आम निर्वाचन २०१५ का निर्वाचित सांसदहरू|प्रथम प्रतिनिधि सभा]] |- | style="text-align:center" |२ |[[चित्र:ManMohanAdhikari.jpg|155x155पिक्सेल]] |[[मनमोहन अधिकारी]] | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |२६ मई १९९१ |३० नोभेम्बर १९९४ |[[गिरिजाप्रसाद कोइराला|गिरिजा प्रसाद कोइराला]] |[[आम निर्वाचन २०४८ का निर्वाचित सांसदहरू|दोस्रो प्रतिनिधि सभा]] |- | style="text-align:center" |३ |[[चित्र:The_Prime_Minister_of_Nepal,_Mr._Sher_Bahadur_Deuba,_at_Hyderabad_House,_in_New_Delhi_on_August_24,_2017.jpg|134x134पिक्सेल]] |[[शेरबहादुर देउवा|शेरबहादुर देउबा]] | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली काँग्रेस]] |३० नोभेम्बर १९९४ |१२ सेप्टेम्बर १९९५ | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[मनमोहन अधिकारी|मनमोहन अधिकारी]] | rowspan="5" |[[आम निर्वाचन २०५१ का निर्वाचित सांसदहरू|तेस्रो प्रतिनिधि सभा]] |- | style="text-align:center" |{{Small|(2)}} |[[चित्र:ManMohanAdhikari.jpg|155x155पिक्सेल]] |[[मनमोहन अधिकारी]] | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |१२ सेप्टेम्बर १९९५ |१२ मार्च १९९७ | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[शेरबहादुर देउवा|शेरबहादुर देउबा]] |- | style="text-align:center" |{{Small|(3)}} |[[चित्र:The_Prime_Minister_of_Nepal,_Mr._Sher_Bahadur_Deuba,_at_Hyderabad_House,_in_New_Delhi_on_August_24,_2017.jpg|134x134पिक्सेल]] |[[शेरबहादुर देउवा|शेरबहादुर देउबा]] | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली काँग्रेस]] |१२ मार्च १९९७ |७ अक्टोबर १९९७ | bgcolor="{{party color|Rastriya Prajatantra Party}}" rowspan="2" | |[[लोकेन्द्रबहादुर चन्द]] |- | style="text-align:center" |{{Small|(2)}} |[[चित्र:ManMohanAdhikari.jpg|155x155पिक्सेल]] |[[मनमोहन अधिकारी]] | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |७ अक्टोबर १९९७ |१५ अप्रिल १९९८ |[[सूर्यबहादुर थापा]] |- | style="text-align:center" |४ |[[चित्र:Bamdev_Gautam_February_2015_(cropped).jpg|134x134पिक्सेल]] |[[वामदेव गौतम|बामदेव गौतम]] | bgcolor="indianred" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (माले)]] |१५ अप्रिल १९९८ |३१ मई १९९९ | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" rowspan="5" | |[[गिरिजाप्रसाद कोइराला|गिरिजा प्रसाद कोइराला]] |- | rowspan="4" style="text-align:center" |५ | rowspan="4" |[[चित्र:Madhav_Kumar_Nepal_2009-09-23.jpg|135x135पिक्सेल]] | rowspan="4" |[[माधवकुमार नेपाल|माधवकुमार नेपाल]] | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" rowspan="4" | | rowspan="4" |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] | rowspan="3" |३१ मई १९९९ | rowspan="3" |२३ मई २००२ |[[कृष्णप्रसाद भट्टराई|कृष्णप्रसाद भट्टाराई]] | rowspan="3" |[[आम निर्वाचन २०५६ का निर्वाचित सांसदहरू|चौथो प्रतिनिधि सभा]] |- |[[गिरिजाप्रसाद कोइराला|गिरिजाप्रसाद कोइराला]] |- |[[शेरबहादुर देउवा|शेरबहादुर देउबा]] |- |२८ अप्रिल २००६ |१८ अगस्त २००८ |[[गिरिजाप्रसाद कोइराला|गिरिजाप्रसाद कोइराला]] |[[व्यवस्थापिका संसद (२०६३-२०६४)|अन्तरिम व्यवस्थापिका संसद]] |- | style="text-align:center" |६ |[[चित्र:The_Prime_Minister_of_Nepal,_Shri_Girija_Prasad_Koirala_being_seen_off_by_the_Union_Minister_of_Water_Resources,_Prof._Saif-ud-din_Soz_at_Indira_Gandhi_International_Airport_in_New_Delhi_on_April_06,_2007_(cropped).jpg|128x128पिक्सेल]] |[[गिरिजाप्रसाद कोइराला|गिरिजा प्रसाद कोइराला]] | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली काँग्रेस]] |१८ अगस्त २००८ |२५ मई २००९ | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[पुष्पकमल दाहाल|पुष्पकमल दहल]] | rowspan="4" |[[नेपालको पहिलो संविधान सभा|पहिलो संविधान सभा]] |- | style="text-align:center" |७ |[[चित्र:Prachanda_2009.jpg|133x133पिक्सेल]] |[[पुष्पकमल दाहाल]] | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |२५ मई २००९ |६ फेब्रुअरी २०११ | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" rowspan="2" | |[[माधवकुमार नेपाल]] |- | rowspan="2" style="text-align:center" |८ | rowspan="2" |[[चित्र:President_Ram_Chandra_Poudel,_Official_portrait_(January_2024).jpg|134x134पिक्सेल]] | rowspan="2" |[[रामचन्द्र पौडेल|रामचन्द्र पाडेल]]<ref>{{Cite web |last=Gurubacharya |first=Binaj |date=2023-03-09 |title=Nepal elects new president amid political uncertainty |url=https://apnews.com/article/nepal-president-parliament-vote-kathmandu-e1fb6b22fb61995262574c3bc4ad14e7 |access-date=2024-05-12 |website=AP News |language=en}}</ref> | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" rowspan="2" | | rowspan="2'" |[[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली काँग्रेस]] | rowspan="2" |६ फेब्रुअरी २०११ | rowspan="2" |१४ मार्च २०१३ |[[झलनाथ खनाल|झलनाथ खनल]] |- | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[बाबुराम भट्टराई|बाबूराम भट्टाराई]] |- | style="text-align:center" |{{Small|(7)}} | {| class="wikitable" |- |[[चित्र:Prachanda_2009.jpg|133x133पिक्सेल]] |} |[[पुष्पकमल दाहाल]] | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |११ फेब्रुअरी २०१४ |११ अक्टोबर २०१५ | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[सुशील कोइराला]] | rowspan="3" |[[नेपालको व्यवस्थापिका संसद|दोस्रो संविधान सभा]] |- | style="text-align:center" |९ |[[चित्र:The_Prime_Minister_of_Nepal,_Mr._Sushil_Koirala,_on_the_sidelines_of_the_third_Summit_of_the_Bay_of_Bengal_Initiative_for_Multi-Sectoral_Technical_and_Economic_Cooperation_(BIMSTEC),_at_Nay_Pyi_Taw.jpg|133x133पिक्सेल]] |[[सुशील कोइराला]] | bgcolor="{{party color|Nepali Congress }}" rowspan="2" | | rowspan="2'" |[[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली काँग्रेस]] |११ अक्टोबर २०१५ |९ फरवरी २०१६ | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" rowspan="2" | | rowspan="2" |[[खड्गप्रसाद ओली|केपी शर्मा ओली]] |- | style="text-align:center" |{{Small|(3)}} |[[चित्र:The_Prime_Minister_of_Nepal,_Mr._Sher_Bahadur_Deuba,_at_Hyderabad_House,_in_New_Delhi_on_August_24,_2017.jpg|134x134पिक्सेल]] |[[शेरबहादुर देउवा|शेरबहादुर देउबा]] |मार्च २०१६ <ref>{{Cite web |title=Deuba is the new Nepali Congress President |url=https://kathmandupost.com/national/2016/03/07/deuba-is-the-new-nepali-congress-president}}</ref> |४ अगस्त २०१६ |- | rowspan="2" style="text-align:center" |१० | rowspan="2" |[[चित्र:The_Prime_Minister_of_Nepal,_Shri_KP_Sharma_Oli_at_Bangkok,_in_Thailand_on_April_04,_2025_(cropped).jpg|129x129पिक्सेल]] | rowspan="2" |[[खड्गप्रसाद ओली|केपी शर्मा ओली]] | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" rowspan="2" | | rowspan="2" |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] | rowspan="2" |४ अगस्त २०१६ | rowspan="2" |१५ फेब्रुअरी २०१८ | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[पुष्पकमल दाहाल|पुष्पकमल दहल]] | rowspan="2" |[[नेपालको व्यवस्थापिका संसद|व्यवस्थापिका संसद]] |- | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[चौथो देउवा मन्त्रिपरिषद्|शेरबहादुर देउबा]] |- | style="text-align:center" |{{Small|(3)}} |[[चित्र:The_Prime_Minister_of_Nepal,_Mr._Sher_Bahadur_Deuba,_at_Hyderabad_House,_in_New_Delhi_on_August_24,_2017.jpg|134x134पिक्सेल]] |[[शेरबहादुर देउवा|शेरबहादुर देउबा]] | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली काँग्रेस]] |१५ फेब्रुअरी २०१८ |१३ जुलाई २०२१ | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[खड्गप्रसाद ओली|केपी शर्मा ओली]] | rowspan="2" |[[नेपालको पहिलो सङ्घीय संसद|पहिलो सङ्घीय संसद]] |- | style="text-align:center" |{{Small|(10)}} |[[चित्र:The_Prime_Minister_of_Nepal,_Shri_KP_Sharma_Oli_at_Bangkok,_in_Thailand_on_April_04,_2025_(cropped).jpg|129x129पिक्सेल]] |[[खड्गप्रसाद ओली|केपी शर्मा ओली]] | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |१३ जुलाई २०२१ |२६ डिसेम्बर २०२२ | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[पाँचौँ देउवा मन्त्रिपरिषद्, २०७८|शेरबहादुर देउबा]] |- | style="text-align:center" |{{Small|(3)}} |[[चित्र:The_Prime_Minister_of_Nepal,_Mr._Sher_Bahadur_Deuba,_at_Hyderabad_House,_in_New_Delhi_on_August_24,_2017.jpg|134x134पिक्सेल]] |[[शेरबहादुर देउवा|शेरबहादुर देउबा]]<ref>{{Cite web |title=NC recognised as main opposition party |url=https://myrepublica.nagariknetwork.com/amp/nc-recognized-as-main-opposition-party/news.html.twig }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240512043507/https://myrepublica.nagariknetwork.com/amp/nc-recognized-as-main-opposition-party/news.html.twig |date=2024-05-12 }}</ref> | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली काँग्रेस]] |२६ डिसेम्बर २०२२ |२७ फरवरी २०२३ | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" rowspan="3" | | rowspan="3" |[[तेस्रो प्रचण्ड मन्त्रिपरिषद्|पुष्पकमल दाहाल]] | rowspan="4" |[[नेपालको दोस्रो सङ्घीय संसद|दोस्रो सङ्घीय संसद]] |- | style="text-align:center" |{{Small|(10)}} |[[चित्र:The_Prime_Minister_of_Nepal,_Shri_KP_Sharma_Oli_at_Bangkok,_in_Thailand_on_April_04,_2025_(cropped).jpg|129x129पिक्सेल]] |[[खड्गप्रसाद ओली|केपी शर्मा ओली]]<ref>{{Cite web |title=UML pulls out of government |url=https://kathmandupost.com/national/2023/02/27/uml-pulls-out-of-government-1677481576}}</ref> | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |२७ फरवरी २०२३ |४ मार्च २०२४ |- | style="text-align:center" |{{Small|(3)}} |[[चित्र:The_Prime_Minister_of_Nepal,_Mr._Sher_Bahadur_Deuba,_at_Hyderabad_House,_in_New_Delhi_on_August_24,_2017.jpg|134x134पिक्सेल]] |[[शेरबहादुर देउवा|शेरबहादुर देउबा]] | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली काँग्रेस]] |४ मार्च २०२४ |१४ जुलाई २०२४ |- | style="text-align:center" |{{Small|(7)}} |[[चित्र:Prime_Minister_of_Nepal_Pushpa_Kamal_Dahal_"Prachanda".jpg|126x126पिक्सेल]] |[[पुष्पकमल दाहाल]]<ref>{{Cite web |title=चार घुम्ती मोडिएपछि सत्ताबाहिर दाहाल |url=https://ekantipur.com/news/2024/07/12/dahals-exit-from-power-39-13.html |access-date=2024-07-14 |website=ekantipur.com |language=ne}}</ref> | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |१४ जुलाई २०२४ |विद्यमान | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[खड्गप्रसाद ओली|केपी शर्मा ओली]]<ref>{{Cite web |title=चौथो पटक प्रधानमन्त्री बन्दै ओली, मन्त्री छान्न गठबन्धनको गृहकार्य |url=https://ekantipur.com/news/2024/07/14/oli-becoming-the-prime-minister-for-the-fourth-time-the-alliances-homework-to-choose-ministers-01-12.html |access-date=2024-07-14 |website=ekantipur.com |language=ne}}</ref> |- | style="text-align: center;" | | |[[भीष्म राज आङदेम्बे]] | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली काँग्रेस]] | | | |[[बालेन शाह]] |[[बालेन शाह मन्त्रिपरिषद्]] |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} [[श्रेणी:नेपालको सङ्घीय संसद]] [[श्रेणी:नेपालको इतिहास (२०६५–हाल)]] [[श्रेणी:नेपाल सरकार]] [[श्रेणी:संसदीय व्यवस्था]] [[श्रेणी:नेपालको इतिहास (२००७–२०६५)]] aa2sxw81doj7snjbwh18tz0vv8sz5ao 1354147 1354146 2026-05-03T11:46:20Z Bishaldev100 28807 /* सूची */ 1354147 wikitext text/x-wiki '''विपक्षी दलको नेता''' नेपालको [[नेपालको सङ्घीय संसद|सङ्घीय संसद]] [[तल्लो सदन]]मा आधिकारिक विपक्षी दलको नेतृत्व गर्ने [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]] निर्वाचित सदस्य हुन्। [[विपक्षी नेता|विपक्षी दलका नेता]] भनेको सदनमा सबैभन्दा धेरै सिट भएको तर [[नेपाल सरकार|सरकार]] नभएको राजनीतिक दलको [[संसदीय दलको नेता]] हो।<ref>{{Cite web |last=Kamat |first=Ram Kumar |date=2023-01-23 |title=Who is the leader of opposition in HoR? |url=https://thehimalayantimes.com/nepal/who-is-the-leader-of-opposition-in-hor |access-date=2024-05-12 |website=The Himalayan Times |language=en}}</ref> हाल यस पदमा [[भीष्मराज आङदेम्बे]] छन्। प्रधान न्यायाधीश र [[नेपालका संवैधानिक निकायहरू|संवैधानिक निकाय]]का प्रमुख र पदाधिकारीहरूको नियुक्तिको सिफारिस गर्न संविधानको धारा २८४ मा संवैधानिक परिषद्को व्यवस्था अनुसार विपक्षी दलको नेता [[संवैधानिक परिषद्]]का सदस्य रहने व्यवस्था छ।<ref>{{Cite web |last=प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालय नेपाल |first=सिंहदरबार, काठमाडौ |title=संवैधानिक निकायहरूका पदाधिकारीहरुको नियुक्ति सम्बन्धी कानूनी व्यवस्था |url=https://www.opmcm.gov.np/acts/संवैधानिक-निकायहरूका-पदा/ }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240707074734/https://www.opmcm.gov.np/acts/%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%B5%E0%A5%88%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%95-%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%B9%E0%A4%B0%E0%A5%82%E0%A4%95%E0%A4%BE-%E0%A4%AA%E0%A4%A6%E0%A4%BE/ |date=2024-07-07 }}</ref> ==सरकारी सुविधा== संघीय संसद्का पदाधिकारी तथा सदस्यहरूको पारिश्रमिक र सुविधासम्बन्धी ऐन, २०७३ अनुसार प्रमुख प्रतिपक्षी दलको नेताले राज्यबाट पर्याप्त सुविधा पाउँछन् । मासिक पारिश्रमिक ६० हजार ९७० रुपैयाँ, विशेष भत्ता १०००, बैठक भत्ता १०००, सञ्चार सुविधा ३०००, आवास सुविधा २५ हजार ६०८ रुपैयाँ प्रतिमहिना, फर्निचर खर्च १५००० एकमुष्ट र निजी सचिवालय बन्दोबस्त १ हजार ७५० रुपैयाँ प्रतिमहिना पाउँछन् । सवारी इन्धनतर्फ प्रतिमहिना २३० लिटर पेट्रोल/डिजेल र ५ लिटर मोबिल पाउँछन् । बिजुली र धारा शुल्कतर्फ २०००, दैनिक भ्रमण भत्ता २५०० प्रतिदिन र अतिथि सत्कार खर्च २००० प्रतिमहिना पाउँछन् । कर्मचारी सुविधाअन्तर्गत एकजना राजपत्रांकित द्वितीय श्रेणीको स्वकीय सचिव, एकजना कम्प्युटर अपरेटर, दुईजना सवारी चालक र दुईजना कार्यालय सहयोगी पाउँछन् । सुरक्षातर्फ सहायक निरीक्षकस्तरको एकजना अंगरक्षक, एकजना बिल्लादार गार्ड र १० जना सैनिक जवानसहितको सुरक्षा दस्ता प्राप्त हुन्छ । संसद् सचिवालयले विपक्षी दलको नेताको कार्यालय र कर्मचारी उपलब्ध गराउँछ । सरकारले निवाससमेत उपलब्ध गराउँछ र सरकारी निवास नलिए निजी निवास मर्मतसम्भार खर्च पनि सरकारले बेहोर्छ । == सूची == {| class="wikitable" |+प्रतिनिधि सभामा विपक्षी दलका नेता ! ! !नाम ! colspan="2" |पार्टी ! ! ! colspan="2" |प्रधानमन्त्री !संसद |- | style="text-align:center" |१ | |मृगेन्द्र शमशेर जबरा | bgcolor="#73a3de" | |[[नेपाल राष्ट्रवादी गोर्खा परिषद्]] |२७ मई १९५९ |१५ डिसेम्बर १९६० | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" rowspan="2" | |[[विश्वेश्वरप्रसाद कोइराला|बिश्वेश्वर प्रसाद कोइराला]] |[[आम निर्वाचन २०१५ का निर्वाचित सांसदहरू|प्रथम प्रतिनिधि सभा]] |- | style="text-align:center" |२ |[[चित्र:ManMohanAdhikari.jpg|155x155पिक्सेल]] |[[मनमोहन अधिकारी]] | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |२६ मई १९९१ |३० नोभेम्बर १९९४ |[[गिरिजाप्रसाद कोइराला|गिरिजा प्रसाद कोइराला]] |[[आम निर्वाचन २०४८ का निर्वाचित सांसदहरू|दोस्रो प्रतिनिधि सभा]] |- | style="text-align:center" |३ |[[चित्र:The_Prime_Minister_of_Nepal,_Mr._Sher_Bahadur_Deuba,_at_Hyderabad_House,_in_New_Delhi_on_August_24,_2017.jpg|134x134पिक्सेल]] |[[शेरबहादुर देउवा|शेरबहादुर देउबा]] | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली काँग्रेस]] |३० नोभेम्बर १९९४ |१२ सेप्टेम्बर १९९५ | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[मनमोहन अधिकारी|मनमोहन अधिकारी]] | rowspan="5" |[[आम निर्वाचन २०५१ का निर्वाचित सांसदहरू|तेस्रो प्रतिनिधि सभा]] |- | style="text-align:center" |{{Small|(2)}} |[[चित्र:ManMohanAdhikari.jpg|155x155पिक्सेल]] |[[मनमोहन अधिकारी]] | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |१२ सेप्टेम्बर १९९५ |१२ मार्च १९९७ | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[शेरबहादुर देउवा|शेरबहादुर देउबा]] |- | style="text-align:center" |{{Small|(3)}} |[[चित्र:The_Prime_Minister_of_Nepal,_Mr._Sher_Bahadur_Deuba,_at_Hyderabad_House,_in_New_Delhi_on_August_24,_2017.jpg|134x134पिक्सेल]] |[[शेरबहादुर देउवा|शेरबहादुर देउबा]] | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली काँग्रेस]] |१२ मार्च १९९७ |७ अक्टोबर १९९७ | bgcolor="{{party color|Rastriya Prajatantra Party}}" rowspan="2" | |[[लोकेन्द्रबहादुर चन्द]] |- | style="text-align:center" |{{Small|(2)}} |[[चित्र:ManMohanAdhikari.jpg|155x155पिक्सेल]] |[[मनमोहन अधिकारी]] | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |७ अक्टोबर १९९७ |१५ अप्रिल १९९८ |[[सूर्यबहादुर थापा]] |- | style="text-align:center" |४ |[[चित्र:Bamdev_Gautam_February_2015_(cropped).jpg|134x134पिक्सेल]] |[[वामदेव गौतम|बामदेव गौतम]] | bgcolor="indianred" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (माले)]] |१५ अप्रिल १९९८ |३१ मई १९९९ | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" rowspan="5" | |[[गिरिजाप्रसाद कोइराला|गिरिजा प्रसाद कोइराला]] |- | rowspan="4" style="text-align:center" |५ | rowspan="4" |[[चित्र:Madhav_Kumar_Nepal_2009-09-23.jpg|135x135पिक्सेल]] | rowspan="4" |[[माधवकुमार नेपाल|माधवकुमार नेपाल]] | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" rowspan="4" | | rowspan="4" |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] | rowspan="3" |३१ मई १९९९ | rowspan="3" |२३ मई २००२ |[[कृष्णप्रसाद भट्टराई|कृष्णप्रसाद भट्टाराई]] | rowspan="3" |[[आम निर्वाचन २०५६ का निर्वाचित सांसदहरू|चौथो प्रतिनिधि सभा]] |- |[[गिरिजाप्रसाद कोइराला|गिरिजाप्रसाद कोइराला]] |- |[[शेरबहादुर देउवा|शेरबहादुर देउबा]] |- |२८ अप्रिल २००६ |१८ अगस्त २००८ |[[गिरिजाप्रसाद कोइराला|गिरिजाप्रसाद कोइराला]] |[[व्यवस्थापिका संसद (२०६३-२०६४)|अन्तरिम व्यवस्थापिका संसद]] |- | style="text-align:center" |६ |[[चित्र:The_Prime_Minister_of_Nepal,_Shri_Girija_Prasad_Koirala_being_seen_off_by_the_Union_Minister_of_Water_Resources,_Prof._Saif-ud-din_Soz_at_Indira_Gandhi_International_Airport_in_New_Delhi_on_April_06,_2007_(cropped).jpg|128x128पिक्सेल]] |[[गिरिजाप्रसाद कोइराला|गिरिजा प्रसाद कोइराला]] | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली काँग्रेस]] |१८ अगस्त २००८ |२५ मई २००९ | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[पुष्पकमल दाहाल|पुष्पकमल दहल]] | rowspan="4" |[[नेपालको पहिलो संविधान सभा|पहिलो संविधान सभा]] |- | style="text-align:center" |७ |[[चित्र:Prachanda_2009.jpg|133x133पिक्सेल]] |[[पुष्पकमल दाहाल]] | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |२५ मई २००९ |६ फेब्रुअरी २०११ | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" rowspan="2" | |[[माधवकुमार नेपाल]] |- | rowspan="2" style="text-align:center" |८ | rowspan="2" |[[चित्र:President_Ram_Chandra_Poudel,_Official_portrait_(January_2024).jpg|134x134पिक्सेल]] | rowspan="2" |[[रामचन्द्र पौडेल|रामचन्द्र पाडेल]]<ref>{{Cite web |last=Gurubacharya |first=Binaj |date=2023-03-09 |title=Nepal elects new president amid political uncertainty |url=https://apnews.com/article/nepal-president-parliament-vote-kathmandu-e1fb6b22fb61995262574c3bc4ad14e7 |access-date=2024-05-12 |website=AP News |language=en}}</ref> | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" rowspan="2" | | rowspan="2'" |[[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली काँग्रेस]] | rowspan="2" |६ फेब्रुअरी २०११ | rowspan="2" |१४ मार्च २०१३ |[[झलनाथ खनाल|झलनाथ खनल]] |- | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[बाबुराम भट्टराई|बाबूराम भट्टाराई]] |- | style="text-align:center" |{{Small|(7)}} | {| class="wikitable" |- |[[चित्र:Prachanda_2009.jpg|133x133पिक्सेल]] |} |[[पुष्पकमल दाहाल]] | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |११ फेब्रुअरी २०१४ |११ अक्टोबर २०१५ | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[सुशील कोइराला]] | rowspan="3" |[[नेपालको व्यवस्थापिका संसद|दोस्रो संविधान सभा]] |- | style="text-align:center" |९ |[[चित्र:The_Prime_Minister_of_Nepal,_Mr._Sushil_Koirala,_on_the_sidelines_of_the_third_Summit_of_the_Bay_of_Bengal_Initiative_for_Multi-Sectoral_Technical_and_Economic_Cooperation_(BIMSTEC),_at_Nay_Pyi_Taw.jpg|133x133पिक्सेल]] |[[सुशील कोइराला]] | bgcolor="{{party color|Nepali Congress }}" rowspan="2" | | rowspan="2'" |[[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली काँग्रेस]] |११ अक्टोबर २०१५ |९ फरवरी २०१६ | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" rowspan="2" | | rowspan="2" |[[खड्गप्रसाद ओली|केपी शर्मा ओली]] |- | style="text-align:center" |{{Small|(3)}} |[[चित्र:The_Prime_Minister_of_Nepal,_Mr._Sher_Bahadur_Deuba,_at_Hyderabad_House,_in_New_Delhi_on_August_24,_2017.jpg|134x134पिक्सेल]] |[[शेरबहादुर देउवा|शेरबहादुर देउबा]] |मार्च २०१६ <ref>{{Cite web |title=Deuba is the new Nepali Congress President |url=https://kathmandupost.com/national/2016/03/07/deuba-is-the-new-nepali-congress-president}}</ref> |४ अगस्त २०१६ |- | rowspan="2" style="text-align:center" |१० | rowspan="2" |[[चित्र:The_Prime_Minister_of_Nepal,_Shri_KP_Sharma_Oli_at_Bangkok,_in_Thailand_on_April_04,_2025_(cropped).jpg|129x129पिक्सेल]] | rowspan="2" |[[खड्गप्रसाद ओली|केपी शर्मा ओली]] | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" rowspan="2" | | rowspan="2" |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] | rowspan="2" |४ अगस्त २०१६ | rowspan="2" |१५ फेब्रुअरी २०१८ | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[पुष्पकमल दाहाल|पुष्पकमल दहल]] | rowspan="2" |[[नेपालको व्यवस्थापिका संसद|व्यवस्थापिका संसद]] |- | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[चौथो देउवा मन्त्रिपरिषद्|शेरबहादुर देउबा]] |- | style="text-align:center" |{{Small|(3)}} |[[चित्र:The_Prime_Minister_of_Nepal,_Mr._Sher_Bahadur_Deuba,_at_Hyderabad_House,_in_New_Delhi_on_August_24,_2017.jpg|134x134पिक्सेल]] |[[शेरबहादुर देउवा|शेरबहादुर देउबा]] | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली काँग्रेस]] |१५ फेब्रुअरी २०१८ |१३ जुलाई २०२१ | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[खड्गप्रसाद ओली|केपी शर्मा ओली]] | rowspan="2" |[[नेपालको पहिलो सङ्घीय संसद|पहिलो सङ्घीय संसद]] |- | style="text-align:center" |{{Small|(10)}} |[[चित्र:The_Prime_Minister_of_Nepal,_Shri_KP_Sharma_Oli_at_Bangkok,_in_Thailand_on_April_04,_2025_(cropped).jpg|129x129पिक्सेल]] |[[खड्गप्रसाद ओली|केपी शर्मा ओली]] | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |१३ जुलाई २०२१ |२६ डिसेम्बर २०२२ | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[पाँचौँ देउवा मन्त्रिपरिषद्, २०७८|शेरबहादुर देउबा]] |- | style="text-align:center" |{{Small|(3)}} |[[चित्र:The_Prime_Minister_of_Nepal,_Mr._Sher_Bahadur_Deuba,_at_Hyderabad_House,_in_New_Delhi_on_August_24,_2017.jpg|134x134पिक्सेल]] |[[शेरबहादुर देउवा|शेरबहादुर देउबा]]<ref>{{Cite web |title=NC recognised as main opposition party |url=https://myrepublica.nagariknetwork.com/amp/nc-recognized-as-main-opposition-party/news.html.twig }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240512043507/https://myrepublica.nagariknetwork.com/amp/nc-recognized-as-main-opposition-party/news.html.twig |date=2024-05-12 }}</ref> | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली काँग्रेस]] |२६ डिसेम्बर २०२२ |२७ फरवरी २०२३ | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" rowspan="3" | | rowspan="3" |[[तेस्रो प्रचण्ड मन्त्रिपरिषद्|पुष्पकमल दाहाल]] | rowspan="4" |[[नेपालको दोस्रो सङ्घीय संसद|दोस्रो सङ्घीय संसद]] |- | style="text-align:center" |{{Small|(10)}} |[[चित्र:The_Prime_Minister_of_Nepal,_Shri_KP_Sharma_Oli_at_Bangkok,_in_Thailand_on_April_04,_2025_(cropped).jpg|129x129पिक्सेल]] |[[खड्गप्रसाद ओली|केपी शर्मा ओली]]<ref>{{Cite web |title=UML pulls out of government |url=https://kathmandupost.com/national/2023/02/27/uml-pulls-out-of-government-1677481576}}</ref> | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |२७ फरवरी २०२३ |४ मार्च २०२४ |- | style="text-align:center" |{{Small|(3)}} |[[चित्र:The_Prime_Minister_of_Nepal,_Mr._Sher_Bahadur_Deuba,_at_Hyderabad_House,_in_New_Delhi_on_August_24,_2017.jpg|134x134पिक्सेल]] |[[शेरबहादुर देउवा|शेरबहादुर देउबा]] | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली काँग्रेस]] |४ मार्च २०२४ |१४ जुलाई २०२४ |- | style="text-align:center" |{{Small|(7)}} |[[चित्र:Prime_Minister_of_Nepal_Pushpa_Kamal_Dahal_"Prachanda".jpg|126x126पिक्सेल]] |[[पुष्पकमल दाहाल]]<ref>{{Cite web |title=चार घुम्ती मोडिएपछि सत्ताबाहिर दाहाल |url=https://ekantipur.com/news/2024/07/12/dahals-exit-from-power-39-13.html |access-date=2024-07-14 |website=ekantipur.com |language=ne}}</ref> | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |१४ जुलाई २०२४ |विद्यमान | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[खड्गप्रसाद ओली|केपी शर्मा ओली]]<ref>{{Cite web |title=चौथो पटक प्रधानमन्त्री बन्दै ओली, मन्त्री छान्न गठबन्धनको गृहकार्य |url=https://ekantipur.com/news/2024/07/14/oli-becoming-the-prime-minister-for-the-fourth-time-the-alliances-homework-to-choose-ministers-01-12.html |access-date=2024-07-14 |website=ekantipur.com |language=ne}}</ref> |- | style="text-align: center;" | |११ |[[भीष्म राज आङदेम्बे]] | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली काँग्रेस]] | | | |[[बालेन शाह]] |[[बालेन शाह मन्त्रिपरिषद्]] |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} [[श्रेणी:नेपालको सङ्घीय संसद]] [[श्रेणी:नेपालको इतिहास (२०६५–हाल)]] [[श्रेणी:नेपाल सरकार]] [[श्रेणी:संसदीय व्यवस्था]] [[श्रेणी:नेपालको इतिहास (२००७–२०६५)]] e24d60u99hcded6q92azyrg6q33m2o6 1354148 1354147 2026-05-03T11:47:00Z Bishaldev100 28807 /* सूची */ 1354148 wikitext text/x-wiki '''विपक्षी दलको नेता''' नेपालको [[नेपालको सङ्घीय संसद|सङ्घीय संसद]] [[तल्लो सदन]]मा आधिकारिक विपक्षी दलको नेतृत्व गर्ने [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]] निर्वाचित सदस्य हुन्। [[विपक्षी नेता|विपक्षी दलका नेता]] भनेको सदनमा सबैभन्दा धेरै सिट भएको तर [[नेपाल सरकार|सरकार]] नभएको राजनीतिक दलको [[संसदीय दलको नेता]] हो।<ref>{{Cite web |last=Kamat |first=Ram Kumar |date=2023-01-23 |title=Who is the leader of opposition in HoR? |url=https://thehimalayantimes.com/nepal/who-is-the-leader-of-opposition-in-hor |access-date=2024-05-12 |website=The Himalayan Times |language=en}}</ref> हाल यस पदमा [[भीष्मराज आङदेम्बे]] छन्। प्रधान न्यायाधीश र [[नेपालका संवैधानिक निकायहरू|संवैधानिक निकाय]]का प्रमुख र पदाधिकारीहरूको नियुक्तिको सिफारिस गर्न संविधानको धारा २८४ मा संवैधानिक परिषद्को व्यवस्था अनुसार विपक्षी दलको नेता [[संवैधानिक परिषद्]]का सदस्य रहने व्यवस्था छ।<ref>{{Cite web |last=प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालय नेपाल |first=सिंहदरबार, काठमाडौ |title=संवैधानिक निकायहरूका पदाधिकारीहरुको नियुक्ति सम्बन्धी कानूनी व्यवस्था |url=https://www.opmcm.gov.np/acts/संवैधानिक-निकायहरूका-पदा/ }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240707074734/https://www.opmcm.gov.np/acts/%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%B5%E0%A5%88%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%95-%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%B9%E0%A4%B0%E0%A5%82%E0%A4%95%E0%A4%BE-%E0%A4%AA%E0%A4%A6%E0%A4%BE/ |date=2024-07-07 }}</ref> ==सरकारी सुविधा== संघीय संसद्का पदाधिकारी तथा सदस्यहरूको पारिश्रमिक र सुविधासम्बन्धी ऐन, २०७३ अनुसार प्रमुख प्रतिपक्षी दलको नेताले राज्यबाट पर्याप्त सुविधा पाउँछन् । मासिक पारिश्रमिक ६० हजार ९७० रुपैयाँ, विशेष भत्ता १०००, बैठक भत्ता १०००, सञ्चार सुविधा ३०००, आवास सुविधा २५ हजार ६०८ रुपैयाँ प्रतिमहिना, फर्निचर खर्च १५००० एकमुष्ट र निजी सचिवालय बन्दोबस्त १ हजार ७५० रुपैयाँ प्रतिमहिना पाउँछन् । सवारी इन्धनतर्फ प्रतिमहिना २३० लिटर पेट्रोल/डिजेल र ५ लिटर मोबिल पाउँछन् । बिजुली र धारा शुल्कतर्फ २०००, दैनिक भ्रमण भत्ता २५०० प्रतिदिन र अतिथि सत्कार खर्च २००० प्रतिमहिना पाउँछन् । कर्मचारी सुविधाअन्तर्गत एकजना राजपत्रांकित द्वितीय श्रेणीको स्वकीय सचिव, एकजना कम्प्युटर अपरेटर, दुईजना सवारी चालक र दुईजना कार्यालय सहयोगी पाउँछन् । सुरक्षातर्फ सहायक निरीक्षकस्तरको एकजना अंगरक्षक, एकजना बिल्लादार गार्ड र १० जना सैनिक जवानसहितको सुरक्षा दस्ता प्राप्त हुन्छ । संसद् सचिवालयले विपक्षी दलको नेताको कार्यालय र कर्मचारी उपलब्ध गराउँछ । सरकारले निवाससमेत उपलब्ध गराउँछ र सरकारी निवास नलिए निजी निवास मर्मतसम्भार खर्च पनि सरकारले बेहोर्छ । == सूची == {| class="wikitable" |+प्रतिनिधि सभामा विपक्षी दलका नेता ! ! !नाम ! colspan="2" |पार्टी ! ! ! colspan="2" |प्रधानमन्त्री !संसद |- | style="text-align:center" |१ | |मृगेन्द्र शमशेर जबरा | bgcolor="#73a3de" | |[[नेपाल राष्ट्रवादी गोर्खा परिषद्]] |२७ मई १९५९ |१५ डिसेम्बर १९६० | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" rowspan="2" | |[[विश्वेश्वरप्रसाद कोइराला|बिश्वेश्वर प्रसाद कोइराला]] |[[आम निर्वाचन २०१५ का निर्वाचित सांसदहरू|प्रथम प्रतिनिधि सभा]] |- | style="text-align:center" |२ |[[चित्र:ManMohanAdhikari.jpg|155x155पिक्सेल]] |[[मनमोहन अधिकारी]] | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |२६ मई १९९१ |३० नोभेम्बर १९९४ |[[गिरिजाप्रसाद कोइराला|गिरिजा प्रसाद कोइराला]] |[[आम निर्वाचन २०४८ का निर्वाचित सांसदहरू|दोस्रो प्रतिनिधि सभा]] |- | style="text-align:center" |३ |[[चित्र:The_Prime_Minister_of_Nepal,_Mr._Sher_Bahadur_Deuba,_at_Hyderabad_House,_in_New_Delhi_on_August_24,_2017.jpg|134x134पिक्सेल]] |[[शेरबहादुर देउवा|शेरबहादुर देउबा]] | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली काँग्रेस]] |३० नोभेम्बर १९९४ |१२ सेप्टेम्बर १९९५ | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[मनमोहन अधिकारी|मनमोहन अधिकारी]] | rowspan="5" |[[आम निर्वाचन २०५१ का निर्वाचित सांसदहरू|तेस्रो प्रतिनिधि सभा]] |- | style="text-align:center" |{{Small|(2)}} |[[चित्र:ManMohanAdhikari.jpg|155x155पिक्सेल]] |[[मनमोहन अधिकारी]] | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |१२ सेप्टेम्बर १९९५ |१२ मार्च १९९७ | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[शेरबहादुर देउवा|शेरबहादुर देउबा]] |- | style="text-align:center" |{{Small|(3)}} |[[चित्र:The_Prime_Minister_of_Nepal,_Mr._Sher_Bahadur_Deuba,_at_Hyderabad_House,_in_New_Delhi_on_August_24,_2017.jpg|134x134पिक्सेल]] |[[शेरबहादुर देउवा|शेरबहादुर देउबा]] | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली काँग्रेस]] |१२ मार्च १९९७ |७ अक्टोबर १९९७ | bgcolor="{{party color|Rastriya Prajatantra Party}}" rowspan="2" | |[[लोकेन्द्रबहादुर चन्द]] |- | style="text-align:center" |{{Small|(2)}} |[[चित्र:ManMohanAdhikari.jpg|155x155पिक्सेल]] |[[मनमोहन अधिकारी]] | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |७ अक्टोबर १९९७ |१५ अप्रिल १९९८ |[[सूर्यबहादुर थापा]] |- | style="text-align:center" |४ |[[चित्र:Bamdev_Gautam_February_2015_(cropped).jpg|134x134पिक्सेल]] |[[वामदेव गौतम|बामदेव गौतम]] | bgcolor="indianred" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (माले)]] |१५ अप्रिल १९९८ |३१ मई १९९९ | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" rowspan="5" | |[[गिरिजाप्रसाद कोइराला|गिरिजा प्रसाद कोइराला]] |- | rowspan="4" style="text-align:center" |५ | rowspan="4" |[[चित्र:Madhav_Kumar_Nepal_2009-09-23.jpg|135x135पिक्सेल]] | rowspan="4" |[[माधवकुमार नेपाल|माधवकुमार नेपाल]] | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" rowspan="4" | | rowspan="4" |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] | rowspan="3" |३१ मई १९९९ | rowspan="3" |२३ मई २००२ |[[कृष्णप्रसाद भट्टराई|कृष्णप्रसाद भट्टाराई]] | rowspan="3" |[[आम निर्वाचन २०५६ का निर्वाचित सांसदहरू|चौथो प्रतिनिधि सभा]] |- |[[गिरिजाप्रसाद कोइराला|गिरिजाप्रसाद कोइराला]] |- |[[शेरबहादुर देउवा|शेरबहादुर देउबा]] |- |२८ अप्रिल २००६ |१८ अगस्त २००८ |[[गिरिजाप्रसाद कोइराला|गिरिजाप्रसाद कोइराला]] |[[व्यवस्थापिका संसद (२०६३-२०६४)|अन्तरिम व्यवस्थापिका संसद]] |- | style="text-align:center" |६ |[[चित्र:The_Prime_Minister_of_Nepal,_Shri_Girija_Prasad_Koirala_being_seen_off_by_the_Union_Minister_of_Water_Resources,_Prof._Saif-ud-din_Soz_at_Indira_Gandhi_International_Airport_in_New_Delhi_on_April_06,_2007_(cropped).jpg|128x128पिक्सेल]] |[[गिरिजाप्रसाद कोइराला|गिरिजा प्रसाद कोइराला]] | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली काँग्रेस]] |१८ अगस्त २००८ |२५ मई २००९ | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[पुष्पकमल दाहाल|पुष्पकमल दहल]] | rowspan="4" |[[नेपालको पहिलो संविधान सभा|पहिलो संविधान सभा]] |- | style="text-align:center" |७ |[[चित्र:Prachanda_2009.jpg|133x133पिक्सेल]] |[[पुष्पकमल दाहाल]] | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |२५ मई २००९ |६ फेब्रुअरी २०११ | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" rowspan="2" | |[[माधवकुमार नेपाल]] |- | rowspan="2" style="text-align:center" |८ | rowspan="2" |[[चित्र:President_Ram_Chandra_Poudel,_Official_portrait_(January_2024).jpg|134x134पिक्सेल]] | rowspan="2" |[[रामचन्द्र पौडेल|रामचन्द्र पाडेल]]<ref>{{Cite web |last=Gurubacharya |first=Binaj |date=2023-03-09 |title=Nepal elects new president amid political uncertainty |url=https://apnews.com/article/nepal-president-parliament-vote-kathmandu-e1fb6b22fb61995262574c3bc4ad14e7 |access-date=2024-05-12 |website=AP News |language=en}}</ref> | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" rowspan="2" | | rowspan="2'" |[[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली काँग्रेस]] | rowspan="2" |६ फेब्रुअरी २०११ | rowspan="2" |१४ मार्च २०१३ |[[झलनाथ खनाल|झलनाथ खनल]] |- | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[बाबुराम भट्टराई|बाबूराम भट्टाराई]] |- | style="text-align:center" |{{Small|(7)}} | {| class="wikitable" |- |[[चित्र:Prachanda_2009.jpg|133x133पिक्सेल]] |} |[[पुष्पकमल दाहाल]] | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |११ फेब्रुअरी २०१४ |११ अक्टोबर २०१५ | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[सुशील कोइराला]] | rowspan="3" |[[नेपालको व्यवस्थापिका संसद|दोस्रो संविधान सभा]] |- | style="text-align:center" |९ |[[चित्र:The_Prime_Minister_of_Nepal,_Mr._Sushil_Koirala,_on_the_sidelines_of_the_third_Summit_of_the_Bay_of_Bengal_Initiative_for_Multi-Sectoral_Technical_and_Economic_Cooperation_(BIMSTEC),_at_Nay_Pyi_Taw.jpg|133x133पिक्सेल]] |[[सुशील कोइराला]] | bgcolor="{{party color|Nepali Congress }}" rowspan="2" | | rowspan="2'" |[[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली काँग्रेस]] |११ अक्टोबर २०१५ |९ फरवरी २०१६ | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" rowspan="2" | | rowspan="2" |[[खड्गप्रसाद ओली|केपी शर्मा ओली]] |- | style="text-align:center" |{{Small|(3)}} |[[चित्र:The_Prime_Minister_of_Nepal,_Mr._Sher_Bahadur_Deuba,_at_Hyderabad_House,_in_New_Delhi_on_August_24,_2017.jpg|134x134पिक्सेल]] |[[शेरबहादुर देउवा|शेरबहादुर देउबा]] |मार्च २०१६ <ref>{{Cite web |title=Deuba is the new Nepali Congress President |url=https://kathmandupost.com/national/2016/03/07/deuba-is-the-new-nepali-congress-president}}</ref> |४ अगस्त २०१६ |- | rowspan="2" style="text-align:center" |१० | rowspan="2" |[[चित्र:The_Prime_Minister_of_Nepal,_Shri_KP_Sharma_Oli_at_Bangkok,_in_Thailand_on_April_04,_2025_(cropped).jpg|129x129पिक्सेल]] | rowspan="2" |[[खड्गप्रसाद ओली|केपी शर्मा ओली]] | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" rowspan="2" | | rowspan="2" |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] | rowspan="2" |४ अगस्त २०१६ | rowspan="2" |१५ फेब्रुअरी २०१८ | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[पुष्पकमल दाहाल|पुष्पकमल दहल]] | rowspan="2" |[[नेपालको व्यवस्थापिका संसद|व्यवस्थापिका संसद]] |- | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[चौथो देउवा मन्त्रिपरिषद्|शेरबहादुर देउबा]] |- | style="text-align:center" |{{Small|(3)}} |[[चित्र:The_Prime_Minister_of_Nepal,_Mr._Sher_Bahadur_Deuba,_at_Hyderabad_House,_in_New_Delhi_on_August_24,_2017.jpg|134x134पिक्सेल]] |[[शेरबहादुर देउवा|शेरबहादुर देउबा]] | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली काँग्रेस]] |१५ फेब्रुअरी २०१८ |१३ जुलाई २०२१ | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[खड्गप्रसाद ओली|केपी शर्मा ओली]] | rowspan="2" |[[नेपालको पहिलो सङ्घीय संसद|पहिलो सङ्घीय संसद]] |- | style="text-align:center" |{{Small|(10)}} |[[चित्र:The_Prime_Minister_of_Nepal,_Shri_KP_Sharma_Oli_at_Bangkok,_in_Thailand_on_April_04,_2025_(cropped).jpg|129x129पिक्सेल]] |[[खड्गप्रसाद ओली|केपी शर्मा ओली]] | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |१३ जुलाई २०२१ |२६ डिसेम्बर २०२२ | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[पाँचौँ देउवा मन्त्रिपरिषद्, २०७८|शेरबहादुर देउबा]] |- | style="text-align:center" |{{Small|(3)}} |[[चित्र:The_Prime_Minister_of_Nepal,_Mr._Sher_Bahadur_Deuba,_at_Hyderabad_House,_in_New_Delhi_on_August_24,_2017.jpg|134x134पिक्सेल]] |[[शेरबहादुर देउवा|शेरबहादुर देउबा]]<ref>{{Cite web |title=NC recognised as main opposition party |url=https://myrepublica.nagariknetwork.com/amp/nc-recognized-as-main-opposition-party/news.html.twig }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240512043507/https://myrepublica.nagariknetwork.com/amp/nc-recognized-as-main-opposition-party/news.html.twig |date=2024-05-12 }}</ref> | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली काँग्रेस]] |२६ डिसेम्बर २०२२ |२७ फरवरी २०२३ | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" rowspan="3" | | rowspan="3" |[[तेस्रो प्रचण्ड मन्त्रिपरिषद्|पुष्पकमल दाहाल]] | rowspan="4" |[[नेपालको दोस्रो सङ्घीय संसद|दोस्रो सङ्घीय संसद]] |- | style="text-align:center" |{{Small|(10)}} |[[चित्र:The_Prime_Minister_of_Nepal,_Shri_KP_Sharma_Oli_at_Bangkok,_in_Thailand_on_April_04,_2025_(cropped).jpg|129x129पिक्सेल]] |[[खड्गप्रसाद ओली|केपी शर्मा ओली]]<ref>{{Cite web |title=UML pulls out of government |url=https://kathmandupost.com/national/2023/02/27/uml-pulls-out-of-government-1677481576}}</ref> | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |२७ फरवरी २०२३ |४ मार्च २०२४ |- | style="text-align:center" |{{Small|(3)}} |[[चित्र:The_Prime_Minister_of_Nepal,_Mr._Sher_Bahadur_Deuba,_at_Hyderabad_House,_in_New_Delhi_on_August_24,_2017.jpg|134x134पिक्सेल]] |[[शेरबहादुर देउवा|शेरबहादुर देउबा]] | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली काँग्रेस]] |४ मार्च २०२४ |१४ जुलाई २०२४ |- | style="text-align:center" |{{Small|(7)}} |[[चित्र:Prime_Minister_of_Nepal_Pushpa_Kamal_Dahal_"Prachanda".jpg|126x126पिक्सेल]] |[[पुष्पकमल दाहाल]]<ref>{{Cite web |title=चार घुम्ती मोडिएपछि सत्ताबाहिर दाहाल |url=https://ekantipur.com/news/2024/07/12/dahals-exit-from-power-39-13.html |access-date=2024-07-14 |website=ekantipur.com |language=ne}}</ref> | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |१४ जुलाई २०२४ |विद्यमान | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[खड्गप्रसाद ओली|केपी शर्मा ओली]]<ref>{{Cite web |title=चौथो पटक प्रधानमन्त्री बन्दै ओली, मन्त्री छान्न गठबन्धनको गृहकार्य |url=https://ekantipur.com/news/2024/07/14/oli-becoming-the-prime-minister-for-the-fourth-time-the-alliances-homework-to-choose-ministers-01-12.html |access-date=2024-07-14 |website=ekantipur.com |language=ne}}</ref> |- | style="text-align: center;" |११ |११ |[[भीष्म राज आङदेम्बे]] | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली काँग्रेस]] | | | |[[बालेन शाह]] |[[बालेन शाह मन्त्रिपरिषद्]] |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} [[श्रेणी:नेपालको सङ्घीय संसद]] [[श्रेणी:नेपालको इतिहास (२०६५–हाल)]] [[श्रेणी:नेपाल सरकार]] [[श्रेणी:संसदीय व्यवस्था]] [[श्रेणी:नेपालको इतिहास (२००७–२०६५)]] gtvdok9irq11el1uef45lwibp56gg42 1354149 1354148 2026-05-03T11:49:35Z Bishaldev100 28807 /* सूची */ 1354149 wikitext text/x-wiki '''विपक्षी दलको नेता''' नेपालको [[नेपालको सङ्घीय संसद|सङ्घीय संसद]] [[तल्लो सदन]]मा आधिकारिक विपक्षी दलको नेतृत्व गर्ने [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]] निर्वाचित सदस्य हुन्। [[विपक्षी नेता|विपक्षी दलका नेता]] भनेको सदनमा सबैभन्दा धेरै सिट भएको तर [[नेपाल सरकार|सरकार]] नभएको राजनीतिक दलको [[संसदीय दलको नेता]] हो।<ref>{{Cite web |last=Kamat |first=Ram Kumar |date=2023-01-23 |title=Who is the leader of opposition in HoR? |url=https://thehimalayantimes.com/nepal/who-is-the-leader-of-opposition-in-hor |access-date=2024-05-12 |website=The Himalayan Times |language=en}}</ref> हाल यस पदमा [[भीष्मराज आङदेम्बे]] छन्। प्रधान न्यायाधीश र [[नेपालका संवैधानिक निकायहरू|संवैधानिक निकाय]]का प्रमुख र पदाधिकारीहरूको नियुक्तिको सिफारिस गर्न संविधानको धारा २८४ मा संवैधानिक परिषद्को व्यवस्था अनुसार विपक्षी दलको नेता [[संवैधानिक परिषद्]]का सदस्य रहने व्यवस्था छ।<ref>{{Cite web |last=प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालय नेपाल |first=सिंहदरबार, काठमाडौ |title=संवैधानिक निकायहरूका पदाधिकारीहरुको नियुक्ति सम्बन्धी कानूनी व्यवस्था |url=https://www.opmcm.gov.np/acts/संवैधानिक-निकायहरूका-पदा/ }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240707074734/https://www.opmcm.gov.np/acts/%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%B5%E0%A5%88%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%95-%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%B9%E0%A4%B0%E0%A5%82%E0%A4%95%E0%A4%BE-%E0%A4%AA%E0%A4%A6%E0%A4%BE/ |date=2024-07-07 }}</ref> ==सरकारी सुविधा== संघीय संसद्का पदाधिकारी तथा सदस्यहरूको पारिश्रमिक र सुविधासम्बन्धी ऐन, २०७३ अनुसार प्रमुख प्रतिपक्षी दलको नेताले राज्यबाट पर्याप्त सुविधा पाउँछन् । मासिक पारिश्रमिक ६० हजार ९७० रुपैयाँ, विशेष भत्ता १०००, बैठक भत्ता १०००, सञ्चार सुविधा ३०००, आवास सुविधा २५ हजार ६०८ रुपैयाँ प्रतिमहिना, फर्निचर खर्च १५००० एकमुष्ट र निजी सचिवालय बन्दोबस्त १ हजार ७५० रुपैयाँ प्रतिमहिना पाउँछन् । सवारी इन्धनतर्फ प्रतिमहिना २३० लिटर पेट्रोल/डिजेल र ५ लिटर मोबिल पाउँछन् । बिजुली र धारा शुल्कतर्फ २०००, दैनिक भ्रमण भत्ता २५०० प्रतिदिन र अतिथि सत्कार खर्च २००० प्रतिमहिना पाउँछन् । कर्मचारी सुविधाअन्तर्गत एकजना राजपत्रांकित द्वितीय श्रेणीको स्वकीय सचिव, एकजना कम्प्युटर अपरेटर, दुईजना सवारी चालक र दुईजना कार्यालय सहयोगी पाउँछन् । सुरक्षातर्फ सहायक निरीक्षकस्तरको एकजना अंगरक्षक, एकजना बिल्लादार गार्ड र १० जना सैनिक जवानसहितको सुरक्षा दस्ता प्राप्त हुन्छ । संसद् सचिवालयले विपक्षी दलको नेताको कार्यालय र कर्मचारी उपलब्ध गराउँछ । सरकारले निवाससमेत उपलब्ध गराउँछ र सरकारी निवास नलिए निजी निवास मर्मतसम्भार खर्च पनि सरकारले बेहोर्छ । == सूची == {| class="wikitable" |+प्रतिनिधि सभामा विपक्षी दलका नेता ! ! !नाम ! colspan="2" |पार्टी ! ! ! colspan="2" |प्रधानमन्त्री !संसद |- | style="text-align:center" |१ | |[[भरत शमशेर जङ्गबहादुर राणा|भरत शमशेर जबरा]] | bgcolor="#73a3de" | |[[नेपाल राष्ट्रवादी गोर्खा परिषद्]] |२७ मई १९५९ |१५ डिसेम्बर १९६० | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" rowspan="2" | |[[विश्वेश्वरप्रसाद कोइराला|बिश्वेश्वर प्रसाद कोइराला]] |[[आम निर्वाचन २०१५ का निर्वाचित सांसदहरू|प्रथम प्रतिनिधि सभा]] |- | style="text-align:center" |२ |[[चित्र:ManMohanAdhikari.jpg|155x155पिक्सेल]] |[[मनमोहन अधिकारी]] | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |२६ मई १९९१ |३० नोभेम्बर १९९४ |[[गिरिजाप्रसाद कोइराला|गिरिजा प्रसाद कोइराला]] |[[आम निर्वाचन २०४८ का निर्वाचित सांसदहरू|दोस्रो प्रतिनिधि सभा]] |- | style="text-align:center" |३ |[[चित्र:The_Prime_Minister_of_Nepal,_Mr._Sher_Bahadur_Deuba,_at_Hyderabad_House,_in_New_Delhi_on_August_24,_2017.jpg|134x134पिक्सेल]] |[[शेरबहादुर देउवा|शेरबहादुर देउबा]] | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली काँग्रेस]] |३० नोभेम्बर १९९४ |१२ सेप्टेम्बर १९९५ | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[मनमोहन अधिकारी|मनमोहन अधिकारी]] | rowspan="5" |[[आम निर्वाचन २०५१ का निर्वाचित सांसदहरू|तेस्रो प्रतिनिधि सभा]] |- | style="text-align:center" |{{Small|(2)}} |[[चित्र:ManMohanAdhikari.jpg|155x155पिक्सेल]] |[[मनमोहन अधिकारी]] | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |१२ सेप्टेम्बर १९९५ |१२ मार्च १९९७ | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[शेरबहादुर देउवा|शेरबहादुर देउबा]] |- | style="text-align:center" |{{Small|(3)}} |[[चित्र:The_Prime_Minister_of_Nepal,_Mr._Sher_Bahadur_Deuba,_at_Hyderabad_House,_in_New_Delhi_on_August_24,_2017.jpg|134x134पिक्सेल]] |[[शेरबहादुर देउवा|शेरबहादुर देउबा]] | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली काँग्रेस]] |१२ मार्च १९९७ |७ अक्टोबर १९९७ | bgcolor="{{party color|Rastriya Prajatantra Party}}" rowspan="2" | |[[लोकेन्द्रबहादुर चन्द]] |- | style="text-align:center" |{{Small|(2)}} |[[चित्र:ManMohanAdhikari.jpg|155x155पिक्सेल]] |[[मनमोहन अधिकारी]] | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |७ अक्टोबर १९९७ |१५ अप्रिल १९९८ |[[सूर्यबहादुर थापा]] |- | style="text-align:center" |४ |[[चित्र:Bamdev_Gautam_February_2015_(cropped).jpg|134x134पिक्सेल]] |[[वामदेव गौतम|बामदेव गौतम]] | bgcolor="indianred" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (माले)]] |१५ अप्रिल १९९८ |३१ मई १९९९ | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" rowspan="5" | |[[गिरिजाप्रसाद कोइराला|गिरिजा प्रसाद कोइराला]] |- | rowspan="4" style="text-align:center" |५ | rowspan="4" |[[चित्र:Madhav_Kumar_Nepal_2009-09-23.jpg|135x135पिक्सेल]] | rowspan="4" |[[माधवकुमार नेपाल|माधवकुमार नेपाल]] | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" rowspan="4" | | rowspan="4" |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] | rowspan="3" |३१ मई १९९९ | rowspan="3" |२३ मई २००२ |[[कृष्णप्रसाद भट्टराई|कृष्णप्रसाद भट्टाराई]] | rowspan="3" |[[आम निर्वाचन २०५६ का निर्वाचित सांसदहरू|चौथो प्रतिनिधि सभा]] |- |[[गिरिजाप्रसाद कोइराला|गिरिजाप्रसाद कोइराला]] |- |[[शेरबहादुर देउवा|शेरबहादुर देउबा]] |- |२८ अप्रिल २००६ |१८ अगस्त २००८ |[[गिरिजाप्रसाद कोइराला|गिरिजाप्रसाद कोइराला]] |[[व्यवस्थापिका संसद (२०६३-२०६४)|अन्तरिम व्यवस्थापिका संसद]] |- | style="text-align:center" |६ |[[चित्र:The_Prime_Minister_of_Nepal,_Shri_Girija_Prasad_Koirala_being_seen_off_by_the_Union_Minister_of_Water_Resources,_Prof._Saif-ud-din_Soz_at_Indira_Gandhi_International_Airport_in_New_Delhi_on_April_06,_2007_(cropped).jpg|128x128पिक्सेल]] |[[गिरिजाप्रसाद कोइराला|गिरिजा प्रसाद कोइराला]] | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली काँग्रेस]] |१८ अगस्त २००८ |२५ मई २००९ | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[पुष्पकमल दाहाल|पुष्पकमल दहल]] | rowspan="4" |[[नेपालको पहिलो संविधान सभा|पहिलो संविधान सभा]] |- | style="text-align:center" |७ |[[चित्र:Prachanda_2009.jpg|133x133पिक्सेल]] |[[पुष्पकमल दाहाल]] | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |२५ मई २००९ |६ फेब्रुअरी २०११ | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" rowspan="2" | |[[माधवकुमार नेपाल]] |- | rowspan="2" style="text-align:center" |८ | rowspan="2" |[[चित्र:President_Ram_Chandra_Poudel,_Official_portrait_(January_2024).jpg|134x134पिक्सेल]] | rowspan="2" |[[रामचन्द्र पौडेल|रामचन्द्र पाडेल]]<ref>{{Cite web |last=Gurubacharya |first=Binaj |date=2023-03-09 |title=Nepal elects new president amid political uncertainty |url=https://apnews.com/article/nepal-president-parliament-vote-kathmandu-e1fb6b22fb61995262574c3bc4ad14e7 |access-date=2024-05-12 |website=AP News |language=en}}</ref> | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" rowspan="2" | | rowspan="2'" |[[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली काँग्रेस]] | rowspan="2" |६ फेब्रुअरी २०११ | rowspan="2" |१४ मार्च २०१३ |[[झलनाथ खनाल|झलनाथ खनल]] |- | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[बाबुराम भट्टराई|बाबूराम भट्टाराई]] |- | style="text-align:center" |{{Small|(7)}} | {| class="wikitable" |- |[[चित्र:Prachanda_2009.jpg|133x133पिक्सेल]] |} |[[पुष्पकमल दाहाल]] | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |११ फेब्रुअरी २०१४ |११ अक्टोबर २०१५ | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[सुशील कोइराला]] | rowspan="3" |[[नेपालको व्यवस्थापिका संसद|दोस्रो संविधान सभा]] |- | style="text-align:center" |९ |[[चित्र:The_Prime_Minister_of_Nepal,_Mr._Sushil_Koirala,_on_the_sidelines_of_the_third_Summit_of_the_Bay_of_Bengal_Initiative_for_Multi-Sectoral_Technical_and_Economic_Cooperation_(BIMSTEC),_at_Nay_Pyi_Taw.jpg|133x133पिक्सेल]] |[[सुशील कोइराला]] | bgcolor="{{party color|Nepali Congress }}" rowspan="2" | | rowspan="2'" |[[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली काँग्रेस]] |११ अक्टोबर २०१५ |९ फरवरी २०१६ | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" rowspan="2" | | rowspan="2" |[[खड्गप्रसाद ओली|केपी शर्मा ओली]] |- | style="text-align:center" |{{Small|(3)}} |[[चित्र:The_Prime_Minister_of_Nepal,_Mr._Sher_Bahadur_Deuba,_at_Hyderabad_House,_in_New_Delhi_on_August_24,_2017.jpg|134x134पिक्सेल]] |[[शेरबहादुर देउवा|शेरबहादुर देउबा]] |मार्च २०१६ <ref>{{Cite web |title=Deuba is the new Nepali Congress President |url=https://kathmandupost.com/national/2016/03/07/deuba-is-the-new-nepali-congress-president}}</ref> |४ अगस्त २०१६ |- | rowspan="2" style="text-align:center" |१० | rowspan="2" |[[चित्र:The_Prime_Minister_of_Nepal,_Shri_KP_Sharma_Oli_at_Bangkok,_in_Thailand_on_April_04,_2025_(cropped).jpg|129x129पिक्सेल]] | rowspan="2" |[[खड्गप्रसाद ओली|केपी शर्मा ओली]] | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" rowspan="2" | | rowspan="2" |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] | rowspan="2" |४ अगस्त २०१६ | rowspan="2" |१५ फेब्रुअरी २०१८ | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[पुष्पकमल दाहाल|पुष्पकमल दहल]] | rowspan="2" |[[नेपालको व्यवस्थापिका संसद|व्यवस्थापिका संसद]] |- | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[चौथो देउवा मन्त्रिपरिषद्|शेरबहादुर देउबा]] |- | style="text-align:center" |{{Small|(3)}} |[[चित्र:The_Prime_Minister_of_Nepal,_Mr._Sher_Bahadur_Deuba,_at_Hyderabad_House,_in_New_Delhi_on_August_24,_2017.jpg|134x134पिक्सेल]] |[[शेरबहादुर देउवा|शेरबहादुर देउबा]] | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली काँग्रेस]] |१५ फेब्रुअरी २०१८ |१३ जुलाई २०२१ | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[खड्गप्रसाद ओली|केपी शर्मा ओली]] | rowspan="2" |[[नेपालको पहिलो सङ्घीय संसद|पहिलो सङ्घीय संसद]] |- | style="text-align:center" |{{Small|(10)}} |[[चित्र:The_Prime_Minister_of_Nepal,_Shri_KP_Sharma_Oli_at_Bangkok,_in_Thailand_on_April_04,_2025_(cropped).jpg|129x129पिक्सेल]] |[[खड्गप्रसाद ओली|केपी शर्मा ओली]] | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |१३ जुलाई २०२१ |२६ डिसेम्बर २०२२ | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[पाँचौँ देउवा मन्त्रिपरिषद्, २०७८|शेरबहादुर देउबा]] |- | style="text-align:center" |{{Small|(3)}} |[[चित्र:The_Prime_Minister_of_Nepal,_Mr._Sher_Bahadur_Deuba,_at_Hyderabad_House,_in_New_Delhi_on_August_24,_2017.jpg|134x134पिक्सेल]] |[[शेरबहादुर देउवा|शेरबहादुर देउबा]]<ref>{{Cite web |title=NC recognised as main opposition party |url=https://myrepublica.nagariknetwork.com/amp/nc-recognized-as-main-opposition-party/news.html.twig }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240512043507/https://myrepublica.nagariknetwork.com/amp/nc-recognized-as-main-opposition-party/news.html.twig |date=2024-05-12 }}</ref> | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली काँग्रेस]] |२६ डिसेम्बर २०२२ |२७ फरवरी २०२३ | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" rowspan="3" | | rowspan="3" |[[तेस्रो प्रचण्ड मन्त्रिपरिषद्|पुष्पकमल दाहाल]] | rowspan="4" |[[नेपालको दोस्रो सङ्घीय संसद|दोस्रो सङ्घीय संसद]] |- | style="text-align:center" |{{Small|(10)}} |[[चित्र:The_Prime_Minister_of_Nepal,_Shri_KP_Sharma_Oli_at_Bangkok,_in_Thailand_on_April_04,_2025_(cropped).jpg|129x129पिक्सेल]] |[[खड्गप्रसाद ओली|केपी शर्मा ओली]]<ref>{{Cite web |title=UML pulls out of government |url=https://kathmandupost.com/national/2023/02/27/uml-pulls-out-of-government-1677481576}}</ref> | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |२७ फरवरी २०२३ |४ मार्च २०२४ |- | style="text-align:center" |{{Small|(3)}} |[[चित्र:The_Prime_Minister_of_Nepal,_Mr._Sher_Bahadur_Deuba,_at_Hyderabad_House,_in_New_Delhi_on_August_24,_2017.jpg|134x134पिक्सेल]] |[[शेरबहादुर देउवा|शेरबहादुर देउबा]] | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली काँग्रेस]] |४ मार्च २०२४ |१४ जुलाई २०२४ |- | style="text-align:center" |{{Small|(7)}} |[[चित्र:Prime_Minister_of_Nepal_Pushpa_Kamal_Dahal_"Prachanda".jpg|126x126पिक्सेल]] |[[पुष्पकमल दाहाल]]<ref>{{Cite web |title=चार घुम्ती मोडिएपछि सत्ताबाहिर दाहाल |url=https://ekantipur.com/news/2024/07/12/dahals-exit-from-power-39-13.html |access-date=2024-07-14 |website=ekantipur.com |language=ne}}</ref> | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |१४ जुलाई २०२४ |विद्यमान | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[खड्गप्रसाद ओली|केपी शर्मा ओली]]<ref>{{Cite web |title=चौथो पटक प्रधानमन्त्री बन्दै ओली, मन्त्री छान्न गठबन्धनको गृहकार्य |url=https://ekantipur.com/news/2024/07/14/oli-becoming-the-prime-minister-for-the-fourth-time-the-alliances-homework-to-choose-ministers-01-12.html |access-date=2024-07-14 |website=ekantipur.com |language=ne}}</ref> |- | style="text-align: center;" |११ |११ |[[भीष्म राज आङदेम्बे]] | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली काँग्रेस]] | | | |[[बालेन शाह]] |[[बालेन शाह मन्त्रिपरिषद्]] |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} [[श्रेणी:नेपालको सङ्घीय संसद]] [[श्रेणी:नेपालको इतिहास (२०६५–हाल)]] [[श्रेणी:नेपाल सरकार]] [[श्रेणी:संसदीय व्यवस्था]] [[श्रेणी:नेपालको इतिहास (२००७–२०६५)]] hcdno05wy6fg065n81kcoagz12wefgc भेपर कम्प्रेसन रेफ्रिजरेसन 0 142387 1353969 1329479 2026-05-02T13:55:40Z Bishaldev100 28807 /* यो पनि हेर्नुहोस् */ 1353969 wikitext text/x-wiki [[File:Refrigeration PV diagram.svg|thumb|A representative pressure–volume diagram for a refrigeration cycle]] '''भेपर कम्प्रेसन रेफ्रिजरेसन''' वा '''भेपर कम्प्रेसन रेफ्रिजरेसन प्रणाली<ref>{{cite book|author=Y. V. C. Rao|title=An Introduction to Thermodynamics|edition=2nd|publisher=Universities Press|year=2003|isbn=978-81-7371-461-0|url=https://universitiespress.com/details?id=9788173714610}}</ref>''' ('''VCRS''') [[रेफ्रिजेरेन्ट|रेफ्रिजरेन्ट]]को अवस्था परिवर्तन हुने, धेरै रेफ्रिजरेसनल चक्रहरू मध्ये एक हो। यो भवन र [[मोटरगाडी|अटोमोबाइल]]को [[एयर कन्डिसनिङ]]को लागि सबैभन्दा व्यापक रूपमा प्रयोग हुने विधि हो। यो घरायसी र व्यावसायिक फ्रिजहरू, खाना र मासुको चिसो वा [[शीत भण्डार|शीत भण्डारण]]का लागि ठूला-स्तरका गोदामहरू, रेफ्रिजरेटेड ट्रकहरू र रेलरोड कारहरू, र अन्य व्यावसायिक र औद्योगिक सेवाहरूमा पनि प्रयोग गरिन्छ। तेल प्रशोधन केन्द्र, पेट्रोकेमिकल र रासायनिक प्रशोधन केन्द्र, र [[प्राकृतिक ग्याँस|प्राकृतिक ग्यास]] प्रशोधन केन्द्र धेरै प्रकारका औद्योगिक केन्द्रहरूमा प्रायः ठूला भेपर -कम्प्रेसन रेफ्रिजरेसन प्रणालीहरू प्रयोग गर्छन्। दुई कम्प्रेसरहरू प्रयोग गरेर क्यासकेड रेफ्रिजरेसन प्रणालीहरू पनि कार्यान्वयन गर्न सकिन्छ। रेफ्रिजरेसनलाई कुनै बन्द ठाउँबाट ताप हटाएर अन्यत्र स्थानान्तरण गरेर त्यस ठाउँको तापक्रम घटाउने प्रकृयाको रूपमा परिभाषित गर्न सकिन्छ। यो कार्य गर्ने उपकरणलाई [[एयर कन्डिसनिङ|वातानुकूलन]], फ्रिज, जियोथर्मल हिट पम्प, वा [[चिलर]] (हिट पम्प) पनि भनिन्छ। == वर्णन == [[चित्र:Refrigeration.png|दायाँ|फ्रेम|चित्र १ः भेपर कम्प्रेसन रेफ्रिजरेसन]] यस प्रणालीमा चिसो गरिने ठाउँबाट ताप शोषण गर्न र हटाउन परिसंचारी (घुमिरहने) तरल [[रेफ्रिजेरेन्ट|रेफ्रिजरेन्ट]]लाई माध्यमको रूपमा प्रयोग गर्दछ र पछि त्यो तापलाई अन्यत्र बिसर्जन गर्दछ। चित्र १ः ले एक विशुद्ध, भेपर कम्प्रेसन रेफ्रिजरेसन प्रणाली चित्रण गर्दछ। त्यस्ता सबै प्रणालीहरूमा चारवटा अंगहरू हुन्छन्ः [[कम्प्रेसर]], कन्डेन्सर, थर्मल एक्सपान्सन भल्भ (जसलाई थ्रोटल भल्भ पनि भनिन्छ) र इभापोरेटर। परिसंचारी रेफ्रिजेरेन्ट संतृप्त वाष्प अवस्थामा कम्प्रेसरमा प्रवेश गर्दछ<ref>Saturated vapors and saturated liquids are vapors and liquids at their [[saturation temperature]] and [[saturation pressure]]. A superheated vapor is at a temperature higher than the saturation temperature corresponding to its pressure.</ref> र उच्च दबावमा सङ्कुचित हुन्छ, परिणामस्वरूप तापमान पनि उच्च हुन्छ। तातो, सङ्कुचित वाष्पको यो अवस्थालाई सुपरहीटेड वाष्प भनिन्छ र यो तापक्रम र दबाबमा हुन्छ जसमा यसलाई चिसो पानी वा कोइल वा ट्युबहरूमा बग्ने चिसो हावाले घनीभूत गर्न सकिन्छ। सुपरहिट भेपर त्यसपछि कन्डेन्सर मा प्रवाह हुन्छ। यहाँ तातो परिसंचारी रेफ्रिजरन्टबाट तापलाई बाह्य माध्यममा स्थानान्तरण गरिन्छ, जसले गैसीय रेफ्रिजरान्टलाई चिसो र तरलमा घनीभूत हुन्छ। कन्डेन्सरको प्रकारअनुसार बसर्जित ताप पानी वा हावाले पर लान्छ। कन्डेन्स्ड तरल रेफ्रिजरेन्टको थर्मोडायनामिक अवस्थालाई संतृप्त तरल ([[:en:Boiling_point#Saturation_temperature_and_pressure|saturated liquid]]) भनेर चिनिन्छ, र यसलाई एक्सपान्सन भल्भ मार्फत पठाइन्छ जहाँ यसको दबाबमा अचानक कमी आउँछ । यस चरणमा तरल र वाष्प रेफ्रिजरेन्ट मिश्रणको तापक्रम कम हुन्छ जहाँ यो रेफ्रिजरेटेड हुने ठाउँको तापक्रम भन्दा चिसो हुन्छ। चिसो रेफ्रिजरेन्ट तरल र वाष्प मिश्रणलाई त्यसपछि इभापोरेटरमा कोइल वा ट्युबहरू मार्फत पठाइन्छ। हावा तरल रेफ्रिजरेन्ट भन्दा तातो भएकाले, ताप हावाबाट रेफ्रिजरेन्टमा सर्छ, जसले हावालाई चिसो बनाउँछ र रेफ्रिजरेन्टलाई तातो बनाउँछ। रेफ्रिजरेन्टको [[वाष्पीकरण]] हुन्छ र यसलाई गैसीय अवस्थामा फर्काइदिन्छ। रेफ्रिजरेसन चक्र पूरा गर्न, रेफ्रिजरेन्ट इभापोरेटरबाट संतृप्त वाष्प (saturated vapor) को रुपमा कम्प्रेसरमा प्रवेश गर्छ। समय बित्दै जाँदा, इभापोरेटरमा [[आद्रता|आर्द्रता]] बरफ वा पानी सङ्कलन हुन सक्छ। डिफ्रोस्टिङ माध्यमबाट बरफ पग्लिन्छ। पग्लिएको बरफ वा इभापोरेटरको पानी त्यसपछि ड्रिप प्यानमा झर्छ, र पानी गुरुत्वाकर्षण वा कन्डेन्सेट पम्पद्वारा बाहिर निकालिन्छ । === रेफ्रिजरेन्ट === == ग्यास कम्प्रेसरको प्रकार == रेफ्रिजरेसनमा प्रयोग हुने सबैभन्दा प्रचलित कम्प्रेसरहरू रेसीप्रोकेटिङ र [[स्क्रोल कम्प्रेसर]] हुन्, तर ठुला चिलरहरू वा औद्योगिक चक्रहरूमा रोटरी स्क्रू वा [[सेन्ट्रिफ्युगल कम्प्रेसर|सेन्ट्रिफुगल कम्प्रेसर]]हरूको प्रयोग गर्न सकिन्छ। == उपयोग == == आर्थिक विश्लेषण == === लाभहरू === * धेरै परिपक्व प्रविधि। * सापेक्षिक रूपमा सस्तो। * यान्त्रिक ऊर्जा (पानी, कार वा ट्रक मोटर) वा विद्युतीय ऊर्जा प्रयोग गरेर सिधै चलाउन सकिन्छ। * कार्नोटको सैद्धान्तिक सीमाको ६०% सम्म कुशल === कमजोरीहरू === धेरै प्रणालीमा अझै पनि हाइड्रो क्लोरोफ्लोरो कार्बन (एचसिएफसी) रेफ्रिजरेन्टहरू प्रयोग गरिन्छ , जसले पृथ्वीको ओजोन तहमा क्षयीकरणमा काम गर्छ। मोन्ट्रियल सम्झौता पालना गर्ने देशहरूमा, एचसिएफसीहरू चरणबद्ध रूपमा बाहिर निस्कने छन् र धेरै हदसम्म ओजोन-अनुकूल हाइड्रो फ्लोरो कार्बन ( एचएफसीहरू) बाट प्रतिस्थापन गरिँदैछन्। यद्यपि, एचएफसी रेफ्रिजरेन्ट प्रयोग गर्ने प्रणालीहरू एचसीएफसी प्रयोग गर्ने प्रणालीको तुलनामा थोरै कम कुशल हुन्छन्। एचएफसीसँग पनि [[जलवायु परिवर्तन]]को अत्यधिक ठूलो सम्भावना हुन्छ, किनकि तिनीहरू धेरै वर्षसम्म वायुमण्डलमा रहन्छन् र [[कार्बनडाइअक्साइड|कार्बन डाइअक्साइड]] बढी प्रभावकारी रूपमा तापलाई समात्छन्। हाइड्रो फ्लोरो कार्बन (एचसिएफसी) अन्तिम चरणमा समाप्त भएपछि, वैकल्पिक गैर-हलोअल्केन रेफ्रिजरेन्टले लोकप्रियता प्राप्त गरिरहेको छ। विशेष गरी, कुनै जमानामा त्यागिएका रेफ्रिजरेन्टहरू जस्तै [[हाइड्रोकार्बन]] (उदाहरणका लागि ब्युटेन) र [[कार्बनडाइअक्साइड]] (CO<sub>2</sub> ) व्यापक प्रयोगमा फिर्ता आउँदै छन्। उदाहरणका लागि, [[जर्मनी]]मा भएको [[२००६ फिफा विश्वकप]] [[कोका-कोला]]को भेन्डिङ मेसिनले कार्बनडाइअक्साइड प्रयोग गरेर रेफ्रिजरेसन प्रयोग गरेको थियो।<ref>[http://www.thecoca-colacompany.com/citizenship/environmental_report2006.pdf 2006 Environmental Performance, the Coca-Cola Company] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111110131010/http://www.thecoca-colacompany.com/citizenship/environmental_report2006.pdf|date=2011-11-10}} (scroll down to pdf page 6 of 9 pdf pages).</ref> [[अमोनिया]] (NH<sub>3</sub>) सबैभन्दा पुरानो रेफ्रिजरेन्टहरू मध्ये एक हो, उत्कृष्ट प्रदर्शन र अनिवार्य रूपमा यसको कुनै प्रदूषण समस्याहरू छैनन्। यद्यपि, अमोनियाका दुई कमजोरीहरू छन्ः यो विषाक्त छ र यो तामाको ट्युबिंगसँग असंगत छ।<ref>[https://www.osha.gov/SLTC/etools/ammonia_refrigeration/ammonia/index.html Ammonia Refrigeration – Properties of Ammonia], osha.gov, 2011</ref> ==यो पनि हेर्नुहोस्== * [[एब्जर्पसन रेफ्रिजेरेटर|एब्जर्पसन रेफ्रिजरेटर]] ** [[आइन्स्टाइन रेफ्रिजरेटर]] * [[एयर कन्डिसनिङ|वातानुकूलन]] * फ्ल्यास वाष्पीकरण * [[हिट पम्प]] * [[तापन, वायुसञ्चार तथा वातानुकूलन|ताप, भेन्टिलेसन, र वातानुकूलन]] (एचभीएसी) * चुम्बकीय शीतलन * [[रेफ्रिजेरेन्ट|रेफ्रिजरेटर]] * [[प्रशीतन|रेफ्रिजरेसन]] * ताप पम्प र रेफ्रिजरेसन चक्र * कार्यशील तरल पदार्थ == सन्दर्भहरू == {{Reflist|30em}} {{Thermodynamic cycles}} {{HVAC}} [[श्रेणी:हिटिङ, भेन्टिलेसन एन्ड एयर कन्डिसनिङ]] rfinc9iqyuz2kh3otwf1rb2nk6yadr6 विकिपिडिया:विकिपरियोजना नेपाल/हिमाल 4 146819 1354138 1353235 2026-05-03T06:16:19Z ListeriaBot 52294 Wikidata list updated [V2] 1354138 wikitext text/x-wiki {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item ?qid (GROUP_CONCAT(CONCAT("[",str(?sitelink)," ", ?lang,"]"); separator=", ") as ?wp) (COUNT(distinct ?sitelink) as ?count) WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q8502 . ?item wdt:P17 wd:Q837 . BIND(xsd:integer(STRAFTER(str(?item), "Q")) AS ?qid) . } GROUP BY ?item ?qid ORDER BY DESC(?qid) LIMIT 5000 |columns=number:#,item:Wikidata<br>item,?count:lang,?wp:WP,label:mountain,P1476:original title,description |links=red }} {| class='wikitable sortable' ! # ! Wikidata<br>item ! lang ! WP ! mountain ! original title ! description |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q137971685|Q137971685]] | 0 | | [[Pāniyo Tāpā]] | | |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q135930803|Q135930803]] | 0 | | [[Changdi]] | | |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q135286570|Q135286570]] | 0 | | [[Amotsang]] | | |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q134600289|Q134600289]] | 0 | | [[Shalbachum]] | | |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q134513933|Q134513933]] | 0 | | [[Chulu East]] | | |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q134454728|Q134454728]] | 0 | | [[Pikey Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q134044709|Q134044709]] | 0 | | [[Arakam Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q131299040|Q131299040]] | 0 | | [[Bhalu Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q131288401|Q131288401]] | 0 | | [[Phungi]] | | |- | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q130373062|Q130373062]] | 0 | | [[Nupla]] | | |- | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q130266608|Q130266608]] | 0 | | [[Cholo]] | | |- | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q113714118|Q113714118]] | 0 | | [[छेर्गो री]] | | लाङटाङ क्षेत्रको चुचुरो |- | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q111181569|Q111181569]] | 0 | | [[Purbung]] | | |- | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q111010303|Q111010303]] | 0 | | [[Ponggen Dopku]] | | |- | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q110216295|Q110216295]] | 0 | | [[Pāṅkāyāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q110215902|Q110215902]] | 0 | | [[Syānāṭh]] | | |- | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q110214946|Q110214946]] | 0 | | [[Chhimi̇̄maru Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q110214098|Q110214098]] | 0 | | [[Mugu Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q110213191|Q110213191]] | 0 | | [[Dābsāl Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q110213110|Q110213110]] | 0 | | [[Muga Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q110212876|Q110212876]] | 0 | | [[Ītiṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q110212798|Q110212798]] | 0 | | [[Nisiṅyāṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q110212591|Q110212591]] | 0 | | [[Jhoṅpālā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q110212401|Q110212401]] | 0 | | [[Chhāliṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q110212346|Q110212346]] | 0 | | [[Nāgpi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q110212292|Q110212292]] | 0 | | [[Kuldum Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q110210673|Q110210673]] | 0 | | [[Rolājen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q110210663|Q110210663]] | 0 | | [[Yulkoṅmā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q110210158|Q110210158]] | 0 | | [[Maksyā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q110209814|Q110209814]] | 0 | | [[Sertojen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q106556789|Q106556789]] | 0 | | [[Chergori]] | | Mountain in Nepal |- | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q105724355|Q105724355]] | 0 | | [[Amphu Middle]] | | |- | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q65395645|Q65395645]] | 0 | | [[चङ्खेली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q65040223|Q65040223]] | 0 | | [[Nupla Khang]] | | |- | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q56305304|Q56305304]] | 0 | | [[Phurbi Chhyachu]] | | |- | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q56305107|Q56305107]] | 0 | | [[Gangchenpo]] | | |- | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q56293740|Q56293740]] | 0 | | [[Nangpai Gosum II]] | | |- | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q34865940|Q34865940]] | 0 | | [[Chang Samarphu]] | | |- | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q31654397|Q31654397]] | 0 | | [[Ṭapalḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q31654287|Q31654287]] | 0 | | [[Urkiṅ Kāṅgāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q31654163|Q31654163]] | 0 | | [[Panchpokhari̇̄ Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q31654146|Q31654146]] | 0 | | [[Liṅsin Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q31654130|Q31654130]] | 0 | | [[Dorje Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q31654114|Q31654114]] | 0 | | [[Kāṅālā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q31653927|Q31653927]] | 0 | | [[Rināmo Hill]] | | |- | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q31653912|Q31653912]] | 0 | | [[Lāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q31653883|Q31653883]] | 0 | | [[Kālo Pokhari̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q31653757|Q31653757]] | 0 | | [[Lumbo Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q31653558|Q31653558]] | 0 | | [[Liṅsiṅ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q31653417|Q31653417]] | 0 | | [[Yubrā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q31653402|Q31653402]] | 0 | | [[Pāri̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q31653353|Q31653353]] | 0 | | [[Bedāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q31653337|Q31653337]] | 0 | | [[Kālsi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q31653321|Q31653321]] | 0 | | [[Machhuwā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q31653304|Q31653304]] | 0 | | [[Gyajin Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q31653178|Q31653178]] | 0 | | [[Shivapuri Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q31653115|Q31653115]] | 0 | | [[Langtang II]] | | |- | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q31653100|Q31653100]] | 0 | | [[S Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q31653084|Q31653084]] | 0 | | [[Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q31653067|Q31653067]] | 0 | | [[N Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q31653050|Q31653050]] | 0 | | [[N Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q31652936|Q31652936]] | 0 | | [[Tirkhe Dhunga]] | | |- | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q31652921|Q31652921]] | 0 | | [[Samagoan]] | | |- | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q31652874|Q31652874]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 65 | [[:d:Q31652858|Q31652858]] | 0 | | [[Yak Gawa]] | | |- | style='text-align:right'| 66 | [[:d:Q31652842|Q31652842]] | 0 | | [[Thorungste]] | | |- | style='text-align:right'| 67 | [[:d:Q31652826|Q31652826]] | 0 | | [[Dhampus Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 68 | [[:d:Q31652811|Q31652811]] | 0 | | [[Tukuche Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 69 | [[:d:Q31652765|Q31652765]] | 0 | | [[Nilgiri]] | | |- | style='text-align:right'| 70 | [[:d:Q31652613|Q31652613]] | 0 | | [[Varaha Shikhar]] | | |- | style='text-align:right'| 71 | [[:d:Q31652396|Q31652396]] | 0 | | [[Hiūnchuli Pātan]] | | |- | style='text-align:right'| 72 | [[:d:Q31652242|Q31652242]] | 0 | | [[Lobujya West]] | | |- | style='text-align:right'| 73 | [[:d:Q31652227|Q31652227]] | 0 | | [[Loengpogang]] | | |- | style='text-align:right'| 74 | [[:d:Q31652197|Q31652197]] | 0 | | [[Mukut Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 75 | [[:d:Q31652166|Q31652166]] | 0 | | [[Bhrānge]] | | |- | style='text-align:right'| 76 | [[:d:Q31652150|Q31652150]] | 0 | | [[Pulchoki Mountain]] | | |- | style='text-align:right'| 77 | [[:d:Q30622642|Q30622642]] | 0 | | [[Paungda Danda]] | | |- | style='text-align:right'| 78 | [[:d:Q29525180|Q29525180]] | 0 | | [[खिजी थोलेदेम्बा]] | | |- | style='text-align:right'| 79 | [[:d:Q29015634|Q29015634]] | 0 | | [[पुन हिल]] | | घोरेपानी नजिकै रहेको पहाडी क्षेत्र |- | style='text-align:right'| 80 | [[:d:Q29015408|Q29015408]] | 0 | | [[Yalung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 81 | [[:d:Q29015389|Q29015389]] | 0 | | [[Tsoboje]] | | |- | style='text-align:right'| 82 | [[:d:Q28183964|Q28183964]] | 0 | | [[चन्द्रागिरी डाँडा|चन्द्रागिरी पहाड]] | | काठमाडौँ उपत्यकामा अवस्थित चन्द्रागिरी पहाड |- | style='text-align:right'| 83 | [[:d:Q26884119|Q26884119]] | 0 | | [[Nepal Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 84 | [[:d:Q25378206|Q25378206]] | 0 | | [[Rathong]] | | |- | style='text-align:right'| 85 | [[:d:Q25378204|Q25378204]] | 0 | | [[Ramthang Lho]] | | |- | style='text-align:right'| 86 | [[:d:Q24938020|Q24938020]] | 0 | | [[सिराइचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 87 | [[:d:Q21561056|Q21561056]] | 0 | | [[Kokthang]] | | |- | style='text-align:right'| 88 | [[:d:Q21000079|Q21000079]] | 0 | | [[Pemthang Karpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 89 | [[:d:Q21000062|Q21000062]] | 0 | | [[Pashuwo]] | | |- | style='text-align:right'| 90 | [[:d:Q20999992|Q20999992]] | 0 | | [[Kā̃de Hiū Chuli̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 91 | [[:d:Q20999970|Q20999970]] | 0 | | [[Honde Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 92 | [[:d:Q20999893|Q20999893]] | 0 | | [[Gurkarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 93 | [[:d:Q20999853|Q20999853]] | 0 | | [[Ghustang]] | | |- | style='text-align:right'| 94 | [[:d:Q20999752|Q20999752]] | 0 | | [[Dogari Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 95 | [[:d:Q20757649|Q20757649]] | 0 | | [[Takargo]] | | |- | style='text-align:right'| 96 | [[:d:Q20757646|Q20757646]] | 0 | | [[Thulagi Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 97 | [[:d:Q20757645|Q20757645]] | 0 | | [[Tengi Ragi Tau]] | | |- | style='text-align:right'| 98 | [[:d:Q20757644|Q20757644]] | 0 | | [[Churen Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 99 | [[:d:Q20757642|Q20757642]] | 0 | | [[Sita Chuchura]] | | |- | style='text-align:right'| 100 | [[:d:Q20757641|Q20757641]] | 0 | | [[Ramthang Chang]] | | |- | style='text-align:right'| 101 | [[:d:Q20757640|Q20757640]] | 0 | | [[Pethang Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 102 | [[:d:Q20757639|Q20757639]] | 0 | | [[Pangbuk Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 103 | [[:d:Q20757638|Q20757638]] | 0 | | [[Chumbu]] | | |- | style='text-align:right'| 104 | [[:d:Q20757637|Q20757637]] | 0 | | [[Panbari]] | | |- | style='text-align:right'| 105 | [[:d:Q20757636|Q20757636]] | 0 | | [[Ohmi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 106 | [[:d:Q20757635|Q20757635]] | 0 | | [[Nilgiri South]] | | |- | style='text-align:right'| 107 | [[:d:Q20757631|Q20757631]] | 0 | | [[Naulekh]] | | |- | style='text-align:right'| 108 | [[:d:Q20757630|Q20757630]] | 0 | | [[Nampa]] | | |- | style='text-align:right'| 109 | [[:d:Q20757629|Q20757629]] | 0 | | [[Malāṅphulāṅ]] | | |- | style='text-align:right'| 110 | [[:d:Q20757628|Q20757628]] | 0 | | [[Lunag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 111 | [[:d:Q20757627|Q20757627]] | 0 | | [[Likhu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 112 | [[:d:Q20757626|Q20757626]] | 0 | | [[Khatang]] | | |- | style='text-align:right'| 113 | [[:d:Q20757625|Q20757625]] | 0 | | [[Khangri Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 114 | [[:d:Q20757624|Q20757624]] | 0 | | [[Karyolung]] | | |- | style='text-align:right'| 115 | [[:d:Q20757623|Q20757623]] | 0 | | [[Kang Nachugo]] | | |- | style='text-align:right'| 116 | [[:d:Q20757622|Q20757622]] | 0 | | [[Janak Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 117 | [[:d:Q20757621|Q20757621]] | 0 | | [[Hungchi]] | | |- | style='text-align:right'| 118 | [[:d:Q20757620|Q20757620]] | 0 | | [[Annapurna IV]] | | |- | style='text-align:right'| 119 | [[:d:Q20757619|Q20757619]] | 0 | | [[Gurja Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 120 | [[:d:Q20757618|Q20757618]] | 0 | | [[Drangnag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 121 | [[:d:Q20757617|Q20757617]] | 0 | | [[Chukyima Go]] | | |- | style='text-align:right'| 122 | [[:d:Q20757616|Q20757616]] | 0 | | [[Chhukung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 123 | [[:d:Q20757615|Q20757615]] | 0 | | [[Cheo Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 124 | [[:d:Q20757614|Q20757614]] | 0 | | [[बोबये चुली|Bobaye]] | | |- | style='text-align:right'| 125 | [[:d:Q20757611|Q20757611]] | 0 | | [[Jobo Rinjang]] | | |- | style='text-align:right'| 126 | [[:d:Q20754005|Q20754005]] | 0 | | [[Kangchungtse]] | | |- | style='text-align:right'| 127 | [[:d:Q20748056|Q20748056]] | 0 | | [[Shar Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 128 | [[:d:Q20616450|Q20616450]] | 0 | | [[Æртыккаг мæсыг]] | | |- | style='text-align:right'| 129 | [[:d:Q20191208|Q20191208]] | 0 | | [[Ratna Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 130 | [[:d:Q20191203|Q20191203]] | 0 | | [[Ramdung Go]] | | |- | style='text-align:right'| 131 | [[:d:Q20191196|Q20191196]] | 0 | | [[Putrun Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 132 | [[:d:Q20191193|Q20191193]] | 0 | | [[Purkung]] | | |- | style='text-align:right'| 133 | [[:d:Q20191165|Q20191165]] | 0 | | [[Pharilapcha]] | | |- | style='text-align:right'| 134 | [[:d:Q20191139|Q20191139]] | 0 | | [[Parchamo]] | | |- | style='text-align:right'| 135 | [[:d:Q20191069|Q20191069]] | 0 | | [[Moditse]] | | |- | style='text-align:right'| 136 | [[:d:Q20191022|Q20191022]] | 0 | | [[Lugula Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 137 | [[:d:Q20191017|Q20191017]] | 0 | | [[Loenpo Gang]] | | |- | style='text-align:right'| 138 | [[:d:Q20190992|Q20190992]] | 0 | | [[Langpo]] | | |- | style='text-align:right'| 139 | [[:d:Q20190988|Q20190988]] | 0 | | [[Lamjung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 140 | [[:d:Q20190980|Q20190980]] | 0 | | [[Kyajo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 141 | [[:d:Q20190961|Q20190961]] | 0 | | [[Kubi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 142 | [[:d:Q20190945|Q20190945]] | 0 | | [[Kongma Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 143 | [[:d:Q20190930|Q20190930]] | 0 | | [[Khumjungar Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 144 | [[:d:Q20190829|Q20190829]] | 0 | | [[Drohmo]] | | |- | style='text-align:right'| 145 | [[:d:Q20190813|Q20190813]] | 0 | | [[Chhiv Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 146 | [[:d:Q20190811|Q20190811]] | 0 | | [[Chekigo]] | | |- | style='text-align:right'| 147 | [[:d:Q20190801|Q20190801]] | 0 | | [[Boktoh]] | | |- | style='text-align:right'| 148 | [[:d:Q20190791|Q20190791]] | 0 | | [[Annapurna South]] | | |- | style='text-align:right'| 149 | [[:d:Q20164740|Q20164740]] | 0 | | [[Tengkangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 150 | [[:d:Q19946260|Q19946260]] | 0 | | [[Himlung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 151 | [[:d:Q19946258|Q19946258]] | 0 | | [[Gyaji Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 152 | [[:d:Q19840548|Q19840548]] | 0 | | [[Pangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 153 | [[:d:Q19708581|Q19708581]] | 0 | | [[Phole]] | | |- | style='text-align:right'| 154 | [[:d:Q19707019|Q19707019]] | 0 | | [[Mera South]] | | |- | style='text-align:right'| 155 | [[:d:Q19707013|Q19707013]] | 0 | | [[Mera North]] | | |- | style='text-align:right'| 156 | [[:d:Q19707006|Q19707006]] | 0 | | [[Mera Central]] | | |- | style='text-align:right'| 157 | [[:d:Q19682550|Q19682550]] | 0 | | [[मालिका धुरी]] | | |- | style='text-align:right'| 158 | [[:d:Q19605854|Q19605854]] | 0 | | [[Kubi Gangri]] | | |- | style='text-align:right'| 159 | [[:d:Q19459405|Q19459405]] | 0 | | [[Kanjiroba]] | | |- | style='text-align:right'| 160 | [[:d:Q19457611|Q19457611]] | 0 | | [[चाङ्ला हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 161 | [[:d:Q19298140|Q19298140]] | 0 | | [[Pabil]] | | |- | style='text-align:right'| 162 | [[:d:Q19297118|Q19297118]] | 0 | | [[Naya Kanga]] | | |- | style='text-align:right'| 163 | [[:d:Q19288849|Q19288849]] | 0 | | [[Langtang Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 164 | [[:d:Q19288846|Q19288846]] | 0 | | [[Langshisa Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 165 | [[:d:Q19287915|Q19287915]] | 0 | | [[Kimshung]] | | |- | style='text-align:right'| 166 | [[:d:Q19283615|Q19283615]] | 0 | | [[Gangchempo]] | | |- | style='text-align:right'| 167 | [[:d:Q18456156|Q18456156]] | 0 | | [[Tashi Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 168 | [[:d:Q18388748|Q18388748]] | 0 | | [[Pisang Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 169 | [[:d:Q18088708|Q18088708]] | 0 | | [[Mardi Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 170 | [[:d:Q16968920|Q16968920]] | 0 | | [[Kanjiroba Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 171 | [[:d:Q16901410|Q16901410]] | 0 | | [[Tenzing Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 172 | [[:d:Q16466024|Q16466024]] | 0 | | [[अन्नपूर्ण|अन्नपूर्ण हिमाल]] | | विश्वको १०औँ अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 173 | [[:d:Q14227691|Q14227691]] | 0 | | [[नुम्बुर]] | | |- | style='text-align:right'| 174 | [[:d:Q13423903|Q13423903]] | 0 | | [[Talung]] | | |- | style='text-align:right'| 175 | [[:d:Q11887046|Q11887046]] | 0 | | [[Peak 41]] | | |- | style='text-align:right'| 176 | [[:d:Q11876134|Q11876134]] | 0 | | [[Lobuche East]] | | |- | style='text-align:right'| 177 | [[:d:Q11873899|Q11873899]] | 0 | | [[Kyashar]] | | |- | style='text-align:right'| 178 | [[:d:Q11871253|Q11871253]] | 0 | | [[Khabur]] | | |- | style='text-align:right'| 179 | [[:d:Q11752821|Q11752821]] | 0 | | [[लाङटाङ री]] | | |- | style='text-align:right'| 180 | [[:d:Q11237699|Q11237699]] | 0 | | [[Lhotse Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 181 | [[:d:Q9268113|Q9268113]] | 0 | | [[गिम्मीगेला चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 182 | [[:d:Q8523483|Q8523483]] | 0 | | [[Nirekha]] | | |- | style='text-align:right'| 183 | [[:d:Q7403706|Q7403706]] | 0 | | [[Salasungo]] | | |- | style='text-align:right'| 184 | [[:d:Q7402481|Q7402481]] | 0 | | [[साइपाल हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 185 | [[:d:Q7089926|Q7089926]] | 0 | | [[Ombigaichan]] | | |- | style='text-align:right'| 186 | [[:d:Q6991183|Q6991183]] | 0 | | [[Nemjung]] | | |- | style='text-align:right'| 187 | [[:d:Q6620670|Q6620670]] | 0 | | [[Singu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 188 | [[:d:Q6448208|Q6448208]] | 0 | | [[Kusum Kanguru]] | | |- | style='text-align:right'| 189 | [[:d:Q6429186|Q6429186]] | 0 | | [[Kongde Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 190 | [[:d:Q5520839|Q5520839]] | 0 | | [[Ganesh NW]] | | |- | style='text-align:right'| 191 | [[:d:Q5409093|Q5409093]] | 0 | | [[Lobuche West]] | | |- | style='text-align:right'| 192 | [[:d:Q5304983|Q5304983]] | 0 | | [[Dragmarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 193 | [[:d:Q5069463|Q5069463]] | 0 | | [[Chamar]] | | |- | style='text-align:right'| 194 | [[:d:Q4840748|Q4840748]] | 0 | | [[बेडेन पावेल शिखर]] | | |- | style='text-align:right'| 195 | [[:d:Q4779782|Q4779782]] | 0 | | [[अपी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 196 | [[:d:Q4536616|Q4536616]] | 0 | | [[Yakawa Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 197 | [[:d:Q4517942|Q4517942]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 198 | [[:d:Q4312814|Q4312814]] | 0 | | [[नङपाई हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 199 | [[:d:Q4221152|Q4221152]] | 0 | | [[किराँतचुली|किरात चुली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 200 | [[:d:Q4217498|Q4217498]] | 0 | | [[Khatung Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 201 | [[:d:Q4141286|Q4141286]] | 0 | | [[गोक्यो रि]] | | |- | style='text-align:right'| 202 | [[:d:Q4135266|Q4135266]] | 0 | | [[निलगिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 203 | [[:d:Q4134792|Q4134792]] | 0 | | [[Khartaphu]] | | |- | style='text-align:right'| 204 | [[:d:Q3695952|Q3695952]] | 0 | | [[Yala Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 205 | [[:d:Q3695902|Q3695902]] | 0 | | [[Tharpu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 206 | [[:d:Q3695890|Q3695890]] | 0 | | [[Dorje Lhakpa]] | | |- | style='text-align:right'| 207 | [[:d:Q3138689|Q3138689]] | 0 | | [[Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 208 | [[:d:Q3115880|Q3115880]] | 0 | | [[काब्रु]] | | |- | style='text-align:right'| 209 | [[:d:Q2386627|Q2386627]] | 0 | | [[Taboche]] | | |- | style='text-align:right'| 210 | [[:d:Q2143811|Q2143811]] | 0 | | [[Tilicho Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 211 | [[:d:Q1826566|Q1826566]] | 0 | | [[Lingtren]] | | |- | style='text-align:right'| 212 | [[:d:Q1754634|Q1754634]] | 0 | | [[गाडी चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 213 | [[:d:Q1740694|Q1740694]] | 0 | | [[Mount Khumbila]] | | |- | style='text-align:right'| 214 | [[:d:Q1723728|Q1723728]] | 0 | | [[Kangbachen]] | | |- | style='text-align:right'| 215 | [[:d:Q1718389|Q1718389]] | 0 | | [[Kang Guru]] | | |- | style='text-align:right'| 216 | [[:d:Q1551402|Q1551402]] | 0 | | [[लाङटाङ लिरुङ]] | | लाङटाङ हिमालको सर्वोच्च शिखर |- | style='text-align:right'| 217 | [[:d:Q1526943|Q1526943]] | 0 | | [[Peak 38]] | | |- | style='text-align:right'| 218 | [[:d:Q1511454|Q1511454]] | 0 | | [[काला पत्थर]] | | |- | style='text-align:right'| 219 | [[:d:Q1496289|Q1496289]] | 0 | | [[गौरीशङ्कर हिमाल|गौरीशंकर हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 220 | [[:d:Q1441337|Q1441337]] | 0 | | [[मेरा पिक]] | | |- | style='text-align:right'| 221 | [[:d:Q1429708|Q1429708]] | 0 | | [[Num Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 222 | [[:d:Q1410514|Q1410514]] | 0 | | [[थम्सेर्कु]] | | |- | style='text-align:right'| 223 | [[:d:Q1377280|Q1377280]] | 0 | | [[Putha Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 224 | [[:d:Q1291226|Q1291226]] | 0 | | [[Lobuche]] | | |- | style='text-align:right'| 225 | [[:d:Q1237414|Q1237414]] | 0 | | [[कुम्भकर्ण हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 226 | [[:d:Q1207614|Q1207614]] | 0 | | [[Dhaulagiri II]] | | |- | style='text-align:right'| 227 | [[:d:Q1145646|Q1145646]] | 0 | | [[हिमालचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 228 | [[:d:Q1139538|Q1139538]] | 0 | | [[नुबचे|नुप्त्से]] | | |- | style='text-align:right'| 229 | [[:d:Q1137644|Q1137644]] | 0 | | [[पुमोरी]] | | |- | style='text-align:right'| 230 | [[:d:Q1133863|Q1133863]] | 0 | | [[गङ्गापूर्ण]] | | |- | style='text-align:right'| 231 | [[:d:Q1060898|Q1060898]] | 0 | | [[चामलाङ हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 232 | [[:d:Q1051394|Q1051394]] | 0 | | [[माछापुच्छ्रे हिमाल]] | | माछाको पुच्छर जस्तो देखिने एक हिमाल |- | style='text-align:right'| 233 | [[:d:Q968606|Q968606]] | 0 | | [[Pokalde]] | | |- | style='text-align:right'| 234 | [[:d:Q619781|Q619781]] | 0 | | [[इम्जा छे]] | | |- | style='text-align:right'| 235 | [[:d:Q582128|Q582128]] | 0 | | [[ग्याचुङ काङ]] | | |- | style='text-align:right'| 236 | [[:d:Q564576|Q564576]] | 0 | | [[Annapurna III]] | | |- | style='text-align:right'| 237 | [[:d:Q527197|Q527197]] | 0 | | [[Kangtega]] | | |- | style='text-align:right'| 238 | [[:d:Q451697|Q451697]] | 0 | | [[आमा दब्लम हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 239 | [[:d:Q449534|Q449534]] | 0 | | [[Annapurna II]] | | |- | style='text-align:right'| 240 | [[:d:Q448932|Q448932]] | 0 | | [[Cho Polu]] | | |- | style='text-align:right'| 241 | [[:d:Q389456|Q389456]] | 0 | | [[Cholatse]] | | |- | style='text-align:right'| 242 | [[:d:Q379143|Q379143]] | 0 | | [[Baruntse]] | | |- | style='text-align:right'| 243 | [[:d:Q170089|Q170089]] | 0 | | [[चोयु हिमाल]] | | नेपाल र चीनको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको छैठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 244 | [[:d:Q170070|Q170070]] | 0 | | [[मनास्लु हिमाल]] | | आठ-हजारी र नेपालमा अवस्थित पृथ्वीको आठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 245 | [[:d:Q169986|Q169986]] | 0 | | [[मकालु हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 246 | [[:d:Q168702|Q168702]] | 0 | | [[ल्होत्से हिमाल|लहोत्से]] | | नेपाल र तिब्बतको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको चौथो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 247 | [[:d:Q165440|Q165440]] | 0 | | [[धौलागिरि हिमाल|धौलागिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 248 | [[:d:Q82019|Q82019]] | 0 | | [[कञ्चनजङ्घा हिमाल]] | | नेपाल र भारतमा अवस्थित पृथ्वीको तेस्रो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 249 | [[:d:Q513|Q513]] | 0 | | [[सगरमाथा]] | | विश्वको सबैभन्दा उच्च हिमाल |} {| class='wikitable sortable' ! # ! Wikidata<br>item ! lang ! WP ! mountain ! original title ! description |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q137971685|Q137971685]] | 0 | | [[Pāniyo Tāpā]] | | |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q135930803|Q135930803]] | 0 | | [[Changdi]] | | |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q135286570|Q135286570]] | 0 | | [[Amotsang]] | | |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q134600289|Q134600289]] | 0 | | [[Shalbachum]] | | |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q134513933|Q134513933]] | 0 | | [[Chulu East]] | | |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q134454728|Q134454728]] | 0 | | [[Pikey Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q134044709|Q134044709]] | 0 | | [[Arakam Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q131299040|Q131299040]] | 0 | | [[Bhalu Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q131288401|Q131288401]] | 0 | | [[Phungi]] | | |- | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q130373062|Q130373062]] | 0 | | [[Nupla]] | | |- | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q130266608|Q130266608]] | 0 | | [[Cholo]] | | |- | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q113714118|Q113714118]] | 0 | | [[छेर्गो री]] | | लाङटाङ क्षेत्रको चुचुरो |- | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q111181569|Q111181569]] | 0 | | [[Purbung]] | | |- | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q111010303|Q111010303]] | 0 | | [[Ponggen Dopku]] | | |- | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q110216295|Q110216295]] | 0 | | [[Pāṅkāyāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q110215902|Q110215902]] | 0 | | [[Syānāṭh]] | | |- | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q110214946|Q110214946]] | 0 | | [[Chhimi̇̄maru Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q110214098|Q110214098]] | 0 | | [[Mugu Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q110213191|Q110213191]] | 0 | | [[Dābsāl Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q110213110|Q110213110]] | 0 | | [[Muga Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q110212876|Q110212876]] | 0 | | [[Ītiṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q110212798|Q110212798]] | 0 | | [[Nisiṅyāṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q110212591|Q110212591]] | 0 | | [[Jhoṅpālā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q110212401|Q110212401]] | 0 | | [[Chhāliṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q110212346|Q110212346]] | 0 | | [[Nāgpi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q110212292|Q110212292]] | 0 | | [[Kuldum Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q110210673|Q110210673]] | 0 | | [[Rolājen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q110210663|Q110210663]] | 0 | | [[Yulkoṅmā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q110210158|Q110210158]] | 0 | | [[Maksyā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q110209814|Q110209814]] | 0 | | [[Sertojen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q106556789|Q106556789]] | 0 | | [[Chergori]] | | Mountain in Nepal |- | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q105724355|Q105724355]] | 0 | | [[Amphu Middle]] | | |- | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q65395645|Q65395645]] | 0 | | [[चङ्खेली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q65040223|Q65040223]] | 0 | | [[Nupla Khang]] | | |- | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q56305304|Q56305304]] | 0 | | [[Phurbi Chhyachu]] | | |- | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q56305107|Q56305107]] | 0 | | [[Gangchenpo]] | | |- | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q56293740|Q56293740]] | 0 | | [[Nangpai Gosum II]] | | |- | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q34865940|Q34865940]] | 0 | | [[Chang Samarphu]] | | |- | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q31654397|Q31654397]] | 0 | | [[Ṭapalḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q31654287|Q31654287]] | 0 | | [[Urkiṅ Kāṅgāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q31654163|Q31654163]] | 0 | | [[Panchpokhari̇̄ Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q31654146|Q31654146]] | 0 | | [[Liṅsin Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q31654130|Q31654130]] | 0 | | [[Dorje Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q31654114|Q31654114]] | 0 | | [[Kāṅālā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q31653927|Q31653927]] | 0 | | [[Rināmo Hill]] | | |- | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q31653912|Q31653912]] | 0 | | [[Lāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q31653883|Q31653883]] | 0 | | [[Kālo Pokhari̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q31653757|Q31653757]] | 0 | | [[Lumbo Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q31653558|Q31653558]] | 0 | | [[Liṅsiṅ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q31653417|Q31653417]] | 0 | | [[Yubrā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q31653402|Q31653402]] | 0 | | [[Pāri̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q31653353|Q31653353]] | 0 | | [[Bedāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q31653337|Q31653337]] | 0 | | [[Kālsi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q31653321|Q31653321]] | 0 | | [[Machhuwā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q31653304|Q31653304]] | 0 | | [[Gyajin Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q31653178|Q31653178]] | 0 | | [[Shivapuri Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q31653115|Q31653115]] | 0 | | [[Langtang II]] | | |- | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q31653100|Q31653100]] | 0 | | [[S Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q31653084|Q31653084]] | 0 | | [[Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q31653067|Q31653067]] | 0 | | [[N Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q31653050|Q31653050]] | 0 | | [[N Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q31652936|Q31652936]] | 0 | | [[Tirkhe Dhunga]] | | |- | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q31652921|Q31652921]] | 0 | | [[Samagoan]] | | |- | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q31652874|Q31652874]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 65 | [[:d:Q31652858|Q31652858]] | 0 | | [[Yak Gawa]] | | |- | style='text-align:right'| 66 | [[:d:Q31652842|Q31652842]] | 0 | | [[Thorungste]] | | |- | style='text-align:right'| 67 | [[:d:Q31652826|Q31652826]] | 0 | | [[Dhampus Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 68 | [[:d:Q31652811|Q31652811]] | 0 | | [[Tukuche Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 69 | [[:d:Q31652765|Q31652765]] | 0 | | [[Nilgiri]] | | |- | style='text-align:right'| 70 | [[:d:Q31652613|Q31652613]] | 0 | | [[Varaha Shikhar]] | | |- | style='text-align:right'| 71 | [[:d:Q31652396|Q31652396]] | 0 | | [[Hiūnchuli Pātan]] | | |- | style='text-align:right'| 72 | [[:d:Q31652242|Q31652242]] | 0 | | [[Lobujya West]] | | |- | style='text-align:right'| 73 | [[:d:Q31652227|Q31652227]] | 0 | | [[Loengpogang]] | | |- | style='text-align:right'| 74 | [[:d:Q31652197|Q31652197]] | 0 | | [[Mukut Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 75 | [[:d:Q31652166|Q31652166]] | 0 | | [[Bhrānge]] | | |- | style='text-align:right'| 76 | [[:d:Q31652150|Q31652150]] | 0 | | [[Pulchoki Mountain]] | | |- | style='text-align:right'| 77 | [[:d:Q30622642|Q30622642]] | 0 | | [[Paungda Danda]] | | |- | style='text-align:right'| 78 | [[:d:Q29525180|Q29525180]] | 0 | | [[खिजी थोलेदेम्बा]] | | |- | style='text-align:right'| 79 | [[:d:Q29015634|Q29015634]] | 0 | | [[पुन हिल]] | | घोरेपानी नजिकै रहेको पहाडी क्षेत्र |- | style='text-align:right'| 80 | [[:d:Q29015408|Q29015408]] | 0 | | [[Yalung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 81 | [[:d:Q29015389|Q29015389]] | 0 | | [[Tsoboje]] | | |- | style='text-align:right'| 82 | [[:d:Q28183964|Q28183964]] | 0 | | [[चन्द्रागिरी डाँडा|चन्द्रागिरी पहाड]] | | काठमाडौँ उपत्यकामा अवस्थित चन्द्रागिरी पहाड |- | style='text-align:right'| 83 | [[:d:Q26884119|Q26884119]] | 0 | | [[Nepal Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 84 | [[:d:Q25378206|Q25378206]] | 0 | | [[Rathong]] | | |- | style='text-align:right'| 85 | [[:d:Q25378204|Q25378204]] | 0 | | [[Ramthang Lho]] | | |- | style='text-align:right'| 86 | [[:d:Q24938020|Q24938020]] | 0 | | [[सिराइचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 87 | [[:d:Q21561056|Q21561056]] | 0 | | [[Kokthang]] | | |- | style='text-align:right'| 88 | [[:d:Q21000079|Q21000079]] | 0 | | [[Pemthang Karpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 89 | [[:d:Q21000062|Q21000062]] | 0 | | [[Pashuwo]] | | |- | style='text-align:right'| 90 | [[:d:Q20999992|Q20999992]] | 0 | | [[Kā̃de Hiū Chuli̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 91 | [[:d:Q20999970|Q20999970]] | 0 | | [[Honde Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 92 | [[:d:Q20999893|Q20999893]] | 0 | | [[Gurkarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 93 | [[:d:Q20999853|Q20999853]] | 0 | | [[Ghustang]] | | |- | style='text-align:right'| 94 | [[:d:Q20999752|Q20999752]] | 0 | | [[Dogari Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 95 | [[:d:Q20757649|Q20757649]] | 0 | | [[Takargo]] | | |- | style='text-align:right'| 96 | [[:d:Q20757646|Q20757646]] | 0 | | [[Thulagi Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 97 | [[:d:Q20757645|Q20757645]] | 0 | | [[Tengi Ragi Tau]] | | |- | style='text-align:right'| 98 | [[:d:Q20757644|Q20757644]] | 0 | | [[Churen Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 99 | [[:d:Q20757642|Q20757642]] | 0 | | [[Sita Chuchura]] | | |- | style='text-align:right'| 100 | [[:d:Q20757641|Q20757641]] | 0 | | [[Ramthang Chang]] | | |- | style='text-align:right'| 101 | [[:d:Q20757640|Q20757640]] | 0 | | [[Pethang Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 102 | [[:d:Q20757639|Q20757639]] | 0 | | [[Pangbuk Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 103 | [[:d:Q20757638|Q20757638]] | 0 | | [[Chumbu]] | | |- | style='text-align:right'| 104 | [[:d:Q20757637|Q20757637]] | 0 | | [[Panbari]] | | |- | style='text-align:right'| 105 | [[:d:Q20757636|Q20757636]] | 0 | | [[Ohmi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 106 | [[:d:Q20757635|Q20757635]] | 0 | | [[Nilgiri South]] | | |- | style='text-align:right'| 107 | [[:d:Q20757631|Q20757631]] | 0 | | [[Naulekh]] | | |- | style='text-align:right'| 108 | [[:d:Q20757630|Q20757630]] | 0 | | [[Nampa]] | | |- | style='text-align:right'| 109 | [[:d:Q20757629|Q20757629]] | 0 | | [[Malāṅphulāṅ]] | | |- | style='text-align:right'| 110 | [[:d:Q20757628|Q20757628]] | 0 | | [[Lunag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 111 | [[:d:Q20757627|Q20757627]] | 0 | | [[Likhu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 112 | [[:d:Q20757626|Q20757626]] | 0 | | [[Khatang]] | | |- | style='text-align:right'| 113 | [[:d:Q20757625|Q20757625]] | 0 | | [[Khangri Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 114 | [[:d:Q20757624|Q20757624]] | 0 | | [[Karyolung]] | | |- | style='text-align:right'| 115 | [[:d:Q20757623|Q20757623]] | 0 | | [[Kang Nachugo]] | | |- | style='text-align:right'| 116 | [[:d:Q20757622|Q20757622]] | 0 | | [[Janak Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 117 | [[:d:Q20757621|Q20757621]] | 0 | | [[Hungchi]] | | |- | style='text-align:right'| 118 | [[:d:Q20757620|Q20757620]] | 0 | | [[Annapurna IV]] | | |- | style='text-align:right'| 119 | [[:d:Q20757619|Q20757619]] | 0 | | [[Gurja Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 120 | [[:d:Q20757618|Q20757618]] | 0 | | [[Drangnag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 121 | [[:d:Q20757617|Q20757617]] | 0 | | [[Chukyima Go]] | | |- | style='text-align:right'| 122 | [[:d:Q20757616|Q20757616]] | 0 | | [[Chhukung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 123 | [[:d:Q20757615|Q20757615]] | 0 | | [[Cheo Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 124 | [[:d:Q20757614|Q20757614]] | 0 | | [[Bobaye]] | | |- | style='text-align:right'| 125 | [[:d:Q20757611|Q20757611]] | 0 | | [[Jobo Rinjang]] | | |- | style='text-align:right'| 126 | [[:d:Q20754005|Q20754005]] | 0 | | [[Kangchungtse]] | | |- | style='text-align:right'| 127 | [[:d:Q20748056|Q20748056]] | 0 | | [[Shar Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 128 | [[:d:Q20616450|Q20616450]] | 0 | | [[Æртыккаг мæсыг]] | | |- | style='text-align:right'| 129 | [[:d:Q20191208|Q20191208]] | 0 | | [[Ratna Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 130 | [[:d:Q20191203|Q20191203]] | 0 | | [[Ramdung Go]] | | |- | style='text-align:right'| 131 | [[:d:Q20191196|Q20191196]] | 0 | | [[Putrun Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 132 | [[:d:Q20191193|Q20191193]] | 0 | | [[Purkung]] | | |- | style='text-align:right'| 133 | [[:d:Q20191165|Q20191165]] | 0 | | [[Pharilapcha]] | | |- | style='text-align:right'| 134 | [[:d:Q20191139|Q20191139]] | 0 | | [[Parchamo]] | | |- | style='text-align:right'| 135 | [[:d:Q20191069|Q20191069]] | 0 | | [[Moditse]] | | |- | style='text-align:right'| 136 | [[:d:Q20191022|Q20191022]] | 0 | | [[Lugula Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 137 | [[:d:Q20191017|Q20191017]] | 0 | | [[Loenpo Gang]] | | |- | style='text-align:right'| 138 | [[:d:Q20190992|Q20190992]] | 0 | | [[Langpo]] | | |- | style='text-align:right'| 139 | [[:d:Q20190988|Q20190988]] | 0 | | [[Lamjung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 140 | [[:d:Q20190980|Q20190980]] | 0 | | [[Kyajo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 141 | [[:d:Q20190961|Q20190961]] | 0 | | [[Kubi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 142 | [[:d:Q20190945|Q20190945]] | 0 | | [[Kongma Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 143 | [[:d:Q20190930|Q20190930]] | 0 | | [[Khumjungar Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 144 | [[:d:Q20190829|Q20190829]] | 0 | | [[Drohmo]] | | |- | style='text-align:right'| 145 | [[:d:Q20190813|Q20190813]] | 0 | | [[Chhiv Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 146 | [[:d:Q20190811|Q20190811]] | 0 | | [[Chekigo]] | | |- | style='text-align:right'| 147 | [[:d:Q20190801|Q20190801]] | 0 | | [[Boktoh]] | | |- | style='text-align:right'| 148 | [[:d:Q20190791|Q20190791]] | 0 | | [[Annapurna South]] | | |- | style='text-align:right'| 149 | [[:d:Q20164740|Q20164740]] | 0 | | [[Tengkangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 150 | [[:d:Q19946260|Q19946260]] | 0 | | [[Himlung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 151 | [[:d:Q19946258|Q19946258]] | 0 | | [[Gyaji Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 152 | [[:d:Q19840548|Q19840548]] | 0 | | [[Pangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 153 | [[:d:Q19708581|Q19708581]] | 0 | | [[Phole]] | | |- | style='text-align:right'| 154 | [[:d:Q19707019|Q19707019]] | 0 | | [[Mera South]] | | |- | style='text-align:right'| 155 | [[:d:Q19707013|Q19707013]] | 0 | | [[Mera North]] | | |- | style='text-align:right'| 156 | [[:d:Q19707006|Q19707006]] | 0 | | [[Mera Central]] | | |- | style='text-align:right'| 157 | [[:d:Q19682550|Q19682550]] | 0 | | [[मालिका धुरी]] | | |- | style='text-align:right'| 158 | [[:d:Q19605854|Q19605854]] | 0 | | [[Kubi Gangri]] | | |- | style='text-align:right'| 159 | [[:d:Q19459405|Q19459405]] | 0 | | [[Kanjiroba]] | | |- | style='text-align:right'| 160 | [[:d:Q19457611|Q19457611]] | 0 | | [[चाङ्ला हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 161 | [[:d:Q19298140|Q19298140]] | 0 | | [[Pabil]] | | |- | style='text-align:right'| 162 | [[:d:Q19297118|Q19297118]] | 0 | | [[Naya Kanga]] | | |- | style='text-align:right'| 163 | [[:d:Q19288849|Q19288849]] | 0 | | [[Langtang Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 164 | [[:d:Q19288846|Q19288846]] | 0 | | [[Langshisa Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 165 | [[:d:Q19287915|Q19287915]] | 0 | | [[Kimshung]] | | |- | style='text-align:right'| 166 | [[:d:Q19283615|Q19283615]] | 0 | | [[Gangchempo]] | | |- | style='text-align:right'| 167 | [[:d:Q18456156|Q18456156]] | 0 | | [[Tashi Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 168 | [[:d:Q18388748|Q18388748]] | 0 | | [[Pisang Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 169 | [[:d:Q18088708|Q18088708]] | 0 | | [[Mardi Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 170 | [[:d:Q16968920|Q16968920]] | 0 | | [[Kanjiroba Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 171 | [[:d:Q16901410|Q16901410]] | 0 | | [[Tenzing Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 172 | [[:d:Q16466024|Q16466024]] | 0 | | [[अन्नपूर्ण|अन्नपूर्ण हिमाल]] | | विश्वको १०औँ अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 173 | [[:d:Q14227691|Q14227691]] | 0 | | [[नुम्बुर]] | | |- | style='text-align:right'| 174 | [[:d:Q13423903|Q13423903]] | 0 | | [[Talung]] | | |- | style='text-align:right'| 175 | [[:d:Q11887046|Q11887046]] | 0 | | [[Peak 41]] | | |- | style='text-align:right'| 176 | [[:d:Q11876134|Q11876134]] | 0 | | [[Lobuche East]] | | |- | style='text-align:right'| 177 | [[:d:Q11873899|Q11873899]] | 0 | | [[Kyashar]] | | |- | style='text-align:right'| 178 | [[:d:Q11871253|Q11871253]] | 0 | | [[Khabur]] | | |- | style='text-align:right'| 179 | [[:d:Q11752821|Q11752821]] | 0 | | [[लाङटाङ री]] | | |- | style='text-align:right'| 180 | [[:d:Q11237699|Q11237699]] | 0 | | [[Lhotse Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 181 | [[:d:Q9268113|Q9268113]] | 0 | | [[गिम्मीगेला चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 182 | [[:d:Q8523483|Q8523483]] | 0 | | [[Nirekha]] | | |- | style='text-align:right'| 183 | [[:d:Q7403706|Q7403706]] | 0 | | [[Salasungo]] | | |- | style='text-align:right'| 184 | [[:d:Q7402481|Q7402481]] | 0 | | [[साइपाल हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 185 | [[:d:Q7089926|Q7089926]] | 0 | | [[Ombigaichan]] | | |- | style='text-align:right'| 186 | [[:d:Q6991183|Q6991183]] | 0 | | [[Nemjung]] | | |- | style='text-align:right'| 187 | [[:d:Q6620670|Q6620670]] | 0 | | [[Singu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 188 | [[:d:Q6448208|Q6448208]] | 0 | | [[Kusum Kanguru]] | | |- | style='text-align:right'| 189 | [[:d:Q6429186|Q6429186]] | 0 | | [[Kongde Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 190 | [[:d:Q5520839|Q5520839]] | 0 | | [[Ganesh NW]] | | |- | style='text-align:right'| 191 | [[:d:Q5409093|Q5409093]] | 0 | | [[Lobuche West]] | | |- | style='text-align:right'| 192 | [[:d:Q5304983|Q5304983]] | 0 | | [[Dragmarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 193 | [[:d:Q5069463|Q5069463]] | 0 | | [[Chamar]] | | |- | style='text-align:right'| 194 | [[:d:Q4840748|Q4840748]] | 0 | | [[बेडेन पावेल शिखर]] | | |- | style='text-align:right'| 195 | [[:d:Q4779782|Q4779782]] | 0 | | [[अपी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 196 | [[:d:Q4536616|Q4536616]] | 0 | | [[Yakawa Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 197 | [[:d:Q4517942|Q4517942]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 198 | [[:d:Q4312814|Q4312814]] | 0 | | [[नङपाई हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 199 | [[:d:Q4221152|Q4221152]] | 0 | | [[किराँतचुली|किरात चुली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 200 | [[:d:Q4217498|Q4217498]] | 0 | | [[Khatung Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 201 | [[:d:Q4141286|Q4141286]] | 0 | | [[गोक्यो रि]] | | |- | style='text-align:right'| 202 | [[:d:Q4135266|Q4135266]] | 0 | | [[निलगिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 203 | [[:d:Q4134792|Q4134792]] | 0 | | [[Khartaphu]] | | |- | style='text-align:right'| 204 | [[:d:Q3695952|Q3695952]] | 0 | | [[Yala Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 205 | [[:d:Q3695902|Q3695902]] | 0 | | [[Tharpu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 206 | [[:d:Q3695890|Q3695890]] | 0 | | [[Dorje Lhakpa]] | | |- | style='text-align:right'| 207 | [[:d:Q3138689|Q3138689]] | 0 | | [[Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 208 | [[:d:Q3115880|Q3115880]] | 0 | | [[काब्रु]] | | |- | style='text-align:right'| 209 | [[:d:Q2386627|Q2386627]] | 0 | | [[Taboche]] | | |- | style='text-align:right'| 210 | [[:d:Q2143811|Q2143811]] | 0 | | [[Tilicho Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 211 | [[:d:Q1826566|Q1826566]] | 0 | | [[Lingtren]] | | |- | style='text-align:right'| 212 | [[:d:Q1754634|Q1754634]] | 0 | | [[गाडी चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 213 | [[:d:Q1740694|Q1740694]] | 0 | | [[Mount Khumbila]] | | |- | style='text-align:right'| 214 | [[:d:Q1723728|Q1723728]] | 0 | | [[Kangbachen]] | | |- | style='text-align:right'| 215 | [[:d:Q1718389|Q1718389]] | 0 | | [[Kang Guru]] | | |- | style='text-align:right'| 216 | [[:d:Q1551402|Q1551402]] | 0 | | [[लाङटाङ लिरुङ]] | | लाङटाङ हिमालको सर्वोच्च शिखर |- | style='text-align:right'| 217 | [[:d:Q1526943|Q1526943]] | 0 | | [[Peak 38]] | | |- | style='text-align:right'| 218 | [[:d:Q1511454|Q1511454]] | 0 | | [[काला पत्थर]] | | |- | style='text-align:right'| 219 | [[:d:Q1496289|Q1496289]] | 0 | | [[गौरीशङ्कर हिमाल|गौरीशंकर हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 220 | [[:d:Q1441337|Q1441337]] | 0 | | [[मेरा पिक]] | | |- | style='text-align:right'| 221 | [[:d:Q1429708|Q1429708]] | 0 | | [[Num Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 222 | [[:d:Q1410514|Q1410514]] | 0 | | [[थम्सेर्कु]] | | |- | style='text-align:right'| 223 | [[:d:Q1377280|Q1377280]] | 0 | | [[Putha Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 224 | [[:d:Q1291226|Q1291226]] | 0 | | [[Lobuche]] | | |- | style='text-align:right'| 225 | [[:d:Q1237414|Q1237414]] | 0 | | [[कुम्भकर्ण हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 226 | [[:d:Q1207614|Q1207614]] | 0 | | [[Dhaulagiri II]] | | |- | style='text-align:right'| 227 | [[:d:Q1145646|Q1145646]] | 0 | | [[हिमालचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 228 | [[:d:Q1139538|Q1139538]] | 0 | | [[नुबचे|नुप्त्से]] | | |- | style='text-align:right'| 229 | [[:d:Q1137644|Q1137644]] | 0 | | [[पुमोरी]] | | |- | style='text-align:right'| 230 | [[:d:Q1133863|Q1133863]] | 0 | | [[गङ्गापूर्ण]] | | |- | style='text-align:right'| 231 | [[:d:Q1060898|Q1060898]] | 0 | | [[चामलाङ हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 232 | [[:d:Q1051394|Q1051394]] | 0 | | [[माछापुच्छ्रे हिमाल]] | | माछाको पुच्छर जस्तो देखिने एक हिमाल |- | style='text-align:right'| 233 | [[:d:Q968606|Q968606]] | 0 | | [[Pokalde]] | | |- | style='text-align:right'| 234 | [[:d:Q619781|Q619781]] | 0 | | [[इम्जा छे]] | | |- | style='text-align:right'| 235 | [[:d:Q582128|Q582128]] | 0 | | [[ग्याचुङ काङ]] | | |- | style='text-align:right'| 236 | [[:d:Q564576|Q564576]] | 0 | | [[Annapurna III]] | | |- | style='text-align:right'| 237 | [[:d:Q527197|Q527197]] | 0 | | [[Kangtega]] | | |- | style='text-align:right'| 238 | [[:d:Q451697|Q451697]] | 0 | | [[आमा दब्लम हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 239 | [[:d:Q449534|Q449534]] | 0 | | [[Annapurna II]] | | |- | style='text-align:right'| 240 | [[:d:Q448932|Q448932]] | 0 | | [[Cho Polu]] | | |- | style='text-align:right'| 241 | [[:d:Q389456|Q389456]] | 0 | | [[Cholatse]] | | |- | style='text-align:right'| 242 | [[:d:Q379143|Q379143]] | 0 | | [[Baruntse]] | | |- | style='text-align:right'| 243 | [[:d:Q170089|Q170089]] | 0 | | [[चोयु हिमाल]] | | नेपाल र चीनको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको छैठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 244 | [[:d:Q170070|Q170070]] | 0 | | [[मनास्लु हिमाल]] | | आठ-हजारी र नेपालमा अवस्थित पृथ्वीको आठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 245 | [[:d:Q169986|Q169986]] | 0 | | [[मकालु हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 246 | [[:d:Q168702|Q168702]] | 0 | | [[ल्होत्से हिमाल|लहोत्से]] | | नेपाल र तिब्बतको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको चौथो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 247 | [[:d:Q165440|Q165440]] | 0 | | [[धौलागिरि हिमाल|धौलागिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 248 | [[:d:Q82019|Q82019]] | 0 | | [[कञ्चनजङ्घा हिमाल]] | | नेपाल र भारतमा अवस्थित पृथ्वीको तेस्रो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 249 | [[:d:Q513|Q513]] | 0 | | [[सगरमाथा]] | | विश्वको सबैभन्दा उच्च हिमाल |} {| class='wikitable sortable' ! # ! Wikidata<br>item ! lang ! WP ! mountain ! original title ! description |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q137971685|Q137971685]] | 0 | | [[Pāniyo Tāpā]] | | |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q135930803|Q135930803]] | 0 | | [[Changdi]] | | |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q135286570|Q135286570]] | 0 | | [[Amotsang]] | | |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q134600289|Q134600289]] | 0 | | [[Shalbachum]] | | |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q134513933|Q134513933]] | 0 | | [[Chulu East]] | | |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q134454728|Q134454728]] | 0 | | [[Pikey Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q134044709|Q134044709]] | 0 | | [[Arakam Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q131299040|Q131299040]] | 0 | | [[Bhalu Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q131288401|Q131288401]] | 0 | | [[Phungi]] | | |- | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q130373062|Q130373062]] | 0 | | [[Nupla]] | | |- | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q130266608|Q130266608]] | 0 | | [[Cholo]] | | |- | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q113714118|Q113714118]] | 0 | | [[छेर्गो री]] | | लाङटाङ क्षेत्रको चुचुरो |- | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q111181569|Q111181569]] | 0 | | [[Purbung]] | | |- | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q111010303|Q111010303]] | 0 | | [[Ponggen Dopku]] | | |- | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q110216295|Q110216295]] | 0 | | [[Pāṅkāyāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q110215902|Q110215902]] | 0 | | [[Syānāṭh]] | | |- | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q110214946|Q110214946]] | 0 | | [[Chhimi̇̄maru Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q110214098|Q110214098]] | 0 | | [[Mugu Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q110213191|Q110213191]] | 0 | | [[Dābsāl Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q110213110|Q110213110]] | 0 | | [[Muga Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q110212876|Q110212876]] | 0 | | [[Ītiṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q110212798|Q110212798]] | 0 | | [[Nisiṅyāṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q110212591|Q110212591]] | 0 | | [[Jhoṅpālā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q110212401|Q110212401]] | 0 | | [[Chhāliṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q110212346|Q110212346]] | 0 | | [[Nāgpi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q110212292|Q110212292]] | 0 | | [[Kuldum Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q110210673|Q110210673]] | 0 | | [[Rolājen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q110210663|Q110210663]] | 0 | | [[Yulkoṅmā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q110210158|Q110210158]] | 0 | | [[Maksyā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q110209814|Q110209814]] | 0 | | [[Sertojen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q106556789|Q106556789]] | 0 | | [[Chergori]] | | Mountain in Nepal |- | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q105724355|Q105724355]] | 0 | | [[Amphu Middle]] | | |- | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q65395645|Q65395645]] | 0 | | [[चङ्खेली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q65040223|Q65040223]] | 0 | | [[Nupla Khang]] | | |- | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q56305304|Q56305304]] | 0 | | [[Phurbi Chhyachu]] | | |- | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q56305107|Q56305107]] | 0 | | [[Gangchenpo]] | | |- | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q56293740|Q56293740]] | 0 | | [[Nangpai Gosum II]] | | |- | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q34865940|Q34865940]] | 0 | | [[Chang Samarphu]] | | |- | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q31654397|Q31654397]] | 0 | | [[Ṭapalḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q31654287|Q31654287]] | 0 | | [[Urkiṅ Kāṅgāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q31654163|Q31654163]] | 0 | | [[Panchpokhari̇̄ Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q31654146|Q31654146]] | 0 | | [[Liṅsin Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q31654130|Q31654130]] | 0 | | [[Dorje Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q31654114|Q31654114]] | 0 | | [[Kāṅālā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q31653927|Q31653927]] | 0 | | [[Rināmo Hill]] | | |- | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q31653912|Q31653912]] | 0 | | [[Lāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q31653883|Q31653883]] | 0 | | [[Kālo Pokhari̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q31653757|Q31653757]] | 0 | | [[Lumbo Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q31653558|Q31653558]] | 0 | | [[Liṅsiṅ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q31653417|Q31653417]] | 0 | | [[Yubrā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q31653402|Q31653402]] | 0 | | [[Pāri̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q31653353|Q31653353]] | 0 | | [[Bedāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q31653337|Q31653337]] | 0 | | [[Kālsi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q31653321|Q31653321]] | 0 | | [[Machhuwā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q31653304|Q31653304]] | 0 | | [[Gyajin Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q31653178|Q31653178]] | 0 | | [[Shivapuri Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q31653115|Q31653115]] | 0 | | [[Langtang II]] | | |- | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q31653100|Q31653100]] | 0 | | [[S Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q31653084|Q31653084]] | 0 | | [[Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q31653067|Q31653067]] | 0 | | [[N Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q31653050|Q31653050]] | 0 | | [[N Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q31652936|Q31652936]] | 0 | | [[Tirkhe Dhunga]] | | |- | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q31652921|Q31652921]] | 0 | | [[Samagoan]] | | |- | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q31652874|Q31652874]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 65 | [[:d:Q31652858|Q31652858]] | 0 | | [[Yak Gawa]] | | |- | style='text-align:right'| 66 | [[:d:Q31652842|Q31652842]] | 0 | | [[Thorungste]] | | |- | style='text-align:right'| 67 | [[:d:Q31652826|Q31652826]] | 0 | | [[Dhampus Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 68 | [[:d:Q31652811|Q31652811]] | 0 | | [[Tukuche Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 69 | [[:d:Q31652765|Q31652765]] | 0 | | [[Nilgiri]] | | |- | style='text-align:right'| 70 | [[:d:Q31652613|Q31652613]] | 0 | | [[Varaha Shikhar]] | | |- | style='text-align:right'| 71 | [[:d:Q31652396|Q31652396]] | 0 | | [[Hiūnchuli Pātan]] | | |- | style='text-align:right'| 72 | [[:d:Q31652242|Q31652242]] | 0 | | [[Lobujya West]] | | |- | style='text-align:right'| 73 | [[:d:Q31652227|Q31652227]] | 0 | | [[Loengpogang]] | | |- | style='text-align:right'| 74 | [[:d:Q31652197|Q31652197]] | 0 | | [[Mukut Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 75 | [[:d:Q31652166|Q31652166]] | 0 | | [[Bhrānge]] | | |- | style='text-align:right'| 76 | [[:d:Q31652150|Q31652150]] | 0 | | [[Pulchoki Mountain]] | | |- | style='text-align:right'| 77 | [[:d:Q30622642|Q30622642]] | 0 | | [[Paungda Danda]] | | |- | style='text-align:right'| 78 | [[:d:Q29525180|Q29525180]] | 0 | | [[खिजी थोलेदेम्बा]] | | |- | style='text-align:right'| 79 | [[:d:Q29015634|Q29015634]] | 0 | | [[पुन हिल]] | | घोरेपानी नजिकै रहेको पहाडी क्षेत्र |- | style='text-align:right'| 80 | [[:d:Q29015408|Q29015408]] | 0 | | [[Yalung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 81 | [[:d:Q29015389|Q29015389]] | 0 | | [[Tsoboje]] | | |- | style='text-align:right'| 82 | [[:d:Q28183964|Q28183964]] | 0 | | [[चन्द्रागिरी डाँडा|चन्द्रागिरी पहाड]] | | काठमाडौँ उपत्यकामा अवस्थित चन्द्रागिरी पहाड |- | style='text-align:right'| 83 | [[:d:Q26884119|Q26884119]] | 0 | | [[Nepal Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 84 | [[:d:Q25378206|Q25378206]] | 0 | | [[Rathong]] | | |- | style='text-align:right'| 85 | [[:d:Q25378204|Q25378204]] | 0 | | [[Ramthang Lho]] | | |- | style='text-align:right'| 86 | [[:d:Q24938020|Q24938020]] | 0 | | [[सिराइचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 87 | [[:d:Q21561056|Q21561056]] | 0 | | [[Kokthang]] | | |- | style='text-align:right'| 88 | [[:d:Q21000079|Q21000079]] | 0 | | [[Pemthang Karpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 89 | [[:d:Q21000062|Q21000062]] | 0 | | [[Pashuwo]] | | |- | style='text-align:right'| 90 | [[:d:Q20999992|Q20999992]] | 0 | | [[Kā̃de Hiū Chuli̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 91 | [[:d:Q20999970|Q20999970]] | 0 | | [[Honde Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 92 | [[:d:Q20999893|Q20999893]] | 0 | | [[Gurkarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 93 | [[:d:Q20999853|Q20999853]] | 0 | | [[Ghustang]] | | |- | style='text-align:right'| 94 | [[:d:Q20999752|Q20999752]] | 0 | | [[Dogari Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 95 | [[:d:Q20757649|Q20757649]] | 0 | | [[Takargo]] | | |- | style='text-align:right'| 96 | [[:d:Q20757646|Q20757646]] | 0 | | [[Thulagi Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 97 | [[:d:Q20757645|Q20757645]] | 0 | | [[Tengi Ragi Tau]] | | |- | style='text-align:right'| 98 | [[:d:Q20757644|Q20757644]] | 0 | | [[Churen Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 99 | [[:d:Q20757642|Q20757642]] | 0 | | [[Sita Chuchura]] | | |- | style='text-align:right'| 100 | [[:d:Q20757641|Q20757641]] | 0 | | [[Ramthang Chang]] | | |- | style='text-align:right'| 101 | [[:d:Q20757640|Q20757640]] | 0 | | [[Pethang Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 102 | [[:d:Q20757639|Q20757639]] | 0 | | [[Pangbuk Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 103 | [[:d:Q20757638|Q20757638]] | 0 | | [[Chumbu]] | | |- | style='text-align:right'| 104 | [[:d:Q20757637|Q20757637]] | 0 | | [[Panbari]] | | |- | style='text-align:right'| 105 | [[:d:Q20757636|Q20757636]] | 0 | | [[Ohmi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 106 | [[:d:Q20757635|Q20757635]] | 0 | | [[Nilgiri South]] | | |- | style='text-align:right'| 107 | [[:d:Q20757631|Q20757631]] | 0 | | [[Naulekh]] | | |- | style='text-align:right'| 108 | [[:d:Q20757630|Q20757630]] | 0 | | [[Nampa]] | | |- | style='text-align:right'| 109 | [[:d:Q20757629|Q20757629]] | 0 | | [[Malāṅphulāṅ]] | | |- | style='text-align:right'| 110 | [[:d:Q20757628|Q20757628]] | 0 | | [[Lunag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 111 | [[:d:Q20757627|Q20757627]] | 0 | | [[Likhu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 112 | [[:d:Q20757626|Q20757626]] | 0 | | [[Khatang]] | | |- | style='text-align:right'| 113 | [[:d:Q20757625|Q20757625]] | 0 | | [[Khangri Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 114 | [[:d:Q20757624|Q20757624]] | 0 | | [[Karyolung]] | | |- | style='text-align:right'| 115 | [[:d:Q20757623|Q20757623]] | 0 | | [[Kang Nachugo]] | | |- | style='text-align:right'| 116 | [[:d:Q20757622|Q20757622]] | 0 | | [[Janak Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 117 | [[:d:Q20757621|Q20757621]] | 0 | | [[Hungchi]] | | |- | style='text-align:right'| 118 | [[:d:Q20757620|Q20757620]] | 0 | | [[Annapurna IV]] | | |- | style='text-align:right'| 119 | [[:d:Q20757619|Q20757619]] | 0 | | [[Gurja Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 120 | [[:d:Q20757618|Q20757618]] | 0 | | [[Drangnag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 121 | [[:d:Q20757617|Q20757617]] | 0 | | [[Chukyima Go]] | | |- | style='text-align:right'| 122 | [[:d:Q20757616|Q20757616]] | 0 | | [[Chhukung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 123 | [[:d:Q20757615|Q20757615]] | 0 | | [[Cheo Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 124 | [[:d:Q20757614|Q20757614]] | 0 | | [[Bobaye]] | | |- | style='text-align:right'| 125 | [[:d:Q20757611|Q20757611]] | 0 | | [[Jobo Rinjang]] | | |- | style='text-align:right'| 126 | [[:d:Q20754005|Q20754005]] | 0 | | [[Kangchungtse]] | | |- | style='text-align:right'| 127 | [[:d:Q20748056|Q20748056]] | 0 | | [[Shar Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 128 | [[:d:Q20616450|Q20616450]] | 0 | | [[Æртыккаг мæсыг]] | | |- | style='text-align:right'| 129 | [[:d:Q20191208|Q20191208]] | 0 | | [[Ratna Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 130 | [[:d:Q20191203|Q20191203]] | 0 | | [[Ramdung Go]] | | |- | style='text-align:right'| 131 | [[:d:Q20191196|Q20191196]] | 0 | | [[Putrun Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 132 | [[:d:Q20191193|Q20191193]] | 0 | | [[Purkung]] | | |- | style='text-align:right'| 133 | [[:d:Q20191165|Q20191165]] | 0 | | [[Pharilapcha]] | | |- | style='text-align:right'| 134 | [[:d:Q20191139|Q20191139]] | 0 | | [[Parchamo]] | | |- | style='text-align:right'| 135 | [[:d:Q20191069|Q20191069]] | 0 | | [[Moditse]] | | |- | style='text-align:right'| 136 | [[:d:Q20191022|Q20191022]] | 0 | | [[Lugula Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 137 | [[:d:Q20191017|Q20191017]] | 0 | | [[Loenpo Gang]] | | |- | style='text-align:right'| 138 | [[:d:Q20190992|Q20190992]] | 0 | | [[Langpo]] | | |- | style='text-align:right'| 139 | [[:d:Q20190988|Q20190988]] | 0 | | [[Lamjung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 140 | [[:d:Q20190980|Q20190980]] | 0 | | [[Kyajo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 141 | [[:d:Q20190961|Q20190961]] | 0 | | [[Kubi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 142 | [[:d:Q20190945|Q20190945]] | 0 | | [[Kongma Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 143 | [[:d:Q20190930|Q20190930]] | 0 | | [[Khumjungar Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 144 | [[:d:Q20190829|Q20190829]] | 0 | | [[Drohmo]] | | |- | style='text-align:right'| 145 | [[:d:Q20190813|Q20190813]] | 0 | | [[Chhiv Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 146 | [[:d:Q20190811|Q20190811]] | 0 | | [[Chekigo]] | | |- | style='text-align:right'| 147 | [[:d:Q20190801|Q20190801]] | 0 | | [[Boktoh]] | | |- | style='text-align:right'| 148 | [[:d:Q20190791|Q20190791]] | 0 | | [[Annapurna South]] | | |- | style='text-align:right'| 149 | [[:d:Q20164740|Q20164740]] | 0 | | [[Tengkangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 150 | [[:d:Q19946260|Q19946260]] | 0 | | [[Himlung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 151 | [[:d:Q19946258|Q19946258]] | 0 | | [[Gyaji Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 152 | [[:d:Q19840548|Q19840548]] | 0 | | [[Pangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 153 | [[:d:Q19708581|Q19708581]] | 0 | | [[Phole]] | | |- | style='text-align:right'| 154 | [[:d:Q19707019|Q19707019]] | 0 | | [[Mera South]] | | |- | style='text-align:right'| 155 | [[:d:Q19707013|Q19707013]] | 0 | | [[Mera North]] | | |- | style='text-align:right'| 156 | [[:d:Q19707006|Q19707006]] | 0 | | [[Mera Central]] | | |- | style='text-align:right'| 157 | [[:d:Q19682550|Q19682550]] | 0 | | [[मालिका धुरी]] | | |- | style='text-align:right'| 158 | [[:d:Q19605854|Q19605854]] | 0 | | [[Kubi Gangri]] | | |- | style='text-align:right'| 159 | [[:d:Q19459405|Q19459405]] | 0 | | [[Kanjiroba]] | | |- | style='text-align:right'| 160 | [[:d:Q19457611|Q19457611]] | 0 | | [[चाङ्ला हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 161 | [[:d:Q19298140|Q19298140]] | 0 | | [[Pabil]] | | |- | style='text-align:right'| 162 | [[:d:Q19297118|Q19297118]] | 0 | | [[Naya Kanga]] | | |- | style='text-align:right'| 163 | [[:d:Q19288849|Q19288849]] | 0 | | [[Langtang Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 164 | [[:d:Q19288846|Q19288846]] | 0 | | [[Langshisa Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 165 | [[:d:Q19287915|Q19287915]] | 0 | | [[Kimshung]] | | |- | style='text-align:right'| 166 | [[:d:Q19283615|Q19283615]] | 0 | | [[Gangchempo]] | | |- | style='text-align:right'| 167 | [[:d:Q18456156|Q18456156]] | 0 | | [[Tashi Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 168 | [[:d:Q18388748|Q18388748]] | 0 | | [[Pisang Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 169 | [[:d:Q18088708|Q18088708]] | 0 | | [[Mardi Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 170 | [[:d:Q16968920|Q16968920]] | 0 | | [[Kanjiroba Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 171 | [[:d:Q16901410|Q16901410]] | 0 | | [[Tenzing Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 172 | [[:d:Q16466024|Q16466024]] | 0 | | [[अन्नपूर्ण|अन्नपूर्ण हिमाल]] | | विश्वको १०औँ अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 173 | [[:d:Q14227691|Q14227691]] | 0 | | [[नुम्बुर]] | | |- | style='text-align:right'| 174 | [[:d:Q13423903|Q13423903]] | 0 | | [[Talung]] | | |- | style='text-align:right'| 175 | [[:d:Q11887046|Q11887046]] | 0 | | [[Peak 41]] | | |- | style='text-align:right'| 176 | [[:d:Q11876134|Q11876134]] | 0 | | [[Lobuche East]] | | |- | style='text-align:right'| 177 | [[:d:Q11873899|Q11873899]] | 0 | | [[Kyashar]] | | |- | style='text-align:right'| 178 | [[:d:Q11871253|Q11871253]] | 0 | | [[Khabur]] | | |- | style='text-align:right'| 179 | [[:d:Q11752821|Q11752821]] | 0 | | [[लाङटाङ री]] | | |- | style='text-align:right'| 180 | [[:d:Q11237699|Q11237699]] | 0 | | [[Lhotse Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 181 | [[:d:Q9268113|Q9268113]] | 0 | | [[गिम्मीगेला चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 182 | [[:d:Q8523483|Q8523483]] | 0 | | [[Nirekha]] | | |- | style='text-align:right'| 183 | [[:d:Q7403706|Q7403706]] | 0 | | [[Salasungo]] | | |- | style='text-align:right'| 184 | [[:d:Q7402481|Q7402481]] | 0 | | [[साइपाल हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 185 | [[:d:Q7089926|Q7089926]] | 0 | | [[Ombigaichan]] | | |- | style='text-align:right'| 186 | [[:d:Q6991183|Q6991183]] | 0 | | [[Nemjung]] | | |- | style='text-align:right'| 187 | [[:d:Q6620670|Q6620670]] | 0 | | [[Singu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 188 | [[:d:Q6448208|Q6448208]] | 0 | | [[Kusum Kanguru]] | | |- | style='text-align:right'| 189 | [[:d:Q6429186|Q6429186]] | 0 | | [[Kongde Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 190 | [[:d:Q5520839|Q5520839]] | 0 | | [[Ganesh NW]] | | |- | style='text-align:right'| 191 | [[:d:Q5409093|Q5409093]] | 0 | | [[Lobuche West]] | | |- | style='text-align:right'| 192 | [[:d:Q5304983|Q5304983]] | 0 | | [[Dragmarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 193 | [[:d:Q5069463|Q5069463]] | 0 | | [[Chamar]] | | |- | style='text-align:right'| 194 | [[:d:Q4840748|Q4840748]] | 0 | | [[बेडेन पावेल शिखर]] | | |- | style='text-align:right'| 195 | [[:d:Q4779782|Q4779782]] | 0 | | [[अपी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 196 | [[:d:Q4536616|Q4536616]] | 0 | | [[Yakawa Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 197 | [[:d:Q4517942|Q4517942]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 198 | [[:d:Q4312814|Q4312814]] | 0 | | [[नङपाई हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 199 | [[:d:Q4221152|Q4221152]] | 0 | | [[किराँतचुली|किरात चुली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 200 | [[:d:Q4217498|Q4217498]] | 0 | | [[Khatung Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 201 | [[:d:Q4141286|Q4141286]] | 0 | | [[गोक्यो रि]] | | |- | style='text-align:right'| 202 | [[:d:Q4135266|Q4135266]] | 0 | | [[निलगिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 203 | [[:d:Q4134792|Q4134792]] | 0 | | [[Khartaphu]] | | |- | style='text-align:right'| 204 | [[:d:Q3695952|Q3695952]] | 0 | | [[Yala Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 205 | [[:d:Q3695902|Q3695902]] | 0 | | [[Tharpu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 206 | [[:d:Q3695890|Q3695890]] | 0 | | [[Dorje Lhakpa]] | | |- | style='text-align:right'| 207 | [[:d:Q3138689|Q3138689]] | 0 | | [[Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 208 | [[:d:Q3115880|Q3115880]] | 0 | | [[काब्रु]] | | |- | style='text-align:right'| 209 | [[:d:Q2386627|Q2386627]] | 0 | | [[Taboche]] | | |- | style='text-align:right'| 210 | [[:d:Q2143811|Q2143811]] | 0 | | [[Tilicho Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 211 | [[:d:Q1826566|Q1826566]] | 0 | | [[Lingtren]] | | |- | style='text-align:right'| 212 | [[:d:Q1754634|Q1754634]] | 0 | | [[गाडी चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 213 | [[:d:Q1740694|Q1740694]] | 0 | | [[Mount Khumbila]] | | |- | style='text-align:right'| 214 | [[:d:Q1723728|Q1723728]] | 0 | | [[Kangbachen]] | | |- | style='text-align:right'| 215 | [[:d:Q1718389|Q1718389]] | 0 | | [[Kang Guru]] | | |- | style='text-align:right'| 216 | [[:d:Q1551402|Q1551402]] | 0 | | [[लाङटाङ लिरुङ]] | | लाङटाङ हिमालको सर्वोच्च शिखर |- | style='text-align:right'| 217 | [[:d:Q1526943|Q1526943]] | 0 | | [[Peak 38]] | | |- | style='text-align:right'| 218 | [[:d:Q1511454|Q1511454]] | 0 | | [[काला पत्थर]] | | |- | style='text-align:right'| 219 | [[:d:Q1496289|Q1496289]] | 0 | | [[गौरीशङ्कर हिमाल|गौरीशंकर हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 220 | [[:d:Q1441337|Q1441337]] | 0 | | [[मेरा पिक]] | | |- | style='text-align:right'| 221 | [[:d:Q1429708|Q1429708]] | 0 | | [[Num Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 222 | [[:d:Q1410514|Q1410514]] | 0 | | [[थम्सेर्कु]] | | |- | style='text-align:right'| 223 | [[:d:Q1377280|Q1377280]] | 0 | | [[Putha Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 224 | [[:d:Q1291226|Q1291226]] | 0 | | [[Lobuche]] | | |- | style='text-align:right'| 225 | [[:d:Q1237414|Q1237414]] | 0 | | [[कुम्भकर्ण हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 226 | [[:d:Q1207614|Q1207614]] | 0 | | [[Dhaulagiri II]] | | |- | style='text-align:right'| 227 | [[:d:Q1145646|Q1145646]] | 0 | | [[हिमालचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 228 | [[:d:Q1139538|Q1139538]] | 0 | | [[नुबचे|नुप्त्से]] | | |- | style='text-align:right'| 229 | [[:d:Q1137644|Q1137644]] | 0 | | [[पुमोरी]] | | |- | style='text-align:right'| 230 | [[:d:Q1133863|Q1133863]] | 0 | | [[गङ्गापूर्ण]] | | |- | style='text-align:right'| 231 | [[:d:Q1060898|Q1060898]] | 0 | | [[चामलाङ हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 232 | [[:d:Q1051394|Q1051394]] | 0 | | [[माछापुच्छ्रे हिमाल]] | | माछाको पुच्छर जस्तो देखिने एक हिमाल |- | style='text-align:right'| 233 | [[:d:Q968606|Q968606]] | 0 | | [[Pokalde]] | | |- | style='text-align:right'| 234 | [[:d:Q619781|Q619781]] | 0 | | [[इम्जा छे]] | | |- | style='text-align:right'| 235 | [[:d:Q582128|Q582128]] | 0 | | [[ग्याचुङ काङ]] | | |- | style='text-align:right'| 236 | [[:d:Q564576|Q564576]] | 0 | | [[Annapurna III]] | | |- | style='text-align:right'| 237 | [[:d:Q527197|Q527197]] | 0 | | [[Kangtega]] | | |- | style='text-align:right'| 238 | [[:d:Q451697|Q451697]] | 0 | | [[आमा दब्लम हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 239 | [[:d:Q449534|Q449534]] | 0 | | [[Annapurna II]] | | |- | style='text-align:right'| 240 | [[:d:Q448932|Q448932]] | 0 | | [[Cho Polu]] | | |- | style='text-align:right'| 241 | [[:d:Q389456|Q389456]] | 0 | | [[Cholatse]] | | |- | style='text-align:right'| 242 | [[:d:Q379143|Q379143]] | 0 | | [[Baruntse]] | | |- | style='text-align:right'| 243 | [[:d:Q170089|Q170089]] | 0 | | [[चोयु हिमाल]] | | नेपाल र चीनको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको छैठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 244 | [[:d:Q170070|Q170070]] | 0 | | [[मनास्लु हिमाल]] | | आठ-हजारी र नेपालमा अवस्थित पृथ्वीको आठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 245 | [[:d:Q169986|Q169986]] | 0 | | [[मकालु हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 246 | [[:d:Q168702|Q168702]] | 0 | | [[ल्होत्से हिमाल|लहोत्से]] | | नेपाल र तिब्बतको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको चौथो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 247 | [[:d:Q165440|Q165440]] | 0 | | [[धौलागिरि हिमाल|धौलागिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 248 | [[:d:Q82019|Q82019]] | 0 | | [[कञ्चनजङ्घा हिमाल]] | | नेपाल र भारतमा अवस्थित पृथ्वीको तेस्रो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 249 | [[:d:Q513|Q513]] | 0 | | [[सगरमाथा]] | | विश्वको सबैभन्दा उच्च हिमाल |} {| class='wikitable sortable' ! # ! Wikidata<br>item ! lang ! WP ! mountain ! original title ! description |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q137971685|Q137971685]] | 0 | | [[Pāniyo Tāpā]] | | |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q135930803|Q135930803]] | 0 | | [[Changdi]] | | |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q135286570|Q135286570]] | 0 | | [[Amotsang]] | | |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q134600289|Q134600289]] | 0 | | [[Shalbachum]] | | |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q134513933|Q134513933]] | 0 | | [[Chulu East]] | | |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q134454728|Q134454728]] | 0 | | [[Pikey Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q134044709|Q134044709]] | 0 | | [[Arakam Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q131299040|Q131299040]] | 0 | | [[Bhalu Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q131288401|Q131288401]] | 0 | | [[Phungi]] | | |- | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q130373062|Q130373062]] | 0 | | [[Nupla]] | | |- | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q130266608|Q130266608]] | 0 | | [[Cholo]] | | |- | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q113714118|Q113714118]] | 0 | | [[छेर्गो री]] | | लाङटाङ क्षेत्रको चुचुरो |- | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q111181569|Q111181569]] | 0 | | [[Purbung]] | | |- | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q111010303|Q111010303]] | 0 | | [[Ponggen Dopku]] | | |- | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q110216295|Q110216295]] | 0 | | [[Pāṅkāyāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q110215902|Q110215902]] | 0 | | [[Syānāṭh]] | | |- | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q110214946|Q110214946]] | 0 | | [[Chhimi̇̄maru Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q110214098|Q110214098]] | 0 | | [[Mugu Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q110213191|Q110213191]] | 0 | | [[Dābsāl Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q110213110|Q110213110]] | 0 | | [[Muga Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q110212876|Q110212876]] | 0 | | [[Ītiṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q110212798|Q110212798]] | 0 | | [[Nisiṅyāṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q110212591|Q110212591]] | 0 | | [[Jhoṅpālā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q110212401|Q110212401]] | 0 | | [[Chhāliṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q110212346|Q110212346]] | 0 | | [[Nāgpi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q110212292|Q110212292]] | 0 | | [[Kuldum Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q110210673|Q110210673]] | 0 | | [[Rolājen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q110210663|Q110210663]] | 0 | | [[Yulkoṅmā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q110210158|Q110210158]] | 0 | | [[Maksyā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q110209814|Q110209814]] | 0 | | [[Sertojen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q106556789|Q106556789]] | 0 | | [[Chergori]] | | Mountain in Nepal |- | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q105724355|Q105724355]] | 0 | | [[Amphu Middle]] | | |- | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q65395645|Q65395645]] | 0 | | [[चङ्खेली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q65040223|Q65040223]] | 0 | | [[Nupla Khang]] | | |- | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q56305304|Q56305304]] | 0 | | [[Phurbi Chhyachu]] | | |- | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q56305107|Q56305107]] | 0 | | [[Gangchenpo]] | | |- | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q56293740|Q56293740]] | 0 | | [[Nangpai Gosum II]] | | |- | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q34865940|Q34865940]] | 0 | | [[Chang Samarphu]] | | |- | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q31654397|Q31654397]] | 0 | | [[Ṭapalḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q31654287|Q31654287]] | 0 | | [[Urkiṅ Kāṅgāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q31654163|Q31654163]] | 0 | | [[Panchpokhari̇̄ Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q31654146|Q31654146]] | 0 | | [[Liṅsin Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q31654130|Q31654130]] | 0 | | [[Dorje Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q31654114|Q31654114]] | 0 | | [[Kāṅālā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q31653927|Q31653927]] | 0 | | [[Rināmo Hill]] | | |- | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q31653912|Q31653912]] | 0 | | [[Lāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q31653883|Q31653883]] | 0 | | [[Kālo Pokhari̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q31653757|Q31653757]] | 0 | | [[Lumbo Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q31653558|Q31653558]] | 0 | | [[Liṅsiṅ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q31653417|Q31653417]] | 0 | | [[Yubrā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q31653402|Q31653402]] | 0 | | [[Pāri̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q31653353|Q31653353]] | 0 | | [[Bedāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q31653337|Q31653337]] | 0 | | [[Kālsi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q31653321|Q31653321]] | 0 | | [[Machhuwā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q31653304|Q31653304]] | 0 | | [[Gyajin Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q31653178|Q31653178]] | 0 | | [[Shivapuri Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q31653115|Q31653115]] | 0 | | [[Langtang II]] | | |- | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q31653100|Q31653100]] | 0 | | [[S Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q31653084|Q31653084]] | 0 | | [[Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q31653067|Q31653067]] | 0 | | [[N Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q31653050|Q31653050]] | 0 | | [[N Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q31652936|Q31652936]] | 0 | | [[Tirkhe Dhunga]] | | |- | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q31652921|Q31652921]] | 0 | | [[Samagoan]] | | |- | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q31652874|Q31652874]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 65 | [[:d:Q31652858|Q31652858]] | 0 | | [[Yak Gawa]] | | |- | style='text-align:right'| 66 | [[:d:Q31652842|Q31652842]] | 0 | | [[Thorungste]] | | |- | style='text-align:right'| 67 | [[:d:Q31652826|Q31652826]] | 0 | | [[Dhampus Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 68 | [[:d:Q31652811|Q31652811]] | 0 | | [[Tukuche Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 69 | [[:d:Q31652765|Q31652765]] | 0 | | [[Nilgiri]] | | |- | style='text-align:right'| 70 | [[:d:Q31652613|Q31652613]] | 0 | | [[Varaha Shikhar]] | | |- | style='text-align:right'| 71 | [[:d:Q31652396|Q31652396]] | 0 | | [[Hiūnchuli Pātan]] | | |- | style='text-align:right'| 72 | [[:d:Q31652242|Q31652242]] | 0 | | [[Lobujya West]] | | |- | style='text-align:right'| 73 | [[:d:Q31652227|Q31652227]] | 0 | | [[Loengpogang]] | | |- | style='text-align:right'| 74 | [[:d:Q31652197|Q31652197]] | 0 | | [[Mukut Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 75 | [[:d:Q31652166|Q31652166]] | 0 | | [[Bhrānge]] | | |- | style='text-align:right'| 76 | [[:d:Q31652150|Q31652150]] | 0 | | [[Pulchoki Mountain]] | | |- | style='text-align:right'| 77 | [[:d:Q30622642|Q30622642]] | 0 | | [[Paungda Danda]] | | |- | style='text-align:right'| 78 | [[:d:Q29525180|Q29525180]] | 0 | | [[खिजी थोलेदेम्बा]] | | |- | style='text-align:right'| 79 | [[:d:Q29015634|Q29015634]] | 0 | | [[पुन हिल]] | | घोरेपानी नजिकै रहेको पहाडी क्षेत्र |- | style='text-align:right'| 80 | [[:d:Q29015408|Q29015408]] | 0 | | [[Yalung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 81 | [[:d:Q29015389|Q29015389]] | 0 | | [[Tsoboje]] | | |- | style='text-align:right'| 82 | [[:d:Q28183964|Q28183964]] | 0 | | [[चन्द्रागिरी डाँडा|चन्द्रागिरी पहाड]] | | काठमाडौँ उपत्यकामा अवस्थित चन्द्रागिरी पहाड |- | style='text-align:right'| 83 | [[:d:Q26884119|Q26884119]] | 0 | | [[Nepal Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 84 | [[:d:Q25378206|Q25378206]] | 0 | | [[Rathong]] | | |- | style='text-align:right'| 85 | [[:d:Q25378204|Q25378204]] | 0 | | [[Ramthang Lho]] | | |- | style='text-align:right'| 86 | [[:d:Q24938020|Q24938020]] | 0 | | [[सिराइचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 87 | [[:d:Q21561056|Q21561056]] | 0 | | [[Kokthang]] | | |- | style='text-align:right'| 88 | [[:d:Q21000079|Q21000079]] | 0 | | [[Pemthang Karpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 89 | [[:d:Q21000062|Q21000062]] | 0 | | [[Pashuwo]] | | |- | style='text-align:right'| 90 | [[:d:Q20999992|Q20999992]] | 0 | | [[Kā̃de Hiū Chuli̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 91 | [[:d:Q20999970|Q20999970]] | 0 | | [[Honde Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 92 | [[:d:Q20999893|Q20999893]] | 0 | | [[Gurkarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 93 | [[:d:Q20999853|Q20999853]] | 0 | | [[Ghustang]] | | |- | style='text-align:right'| 94 | [[:d:Q20999752|Q20999752]] | 0 | | [[Dogari Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 95 | [[:d:Q20757649|Q20757649]] | 0 | | [[Takargo]] | | |- | style='text-align:right'| 96 | [[:d:Q20757646|Q20757646]] | 0 | | [[Thulagi Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 97 | [[:d:Q20757645|Q20757645]] | 0 | | [[Tengi Ragi Tau]] | | |- | style='text-align:right'| 98 | [[:d:Q20757644|Q20757644]] | 0 | | [[Churen Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 99 | [[:d:Q20757642|Q20757642]] | 0 | | [[Sita Chuchura]] | | |- | style='text-align:right'| 100 | [[:d:Q20757641|Q20757641]] | 0 | | [[Ramthang Chang]] | | |- | style='text-align:right'| 101 | [[:d:Q20757640|Q20757640]] | 0 | | [[Pethang Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 102 | [[:d:Q20757639|Q20757639]] | 0 | | [[Pangbuk Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 103 | [[:d:Q20757638|Q20757638]] | 0 | | [[Chumbu]] | | |- | style='text-align:right'| 104 | [[:d:Q20757637|Q20757637]] | 0 | | [[Panbari]] | | |- | style='text-align:right'| 105 | [[:d:Q20757636|Q20757636]] | 0 | | [[Ohmi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 106 | [[:d:Q20757635|Q20757635]] | 0 | | [[Nilgiri South]] | | |- | style='text-align:right'| 107 | [[:d:Q20757631|Q20757631]] | 0 | | [[Naulekh]] | | |- | style='text-align:right'| 108 | [[:d:Q20757630|Q20757630]] | 0 | | [[Nampa]] | | |- | style='text-align:right'| 109 | [[:d:Q20757629|Q20757629]] | 0 | | [[Malāṅphulāṅ]] | | |- | style='text-align:right'| 110 | [[:d:Q20757628|Q20757628]] | 0 | | [[Lunag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 111 | [[:d:Q20757627|Q20757627]] | 0 | | [[Likhu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 112 | [[:d:Q20757626|Q20757626]] | 0 | | [[Khatang]] | | |- | style='text-align:right'| 113 | [[:d:Q20757625|Q20757625]] | 0 | | [[Khangri Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 114 | [[:d:Q20757624|Q20757624]] | 0 | | [[Karyolung]] | | |- | style='text-align:right'| 115 | [[:d:Q20757623|Q20757623]] | 0 | | [[Kang Nachugo]] | | |- | style='text-align:right'| 116 | [[:d:Q20757622|Q20757622]] | 0 | | [[Janak Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 117 | [[:d:Q20757621|Q20757621]] | 0 | | [[Hungchi]] | | |- | style='text-align:right'| 118 | [[:d:Q20757620|Q20757620]] | 0 | | [[Annapurna IV]] | | |- | style='text-align:right'| 119 | [[:d:Q20757619|Q20757619]] | 0 | | [[Gurja Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 120 | [[:d:Q20757618|Q20757618]] | 0 | | [[Drangnag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 121 | [[:d:Q20757617|Q20757617]] | 0 | | [[Chukyima Go]] | | |- | style='text-align:right'| 122 | [[:d:Q20757616|Q20757616]] | 0 | | [[Chhukung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 123 | [[:d:Q20757615|Q20757615]] | 0 | | [[Cheo Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 124 | [[:d:Q20757614|Q20757614]] | 0 | | [[Bobaye]] | | |- | style='text-align:right'| 125 | [[:d:Q20757611|Q20757611]] | 0 | | [[Jobo Rinjang]] | | |- | style='text-align:right'| 126 | [[:d:Q20754005|Q20754005]] | 0 | | [[Kangchungtse]] | | |- | style='text-align:right'| 127 | [[:d:Q20748056|Q20748056]] | 0 | | [[Shar Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 128 | [[:d:Q20616450|Q20616450]] | 0 | | [[Æртыккаг мæсыг]] | | |- | style='text-align:right'| 129 | [[:d:Q20191208|Q20191208]] | 0 | | [[Ratna Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 130 | [[:d:Q20191203|Q20191203]] | 0 | | [[Ramdung Go]] | | |- | style='text-align:right'| 131 | [[:d:Q20191196|Q20191196]] | 0 | | [[Putrun Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 132 | [[:d:Q20191193|Q20191193]] | 0 | | [[Purkung]] | | |- | style='text-align:right'| 133 | [[:d:Q20191165|Q20191165]] | 0 | | [[Pharilapcha]] | | |- | style='text-align:right'| 134 | [[:d:Q20191139|Q20191139]] | 0 | | [[Parchamo]] | | |- | style='text-align:right'| 135 | [[:d:Q20191069|Q20191069]] | 0 | | [[Moditse]] | | |- | style='text-align:right'| 136 | [[:d:Q20191022|Q20191022]] | 0 | | [[Lugula Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 137 | [[:d:Q20191017|Q20191017]] | 0 | | [[Loenpo Gang]] | | |- | style='text-align:right'| 138 | [[:d:Q20190992|Q20190992]] | 0 | | [[Langpo]] | | |- | style='text-align:right'| 139 | [[:d:Q20190988|Q20190988]] | 0 | | [[Lamjung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 140 | [[:d:Q20190980|Q20190980]] | 0 | | [[Kyajo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 141 | [[:d:Q20190961|Q20190961]] | 0 | | [[Kubi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 142 | [[:d:Q20190945|Q20190945]] | 0 | | [[Kongma Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 143 | [[:d:Q20190930|Q20190930]] | 0 | | [[Khumjungar Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 144 | [[:d:Q20190829|Q20190829]] | 0 | | [[Drohmo]] | | |- | style='text-align:right'| 145 | [[:d:Q20190813|Q20190813]] | 0 | | [[Chhiv Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 146 | [[:d:Q20190811|Q20190811]] | 0 | | [[Chekigo]] | | |- | style='text-align:right'| 147 | [[:d:Q20190801|Q20190801]] | 0 | | [[Boktoh]] | | |- | style='text-align:right'| 148 | [[:d:Q20190791|Q20190791]] | 0 | | [[Annapurna South]] | | |- | style='text-align:right'| 149 | [[:d:Q20164740|Q20164740]] | 0 | | [[Tengkangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 150 | [[:d:Q19946260|Q19946260]] | 0 | | [[Himlung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 151 | [[:d:Q19946258|Q19946258]] | 0 | | [[Gyaji Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 152 | [[:d:Q19840548|Q19840548]] | 0 | | [[Pangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 153 | [[:d:Q19708581|Q19708581]] | 0 | | [[Phole]] | | |- | style='text-align:right'| 154 | [[:d:Q19707019|Q19707019]] | 0 | | [[Mera South]] | | |- | style='text-align:right'| 155 | [[:d:Q19707013|Q19707013]] | 0 | | [[Mera North]] | | |- | style='text-align:right'| 156 | [[:d:Q19707006|Q19707006]] | 0 | | [[Mera Central]] | | |- | style='text-align:right'| 157 | [[:d:Q19682550|Q19682550]] | 0 | | [[मालिका धुरी]] | | |- | style='text-align:right'| 158 | [[:d:Q19605854|Q19605854]] | 0 | | [[Kubi Gangri]] | | |- | style='text-align:right'| 159 | [[:d:Q19459405|Q19459405]] | 0 | | [[Kanjiroba]] | | |- | style='text-align:right'| 160 | [[:d:Q19457611|Q19457611]] | 0 | | [[चाङ्ला हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 161 | [[:d:Q19298140|Q19298140]] | 0 | | [[Pabil]] | | |- | style='text-align:right'| 162 | [[:d:Q19297118|Q19297118]] | 0 | | [[Naya Kanga]] | | |- | style='text-align:right'| 163 | [[:d:Q19288849|Q19288849]] | 0 | | [[Langtang Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 164 | [[:d:Q19288846|Q19288846]] | 0 | | [[Langshisa Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 165 | [[:d:Q19287915|Q19287915]] | 0 | | [[Kimshung]] | | |- | style='text-align:right'| 166 | [[:d:Q19283615|Q19283615]] | 0 | | [[Gangchempo]] | | |- | style='text-align:right'| 167 | [[:d:Q18456156|Q18456156]] | 0 | | [[Tashi Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 168 | [[:d:Q18388748|Q18388748]] | 0 | | [[Pisang Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 169 | [[:d:Q18088708|Q18088708]] | 0 | | [[Mardi Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 170 | [[:d:Q16968920|Q16968920]] | 0 | | [[Kanjiroba Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 171 | [[:d:Q16901410|Q16901410]] | 0 | | [[Tenzing Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 172 | [[:d:Q16466024|Q16466024]] | 0 | | [[अन्नपूर्ण|अन्नपूर्ण हिमाल]] | | विश्वको १०औँ अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 173 | [[:d:Q14227691|Q14227691]] | 0 | | [[नुम्बुर]] | | |- | style='text-align:right'| 174 | [[:d:Q13423903|Q13423903]] | 0 | | [[Talung]] | | |- | style='text-align:right'| 175 | [[:d:Q11887046|Q11887046]] | 0 | | [[Peak 41]] | | |- | style='text-align:right'| 176 | [[:d:Q11876134|Q11876134]] | 0 | | [[Lobuche East]] | | |- | style='text-align:right'| 177 | [[:d:Q11873899|Q11873899]] | 0 | | [[Kyashar]] | | |- | style='text-align:right'| 178 | [[:d:Q11871253|Q11871253]] | 0 | | [[Khabur]] | | |- | style='text-align:right'| 179 | [[:d:Q11752821|Q11752821]] | 0 | | [[लाङटाङ री]] | | |- | style='text-align:right'| 180 | [[:d:Q11237699|Q11237699]] | 0 | | [[Lhotse Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 181 | [[:d:Q9268113|Q9268113]] | 0 | | [[गिम्मीगेला चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 182 | [[:d:Q8523483|Q8523483]] | 0 | | [[Nirekha]] | | |- | style='text-align:right'| 183 | [[:d:Q7403706|Q7403706]] | 0 | | [[Salasungo]] | | |- | style='text-align:right'| 184 | [[:d:Q7402481|Q7402481]] | 0 | | [[साइपाल हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 185 | [[:d:Q7089926|Q7089926]] | 0 | | [[Ombigaichan]] | | |- | style='text-align:right'| 186 | [[:d:Q6991183|Q6991183]] | 0 | | [[Nemjung]] | | |- | style='text-align:right'| 187 | [[:d:Q6620670|Q6620670]] | 0 | | [[Singu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 188 | [[:d:Q6448208|Q6448208]] | 0 | | [[Kusum Kanguru]] | | |- | style='text-align:right'| 189 | [[:d:Q6429186|Q6429186]] | 0 | | [[Kongde Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 190 | [[:d:Q5520839|Q5520839]] | 0 | | [[Ganesh NW]] | | |- | style='text-align:right'| 191 | [[:d:Q5409093|Q5409093]] | 0 | | [[Lobuche West]] | | |- | style='text-align:right'| 192 | [[:d:Q5304983|Q5304983]] | 0 | | [[Dragmarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 193 | [[:d:Q5069463|Q5069463]] | 0 | | [[Chamar]] | | |- | style='text-align:right'| 194 | [[:d:Q4840748|Q4840748]] | 0 | | [[बेडेन पावेल शिखर]] | | |- | style='text-align:right'| 195 | [[:d:Q4779782|Q4779782]] | 0 | | [[अपी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 196 | [[:d:Q4536616|Q4536616]] | 0 | | [[Yakawa Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 197 | [[:d:Q4517942|Q4517942]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 198 | [[:d:Q4312814|Q4312814]] | 0 | | [[नङपाई हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 199 | [[:d:Q4221152|Q4221152]] | 0 | | [[किराँतचुली|किरात चुली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 200 | [[:d:Q4217498|Q4217498]] | 0 | | [[Khatung Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 201 | [[:d:Q4141286|Q4141286]] | 0 | | [[गोक्यो रि]] | | |- | style='text-align:right'| 202 | [[:d:Q4135266|Q4135266]] | 0 | | [[निलगिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 203 | [[:d:Q4134792|Q4134792]] | 0 | | [[Khartaphu]] | | |- | style='text-align:right'| 204 | [[:d:Q3695952|Q3695952]] | 0 | | [[Yala Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 205 | [[:d:Q3695902|Q3695902]] | 0 | | [[Tharpu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 206 | [[:d:Q3695890|Q3695890]] | 0 | | [[Dorje Lhakpa]] | | |- | style='text-align:right'| 207 | [[:d:Q3138689|Q3138689]] | 0 | | [[Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 208 | [[:d:Q3115880|Q3115880]] | 0 | | [[काब्रु]] | | |- | style='text-align:right'| 209 | [[:d:Q2386627|Q2386627]] | 0 | | [[Taboche]] | | |- | style='text-align:right'| 210 | [[:d:Q2143811|Q2143811]] | 0 | | [[Tilicho Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 211 | [[:d:Q1826566|Q1826566]] | 0 | | [[Lingtren]] | | |- | style='text-align:right'| 212 | [[:d:Q1754634|Q1754634]] | 0 | | [[गाडी चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 213 | [[:d:Q1740694|Q1740694]] | 0 | | [[Mount Khumbila]] | | |- | style='text-align:right'| 214 | [[:d:Q1723728|Q1723728]] | 0 | | [[Kangbachen]] | | |- | style='text-align:right'| 215 | [[:d:Q1718389|Q1718389]] | 0 | | [[Kang Guru]] | | |- | style='text-align:right'| 216 | [[:d:Q1551402|Q1551402]] | 0 | | [[लाङटाङ लिरुङ]] | | लाङटाङ हिमालको सर्वोच्च शिखर |- | style='text-align:right'| 217 | [[:d:Q1526943|Q1526943]] | 0 | | [[Peak 38]] | | |- | style='text-align:right'| 218 | [[:d:Q1511454|Q1511454]] | 0 | | [[काला पत्थर]] | | |- | style='text-align:right'| 219 | [[:d:Q1496289|Q1496289]] | 0 | | [[गौरीशङ्कर हिमाल|गौरीशंकर हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 220 | [[:d:Q1441337|Q1441337]] | 0 | | [[मेरा पिक]] | | |- | style='text-align:right'| 221 | [[:d:Q1429708|Q1429708]] | 0 | | [[Num Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 222 | [[:d:Q1410514|Q1410514]] | 0 | | [[थम्सेर्कु]] | | |- | style='text-align:right'| 223 | [[:d:Q1377280|Q1377280]] | 0 | | [[Putha Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 224 | [[:d:Q1291226|Q1291226]] | 0 | | [[Lobuche]] | | |- | style='text-align:right'| 225 | [[:d:Q1237414|Q1237414]] | 0 | | [[कुम्भकर्ण हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 226 | [[:d:Q1207614|Q1207614]] | 0 | | [[Dhaulagiri II]] | | |- | style='text-align:right'| 227 | [[:d:Q1145646|Q1145646]] | 0 | | [[हिमालचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 228 | [[:d:Q1139538|Q1139538]] | 0 | | [[नुबचे|नुप्त्से]] | | |- | style='text-align:right'| 229 | [[:d:Q1137644|Q1137644]] | 0 | | [[पुमोरी]] | | |- | style='text-align:right'| 230 | [[:d:Q1133863|Q1133863]] | 0 | | [[गङ्गापूर्ण]] | | |- | style='text-align:right'| 231 | [[:d:Q1060898|Q1060898]] | 0 | | [[चामलाङ हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 232 | [[:d:Q1051394|Q1051394]] | 0 | | [[माछापुच्छ्रे हिमाल]] | | माछाको पुच्छर जस्तो देखिने एक हिमाल |- | style='text-align:right'| 233 | [[:d:Q968606|Q968606]] | 0 | | [[Pokalde]] | | |- | style='text-align:right'| 234 | [[:d:Q619781|Q619781]] | 0 | | [[इम्जा छे]] | | |- | style='text-align:right'| 235 | [[:d:Q582128|Q582128]] | 0 | | [[ग्याचुङ काङ]] | | |- | style='text-align:right'| 236 | [[:d:Q564576|Q564576]] | 0 | | [[Annapurna III]] | | |- | style='text-align:right'| 237 | [[:d:Q527197|Q527197]] | 0 | | [[Kangtega]] | | |- | style='text-align:right'| 238 | [[:d:Q451697|Q451697]] | 0 | | [[आमा दब्लम हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 239 | [[:d:Q449534|Q449534]] | 0 | | [[Annapurna II]] | | |- | style='text-align:right'| 240 | [[:d:Q448932|Q448932]] | 0 | | [[Cho Polu]] | | |- | style='text-align:right'| 241 | [[:d:Q389456|Q389456]] | 0 | | [[Cholatse]] | | |- | style='text-align:right'| 242 | [[:d:Q379143|Q379143]] | 0 | | [[Baruntse]] | | |- | style='text-align:right'| 243 | [[:d:Q170089|Q170089]] | 0 | | [[चोयु हिमाल]] | | नेपाल र चीनको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको छैठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 244 | [[:d:Q170070|Q170070]] | 0 | | [[मनास्लु हिमाल]] | | आठ-हजारी र नेपालमा अवस्थित पृथ्वीको आठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 245 | [[:d:Q169986|Q169986]] | 0 | | [[मकालु हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 246 | [[:d:Q168702|Q168702]] | 0 | | [[ल्होत्से हिमाल|लहोत्से]] | | नेपाल र तिब्बतको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको चौथो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 247 | [[:d:Q165440|Q165440]] | 0 | | [[धौलागिरि हिमाल|धौलागिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 248 | [[:d:Q82019|Q82019]] | 0 | | [[कञ्चनजङ्घा हिमाल]] | | नेपाल र भारतमा अवस्थित पृथ्वीको तेस्रो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 249 | [[:d:Q513|Q513]] | 0 | | [[सगरमाथा]] | | विश्वको सबैभन्दा उच्च हिमाल |} {| class='wikitable sortable' ! # ! Wikidata<br>item ! lang ! WP ! mountain ! original title ! description |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q137971685|Q137971685]] | 0 | | [[Pāniyo Tāpā]] | | |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q135930803|Q135930803]] | 0 | | [[Changdi]] | | |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q135286570|Q135286570]] | 0 | | [[Amotsang]] | | |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q134600289|Q134600289]] | 0 | | [[Shalbachum]] | | |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q134513933|Q134513933]] | 0 | | [[Chulu East]] | | |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q134454728|Q134454728]] | 0 | | [[Pikey Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q134044709|Q134044709]] | 0 | | [[Arakam Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q131299040|Q131299040]] | 0 | | [[Bhalu Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q131288401|Q131288401]] | 0 | | [[Phungi]] | | |- | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q130373062|Q130373062]] | 0 | | [[Nupla]] | | |- | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q130266608|Q130266608]] | 0 | | [[Cholo]] | | |- | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q113714118|Q113714118]] | 0 | | [[छेर्गो री]] | | लाङटाङ क्षेत्रको चुचुरो |- | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q111181569|Q111181569]] | 0 | | [[Purbung]] | | |- | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q111010303|Q111010303]] | 0 | | [[Ponggen Dopku]] | | |- | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q110216295|Q110216295]] | 0 | | [[Pāṅkāyāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q110215902|Q110215902]] | 0 | | [[Syānāṭh]] | | |- | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q110214946|Q110214946]] | 0 | | [[Chhimi̇̄maru Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q110214098|Q110214098]] | 0 | | [[Mugu Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q110213191|Q110213191]] | 0 | | [[Dābsāl Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q110213110|Q110213110]] | 0 | | [[Muga Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q110212876|Q110212876]] | 0 | | [[Ītiṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q110212798|Q110212798]] | 0 | | [[Nisiṅyāṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q110212591|Q110212591]] | 0 | | [[Jhoṅpālā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q110212401|Q110212401]] | 0 | | [[Chhāliṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q110212346|Q110212346]] | 0 | | [[Nāgpi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q110212292|Q110212292]] | 0 | | [[Kuldum Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q110210673|Q110210673]] | 0 | | [[Rolājen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q110210663|Q110210663]] | 0 | | [[Yulkoṅmā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q110210158|Q110210158]] | 0 | | [[Maksyā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q110209814|Q110209814]] | 0 | | [[Sertojen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q106556789|Q106556789]] | 0 | | [[Chergori]] | | Mountain in Nepal |- | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q105724355|Q105724355]] | 0 | | [[Amphu Middle]] | | |- | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q65395645|Q65395645]] | 0 | | [[चङ्खेली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q65040223|Q65040223]] | 0 | | [[Nupla Khang]] | | |- | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q56305304|Q56305304]] | 0 | | [[Phurbi Chhyachu]] | | |- | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q56305107|Q56305107]] | 0 | | [[Gangchenpo]] | | |- | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q56293740|Q56293740]] | 0 | | [[Nangpai Gosum II]] | | |- | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q34865940|Q34865940]] | 0 | | [[Chang Samarphu]] | | |- | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q31654397|Q31654397]] | 0 | | [[Ṭapalḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q31654287|Q31654287]] | 0 | | [[Urkiṅ Kāṅgāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q31654163|Q31654163]] | 0 | | [[Panchpokhari̇̄ Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q31654146|Q31654146]] | 0 | | [[Liṅsin Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q31654130|Q31654130]] | 0 | | [[Dorje Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q31654114|Q31654114]] | 0 | | [[Kāṅālā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q31653927|Q31653927]] | 0 | | [[Rināmo Hill]] | | |- | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q31653912|Q31653912]] | 0 | | [[Lāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q31653883|Q31653883]] | 0 | | [[Kālo Pokhari̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q31653757|Q31653757]] | 0 | | [[Lumbo Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q31653558|Q31653558]] | 0 | | [[Liṅsiṅ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q31653417|Q31653417]] | 0 | | [[Yubrā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q31653402|Q31653402]] | 0 | | [[Pāri̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q31653353|Q31653353]] | 0 | | [[Bedāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q31653337|Q31653337]] | 0 | | [[Kālsi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q31653321|Q31653321]] | 0 | | [[Machhuwā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q31653304|Q31653304]] | 0 | | [[Gyajin Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q31653178|Q31653178]] | 0 | | [[Shivapuri Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q31653115|Q31653115]] | 0 | | [[Langtang II]] | | |- | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q31653100|Q31653100]] | 0 | | [[S Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q31653084|Q31653084]] | 0 | | [[Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q31653067|Q31653067]] | 0 | | [[N Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q31653050|Q31653050]] | 0 | | [[N Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q31652936|Q31652936]] | 0 | | [[Tirkhe Dhunga]] | | |- | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q31652921|Q31652921]] | 0 | | [[Samagoan]] | | |- | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q31652874|Q31652874]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 65 | [[:d:Q31652858|Q31652858]] | 0 | | [[Yak Gawa]] | | |- | style='text-align:right'| 66 | [[:d:Q31652842|Q31652842]] | 0 | | [[Thorungste]] | | |- | style='text-align:right'| 67 | [[:d:Q31652826|Q31652826]] | 0 | | [[Dhampus Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 68 | [[:d:Q31652811|Q31652811]] | 0 | | [[Tukuche Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 69 | [[:d:Q31652765|Q31652765]] | 0 | | [[Nilgiri]] | | |- | style='text-align:right'| 70 | [[:d:Q31652613|Q31652613]] | 0 | | [[Varaha Shikhar]] | | |- | style='text-align:right'| 71 | [[:d:Q31652396|Q31652396]] | 0 | | [[Hiūnchuli Pātan]] | | |- | style='text-align:right'| 72 | [[:d:Q31652242|Q31652242]] | 0 | | [[Lobujya West]] | | |- | style='text-align:right'| 73 | [[:d:Q31652227|Q31652227]] | 0 | | [[Loengpogang]] | | |- | style='text-align:right'| 74 | [[:d:Q31652197|Q31652197]] | 0 | | [[Mukut Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 75 | [[:d:Q31652166|Q31652166]] | 0 | | [[Bhrānge]] | | |- | style='text-align:right'| 76 | [[:d:Q31652150|Q31652150]] | 0 | | [[Pulchoki Mountain]] | | |- | style='text-align:right'| 77 | [[:d:Q30622642|Q30622642]] | 0 | | [[Paungda Danda]] | | |- | style='text-align:right'| 78 | [[:d:Q29525180|Q29525180]] | 0 | | [[खिजी थोलेदेम्बा]] | | |- | style='text-align:right'| 79 | [[:d:Q29015634|Q29015634]] | 0 | | [[पुन हिल]] | | घोरेपानी नजिकै रहेको पहाडी क्षेत्र |- | style='text-align:right'| 80 | [[:d:Q29015408|Q29015408]] | 0 | | [[Yalung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 81 | [[:d:Q29015389|Q29015389]] | 0 | | [[Tsoboje]] | | |- | style='text-align:right'| 82 | [[:d:Q28183964|Q28183964]] | 0 | | [[चन्द्रागिरी डाँडा|चन्द्रागिरी पहाड]] | | काठमाडौँ उपत्यकामा अवस्थित चन्द्रागिरी पहाड |- | style='text-align:right'| 83 | [[:d:Q26884119|Q26884119]] | 0 | | [[Nepal Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 84 | [[:d:Q25378206|Q25378206]] | 0 | | [[Rathong]] | | |- | style='text-align:right'| 85 | [[:d:Q25378204|Q25378204]] | 0 | | [[Ramthang Lho]] | | |- | style='text-align:right'| 86 | [[:d:Q24938020|Q24938020]] | 0 | | [[सिराइचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 87 | [[:d:Q21561056|Q21561056]] | 0 | | [[Kokthang]] | | |- | style='text-align:right'| 88 | [[:d:Q21000079|Q21000079]] | 0 | | [[Pemthang Karpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 89 | [[:d:Q21000062|Q21000062]] | 0 | | [[Pashuwo]] | | |- | style='text-align:right'| 90 | [[:d:Q20999992|Q20999992]] | 0 | | [[Kā̃de Hiū Chuli̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 91 | [[:d:Q20999970|Q20999970]] | 0 | | [[Honde Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 92 | [[:d:Q20999893|Q20999893]] | 0 | | [[Gurkarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 93 | [[:d:Q20999853|Q20999853]] | 0 | | [[Ghustang]] | | |- | style='text-align:right'| 94 | [[:d:Q20999752|Q20999752]] | 0 | | [[Dogari Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 95 | [[:d:Q20757649|Q20757649]] | 0 | | [[Takargo]] | | |- | style='text-align:right'| 96 | [[:d:Q20757646|Q20757646]] | 0 | | [[Thulagi Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 97 | [[:d:Q20757645|Q20757645]] | 0 | | [[Tengi Ragi Tau]] | | |- | style='text-align:right'| 98 | [[:d:Q20757644|Q20757644]] | 0 | | [[Churen Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 99 | [[:d:Q20757642|Q20757642]] | 0 | | [[Sita Chuchura]] | | |- | style='text-align:right'| 100 | [[:d:Q20757641|Q20757641]] | 0 | | [[Ramthang Chang]] | | |- | style='text-align:right'| 101 | [[:d:Q20757640|Q20757640]] | 0 | | [[Pethang Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 102 | [[:d:Q20757639|Q20757639]] | 0 | | [[Pangbuk Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 103 | [[:d:Q20757638|Q20757638]] | 0 | | [[Chumbu]] | | |- | style='text-align:right'| 104 | [[:d:Q20757637|Q20757637]] | 0 | | [[Panbari]] | | |- | style='text-align:right'| 105 | [[:d:Q20757636|Q20757636]] | 0 | | [[Ohmi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 106 | [[:d:Q20757635|Q20757635]] | 0 | | [[Nilgiri South]] | | |- | style='text-align:right'| 107 | [[:d:Q20757631|Q20757631]] | 0 | | [[Naulekh]] | | |- | style='text-align:right'| 108 | [[:d:Q20757630|Q20757630]] | 0 | | [[Nampa]] | | |- | style='text-align:right'| 109 | [[:d:Q20757629|Q20757629]] | 0 | | [[Malāṅphulāṅ]] | | |- | style='text-align:right'| 110 | [[:d:Q20757628|Q20757628]] | 0 | | [[Lunag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 111 | [[:d:Q20757627|Q20757627]] | 0 | | [[Likhu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 112 | [[:d:Q20757626|Q20757626]] | 0 | | [[Khatang]] | | |- | style='text-align:right'| 113 | [[:d:Q20757625|Q20757625]] | 0 | | [[Khangri Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 114 | [[:d:Q20757624|Q20757624]] | 0 | | [[Karyolung]] | | |- | style='text-align:right'| 115 | [[:d:Q20757623|Q20757623]] | 0 | | [[Kang Nachugo]] | | |- | style='text-align:right'| 116 | [[:d:Q20757622|Q20757622]] | 0 | | [[Janak Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 117 | [[:d:Q20757621|Q20757621]] | 0 | | [[Hungchi]] | | |- | style='text-align:right'| 118 | [[:d:Q20757620|Q20757620]] | 0 | | [[Annapurna IV]] | | |- | style='text-align:right'| 119 | [[:d:Q20757619|Q20757619]] | 0 | | [[Gurja Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 120 | [[:d:Q20757618|Q20757618]] | 0 | | [[Drangnag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 121 | [[:d:Q20757617|Q20757617]] | 0 | | [[Chukyima Go]] | | |- | style='text-align:right'| 122 | [[:d:Q20757616|Q20757616]] | 0 | | [[Chhukung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 123 | [[:d:Q20757615|Q20757615]] | 0 | | [[Cheo Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 124 | [[:d:Q20757614|Q20757614]] | 0 | | [[Bobaye]] | | |- | style='text-align:right'| 125 | [[:d:Q20757611|Q20757611]] | 0 | | [[Jobo Rinjang]] | | |- | style='text-align:right'| 126 | [[:d:Q20754005|Q20754005]] | 0 | | [[Kangchungtse]] | | |- | style='text-align:right'| 127 | [[:d:Q20748056|Q20748056]] | 0 | | [[Shar Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 128 | [[:d:Q20616450|Q20616450]] | 0 | | [[Æртыккаг мæсыг]] | | |- | style='text-align:right'| 129 | [[:d:Q20191208|Q20191208]] | 0 | | [[Ratna Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 130 | [[:d:Q20191203|Q20191203]] | 0 | | [[Ramdung Go]] | | |- | style='text-align:right'| 131 | [[:d:Q20191196|Q20191196]] | 0 | | [[Putrun Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 132 | [[:d:Q20191193|Q20191193]] | 0 | | [[Purkung]] | | |- | style='text-align:right'| 133 | [[:d:Q20191165|Q20191165]] | 0 | | [[Pharilapcha]] | | |- | style='text-align:right'| 134 | [[:d:Q20191139|Q20191139]] | 0 | | [[Parchamo]] | | |- | style='text-align:right'| 135 | [[:d:Q20191069|Q20191069]] | 0 | | [[Moditse]] | | |- | style='text-align:right'| 136 | [[:d:Q20191022|Q20191022]] | 0 | | [[Lugula Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 137 | [[:d:Q20191017|Q20191017]] | 0 | | [[Loenpo Gang]] | | |- | style='text-align:right'| 138 | [[:d:Q20190992|Q20190992]] | 0 | | [[Langpo]] | | |- | style='text-align:right'| 139 | [[:d:Q20190988|Q20190988]] | 0 | | [[Lamjung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 140 | [[:d:Q20190980|Q20190980]] | 0 | | [[Kyajo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 141 | [[:d:Q20190961|Q20190961]] | 0 | | [[Kubi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 142 | [[:d:Q20190945|Q20190945]] | 0 | | [[Kongma Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 143 | [[:d:Q20190930|Q20190930]] | 0 | | [[Khumjungar Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 144 | [[:d:Q20190829|Q20190829]] | 0 | | [[Drohmo]] | | |- | style='text-align:right'| 145 | [[:d:Q20190813|Q20190813]] | 0 | | [[Chhiv Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 146 | [[:d:Q20190811|Q20190811]] | 0 | | [[Chekigo]] | | |- | style='text-align:right'| 147 | [[:d:Q20190801|Q20190801]] | 0 | | [[Boktoh]] | | |- | style='text-align:right'| 148 | [[:d:Q20190791|Q20190791]] | 0 | | [[Annapurna South]] | | |- | style='text-align:right'| 149 | [[:d:Q20164740|Q20164740]] | 0 | | [[Tengkangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 150 | [[:d:Q19946260|Q19946260]] | 0 | | [[Himlung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 151 | [[:d:Q19946258|Q19946258]] | 0 | | [[Gyaji Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 152 | [[:d:Q19840548|Q19840548]] | 0 | | [[Pangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 153 | [[:d:Q19708581|Q19708581]] | 0 | | [[Phole]] | | |- | style='text-align:right'| 154 | [[:d:Q19707019|Q19707019]] | 0 | | [[Mera South]] | | |- | style='text-align:right'| 155 | [[:d:Q19707013|Q19707013]] | 0 | | [[Mera North]] | | |- | style='text-align:right'| 156 | [[:d:Q19707006|Q19707006]] | 0 | | [[Mera Central]] | | |- | style='text-align:right'| 157 | [[:d:Q19682550|Q19682550]] | 0 | | [[मालिका धुरी]] | | |- | style='text-align:right'| 158 | [[:d:Q19605854|Q19605854]] | 0 | | [[Kubi Gangri]] | | |- | style='text-align:right'| 159 | [[:d:Q19459405|Q19459405]] | 0 | | [[Kanjiroba]] | | |- | style='text-align:right'| 160 | [[:d:Q19457611|Q19457611]] | 0 | | [[चाङ्ला हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 161 | [[:d:Q19298140|Q19298140]] | 0 | | [[Pabil]] | | |- | style='text-align:right'| 162 | [[:d:Q19297118|Q19297118]] | 0 | | [[Naya Kanga]] | | |- | style='text-align:right'| 163 | [[:d:Q19288849|Q19288849]] | 0 | | [[Langtang Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 164 | [[:d:Q19288846|Q19288846]] | 0 | | [[Langshisa Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 165 | [[:d:Q19287915|Q19287915]] | 0 | | [[Kimshung]] | | |- | style='text-align:right'| 166 | [[:d:Q19283615|Q19283615]] | 0 | | [[Gangchempo]] | | |- | style='text-align:right'| 167 | [[:d:Q18456156|Q18456156]] | 0 | | [[Tashi Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 168 | [[:d:Q18388748|Q18388748]] | 0 | | [[Pisang Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 169 | [[:d:Q18088708|Q18088708]] | 0 | | [[Mardi Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 170 | [[:d:Q16968920|Q16968920]] | 0 | | [[Kanjiroba Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 171 | [[:d:Q16901410|Q16901410]] | 0 | | [[Tenzing Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 172 | [[:d:Q16466024|Q16466024]] | 0 | | [[अन्नपूर्ण|अन्नपूर्ण हिमाल]] | | विश्वको १०औँ अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 173 | [[:d:Q14227691|Q14227691]] | 0 | | [[नुम्बुर]] | | |- | style='text-align:right'| 174 | [[:d:Q13423903|Q13423903]] | 0 | | [[Talung]] | | |- | style='text-align:right'| 175 | [[:d:Q11887046|Q11887046]] | 0 | | [[Peak 41]] | | |- | style='text-align:right'| 176 | [[:d:Q11876134|Q11876134]] | 0 | | [[Lobuche East]] | | |- | style='text-align:right'| 177 | [[:d:Q11873899|Q11873899]] | 0 | | [[Kyashar]] | | |- | style='text-align:right'| 178 | [[:d:Q11871253|Q11871253]] | 0 | | [[Khabur]] | | |- | style='text-align:right'| 179 | [[:d:Q11752821|Q11752821]] | 0 | | [[लाङटाङ री]] | | |- | style='text-align:right'| 180 | [[:d:Q11237699|Q11237699]] | 0 | | [[Lhotse Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 181 | [[:d:Q9268113|Q9268113]] | 0 | | [[गिम्मीगेला चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 182 | [[:d:Q8523483|Q8523483]] | 0 | | [[Nirekha]] | | |- | style='text-align:right'| 183 | [[:d:Q7403706|Q7403706]] | 0 | | [[Salasungo]] | | |- | style='text-align:right'| 184 | [[:d:Q7402481|Q7402481]] | 0 | | [[साइपाल हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 185 | [[:d:Q7089926|Q7089926]] | 0 | | [[Ombigaichan]] | | |- | style='text-align:right'| 186 | [[:d:Q6991183|Q6991183]] | 0 | | [[Nemjung]] | | |- | style='text-align:right'| 187 | [[:d:Q6620670|Q6620670]] | 0 | | [[Singu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 188 | [[:d:Q6448208|Q6448208]] | 0 | | [[Kusum Kanguru]] | | |- | style='text-align:right'| 189 | [[:d:Q6429186|Q6429186]] | 0 | | [[Kongde Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 190 | [[:d:Q5520839|Q5520839]] | 0 | | [[Ganesh NW]] | | |- | style='text-align:right'| 191 | [[:d:Q5409093|Q5409093]] | 0 | | [[Lobuche West]] | | |- | style='text-align:right'| 192 | [[:d:Q5304983|Q5304983]] | 0 | | [[Dragmarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 193 | [[:d:Q5069463|Q5069463]] | 0 | | [[Chamar]] | | |- | style='text-align:right'| 194 | [[:d:Q4840748|Q4840748]] | 0 | | [[बेडेन पावेल शिखर]] | | |- | style='text-align:right'| 195 | [[:d:Q4779782|Q4779782]] | 0 | | [[अपी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 196 | [[:d:Q4536616|Q4536616]] | 0 | | [[Yakawa Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 197 | [[:d:Q4517942|Q4517942]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 198 | [[:d:Q4312814|Q4312814]] | 0 | | [[नङपाई हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 199 | [[:d:Q4221152|Q4221152]] | 0 | | [[किराँतचुली|किरात चुली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 200 | [[:d:Q4217498|Q4217498]] | 0 | | [[Khatung Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 201 | [[:d:Q4141286|Q4141286]] | 0 | | [[गोक्यो रि]] | | |- | style='text-align:right'| 202 | [[:d:Q4135266|Q4135266]] | 0 | | [[निलगिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 203 | [[:d:Q4134792|Q4134792]] | 0 | | [[Khartaphu]] | | |- | style='text-align:right'| 204 | [[:d:Q3695952|Q3695952]] | 0 | | [[Yala Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 205 | [[:d:Q3695902|Q3695902]] | 0 | | [[Tharpu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 206 | [[:d:Q3695890|Q3695890]] | 0 | | [[Dorje Lhakpa]] | | |- | style='text-align:right'| 207 | [[:d:Q3138689|Q3138689]] | 0 | | [[Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 208 | [[:d:Q3115880|Q3115880]] | 0 | | [[काब्रु]] | | |- | style='text-align:right'| 209 | [[:d:Q2386627|Q2386627]] | 0 | | [[Taboche]] | | |- | style='text-align:right'| 210 | [[:d:Q2143811|Q2143811]] | 0 | | [[Tilicho Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 211 | [[:d:Q1826566|Q1826566]] | 0 | | [[Lingtren]] | | |- | style='text-align:right'| 212 | [[:d:Q1754634|Q1754634]] | 0 | | [[गाडी चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 213 | [[:d:Q1740694|Q1740694]] | 0 | | [[Mount Khumbila]] | | |- | style='text-align:right'| 214 | [[:d:Q1723728|Q1723728]] | 0 | | [[Kangbachen]] | | |- | style='text-align:right'| 215 | [[:d:Q1718389|Q1718389]] | 0 | | [[Kang Guru]] | | |- | style='text-align:right'| 216 | [[:d:Q1551402|Q1551402]] | 0 | | [[लाङटाङ लिरुङ]] | | लाङटाङ हिमालको सर्वोच्च शिखर |- | style='text-align:right'| 217 | [[:d:Q1526943|Q1526943]] | 0 | | [[Peak 38]] | | |- | style='text-align:right'| 218 | [[:d:Q1511454|Q1511454]] | 0 | | [[काला पत्थर]] | | |- | style='text-align:right'| 219 | [[:d:Q1496289|Q1496289]] | 0 | | [[गौरीशङ्कर हिमाल|गौरीशंकर हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 220 | [[:d:Q1441337|Q1441337]] | 0 | | [[मेरा पिक]] | | |- | style='text-align:right'| 221 | [[:d:Q1429708|Q1429708]] | 0 | | [[Num Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 222 | [[:d:Q1410514|Q1410514]] | 0 | | [[थम्सेर्कु]] | | |- | style='text-align:right'| 223 | [[:d:Q1377280|Q1377280]] | 0 | | [[Putha Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 224 | [[:d:Q1291226|Q1291226]] | 0 | | [[Lobuche]] | | |- | style='text-align:right'| 225 | [[:d:Q1237414|Q1237414]] | 0 | | [[कुम्भकर्ण हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 226 | [[:d:Q1207614|Q1207614]] | 0 | | [[Dhaulagiri II]] | | |- | style='text-align:right'| 227 | [[:d:Q1145646|Q1145646]] | 0 | | [[हिमालचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 228 | [[:d:Q1139538|Q1139538]] | 0 | | [[नुबचे|नुप्त्से]] | | |- | style='text-align:right'| 229 | [[:d:Q1137644|Q1137644]] | 0 | | [[पुमोरी]] | | |- | style='text-align:right'| 230 | [[:d:Q1133863|Q1133863]] | 0 | | [[गङ्गापूर्ण]] | | |- | style='text-align:right'| 231 | [[:d:Q1060898|Q1060898]] | 0 | | [[चामलाङ हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 232 | [[:d:Q1051394|Q1051394]] | 0 | | [[माछापुच्छ्रे हिमाल]] | | माछाको पुच्छर जस्तो देखिने एक हिमाल |- | style='text-align:right'| 233 | [[:d:Q968606|Q968606]] | 0 | | [[Pokalde]] | | |- | style='text-align:right'| 234 | [[:d:Q619781|Q619781]] | 0 | | [[इम्जा छे]] | | |- | style='text-align:right'| 235 | [[:d:Q582128|Q582128]] | 0 | | [[ग्याचुङ काङ]] | | |- | style='text-align:right'| 236 | [[:d:Q564576|Q564576]] | 0 | | [[Annapurna III]] | | |- | style='text-align:right'| 237 | [[:d:Q527197|Q527197]] | 0 | | [[Kangtega]] | | |- | style='text-align:right'| 238 | [[:d:Q451697|Q451697]] | 0 | | [[आमा दब्लम हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 239 | [[:d:Q449534|Q449534]] | 0 | | [[Annapurna II]] | | |- | style='text-align:right'| 240 | [[:d:Q448932|Q448932]] | 0 | | [[Cho Polu]] | | |- | style='text-align:right'| 241 | [[:d:Q389456|Q389456]] | 0 | | [[Cholatse]] | | |- | style='text-align:right'| 242 | [[:d:Q379143|Q379143]] | 0 | | [[Baruntse]] | | |- | style='text-align:right'| 243 | [[:d:Q170089|Q170089]] | 0 | | [[चोयु हिमाल]] | | नेपाल र चीनको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको छैठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 244 | [[:d:Q170070|Q170070]] | 0 | | [[मनास्लु हिमाल]] | | आठ-हजारी र नेपालमा अवस्थित पृथ्वीको आठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 245 | [[:d:Q169986|Q169986]] | 0 | | [[मकालु हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 246 | [[:d:Q168702|Q168702]] | 0 | | [[ल्होत्से हिमाल|लहोत्से]] | | नेपाल र तिब्बतको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको चौथो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 247 | [[:d:Q165440|Q165440]] | 0 | | [[धौलागिरि हिमाल|धौलागिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 248 | [[:d:Q82019|Q82019]] | 0 | | [[कञ्चनजङ्घा हिमाल]] | | नेपाल र भारतमा अवस्थित पृथ्वीको तेस्रो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 249 | [[:d:Q513|Q513]] | 0 | | [[सगरमाथा]] | | विश्वको सबैभन्दा उच्च हिमाल |} {| class='wikitable sortable' ! # ! Wikidata<br>item ! lang ! WP ! mountain ! original title ! description |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q137971685|Q137971685]] | 0 | | [[Pāniyo Tāpā]] | | |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q135930803|Q135930803]] | 0 | | [[Changdi]] | | |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q135286570|Q135286570]] | 0 | | [[Amotsang]] | | |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q134600289|Q134600289]] | 0 | | [[Shalbachum]] | | |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q134513933|Q134513933]] | 0 | | [[Chulu East]] | | |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q134454728|Q134454728]] | 0 | | [[Pikey Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q134044709|Q134044709]] | 0 | | [[Arakam Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q131299040|Q131299040]] | 0 | | [[Bhalu Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q131288401|Q131288401]] | 0 | | [[Phungi]] | | |- | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q130373062|Q130373062]] | 0 | | [[Nupla]] | | |- | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q130266608|Q130266608]] | 0 | | [[Cholo]] | | |- | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q113714118|Q113714118]] | 0 | | [[छेर्गो री]] | | लाङटाङ क्षेत्रको चुचुरो |- | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q111181569|Q111181569]] | 0 | | [[Purbung]] | | |- | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q111010303|Q111010303]] | 0 | | [[Ponggen Dopku]] | | |- | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q110216295|Q110216295]] | 0 | | [[Pāṅkāyāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q110215902|Q110215902]] | 0 | | [[Syānāṭh]] | | |- | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q110214946|Q110214946]] | 0 | | [[Chhimi̇̄maru Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q110214098|Q110214098]] | 0 | | [[Mugu Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q110213191|Q110213191]] | 0 | | [[Dābsāl Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q110213110|Q110213110]] | 0 | | [[Muga Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q110212876|Q110212876]] | 0 | | [[Ītiṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q110212798|Q110212798]] | 0 | | [[Nisiṅyāṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q110212591|Q110212591]] | 0 | | [[Jhoṅpālā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q110212401|Q110212401]] | 0 | | [[Chhāliṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q110212346|Q110212346]] | 0 | | [[Nāgpi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q110212292|Q110212292]] | 0 | | [[Kuldum Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q110210673|Q110210673]] | 0 | | [[Rolājen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q110210663|Q110210663]] | 0 | | [[Yulkoṅmā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q110210158|Q110210158]] | 0 | | [[Maksyā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q110209814|Q110209814]] | 0 | | [[Sertojen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q106556789|Q106556789]] | 0 | | [[Chergori]] | | Mountain in Nepal |- | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q105724355|Q105724355]] | 0 | | [[Amphu Middle]] | | |- | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q65395645|Q65395645]] | 0 | | [[चङ्खेली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q65040223|Q65040223]] | 0 | | [[Nupla Khang]] | | |- | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q56305304|Q56305304]] | 0 | | [[Phurbi Chhyachu]] | | |- | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q56305107|Q56305107]] | 0 | | [[Gangchenpo]] | | |- | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q56293740|Q56293740]] | 0 | | [[Nangpai Gosum II]] | | |- | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q34865940|Q34865940]] | 0 | | [[Chang Samarphu]] | | |- | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q31654397|Q31654397]] | 0 | | [[Ṭapalḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q31654287|Q31654287]] | 0 | | [[Urkiṅ Kāṅgāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q31654163|Q31654163]] | 0 | | [[Panchpokhari̇̄ Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q31654146|Q31654146]] | 0 | | [[Liṅsin Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q31654130|Q31654130]] | 0 | | [[Dorje Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q31654114|Q31654114]] | 0 | | [[Kāṅālā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q31653927|Q31653927]] | 0 | | [[Rināmo Hill]] | | |- | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q31653912|Q31653912]] | 0 | | [[Lāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q31653883|Q31653883]] | 0 | | [[Kālo Pokhari̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q31653757|Q31653757]] | 0 | | [[Lumbo Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q31653558|Q31653558]] | 0 | | [[Liṅsiṅ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q31653417|Q31653417]] | 0 | | [[Yubrā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q31653402|Q31653402]] | 0 | | [[Pāri̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q31653353|Q31653353]] | 0 | | [[Bedāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q31653337|Q31653337]] | 0 | | [[Kālsi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q31653321|Q31653321]] | 0 | | [[Machhuwā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q31653304|Q31653304]] | 0 | | [[Gyajin Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q31653178|Q31653178]] | 0 | | [[Shivapuri Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q31653115|Q31653115]] | 0 | | [[Langtang II]] | | |- | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q31653100|Q31653100]] | 0 | | [[S Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q31653084|Q31653084]] | 0 | | [[Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q31653067|Q31653067]] | 0 | | [[N Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q31653050|Q31653050]] | 0 | | [[N Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q31652936|Q31652936]] | 0 | | [[Tirkhe Dhunga]] | | |- | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q31652921|Q31652921]] | 0 | | [[Samagoan]] | | |- | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q31652874|Q31652874]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 65 | [[:d:Q31652858|Q31652858]] | 0 | | [[Yak Gawa]] | | |- | style='text-align:right'| 66 | [[:d:Q31652842|Q31652842]] | 0 | | [[Thorungste]] | | |- | style='text-align:right'| 67 | [[:d:Q31652826|Q31652826]] | 0 | | [[Dhampus Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 68 | [[:d:Q31652811|Q31652811]] | 0 | | [[Tukuche Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 69 | [[:d:Q31652765|Q31652765]] | 0 | | [[Nilgiri]] | | |- | style='text-align:right'| 70 | [[:d:Q31652613|Q31652613]] | 0 | | [[Varaha Shikhar]] | | |- | style='text-align:right'| 71 | [[:d:Q31652396|Q31652396]] | 0 | | [[Hiūnchuli Pātan]] | | |- | style='text-align:right'| 72 | [[:d:Q31652242|Q31652242]] | 0 | | [[Lobujya West]] | | |- | style='text-align:right'| 73 | [[:d:Q31652227|Q31652227]] | 0 | | [[Loengpogang]] | | |- | style='text-align:right'| 74 | [[:d:Q31652197|Q31652197]] | 0 | | [[Mukut Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 75 | [[:d:Q31652166|Q31652166]] | 0 | | [[Bhrānge]] | | |- | style='text-align:right'| 76 | [[:d:Q31652150|Q31652150]] | 0 | | [[Pulchoki Mountain]] | | |- | style='text-align:right'| 77 | [[:d:Q30622642|Q30622642]] | 0 | | [[Paungda Danda]] | | |- | style='text-align:right'| 78 | [[:d:Q29525180|Q29525180]] | 0 | | [[खिजी थोलेदेम्बा]] | | |- | style='text-align:right'| 79 | [[:d:Q29015634|Q29015634]] | 0 | | [[पुन हिल]] | | घोरेपानी नजिकै रहेको पहाडी क्षेत्र |- | style='text-align:right'| 80 | [[:d:Q29015408|Q29015408]] | 0 | | [[Yalung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 81 | [[:d:Q29015389|Q29015389]] | 0 | | [[Tsoboje]] | | |- | style='text-align:right'| 82 | [[:d:Q28183964|Q28183964]] | 0 | | [[चन्द्रागिरी डाँडा|चन्द्रागिरी पहाड]] | | काठमाडौँ उपत्यकामा अवस्थित चन्द्रागिरी पहाड |- | style='text-align:right'| 83 | [[:d:Q26884119|Q26884119]] | 0 | | [[Nepal Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 84 | [[:d:Q25378206|Q25378206]] | 0 | | [[Rathong]] | | |- | style='text-align:right'| 85 | [[:d:Q25378204|Q25378204]] | 0 | | [[Ramthang Lho]] | | |- | style='text-align:right'| 86 | [[:d:Q24938020|Q24938020]] | 0 | | [[सिराइचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 87 | [[:d:Q21561056|Q21561056]] | 0 | | [[Kokthang]] | | |- | style='text-align:right'| 88 | [[:d:Q21000079|Q21000079]] | 0 | | [[Pemthang Karpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 89 | [[:d:Q21000062|Q21000062]] | 0 | | [[Pashuwo]] | | |- | style='text-align:right'| 90 | [[:d:Q20999992|Q20999992]] | 0 | | [[Kā̃de Hiū Chuli̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 91 | [[:d:Q20999970|Q20999970]] | 0 | | [[Honde Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 92 | [[:d:Q20999893|Q20999893]] | 0 | | [[Gurkarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 93 | [[:d:Q20999853|Q20999853]] | 0 | | [[Ghustang]] | | |- | style='text-align:right'| 94 | [[:d:Q20999752|Q20999752]] | 0 | | [[Dogari Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 95 | [[:d:Q20757649|Q20757649]] | 0 | | [[Takargo]] | | |- | style='text-align:right'| 96 | [[:d:Q20757646|Q20757646]] | 0 | | [[Thulagi Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 97 | [[:d:Q20757645|Q20757645]] | 0 | | [[Tengi Ragi Tau]] | | |- | style='text-align:right'| 98 | [[:d:Q20757644|Q20757644]] | 0 | | [[Churen Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 99 | [[:d:Q20757642|Q20757642]] | 0 | | [[Sita Chuchura]] | | |- | style='text-align:right'| 100 | [[:d:Q20757641|Q20757641]] | 0 | | [[Ramthang Chang]] | | |- | style='text-align:right'| 101 | [[:d:Q20757640|Q20757640]] | 0 | | [[Pethang Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 102 | [[:d:Q20757639|Q20757639]] | 0 | | [[Pangbuk Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 103 | [[:d:Q20757638|Q20757638]] | 0 | | [[Chumbu]] | | |- | style='text-align:right'| 104 | [[:d:Q20757637|Q20757637]] | 0 | | [[Panbari]] | | |- | style='text-align:right'| 105 | [[:d:Q20757636|Q20757636]] | 0 | | [[Ohmi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 106 | [[:d:Q20757635|Q20757635]] | 0 | | [[Nilgiri South]] | | |- | style='text-align:right'| 107 | [[:d:Q20757631|Q20757631]] | 0 | | [[Naulekh]] | | |- | style='text-align:right'| 108 | [[:d:Q20757630|Q20757630]] | 0 | | [[Nampa]] | | |- | style='text-align:right'| 109 | [[:d:Q20757629|Q20757629]] | 0 | | [[Malāṅphulāṅ]] | | |- | style='text-align:right'| 110 | [[:d:Q20757628|Q20757628]] | 0 | | [[Lunag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 111 | [[:d:Q20757627|Q20757627]] | 0 | | [[Likhu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 112 | [[:d:Q20757626|Q20757626]] | 0 | | [[Khatang]] | | |- | style='text-align:right'| 113 | [[:d:Q20757625|Q20757625]] | 0 | | [[Khangri Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 114 | [[:d:Q20757624|Q20757624]] | 0 | | [[Karyolung]] | | |- | style='text-align:right'| 115 | [[:d:Q20757623|Q20757623]] | 0 | | [[Kang Nachugo]] | | |- | style='text-align:right'| 116 | [[:d:Q20757622|Q20757622]] | 0 | | [[Janak Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 117 | [[:d:Q20757621|Q20757621]] | 0 | | [[Hungchi]] | | |- | style='text-align:right'| 118 | [[:d:Q20757620|Q20757620]] | 0 | | [[Annapurna IV]] | | |- | style='text-align:right'| 119 | [[:d:Q20757619|Q20757619]] | 0 | | [[Gurja Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 120 | [[:d:Q20757618|Q20757618]] | 0 | | [[Drangnag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 121 | [[:d:Q20757617|Q20757617]] | 0 | | [[Chukyima Go]] | | |- | style='text-align:right'| 122 | [[:d:Q20757616|Q20757616]] | 0 | | [[Chhukung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 123 | [[:d:Q20757615|Q20757615]] | 0 | | [[Cheo Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 124 | [[:d:Q20757614|Q20757614]] | 0 | | [[Bobaye]] | | |- | style='text-align:right'| 125 | [[:d:Q20757611|Q20757611]] | 0 | | [[Jobo Rinjang]] | | |- | style='text-align:right'| 126 | [[:d:Q20754005|Q20754005]] | 0 | | [[Kangchungtse]] | | |- | style='text-align:right'| 127 | [[:d:Q20748056|Q20748056]] | 0 | | [[Shar Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 128 | [[:d:Q20616450|Q20616450]] | 0 | | [[Æртыккаг мæсыг]] | | |- | style='text-align:right'| 129 | [[:d:Q20191208|Q20191208]] | 0 | | [[Ratna Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 130 | [[:d:Q20191203|Q20191203]] | 0 | | [[Ramdung Go]] | | |- | style='text-align:right'| 131 | [[:d:Q20191196|Q20191196]] | 0 | | [[Putrun Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 132 | [[:d:Q20191193|Q20191193]] | 0 | | [[Purkung]] | | |- | style='text-align:right'| 133 | [[:d:Q20191165|Q20191165]] | 0 | | [[Pharilapcha]] | | |- | style='text-align:right'| 134 | [[:d:Q20191139|Q20191139]] | 0 | | [[Parchamo]] | | |- | style='text-align:right'| 135 | [[:d:Q20191069|Q20191069]] | 0 | | [[Moditse]] | | |- | style='text-align:right'| 136 | [[:d:Q20191022|Q20191022]] | 0 | | [[Lugula Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 137 | [[:d:Q20191017|Q20191017]] | 0 | | [[Loenpo Gang]] | | |- | style='text-align:right'| 138 | [[:d:Q20190992|Q20190992]] | 0 | | [[Langpo]] | | |- | style='text-align:right'| 139 | [[:d:Q20190988|Q20190988]] | 0 | | [[Lamjung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 140 | [[:d:Q20190980|Q20190980]] | 0 | | [[Kyajo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 141 | [[:d:Q20190961|Q20190961]] | 0 | | [[Kubi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 142 | [[:d:Q20190945|Q20190945]] | 0 | | [[Kongma Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 143 | [[:d:Q20190930|Q20190930]] | 0 | | [[Khumjungar Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 144 | [[:d:Q20190829|Q20190829]] | 0 | | [[Drohmo]] | | |- | style='text-align:right'| 145 | [[:d:Q20190813|Q20190813]] | 0 | | [[Chhiv Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 146 | [[:d:Q20190811|Q20190811]] | 0 | | [[Chekigo]] | | |- | style='text-align:right'| 147 | [[:d:Q20190801|Q20190801]] | 0 | | [[Boktoh]] | | |- | style='text-align:right'| 148 | [[:d:Q20190791|Q20190791]] | 0 | | [[Annapurna South]] | | |- | style='text-align:right'| 149 | [[:d:Q20164740|Q20164740]] | 0 | | [[Tengkangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 150 | [[:d:Q19946260|Q19946260]] | 0 | | [[Himlung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 151 | [[:d:Q19946258|Q19946258]] | 0 | | [[Gyaji Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 152 | [[:d:Q19840548|Q19840548]] | 0 | | [[Pangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 153 | [[:d:Q19708581|Q19708581]] | 0 | | [[Phole]] | | |- | style='text-align:right'| 154 | [[:d:Q19707019|Q19707019]] | 0 | | [[Mera South]] | | |- | style='text-align:right'| 155 | [[:d:Q19707013|Q19707013]] | 0 | | [[Mera North]] | | |- | style='text-align:right'| 156 | [[:d:Q19707006|Q19707006]] | 0 | | [[Mera Central]] | | |- | style='text-align:right'| 157 | [[:d:Q19682550|Q19682550]] | 0 | | [[मालिका धुरी]] | | |- | style='text-align:right'| 158 | [[:d:Q19605854|Q19605854]] | 0 | | [[Kubi Gangri]] | | |- | style='text-align:right'| 159 | [[:d:Q19459405|Q19459405]] | 0 | | [[Kanjiroba]] | | |- | style='text-align:right'| 160 | [[:d:Q19457611|Q19457611]] | 0 | | [[चाङ्ला हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 161 | [[:d:Q19298140|Q19298140]] | 0 | | [[Pabil]] | | |- | style='text-align:right'| 162 | [[:d:Q19297118|Q19297118]] | 0 | | [[Naya Kanga]] | | |- | style='text-align:right'| 163 | [[:d:Q19288849|Q19288849]] | 0 | | [[Langtang Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 164 | [[:d:Q19288846|Q19288846]] | 0 | | [[Langshisa Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 165 | [[:d:Q19287915|Q19287915]] | 0 | | [[Kimshung]] | | |- | style='text-align:right'| 166 | [[:d:Q19283615|Q19283615]] | 0 | | [[Gangchempo]] | | |- | style='text-align:right'| 167 | [[:d:Q18456156|Q18456156]] | 0 | | [[Tashi Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 168 | [[:d:Q18388748|Q18388748]] | 0 | | [[Pisang Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 169 | [[:d:Q18088708|Q18088708]] | 0 | | [[Mardi Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 170 | [[:d:Q16968920|Q16968920]] | 0 | | [[Kanjiroba Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 171 | [[:d:Q16901410|Q16901410]] | 0 | | [[Tenzing Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 172 | [[:d:Q16466024|Q16466024]] | 0 | | [[अन्नपूर्ण|अन्नपूर्ण हिमाल]] | | विश्वको १०औँ अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 173 | [[:d:Q14227691|Q14227691]] | 0 | | [[नुम्बुर]] | | |- | style='text-align:right'| 174 | [[:d:Q13423903|Q13423903]] | 0 | | [[Talung]] | | |- | style='text-align:right'| 175 | [[:d:Q11887046|Q11887046]] | 0 | | [[Peak 41]] | | |- | style='text-align:right'| 176 | [[:d:Q11876134|Q11876134]] | 0 | | [[Lobuche East]] | | |- | style='text-align:right'| 177 | [[:d:Q11873899|Q11873899]] | 0 | | [[Kyashar]] | | |- | style='text-align:right'| 178 | [[:d:Q11871253|Q11871253]] | 0 | | [[Khabur]] | | |- | style='text-align:right'| 179 | [[:d:Q11752821|Q11752821]] | 0 | | [[लाङटाङ री]] | | |- | style='text-align:right'| 180 | [[:d:Q11237699|Q11237699]] | 0 | | [[Lhotse Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 181 | [[:d:Q9268113|Q9268113]] | 0 | | [[गिम्मीगेला चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 182 | [[:d:Q8523483|Q8523483]] | 0 | | [[Nirekha]] | | |- | style='text-align:right'| 183 | [[:d:Q7403706|Q7403706]] | 0 | | [[Salasungo]] | | |- | style='text-align:right'| 184 | [[:d:Q7402481|Q7402481]] | 0 | | [[साइपाल हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 185 | [[:d:Q7089926|Q7089926]] | 0 | | [[Ombigaichan]] | | |- | style='text-align:right'| 186 | [[:d:Q6991183|Q6991183]] | 0 | | [[Nemjung]] | | |- | style='text-align:right'| 187 | [[:d:Q6620670|Q6620670]] | 0 | | [[Singu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 188 | [[:d:Q6448208|Q6448208]] | 0 | | [[Kusum Kanguru]] | | |- | style='text-align:right'| 189 | [[:d:Q6429186|Q6429186]] | 0 | | [[Kongde Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 190 | [[:d:Q5520839|Q5520839]] | 0 | | [[Ganesh NW]] | | |- | style='text-align:right'| 191 | [[:d:Q5409093|Q5409093]] | 0 | | [[Lobuche West]] | | |- | style='text-align:right'| 192 | [[:d:Q5304983|Q5304983]] | 0 | | [[Dragmarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 193 | [[:d:Q5069463|Q5069463]] | 0 | | [[Chamar]] | | |- | style='text-align:right'| 194 | [[:d:Q4840748|Q4840748]] | 0 | | [[बेडेन पावेल शिखर]] | | |- | style='text-align:right'| 195 | [[:d:Q4779782|Q4779782]] | 0 | | [[अपी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 196 | [[:d:Q4536616|Q4536616]] | 0 | | [[Yakawa Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 197 | [[:d:Q4517942|Q4517942]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 198 | [[:d:Q4312814|Q4312814]] | 0 | | [[नङपाई हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 199 | [[:d:Q4221152|Q4221152]] | 0 | | [[किराँतचुली|किरात चुली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 200 | [[:d:Q4217498|Q4217498]] | 0 | | [[Khatung Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 201 | [[:d:Q4141286|Q4141286]] | 0 | | [[गोक्यो रि]] | | |- | style='text-align:right'| 202 | [[:d:Q4135266|Q4135266]] | 0 | | [[निलगिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 203 | [[:d:Q4134792|Q4134792]] | 0 | | [[Khartaphu]] | | |- | style='text-align:right'| 204 | [[:d:Q3695952|Q3695952]] | 0 | | [[Yala Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 205 | [[:d:Q3695902|Q3695902]] | 0 | | [[Tharpu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 206 | [[:d:Q3695890|Q3695890]] | 0 | | [[Dorje Lhakpa]] | | |- | style='text-align:right'| 207 | [[:d:Q3138689|Q3138689]] | 0 | | [[Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 208 | [[:d:Q3115880|Q3115880]] | 0 | | [[काब्रु]] | | |- | style='text-align:right'| 209 | [[:d:Q2386627|Q2386627]] | 0 | | [[Taboche]] | | |- | style='text-align:right'| 210 | [[:d:Q2143811|Q2143811]] | 0 | | [[Tilicho Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 211 | [[:d:Q1826566|Q1826566]] | 0 | | [[Lingtren]] | | |- | style='text-align:right'| 212 | [[:d:Q1754634|Q1754634]] | 0 | | [[गाडी चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 213 | [[:d:Q1740694|Q1740694]] | 0 | | [[Mount Khumbila]] | | |- | style='text-align:right'| 214 | [[:d:Q1723728|Q1723728]] | 0 | | [[Kangbachen]] | | |- | style='text-align:right'| 215 | [[:d:Q1718389|Q1718389]] | 0 | | [[Kang Guru]] | | |- | style='text-align:right'| 216 | [[:d:Q1551402|Q1551402]] | 0 | | [[लाङटाङ लिरुङ]] | | लाङटाङ हिमालको सर्वोच्च शिखर |- | style='text-align:right'| 217 | [[:d:Q1526943|Q1526943]] | 0 | | [[Peak 38]] | | |- | style='text-align:right'| 218 | [[:d:Q1511454|Q1511454]] | 0 | | [[काला पत्थर]] | | |- | style='text-align:right'| 219 | [[:d:Q1496289|Q1496289]] | 0 | | [[गौरीशङ्कर हिमाल|गौरीशंकर हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 220 | [[:d:Q1441337|Q1441337]] | 0 | | [[मेरा पिक]] | | |- | style='text-align:right'| 221 | [[:d:Q1429708|Q1429708]] | 0 | | [[Num Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 222 | [[:d:Q1410514|Q1410514]] | 0 | | [[थम्सेर्कु]] | | |- | style='text-align:right'| 223 | [[:d:Q1377280|Q1377280]] | 0 | | [[Putha Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 224 | [[:d:Q1291226|Q1291226]] | 0 | | [[Lobuche]] | | |- | style='text-align:right'| 225 | [[:d:Q1237414|Q1237414]] | 0 | | [[कुम्भकर्ण हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 226 | [[:d:Q1207614|Q1207614]] | 0 | | [[Dhaulagiri II]] | | |- | style='text-align:right'| 227 | [[:d:Q1145646|Q1145646]] | 0 | | [[हिमालचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 228 | [[:d:Q1139538|Q1139538]] | 0 | | [[नुबचे|नुप्त्से]] | | |- | style='text-align:right'| 229 | [[:d:Q1137644|Q1137644]] | 0 | | [[पुमोरी]] | | |- | style='text-align:right'| 230 | [[:d:Q1133863|Q1133863]] | 0 | | [[गङ्गापूर्ण]] | | |- | style='text-align:right'| 231 | [[:d:Q1060898|Q1060898]] | 0 | | [[चामलाङ हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 232 | [[:d:Q1051394|Q1051394]] | 0 | | [[माछापुच्छ्रे हिमाल]] | | माछाको पुच्छर जस्तो देखिने एक हिमाल |- | style='text-align:right'| 233 | [[:d:Q968606|Q968606]] | 0 | | [[Pokalde]] | | |- | style='text-align:right'| 234 | [[:d:Q619781|Q619781]] | 0 | | [[इम्जा छे]] | | |- | style='text-align:right'| 235 | [[:d:Q582128|Q582128]] | 0 | | [[ग्याचुङ काङ]] | | |- | style='text-align:right'| 236 | [[:d:Q564576|Q564576]] | 0 | | [[Annapurna III]] | | |- | style='text-align:right'| 237 | [[:d:Q527197|Q527197]] | 0 | | [[Kangtega]] | | |- | style='text-align:right'| 238 | [[:d:Q451697|Q451697]] | 0 | | [[आमा दब्लम हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 239 | [[:d:Q449534|Q449534]] | 0 | | [[Annapurna II]] | | |- | style='text-align:right'| 240 | [[:d:Q448932|Q448932]] | 0 | | [[Cho Polu]] | | |- | style='text-align:right'| 241 | [[:d:Q389456|Q389456]] | 0 | | [[Cholatse]] | | |- | style='text-align:right'| 242 | [[:d:Q379143|Q379143]] | 0 | | [[Baruntse]] | | |- | style='text-align:right'| 243 | [[:d:Q170089|Q170089]] | 0 | | [[चोयु हिमाल]] | | नेपाल र चीनको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको छैठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 244 | [[:d:Q170070|Q170070]] | 0 | | [[मनास्लु हिमाल]] | | आठ-हजारी र नेपालमा अवस्थित पृथ्वीको आठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 245 | [[:d:Q169986|Q169986]] | 0 | | [[मकालु हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 246 | [[:d:Q168702|Q168702]] | 0 | | [[ल्होत्से हिमाल|लहोत्से]] | | नेपाल र तिब्बतको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको चौथो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 247 | [[:d:Q165440|Q165440]] | 0 | | [[धौलागिरि हिमाल|धौलागिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 248 | [[:d:Q82019|Q82019]] | 0 | | [[कञ्चनजङ्घा हिमाल]] | | नेपाल र भारतमा अवस्थित पृथ्वीको तेस्रो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 249 | [[:d:Q513|Q513]] | 0 | | [[सगरमाथा]] | | विश्वको सबैभन्दा उच्च हिमाल |} {| class='wikitable sortable' ! # ! Wikidata<br>item ! lang ! WP ! mountain ! original title ! description |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q137971685|Q137971685]] | 0 | | [[Pāniyo Tāpā]] | | |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q135930803|Q135930803]] | 0 | | [[Changdi]] | | |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q135286570|Q135286570]] | 0 | | [[Amotsang]] | | |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q134600289|Q134600289]] | 0 | | [[Shalbachum]] | | |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q134513933|Q134513933]] | 0 | | [[Chulu East]] | | |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q134454728|Q134454728]] | 0 | | [[Pikey Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q134044709|Q134044709]] | 0 | | [[Arakam Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q131299040|Q131299040]] | 0 | | [[Bhalu Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q131288401|Q131288401]] | 0 | | [[Phungi]] | | |- | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q130373062|Q130373062]] | 0 | | [[Nupla]] | | |- | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q130266608|Q130266608]] | 0 | | [[Cholo]] | | |- | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q113714118|Q113714118]] | 0 | | [[छेर्गो री]] | | लाङटाङ क्षेत्रको चुचुरो |- | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q111181569|Q111181569]] | 0 | | [[Purbung]] | | |- | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q111010303|Q111010303]] | 0 | | [[Ponggen Dopku]] | | |- | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q110216295|Q110216295]] | 0 | | [[Pāṅkāyāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q110215902|Q110215902]] | 0 | | [[Syānāṭh]] | | |- | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q110214946|Q110214946]] | 0 | | [[Chhimi̇̄maru Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q110214098|Q110214098]] | 0 | | [[Mugu Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q110213191|Q110213191]] | 0 | | [[Dābsāl Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q110213110|Q110213110]] | 0 | | [[Muga Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q110212876|Q110212876]] | 0 | | [[Ītiṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q110212798|Q110212798]] | 0 | | [[Nisiṅyāṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q110212591|Q110212591]] | 0 | | [[Jhoṅpālā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q110212401|Q110212401]] | 0 | | [[Chhāliṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q110212346|Q110212346]] | 0 | | [[Nāgpi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q110212292|Q110212292]] | 0 | | [[Kuldum Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q110210673|Q110210673]] | 0 | | [[Rolājen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q110210663|Q110210663]] | 0 | | [[Yulkoṅmā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q110210158|Q110210158]] | 0 | | [[Maksyā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q110209814|Q110209814]] | 0 | | [[Sertojen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q106556789|Q106556789]] | 0 | | [[Chergori]] | | Mountain in Nepal |- | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q105724355|Q105724355]] | 0 | | [[Amphu Middle]] | | |- | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q65395645|Q65395645]] | 0 | | [[चङ्खेली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q65040223|Q65040223]] | 0 | | [[Nupla Khang]] | | |- | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q56305304|Q56305304]] | 0 | | [[Phurbi Chhyachu]] | | |- | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q56305107|Q56305107]] | 0 | | [[Gangchenpo]] | | |- | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q56293740|Q56293740]] | 0 | | [[Nangpai Gosum II]] | | |- | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q34865940|Q34865940]] | 0 | | [[Chang Samarphu]] | | |- | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q31654397|Q31654397]] | 0 | | [[Ṭapalḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q31654287|Q31654287]] | 0 | | [[Urkiṅ Kāṅgāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q31654163|Q31654163]] | 0 | | [[Panchpokhari̇̄ Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q31654146|Q31654146]] | 0 | | [[Liṅsin Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q31654130|Q31654130]] | 0 | | [[Dorje Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q31654114|Q31654114]] | 0 | | [[Kāṅālā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q31653927|Q31653927]] | 0 | | [[Rināmo Hill]] | | |- | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q31653912|Q31653912]] | 0 | | [[Lāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q31653883|Q31653883]] | 0 | | [[Kālo Pokhari̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q31653757|Q31653757]] | 0 | | [[Lumbo Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q31653558|Q31653558]] | 0 | | [[Liṅsiṅ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q31653417|Q31653417]] | 0 | | [[Yubrā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q31653402|Q31653402]] | 0 | | [[Pāri̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q31653353|Q31653353]] | 0 | | [[Bedāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q31653337|Q31653337]] | 0 | | [[Kālsi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q31653321|Q31653321]] | 0 | | [[Machhuwā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q31653304|Q31653304]] | 0 | | [[Gyajin Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q31653178|Q31653178]] | 0 | | [[Shivapuri Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q31653115|Q31653115]] | 0 | | [[Langtang II]] | | |- | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q31653100|Q31653100]] | 0 | | [[S Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q31653084|Q31653084]] | 0 | | [[Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q31653067|Q31653067]] | 0 | | [[N Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q31653050|Q31653050]] | 0 | | [[N Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q31652936|Q31652936]] | 0 | | [[Tirkhe Dhunga]] | | |- | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q31652921|Q31652921]] | 0 | | [[Samagoan]] | | |- | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q31652874|Q31652874]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 65 | [[:d:Q31652858|Q31652858]] | 0 | | [[Yak Gawa]] | | |- | style='text-align:right'| 66 | [[:d:Q31652842|Q31652842]] | 0 | | [[Thorungste]] | | |- | style='text-align:right'| 67 | [[:d:Q31652826|Q31652826]] | 0 | | [[Dhampus Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 68 | [[:d:Q31652811|Q31652811]] | 0 | | [[Tukuche Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 69 | [[:d:Q31652765|Q31652765]] | 0 | | [[Nilgiri]] | | |- | style='text-align:right'| 70 | [[:d:Q31652613|Q31652613]] | 0 | | [[Varaha Shikhar]] | | |- | style='text-align:right'| 71 | [[:d:Q31652396|Q31652396]] | 0 | | [[Hiūnchuli Pātan]] | | |- | style='text-align:right'| 72 | [[:d:Q31652242|Q31652242]] | 0 | | [[Lobujya West]] | | |- | style='text-align:right'| 73 | [[:d:Q31652227|Q31652227]] | 0 | | [[Loengpogang]] | | |- | style='text-align:right'| 74 | [[:d:Q31652197|Q31652197]] | 0 | | [[Mukut Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 75 | [[:d:Q31652166|Q31652166]] | 0 | | [[Bhrānge]] | | |- | style='text-align:right'| 76 | [[:d:Q31652150|Q31652150]] | 0 | | [[Pulchoki Mountain]] | | |- | style='text-align:right'| 77 | [[:d:Q30622642|Q30622642]] | 0 | | [[Paungda Danda]] | | |- | style='text-align:right'| 78 | [[:d:Q29525180|Q29525180]] | 0 | | [[खिजी थोलेदेम्बा]] | | |- | style='text-align:right'| 79 | [[:d:Q29015634|Q29015634]] | 0 | | [[पुन हिल]] | | घोरेपानी नजिकै रहेको पहाडी क्षेत्र |- | style='text-align:right'| 80 | [[:d:Q29015408|Q29015408]] | 0 | | [[Yalung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 81 | [[:d:Q29015389|Q29015389]] | 0 | | [[Tsoboje]] | | |- | style='text-align:right'| 82 | [[:d:Q28183964|Q28183964]] | 0 | | [[चन्द्रागिरी डाँडा|चन्द्रागिरी पहाड]] | | काठमाडौँ उपत्यकामा अवस्थित चन्द्रागिरी पहाड |- | style='text-align:right'| 83 | [[:d:Q26884119|Q26884119]] | 0 | | [[Nepal Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 84 | [[:d:Q25378206|Q25378206]] | 0 | | [[Rathong]] | | |- | style='text-align:right'| 85 | [[:d:Q25378204|Q25378204]] | 0 | | [[Ramthang Lho]] | | |- | style='text-align:right'| 86 | [[:d:Q24938020|Q24938020]] | 0 | | [[सिराइचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 87 | [[:d:Q21561056|Q21561056]] | 0 | | [[Kokthang]] | | |- | style='text-align:right'| 88 | [[:d:Q21000079|Q21000079]] | 0 | | [[Pemthang Karpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 89 | [[:d:Q21000062|Q21000062]] | 0 | | [[Pashuwo]] | | |- | style='text-align:right'| 90 | [[:d:Q20999992|Q20999992]] | 0 | | [[Kā̃de Hiū Chuli̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 91 | [[:d:Q20999970|Q20999970]] | 0 | | [[Honde Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 92 | [[:d:Q20999893|Q20999893]] | 0 | | [[Gurkarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 93 | [[:d:Q20999853|Q20999853]] | 0 | | [[Ghustang]] | | |- | style='text-align:right'| 94 | [[:d:Q20999752|Q20999752]] | 0 | | [[Dogari Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 95 | [[:d:Q20757649|Q20757649]] | 0 | | [[Takargo]] | | |- | style='text-align:right'| 96 | [[:d:Q20757646|Q20757646]] | 0 | | [[Thulagi Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 97 | [[:d:Q20757645|Q20757645]] | 0 | | [[Tengi Ragi Tau]] | | |- | style='text-align:right'| 98 | [[:d:Q20757644|Q20757644]] | 0 | | [[Churen Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 99 | [[:d:Q20757642|Q20757642]] | 0 | | [[Sita Chuchura]] | | |- | style='text-align:right'| 100 | [[:d:Q20757641|Q20757641]] | 0 | | [[Ramthang Chang]] | | |- | style='text-align:right'| 101 | [[:d:Q20757640|Q20757640]] | 0 | | [[Pethang Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 102 | [[:d:Q20757639|Q20757639]] | 0 | | [[Pangbuk Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 103 | [[:d:Q20757638|Q20757638]] | 0 | | [[Chumbu]] | | |- | style='text-align:right'| 104 | [[:d:Q20757637|Q20757637]] | 0 | | [[Panbari]] | | |- | style='text-align:right'| 105 | [[:d:Q20757636|Q20757636]] | 0 | | [[Ohmi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 106 | [[:d:Q20757635|Q20757635]] | 0 | | [[Nilgiri South]] | | |- | style='text-align:right'| 107 | [[:d:Q20757631|Q20757631]] | 0 | | [[Naulekh]] | | |- | style='text-align:right'| 108 | [[:d:Q20757630|Q20757630]] | 0 | | [[Nampa]] | | |- | style='text-align:right'| 109 | [[:d:Q20757629|Q20757629]] | 0 | | [[Malāṅphulāṅ]] | | |- | style='text-align:right'| 110 | [[:d:Q20757628|Q20757628]] | 0 | | [[Lunag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 111 | [[:d:Q20757627|Q20757627]] | 0 | | [[Likhu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 112 | [[:d:Q20757626|Q20757626]] | 0 | | [[Khatang]] | | |- | style='text-align:right'| 113 | [[:d:Q20757625|Q20757625]] | 0 | | [[Khangri Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 114 | [[:d:Q20757624|Q20757624]] | 0 | | [[Karyolung]] | | |- | style='text-align:right'| 115 | [[:d:Q20757623|Q20757623]] | 0 | | [[Kang Nachugo]] | | |- | style='text-align:right'| 116 | [[:d:Q20757622|Q20757622]] | 0 | | [[Janak Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 117 | [[:d:Q20757621|Q20757621]] | 0 | | [[Hungchi]] | | |- | style='text-align:right'| 118 | [[:d:Q20757620|Q20757620]] | 0 | | [[Annapurna IV]] | | |- | style='text-align:right'| 119 | [[:d:Q20757619|Q20757619]] | 0 | | [[Gurja Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 120 | [[:d:Q20757618|Q20757618]] | 0 | | [[Drangnag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 121 | [[:d:Q20757617|Q20757617]] | 0 | | [[Chukyima Go]] | | |- | style='text-align:right'| 122 | [[:d:Q20757616|Q20757616]] | 0 | | [[Chhukung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 123 | [[:d:Q20757615|Q20757615]] | 0 | | [[Cheo Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 124 | [[:d:Q20757614|Q20757614]] | 0 | | [[Bobaye]] | | |- | style='text-align:right'| 125 | [[:d:Q20757611|Q20757611]] | 0 | | [[Jobo Rinjang]] | | |- | style='text-align:right'| 126 | [[:d:Q20754005|Q20754005]] | 0 | | [[Kangchungtse]] | | |- | style='text-align:right'| 127 | [[:d:Q20748056|Q20748056]] | 0 | | [[Shar Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 128 | [[:d:Q20616450|Q20616450]] | 0 | | [[Æртыккаг мæсыг]] | | |- | style='text-align:right'| 129 | [[:d:Q20191208|Q20191208]] | 0 | | [[Ratna Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 130 | [[:d:Q20191203|Q20191203]] | 0 | | [[Ramdung Go]] | | |- | style='text-align:right'| 131 | [[:d:Q20191196|Q20191196]] | 0 | | [[Putrun Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 132 | [[:d:Q20191193|Q20191193]] | 0 | | [[Purkung]] | | |- | style='text-align:right'| 133 | [[:d:Q20191165|Q20191165]] | 0 | | [[Pharilapcha]] | | |- | style='text-align:right'| 134 | [[:d:Q20191139|Q20191139]] | 0 | | [[Parchamo]] | | |- | style='text-align:right'| 135 | [[:d:Q20191069|Q20191069]] | 0 | | [[Moditse]] | | |- | style='text-align:right'| 136 | [[:d:Q20191022|Q20191022]] | 0 | | [[Lugula Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 137 | [[:d:Q20191017|Q20191017]] | 0 | | [[Loenpo Gang]] | | |- | style='text-align:right'| 138 | [[:d:Q20190992|Q20190992]] | 0 | | [[Langpo]] | | |- | style='text-align:right'| 139 | [[:d:Q20190988|Q20190988]] | 0 | | [[Lamjung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 140 | [[:d:Q20190980|Q20190980]] | 0 | | [[Kyajo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 141 | [[:d:Q20190961|Q20190961]] | 0 | | [[Kubi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 142 | [[:d:Q20190945|Q20190945]] | 0 | | [[Kongma Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 143 | [[:d:Q20190930|Q20190930]] | 0 | | [[Khumjungar Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 144 | [[:d:Q20190829|Q20190829]] | 0 | | [[Drohmo]] | | |- | style='text-align:right'| 145 | [[:d:Q20190813|Q20190813]] | 0 | | [[Chhiv Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 146 | [[:d:Q20190811|Q20190811]] | 0 | | [[Chekigo]] | | |- | style='text-align:right'| 147 | [[:d:Q20190801|Q20190801]] | 0 | | [[Boktoh]] | | |- | style='text-align:right'| 148 | [[:d:Q20190791|Q20190791]] | 0 | | [[Annapurna South]] | | |- | style='text-align:right'| 149 | [[:d:Q20164740|Q20164740]] | 0 | | [[Tengkangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 150 | [[:d:Q19946260|Q19946260]] | 0 | | [[Himlung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 151 | [[:d:Q19946258|Q19946258]] | 0 | | [[Gyaji Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 152 | [[:d:Q19840548|Q19840548]] | 0 | | [[Pangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 153 | [[:d:Q19708581|Q19708581]] | 0 | | [[Phole]] | | |- | style='text-align:right'| 154 | [[:d:Q19707019|Q19707019]] | 0 | | [[Mera South]] | | |- | style='text-align:right'| 155 | [[:d:Q19707013|Q19707013]] | 0 | | [[Mera North]] | | |- | style='text-align:right'| 156 | [[:d:Q19707006|Q19707006]] | 0 | | [[Mera Central]] | | |- | style='text-align:right'| 157 | [[:d:Q19682550|Q19682550]] | 0 | | [[मालिका धुरी]] | | |- | style='text-align:right'| 158 | [[:d:Q19605854|Q19605854]] | 0 | | [[Kubi Gangri]] | | |- | style='text-align:right'| 159 | [[:d:Q19459405|Q19459405]] | 0 | | [[Kanjiroba]] | | |- | style='text-align:right'| 160 | [[:d:Q19457611|Q19457611]] | 0 | | [[चाङ्ला हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 161 | [[:d:Q19298140|Q19298140]] | 0 | | [[Pabil]] | | |- | style='text-align:right'| 162 | [[:d:Q19297118|Q19297118]] | 0 | | [[Naya Kanga]] | | |- | style='text-align:right'| 163 | [[:d:Q19288849|Q19288849]] | 0 | | [[Langtang Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 164 | [[:d:Q19288846|Q19288846]] | 0 | | [[Langshisa Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 165 | [[:d:Q19287915|Q19287915]] | 0 | | [[Kimshung]] | | |- | style='text-align:right'| 166 | [[:d:Q19283615|Q19283615]] | 0 | | [[Gangchempo]] | | |- | style='text-align:right'| 167 | [[:d:Q18456156|Q18456156]] | 0 | | [[Tashi Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 168 | [[:d:Q18388748|Q18388748]] | 0 | | [[Pisang Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 169 | [[:d:Q18088708|Q18088708]] | 0 | | [[Mardi Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 170 | [[:d:Q16968920|Q16968920]] | 0 | | [[Kanjiroba Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 171 | [[:d:Q16901410|Q16901410]] | 0 | | [[Tenzing Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 172 | [[:d:Q16466024|Q16466024]] | 0 | | [[अन्नपूर्ण|अन्नपूर्ण हिमाल]] | | विश्वको १०औँ अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 173 | [[:d:Q14227691|Q14227691]] | 0 | | [[नुम्बुर]] | | |- | style='text-align:right'| 174 | [[:d:Q13423903|Q13423903]] | 0 | | [[Talung]] | | |- | style='text-align:right'| 175 | [[:d:Q11887046|Q11887046]] | 0 | | [[Peak 41]] | | |- | style='text-align:right'| 176 | [[:d:Q11876134|Q11876134]] | 0 | | [[Lobuche East]] | | |- | style='text-align:right'| 177 | [[:d:Q11873899|Q11873899]] | 0 | | [[Kyashar]] | | |- | style='text-align:right'| 178 | [[:d:Q11871253|Q11871253]] | 0 | | [[Khabur]] | | |- | style='text-align:right'| 179 | [[:d:Q11752821|Q11752821]] | 0 | | [[लाङटाङ री]] | | |- | style='text-align:right'| 180 | [[:d:Q11237699|Q11237699]] | 0 | | [[Lhotse Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 181 | [[:d:Q9268113|Q9268113]] | 0 | | [[गिम्मीगेला चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 182 | [[:d:Q8523483|Q8523483]] | 0 | | [[Nirekha]] | | |- | style='text-align:right'| 183 | [[:d:Q7403706|Q7403706]] | 0 | | [[Salasungo]] | | |- | style='text-align:right'| 184 | [[:d:Q7402481|Q7402481]] | 0 | | [[साइपाल हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 185 | [[:d:Q7089926|Q7089926]] | 0 | | [[Ombigaichan]] | | |- | style='text-align:right'| 186 | [[:d:Q6991183|Q6991183]] | 0 | | [[Nemjung]] | | |- | style='text-align:right'| 187 | [[:d:Q6620670|Q6620670]] | 0 | | [[Singu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 188 | [[:d:Q6448208|Q6448208]] | 0 | | [[Kusum Kanguru]] | | |- | style='text-align:right'| 189 | [[:d:Q6429186|Q6429186]] | 0 | | [[Kongde Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 190 | [[:d:Q5520839|Q5520839]] | 0 | | [[Ganesh NW]] | | |- | style='text-align:right'| 191 | [[:d:Q5409093|Q5409093]] | 0 | | [[Lobuche West]] | | |- | style='text-align:right'| 192 | [[:d:Q5304983|Q5304983]] | 0 | | [[Dragmarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 193 | [[:d:Q5069463|Q5069463]] | 0 | | [[Chamar]] | | |- | style='text-align:right'| 194 | [[:d:Q4840748|Q4840748]] | 0 | | [[बेडेन पावेल शिखर]] | | |- | style='text-align:right'| 195 | [[:d:Q4779782|Q4779782]] | 0 | | [[अपी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 196 | [[:d:Q4536616|Q4536616]] | 0 | | [[Yakawa Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 197 | [[:d:Q4517942|Q4517942]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 198 | [[:d:Q4312814|Q4312814]] | 0 | | [[नङपाई हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 199 | [[:d:Q4221152|Q4221152]] | 0 | | [[किराँतचुली|किरात चुली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 200 | [[:d:Q4217498|Q4217498]] | 0 | | [[Khatung Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 201 | [[:d:Q4141286|Q4141286]] | 0 | | [[गोक्यो रि]] | | |- | style='text-align:right'| 202 | [[:d:Q4135266|Q4135266]] | 0 | | [[निलगिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 203 | [[:d:Q4134792|Q4134792]] | 0 | | [[Khartaphu]] | | |- | style='text-align:right'| 204 | [[:d:Q3695952|Q3695952]] | 0 | | [[Yala Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 205 | [[:d:Q3695902|Q3695902]] | 0 | | [[Tharpu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 206 | [[:d:Q3695890|Q3695890]] | 0 | | [[Dorje Lhakpa]] | | |- | style='text-align:right'| 207 | [[:d:Q3138689|Q3138689]] | 0 | | [[Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 208 | [[:d:Q3115880|Q3115880]] | 0 | | [[काब्रु]] | | |- | style='text-align:right'| 209 | [[:d:Q2386627|Q2386627]] | 0 | | [[Taboche]] | | |- | style='text-align:right'| 210 | [[:d:Q2143811|Q2143811]] | 0 | | [[Tilicho Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 211 | [[:d:Q1826566|Q1826566]] | 0 | | [[Lingtren]] | | |- | style='text-align:right'| 212 | [[:d:Q1754634|Q1754634]] | 0 | | [[गाडी चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 213 | [[:d:Q1740694|Q1740694]] | 0 | | [[Mount Khumbila]] | | |- | style='text-align:right'| 214 | [[:d:Q1723728|Q1723728]] | 0 | | [[Kangbachen]] | | |- | style='text-align:right'| 215 | [[:d:Q1718389|Q1718389]] | 0 | | [[Kang Guru]] | | |- | style='text-align:right'| 216 | [[:d:Q1551402|Q1551402]] | 0 | | [[लाङटाङ लिरुङ]] | | लाङटाङ हिमालको सर्वोच्च शिखर |- | style='text-align:right'| 217 | [[:d:Q1526943|Q1526943]] | 0 | | [[Peak 38]] | | |- | style='text-align:right'| 218 | [[:d:Q1511454|Q1511454]] | 0 | | [[काला पत्थर]] | | |- | style='text-align:right'| 219 | [[:d:Q1496289|Q1496289]] | 0 | | [[गौरीशङ्कर हिमाल|गौरीशंकर हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 220 | [[:d:Q1441337|Q1441337]] | 0 | | [[मेरा पिक]] | | |- | style='text-align:right'| 221 | [[:d:Q1429708|Q1429708]] | 0 | | [[Num Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 222 | [[:d:Q1410514|Q1410514]] | 0 | | [[थम्सेर्कु]] | | |- | style='text-align:right'| 223 | [[:d:Q1377280|Q1377280]] | 0 | | [[Putha Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 224 | [[:d:Q1291226|Q1291226]] | 0 | | [[Lobuche]] | | |- | style='text-align:right'| 225 | [[:d:Q1237414|Q1237414]] | 0 | | [[कुम्भकर्ण हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 226 | [[:d:Q1207614|Q1207614]] | 0 | | [[Dhaulagiri II]] | | |- | style='text-align:right'| 227 | [[:d:Q1145646|Q1145646]] | 0 | | [[हिमालचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 228 | [[:d:Q1139538|Q1139538]] | 0 | | [[नुबचे|नुप्त्से]] | | |- | style='text-align:right'| 229 | [[:d:Q1137644|Q1137644]] | 0 | | [[पुमोरी]] | | |- | style='text-align:right'| 230 | [[:d:Q1133863|Q1133863]] | 0 | | [[गङ्गापूर्ण]] | | |- | style='text-align:right'| 231 | [[:d:Q1060898|Q1060898]] | 0 | | [[चामलाङ हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 232 | [[:d:Q1051394|Q1051394]] | 0 | | [[माछापुच्छ्रे हिमाल]] | | माछाको पुच्छर जस्तो देखिने एक हिमाल |- | style='text-align:right'| 233 | [[:d:Q968606|Q968606]] | 0 | | [[Pokalde]] | | |- | style='text-align:right'| 234 | [[:d:Q619781|Q619781]] | 0 | | [[इम्जा छे]] | | |- | style='text-align:right'| 235 | [[:d:Q582128|Q582128]] | 0 | | [[ग्याचुङ काङ]] | | |- | style='text-align:right'| 236 | [[:d:Q564576|Q564576]] | 0 | | [[Annapurna III]] | | |- | style='text-align:right'| 237 | [[:d:Q527197|Q527197]] | 0 | | [[Kangtega]] | | |- | style='text-align:right'| 238 | [[:d:Q451697|Q451697]] | 0 | | [[आमा दब्लम हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 239 | [[:d:Q449534|Q449534]] | 0 | | [[Annapurna II]] | | |- | style='text-align:right'| 240 | [[:d:Q448932|Q448932]] | 0 | | [[Cho Polu]] | | |- | style='text-align:right'| 241 | [[:d:Q389456|Q389456]] | 0 | | [[Cholatse]] | | |- | style='text-align:right'| 242 | [[:d:Q379143|Q379143]] | 0 | | [[Baruntse]] | | |- | style='text-align:right'| 243 | [[:d:Q170089|Q170089]] | 0 | | [[चोयु हिमाल]] | | नेपाल र चीनको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको छैठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 244 | [[:d:Q170070|Q170070]] | 0 | | [[मनास्लु हिमाल]] | | आठ-हजारी र नेपालमा अवस्थित पृथ्वीको आठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 245 | [[:d:Q169986|Q169986]] | 0 | | [[मकालु हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 246 | [[:d:Q168702|Q168702]] | 0 | | [[ल्होत्से हिमाल|लहोत्से]] | | नेपाल र तिब्बतको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको चौथो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 247 | [[:d:Q165440|Q165440]] | 0 | | [[धौलागिरि हिमाल|धौलागिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 248 | [[:d:Q82019|Q82019]] | 0 | | [[कञ्चनजङ्घा हिमाल]] | | नेपाल र भारतमा अवस्थित पृथ्वीको तेस्रो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 249 | [[:d:Q513|Q513]] | 0 | | [[सगरमाथा]] | | विश्वको सबैभन्दा उच्च हिमाल |} {| class='wikitable sortable' ! # ! Wikidata<br>item ! lang ! WP ! mountain ! original title ! description |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q137971685|Q137971685]] | 0 | | [[Pāniyo Tāpā]] | | |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q135930803|Q135930803]] | 0 | | [[Changdi]] | | |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q135286570|Q135286570]] | 0 | | [[Amotsang]] | | |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q134600289|Q134600289]] | 0 | | [[Shalbachum]] | | |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q134513933|Q134513933]] | 0 | | [[Chulu East]] | | |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q134454728|Q134454728]] | 0 | | [[Pikey Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q134044709|Q134044709]] | 0 | | [[Arakam Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q131299040|Q131299040]] | 0 | | [[Bhalu Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q131288401|Q131288401]] | 0 | | [[Phungi]] | | |- | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q130373062|Q130373062]] | 0 | | [[Nupla]] | | |- | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q130266608|Q130266608]] | 0 | | [[Cholo]] | | |- | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q113714118|Q113714118]] | 0 | | [[छेर्गो री]] | | लाङटाङ क्षेत्रको चुचुरो |- | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q111181569|Q111181569]] | 0 | | [[Purbung]] | | |- | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q111010303|Q111010303]] | 0 | | [[Ponggen Dopku]] | | |- | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q110216295|Q110216295]] | 0 | | [[Pāṅkāyāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q110215902|Q110215902]] | 0 | | [[Syānāṭh]] | | |- | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q110214946|Q110214946]] | 0 | | [[Chhimi̇̄maru Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q110214098|Q110214098]] | 0 | | [[Mugu Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q110213191|Q110213191]] | 0 | | [[Dābsāl Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q110213110|Q110213110]] | 0 | | [[Muga Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q110212876|Q110212876]] | 0 | | [[Ītiṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q110212798|Q110212798]] | 0 | | [[Nisiṅyāṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q110212591|Q110212591]] | 0 | | [[Jhoṅpālā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q110212401|Q110212401]] | 0 | | [[Chhāliṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q110212346|Q110212346]] | 0 | | [[Nāgpi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q110212292|Q110212292]] | 0 | | [[Kuldum Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q110210673|Q110210673]] | 0 | | [[Rolājen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q110210663|Q110210663]] | 0 | | [[Yulkoṅmā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q110210158|Q110210158]] | 0 | | [[Maksyā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q110209814|Q110209814]] | 0 | | [[Sertojen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q106556789|Q106556789]] | 0 | | [[Chergori]] | | Mountain in Nepal |- | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q105724355|Q105724355]] | 0 | | [[Amphu Middle]] | | |- | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q65395645|Q65395645]] | 0 | | [[चङ्खेली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q65040223|Q65040223]] | 0 | | [[Nupla Khang]] | | |- | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q56305304|Q56305304]] | 0 | | [[Phurbi Chhyachu]] | | |- | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q56305107|Q56305107]] | 0 | | [[Gangchenpo]] | | |- | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q56293740|Q56293740]] | 0 | | [[Nangpai Gosum II]] | | |- | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q34865940|Q34865940]] | 0 | | [[Chang Samarphu]] | | |- | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q31654397|Q31654397]] | 0 | | [[Ṭapalḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q31654287|Q31654287]] | 0 | | [[Urkiṅ Kāṅgāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q31654163|Q31654163]] | 0 | | [[Panchpokhari̇̄ Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q31654146|Q31654146]] | 0 | | [[Liṅsin Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q31654130|Q31654130]] | 0 | | [[Dorje Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q31654114|Q31654114]] | 0 | | [[Kāṅālā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q31653927|Q31653927]] | 0 | | [[Rināmo Hill]] | | |- | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q31653912|Q31653912]] | 0 | | [[Lāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q31653883|Q31653883]] | 0 | | [[Kālo Pokhari̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q31653757|Q31653757]] | 0 | | [[Lumbo Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q31653558|Q31653558]] | 0 | | [[Liṅsiṅ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q31653417|Q31653417]] | 0 | | [[Yubrā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q31653402|Q31653402]] | 0 | | [[Pāri̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q31653353|Q31653353]] | 0 | | [[Bedāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q31653337|Q31653337]] | 0 | | [[Kālsi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q31653321|Q31653321]] | 0 | | [[Machhuwā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q31653304|Q31653304]] | 0 | | [[Gyajin Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q31653178|Q31653178]] | 0 | | [[Shivapuri Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q31653115|Q31653115]] | 0 | | [[Langtang II]] | | |- | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q31653100|Q31653100]] | 0 | | [[S Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q31653084|Q31653084]] | 0 | | [[Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q31653067|Q31653067]] | 0 | | [[N Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q31653050|Q31653050]] | 0 | | [[N Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q31652936|Q31652936]] | 0 | | [[Tirkhe Dhunga]] | | |- | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q31652921|Q31652921]] | 0 | | [[Samagoan]] | | |- | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q31652874|Q31652874]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 65 | [[:d:Q31652858|Q31652858]] | 0 | | [[Yak Gawa]] | | |- | style='text-align:right'| 66 | [[:d:Q31652842|Q31652842]] | 0 | | [[Thorungste]] | | |- | style='text-align:right'| 67 | [[:d:Q31652826|Q31652826]] | 0 | | [[Dhampus Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 68 | [[:d:Q31652811|Q31652811]] | 0 | | [[Tukuche Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 69 | [[:d:Q31652765|Q31652765]] | 0 | | [[Nilgiri]] | | |- | style='text-align:right'| 70 | [[:d:Q31652613|Q31652613]] | 0 | | [[Varaha Shikhar]] | | |- | style='text-align:right'| 71 | [[:d:Q31652396|Q31652396]] | 0 | | [[Hiūnchuli Pātan]] | | |- | style='text-align:right'| 72 | [[:d:Q31652242|Q31652242]] | 0 | | [[Lobujya West]] | | |- | style='text-align:right'| 73 | [[:d:Q31652227|Q31652227]] | 0 | | [[Loengpogang]] | | |- | style='text-align:right'| 74 | [[:d:Q31652197|Q31652197]] | 0 | | [[Mukut Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 75 | [[:d:Q31652166|Q31652166]] | 0 | | [[Bhrānge]] | | |- | style='text-align:right'| 76 | [[:d:Q31652150|Q31652150]] | 0 | | [[Pulchoki Mountain]] | | |- | style='text-align:right'| 77 | [[:d:Q30622642|Q30622642]] | 0 | | [[Paungda Danda]] | | |- | style='text-align:right'| 78 | [[:d:Q29525180|Q29525180]] | 0 | | [[खिजी थोलेदेम्बा]] | | |- | style='text-align:right'| 79 | [[:d:Q29015634|Q29015634]] | 0 | | [[पुन हिल]] | | घोरेपानी नजिकै रहेको पहाडी क्षेत्र |- | style='text-align:right'| 80 | [[:d:Q29015408|Q29015408]] | 0 | | [[Yalung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 81 | [[:d:Q29015389|Q29015389]] | 0 | | [[Tsoboje]] | | |- | style='text-align:right'| 82 | [[:d:Q28183964|Q28183964]] | 0 | | [[चन्द्रागिरी डाँडा|चन्द्रागिरी पहाड]] | | काठमाडौँ उपत्यकामा अवस्थित चन्द्रागिरी पहाड |- | style='text-align:right'| 83 | [[:d:Q26884119|Q26884119]] | 0 | | [[Nepal Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 84 | [[:d:Q25378206|Q25378206]] | 0 | | [[Rathong]] | | |- | style='text-align:right'| 85 | [[:d:Q25378204|Q25378204]] | 0 | | [[Ramthang Lho]] | | |- | style='text-align:right'| 86 | [[:d:Q24938020|Q24938020]] | 0 | | [[सिराइचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 87 | [[:d:Q21561056|Q21561056]] | 0 | | [[Kokthang]] | | |- | style='text-align:right'| 88 | [[:d:Q21000079|Q21000079]] | 0 | | [[Pemthang Karpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 89 | [[:d:Q21000062|Q21000062]] | 0 | | [[Pashuwo]] | | |- | style='text-align:right'| 90 | [[:d:Q20999992|Q20999992]] | 0 | | [[Kā̃de Hiū Chuli̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 91 | [[:d:Q20999970|Q20999970]] | 0 | | [[Honde Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 92 | [[:d:Q20999893|Q20999893]] | 0 | | [[Gurkarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 93 | [[:d:Q20999853|Q20999853]] | 0 | | [[Ghustang]] | | |- | style='text-align:right'| 94 | [[:d:Q20999752|Q20999752]] | 0 | | [[Dogari Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 95 | [[:d:Q20757649|Q20757649]] | 0 | | [[Takargo]] | | |- | style='text-align:right'| 96 | [[:d:Q20757646|Q20757646]] | 0 | | [[Thulagi Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 97 | [[:d:Q20757645|Q20757645]] | 0 | | [[Tengi Ragi Tau]] | | |- | style='text-align:right'| 98 | [[:d:Q20757644|Q20757644]] | 0 | | [[Churen Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 99 | [[:d:Q20757642|Q20757642]] | 0 | | [[Sita Chuchura]] | | |- | style='text-align:right'| 100 | [[:d:Q20757641|Q20757641]] | 0 | | [[Ramthang Chang]] | | |- | style='text-align:right'| 101 | [[:d:Q20757640|Q20757640]] | 0 | | [[Pethang Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 102 | [[:d:Q20757639|Q20757639]] | 0 | | [[Pangbuk Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 103 | [[:d:Q20757638|Q20757638]] | 0 | | [[Chumbu]] | | |- | style='text-align:right'| 104 | [[:d:Q20757637|Q20757637]] | 0 | | [[Panbari]] | | |- | style='text-align:right'| 105 | [[:d:Q20757636|Q20757636]] | 0 | | [[Ohmi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 106 | [[:d:Q20757635|Q20757635]] | 0 | | [[Nilgiri South]] | | |- | style='text-align:right'| 107 | [[:d:Q20757631|Q20757631]] | 0 | | [[Naulekh]] | | |- | style='text-align:right'| 108 | [[:d:Q20757630|Q20757630]] | 0 | | [[Nampa]] | | |- | style='text-align:right'| 109 | [[:d:Q20757629|Q20757629]] | 0 | | [[Malāṅphulāṅ]] | | |- | style='text-align:right'| 110 | [[:d:Q20757628|Q20757628]] | 0 | | [[Lunag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 111 | [[:d:Q20757627|Q20757627]] | 0 | | [[Likhu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 112 | [[:d:Q20757626|Q20757626]] | 0 | | [[Khatang]] | | |- | style='text-align:right'| 113 | [[:d:Q20757625|Q20757625]] | 0 | | [[Khangri Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 114 | [[:d:Q20757624|Q20757624]] | 0 | | [[Karyolung]] | | |- | style='text-align:right'| 115 | [[:d:Q20757623|Q20757623]] | 0 | | [[Kang Nachugo]] | | |- | style='text-align:right'| 116 | [[:d:Q20757622|Q20757622]] | 0 | | [[Janak Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 117 | [[:d:Q20757621|Q20757621]] | 0 | | [[Hungchi]] | | |- | style='text-align:right'| 118 | [[:d:Q20757620|Q20757620]] | 0 | | [[Annapurna IV]] | | |- | style='text-align:right'| 119 | [[:d:Q20757619|Q20757619]] | 0 | | [[Gurja Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 120 | [[:d:Q20757618|Q20757618]] | 0 | | [[Drangnag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 121 | [[:d:Q20757617|Q20757617]] | 0 | | [[Chukyima Go]] | | |- | style='text-align:right'| 122 | [[:d:Q20757616|Q20757616]] | 0 | | [[Chhukung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 123 | [[:d:Q20757615|Q20757615]] | 0 | | [[Cheo Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 124 | [[:d:Q20757614|Q20757614]] | 0 | | [[Bobaye]] | | |- | style='text-align:right'| 125 | [[:d:Q20757611|Q20757611]] | 0 | | [[Jobo Rinjang]] | | |- | style='text-align:right'| 126 | [[:d:Q20754005|Q20754005]] | 0 | | [[Kangchungtse]] | | |- | style='text-align:right'| 127 | [[:d:Q20748056|Q20748056]] | 0 | | [[Shar Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 128 | [[:d:Q20616450|Q20616450]] | 0 | | [[Æртыккаг мæсыг]] | | |- | style='text-align:right'| 129 | [[:d:Q20191208|Q20191208]] | 0 | | [[Ratna Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 130 | [[:d:Q20191203|Q20191203]] | 0 | | [[Ramdung Go]] | | |- | style='text-align:right'| 131 | [[:d:Q20191196|Q20191196]] | 0 | | [[Putrun Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 132 | [[:d:Q20191193|Q20191193]] | 0 | | [[Purkung]] | | |- | style='text-align:right'| 133 | [[:d:Q20191165|Q20191165]] | 0 | | [[Pharilapcha]] | | |- | style='text-align:right'| 134 | [[:d:Q20191139|Q20191139]] | 0 | | [[Parchamo]] | | |- | style='text-align:right'| 135 | [[:d:Q20191069|Q20191069]] | 0 | | [[Moditse]] | | |- | style='text-align:right'| 136 | [[:d:Q20191022|Q20191022]] | 0 | | [[Lugula Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 137 | [[:d:Q20191017|Q20191017]] | 0 | | [[Loenpo Gang]] | | |- | style='text-align:right'| 138 | [[:d:Q20190992|Q20190992]] | 0 | | [[Langpo]] | | |- | style='text-align:right'| 139 | [[:d:Q20190988|Q20190988]] | 0 | | [[Lamjung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 140 | [[:d:Q20190980|Q20190980]] | 0 | | [[Kyajo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 141 | [[:d:Q20190961|Q20190961]] | 0 | | [[Kubi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 142 | [[:d:Q20190945|Q20190945]] | 0 | | [[Kongma Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 143 | [[:d:Q20190930|Q20190930]] | 0 | | [[Khumjungar Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 144 | [[:d:Q20190829|Q20190829]] | 0 | | [[Drohmo]] | | |- | style='text-align:right'| 145 | [[:d:Q20190813|Q20190813]] | 0 | | [[Chhiv Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 146 | [[:d:Q20190811|Q20190811]] | 0 | | [[Chekigo]] | | |- | style='text-align:right'| 147 | [[:d:Q20190801|Q20190801]] | 0 | | [[Boktoh]] | | |- | style='text-align:right'| 148 | [[:d:Q20190791|Q20190791]] | 0 | | [[Annapurna South]] | | |- | style='text-align:right'| 149 | [[:d:Q20164740|Q20164740]] | 0 | | [[Tengkangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 150 | [[:d:Q19946260|Q19946260]] | 0 | | [[Himlung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 151 | [[:d:Q19946258|Q19946258]] | 0 | | [[Gyaji Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 152 | [[:d:Q19840548|Q19840548]] | 0 | | [[Pangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 153 | [[:d:Q19708581|Q19708581]] | 0 | | [[Phole]] | | |- | style='text-align:right'| 154 | [[:d:Q19707019|Q19707019]] | 0 | | [[Mera South]] | | |- | style='text-align:right'| 155 | [[:d:Q19707013|Q19707013]] | 0 | | [[Mera North]] | | |- | style='text-align:right'| 156 | [[:d:Q19707006|Q19707006]] | 0 | | [[Mera Central]] | | |- | style='text-align:right'| 157 | [[:d:Q19682550|Q19682550]] | 0 | | [[मालिका धुरी]] | | |- | style='text-align:right'| 158 | [[:d:Q19605854|Q19605854]] | 0 | | [[Kubi Gangri]] | | |- | style='text-align:right'| 159 | [[:d:Q19459405|Q19459405]] | 0 | | [[Kanjiroba]] | | |- | style='text-align:right'| 160 | [[:d:Q19457611|Q19457611]] | 0 | | [[चाङ्ला हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 161 | [[:d:Q19298140|Q19298140]] | 0 | | [[Pabil]] | | |- | style='text-align:right'| 162 | [[:d:Q19297118|Q19297118]] | 0 | | [[Naya Kanga]] | | |- | style='text-align:right'| 163 | [[:d:Q19288849|Q19288849]] | 0 | | [[Langtang Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 164 | [[:d:Q19288846|Q19288846]] | 0 | | [[Langshisa Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 165 | [[:d:Q19287915|Q19287915]] | 0 | | [[Kimshung]] | | |- | style='text-align:right'| 166 | [[:d:Q19283615|Q19283615]] | 0 | | [[Gangchempo]] | | |- | style='text-align:right'| 167 | [[:d:Q18456156|Q18456156]] | 0 | | [[Tashi Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 168 | [[:d:Q18388748|Q18388748]] | 0 | | [[Pisang Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 169 | [[:d:Q18088708|Q18088708]] | 0 | | [[Mardi Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 170 | [[:d:Q16968920|Q16968920]] | 0 | | [[Kanjiroba Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 171 | [[:d:Q16901410|Q16901410]] | 0 | | [[Tenzing Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 172 | [[:d:Q16466024|Q16466024]] | 0 | | [[अन्नपूर्ण|अन्नपूर्ण हिमाल]] | | विश्वको १०औँ अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 173 | [[:d:Q14227691|Q14227691]] | 0 | | [[नुम्बुर]] | | |- | style='text-align:right'| 174 | [[:d:Q13423903|Q13423903]] | 0 | | [[Talung]] | | |- | style='text-align:right'| 175 | [[:d:Q11887046|Q11887046]] | 0 | | [[Peak 41]] | | |- | style='text-align:right'| 176 | [[:d:Q11876134|Q11876134]] | 0 | | [[Lobuche East]] | | |- | style='text-align:right'| 177 | [[:d:Q11873899|Q11873899]] | 0 | | [[Kyashar]] | | |- | style='text-align:right'| 178 | [[:d:Q11871253|Q11871253]] | 0 | | [[Khabur]] | | |- | style='text-align:right'| 179 | [[:d:Q11752821|Q11752821]] | 0 | | [[लाङटाङ री]] | | |- | style='text-align:right'| 180 | [[:d:Q11237699|Q11237699]] | 0 | | [[Lhotse Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 181 | [[:d:Q9268113|Q9268113]] | 0 | | [[गिम्मीगेला चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 182 | [[:d:Q8523483|Q8523483]] | 0 | | [[Nirekha]] | | |- | style='text-align:right'| 183 | [[:d:Q7403706|Q7403706]] | 0 | | [[Salasungo]] | | |- | style='text-align:right'| 184 | [[:d:Q7402481|Q7402481]] | 0 | | [[साइपाल हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 185 | [[:d:Q7089926|Q7089926]] | 0 | | [[Ombigaichan]] | | |- | style='text-align:right'| 186 | [[:d:Q6991183|Q6991183]] | 0 | | [[Nemjung]] | | |- | style='text-align:right'| 187 | [[:d:Q6620670|Q6620670]] | 0 | | [[Singu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 188 | [[:d:Q6448208|Q6448208]] | 0 | | [[Kusum Kanguru]] | | |- | style='text-align:right'| 189 | [[:d:Q6429186|Q6429186]] | 0 | | [[Kongde Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 190 | [[:d:Q5520839|Q5520839]] | 0 | | [[Ganesh NW]] | | |- | style='text-align:right'| 191 | [[:d:Q5409093|Q5409093]] | 0 | | [[Lobuche West]] | | |- | style='text-align:right'| 192 | [[:d:Q5304983|Q5304983]] | 0 | | [[Dragmarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 193 | [[:d:Q5069463|Q5069463]] | 0 | | [[Chamar]] | | |- | style='text-align:right'| 194 | [[:d:Q4840748|Q4840748]] | 0 | | [[बेडेन पावेल शिखर]] | | |- | style='text-align:right'| 195 | [[:d:Q4779782|Q4779782]] | 0 | | [[अपी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 196 | [[:d:Q4536616|Q4536616]] | 0 | | [[Yakawa Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 197 | [[:d:Q4517942|Q4517942]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 198 | [[:d:Q4312814|Q4312814]] | 0 | | [[नङपाई हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 199 | [[:d:Q4221152|Q4221152]] | 0 | | [[किराँतचुली|किरात चुली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 200 | [[:d:Q4217498|Q4217498]] | 0 | | [[Khatung Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 201 | [[:d:Q4141286|Q4141286]] | 0 | | [[गोक्यो रि]] | | |- | style='text-align:right'| 202 | [[:d:Q4135266|Q4135266]] | 0 | | [[निलगिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 203 | [[:d:Q4134792|Q4134792]] | 0 | | [[Khartaphu]] | | |- | style='text-align:right'| 204 | [[:d:Q3695952|Q3695952]] | 0 | | [[Yala Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 205 | [[:d:Q3695902|Q3695902]] | 0 | | [[Tharpu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 206 | [[:d:Q3695890|Q3695890]] | 0 | | [[Dorje Lhakpa]] | | |- | style='text-align:right'| 207 | [[:d:Q3138689|Q3138689]] | 0 | | [[Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 208 | [[:d:Q3115880|Q3115880]] | 0 | | [[काब्रु]] | | |- | style='text-align:right'| 209 | [[:d:Q2386627|Q2386627]] | 0 | | [[Taboche]] | | |- | style='text-align:right'| 210 | [[:d:Q2143811|Q2143811]] | 0 | | [[Tilicho Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 211 | [[:d:Q1826566|Q1826566]] | 0 | | [[Lingtren]] | | |- | style='text-align:right'| 212 | [[:d:Q1754634|Q1754634]] | 0 | | [[गाडी चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 213 | [[:d:Q1740694|Q1740694]] | 0 | | [[Mount Khumbila]] | | |- | style='text-align:right'| 214 | [[:d:Q1723728|Q1723728]] | 0 | | [[Kangbachen]] | | |- | style='text-align:right'| 215 | [[:d:Q1718389|Q1718389]] | 0 | | [[Kang Guru]] | | |- | style='text-align:right'| 216 | [[:d:Q1551402|Q1551402]] | 0 | | [[लाङटाङ लिरुङ]] | | लाङटाङ हिमालको सर्वोच्च शिखर |- | style='text-align:right'| 217 | [[:d:Q1526943|Q1526943]] | 0 | | [[Peak 38]] | | |- | style='text-align:right'| 218 | [[:d:Q1511454|Q1511454]] | 0 | | [[काला पत्थर]] | | |- | style='text-align:right'| 219 | [[:d:Q1496289|Q1496289]] | 0 | | [[गौरीशङ्कर हिमाल|गौरीशंकर हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 220 | [[:d:Q1441337|Q1441337]] | 0 | | [[मेरा पिक]] | | |- | style='text-align:right'| 221 | [[:d:Q1429708|Q1429708]] | 0 | | [[Num Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 222 | [[:d:Q1410514|Q1410514]] | 0 | | [[थम्सेर्कु]] | | |- | style='text-align:right'| 223 | [[:d:Q1377280|Q1377280]] | 0 | | [[Putha Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 224 | [[:d:Q1291226|Q1291226]] | 0 | | [[Lobuche]] | | |- | style='text-align:right'| 225 | [[:d:Q1237414|Q1237414]] | 0 | | [[कुम्भकर्ण हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 226 | [[:d:Q1207614|Q1207614]] | 0 | | [[Dhaulagiri II]] | | |- | style='text-align:right'| 227 | [[:d:Q1145646|Q1145646]] | 0 | | [[हिमालचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 228 | [[:d:Q1139538|Q1139538]] | 0 | | [[नुबचे|नुप्त्से]] | | |- | style='text-align:right'| 229 | [[:d:Q1137644|Q1137644]] | 0 | | [[पुमोरी]] | | |- | style='text-align:right'| 230 | [[:d:Q1133863|Q1133863]] | 0 | | [[गङ्गापूर्ण]] | | |- | style='text-align:right'| 231 | [[:d:Q1060898|Q1060898]] | 0 | | [[चामलाङ हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 232 | [[:d:Q1051394|Q1051394]] | 0 | | [[माछापुच्छ्रे हिमाल]] | | माछाको पुच्छर जस्तो देखिने एक हिमाल |- | style='text-align:right'| 233 | [[:d:Q968606|Q968606]] | 0 | | [[Pokalde]] | | |- | style='text-align:right'| 234 | [[:d:Q619781|Q619781]] | 0 | | [[इम्जा छे]] | | |- | style='text-align:right'| 235 | [[:d:Q582128|Q582128]] | 0 | | [[ग्याचुङ काङ]] | | |- | style='text-align:right'| 236 | [[:d:Q564576|Q564576]] | 0 | | [[Annapurna III]] | | |- | style='text-align:right'| 237 | [[:d:Q527197|Q527197]] | 0 | | [[Kangtega]] | | |- | style='text-align:right'| 238 | [[:d:Q451697|Q451697]] | 0 | | [[आमा दब्लम हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 239 | [[:d:Q449534|Q449534]] | 0 | | [[Annapurna II]] | | |- | style='text-align:right'| 240 | [[:d:Q448932|Q448932]] | 0 | | [[Cho Polu]] | | |- | style='text-align:right'| 241 | [[:d:Q389456|Q389456]] | 0 | | [[Cholatse]] | | |- | style='text-align:right'| 242 | [[:d:Q379143|Q379143]] | 0 | | [[Baruntse]] | | |- | style='text-align:right'| 243 | [[:d:Q170089|Q170089]] | 0 | | [[चोयु हिमाल]] | | नेपाल र चीनको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको छैठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 244 | [[:d:Q170070|Q170070]] | 0 | | [[मनास्लु हिमाल]] | | आठ-हजारी र नेपालमा अवस्थित पृथ्वीको आठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 245 | [[:d:Q169986|Q169986]] | 0 | | [[मकालु हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 246 | [[:d:Q168702|Q168702]] | 0 | | [[ल्होत्से हिमाल|लहोत्से]] | | नेपाल र तिब्बतको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको चौथो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 247 | [[:d:Q165440|Q165440]] | 0 | | [[धौलागिरि हिमाल|धौलागिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 248 | [[:d:Q82019|Q82019]] | 0 | | [[कञ्चनजङ्घा हिमाल]] | | नेपाल र भारतमा अवस्थित पृथ्वीको तेस्रो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 249 | [[:d:Q513|Q513]] | 0 | | [[सगरमाथा]] | | विश्वको सबैभन्दा उच्च हिमाल |} {| class='wikitable sortable' ! # ! Wikidata<br>item ! lang ! WP ! mountain ! original title ! description |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q137971685|Q137971685]] | 0 | | [[Pāniyo Tāpā]] | | |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q135930803|Q135930803]] | 0 | | [[Changdi]] | | |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q135286570|Q135286570]] | 0 | | [[Amotsang]] | | |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q134600289|Q134600289]] | 0 | | [[Shalbachum]] | | |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q134513933|Q134513933]] | 0 | | [[Chulu East]] | | |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q134454728|Q134454728]] | 0 | | [[Pikey Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q134044709|Q134044709]] | 0 | | [[Arakam Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q131299040|Q131299040]] | 0 | | [[Bhalu Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q131288401|Q131288401]] | 0 | | [[Phungi]] | | |- | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q130373062|Q130373062]] | 0 | | [[Nupla]] | | |- | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q130266608|Q130266608]] | 0 | | [[Cholo]] | | |- | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q113714118|Q113714118]] | 0 | | [[छेर्गो री]] | | लाङटाङ क्षेत्रको चुचुरो |- | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q111181569|Q111181569]] | 0 | | [[Purbung]] | | |- | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q111010303|Q111010303]] | 0 | | [[Ponggen Dopku]] | | |- | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q110216295|Q110216295]] | 0 | | [[Pāṅkāyāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q110215902|Q110215902]] | 0 | | [[Syānāṭh]] | | |- | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q110214946|Q110214946]] | 0 | | [[Chhimi̇̄maru Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q110214098|Q110214098]] | 0 | | [[Mugu Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q110213191|Q110213191]] | 0 | | [[Dābsāl Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q110213110|Q110213110]] | 0 | | [[Muga Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q110212876|Q110212876]] | 0 | | [[Ītiṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q110212798|Q110212798]] | 0 | | [[Nisiṅyāṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q110212591|Q110212591]] | 0 | | [[Jhoṅpālā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q110212401|Q110212401]] | 0 | | [[Chhāliṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q110212346|Q110212346]] | 0 | | [[Nāgpi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q110212292|Q110212292]] | 0 | | [[Kuldum Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q110210673|Q110210673]] | 0 | | [[Rolājen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q110210663|Q110210663]] | 0 | | [[Yulkoṅmā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q110210158|Q110210158]] | 0 | | [[Maksyā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q110209814|Q110209814]] | 0 | | [[Sertojen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q106556789|Q106556789]] | 0 | | [[Chergori]] | | Mountain in Nepal |- | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q105724355|Q105724355]] | 0 | | [[Amphu Middle]] | | |- | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q65395645|Q65395645]] | 0 | | [[चङ्खेली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q65040223|Q65040223]] | 0 | | [[Nupla Khang]] | | |- | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q56305304|Q56305304]] | 0 | | [[Phurbi Chhyachu]] | | |- | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q56305107|Q56305107]] | 0 | | [[Gangchenpo]] | | |- | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q56293740|Q56293740]] | 0 | | [[Nangpai Gosum II]] | | |- | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q34865940|Q34865940]] | 0 | | [[Chang Samarphu]] | | |- | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q31654397|Q31654397]] | 0 | | [[Ṭapalḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q31654287|Q31654287]] | 0 | | [[Urkiṅ Kāṅgāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q31654163|Q31654163]] | 0 | | [[Panchpokhari̇̄ Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q31654146|Q31654146]] | 0 | | [[Liṅsin Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q31654130|Q31654130]] | 0 | | [[Dorje Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q31654114|Q31654114]] | 0 | | [[Kāṅālā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q31653927|Q31653927]] | 0 | | [[Rināmo Hill]] | | |- | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q31653912|Q31653912]] | 0 | | [[Lāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q31653883|Q31653883]] | 0 | | [[Kālo Pokhari̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q31653757|Q31653757]] | 0 | | [[Lumbo Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q31653558|Q31653558]] | 0 | | [[Liṅsiṅ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q31653417|Q31653417]] | 0 | | [[Yubrā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q31653402|Q31653402]] | 0 | | [[Pāri̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q31653353|Q31653353]] | 0 | | [[Bedāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q31653337|Q31653337]] | 0 | | [[Kālsi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q31653321|Q31653321]] | 0 | | [[Machhuwā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q31653304|Q31653304]] | 0 | | [[Gyajin Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q31653178|Q31653178]] | 0 | | [[Shivapuri Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q31653115|Q31653115]] | 0 | | [[Langtang II]] | | |- | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q31653100|Q31653100]] | 0 | | [[S Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q31653084|Q31653084]] | 0 | | [[Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q31653067|Q31653067]] | 0 | | [[N Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q31653050|Q31653050]] | 0 | | [[N Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q31652936|Q31652936]] | 0 | | [[Tirkhe Dhunga]] | | |- | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q31652921|Q31652921]] | 0 | | [[Samagoan]] | | |- | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q31652874|Q31652874]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 65 | [[:d:Q31652858|Q31652858]] | 0 | | [[Yak Gawa]] | | |- | style='text-align:right'| 66 | [[:d:Q31652842|Q31652842]] | 0 | | [[Thorungste]] | | |- | style='text-align:right'| 67 | [[:d:Q31652826|Q31652826]] | 0 | | [[Dhampus Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 68 | [[:d:Q31652811|Q31652811]] | 0 | | [[Tukuche Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 69 | [[:d:Q31652765|Q31652765]] | 0 | | [[Nilgiri]] | | |- | style='text-align:right'| 70 | [[:d:Q31652613|Q31652613]] | 0 | | [[Varaha Shikhar]] | | |- | style='text-align:right'| 71 | [[:d:Q31652396|Q31652396]] | 0 | | [[Hiūnchuli Pātan]] | | |- | style='text-align:right'| 72 | [[:d:Q31652242|Q31652242]] | 0 | | [[Lobujya West]] | | |- | style='text-align:right'| 73 | [[:d:Q31652227|Q31652227]] | 0 | | [[Loengpogang]] | | |- | style='text-align:right'| 74 | [[:d:Q31652197|Q31652197]] | 0 | | [[Mukut Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 75 | [[:d:Q31652166|Q31652166]] | 0 | | [[Bhrānge]] | | |- | style='text-align:right'| 76 | [[:d:Q31652150|Q31652150]] | 0 | | [[Pulchoki Mountain]] | | |- | style='text-align:right'| 77 | [[:d:Q30622642|Q30622642]] | 0 | | [[Paungda Danda]] | | |- | style='text-align:right'| 78 | [[:d:Q29525180|Q29525180]] | 0 | | [[खिजी थोलेदेम्बा]] | | |- | style='text-align:right'| 79 | [[:d:Q29015634|Q29015634]] | 0 | | [[पुन हिल]] | | घोरेपानी नजिकै रहेको पहाडी क्षेत्र |- | style='text-align:right'| 80 | [[:d:Q29015408|Q29015408]] | 0 | | [[Yalung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 81 | [[:d:Q29015389|Q29015389]] | 0 | | [[Tsoboje]] | | |- | style='text-align:right'| 82 | [[:d:Q28183964|Q28183964]] | 0 | | [[चन्द्रागिरी डाँडा|चन्द्रागिरी पहाड]] | | काठमाडौँ उपत्यकामा अवस्थित चन्द्रागिरी पहाड |- | style='text-align:right'| 83 | [[:d:Q26884119|Q26884119]] | 0 | | [[Nepal Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 84 | [[:d:Q25378206|Q25378206]] | 0 | | [[Rathong]] | | |- | style='text-align:right'| 85 | [[:d:Q25378204|Q25378204]] | 0 | | [[Ramthang Lho]] | | |- | style='text-align:right'| 86 | [[:d:Q24938020|Q24938020]] | 0 | | [[सिराइचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 87 | [[:d:Q21561056|Q21561056]] | 0 | | [[Kokthang]] | | |- | style='text-align:right'| 88 | [[:d:Q21000079|Q21000079]] | 0 | | [[Pemthang Karpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 89 | [[:d:Q21000062|Q21000062]] | 0 | | [[Pashuwo]] | | |- | style='text-align:right'| 90 | [[:d:Q20999992|Q20999992]] | 0 | | [[Kā̃de Hiū Chuli̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 91 | [[:d:Q20999970|Q20999970]] | 0 | | [[Honde Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 92 | [[:d:Q20999893|Q20999893]] | 0 | | [[Gurkarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 93 | [[:d:Q20999853|Q20999853]] | 0 | | [[Ghustang]] | | |- | style='text-align:right'| 94 | [[:d:Q20999752|Q20999752]] | 0 | | [[Dogari Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 95 | [[:d:Q20757649|Q20757649]] | 0 | | [[Takargo]] | | |- | style='text-align:right'| 96 | [[:d:Q20757646|Q20757646]] | 0 | | [[Thulagi Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 97 | [[:d:Q20757645|Q20757645]] | 0 | | [[Tengi Ragi Tau]] | | |- | style='text-align:right'| 98 | [[:d:Q20757644|Q20757644]] | 0 | | [[Churen Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 99 | [[:d:Q20757642|Q20757642]] | 0 | | [[Sita Chuchura]] | | |- | style='text-align:right'| 100 | [[:d:Q20757641|Q20757641]] | 0 | | [[Ramthang Chang]] | | |- | style='text-align:right'| 101 | [[:d:Q20757640|Q20757640]] | 0 | | [[Pethang Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 102 | [[:d:Q20757639|Q20757639]] | 0 | | [[Pangbuk Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 103 | [[:d:Q20757638|Q20757638]] | 0 | | [[Chumbu]] | | |- | style='text-align:right'| 104 | [[:d:Q20757637|Q20757637]] | 0 | | [[Panbari]] | | |- | style='text-align:right'| 105 | [[:d:Q20757636|Q20757636]] | 0 | | [[Ohmi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 106 | [[:d:Q20757635|Q20757635]] | 0 | | [[Nilgiri South]] | | |- | style='text-align:right'| 107 | [[:d:Q20757631|Q20757631]] | 0 | | [[Naulekh]] | | |- | style='text-align:right'| 108 | [[:d:Q20757630|Q20757630]] | 0 | | [[Nampa]] | | |- | style='text-align:right'| 109 | [[:d:Q20757629|Q20757629]] | 0 | | [[Malāṅphulāṅ]] | | |- | style='text-align:right'| 110 | [[:d:Q20757628|Q20757628]] | 0 | | [[Lunag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 111 | [[:d:Q20757627|Q20757627]] | 0 | | [[Likhu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 112 | [[:d:Q20757626|Q20757626]] | 0 | | [[Khatang]] | | |- | style='text-align:right'| 113 | [[:d:Q20757625|Q20757625]] | 0 | | [[Khangri Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 114 | [[:d:Q20757624|Q20757624]] | 0 | | [[Karyolung]] | | |- | style='text-align:right'| 115 | [[:d:Q20757623|Q20757623]] | 0 | | [[Kang Nachugo]] | | |- | style='text-align:right'| 116 | [[:d:Q20757622|Q20757622]] | 0 | | [[Janak Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 117 | [[:d:Q20757621|Q20757621]] | 0 | | [[Hungchi]] | | |- | style='text-align:right'| 118 | [[:d:Q20757620|Q20757620]] | 0 | | [[Annapurna IV]] | | |- | style='text-align:right'| 119 | [[:d:Q20757619|Q20757619]] | 0 | | [[Gurja Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 120 | [[:d:Q20757618|Q20757618]] | 0 | | [[Drangnag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 121 | [[:d:Q20757617|Q20757617]] | 0 | | [[Chukyima Go]] | | |- | style='text-align:right'| 122 | [[:d:Q20757616|Q20757616]] | 0 | | [[Chhukung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 123 | [[:d:Q20757615|Q20757615]] | 0 | | [[Cheo Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 124 | [[:d:Q20757614|Q20757614]] | 0 | | [[Bobaye]] | | |- | style='text-align:right'| 125 | [[:d:Q20757611|Q20757611]] | 0 | | [[Jobo Rinjang]] | | |- | style='text-align:right'| 126 | [[:d:Q20754005|Q20754005]] | 0 | | [[Kangchungtse]] | | |- | style='text-align:right'| 127 | [[:d:Q20748056|Q20748056]] | 0 | | [[Shar Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 128 | [[:d:Q20616450|Q20616450]] | 0 | | [[Æртыккаг мæсыг]] | | |- | style='text-align:right'| 129 | [[:d:Q20191208|Q20191208]] | 0 | | [[Ratna Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 130 | [[:d:Q20191203|Q20191203]] | 0 | | [[Ramdung Go]] | | |- | style='text-align:right'| 131 | [[:d:Q20191196|Q20191196]] | 0 | | [[Putrun Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 132 | [[:d:Q20191193|Q20191193]] | 0 | | [[Purkung]] | | |- | style='text-align:right'| 133 | [[:d:Q20191165|Q20191165]] | 0 | | [[Pharilapcha]] | | |- | style='text-align:right'| 134 | [[:d:Q20191139|Q20191139]] | 0 | | [[Parchamo]] | | |- | style='text-align:right'| 135 | [[:d:Q20191069|Q20191069]] | 0 | | [[Moditse]] | | |- | style='text-align:right'| 136 | [[:d:Q20191022|Q20191022]] | 0 | | [[Lugula Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 137 | [[:d:Q20191017|Q20191017]] | 0 | | [[Loenpo Gang]] | | |- | style='text-align:right'| 138 | [[:d:Q20190992|Q20190992]] | 0 | | [[Langpo]] | | |- | style='text-align:right'| 139 | [[:d:Q20190988|Q20190988]] | 0 | | [[Lamjung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 140 | [[:d:Q20190980|Q20190980]] | 0 | | [[Kyajo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 141 | [[:d:Q20190961|Q20190961]] | 0 | | [[Kubi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 142 | [[:d:Q20190945|Q20190945]] | 0 | | [[Kongma Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 143 | [[:d:Q20190930|Q20190930]] | 0 | | [[Khumjungar Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 144 | [[:d:Q20190829|Q20190829]] | 0 | | [[Drohmo]] | | |- | style='text-align:right'| 145 | [[:d:Q20190813|Q20190813]] | 0 | | [[Chhiv Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 146 | [[:d:Q20190811|Q20190811]] | 0 | | [[Chekigo]] | | |- | style='text-align:right'| 147 | [[:d:Q20190801|Q20190801]] | 0 | | [[Boktoh]] | | |- | style='text-align:right'| 148 | [[:d:Q20190791|Q20190791]] | 0 | | [[Annapurna South]] | | |- | style='text-align:right'| 149 | [[:d:Q20164740|Q20164740]] | 0 | | [[Tengkangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 150 | [[:d:Q19946260|Q19946260]] | 0 | | [[Himlung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 151 | [[:d:Q19946258|Q19946258]] | 0 | | [[Gyaji Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 152 | [[:d:Q19840548|Q19840548]] | 0 | | [[Pangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 153 | [[:d:Q19708581|Q19708581]] | 0 | | [[Phole]] | | |- | style='text-align:right'| 154 | [[:d:Q19707019|Q19707019]] | 0 | | [[Mera South]] | | |- | style='text-align:right'| 155 | [[:d:Q19707013|Q19707013]] | 0 | | [[Mera North]] | | |- | style='text-align:right'| 156 | [[:d:Q19707006|Q19707006]] | 0 | | [[Mera Central]] | | |- | style='text-align:right'| 157 | [[:d:Q19682550|Q19682550]] | 0 | | [[मालिका धुरी]] | | |- | style='text-align:right'| 158 | [[:d:Q19605854|Q19605854]] | 0 | | [[Kubi Gangri]] | | |- | style='text-align:right'| 159 | [[:d:Q19459405|Q19459405]] | 0 | | [[Kanjiroba]] | | |- | style='text-align:right'| 160 | [[:d:Q19457611|Q19457611]] | 0 | | [[चाङ्ला हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 161 | [[:d:Q19298140|Q19298140]] | 0 | | [[Pabil]] | | |- | style='text-align:right'| 162 | [[:d:Q19297118|Q19297118]] | 0 | | [[Naya Kanga]] | | |- | style='text-align:right'| 163 | [[:d:Q19288849|Q19288849]] | 0 | | [[Langtang Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 164 | [[:d:Q19288846|Q19288846]] | 0 | | [[Langshisa Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 165 | [[:d:Q19287915|Q19287915]] | 0 | | [[Kimshung]] | | |- | style='text-align:right'| 166 | [[:d:Q19283615|Q19283615]] | 0 | | [[Gangchempo]] | | |- | style='text-align:right'| 167 | [[:d:Q18456156|Q18456156]] | 0 | | [[Tashi Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 168 | [[:d:Q18388748|Q18388748]] | 0 | | [[Pisang Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 169 | [[:d:Q18088708|Q18088708]] | 0 | | [[Mardi Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 170 | [[:d:Q16968920|Q16968920]] | 0 | | [[Kanjiroba Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 171 | [[:d:Q16901410|Q16901410]] | 0 | | [[Tenzing Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 172 | [[:d:Q16466024|Q16466024]] | 0 | | [[अन्नपूर्ण|अन्नपूर्ण हिमाल]] | | विश्वको १०औँ अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 173 | [[:d:Q14227691|Q14227691]] | 0 | | [[नुम्बुर]] | | |- | style='text-align:right'| 174 | [[:d:Q13423903|Q13423903]] | 0 | | [[Talung]] | | |- | style='text-align:right'| 175 | [[:d:Q11887046|Q11887046]] | 0 | | [[Peak 41]] | | |- | style='text-align:right'| 176 | [[:d:Q11876134|Q11876134]] | 0 | | [[Lobuche East]] | | |- | style='text-align:right'| 177 | [[:d:Q11873899|Q11873899]] | 0 | | [[Kyashar]] | | |- | style='text-align:right'| 178 | [[:d:Q11871253|Q11871253]] | 0 | | [[Khabur]] | | |- | style='text-align:right'| 179 | [[:d:Q11752821|Q11752821]] | 0 | | [[लाङटाङ री]] | | |- | style='text-align:right'| 180 | [[:d:Q11237699|Q11237699]] | 0 | | [[Lhotse Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 181 | [[:d:Q9268113|Q9268113]] | 0 | | [[गिम्मीगेला चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 182 | [[:d:Q8523483|Q8523483]] | 0 | | [[Nirekha]] | | |- | style='text-align:right'| 183 | [[:d:Q7403706|Q7403706]] | 0 | | [[Salasungo]] | | |- | style='text-align:right'| 184 | [[:d:Q7402481|Q7402481]] | 0 | | [[साइपाल हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 185 | [[:d:Q7089926|Q7089926]] | 0 | | [[Ombigaichan]] | | |- | style='text-align:right'| 186 | [[:d:Q6991183|Q6991183]] | 0 | | [[Nemjung]] | | |- | style='text-align:right'| 187 | [[:d:Q6620670|Q6620670]] | 0 | | [[Singu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 188 | [[:d:Q6448208|Q6448208]] | 0 | | [[Kusum Kanguru]] | | |- | style='text-align:right'| 189 | [[:d:Q6429186|Q6429186]] | 0 | | [[Kongde Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 190 | [[:d:Q5520839|Q5520839]] | 0 | | [[Ganesh NW]] | | |- | style='text-align:right'| 191 | [[:d:Q5409093|Q5409093]] | 0 | | [[Lobuche West]] | | |- | style='text-align:right'| 192 | [[:d:Q5304983|Q5304983]] | 0 | | [[Dragmarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 193 | [[:d:Q5069463|Q5069463]] | 0 | | [[Chamar]] | | |- | style='text-align:right'| 194 | [[:d:Q4840748|Q4840748]] | 0 | | [[बेडेन पावेल शिखर]] | | |- | style='text-align:right'| 195 | [[:d:Q4779782|Q4779782]] | 0 | | [[अपी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 196 | [[:d:Q4536616|Q4536616]] | 0 | | [[Yakawa Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 197 | [[:d:Q4517942|Q4517942]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 198 | [[:d:Q4312814|Q4312814]] | 0 | | [[नङपाई हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 199 | [[:d:Q4221152|Q4221152]] | 0 | | [[किराँतचुली|किरात चुली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 200 | [[:d:Q4217498|Q4217498]] | 0 | | [[Khatung Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 201 | [[:d:Q4141286|Q4141286]] | 0 | | [[गोक्यो रि]] | | |- | style='text-align:right'| 202 | [[:d:Q4135266|Q4135266]] | 0 | | [[निलगिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 203 | [[:d:Q4134792|Q4134792]] | 0 | | [[Khartaphu]] | | |- | style='text-align:right'| 204 | [[:d:Q3695952|Q3695952]] | 0 | | [[Yala Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 205 | [[:d:Q3695902|Q3695902]] | 0 | | [[Tharpu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 206 | [[:d:Q3695890|Q3695890]] | 0 | | [[Dorje Lhakpa]] | | |- | style='text-align:right'| 207 | [[:d:Q3138689|Q3138689]] | 0 | | [[Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 208 | [[:d:Q3115880|Q3115880]] | 0 | | [[काब्रु]] | | |- | style='text-align:right'| 209 | [[:d:Q2386627|Q2386627]] | 0 | | [[Taboche]] | | |- | style='text-align:right'| 210 | [[:d:Q2143811|Q2143811]] | 0 | | [[Tilicho Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 211 | [[:d:Q1826566|Q1826566]] | 0 | | [[Lingtren]] | | |- | style='text-align:right'| 212 | [[:d:Q1754634|Q1754634]] | 0 | | [[गाडी चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 213 | [[:d:Q1740694|Q1740694]] | 0 | | [[Mount Khumbila]] | | |- | style='text-align:right'| 214 | [[:d:Q1723728|Q1723728]] | 0 | | [[Kangbachen]] | | |- | style='text-align:right'| 215 | [[:d:Q1718389|Q1718389]] | 0 | | [[Kang Guru]] | | |- | style='text-align:right'| 216 | [[:d:Q1551402|Q1551402]] | 0 | | [[लाङटाङ लिरुङ]] | | लाङटाङ हिमालको सर्वोच्च शिखर |- | style='text-align:right'| 217 | [[:d:Q1526943|Q1526943]] | 0 | | [[Peak 38]] | | |- | style='text-align:right'| 218 | [[:d:Q1511454|Q1511454]] | 0 | | [[काला पत्थर]] | | |- | style='text-align:right'| 219 | [[:d:Q1496289|Q1496289]] | 0 | | [[गौरीशङ्कर हिमाल|गौरीशंकर हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 220 | [[:d:Q1441337|Q1441337]] | 0 | | [[मेरा पिक]] | | |- | style='text-align:right'| 221 | [[:d:Q1429708|Q1429708]] | 0 | | [[Num Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 222 | [[:d:Q1410514|Q1410514]] | 0 | | [[थम्सेर्कु]] | | |- | style='text-align:right'| 223 | [[:d:Q1377280|Q1377280]] | 0 | | [[Putha Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 224 | [[:d:Q1291226|Q1291226]] | 0 | | [[Lobuche]] | | |- | style='text-align:right'| 225 | [[:d:Q1237414|Q1237414]] | 0 | | [[कुम्भकर्ण हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 226 | [[:d:Q1207614|Q1207614]] | 0 | | [[Dhaulagiri II]] | | |- | style='text-align:right'| 227 | [[:d:Q1145646|Q1145646]] | 0 | | [[हिमालचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 228 | [[:d:Q1139538|Q1139538]] | 0 | | [[नुबचे|नुप्त्से]] | | |- | style='text-align:right'| 229 | [[:d:Q1137644|Q1137644]] | 0 | | [[पुमोरी]] | | |- | style='text-align:right'| 230 | [[:d:Q1133863|Q1133863]] | 0 | | [[गङ्गापूर्ण]] | | |- | style='text-align:right'| 231 | [[:d:Q1060898|Q1060898]] | 0 | | [[चामलाङ हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 232 | [[:d:Q1051394|Q1051394]] | 0 | | [[माछापुच्छ्रे हिमाल]] | | माछाको पुच्छर जस्तो देखिने एक हिमाल |- | style='text-align:right'| 233 | [[:d:Q968606|Q968606]] | 0 | | [[Pokalde]] | | |- | style='text-align:right'| 234 | [[:d:Q619781|Q619781]] | 0 | | [[इम्जा छे]] | | |- | style='text-align:right'| 235 | [[:d:Q582128|Q582128]] | 0 | | [[ग्याचुङ काङ]] | | |- | style='text-align:right'| 236 | [[:d:Q564576|Q564576]] | 0 | | [[Annapurna III]] | | |- | style='text-align:right'| 237 | [[:d:Q527197|Q527197]] | 0 | | [[Kangtega]] | | |- | style='text-align:right'| 238 | [[:d:Q451697|Q451697]] | 0 | | [[आमा दब्लम हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 239 | [[:d:Q449534|Q449534]] | 0 | | [[Annapurna II]] | | |- | style='text-align:right'| 240 | [[:d:Q448932|Q448932]] | 0 | | [[Cho Polu]] | | |- | style='text-align:right'| 241 | [[:d:Q389456|Q389456]] | 0 | | [[Cholatse]] | | |- | style='text-align:right'| 242 | [[:d:Q379143|Q379143]] | 0 | | [[Baruntse]] | | |- | style='text-align:right'| 243 | [[:d:Q170089|Q170089]] | 0 | | [[चोयु हिमाल]] | | नेपाल र चीनको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको छैठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 244 | [[:d:Q170070|Q170070]] | 0 | | [[मनास्लु हिमाल]] | | आठ-हजारी र नेपालमा अवस्थित पृथ्वीको आठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 245 | [[:d:Q169986|Q169986]] | 0 | | [[मकालु हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 246 | [[:d:Q168702|Q168702]] | 0 | | [[ल्होत्से हिमाल|लहोत्से]] | | नेपाल र तिब्बतको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको चौथो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 247 | [[:d:Q165440|Q165440]] | 0 | | [[धौलागिरि हिमाल|धौलागिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 248 | [[:d:Q82019|Q82019]] | 0 | | [[कञ्चनजङ्घा हिमाल]] | | नेपाल र भारतमा अवस्थित पृथ्वीको तेस्रो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 249 | [[:d:Q513|Q513]] | 0 | | [[सगरमाथा]] | | विश्वको सबैभन्दा उच्च हिमाल |} {| class='wikitable sortable' ! # ! Wikidata<br>item ! lang ! WP ! mountain ! original title ! description |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q137971685|Q137971685]] | 0 | | [[Pāniyo Tāpā]] | | |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q135930803|Q135930803]] | 0 | | [[Changdi]] | | |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q135286570|Q135286570]] | 0 | | [[Amotsang]] | | |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q134600289|Q134600289]] | 0 | | [[Shalbachum]] | | |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q134513933|Q134513933]] | 0 | | [[Chulu East]] | | |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q134454728|Q134454728]] | 0 | | [[Pikey Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q134044709|Q134044709]] | 0 | | [[Arakam Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q131299040|Q131299040]] | 0 | | [[Bhalu Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q131288401|Q131288401]] | 0 | | [[Phungi]] | | |- | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q130373062|Q130373062]] | 0 | | [[Nupla]] | | |- | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q130266608|Q130266608]] | 0 | | [[Cholo]] | | |- | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q113714118|Q113714118]] | 0 | | [[छेर्गो री]] | | लाङटाङ क्षेत्रको चुचुरो |- | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q111181569|Q111181569]] | 0 | | [[Purbung]] | | |- | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q111010303|Q111010303]] | 0 | | [[Ponggen Dopku]] | | |- | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q110216295|Q110216295]] | 0 | | [[Pāṅkāyāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q110215902|Q110215902]] | 0 | | [[Syānāṭh]] | | |- | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q110214946|Q110214946]] | 0 | | [[Chhimi̇̄maru Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q110214098|Q110214098]] | 0 | | [[Mugu Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q110213191|Q110213191]] | 0 | | [[Dābsāl Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q110213110|Q110213110]] | 0 | | [[Muga Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q110212876|Q110212876]] | 0 | | [[Ītiṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q110212798|Q110212798]] | 0 | | [[Nisiṅyāṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q110212591|Q110212591]] | 0 | | [[Jhoṅpālā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q110212401|Q110212401]] | 0 | | [[Chhāliṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q110212346|Q110212346]] | 0 | | [[Nāgpi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q110212292|Q110212292]] | 0 | | [[Kuldum Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q110210673|Q110210673]] | 0 | | [[Rolājen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q110210663|Q110210663]] | 0 | | [[Yulkoṅmā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q110210158|Q110210158]] | 0 | | [[Maksyā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q110209814|Q110209814]] | 0 | | [[Sertojen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q106556789|Q106556789]] | 0 | | [[Chergori]] | | Mountain in Nepal |- | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q105724355|Q105724355]] | 0 | | [[Amphu Middle]] | | |- | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q65395645|Q65395645]] | 0 | | [[चङ्खेली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q65040223|Q65040223]] | 0 | | [[Nupla Khang]] | | |- | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q56305304|Q56305304]] | 0 | | [[Phurbi Chhyachu]] | | |- | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q56305107|Q56305107]] | 0 | | [[Gangchenpo]] | | |- | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q56293740|Q56293740]] | 0 | | [[Nangpai Gosum II]] | | |- | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q34865940|Q34865940]] | 0 | | [[Chang Samarphu]] | | |- | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q31654397|Q31654397]] | 0 | | [[Ṭapalḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q31654287|Q31654287]] | 0 | | [[Urkiṅ Kāṅgāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q31654163|Q31654163]] | 0 | | [[Panchpokhari̇̄ Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q31654146|Q31654146]] | 0 | | [[Liṅsin Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q31654130|Q31654130]] | 0 | | [[Dorje Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q31654114|Q31654114]] | 0 | | [[Kāṅālā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q31653927|Q31653927]] | 0 | | [[Rināmo Hill]] | | |- | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q31653912|Q31653912]] | 0 | | [[Lāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q31653883|Q31653883]] | 0 | | [[Kālo Pokhari̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q31653757|Q31653757]] | 0 | | [[Lumbo Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q31653558|Q31653558]] | 0 | | [[Liṅsiṅ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q31653417|Q31653417]] | 0 | | [[Yubrā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q31653402|Q31653402]] | 0 | | [[Pāri̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q31653353|Q31653353]] | 0 | | [[Bedāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q31653337|Q31653337]] | 0 | | [[Kālsi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q31653321|Q31653321]] | 0 | | [[Machhuwā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q31653304|Q31653304]] | 0 | | [[Gyajin Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q31653178|Q31653178]] | 0 | | [[Shivapuri Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q31653115|Q31653115]] | 0 | | [[Langtang II]] | | |- | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q31653100|Q31653100]] | 0 | | [[S Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q31653084|Q31653084]] | 0 | | [[Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q31653067|Q31653067]] | 0 | | [[N Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q31653050|Q31653050]] | 0 | | [[N Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q31652936|Q31652936]] | 0 | | [[Tirkhe Dhunga]] | | |- | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q31652921|Q31652921]] | 0 | | [[Samagoan]] | | |- | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q31652874|Q31652874]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 65 | [[:d:Q31652858|Q31652858]] | 0 | | [[Yak Gawa]] | | |- | style='text-align:right'| 66 | [[:d:Q31652842|Q31652842]] | 0 | | [[Thorungste]] | | |- | style='text-align:right'| 67 | [[:d:Q31652826|Q31652826]] | 0 | | [[Dhampus Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 68 | [[:d:Q31652811|Q31652811]] | 0 | | [[Tukuche Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 69 | [[:d:Q31652765|Q31652765]] | 0 | | [[Nilgiri]] | | |- | style='text-align:right'| 70 | [[:d:Q31652613|Q31652613]] | 0 | | [[Varaha Shikhar]] | | |- | style='text-align:right'| 71 | [[:d:Q31652396|Q31652396]] | 0 | | [[Hiūnchuli Pātan]] | | |- | style='text-align:right'| 72 | [[:d:Q31652242|Q31652242]] | 0 | | [[Lobujya West]] | | |- | style='text-align:right'| 73 | [[:d:Q31652227|Q31652227]] | 0 | | [[Loengpogang]] | | |- | style='text-align:right'| 74 | [[:d:Q31652197|Q31652197]] | 0 | | [[Mukut Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 75 | [[:d:Q31652166|Q31652166]] | 0 | | [[Bhrānge]] | | |- | style='text-align:right'| 76 | [[:d:Q31652150|Q31652150]] | 0 | | [[Pulchoki Mountain]] | | |- | style='text-align:right'| 77 | [[:d:Q30622642|Q30622642]] | 0 | | [[Paungda Danda]] | | |- | style='text-align:right'| 78 | [[:d:Q29525180|Q29525180]] | 0 | | [[खिजी थोलेदेम्बा]] | | |- | style='text-align:right'| 79 | [[:d:Q29015634|Q29015634]] | 0 | | [[पुन हिल]] | | घोरेपानी नजिकै रहेको पहाडी क्षेत्र |- | style='text-align:right'| 80 | [[:d:Q29015408|Q29015408]] | 0 | | [[Yalung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 81 | [[:d:Q29015389|Q29015389]] | 0 | | [[Tsoboje]] | | |- | style='text-align:right'| 82 | [[:d:Q28183964|Q28183964]] | 0 | | [[चन्द्रागिरी डाँडा|चन्द्रागिरी पहाड]] | | काठमाडौँ उपत्यकामा अवस्थित चन्द्रागिरी पहाड |- | style='text-align:right'| 83 | [[:d:Q26884119|Q26884119]] | 0 | | [[Nepal Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 84 | [[:d:Q25378206|Q25378206]] | 0 | | [[Rathong]] | | |- | style='text-align:right'| 85 | [[:d:Q25378204|Q25378204]] | 0 | | [[Ramthang Lho]] | | |- | style='text-align:right'| 86 | [[:d:Q24938020|Q24938020]] | 0 | | [[सिराइचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 87 | [[:d:Q21561056|Q21561056]] | 0 | | [[Kokthang]] | | |- | style='text-align:right'| 88 | [[:d:Q21000079|Q21000079]] | 0 | | [[Pemthang Karpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 89 | [[:d:Q21000062|Q21000062]] | 0 | | [[Pashuwo]] | | |- | style='text-align:right'| 90 | [[:d:Q20999992|Q20999992]] | 0 | | [[Kā̃de Hiū Chuli̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 91 | [[:d:Q20999970|Q20999970]] | 0 | | [[Honde Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 92 | [[:d:Q20999893|Q20999893]] | 0 | | [[Gurkarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 93 | [[:d:Q20999853|Q20999853]] | 0 | | [[Ghustang]] | | |- | style='text-align:right'| 94 | [[:d:Q20999752|Q20999752]] | 0 | | [[Dogari Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 95 | [[:d:Q20757649|Q20757649]] | 0 | | [[Takargo]] | | |- | style='text-align:right'| 96 | [[:d:Q20757646|Q20757646]] | 0 | | [[Thulagi Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 97 | [[:d:Q20757645|Q20757645]] | 0 | | [[Tengi Ragi Tau]] | | |- | style='text-align:right'| 98 | [[:d:Q20757644|Q20757644]] | 0 | | [[Churen Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 99 | [[:d:Q20757642|Q20757642]] | 0 | | [[Sita Chuchura]] | | |- | style='text-align:right'| 100 | [[:d:Q20757641|Q20757641]] | 0 | | [[Ramthang Chang]] | | |- | style='text-align:right'| 101 | [[:d:Q20757640|Q20757640]] | 0 | | [[Pethang Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 102 | [[:d:Q20757639|Q20757639]] | 0 | | [[Pangbuk Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 103 | [[:d:Q20757638|Q20757638]] | 0 | | [[Chumbu]] | | |- | style='text-align:right'| 104 | [[:d:Q20757637|Q20757637]] | 0 | | [[Panbari]] | | |- | style='text-align:right'| 105 | [[:d:Q20757636|Q20757636]] | 0 | | [[Ohmi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 106 | [[:d:Q20757635|Q20757635]] | 0 | | [[Nilgiri South]] | | |- | style='text-align:right'| 107 | [[:d:Q20757631|Q20757631]] | 0 | | [[Naulekh]] | | |- | style='text-align:right'| 108 | [[:d:Q20757630|Q20757630]] | 0 | | [[Nampa]] | | |- | style='text-align:right'| 109 | [[:d:Q20757629|Q20757629]] | 0 | | [[Malāṅphulāṅ]] | | |- | style='text-align:right'| 110 | [[:d:Q20757628|Q20757628]] | 0 | | [[Lunag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 111 | [[:d:Q20757627|Q20757627]] | 0 | | [[Likhu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 112 | [[:d:Q20757626|Q20757626]] | 0 | | [[Khatang]] | | |- | style='text-align:right'| 113 | [[:d:Q20757625|Q20757625]] | 0 | | [[Khangri Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 114 | [[:d:Q20757624|Q20757624]] | 0 | | [[Karyolung]] | | |- | style='text-align:right'| 115 | [[:d:Q20757623|Q20757623]] | 0 | | [[Kang Nachugo]] | | |- | style='text-align:right'| 116 | [[:d:Q20757622|Q20757622]] | 0 | | [[Janak Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 117 | [[:d:Q20757621|Q20757621]] | 0 | | [[Hungchi]] | | |- | style='text-align:right'| 118 | [[:d:Q20757620|Q20757620]] | 0 | | [[Annapurna IV]] | | |- | style='text-align:right'| 119 | [[:d:Q20757619|Q20757619]] | 0 | | [[Gurja Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 120 | [[:d:Q20757618|Q20757618]] | 0 | | [[Drangnag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 121 | [[:d:Q20757617|Q20757617]] | 0 | | [[Chukyima Go]] | | |- | style='text-align:right'| 122 | [[:d:Q20757616|Q20757616]] | 0 | | [[Chhukung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 123 | [[:d:Q20757615|Q20757615]] | 0 | | [[Cheo Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 124 | [[:d:Q20757614|Q20757614]] | 0 | | [[Bobaye]] | | |- | style='text-align:right'| 125 | [[:d:Q20757611|Q20757611]] | 0 | | [[Jobo Rinjang]] | | |- | style='text-align:right'| 126 | [[:d:Q20754005|Q20754005]] | 0 | | [[Kangchungtse]] | | |- | style='text-align:right'| 127 | [[:d:Q20748056|Q20748056]] | 0 | | [[Shar Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 128 | [[:d:Q20616450|Q20616450]] | 0 | | [[Æртыккаг мæсыг]] | | |- | style='text-align:right'| 129 | [[:d:Q20191208|Q20191208]] | 0 | | [[Ratna Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 130 | [[:d:Q20191203|Q20191203]] | 0 | | [[Ramdung Go]] | | |- | style='text-align:right'| 131 | [[:d:Q20191196|Q20191196]] | 0 | | [[Putrun Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 132 | [[:d:Q20191193|Q20191193]] | 0 | | [[Purkung]] | | |- | style='text-align:right'| 133 | [[:d:Q20191165|Q20191165]] | 0 | | [[Pharilapcha]] | | |- | style='text-align:right'| 134 | [[:d:Q20191139|Q20191139]] | 0 | | [[Parchamo]] | | |- | style='text-align:right'| 135 | [[:d:Q20191069|Q20191069]] | 0 | | [[Moditse]] | | |- | style='text-align:right'| 136 | [[:d:Q20191022|Q20191022]] | 0 | | [[Lugula Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 137 | [[:d:Q20191017|Q20191017]] | 0 | | [[Loenpo Gang]] | | |- | style='text-align:right'| 138 | [[:d:Q20190992|Q20190992]] | 0 | | [[Langpo]] | | |- | style='text-align:right'| 139 | [[:d:Q20190988|Q20190988]] | 0 | | [[Lamjung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 140 | [[:d:Q20190980|Q20190980]] | 0 | | [[Kyajo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 141 | [[:d:Q20190961|Q20190961]] | 0 | | [[Kubi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 142 | [[:d:Q20190945|Q20190945]] | 0 | | [[Kongma Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 143 | [[:d:Q20190930|Q20190930]] | 0 | | [[Khumjungar Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 144 | [[:d:Q20190829|Q20190829]] | 0 | | [[Drohmo]] | | |- | style='text-align:right'| 145 | [[:d:Q20190813|Q20190813]] | 0 | | [[Chhiv Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 146 | [[:d:Q20190811|Q20190811]] | 0 | | [[Chekigo]] | | |- | style='text-align:right'| 147 | [[:d:Q20190801|Q20190801]] | 0 | | [[Boktoh]] | | |- | style='text-align:right'| 148 | [[:d:Q20190791|Q20190791]] | 0 | | [[Annapurna South]] | | |- | style='text-align:right'| 149 | [[:d:Q20164740|Q20164740]] | 0 | | [[Tengkangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 150 | [[:d:Q19946260|Q19946260]] | 0 | | [[Himlung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 151 | [[:d:Q19946258|Q19946258]] | 0 | | [[Gyaji Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 152 | [[:d:Q19840548|Q19840548]] | 0 | | [[Pangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 153 | [[:d:Q19708581|Q19708581]] | 0 | | [[Phole]] | | |- | style='text-align:right'| 154 | [[:d:Q19707019|Q19707019]] | 0 | | [[Mera South]] | | |- | style='text-align:right'| 155 | [[:d:Q19707013|Q19707013]] | 0 | | [[Mera North]] | | |- | style='text-align:right'| 156 | [[:d:Q19707006|Q19707006]] | 0 | | [[Mera Central]] | | |- | style='text-align:right'| 157 | [[:d:Q19682550|Q19682550]] | 0 | | [[मालिका धुरी]] | | |- | style='text-align:right'| 158 | [[:d:Q19605854|Q19605854]] | 0 | | [[Kubi Gangri]] | | |- | style='text-align:right'| 159 | [[:d:Q19459405|Q19459405]] | 0 | | [[Kanjiroba]] | | |- | style='text-align:right'| 160 | [[:d:Q19457611|Q19457611]] | 0 | | [[चाङ्ला हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 161 | [[:d:Q19298140|Q19298140]] | 0 | | [[Pabil]] | | |- | style='text-align:right'| 162 | [[:d:Q19297118|Q19297118]] | 0 | | [[Naya Kanga]] | | |- | style='text-align:right'| 163 | [[:d:Q19288849|Q19288849]] | 0 | | [[Langtang Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 164 | [[:d:Q19288846|Q19288846]] | 0 | | [[Langshisa Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 165 | [[:d:Q19287915|Q19287915]] | 0 | | [[Kimshung]] | | |- | style='text-align:right'| 166 | [[:d:Q19283615|Q19283615]] | 0 | | [[Gangchempo]] | | |- | style='text-align:right'| 167 | [[:d:Q18456156|Q18456156]] | 0 | | [[Tashi Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 168 | [[:d:Q18388748|Q18388748]] | 0 | | [[Pisang Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 169 | [[:d:Q18088708|Q18088708]] | 0 | | [[Mardi Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 170 | [[:d:Q16968920|Q16968920]] | 0 | | [[Kanjiroba Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 171 | [[:d:Q16901410|Q16901410]] | 0 | | [[Tenzing Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 172 | [[:d:Q16466024|Q16466024]] | 0 | | [[अन्नपूर्ण|अन्नपूर्ण हिमाल]] | | विश्वको १०औँ अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 173 | [[:d:Q14227691|Q14227691]] | 0 | | [[नुम्बुर]] | | |- | style='text-align:right'| 174 | [[:d:Q13423903|Q13423903]] | 0 | | [[Talung]] | | |- | style='text-align:right'| 175 | [[:d:Q11887046|Q11887046]] | 0 | | [[Peak 41]] | | |- | style='text-align:right'| 176 | [[:d:Q11876134|Q11876134]] | 0 | | [[Lobuche East]] | | |- | style='text-align:right'| 177 | [[:d:Q11873899|Q11873899]] | 0 | | [[Kyashar]] | | |- | style='text-align:right'| 178 | [[:d:Q11871253|Q11871253]] | 0 | | [[Khabur]] | | |- | style='text-align:right'| 179 | [[:d:Q11752821|Q11752821]] | 0 | | [[लाङटाङ री]] | | |- | style='text-align:right'| 180 | [[:d:Q11237699|Q11237699]] | 0 | | [[Lhotse Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 181 | [[:d:Q9268113|Q9268113]] | 0 | | [[गिम्मीगेला चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 182 | [[:d:Q8523483|Q8523483]] | 0 | | [[Nirekha]] | | |- | style='text-align:right'| 183 | [[:d:Q7403706|Q7403706]] | 0 | | [[Salasungo]] | | |- | style='text-align:right'| 184 | [[:d:Q7402481|Q7402481]] | 0 | | [[साइपाल हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 185 | [[:d:Q7089926|Q7089926]] | 0 | | [[Ombigaichan]] | | |- | style='text-align:right'| 186 | [[:d:Q6991183|Q6991183]] | 0 | | [[Nemjung]] | | |- | style='text-align:right'| 187 | [[:d:Q6620670|Q6620670]] | 0 | | [[Singu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 188 | [[:d:Q6448208|Q6448208]] | 0 | | [[Kusum Kanguru]] | | |- | style='text-align:right'| 189 | [[:d:Q6429186|Q6429186]] | 0 | | [[Kongde Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 190 | [[:d:Q5520839|Q5520839]] | 0 | | [[Ganesh NW]] | | |- | style='text-align:right'| 191 | [[:d:Q5409093|Q5409093]] | 0 | | [[Lobuche West]] | | |- | style='text-align:right'| 192 | [[:d:Q5304983|Q5304983]] | 0 | | [[Dragmarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 193 | [[:d:Q5069463|Q5069463]] | 0 | | [[Chamar]] | | |- | style='text-align:right'| 194 | [[:d:Q4840748|Q4840748]] | 0 | | [[बेडेन पावेल शिखर]] | | |- | style='text-align:right'| 195 | [[:d:Q4779782|Q4779782]] | 0 | | [[अपी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 196 | [[:d:Q4536616|Q4536616]] | 0 | | [[Yakawa Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 197 | [[:d:Q4517942|Q4517942]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 198 | [[:d:Q4312814|Q4312814]] | 0 | | [[नङपाई हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 199 | [[:d:Q4221152|Q4221152]] | 0 | | [[किराँतचुली|किरात चुली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 200 | [[:d:Q4217498|Q4217498]] | 0 | | [[Khatung Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 201 | [[:d:Q4141286|Q4141286]] | 0 | | [[गोक्यो रि]] | | |- | style='text-align:right'| 202 | [[:d:Q4135266|Q4135266]] | 0 | | [[निलगिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 203 | [[:d:Q4134792|Q4134792]] | 0 | | [[Khartaphu]] | | |- | style='text-align:right'| 204 | [[:d:Q3695952|Q3695952]] | 0 | | [[Yala Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 205 | [[:d:Q3695902|Q3695902]] | 0 | | [[Tharpu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 206 | [[:d:Q3695890|Q3695890]] | 0 | | [[Dorje Lhakpa]] | | |- | style='text-align:right'| 207 | [[:d:Q3138689|Q3138689]] | 0 | | [[Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 208 | [[:d:Q3115880|Q3115880]] | 0 | | [[काब्रु]] | | |- | style='text-align:right'| 209 | [[:d:Q2386627|Q2386627]] | 0 | | [[Taboche]] | | |- | style='text-align:right'| 210 | [[:d:Q2143811|Q2143811]] | 0 | | [[Tilicho Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 211 | [[:d:Q1826566|Q1826566]] | 0 | | [[Lingtren]] | | |- | style='text-align:right'| 212 | [[:d:Q1754634|Q1754634]] | 0 | | [[गाडी चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 213 | [[:d:Q1740694|Q1740694]] | 0 | | [[Mount Khumbila]] | | |- | style='text-align:right'| 214 | [[:d:Q1723728|Q1723728]] | 0 | | [[Kangbachen]] | | |- | style='text-align:right'| 215 | [[:d:Q1718389|Q1718389]] | 0 | | [[Kang Guru]] | | |- | style='text-align:right'| 216 | [[:d:Q1551402|Q1551402]] | 0 | | [[लाङटाङ लिरुङ]] | | लाङटाङ हिमालको सर्वोच्च शिखर |- | style='text-align:right'| 217 | [[:d:Q1526943|Q1526943]] | 0 | | [[Peak 38]] | | |- | style='text-align:right'| 218 | [[:d:Q1511454|Q1511454]] | 0 | | [[काला पत्थर]] | | |- | style='text-align:right'| 219 | [[:d:Q1496289|Q1496289]] | 0 | | [[गौरीशङ्कर हिमाल|गौरीशंकर हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 220 | [[:d:Q1441337|Q1441337]] | 0 | | [[मेरा पिक]] | | |- | style='text-align:right'| 221 | [[:d:Q1429708|Q1429708]] | 0 | | [[Num Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 222 | [[:d:Q1410514|Q1410514]] | 0 | | [[थम्सेर्कु]] | | |- | style='text-align:right'| 223 | [[:d:Q1377280|Q1377280]] | 0 | | [[Putha Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 224 | [[:d:Q1291226|Q1291226]] | 0 | | [[Lobuche]] | | |- | style='text-align:right'| 225 | [[:d:Q1237414|Q1237414]] | 0 | | [[कुम्भकर्ण हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 226 | [[:d:Q1207614|Q1207614]] | 0 | | [[Dhaulagiri II]] | | |- | style='text-align:right'| 227 | [[:d:Q1145646|Q1145646]] | 0 | | [[हिमालचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 228 | [[:d:Q1139538|Q1139538]] | 0 | | [[नुबचे|नुप्त्से]] | | |- | style='text-align:right'| 229 | [[:d:Q1137644|Q1137644]] | 0 | | [[पुमोरी]] | | |- | style='text-align:right'| 230 | [[:d:Q1133863|Q1133863]] | 0 | | [[गङ्गापूर्ण]] | | |- | style='text-align:right'| 231 | [[:d:Q1060898|Q1060898]] | 0 | | [[चामलाङ हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 232 | [[:d:Q1051394|Q1051394]] | 0 | | [[माछापुच्छ्रे हिमाल]] | | माछाको पुच्छर जस्तो देखिने एक हिमाल |- | style='text-align:right'| 233 | [[:d:Q968606|Q968606]] | 0 | | [[Pokalde]] | | |- | style='text-align:right'| 234 | [[:d:Q619781|Q619781]] | 0 | | [[इम्जा छे]] | | |- | style='text-align:right'| 235 | [[:d:Q582128|Q582128]] | 0 | | [[ग्याचुङ काङ]] | | |- | style='text-align:right'| 236 | [[:d:Q564576|Q564576]] | 0 | | [[Annapurna III]] | | |- | style='text-align:right'| 237 | [[:d:Q527197|Q527197]] | 0 | | [[Kangtega]] | | |- | style='text-align:right'| 238 | [[:d:Q451697|Q451697]] | 0 | | [[आमा दब्लम हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 239 | [[:d:Q449534|Q449534]] | 0 | | [[Annapurna II]] | | |- | style='text-align:right'| 240 | [[:d:Q448932|Q448932]] | 0 | | [[Cho Polu]] | | |- | style='text-align:right'| 241 | [[:d:Q389456|Q389456]] | 0 | | [[Cholatse]] | | |- | style='text-align:right'| 242 | [[:d:Q379143|Q379143]] | 0 | | [[Baruntse]] | | |- | style='text-align:right'| 243 | [[:d:Q170089|Q170089]] | 0 | | [[चोयु हिमाल]] | | नेपाल र चीनको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको छैठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 244 | [[:d:Q170070|Q170070]] | 0 | | [[मनास्लु हिमाल]] | | आठ-हजारी र नेपालमा अवस्थित पृथ्वीको आठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 245 | [[:d:Q169986|Q169986]] | 0 | | [[मकालु हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 246 | [[:d:Q168702|Q168702]] | 0 | | [[ल्होत्से हिमाल|लहोत्से]] | | नेपाल र तिब्बतको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको चौथो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 247 | [[:d:Q165440|Q165440]] | 0 | | [[धौलागिरि हिमाल|धौलागिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 248 | [[:d:Q82019|Q82019]] | 0 | | [[कञ्चनजङ्घा हिमाल]] | | नेपाल र भारतमा अवस्थित पृथ्वीको तेस्रो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 249 | [[:d:Q513|Q513]] | 0 | | [[सगरमाथा]] | | विश्वको सबैभन्दा उच्च हिमाल |} {| class='wikitable sortable' ! # ! Wikidata<br>item ! lang ! WP ! mountain ! original title ! description |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q137971685|Q137971685]] | 0 | | [[Pāniyo Tāpā]] | | |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q135930803|Q135930803]] | 0 | | [[Changdi]] | | |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q135286570|Q135286570]] | 0 | | [[Amotsang]] | | |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q134600289|Q134600289]] | 0 | | [[Shalbachum]] | | |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q134513933|Q134513933]] | 0 | | [[Chulu East]] | | |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q134454728|Q134454728]] | 0 | | [[Pikey Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q134044709|Q134044709]] | 0 | | [[Arakam Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q131299040|Q131299040]] | 0 | | [[Bhalu Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q131288401|Q131288401]] | 0 | | [[Phungi]] | | |- | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q130373062|Q130373062]] | 0 | | [[Nupla]] | | |- | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q130266608|Q130266608]] | 0 | | [[Cholo]] | | |- | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q113714118|Q113714118]] | 0 | | [[छेर्गो री]] | | लाङटाङ क्षेत्रको चुचुरो |- | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q111181569|Q111181569]] | 0 | | [[Purbung]] | | |- | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q111010303|Q111010303]] | 0 | | [[Ponggen Dopku]] | | |- | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q110216295|Q110216295]] | 0 | | [[Pāṅkāyāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q110215902|Q110215902]] | 0 | | [[Syānāṭh]] | | |- | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q110214946|Q110214946]] | 0 | | [[Chhimi̇̄maru Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q110214098|Q110214098]] | 0 | | [[Mugu Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q110213191|Q110213191]] | 0 | | [[Dābsāl Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q110213110|Q110213110]] | 0 | | [[Muga Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q110212876|Q110212876]] | 0 | | [[Ītiṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q110212798|Q110212798]] | 0 | | [[Nisiṅyāṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q110212591|Q110212591]] | 0 | | [[Jhoṅpālā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q110212401|Q110212401]] | 0 | | [[Chhāliṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q110212346|Q110212346]] | 0 | | [[Nāgpi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q110212292|Q110212292]] | 0 | | [[Kuldum Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q110210673|Q110210673]] | 0 | | [[Rolājen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q110210663|Q110210663]] | 0 | | [[Yulkoṅmā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q110210158|Q110210158]] | 0 | | [[Maksyā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q110209814|Q110209814]] | 0 | | [[Sertojen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q106556789|Q106556789]] | 0 | | [[Chergori]] | | Mountain in Nepal |- | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q105724355|Q105724355]] | 0 | | [[Amphu Middle]] | | |- | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q65395645|Q65395645]] | 0 | | [[चङ्खेली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q65040223|Q65040223]] | 0 | | [[Nupla Khang]] | | |- | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q56305304|Q56305304]] | 0 | | [[Phurbi Chhyachu]] | | |- | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q56305107|Q56305107]] | 0 | | [[Gangchenpo]] | | |- | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q56293740|Q56293740]] | 0 | | [[Nangpai Gosum II]] | | |- | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q34865940|Q34865940]] | 0 | | [[Chang Samarphu]] | | |- | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q31654397|Q31654397]] | 0 | | [[Ṭapalḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q31654287|Q31654287]] | 0 | | [[Urkiṅ Kāṅgāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q31654163|Q31654163]] | 0 | | [[Panchpokhari̇̄ Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q31654146|Q31654146]] | 0 | | [[Liṅsin Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q31654130|Q31654130]] | 0 | | [[Dorje Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q31654114|Q31654114]] | 0 | | [[Kāṅālā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q31653927|Q31653927]] | 0 | | [[Rināmo Hill]] | | |- | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q31653912|Q31653912]] | 0 | | [[Lāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q31653883|Q31653883]] | 0 | | [[Kālo Pokhari̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q31653757|Q31653757]] | 0 | | [[Lumbo Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q31653558|Q31653558]] | 0 | | [[Liṅsiṅ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q31653417|Q31653417]] | 0 | | [[Yubrā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q31653402|Q31653402]] | 0 | | [[Pāri̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q31653353|Q31653353]] | 0 | | [[Bedāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q31653337|Q31653337]] | 0 | | [[Kālsi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q31653321|Q31653321]] | 0 | | [[Machhuwā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q31653304|Q31653304]] | 0 | | [[Gyajin Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q31653178|Q31653178]] | 0 | | [[Shivapuri Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q31653115|Q31653115]] | 0 | | [[Langtang II]] | | |- | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q31653100|Q31653100]] | 0 | | [[S Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q31653084|Q31653084]] | 0 | | [[Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q31653067|Q31653067]] | 0 | | [[N Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q31653050|Q31653050]] | 0 | | [[N Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q31652936|Q31652936]] | 0 | | [[Tirkhe Dhunga]] | | |- | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q31652921|Q31652921]] | 0 | | [[Samagoan]] | | |- | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q31652874|Q31652874]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 65 | [[:d:Q31652858|Q31652858]] | 0 | | [[Yak Gawa]] | | |- | style='text-align:right'| 66 | [[:d:Q31652842|Q31652842]] | 0 | | [[Thorungste]] | | |- | style='text-align:right'| 67 | [[:d:Q31652826|Q31652826]] | 0 | | [[Dhampus Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 68 | [[:d:Q31652811|Q31652811]] | 0 | | [[Tukuche Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 69 | [[:d:Q31652765|Q31652765]] | 0 | | [[Nilgiri]] | | |- | style='text-align:right'| 70 | [[:d:Q31652613|Q31652613]] | 0 | | [[Varaha Shikhar]] | | |- | style='text-align:right'| 71 | [[:d:Q31652396|Q31652396]] | 0 | | [[Hiūnchuli Pātan]] | | |- | style='text-align:right'| 72 | [[:d:Q31652242|Q31652242]] | 0 | | [[Lobujya West]] | | |- | style='text-align:right'| 73 | [[:d:Q31652227|Q31652227]] | 0 | | [[Loengpogang]] | | |- | style='text-align:right'| 74 | [[:d:Q31652197|Q31652197]] | 0 | | [[Mukut Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 75 | [[:d:Q31652166|Q31652166]] | 0 | | [[Bhrānge]] | | |- | style='text-align:right'| 76 | [[:d:Q31652150|Q31652150]] | 0 | | [[Pulchoki Mountain]] | | |- | style='text-align:right'| 77 | [[:d:Q30622642|Q30622642]] | 0 | | [[Paungda Danda]] | | |- | style='text-align:right'| 78 | [[:d:Q29525180|Q29525180]] | 0 | | [[खिजी थोलेदेम्बा]] | | |- | style='text-align:right'| 79 | [[:d:Q29015634|Q29015634]] | 0 | | [[पुन हिल]] | | घोरेपानी नजिकै रहेको पहाडी क्षेत्र |- | style='text-align:right'| 80 | [[:d:Q29015408|Q29015408]] | 0 | | [[Yalung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 81 | [[:d:Q29015389|Q29015389]] | 0 | | [[Tsoboje]] | | |- | style='text-align:right'| 82 | [[:d:Q28183964|Q28183964]] | 0 | | [[चन्द्रागिरी डाँडा|चन्द्रागिरी पहाड]] | | काठमाडौँ उपत्यकामा अवस्थित चन्द्रागिरी पहाड |- | style='text-align:right'| 83 | [[:d:Q26884119|Q26884119]] | 0 | | [[Nepal Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 84 | [[:d:Q25378206|Q25378206]] | 0 | | [[Rathong]] | | |- | style='text-align:right'| 85 | [[:d:Q25378204|Q25378204]] | 0 | | [[Ramthang Lho]] | | |- | style='text-align:right'| 86 | [[:d:Q24938020|Q24938020]] | 0 | | [[सिराइचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 87 | [[:d:Q21561056|Q21561056]] | 0 | | [[Kokthang]] | | |- | style='text-align:right'| 88 | [[:d:Q21000079|Q21000079]] | 0 | | [[Pemthang Karpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 89 | [[:d:Q21000062|Q21000062]] | 0 | | [[Pashuwo]] | | |- | style='text-align:right'| 90 | [[:d:Q20999992|Q20999992]] | 0 | | [[Kā̃de Hiū Chuli̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 91 | [[:d:Q20999970|Q20999970]] | 0 | | [[Honde Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 92 | [[:d:Q20999893|Q20999893]] | 0 | | [[Gurkarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 93 | [[:d:Q20999853|Q20999853]] | 0 | | [[Ghustang]] | | |- | style='text-align:right'| 94 | [[:d:Q20999752|Q20999752]] | 0 | | [[Dogari Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 95 | [[:d:Q20757649|Q20757649]] | 0 | | [[Takargo]] | | |- | style='text-align:right'| 96 | [[:d:Q20757646|Q20757646]] | 0 | | [[Thulagi Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 97 | [[:d:Q20757645|Q20757645]] | 0 | | [[Tengi Ragi Tau]] | | |- | style='text-align:right'| 98 | [[:d:Q20757644|Q20757644]] | 0 | | [[Churen Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 99 | [[:d:Q20757642|Q20757642]] | 0 | | [[Sita Chuchura]] | | |- | style='text-align:right'| 100 | [[:d:Q20757641|Q20757641]] | 0 | | [[Ramthang Chang]] | | |- | style='text-align:right'| 101 | [[:d:Q20757640|Q20757640]] | 0 | | [[Pethang Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 102 | [[:d:Q20757639|Q20757639]] | 0 | | [[Pangbuk Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 103 | [[:d:Q20757638|Q20757638]] | 0 | | [[Chumbu]] | | |- | style='text-align:right'| 104 | [[:d:Q20757637|Q20757637]] | 0 | | [[Panbari]] | | |- | style='text-align:right'| 105 | [[:d:Q20757636|Q20757636]] | 0 | | [[Ohmi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 106 | [[:d:Q20757635|Q20757635]] | 0 | | [[Nilgiri South]] | | |- | style='text-align:right'| 107 | [[:d:Q20757631|Q20757631]] | 0 | | [[Naulekh]] | | |- | style='text-align:right'| 108 | [[:d:Q20757630|Q20757630]] | 0 | | [[Nampa]] | | |- | style='text-align:right'| 109 | [[:d:Q20757629|Q20757629]] | 0 | | [[Malāṅphulāṅ]] | | |- | style='text-align:right'| 110 | [[:d:Q20757628|Q20757628]] | 0 | | [[Lunag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 111 | [[:d:Q20757627|Q20757627]] | 0 | | [[Likhu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 112 | [[:d:Q20757626|Q20757626]] | 0 | | [[Khatang]] | | |- | style='text-align:right'| 113 | [[:d:Q20757625|Q20757625]] | 0 | | [[Khangri Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 114 | [[:d:Q20757624|Q20757624]] | 0 | | [[Karyolung]] | | |- | style='text-align:right'| 115 | [[:d:Q20757623|Q20757623]] | 0 | | [[Kang Nachugo]] | | |- | style='text-align:right'| 116 | [[:d:Q20757622|Q20757622]] | 0 | | [[Janak Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 117 | [[:d:Q20757621|Q20757621]] | 0 | | [[Hungchi]] | | |- | style='text-align:right'| 118 | [[:d:Q20757620|Q20757620]] | 0 | | [[Annapurna IV]] | | |- | style='text-align:right'| 119 | [[:d:Q20757619|Q20757619]] | 0 | | [[Gurja Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 120 | [[:d:Q20757618|Q20757618]] | 0 | | [[Drangnag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 121 | [[:d:Q20757617|Q20757617]] | 0 | | [[Chukyima Go]] | | |- | style='text-align:right'| 122 | [[:d:Q20757616|Q20757616]] | 0 | | [[Chhukung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 123 | [[:d:Q20757615|Q20757615]] | 0 | | [[Cheo Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 124 | [[:d:Q20757614|Q20757614]] | 0 | | [[Bobaye]] | | |- | style='text-align:right'| 125 | [[:d:Q20757611|Q20757611]] | 0 | | [[Jobo Rinjang]] | | |- | style='text-align:right'| 126 | [[:d:Q20754005|Q20754005]] | 0 | | [[Kangchungtse]] | | |- | style='text-align:right'| 127 | [[:d:Q20748056|Q20748056]] | 0 | | [[Shar Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 128 | [[:d:Q20616450|Q20616450]] | 0 | | [[Æртыккаг мæсыг]] | | |- | style='text-align:right'| 129 | [[:d:Q20191208|Q20191208]] | 0 | | [[Ratna Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 130 | [[:d:Q20191203|Q20191203]] | 0 | | [[Ramdung Go]] | | |- | style='text-align:right'| 131 | [[:d:Q20191196|Q20191196]] | 0 | | [[Putrun Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 132 | [[:d:Q20191193|Q20191193]] | 0 | | [[Purkung]] | | |- | style='text-align:right'| 133 | [[:d:Q20191165|Q20191165]] | 0 | | [[Pharilapcha]] | | |- | style='text-align:right'| 134 | [[:d:Q20191139|Q20191139]] | 0 | | [[Parchamo]] | | |- | style='text-align:right'| 135 | [[:d:Q20191069|Q20191069]] | 0 | | [[Moditse]] | | |- | style='text-align:right'| 136 | [[:d:Q20191022|Q20191022]] | 0 | | [[Lugula Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 137 | [[:d:Q20191017|Q20191017]] | 0 | | [[Loenpo Gang]] | | |- | style='text-align:right'| 138 | [[:d:Q20190992|Q20190992]] | 0 | | [[Langpo]] | | |- | style='text-align:right'| 139 | [[:d:Q20190988|Q20190988]] | 0 | | [[Lamjung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 140 | [[:d:Q20190980|Q20190980]] | 0 | | [[Kyajo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 141 | [[:d:Q20190961|Q20190961]] | 0 | | [[Kubi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 142 | [[:d:Q20190945|Q20190945]] | 0 | | [[Kongma Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 143 | [[:d:Q20190930|Q20190930]] | 0 | | [[Khumjungar Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 144 | [[:d:Q20190829|Q20190829]] | 0 | | [[Drohmo]] | | |- | style='text-align:right'| 145 | [[:d:Q20190813|Q20190813]] | 0 | | [[Chhiv Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 146 | [[:d:Q20190811|Q20190811]] | 0 | | [[Chekigo]] | | |- | style='text-align:right'| 147 | [[:d:Q20190801|Q20190801]] | 0 | | [[Boktoh]] | | |- | style='text-align:right'| 148 | [[:d:Q20190791|Q20190791]] | 0 | | [[Annapurna South]] | | |- | style='text-align:right'| 149 | [[:d:Q20164740|Q20164740]] | 0 | | [[Tengkangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 150 | [[:d:Q19946260|Q19946260]] | 0 | | [[Himlung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 151 | [[:d:Q19946258|Q19946258]] | 0 | | [[Gyaji Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 152 | [[:d:Q19840548|Q19840548]] | 0 | | [[Pangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 153 | [[:d:Q19708581|Q19708581]] | 0 | | [[Phole]] | | |- | style='text-align:right'| 154 | [[:d:Q19707019|Q19707019]] | 0 | | [[Mera South]] | | |- | style='text-align:right'| 155 | [[:d:Q19707013|Q19707013]] | 0 | | [[Mera North]] | | |- | style='text-align:right'| 156 | [[:d:Q19707006|Q19707006]] | 0 | | [[Mera Central]] | | |- | style='text-align:right'| 157 | [[:d:Q19682550|Q19682550]] | 0 | | [[मालिका धुरी]] | | |- | style='text-align:right'| 158 | [[:d:Q19605854|Q19605854]] | 0 | | [[Kubi Gangri]] | | |- | style='text-align:right'| 159 | [[:d:Q19459405|Q19459405]] | 0 | | [[Kanjiroba]] | | |- | style='text-align:right'| 160 | [[:d:Q19457611|Q19457611]] | 0 | | [[चाङ्ला हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 161 | [[:d:Q19298140|Q19298140]] | 0 | | [[Pabil]] | | |- | style='text-align:right'| 162 | [[:d:Q19297118|Q19297118]] | 0 | | [[Naya Kanga]] | | |- | style='text-align:right'| 163 | [[:d:Q19288849|Q19288849]] | 0 | | [[Langtang Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 164 | [[:d:Q19288846|Q19288846]] | 0 | | [[Langshisa Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 165 | [[:d:Q19287915|Q19287915]] | 0 | | [[Kimshung]] | | |- | style='text-align:right'| 166 | [[:d:Q19283615|Q19283615]] | 0 | | [[Gangchempo]] | | |- | style='text-align:right'| 167 | [[:d:Q18456156|Q18456156]] | 0 | | [[Tashi Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 168 | [[:d:Q18388748|Q18388748]] | 0 | | [[Pisang Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 169 | [[:d:Q18088708|Q18088708]] | 0 | | [[Mardi Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 170 | [[:d:Q16968920|Q16968920]] | 0 | | [[Kanjiroba Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 171 | [[:d:Q16901410|Q16901410]] | 0 | | [[Tenzing Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 172 | [[:d:Q16466024|Q16466024]] | 0 | | [[अन्नपूर्ण|अन्नपूर्ण हिमाल]] | | विश्वको १०औँ अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 173 | [[:d:Q14227691|Q14227691]] | 0 | | [[नुम्बुर]] | | |- | style='text-align:right'| 174 | [[:d:Q13423903|Q13423903]] | 0 | | [[Talung]] | | |- | style='text-align:right'| 175 | [[:d:Q11887046|Q11887046]] | 0 | | [[Peak 41]] | | |- | style='text-align:right'| 176 | [[:d:Q11876134|Q11876134]] | 0 | | [[Lobuche East]] | | |- | style='text-align:right'| 177 | [[:d:Q11873899|Q11873899]] | 0 | | [[Kyashar]] | | |- | style='text-align:right'| 178 | [[:d:Q11871253|Q11871253]] | 0 | | [[Khabur]] | | |- | style='text-align:right'| 179 | [[:d:Q11752821|Q11752821]] | 0 | | [[लाङटाङ री]] | | |- | style='text-align:right'| 180 | [[:d:Q11237699|Q11237699]] | 0 | | [[Lhotse Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 181 | [[:d:Q9268113|Q9268113]] | 0 | | [[गिम्मीगेला चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 182 | [[:d:Q8523483|Q8523483]] | 0 | | [[Nirekha]] | | |- | style='text-align:right'| 183 | [[:d:Q7403706|Q7403706]] | 0 | | [[Salasungo]] | | |- | style='text-align:right'| 184 | [[:d:Q7402481|Q7402481]] | 0 | | [[साइपाल हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 185 | [[:d:Q7089926|Q7089926]] | 0 | | [[Ombigaichan]] | | |- | style='text-align:right'| 186 | [[:d:Q6991183|Q6991183]] | 0 | | [[Nemjung]] | | |- | style='text-align:right'| 187 | [[:d:Q6620670|Q6620670]] | 0 | | [[Singu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 188 | [[:d:Q6448208|Q6448208]] | 0 | | [[Kusum Kanguru]] | | |- | style='text-align:right'| 189 | [[:d:Q6429186|Q6429186]] | 0 | | [[Kongde Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 190 | [[:d:Q5520839|Q5520839]] | 0 | | [[Ganesh NW]] | | |- | style='text-align:right'| 191 | [[:d:Q5409093|Q5409093]] | 0 | | [[Lobuche West]] | | |- | style='text-align:right'| 192 | [[:d:Q5304983|Q5304983]] | 0 | | [[Dragmarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 193 | [[:d:Q5069463|Q5069463]] | 0 | | [[Chamar]] | | |- | style='text-align:right'| 194 | [[:d:Q4840748|Q4840748]] | 0 | | [[बेडेन पावेल शिखर]] | | |- | style='text-align:right'| 195 | [[:d:Q4779782|Q4779782]] | 0 | | [[अपी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 196 | [[:d:Q4536616|Q4536616]] | 0 | | [[Yakawa Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 197 | [[:d:Q4517942|Q4517942]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 198 | [[:d:Q4312814|Q4312814]] | 0 | | [[नङपाई हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 199 | [[:d:Q4221152|Q4221152]] | 0 | | [[किराँतचुली|किरात चुली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 200 | [[:d:Q4217498|Q4217498]] | 0 | | [[Khatung Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 201 | [[:d:Q4141286|Q4141286]] | 0 | | [[गोक्यो रि]] | | |- | style='text-align:right'| 202 | [[:d:Q4135266|Q4135266]] | 0 | | [[निलगिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 203 | [[:d:Q4134792|Q4134792]] | 0 | | [[Khartaphu]] | | |- | style='text-align:right'| 204 | [[:d:Q3695952|Q3695952]] | 0 | | [[Yala Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 205 | [[:d:Q3695902|Q3695902]] | 0 | | [[Tharpu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 206 | [[:d:Q3695890|Q3695890]] | 0 | | [[Dorje Lhakpa]] | | |- | style='text-align:right'| 207 | [[:d:Q3138689|Q3138689]] | 0 | | [[Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 208 | [[:d:Q3115880|Q3115880]] | 0 | | [[काब्रु]] | | |- | style='text-align:right'| 209 | [[:d:Q2386627|Q2386627]] | 0 | | [[Taboche]] | | |- | style='text-align:right'| 210 | [[:d:Q2143811|Q2143811]] | 0 | | [[Tilicho Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 211 | [[:d:Q1826566|Q1826566]] | 0 | | [[Lingtren]] | | |- | style='text-align:right'| 212 | [[:d:Q1754634|Q1754634]] | 0 | | [[गाडी चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 213 | [[:d:Q1740694|Q1740694]] | 0 | | [[Mount Khumbila]] | | |- | style='text-align:right'| 214 | [[:d:Q1723728|Q1723728]] | 0 | | [[Kangbachen]] | | |- | style='text-align:right'| 215 | [[:d:Q1718389|Q1718389]] | 0 | | [[Kang Guru]] | | |- | style='text-align:right'| 216 | [[:d:Q1551402|Q1551402]] | 0 | | [[लाङटाङ लिरुङ]] | | लाङटाङ हिमालको सर्वोच्च शिखर |- | style='text-align:right'| 217 | [[:d:Q1526943|Q1526943]] | 0 | | [[Peak 38]] | | |- | style='text-align:right'| 218 | [[:d:Q1511454|Q1511454]] | 0 | | [[काला पत्थर]] | | |- | style='text-align:right'| 219 | [[:d:Q1496289|Q1496289]] | 0 | | [[गौरीशङ्कर हिमाल|गौरीशंकर हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 220 | [[:d:Q1441337|Q1441337]] | 0 | | [[मेरा पिक]] | | |- | style='text-align:right'| 221 | [[:d:Q1429708|Q1429708]] | 0 | | [[Num Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 222 | [[:d:Q1410514|Q1410514]] | 0 | | [[थम्सेर्कु]] | | |- | style='text-align:right'| 223 | [[:d:Q1377280|Q1377280]] | 0 | | [[Putha Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 224 | [[:d:Q1291226|Q1291226]] | 0 | | [[Lobuche]] | | |- | style='text-align:right'| 225 | [[:d:Q1237414|Q1237414]] | 0 | | [[कुम्भकर्ण हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 226 | [[:d:Q1207614|Q1207614]] | 0 | | [[Dhaulagiri II]] | | |- | style='text-align:right'| 227 | [[:d:Q1145646|Q1145646]] | 0 | | [[हिमालचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 228 | [[:d:Q1139538|Q1139538]] | 0 | | [[नुबचे|नुप्त्से]] | | |- | style='text-align:right'| 229 | [[:d:Q1137644|Q1137644]] | 0 | | [[पुमोरी]] | | |- | style='text-align:right'| 230 | [[:d:Q1133863|Q1133863]] | 0 | | [[गङ्गापूर्ण]] | | |- | style='text-align:right'| 231 | [[:d:Q1060898|Q1060898]] | 0 | | [[चामलाङ हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 232 | [[:d:Q1051394|Q1051394]] | 0 | | [[माछापुच्छ्रे हिमाल]] | | माछाको पुच्छर जस्तो देखिने एक हिमाल |- | style='text-align:right'| 233 | [[:d:Q968606|Q968606]] | 0 | | [[Pokalde]] | | |- | style='text-align:right'| 234 | [[:d:Q619781|Q619781]] | 0 | | [[इम्जा छे]] | | |- | style='text-align:right'| 235 | [[:d:Q582128|Q582128]] | 0 | | [[ग्याचुङ काङ]] | | |- | style='text-align:right'| 236 | [[:d:Q564576|Q564576]] | 0 | | [[Annapurna III]] | | |- | style='text-align:right'| 237 | [[:d:Q527197|Q527197]] | 0 | | [[Kangtega]] | | |- | style='text-align:right'| 238 | [[:d:Q451697|Q451697]] | 0 | | [[आमा दब्लम हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 239 | [[:d:Q449534|Q449534]] | 0 | | [[Annapurna II]] | | |- | style='text-align:right'| 240 | [[:d:Q448932|Q448932]] | 0 | | [[Cho Polu]] | | |- | style='text-align:right'| 241 | [[:d:Q389456|Q389456]] | 0 | | [[Cholatse]] | | |- | style='text-align:right'| 242 | [[:d:Q379143|Q379143]] | 0 | | [[Baruntse]] | | |- | style='text-align:right'| 243 | [[:d:Q170089|Q170089]] | 0 | | [[चोयु हिमाल]] | | नेपाल र चीनको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको छैठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 244 | [[:d:Q170070|Q170070]] | 0 | | [[मनास्लु हिमाल]] | | आठ-हजारी र नेपालमा अवस्थित पृथ्वीको आठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 245 | [[:d:Q169986|Q169986]] | 0 | | [[मकालु हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 246 | [[:d:Q168702|Q168702]] | 0 | | [[ल्होत्से हिमाल|लहोत्से]] | | नेपाल र तिब्बतको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको चौथो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 247 | [[:d:Q165440|Q165440]] | 0 | | [[धौलागिरि हिमाल|धौलागिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 248 | [[:d:Q82019|Q82019]] | 0 | | [[कञ्चनजङ्घा हिमाल]] | | नेपाल र भारतमा अवस्थित पृथ्वीको तेस्रो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 249 | [[:d:Q513|Q513]] | 0 | | [[सगरमाथा]] | | विश्वको सबैभन्दा उच्च हिमाल |} {| class='wikitable sortable' ! # ! Wikidata<br>item ! lang ! WP ! mountain ! original title ! description |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q137971685|Q137971685]] | 0 | | [[Pāniyo Tāpā]] | | |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q135930803|Q135930803]] | 0 | | [[Changdi]] | | |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q135286570|Q135286570]] | 0 | | [[Amotsang]] | | |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q134600289|Q134600289]] | 0 | | [[Shalbachum]] | | |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q134513933|Q134513933]] | 0 | | [[Chulu East]] | | |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q134454728|Q134454728]] | 0 | | [[Pikey Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q134044709|Q134044709]] | 0 | | [[Arakam Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q131299040|Q131299040]] | 0 | | [[Bhalu Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q131288401|Q131288401]] | 0 | | [[Phungi]] | | |- | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q130373062|Q130373062]] | 0 | | [[Nupla]] | | |- | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q130266608|Q130266608]] | 0 | | [[Cholo]] | | |- | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q113714118|Q113714118]] | 0 | | [[छेर्गो री]] | | लाङटाङ क्षेत्रको चुचुरो |- | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q111181569|Q111181569]] | 0 | | [[Purbung]] | | |- | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q111010303|Q111010303]] | 0 | | [[Ponggen Dopku]] | | |- | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q110216295|Q110216295]] | 0 | | [[Pāṅkāyāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q110215902|Q110215902]] | 0 | | [[Syānāṭh]] | | |- | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q110214946|Q110214946]] | 0 | | [[Chhimi̇̄maru Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q110214098|Q110214098]] | 0 | | [[Mugu Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q110213191|Q110213191]] | 0 | | [[Dābsāl Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q110213110|Q110213110]] | 0 | | [[Muga Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q110212876|Q110212876]] | 0 | | [[Ītiṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q110212798|Q110212798]] | 0 | | [[Nisiṅyāṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q110212591|Q110212591]] | 0 | | [[Jhoṅpālā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q110212401|Q110212401]] | 0 | | [[Chhāliṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q110212346|Q110212346]] | 0 | | [[Nāgpi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q110212292|Q110212292]] | 0 | | [[Kuldum Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q110210673|Q110210673]] | 0 | | [[Rolājen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q110210663|Q110210663]] | 0 | | [[Yulkoṅmā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q110210158|Q110210158]] | 0 | | [[Maksyā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q110209814|Q110209814]] | 0 | | [[Sertojen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q106556789|Q106556789]] | 0 | | [[Chergori]] | | Mountain in Nepal |- | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q105724355|Q105724355]] | 0 | | [[Amphu Middle]] | | |- | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q65395645|Q65395645]] | 0 | | [[चङ्खेली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q65040223|Q65040223]] | 0 | | [[Nupla Khang]] | | |- | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q56305304|Q56305304]] | 0 | | [[Phurbi Chhyachu]] | | |- | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q56305107|Q56305107]] | 0 | | [[Gangchenpo]] | | |- | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q56293740|Q56293740]] | 0 | | [[Nangpai Gosum II]] | | |- | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q34865940|Q34865940]] | 0 | | [[Chang Samarphu]] | | |- | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q31654397|Q31654397]] | 0 | | [[Ṭapalḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q31654287|Q31654287]] | 0 | | [[Urkiṅ Kāṅgāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q31654163|Q31654163]] | 0 | | [[Panchpokhari̇̄ Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q31654146|Q31654146]] | 0 | | [[Liṅsin Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q31654130|Q31654130]] | 0 | | [[Dorje Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q31654114|Q31654114]] | 0 | | [[Kāṅālā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q31653927|Q31653927]] | 0 | | [[Rināmo Hill]] | | |- | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q31653912|Q31653912]] | 0 | | [[Lāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q31653883|Q31653883]] | 0 | | [[Kālo Pokhari̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q31653757|Q31653757]] | 0 | | [[Lumbo Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q31653558|Q31653558]] | 0 | | [[Liṅsiṅ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q31653417|Q31653417]] | 0 | | [[Yubrā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q31653402|Q31653402]] | 0 | | [[Pāri̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q31653353|Q31653353]] | 0 | | [[Bedāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q31653337|Q31653337]] | 0 | | [[Kālsi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q31653321|Q31653321]] | 0 | | [[Machhuwā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q31653304|Q31653304]] | 0 | | [[Gyajin Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q31653178|Q31653178]] | 0 | | [[Shivapuri Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q31653115|Q31653115]] | 0 | | [[Langtang II]] | | |- | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q31653100|Q31653100]] | 0 | | [[S Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q31653084|Q31653084]] | 0 | | [[Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q31653067|Q31653067]] | 0 | | [[N Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q31653050|Q31653050]] | 0 | | [[N Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q31652936|Q31652936]] | 0 | | [[Tirkhe Dhunga]] | | |- | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q31652921|Q31652921]] | 0 | | [[Samagoan]] | | |- | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q31652874|Q31652874]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 65 | [[:d:Q31652858|Q31652858]] | 0 | | [[Yak Gawa]] | | |- | style='text-align:right'| 66 | [[:d:Q31652842|Q31652842]] | 0 | | [[Thorungste]] | | |- | style='text-align:right'| 67 | [[:d:Q31652826|Q31652826]] | 0 | | [[Dhampus Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 68 | [[:d:Q31652811|Q31652811]] | 0 | | [[Tukuche Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 69 | [[:d:Q31652765|Q31652765]] | 0 | | [[Nilgiri]] | | |- | style='text-align:right'| 70 | [[:d:Q31652613|Q31652613]] | 0 | | [[Varaha Shikhar]] | | |- | style='text-align:right'| 71 | [[:d:Q31652396|Q31652396]] | 0 | | [[Hiūnchuli Pātan]] | | |- | style='text-align:right'| 72 | [[:d:Q31652242|Q31652242]] | 0 | | [[Lobujya West]] | | |- | style='text-align:right'| 73 | [[:d:Q31652227|Q31652227]] | 0 | | [[Loengpogang]] | | |- | style='text-align:right'| 74 | [[:d:Q31652197|Q31652197]] | 0 | | [[Mukut Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 75 | [[:d:Q31652166|Q31652166]] | 0 | | [[Bhrānge]] | | |- | style='text-align:right'| 76 | [[:d:Q31652150|Q31652150]] | 0 | | [[Pulchoki Mountain]] | | |- | style='text-align:right'| 77 | [[:d:Q30622642|Q30622642]] | 0 | | [[Paungda Danda]] | | |- | style='text-align:right'| 78 | [[:d:Q29525180|Q29525180]] | 0 | | [[खिजी थोलेदेम्बा]] | | |- | style='text-align:right'| 79 | [[:d:Q29015634|Q29015634]] | 0 | | [[पुन हिल]] | | घोरेपानी नजिकै रहेको पहाडी क्षेत्र |- | style='text-align:right'| 80 | [[:d:Q29015408|Q29015408]] | 0 | | [[Yalung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 81 | [[:d:Q29015389|Q29015389]] | 0 | | [[Tsoboje]] | | |- | style='text-align:right'| 82 | [[:d:Q28183964|Q28183964]] | 0 | | [[चन्द्रागिरी डाँडा|चन्द्रागिरी पहाड]] | | काठमाडौँ उपत्यकामा अवस्थित चन्द्रागिरी पहाड |- | style='text-align:right'| 83 | [[:d:Q26884119|Q26884119]] | 0 | | [[Nepal Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 84 | [[:d:Q25378206|Q25378206]] | 0 | | [[Rathong]] | | |- | style='text-align:right'| 85 | [[:d:Q25378204|Q25378204]] | 0 | | [[Ramthang Lho]] | | |- | style='text-align:right'| 86 | [[:d:Q24938020|Q24938020]] | 0 | | [[सिराइचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 87 | [[:d:Q21561056|Q21561056]] | 0 | | [[Kokthang]] | | |- | style='text-align:right'| 88 | [[:d:Q21000079|Q21000079]] | 0 | | [[Pemthang Karpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 89 | [[:d:Q21000062|Q21000062]] | 0 | | [[Pashuwo]] | | |- | style='text-align:right'| 90 | [[:d:Q20999992|Q20999992]] | 0 | | [[Kā̃de Hiū Chuli̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 91 | [[:d:Q20999970|Q20999970]] | 0 | | [[Honde Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 92 | [[:d:Q20999893|Q20999893]] | 0 | | [[Gurkarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 93 | [[:d:Q20999853|Q20999853]] | 0 | | [[Ghustang]] | | |- | style='text-align:right'| 94 | [[:d:Q20999752|Q20999752]] | 0 | | [[Dogari Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 95 | [[:d:Q20757649|Q20757649]] | 0 | | [[Takargo]] | | |- | style='text-align:right'| 96 | [[:d:Q20757646|Q20757646]] | 0 | | [[Thulagi Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 97 | [[:d:Q20757645|Q20757645]] | 0 | | [[Tengi Ragi Tau]] | | |- | style='text-align:right'| 98 | [[:d:Q20757644|Q20757644]] | 0 | | [[Churen Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 99 | [[:d:Q20757642|Q20757642]] | 0 | | [[Sita Chuchura]] | | |- | style='text-align:right'| 100 | [[:d:Q20757641|Q20757641]] | 0 | | [[Ramthang Chang]] | | |- | style='text-align:right'| 101 | [[:d:Q20757640|Q20757640]] | 0 | | [[Pethang Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 102 | [[:d:Q20757639|Q20757639]] | 0 | | [[Pangbuk Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 103 | [[:d:Q20757638|Q20757638]] | 0 | | [[Chumbu]] | | |- | style='text-align:right'| 104 | [[:d:Q20757637|Q20757637]] | 0 | | [[Panbari]] | | |- | style='text-align:right'| 105 | [[:d:Q20757636|Q20757636]] | 0 | | [[Ohmi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 106 | [[:d:Q20757635|Q20757635]] | 0 | | [[Nilgiri South]] | | |- | style='text-align:right'| 107 | [[:d:Q20757631|Q20757631]] | 0 | | [[Naulekh]] | | |- | style='text-align:right'| 108 | [[:d:Q20757630|Q20757630]] | 0 | | [[Nampa]] | | |- | style='text-align:right'| 109 | [[:d:Q20757629|Q20757629]] | 0 | | [[Malāṅphulāṅ]] | | |- | style='text-align:right'| 110 | [[:d:Q20757628|Q20757628]] | 0 | | [[Lunag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 111 | [[:d:Q20757627|Q20757627]] | 0 | | [[Likhu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 112 | [[:d:Q20757626|Q20757626]] | 0 | | [[Khatang]] | | |- | style='text-align:right'| 113 | [[:d:Q20757625|Q20757625]] | 0 | | [[Khangri Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 114 | [[:d:Q20757624|Q20757624]] | 0 | | [[Karyolung]] | | |- | style='text-align:right'| 115 | [[:d:Q20757623|Q20757623]] | 0 | | [[Kang Nachugo]] | | |- | style='text-align:right'| 116 | [[:d:Q20757622|Q20757622]] | 0 | | [[Janak Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 117 | [[:d:Q20757621|Q20757621]] | 0 | | [[Hungchi]] | | |- | style='text-align:right'| 118 | [[:d:Q20757620|Q20757620]] | 0 | | [[Annapurna IV]] | | |- | style='text-align:right'| 119 | [[:d:Q20757619|Q20757619]] | 0 | | [[Gurja Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 120 | [[:d:Q20757618|Q20757618]] | 0 | | [[Drangnag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 121 | [[:d:Q20757617|Q20757617]] | 0 | | [[Chukyima Go]] | | |- | style='text-align:right'| 122 | [[:d:Q20757616|Q20757616]] | 0 | | [[Chhukung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 123 | [[:d:Q20757615|Q20757615]] | 0 | | [[Cheo Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 124 | [[:d:Q20757614|Q20757614]] | 0 | | [[Bobaye]] | | |- | style='text-align:right'| 125 | [[:d:Q20757611|Q20757611]] | 0 | | [[Jobo Rinjang]] | | |- | style='text-align:right'| 126 | [[:d:Q20754005|Q20754005]] | 0 | | [[Kangchungtse]] | | |- | style='text-align:right'| 127 | [[:d:Q20748056|Q20748056]] | 0 | | [[Shar Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 128 | [[:d:Q20616450|Q20616450]] | 0 | | [[Æртыккаг мæсыг]] | | |- | style='text-align:right'| 129 | [[:d:Q20191208|Q20191208]] | 0 | | [[Ratna Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 130 | [[:d:Q20191203|Q20191203]] | 0 | | [[Ramdung Go]] | | |- | style='text-align:right'| 131 | [[:d:Q20191196|Q20191196]] | 0 | | [[Putrun Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 132 | [[:d:Q20191193|Q20191193]] | 0 | | [[Purkung]] | | |- | style='text-align:right'| 133 | [[:d:Q20191165|Q20191165]] | 0 | | [[Pharilapcha]] | | |- | style='text-align:right'| 134 | [[:d:Q20191139|Q20191139]] | 0 | | [[Parchamo]] | | |- | style='text-align:right'| 135 | [[:d:Q20191069|Q20191069]] | 0 | | [[Moditse]] | | |- | style='text-align:right'| 136 | [[:d:Q20191022|Q20191022]] | 0 | | [[Lugula Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 137 | [[:d:Q20191017|Q20191017]] | 0 | | [[Loenpo Gang]] | | |- | style='text-align:right'| 138 | [[:d:Q20190992|Q20190992]] | 0 | | [[Langpo]] | | |- | style='text-align:right'| 139 | [[:d:Q20190988|Q20190988]] | 0 | | [[Lamjung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 140 | [[:d:Q20190980|Q20190980]] | 0 | | [[Kyajo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 141 | [[:d:Q20190961|Q20190961]] | 0 | | [[Kubi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 142 | [[:d:Q20190945|Q20190945]] | 0 | | [[Kongma Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 143 | [[:d:Q20190930|Q20190930]] | 0 | | [[Khumjungar Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 144 | [[:d:Q20190829|Q20190829]] | 0 | | [[Drohmo]] | | |- | style='text-align:right'| 145 | [[:d:Q20190813|Q20190813]] | 0 | | [[Chhiv Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 146 | [[:d:Q20190811|Q20190811]] | 0 | | [[Chekigo]] | | |- | style='text-align:right'| 147 | [[:d:Q20190801|Q20190801]] | 0 | | [[Boktoh]] | | |- | style='text-align:right'| 148 | [[:d:Q20190791|Q20190791]] | 0 | | [[Annapurna South]] | | |- | style='text-align:right'| 149 | [[:d:Q20164740|Q20164740]] | 0 | | [[Tengkangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 150 | [[:d:Q19946260|Q19946260]] | 0 | | [[Himlung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 151 | [[:d:Q19946258|Q19946258]] | 0 | | [[Gyaji Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 152 | [[:d:Q19840548|Q19840548]] | 0 | | [[Pangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 153 | [[:d:Q19708581|Q19708581]] | 0 | | [[Phole]] | | |- | style='text-align:right'| 154 | [[:d:Q19707019|Q19707019]] | 0 | | [[Mera South]] | | |- | style='text-align:right'| 155 | [[:d:Q19707013|Q19707013]] | 0 | | [[Mera North]] | | |- | style='text-align:right'| 156 | [[:d:Q19707006|Q19707006]] | 0 | | [[Mera Central]] | | |- | style='text-align:right'| 157 | [[:d:Q19682550|Q19682550]] | 0 | | [[मालिका धुरी]] | | |- | style='text-align:right'| 158 | [[:d:Q19605854|Q19605854]] | 0 | | [[Kubi Gangri]] | | |- | style='text-align:right'| 159 | [[:d:Q19459405|Q19459405]] | 0 | | [[Kanjiroba]] | | |- | style='text-align:right'| 160 | [[:d:Q19457611|Q19457611]] | 0 | | [[चाङ्ला हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 161 | [[:d:Q19298140|Q19298140]] | 0 | | [[Pabil]] | | |- | style='text-align:right'| 162 | [[:d:Q19297118|Q19297118]] | 0 | | [[Naya Kanga]] | | |- | style='text-align:right'| 163 | [[:d:Q19288849|Q19288849]] | 0 | | [[Langtang Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 164 | [[:d:Q19288846|Q19288846]] | 0 | | [[Langshisa Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 165 | [[:d:Q19287915|Q19287915]] | 0 | | [[Kimshung]] | | |- | style='text-align:right'| 166 | [[:d:Q19283615|Q19283615]] | 0 | | [[Gangchempo]] | | |- | style='text-align:right'| 167 | [[:d:Q18456156|Q18456156]] | 0 | | [[Tashi Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 168 | [[:d:Q18388748|Q18388748]] | 0 | | [[Pisang Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 169 | [[:d:Q18088708|Q18088708]] | 0 | | [[Mardi Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 170 | [[:d:Q16968920|Q16968920]] | 0 | | [[Kanjiroba Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 171 | [[:d:Q16901410|Q16901410]] | 0 | | [[Tenzing Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 172 | [[:d:Q16466024|Q16466024]] | 0 | | [[अन्नपूर्ण|अन्नपूर्ण हिमाल]] | | विश्वको १०औँ अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 173 | [[:d:Q14227691|Q14227691]] | 0 | | [[नुम्बुर]] | | |- | style='text-align:right'| 174 | [[:d:Q13423903|Q13423903]] | 0 | | [[Talung]] | | |- | style='text-align:right'| 175 | [[:d:Q11887046|Q11887046]] | 0 | | [[Peak 41]] | | |- | style='text-align:right'| 176 | [[:d:Q11876134|Q11876134]] | 0 | | [[Lobuche East]] | | |- | style='text-align:right'| 177 | [[:d:Q11873899|Q11873899]] | 0 | | [[Kyashar]] | | |- | style='text-align:right'| 178 | [[:d:Q11871253|Q11871253]] | 0 | | [[Khabur]] | | |- | style='text-align:right'| 179 | [[:d:Q11752821|Q11752821]] | 0 | | [[लाङटाङ री]] | | |- | style='text-align:right'| 180 | [[:d:Q11237699|Q11237699]] | 0 | | [[Lhotse Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 181 | [[:d:Q9268113|Q9268113]] | 0 | | [[गिम्मीगेला चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 182 | [[:d:Q8523483|Q8523483]] | 0 | | [[Nirekha]] | | |- | style='text-align:right'| 183 | [[:d:Q7403706|Q7403706]] | 0 | | [[Salasungo]] | | |- | style='text-align:right'| 184 | [[:d:Q7402481|Q7402481]] | 0 | | [[साइपाल हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 185 | [[:d:Q7089926|Q7089926]] | 0 | | [[Ombigaichan]] | | |- | style='text-align:right'| 186 | [[:d:Q6991183|Q6991183]] | 0 | | [[Nemjung]] | | |- | style='text-align:right'| 187 | [[:d:Q6620670|Q6620670]] | 0 | | [[Singu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 188 | [[:d:Q6448208|Q6448208]] | 0 | | [[Kusum Kanguru]] | | |- | style='text-align:right'| 189 | [[:d:Q6429186|Q6429186]] | 0 | | [[Kongde Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 190 | [[:d:Q5520839|Q5520839]] | 0 | | [[Ganesh NW]] | | |- | style='text-align:right'| 191 | [[:d:Q5409093|Q5409093]] | 0 | | [[Lobuche West]] | | |- | style='text-align:right'| 192 | [[:d:Q5304983|Q5304983]] | 0 | | [[Dragmarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 193 | [[:d:Q5069463|Q5069463]] | 0 | | [[Chamar]] | | |- | style='text-align:right'| 194 | [[:d:Q4840748|Q4840748]] | 0 | | [[बेडेन पावेल शिखर]] | | |- | style='text-align:right'| 195 | [[:d:Q4779782|Q4779782]] | 0 | | [[अपी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 196 | [[:d:Q4536616|Q4536616]] | 0 | | [[Yakawa Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 197 | [[:d:Q4517942|Q4517942]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 198 | [[:d:Q4312814|Q4312814]] | 0 | | [[नङपाई हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 199 | [[:d:Q4221152|Q4221152]] | 0 | | [[किराँतचुली|किरात चुली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 200 | [[:d:Q4217498|Q4217498]] | 0 | | [[Khatung Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 201 | [[:d:Q4141286|Q4141286]] | 0 | | [[गोक्यो रि]] | | |- | style='text-align:right'| 202 | [[:d:Q4135266|Q4135266]] | 0 | | [[निलगिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 203 | [[:d:Q4134792|Q4134792]] | 0 | | [[Khartaphu]] | | |- | style='text-align:right'| 204 | [[:d:Q3695952|Q3695952]] | 0 | | [[Yala Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 205 | [[:d:Q3695902|Q3695902]] | 0 | | [[Tharpu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 206 | [[:d:Q3695890|Q3695890]] | 0 | | [[Dorje Lhakpa]] | | |- | style='text-align:right'| 207 | [[:d:Q3138689|Q3138689]] | 0 | | [[Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 208 | [[:d:Q3115880|Q3115880]] | 0 | | [[काब्रु]] | | |- | style='text-align:right'| 209 | [[:d:Q2386627|Q2386627]] | 0 | | [[Taboche]] | | |- | style='text-align:right'| 210 | [[:d:Q2143811|Q2143811]] | 0 | | [[Tilicho Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 211 | [[:d:Q1826566|Q1826566]] | 0 | | [[Lingtren]] | | |- | style='text-align:right'| 212 | [[:d:Q1754634|Q1754634]] | 0 | | [[गाडी चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 213 | [[:d:Q1740694|Q1740694]] | 0 | | [[Mount Khumbila]] | | |- | style='text-align:right'| 214 | [[:d:Q1723728|Q1723728]] | 0 | | [[Kangbachen]] | | |- | style='text-align:right'| 215 | [[:d:Q1718389|Q1718389]] | 0 | | [[Kang Guru]] | | |- | style='text-align:right'| 216 | [[:d:Q1551402|Q1551402]] | 0 | | [[लाङटाङ लिरुङ]] | | लाङटाङ हिमालको सर्वोच्च शिखर |- | style='text-align:right'| 217 | [[:d:Q1526943|Q1526943]] | 0 | | [[Peak 38]] | | |- | style='text-align:right'| 218 | [[:d:Q1511454|Q1511454]] | 0 | | [[काला पत्थर]] | | |- | style='text-align:right'| 219 | [[:d:Q1496289|Q1496289]] | 0 | | [[गौरीशङ्कर हिमाल|गौरीशंकर हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 220 | [[:d:Q1441337|Q1441337]] | 0 | | [[मेरा पिक]] | | |- | style='text-align:right'| 221 | [[:d:Q1429708|Q1429708]] | 0 | | [[Num Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 222 | [[:d:Q1410514|Q1410514]] | 0 | | [[थम्सेर्कु]] | | |- | style='text-align:right'| 223 | [[:d:Q1377280|Q1377280]] | 0 | | [[Putha Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 224 | [[:d:Q1291226|Q1291226]] | 0 | | [[Lobuche]] | | |- | style='text-align:right'| 225 | [[:d:Q1237414|Q1237414]] | 0 | | [[कुम्भकर्ण हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 226 | [[:d:Q1207614|Q1207614]] | 0 | | [[Dhaulagiri II]] | | |- | style='text-align:right'| 227 | [[:d:Q1145646|Q1145646]] | 0 | | [[हिमालचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 228 | [[:d:Q1139538|Q1139538]] | 0 | | [[नुबचे|नुप्त्से]] | | |- | style='text-align:right'| 229 | [[:d:Q1137644|Q1137644]] | 0 | | [[पुमोरी]] | | |- | style='text-align:right'| 230 | [[:d:Q1133863|Q1133863]] | 0 | | [[गङ्गापूर्ण]] | | |- | style='text-align:right'| 231 | [[:d:Q1060898|Q1060898]] | 0 | | [[चामलाङ हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 232 | [[:d:Q1051394|Q1051394]] | 0 | | [[माछापुच्छ्रे हिमाल]] | | माछाको पुच्छर जस्तो देखिने एक हिमाल |- | style='text-align:right'| 233 | [[:d:Q968606|Q968606]] | 0 | | [[Pokalde]] | | |- | style='text-align:right'| 234 | [[:d:Q619781|Q619781]] | 0 | | [[इम्जा छे]] | | |- | style='text-align:right'| 235 | [[:d:Q582128|Q582128]] | 0 | | [[ग्याचुङ काङ]] | | |- | style='text-align:right'| 236 | [[:d:Q564576|Q564576]] | 0 | | [[Annapurna III]] | | |- | style='text-align:right'| 237 | [[:d:Q527197|Q527197]] | 0 | | [[Kangtega]] | | |- | style='text-align:right'| 238 | [[:d:Q451697|Q451697]] | 0 | | [[आमा दब्लम हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 239 | [[:d:Q449534|Q449534]] | 0 | | [[Annapurna II]] | | |- | style='text-align:right'| 240 | [[:d:Q448932|Q448932]] | 0 | | [[Cho Polu]] | | |- | style='text-align:right'| 241 | [[:d:Q389456|Q389456]] | 0 | | [[Cholatse]] | | |- | style='text-align:right'| 242 | [[:d:Q379143|Q379143]] | 0 | | [[Baruntse]] | | |- | style='text-align:right'| 243 | [[:d:Q170089|Q170089]] | 0 | | [[चोयु हिमाल]] | | नेपाल र चीनको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको छैठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 244 | [[:d:Q170070|Q170070]] | 0 | | [[मनास्लु हिमाल]] | | आठ-हजारी र नेपालमा अवस्थित पृथ्वीको आठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 245 | [[:d:Q169986|Q169986]] | 0 | | [[मकालु हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 246 | [[:d:Q168702|Q168702]] | 0 | | [[ल्होत्से हिमाल|लहोत्से]] | | नेपाल र तिब्बतको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको चौथो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 247 | [[:d:Q165440|Q165440]] | 0 | | [[धौलागिरि हिमाल|धौलागिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 248 | [[:d:Q82019|Q82019]] | 0 | | [[कञ्चनजङ्घा हिमाल]] | | नेपाल र भारतमा अवस्थित पृथ्वीको तेस्रो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 249 | [[:d:Q513|Q513]] | 0 | | [[सगरमाथा]] | | विश्वको सबैभन्दा उच्च हिमाल |} |sparql=SELECT ?item ?qid (GROUP_CONCAT(CONCAT("[",str(?sitelink)," ", ?lang,"]"); separator=", ") as ?wp) (COUNT(distinct ?sitelink) as ?count) WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q8502 . ?item wdt:P17 wd:Q837 . BIND(xsd:integer(STRAFTER(str(?item), "Q")) AS ?qid) . } GROUP BY ?item ?qid ORDER BY DESC(?qid) LIMIT 5000 |columns=number:#,item:Wikidata<br>item,?count:lang,?wp:WP,label:mountain,P1476:original title,description |links=red }} {| class='wikitable sortable' ! # ! Wikidata<br>item ! lang ! WP ! mountain ! original title ! description |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q137971685|Q137971685]] | 0 | | [[Pāniyo Tāpā]] | | |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q135930803|Q135930803]] | 0 | | [[Changdi]] | | |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q135286570|Q135286570]] | 0 | | [[Amotsang]] | | |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q134600289|Q134600289]] | 0 | | [[Shalbachum]] | | |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q134513933|Q134513933]] | 0 | | [[Chulu East]] | | |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q134454728|Q134454728]] | 0 | | [[Pikey Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q134044709|Q134044709]] | 0 | | [[Arakam Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q131299040|Q131299040]] | 0 | | [[Bhalu Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q131288401|Q131288401]] | 0 | | [[Phungi]] | | |- | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q130373062|Q130373062]] | 0 | | [[Nupla]] | | |- | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q130266608|Q130266608]] | 0 | | [[Cholo]] | | |- | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q113714118|Q113714118]] | 0 | | [[छेर्गो री]] | | लाङटाङ क्षेत्रको चुचुरो |- | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q111181569|Q111181569]] | 0 | | [[Purbung]] | | |- | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q111010303|Q111010303]] | 0 | | [[Ponggen Dopku]] | | |- | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q110216295|Q110216295]] | 0 | | [[Pāṅkāyāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q110215902|Q110215902]] | 0 | | [[Syānāṭh]] | | |- | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q110214946|Q110214946]] | 0 | | [[Chhimi̇̄maru Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q110214098|Q110214098]] | 0 | | [[Mugu Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q110213191|Q110213191]] | 0 | | [[Dābsāl Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q110213110|Q110213110]] | 0 | | [[Muga Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q110212876|Q110212876]] | 0 | | [[Ītiṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q110212798|Q110212798]] | 0 | | [[Nisiṅyāṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q110212591|Q110212591]] | 0 | | [[Jhoṅpālā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q110212401|Q110212401]] | 0 | | [[Chhāliṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q110212346|Q110212346]] | 0 | | [[Nāgpi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q110212292|Q110212292]] | 0 | | [[Kuldum Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q110210673|Q110210673]] | 0 | | [[Rolājen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q110210663|Q110210663]] | 0 | | [[Yulkoṅmā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q110210158|Q110210158]] | 0 | | [[Maksyā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q110209814|Q110209814]] | 0 | | [[Sertojen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q106556789|Q106556789]] | 0 | | [[Chergori]] | | Mountain in Nepal |- | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q105724355|Q105724355]] | 0 | | [[Amphu Middle]] | | |- | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q65395645|Q65395645]] | 0 | | [[चङ्खेली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q65040223|Q65040223]] | 0 | | [[Nupla Khang]] | | |- | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q56305304|Q56305304]] | 0 | | [[Phurbi Chhyachu]] | | |- | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q56305107|Q56305107]] | 0 | | [[Gangchenpo]] | | |- | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q56293740|Q56293740]] | 0 | | [[Nangpai Gosum II]] | | |- | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q34865940|Q34865940]] | 0 | | [[Chang Samarphu]] | | |- | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q31654397|Q31654397]] | 0 | | [[Ṭapalḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q31654287|Q31654287]] | 0 | | [[Urkiṅ Kāṅgāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q31654163|Q31654163]] | 0 | | [[Panchpokhari̇̄ Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q31654146|Q31654146]] | 0 | | [[Liṅsin Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q31654130|Q31654130]] | 0 | | [[Dorje Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q31654114|Q31654114]] | 0 | | [[Kāṅālā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q31653927|Q31653927]] | 0 | | [[Rināmo Hill]] | | |- | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q31653912|Q31653912]] | 0 | | [[Lāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q31653883|Q31653883]] | 0 | | [[Kālo Pokhari̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q31653757|Q31653757]] | 0 | | [[Lumbo Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q31653558|Q31653558]] | 0 | | [[Liṅsiṅ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q31653417|Q31653417]] | 0 | | [[Yubrā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q31653402|Q31653402]] | 0 | | [[Pāri̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q31653353|Q31653353]] | 0 | | [[Bedāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q31653337|Q31653337]] | 0 | | [[Kālsi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q31653321|Q31653321]] | 0 | | [[Machhuwā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q31653304|Q31653304]] | 0 | | [[Gyajin Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q31653178|Q31653178]] | 0 | | [[Shivapuri Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q31653115|Q31653115]] | 0 | | [[Langtang II]] | | |- | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q31653100|Q31653100]] | 0 | | [[S Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q31653084|Q31653084]] | 0 | | [[Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q31653067|Q31653067]] | 0 | | [[N Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q31653050|Q31653050]] | 0 | | [[N Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q31652936|Q31652936]] | 0 | | [[Tirkhe Dhunga]] | | |- | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q31652921|Q31652921]] | 0 | | [[Samagoan]] | | |- | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q31652874|Q31652874]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 65 | [[:d:Q31652858|Q31652858]] | 0 | | [[Yak Gawa]] | | |- | style='text-align:right'| 66 | [[:d:Q31652842|Q31652842]] | 0 | | [[Thorungste]] | | |- | style='text-align:right'| 67 | [[:d:Q31652826|Q31652826]] | 0 | | [[Dhampus Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 68 | [[:d:Q31652811|Q31652811]] | 0 | | [[Tukuche Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 69 | [[:d:Q31652765|Q31652765]] | 0 | | [[Nilgiri]] | | |- | style='text-align:right'| 70 | [[:d:Q31652613|Q31652613]] | 0 | | [[Varaha Shikhar]] | | |- | style='text-align:right'| 71 | [[:d:Q31652396|Q31652396]] | 0 | | [[Hiūnchuli Pātan]] | | |- | style='text-align:right'| 72 | [[:d:Q31652242|Q31652242]] | 0 | | [[Lobujya West]] | | |- | style='text-align:right'| 73 | [[:d:Q31652227|Q31652227]] | 0 | | [[Loengpogang]] | | |- | style='text-align:right'| 74 | [[:d:Q31652197|Q31652197]] | 0 | | [[Mukut Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 75 | [[:d:Q31652166|Q31652166]] | 0 | | [[Bhrānge]] | | |- | style='text-align:right'| 76 | [[:d:Q31652150|Q31652150]] | 0 | | [[Pulchoki Mountain]] | | |- | style='text-align:right'| 77 | [[:d:Q30622642|Q30622642]] | 0 | | [[Paungda Danda]] | | |- | style='text-align:right'| 78 | [[:d:Q29525180|Q29525180]] | 0 | | [[खिजी थोलेदेम्बा]] | | |- | style='text-align:right'| 79 | [[:d:Q29015634|Q29015634]] | 0 | | [[पुन हिल]] | | घोरेपानी नजिकै रहेको पहाडी क्षेत्र |- | style='text-align:right'| 80 | [[:d:Q29015408|Q29015408]] | 0 | | [[Yalung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 81 | [[:d:Q29015389|Q29015389]] | 0 | | [[Tsoboje]] | | |- | style='text-align:right'| 82 | [[:d:Q28183964|Q28183964]] | 0 | | [[चन्द्रागिरी डाँडा|चन्द्रागिरी पहाड]] | | काठमाडौँ उपत्यकामा अवस्थित चन्द्रागिरी पहाड |- | style='text-align:right'| 83 | [[:d:Q26884119|Q26884119]] | 0 | | [[Nepal Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 84 | [[:d:Q25378206|Q25378206]] | 0 | | [[Rathong]] | | |- | style='text-align:right'| 85 | [[:d:Q25378204|Q25378204]] | 0 | | [[Ramthang Lho]] | | |- | style='text-align:right'| 86 | [[:d:Q24938020|Q24938020]] | 0 | | [[सिराइचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 87 | [[:d:Q21561056|Q21561056]] | 0 | | [[Kokthang]] | | |- | style='text-align:right'| 88 | [[:d:Q21000079|Q21000079]] | 0 | | [[Pemthang Karpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 89 | [[:d:Q21000062|Q21000062]] | 0 | | [[Pashuwo]] | | |- | style='text-align:right'| 90 | [[:d:Q20999992|Q20999992]] | 0 | | [[Kā̃de Hiū Chuli̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 91 | [[:d:Q20999970|Q20999970]] | 0 | | [[Honde Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 92 | [[:d:Q20999893|Q20999893]] | 0 | | [[Gurkarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 93 | [[:d:Q20999853|Q20999853]] | 0 | | [[Ghustang]] | | |- | style='text-align:right'| 94 | [[:d:Q20999752|Q20999752]] | 0 | | [[Dogari Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 95 | [[:d:Q20757649|Q20757649]] | 0 | | [[Takargo]] | | |- | style='text-align:right'| 96 | [[:d:Q20757646|Q20757646]] | 0 | | [[Thulagi Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 97 | [[:d:Q20757645|Q20757645]] | 0 | | [[Tengi Ragi Tau]] | | |- | style='text-align:right'| 98 | [[:d:Q20757644|Q20757644]] | 0 | | [[Churen Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 99 | [[:d:Q20757642|Q20757642]] | 0 | | [[Sita Chuchura]] | | |- | style='text-align:right'| 100 | [[:d:Q20757641|Q20757641]] | 0 | | [[Ramthang Chang]] | | |- | style='text-align:right'| 101 | [[:d:Q20757640|Q20757640]] | 0 | | [[Pethang Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 102 | [[:d:Q20757639|Q20757639]] | 0 | | [[Pangbuk Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 103 | [[:d:Q20757638|Q20757638]] | 0 | | [[Chumbu]] | | |- | style='text-align:right'| 104 | [[:d:Q20757637|Q20757637]] | 0 | | [[Panbari]] | | |- | style='text-align:right'| 105 | [[:d:Q20757636|Q20757636]] | 0 | | [[Ohmi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 106 | [[:d:Q20757635|Q20757635]] | 0 | | [[Nilgiri South]] | | |- | style='text-align:right'| 107 | [[:d:Q20757631|Q20757631]] | 0 | | [[Naulekh]] | | |- | style='text-align:right'| 108 | [[:d:Q20757630|Q20757630]] | 0 | | [[Nampa]] | | |- | style='text-align:right'| 109 | [[:d:Q20757629|Q20757629]] | 0 | | [[Malāṅphulāṅ]] | | |- | style='text-align:right'| 110 | [[:d:Q20757628|Q20757628]] | 0 | | [[Lunag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 111 | [[:d:Q20757627|Q20757627]] | 0 | | [[Likhu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 112 | [[:d:Q20757626|Q20757626]] | 0 | | [[Khatang]] | | |- | style='text-align:right'| 113 | [[:d:Q20757625|Q20757625]] | 0 | | [[Khangri Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 114 | [[:d:Q20757624|Q20757624]] | 0 | | [[Karyolung]] | | |- | style='text-align:right'| 115 | [[:d:Q20757623|Q20757623]] | 0 | | [[Kang Nachugo]] | | |- | style='text-align:right'| 116 | [[:d:Q20757622|Q20757622]] | 0 | | [[Janak Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 117 | [[:d:Q20757621|Q20757621]] | 0 | | [[Hungchi]] | | |- | style='text-align:right'| 118 | [[:d:Q20757620|Q20757620]] | 0 | | [[Annapurna IV]] | | |- | style='text-align:right'| 119 | [[:d:Q20757619|Q20757619]] | 0 | | [[Gurja Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 120 | [[:d:Q20757618|Q20757618]] | 0 | | [[Drangnag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 121 | [[:d:Q20757617|Q20757617]] | 0 | | [[Chukyima Go]] | | |- | style='text-align:right'| 122 | [[:d:Q20757616|Q20757616]] | 0 | | [[Chhukung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 123 | [[:d:Q20757615|Q20757615]] | 0 | | [[Cheo Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 124 | [[:d:Q20757614|Q20757614]] | 0 | | [[Bobaye]] | | |- | style='text-align:right'| 125 | [[:d:Q20757611|Q20757611]] | 0 | | [[Jobo Rinjang]] | | |- | style='text-align:right'| 126 | [[:d:Q20754005|Q20754005]] | 0 | | [[Kangchungtse]] | | |- | style='text-align:right'| 127 | [[:d:Q20748056|Q20748056]] | 0 | | [[Shar Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 128 | [[:d:Q20616450|Q20616450]] | 0 | | [[Æртыккаг мæсыг]] | | |- | style='text-align:right'| 129 | [[:d:Q20191208|Q20191208]] | 0 | | [[Ratna Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 130 | [[:d:Q20191203|Q20191203]] | 0 | | [[Ramdung Go]] | | |- | style='text-align:right'| 131 | [[:d:Q20191196|Q20191196]] | 0 | | [[Putrun Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 132 | [[:d:Q20191193|Q20191193]] | 0 | | [[Purkung]] | | |- | style='text-align:right'| 133 | [[:d:Q20191165|Q20191165]] | 0 | | [[Pharilapcha]] | | |- | style='text-align:right'| 134 | [[:d:Q20191139|Q20191139]] | 0 | | [[Parchamo]] | | |- | style='text-align:right'| 135 | [[:d:Q20191069|Q20191069]] | 0 | | [[Moditse]] | | |- | style='text-align:right'| 136 | [[:d:Q20191022|Q20191022]] | 0 | | [[Lugula Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 137 | [[:d:Q20191017|Q20191017]] | 0 | | [[Loenpo Gang]] | | |- | style='text-align:right'| 138 | [[:d:Q20190992|Q20190992]] | 0 | | [[Langpo]] | | |- | style='text-align:right'| 139 | [[:d:Q20190988|Q20190988]] | 0 | | [[Lamjung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 140 | [[:d:Q20190980|Q20190980]] | 0 | | [[Kyajo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 141 | [[:d:Q20190961|Q20190961]] | 0 | | [[Kubi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 142 | [[:d:Q20190945|Q20190945]] | 0 | | [[Kongma Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 143 | [[:d:Q20190930|Q20190930]] | 0 | | [[Khumjungar Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 144 | [[:d:Q20190829|Q20190829]] | 0 | | [[Drohmo]] | | |- | style='text-align:right'| 145 | [[:d:Q20190813|Q20190813]] | 0 | | [[Chhiv Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 146 | [[:d:Q20190811|Q20190811]] | 0 | | [[Chekigo]] | | |- | style='text-align:right'| 147 | [[:d:Q20190801|Q20190801]] | 0 | | [[Boktoh]] | | |- | style='text-align:right'| 148 | [[:d:Q20190791|Q20190791]] | 0 | | [[Annapurna South]] | | |- | style='text-align:right'| 149 | [[:d:Q20164740|Q20164740]] | 0 | | [[Tengkangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 150 | [[:d:Q19946260|Q19946260]] | 0 | | [[Himlung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 151 | [[:d:Q19946258|Q19946258]] | 0 | | [[Gyaji Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 152 | [[:d:Q19840548|Q19840548]] | 0 | | [[Pangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 153 | [[:d:Q19708581|Q19708581]] | 0 | | [[Phole]] | | |- | style='text-align:right'| 154 | [[:d:Q19707019|Q19707019]] | 0 | | [[Mera South]] | | |- | style='text-align:right'| 155 | [[:d:Q19707013|Q19707013]] | 0 | | [[Mera North]] | | |- | style='text-align:right'| 156 | [[:d:Q19707006|Q19707006]] | 0 | | [[Mera Central]] | | |- | style='text-align:right'| 157 | [[:d:Q19682550|Q19682550]] | 0 | | [[मालिका धुरी]] | | |- | style='text-align:right'| 158 | [[:d:Q19605854|Q19605854]] | 0 | | [[Kubi Gangri]] | | |- | style='text-align:right'| 159 | [[:d:Q19459405|Q19459405]] | 0 | | [[Kanjiroba]] | | |- | style='text-align:right'| 160 | [[:d:Q19457611|Q19457611]] | 0 | | [[चाङ्ला हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 161 | [[:d:Q19298140|Q19298140]] | 0 | | [[Pabil]] | | |- | style='text-align:right'| 162 | [[:d:Q19297118|Q19297118]] | 0 | | [[Naya Kanga]] | | |- | style='text-align:right'| 163 | [[:d:Q19288849|Q19288849]] | 0 | | [[Langtang Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 164 | [[:d:Q19288846|Q19288846]] | 0 | | [[Langshisa Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 165 | [[:d:Q19287915|Q19287915]] | 0 | | [[Kimshung]] | | |- | style='text-align:right'| 166 | [[:d:Q19283615|Q19283615]] | 0 | | [[Gangchempo]] | | |- | style='text-align:right'| 167 | [[:d:Q18456156|Q18456156]] | 0 | | [[Tashi Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 168 | [[:d:Q18388748|Q18388748]] | 0 | | [[Pisang Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 169 | [[:d:Q18088708|Q18088708]] | 0 | | [[Mardi Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 170 | [[:d:Q16968920|Q16968920]] | 0 | | [[Kanjiroba Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 171 | [[:d:Q16901410|Q16901410]] | 0 | | [[Tenzing Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 172 | [[:d:Q16466024|Q16466024]] | 0 | | [[अन्नपूर्ण|अन्नपूर्ण हिमाल]] | | विश्वको १०औँ अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 173 | [[:d:Q14227691|Q14227691]] | 0 | | [[नुम्बुर]] | | |- | style='text-align:right'| 174 | [[:d:Q13423903|Q13423903]] | 0 | | [[Talung]] | | |- | style='text-align:right'| 175 | [[:d:Q11887046|Q11887046]] | 0 | | [[Peak 41]] | | |- | style='text-align:right'| 176 | [[:d:Q11876134|Q11876134]] | 0 | | [[Lobuche East]] | | |- | style='text-align:right'| 177 | [[:d:Q11873899|Q11873899]] | 0 | | [[Kyashar]] | | |- | style='text-align:right'| 178 | [[:d:Q11871253|Q11871253]] | 0 | | [[Khabur]] | | |- | style='text-align:right'| 179 | [[:d:Q11752821|Q11752821]] | 0 | | [[लाङटाङ री]] | | |- | style='text-align:right'| 180 | [[:d:Q11237699|Q11237699]] | 0 | | [[Lhotse Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 181 | [[:d:Q9268113|Q9268113]] | 0 | | [[गिम्मीगेला चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 182 | [[:d:Q8523483|Q8523483]] | 0 | | [[Nirekha]] | | |- | style='text-align:right'| 183 | [[:d:Q7403706|Q7403706]] | 0 | | [[Salasungo]] | | |- | style='text-align:right'| 184 | [[:d:Q7402481|Q7402481]] | 0 | | [[साइपाल हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 185 | [[:d:Q7089926|Q7089926]] | 0 | | [[Ombigaichan]] | | |- | style='text-align:right'| 186 | [[:d:Q6991183|Q6991183]] | 0 | | [[Nemjung]] | | |- | style='text-align:right'| 187 | [[:d:Q6620670|Q6620670]] | 0 | | [[Singu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 188 | [[:d:Q6448208|Q6448208]] | 0 | | [[Kusum Kanguru]] | | |- | style='text-align:right'| 189 | [[:d:Q6429186|Q6429186]] | 0 | | [[Kongde Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 190 | [[:d:Q5520839|Q5520839]] | 0 | | [[Ganesh NW]] | | |- | style='text-align:right'| 191 | [[:d:Q5409093|Q5409093]] | 0 | | [[Lobuche West]] | | |- | style='text-align:right'| 192 | [[:d:Q5304983|Q5304983]] | 0 | | [[Dragmarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 193 | [[:d:Q5069463|Q5069463]] | 0 | | [[Chamar]] | | |- | style='text-align:right'| 194 | [[:d:Q4840748|Q4840748]] | 0 | | [[बेडेन पावेल शिखर]] | | |- | style='text-align:right'| 195 | [[:d:Q4779782|Q4779782]] | 0 | | [[अपी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 196 | [[:d:Q4536616|Q4536616]] | 0 | | [[Yakawa Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 197 | [[:d:Q4517942|Q4517942]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 198 | [[:d:Q4312814|Q4312814]] | 0 | | [[नङपाई हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 199 | [[:d:Q4221152|Q4221152]] | 0 | | [[किराँतचुली|किरात चुली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 200 | [[:d:Q4217498|Q4217498]] | 0 | | [[Khatung Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 201 | [[:d:Q4141286|Q4141286]] | 0 | | [[गोक्यो रि]] | | |- | style='text-align:right'| 202 | [[:d:Q4135266|Q4135266]] | 0 | | [[निलगिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 203 | [[:d:Q4134792|Q4134792]] | 0 | | [[Khartaphu]] | | |- | style='text-align:right'| 204 | [[:d:Q3695952|Q3695952]] | 0 | | [[Yala Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 205 | [[:d:Q3695902|Q3695902]] | 0 | | [[Tharpu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 206 | [[:d:Q3695890|Q3695890]] | 0 | | [[Dorje Lhakpa]] | | |- | style='text-align:right'| 207 | [[:d:Q3138689|Q3138689]] | 0 | | [[Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 208 | [[:d:Q3115880|Q3115880]] | 0 | | [[काब्रु]] | | |- | style='text-align:right'| 209 | [[:d:Q2386627|Q2386627]] | 0 | | [[Taboche]] | | |- | style='text-align:right'| 210 | [[:d:Q2143811|Q2143811]] | 0 | | [[Tilicho Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 211 | [[:d:Q1826566|Q1826566]] | 0 | | [[Lingtren]] | | |- | style='text-align:right'| 212 | [[:d:Q1754634|Q1754634]] | 0 | | [[गाडी चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 213 | [[:d:Q1740694|Q1740694]] | 0 | | [[Mount Khumbila]] | | |- | style='text-align:right'| 214 | [[:d:Q1723728|Q1723728]] | 0 | | [[Kangbachen]] | | |- | style='text-align:right'| 215 | [[:d:Q1718389|Q1718389]] | 0 | | [[Kang Guru]] | | |- | style='text-align:right'| 216 | [[:d:Q1551402|Q1551402]] | 0 | | [[लाङटाङ लिरुङ]] | | लाङटाङ हिमालको सर्वोच्च शिखर |- | style='text-align:right'| 217 | [[:d:Q1526943|Q1526943]] | 0 | | [[Peak 38]] | | |- | style='text-align:right'| 218 | [[:d:Q1511454|Q1511454]] | 0 | | [[काला पत्थर]] | | |- | style='text-align:right'| 219 | [[:d:Q1496289|Q1496289]] | 0 | | [[गौरीशङ्कर हिमाल|गौरीशंकर हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 220 | [[:d:Q1441337|Q1441337]] | 0 | | [[मेरा पिक]] | | |- | style='text-align:right'| 221 | [[:d:Q1429708|Q1429708]] | 0 | | [[Num Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 222 | [[:d:Q1410514|Q1410514]] | 0 | | [[थम्सेर्कु]] | | |- | style='text-align:right'| 223 | [[:d:Q1377280|Q1377280]] | 0 | | [[Putha Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 224 | [[:d:Q1291226|Q1291226]] | 0 | | [[Lobuche]] | | |- | style='text-align:right'| 225 | [[:d:Q1237414|Q1237414]] | 0 | | [[कुम्भकर्ण हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 226 | [[:d:Q1207614|Q1207614]] | 0 | | [[Dhaulagiri II]] | | |- | style='text-align:right'| 227 | [[:d:Q1145646|Q1145646]] | 0 | | [[हिमालचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 228 | [[:d:Q1139538|Q1139538]] | 0 | | [[नुबचे|नुप्त्से]] | | |- | style='text-align:right'| 229 | [[:d:Q1137644|Q1137644]] | 0 | | [[पुमोरी]] | | |- | style='text-align:right'| 230 | [[:d:Q1133863|Q1133863]] | 0 | | [[गङ्गापूर्ण]] | | |- | style='text-align:right'| 231 | [[:d:Q1060898|Q1060898]] | 0 | | [[चामलाङ हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 232 | [[:d:Q1051394|Q1051394]] | 0 | | [[माछापुच्छ्रे हिमाल]] | | माछाको पुच्छर जस्तो देखिने एक हिमाल |- | style='text-align:right'| 233 | [[:d:Q968606|Q968606]] | 0 | | [[Pokalde]] | | |- | style='text-align:right'| 234 | [[:d:Q619781|Q619781]] | 0 | | [[इम्जा छे]] | | |- | style='text-align:right'| 235 | [[:d:Q582128|Q582128]] | 0 | | [[ग्याचुङ काङ]] | | |- | style='text-align:right'| 236 | [[:d:Q564576|Q564576]] | 0 | | [[Annapurna III]] | | |- | style='text-align:right'| 237 | [[:d:Q527197|Q527197]] | 0 | | [[Kangtega]] | | |- | style='text-align:right'| 238 | [[:d:Q451697|Q451697]] | 0 | | [[आमा दब्लम हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 239 | [[:d:Q449534|Q449534]] | 0 | | [[Annapurna II]] | | |- | style='text-align:right'| 240 | [[:d:Q448932|Q448932]] | 0 | | [[Cho Polu]] | | |- | style='text-align:right'| 241 | [[:d:Q389456|Q389456]] | 0 | | [[Cholatse]] | | |- | style='text-align:right'| 242 | [[:d:Q379143|Q379143]] | 0 | | [[Baruntse]] | | |- | style='text-align:right'| 243 | [[:d:Q170089|Q170089]] | 0 | | [[चोयु हिमाल]] | | नेपाल र चीनको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको छैठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 244 | [[:d:Q170070|Q170070]] | 0 | | [[मनास्लु हिमाल]] | | आठ-हजारी र नेपालमा अवस्थित पृथ्वीको आठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 245 | [[:d:Q169986|Q169986]] | 0 | | [[मकालु हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 246 | [[:d:Q168702|Q168702]] | 0 | | [[ल्होत्से हिमाल|लहोत्से]] | | नेपाल र तिब्बतको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको चौथो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 247 | [[:d:Q165440|Q165440]] | 0 | | [[धौलागिरि हिमाल|धौलागिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 248 | [[:d:Q82019|Q82019]] | 0 | | [[कञ्चनजङ्घा हिमाल]] | | नेपाल र भारतमा अवस्थित पृथ्वीको तेस्रो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 249 | [[:d:Q513|Q513]] | 0 | | [[सगरमाथा]] | | विश्वको सबैभन्दा उच्च हिमाल |} |sparql=SELECT ?item ?qid (GROUP_CONCAT(CONCAT("[",str(?sitelink)," ", ?lang,"]"); separator=", ") as ?wp) (COUNT(distinct ?sitelink) as ?count) WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q8502 . ?item wdt:P17 wd:Q837 . BIND(xsd:integer(STRAFTER(str(?item), "Q")) AS ?qid) . } GROUP BY ?item ?qid ORDER BY DESC(?qid) LIMIT 5000 |columns=number:#,item:Wikidata<br>item,?count:lang,?wp:WP,label:mountain,P1476:original title,description |links=red }} {| class='wikitable sortable' ! # ! Wikidata<br>item ! lang ! WP ! mountain ! original title ! description |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q135930803|Q135930803]] | 0 | | [[Changdi]] | | |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q135286570|Q135286570]] | 0 | | [[Amotsang]] | | |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q134600289|Q134600289]] | 0 | | [[Shalbachum]] | | |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q134513933|Q134513933]] | 0 | | [[Chulu East]] | | |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q134454728|Q134454728]] | 0 | | [[Pikey Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q134044709|Q134044709]] | 0 | | [[Arakam Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q131299040|Q131299040]] | 0 | | [[Bhalu Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q131288401|Q131288401]] | 0 | | [[Phungi]] | | |- | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q130373062|Q130373062]] | 0 | | [[Nupla]] | | |- | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q130266608|Q130266608]] | 0 | | [[Cholo]] | | |- | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q113714118|Q113714118]] | 0 | | [[छेर्गो री]] | | लाङटाङ क्षेत्रको चुचुरो |- | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q111181569|Q111181569]] | 0 | | [[Purbung]] | | |- | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q111010303|Q111010303]] | 0 | | [[Ponggen Dopku]] | | |- | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q110216295|Q110216295]] | 0 | | [[Pāṅkāyāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q110215902|Q110215902]] | 0 | | [[Syānāṭh]] | | |- | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q110214946|Q110214946]] | 0 | | [[Chhimi̇̄maru Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q110214098|Q110214098]] | 0 | | [[Mugu Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q110213191|Q110213191]] | 0 | | [[Dābsāl Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q110213110|Q110213110]] | 0 | | [[Muga Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q110212876|Q110212876]] | 0 | | [[Ītiṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q110212798|Q110212798]] | 0 | | [[Nisiṅyāṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q110212591|Q110212591]] | 0 | | [[Jhoṅpālā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q110212401|Q110212401]] | 0 | | [[Chhāliṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q110212346|Q110212346]] | 0 | | [[Nāgpi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q110212292|Q110212292]] | 0 | | [[Kuldum Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q110210673|Q110210673]] | 0 | | [[Rolājen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q110210663|Q110210663]] | 0 | | [[Yulkoṅmā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q110210158|Q110210158]] | 0 | | [[Maksyā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q110209814|Q110209814]] | 0 | | [[Sertojen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q106556789|Q106556789]] | 0 | | [[Chergori]] | | Mountain in Nepal |- | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q105724355|Q105724355]] | 0 | | [[Amphu Middle]] | | |- | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q65395645|Q65395645]] | 0 | | [[चङ्खेली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q65040223|Q65040223]] | 0 | | [[Nupla Khang]] | | |- | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q56305304|Q56305304]] | 0 | | [[Phurbi Chhyachu]] | | |- | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q56305107|Q56305107]] | 0 | | [[Gangchenpo]] | | |- | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q56293740|Q56293740]] | 0 | | [[Nangpai Gosum II]] | | |- | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q34865940|Q34865940]] | 0 | | [[Chang Samarphu]] | | |- | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q31654397|Q31654397]] | 0 | | [[Ṭapalḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q31654287|Q31654287]] | 0 | | [[Urkiṅ Kāṅgāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q31654163|Q31654163]] | 0 | | [[Panchpokhari̇̄ Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q31654146|Q31654146]] | 0 | | [[Liṅsin Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q31654130|Q31654130]] | 0 | | [[Dorje Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q31654114|Q31654114]] | 0 | | [[Kāṅālā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q31653927|Q31653927]] | 0 | | [[Rināmo Hill]] | | |- | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q31653912|Q31653912]] | 0 | | [[Lāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q31653883|Q31653883]] | 0 | | [[Kālo Pokhari̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q31653757|Q31653757]] | 0 | | [[Lumbo Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q31653558|Q31653558]] | 0 | | [[Liṅsiṅ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q31653417|Q31653417]] | 0 | | [[Yubrā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q31653402|Q31653402]] | 0 | | [[Pāri̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q31653353|Q31653353]] | 0 | | [[Bedāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q31653337|Q31653337]] | 0 | | [[Kālsi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q31653321|Q31653321]] | 0 | | [[Machhuwā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q31653304|Q31653304]] | 0 | | [[Gyajin Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q31653178|Q31653178]] | 0 | | [[Shivapuri Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q31653115|Q31653115]] | 0 | | [[Langtang II]] | | |- | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q31653100|Q31653100]] | 0 | | [[S Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q31653084|Q31653084]] | 0 | | [[Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q31653067|Q31653067]] | 0 | | [[N Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q31653050|Q31653050]] | 0 | | [[N Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q31652936|Q31652936]] | 0 | | [[Tirkhe Dhunga]] | | |- | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q31652921|Q31652921]] | 0 | | [[Samagoan]] | | |- | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q31652874|Q31652874]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q31652858|Q31652858]] | 0 | | [[Yak Gawa]] | | |- | style='text-align:right'| 65 | [[:d:Q31652842|Q31652842]] | 0 | | [[Thorungste]] | | |- | style='text-align:right'| 66 | [[:d:Q31652826|Q31652826]] | 0 | | [[Dhampus Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 67 | [[:d:Q31652811|Q31652811]] | 0 | | [[Tukuche Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 68 | [[:d:Q31652765|Q31652765]] | 0 | | [[Nilgiri]] | | |- | style='text-align:right'| 69 | [[:d:Q31652613|Q31652613]] | 0 | | [[Varaha Shikhar]] | | |- | style='text-align:right'| 70 | [[:d:Q31652396|Q31652396]] | 0 | | [[Hiūnchuli Pātan]] | | |- | style='text-align:right'| 71 | [[:d:Q31652242|Q31652242]] | 0 | | [[Lobujya West]] | | |- | style='text-align:right'| 72 | [[:d:Q31652227|Q31652227]] | 0 | | [[Loengpogang]] | | |- | style='text-align:right'| 73 | [[:d:Q31652197|Q31652197]] | 0 | | [[Mukut Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 74 | [[:d:Q31652166|Q31652166]] | 0 | | [[Bhrānge]] | | |- | style='text-align:right'| 75 | [[:d:Q31652150|Q31652150]] | 0 | | [[Pulchoki Mountain]] | | |- | style='text-align:right'| 76 | [[:d:Q30622642|Q30622642]] | 0 | | [[Paungda Danda]] | | |- | style='text-align:right'| 77 | [[:d:Q29525180|Q29525180]] | 0 | | [[खिजी थोलेदेम्बा]] | | |- | style='text-align:right'| 78 | [[:d:Q29015634|Q29015634]] | 0 | | [[पुन हिल]] | | घोरेपानी नजिकै रहेको पहाडी क्षेत्र |- | style='text-align:right'| 79 | [[:d:Q29015408|Q29015408]] | 0 | | [[Yalung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 80 | [[:d:Q29015389|Q29015389]] | 0 | | [[Tsoboje]] | | |- | style='text-align:right'| 81 | [[:d:Q28183964|Q28183964]] | 0 | | [[चन्द्रागिरी डाँडा|चन्द्रागिरी पहाड]] | | काठमाडौँ उपत्यकामा अवस्थित चन्द्रागिरी पहाड |- | style='text-align:right'| 82 | [[:d:Q26884119|Q26884119]] | 0 | | [[Nepal Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 83 | [[:d:Q25378206|Q25378206]] | 0 | | [[Rathong]] | | |- | style='text-align:right'| 84 | [[:d:Q25378204|Q25378204]] | 0 | | [[Ramthang Lho]] | | |- | style='text-align:right'| 85 | [[:d:Q24938020|Q24938020]] | 0 | | [[सिराइचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 86 | [[:d:Q21561056|Q21561056]] | 0 | | [[Kokthang]] | | |- | style='text-align:right'| 87 | [[:d:Q21000079|Q21000079]] | 0 | | [[Pemthang Karpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 88 | [[:d:Q21000062|Q21000062]] | 0 | | [[Pashuwo]] | | |- | style='text-align:right'| 89 | [[:d:Q20999992|Q20999992]] | 0 | | [[Kā̃de Hiū Chuli̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 90 | [[:d:Q20999970|Q20999970]] | 0 | | [[Honde Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 91 | [[:d:Q20999893|Q20999893]] | 0 | | [[Gurkarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 92 | [[:d:Q20999853|Q20999853]] | 0 | | [[Ghustang]] | | |- | style='text-align:right'| 93 | [[:d:Q20999752|Q20999752]] | 0 | | [[Dogari Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 94 | [[:d:Q20757649|Q20757649]] | 0 | | [[Takargo]] | | |- | style='text-align:right'| 95 | [[:d:Q20757646|Q20757646]] | 0 | | [[Thulagi Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 96 | [[:d:Q20757645|Q20757645]] | 0 | | [[Tengi Ragi Tau]] | | |- | style='text-align:right'| 97 | [[:d:Q20757644|Q20757644]] | 0 | | [[Churen Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 98 | [[:d:Q20757642|Q20757642]] | 0 | | [[Sita Chuchura]] | | |- | style='text-align:right'| 99 | [[:d:Q20757641|Q20757641]] | 0 | | [[Ramthang Chang]] | | |- | style='text-align:right'| 100 | [[:d:Q20757640|Q20757640]] | 0 | | [[Pethang Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 101 | [[:d:Q20757639|Q20757639]] | 0 | | [[Pangbuk Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 102 | [[:d:Q20757638|Q20757638]] | 0 | | [[Chumbu]] | | |- | style='text-align:right'| 103 | [[:d:Q20757637|Q20757637]] | 0 | | [[Panbari]] | | |- | style='text-align:right'| 104 | [[:d:Q20757636|Q20757636]] | 0 | | [[Ohmi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 105 | [[:d:Q20757635|Q20757635]] | 0 | | [[Nilgiri South]] | | |- | style='text-align:right'| 106 | [[:d:Q20757631|Q20757631]] | 0 | | [[Naulekh]] | | |- | style='text-align:right'| 107 | [[:d:Q20757630|Q20757630]] | 0 | | [[Nampa]] | | |- | style='text-align:right'| 108 | [[:d:Q20757629|Q20757629]] | 0 | | [[Malāṅphulāṅ]] | | |- | style='text-align:right'| 109 | [[:d:Q20757628|Q20757628]] | 0 | | [[Lunag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 110 | [[:d:Q20757627|Q20757627]] | 0 | | [[Likhu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 111 | [[:d:Q20757626|Q20757626]] | 0 | | [[Khatang]] | | |- | style='text-align:right'| 112 | [[:d:Q20757625|Q20757625]] | 0 | | [[Khangri Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 113 | [[:d:Q20757624|Q20757624]] | 0 | | [[Karyolung]] | | |- | style='text-align:right'| 114 | [[:d:Q20757623|Q20757623]] | 0 | | [[Kang Nachugo]] | | |- | style='text-align:right'| 115 | [[:d:Q20757622|Q20757622]] | 0 | | [[Janak Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 116 | [[:d:Q20757621|Q20757621]] | 0 | | [[Hungchi]] | | |- | style='text-align:right'| 117 | [[:d:Q20757620|Q20757620]] | 0 | | [[Annapurna IV]] | | |- | style='text-align:right'| 118 | [[:d:Q20757619|Q20757619]] | 0 | | [[Gurja Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 119 | [[:d:Q20757618|Q20757618]] | 0 | | [[Drangnag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 120 | [[:d:Q20757617|Q20757617]] | 0 | | [[Chukyima Go]] | | |- | style='text-align:right'| 121 | [[:d:Q20757616|Q20757616]] | 0 | | [[Chhukung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 122 | [[:d:Q20757615|Q20757615]] | 0 | | [[Cheo Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 123 | [[:d:Q20757614|Q20757614]] | 0 | | [[Bobaye]] | | |- | style='text-align:right'| 124 | [[:d:Q20757611|Q20757611]] | 0 | | [[Jobo Rinjang]] | | |- | style='text-align:right'| 125 | [[:d:Q20754005|Q20754005]] | 0 | | [[Kangchungtse]] | | |- | style='text-align:right'| 126 | [[:d:Q20748056|Q20748056]] | 0 | | [[Shar Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 127 | [[:d:Q20616450|Q20616450]] | 0 | | [[Æртыккаг мæсыг]] | | |- | style='text-align:right'| 128 | [[:d:Q20191208|Q20191208]] | 0 | | [[Ratna Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 129 | [[:d:Q20191203|Q20191203]] | 0 | | [[Ramdung Go]] | | |- | style='text-align:right'| 130 | [[:d:Q20191196|Q20191196]] | 0 | | [[Putrun Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 131 | [[:d:Q20191193|Q20191193]] | 0 | | [[Purkung]] | | |- | style='text-align:right'| 132 | [[:d:Q20191165|Q20191165]] | 0 | | [[Pharilapcha]] | | |- | style='text-align:right'| 133 | [[:d:Q20191139|Q20191139]] | 0 | | [[Parchamo]] | | |- | style='text-align:right'| 134 | [[:d:Q20191069|Q20191069]] | 0 | | [[Moditse]] | | |- | style='text-align:right'| 135 | [[:d:Q20191022|Q20191022]] | 0 | | [[Lugula Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 136 | [[:d:Q20191017|Q20191017]] | 0 | | [[Loenpo Gang]] | | |- | style='text-align:right'| 137 | [[:d:Q20190992|Q20190992]] | 0 | | [[Langpo]] | | |- | style='text-align:right'| 138 | [[:d:Q20190988|Q20190988]] | 0 | | [[Lamjung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 139 | [[:d:Q20190980|Q20190980]] | 0 | | [[Kyajo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 140 | [[:d:Q20190961|Q20190961]] | 0 | | [[Kubi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 141 | [[:d:Q20190945|Q20190945]] | 0 | | [[Kongma Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 142 | [[:d:Q20190930|Q20190930]] | 0 | | [[Khumjungar Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 143 | [[:d:Q20190829|Q20190829]] | 0 | | [[Drohmo]] | | |- | style='text-align:right'| 144 | [[:d:Q20190813|Q20190813]] | 0 | | [[Chhiv Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 145 | [[:d:Q20190811|Q20190811]] | 0 | | [[Chekigo]] | | |- | style='text-align:right'| 146 | [[:d:Q20190801|Q20190801]] | 0 | | [[Boktoh]] | | |- | style='text-align:right'| 147 | [[:d:Q20190791|Q20190791]] | 0 | | [[Annapurna South]] | | |- | style='text-align:right'| 148 | [[:d:Q20164740|Q20164740]] | 0 | | [[Tengkangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 149 | [[:d:Q19946260|Q19946260]] | 0 | | [[Himlung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 150 | [[:d:Q19946258|Q19946258]] | 0 | | [[Gyaji Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 151 | [[:d:Q19840548|Q19840548]] | 0 | | [[Pangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 152 | [[:d:Q19708581|Q19708581]] | 0 | | [[Phole]] | | |- | style='text-align:right'| 153 | [[:d:Q19707019|Q19707019]] | 0 | | [[Mera South]] | | |- | style='text-align:right'| 154 | [[:d:Q19707013|Q19707013]] | 0 | | [[Mera North]] | | |- | style='text-align:right'| 155 | [[:d:Q19707006|Q19707006]] | 0 | | [[Mera Central]] | | |- | style='text-align:right'| 156 | [[:d:Q19682550|Q19682550]] | 0 | | [[मालिका धुरी]] | | |- | style='text-align:right'| 157 | [[:d:Q19605854|Q19605854]] | 0 | | [[Kubi Gangri]] | | |- | style='text-align:right'| 158 | [[:d:Q19459405|Q19459405]] | 0 | | [[Kanjiroba]] | | |- | style='text-align:right'| 159 | [[:d:Q19457611|Q19457611]] | 0 | | [[चाङ्ला हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 160 | [[:d:Q19298140|Q19298140]] | 0 | | [[Pabil]] | | |- | style='text-align:right'| 161 | [[:d:Q19297118|Q19297118]] | 0 | | [[Naya Kanga]] | | |- | style='text-align:right'| 162 | [[:d:Q19288849|Q19288849]] | 0 | | [[Langtang Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 163 | [[:d:Q19288846|Q19288846]] | 0 | | [[Langshisa Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 164 | [[:d:Q19287915|Q19287915]] | 0 | | [[Kimshung]] | | |- | style='text-align:right'| 165 | [[:d:Q19283615|Q19283615]] | 0 | | [[Gangchempo]] | | |- | style='text-align:right'| 166 | [[:d:Q18456156|Q18456156]] | 0 | | [[Tashi Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 167 | [[:d:Q18388748|Q18388748]] | 0 | | [[Pisang Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 168 | [[:d:Q18088708|Q18088708]] | 0 | | [[Mardi Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 169 | [[:d:Q16968920|Q16968920]] | 0 | | [[Kanjiroba Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 170 | [[:d:Q16901410|Q16901410]] | 0 | | [[Tenzing Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 171 | [[:d:Q16466024|Q16466024]] | 0 | | [[अन्नपूर्ण|अन्नपूर्ण हिमाल]] | | विश्वको १०औँ अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 172 | [[:d:Q14227691|Q14227691]] | 0 | | [[नुम्बुर]] | | |- | style='text-align:right'| 173 | [[:d:Q13423903|Q13423903]] | 0 | | [[Talung]] | | |- | style='text-align:right'| 174 | [[:d:Q11887046|Q11887046]] | 0 | | [[Peak 41]] | | |- | style='text-align:right'| 175 | [[:d:Q11876134|Q11876134]] | 0 | | [[Lobuche East]] | | |- | style='text-align:right'| 176 | [[:d:Q11873899|Q11873899]] | 0 | | [[Kyashar]] | | |- | style='text-align:right'| 177 | [[:d:Q11871253|Q11871253]] | 0 | | [[Khabur]] | | |- | style='text-align:right'| 178 | [[:d:Q11752821|Q11752821]] | 0 | | [[लाङटाङ री]] | | |- | style='text-align:right'| 179 | [[:d:Q11237699|Q11237699]] | 0 | | [[Lhotse Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 180 | [[:d:Q9268113|Q9268113]] | 0 | | [[गिम्मीगेला चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 181 | [[:d:Q8523483|Q8523483]] | 0 | | [[Nirekha]] | | |- | style='text-align:right'| 182 | [[:d:Q7403706|Q7403706]] | 0 | | [[Salasungo]] | | |- | style='text-align:right'| 183 | [[:d:Q7402481|Q7402481]] | 0 | | [[साइपाल हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 184 | [[:d:Q7089926|Q7089926]] | 0 | | [[Ombigaichan]] | | |- | style='text-align:right'| 185 | [[:d:Q6991183|Q6991183]] | 0 | | [[Nemjung]] | | |- | style='text-align:right'| 186 | [[:d:Q6620670|Q6620670]] | 0 | | [[Singu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 187 | [[:d:Q6448208|Q6448208]] | 0 | | [[Kusum Kanguru]] | | |- | style='text-align:right'| 188 | [[:d:Q6429186|Q6429186]] | 0 | | [[Kongde Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 189 | [[:d:Q5520839|Q5520839]] | 0 | | [[Ganesh NW]] | | |- | style='text-align:right'| 190 | [[:d:Q5409093|Q5409093]] | 0 | | [[Lobuche West]] | | |- | style='text-align:right'| 191 | [[:d:Q5304983|Q5304983]] | 0 | | [[Dragmarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 192 | [[:d:Q5069463|Q5069463]] | 0 | | [[Chamar]] | | |- | style='text-align:right'| 193 | [[:d:Q4840748|Q4840748]] | 0 | | [[बेडेन पावेल शिखर]] | | |- | style='text-align:right'| 194 | [[:d:Q4779782|Q4779782]] | 0 | | [[अपी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 195 | [[:d:Q4536616|Q4536616]] | 0 | | [[Yakawa Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 196 | [[:d:Q4517942|Q4517942]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 197 | [[:d:Q4312814|Q4312814]] | 0 | | [[नङपाई हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 198 | [[:d:Q4221152|Q4221152]] | 0 | | [[किराँतचुली|किरात चुली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 199 | [[:d:Q4217498|Q4217498]] | 0 | | [[Khatung Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 200 | [[:d:Q4141286|Q4141286]] | 0 | | [[गोक्यो रि]] | | |- | style='text-align:right'| 201 | [[:d:Q4135266|Q4135266]] | 0 | | [[निलगिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 202 | [[:d:Q4134792|Q4134792]] | 0 | | [[Khartaphu]] | | |- | style='text-align:right'| 203 | [[:d:Q3695952|Q3695952]] | 0 | | [[Yala Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 204 | [[:d:Q3695902|Q3695902]] | 0 | | [[Tharpu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 205 | [[:d:Q3695890|Q3695890]] | 0 | | [[Dorje Lhakpa]] | | |- | style='text-align:right'| 206 | [[:d:Q3138689|Q3138689]] | 0 | | [[Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 207 | [[:d:Q3115880|Q3115880]] | 0 | | [[काब्रु]] | | |- | style='text-align:right'| 208 | [[:d:Q2386627|Q2386627]] | 0 | | [[Taboche]] | | |- | style='text-align:right'| 209 | [[:d:Q2143811|Q2143811]] | 0 | | [[Tilicho Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 210 | [[:d:Q1826566|Q1826566]] | 0 | | [[Lingtren]] | | |- | style='text-align:right'| 211 | [[:d:Q1754634|Q1754634]] | 0 | | [[गाडी चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 212 | [[:d:Q1740694|Q1740694]] | 0 | | [[Mount Khumbila]] | | |- | style='text-align:right'| 213 | [[:d:Q1723728|Q1723728]] | 0 | | [[Kangbachen]] | | |- | style='text-align:right'| 214 | [[:d:Q1718389|Q1718389]] | 0 | | [[Kang Guru]] | | |- | style='text-align:right'| 215 | [[:d:Q1551402|Q1551402]] | 0 | | [[लाङटाङ लिरुङ]] | | लाङटाङ हिमालको सर्वोच्च शिखर |- | style='text-align:right'| 216 | [[:d:Q1526943|Q1526943]] | 0 | | [[Peak 38]] | | |- | style='text-align:right'| 217 | [[:d:Q1511454|Q1511454]] | 0 | | [[काला पत्थर]] | | |- | style='text-align:right'| 218 | [[:d:Q1496289|Q1496289]] | 0 | | [[गौरीशङ्कर हिमाल|गौरीशंकर हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 219 | [[:d:Q1441337|Q1441337]] | 0 | | [[मेरा पिक]] | | |- | style='text-align:right'| 220 | [[:d:Q1429708|Q1429708]] | 0 | | [[Num Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 221 | [[:d:Q1410514|Q1410514]] | 0 | | [[थम्सेर्कु]] | | |- | style='text-align:right'| 222 | [[:d:Q1377280|Q1377280]] | 0 | | [[Putha Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 223 | [[:d:Q1291226|Q1291226]] | 0 | | [[Lobuche]] | | |- | style='text-align:right'| 224 | [[:d:Q1237414|Q1237414]] | 0 | | [[कुम्भकर्ण हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 225 | [[:d:Q1207614|Q1207614]] | 0 | | [[Dhaulagiri II]] | | |- | style='text-align:right'| 226 | [[:d:Q1145646|Q1145646]] | 0 | | [[हिमालचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 227 | [[:d:Q1139538|Q1139538]] | 0 | | [[नुबचे|नुप्त्से]] | | |- | style='text-align:right'| 228 | [[:d:Q1137644|Q1137644]] | 0 | | [[पुमोरी]] | | |- | style='text-align:right'| 229 | [[:d:Q1133863|Q1133863]] | 0 | | [[गङ्गापूर्ण]] | | |- | style='text-align:right'| 230 | [[:d:Q1060898|Q1060898]] | 0 | | [[चामलाङ हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 231 | [[:d:Q1051394|Q1051394]] | 0 | | [[माछापुच्छ्रे हिमाल]] | | माछाको पुच्छर जस्तो देखिने एक हिमाल |- | style='text-align:right'| 232 | [[:d:Q968606|Q968606]] | 0 | | [[Pokalde]] | | |- | style='text-align:right'| 233 | [[:d:Q619781|Q619781]] | 0 | | [[इम्जा छे]] | | |- | style='text-align:right'| 234 | [[:d:Q582128|Q582128]] | 0 | | [[ग्याचुङ काङ]] | | |- | style='text-align:right'| 235 | [[:d:Q564576|Q564576]] | 0 | | [[Annapurna III]] | | |- | style='text-align:right'| 236 | [[:d:Q527197|Q527197]] | 0 | | [[Kangtega]] | | |- | style='text-align:right'| 237 | [[:d:Q451697|Q451697]] | 0 | | [[आमा दब्लम हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 238 | [[:d:Q449534|Q449534]] | 0 | | [[Annapurna II]] | | |- | style='text-align:right'| 239 | [[:d:Q448932|Q448932]] | 0 | | [[Cho Polu]] | | |- | style='text-align:right'| 240 | [[:d:Q389456|Q389456]] | 0 | | [[Cholatse]] | | |- | style='text-align:right'| 241 | [[:d:Q379143|Q379143]] | 0 | | [[Baruntse]] | | |- | style='text-align:right'| 242 | [[:d:Q170089|Q170089]] | 0 | | [[चोयु हिमाल]] | | नेपाल र चीनको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको छैठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 243 | [[:d:Q170070|Q170070]] | 0 | | [[मनास्लु हिमाल]] | | आठ-हजारी र नेपालमा अवस्थित पृथ्वीको आठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 244 | [[:d:Q169986|Q169986]] | 0 | | [[मकालु हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 245 | [[:d:Q168702|Q168702]] | 0 | | [[ल्होत्से हिमाल|लहोत्से]] | | नेपाल र तिब्बतको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको चौथो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 246 | [[:d:Q165440|Q165440]] | 0 | | [[धौलागिरि हिमाल|धौलागिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 247 | [[:d:Q82019|Q82019]] | 0 | | [[कञ्चनजङ्घा हिमाल]] | | नेपाल र भारतमा अवस्थित पृथ्वीको तेस्रो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 248 | [[:d:Q513|Q513]] | 0 | | [[सगरमाथा]] | | विश्वको सबैभन्दा उच्च हिमाल |} |sparql=SELECT ?item ?qid (GROUP_CONCAT(CONCAT("[",str(?sitelink)," ", ?lang,"]"); separator=", ") as ?wp) (COUNT(distinct ?sitelink) as ?count) WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q8502 . ?item wdt:P17 wd:Q837 . BIND(xsd:integer(STRAFTER(str(?item), "Q")) AS ?qid) . } GROUP BY ?item ?qid ORDER BY DESC(?qid) LIMIT 5000 |columns=number:#,item:Wikidata<br>item,?count:lang,?wp:WP,label:mountain,P1476:original title,description |links=red }} {| class='wikitable sortable' ! # ! Wikidata<br>item ! lang ! WP ! mountain ! original title ! description |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q135930803|Q135930803]] | 0 | | [[Changdi]] | | |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q135286570|Q135286570]] | 0 | | [[Amotsang]] | | |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q134600289|Q134600289]] | 0 | | [[Shalbachum]] | | |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q134513933|Q134513933]] | 0 | | [[Chulu East]] | | |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q134454728|Q134454728]] | 0 | | [[Pikey Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q134044709|Q134044709]] | 0 | | [[Arakam Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q131299040|Q131299040]] | 0 | | [[Bhalu Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q131288401|Q131288401]] | 0 | | [[Phungi]] | | |- | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q130373062|Q130373062]] | 0 | | [[Nupla]] | | |- | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q130266608|Q130266608]] | 0 | | [[Cholo]] | | |- | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q113714118|Q113714118]] | 0 | | [[छेर्गो री]] | | लाङटाङ क्षेत्रको चुचुरो |- | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q111181569|Q111181569]] | 0 | | [[Purbung]] | | |- | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q111010303|Q111010303]] | 0 | | [[Ponggen Dopku]] | | |- | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q110216295|Q110216295]] | 0 | | [[Pāṅkāyāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q110215902|Q110215902]] | 0 | | [[Syānāṭh]] | | |- | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q110214946|Q110214946]] | 0 | | [[Chhimi̇̄maru Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q110214098|Q110214098]] | 0 | | [[Mugu Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q110213191|Q110213191]] | 0 | | [[Dābsāl Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q110213110|Q110213110]] | 0 | | [[Muga Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q110212876|Q110212876]] | 0 | | [[Ītiṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q110212798|Q110212798]] | 0 | | [[Nisiṅyāṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q110212591|Q110212591]] | 0 | | [[Jhoṅpālā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q110212401|Q110212401]] | 0 | | [[Chhāliṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q110212346|Q110212346]] | 0 | | [[Nāgpi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q110212292|Q110212292]] | 0 | | [[Kuldum Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q110210673|Q110210673]] | 0 | | [[Rolājen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q110210663|Q110210663]] | 0 | | [[Yulkoṅmā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q110210158|Q110210158]] | 0 | | [[Maksyā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q110209814|Q110209814]] | 0 | | [[Sertojen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q106556789|Q106556789]] | 0 | | [[Chergori]] | | Mountain in Nepal |- | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q105724355|Q105724355]] | 0 | | [[Amphu Middle]] | | |- | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q65395645|Q65395645]] | 0 | | [[चङ्खेली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q65040223|Q65040223]] | 0 | | [[Nupla Khang]] | | |- | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q56305304|Q56305304]] | 0 | | [[Phurbi Chhyachu]] | | |- | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q56305107|Q56305107]] | 0 | | [[Gangchenpo]] | | |- | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q56293740|Q56293740]] | 0 | | [[Nangpai Gosum II]] | | |- | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q34865940|Q34865940]] | 0 | | [[Chang Samarphu]] | | |- | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q31654397|Q31654397]] | 0 | | [[Ṭapalḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q31654287|Q31654287]] | 0 | | [[Urkiṅ Kāṅgāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q31654163|Q31654163]] | 0 | | [[Panchpokhari̇̄ Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q31654146|Q31654146]] | 0 | | [[Liṅsin Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q31654130|Q31654130]] | 0 | | [[Dorje Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q31654114|Q31654114]] | 0 | | [[Kāṅālā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q31653927|Q31653927]] | 0 | | [[Rināmo Hill]] | | |- | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q31653912|Q31653912]] | 0 | | [[Lāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q31653883|Q31653883]] | 0 | | [[Kālo Pokhari̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q31653757|Q31653757]] | 0 | | [[Lumbo Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q31653558|Q31653558]] | 0 | | [[Liṅsiṅ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q31653417|Q31653417]] | 0 | | [[Yubrā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q31653402|Q31653402]] | 0 | | [[Pāri̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q31653353|Q31653353]] | 0 | | [[Bedāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q31653337|Q31653337]] | 0 | | [[Kālsi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q31653321|Q31653321]] | 0 | | [[Machhuwā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q31653304|Q31653304]] | 0 | | [[Gyajin Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q31653178|Q31653178]] | 0 | | [[Shivapuri Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q31653115|Q31653115]] | 0 | | [[Langtang II]] | | |- | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q31653100|Q31653100]] | 0 | | [[S Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q31653084|Q31653084]] | 0 | | [[Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q31653067|Q31653067]] | 0 | | [[N Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q31653050|Q31653050]] | 0 | | [[N Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q31652936|Q31652936]] | 0 | | [[Tirkhe Dhunga]] | | |- | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q31652921|Q31652921]] | 0 | | [[Samagoan]] | | |- | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q31652874|Q31652874]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q31652858|Q31652858]] | 0 | | [[Yak Gawa]] | | |- | style='text-align:right'| 65 | [[:d:Q31652842|Q31652842]] | 0 | | [[Thorungste]] | | |- | style='text-align:right'| 66 | [[:d:Q31652826|Q31652826]] | 0 | | [[Dhampus Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 67 | [[:d:Q31652811|Q31652811]] | 0 | | [[Tukuche Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 68 | [[:d:Q31652765|Q31652765]] | 0 | | [[Nilgiri]] | | |- | style='text-align:right'| 69 | [[:d:Q31652613|Q31652613]] | 0 | | [[Varaha Shikhar]] | | |- | style='text-align:right'| 70 | [[:d:Q31652396|Q31652396]] | 0 | | [[Hiūnchuli Pātan]] | | |- | style='text-align:right'| 71 | [[:d:Q31652242|Q31652242]] | 0 | | [[Lobujya West]] | | |- | style='text-align:right'| 72 | [[:d:Q31652227|Q31652227]] | 0 | | [[Loengpogang]] | | |- | style='text-align:right'| 73 | [[:d:Q31652197|Q31652197]] | 0 | | [[Mukut Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 74 | [[:d:Q31652166|Q31652166]] | 0 | | [[Bhrānge]] | | |- | style='text-align:right'| 75 | [[:d:Q31652150|Q31652150]] | 0 | | [[Pulchoki Mountain]] | | |- | style='text-align:right'| 76 | [[:d:Q30622642|Q30622642]] | 0 | | [[Paungda Danda]] | | |- | style='text-align:right'| 77 | [[:d:Q29525180|Q29525180]] | 0 | | [[खिजी थोलेदेम्बा]] | | |- | style='text-align:right'| 78 | [[:d:Q29015634|Q29015634]] | 0 | | [[पुन हिल]] | | घोरेपानी नजिकै रहेको पहाडी क्षेत्र |- | style='text-align:right'| 79 | [[:d:Q29015408|Q29015408]] | 0 | | [[Yalung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 80 | [[:d:Q29015389|Q29015389]] | 0 | | [[Tsoboje]] | | |- | style='text-align:right'| 81 | [[:d:Q28183964|Q28183964]] | 0 | | [[चन्द्रागिरी डाँडा|चन्द्रागिरी पहाड]] | | काठमाडौँ उपत्यकामा अवस्थित चन्द्रागिरी पहाड |- | style='text-align:right'| 82 | [[:d:Q26884119|Q26884119]] | 0 | | [[Nepal Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 83 | [[:d:Q25378206|Q25378206]] | 0 | | [[Rathong]] | | |- | style='text-align:right'| 84 | [[:d:Q25378204|Q25378204]] | 0 | | [[Ramthang Lho]] | | |- | style='text-align:right'| 85 | [[:d:Q24938020|Q24938020]] | 0 | | [[सिराइचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 86 | [[:d:Q21561056|Q21561056]] | 0 | | [[Kokthang]] | | |- | style='text-align:right'| 87 | [[:d:Q21000079|Q21000079]] | 0 | | [[Pemthang Karpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 88 | [[:d:Q21000062|Q21000062]] | 0 | | [[Pashuwo]] | | |- | style='text-align:right'| 89 | [[:d:Q20999992|Q20999992]] | 0 | | [[Kā̃de Hiū Chuli̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 90 | [[:d:Q20999970|Q20999970]] | 0 | | [[Honde Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 91 | [[:d:Q20999893|Q20999893]] | 0 | | [[Gurkarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 92 | [[:d:Q20999853|Q20999853]] | 0 | | [[Ghustang]] | | |- | style='text-align:right'| 93 | [[:d:Q20999752|Q20999752]] | 0 | | [[Dogari Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 94 | [[:d:Q20757649|Q20757649]] | 0 | | [[Takargo]] | | |- | style='text-align:right'| 95 | [[:d:Q20757646|Q20757646]] | 0 | | [[Thulagi Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 96 | [[:d:Q20757645|Q20757645]] | 0 | | [[Tengi Ragi Tau]] | | |- | style='text-align:right'| 97 | [[:d:Q20757644|Q20757644]] | 0 | | [[Churen Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 98 | [[:d:Q20757642|Q20757642]] | 0 | | [[Sita Chuchura]] | | |- | style='text-align:right'| 99 | [[:d:Q20757641|Q20757641]] | 0 | | [[Ramthang Chang]] | | |- | style='text-align:right'| 100 | [[:d:Q20757640|Q20757640]] | 0 | | [[Pethang Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 101 | [[:d:Q20757639|Q20757639]] | 0 | | [[Pangbuk Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 102 | [[:d:Q20757638|Q20757638]] | 0 | | [[Chumbu]] | | |- | style='text-align:right'| 103 | [[:d:Q20757637|Q20757637]] | 0 | | [[Panbari]] | | |- | style='text-align:right'| 104 | [[:d:Q20757636|Q20757636]] | 0 | | [[Ohmi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 105 | [[:d:Q20757635|Q20757635]] | 0 | | [[Nilgiri South]] | | |- | style='text-align:right'| 106 | [[:d:Q20757631|Q20757631]] | 0 | | [[Naulekh]] | | |- | style='text-align:right'| 107 | [[:d:Q20757630|Q20757630]] | 0 | | [[Nampa]] | | |- | style='text-align:right'| 108 | [[:d:Q20757629|Q20757629]] | 0 | | [[Malāṅphulāṅ]] | | |- | style='text-align:right'| 109 | [[:d:Q20757628|Q20757628]] | 0 | | [[Lunag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 110 | [[:d:Q20757627|Q20757627]] | 0 | | [[Likhu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 111 | [[:d:Q20757626|Q20757626]] | 0 | | [[Khatang]] | | |- | style='text-align:right'| 112 | [[:d:Q20757625|Q20757625]] | 0 | | [[Khangri Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 113 | [[:d:Q20757624|Q20757624]] | 0 | | [[Karyolung]] | | |- | style='text-align:right'| 114 | [[:d:Q20757623|Q20757623]] | 0 | | [[Kang Nachugo]] | | |- | style='text-align:right'| 115 | [[:d:Q20757622|Q20757622]] | 0 | | [[Janak Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 116 | [[:d:Q20757621|Q20757621]] | 0 | | [[Hungchi]] | | |- | style='text-align:right'| 117 | [[:d:Q20757620|Q20757620]] | 0 | | [[Annapurna IV]] | | |- | style='text-align:right'| 118 | [[:d:Q20757619|Q20757619]] | 0 | | [[Gurja Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 119 | [[:d:Q20757618|Q20757618]] | 0 | | [[Drangnag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 120 | [[:d:Q20757617|Q20757617]] | 0 | | [[Chukyima Go]] | | |- | style='text-align:right'| 121 | [[:d:Q20757616|Q20757616]] | 0 | | [[Chhukung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 122 | [[:d:Q20757615|Q20757615]] | 0 | | [[Cheo Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 123 | [[:d:Q20757614|Q20757614]] | 0 | | [[Bobaye]] | | |- | style='text-align:right'| 124 | [[:d:Q20757611|Q20757611]] | 0 | | [[Jobo Rinjang]] | | |- | style='text-align:right'| 125 | [[:d:Q20754005|Q20754005]] | 0 | | [[Kangchungtse]] | | |- | style='text-align:right'| 126 | [[:d:Q20748056|Q20748056]] | 0 | | [[Shar Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 127 | [[:d:Q20616450|Q20616450]] | 0 | | [[Æртыккаг мæсыг]] | | |- | style='text-align:right'| 128 | [[:d:Q20191208|Q20191208]] | 0 | | [[Ratna Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 129 | [[:d:Q20191203|Q20191203]] | 0 | | [[Ramdung Go]] | | |- | style='text-align:right'| 130 | [[:d:Q20191196|Q20191196]] | 0 | | [[Putrun Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 131 | [[:d:Q20191193|Q20191193]] | 0 | | [[Purkung]] | | |- | style='text-align:right'| 132 | [[:d:Q20191165|Q20191165]] | 0 | | [[Pharilapcha]] | | |- | style='text-align:right'| 133 | [[:d:Q20191139|Q20191139]] | 0 | | [[Parchamo]] | | |- | style='text-align:right'| 134 | [[:d:Q20191069|Q20191069]] | 0 | | [[Moditse]] | | |- | style='text-align:right'| 135 | [[:d:Q20191022|Q20191022]] | 0 | | [[Lugula Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 136 | [[:d:Q20191017|Q20191017]] | 0 | | [[Loenpo Gang]] | | |- | style='text-align:right'| 137 | [[:d:Q20190992|Q20190992]] | 0 | | [[Langpo]] | | |- | style='text-align:right'| 138 | [[:d:Q20190988|Q20190988]] | 0 | | [[Lamjung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 139 | [[:d:Q20190980|Q20190980]] | 0 | | [[Kyajo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 140 | [[:d:Q20190961|Q20190961]] | 0 | | [[Kubi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 141 | [[:d:Q20190945|Q20190945]] | 0 | | [[Kongma Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 142 | [[:d:Q20190930|Q20190930]] | 0 | | [[Khumjungar Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 143 | [[:d:Q20190829|Q20190829]] | 0 | | [[Drohmo]] | | |- | style='text-align:right'| 144 | [[:d:Q20190813|Q20190813]] | 0 | | [[Chhiv Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 145 | [[:d:Q20190811|Q20190811]] | 0 | | [[Chekigo]] | | |- | style='text-align:right'| 146 | [[:d:Q20190801|Q20190801]] | 0 | | [[Boktoh]] | | |- | style='text-align:right'| 147 | [[:d:Q20190791|Q20190791]] | 0 | | [[Annapurna South]] | | |- | style='text-align:right'| 148 | [[:d:Q20164740|Q20164740]] | 0 | | [[Tengkangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 149 | [[:d:Q19946260|Q19946260]] | 0 | | [[Himlung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 150 | [[:d:Q19946258|Q19946258]] | 0 | | [[Gyaji Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 151 | [[:d:Q19840548|Q19840548]] | 0 | | [[Pangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 152 | [[:d:Q19708581|Q19708581]] | 0 | | [[Phole]] | | |- | style='text-align:right'| 153 | [[:d:Q19707019|Q19707019]] | 0 | | [[Mera South]] | | |- | style='text-align:right'| 154 | [[:d:Q19707013|Q19707013]] | 0 | | [[Mera North]] | | |- | style='text-align:right'| 155 | [[:d:Q19707006|Q19707006]] | 0 | | [[Mera Central]] | | |- | style='text-align:right'| 156 | [[:d:Q19682550|Q19682550]] | 0 | | [[मालिका धुरी]] | | |- | style='text-align:right'| 157 | [[:d:Q19605854|Q19605854]] | 0 | | [[Kubi Gangri]] | | |- | style='text-align:right'| 158 | [[:d:Q19459405|Q19459405]] | 0 | | [[Kanjiroba]] | | |- | style='text-align:right'| 159 | [[:d:Q19457611|Q19457611]] | 0 | | [[चाङ्ला हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 160 | [[:d:Q19298140|Q19298140]] | 0 | | [[Pabil]] | | |- | style='text-align:right'| 161 | [[:d:Q19297118|Q19297118]] | 0 | | [[Naya Kanga]] | | |- | style='text-align:right'| 162 | [[:d:Q19288849|Q19288849]] | 0 | | [[Langtang Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 163 | [[:d:Q19288846|Q19288846]] | 0 | | [[Langshisa Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 164 | [[:d:Q19287915|Q19287915]] | 0 | | [[Kimshung]] | | |- | style='text-align:right'| 165 | [[:d:Q19283615|Q19283615]] | 0 | | [[Gangchempo]] | | |- | style='text-align:right'| 166 | [[:d:Q18456156|Q18456156]] | 0 | | [[Tashi Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 167 | [[:d:Q18388748|Q18388748]] | 0 | | [[Pisang Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 168 | [[:d:Q18088708|Q18088708]] | 0 | | [[Mardi Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 169 | [[:d:Q16968920|Q16968920]] | 0 | | [[Kanjiroba Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 170 | [[:d:Q16901410|Q16901410]] | 0 | | [[Tenzing Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 171 | [[:d:Q16466024|Q16466024]] | 0 | | [[अन्नपूर्ण|अन्नपूर्ण हिमाल]] | | विश्वको १०औँ अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 172 | [[:d:Q14227691|Q14227691]] | 0 | | [[नुम्बुर]] | | |- | style='text-align:right'| 173 | [[:d:Q13423903|Q13423903]] | 0 | | [[Talung]] | | |- | style='text-align:right'| 174 | [[:d:Q11887046|Q11887046]] | 0 | | [[Peak 41]] | | |- | style='text-align:right'| 175 | [[:d:Q11876134|Q11876134]] | 0 | | [[Lobuche East]] | | |- | style='text-align:right'| 176 | [[:d:Q11873899|Q11873899]] | 0 | | [[Kyashar]] | | |- | style='text-align:right'| 177 | [[:d:Q11871253|Q11871253]] | 0 | | [[Khabur]] | | |- | style='text-align:right'| 178 | [[:d:Q11752821|Q11752821]] | 0 | | [[लाङटाङ री]] | | |- | style='text-align:right'| 179 | [[:d:Q11237699|Q11237699]] | 0 | | [[Lhotse Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 180 | [[:d:Q9268113|Q9268113]] | 0 | | [[गिम्मीगेला चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 181 | [[:d:Q8523483|Q8523483]] | 0 | | [[Nirekha]] | | |- | style='text-align:right'| 182 | [[:d:Q7403706|Q7403706]] | 0 | | [[Salasungo]] | | |- | style='text-align:right'| 183 | [[:d:Q7402481|Q7402481]] | 0 | | [[साइपाल हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 184 | [[:d:Q7089926|Q7089926]] | 0 | | [[Ombigaichan]] | | |- | style='text-align:right'| 185 | [[:d:Q6991183|Q6991183]] | 0 | | [[Nemjung]] | | |- | style='text-align:right'| 186 | [[:d:Q6620670|Q6620670]] | 0 | | [[Singu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 187 | [[:d:Q6448208|Q6448208]] | 0 | | [[Kusum Kanguru]] | | |- | style='text-align:right'| 188 | [[:d:Q6429186|Q6429186]] | 0 | | [[Kongde Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 189 | [[:d:Q5520839|Q5520839]] | 0 | | [[Ganesh NW]] | | |- | style='text-align:right'| 190 | [[:d:Q5409093|Q5409093]] | 0 | | [[Lobuche West]] | | |- | style='text-align:right'| 191 | [[:d:Q5304983|Q5304983]] | 0 | | [[Dragmarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 192 | [[:d:Q5069463|Q5069463]] | 0 | | [[Chamar]] | | |- | style='text-align:right'| 193 | [[:d:Q4840748|Q4840748]] | 0 | | [[बेडेन पावेल शिखर]] | | |- | style='text-align:right'| 194 | [[:d:Q4779782|Q4779782]] | 0 | | [[अपी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 195 | [[:d:Q4536616|Q4536616]] | 0 | | [[Yakawa Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 196 | [[:d:Q4517942|Q4517942]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 197 | [[:d:Q4312814|Q4312814]] | 0 | | [[नङपाई हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 198 | [[:d:Q4221152|Q4221152]] | 0 | | [[किराँतचुली|किरात चुली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 199 | [[:d:Q4217498|Q4217498]] | 0 | | [[Khatung Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 200 | [[:d:Q4141286|Q4141286]] | 0 | | [[गोक्यो रि]] | | |- | style='text-align:right'| 201 | [[:d:Q4135266|Q4135266]] | 0 | | [[निलगिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 202 | [[:d:Q4134792|Q4134792]] | 0 | | [[Khartaphu]] | | |- | style='text-align:right'| 203 | [[:d:Q3695952|Q3695952]] | 0 | | [[Yala Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 204 | [[:d:Q3695902|Q3695902]] | 0 | | [[Tharpu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 205 | [[:d:Q3695890|Q3695890]] | 0 | | [[Dorje Lhakpa]] | | |- | style='text-align:right'| 206 | [[:d:Q3138689|Q3138689]] | 0 | | [[Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 207 | [[:d:Q3115880|Q3115880]] | 0 | | [[काब्रु]] | | |- | style='text-align:right'| 208 | [[:d:Q2386627|Q2386627]] | 0 | | [[Taboche]] | | |- | style='text-align:right'| 209 | [[:d:Q2143811|Q2143811]] | 0 | | [[Tilicho Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 210 | [[:d:Q1826566|Q1826566]] | 0 | | [[Lingtren]] | | |- | style='text-align:right'| 211 | [[:d:Q1754634|Q1754634]] | 0 | | [[गाडी चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 212 | [[:d:Q1740694|Q1740694]] | 0 | | [[Mount Khumbila]] | | |- | style='text-align:right'| 213 | [[:d:Q1723728|Q1723728]] | 0 | | [[Kangbachen]] | | |- | style='text-align:right'| 214 | [[:d:Q1718389|Q1718389]] | 0 | | [[Kang Guru]] | | |- | style='text-align:right'| 215 | [[:d:Q1551402|Q1551402]] | 0 | | [[लाङटाङ लिरुङ]] | | लाङटाङ हिमालको सर्वोच्च शिखर |- | style='text-align:right'| 216 | [[:d:Q1526943|Q1526943]] | 0 | | [[Peak 38]] | | |- | style='text-align:right'| 217 | [[:d:Q1511454|Q1511454]] | 0 | | [[काला पत्थर]] | | |- | style='text-align:right'| 218 | [[:d:Q1496289|Q1496289]] | 0 | | [[गौरीशङ्कर हिमाल|गौरीशंकर हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 219 | [[:d:Q1441337|Q1441337]] | 0 | | [[मेरा पिक]] | | |- | style='text-align:right'| 220 | [[:d:Q1429708|Q1429708]] | 0 | | [[Num Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 221 | [[:d:Q1410514|Q1410514]] | 0 | | [[थम्सेर्कु]] | | |- | style='text-align:right'| 222 | [[:d:Q1377280|Q1377280]] | 0 | | [[Putha Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 223 | [[:d:Q1291226|Q1291226]] | 0 | | [[Lobuche]] | | |- | style='text-align:right'| 224 | [[:d:Q1237414|Q1237414]] | 0 | | [[कुम्भकर्ण हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 225 | [[:d:Q1207614|Q1207614]] | 0 | | [[Dhaulagiri II]] | | |- | style='text-align:right'| 226 | [[:d:Q1145646|Q1145646]] | 0 | | [[हिमालचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 227 | [[:d:Q1139538|Q1139538]] | 0 | | [[नुबचे|नुप्त्से]] | | |- | style='text-align:right'| 228 | [[:d:Q1137644|Q1137644]] | 0 | | [[पुमोरी]] | | |- | style='text-align:right'| 229 | [[:d:Q1133863|Q1133863]] | 0 | | [[गङ्गापूर्ण]] | | |- | style='text-align:right'| 230 | [[:d:Q1060898|Q1060898]] | 0 | | [[चामलाङ हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 231 | [[:d:Q1051394|Q1051394]] | 0 | | [[माछापुच्छ्रे हिमाल]] | | माछाको पुच्छर जस्तो देखिने एक हिमाल |- | style='text-align:right'| 232 | [[:d:Q968606|Q968606]] | 0 | | [[Pokalde]] | | |- | style='text-align:right'| 233 | [[:d:Q619781|Q619781]] | 0 | | [[इम्जा छे]] | | |- | style='text-align:right'| 234 | [[:d:Q582128|Q582128]] | 0 | | [[ग्याचुङ काङ]] | | |- | style='text-align:right'| 235 | [[:d:Q564576|Q564576]] | 0 | | [[Annapurna III]] | | |- | style='text-align:right'| 236 | [[:d:Q527197|Q527197]] | 0 | | [[Kangtega]] | | |- | style='text-align:right'| 237 | [[:d:Q451697|Q451697]] | 0 | | [[आमा दब्लम हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 238 | [[:d:Q449534|Q449534]] | 0 | | [[Annapurna II]] | | |- | style='text-align:right'| 239 | [[:d:Q448932|Q448932]] | 0 | | [[Cho Polu]] | | |- | style='text-align:right'| 240 | [[:d:Q389456|Q389456]] | 0 | | [[Cholatse]] | | |- | style='text-align:right'| 241 | [[:d:Q379143|Q379143]] | 0 | | [[Baruntse]] | | |- | style='text-align:right'| 242 | [[:d:Q170089|Q170089]] | 0 | | [[चोयु हिमाल]] | | नेपाल र चीनको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको छैठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 243 | [[:d:Q170070|Q170070]] | 0 | | [[मनास्लु हिमाल]] | | आठ-हजारी र नेपालमा अवस्थित पृथ्वीको आठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 244 | [[:d:Q169986|Q169986]] | 0 | | [[मकालु हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 245 | [[:d:Q168702|Q168702]] | 0 | | [[ल्होत्से हिमाल|लहोत्से]] | | नेपाल र तिब्बतको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको चौथो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 246 | [[:d:Q165440|Q165440]] | 0 | | [[धौलागिरि हिमाल|धौलागिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 247 | [[:d:Q82019|Q82019]] | 0 | | [[कञ्चनजङ्घा हिमाल]] | | नेपाल र भारतमा अवस्थित पृथ्वीको तेस्रो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 248 | [[:d:Q513|Q513]] | 0 | | [[सगरमाथा]] | | विश्वको सबैभन्दा उच्च हिमाल |} |sparql=SELECT ?item ?qid (GROUP_CONCAT(CONCAT("[",str(?sitelink)," ", ?lang,"]"); separator=", ") as ?wp) (COUNT(distinct ?sitelink) as ?count) WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q8502 . ?item wdt:P17 wd:Q837 . BIND(xsd:integer(STRAFTER(str(?item), "Q")) AS ?qid) . } GROUP BY ?item ?qid ORDER BY DESC(?qid) LIMIT 5000 |columns=number:#,item:Wikidata<br>item,?count:lang,?wp:WP,label:mountain,P1476:original title,description |links=red }} {| class='wikitable sortable' ! # ! Wikidata<br>item ! lang ! WP ! mountain ! original title ! description |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q135930803|Q135930803]] | 0 | | [[Changdi]] | | |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q135286570|Q135286570]] | 0 | | [[Amotsang]] | | |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q134600289|Q134600289]] | 0 | | [[Shalbachum]] | | |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q134513933|Q134513933]] | 0 | | [[Chulu East]] | | |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q134454728|Q134454728]] | 0 | | [[Pikey Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q134044709|Q134044709]] | 0 | | [[Arakam Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q131299040|Q131299040]] | 0 | | [[Bhalu Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q131288401|Q131288401]] | 0 | | [[Phungi]] | | |- | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q130373062|Q130373062]] | 0 | | [[Nupla]] | | |- | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q130266608|Q130266608]] | 0 | | [[Cholo]] | | |- | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q113714118|Q113714118]] | 0 | | [[छेर्गो री]] | | लाङटाङ क्षेत्रको चुचुरो |- | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q111181569|Q111181569]] | 0 | | [[Purbung]] | | |- | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q111010303|Q111010303]] | 0 | | [[Ponggen Dopku]] | | |- | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q110216295|Q110216295]] | 0 | | [[Pāṅkāyāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q110215902|Q110215902]] | 0 | | [[Syānāṭh]] | | |- | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q110214946|Q110214946]] | 0 | | [[Chhimi̇̄maru Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q110214098|Q110214098]] | 0 | | [[Mugu Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q110213191|Q110213191]] | 0 | | [[Dābsāl Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q110213110|Q110213110]] | 0 | | [[Muga Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q110212876|Q110212876]] | 0 | | [[Ītiṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q110212798|Q110212798]] | 0 | | [[Nisiṅyāṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q110212591|Q110212591]] | 0 | | [[Jhoṅpālā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q110212401|Q110212401]] | 0 | | [[Chhāliṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q110212346|Q110212346]] | 0 | | [[Nāgpi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q110212292|Q110212292]] | 0 | | [[Kuldum Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q110210673|Q110210673]] | 0 | | [[Rolājen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q110210663|Q110210663]] | 0 | | [[Yulkoṅmā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q110210158|Q110210158]] | 0 | | [[Maksyā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q110209814|Q110209814]] | 0 | | [[Sertojen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q106556789|Q106556789]] | 0 | | [[Chergori]] | | Mountain in Nepal |- | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q105724355|Q105724355]] | 0 | | [[Amphu Middle]] | | |- | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q65395645|Q65395645]] | 0 | | [[चङ्खेली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q65040223|Q65040223]] | 0 | | [[Nupla Khang]] | | |- | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q56305304|Q56305304]] | 0 | | [[Phurbi Chhyachu]] | | |- | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q56305107|Q56305107]] | 0 | | [[Gangchenpo]] | | |- | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q56293740|Q56293740]] | 0 | | [[Nangpai Gosum II]] | | |- | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q34865940|Q34865940]] | 0 | | [[Chang Samarphu]] | | |- | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q31654397|Q31654397]] | 0 | | [[Ṭapalḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q31654287|Q31654287]] | 0 | | [[Urkiṅ Kāṅgāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q31654163|Q31654163]] | 0 | | [[Panchpokhari̇̄ Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q31654146|Q31654146]] | 0 | | [[Liṅsin Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q31654130|Q31654130]] | 0 | | [[Dorje Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q31654114|Q31654114]] | 0 | | [[Kāṅālā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q31653927|Q31653927]] | 0 | | [[Rināmo Hill]] | | |- | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q31653912|Q31653912]] | 0 | | [[Lāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q31653883|Q31653883]] | 0 | | [[Kālo Pokhari̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q31653757|Q31653757]] | 0 | | [[Lumbo Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q31653558|Q31653558]] | 0 | | [[Liṅsiṅ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q31653417|Q31653417]] | 0 | | [[Yubrā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q31653402|Q31653402]] | 0 | | [[Pāri̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q31653353|Q31653353]] | 0 | | [[Bedāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q31653337|Q31653337]] | 0 | | [[Kālsi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q31653321|Q31653321]] | 0 | | [[Machhuwā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q31653304|Q31653304]] | 0 | | [[Gyajin Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q31653178|Q31653178]] | 0 | | [[Shivapuri Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q31653115|Q31653115]] | 0 | | [[Langtang II]] | | |- | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q31653100|Q31653100]] | 0 | | [[S Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q31653084|Q31653084]] | 0 | | [[Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q31653067|Q31653067]] | 0 | | [[N Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q31653050|Q31653050]] | 0 | | [[N Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q31652936|Q31652936]] | 0 | | [[Tirkhe Dhunga]] | | |- | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q31652921|Q31652921]] | 0 | | [[Samagoan]] | | |- | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q31652874|Q31652874]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q31652858|Q31652858]] | 0 | | [[Yak Gawa]] | | |- | style='text-align:right'| 65 | [[:d:Q31652842|Q31652842]] | 0 | | [[Thorungste]] | | |- | style='text-align:right'| 66 | [[:d:Q31652826|Q31652826]] | 0 | | [[Dhampus Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 67 | [[:d:Q31652811|Q31652811]] | 0 | | [[Tukuche Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 68 | [[:d:Q31652765|Q31652765]] | 0 | | [[Nilgiri]] | | |- | style='text-align:right'| 69 | [[:d:Q31652613|Q31652613]] | 0 | | [[Varaha Shikhar]] | | |- | style='text-align:right'| 70 | [[:d:Q31652396|Q31652396]] | 0 | | [[Hiūnchuli Pātan]] | | |- | style='text-align:right'| 71 | [[:d:Q31652242|Q31652242]] | 0 | | [[Lobujya West]] | | |- | style='text-align:right'| 72 | [[:d:Q31652227|Q31652227]] | 0 | | [[Loengpogang]] | | |- | style='text-align:right'| 73 | [[:d:Q31652197|Q31652197]] | 0 | | [[Mukut Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 74 | [[:d:Q31652166|Q31652166]] | 0 | | [[Bhrānge]] | | |- | style='text-align:right'| 75 | [[:d:Q31652150|Q31652150]] | 0 | | [[Pulchoki Mountain]] | | |- | style='text-align:right'| 76 | [[:d:Q30622642|Q30622642]] | 0 | | [[Paungda Danda]] | | |- | style='text-align:right'| 77 | [[:d:Q29525180|Q29525180]] | 0 | | [[खिजी थोलेदेम्बा]] | | |- | style='text-align:right'| 78 | [[:d:Q29015634|Q29015634]] | 0 | | [[पुन हिल]] | | घोरेपानी नजिकै रहेको पहाडी क्षेत्र |- | style='text-align:right'| 79 | [[:d:Q29015408|Q29015408]] | 0 | | [[Yalung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 80 | [[:d:Q29015389|Q29015389]] | 0 | | [[Tsoboje]] | | |- | style='text-align:right'| 81 | [[:d:Q28183964|Q28183964]] | 0 | | [[चन्द्रागिरी डाँडा|चन्द्रागिरी पहाड]] | | काठमाडौँ उपत्यकामा अवस्थित चन्द्रागिरी पहाड |- | style='text-align:right'| 82 | [[:d:Q26884119|Q26884119]] | 0 | | [[Nepal Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 83 | [[:d:Q25378206|Q25378206]] | 0 | | [[Rathong]] | | |- | style='text-align:right'| 84 | [[:d:Q25378204|Q25378204]] | 0 | | [[Ramthang Lho]] | | |- | style='text-align:right'| 85 | [[:d:Q24938020|Q24938020]] | 0 | | [[सिराइचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 86 | [[:d:Q21561056|Q21561056]] | 0 | | [[Kokthang]] | | |- | style='text-align:right'| 87 | [[:d:Q21000079|Q21000079]] | 0 | | [[Pemthang Karpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 88 | [[:d:Q21000062|Q21000062]] | 0 | | [[Pashuwo]] | | |- | style='text-align:right'| 89 | [[:d:Q20999992|Q20999992]] | 0 | | [[Kā̃de Hiū Chuli̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 90 | [[:d:Q20999970|Q20999970]] | 0 | | [[Honde Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 91 | [[:d:Q20999893|Q20999893]] | 0 | | [[Gurkarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 92 | [[:d:Q20999853|Q20999853]] | 0 | | [[Ghustang]] | | |- | style='text-align:right'| 93 | [[:d:Q20999752|Q20999752]] | 0 | | [[Dogari Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 94 | [[:d:Q20757649|Q20757649]] | 0 | | [[Takargo]] | | |- | style='text-align:right'| 95 | [[:d:Q20757646|Q20757646]] | 0 | | [[Thulagi Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 96 | [[:d:Q20757645|Q20757645]] | 0 | | [[Tengi Ragi Tau]] | | |- | style='text-align:right'| 97 | [[:d:Q20757644|Q20757644]] | 0 | | [[Churen Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 98 | [[:d:Q20757642|Q20757642]] | 0 | | [[Sita Chuchura]] | | |- | style='text-align:right'| 99 | [[:d:Q20757641|Q20757641]] | 0 | | [[Ramthang Chang]] | | |- | style='text-align:right'| 100 | [[:d:Q20757640|Q20757640]] | 0 | | [[Pethang Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 101 | [[:d:Q20757639|Q20757639]] | 0 | | [[Pangbuk Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 102 | [[:d:Q20757638|Q20757638]] | 0 | | [[Chumbu]] | | |- | style='text-align:right'| 103 | [[:d:Q20757637|Q20757637]] | 0 | | [[Panbari]] | | |- | style='text-align:right'| 104 | [[:d:Q20757636|Q20757636]] | 0 | | [[Ohmi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 105 | [[:d:Q20757635|Q20757635]] | 0 | | [[Nilgiri South]] | | |- | style='text-align:right'| 106 | [[:d:Q20757631|Q20757631]] | 0 | | [[Naulekh]] | | |- | style='text-align:right'| 107 | [[:d:Q20757630|Q20757630]] | 0 | | [[Nampa]] | | |- | style='text-align:right'| 108 | [[:d:Q20757629|Q20757629]] | 0 | | [[Malāṅphulāṅ]] | | |- | style='text-align:right'| 109 | [[:d:Q20757628|Q20757628]] | 0 | | [[Lunag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 110 | [[:d:Q20757627|Q20757627]] | 0 | | [[Likhu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 111 | [[:d:Q20757626|Q20757626]] | 0 | | [[Khatang]] | | |- | style='text-align:right'| 112 | [[:d:Q20757625|Q20757625]] | 0 | | [[Khangri Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 113 | [[:d:Q20757624|Q20757624]] | 0 | | [[Karyolung]] | | |- | style='text-align:right'| 114 | [[:d:Q20757623|Q20757623]] | 0 | | [[Kang Nachugo]] | | |- | style='text-align:right'| 115 | [[:d:Q20757622|Q20757622]] | 0 | | [[Janak Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 116 | [[:d:Q20757621|Q20757621]] | 0 | | [[Hungchi]] | | |- | style='text-align:right'| 117 | [[:d:Q20757620|Q20757620]] | 0 | | [[Annapurna IV]] | | |- | style='text-align:right'| 118 | [[:d:Q20757619|Q20757619]] | 0 | | [[Gurja Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 119 | [[:d:Q20757618|Q20757618]] | 0 | | [[Drangnag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 120 | [[:d:Q20757617|Q20757617]] | 0 | | [[Chukyima Go]] | | |- | style='text-align:right'| 121 | [[:d:Q20757616|Q20757616]] | 0 | | [[Chhukung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 122 | [[:d:Q20757615|Q20757615]] | 0 | | [[Cheo Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 123 | [[:d:Q20757614|Q20757614]] | 0 | | [[Bobaye]] | | |- | style='text-align:right'| 124 | [[:d:Q20757611|Q20757611]] | 0 | | [[Jobo Rinjang]] | | |- | style='text-align:right'| 125 | [[:d:Q20754005|Q20754005]] | 0 | | [[Kangchungtse]] | | |- | style='text-align:right'| 126 | [[:d:Q20748056|Q20748056]] | 0 | | [[Shar Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 127 | [[:d:Q20616450|Q20616450]] | 0 | | [[Æртыккаг мæсыг]] | | |- | style='text-align:right'| 128 | [[:d:Q20191208|Q20191208]] | 0 | | [[Ratna Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 129 | [[:d:Q20191203|Q20191203]] | 0 | | [[Ramdung Go]] | | |- | style='text-align:right'| 130 | [[:d:Q20191196|Q20191196]] | 0 | | [[Putrun Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 131 | [[:d:Q20191193|Q20191193]] | 0 | | [[Purkung]] | | |- | style='text-align:right'| 132 | [[:d:Q20191165|Q20191165]] | 0 | | [[Pharilapcha]] | | |- | style='text-align:right'| 133 | [[:d:Q20191139|Q20191139]] | 0 | | [[Parchamo]] | | |- | style='text-align:right'| 134 | [[:d:Q20191069|Q20191069]] | 0 | | [[Moditse]] | | |- | style='text-align:right'| 135 | [[:d:Q20191022|Q20191022]] | 0 | | [[Lugula Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 136 | [[:d:Q20191017|Q20191017]] | 0 | | [[Loenpo Gang]] | | |- | style='text-align:right'| 137 | [[:d:Q20190992|Q20190992]] | 0 | | [[Langpo]] | | |- | style='text-align:right'| 138 | [[:d:Q20190988|Q20190988]] | 0 | | [[Lamjung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 139 | [[:d:Q20190980|Q20190980]] | 0 | | [[Kyajo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 140 | [[:d:Q20190961|Q20190961]] | 0 | | [[Kubi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 141 | [[:d:Q20190945|Q20190945]] | 0 | | [[Kongma Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 142 | [[:d:Q20190930|Q20190930]] | 0 | | [[Khumjungar Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 143 | [[:d:Q20190829|Q20190829]] | 0 | | [[Drohmo]] | | |- | style='text-align:right'| 144 | [[:d:Q20190813|Q20190813]] | 0 | | [[Chhiv Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 145 | [[:d:Q20190811|Q20190811]] | 0 | | [[Chekigo]] | | |- | style='text-align:right'| 146 | [[:d:Q20190801|Q20190801]] | 0 | | [[Boktoh]] | | |- | style='text-align:right'| 147 | [[:d:Q20190791|Q20190791]] | 0 | | [[Annapurna South]] | | |- | style='text-align:right'| 148 | [[:d:Q20164740|Q20164740]] | 0 | | [[Tengkangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 149 | [[:d:Q19946260|Q19946260]] | 0 | | [[Himlung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 150 | [[:d:Q19946258|Q19946258]] | 0 | | [[Gyaji Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 151 | [[:d:Q19840548|Q19840548]] | 0 | | [[Pangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 152 | [[:d:Q19708581|Q19708581]] | 0 | | [[Phole]] | | |- | style='text-align:right'| 153 | [[:d:Q19707019|Q19707019]] | 0 | | [[Mera South]] | | |- | style='text-align:right'| 154 | [[:d:Q19707013|Q19707013]] | 0 | | [[Mera North]] | | |- | style='text-align:right'| 155 | [[:d:Q19707006|Q19707006]] | 0 | | [[Mera Central]] | | |- | style='text-align:right'| 156 | [[:d:Q19682550|Q19682550]] | 0 | | [[मालिका धुरी]] | | |- | style='text-align:right'| 157 | [[:d:Q19605854|Q19605854]] | 0 | | [[Kubi Gangri]] | | |- | style='text-align:right'| 158 | [[:d:Q19459405|Q19459405]] | 0 | | [[Kanjiroba]] | | |- | style='text-align:right'| 159 | [[:d:Q19457611|Q19457611]] | 0 | | [[चाङ्ला हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 160 | [[:d:Q19298140|Q19298140]] | 0 | | [[Pabil]] | | |- | style='text-align:right'| 161 | [[:d:Q19297118|Q19297118]] | 0 | | [[Naya Kanga]] | | |- | style='text-align:right'| 162 | [[:d:Q19288849|Q19288849]] | 0 | | [[Langtang Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 163 | [[:d:Q19288846|Q19288846]] | 0 | | [[Langshisa Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 164 | [[:d:Q19287915|Q19287915]] | 0 | | [[Kimshung]] | | |- | style='text-align:right'| 165 | [[:d:Q19283615|Q19283615]] | 0 | | [[Gangchempo]] | | |- | style='text-align:right'| 166 | [[:d:Q18456156|Q18456156]] | 0 | | [[Tashi Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 167 | [[:d:Q18388748|Q18388748]] | 0 | | [[Pisang Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 168 | [[:d:Q18088708|Q18088708]] | 0 | | [[Mardi Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 169 | [[:d:Q16968920|Q16968920]] | 0 | | [[Kanjiroba Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 170 | [[:d:Q16901410|Q16901410]] | 0 | | [[Tenzing Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 171 | [[:d:Q16466024|Q16466024]] | 0 | | [[अन्नपूर्ण|अन्नपूर्ण हिमाल]] | | विश्वको १०औँ अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 172 | [[:d:Q14227691|Q14227691]] | 0 | | [[नुम्बुर]] | | |- | style='text-align:right'| 173 | [[:d:Q13423903|Q13423903]] | 0 | | [[Talung]] | | |- | style='text-align:right'| 174 | [[:d:Q11887046|Q11887046]] | 0 | | [[Peak 41]] | | |- | style='text-align:right'| 175 | [[:d:Q11876134|Q11876134]] | 0 | | [[Lobuche East]] | | |- | style='text-align:right'| 176 | [[:d:Q11873899|Q11873899]] | 0 | | [[Kyashar]] | | |- | style='text-align:right'| 177 | [[:d:Q11871253|Q11871253]] | 0 | | [[Khabur]] | | |- | style='text-align:right'| 178 | [[:d:Q11752821|Q11752821]] | 0 | | [[लाङटाङ री]] | | |- | style='text-align:right'| 179 | [[:d:Q11237699|Q11237699]] | 0 | | [[Lhotse Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 180 | [[:d:Q9268113|Q9268113]] | 0 | | [[गिम्मीगेला चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 181 | [[:d:Q8523483|Q8523483]] | 0 | | [[Nirekha]] | | |- | style='text-align:right'| 182 | [[:d:Q7403706|Q7403706]] | 0 | | [[Salasungo]] | | |- | style='text-align:right'| 183 | [[:d:Q7402481|Q7402481]] | 0 | | [[साइपाल हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 184 | [[:d:Q7089926|Q7089926]] | 0 | | [[Ombigaichan]] | | |- | style='text-align:right'| 185 | [[:d:Q6991183|Q6991183]] | 0 | | [[Nemjung]] | | |- | style='text-align:right'| 186 | [[:d:Q6620670|Q6620670]] | 0 | | [[Singu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 187 | [[:d:Q6448208|Q6448208]] | 0 | | [[Kusum Kanguru]] | | |- | style='text-align:right'| 188 | [[:d:Q6429186|Q6429186]] | 0 | | [[Kongde Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 189 | [[:d:Q5520839|Q5520839]] | 0 | | [[Ganesh NW]] | | |- | style='text-align:right'| 190 | [[:d:Q5409093|Q5409093]] | 0 | | [[Lobuche West]] | | |- | style='text-align:right'| 191 | [[:d:Q5304983|Q5304983]] | 0 | | [[Dragmarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 192 | [[:d:Q5069463|Q5069463]] | 0 | | [[Chamar]] | | |- | style='text-align:right'| 193 | [[:d:Q4840748|Q4840748]] | 0 | | [[बेडेन पावेल शिखर]] | | |- | style='text-align:right'| 194 | [[:d:Q4779782|Q4779782]] | 0 | | [[अपी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 195 | [[:d:Q4536616|Q4536616]] | 0 | | [[Yakawa Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 196 | [[:d:Q4517942|Q4517942]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 197 | [[:d:Q4312814|Q4312814]] | 0 | | [[नङपाई हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 198 | [[:d:Q4221152|Q4221152]] | 0 | | [[किराँतचुली|किरात चुली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 199 | [[:d:Q4217498|Q4217498]] | 0 | | [[Khatung Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 200 | [[:d:Q4141286|Q4141286]] | 0 | | [[गोक्यो रि]] | | |- | style='text-align:right'| 201 | [[:d:Q4135266|Q4135266]] | 0 | | [[निलगिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 202 | [[:d:Q4134792|Q4134792]] | 0 | | [[Khartaphu]] | | |- | style='text-align:right'| 203 | [[:d:Q3695952|Q3695952]] | 0 | | [[Yala Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 204 | [[:d:Q3695902|Q3695902]] | 0 | | [[Tharpu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 205 | [[:d:Q3695890|Q3695890]] | 0 | | [[Dorje Lhakpa]] | | |- | style='text-align:right'| 206 | [[:d:Q3138689|Q3138689]] | 0 | | [[Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 207 | [[:d:Q3115880|Q3115880]] | 0 | | [[काब्रु]] | | |- | style='text-align:right'| 208 | [[:d:Q2386627|Q2386627]] | 0 | | [[Taboche]] | | |- | style='text-align:right'| 209 | [[:d:Q2143811|Q2143811]] | 0 | | [[Tilicho Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 210 | [[:d:Q1826566|Q1826566]] | 0 | | [[Lingtren]] | | |- | style='text-align:right'| 211 | [[:d:Q1754634|Q1754634]] | 0 | | [[गाडी चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 212 | [[:d:Q1740694|Q1740694]] | 0 | | [[Mount Khumbila]] | | |- | style='text-align:right'| 213 | [[:d:Q1723728|Q1723728]] | 0 | | [[Kangbachen]] | | |- | style='text-align:right'| 214 | [[:d:Q1718389|Q1718389]] | 0 | | [[Kang Guru]] | | |- | style='text-align:right'| 215 | [[:d:Q1551402|Q1551402]] | 0 | | [[लाङटाङ लिरुङ]] | | लाङटाङ हिमालको सर्वोच्च शिखर |- | style='text-align:right'| 216 | [[:d:Q1526943|Q1526943]] | 0 | | [[Peak 38]] | | |- | style='text-align:right'| 217 | [[:d:Q1511454|Q1511454]] | 0 | | [[काला पत्थर]] | | |- | style='text-align:right'| 218 | [[:d:Q1496289|Q1496289]] | 0 | | [[गौरीशङ्कर हिमाल|गौरीशंकर हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 219 | [[:d:Q1441337|Q1441337]] | 0 | | [[मेरा पिक]] | | |- | style='text-align:right'| 220 | [[:d:Q1429708|Q1429708]] | 0 | | [[Num Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 221 | [[:d:Q1410514|Q1410514]] | 0 | | [[थम्सेर्कु]] | | |- | style='text-align:right'| 222 | [[:d:Q1377280|Q1377280]] | 0 | | [[Putha Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 223 | [[:d:Q1291226|Q1291226]] | 0 | | [[Lobuche]] | | |- | style='text-align:right'| 224 | [[:d:Q1237414|Q1237414]] | 0 | | [[कुम्भकर्ण हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 225 | [[:d:Q1207614|Q1207614]] | 0 | | [[Dhaulagiri II]] | | |- | style='text-align:right'| 226 | [[:d:Q1145646|Q1145646]] | 0 | | [[हिमालचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 227 | [[:d:Q1139538|Q1139538]] | 0 | | [[नुबचे|नुप्त्से]] | | |- | style='text-align:right'| 228 | [[:d:Q1137644|Q1137644]] | 0 | | [[पुमोरी]] | | |- | style='text-align:right'| 229 | [[:d:Q1133863|Q1133863]] | 0 | | [[गङ्गापूर्ण]] | | |- | style='text-align:right'| 230 | [[:d:Q1060898|Q1060898]] | 0 | | [[चामलाङ हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 231 | [[:d:Q1051394|Q1051394]] | 0 | | [[माछापुच्छ्रे हिमाल]] | | माछाको पुच्छर जस्तो देखिने एक हिमाल |- | style='text-align:right'| 232 | [[:d:Q968606|Q968606]] | 0 | | [[Pokalde]] | | |- | style='text-align:right'| 233 | [[:d:Q619781|Q619781]] | 0 | | [[इम्जा छे]] | | |- | style='text-align:right'| 234 | [[:d:Q582128|Q582128]] | 0 | | [[ग्याचुङ काङ]] | | |- | style='text-align:right'| 235 | [[:d:Q564576|Q564576]] | 0 | | [[Annapurna III]] | | |- | style='text-align:right'| 236 | [[:d:Q527197|Q527197]] | 0 | | [[Kangtega]] | | |- | style='text-align:right'| 237 | [[:d:Q451697|Q451697]] | 0 | | [[आमा दब्लम हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 238 | [[:d:Q449534|Q449534]] | 0 | | [[Annapurna II]] | | |- | style='text-align:right'| 239 | [[:d:Q448932|Q448932]] | 0 | | [[Cho Polu]] | | |- | style='text-align:right'| 240 | [[:d:Q389456|Q389456]] | 0 | | [[Cholatse]] | | |- | style='text-align:right'| 241 | [[:d:Q379143|Q379143]] | 0 | | [[Baruntse]] | | |- | style='text-align:right'| 242 | [[:d:Q170089|Q170089]] | 0 | | [[चोयु हिमाल]] | | नेपाल र चीनको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको छैठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 243 | [[:d:Q170070|Q170070]] | 0 | | [[मनास्लु हिमाल]] | | आठ-हजारी र नेपालमा अवस्थित पृथ्वीको आठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 244 | [[:d:Q169986|Q169986]] | 0 | | [[मकालु हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 245 | [[:d:Q168702|Q168702]] | 0 | | [[ल्होत्से हिमाल|लहोत्से]] | | नेपाल र तिब्बतको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको चौथो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 246 | [[:d:Q165440|Q165440]] | 0 | | [[धौलागिरि हिमाल|धौलागिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 247 | [[:d:Q82019|Q82019]] | 0 | | [[कञ्चनजङ्घा हिमाल]] | | नेपाल र भारतमा अवस्थित पृथ्वीको तेस्रो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 248 | [[:d:Q513|Q513]] | 0 | | [[सगरमाथा]] | | विश्वको सबैभन्दा उच्च हिमाल |} |sparql=SELECT ?item ?qid (GROUP_CONCAT(CONCAT("[",str(?sitelink)," ", ?lang,"]"); separator=", ") as ?wp) (COUNT(distinct ?sitelink) as ?count) WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q8502 . ?item wdt:P17 wd:Q837 . BIND(xsd:integer(STRAFTER(str(?item), "Q")) AS ?qid) . } GROUP BY ?item ?qid ORDER BY DESC(?qid) LIMIT 5000 |columns=number:#,item:Wikidata<br>item,?count:lang,?wp:WP,label:mountain,P1476:original title,description |links=red }} {| class='wikitable sortable' ! # ! Wikidata<br>item ! lang ! WP ! mountain ! original title ! description |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q135930803|Q135930803]] | 0 | | [[Changdi]] | | |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q135286570|Q135286570]] | 0 | | [[Amotsang]] | | |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q134600289|Q134600289]] | 0 | | [[Shalbachum]] | | |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q134513933|Q134513933]] | 0 | | [[Chulu East]] | | |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q134454728|Q134454728]] | 0 | | [[Pikey Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q134044709|Q134044709]] | 0 | | [[Arakam Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q131299040|Q131299040]] | 0 | | [[Bhalu Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q131288401|Q131288401]] | 0 | | [[Phungi]] | | |- | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q130373062|Q130373062]] | 0 | | [[Nupla]] | | |- | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q130266608|Q130266608]] | 0 | | [[Cholo]] | | |- | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q113714118|Q113714118]] | 0 | | [[छेर्गो री]] | | लाङटाङ क्षेत्रको चुचुरो |- | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q111181569|Q111181569]] | 0 | | [[Purbung]] | | |- | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q111010303|Q111010303]] | 0 | | [[Ponggen Dopku]] | | |- | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q110216295|Q110216295]] | 0 | | [[Pāṅkāyāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q110215902|Q110215902]] | 0 | | [[Syānāṭh]] | | |- | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q110214946|Q110214946]] | 0 | | [[Chhimi̇̄maru Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q110214098|Q110214098]] | 0 | | [[Mugu Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q110213191|Q110213191]] | 0 | | [[Dābsāl Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q110213110|Q110213110]] | 0 | | [[Muga Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q110212876|Q110212876]] | 0 | | [[Ītiṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q110212798|Q110212798]] | 0 | | [[Nisiṅyāṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q110212591|Q110212591]] | 0 | | [[Jhoṅpālā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q110212401|Q110212401]] | 0 | | [[Chhāliṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q110212346|Q110212346]] | 0 | | [[Nāgpi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q110212292|Q110212292]] | 0 | | [[Kuldum Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q110210673|Q110210673]] | 0 | | [[Rolājen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q110210663|Q110210663]] | 0 | | [[Yulkoṅmā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q110210158|Q110210158]] | 0 | | [[Maksyā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q110209814|Q110209814]] | 0 | | [[Sertojen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q106556789|Q106556789]] | 0 | | [[Chergori]] | | Mountain in Nepal |- | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q105724355|Q105724355]] | 0 | | [[Amphu Middle]] | | |- | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q65395645|Q65395645]] | 0 | | [[चङ्खेली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q65040223|Q65040223]] | 0 | | [[Nupla Khang]] | | |- | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q56305304|Q56305304]] | 0 | | [[Phurbi Chhyachu]] | | |- | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q56305107|Q56305107]] | 0 | | [[Gangchenpo]] | | |- | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q56293740|Q56293740]] | 0 | | [[Nangpai Gosum II]] | | |- | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q34865940|Q34865940]] | 0 | | [[Chang Samarphu]] | | |- | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q31654397|Q31654397]] | 0 | | [[Ṭapalḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q31654287|Q31654287]] | 0 | | [[Urkiṅ Kāṅgāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q31654163|Q31654163]] | 0 | | [[Panchpokhari̇̄ Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q31654146|Q31654146]] | 0 | | [[Liṅsin Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q31654130|Q31654130]] | 0 | | [[Dorje Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q31654114|Q31654114]] | 0 | | [[Kāṅālā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q31653927|Q31653927]] | 0 | | [[Rināmo Hill]] | | |- | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q31653912|Q31653912]] | 0 | | [[Lāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q31653883|Q31653883]] | 0 | | [[Kālo Pokhari̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q31653757|Q31653757]] | 0 | | [[Lumbo Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q31653558|Q31653558]] | 0 | | [[Liṅsiṅ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q31653417|Q31653417]] | 0 | | [[Yubrā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q31653402|Q31653402]] | 0 | | [[Pāri̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q31653353|Q31653353]] | 0 | | [[Bedāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q31653337|Q31653337]] | 0 | | [[Kālsi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q31653321|Q31653321]] | 0 | | [[Machhuwā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q31653304|Q31653304]] | 0 | | [[Gyajin Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q31653178|Q31653178]] | 0 | | [[Shivapuri Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q31653115|Q31653115]] | 0 | | [[Langtang II]] | | |- | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q31653100|Q31653100]] | 0 | | [[S Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q31653084|Q31653084]] | 0 | | [[Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q31653067|Q31653067]] | 0 | | [[N Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q31653050|Q31653050]] | 0 | | [[N Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q31652936|Q31652936]] | 0 | | [[Tirkhe Dhunga]] | | |- | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q31652921|Q31652921]] | 0 | | [[Samagoan]] | | |- | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q31652874|Q31652874]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q31652858|Q31652858]] | 0 | | [[Yak Gawa]] | | |- | style='text-align:right'| 65 | [[:d:Q31652842|Q31652842]] | 0 | | [[Thorungste]] | | |- | style='text-align:right'| 66 | [[:d:Q31652826|Q31652826]] | 0 | | [[Dhampus Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 67 | [[:d:Q31652811|Q31652811]] | 0 | | [[Tukuche Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 68 | [[:d:Q31652765|Q31652765]] | 0 | | [[Nilgiri]] | | |- | style='text-align:right'| 69 | [[:d:Q31652613|Q31652613]] | 0 | | [[Varaha Shikhar]] | | |- | style='text-align:right'| 70 | [[:d:Q31652396|Q31652396]] | 0 | | [[Hiūnchuli Pātan]] | | |- | style='text-align:right'| 71 | [[:d:Q31652242|Q31652242]] | 0 | | [[Lobujya West]] | | |- | style='text-align:right'| 72 | [[:d:Q31652227|Q31652227]] | 0 | | [[Loengpogang]] | | |- | style='text-align:right'| 73 | [[:d:Q31652197|Q31652197]] | 0 | | [[Mukut Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 74 | [[:d:Q31652166|Q31652166]] | 0 | | [[Bhrānge]] | | |- | style='text-align:right'| 75 | [[:d:Q31652150|Q31652150]] | 0 | | [[Pulchoki Mountain]] | | |- | style='text-align:right'| 76 | [[:d:Q30622642|Q30622642]] | 0 | | [[Paungda Danda]] | | |- | style='text-align:right'| 77 | [[:d:Q29525180|Q29525180]] | 0 | | [[खिजी थोलेदेम्बा]] | | |- | style='text-align:right'| 78 | [[:d:Q29015634|Q29015634]] | 0 | | [[पुन हिल]] | | घोरेपानी नजिकै रहेको पहाडी क्षेत्र |- | style='text-align:right'| 79 | [[:d:Q29015408|Q29015408]] | 0 | | [[Yalung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 80 | [[:d:Q29015389|Q29015389]] | 0 | | [[Tsoboje]] | | |- | style='text-align:right'| 81 | [[:d:Q28183964|Q28183964]] | 0 | | [[चन्द्रागिरी डाँडा|चन्द्रागिरी पहाड]] | | काठमाडौँ उपत्यकामा अवस्थित चन्द्रागिरी पहाड |- | style='text-align:right'| 82 | [[:d:Q26884119|Q26884119]] | 0 | | [[Nepal Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 83 | [[:d:Q25378206|Q25378206]] | 0 | | [[Rathong]] | | |- | style='text-align:right'| 84 | [[:d:Q25378204|Q25378204]] | 0 | | [[Ramthang Lho]] | | |- | style='text-align:right'| 85 | [[:d:Q24938020|Q24938020]] | 0 | | [[सिराइचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 86 | [[:d:Q21561056|Q21561056]] | 0 | | [[Kokthang]] | | |- | style='text-align:right'| 87 | [[:d:Q21000079|Q21000079]] | 0 | | [[Pemthang Karpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 88 | [[:d:Q21000062|Q21000062]] | 0 | | [[Pashuwo]] | | |- | style='text-align:right'| 89 | [[:d:Q20999992|Q20999992]] | 0 | | [[Kā̃de Hiū Chuli̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 90 | [[:d:Q20999970|Q20999970]] | 0 | | [[Honde Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 91 | [[:d:Q20999893|Q20999893]] | 0 | | [[Gurkarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 92 | [[:d:Q20999853|Q20999853]] | 0 | | [[Ghustang]] | | |- | style='text-align:right'| 93 | [[:d:Q20999752|Q20999752]] | 0 | | [[Dogari Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 94 | [[:d:Q20757649|Q20757649]] | 0 | | [[Takargo]] | | |- | style='text-align:right'| 95 | [[:d:Q20757646|Q20757646]] | 0 | | [[Thulagi Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 96 | [[:d:Q20757645|Q20757645]] | 0 | | [[Tengi Ragi Tau]] | | |- | style='text-align:right'| 97 | [[:d:Q20757644|Q20757644]] | 0 | | [[Churen Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 98 | [[:d:Q20757642|Q20757642]] | 0 | | [[Sita Chuchura]] | | |- | style='text-align:right'| 99 | [[:d:Q20757641|Q20757641]] | 0 | | [[Ramthang Chang]] | | |- | style='text-align:right'| 100 | [[:d:Q20757640|Q20757640]] | 0 | | [[Pethang Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 101 | [[:d:Q20757639|Q20757639]] | 0 | | [[Pangbuk Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 102 | [[:d:Q20757638|Q20757638]] | 0 | | [[Chumbu]] | | |- | style='text-align:right'| 103 | [[:d:Q20757637|Q20757637]] | 0 | | [[Panbari]] | | |- | style='text-align:right'| 104 | [[:d:Q20757636|Q20757636]] | 0 | | [[Ohmi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 105 | [[:d:Q20757635|Q20757635]] | 0 | | [[Nilgiri South]] | | |- | style='text-align:right'| 106 | [[:d:Q20757631|Q20757631]] | 0 | | [[Naulekh]] | | |- | style='text-align:right'| 107 | [[:d:Q20757630|Q20757630]] | 0 | | [[Nampa]] | | |- | style='text-align:right'| 108 | [[:d:Q20757629|Q20757629]] | 0 | | [[Malāṅphulāṅ]] | | |- | style='text-align:right'| 109 | [[:d:Q20757628|Q20757628]] | 0 | | [[Lunag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 110 | [[:d:Q20757627|Q20757627]] | 0 | | [[Likhu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 111 | [[:d:Q20757626|Q20757626]] | 0 | | [[Khatang]] | | |- | style='text-align:right'| 112 | [[:d:Q20757625|Q20757625]] | 0 | | [[Khangri Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 113 | [[:d:Q20757624|Q20757624]] | 0 | | [[Karyolung]] | | |- | style='text-align:right'| 114 | [[:d:Q20757623|Q20757623]] | 0 | | [[Kang Nachugo]] | | |- | style='text-align:right'| 115 | [[:d:Q20757622|Q20757622]] | 0 | | [[Janak Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 116 | [[:d:Q20757621|Q20757621]] | 0 | | [[Hungchi]] | | |- | style='text-align:right'| 117 | [[:d:Q20757620|Q20757620]] | 0 | | [[Annapurna IV]] | | |- | style='text-align:right'| 118 | [[:d:Q20757619|Q20757619]] | 0 | | [[Gurja Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 119 | [[:d:Q20757618|Q20757618]] | 0 | | [[Drangnag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 120 | [[:d:Q20757617|Q20757617]] | 0 | | [[Chukyima Go]] | | |- | style='text-align:right'| 121 | [[:d:Q20757616|Q20757616]] | 0 | | [[Chhukung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 122 | [[:d:Q20757615|Q20757615]] | 0 | | [[Cheo Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 123 | [[:d:Q20757614|Q20757614]] | 0 | | [[Bobaye]] | | |- | style='text-align:right'| 124 | [[:d:Q20757611|Q20757611]] | 0 | | [[Jobo Rinjang]] | | |- | style='text-align:right'| 125 | [[:d:Q20754005|Q20754005]] | 0 | | [[Kangchungtse]] | | |- | style='text-align:right'| 126 | [[:d:Q20748056|Q20748056]] | 0 | | [[Shar Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 127 | [[:d:Q20616450|Q20616450]] | 0 | | [[Æртыккаг мæсыг]] | | |- | style='text-align:right'| 128 | [[:d:Q20191208|Q20191208]] | 0 | | [[Ratna Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 129 | [[:d:Q20191203|Q20191203]] | 0 | | [[Ramdung Go]] | | |- | style='text-align:right'| 130 | [[:d:Q20191196|Q20191196]] | 0 | | [[Putrun Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 131 | [[:d:Q20191193|Q20191193]] | 0 | | [[Purkung]] | | |- | style='text-align:right'| 132 | [[:d:Q20191165|Q20191165]] | 0 | | [[Pharilapcha]] | | |- | style='text-align:right'| 133 | [[:d:Q20191139|Q20191139]] | 0 | | [[Parchamo]] | | |- | style='text-align:right'| 134 | [[:d:Q20191069|Q20191069]] | 0 | | [[Moditse]] | | |- | style='text-align:right'| 135 | [[:d:Q20191022|Q20191022]] | 0 | | [[Lugula Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 136 | [[:d:Q20191017|Q20191017]] | 0 | | [[Loenpo Gang]] | | |- | style='text-align:right'| 137 | [[:d:Q20190992|Q20190992]] | 0 | | [[Langpo]] | | |- | style='text-align:right'| 138 | [[:d:Q20190988|Q20190988]] | 0 | | [[Lamjung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 139 | [[:d:Q20190980|Q20190980]] | 0 | | [[Kyajo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 140 | [[:d:Q20190961|Q20190961]] | 0 | | [[Kubi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 141 | [[:d:Q20190945|Q20190945]] | 0 | | [[Kongma Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 142 | [[:d:Q20190930|Q20190930]] | 0 | | [[Khumjungar Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 143 | [[:d:Q20190829|Q20190829]] | 0 | | [[Drohmo]] | | |- | style='text-align:right'| 144 | [[:d:Q20190813|Q20190813]] | 0 | | [[Chhiv Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 145 | [[:d:Q20190811|Q20190811]] | 0 | | [[Chekigo]] | | |- | style='text-align:right'| 146 | [[:d:Q20190801|Q20190801]] | 0 | | [[Boktoh]] | | |- | style='text-align:right'| 147 | [[:d:Q20190791|Q20190791]] | 0 | | [[Annapurna South]] | | |- | style='text-align:right'| 148 | [[:d:Q20164740|Q20164740]] | 0 | | [[Tengkangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 149 | [[:d:Q19946260|Q19946260]] | 0 | | [[Himlung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 150 | [[:d:Q19946258|Q19946258]] | 0 | | [[Gyaji Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 151 | [[:d:Q19840548|Q19840548]] | 0 | | [[Pangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 152 | [[:d:Q19708581|Q19708581]] | 0 | | [[Phole]] | | |- | style='text-align:right'| 153 | [[:d:Q19707019|Q19707019]] | 0 | | [[Mera South]] | | |- | style='text-align:right'| 154 | [[:d:Q19707013|Q19707013]] | 0 | | [[Mera North]] | | |- | style='text-align:right'| 155 | [[:d:Q19707006|Q19707006]] | 0 | | [[Mera Central]] | | |- | style='text-align:right'| 156 | [[:d:Q19682550|Q19682550]] | 0 | | [[मालिका धुरी]] | | |- | style='text-align:right'| 157 | [[:d:Q19605854|Q19605854]] | 0 | | [[Kubi Gangri]] | | |- | style='text-align:right'| 158 | [[:d:Q19459405|Q19459405]] | 0 | | [[Kanjiroba]] | | |- | style='text-align:right'| 159 | [[:d:Q19457611|Q19457611]] | 0 | | [[चाङ्ला हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 160 | [[:d:Q19298140|Q19298140]] | 0 | | [[Pabil]] | | |- | style='text-align:right'| 161 | [[:d:Q19297118|Q19297118]] | 0 | | [[Naya Kanga]] | | |- | style='text-align:right'| 162 | [[:d:Q19288849|Q19288849]] | 0 | | [[Langtang Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 163 | [[:d:Q19288846|Q19288846]] | 0 | | [[Langshisa Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 164 | [[:d:Q19287915|Q19287915]] | 0 | | [[Kimshung]] | | |- | style='text-align:right'| 165 | [[:d:Q19283615|Q19283615]] | 0 | | [[Gangchempo]] | | |- | style='text-align:right'| 166 | [[:d:Q18456156|Q18456156]] | 0 | | [[Tashi Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 167 | [[:d:Q18388748|Q18388748]] | 0 | | [[Pisang Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 168 | [[:d:Q18088708|Q18088708]] | 0 | | [[Mardi Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 169 | [[:d:Q16968920|Q16968920]] | 0 | | [[Kanjiroba Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 170 | [[:d:Q16901410|Q16901410]] | 0 | | [[Tenzing Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 171 | [[:d:Q16466024|Q16466024]] | 0 | | [[अन्नपूर्ण|अन्नपूर्ण हिमाल]] | | विश्वको १०औँ अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 172 | [[:d:Q14227691|Q14227691]] | 0 | | [[नुम्बुर]] | | |- | style='text-align:right'| 173 | [[:d:Q13423903|Q13423903]] | 0 | | [[Talung]] | | |- | style='text-align:right'| 174 | [[:d:Q11887046|Q11887046]] | 0 | | [[Peak 41]] | | |- | style='text-align:right'| 175 | [[:d:Q11876134|Q11876134]] | 0 | | [[Lobuche East]] | | |- | style='text-align:right'| 176 | [[:d:Q11873899|Q11873899]] | 0 | | [[Kyashar]] | | |- | style='text-align:right'| 177 | [[:d:Q11871253|Q11871253]] | 0 | | [[Khabur]] | | |- | style='text-align:right'| 178 | [[:d:Q11752821|Q11752821]] | 0 | | [[लाङटाङ री]] | | |- | style='text-align:right'| 179 | [[:d:Q11237699|Q11237699]] | 0 | | [[Lhotse Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 180 | [[:d:Q9268113|Q9268113]] | 0 | | [[गिम्मीगेला चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 181 | [[:d:Q8523483|Q8523483]] | 0 | | [[Nirekha]] | | |- | style='text-align:right'| 182 | [[:d:Q7403706|Q7403706]] | 0 | | [[Salasungo]] | | |- | style='text-align:right'| 183 | [[:d:Q7402481|Q7402481]] | 0 | | [[साइपाल हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 184 | [[:d:Q7089926|Q7089926]] | 0 | | [[Ombigaichan]] | | |- | style='text-align:right'| 185 | [[:d:Q6991183|Q6991183]] | 0 | | [[Nemjung]] | | |- | style='text-align:right'| 186 | [[:d:Q6620670|Q6620670]] | 0 | | [[Singu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 187 | [[:d:Q6448208|Q6448208]] | 0 | | [[Kusum Kanguru]] | | |- | style='text-align:right'| 188 | [[:d:Q6429186|Q6429186]] | 0 | | [[Kongde Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 189 | [[:d:Q5520839|Q5520839]] | 0 | | [[Ganesh NW]] | | |- | style='text-align:right'| 190 | [[:d:Q5409093|Q5409093]] | 0 | | [[Lobuche West]] | | |- | style='text-align:right'| 191 | [[:d:Q5304983|Q5304983]] | 0 | | [[Dragmarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 192 | [[:d:Q5069463|Q5069463]] | 0 | | [[Chamar]] | | |- | style='text-align:right'| 193 | [[:d:Q4840748|Q4840748]] | 0 | | [[बेडेन पावेल शिखर]] | | |- | style='text-align:right'| 194 | [[:d:Q4779782|Q4779782]] | 0 | | [[अपी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 195 | [[:d:Q4536616|Q4536616]] | 0 | | [[Yakawa Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 196 | [[:d:Q4517942|Q4517942]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 197 | [[:d:Q4312814|Q4312814]] | 0 | | [[नङपाई हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 198 | [[:d:Q4221152|Q4221152]] | 0 | | [[किराँतचुली|किरात चुली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 199 | [[:d:Q4217498|Q4217498]] | 0 | | [[Khatung Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 200 | [[:d:Q4141286|Q4141286]] | 0 | | [[गोक्यो रि]] | | |- | style='text-align:right'| 201 | [[:d:Q4135266|Q4135266]] | 0 | | [[निलगिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 202 | [[:d:Q4134792|Q4134792]] | 0 | | [[Khartaphu]] | | |- | style='text-align:right'| 203 | [[:d:Q3695952|Q3695952]] | 0 | | [[Yala Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 204 | [[:d:Q3695902|Q3695902]] | 0 | | [[Tharpu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 205 | [[:d:Q3695890|Q3695890]] | 0 | | [[Dorje Lhakpa]] | | |- | style='text-align:right'| 206 | [[:d:Q3138689|Q3138689]] | 0 | | [[Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 207 | [[:d:Q3115880|Q3115880]] | 0 | | [[काब्रु]] | | |- | style='text-align:right'| 208 | [[:d:Q2386627|Q2386627]] | 0 | | [[Taboche]] | | |- | style='text-align:right'| 209 | [[:d:Q2143811|Q2143811]] | 0 | | [[Tilicho Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 210 | [[:d:Q1826566|Q1826566]] | 0 | | [[Lingtren]] | | |- | style='text-align:right'| 211 | [[:d:Q1754634|Q1754634]] | 0 | | [[गाडी चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 212 | [[:d:Q1740694|Q1740694]] | 0 | | [[Mount Khumbila]] | | |- | style='text-align:right'| 213 | [[:d:Q1723728|Q1723728]] | 0 | | [[Kangbachen]] | | |- | style='text-align:right'| 214 | [[:d:Q1718389|Q1718389]] | 0 | | [[Kang Guru]] | | |- | style='text-align:right'| 215 | [[:d:Q1551402|Q1551402]] | 0 | | [[लाङटाङ लिरुङ]] | | लाङटाङ हिमालको सर्वोच्च शिखर |- | style='text-align:right'| 216 | [[:d:Q1526943|Q1526943]] | 0 | | [[Peak 38]] | | |- | style='text-align:right'| 217 | [[:d:Q1511454|Q1511454]] | 0 | | [[काला पत्थर]] | | |- | style='text-align:right'| 218 | [[:d:Q1496289|Q1496289]] | 0 | | [[गौरीशङ्कर हिमाल|गौरीशंकर हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 219 | [[:d:Q1441337|Q1441337]] | 0 | | [[मेरा पिक]] | | |- | style='text-align:right'| 220 | [[:d:Q1429708|Q1429708]] | 0 | | [[Num Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 221 | [[:d:Q1410514|Q1410514]] | 0 | | [[थम्सेर्कु]] | | |- | style='text-align:right'| 222 | [[:d:Q1377280|Q1377280]] | 0 | | [[Putha Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 223 | [[:d:Q1291226|Q1291226]] | 0 | | [[Lobuche]] | | |- | style='text-align:right'| 224 | [[:d:Q1237414|Q1237414]] | 0 | | [[कुम्भकर्ण हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 225 | [[:d:Q1207614|Q1207614]] | 0 | | [[Dhaulagiri II]] | | |- | style='text-align:right'| 226 | [[:d:Q1145646|Q1145646]] | 0 | | [[हिमालचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 227 | [[:d:Q1139538|Q1139538]] | 0 | | [[नुबचे|नुप्त्से]] | | |- | style='text-align:right'| 228 | [[:d:Q1137644|Q1137644]] | 0 | | [[पुमोरी]] | | |- | style='text-align:right'| 229 | [[:d:Q1133863|Q1133863]] | 0 | | [[गङ्गापूर्ण]] | | |- | style='text-align:right'| 230 | [[:d:Q1060898|Q1060898]] | 0 | | [[चामलाङ हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 231 | [[:d:Q1051394|Q1051394]] | 0 | | [[माछापुच्छ्रे हिमाल]] | | माछाको पुच्छर जस्तो देखिने एक हिमाल |- | style='text-align:right'| 232 | [[:d:Q968606|Q968606]] | 0 | | [[Pokalde]] | | |- | style='text-align:right'| 233 | [[:d:Q619781|Q619781]] | 0 | | [[इम्जा छे]] | | |- | style='text-align:right'| 234 | [[:d:Q582128|Q582128]] | 0 | | [[ग्याचुङ काङ]] | | |- | style='text-align:right'| 235 | [[:d:Q564576|Q564576]] | 0 | | [[Annapurna III]] | | |- | style='text-align:right'| 236 | [[:d:Q527197|Q527197]] | 0 | | [[Kangtega]] | | |- | style='text-align:right'| 237 | [[:d:Q451697|Q451697]] | 0 | | [[आमा दब्लम हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 238 | [[:d:Q449534|Q449534]] | 0 | | [[Annapurna II]] | | |- | style='text-align:right'| 239 | [[:d:Q448932|Q448932]] | 0 | | [[Cho Polu]] | | |- | style='text-align:right'| 240 | [[:d:Q389456|Q389456]] | 0 | | [[Cholatse]] | | |- | style='text-align:right'| 241 | [[:d:Q379143|Q379143]] | 0 | | [[Baruntse]] | | |- | style='text-align:right'| 242 | [[:d:Q170089|Q170089]] | 0 | | [[चोयु हिमाल]] | | नेपाल र चीनको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको छैठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 243 | [[:d:Q170070|Q170070]] | 0 | | [[मनास्लु हिमाल]] | | आठ-हजारी र नेपालमा अवस्थित पृथ्वीको आठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 244 | [[:d:Q169986|Q169986]] | 0 | | [[मकालु हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 245 | [[:d:Q168702|Q168702]] | 0 | | [[ल्होत्से हिमाल|लहोत्से]] | | नेपाल र तिब्बतको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको चौथो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 246 | [[:d:Q165440|Q165440]] | 0 | | [[धौलागिरि हिमाल|धौलागिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 247 | [[:d:Q82019|Q82019]] | 0 | | [[कञ्चनजङ्घा हिमाल]] | | नेपाल र भारतमा अवस्थित पृथ्वीको तेस्रो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 248 | [[:d:Q513|Q513]] | 0 | | [[सगरमाथा]] | | विश्वको सबैभन्दा उच्च हिमाल |} |sparql=SELECT ?item ?qid (GROUP_CONCAT(CONCAT("[",str(?sitelink)," ", ?lang,"]"); separator=", ") as ?wp) (COUNT(distinct ?sitelink) as ?count) WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q8502 . ?item wdt:P17 wd:Q837 . BIND(xsd:integer(STRAFTER(str(?item), "Q")) AS ?qid) . } GROUP BY ?item ?qid ORDER BY DESC(?qid) LIMIT 5000 |columns=number:#,item:Wikidata<br>item,?count:lang,?wp:WP,label:mountain,P1476:original title,description |links=red }} {| class='wikitable sortable' ! # ! Wikidata<br>item ! lang ! WP ! mountain ! original title ! description |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q135930803|Q135930803]] | 0 | | [[Changdi]] | | |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q135286570|Q135286570]] | 0 | | [[Amotsang]] | | |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q134600289|Q134600289]] | 0 | | [[Shalbachum]] | | |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q134513933|Q134513933]] | 0 | | [[Chulu East]] | | |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q134454728|Q134454728]] | 0 | | [[Pikey Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q134044709|Q134044709]] | 0 | | [[Arakam Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q131299040|Q131299040]] | 0 | | [[Bhalu Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q131288401|Q131288401]] | 0 | | [[Phungi]] | | |- | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q130373062|Q130373062]] | 0 | | [[Nupla]] | | |- | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q130266608|Q130266608]] | 0 | | [[Cholo]] | | |- | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q113714118|Q113714118]] | 0 | | [[छेर्गो री]] | | लाङटाङ क्षेत्रको चुचुरो |- | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q111181569|Q111181569]] | 0 | | [[Purbung]] | | |- | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q111010303|Q111010303]] | 0 | | [[Ponggen Dopku]] | | |- | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q110216295|Q110216295]] | 0 | | [[Pāṅkāyāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q110215902|Q110215902]] | 0 | | [[Syānāṭh]] | | |- | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q110214946|Q110214946]] | 0 | | [[Chhimi̇̄maru Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q110214098|Q110214098]] | 0 | | [[Mugu Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q110213191|Q110213191]] | 0 | | [[Dābsāl Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q110213110|Q110213110]] | 0 | | [[Muga Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q110212876|Q110212876]] | 0 | | [[Ītiṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q110212798|Q110212798]] | 0 | | [[Nisiṅyāṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q110212591|Q110212591]] | 0 | | [[Jhoṅpālā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q110212401|Q110212401]] | 0 | | [[Chhāliṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q110212346|Q110212346]] | 0 | | [[Nāgpi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q110212292|Q110212292]] | 0 | | [[Kuldum Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q110210673|Q110210673]] | 0 | | [[Rolājen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q110210663|Q110210663]] | 0 | | [[Yulkoṅmā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q110210158|Q110210158]] | 0 | | [[Maksyā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q110209814|Q110209814]] | 0 | | [[Sertojen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q106556789|Q106556789]] | 0 | | [[Chergori]] | | Mountain in Nepal |- | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q105724355|Q105724355]] | 0 | | [[Amphu Middle]] | | |- | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q65395645|Q65395645]] | 0 | | [[चङ्खेली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q65040223|Q65040223]] | 0 | | [[Nupla Khang]] | | |- | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q56305304|Q56305304]] | 0 | | [[Phurbi Chhyachu]] | | |- | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q56305107|Q56305107]] | 0 | | [[Gangchenpo]] | | |- | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q56293740|Q56293740]] | 0 | | [[Nangpai Gosum II]] | | |- | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q34865940|Q34865940]] | 0 | | [[Chang Samarphu]] | | |- | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q31654397|Q31654397]] | 0 | | [[Ṭapalḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q31654287|Q31654287]] | 0 | | [[Urkiṅ Kāṅgāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q31654163|Q31654163]] | 0 | | [[Panchpokhari̇̄ Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q31654146|Q31654146]] | 0 | | [[Liṅsin Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q31654130|Q31654130]] | 0 | | [[Dorje Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q31654114|Q31654114]] | 0 | | [[Kāṅālā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q31653927|Q31653927]] | 0 | | [[Rināmo Hill]] | | |- | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q31653912|Q31653912]] | 0 | | [[Lāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q31653883|Q31653883]] | 0 | | [[Kālo Pokhari̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q31653757|Q31653757]] | 0 | | [[Lumbo Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q31653558|Q31653558]] | 0 | | [[Liṅsiṅ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q31653417|Q31653417]] | 0 | | [[Yubrā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q31653402|Q31653402]] | 0 | | [[Pāri̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q31653353|Q31653353]] | 0 | | [[Bedāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q31653337|Q31653337]] | 0 | | [[Kālsi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q31653321|Q31653321]] | 0 | | [[Machhuwā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q31653304|Q31653304]] | 0 | | [[Gyajin Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q31653178|Q31653178]] | 0 | | [[Shivapuri Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q31653115|Q31653115]] | 0 | | [[Langtang II]] | | |- | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q31653100|Q31653100]] | 0 | | [[S Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q31653084|Q31653084]] | 0 | | [[Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q31653067|Q31653067]] | 0 | | [[N Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q31653050|Q31653050]] | 0 | | [[N Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q31652936|Q31652936]] | 0 | | [[Tirkhe Dhunga]] | | |- | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q31652921|Q31652921]] | 0 | | [[Samagoan]] | | |- | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q31652874|Q31652874]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q31652858|Q31652858]] | 0 | | [[Yak Gawa]] | | |- | style='text-align:right'| 65 | [[:d:Q31652842|Q31652842]] | 0 | | [[Thorungste]] | | |- | style='text-align:right'| 66 | [[:d:Q31652826|Q31652826]] | 0 | | [[Dhampus Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 67 | [[:d:Q31652811|Q31652811]] | 0 | | [[Tukuche Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 68 | [[:d:Q31652765|Q31652765]] | 0 | | [[Nilgiri]] | | |- | style='text-align:right'| 69 | [[:d:Q31652613|Q31652613]] | 0 | | [[Varaha Shikhar]] | | |- | style='text-align:right'| 70 | [[:d:Q31652396|Q31652396]] | 0 | | [[Hiūnchuli Pātan]] | | |- | style='text-align:right'| 71 | [[:d:Q31652242|Q31652242]] | 0 | | [[Lobujya West]] | | |- | style='text-align:right'| 72 | [[:d:Q31652227|Q31652227]] | 0 | | [[Loengpogang]] | | |- | style='text-align:right'| 73 | [[:d:Q31652197|Q31652197]] | 0 | | [[Mukut Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 74 | [[:d:Q31652166|Q31652166]] | 0 | | [[Bhrānge]] | | |- | style='text-align:right'| 75 | [[:d:Q31652150|Q31652150]] | 0 | | [[Pulchoki Mountain]] | | |- | style='text-align:right'| 76 | [[:d:Q30622642|Q30622642]] | 0 | | [[Paungda Danda]] | | |- | style='text-align:right'| 77 | [[:d:Q29525180|Q29525180]] | 0 | | [[खिजी थोलेदेम्बा]] | | |- | style='text-align:right'| 78 | [[:d:Q29015634|Q29015634]] | 0 | | [[पुन हिल]] | | घोरेपानी नजिकै रहेको पहाडी क्षेत्र |- | style='text-align:right'| 79 | [[:d:Q29015408|Q29015408]] | 0 | | [[Yalung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 80 | [[:d:Q29015389|Q29015389]] | 0 | | [[Tsoboje]] | | |- | style='text-align:right'| 81 | [[:d:Q28183964|Q28183964]] | 0 | | [[चन्द्रागिरी डाँडा|चन्द्रागिरी पहाड]] | | काठमाडौँ उपत्यकामा अवस्थित चन्द्रागिरी पहाड |- | style='text-align:right'| 82 | [[:d:Q26884119|Q26884119]] | 0 | | [[Nepal Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 83 | [[:d:Q25378206|Q25378206]] | 0 | | [[Rathong]] | | |- | style='text-align:right'| 84 | [[:d:Q25378204|Q25378204]] | 0 | | [[Ramthang Lho]] | | |- | style='text-align:right'| 85 | [[:d:Q24938020|Q24938020]] | 0 | | [[सिराइचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 86 | [[:d:Q21561056|Q21561056]] | 0 | | [[Kokthang]] | | |- | style='text-align:right'| 87 | [[:d:Q21000079|Q21000079]] | 0 | | [[Pemthang Karpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 88 | [[:d:Q21000062|Q21000062]] | 0 | | [[Pashuwo]] | | |- | style='text-align:right'| 89 | [[:d:Q20999992|Q20999992]] | 0 | | [[Kā̃de Hiū Chuli̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 90 | [[:d:Q20999970|Q20999970]] | 0 | | [[Honde Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 91 | [[:d:Q20999893|Q20999893]] | 0 | | [[Gurkarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 92 | [[:d:Q20999853|Q20999853]] | 0 | | [[Ghustang]] | | |- | style='text-align:right'| 93 | [[:d:Q20999752|Q20999752]] | 0 | | [[Dogari Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 94 | [[:d:Q20757649|Q20757649]] | 0 | | [[Takargo]] | | |- | style='text-align:right'| 95 | [[:d:Q20757646|Q20757646]] | 0 | | [[Thulagi Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 96 | [[:d:Q20757645|Q20757645]] | 0 | | [[Tengi Ragi Tau]] | | |- | style='text-align:right'| 97 | [[:d:Q20757644|Q20757644]] | 0 | | [[Churen Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 98 | [[:d:Q20757642|Q20757642]] | 0 | | [[Sita Chuchura]] | | |- | style='text-align:right'| 99 | [[:d:Q20757641|Q20757641]] | 0 | | [[Ramthang Chang]] | | |- | style='text-align:right'| 100 | [[:d:Q20757640|Q20757640]] | 0 | | [[Pethang Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 101 | [[:d:Q20757639|Q20757639]] | 0 | | [[Pangbuk Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 102 | [[:d:Q20757638|Q20757638]] | 0 | | [[Chumbu]] | | |- | style='text-align:right'| 103 | [[:d:Q20757637|Q20757637]] | 0 | | [[Panbari]] | | |- | style='text-align:right'| 104 | [[:d:Q20757636|Q20757636]] | 0 | | [[Ohmi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 105 | [[:d:Q20757635|Q20757635]] | 0 | | [[Nilgiri South]] | | |- | style='text-align:right'| 106 | [[:d:Q20757631|Q20757631]] | 0 | | [[Naulekh]] | | |- | style='text-align:right'| 107 | [[:d:Q20757630|Q20757630]] | 0 | | [[Nampa]] | | |- | style='text-align:right'| 108 | [[:d:Q20757629|Q20757629]] | 0 | | [[Malāṅphulāṅ]] | | |- | style='text-align:right'| 109 | [[:d:Q20757628|Q20757628]] | 0 | | [[Lunag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 110 | [[:d:Q20757627|Q20757627]] | 0 | | [[Likhu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 111 | [[:d:Q20757626|Q20757626]] | 0 | | [[Khatang]] | | |- | style='text-align:right'| 112 | [[:d:Q20757625|Q20757625]] | 0 | | [[Khangri Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 113 | [[:d:Q20757624|Q20757624]] | 0 | | [[Karyolung]] | | |- | style='text-align:right'| 114 | [[:d:Q20757623|Q20757623]] | 0 | | [[Kang Nachugo]] | | |- | style='text-align:right'| 115 | [[:d:Q20757622|Q20757622]] | 0 | | [[Janak Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 116 | [[:d:Q20757621|Q20757621]] | 0 | | [[Hungchi]] | | |- | style='text-align:right'| 117 | [[:d:Q20757620|Q20757620]] | 0 | | [[Annapurna IV]] | | |- | style='text-align:right'| 118 | [[:d:Q20757619|Q20757619]] | 0 | | [[Gurja Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 119 | [[:d:Q20757618|Q20757618]] | 0 | | [[Drangnag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 120 | [[:d:Q20757617|Q20757617]] | 0 | | [[Chukyima Go]] | | |- | style='text-align:right'| 121 | [[:d:Q20757616|Q20757616]] | 0 | | [[Chhukung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 122 | [[:d:Q20757615|Q20757615]] | 0 | | [[Cheo Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 123 | [[:d:Q20757614|Q20757614]] | 0 | | [[Bobaye]] | | |- | style='text-align:right'| 124 | [[:d:Q20757611|Q20757611]] | 0 | | [[Jobo Rinjang]] | | |- | style='text-align:right'| 125 | [[:d:Q20754005|Q20754005]] | 0 | | [[Kangchungtse]] | | |- | style='text-align:right'| 126 | [[:d:Q20748056|Q20748056]] | 0 | | [[Shar Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 127 | [[:d:Q20616450|Q20616450]] | 0 | | [[Æртыккаг мæсыг]] | | |- | style='text-align:right'| 128 | [[:d:Q20191208|Q20191208]] | 0 | | [[Ratna Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 129 | [[:d:Q20191203|Q20191203]] | 0 | | [[Ramdung Go]] | | |- | style='text-align:right'| 130 | [[:d:Q20191196|Q20191196]] | 0 | | [[Putrun Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 131 | [[:d:Q20191193|Q20191193]] | 0 | | [[Purkung]] | | |- | style='text-align:right'| 132 | [[:d:Q20191165|Q20191165]] | 0 | | [[Pharilapcha]] | | |- | style='text-align:right'| 133 | [[:d:Q20191139|Q20191139]] | 0 | | [[Parchamo]] | | |- | style='text-align:right'| 134 | [[:d:Q20191069|Q20191069]] | 0 | | [[Moditse]] | | |- | style='text-align:right'| 135 | [[:d:Q20191022|Q20191022]] | 0 | | [[Lugula Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 136 | [[:d:Q20191017|Q20191017]] | 0 | | [[Loenpo Gang]] | | |- | style='text-align:right'| 137 | [[:d:Q20190992|Q20190992]] | 0 | | [[Langpo]] | | |- | style='text-align:right'| 138 | [[:d:Q20190988|Q20190988]] | 0 | | [[Lamjung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 139 | [[:d:Q20190980|Q20190980]] | 0 | | [[Kyajo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 140 | [[:d:Q20190961|Q20190961]] | 0 | | [[Kubi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 141 | [[:d:Q20190945|Q20190945]] | 0 | | [[Kongma Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 142 | [[:d:Q20190930|Q20190930]] | 0 | | [[Khumjungar Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 143 | [[:d:Q20190829|Q20190829]] | 0 | | [[Drohmo]] | | |- | style='text-align:right'| 144 | [[:d:Q20190813|Q20190813]] | 0 | | [[Chhiv Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 145 | [[:d:Q20190811|Q20190811]] | 0 | | [[Chekigo]] | | |- | style='text-align:right'| 146 | [[:d:Q20190801|Q20190801]] | 0 | | [[Boktoh]] | | |- | style='text-align:right'| 147 | [[:d:Q20190791|Q20190791]] | 0 | | [[Annapurna South]] | | |- | style='text-align:right'| 148 | [[:d:Q20164740|Q20164740]] | 0 | | [[Tengkangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 149 | [[:d:Q19946260|Q19946260]] | 0 | | [[Himlung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 150 | [[:d:Q19946258|Q19946258]] | 0 | | [[Gyaji Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 151 | [[:d:Q19840548|Q19840548]] | 0 | | [[Pangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 152 | [[:d:Q19708581|Q19708581]] | 0 | | [[Phole]] | | |- | style='text-align:right'| 153 | [[:d:Q19707019|Q19707019]] | 0 | | [[Mera South]] | | |- | style='text-align:right'| 154 | [[:d:Q19707013|Q19707013]] | 0 | | [[Mera North]] | | |- | style='text-align:right'| 155 | [[:d:Q19707006|Q19707006]] | 0 | | [[Mera Central]] | | |- | style='text-align:right'| 156 | [[:d:Q19682550|Q19682550]] | 0 | | [[मालिका धुरी]] | | |- | style='text-align:right'| 157 | [[:d:Q19605854|Q19605854]] | 0 | | [[Kubi Gangri]] | | |- | style='text-align:right'| 158 | [[:d:Q19459405|Q19459405]] | 0 | | [[Kanjiroba]] | | |- | style='text-align:right'| 159 | [[:d:Q19457611|Q19457611]] | 0 | | [[चाङ्ला हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 160 | [[:d:Q19298140|Q19298140]] | 0 | | [[Pabil]] | | |- | style='text-align:right'| 161 | [[:d:Q19297118|Q19297118]] | 0 | | [[Naya Kanga]] | | |- | style='text-align:right'| 162 | [[:d:Q19288849|Q19288849]] | 0 | | [[Langtang Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 163 | [[:d:Q19288846|Q19288846]] | 0 | | [[Langshisa Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 164 | [[:d:Q19287915|Q19287915]] | 0 | | [[Kimshung]] | | |- | style='text-align:right'| 165 | [[:d:Q19283615|Q19283615]] | 0 | | [[Gangchempo]] | | |- | style='text-align:right'| 166 | [[:d:Q18456156|Q18456156]] | 0 | | [[Tashi Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 167 | [[:d:Q18388748|Q18388748]] | 0 | | [[Pisang Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 168 | [[:d:Q18088708|Q18088708]] | 0 | | [[Mardi Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 169 | [[:d:Q16968920|Q16968920]] | 0 | | [[Kanjiroba Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 170 | [[:d:Q16901410|Q16901410]] | 0 | | [[Tenzing Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 171 | [[:d:Q16466024|Q16466024]] | 0 | | [[अन्नपूर्ण|अन्नपूर्ण हिमाल]] | | विश्वको १०औँ अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 172 | [[:d:Q14227691|Q14227691]] | 0 | | [[नुम्बुर]] | | |- | style='text-align:right'| 173 | [[:d:Q13423903|Q13423903]] | 0 | | [[Talung]] | | |- | style='text-align:right'| 174 | [[:d:Q11887046|Q11887046]] | 0 | | [[Peak 41]] | | |- | style='text-align:right'| 175 | [[:d:Q11876134|Q11876134]] | 0 | | [[Lobuche East]] | | |- | style='text-align:right'| 176 | [[:d:Q11873899|Q11873899]] | 0 | | [[Kyashar]] | | |- | style='text-align:right'| 177 | [[:d:Q11871253|Q11871253]] | 0 | | [[Khabur]] | | |- | style='text-align:right'| 178 | [[:d:Q11752821|Q11752821]] | 0 | | [[लाङटाङ री]] | | |- | style='text-align:right'| 179 | [[:d:Q11237699|Q11237699]] | 0 | | [[Lhotse Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 180 | [[:d:Q9268113|Q9268113]] | 0 | | [[गिम्मीगेला चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 181 | [[:d:Q8523483|Q8523483]] | 0 | | [[Nirekha]] | | |- | style='text-align:right'| 182 | [[:d:Q7403706|Q7403706]] | 0 | | [[Salasungo]] | | |- | style='text-align:right'| 183 | [[:d:Q7402481|Q7402481]] | 0 | | [[साइपाल हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 184 | [[:d:Q7089926|Q7089926]] | 0 | | [[Ombigaichan]] | | |- | style='text-align:right'| 185 | [[:d:Q6991183|Q6991183]] | 0 | | [[Nemjung]] | | |- | style='text-align:right'| 186 | [[:d:Q6620670|Q6620670]] | 0 | | [[Singu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 187 | [[:d:Q6448208|Q6448208]] | 0 | | [[Kusum Kanguru]] | | |- | style='text-align:right'| 188 | [[:d:Q6429186|Q6429186]] | 0 | | [[Kongde Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 189 | [[:d:Q5520839|Q5520839]] | 0 | | [[Ganesh NW]] | | |- | style='text-align:right'| 190 | [[:d:Q5409093|Q5409093]] | 0 | | [[Lobuche West]] | | |- | style='text-align:right'| 191 | [[:d:Q5304983|Q5304983]] | 0 | | [[Dragmarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 192 | [[:d:Q5069463|Q5069463]] | 0 | | [[Chamar]] | | |- | style='text-align:right'| 193 | [[:d:Q4840748|Q4840748]] | 0 | | [[बेडेन पावेल शिखर]] | | |- | style='text-align:right'| 194 | [[:d:Q4779782|Q4779782]] | 0 | | [[अपी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 195 | [[:d:Q4536616|Q4536616]] | 0 | | [[Yakawa Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 196 | [[:d:Q4517942|Q4517942]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 197 | [[:d:Q4312814|Q4312814]] | 0 | | [[नङपाई हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 198 | [[:d:Q4221152|Q4221152]] | 0 | | [[किराँतचुली|किरात चुली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 199 | [[:d:Q4217498|Q4217498]] | 0 | | [[Khatung Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 200 | [[:d:Q4141286|Q4141286]] | 0 | | [[गोक्यो रि]] | | |- | style='text-align:right'| 201 | [[:d:Q4135266|Q4135266]] | 0 | | [[निलगिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 202 | [[:d:Q4134792|Q4134792]] | 0 | | [[Khartaphu]] | | |- | style='text-align:right'| 203 | [[:d:Q3695952|Q3695952]] | 0 | | [[Yala Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 204 | [[:d:Q3695902|Q3695902]] | 0 | | [[Tharpu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 205 | [[:d:Q3695890|Q3695890]] | 0 | | [[Dorje Lhakpa]] | | |- | style='text-align:right'| 206 | [[:d:Q3138689|Q3138689]] | 0 | | [[Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 207 | [[:d:Q3115880|Q3115880]] | 0 | | [[काब्रु]] | | |- | style='text-align:right'| 208 | [[:d:Q2386627|Q2386627]] | 0 | | [[Taboche]] | | |- | style='text-align:right'| 209 | [[:d:Q2143811|Q2143811]] | 0 | | [[Tilicho Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 210 | [[:d:Q1826566|Q1826566]] | 0 | | [[Lingtren]] | | |- | style='text-align:right'| 211 | [[:d:Q1754634|Q1754634]] | 0 | | [[गाडी चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 212 | [[:d:Q1740694|Q1740694]] | 0 | | [[Mount Khumbila]] | | |- | style='text-align:right'| 213 | [[:d:Q1723728|Q1723728]] | 0 | | [[Kangbachen]] | | |- | style='text-align:right'| 214 | [[:d:Q1718389|Q1718389]] | 0 | | [[Kang Guru]] | | |- | style='text-align:right'| 215 | [[:d:Q1551402|Q1551402]] | 0 | | [[लाङटाङ लिरुङ]] | | लाङटाङ हिमालको सर्वोच्च शिखर |- | style='text-align:right'| 216 | [[:d:Q1526943|Q1526943]] | 0 | | [[Peak 38]] | | |- | style='text-align:right'| 217 | [[:d:Q1511454|Q1511454]] | 0 | | [[काला पत्थर]] | | |- | style='text-align:right'| 218 | [[:d:Q1496289|Q1496289]] | 0 | | [[गौरीशङ्कर हिमाल|गौरीशंकर हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 219 | [[:d:Q1441337|Q1441337]] | 0 | | [[मेरा पिक]] | | |- | style='text-align:right'| 220 | [[:d:Q1429708|Q1429708]] | 0 | | [[Num Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 221 | [[:d:Q1410514|Q1410514]] | 0 | | [[थम्सेर्कु]] | | |- | style='text-align:right'| 222 | [[:d:Q1377280|Q1377280]] | 0 | | [[Putha Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 223 | [[:d:Q1291226|Q1291226]] | 0 | | [[Lobuche]] | | |- | style='text-align:right'| 224 | [[:d:Q1237414|Q1237414]] | 0 | | [[कुम्भकर्ण हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 225 | [[:d:Q1207614|Q1207614]] | 0 | | [[Dhaulagiri II]] | | |- | style='text-align:right'| 226 | [[:d:Q1145646|Q1145646]] | 0 | | [[हिमालचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 227 | [[:d:Q1139538|Q1139538]] | 0 | | [[नुबचे|नुप्त्से]] | | |- | style='text-align:right'| 228 | [[:d:Q1137644|Q1137644]] | 0 | | [[पुमोरी]] | | |- | style='text-align:right'| 229 | [[:d:Q1133863|Q1133863]] | 0 | | [[गङ्गापूर्ण]] | | |- | style='text-align:right'| 230 | [[:d:Q1060898|Q1060898]] | 0 | | [[चामलाङ हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 231 | [[:d:Q1051394|Q1051394]] | 0 | | [[माछापुच्छ्रे हिमाल]] | | माछाको पुच्छर जस्तो देखिने एक हिमाल |- | style='text-align:right'| 232 | [[:d:Q968606|Q968606]] | 0 | | [[Pokalde]] | | |- | style='text-align:right'| 233 | [[:d:Q619781|Q619781]] | 0 | | [[इम्जा छे]] | | |- | style='text-align:right'| 234 | [[:d:Q582128|Q582128]] | 0 | | [[ग्याचुङ काङ]] | | |- | style='text-align:right'| 235 | [[:d:Q564576|Q564576]] | 0 | | [[Annapurna III]] | | |- | style='text-align:right'| 236 | [[:d:Q527197|Q527197]] | 0 | | [[Kangtega]] | | |- | style='text-align:right'| 237 | [[:d:Q451697|Q451697]] | 0 | | [[आमा दब्लम हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 238 | [[:d:Q449534|Q449534]] | 0 | | [[Annapurna II]] | | |- | style='text-align:right'| 239 | [[:d:Q448932|Q448932]] | 0 | | [[Cho Polu]] | | |- | style='text-align:right'| 240 | [[:d:Q389456|Q389456]] | 0 | | [[Cholatse]] | | |- | style='text-align:right'| 241 | [[:d:Q379143|Q379143]] | 0 | | [[Baruntse]] | | |- | style='text-align:right'| 242 | [[:d:Q170089|Q170089]] | 0 | | [[चोयु हिमाल]] | | नेपाल र चीनको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको छैठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 243 | [[:d:Q170070|Q170070]] | 0 | | [[मनास्लु हिमाल]] | | आठ-हजारी र नेपालमा अवस्थित पृथ्वीको आठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 244 | [[:d:Q169986|Q169986]] | 0 | | [[मकालु हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 245 | [[:d:Q168702|Q168702]] | 0 | | [[ल्होत्से हिमाल|लहोत्से]] | | नेपाल र तिब्बतको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको चौथो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 246 | [[:d:Q165440|Q165440]] | 0 | | [[धौलागिरि हिमाल|धौलागिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 247 | [[:d:Q82019|Q82019]] | 0 | | [[कञ्चनजङ्घा हिमाल]] | | नेपाल र भारतमा अवस्थित पृथ्वीको तेस्रो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 248 | [[:d:Q513|Q513]] | 0 | | [[सगरमाथा]] | | विश्वको सबैभन्दा उच्च हिमाल |} |sparql=SELECT ?item ?qid (GROUP_CONCAT(CONCAT("[",str(?sitelink)," ", ?lang,"]"); separator=", ") as ?wp) (COUNT(distinct ?sitelink) as ?count) WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q8502 . ?item wdt:P17 wd:Q837 . BIND(xsd:integer(STRAFTER(str(?item), "Q")) AS ?qid) . } GROUP BY ?item ?qid ORDER BY DESC(?qid) LIMIT 5000 |columns=number:#,item:Wikidata<br>item,?count:lang,?wp:WP,label:mountain,P1476:original title,description |links=red }} {| class='wikitable sortable' ! # ! Wikidata<br>item ! lang ! WP ! mountain ! original title ! description |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q135930803|Q135930803]] | 0 | | [[Changdi]] | | |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q135286570|Q135286570]] | 0 | | [[Amotsang]] | | |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q134513933|Q134513933]] | 0 | | [[Chulu East]] | | |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q134454728|Q134454728]] | 0 | | [[Pikey Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q134044709|Q134044709]] | 0 | | [[Arakam Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q131299040|Q131299040]] | 0 | | [[Bhalu Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q131288401|Q131288401]] | 0 | | [[Phungi]] | | |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q130373062|Q130373062]] | 0 | | [[Nupla]] | | |- | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q130266608|Q130266608]] | 0 | | [[Cholo]] | | |- | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q113714118|Q113714118]] | 0 | | [[छेर्गो री]] | | लाङटाङ क्षेत्रको चुचुरो |- | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q111181569|Q111181569]] | 0 | | [[Purbung]] | | |- | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q111010303|Q111010303]] | 0 | | [[Ponggen Dopku]] | | |- | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q110216295|Q110216295]] | 0 | | [[Pāṅkāyāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q110215902|Q110215902]] | 0 | | [[Syānāṭh]] | | |- | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q110214946|Q110214946]] | 0 | | [[Chhimi̇̄maru Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q110214098|Q110214098]] | 0 | | [[Mugu Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q110213191|Q110213191]] | 0 | | [[Dābsāl Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q110213110|Q110213110]] | 0 | | [[Muga Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q110212876|Q110212876]] | 0 | | [[Ītiṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q110212798|Q110212798]] | 0 | | [[Nisiṅyāṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q110212591|Q110212591]] | 0 | | [[Jhoṅpālā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q110212401|Q110212401]] | 0 | | [[Chhāliṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q110212346|Q110212346]] | 0 | | [[Nāgpi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q110212292|Q110212292]] | 0 | | [[Kuldum Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q110210673|Q110210673]] | 0 | | [[Rolājen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q110210663|Q110210663]] | 0 | | [[Yulkoṅmā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q110210158|Q110210158]] | 0 | | [[Maksyā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q110209814|Q110209814]] | 0 | | [[Sertojen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q106556789|Q106556789]] | 0 | | [[Chergori]] | | Mountain in Nepal |- | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q105724355|Q105724355]] | 0 | | [[Amphu Middle]] | | |- | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q65395645|Q65395645]] | 0 | | [[चङ्खेली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q65040223|Q65040223]] | 0 | | [[Nupla Khang]] | | |- | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q56305304|Q56305304]] | 0 | | [[Phurbi Chhyachu]] | | |- | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q56305107|Q56305107]] | 0 | | [[Gangchenpo]] | | |- | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q56293740|Q56293740]] | 0 | | [[Nangpai Gosum II]] | | |- | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q34865940|Q34865940]] | 0 | | [[Chang Samarphu]] | | |- | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q31654397|Q31654397]] | 0 | | [[Ṭapalḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q31654287|Q31654287]] | 0 | | [[Urkiṅ Kāṅgāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q31654163|Q31654163]] | 0 | | [[Panchpokhari̇̄ Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q31654146|Q31654146]] | 0 | | [[Liṅsin Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q31654130|Q31654130]] | 0 | | [[Dorje Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q31654114|Q31654114]] | 0 | | [[Kāṅālā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q31653927|Q31653927]] | 0 | | [[Rināmo Hill]] | | |- | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q31653912|Q31653912]] | 0 | | [[Lāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q31653883|Q31653883]] | 0 | | [[Kālo Pokhari̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q31653757|Q31653757]] | 0 | | [[Lumbo Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q31653558|Q31653558]] | 0 | | [[Liṅsiṅ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q31653417|Q31653417]] | 0 | | [[Yubrā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q31653402|Q31653402]] | 0 | | [[Pāri̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q31653353|Q31653353]] | 0 | | [[Bedāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q31653337|Q31653337]] | 0 | | [[Kālsi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q31653321|Q31653321]] | 0 | | [[Machhuwā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q31653304|Q31653304]] | 0 | | [[Gyajin Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q31653178|Q31653178]] | 0 | | [[Shivapuri Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q31653115|Q31653115]] | 0 | | [[Langtang II]] | | |- | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q31653100|Q31653100]] | 0 | | [[S Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q31653084|Q31653084]] | 0 | | [[Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q31653067|Q31653067]] | 0 | | [[N Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q31653050|Q31653050]] | 0 | | [[N Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q31652936|Q31652936]] | 0 | | [[Tirkhe Dhunga]] | | |- | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q31652921|Q31652921]] | 0 | | [[Samagoan]] | | |- | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q31652874|Q31652874]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q31652858|Q31652858]] | 0 | | [[Yak Gawa]] | | |- | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q31652842|Q31652842]] | 0 | | [[Thorungste]] | | |- | style='text-align:right'| 65 | [[:d:Q31652826|Q31652826]] | 0 | | [[Dhampus Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 66 | [[:d:Q31652811|Q31652811]] | 0 | | [[Tukuche Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 67 | [[:d:Q31652765|Q31652765]] | 0 | | [[Nilgiri]] | | |- | style='text-align:right'| 68 | [[:d:Q31652613|Q31652613]] | 0 | | [[Varaha Shikhar]] | | |- | style='text-align:right'| 69 | [[:d:Q31652396|Q31652396]] | 0 | | [[Hiūnchuli Pātan]] | | |- | style='text-align:right'| 70 | [[:d:Q31652242|Q31652242]] | 0 | | [[Lobujya West]] | | |- | style='text-align:right'| 71 | [[:d:Q31652227|Q31652227]] | 0 | | [[Loengpogang]] | | |- | style='text-align:right'| 72 | [[:d:Q31652197|Q31652197]] | 0 | | [[Mukut Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 73 | [[:d:Q31652166|Q31652166]] | 0 | | [[Bhrānge]] | | |- | style='text-align:right'| 74 | [[:d:Q31652150|Q31652150]] | 0 | | [[Pulchoki Mountain]] | | |- | style='text-align:right'| 75 | [[:d:Q30622642|Q30622642]] | 0 | | [[Paungda Danda]] | | |- | style='text-align:right'| 76 | [[:d:Q29525180|Q29525180]] | 0 | | [[खिजी थोलेदेम्बा]] | | |- | style='text-align:right'| 77 | [[:d:Q29015634|Q29015634]] | 0 | | [[पुन हिल]] | | घोरेपानी नजिकै रहेको पहाडी क्षेत्र |- | style='text-align:right'| 78 | [[:d:Q29015408|Q29015408]] | 0 | | [[Yalung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 79 | [[:d:Q29015389|Q29015389]] | 0 | | [[Tsoboje]] | | |- | style='text-align:right'| 80 | [[:d:Q28183964|Q28183964]] | 0 | | [[चन्द्रागिरी डाँडा|चन्द्रागिरी पहाड]] | | काठमाडौँ उपत्यकामा अवस्थित चन्द्रागिरी पहाड |- | style='text-align:right'| 81 | [[:d:Q26884119|Q26884119]] | 0 | | [[Nepal Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 82 | [[:d:Q25378206|Q25378206]] | 0 | | [[Rathong]] | | |- | style='text-align:right'| 83 | [[:d:Q25378204|Q25378204]] | 0 | | [[Ramthang Lho]] | | |- | style='text-align:right'| 84 | [[:d:Q24938020|Q24938020]] | 0 | | [[सिराइचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 85 | [[:d:Q21561056|Q21561056]] | 0 | | [[Kokthang]] | | |- | style='text-align:right'| 86 | [[:d:Q21000079|Q21000079]] | 0 | | [[Pemthang Karpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 87 | [[:d:Q21000062|Q21000062]] | 0 | | [[Pashuwo]] | | |- | style='text-align:right'| 88 | [[:d:Q20999992|Q20999992]] | 0 | | [[Kā̃de Hiū Chuli̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 89 | [[:d:Q20999970|Q20999970]] | 0 | | [[Honde Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 90 | [[:d:Q20999893|Q20999893]] | 0 | | [[Gurkarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 91 | [[:d:Q20999853|Q20999853]] | 0 | | [[Ghustang]] | | |- | style='text-align:right'| 92 | [[:d:Q20999752|Q20999752]] | 0 | | [[Dogari Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 93 | [[:d:Q20757649|Q20757649]] | 0 | | [[Takargo]] | | |- | style='text-align:right'| 94 | [[:d:Q20757646|Q20757646]] | 0 | | [[Thulagi Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 95 | [[:d:Q20757645|Q20757645]] | 0 | | [[Tengi Ragi Tau]] | | |- | style='text-align:right'| 96 | [[:d:Q20757644|Q20757644]] | 0 | | [[Churen Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 97 | [[:d:Q20757642|Q20757642]] | 0 | | [[Sita Chuchura]] | | |- | style='text-align:right'| 98 | [[:d:Q20757641|Q20757641]] | 0 | | [[Ramthang Chang]] | | |- | style='text-align:right'| 99 | [[:d:Q20757640|Q20757640]] | 0 | | [[Pethang Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 100 | [[:d:Q20757639|Q20757639]] | 0 | | [[Pangbuk Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 101 | [[:d:Q20757638|Q20757638]] | 0 | | [[Chumbu]] | | |- | style='text-align:right'| 102 | [[:d:Q20757637|Q20757637]] | 0 | | [[Panbari]] | | |- | style='text-align:right'| 103 | [[:d:Q20757636|Q20757636]] | 0 | | [[Ohmi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 104 | [[:d:Q20757635|Q20757635]] | 0 | | [[Nilgiri South]] | | |- | style='text-align:right'| 105 | [[:d:Q20757631|Q20757631]] | 0 | | [[Naulekh]] | | |- | style='text-align:right'| 106 | [[:d:Q20757630|Q20757630]] | 0 | | [[Nampa]] | | |- | style='text-align:right'| 107 | [[:d:Q20757629|Q20757629]] | 0 | | [[Malāṅphulāṅ]] | | |- | style='text-align:right'| 108 | [[:d:Q20757628|Q20757628]] | 0 | | [[Lunag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 109 | [[:d:Q20757627|Q20757627]] | 0 | | [[Likhu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 110 | [[:d:Q20757626|Q20757626]] | 0 | | [[Khatang]] | | |- | style='text-align:right'| 111 | [[:d:Q20757625|Q20757625]] | 0 | | [[Khangri Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 112 | [[:d:Q20757624|Q20757624]] | 0 | | [[Karyolung]] | | |- | style='text-align:right'| 113 | [[:d:Q20757623|Q20757623]] | 0 | | [[Kang Nachugo]] | | |- | style='text-align:right'| 114 | [[:d:Q20757622|Q20757622]] | 0 | | [[Janak Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 115 | [[:d:Q20757621|Q20757621]] | 0 | | [[Hungchi]] | | |- | style='text-align:right'| 116 | [[:d:Q20757620|Q20757620]] | 0 | | [[Annapurna IV]] | | |- | style='text-align:right'| 117 | [[:d:Q20757619|Q20757619]] | 0 | | [[Gurja Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 118 | [[:d:Q20757618|Q20757618]] | 0 | | [[Drangnag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 119 | [[:d:Q20757617|Q20757617]] | 0 | | [[Chukyima Go]] | | |- | style='text-align:right'| 120 | [[:d:Q20757616|Q20757616]] | 0 | | [[Chhukung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 121 | [[:d:Q20757615|Q20757615]] | 0 | | [[Cheo Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 122 | [[:d:Q20757614|Q20757614]] | 0 | | [[Bobaye]] | | |- | style='text-align:right'| 123 | [[:d:Q20757611|Q20757611]] | 0 | | [[Jobo Rinjang]] | | |- | style='text-align:right'| 124 | [[:d:Q20754005|Q20754005]] | 0 | | [[Kangchungtse]] | | |- | style='text-align:right'| 125 | [[:d:Q20748056|Q20748056]] | 0 | | [[Shar Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 126 | [[:d:Q20616450|Q20616450]] | 0 | | [[Æртыккаг мæсыг]] | | |- | style='text-align:right'| 127 | [[:d:Q20191208|Q20191208]] | 0 | | [[Ratna Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 128 | [[:d:Q20191203|Q20191203]] | 0 | | [[Ramdung Go]] | | |- | style='text-align:right'| 129 | [[:d:Q20191196|Q20191196]] | 0 | | [[Putrun Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 130 | [[:d:Q20191193|Q20191193]] | 0 | | [[Purkung]] | | |- | style='text-align:right'| 131 | [[:d:Q20191165|Q20191165]] | 0 | | [[Pharilapcha]] | | |- | style='text-align:right'| 132 | [[:d:Q20191139|Q20191139]] | 0 | | [[Parchamo]] | | |- | style='text-align:right'| 133 | [[:d:Q20191069|Q20191069]] | 0 | | [[Moditse]] | | |- | style='text-align:right'| 134 | [[:d:Q20191022|Q20191022]] | 0 | | [[Lugula Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 135 | [[:d:Q20191017|Q20191017]] | 0 | | [[Loenpo Gang]] | | |- | style='text-align:right'| 136 | [[:d:Q20190992|Q20190992]] | 0 | | [[Langpo]] | | |- | style='text-align:right'| 137 | [[:d:Q20190988|Q20190988]] | 0 | | [[Lamjung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 138 | [[:d:Q20190980|Q20190980]] | 0 | | [[Kyajo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 139 | [[:d:Q20190961|Q20190961]] | 0 | | [[Kubi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 140 | [[:d:Q20190945|Q20190945]] | 0 | | [[Kongma Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 141 | [[:d:Q20190930|Q20190930]] | 0 | | [[Khumjungar Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 142 | [[:d:Q20190829|Q20190829]] | 0 | | [[Drohmo]] | | |- | style='text-align:right'| 143 | [[:d:Q20190813|Q20190813]] | 0 | | [[Chhiv Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 144 | [[:d:Q20190811|Q20190811]] | 0 | | [[Chekigo]] | | |- | style='text-align:right'| 145 | [[:d:Q20190801|Q20190801]] | 0 | | [[Boktoh]] | | |- | style='text-align:right'| 146 | [[:d:Q20190791|Q20190791]] | 0 | | [[Annapurna South]] | | |- | style='text-align:right'| 147 | [[:d:Q20164740|Q20164740]] | 0 | | [[Tengkangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 148 | [[:d:Q19946260|Q19946260]] | 0 | | [[Himlung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 149 | [[:d:Q19946258|Q19946258]] | 0 | | [[Gyaji Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 150 | [[:d:Q19840548|Q19840548]] | 0 | | [[Pangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 151 | [[:d:Q19708581|Q19708581]] | 0 | | [[Phole]] | | |- | style='text-align:right'| 152 | [[:d:Q19707019|Q19707019]] | 0 | | [[Mera South]] | | |- | style='text-align:right'| 153 | [[:d:Q19707013|Q19707013]] | 0 | | [[Mera North]] | | |- | style='text-align:right'| 154 | [[:d:Q19707006|Q19707006]] | 0 | | [[Mera Central]] | | |- | style='text-align:right'| 155 | [[:d:Q19682550|Q19682550]] | 0 | | [[मालिका धुरी]] | | |- | style='text-align:right'| 156 | [[:d:Q19605854|Q19605854]] | 0 | | [[Kubi Gangri]] | | |- | style='text-align:right'| 157 | [[:d:Q19459405|Q19459405]] | 0 | | [[Kanjiroba]] | | |- | style='text-align:right'| 158 | [[:d:Q19457611|Q19457611]] | 0 | | [[चाङ्ला हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 159 | [[:d:Q19298140|Q19298140]] | 0 | | [[Pabil]] | | |- | style='text-align:right'| 160 | [[:d:Q19297118|Q19297118]] | 0 | | [[Naya Kanga]] | | |- | style='text-align:right'| 161 | [[:d:Q19288849|Q19288849]] | 0 | | [[Langtang Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 162 | [[:d:Q19288846|Q19288846]] | 0 | | [[Langshisa Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 163 | [[:d:Q19287915|Q19287915]] | 0 | | [[Kimshung]] | | |- | style='text-align:right'| 164 | [[:d:Q19283615|Q19283615]] | 0 | | [[Gangchempo]] | | |- | style='text-align:right'| 165 | [[:d:Q18456156|Q18456156]] | 0 | | [[Tashi Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 166 | [[:d:Q18388748|Q18388748]] | 0 | | [[Pisang Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 167 | [[:d:Q18088708|Q18088708]] | 0 | | [[Mardi Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 168 | [[:d:Q16968920|Q16968920]] | 0 | | [[Kanjiroba Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 169 | [[:d:Q16901410|Q16901410]] | 0 | | [[Tenzing Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 170 | [[:d:Q16466024|Q16466024]] | 0 | | [[अन्नपूर्ण|अन्नपूर्ण हिमाल]] | | विश्वको १०औँ अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 171 | [[:d:Q14227691|Q14227691]] | 0 | | [[नुम्बुर]] | | |- | style='text-align:right'| 172 | [[:d:Q13423903|Q13423903]] | 0 | | [[Talung]] | | |- | style='text-align:right'| 173 | [[:d:Q11887046|Q11887046]] | 0 | | [[Peak 41]] | | |- | style='text-align:right'| 174 | [[:d:Q11876134|Q11876134]] | 0 | | [[Lobuche East]] | | |- | style='text-align:right'| 175 | [[:d:Q11873899|Q11873899]] | 0 | | [[Kyashar]] | | |- | style='text-align:right'| 176 | [[:d:Q11871253|Q11871253]] | 0 | | [[Khabur]] | | |- | style='text-align:right'| 177 | [[:d:Q11752821|Q11752821]] | 0 | | [[लाङटाङ री]] | | |- | style='text-align:right'| 178 | [[:d:Q11237699|Q11237699]] | 0 | | [[Lhotse Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 179 | [[:d:Q9268113|Q9268113]] | 0 | | [[गिम्मीगेला चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 180 | [[:d:Q8523483|Q8523483]] | 0 | | [[Nirekha]] | | |- | style='text-align:right'| 181 | [[:d:Q7403706|Q7403706]] | 0 | | [[Salasungo]] | | |- | style='text-align:right'| 182 | [[:d:Q7402481|Q7402481]] | 0 | | [[साइपाल हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 183 | [[:d:Q7089926|Q7089926]] | 0 | | [[Ombigaichan]] | | |- | style='text-align:right'| 184 | [[:d:Q6991183|Q6991183]] | 0 | | [[Nemjung]] | | |- | style='text-align:right'| 185 | [[:d:Q6620670|Q6620670]] | 0 | | [[Singu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 186 | [[:d:Q6448208|Q6448208]] | 0 | | [[Kusum Kanguru]] | | |- | style='text-align:right'| 187 | [[:d:Q6429186|Q6429186]] | 0 | | [[Kongde Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 188 | [[:d:Q5520839|Q5520839]] | 0 | | [[Ganesh NW]] | | |- | style='text-align:right'| 189 | [[:d:Q5409093|Q5409093]] | 0 | | [[Lobuche West]] | | |- | style='text-align:right'| 190 | [[:d:Q5304983|Q5304983]] | 0 | | [[Dragmarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 191 | [[:d:Q5069463|Q5069463]] | 0 | | [[Chamar]] | | |- | style='text-align:right'| 192 | [[:d:Q4840748|Q4840748]] | 0 | | [[बेडेन पावेल शिखर]] | | |- | style='text-align:right'| 193 | [[:d:Q4779782|Q4779782]] | 0 | | [[अपी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 194 | [[:d:Q4536616|Q4536616]] | 0 | | [[Yakawa Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 195 | [[:d:Q4517942|Q4517942]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 196 | [[:d:Q4312814|Q4312814]] | 0 | | [[नङपाई हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 197 | [[:d:Q4221152|Q4221152]] | 0 | | [[किराँतचुली|किरात चुली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 198 | [[:d:Q4217498|Q4217498]] | 0 | | [[Khatung Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 199 | [[:d:Q4141286|Q4141286]] | 0 | | [[गोक्यो रि]] | | |- | style='text-align:right'| 200 | [[:d:Q4135266|Q4135266]] | 0 | | [[निलगिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 201 | [[:d:Q4134792|Q4134792]] | 0 | | [[Khartaphu]] | | |- | style='text-align:right'| 202 | [[:d:Q3695952|Q3695952]] | 0 | | [[Yala Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 203 | [[:d:Q3695902|Q3695902]] | 0 | | [[Tharpu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 204 | [[:d:Q3695890|Q3695890]] | 0 | | [[Dorje Lhakpa]] | | |- | style='text-align:right'| 205 | [[:d:Q3138689|Q3138689]] | 0 | | [[Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 206 | [[:d:Q3115880|Q3115880]] | 0 | | [[काब्रु]] | | |- | style='text-align:right'| 207 | [[:d:Q2386627|Q2386627]] | 0 | | [[Taboche]] | | |- | style='text-align:right'| 208 | [[:d:Q2143811|Q2143811]] | 0 | | [[Tilicho Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 209 | [[:d:Q1826566|Q1826566]] | 0 | | [[Lingtren]] | | |- | style='text-align:right'| 210 | [[:d:Q1754634|Q1754634]] | 0 | | [[गाडी चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 211 | [[:d:Q1740694|Q1740694]] | 0 | | [[Mount Khumbila]] | | |- | style='text-align:right'| 212 | [[:d:Q1723728|Q1723728]] | 0 | | [[Kangbachen]] | | |- | style='text-align:right'| 213 | [[:d:Q1718389|Q1718389]] | 0 | | [[Kang Guru]] | | |- | style='text-align:right'| 214 | [[:d:Q1551402|Q1551402]] | 0 | | [[लाङटाङ लिरुङ]] | | लाङटाङ हिमालको सर्वोच्च शिखर |- | style='text-align:right'| 215 | [[:d:Q1526943|Q1526943]] | 0 | | [[Peak 38]] | | |- | style='text-align:right'| 216 | [[:d:Q1511454|Q1511454]] | 0 | | [[काला पत्थर]] | | |- | style='text-align:right'| 217 | [[:d:Q1496289|Q1496289]] | 0 | | [[गौरीशङ्कर हिमाल|गौरीशंकर हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 218 | [[:d:Q1441337|Q1441337]] | 0 | | [[मेरा पिक]] | | |- | style='text-align:right'| 219 | [[:d:Q1429708|Q1429708]] | 0 | | [[Num Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 220 | [[:d:Q1410514|Q1410514]] | 0 | | [[थम्सेर्कु]] | | |- | style='text-align:right'| 221 | [[:d:Q1377280|Q1377280]] | 0 | | [[Putha Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 222 | [[:d:Q1291226|Q1291226]] | 0 | | [[Lobuche]] | | |- | style='text-align:right'| 223 | [[:d:Q1237414|Q1237414]] | 0 | | [[कुम्भकर्ण हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 224 | [[:d:Q1207614|Q1207614]] | 0 | | [[Dhaulagiri II]] | | |- | style='text-align:right'| 225 | [[:d:Q1145646|Q1145646]] | 0 | | [[हिमालचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 226 | [[:d:Q1139538|Q1139538]] | 0 | | [[नुबचे|नुप्त्से]] | | |- | style='text-align:right'| 227 | [[:d:Q1137644|Q1137644]] | 0 | | [[पुमोरी]] | | |- | style='text-align:right'| 228 | [[:d:Q1133863|Q1133863]] | 0 | | [[गङ्गापूर्ण]] | | |- | style='text-align:right'| 229 | [[:d:Q1060898|Q1060898]] | 0 | | [[चामलाङ हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 230 | [[:d:Q1051394|Q1051394]] | 0 | | [[माछापुच्छ्रे हिमाल]] | | माछाको पुच्छर जस्तो देखिने एक हिमाल |- | style='text-align:right'| 231 | [[:d:Q968606|Q968606]] | 0 | | [[Pokalde]] | | |- | style='text-align:right'| 232 | [[:d:Q619781|Q619781]] | 0 | | [[इम्जा छे]] | | |- | style='text-align:right'| 233 | [[:d:Q582128|Q582128]] | 0 | | [[ग्याचुङ काङ]] | | |- | style='text-align:right'| 234 | [[:d:Q564576|Q564576]] | 0 | | [[Annapurna III]] | | |- | style='text-align:right'| 235 | [[:d:Q527197|Q527197]] | 0 | | [[Kangtega]] | | |- | style='text-align:right'| 236 | [[:d:Q451697|Q451697]] | 0 | | [[आमा दब्लम हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 237 | [[:d:Q449534|Q449534]] | 0 | | [[Annapurna II]] | | |- | style='text-align:right'| 238 | [[:d:Q448932|Q448932]] | 0 | | [[Cho Polu]] | | |- | style='text-align:right'| 239 | [[:d:Q389456|Q389456]] | 0 | | [[Cholatse]] | | |- | style='text-align:right'| 240 | [[:d:Q379143|Q379143]] | 0 | | [[Baruntse]] | | |- | style='text-align:right'| 241 | [[:d:Q170089|Q170089]] | 0 | | [[चोयु हिमाल]] | | नेपाल र चीनको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको छैठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 242 | [[:d:Q170070|Q170070]] | 0 | | [[मनास्लु हिमाल]] | | आठ-हजारी र नेपालमा अवस्थित पृथ्वीको आठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 243 | [[:d:Q169986|Q169986]] | 0 | | [[मकालु हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 244 | [[:d:Q168702|Q168702]] | 0 | | [[ल्होत्से हिमाल|लहोत्से]] | | नेपाल र तिब्बतको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको चौथो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 245 | [[:d:Q165440|Q165440]] | 0 | | [[धौलागिरि हिमाल|धौलागिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 246 | [[:d:Q82019|Q82019]] | 0 | | [[कञ्चनजङ्घा हिमाल]] | | नेपाल र भारतमा अवस्थित पृथ्वीको तेस्रो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 247 | [[:d:Q513|Q513]] | 0 | | [[सगरमाथा]] | | विश्वको सबैभन्दा उच्च हिमाल |} |sparql=SELECT ?item ?qid (GROUP_CONCAT(CONCAT("[",str(?sitelink)," ", ?lang,"]"); separator=", ") as ?wp) (COUNT(distinct ?sitelink) as ?count) WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q8502 . ?item wdt:P17 wd:Q837 . BIND(xsd:integer(STRAFTER(str(?item), "Q")) AS ?qid) . } GROUP BY ?item ?qid ORDER BY DESC(?qid) LIMIT 5000 |columns=number:#,item:Wikidata<br>item,?count:lang,?wp:WP,label:mountain,P1476:original title,description |links=red }} {| class='wikitable sortable' ! # ! Wikidata<br>item ! lang ! WP ! mountain ! original title ! description |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q135930803|Q135930803]] | 0 | | [[Changdi]] | | |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q135286570|Q135286570]] | 0 | | [[Amotsang]] | | |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q134994145|Q134994145]] | 0 | | [[Varaha Shikhar]] | | |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q134513933|Q134513933]] | 0 | | [[Chulu East]] | | |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q134454728|Q134454728]] | 0 | | [[Pikey Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q134044709|Q134044709]] | 0 | | [[Arakam Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q131299040|Q131299040]] | 0 | | [[Bhalu Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q131288401|Q131288401]] | 0 | | [[Phungi]] | | |- | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q130373062|Q130373062]] | 0 | | [[Nupla]] | | |- | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q130266608|Q130266608]] | 0 | | [[Cholo]] | | |- | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q113714118|Q113714118]] | 0 | | [[छेर्गो री]] | | लाङटाङ क्षेत्रको चुचुरो |- | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q111181569|Q111181569]] | 0 | | [[Purbung]] | | |- | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q111010303|Q111010303]] | 0 | | [[Ponggen Dopku]] | | |- | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q110216295|Q110216295]] | 0 | | [[Pāṅkāyāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q110215902|Q110215902]] | 0 | | [[Syānāṭh]] | | |- | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q110214946|Q110214946]] | 0 | | [[Chhimi̇̄maru Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q110214098|Q110214098]] | 0 | | [[Mugu Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q110213191|Q110213191]] | 0 | | [[Dābsāl Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q110213110|Q110213110]] | 0 | | [[Muga Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q110212876|Q110212876]] | 0 | | [[Ītiṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q110212798|Q110212798]] | 0 | | [[Nisiṅyāṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q110212591|Q110212591]] | 0 | | [[Jhoṅpālā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q110212401|Q110212401]] | 0 | | [[Chhāliṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q110212346|Q110212346]] | 0 | | [[Nāgpi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q110212292|Q110212292]] | 0 | | [[Kuldum Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q110210673|Q110210673]] | 0 | | [[Rolājen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q110210663|Q110210663]] | 0 | | [[Yulkoṅmā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q110210158|Q110210158]] | 0 | | [[Maksyā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q110209814|Q110209814]] | 0 | | [[Sertojen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q106556789|Q106556789]] | 0 | | [[Chergori]] | | Mountain in Nepal |- | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q105724355|Q105724355]] | 0 | | [[Amphu Middle]] | | |- | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q65395645|Q65395645]] | 0 | | [[चङ्खेली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q65040223|Q65040223]] | 0 | | [[Nupla Khang]] | | |- | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q56305304|Q56305304]] | 0 | | [[Phurbi Chhyachu]] | | |- | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q56305107|Q56305107]] | 0 | | [[Gangchenpo]] | | |- | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q56293740|Q56293740]] | 0 | | [[Nangpai Gosum II]] | | |- | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q34865940|Q34865940]] | 0 | | [[Chang Samarphu]] | | |- | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q31654397|Q31654397]] | 0 | | [[Ṭapalḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q31654287|Q31654287]] | 0 | | [[Urkiṅ Kāṅgāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q31654163|Q31654163]] | 0 | | [[Panchpokhari̇̄ Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q31654146|Q31654146]] | 0 | | [[Liṅsin Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q31654130|Q31654130]] | 0 | | [[Dorje Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q31654114|Q31654114]] | 0 | | [[Kāṅālā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q31653927|Q31653927]] | 0 | | [[Rināmo Hill]] | | |- | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q31653912|Q31653912]] | 0 | | [[Lāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q31653883|Q31653883]] | 0 | | [[Kālo Pokhari̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q31653757|Q31653757]] | 0 | | [[Lumbo Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q31653558|Q31653558]] | 0 | | [[Liṅsiṅ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q31653417|Q31653417]] | 0 | | [[Yubrā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q31653402|Q31653402]] | 0 | | [[Pāri̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q31653353|Q31653353]] | 0 | | [[Bedāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q31653337|Q31653337]] | 0 | | [[Kālsi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q31653321|Q31653321]] | 0 | | [[Machhuwā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q31653304|Q31653304]] | 0 | | [[Gyajin Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q31653178|Q31653178]] | 0 | | [[Shivapuri Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q31653115|Q31653115]] | 0 | | [[Langtang II]] | | |- | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q31653100|Q31653100]] | 0 | | [[S Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q31653084|Q31653084]] | 0 | | [[Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q31653067|Q31653067]] | 0 | | [[N Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q31653050|Q31653050]] | 0 | | [[N Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q31652936|Q31652936]] | 0 | | [[Tirkhe Dhunga]] | | |- | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q31652921|Q31652921]] | 0 | | [[Samagoan]] | | |- | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q31652874|Q31652874]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q31652858|Q31652858]] | 0 | | [[Yak Gawa]] | | |- | style='text-align:right'| 65 | [[:d:Q31652842|Q31652842]] | 0 | | [[Thorungste]] | | |- | style='text-align:right'| 66 | [[:d:Q31652826|Q31652826]] | 0 | | [[Dhampus Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 67 | [[:d:Q31652811|Q31652811]] | 0 | | [[Tukuche Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 68 | [[:d:Q31652765|Q31652765]] | 0 | | [[Nilgiri]] | | |- | style='text-align:right'| 69 | [[:d:Q31652613|Q31652613]] | 0 | | [[Annapurna Fang]] | | |- | style='text-align:right'| 70 | [[:d:Q31652396|Q31652396]] | 0 | | [[Hiūnchuli Pātan]] | | |- | style='text-align:right'| 71 | [[:d:Q31652242|Q31652242]] | 0 | | [[Lobujya West]] | | |- | style='text-align:right'| 72 | [[:d:Q31652227|Q31652227]] | 0 | | [[Loengpogang]] | | |- | style='text-align:right'| 73 | [[:d:Q31652197|Q31652197]] | 0 | | [[Mukut Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 74 | [[:d:Q31652166|Q31652166]] | 0 | | [[Bhrānge]] | | |- | style='text-align:right'| 75 | [[:d:Q31652150|Q31652150]] | 0 | | [[Pulchoki Mountain]] | | |- | style='text-align:right'| 76 | [[:d:Q30622642|Q30622642]] | 0 | | [[Paungda Danda]] | | |- | style='text-align:right'| 77 | [[:d:Q29525180|Q29525180]] | 0 | | [[खिजी थोलेदेम्बा]] | | |- | style='text-align:right'| 78 | [[:d:Q29015634|Q29015634]] | 0 | | [[पुन हिल]] | | घोरेपानी नजिकै रहेको पहाडी क्षेत्र |- | style='text-align:right'| 79 | [[:d:Q29015408|Q29015408]] | 0 | | [[Yalung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 80 | [[:d:Q29015389|Q29015389]] | 0 | | [[Tsoboje]] | | |- | style='text-align:right'| 81 | [[:d:Q28183964|Q28183964]] | 0 | | [[चन्द्रागिरी डाँडा|चन्द्रागिरी पहाड]] | | काठमाडौँ उपत्यकामा अवस्थित चन्द्रागिरी पहाड |- | style='text-align:right'| 82 | [[:d:Q26884119|Q26884119]] | 0 | | [[Nepal Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 83 | [[:d:Q25378206|Q25378206]] | 0 | | [[Rathong]] | | |- | style='text-align:right'| 84 | [[:d:Q25378204|Q25378204]] | 0 | | [[Ramthang Lho]] | | |- | style='text-align:right'| 85 | [[:d:Q24938020|Q24938020]] | 0 | | [[सिराइचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 86 | [[:d:Q21561056|Q21561056]] | 0 | | [[Kokthang]] | | |- | style='text-align:right'| 87 | [[:d:Q21000079|Q21000079]] | 0 | | [[Pemthang Karpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 88 | [[:d:Q21000062|Q21000062]] | 0 | | [[Pashuwo]] | | |- | style='text-align:right'| 89 | [[:d:Q20999992|Q20999992]] | 0 | | [[Kā̃de Hiū Chuli̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 90 | [[:d:Q20999970|Q20999970]] | 0 | | [[Honde Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 91 | [[:d:Q20999893|Q20999893]] | 0 | | [[Gurkarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 92 | [[:d:Q20999853|Q20999853]] | 0 | | [[Ghustang]] | | |- | style='text-align:right'| 93 | [[:d:Q20999752|Q20999752]] | 0 | | [[Dogari Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 94 | [[:d:Q20757649|Q20757649]] | 0 | | [[Takargo]] | | |- | style='text-align:right'| 95 | [[:d:Q20757646|Q20757646]] | 0 | | [[Thulagi Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 96 | [[:d:Q20757645|Q20757645]] | 0 | | [[Tengi Ragi Tau]] | | |- | style='text-align:right'| 97 | [[:d:Q20757644|Q20757644]] | 0 | | [[Churen Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 98 | [[:d:Q20757642|Q20757642]] | 0 | | [[Sita Chuchura]] | | |- | style='text-align:right'| 99 | [[:d:Q20757641|Q20757641]] | 0 | | [[Ramthang Chang]] | | |- | style='text-align:right'| 100 | [[:d:Q20757640|Q20757640]] | 0 | | [[Pethang Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 101 | [[:d:Q20757639|Q20757639]] | 0 | | [[Pangbuk Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 102 | [[:d:Q20757638|Q20757638]] | 0 | | [[Chumbu]] | | |- | style='text-align:right'| 103 | [[:d:Q20757637|Q20757637]] | 0 | | [[Panbari]] | | |- | style='text-align:right'| 104 | [[:d:Q20757636|Q20757636]] | 0 | | [[Ohmi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 105 | [[:d:Q20757635|Q20757635]] | 0 | | [[Nilgiri South]] | | |- | style='text-align:right'| 106 | [[:d:Q20757631|Q20757631]] | 0 | | [[Naulekh]] | | |- | style='text-align:right'| 107 | [[:d:Q20757630|Q20757630]] | 0 | | [[Nampa]] | | |- | style='text-align:right'| 108 | [[:d:Q20757629|Q20757629]] | 0 | | [[Malāṅphulāṅ]] | | |- | style='text-align:right'| 109 | [[:d:Q20757628|Q20757628]] | 0 | | [[Lunag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 110 | [[:d:Q20757627|Q20757627]] | 0 | | [[Likhu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 111 | [[:d:Q20757626|Q20757626]] | 0 | | [[Khatang]] | | |- | style='text-align:right'| 112 | [[:d:Q20757625|Q20757625]] | 0 | | [[Khangri Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 113 | [[:d:Q20757624|Q20757624]] | 0 | | [[Karyolung]] | | |- | style='text-align:right'| 114 | [[:d:Q20757623|Q20757623]] | 0 | | [[Kang Nachugo]] | | |- | style='text-align:right'| 115 | [[:d:Q20757622|Q20757622]] | 0 | | [[Janak Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 116 | [[:d:Q20757621|Q20757621]] | 0 | | [[Hungchi]] | | |- | style='text-align:right'| 117 | [[:d:Q20757620|Q20757620]] | 0 | | [[Annapurna IV]] | | |- | style='text-align:right'| 118 | [[:d:Q20757619|Q20757619]] | 0 | | [[Gurja Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 119 | [[:d:Q20757618|Q20757618]] | 0 | | [[Drangnag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 120 | [[:d:Q20757617|Q20757617]] | 0 | | [[Chukyima Go]] | | |- | style='text-align:right'| 121 | [[:d:Q20757616|Q20757616]] | 0 | | [[Chhukung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 122 | [[:d:Q20757615|Q20757615]] | 0 | | [[Cheo Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 123 | [[:d:Q20757614|Q20757614]] | 0 | | [[Bobaye]] | | |- | style='text-align:right'| 124 | [[:d:Q20757611|Q20757611]] | 0 | | [[Jobo Rinjang]] | | |- | style='text-align:right'| 125 | [[:d:Q20754005|Q20754005]] | 0 | | [[Kangchungtse]] | | |- | style='text-align:right'| 126 | [[:d:Q20748056|Q20748056]] | 0 | | [[Shar Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 127 | [[:d:Q20616450|Q20616450]] | 0 | | [[Æртыккаг мæсыг]] | | |- | style='text-align:right'| 128 | [[:d:Q20191208|Q20191208]] | 0 | | [[Ratna Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 129 | [[:d:Q20191203|Q20191203]] | 0 | | [[Ramdung Go]] | | |- | style='text-align:right'| 130 | [[:d:Q20191196|Q20191196]] | 0 | | [[Putrun Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 131 | [[:d:Q20191193|Q20191193]] | 0 | | [[Purkung]] | | |- | style='text-align:right'| 132 | [[:d:Q20191165|Q20191165]] | 0 | | [[Pharilapcha]] | | |- | style='text-align:right'| 133 | [[:d:Q20191139|Q20191139]] | 0 | | [[Parchamo]] | | |- | style='text-align:right'| 134 | [[:d:Q20191069|Q20191069]] | 0 | | [[Moditse]] | | |- | style='text-align:right'| 135 | [[:d:Q20191022|Q20191022]] | 0 | | [[Lugula Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 136 | [[:d:Q20191017|Q20191017]] | 0 | | [[Loenpo Gang]] | | |- | style='text-align:right'| 137 | [[:d:Q20190992|Q20190992]] | 0 | | [[Langpo]] | | |- | style='text-align:right'| 138 | [[:d:Q20190988|Q20190988]] | 0 | | [[Lamjung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 139 | [[:d:Q20190980|Q20190980]] | 0 | | [[Kyajo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 140 | [[:d:Q20190961|Q20190961]] | 0 | | [[Kubi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 141 | [[:d:Q20190945|Q20190945]] | 0 | | [[Kongma Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 142 | [[:d:Q20190930|Q20190930]] | 0 | | [[Khumjungar Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 143 | [[:d:Q20190829|Q20190829]] | 0 | | [[Drohmo]] | | |- | style='text-align:right'| 144 | [[:d:Q20190813|Q20190813]] | 0 | | [[Chhiv Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 145 | [[:d:Q20190811|Q20190811]] | 0 | | [[Chekigo]] | | |- | style='text-align:right'| 146 | [[:d:Q20190801|Q20190801]] | 0 | | [[Boktoh]] | | |- | style='text-align:right'| 147 | [[:d:Q20190791|Q20190791]] | 0 | | [[Annapurna South]] | | |- | style='text-align:right'| 148 | [[:d:Q20164740|Q20164740]] | 0 | | [[Tengkangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 149 | [[:d:Q19946260|Q19946260]] | 0 | | [[Himlung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 150 | [[:d:Q19946258|Q19946258]] | 0 | | [[Gyaji Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 151 | [[:d:Q19840548|Q19840548]] | 0 | | [[Pangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 152 | [[:d:Q19708581|Q19708581]] | 0 | | [[Phole]] | | |- | style='text-align:right'| 153 | [[:d:Q19707019|Q19707019]] | 0 | | [[Mera South]] | | |- | style='text-align:right'| 154 | [[:d:Q19707013|Q19707013]] | 0 | | [[Mera North]] | | |- | style='text-align:right'| 155 | [[:d:Q19707006|Q19707006]] | 0 | | [[Mera Central]] | | |- | style='text-align:right'| 156 | [[:d:Q19682550|Q19682550]] | 0 | | [[मालिका धुरी]] | | |- | style='text-align:right'| 157 | [[:d:Q19605854|Q19605854]] | 0 | | [[Kubi Gangri]] | | |- | style='text-align:right'| 158 | [[:d:Q19459405|Q19459405]] | 0 | | [[Kanjiroba]] | | |- | style='text-align:right'| 159 | [[:d:Q19457611|Q19457611]] | 0 | | [[चाङ्ला हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 160 | [[:d:Q19298140|Q19298140]] | 0 | | [[Pabil]] | | |- | style='text-align:right'| 161 | [[:d:Q19297118|Q19297118]] | 0 | | [[Naya Kanga]] | | |- | style='text-align:right'| 162 | [[:d:Q19288849|Q19288849]] | 0 | | [[Langtang Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 163 | [[:d:Q19288846|Q19288846]] | 0 | | [[Langshisa Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 164 | [[:d:Q19287915|Q19287915]] | 0 | | [[Kimshung]] | | |- | style='text-align:right'| 165 | [[:d:Q19283615|Q19283615]] | 0 | | [[Gangchempo]] | | |- | style='text-align:right'| 166 | [[:d:Q18456156|Q18456156]] | 0 | | [[Tashi Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 167 | [[:d:Q18388748|Q18388748]] | 0 | | [[Pisang Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 168 | [[:d:Q18088708|Q18088708]] | 0 | | [[Mardi Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 169 | [[:d:Q16968920|Q16968920]] | 0 | | [[Kanjiroba Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 170 | [[:d:Q16901410|Q16901410]] | 0 | | [[Tenzing Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 171 | [[:d:Q16466024|Q16466024]] | 0 | | [[अन्नपूर्ण|अन्नपूर्ण हिमाल]] | | विश्वको १०औँ अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 172 | [[:d:Q14227691|Q14227691]] | 0 | | [[नुम्बुर]] | | |- | style='text-align:right'| 173 | [[:d:Q13423903|Q13423903]] | 0 | | [[Talung]] | | |- | style='text-align:right'| 174 | [[:d:Q11887046|Q11887046]] | 0 | | [[Peak 41]] | | |- | style='text-align:right'| 175 | [[:d:Q11876134|Q11876134]] | 0 | | [[Lobuche East]] | | |- | style='text-align:right'| 176 | [[:d:Q11873899|Q11873899]] | 0 | | [[Kyashar]] | | |- | style='text-align:right'| 177 | [[:d:Q11871253|Q11871253]] | 0 | | [[Khabur]] | | |- | style='text-align:right'| 178 | [[:d:Q11752821|Q11752821]] | 0 | | [[लाङटाङ री]] | | |- | style='text-align:right'| 179 | [[:d:Q11237699|Q11237699]] | 0 | | [[Lhotse Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 180 | [[:d:Q9268113|Q9268113]] | 0 | | [[गिम्मीगेला चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 181 | [[:d:Q8523483|Q8523483]] | 0 | | [[Nirekha]] | | |- | style='text-align:right'| 182 | [[:d:Q7403706|Q7403706]] | 0 | | [[Salasungo]] | | |- | style='text-align:right'| 183 | [[:d:Q7402481|Q7402481]] | 0 | | [[साइपाल हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 184 | [[:d:Q7089926|Q7089926]] | 0 | | [[Ombigaichan]] | | |- | style='text-align:right'| 185 | [[:d:Q6991183|Q6991183]] | 0 | | [[Nemjung]] | | |- | style='text-align:right'| 186 | [[:d:Q6620670|Q6620670]] | 0 | | [[Singu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 187 | [[:d:Q6448208|Q6448208]] | 0 | | [[Kusum Kanguru]] | | |- | style='text-align:right'| 188 | [[:d:Q6429186|Q6429186]] | 0 | | [[Kongde Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 189 | [[:d:Q5520839|Q5520839]] | 0 | | [[Ganesh NW]] | | |- | style='text-align:right'| 190 | [[:d:Q5409093|Q5409093]] | 0 | | [[Lobuche West]] | | |- | style='text-align:right'| 191 | [[:d:Q5304983|Q5304983]] | 0 | | [[Dragmarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 192 | [[:d:Q5069463|Q5069463]] | 0 | | [[Chamar]] | | |- | style='text-align:right'| 193 | [[:d:Q4840748|Q4840748]] | 0 | | [[बेडेन पावेल शिखर]] | | |- | style='text-align:right'| 194 | [[:d:Q4779782|Q4779782]] | 0 | | [[अपी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 195 | [[:d:Q4536616|Q4536616]] | 0 | | [[Yakawa Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 196 | [[:d:Q4517942|Q4517942]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 197 | [[:d:Q4312814|Q4312814]] | 0 | | [[नङपाई हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 198 | [[:d:Q4221152|Q4221152]] | 0 | | [[किराँतचुली|किरात चुली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 199 | [[:d:Q4217498|Q4217498]] | 0 | | [[Khatung Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 200 | [[:d:Q4141286|Q4141286]] | 0 | | [[गोक्यो रि]] | | |- | style='text-align:right'| 201 | [[:d:Q4135266|Q4135266]] | 0 | | [[निलगिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 202 | [[:d:Q4134792|Q4134792]] | 0 | | [[Khartaphu]] | | |- | style='text-align:right'| 203 | [[:d:Q3695952|Q3695952]] | 0 | | [[Yala Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 204 | [[:d:Q3695902|Q3695902]] | 0 | | [[Tharpu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 205 | [[:d:Q3695890|Q3695890]] | 0 | | [[Dorje Lhakpa]] | | |- | style='text-align:right'| 206 | [[:d:Q3138689|Q3138689]] | 0 | | [[Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 207 | [[:d:Q3115880|Q3115880]] | 0 | | [[काब्रु]] | | |- | style='text-align:right'| 208 | [[:d:Q2386627|Q2386627]] | 0 | | [[Taboche]] | | |- | style='text-align:right'| 209 | [[:d:Q2143811|Q2143811]] | 0 | | [[Tilicho Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 210 | [[:d:Q1826566|Q1826566]] | 0 | | [[Lingtren]] | | |- | style='text-align:right'| 211 | [[:d:Q1754634|Q1754634]] | 0 | | [[गाडी चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 212 | [[:d:Q1740694|Q1740694]] | 0 | | [[Mount Khumbila]] | | |- | style='text-align:right'| 213 | [[:d:Q1723728|Q1723728]] | 0 | | [[Kangbachen]] | | |- | style='text-align:right'| 214 | [[:d:Q1718389|Q1718389]] | 0 | | [[Kang Guru]] | | |- | style='text-align:right'| 215 | [[:d:Q1551402|Q1551402]] | 0 | | [[लाङटाङ लिरुङ]] | | लाङटाङ हिमालको सर्वोच्च शिखर |- | style='text-align:right'| 216 | [[:d:Q1526943|Q1526943]] | 0 | | [[Peak 38]] | | |- | style='text-align:right'| 217 | [[:d:Q1511454|Q1511454]] | 0 | | [[काला पत्थर]] | | |- | style='text-align:right'| 218 | [[:d:Q1496289|Q1496289]] | 0 | | [[गौरीशङ्कर हिमाल|गौरीशंकर हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 219 | [[:d:Q1441337|Q1441337]] | 0 | | [[मेरा पिक]] | | |- | style='text-align:right'| 220 | [[:d:Q1429708|Q1429708]] | 0 | | [[Num Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 221 | [[:d:Q1410514|Q1410514]] | 0 | | [[थम्सेर्कु]] | | |- | style='text-align:right'| 222 | [[:d:Q1377280|Q1377280]] | 0 | | [[Putha Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 223 | [[:d:Q1291226|Q1291226]] | 0 | | [[Lobuche]] | | |- | style='text-align:right'| 224 | [[:d:Q1237414|Q1237414]] | 0 | | [[कुम्भकर्ण हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 225 | [[:d:Q1207614|Q1207614]] | 0 | | [[Dhaulagiri II]] | | |- | style='text-align:right'| 226 | [[:d:Q1145646|Q1145646]] | 0 | | [[हिमालचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 227 | [[:d:Q1139538|Q1139538]] | 0 | | [[नुबचे|नुप्त्से]] | | |- | style='text-align:right'| 228 | [[:d:Q1137644|Q1137644]] | 0 | | [[पुमोरी]] | | |- | style='text-align:right'| 229 | [[:d:Q1133863|Q1133863]] | 0 | | [[गङ्गापूर्ण]] | | |- | style='text-align:right'| 230 | [[:d:Q1060898|Q1060898]] | 0 | | [[चामलाङ हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 231 | [[:d:Q1051394|Q1051394]] | 0 | | [[माछापुच्छ्रे हिमाल]] | | माछाको पुच्छर जस्तो देखिने एक हिमाल |- | style='text-align:right'| 232 | [[:d:Q968606|Q968606]] | 0 | | [[Pokalde]] | | |- | style='text-align:right'| 233 | [[:d:Q619781|Q619781]] | 0 | | [[इम्जा छे]] | | |- | style='text-align:right'| 234 | [[:d:Q582128|Q582128]] | 0 | | [[ग्याचुङ काङ]] | | |- | style='text-align:right'| 235 | [[:d:Q564576|Q564576]] | 0 | | [[Annapurna III]] | | |- | style='text-align:right'| 236 | [[:d:Q527197|Q527197]] | 0 | | [[Kangtega]] | | |- | style='text-align:right'| 237 | [[:d:Q451697|Q451697]] | 0 | | [[आमा दब्लम हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 238 | [[:d:Q449534|Q449534]] | 0 | | [[Annapurna II]] | | |- | style='text-align:right'| 239 | [[:d:Q448932|Q448932]] | 0 | | [[Cho Polu]] | | |- | style='text-align:right'| 240 | [[:d:Q389456|Q389456]] | 0 | | [[Cholatse]] | | |- | style='text-align:right'| 241 | [[:d:Q379143|Q379143]] | 0 | | [[Baruntse]] | | |- | style='text-align:right'| 242 | [[:d:Q170089|Q170089]] | 0 | | [[चोयु हिमाल]] | | नेपाल र चीनको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको छैठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 243 | [[:d:Q170070|Q170070]] | 0 | | [[मनास्लु हिमाल]] | | आठ-हजारी र नेपालमा अवस्थित पृथ्वीको आठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 244 | [[:d:Q169986|Q169986]] | 0 | | [[मकालु हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 245 | [[:d:Q168702|Q168702]] | 0 | | [[ल्होत्से हिमाल|लहोत्से]] | | नेपाल र तिब्बतको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको चौथो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 246 | [[:d:Q165440|Q165440]] | 0 | | [[धौलागिरि हिमाल|धौलागिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 247 | [[:d:Q82019|Q82019]] | 0 | | [[कञ्चनजङ्घा हिमाल]] | | नेपाल र भारतमा अवस्थित पृथ्वीको तेस्रो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 248 | [[:d:Q513|Q513]] | 0 | | [[सगरमाथा]] | | विश्वको सबैभन्दा उच्च हिमाल |} |sparql=SELECT ?item ?qid (GROUP_CONCAT(CONCAT("[",str(?sitelink)," ", ?lang,"]"); separator=", ") as ?wp) (COUNT(distinct ?sitelink) as ?count) WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q8502 . ?item wdt:P17 wd:Q837 . BIND(xsd:integer(STRAFTER(str(?item), "Q")) AS ?qid) . } GROUP BY ?item ?qid ORDER BY DESC(?qid) LIMIT 5000 |columns=number:#,item:Wikidata<br>item,?count:lang,?wp:WP,label:mountain,P1476:original title,description |links=red }} {| class='wikitable sortable' ! # ! Wikidata<br>item ! lang ! WP ! mountain ! original title ! description |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q135930803|Q135930803]] | 0 | | [[Changdi]] | | |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q135286570|Q135286570]] | 0 | | [[Amotsang]] | | |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q134994145|Q134994145]] | 0 | | [[Varaha Shikhar]] | | |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q134513933|Q134513933]] | 0 | | [[Chulu East]] | | |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q134454728|Q134454728]] | 0 | | [[Pikey Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q134044709|Q134044709]] | 0 | | [[Arakam Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q131299040|Q131299040]] | 0 | | [[Bhalu Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q131288401|Q131288401]] | 0 | | [[Phungi]] | | |- | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q130373062|Q130373062]] | 0 | | [[Nupla]] | | |- | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q130266608|Q130266608]] | 0 | | [[Cholo]] | | |- | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q113714118|Q113714118]] | 0 | | [[छेर्गो री]] | | लाङटाङ क्षेत्रको चुचुरो |- | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q111181569|Q111181569]] | 0 | | [[Purbung]] | | |- | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q111010303|Q111010303]] | 0 | | [[Ponggen Dopku]] | | |- | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q110216295|Q110216295]] | 0 | | [[Pāṅkāyāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q110215902|Q110215902]] | 0 | | [[Syānāṭh]] | | |- | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q110214946|Q110214946]] | 0 | | [[Chhimi̇̄maru Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q110214098|Q110214098]] | 0 | | [[Mugu Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q110213191|Q110213191]] | 0 | | [[Dābsāl Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q110213110|Q110213110]] | 0 | | [[Muga Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q110212876|Q110212876]] | 0 | | [[Ītiṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q110212798|Q110212798]] | 0 | | [[Nisiṅyāṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q110212591|Q110212591]] | 0 | | [[Jhoṅpālā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q110212401|Q110212401]] | 0 | | [[Chhāliṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q110212346|Q110212346]] | 0 | | [[Nāgpi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q110212292|Q110212292]] | 0 | | [[Kuldum Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q110210673|Q110210673]] | 0 | | [[Rolājen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q110210663|Q110210663]] | 0 | | [[Yulkoṅmā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q110210158|Q110210158]] | 0 | | [[Maksyā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q110209814|Q110209814]] | 0 | | [[Sertojen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q106556789|Q106556789]] | 0 | | [[Chergori]] | | Mountain in Nepal |- | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q105724355|Q105724355]] | 0 | | [[Amphu Middle]] | | |- | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q65395645|Q65395645]] | 0 | | [[चङ्खेली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q65040223|Q65040223]] | 0 | | [[Nupla Khang]] | | |- | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q56305304|Q56305304]] | 0 | | [[Phurbi Chhyachu]] | | |- | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q56305107|Q56305107]] | 0 | | [[Gangchenpo]] | | |- | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q56293740|Q56293740]] | 0 | | [[Nangpai Gosum II]] | | |- | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q34865940|Q34865940]] | 0 | | [[Chang Samarphu]] | | |- | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q31654397|Q31654397]] | 0 | | [[Ṭapalḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q31654287|Q31654287]] | 0 | | [[Urkiṅ Kāṅgāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q31654163|Q31654163]] | 0 | | [[Panchpokhari̇̄ Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q31654146|Q31654146]] | 0 | | [[Liṅsin Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q31654130|Q31654130]] | 0 | | [[Dorje Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q31654114|Q31654114]] | 0 | | [[Kāṅālā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q31653927|Q31653927]] | 0 | | [[Rināmo Hill]] | | |- | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q31653912|Q31653912]] | 0 | | [[Lāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q31653883|Q31653883]] | 0 | | [[Kālo Pokhari̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q31653757|Q31653757]] | 0 | | [[Lumbo Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q31653558|Q31653558]] | 0 | | [[Liṅsiṅ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q31653417|Q31653417]] | 0 | | [[Yubrā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q31653402|Q31653402]] | 0 | | [[Pāri̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q31653353|Q31653353]] | 0 | | [[Bedāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q31653337|Q31653337]] | 0 | | [[Kālsi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q31653321|Q31653321]] | 0 | | [[Machhuwā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q31653304|Q31653304]] | 0 | | [[Gyajin Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q31653178|Q31653178]] | 0 | | [[Shivapuri Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q31653115|Q31653115]] | 0 | | [[Langtang II]] | | |- | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q31653100|Q31653100]] | 0 | | [[S Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q31653084|Q31653084]] | 0 | | [[Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q31653067|Q31653067]] | 0 | | [[N Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q31653050|Q31653050]] | 0 | | [[N Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q31652936|Q31652936]] | 0 | | [[Tirkhe Dhunga]] | | |- | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q31652921|Q31652921]] | 0 | | [[Samagoan]] | | |- | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q31652874|Q31652874]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q31652858|Q31652858]] | 0 | | [[Yak Gawa]] | | |- | style='text-align:right'| 65 | [[:d:Q31652842|Q31652842]] | 0 | | [[Thorungste]] | | |- | style='text-align:right'| 66 | [[:d:Q31652826|Q31652826]] | 0 | | [[Dhampus Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 67 | [[:d:Q31652811|Q31652811]] | 0 | | [[Tukuche Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 68 | [[:d:Q31652765|Q31652765]] | 0 | | [[Nilgiri]] | | |- | style='text-align:right'| 69 | [[:d:Q31652613|Q31652613]] | 0 | | [[Annapurna Fang]] | | |- | style='text-align:right'| 70 | [[:d:Q31652396|Q31652396]] | 0 | | [[Hiūnchuli Pātan]] | | |- | style='text-align:right'| 71 | [[:d:Q31652242|Q31652242]] | 0 | | [[Lobujya West]] | | |- | style='text-align:right'| 72 | [[:d:Q31652227|Q31652227]] | 0 | | [[Loengpogang]] | | |- | style='text-align:right'| 73 | [[:d:Q31652197|Q31652197]] | 0 | | [[Mukut Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 74 | [[:d:Q31652166|Q31652166]] | 0 | | [[Bhrānge]] | | |- | style='text-align:right'| 75 | [[:d:Q31652150|Q31652150]] | 0 | | [[Pulchoki Mountain]] | | |- | style='text-align:right'| 76 | [[:d:Q30622642|Q30622642]] | 0 | | [[Paungda Danda]] | | |- | style='text-align:right'| 77 | [[:d:Q29525180|Q29525180]] | 0 | | [[खिजी थोलेदेम्बा]] | | |- | style='text-align:right'| 78 | [[:d:Q29015634|Q29015634]] | 0 | | [[पुन हिल]] | | घोरेपानी नजिकै रहेको पहाडी क्षेत्र |- | style='text-align:right'| 79 | [[:d:Q29015408|Q29015408]] | 0 | | [[Yalung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 80 | [[:d:Q29015389|Q29015389]] | 0 | | [[Tsoboje]] | | |- | style='text-align:right'| 81 | [[:d:Q28183964|Q28183964]] | 0 | | [[चन्द्रागिरी डाँडा|चन्द्रागिरी पहाड]] | | काठमाडौँ उपत्यकामा अवस्थित चन्द्रागिरी पहाड |- | style='text-align:right'| 82 | [[:d:Q26884119|Q26884119]] | 0 | | [[Nepal Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 83 | [[:d:Q25378206|Q25378206]] | 0 | | [[Rathong]] | | |- | style='text-align:right'| 84 | [[:d:Q25378204|Q25378204]] | 0 | | [[Ramthang Lho]] | | |- | style='text-align:right'| 85 | [[:d:Q24938020|Q24938020]] | 0 | | [[सिराइचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 86 | [[:d:Q21561056|Q21561056]] | 0 | | [[Kokthang]] | | |- | style='text-align:right'| 87 | [[:d:Q21000079|Q21000079]] | 0 | | [[Pemthang Karpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 88 | [[:d:Q21000062|Q21000062]] | 0 | | [[Pashuwo]] | | |- | style='text-align:right'| 89 | [[:d:Q20999992|Q20999992]] | 0 | | [[Kā̃de Hiū Chuli̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 90 | [[:d:Q20999970|Q20999970]] | 0 | | [[Honde Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 91 | [[:d:Q20999893|Q20999893]] | 0 | | [[Gurkarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 92 | [[:d:Q20999853|Q20999853]] | 0 | | [[Ghustang]] | | |- | style='text-align:right'| 93 | [[:d:Q20999752|Q20999752]] | 0 | | [[Dogari Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 94 | [[:d:Q20757649|Q20757649]] | 0 | | [[Takargo]] | | |- | style='text-align:right'| 95 | [[:d:Q20757646|Q20757646]] | 0 | | [[Thulagi Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 96 | [[:d:Q20757645|Q20757645]] | 0 | | [[Tengi Ragi Tau]] | | |- | style='text-align:right'| 97 | [[:d:Q20757644|Q20757644]] | 0 | | [[Churen Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 98 | [[:d:Q20757642|Q20757642]] | 0 | | [[Sita Chuchura]] | | |- | style='text-align:right'| 99 | [[:d:Q20757641|Q20757641]] | 0 | | [[Ramthang Chang]] | | |- | style='text-align:right'| 100 | [[:d:Q20757640|Q20757640]] | 0 | | [[Pethang Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 101 | [[:d:Q20757639|Q20757639]] | 0 | | [[Pangbuk Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 102 | [[:d:Q20757638|Q20757638]] | 0 | | [[Chumbu]] | | |- | style='text-align:right'| 103 | [[:d:Q20757637|Q20757637]] | 0 | | [[Panbari]] | | |- | style='text-align:right'| 104 | [[:d:Q20757636|Q20757636]] | 0 | | [[Ohmi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 105 | [[:d:Q20757635|Q20757635]] | 0 | | [[Nilgiri South]] | | |- | style='text-align:right'| 106 | [[:d:Q20757631|Q20757631]] | 0 | | [[Naulekh]] | | |- | style='text-align:right'| 107 | [[:d:Q20757630|Q20757630]] | 0 | | [[Nampa]] | | |- | style='text-align:right'| 108 | [[:d:Q20757629|Q20757629]] | 0 | | [[Malāṅphulāṅ]] | | |- | style='text-align:right'| 109 | [[:d:Q20757628|Q20757628]] | 0 | | [[Lunag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 110 | [[:d:Q20757627|Q20757627]] | 0 | | [[Likhu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 111 | [[:d:Q20757626|Q20757626]] | 0 | | [[Khatang]] | | |- | style='text-align:right'| 112 | [[:d:Q20757625|Q20757625]] | 0 | | [[Khangri Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 113 | [[:d:Q20757624|Q20757624]] | 0 | | [[Karyolung]] | | |- | style='text-align:right'| 114 | [[:d:Q20757623|Q20757623]] | 0 | | [[Kang Nachugo]] | | |- | style='text-align:right'| 115 | [[:d:Q20757622|Q20757622]] | 0 | | [[Janak Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 116 | [[:d:Q20757621|Q20757621]] | 0 | | [[Hungchi]] | | |- | style='text-align:right'| 117 | [[:d:Q20757620|Q20757620]] | 0 | | [[Annapurna IV]] | | |- | style='text-align:right'| 118 | [[:d:Q20757619|Q20757619]] | 0 | | [[Gurja Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 119 | [[:d:Q20757618|Q20757618]] | 0 | | [[Drangnag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 120 | [[:d:Q20757617|Q20757617]] | 0 | | [[Chukyima Go]] | | |- | style='text-align:right'| 121 | [[:d:Q20757616|Q20757616]] | 0 | | [[Chhukung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 122 | [[:d:Q20757615|Q20757615]] | 0 | | [[Cheo Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 123 | [[:d:Q20757614|Q20757614]] | 0 | | [[Bobaye]] | | |- | style='text-align:right'| 124 | [[:d:Q20757611|Q20757611]] | 0 | | [[Jobo Rinjang]] | | |- | style='text-align:right'| 125 | [[:d:Q20754005|Q20754005]] | 0 | | [[Kangchungtse]] | | |- | style='text-align:right'| 126 | [[:d:Q20748056|Q20748056]] | 0 | | [[Shar Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 127 | [[:d:Q20616450|Q20616450]] | 0 | | [[Æртыккаг мæсыг]] | | |- | style='text-align:right'| 128 | [[:d:Q20191208|Q20191208]] | 0 | | [[Ratna Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 129 | [[:d:Q20191203|Q20191203]] | 0 | | [[Ramdung Go]] | | |- | style='text-align:right'| 130 | [[:d:Q20191196|Q20191196]] | 0 | | [[Putrun Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 131 | [[:d:Q20191193|Q20191193]] | 0 | | [[Purkung]] | | |- | style='text-align:right'| 132 | [[:d:Q20191165|Q20191165]] | 0 | | [[Pharilapcha]] | | |- | style='text-align:right'| 133 | [[:d:Q20191139|Q20191139]] | 0 | | [[Parchamo]] | | |- | style='text-align:right'| 134 | [[:d:Q20191069|Q20191069]] | 0 | | [[Moditse]] | | |- | style='text-align:right'| 135 | [[:d:Q20191022|Q20191022]] | 0 | | [[Lugula Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 136 | [[:d:Q20191017|Q20191017]] | 0 | | [[Loenpo Gang]] | | |- | style='text-align:right'| 137 | [[:d:Q20190992|Q20190992]] | 0 | | [[Langpo]] | | |- | style='text-align:right'| 138 | [[:d:Q20190988|Q20190988]] | 0 | | [[Lamjung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 139 | [[:d:Q20190980|Q20190980]] | 0 | | [[Kyajo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 140 | [[:d:Q20190961|Q20190961]] | 0 | | [[Kubi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 141 | [[:d:Q20190945|Q20190945]] | 0 | | [[Kongma Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 142 | [[:d:Q20190930|Q20190930]] | 0 | | [[Khumjungar Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 143 | [[:d:Q20190829|Q20190829]] | 0 | | [[Drohmo]] | | |- | style='text-align:right'| 144 | [[:d:Q20190813|Q20190813]] | 0 | | [[Chhiv Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 145 | [[:d:Q20190811|Q20190811]] | 0 | | [[Chekigo]] | | |- | style='text-align:right'| 146 | [[:d:Q20190801|Q20190801]] | 0 | | [[Boktoh]] | | |- | style='text-align:right'| 147 | [[:d:Q20190791|Q20190791]] | 0 | | [[Annapurna South]] | | |- | style='text-align:right'| 148 | [[:d:Q20164740|Q20164740]] | 0 | | [[Tengkangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 149 | [[:d:Q19946260|Q19946260]] | 0 | | [[Himlung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 150 | [[:d:Q19946258|Q19946258]] | 0 | | [[Gyaji Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 151 | [[:d:Q19840548|Q19840548]] | 0 | | [[Pangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 152 | [[:d:Q19708581|Q19708581]] | 0 | | [[Phole]] | | |- | style='text-align:right'| 153 | [[:d:Q19707019|Q19707019]] | 0 | | [[Mera South]] | | |- | style='text-align:right'| 154 | [[:d:Q19707013|Q19707013]] | 0 | | [[Mera North]] | | |- | style='text-align:right'| 155 | [[:d:Q19707006|Q19707006]] | 0 | | [[Mera Central]] | | |- | style='text-align:right'| 156 | [[:d:Q19682550|Q19682550]] | 0 | | [[मालिका धुरी]] | | |- | style='text-align:right'| 157 | [[:d:Q19605854|Q19605854]] | 0 | | [[Kubi Gangri]] | | |- | style='text-align:right'| 158 | [[:d:Q19459405|Q19459405]] | 0 | | [[Kanjiroba]] | | |- | style='text-align:right'| 159 | [[:d:Q19457611|Q19457611]] | 0 | | [[चाङ्ला हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 160 | [[:d:Q19298140|Q19298140]] | 0 | | [[Pabil]] | | |- | style='text-align:right'| 161 | [[:d:Q19297118|Q19297118]] | 0 | | [[Naya Kanga]] | | |- | style='text-align:right'| 162 | [[:d:Q19288849|Q19288849]] | 0 | | [[Langtang Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 163 | [[:d:Q19288846|Q19288846]] | 0 | | [[Langshisa Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 164 | [[:d:Q19287915|Q19287915]] | 0 | | [[Kimshung]] | | |- | style='text-align:right'| 165 | [[:d:Q19283615|Q19283615]] | 0 | | [[Gangchempo]] | | |- | style='text-align:right'| 166 | [[:d:Q18456156|Q18456156]] | 0 | | [[Tashi Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 167 | [[:d:Q18388748|Q18388748]] | 0 | | [[Pisang Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 168 | [[:d:Q18088708|Q18088708]] | 0 | | [[Mardi Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 169 | [[:d:Q16968920|Q16968920]] | 0 | | [[Kanjiroba Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 170 | [[:d:Q16901410|Q16901410]] | 0 | | [[Tenzing Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 171 | [[:d:Q16466024|Q16466024]] | 0 | | [[अन्नपूर्ण|अन्नपूर्ण हिमाल]] | | विश्वको १०औँ अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 172 | [[:d:Q14227691|Q14227691]] | 0 | | [[नुम्बुर]] | | |- | style='text-align:right'| 173 | [[:d:Q13423903|Q13423903]] | 0 | | [[Talung]] | | |- | style='text-align:right'| 174 | [[:d:Q11887046|Q11887046]] | 0 | | [[Peak 41]] | | |- | style='text-align:right'| 175 | [[:d:Q11876134|Q11876134]] | 0 | | [[Lobuche East]] | | |- | style='text-align:right'| 176 | [[:d:Q11873899|Q11873899]] | 0 | | [[Kyashar]] | | |- | style='text-align:right'| 177 | [[:d:Q11871253|Q11871253]] | 0 | | [[Khabur]] | | |- | style='text-align:right'| 178 | [[:d:Q11752821|Q11752821]] | 0 | | [[लाङटाङ री]] | | |- | style='text-align:right'| 179 | [[:d:Q11237699|Q11237699]] | 0 | | [[Lhotse Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 180 | [[:d:Q9268113|Q9268113]] | 0 | | [[गिम्मीगेला चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 181 | [[:d:Q8523483|Q8523483]] | 0 | | [[Nirekha]] | | |- | style='text-align:right'| 182 | [[:d:Q7403706|Q7403706]] | 0 | | [[Salasungo]] | | |- | style='text-align:right'| 183 | [[:d:Q7402481|Q7402481]] | 0 | | [[साइपाल हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 184 | [[:d:Q7089926|Q7089926]] | 0 | | [[Ombigaichan]] | | |- | style='text-align:right'| 185 | [[:d:Q6991183|Q6991183]] | 0 | | [[Nemjung]] | | |- | style='text-align:right'| 186 | [[:d:Q6620670|Q6620670]] | 0 | | [[Singu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 187 | [[:d:Q6448208|Q6448208]] | 0 | | [[Kusum Kanguru]] | | |- | style='text-align:right'| 188 | [[:d:Q6429186|Q6429186]] | 0 | | [[Kongde Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 189 | [[:d:Q5520839|Q5520839]] | 0 | | [[Ganesh NW]] | | |- | style='text-align:right'| 190 | [[:d:Q5409093|Q5409093]] | 0 | | [[Lobuche West]] | | |- | style='text-align:right'| 191 | [[:d:Q5304983|Q5304983]] | 0 | | [[Dragmarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 192 | [[:d:Q5069463|Q5069463]] | 0 | | [[Chamar]] | | |- | style='text-align:right'| 193 | [[:d:Q4840748|Q4840748]] | 0 | | [[बेडेन पावेल शिखर]] | | |- | style='text-align:right'| 194 | [[:d:Q4779782|Q4779782]] | 0 | | [[अपी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 195 | [[:d:Q4536616|Q4536616]] | 0 | | [[Yakawa Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 196 | [[:d:Q4517942|Q4517942]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 197 | [[:d:Q4312814|Q4312814]] | 0 | | [[नङपाई हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 198 | [[:d:Q4221152|Q4221152]] | 0 | | [[किराँतचुली|किरात चुली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 199 | [[:d:Q4217498|Q4217498]] | 0 | | [[Khatung Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 200 | [[:d:Q4141286|Q4141286]] | 0 | | [[गोक्यो रि]] | | |- | style='text-align:right'| 201 | [[:d:Q4135266|Q4135266]] | 0 | | [[निलगिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 202 | [[:d:Q4134792|Q4134792]] | 0 | | [[Khartaphu]] | | |- | style='text-align:right'| 203 | [[:d:Q3695952|Q3695952]] | 0 | | [[Yala Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 204 | [[:d:Q3695902|Q3695902]] | 0 | | [[Tharpu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 205 | [[:d:Q3695890|Q3695890]] | 0 | | [[Dorje Lhakpa]] | | |- | style='text-align:right'| 206 | [[:d:Q3138689|Q3138689]] | 0 | | [[Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 207 | [[:d:Q3115880|Q3115880]] | 0 | | [[काब्रु]] | | |- | style='text-align:right'| 208 | [[:d:Q2386627|Q2386627]] | 0 | | [[Taboche]] | | |- | style='text-align:right'| 209 | [[:d:Q2143811|Q2143811]] | 0 | | [[Tilicho Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 210 | [[:d:Q1826566|Q1826566]] | 0 | | [[Lingtren]] | | |- | style='text-align:right'| 211 | [[:d:Q1754634|Q1754634]] | 0 | | [[गाडी चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 212 | [[:d:Q1740694|Q1740694]] | 0 | | [[Mount Khumbila]] | | |- | style='text-align:right'| 213 | [[:d:Q1723728|Q1723728]] | 0 | | [[Kangbachen]] | | |- | style='text-align:right'| 214 | [[:d:Q1718389|Q1718389]] | 0 | | [[Kang Guru]] | | |- | style='text-align:right'| 215 | [[:d:Q1551402|Q1551402]] | 0 | | [[लाङटाङ लिरुङ]] | | लाङटाङ हिमालको सर्वोच्च शिखर |- | style='text-align:right'| 216 | [[:d:Q1526943|Q1526943]] | 0 | | [[Peak 38]] | | |- | style='text-align:right'| 217 | [[:d:Q1511454|Q1511454]] | 0 | | [[काला पत्थर]] | | |- | style='text-align:right'| 218 | [[:d:Q1496289|Q1496289]] | 0 | | [[गौरीशङ्कर हिमाल|गौरीशंकर हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 219 | [[:d:Q1441337|Q1441337]] | 0 | | [[मेरा पिक]] | | |- | style='text-align:right'| 220 | [[:d:Q1429708|Q1429708]] | 0 | | [[Num Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 221 | [[:d:Q1410514|Q1410514]] | 0 | | [[थम्सेर्कु]] | | |- | style='text-align:right'| 222 | [[:d:Q1377280|Q1377280]] | 0 | | [[Putha Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 223 | [[:d:Q1291226|Q1291226]] | 0 | | [[Lobuche]] | | |- | style='text-align:right'| 224 | [[:d:Q1237414|Q1237414]] | 0 | | [[कुम्भकर्ण हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 225 | [[:d:Q1207614|Q1207614]] | 0 | | [[Dhaulagiri II]] | | |- | style='text-align:right'| 226 | [[:d:Q1145646|Q1145646]] | 0 | | [[हिमालचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 227 | [[:d:Q1139538|Q1139538]] | 0 | | [[नुबचे|नुप्त्से]] | | |- | style='text-align:right'| 228 | [[:d:Q1137644|Q1137644]] | 0 | | [[पुमोरी]] | | |- | style='text-align:right'| 229 | [[:d:Q1133863|Q1133863]] | 0 | | [[गङ्गापूर्ण]] | | |- | style='text-align:right'| 230 | [[:d:Q1060898|Q1060898]] | 0 | | [[चामलाङ हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 231 | [[:d:Q1051394|Q1051394]] | 0 | | [[माछापुच्छ्रे हिमाल]] | | माछाको पुच्छर जस्तो देखिने एक हिमाल |- | style='text-align:right'| 232 | [[:d:Q968606|Q968606]] | 0 | | [[Pokalde]] | | |- | style='text-align:right'| 233 | [[:d:Q619781|Q619781]] | 0 | | [[इम्जा छे]] | | |- | style='text-align:right'| 234 | [[:d:Q582128|Q582128]] | 0 | | [[ग्याचुङ काङ]] | | |- | style='text-align:right'| 235 | [[:d:Q564576|Q564576]] | 0 | | [[Annapurna III]] | | |- | style='text-align:right'| 236 | [[:d:Q527197|Q527197]] | 0 | | [[Kangtega]] | | |- | style='text-align:right'| 237 | [[:d:Q451697|Q451697]] | 0 | | [[आमा दब्लम हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 238 | [[:d:Q449534|Q449534]] | 0 | | [[Annapurna II]] | | |- | style='text-align:right'| 239 | [[:d:Q448932|Q448932]] | 0 | | [[Cho Polu]] | | |- | style='text-align:right'| 240 | [[:d:Q389456|Q389456]] | 0 | | [[Cholatse]] | | |- | style='text-align:right'| 241 | [[:d:Q379143|Q379143]] | 0 | | [[Baruntse]] | | |- | style='text-align:right'| 242 | [[:d:Q170089|Q170089]] | 0 | | [[चोयु हिमाल]] | | नेपाल र चीनको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको छैठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 243 | [[:d:Q170070|Q170070]] | 0 | | [[मनास्लु हिमाल]] | | आठ-हजारी र नेपालमा अवस्थित पृथ्वीको आठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 244 | [[:d:Q169986|Q169986]] | 0 | | [[मकालु हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 245 | [[:d:Q168702|Q168702]] | 0 | | [[ल्होत्से हिमाल|लहोत्से]] | | नेपाल र तिब्बतको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको चौथो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 246 | [[:d:Q165440|Q165440]] | 0 | | [[धौलागिरि हिमाल|धौलागिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 247 | [[:d:Q82019|Q82019]] | 0 | | [[कञ्चनजङ्घा हिमाल]] | | नेपाल र भारतमा अवस्थित पृथ्वीको तेस्रो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 248 | [[:d:Q513|Q513]] | 0 | | [[सगरमाथा]] | | विश्वको सबैभन्दा उच्च हिमाल |} |sparql=SELECT ?item ?qid (GROUP_CONCAT(CONCAT("[",str(?sitelink)," ", ?lang,"]"); separator=", ") as ?wp) (COUNT(distinct ?sitelink) as ?count) WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q8502 . ?item wdt:P17 wd:Q837 . BIND(xsd:integer(STRAFTER(str(?item), "Q")) AS ?qid) . } GROUP BY ?item ?qid ORDER BY DESC(?qid) LIMIT 5000 |columns=number:#,item:Wikidata<br>item,?count:lang,?wp:WP,label:mountain,P1476:original title,description |links=red }} {| class='wikitable sortable' ! # ! Wikidata<br>item ! lang ! WP ! mountain ! original title ! description |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q135930803|Q135930803]] | 0 | | [[Changdi]] | | |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q135286570|Q135286570]] | 0 | | [[Amotsang]] | | |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q134994145|Q134994145]] | 0 | | [[Varaha Shikhar]] | | |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q134513933|Q134513933]] | 0 | | [[Chulu East]] | | |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q134454728|Q134454728]] | 0 | | [[Pikey Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q134044709|Q134044709]] | 0 | | [[Arakam Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q131299040|Q131299040]] | 0 | | [[Bhalu Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q131288401|Q131288401]] | 0 | | [[Phungi]] | | |- | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q130373062|Q130373062]] | 0 | | [[Nupla]] | | |- | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q130266608|Q130266608]] | 0 | | [[Cholo]] | | |- | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q113714118|Q113714118]] | 0 | | [[छेर्गो री]] | | लाङटाङ क्षेत्रको चुचुरो |- | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q111181569|Q111181569]] | 0 | | [[Purbung]] | | |- | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q111010303|Q111010303]] | 0 | | [[Ponggen Dopku]] | | |- | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q110216295|Q110216295]] | 0 | | [[Pāṅkāyāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q110215902|Q110215902]] | 0 | | [[Syānāṭh]] | | |- | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q110214946|Q110214946]] | 0 | | [[Chhimi̇̄maru Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q110214098|Q110214098]] | 0 | | [[Mugu Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q110213191|Q110213191]] | 0 | | [[Dābsāl Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q110213110|Q110213110]] | 0 | | [[Muga Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q110212876|Q110212876]] | 0 | | [[Ītiṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q110212798|Q110212798]] | 0 | | [[Nisiṅyāṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q110212591|Q110212591]] | 0 | | [[Jhoṅpālā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q110212401|Q110212401]] | 0 | | [[Chhāliṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q110212346|Q110212346]] | 0 | | [[Nāgpi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q110212292|Q110212292]] | 0 | | [[Kuldum Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q110210673|Q110210673]] | 0 | | [[Rolājen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q110210663|Q110210663]] | 0 | | [[Yulkoṅmā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q110210158|Q110210158]] | 0 | | [[Maksyā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q110209814|Q110209814]] | 0 | | [[Sertojen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q106556789|Q106556789]] | 0 | | [[Chergori]] | | Mountain in Nepal |- | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q105724355|Q105724355]] | 0 | | [[Amphu Middle]] | | |- | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q65395645|Q65395645]] | 0 | | [[चङ्खेली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q65040223|Q65040223]] | 0 | | [[Nupla Khang]] | | |- | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q56305304|Q56305304]] | 0 | | [[Phurbi Chhyachu]] | | |- | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q56305107|Q56305107]] | 0 | | [[Gangchenpo]] | | |- | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q56293740|Q56293740]] | 0 | | [[Nangpai Gosum II]] | | |- | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q34865940|Q34865940]] | 0 | | [[Chang Samarphu]] | | |- | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q31654397|Q31654397]] | 0 | | [[Ṭapalḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q31654287|Q31654287]] | 0 | | [[Urkiṅ Kāṅgāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q31654163|Q31654163]] | 0 | | [[Panchpokhari̇̄ Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q31654146|Q31654146]] | 0 | | [[Liṅsin Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q31654130|Q31654130]] | 0 | | [[Dorje Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q31654114|Q31654114]] | 0 | | [[Kāṅālā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q31653927|Q31653927]] | 0 | | [[Rināmo Hill]] | | |- | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q31653912|Q31653912]] | 0 | | [[Lāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q31653883|Q31653883]] | 0 | | [[Kālo Pokhari̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q31653757|Q31653757]] | 0 | | [[Lumbo Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q31653558|Q31653558]] | 0 | | [[Liṅsiṅ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q31653417|Q31653417]] | 0 | | [[Yubrā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q31653402|Q31653402]] | 0 | | [[Pāri̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q31653353|Q31653353]] | 0 | | [[Bedāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q31653337|Q31653337]] | 0 | | [[Kālsi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q31653321|Q31653321]] | 0 | | [[Machhuwā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q31653304|Q31653304]] | 0 | | [[Gyajin Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q31653178|Q31653178]] | 0 | | [[Shivapuri Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q31653115|Q31653115]] | 0 | | [[Langtang II]] | | |- | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q31653100|Q31653100]] | 0 | | [[S Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q31653084|Q31653084]] | 0 | | [[Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q31653067|Q31653067]] | 0 | | [[N Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q31653050|Q31653050]] | 0 | | [[N Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q31652936|Q31652936]] | 0 | | [[Tirkhe Dhunga]] | | |- | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q31652921|Q31652921]] | 0 | | [[Samagoan]] | | |- | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q31652874|Q31652874]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q31652858|Q31652858]] | 0 | | [[Yak Gawa]] | | |- | style='text-align:right'| 65 | [[:d:Q31652842|Q31652842]] | 0 | | [[Thorungste]] | | |- | style='text-align:right'| 66 | [[:d:Q31652826|Q31652826]] | 0 | | [[Dhampus Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 67 | [[:d:Q31652811|Q31652811]] | 0 | | [[Tukuche Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 68 | [[:d:Q31652765|Q31652765]] | 0 | | [[Nilgiri]] | | |- | style='text-align:right'| 69 | [[:d:Q31652613|Q31652613]] | 0 | | [[Annapurna Fang]] | | |- | style='text-align:right'| 70 | [[:d:Q31652396|Q31652396]] | 0 | | [[Hiūnchuli Pātan]] | | |- | style='text-align:right'| 71 | [[:d:Q31652242|Q31652242]] | 0 | | [[Lobujya West]] | | |- | style='text-align:right'| 72 | [[:d:Q31652227|Q31652227]] | 0 | | [[Loengpogang]] | | |- | style='text-align:right'| 73 | [[:d:Q31652197|Q31652197]] | 0 | | [[Mukut Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 74 | [[:d:Q31652166|Q31652166]] | 0 | | [[Bhrānge]] | | |- | style='text-align:right'| 75 | [[:d:Q31652150|Q31652150]] | 0 | | [[Pulchoki Mountain]] | | |- | style='text-align:right'| 76 | [[:d:Q30622642|Q30622642]] | 0 | | [[Paungda Danda]] | | |- | style='text-align:right'| 77 | [[:d:Q29525180|Q29525180]] | 0 | | [[खिजी थोलेदेम्बा]] | | |- | style='text-align:right'| 78 | [[:d:Q29015634|Q29015634]] | 0 | | [[पुन हिल]] | | घोरेपानी नजिकै रहेको पहाडी क्षेत्र |- | style='text-align:right'| 79 | [[:d:Q29015408|Q29015408]] | 0 | | [[Yalung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 80 | [[:d:Q29015389|Q29015389]] | 0 | | [[Tsoboje]] | | |- | style='text-align:right'| 81 | [[:d:Q28183964|Q28183964]] | 0 | | [[चन्द्रागिरी डाँडा|चन्द्रागिरी पहाड]] | | काठमाडौँ उपत्यकामा अवस्थित चन्द्रागिरी पहाड |- | style='text-align:right'| 82 | [[:d:Q26884119|Q26884119]] | 0 | | [[Nepal Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 83 | [[:d:Q25378206|Q25378206]] | 0 | | [[Rathong]] | | |- | style='text-align:right'| 84 | [[:d:Q25378204|Q25378204]] | 0 | | [[Ramthang Lho]] | | |- | style='text-align:right'| 85 | [[:d:Q24938020|Q24938020]] | 0 | | [[सिराइचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 86 | [[:d:Q21561056|Q21561056]] | 0 | | [[Kokthang]] | | |- | style='text-align:right'| 87 | [[:d:Q21000079|Q21000079]] | 0 | | [[Pemthang Karpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 88 | [[:d:Q21000062|Q21000062]] | 0 | | [[Pashuwo]] | | |- | style='text-align:right'| 89 | [[:d:Q20999992|Q20999992]] | 0 | | [[Kā̃de Hiū Chuli̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 90 | [[:d:Q20999970|Q20999970]] | 0 | | [[Honde Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 91 | [[:d:Q20999893|Q20999893]] | 0 | | [[Gurkarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 92 | [[:d:Q20999853|Q20999853]] | 0 | | [[Ghustang]] | | |- | style='text-align:right'| 93 | [[:d:Q20999752|Q20999752]] | 0 | | [[Dogari Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 94 | [[:d:Q20757649|Q20757649]] | 0 | | [[Takargo]] | | |- | style='text-align:right'| 95 | [[:d:Q20757646|Q20757646]] | 0 | | [[Thulagi Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 96 | [[:d:Q20757645|Q20757645]] | 0 | | [[Tengi Ragi Tau]] | | |- | style='text-align:right'| 97 | [[:d:Q20757644|Q20757644]] | 0 | | [[Churen Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 98 | [[:d:Q20757642|Q20757642]] | 0 | | [[Sita Chuchura]] | | |- | style='text-align:right'| 99 | [[:d:Q20757641|Q20757641]] | 0 | | [[Ramthang Chang]] | | |- | style='text-align:right'| 100 | [[:d:Q20757640|Q20757640]] | 0 | | [[Pethang Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 101 | [[:d:Q20757639|Q20757639]] | 0 | | [[Pangbuk Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 102 | [[:d:Q20757638|Q20757638]] | 0 | | [[Chumbu]] | | |- | style='text-align:right'| 103 | [[:d:Q20757637|Q20757637]] | 0 | | [[Panbari]] | | |- | style='text-align:right'| 104 | [[:d:Q20757636|Q20757636]] | 0 | | [[Ohmi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 105 | [[:d:Q20757635|Q20757635]] | 0 | | [[Nilgiri South]] | | |- | style='text-align:right'| 106 | [[:d:Q20757631|Q20757631]] | 0 | | [[Naulekh]] | | |- | style='text-align:right'| 107 | [[:d:Q20757630|Q20757630]] | 0 | | [[Nampa]] | | |- | style='text-align:right'| 108 | [[:d:Q20757629|Q20757629]] | 0 | | [[Malāṅphulāṅ]] | | |- | style='text-align:right'| 109 | [[:d:Q20757628|Q20757628]] | 0 | | [[Lunag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 110 | [[:d:Q20757627|Q20757627]] | 0 | | [[Likhu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 111 | [[:d:Q20757626|Q20757626]] | 0 | | [[Khatang]] | | |- | style='text-align:right'| 112 | [[:d:Q20757625|Q20757625]] | 0 | | [[Khangri Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 113 | [[:d:Q20757624|Q20757624]] | 0 | | [[Karyolung]] | | |- | style='text-align:right'| 114 | [[:d:Q20757623|Q20757623]] | 0 | | [[Kang Nachugo]] | | |- | style='text-align:right'| 115 | [[:d:Q20757622|Q20757622]] | 0 | | [[Janak Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 116 | [[:d:Q20757621|Q20757621]] | 0 | | [[Hungchi]] | | |- | style='text-align:right'| 117 | [[:d:Q20757620|Q20757620]] | 0 | | [[Annapurna IV]] | | |- | style='text-align:right'| 118 | [[:d:Q20757619|Q20757619]] | 0 | | [[Gurja Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 119 | [[:d:Q20757618|Q20757618]] | 0 | | [[Drangnag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 120 | [[:d:Q20757617|Q20757617]] | 0 | | [[Chukyima Go]] | | |- | style='text-align:right'| 121 | [[:d:Q20757616|Q20757616]] | 0 | | [[Chhukung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 122 | [[:d:Q20757615|Q20757615]] | 0 | | [[Cheo Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 123 | [[:d:Q20757614|Q20757614]] | 0 | | [[Bobaye]] | | |- | style='text-align:right'| 124 | [[:d:Q20757611|Q20757611]] | 0 | | [[Jobo Rinjang]] | | |- | style='text-align:right'| 125 | [[:d:Q20754005|Q20754005]] | 0 | | [[Kangchungtse]] | | |- | style='text-align:right'| 126 | [[:d:Q20748056|Q20748056]] | 0 | | [[Shar Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 127 | [[:d:Q20616450|Q20616450]] | 0 | | [[Æртыккаг мæсыг]] | | |- | style='text-align:right'| 128 | [[:d:Q20191208|Q20191208]] | 0 | | [[Ratna Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 129 | [[:d:Q20191203|Q20191203]] | 0 | | [[Ramdung Go]] | | |- | style='text-align:right'| 130 | [[:d:Q20191196|Q20191196]] | 0 | | [[Putrun Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 131 | [[:d:Q20191193|Q20191193]] | 0 | | [[Purkung]] | | |- | style='text-align:right'| 132 | [[:d:Q20191165|Q20191165]] | 0 | | [[Pharilapcha]] | | |- | style='text-align:right'| 133 | [[:d:Q20191139|Q20191139]] | 0 | | [[Parchamo]] | | |- | style='text-align:right'| 134 | [[:d:Q20191069|Q20191069]] | 0 | | [[Moditse]] | | |- | style='text-align:right'| 135 | [[:d:Q20191022|Q20191022]] | 0 | | [[Lugula Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 136 | [[:d:Q20191017|Q20191017]] | 0 | | [[Loenpo Gang]] | | |- | style='text-align:right'| 137 | [[:d:Q20190992|Q20190992]] | 0 | | [[Langpo]] | | |- | style='text-align:right'| 138 | [[:d:Q20190988|Q20190988]] | 0 | | [[Lamjung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 139 | [[:d:Q20190980|Q20190980]] | 0 | | [[Kyajo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 140 | [[:d:Q20190961|Q20190961]] | 0 | | [[Kubi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 141 | [[:d:Q20190945|Q20190945]] | 0 | | [[Kongma Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 142 | [[:d:Q20190930|Q20190930]] | 0 | | [[Khumjungar Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 143 | [[:d:Q20190829|Q20190829]] | 0 | | [[Drohmo]] | | |- | style='text-align:right'| 144 | [[:d:Q20190813|Q20190813]] | 0 | | [[Chhiv Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 145 | [[:d:Q20190811|Q20190811]] | 0 | | [[Chekigo]] | | |- | style='text-align:right'| 146 | [[:d:Q20190801|Q20190801]] | 0 | | [[Boktoh]] | | |- | style='text-align:right'| 147 | [[:d:Q20190791|Q20190791]] | 0 | | [[Annapurna South]] | | |- | style='text-align:right'| 148 | [[:d:Q20164740|Q20164740]] | 0 | | [[Tengkangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 149 | [[:d:Q19946260|Q19946260]] | 0 | | [[Himlung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 150 | [[:d:Q19946258|Q19946258]] | 0 | | [[Gyaji Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 151 | [[:d:Q19840548|Q19840548]] | 0 | | [[Pangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 152 | [[:d:Q19708581|Q19708581]] | 0 | | [[Phole]] | | |- | style='text-align:right'| 153 | [[:d:Q19707019|Q19707019]] | 0 | | [[Mera South]] | | |- | style='text-align:right'| 154 | [[:d:Q19707013|Q19707013]] | 0 | | [[Mera North]] | | |- | style='text-align:right'| 155 | [[:d:Q19707006|Q19707006]] | 0 | | [[Mera Central]] | | |- | style='text-align:right'| 156 | [[:d:Q19682550|Q19682550]] | 0 | | [[मालिका धुरी]] | | |- | style='text-align:right'| 157 | [[:d:Q19605854|Q19605854]] | 0 | | [[Kubi Gangri]] | | |- | style='text-align:right'| 158 | [[:d:Q19459405|Q19459405]] | 0 | | [[Kanjiroba]] | | |- | style='text-align:right'| 159 | [[:d:Q19457611|Q19457611]] | 0 | | [[चाङ्ला हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 160 | [[:d:Q19298140|Q19298140]] | 0 | | [[Pabil]] | | |- | style='text-align:right'| 161 | [[:d:Q19297118|Q19297118]] | 0 | | [[Naya Kanga]] | | |- | style='text-align:right'| 162 | [[:d:Q19288849|Q19288849]] | 0 | | [[Langtang Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 163 | [[:d:Q19288846|Q19288846]] | 0 | | [[Langshisa Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 164 | [[:d:Q19287915|Q19287915]] | 0 | | [[Kimshung]] | | |- | style='text-align:right'| 165 | [[:d:Q19283615|Q19283615]] | 0 | | [[Gangchempo]] | | |- | style='text-align:right'| 166 | [[:d:Q18456156|Q18456156]] | 0 | | [[Tashi Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 167 | [[:d:Q18388748|Q18388748]] | 0 | | [[Pisang Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 168 | [[:d:Q18088708|Q18088708]] | 0 | | [[Mardi Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 169 | [[:d:Q16968920|Q16968920]] | 0 | | [[Kanjiroba Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 170 | [[:d:Q16901410|Q16901410]] | 0 | | [[Tenzing Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 171 | [[:d:Q16466024|Q16466024]] | 0 | | [[अन्नपूर्ण|अन्नपूर्ण हिमाल]] | | विश्वको १०औँ अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 172 | [[:d:Q14227691|Q14227691]] | 0 | | [[नुम्बुर]] | | |- | style='text-align:right'| 173 | [[:d:Q13423903|Q13423903]] | 0 | | [[Talung]] | | |- | style='text-align:right'| 174 | [[:d:Q11887046|Q11887046]] | 0 | | [[Peak 41]] | | |- | style='text-align:right'| 175 | [[:d:Q11876134|Q11876134]] | 0 | | [[Lobuche East]] | | |- | style='text-align:right'| 176 | [[:d:Q11873899|Q11873899]] | 0 | | [[Kyashar]] | | |- | style='text-align:right'| 177 | [[:d:Q11871253|Q11871253]] | 0 | | [[Khabur]] | | |- | style='text-align:right'| 178 | [[:d:Q11752821|Q11752821]] | 0 | | [[लाङटाङ री]] | | |- | style='text-align:right'| 179 | [[:d:Q11237699|Q11237699]] | 0 | | [[Lhotse Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 180 | [[:d:Q9268113|Q9268113]] | 0 | | [[गिम्मीगेला चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 181 | [[:d:Q8523483|Q8523483]] | 0 | | [[Nirekha]] | | |- | style='text-align:right'| 182 | [[:d:Q7403706|Q7403706]] | 0 | | [[Salasungo]] | | |- | style='text-align:right'| 183 | [[:d:Q7402481|Q7402481]] | 0 | | [[साइपाल हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 184 | [[:d:Q7089926|Q7089926]] | 0 | | [[Ombigaichan]] | | |- | style='text-align:right'| 185 | [[:d:Q6991183|Q6991183]] | 0 | | [[Nemjung]] | | |- | style='text-align:right'| 186 | [[:d:Q6620670|Q6620670]] | 0 | | [[Singu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 187 | [[:d:Q6448208|Q6448208]] | 0 | | [[Kusum Kanguru]] | | |- | style='text-align:right'| 188 | [[:d:Q6429186|Q6429186]] | 0 | | [[Kongde Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 189 | [[:d:Q5520839|Q5520839]] | 0 | | [[Ganesh NW]] | | |- | style='text-align:right'| 190 | [[:d:Q5409093|Q5409093]] | 0 | | [[Lobuche West]] | | |- | style='text-align:right'| 191 | [[:d:Q5304983|Q5304983]] | 0 | | [[Dragmarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 192 | [[:d:Q5069463|Q5069463]] | 0 | | [[Chamar]] | | |- | style='text-align:right'| 193 | [[:d:Q4840748|Q4840748]] | 0 | | [[बेडेन पावेल शिखर]] | | |- | style='text-align:right'| 194 | [[:d:Q4779782|Q4779782]] | 0 | | [[अपी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 195 | [[:d:Q4536616|Q4536616]] | 0 | | [[Yakawa Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 196 | [[:d:Q4517942|Q4517942]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 197 | [[:d:Q4312814|Q4312814]] | 0 | | [[नङपाई हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 198 | [[:d:Q4221152|Q4221152]] | 0 | | [[किराँतचुली|किरात चुली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 199 | [[:d:Q4217498|Q4217498]] | 0 | | [[Khatung Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 200 | [[:d:Q4141286|Q4141286]] | 0 | | [[गोक्यो रि]] | | |- | style='text-align:right'| 201 | [[:d:Q4135266|Q4135266]] | 0 | | [[निलगिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 202 | [[:d:Q4134792|Q4134792]] | 0 | | [[Khartaphu]] | | |- | style='text-align:right'| 203 | [[:d:Q3695952|Q3695952]] | 0 | | [[Yala Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 204 | [[:d:Q3695902|Q3695902]] | 0 | | [[Tharpu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 205 | [[:d:Q3695890|Q3695890]] | 0 | | [[Dorje Lhakpa]] | | |- | style='text-align:right'| 206 | [[:d:Q3138689|Q3138689]] | 0 | | [[Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 207 | [[:d:Q3115880|Q3115880]] | 0 | | [[काब्रु]] | | |- | style='text-align:right'| 208 | [[:d:Q2386627|Q2386627]] | 0 | | [[Taboche]] | | |- | style='text-align:right'| 209 | [[:d:Q2143811|Q2143811]] | 0 | | [[Tilicho Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 210 | [[:d:Q1826566|Q1826566]] | 0 | | [[Lingtren]] | | |- | style='text-align:right'| 211 | [[:d:Q1754634|Q1754634]] | 0 | | [[गाडी चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 212 | [[:d:Q1740694|Q1740694]] | 0 | | [[Mount Khumbila]] | | |- | style='text-align:right'| 213 | [[:d:Q1723728|Q1723728]] | 0 | | [[Kangbachen]] | | |- | style='text-align:right'| 214 | [[:d:Q1718389|Q1718389]] | 0 | | [[Kang Guru]] | | |- | style='text-align:right'| 215 | [[:d:Q1551402|Q1551402]] | 0 | | [[लाङटाङ लिरुङ]] | | लाङटाङ हिमालको सर्वोच्च शिखर |- | style='text-align:right'| 216 | [[:d:Q1526943|Q1526943]] | 0 | | [[Peak 38]] | | |- | style='text-align:right'| 217 | [[:d:Q1511454|Q1511454]] | 0 | | [[काला पत्थर]] | | |- | style='text-align:right'| 218 | [[:d:Q1496289|Q1496289]] | 0 | | [[गौरीशङ्कर हिमाल|गौरीशंकर हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 219 | [[:d:Q1441337|Q1441337]] | 0 | | [[मेरा पिक]] | | |- | style='text-align:right'| 220 | [[:d:Q1429708|Q1429708]] | 0 | | [[Num Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 221 | [[:d:Q1410514|Q1410514]] | 0 | | [[थम्सेर्कु]] | | |- | style='text-align:right'| 222 | [[:d:Q1377280|Q1377280]] | 0 | | [[Putha Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 223 | [[:d:Q1291226|Q1291226]] | 0 | | [[Lobuche]] | | |- | style='text-align:right'| 224 | [[:d:Q1237414|Q1237414]] | 0 | | [[कुम्भकर्ण हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 225 | [[:d:Q1207614|Q1207614]] | 0 | | [[Dhaulagiri II]] | | |- | style='text-align:right'| 226 | [[:d:Q1145646|Q1145646]] | 0 | | [[हिमालचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 227 | [[:d:Q1139538|Q1139538]] | 0 | | [[नुबचे|नुप्त्से]] | | |- | style='text-align:right'| 228 | [[:d:Q1137644|Q1137644]] | 0 | | [[पुमोरी]] | | |- | style='text-align:right'| 229 | [[:d:Q1133863|Q1133863]] | 0 | | [[गङ्गापूर्ण]] | | |- | style='text-align:right'| 230 | [[:d:Q1060898|Q1060898]] | 0 | | [[चामलाङ हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 231 | [[:d:Q1051394|Q1051394]] | 0 | | [[माछापुच्छ्रे हिमाल]] | | माछाको पुच्छर जस्तो देखिने एक हिमाल |- | style='text-align:right'| 232 | [[:d:Q968606|Q968606]] | 0 | | [[Pokalde]] | | |- | style='text-align:right'| 233 | [[:d:Q619781|Q619781]] | 0 | | [[इम्जा छे]] | | |- | style='text-align:right'| 234 | [[:d:Q582128|Q582128]] | 0 | | [[ग्याचुङ काङ]] | | |- | style='text-align:right'| 235 | [[:d:Q564576|Q564576]] | 0 | | [[Annapurna III]] | | |- | style='text-align:right'| 236 | [[:d:Q527197|Q527197]] | 0 | | [[Kangtega]] | | |- | style='text-align:right'| 237 | [[:d:Q451697|Q451697]] | 0 | | [[आमा दब्लम हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 238 | [[:d:Q449534|Q449534]] | 0 | | [[Annapurna II]] | | |- | style='text-align:right'| 239 | [[:d:Q448932|Q448932]] | 0 | | [[Cho Polu]] | | |- | style='text-align:right'| 240 | [[:d:Q389456|Q389456]] | 0 | | [[Cholatse]] | | |- | style='text-align:right'| 241 | [[:d:Q379143|Q379143]] | 0 | | [[Baruntse]] | | |- | style='text-align:right'| 242 | [[:d:Q170089|Q170089]] | 0 | | [[चोयु हिमाल]] | | नेपाल र चीनको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको छैठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 243 | [[:d:Q170070|Q170070]] | 0 | | [[मनास्लु हिमाल]] | | आठ-हजारी र नेपालमा अवस्थित पृथ्वीको आठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 244 | [[:d:Q169986|Q169986]] | 0 | | [[मकालु हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 245 | [[:d:Q168702|Q168702]] | 0 | | [[ल्होत्से हिमाल|लहोत्से]] | | नेपाल र तिब्बतको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको चौथो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 246 | [[:d:Q165440|Q165440]] | 0 | | [[धौलागिरि हिमाल|धौलागिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 247 | [[:d:Q82019|Q82019]] | 0 | | [[कञ्चनजङ्घा हिमाल]] | | नेपाल र भारतमा अवस्थित पृथ्वीको तेस्रो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 248 | [[:d:Q513|Q513]] | 0 | | [[सगरमाथा]] | | विश्वको सबैभन्दा उच्च हिमाल |} |sparql=SELECT ?item ?qid (GROUP_CONCAT(CONCAT("[",str(?sitelink)," ", ?lang,"]"); separator=", ") as ?wp) (COUNT(distinct ?sitelink) as ?count) WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q8502 . ?item wdt:P17 wd:Q837 . BIND(xsd:integer(STRAFTER(str(?item), "Q")) AS ?qid) . } GROUP BY ?item ?qid ORDER BY DESC(?qid) LIMIT 5000 |columns=number:#,item:Wikidata<br>item,?count:lang,?wp:WP,label:mountain,P1476:original title,description |links=red }} {| class='wikitable sortable' ! # ! Wikidata<br>item ! lang ! WP ! mountain ! original title ! description |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q135930803|Q135930803]] | 0 | | [[Changdi]] | | |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q135286570|Q135286570]] | 0 | | [[Amotsang]] | | |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q134994145|Q134994145]] | 0 | | [[Varaha Shikhar]] | | |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q134513933|Q134513933]] | 0 | | [[Chulu East]] | | |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q134454728|Q134454728]] | 0 | | [[Pikey Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q134044709|Q134044709]] | 0 | | [[Arakam Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q131299040|Q131299040]] | 0 | | [[Bhalu Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q131288401|Q131288401]] | 0 | | [[Phungi]] | | |- | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q130373062|Q130373062]] | 0 | | [[Nupla]] | | |- | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q130266608|Q130266608]] | 0 | | [[Cholo]] | | |- | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q113714118|Q113714118]] | 0 | | [[छेर्गो री]] | | लाङटाङ क्षेत्रको चुचुरो |- | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q111181569|Q111181569]] | 0 | | [[Purbung]] | | |- | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q111010303|Q111010303]] | 0 | | [[Ponggen Dopku]] | | |- | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q110216295|Q110216295]] | 0 | | [[Pāṅkāyāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q110215902|Q110215902]] | 0 | | [[Syānāṭh]] | | |- | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q110214946|Q110214946]] | 0 | | [[Chhimi̇̄maru Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q110214098|Q110214098]] | 0 | | [[Mugu Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q110213191|Q110213191]] | 0 | | [[Dābsāl Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q110213110|Q110213110]] | 0 | | [[Muga Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q110212876|Q110212876]] | 0 | | [[Ītiṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q110212798|Q110212798]] | 0 | | [[Nisiṅyāṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q110212591|Q110212591]] | 0 | | [[Jhoṅpālā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q110212401|Q110212401]] | 0 | | [[Chhāliṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q110212346|Q110212346]] | 0 | | [[Nāgpi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q110212292|Q110212292]] | 0 | | [[Kuldum Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q110210673|Q110210673]] | 0 | | [[Rolājen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q110210663|Q110210663]] | 0 | | [[Yulkoṅmā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q110210158|Q110210158]] | 0 | | [[Maksyā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q110209814|Q110209814]] | 0 | | [[Sertojen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q106556789|Q106556789]] | 0 | | [[Chergori]] | | Mountain in Nepal |- | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q105724355|Q105724355]] | 0 | | [[Amphu Middle]] | | |- | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q65395645|Q65395645]] | 0 | | [[चङ्खेली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q65040223|Q65040223]] | 0 | | [[Nupla Khang]] | | |- | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q56305304|Q56305304]] | 0 | | [[Phurbi Chhyachu]] | | |- | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q56305107|Q56305107]] | 0 | | [[Gangchenpo]] | | |- | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q56293740|Q56293740]] | 0 | | [[Nangpai Gosum II]] | | |- | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q34865940|Q34865940]] | 0 | | [[Chang Samarphu]] | | |- | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q31654397|Q31654397]] | 0 | | [[Ṭapalḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q31654287|Q31654287]] | 0 | | [[Urkiṅ Kāṅgāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q31654163|Q31654163]] | 0 | | [[Panchpokhari̇̄ Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q31654146|Q31654146]] | 0 | | [[Liṅsin Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q31654130|Q31654130]] | 0 | | [[Dorje Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q31654114|Q31654114]] | 0 | | [[Kāṅālā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q31653927|Q31653927]] | 0 | | [[Rināmo Hill]] | | |- | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q31653912|Q31653912]] | 0 | | [[Lāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q31653883|Q31653883]] | 0 | | [[Kālo Pokhari̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q31653757|Q31653757]] | 0 | | [[Lumbo Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q31653558|Q31653558]] | 0 | | [[Liṅsiṅ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q31653417|Q31653417]] | 0 | | [[Yubrā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q31653402|Q31653402]] | 0 | | [[Pāri̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q31653353|Q31653353]] | 0 | | [[Bedāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q31653337|Q31653337]] | 0 | | [[Kālsi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q31653321|Q31653321]] | 0 | | [[Machhuwā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q31653304|Q31653304]] | 0 | | [[Gyajin Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q31653178|Q31653178]] | 0 | | [[Shivapuri Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q31653115|Q31653115]] | 0 | | [[Langtang II]] | | |- | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q31653100|Q31653100]] | 0 | | [[S Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q31653084|Q31653084]] | 0 | | [[Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q31653067|Q31653067]] | 0 | | [[N Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q31653050|Q31653050]] | 0 | | [[N Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q31652936|Q31652936]] | 0 | | [[Tirkhe Dhunga]] | | |- | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q31652921|Q31652921]] | 0 | | [[Samagoan]] | | |- | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q31652874|Q31652874]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q31652858|Q31652858]] | 0 | | [[Yak Gawa]] | | |- | style='text-align:right'| 65 | [[:d:Q31652842|Q31652842]] | 0 | | [[Thorungste]] | | |- | style='text-align:right'| 66 | [[:d:Q31652826|Q31652826]] | 0 | | [[Dhampus Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 67 | [[:d:Q31652811|Q31652811]] | 0 | | [[Tukuche Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 68 | [[:d:Q31652765|Q31652765]] | 0 | | [[Nilgiri]] | | |- | style='text-align:right'| 69 | [[:d:Q31652613|Q31652613]] | 0 | | [[Annapurna Fang]] | | |- | style='text-align:right'| 70 | [[:d:Q31652396|Q31652396]] | 0 | | [[Hiūnchuli Pātan]] | | |- | style='text-align:right'| 71 | [[:d:Q31652242|Q31652242]] | 0 | | [[Lobujya West]] | | |- | style='text-align:right'| 72 | [[:d:Q31652227|Q31652227]] | 0 | | [[Loengpogang]] | | |- | style='text-align:right'| 73 | [[:d:Q31652197|Q31652197]] | 0 | | [[Mukut Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 74 | [[:d:Q31652166|Q31652166]] | 0 | | [[Bhrānge]] | | |- | style='text-align:right'| 75 | [[:d:Q31652150|Q31652150]] | 0 | | [[Pulchoki Mountain]] | | |- | style='text-align:right'| 76 | [[:d:Q30622642|Q30622642]] | 0 | | [[Paungda Danda]] | | |- | style='text-align:right'| 77 | [[:d:Q29525180|Q29525180]] | 0 | | [[खिजी थोलेदेम्बा]] | | |- | style='text-align:right'| 78 | [[:d:Q29015634|Q29015634]] | 0 | | [[पुन हिल]] | | घोरेपानी नजिकै रहेको पहाडी क्षेत्र |- | style='text-align:right'| 79 | [[:d:Q29015408|Q29015408]] | 0 | | [[Yalung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 80 | [[:d:Q29015389|Q29015389]] | 0 | | [[Tsoboje]] | | |- | style='text-align:right'| 81 | [[:d:Q28183964|Q28183964]] | 0 | | [[चन्द्रागिरी डाँडा|चन्द्रागिरी पहाड]] | | काठमाडौँ उपत्यकामा अवस्थित चन्द्रागिरी पहाड |- | style='text-align:right'| 82 | [[:d:Q26884119|Q26884119]] | 0 | | [[Nepal Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 83 | [[:d:Q25378206|Q25378206]] | 0 | | [[Rathong]] | | |- | style='text-align:right'| 84 | [[:d:Q25378204|Q25378204]] | 0 | | [[Ramthang Lho]] | | |- | style='text-align:right'| 85 | [[:d:Q24938020|Q24938020]] | 0 | | [[सिराइचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 86 | [[:d:Q21561056|Q21561056]] | 0 | | [[Kokthang]] | | |- | style='text-align:right'| 87 | [[:d:Q21000079|Q21000079]] | 0 | | [[Pemthang Karpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 88 | [[:d:Q21000062|Q21000062]] | 0 | | [[Pashuwo]] | | |- | style='text-align:right'| 89 | [[:d:Q20999992|Q20999992]] | 0 | | [[Kā̃de Hiū Chuli̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 90 | [[:d:Q20999970|Q20999970]] | 0 | | [[Honde Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 91 | [[:d:Q20999893|Q20999893]] | 0 | | [[Gurkarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 92 | [[:d:Q20999853|Q20999853]] | 0 | | [[Ghustang]] | | |- | style='text-align:right'| 93 | [[:d:Q20999752|Q20999752]] | 0 | | [[Dogari Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 94 | [[:d:Q20757649|Q20757649]] | 0 | | [[Takargo]] | | |- | style='text-align:right'| 95 | [[:d:Q20757646|Q20757646]] | 0 | | [[Thulagi Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 96 | [[:d:Q20757645|Q20757645]] | 0 | | [[Tengi Ragi Tau]] | | |- | style='text-align:right'| 97 | [[:d:Q20757644|Q20757644]] | 0 | | [[Churen Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 98 | [[:d:Q20757642|Q20757642]] | 0 | | [[Sita Chuchura]] | | |- | style='text-align:right'| 99 | [[:d:Q20757641|Q20757641]] | 0 | | [[Ramthang Chang]] | | |- | style='text-align:right'| 100 | [[:d:Q20757640|Q20757640]] | 0 | | [[Pethang Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 101 | [[:d:Q20757639|Q20757639]] | 0 | | [[Pangbuk Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 102 | [[:d:Q20757638|Q20757638]] | 0 | | [[Chumbu]] | | |- | style='text-align:right'| 103 | [[:d:Q20757637|Q20757637]] | 0 | | [[Panbari]] | | |- | style='text-align:right'| 104 | [[:d:Q20757636|Q20757636]] | 0 | | [[Ohmi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 105 | [[:d:Q20757635|Q20757635]] | 0 | | [[Nilgiri South]] | | |- | style='text-align:right'| 106 | [[:d:Q20757631|Q20757631]] | 0 | | [[Naulekh]] | | |- | style='text-align:right'| 107 | [[:d:Q20757630|Q20757630]] | 0 | | [[Nampa]] | | |- | style='text-align:right'| 108 | [[:d:Q20757629|Q20757629]] | 0 | | [[Malāṅphulāṅ]] | | |- | style='text-align:right'| 109 | [[:d:Q20757628|Q20757628]] | 0 | | [[Lunag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 110 | [[:d:Q20757627|Q20757627]] | 0 | | [[Likhu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 111 | [[:d:Q20757626|Q20757626]] | 0 | | [[Khatang]] | | |- | style='text-align:right'| 112 | [[:d:Q20757625|Q20757625]] | 0 | | [[Khangri Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 113 | [[:d:Q20757624|Q20757624]] | 0 | | [[Karyolung]] | | |- | style='text-align:right'| 114 | [[:d:Q20757623|Q20757623]] | 0 | | [[Kang Nachugo]] | | |- | style='text-align:right'| 115 | [[:d:Q20757622|Q20757622]] | 0 | | [[Janak Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 116 | [[:d:Q20757621|Q20757621]] | 0 | | [[Hungchi]] | | |- | style='text-align:right'| 117 | [[:d:Q20757620|Q20757620]] | 0 | | [[Annapurna IV]] | | |- | style='text-align:right'| 118 | [[:d:Q20757619|Q20757619]] | 0 | | [[Gurja Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 119 | [[:d:Q20757618|Q20757618]] | 0 | | [[Drangnag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 120 | [[:d:Q20757617|Q20757617]] | 0 | | [[Chukyima Go]] | | |- | style='text-align:right'| 121 | [[:d:Q20757616|Q20757616]] | 0 | | [[Chhukung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 122 | [[:d:Q20757615|Q20757615]] | 0 | | [[Cheo Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 123 | [[:d:Q20757614|Q20757614]] | 0 | | [[Bobaye]] | | |- | style='text-align:right'| 124 | [[:d:Q20757611|Q20757611]] | 0 | | [[Jobo Rinjang]] | | |- | style='text-align:right'| 125 | [[:d:Q20754005|Q20754005]] | 0 | | [[Kangchungtse]] | | |- | style='text-align:right'| 126 | [[:d:Q20748056|Q20748056]] | 0 | | [[Shar Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 127 | [[:d:Q20616450|Q20616450]] | 0 | | [[Æртыккаг мæсыг]] | | |- | style='text-align:right'| 128 | [[:d:Q20191208|Q20191208]] | 0 | | [[Ratna Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 129 | [[:d:Q20191203|Q20191203]] | 0 | | [[Ramdung Go]] | | |- | style='text-align:right'| 130 | [[:d:Q20191196|Q20191196]] | 0 | | [[Putrun Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 131 | [[:d:Q20191193|Q20191193]] | 0 | | [[Purkung]] | | |- | style='text-align:right'| 132 | [[:d:Q20191165|Q20191165]] | 0 | | [[Pharilapcha]] | | |- | style='text-align:right'| 133 | [[:d:Q20191139|Q20191139]] | 0 | | [[Parchamo]] | | |- | style='text-align:right'| 134 | [[:d:Q20191069|Q20191069]] | 0 | | [[Moditse]] | | |- | style='text-align:right'| 135 | [[:d:Q20191022|Q20191022]] | 0 | | [[Lugula Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 136 | [[:d:Q20191017|Q20191017]] | 0 | | [[Loenpo Gang]] | | |- | style='text-align:right'| 137 | [[:d:Q20190992|Q20190992]] | 0 | | [[Langpo]] | | |- | style='text-align:right'| 138 | [[:d:Q20190988|Q20190988]] | 0 | | [[Lamjung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 139 | [[:d:Q20190980|Q20190980]] | 0 | | [[Kyajo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 140 | [[:d:Q20190961|Q20190961]] | 0 | | [[Kubi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 141 | [[:d:Q20190945|Q20190945]] | 0 | | [[Kongma Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 142 | [[:d:Q20190930|Q20190930]] | 0 | | [[Khumjungar Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 143 | [[:d:Q20190829|Q20190829]] | 0 | | [[Drohmo]] | | |- | style='text-align:right'| 144 | [[:d:Q20190813|Q20190813]] | 0 | | [[Chhiv Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 145 | [[:d:Q20190811|Q20190811]] | 0 | | [[Chekigo]] | | |- | style='text-align:right'| 146 | [[:d:Q20190801|Q20190801]] | 0 | | [[Boktoh]] | | |- | style='text-align:right'| 147 | [[:d:Q20190791|Q20190791]] | 0 | | [[Annapurna South]] | | |- | style='text-align:right'| 148 | [[:d:Q20164740|Q20164740]] | 0 | | [[Tengkangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 149 | [[:d:Q19946260|Q19946260]] | 0 | | [[Himlung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 150 | [[:d:Q19946258|Q19946258]] | 0 | | [[Gyaji Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 151 | [[:d:Q19840548|Q19840548]] | 0 | | [[Pangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 152 | [[:d:Q19708581|Q19708581]] | 0 | | [[Phole]] | | |- | style='text-align:right'| 153 | [[:d:Q19707019|Q19707019]] | 0 | | [[Mera South]] | | |- | style='text-align:right'| 154 | [[:d:Q19707013|Q19707013]] | 0 | | [[Mera North]] | | |- | style='text-align:right'| 155 | [[:d:Q19707006|Q19707006]] | 0 | | [[Mera Central]] | | |- | style='text-align:right'| 156 | [[:d:Q19682550|Q19682550]] | 0 | | [[मालिका धुरी]] | | |- | style='text-align:right'| 157 | [[:d:Q19605854|Q19605854]] | 0 | | [[Kubi Gangri]] | | |- | style='text-align:right'| 158 | [[:d:Q19459405|Q19459405]] | 0 | | [[Kanjiroba]] | | |- | style='text-align:right'| 159 | [[:d:Q19457611|Q19457611]] | 0 | | [[चाङ्ला हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 160 | [[:d:Q19298140|Q19298140]] | 0 | | [[Pabil]] | | |- | style='text-align:right'| 161 | [[:d:Q19297118|Q19297118]] | 0 | | [[Naya Kanga]] | | |- | style='text-align:right'| 162 | [[:d:Q19288849|Q19288849]] | 0 | | [[Langtang Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 163 | [[:d:Q19288846|Q19288846]] | 0 | | [[Langshisa Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 164 | [[:d:Q19287915|Q19287915]] | 0 | | [[Kimshung]] | | |- | style='text-align:right'| 165 | [[:d:Q19283615|Q19283615]] | 0 | | [[Gangchempo]] | | |- | style='text-align:right'| 166 | [[:d:Q18456156|Q18456156]] | 0 | | [[Tashi Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 167 | [[:d:Q18388748|Q18388748]] | 0 | | [[Pisang Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 168 | [[:d:Q18088708|Q18088708]] | 0 | | [[Mardi Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 169 | [[:d:Q16968920|Q16968920]] | 0 | | [[Kanjiroba Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 170 | [[:d:Q16901410|Q16901410]] | 0 | | [[Tenzing Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 171 | [[:d:Q16466024|Q16466024]] | 0 | | [[अन्नपूर्ण|अन्नपूर्ण हिमाल]] | | विश्वको १०औँ अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 172 | [[:d:Q14227691|Q14227691]] | 0 | | [[नुम्बुर]] | | |- | style='text-align:right'| 173 | [[:d:Q13423903|Q13423903]] | 0 | | [[Talung]] | | |- | style='text-align:right'| 174 | [[:d:Q11887046|Q11887046]] | 0 | | [[Peak 41]] | | |- | style='text-align:right'| 175 | [[:d:Q11876134|Q11876134]] | 0 | | [[Lobuche East]] | | |- | style='text-align:right'| 176 | [[:d:Q11873899|Q11873899]] | 0 | | [[Kyashar]] | | |- | style='text-align:right'| 177 | [[:d:Q11871253|Q11871253]] | 0 | | [[Khabur]] | | |- | style='text-align:right'| 178 | [[:d:Q11752821|Q11752821]] | 0 | | [[लाङटाङ री]] | | |- | style='text-align:right'| 179 | [[:d:Q11237699|Q11237699]] | 0 | | [[Lhotse Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 180 | [[:d:Q9268113|Q9268113]] | 0 | | [[गिम्मीगेला चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 181 | [[:d:Q8523483|Q8523483]] | 0 | | [[Nirekha]] | | |- | style='text-align:right'| 182 | [[:d:Q7403706|Q7403706]] | 0 | | [[Salasungo]] | | |- | style='text-align:right'| 183 | [[:d:Q7402481|Q7402481]] | 0 | | [[साइपाल हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 184 | [[:d:Q7089926|Q7089926]] | 0 | | [[Ombigaichan]] | | |- | style='text-align:right'| 185 | [[:d:Q6991183|Q6991183]] | 0 | | [[Nemjung]] | | |- | style='text-align:right'| 186 | [[:d:Q6620670|Q6620670]] | 0 | | [[Singu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 187 | [[:d:Q6448208|Q6448208]] | 0 | | [[Kusum Kanguru]] | | |- | style='text-align:right'| 188 | [[:d:Q6429186|Q6429186]] | 0 | | [[Kongde Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 189 | [[:d:Q5520839|Q5520839]] | 0 | | [[Ganesh NW]] | | |- | style='text-align:right'| 190 | [[:d:Q5409093|Q5409093]] | 0 | | [[Lobuche West]] | | |- | style='text-align:right'| 191 | [[:d:Q5304983|Q5304983]] | 0 | | [[Dragmarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 192 | [[:d:Q5069463|Q5069463]] | 0 | | [[Chamar]] | | |- | style='text-align:right'| 193 | [[:d:Q4840748|Q4840748]] | 0 | | [[बेडेन पावेल शिखर]] | | |- | style='text-align:right'| 194 | [[:d:Q4779782|Q4779782]] | 0 | | [[अपी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 195 | [[:d:Q4536616|Q4536616]] | 0 | | [[Yakawa Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 196 | [[:d:Q4517942|Q4517942]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 197 | [[:d:Q4312814|Q4312814]] | 0 | | [[नङपाई हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 198 | [[:d:Q4221152|Q4221152]] | 0 | | [[किराँतचुली|किरात चुली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 199 | [[:d:Q4217498|Q4217498]] | 0 | | [[Khatung Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 200 | [[:d:Q4141286|Q4141286]] | 0 | | [[गोक्यो रि]] | | |- | style='text-align:right'| 201 | [[:d:Q4135266|Q4135266]] | 0 | | [[निलगिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 202 | [[:d:Q4134792|Q4134792]] | 0 | | [[Khartaphu]] | | |- | style='text-align:right'| 203 | [[:d:Q3695952|Q3695952]] | 0 | | [[Yala Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 204 | [[:d:Q3695902|Q3695902]] | 0 | | [[Tharpu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 205 | [[:d:Q3695890|Q3695890]] | 0 | | [[Dorje Lhakpa]] | | |- | style='text-align:right'| 206 | [[:d:Q3138689|Q3138689]] | 0 | | [[Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 207 | [[:d:Q3115880|Q3115880]] | 0 | | [[काब्रु]] | | |- | style='text-align:right'| 208 | [[:d:Q2386627|Q2386627]] | 0 | | [[Taboche]] | | |- | style='text-align:right'| 209 | [[:d:Q2143811|Q2143811]] | 0 | | [[Tilicho Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 210 | [[:d:Q1826566|Q1826566]] | 0 | | [[Lingtren]] | | |- | style='text-align:right'| 211 | [[:d:Q1754634|Q1754634]] | 0 | | [[गाडी चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 212 | [[:d:Q1740694|Q1740694]] | 0 | | [[Mount Khumbila]] | | |- | style='text-align:right'| 213 | [[:d:Q1723728|Q1723728]] | 0 | | [[Kangbachen]] | | |- | style='text-align:right'| 214 | [[:d:Q1718389|Q1718389]] | 0 | | [[Kang Guru]] | | |- | style='text-align:right'| 215 | [[:d:Q1551402|Q1551402]] | 0 | | [[लाङटाङ लिरुङ]] | | लाङटाङ हिमालको सर्वोच्च शिखर |- | style='text-align:right'| 216 | [[:d:Q1526943|Q1526943]] | 0 | | [[Peak 38]] | | |- | style='text-align:right'| 217 | [[:d:Q1511454|Q1511454]] | 0 | | [[काला पत्थर]] | | |- | style='text-align:right'| 218 | [[:d:Q1496289|Q1496289]] | 0 | | [[गौरीशङ्कर हिमाल|गौरीशंकर हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 219 | [[:d:Q1441337|Q1441337]] | 0 | | [[मेरा पिक]] | | |- | style='text-align:right'| 220 | [[:d:Q1429708|Q1429708]] | 0 | | [[Num Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 221 | [[:d:Q1410514|Q1410514]] | 0 | | [[थम्सेर्कु]] | | |- | style='text-align:right'| 222 | [[:d:Q1377280|Q1377280]] | 0 | | [[Putha Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 223 | [[:d:Q1291226|Q1291226]] | 0 | | [[Lobuche]] | | |- | style='text-align:right'| 224 | [[:d:Q1237414|Q1237414]] | 0 | | [[कुम्भकर्ण हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 225 | [[:d:Q1207614|Q1207614]] | 0 | | [[Dhaulagiri II]] | | |- | style='text-align:right'| 226 | [[:d:Q1145646|Q1145646]] | 0 | | [[हिमालचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 227 | [[:d:Q1139538|Q1139538]] | 0 | | [[नुबचे|नुप्त्से]] | | |- | style='text-align:right'| 228 | [[:d:Q1137644|Q1137644]] | 0 | | [[पुमोरी]] | | |- | style='text-align:right'| 229 | [[:d:Q1133863|Q1133863]] | 0 | | [[गङ्गापूर्ण]] | | |- | style='text-align:right'| 230 | [[:d:Q1060898|Q1060898]] | 0 | | [[चामलाङ हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 231 | [[:d:Q1051394|Q1051394]] | 0 | | [[माछापुच्छ्रे हिमाल]] | | माछाको पुच्छर जस्तो देखिने एक हिमाल |- | style='text-align:right'| 232 | [[:d:Q968606|Q968606]] | 0 | | [[Pokalde]] | | |- | style='text-align:right'| 233 | [[:d:Q619781|Q619781]] | 0 | | [[इम्जा छे]] | | |- | style='text-align:right'| 234 | [[:d:Q582128|Q582128]] | 0 | | [[ग्याचुङ काङ]] | | |- | style='text-align:right'| 235 | [[:d:Q564576|Q564576]] | 0 | | [[Annapurna III]] | | |- | style='text-align:right'| 236 | [[:d:Q527197|Q527197]] | 0 | | [[Kangtega]] | | |- | style='text-align:right'| 237 | [[:d:Q451697|Q451697]] | 0 | | [[आमा दब्लम हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 238 | [[:d:Q449534|Q449534]] | 0 | | [[Annapurna II]] | | |- | style='text-align:right'| 239 | [[:d:Q448932|Q448932]] | 0 | | [[Cho Polu]] | | |- | style='text-align:right'| 240 | [[:d:Q389456|Q389456]] | 0 | | [[Cholatse]] | | |- | style='text-align:right'| 241 | [[:d:Q379143|Q379143]] | 0 | | [[Baruntse]] | | |- | style='text-align:right'| 242 | [[:d:Q170089|Q170089]] | 0 | | [[चोयु हिमाल]] | | नेपाल र चीनको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको छैठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 243 | [[:d:Q170070|Q170070]] | 0 | | [[मनास्लु हिमाल]] | | आठ-हजारी र नेपालमा अवस्थित पृथ्वीको आठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 244 | [[:d:Q169986|Q169986]] | 0 | | [[मकालु हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 245 | [[:d:Q168702|Q168702]] | 0 | | [[ल्होत्से हिमाल|लहोत्से]] | | नेपाल र तिब्बतको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको चौथो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 246 | [[:d:Q165440|Q165440]] | 0 | | [[धौलागिरि हिमाल|धौलागिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 247 | [[:d:Q82019|Q82019]] | 0 | | [[कञ्चनजङ्घा हिमाल]] | | नेपाल र भारतमा अवस्थित पृथ्वीको तेस्रो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 248 | [[:d:Q513|Q513]] | 0 | | [[सगरमाथा]] | | विश्वको सबैभन्दा उच्च हिमाल |} |sparql=SELECT ?item ?qid (GROUP_CONCAT(CONCAT("[",str(?sitelink)," ", ?lang,"]"); separator=", ") as ?wp) (COUNT(distinct ?sitelink) as ?count) WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q8502 . ?item wdt:P17 wd:Q837 . BIND(xsd:integer(STRAFTER(str(?item), "Q")) AS ?qid) . } GROUP BY ?item ?qid ORDER BY DESC(?qid) LIMIT 5000 |columns=number:#,item:Wikidata<br>item,?count:lang,?wp:WP,label:mountain,P1476:original title,description |links=red }} {| class='wikitable sortable' ! # ! Wikidata<br>item ! lang ! WP ! mountain ! original title ! description |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q135930803|Q135930803]] | 0 | | [[Changdi]] | | |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q135286570|Q135286570]] | 0 | | [[Amotsang]] | | |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q134994145|Q134994145]] | 0 | | [[Varaha Shikhar]] | | |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q134513933|Q134513933]] | 0 | | [[Chulu East]] | | |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q134454728|Q134454728]] | 0 | | [[Pikey Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q134044709|Q134044709]] | 0 | | [[Arakam Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q131299040|Q131299040]] | 0 | | [[Bhalu Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q131288401|Q131288401]] | 0 | | [[Phungi]] | | |- | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q130373062|Q130373062]] | 0 | | [[Nupla]] | | |- | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q130266608|Q130266608]] | 0 | | [[Cholo]] | | |- | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q113714118|Q113714118]] | 0 | | [[छेर्गो री]] | | लाङटाङ क्षेत्रको चुचुरो |- | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q111181569|Q111181569]] | 0 | | [[Purbung]] | | |- | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q111010303|Q111010303]] | 0 | | [[Ponggen Dopku]] | | |- | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q110216295|Q110216295]] | 0 | | [[Pāṅkāyāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q110215902|Q110215902]] | 0 | | [[Syānāṭh]] | | |- | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q110214946|Q110214946]] | 0 | | [[Chhimi̇̄maru Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q110214098|Q110214098]] | 0 | | [[Mugu Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q110213191|Q110213191]] | 0 | | [[Dābsāl Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q110213110|Q110213110]] | 0 | | [[Muga Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q110212876|Q110212876]] | 0 | | [[Ītiṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q110212798|Q110212798]] | 0 | | [[Nisiṅyāṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q110212591|Q110212591]] | 0 | | [[Jhoṅpālā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q110212401|Q110212401]] | 0 | | [[Chhāliṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q110212346|Q110212346]] | 0 | | [[Nāgpi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q110212292|Q110212292]] | 0 | | [[Kuldum Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q110210673|Q110210673]] | 0 | | [[Rolājen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q110210663|Q110210663]] | 0 | | [[Yulkoṅmā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q110210158|Q110210158]] | 0 | | [[Maksyā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q110209814|Q110209814]] | 0 | | [[Sertojen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q106556789|Q106556789]] | 0 | | [[Chergori]] | | Mountain in Nepal |- | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q105724355|Q105724355]] | 0 | | [[Amphu Middle]] | | |- | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q65395645|Q65395645]] | 0 | | [[चङ्खेली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q65040223|Q65040223]] | 0 | | [[Nupla Khang]] | | |- | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q56305304|Q56305304]] | 0 | | [[Phurbi Chhyachu]] | | |- | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q56305107|Q56305107]] | 0 | | [[Gangchenpo]] | | |- | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q56293740|Q56293740]] | 0 | | [[Nangpai Gosum II]] | | |- | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q34865940|Q34865940]] | 0 | | [[Chang Samarphu]] | | |- | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q31654397|Q31654397]] | 0 | | [[Ṭapalḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q31654287|Q31654287]] | 0 | | [[Urkiṅ Kāṅgāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q31654163|Q31654163]] | 0 | | [[Panchpokhari̇̄ Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q31654146|Q31654146]] | 0 | | [[Liṅsin Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q31654130|Q31654130]] | 0 | | [[Dorje Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q31654114|Q31654114]] | 0 | | [[Kāṅālā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q31653927|Q31653927]] | 0 | | [[Rināmo Hill]] | | |- | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q31653912|Q31653912]] | 0 | | [[Lāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q31653883|Q31653883]] | 0 | | [[Kālo Pokhari̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q31653757|Q31653757]] | 0 | | [[Lumbo Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q31653558|Q31653558]] | 0 | | [[Liṅsiṅ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q31653417|Q31653417]] | 0 | | [[Yubrā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q31653402|Q31653402]] | 0 | | [[Pāri̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q31653353|Q31653353]] | 0 | | [[Bedāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q31653337|Q31653337]] | 0 | | [[Kālsi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q31653321|Q31653321]] | 0 | | [[Machhuwā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q31653304|Q31653304]] | 0 | | [[Gyajin Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q31653178|Q31653178]] | 0 | | [[Shivapuri Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q31653115|Q31653115]] | 0 | | [[Langtang II]] | | |- | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q31653100|Q31653100]] | 0 | | [[S Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q31653084|Q31653084]] | 0 | | [[Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q31653067|Q31653067]] | 0 | | [[N Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q31653050|Q31653050]] | 0 | | [[N Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q31652936|Q31652936]] | 0 | | [[Tirkhe Dhunga]] | | |- | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q31652921|Q31652921]] | 0 | | [[Samagoan]] | | |- | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q31652874|Q31652874]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q31652858|Q31652858]] | 0 | | [[Yak Gawa]] | | |- | style='text-align:right'| 65 | [[:d:Q31652842|Q31652842]] | 0 | | [[Thorungste]] | | |- | style='text-align:right'| 66 | [[:d:Q31652826|Q31652826]] | 0 | | [[Dhampus Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 67 | [[:d:Q31652811|Q31652811]] | 0 | | [[Tukuche Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 68 | [[:d:Q31652765|Q31652765]] | 0 | | [[Nilgiri]] | | |- | style='text-align:right'| 69 | [[:d:Q31652613|Q31652613]] | 0 | | [[Annapurna Fang]] | | |- | style='text-align:right'| 70 | [[:d:Q31652396|Q31652396]] | 0 | | [[Hiūnchuli Pātan]] | | |- | style='text-align:right'| 71 | [[:d:Q31652242|Q31652242]] | 0 | | [[Lobujya West]] | | |- | style='text-align:right'| 72 | [[:d:Q31652227|Q31652227]] | 0 | | [[Loengpogang]] | | |- | style='text-align:right'| 73 | [[:d:Q31652197|Q31652197]] | 0 | | [[Mukut Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 74 | [[:d:Q31652166|Q31652166]] | 0 | | [[Bhrānge]] | | |- | style='text-align:right'| 75 | [[:d:Q31652150|Q31652150]] | 0 | | [[Pulchoki Mountain]] | | |- | style='text-align:right'| 76 | [[:d:Q30622642|Q30622642]] | 0 | | [[Paungda Danda]] | | |- | style='text-align:right'| 77 | [[:d:Q29525180|Q29525180]] | 0 | | [[खिजी थोलेदेम्बा]] | | |- | style='text-align:right'| 78 | [[:d:Q29015634|Q29015634]] | 0 | | [[पुन हिल]] | | घोरेपानी नजिकै रहेको पहाडी क्षेत्र |- | style='text-align:right'| 79 | [[:d:Q29015408|Q29015408]] | 0 | | [[Yalung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 80 | [[:d:Q29015389|Q29015389]] | 0 | | [[Tsoboje]] | | |- | style='text-align:right'| 81 | [[:d:Q28183964|Q28183964]] | 0 | | [[चन्द्रागिरी डाँडा|चन्द्रागिरी पहाड]] | | काठमाडौँ उपत्यकामा अवस्थित चन्द्रागिरी पहाड |- | style='text-align:right'| 82 | [[:d:Q26884119|Q26884119]] | 0 | | [[Nepal Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 83 | [[:d:Q25378206|Q25378206]] | 0 | | [[Rathong]] | | |- | style='text-align:right'| 84 | [[:d:Q25378204|Q25378204]] | 0 | | [[Ramthang Lho]] | | |- | style='text-align:right'| 85 | [[:d:Q24938020|Q24938020]] | 0 | | [[सिराइचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 86 | [[:d:Q21561056|Q21561056]] | 0 | | [[Kokthang]] | | |- | style='text-align:right'| 87 | [[:d:Q21000079|Q21000079]] | 0 | | [[Pemthang Karpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 88 | [[:d:Q21000062|Q21000062]] | 0 | | [[Pashuwo]] | | |- | style='text-align:right'| 89 | [[:d:Q20999992|Q20999992]] | 0 | | [[Kā̃de Hiū Chuli̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 90 | [[:d:Q20999970|Q20999970]] | 0 | | [[Honde Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 91 | [[:d:Q20999893|Q20999893]] | 0 | | [[Gurkarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 92 | [[:d:Q20999853|Q20999853]] | 0 | | [[Ghustang]] | | |- | style='text-align:right'| 93 | [[:d:Q20999752|Q20999752]] | 0 | | [[Dogari Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 94 | [[:d:Q20757649|Q20757649]] | 0 | | [[Takargo]] | | |- | style='text-align:right'| 95 | [[:d:Q20757646|Q20757646]] | 0 | | [[Thulagi Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 96 | [[:d:Q20757645|Q20757645]] | 0 | | [[Tengi Ragi Tau]] | | |- | style='text-align:right'| 97 | [[:d:Q20757644|Q20757644]] | 0 | | [[Churen Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 98 | [[:d:Q20757642|Q20757642]] | 0 | | [[Sita Chuchura]] | | |- | style='text-align:right'| 99 | [[:d:Q20757641|Q20757641]] | 0 | | [[Ramthang Chang]] | | |- | style='text-align:right'| 100 | [[:d:Q20757640|Q20757640]] | 0 | | [[Pethang Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 101 | [[:d:Q20757639|Q20757639]] | 0 | | [[Pangbuk Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 102 | [[:d:Q20757638|Q20757638]] | 0 | | [[Chumbu]] | | |- | style='text-align:right'| 103 | [[:d:Q20757637|Q20757637]] | 0 | | [[Panbari]] | | |- | style='text-align:right'| 104 | [[:d:Q20757636|Q20757636]] | 0 | | [[Ohmi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 105 | [[:d:Q20757635|Q20757635]] | 0 | | [[Nilgiri South]] | | |- | style='text-align:right'| 106 | [[:d:Q20757631|Q20757631]] | 0 | | [[Naulekh]] | | |- | style='text-align:right'| 107 | [[:d:Q20757630|Q20757630]] | 0 | | [[Nampa]] | | |- | style='text-align:right'| 108 | [[:d:Q20757629|Q20757629]] | 0 | | [[Malāṅphulāṅ]] | | |- | style='text-align:right'| 109 | [[:d:Q20757628|Q20757628]] | 0 | | [[Lunag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 110 | [[:d:Q20757627|Q20757627]] | 0 | | [[Likhu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 111 | [[:d:Q20757626|Q20757626]] | 0 | | [[Khatang]] | | |- | style='text-align:right'| 112 | [[:d:Q20757625|Q20757625]] | 0 | | [[Khangri Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 113 | [[:d:Q20757624|Q20757624]] | 0 | | [[Karyolung]] | | |- | style='text-align:right'| 114 | [[:d:Q20757623|Q20757623]] | 0 | | [[Kang Nachugo]] | | |- | style='text-align:right'| 115 | [[:d:Q20757622|Q20757622]] | 0 | | [[Janak Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 116 | [[:d:Q20757621|Q20757621]] | 0 | | [[Hungchi]] | | |- | style='text-align:right'| 117 | [[:d:Q20757620|Q20757620]] | 0 | | [[Annapurna IV]] | | |- | style='text-align:right'| 118 | [[:d:Q20757619|Q20757619]] | 0 | | [[Gurja Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 119 | [[:d:Q20757618|Q20757618]] | 0 | | [[Drangnag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 120 | [[:d:Q20757617|Q20757617]] | 0 | | [[Chukyima Go]] | | |- | style='text-align:right'| 121 | [[:d:Q20757616|Q20757616]] | 0 | | [[Chhukung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 122 | [[:d:Q20757615|Q20757615]] | 0 | | [[Cheo Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 123 | [[:d:Q20757614|Q20757614]] | 0 | | [[Bobaye]] | | |- | style='text-align:right'| 124 | [[:d:Q20757611|Q20757611]] | 0 | | [[Jobo Rinjang]] | | |- | style='text-align:right'| 125 | [[:d:Q20754005|Q20754005]] | 0 | | [[Kangchungtse]] | | |- | style='text-align:right'| 126 | [[:d:Q20748056|Q20748056]] | 0 | | [[Shar Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 127 | [[:d:Q20616450|Q20616450]] | 0 | | [[Æртыккаг мæсыг]] | | |- | style='text-align:right'| 128 | [[:d:Q20191208|Q20191208]] | 0 | | [[Ratna Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 129 | [[:d:Q20191203|Q20191203]] | 0 | | [[Ramdung Go]] | | |- | style='text-align:right'| 130 | [[:d:Q20191196|Q20191196]] | 0 | | [[Putrun Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 131 | [[:d:Q20191193|Q20191193]] | 0 | | [[Purkung]] | | |- | style='text-align:right'| 132 | [[:d:Q20191165|Q20191165]] | 0 | | [[Pharilapcha]] | | |- | style='text-align:right'| 133 | [[:d:Q20191139|Q20191139]] | 0 | | [[Parchamo]] | | |- | style='text-align:right'| 134 | [[:d:Q20191069|Q20191069]] | 0 | | [[Moditse]] | | |- | style='text-align:right'| 135 | [[:d:Q20191022|Q20191022]] | 0 | | [[Lugula Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 136 | [[:d:Q20191017|Q20191017]] | 0 | | [[Loenpo Gang]] | | |- | style='text-align:right'| 137 | [[:d:Q20190992|Q20190992]] | 0 | | [[Langpo]] | | |- | style='text-align:right'| 138 | [[:d:Q20190988|Q20190988]] | 0 | | [[Lamjung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 139 | [[:d:Q20190980|Q20190980]] | 0 | | [[Kyajo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 140 | [[:d:Q20190961|Q20190961]] | 0 | | [[Kubi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 141 | [[:d:Q20190945|Q20190945]] | 0 | | [[Kongma Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 142 | [[:d:Q20190930|Q20190930]] | 0 | | [[Khumjungar Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 143 | [[:d:Q20190829|Q20190829]] | 0 | | [[Drohmo]] | | |- | style='text-align:right'| 144 | [[:d:Q20190813|Q20190813]] | 0 | | [[Chhiv Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 145 | [[:d:Q20190811|Q20190811]] | 0 | | [[Chekigo]] | | |- | style='text-align:right'| 146 | [[:d:Q20190801|Q20190801]] | 0 | | [[Boktoh]] | | |- | style='text-align:right'| 147 | [[:d:Q20190791|Q20190791]] | 0 | | [[Annapurna South]] | | |- | style='text-align:right'| 148 | [[:d:Q20164740|Q20164740]] | 0 | | [[Tengkangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 149 | [[:d:Q19946260|Q19946260]] | 0 | | [[Himlung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 150 | [[:d:Q19946258|Q19946258]] | 0 | | [[Gyaji Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 151 | [[:d:Q19840548|Q19840548]] | 0 | | [[Pangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 152 | [[:d:Q19708581|Q19708581]] | 0 | | [[Phole]] | | |- | style='text-align:right'| 153 | [[:d:Q19707019|Q19707019]] | 0 | | [[Mera South]] | | |- | style='text-align:right'| 154 | [[:d:Q19707013|Q19707013]] | 0 | | [[Mera North]] | | |- | style='text-align:right'| 155 | [[:d:Q19707006|Q19707006]] | 0 | | [[Mera Central]] | | |- | style='text-align:right'| 156 | [[:d:Q19682550|Q19682550]] | 0 | | [[मालिका धुरी]] | | |- | style='text-align:right'| 157 | [[:d:Q19605854|Q19605854]] | 0 | | [[Kubi Gangri]] | | |- | style='text-align:right'| 158 | [[:d:Q19459405|Q19459405]] | 0 | | [[Kanjiroba]] | | |- | style='text-align:right'| 159 | [[:d:Q19457611|Q19457611]] | 0 | | [[चाङ्ला हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 160 | [[:d:Q19298140|Q19298140]] | 0 | | [[Pabil]] | | |- | style='text-align:right'| 161 | [[:d:Q19297118|Q19297118]] | 0 | | [[Naya Kanga]] | | |- | style='text-align:right'| 162 | [[:d:Q19288849|Q19288849]] | 0 | | [[Langtang Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 163 | [[:d:Q19288846|Q19288846]] | 0 | | [[Langshisa Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 164 | [[:d:Q19287915|Q19287915]] | 0 | | [[Kimshung]] | | |- | style='text-align:right'| 165 | [[:d:Q19283615|Q19283615]] | 0 | | [[Gangchempo]] | | |- | style='text-align:right'| 166 | [[:d:Q18456156|Q18456156]] | 0 | | [[Tashi Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 167 | [[:d:Q18388748|Q18388748]] | 0 | | [[Pisang Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 168 | [[:d:Q18088708|Q18088708]] | 0 | | [[Mardi Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 169 | [[:d:Q16968920|Q16968920]] | 0 | | [[Kanjiroba Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 170 | [[:d:Q16901410|Q16901410]] | 0 | | [[Tenzing Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 171 | [[:d:Q16466024|Q16466024]] | 0 | | [[अन्नपूर्ण|अन्नपूर्ण हिमाल]] | | विश्वको १०औँ अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 172 | [[:d:Q14227691|Q14227691]] | 0 | | [[नुम्बुर]] | | |- | style='text-align:right'| 173 | [[:d:Q13423903|Q13423903]] | 0 | | [[Talung]] | | |- | style='text-align:right'| 174 | [[:d:Q11887046|Q11887046]] | 0 | | [[Peak 41]] | | |- | style='text-align:right'| 175 | [[:d:Q11876134|Q11876134]] | 0 | | [[Lobuche East]] | | |- | style='text-align:right'| 176 | [[:d:Q11873899|Q11873899]] | 0 | | [[Kyashar]] | | |- | style='text-align:right'| 177 | [[:d:Q11871253|Q11871253]] | 0 | | [[Khabur]] | | |- | style='text-align:right'| 178 | [[:d:Q11752821|Q11752821]] | 0 | | [[लाङटाङ री]] | | |- | style='text-align:right'| 179 | [[:d:Q11237699|Q11237699]] | 0 | | [[Lhotse Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 180 | [[:d:Q9268113|Q9268113]] | 0 | | [[गिम्मीगेला चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 181 | [[:d:Q8523483|Q8523483]] | 0 | | [[Nirekha]] | | |- | style='text-align:right'| 182 | [[:d:Q7403706|Q7403706]] | 0 | | [[Salasungo]] | | |- | style='text-align:right'| 183 | [[:d:Q7402481|Q7402481]] | 0 | | [[साइपाल हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 184 | [[:d:Q7089926|Q7089926]] | 0 | | [[Ombigaichan]] | | |- | style='text-align:right'| 185 | [[:d:Q6991183|Q6991183]] | 0 | | [[Nemjung]] | | |- | style='text-align:right'| 186 | [[:d:Q6620670|Q6620670]] | 0 | | [[Singu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 187 | [[:d:Q6448208|Q6448208]] | 0 | | [[Kusum Kanguru]] | | |- | style='text-align:right'| 188 | [[:d:Q6429186|Q6429186]] | 0 | | [[Kongde Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 189 | [[:d:Q5520839|Q5520839]] | 0 | | [[Ganesh NW]] | | |- | style='text-align:right'| 190 | [[:d:Q5409093|Q5409093]] | 0 | | [[Lobuche West]] | | |- | style='text-align:right'| 191 | [[:d:Q5304983|Q5304983]] | 0 | | [[Dragmarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 192 | [[:d:Q5069463|Q5069463]] | 0 | | [[Chamar]] | | |- | style='text-align:right'| 193 | [[:d:Q4840748|Q4840748]] | 0 | | [[बेडेन पावेल शिखर]] | | |- | style='text-align:right'| 194 | [[:d:Q4779782|Q4779782]] | 0 | | [[अपी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 195 | [[:d:Q4536616|Q4536616]] | 0 | | [[Yakawa Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 196 | [[:d:Q4517942|Q4517942]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 197 | [[:d:Q4312814|Q4312814]] | 0 | | [[नङपाई हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 198 | [[:d:Q4221152|Q4221152]] | 0 | | [[किराँतचुली|किरात चुली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 199 | [[:d:Q4217498|Q4217498]] | 0 | | [[Khatung Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 200 | [[:d:Q4141286|Q4141286]] | 0 | | [[गोक्यो रि]] | | |- | style='text-align:right'| 201 | [[:d:Q4135266|Q4135266]] | 0 | | [[निलगिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 202 | [[:d:Q4134792|Q4134792]] | 0 | | [[Khartaphu]] | | |- | style='text-align:right'| 203 | [[:d:Q3695952|Q3695952]] | 0 | | [[Yala Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 204 | [[:d:Q3695902|Q3695902]] | 0 | | [[Tharpu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 205 | [[:d:Q3695890|Q3695890]] | 0 | | [[Dorje Lhakpa]] | | |- | style='text-align:right'| 206 | [[:d:Q3138689|Q3138689]] | 0 | | [[Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 207 | [[:d:Q3115880|Q3115880]] | 0 | | [[काब्रु]] | | |- | style='text-align:right'| 208 | [[:d:Q2386627|Q2386627]] | 0 | | [[Taboche]] | | |- | style='text-align:right'| 209 | [[:d:Q2143811|Q2143811]] | 0 | | [[Tilicho Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 210 | [[:d:Q1826566|Q1826566]] | 0 | | [[Lingtren]] | | |- | style='text-align:right'| 211 | [[:d:Q1754634|Q1754634]] | 0 | | [[गाडी चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 212 | [[:d:Q1740694|Q1740694]] | 0 | | [[Mount Khumbila]] | | |- | style='text-align:right'| 213 | [[:d:Q1723728|Q1723728]] | 0 | | [[Kangbachen]] | | |- | style='text-align:right'| 214 | [[:d:Q1718389|Q1718389]] | 0 | | [[Kang Guru]] | | |- | style='text-align:right'| 215 | [[:d:Q1551402|Q1551402]] | 0 | | [[लाङटाङ लिरुङ]] | | लाङटाङ हिमालको सर्वोच्च शिखर |- | style='text-align:right'| 216 | [[:d:Q1526943|Q1526943]] | 0 | | [[Peak 38]] | | |- | style='text-align:right'| 217 | [[:d:Q1511454|Q1511454]] | 0 | | [[काला पत्थर]] | | |- | style='text-align:right'| 218 | [[:d:Q1496289|Q1496289]] | 0 | | [[गौरीशङ्कर हिमाल|गौरीशंकर हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 219 | [[:d:Q1441337|Q1441337]] | 0 | | [[मेरा पिक]] | | |- | style='text-align:right'| 220 | [[:d:Q1429708|Q1429708]] | 0 | | [[Num Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 221 | [[:d:Q1410514|Q1410514]] | 0 | | [[थम्सेर्कु]] | | |- | style='text-align:right'| 222 | [[:d:Q1377280|Q1377280]] | 0 | | [[Putha Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 223 | [[:d:Q1291226|Q1291226]] | 0 | | [[Lobuche]] | | |- | style='text-align:right'| 224 | [[:d:Q1237414|Q1237414]] | 0 | | [[कुम्भकर्ण हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 225 | [[:d:Q1207614|Q1207614]] | 0 | | [[Dhaulagiri II]] | | |- | style='text-align:right'| 226 | [[:d:Q1145646|Q1145646]] | 0 | | [[हिमालचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 227 | [[:d:Q1139538|Q1139538]] | 0 | | [[नुबचे|नुप्त्से]] | | |- | style='text-align:right'| 228 | [[:d:Q1137644|Q1137644]] | 0 | | [[पुमोरी]] | | |- | style='text-align:right'| 229 | [[:d:Q1133863|Q1133863]] | 0 | | [[गङ्गापूर्ण]] | | |- | style='text-align:right'| 230 | [[:d:Q1060898|Q1060898]] | 0 | | [[चामलाङ हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 231 | [[:d:Q1051394|Q1051394]] | 0 | | [[माछापुच्छ्रे हिमाल]] | | माछाको पुच्छर जस्तो देखिने एक हिमाल |- | style='text-align:right'| 232 | [[:d:Q968606|Q968606]] | 0 | | [[Pokalde]] | | |- | style='text-align:right'| 233 | [[:d:Q619781|Q619781]] | 0 | | [[इम्जा छे]] | | |- | style='text-align:right'| 234 | [[:d:Q582128|Q582128]] | 0 | | [[ग्याचुङ काङ]] | | |- | style='text-align:right'| 235 | [[:d:Q564576|Q564576]] | 0 | | [[Annapurna III]] | | |- | style='text-align:right'| 236 | [[:d:Q527197|Q527197]] | 0 | | [[Kangtega]] | | |- | style='text-align:right'| 237 | [[:d:Q451697|Q451697]] | 0 | | [[आमा दब्लम हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 238 | [[:d:Q449534|Q449534]] | 0 | | [[Annapurna II]] | | |- | style='text-align:right'| 239 | [[:d:Q448932|Q448932]] | 0 | | [[Cho Polu]] | | |- | style='text-align:right'| 240 | [[:d:Q389456|Q389456]] | 0 | | [[Cholatse]] | | |- | style='text-align:right'| 241 | [[:d:Q379143|Q379143]] | 0 | | [[Baruntse]] | | |- | style='text-align:right'| 242 | [[:d:Q170089|Q170089]] | 0 | | [[चोयु हिमाल]] | | नेपाल र चीनको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको छैठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 243 | [[:d:Q170070|Q170070]] | 0 | | [[मनास्लु हिमाल]] | | आठ-हजारी र नेपालमा अवस्थित पृथ्वीको आठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 244 | [[:d:Q169986|Q169986]] | 0 | | [[मकालु हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 245 | [[:d:Q168702|Q168702]] | 0 | | [[ल्होत्से हिमाल|लहोत्से]] | | नेपाल र तिब्बतको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको चौथो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 246 | [[:d:Q165440|Q165440]] | 0 | | [[धौलागिरि हिमाल|धौलागिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 247 | [[:d:Q82019|Q82019]] | 0 | | [[कञ्चनजङ्घा हिमाल]] | | नेपाल र भारतमा अवस्थित पृथ्वीको तेस्रो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 248 | [[:d:Q513|Q513]] | 0 | | [[सगरमाथा]] | | विश्वको सबैभन्दा उच्च हिमाल |} |sparql=SELECT ?item ?qid (GROUP_CONCAT(CONCAT("[",str(?sitelink)," ", ?lang,"]"); separator=", ") as ?wp) (COUNT(distinct ?sitelink) as ?count) WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q8502 . ?item wdt:P17 wd:Q837 . BIND(xsd:integer(STRAFTER(str(?item), "Q")) AS ?qid) . } GROUP BY ?item ?qid ORDER BY DESC(?qid) LIMIT 5000 |columns=number:#,item:Wikidata<br>item,?count:lang,?wp:WP,label:mountain,P1476:original title,description |links=red }} {| class='wikitable sortable' ! # ! Wikidata<br>item ! lang ! WP ! mountain ! original title ! description |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q135930803|Q135930803]] | 0 | | [[Changdi]] | | |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q135286570|Q135286570]] | 0 | | [[Amotsang]] | | |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q134994145|Q134994145]] | 0 | | [[Varaha Shikhar]] | | |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q134513933|Q134513933]] | 0 | | [[Chulu East]] | | |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q134454728|Q134454728]] | 0 | | [[Pikey Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q134044709|Q134044709]] | 0 | | [[Arakam Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q131299040|Q131299040]] | 0 | | [[Bhalu Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q131288401|Q131288401]] | 0 | | [[Phungi]] | | |- | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q130373062|Q130373062]] | 0 | | [[Nupla]] | | |- | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q130266608|Q130266608]] | 0 | | [[Cholo]] | | |- | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q113714118|Q113714118]] | 0 | | [[छेर्गो री]] | | लाङटाङ क्षेत्रको चुचुरो |- | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q111181569|Q111181569]] | 0 | | [[Purbung]] | | |- | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q111010303|Q111010303]] | 0 | | [[Ponggen Dopku]] | | |- | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q110216295|Q110216295]] | 0 | | [[Pāṅkāyāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q110215902|Q110215902]] | 0 | | [[Syānāṭh]] | | |- | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q110214946|Q110214946]] | 0 | | [[Chhimi̇̄maru Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q110214098|Q110214098]] | 0 | | [[Mugu Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q110213191|Q110213191]] | 0 | | [[Dābsāl Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q110213110|Q110213110]] | 0 | | [[Muga Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q110212876|Q110212876]] | 0 | | [[Ītiṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q110212798|Q110212798]] | 0 | | [[Nisiṅyāṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q110212591|Q110212591]] | 0 | | [[Jhoṅpālā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q110212401|Q110212401]] | 0 | | [[Chhāliṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q110212346|Q110212346]] | 0 | | [[Nāgpi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q110212292|Q110212292]] | 0 | | [[Kuldum Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q110210673|Q110210673]] | 0 | | [[Rolājen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q110210663|Q110210663]] | 0 | | [[Yulkoṅmā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q110210158|Q110210158]] | 0 | | [[Maksyā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q110209814|Q110209814]] | 0 | | [[Sertojen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q106556789|Q106556789]] | 0 | | [[Chergori]] | | Mountain in Nepal |- | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q105724355|Q105724355]] | 0 | | [[Amphu Middle]] | | |- | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q65395645|Q65395645]] | 0 | | [[चङ्खेली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q65040223|Q65040223]] | 0 | | [[Nupla Khang]] | | |- | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q56305304|Q56305304]] | 0 | | [[Phurbi Chhyachu]] | | |- | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q56305107|Q56305107]] | 0 | | [[Gangchenpo]] | | |- | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q56293740|Q56293740]] | 0 | | [[Nangpai Gosum II]] | | |- | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q34865940|Q34865940]] | 0 | | [[Chang Samarphu]] | | |- | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q31654397|Q31654397]] | 0 | | [[Ṭapalḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q31654287|Q31654287]] | 0 | | [[Urkiṅ Kāṅgāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q31654163|Q31654163]] | 0 | | [[Panchpokhari̇̄ Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q31654146|Q31654146]] | 0 | | [[Liṅsin Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q31654130|Q31654130]] | 0 | | [[Dorje Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q31654114|Q31654114]] | 0 | | [[Kāṅālā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q31653927|Q31653927]] | 0 | | [[Rināmo Hill]] | | |- | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q31653912|Q31653912]] | 0 | | [[Lāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q31653883|Q31653883]] | 0 | | [[Kālo Pokhari̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q31653757|Q31653757]] | 0 | | [[Lumbo Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q31653558|Q31653558]] | 0 | | [[Liṅsiṅ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q31653417|Q31653417]] | 0 | | [[Yubrā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q31653402|Q31653402]] | 0 | | [[Pāri̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q31653353|Q31653353]] | 0 | | [[Bedāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q31653337|Q31653337]] | 0 | | [[Kālsi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q31653321|Q31653321]] | 0 | | [[Machhuwā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q31653304|Q31653304]] | 0 | | [[Gyajin Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q31653178|Q31653178]] | 0 | | [[Shivapuri Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q31653115|Q31653115]] | 0 | | [[Langtang II]] | | |- | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q31653100|Q31653100]] | 0 | | [[S Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q31653084|Q31653084]] | 0 | | [[Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q31653067|Q31653067]] | 0 | | [[N Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q31653050|Q31653050]] | 0 | | [[N Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q31652936|Q31652936]] | 0 | | [[Tirkhe Dhunga]] | | |- | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q31652921|Q31652921]] | 0 | | [[Samagoan]] | | |- | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q31652874|Q31652874]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q31652858|Q31652858]] | 0 | | [[Yak Gawa]] | | |- | style='text-align:right'| 65 | [[:d:Q31652842|Q31652842]] | 0 | | [[Thorungste]] | | |- | style='text-align:right'| 66 | [[:d:Q31652826|Q31652826]] | 0 | | [[Dhampus Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 67 | [[:d:Q31652811|Q31652811]] | 0 | | [[Tukuche Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 68 | [[:d:Q31652765|Q31652765]] | 0 | | [[Nilgiri]] | | |- | style='text-align:right'| 69 | [[:d:Q31652613|Q31652613]] | 0 | | [[Annapurna Fang]] | | |- | style='text-align:right'| 70 | [[:d:Q31652396|Q31652396]] | 0 | | [[Hiūnchuli Pātan]] | | |- | style='text-align:right'| 71 | [[:d:Q31652242|Q31652242]] | 0 | | [[Lobujya West]] | | |- | style='text-align:right'| 72 | [[:d:Q31652227|Q31652227]] | 0 | | [[Loengpogang]] | | |- | style='text-align:right'| 73 | [[:d:Q31652197|Q31652197]] | 0 | | [[Mukut Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 74 | [[:d:Q31652166|Q31652166]] | 0 | | [[Bhrānge]] | | |- | style='text-align:right'| 75 | [[:d:Q31652150|Q31652150]] | 0 | | [[Pulchoki Mountain]] | | |- | style='text-align:right'| 76 | [[:d:Q30622642|Q30622642]] | 0 | | [[Paungda Danda]] | | |- | style='text-align:right'| 77 | [[:d:Q29525180|Q29525180]] | 0 | | [[खिजी थोलेदेम्बा]] | | |- | style='text-align:right'| 78 | [[:d:Q29015634|Q29015634]] | 0 | | [[पुन हिल]] | | घोरेपानी नजिकै रहेको पहाडी क्षेत्र |- | style='text-align:right'| 79 | [[:d:Q29015408|Q29015408]] | 0 | | [[Yalung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 80 | [[:d:Q29015389|Q29015389]] | 0 | | [[Tsoboje]] | | |- | style='text-align:right'| 81 | [[:d:Q28183964|Q28183964]] | 0 | | [[चन्द्रागिरी डाँडा|चन्द्रागिरी पहाड]] | | काठमाडौँ उपत्यकामा अवस्थित चन्द्रागिरी पहाड |- | style='text-align:right'| 82 | [[:d:Q26884119|Q26884119]] | 0 | | [[Nepal Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 83 | [[:d:Q25378206|Q25378206]] | 0 | | [[Rathong]] | | |- | style='text-align:right'| 84 | [[:d:Q25378204|Q25378204]] | 0 | | [[Ramthang Lho]] | | |- | style='text-align:right'| 85 | [[:d:Q24938020|Q24938020]] | 0 | | [[सिराइचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 86 | [[:d:Q21561056|Q21561056]] | 0 | | [[Kokthang]] | | |- | style='text-align:right'| 87 | [[:d:Q21000079|Q21000079]] | 0 | | [[Pemthang Karpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 88 | [[:d:Q21000062|Q21000062]] | 0 | | [[Pashuwo]] | | |- | style='text-align:right'| 89 | [[:d:Q20999992|Q20999992]] | 0 | | [[Kā̃de Hiū Chuli̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 90 | [[:d:Q20999970|Q20999970]] | 0 | | [[Honde Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 91 | [[:d:Q20999893|Q20999893]] | 0 | | [[Gurkarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 92 | [[:d:Q20999853|Q20999853]] | 0 | | [[Ghustang]] | | |- | style='text-align:right'| 93 | [[:d:Q20999752|Q20999752]] | 0 | | [[Dogari Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 94 | [[:d:Q20757649|Q20757649]] | 0 | | [[Takargo]] | | |- | style='text-align:right'| 95 | [[:d:Q20757646|Q20757646]] | 0 | | [[Thulagi Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 96 | [[:d:Q20757645|Q20757645]] | 0 | | [[Tengi Ragi Tau]] | | |- | style='text-align:right'| 97 | [[:d:Q20757644|Q20757644]] | 0 | | [[Churen Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 98 | [[:d:Q20757642|Q20757642]] | 0 | | [[Sita Chuchura]] | | |- | style='text-align:right'| 99 | [[:d:Q20757641|Q20757641]] | 0 | | [[Ramthang Chang]] | | |- | style='text-align:right'| 100 | [[:d:Q20757640|Q20757640]] | 0 | | [[Pethang Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 101 | [[:d:Q20757639|Q20757639]] | 0 | | [[Pangbuk Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 102 | [[:d:Q20757638|Q20757638]] | 0 | | [[Chumbu]] | | |- | style='text-align:right'| 103 | [[:d:Q20757637|Q20757637]] | 0 | | [[Panbari]] | | |- | style='text-align:right'| 104 | [[:d:Q20757636|Q20757636]] | 0 | | [[Ohmi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 105 | [[:d:Q20757635|Q20757635]] | 0 | | [[Nilgiri South]] | | |- | style='text-align:right'| 106 | [[:d:Q20757631|Q20757631]] | 0 | | [[Naulekh]] | | |- | style='text-align:right'| 107 | [[:d:Q20757630|Q20757630]] | 0 | | [[Nampa]] | | |- | style='text-align:right'| 108 | [[:d:Q20757629|Q20757629]] | 0 | | [[Malāṅphulāṅ]] | | |- | style='text-align:right'| 109 | [[:d:Q20757628|Q20757628]] | 0 | | [[Lunag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 110 | [[:d:Q20757627|Q20757627]] | 0 | | [[Likhu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 111 | [[:d:Q20757626|Q20757626]] | 0 | | [[Khatang]] | | |- | style='text-align:right'| 112 | [[:d:Q20757625|Q20757625]] | 0 | | [[Khangri Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 113 | [[:d:Q20757624|Q20757624]] | 0 | | [[Karyolung]] | | |- | style='text-align:right'| 114 | [[:d:Q20757623|Q20757623]] | 0 | | [[Kang Nachugo]] | | |- | style='text-align:right'| 115 | [[:d:Q20757622|Q20757622]] | 0 | | [[Janak Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 116 | [[:d:Q20757621|Q20757621]] | 0 | | [[Hungchi]] | | |- | style='text-align:right'| 117 | [[:d:Q20757620|Q20757620]] | 0 | | [[Annapurna IV]] | | |- | style='text-align:right'| 118 | [[:d:Q20757619|Q20757619]] | 0 | | [[Gurja Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 119 | [[:d:Q20757618|Q20757618]] | 0 | | [[Drangnag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 120 | [[:d:Q20757617|Q20757617]] | 0 | | [[Chukyima Go]] | | |- | style='text-align:right'| 121 | [[:d:Q20757616|Q20757616]] | 0 | | [[Chhukung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 122 | [[:d:Q20757615|Q20757615]] | 0 | | [[Cheo Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 123 | [[:d:Q20757614|Q20757614]] | 0 | | [[Bobaye]] | | |- | style='text-align:right'| 124 | [[:d:Q20757611|Q20757611]] | 0 | | [[Jobo Rinjang]] | | |- | style='text-align:right'| 125 | [[:d:Q20754005|Q20754005]] | 0 | | [[Kangchungtse]] | | |- | style='text-align:right'| 126 | [[:d:Q20748056|Q20748056]] | 0 | | [[Shar Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 127 | [[:d:Q20616450|Q20616450]] | 0 | | [[Æртыккаг мæсыг]] | | |- | style='text-align:right'| 128 | [[:d:Q20191208|Q20191208]] | 0 | | [[Ratna Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 129 | [[:d:Q20191203|Q20191203]] | 0 | | [[Ramdung Go]] | | |- | style='text-align:right'| 130 | [[:d:Q20191196|Q20191196]] | 0 | | [[Putrun Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 131 | [[:d:Q20191193|Q20191193]] | 0 | | [[Purkung]] | | |- | style='text-align:right'| 132 | [[:d:Q20191165|Q20191165]] | 0 | | [[Pharilapcha]] | | |- | style='text-align:right'| 133 | [[:d:Q20191139|Q20191139]] | 0 | | [[Parchamo]] | | |- | style='text-align:right'| 134 | [[:d:Q20191069|Q20191069]] | 0 | | [[Moditse]] | | |- | style='text-align:right'| 135 | [[:d:Q20191022|Q20191022]] | 0 | | [[Lugula Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 136 | [[:d:Q20191017|Q20191017]] | 0 | | [[Loenpo Gang]] | | |- | style='text-align:right'| 137 | [[:d:Q20190992|Q20190992]] | 0 | | [[Langpo]] | | |- | style='text-align:right'| 138 | [[:d:Q20190988|Q20190988]] | 0 | | [[Lamjung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 139 | [[:d:Q20190980|Q20190980]] | 0 | | [[Kyajo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 140 | [[:d:Q20190961|Q20190961]] | 0 | | [[Kubi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 141 | [[:d:Q20190945|Q20190945]] | 0 | | [[Kongma Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 142 | [[:d:Q20190930|Q20190930]] | 0 | | [[Khumjungar Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 143 | [[:d:Q20190829|Q20190829]] | 0 | | [[Drohmo]] | | |- | style='text-align:right'| 144 | [[:d:Q20190813|Q20190813]] | 0 | | [[Chhiv Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 145 | [[:d:Q20190811|Q20190811]] | 0 | | [[Chekigo]] | | |- | style='text-align:right'| 146 | [[:d:Q20190801|Q20190801]] | 0 | | [[Boktoh]] | | |- | style='text-align:right'| 147 | [[:d:Q20190791|Q20190791]] | 0 | | [[Annapurna South]] | | |- | style='text-align:right'| 148 | [[:d:Q20164740|Q20164740]] | 0 | | [[Tengkangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 149 | [[:d:Q19946260|Q19946260]] | 0 | | [[Himlung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 150 | [[:d:Q19946258|Q19946258]] | 0 | | [[Gyaji Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 151 | [[:d:Q19840548|Q19840548]] | 0 | | [[Pangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 152 | [[:d:Q19708581|Q19708581]] | 0 | | [[Phole]] | | |- | style='text-align:right'| 153 | [[:d:Q19707019|Q19707019]] | 0 | | [[Mera South]] | | |- | style='text-align:right'| 154 | [[:d:Q19707013|Q19707013]] | 0 | | [[Mera North]] | | |- | style='text-align:right'| 155 | [[:d:Q19707006|Q19707006]] | 0 | | [[Mera Central]] | | |- | style='text-align:right'| 156 | [[:d:Q19682550|Q19682550]] | 0 | | [[मालिका धुरी]] | | |- | style='text-align:right'| 157 | [[:d:Q19605854|Q19605854]] | 0 | | [[Kubi Gangri]] | | |- | style='text-align:right'| 158 | [[:d:Q19459405|Q19459405]] | 0 | | [[Kanjiroba]] | | |- | style='text-align:right'| 159 | [[:d:Q19457611|Q19457611]] | 0 | | [[चाङ्ला हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 160 | [[:d:Q19298140|Q19298140]] | 0 | | [[Pabil]] | | |- | style='text-align:right'| 161 | [[:d:Q19297118|Q19297118]] | 0 | | [[Naya Kanga]] | | |- | style='text-align:right'| 162 | [[:d:Q19288849|Q19288849]] | 0 | | [[Langtang Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 163 | [[:d:Q19288846|Q19288846]] | 0 | | [[Langshisa Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 164 | [[:d:Q19287915|Q19287915]] | 0 | | [[Kimshung]] | | |- | style='text-align:right'| 165 | [[:d:Q19283615|Q19283615]] | 0 | | [[Gangchempo]] | | |- | style='text-align:right'| 166 | [[:d:Q18456156|Q18456156]] | 0 | | [[Tashi Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 167 | [[:d:Q18388748|Q18388748]] | 0 | | [[Pisang Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 168 | [[:d:Q18088708|Q18088708]] | 0 | | [[Mardi Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 169 | [[:d:Q16968920|Q16968920]] | 0 | | [[Kanjiroba Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 170 | [[:d:Q16901410|Q16901410]] | 0 | | [[Tenzing Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 171 | [[:d:Q16466024|Q16466024]] | 0 | | [[अन्नपूर्ण|अन्नपूर्ण हिमाल]] | | विश्वको १०औँ अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 172 | [[:d:Q14227691|Q14227691]] | 0 | | [[नुम्बुर]] | | |- | style='text-align:right'| 173 | [[:d:Q13423903|Q13423903]] | 0 | | [[Talung]] | | |- | style='text-align:right'| 174 | [[:d:Q11887046|Q11887046]] | 0 | | [[Peak 41]] | | |- | style='text-align:right'| 175 | [[:d:Q11876134|Q11876134]] | 0 | | [[Lobuche East]] | | |- | style='text-align:right'| 176 | [[:d:Q11873899|Q11873899]] | 0 | | [[Kyashar]] | | |- | style='text-align:right'| 177 | [[:d:Q11871253|Q11871253]] | 0 | | [[Khabur]] | | |- | style='text-align:right'| 178 | [[:d:Q11752821|Q11752821]] | 0 | | [[लाङटाङ री]] | | |- | style='text-align:right'| 179 | [[:d:Q11237699|Q11237699]] | 0 | | [[Lhotse Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 180 | [[:d:Q9268113|Q9268113]] | 0 | | [[गिम्मीगेला चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 181 | [[:d:Q8523483|Q8523483]] | 0 | | [[Nirekha]] | | |- | style='text-align:right'| 182 | [[:d:Q7403706|Q7403706]] | 0 | | [[Salasungo]] | | |- | style='text-align:right'| 183 | [[:d:Q7402481|Q7402481]] | 0 | | [[साइपाल हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 184 | [[:d:Q7089926|Q7089926]] | 0 | | [[Ombigaichan]] | | |- | style='text-align:right'| 185 | [[:d:Q6991183|Q6991183]] | 0 | | [[Nemjung]] | | |- | style='text-align:right'| 186 | [[:d:Q6620670|Q6620670]] | 0 | | [[Singu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 187 | [[:d:Q6448208|Q6448208]] | 0 | | [[Kusum Kanguru]] | | |- | style='text-align:right'| 188 | [[:d:Q6429186|Q6429186]] | 0 | | [[Kongde Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 189 | [[:d:Q5520839|Q5520839]] | 0 | | [[Ganesh NW]] | | |- | style='text-align:right'| 190 | [[:d:Q5409093|Q5409093]] | 0 | | [[Lobuche West]] | | |- | style='text-align:right'| 191 | [[:d:Q5304983|Q5304983]] | 0 | | [[Dragmarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 192 | [[:d:Q5069463|Q5069463]] | 0 | | [[Chamar]] | | |- | style='text-align:right'| 193 | [[:d:Q4840748|Q4840748]] | 0 | | [[बेडेन पावेल शिखर]] | | |- | style='text-align:right'| 194 | [[:d:Q4779782|Q4779782]] | 0 | | [[अपी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 195 | [[:d:Q4536616|Q4536616]] | 0 | | [[Yakawa Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 196 | [[:d:Q4517942|Q4517942]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 197 | [[:d:Q4312814|Q4312814]] | 0 | | [[नङपाई हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 198 | [[:d:Q4221152|Q4221152]] | 0 | | [[किराँतचुली|किरात चुली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 199 | [[:d:Q4217498|Q4217498]] | 0 | | [[Khatung Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 200 | [[:d:Q4141286|Q4141286]] | 0 | | [[गोक्यो रि]] | | |- | style='text-align:right'| 201 | [[:d:Q4135266|Q4135266]] | 0 | | [[निलगिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 202 | [[:d:Q4134792|Q4134792]] | 0 | | [[Khartaphu]] | | |- | style='text-align:right'| 203 | [[:d:Q3695952|Q3695952]] | 0 | | [[Yala Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 204 | [[:d:Q3695902|Q3695902]] | 0 | | [[Tharpu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 205 | [[:d:Q3695890|Q3695890]] | 0 | | [[Dorje Lhakpa]] | | |- | style='text-align:right'| 206 | [[:d:Q3138689|Q3138689]] | 0 | | [[Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 207 | [[:d:Q3115880|Q3115880]] | 0 | | [[काब्रु]] | | |- | style='text-align:right'| 208 | [[:d:Q2386627|Q2386627]] | 0 | | [[Taboche]] | | |- | style='text-align:right'| 209 | [[:d:Q2143811|Q2143811]] | 0 | | [[Tilicho Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 210 | [[:d:Q1826566|Q1826566]] | 0 | | [[Lingtren]] | | |- | style='text-align:right'| 211 | [[:d:Q1754634|Q1754634]] | 0 | | [[गाडी चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 212 | [[:d:Q1740694|Q1740694]] | 0 | | [[Mount Khumbila]] | | |- | style='text-align:right'| 213 | [[:d:Q1723728|Q1723728]] | 0 | | [[Kangbachen]] | | |- | style='text-align:right'| 214 | [[:d:Q1718389|Q1718389]] | 0 | | [[Kang Guru]] | | |- | style='text-align:right'| 215 | [[:d:Q1551402|Q1551402]] | 0 | | [[लाङटाङ लिरुङ]] | | लाङटाङ हिमालको सर्वोच्च शिखर |- | style='text-align:right'| 216 | [[:d:Q1526943|Q1526943]] | 0 | | [[Peak 38]] | | |- | style='text-align:right'| 217 | [[:d:Q1511454|Q1511454]] | 0 | | [[काला पत्थर]] | | |- | style='text-align:right'| 218 | [[:d:Q1496289|Q1496289]] | 0 | | [[गौरीशङ्कर हिमाल|गौरीशंकर हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 219 | [[:d:Q1441337|Q1441337]] | 0 | | [[मेरा पिक]] | | |- | style='text-align:right'| 220 | [[:d:Q1429708|Q1429708]] | 0 | | [[Num Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 221 | [[:d:Q1410514|Q1410514]] | 0 | | [[थम्सेर्कु]] | | |- | style='text-align:right'| 222 | [[:d:Q1377280|Q1377280]] | 0 | | [[Putha Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 223 | [[:d:Q1291226|Q1291226]] | 0 | | [[Lobuche]] | | |- | style='text-align:right'| 224 | [[:d:Q1237414|Q1237414]] | 0 | | [[कुम्भकर्ण हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 225 | [[:d:Q1207614|Q1207614]] | 0 | | [[Dhaulagiri II]] | | |- | style='text-align:right'| 226 | [[:d:Q1145646|Q1145646]] | 0 | | [[हिमालचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 227 | [[:d:Q1139538|Q1139538]] | 0 | | [[नुबचे|नुप्त्से]] | | |- | style='text-align:right'| 228 | [[:d:Q1137644|Q1137644]] | 0 | | [[पुमोरी]] | | |- | style='text-align:right'| 229 | [[:d:Q1133863|Q1133863]] | 0 | | [[गङ्गापूर्ण]] | | |- | style='text-align:right'| 230 | [[:d:Q1060898|Q1060898]] | 0 | | [[चामलाङ हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 231 | [[:d:Q1051394|Q1051394]] | 0 | | [[माछापुच्छ्रे हिमाल]] | | माछाको पुच्छर जस्तो देखिने एक हिमाल |- | style='text-align:right'| 232 | [[:d:Q968606|Q968606]] | 0 | | [[Pokalde]] | | |- | style='text-align:right'| 233 | [[:d:Q619781|Q619781]] | 0 | | [[इम्जा छे]] | | |- | style='text-align:right'| 234 | [[:d:Q582128|Q582128]] | 0 | | [[ग्याचुङ काङ]] | | |- | style='text-align:right'| 235 | [[:d:Q564576|Q564576]] | 0 | | [[Annapurna III]] | | |- | style='text-align:right'| 236 | [[:d:Q527197|Q527197]] | 0 | | [[Kangtega]] | | |- | style='text-align:right'| 237 | [[:d:Q451697|Q451697]] | 0 | | [[आमा दब्लम हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 238 | [[:d:Q449534|Q449534]] | 0 | | [[Annapurna II]] | | |- | style='text-align:right'| 239 | [[:d:Q448932|Q448932]] | 0 | | [[Cho Polu]] | | |- | style='text-align:right'| 240 | [[:d:Q389456|Q389456]] | 0 | | [[Cholatse]] | | |- | style='text-align:right'| 241 | [[:d:Q379143|Q379143]] | 0 | | [[Baruntse]] | | |- | style='text-align:right'| 242 | [[:d:Q170089|Q170089]] | 0 | | [[चोयु हिमाल]] | | नेपाल र चीनको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको छैठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 243 | [[:d:Q170070|Q170070]] | 0 | | [[मनास्लु हिमाल]] | | आठ-हजारी र नेपालमा अवस्थित पृथ्वीको आठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 244 | [[:d:Q169986|Q169986]] | 0 | | [[मकालु हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 245 | [[:d:Q168702|Q168702]] | 0 | | [[ल्होत्से हिमाल|लहोत्से]] | | नेपाल र तिब्बतको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको चौथो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 246 | [[:d:Q165440|Q165440]] | 0 | | [[धौलागिरि हिमाल|धौलागिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 247 | [[:d:Q82019|Q82019]] | 0 | | [[कञ्चनजङ्घा हिमाल]] | | नेपाल र भारतमा अवस्थित पृथ्वीको तेस्रो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 248 | [[:d:Q513|Q513]] | 0 | | [[सगरमाथा]] | | विश्वको सबैभन्दा उच्च हिमाल |} |sparql=SELECT ?item ?qid (GROUP_CONCAT(CONCAT("[",str(?sitelink)," ", ?lang,"]"); separator=", ") as ?wp) (COUNT(distinct ?sitelink) as ?count) WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q8502 . ?item wdt:P17 wd:Q837 . BIND(xsd:integer(STRAFTER(str(?item), "Q")) AS ?qid) . } GROUP BY ?item ?qid ORDER BY DESC(?qid) LIMIT 5000 |columns=number:#,item:Wikidata<br>item,?count:lang,?wp:WP,label:mountain,P1476:original title,description |links=red }} {| class='wikitable sortable' ! # ! Wikidata<br>item ! lang ! WP ! mountain ! original title ! description |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q135930803|Q135930803]] | 0 | | [[Changdi]] | | |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q135286570|Q135286570]] | 0 | | [[Amotsang]] | | |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q134994145|Q134994145]] | 0 | | [[Varaha Shikhar]] | | |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q134513933|Q134513933]] | 0 | | [[Chulu East]] | | |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q134454728|Q134454728]] | 0 | | [[Pikey Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q134044709|Q134044709]] | 0 | | [[Arakam Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q131299040|Q131299040]] | 0 | | [[Bhalu Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q131288401|Q131288401]] | 0 | | [[Phungi]] | | |- | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q130373062|Q130373062]] | 0 | | [[Nupla]] | | |- | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q130266608|Q130266608]] | 0 | | [[Cholo]] | | |- | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q113714118|Q113714118]] | 0 | | [[छेर्गो री]] | | लाङटाङ क्षेत्रको चुचुरो |- | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q111181569|Q111181569]] | 0 | | [[Purbung]] | | |- | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q111010303|Q111010303]] | 0 | | [[Ponggen Dopku]] | | |- | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q110216295|Q110216295]] | 0 | | [[Pāṅkāyāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q110215902|Q110215902]] | 0 | | [[Syānāṭh]] | | |- | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q110214946|Q110214946]] | 0 | | [[Chhimi̇̄maru Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q110214098|Q110214098]] | 0 | | [[Mugu Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q110213191|Q110213191]] | 0 | | [[Dābsāl Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q110213110|Q110213110]] | 0 | | [[Muga Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q110212876|Q110212876]] | 0 | | [[Ītiṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q110212798|Q110212798]] | 0 | | [[Nisiṅyāṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q110212591|Q110212591]] | 0 | | [[Jhoṅpālā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q110212401|Q110212401]] | 0 | | [[Chhāliṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q110212346|Q110212346]] | 0 | | [[Nāgpi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q110212292|Q110212292]] | 0 | | [[Kuldum Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q110210673|Q110210673]] | 0 | | [[Rolājen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q110210663|Q110210663]] | 0 | | [[Yulkoṅmā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q110210158|Q110210158]] | 0 | | [[Maksyā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q110209814|Q110209814]] | 0 | | [[Sertojen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q106556789|Q106556789]] | 0 | | [[Chergori]] | | Mountain in Nepal |- | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q105724355|Q105724355]] | 0 | | [[Amphu Middle]] | | |- | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q65395645|Q65395645]] | 0 | | [[चङ्खेली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q65040223|Q65040223]] | 0 | | [[Nupla Khang]] | | |- | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q56305304|Q56305304]] | 0 | | [[Phurbi Chhyachu]] | | |- | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q56305107|Q56305107]] | 0 | | [[Gangchenpo]] | | |- | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q56293740|Q56293740]] | 0 | | [[Nangpai Gosum II]] | | |- | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q34865940|Q34865940]] | 0 | | [[Chang Samarphu]] | | |- | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q31654397|Q31654397]] | 0 | | [[Ṭapalḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q31654287|Q31654287]] | 0 | | [[Urkiṅ Kāṅgāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q31654163|Q31654163]] | 0 | | [[Panchpokhari̇̄ Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q31654146|Q31654146]] | 0 | | [[Liṅsin Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q31654130|Q31654130]] | 0 | | [[Dorje Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q31654114|Q31654114]] | 0 | | [[Kāṅālā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q31653927|Q31653927]] | 0 | | [[Rināmo Hill]] | | |- | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q31653912|Q31653912]] | 0 | | [[Lāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q31653883|Q31653883]] | 0 | | [[Kālo Pokhari̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q31653757|Q31653757]] | 0 | | [[Lumbo Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q31653558|Q31653558]] | 0 | | [[Liṅsiṅ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q31653417|Q31653417]] | 0 | | [[Yubrā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q31653402|Q31653402]] | 0 | | [[Pāri̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q31653353|Q31653353]] | 0 | | [[Bedāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q31653337|Q31653337]] | 0 | | [[Kālsi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q31653321|Q31653321]] | 0 | | [[Machhuwā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q31653304|Q31653304]] | 0 | | [[Gyajin Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q31653178|Q31653178]] | 0 | | [[Shivapuri Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q31653115|Q31653115]] | 0 | | [[Langtang II]] | | |- | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q31653100|Q31653100]] | 0 | | [[S Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q31653084|Q31653084]] | 0 | | [[Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q31653067|Q31653067]] | 0 | | [[N Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q31653050|Q31653050]] | 0 | | [[N Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q31652936|Q31652936]] | 0 | | [[Tirkhe Dhunga]] | | |- | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q31652921|Q31652921]] | 0 | | [[Samagoan]] | | |- | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q31652874|Q31652874]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q31652858|Q31652858]] | 0 | | [[Yak Gawa]] | | |- | style='text-align:right'| 65 | [[:d:Q31652842|Q31652842]] | 0 | | [[Thorungste]] | | |- | style='text-align:right'| 66 | [[:d:Q31652826|Q31652826]] | 0 | | [[Dhampus Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 67 | [[:d:Q31652811|Q31652811]] | 0 | | [[Tukuche Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 68 | [[:d:Q31652765|Q31652765]] | 0 | | [[Nilgiri]] | | |- | style='text-align:right'| 69 | [[:d:Q31652613|Q31652613]] | 0 | | [[Annapurna Fang]] | | |- | style='text-align:right'| 70 | [[:d:Q31652396|Q31652396]] | 0 | | [[Hiūnchuli Pātan]] | | |- | style='text-align:right'| 71 | [[:d:Q31652242|Q31652242]] | 0 | | [[Lobujya West]] | | |- | style='text-align:right'| 72 | [[:d:Q31652227|Q31652227]] | 0 | | [[Loengpogang]] | | |- | style='text-align:right'| 73 | [[:d:Q31652197|Q31652197]] | 0 | | [[Mukut Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 74 | [[:d:Q31652166|Q31652166]] | 0 | | [[Bhrānge]] | | |- | style='text-align:right'| 75 | [[:d:Q31652150|Q31652150]] | 0 | | [[Pulchoki Mountain]] | | |- | style='text-align:right'| 76 | [[:d:Q30622642|Q30622642]] | 0 | | [[Paungda Danda]] | | |- | style='text-align:right'| 77 | [[:d:Q29525180|Q29525180]] | 0 | | [[खिजी थोलेदेम्बा]] | | |- | style='text-align:right'| 78 | [[:d:Q29015634|Q29015634]] | 0 | | [[पुन हिल]] | | घोरेपानी नजिकै रहेको पहाडी क्षेत्र |- | style='text-align:right'| 79 | [[:d:Q29015408|Q29015408]] | 0 | | [[Yalung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 80 | [[:d:Q29015389|Q29015389]] | 0 | | [[Tsoboje]] | | |- | style='text-align:right'| 81 | [[:d:Q28183964|Q28183964]] | 0 | | [[चन्द्रागिरी डाँडा|चन्द्रागिरी पहाड]] | | काठमाडौँ उपत्यकामा अवस्थित चन्द्रागिरी पहाड |- | style='text-align:right'| 82 | [[:d:Q26884119|Q26884119]] | 0 | | [[Nepal Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 83 | [[:d:Q25378206|Q25378206]] | 0 | | [[Rathong]] | | |- | style='text-align:right'| 84 | [[:d:Q25378204|Q25378204]] | 0 | | [[Ramthang Lho]] | | |- | style='text-align:right'| 85 | [[:d:Q24938020|Q24938020]] | 0 | | [[सिराइचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 86 | [[:d:Q21561056|Q21561056]] | 0 | | [[Kokthang]] | | |- | style='text-align:right'| 87 | [[:d:Q21000079|Q21000079]] | 0 | | [[Pemthang Karpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 88 | [[:d:Q21000062|Q21000062]] | 0 | | [[Pashuwo]] | | |- | style='text-align:right'| 89 | [[:d:Q20999992|Q20999992]] | 0 | | [[Kā̃de Hiū Chuli̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 90 | [[:d:Q20999970|Q20999970]] | 0 | | [[Honde Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 91 | [[:d:Q20999893|Q20999893]] | 0 | | [[Gurkarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 92 | [[:d:Q20999853|Q20999853]] | 0 | | [[Ghustang]] | | |- | style='text-align:right'| 93 | [[:d:Q20999752|Q20999752]] | 0 | | [[Dogari Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 94 | [[:d:Q20757649|Q20757649]] | 0 | | [[Takargo]] | | |- | style='text-align:right'| 95 | [[:d:Q20757646|Q20757646]] | 0 | | [[Thulagi Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 96 | [[:d:Q20757645|Q20757645]] | 0 | | [[Tengi Ragi Tau]] | | |- | style='text-align:right'| 97 | [[:d:Q20757644|Q20757644]] | 0 | | [[Churen Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 98 | [[:d:Q20757642|Q20757642]] | 0 | | [[Sita Chuchura]] | | |- | style='text-align:right'| 99 | [[:d:Q20757641|Q20757641]] | 0 | | [[Ramthang Chang]] | | |- | style='text-align:right'| 100 | [[:d:Q20757640|Q20757640]] | 0 | | [[Pethang Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 101 | [[:d:Q20757639|Q20757639]] | 0 | | [[Pangbuk Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 102 | [[:d:Q20757638|Q20757638]] | 0 | | [[Chumbu]] | | |- | style='text-align:right'| 103 | [[:d:Q20757637|Q20757637]] | 0 | | [[Panbari]] | | |- | style='text-align:right'| 104 | [[:d:Q20757636|Q20757636]] | 0 | | [[Ohmi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 105 | [[:d:Q20757635|Q20757635]] | 0 | | [[Nilgiri South]] | | |- | style='text-align:right'| 106 | [[:d:Q20757631|Q20757631]] | 0 | | [[Naulekh]] | | |- | style='text-align:right'| 107 | [[:d:Q20757630|Q20757630]] | 0 | | [[Nampa]] | | |- | style='text-align:right'| 108 | [[:d:Q20757629|Q20757629]] | 0 | | [[Malāṅphulāṅ]] | | |- | style='text-align:right'| 109 | [[:d:Q20757628|Q20757628]] | 0 | | [[Lunag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 110 | [[:d:Q20757627|Q20757627]] | 0 | | [[Likhu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 111 | [[:d:Q20757626|Q20757626]] | 0 | | [[Khatang]] | | |- | style='text-align:right'| 112 | [[:d:Q20757625|Q20757625]] | 0 | | [[Khangri Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 113 | [[:d:Q20757624|Q20757624]] | 0 | | [[Karyolung]] | | |- | style='text-align:right'| 114 | [[:d:Q20757623|Q20757623]] | 0 | | [[Kang Nachugo]] | | |- | style='text-align:right'| 115 | [[:d:Q20757622|Q20757622]] | 0 | | [[Janak Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 116 | [[:d:Q20757621|Q20757621]] | 0 | | [[Hungchi]] | | |- | style='text-align:right'| 117 | [[:d:Q20757620|Q20757620]] | 0 | | [[Annapurna IV]] | | |- | style='text-align:right'| 118 | [[:d:Q20757619|Q20757619]] | 0 | | [[Gurja Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 119 | [[:d:Q20757618|Q20757618]] | 0 | | [[Drangnag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 120 | [[:d:Q20757617|Q20757617]] | 0 | | [[Chukyima Go]] | | |- | style='text-align:right'| 121 | [[:d:Q20757616|Q20757616]] | 0 | | [[Chhukung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 122 | [[:d:Q20757615|Q20757615]] | 0 | | [[Cheo Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 123 | [[:d:Q20757614|Q20757614]] | 0 | | [[Bobaye]] | | |- | style='text-align:right'| 124 | [[:d:Q20757611|Q20757611]] | 0 | | [[Jobo Rinjang]] | | |- | style='text-align:right'| 125 | [[:d:Q20754005|Q20754005]] | 0 | | [[Kangchungtse]] | | |- | style='text-align:right'| 126 | [[:d:Q20748056|Q20748056]] | 0 | | [[Shar Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 127 | [[:d:Q20616450|Q20616450]] | 0 | | [[Æртыккаг мæсыг]] | | |- | style='text-align:right'| 128 | [[:d:Q20191208|Q20191208]] | 0 | | [[Ratna Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 129 | [[:d:Q20191203|Q20191203]] | 0 | | [[Ramdung Go]] | | |- | style='text-align:right'| 130 | [[:d:Q20191196|Q20191196]] | 0 | | [[Putrun Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 131 | [[:d:Q20191193|Q20191193]] | 0 | | [[Purkung]] | | |- | style='text-align:right'| 132 | [[:d:Q20191165|Q20191165]] | 0 | | [[Pharilapcha]] | | |- | style='text-align:right'| 133 | [[:d:Q20191139|Q20191139]] | 0 | | [[Parchamo]] | | |- | style='text-align:right'| 134 | [[:d:Q20191069|Q20191069]] | 0 | | [[Moditse]] | | |- | style='text-align:right'| 135 | [[:d:Q20191022|Q20191022]] | 0 | | [[Lugula Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 136 | [[:d:Q20191017|Q20191017]] | 0 | | [[Loenpo Gang]] | | |- | style='text-align:right'| 137 | [[:d:Q20190992|Q20190992]] | 0 | | [[Langpo]] | | |- | style='text-align:right'| 138 | [[:d:Q20190988|Q20190988]] | 0 | | [[Lamjung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 139 | [[:d:Q20190980|Q20190980]] | 0 | | [[Kyajo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 140 | [[:d:Q20190961|Q20190961]] | 0 | | [[Kubi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 141 | [[:d:Q20190945|Q20190945]] | 0 | | [[Kongma Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 142 | [[:d:Q20190930|Q20190930]] | 0 | | [[Khumjungar Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 143 | [[:d:Q20190829|Q20190829]] | 0 | | [[Drohmo]] | | |- | style='text-align:right'| 144 | [[:d:Q20190813|Q20190813]] | 0 | | [[Chhiv Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 145 | [[:d:Q20190811|Q20190811]] | 0 | | [[Chekigo]] | | |- | style='text-align:right'| 146 | [[:d:Q20190801|Q20190801]] | 0 | | [[Boktoh]] | | |- | style='text-align:right'| 147 | [[:d:Q20190791|Q20190791]] | 0 | | [[Annapurna South]] | | |- | style='text-align:right'| 148 | [[:d:Q20164740|Q20164740]] | 0 | | [[Tengkangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 149 | [[:d:Q19946260|Q19946260]] | 0 | | [[Himlung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 150 | [[:d:Q19946258|Q19946258]] | 0 | | [[Gyaji Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 151 | [[:d:Q19840548|Q19840548]] | 0 | | [[Pangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 152 | [[:d:Q19708581|Q19708581]] | 0 | | [[Phole]] | | |- | style='text-align:right'| 153 | [[:d:Q19707019|Q19707019]] | 0 | | [[Mera South]] | | |- | style='text-align:right'| 154 | [[:d:Q19707013|Q19707013]] | 0 | | [[Mera North]] | | |- | style='text-align:right'| 155 | [[:d:Q19707006|Q19707006]] | 0 | | [[Mera Central]] | | |- | style='text-align:right'| 156 | [[:d:Q19682550|Q19682550]] | 0 | | [[मालिका धुरी]] | | |- | style='text-align:right'| 157 | [[:d:Q19605854|Q19605854]] | 0 | | [[Kubi Gangri]] | | |- | style='text-align:right'| 158 | [[:d:Q19459405|Q19459405]] | 0 | | [[Kanjiroba]] | | |- | style='text-align:right'| 159 | [[:d:Q19457611|Q19457611]] | 0 | | [[चाङ्ला हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 160 | [[:d:Q19298140|Q19298140]] | 0 | | [[Pabil]] | | |- | style='text-align:right'| 161 | [[:d:Q19297118|Q19297118]] | 0 | | [[Naya Kanga]] | | |- | style='text-align:right'| 162 | [[:d:Q19288849|Q19288849]] | 0 | | [[Langtang Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 163 | [[:d:Q19288846|Q19288846]] | 0 | | [[Langshisa Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 164 | [[:d:Q19287915|Q19287915]] | 0 | | [[Kimshung]] | | |- | style='text-align:right'| 165 | [[:d:Q19283615|Q19283615]] | 0 | | [[Gangchempo]] | | |- | style='text-align:right'| 166 | [[:d:Q18456156|Q18456156]] | 0 | | [[Tashi Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 167 | [[:d:Q18388748|Q18388748]] | 0 | | [[Pisang Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 168 | [[:d:Q18088708|Q18088708]] | 0 | | [[Mardi Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 169 | [[:d:Q16968920|Q16968920]] | 0 | | [[Kanjiroba Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 170 | [[:d:Q16901410|Q16901410]] | 0 | | [[Tenzing Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 171 | [[:d:Q16466024|Q16466024]] | 0 | | [[अन्नपूर्ण|अन्नपूर्ण हिमाल]] | | विश्वको १०औँ अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 172 | [[:d:Q14227691|Q14227691]] | 0 | | [[नुम्बुर]] | | |- | style='text-align:right'| 173 | [[:d:Q13423903|Q13423903]] | 0 | | [[Talung]] | | |- | style='text-align:right'| 174 | [[:d:Q11887046|Q11887046]] | 0 | | [[Peak 41]] | | |- | style='text-align:right'| 175 | [[:d:Q11876134|Q11876134]] | 0 | | [[Lobuche East]] | | |- | style='text-align:right'| 176 | [[:d:Q11873899|Q11873899]] | 0 | | [[Kyashar]] | | |- | style='text-align:right'| 177 | [[:d:Q11871253|Q11871253]] | 0 | | [[Khabur]] | | |- | style='text-align:right'| 178 | [[:d:Q11752821|Q11752821]] | 0 | | [[लाङटाङ री]] | | |- | style='text-align:right'| 179 | [[:d:Q11237699|Q11237699]] | 0 | | [[Lhotse Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 180 | [[:d:Q9268113|Q9268113]] | 0 | | [[गिम्मीगेला चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 181 | [[:d:Q8523483|Q8523483]] | 0 | | [[Nirekha]] | | |- | style='text-align:right'| 182 | [[:d:Q7403706|Q7403706]] | 0 | | [[Salasungo]] | | |- | style='text-align:right'| 183 | [[:d:Q7402481|Q7402481]] | 0 | | [[साइपाल हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 184 | [[:d:Q7089926|Q7089926]] | 0 | | [[Ombigaichan]] | | |- | style='text-align:right'| 185 | [[:d:Q6991183|Q6991183]] | 0 | | [[Nemjung]] | | |- | style='text-align:right'| 186 | [[:d:Q6620670|Q6620670]] | 0 | | [[Singu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 187 | [[:d:Q6448208|Q6448208]] | 0 | | [[Kusum Kanguru]] | | |- | style='text-align:right'| 188 | [[:d:Q6429186|Q6429186]] | 0 | | [[Kongde Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 189 | [[:d:Q5520839|Q5520839]] | 0 | | [[Ganesh NW]] | | |- | style='text-align:right'| 190 | [[:d:Q5409093|Q5409093]] | 0 | | [[Lobuche West]] | | |- | style='text-align:right'| 191 | [[:d:Q5304983|Q5304983]] | 0 | | [[Dragmarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 192 | [[:d:Q5069463|Q5069463]] | 0 | | [[Chamar]] | | |- | style='text-align:right'| 193 | [[:d:Q4840748|Q4840748]] | 0 | | [[बेडेन पावेल शिखर]] | | |- | style='text-align:right'| 194 | [[:d:Q4779782|Q4779782]] | 0 | | [[अपी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 195 | [[:d:Q4536616|Q4536616]] | 0 | | [[Yakawa Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 196 | [[:d:Q4517942|Q4517942]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 197 | [[:d:Q4312814|Q4312814]] | 0 | | [[नङपाई हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 198 | [[:d:Q4221152|Q4221152]] | 0 | | [[किराँतचुली|किरात चुली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 199 | [[:d:Q4217498|Q4217498]] | 0 | | [[Khatung Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 200 | [[:d:Q4141286|Q4141286]] | 0 | | [[गोक्यो रि]] | | |- | style='text-align:right'| 201 | [[:d:Q4135266|Q4135266]] | 0 | | [[निलगिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 202 | [[:d:Q4134792|Q4134792]] | 0 | | [[Khartaphu]] | | |- | style='text-align:right'| 203 | [[:d:Q3695952|Q3695952]] | 0 | | [[Yala Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 204 | [[:d:Q3695902|Q3695902]] | 0 | | [[Tharpu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 205 | [[:d:Q3695890|Q3695890]] | 0 | | [[Dorje Lhakpa]] | | |- | style='text-align:right'| 206 | [[:d:Q3138689|Q3138689]] | 0 | | [[Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 207 | [[:d:Q3115880|Q3115880]] | 0 | | [[काब्रु]] | | |- | style='text-align:right'| 208 | [[:d:Q2386627|Q2386627]] | 0 | | [[Taboche]] | | |- | style='text-align:right'| 209 | [[:d:Q2143811|Q2143811]] | 0 | | [[Tilicho Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 210 | [[:d:Q1826566|Q1826566]] | 0 | | [[Lingtren]] | | |- | style='text-align:right'| 211 | [[:d:Q1754634|Q1754634]] | 0 | | [[गाडी चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 212 | [[:d:Q1740694|Q1740694]] | 0 | | [[Mount Khumbila]] | | |- | style='text-align:right'| 213 | [[:d:Q1723728|Q1723728]] | 0 | | [[Kangbachen]] | | |- | style='text-align:right'| 214 | [[:d:Q1718389|Q1718389]] | 0 | | [[Kang Guru]] | | |- | style='text-align:right'| 215 | [[:d:Q1551402|Q1551402]] | 0 | | [[लाङटाङ लिरुङ]] | | लाङटाङ हिमालको सर्वोच्च शिखर |- | style='text-align:right'| 216 | [[:d:Q1526943|Q1526943]] | 0 | | [[Peak 38]] | | |- | style='text-align:right'| 217 | [[:d:Q1511454|Q1511454]] | 0 | | [[काला पत्थर]] | | |- | style='text-align:right'| 218 | [[:d:Q1496289|Q1496289]] | 0 | | [[गौरीशङ्कर हिमाल|गौरीशंकर हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 219 | [[:d:Q1441337|Q1441337]] | 0 | | [[मेरा पिक]] | | |- | style='text-align:right'| 220 | [[:d:Q1429708|Q1429708]] | 0 | | [[Num Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 221 | [[:d:Q1410514|Q1410514]] | 0 | | [[थम्सेर्कु]] | | |- | style='text-align:right'| 222 | [[:d:Q1377280|Q1377280]] | 0 | | [[Putha Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 223 | [[:d:Q1291226|Q1291226]] | 0 | | [[Lobuche]] | | |- | style='text-align:right'| 224 | [[:d:Q1237414|Q1237414]] | 0 | | [[कुम्भकर्ण हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 225 | [[:d:Q1207614|Q1207614]] | 0 | | [[Dhaulagiri II]] | | |- | style='text-align:right'| 226 | [[:d:Q1145646|Q1145646]] | 0 | | [[हिमालचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 227 | [[:d:Q1139538|Q1139538]] | 0 | | [[नुबचे|नुप्त्से]] | | |- | style='text-align:right'| 228 | [[:d:Q1137644|Q1137644]] | 0 | | [[पुमोरी]] | | |- | style='text-align:right'| 229 | [[:d:Q1133863|Q1133863]] | 0 | | [[गङ्गापूर्ण]] | | |- | style='text-align:right'| 230 | [[:d:Q1060898|Q1060898]] | 0 | | [[चामलाङ हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 231 | [[:d:Q1051394|Q1051394]] | 0 | | [[माछापुच्छ्रे हिमाल]] | | माछाको पुच्छर जस्तो देखिने एक हिमाल |- | style='text-align:right'| 232 | [[:d:Q968606|Q968606]] | 0 | | [[Pokalde]] | | |- | style='text-align:right'| 233 | [[:d:Q619781|Q619781]] | 0 | | [[इम्जा छे]] | | |- | style='text-align:right'| 234 | [[:d:Q582128|Q582128]] | 0 | | [[ग्याचुङ काङ]] | | |- | style='text-align:right'| 235 | [[:d:Q564576|Q564576]] | 0 | | [[Annapurna III]] | | |- | style='text-align:right'| 236 | [[:d:Q527197|Q527197]] | 0 | | [[Kangtega]] | | |- | style='text-align:right'| 237 | [[:d:Q451697|Q451697]] | 0 | | [[आमा दब्लम हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 238 | [[:d:Q449534|Q449534]] | 0 | | [[Annapurna II]] | | |- | style='text-align:right'| 239 | [[:d:Q448932|Q448932]] | 0 | | [[Cho Polu]] | | |- | style='text-align:right'| 240 | [[:d:Q389456|Q389456]] | 0 | | [[Cholatse]] | | |- | style='text-align:right'| 241 | [[:d:Q379143|Q379143]] | 0 | | [[Baruntse]] | | |- | style='text-align:right'| 242 | [[:d:Q170089|Q170089]] | 0 | | [[चोयु हिमाल]] | | नेपाल र चीनको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको छैठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 243 | [[:d:Q170070|Q170070]] | 0 | | [[मनास्लु हिमाल]] | | आठ-हजारी र नेपालमा अवस्थित पृथ्वीको आठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 244 | [[:d:Q169986|Q169986]] | 0 | | [[मकालु हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 245 | [[:d:Q168702|Q168702]] | 0 | | [[ल्होत्से हिमाल|लहोत्से]] | | नेपाल र तिब्बतको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको चौथो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 246 | [[:d:Q165440|Q165440]] | 0 | | [[धौलागिरि हिमाल|धौलागिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 247 | [[:d:Q82019|Q82019]] | 0 | | [[कञ्चनजङ्घा हिमाल]] | | नेपाल र भारतमा अवस्थित पृथ्वीको तेस्रो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 248 | [[:d:Q513|Q513]] | 0 | | [[सगरमाथा]] | | विश्वको सबैभन्दा उच्च हिमाल |} |sparql=SELECT ?item ?qid (GROUP_CONCAT(CONCAT("[",str(?sitelink)," ", ?lang,"]"); separator=", ") as ?wp) (COUNT(distinct ?sitelink) as ?count) WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q8502 . ?item wdt:P17 wd:Q837 . BIND(xsd:integer(STRAFTER(str(?item), "Q")) AS ?qid) . } GROUP BY ?item ?qid ORDER BY DESC(?qid) LIMIT 5000 |columns=number:#,item:Wikidata<br>item,?count:lang,?wp:WP,label:mountain,P1476:original title,description |links=red }} {| class='wikitable sortable' ! # ! Wikidata<br>item ! lang ! WP ! mountain ! original title ! description |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q135930803|Q135930803]] | 0 | | [[Changdi]] | | |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q135286570|Q135286570]] | 0 | | [[Amotsang]] | | |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q134994145|Q134994145]] | 0 | | [[Varaha Shikhar]] | | |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q134513933|Q134513933]] | 0 | | [[Chulu East]] | | |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q134454728|Q134454728]] | 0 | | [[Pikey Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q134044709|Q134044709]] | 0 | | [[Arakam Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q131299040|Q131299040]] | 0 | | [[Bhalu Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q131288401|Q131288401]] | 0 | | [[Phungi]] | | |- | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q130373062|Q130373062]] | 0 | | [[Nupla]] | | |- | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q130266608|Q130266608]] | 0 | | [[Cholo]] | | |- | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q113714118|Q113714118]] | 0 | | [[छेर्गो री]] | | लाङटाङ क्षेत्रको चुचुरो |- | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q111181569|Q111181569]] | 0 | | [[Purbung]] | | |- | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q111010303|Q111010303]] | 0 | | [[Ponggen Dopku]] | | |- | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q110216295|Q110216295]] | 0 | | [[Pāṅkāyāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q110215902|Q110215902]] | 0 | | [[Syānāṭh]] | | |- | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q110214946|Q110214946]] | 0 | | [[Chhimi̇̄maru Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q110214098|Q110214098]] | 0 | | [[Mugu Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q110213191|Q110213191]] | 0 | | [[Dābsāl Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q110213110|Q110213110]] | 0 | | [[Muga Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q110212876|Q110212876]] | 0 | | [[Ītiṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q110212798|Q110212798]] | 0 | | [[Nisiṅyāṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q110212591|Q110212591]] | 0 | | [[Jhoṅpālā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q110212401|Q110212401]] | 0 | | [[Chhāliṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q110212346|Q110212346]] | 0 | | [[Nāgpi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q110212292|Q110212292]] | 0 | | [[Kuldum Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q110210673|Q110210673]] | 0 | | [[Rolājen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q110210663|Q110210663]] | 0 | | [[Yulkoṅmā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q110210158|Q110210158]] | 0 | | [[Maksyā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q110209814|Q110209814]] | 0 | | [[Sertojen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q106556789|Q106556789]] | 0 | | [[Chergori]] | | Mountain in Nepal |- | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q105724355|Q105724355]] | 0 | | [[Amphu Middle]] | | |- | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q65395645|Q65395645]] | 0 | | [[चङ्खेली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q65040223|Q65040223]] | 0 | | [[Nupla Khang]] | | |- | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q56305304|Q56305304]] | 0 | | [[Phurbi Chhyachu]] | | |- | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q56305107|Q56305107]] | 0 | | [[Gangchenpo]] | | |- | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q56293740|Q56293740]] | 0 | | [[Nangpai Gosum II]] | | |- | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q34865940|Q34865940]] | 0 | | [[Chang Samarphu]] | | |- | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q31654397|Q31654397]] | 0 | | [[Ṭapalḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q31654287|Q31654287]] | 0 | | [[Urkiṅ Kāṅgāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q31654163|Q31654163]] | 0 | | [[Panchpokhari̇̄ Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q31654146|Q31654146]] | 0 | | [[Liṅsin Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q31654130|Q31654130]] | 0 | | [[Dorje Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q31654114|Q31654114]] | 0 | | [[Kāṅālā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q31653927|Q31653927]] | 0 | | [[Rināmo Hill]] | | |- | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q31653912|Q31653912]] | 0 | | [[Lāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q31653883|Q31653883]] | 0 | | [[Kālo Pokhari̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q31653757|Q31653757]] | 0 | | [[Lumbo Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q31653558|Q31653558]] | 0 | | [[Liṅsiṅ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q31653417|Q31653417]] | 0 | | [[Yubrā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q31653402|Q31653402]] | 0 | | [[Pāri̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q31653353|Q31653353]] | 0 | | [[Bedāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q31653337|Q31653337]] | 0 | | [[Kālsi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q31653321|Q31653321]] | 0 | | [[Machhuwā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q31653304|Q31653304]] | 0 | | [[Gyajin Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q31653178|Q31653178]] | 0 | | [[Shivapuri Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q31653115|Q31653115]] | 0 | | [[Langtang II]] | | |- | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q31653100|Q31653100]] | 0 | | [[S Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q31653084|Q31653084]] | 0 | | [[Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q31653067|Q31653067]] | 0 | | [[N Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q31653050|Q31653050]] | 0 | | [[N Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q31652936|Q31652936]] | 0 | | [[Tirkhe Dhunga]] | | |- | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q31652921|Q31652921]] | 0 | | [[Samagoan]] | | |- | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q31652874|Q31652874]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q31652858|Q31652858]] | 0 | | [[Yak Gawa]] | | |- | style='text-align:right'| 65 | [[:d:Q31652842|Q31652842]] | 0 | | [[Thorungste]] | | |- | style='text-align:right'| 66 | [[:d:Q31652826|Q31652826]] | 0 | | [[Dhampus Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 67 | [[:d:Q31652811|Q31652811]] | 0 | | [[Tukuche Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 68 | [[:d:Q31652765|Q31652765]] | 0 | | [[Nilgiri]] | | |- | style='text-align:right'| 69 | [[:d:Q31652613|Q31652613]] | 0 | | [[Annapurna Fang]] | | |- | style='text-align:right'| 70 | [[:d:Q31652396|Q31652396]] | 0 | | [[Hiūnchuli Pātan]] | | |- | style='text-align:right'| 71 | [[:d:Q31652242|Q31652242]] | 0 | | [[Lobujya West]] | | |- | style='text-align:right'| 72 | [[:d:Q31652227|Q31652227]] | 0 | | [[Loengpogang]] | | |- | style='text-align:right'| 73 | [[:d:Q31652197|Q31652197]] | 0 | | [[Mukut Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 74 | [[:d:Q31652166|Q31652166]] | 0 | | [[Bhrānge]] | | |- | style='text-align:right'| 75 | [[:d:Q31652150|Q31652150]] | 0 | | [[Pulchoki Mountain]] | | |- | style='text-align:right'| 76 | [[:d:Q30622642|Q30622642]] | 0 | | [[Paungda Danda]] | | |- | style='text-align:right'| 77 | [[:d:Q29525180|Q29525180]] | 0 | | [[खिजी थोलेदेम्बा]] | | |- | style='text-align:right'| 78 | [[:d:Q29015634|Q29015634]] | 0 | | [[पुन हिल]] | | घोरेपानी नजिकै रहेको पहाडी क्षेत्र |- | style='text-align:right'| 79 | [[:d:Q29015408|Q29015408]] | 0 | | [[Yalung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 80 | [[:d:Q29015389|Q29015389]] | 0 | | [[Tsoboje]] | | |- | style='text-align:right'| 81 | [[:d:Q28183964|Q28183964]] | 0 | | [[चन्द्रागिरी डाँडा|चन्द्रागिरी पहाड]] | | काठमाडौँ उपत्यकामा अवस्थित चन्द्रागिरी पहाड |- | style='text-align:right'| 82 | [[:d:Q26884119|Q26884119]] | 0 | | [[Nepal Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 83 | [[:d:Q25378206|Q25378206]] | 0 | | [[Rathong]] | | |- | style='text-align:right'| 84 | [[:d:Q25378204|Q25378204]] | 0 | | [[Ramthang Lho]] | | |- | style='text-align:right'| 85 | [[:d:Q24938020|Q24938020]] | 0 | | [[सिराइचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 86 | [[:d:Q21561056|Q21561056]] | 0 | | [[Kokthang]] | | |- | style='text-align:right'| 87 | [[:d:Q21000079|Q21000079]] | 0 | | [[Pemthang Karpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 88 | [[:d:Q21000062|Q21000062]] | 0 | | [[Pashuwo]] | | |- | style='text-align:right'| 89 | [[:d:Q20999992|Q20999992]] | 0 | | [[Kā̃de Hiū Chuli̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 90 | [[:d:Q20999970|Q20999970]] | 0 | | [[Honde Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 91 | [[:d:Q20999893|Q20999893]] | 0 | | [[Gurkarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 92 | [[:d:Q20999853|Q20999853]] | 0 | | [[Ghustang]] | | |- | style='text-align:right'| 93 | [[:d:Q20999752|Q20999752]] | 0 | | [[Dogari Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 94 | [[:d:Q20757649|Q20757649]] | 0 | | [[Takargo]] | | |- | style='text-align:right'| 95 | [[:d:Q20757646|Q20757646]] | 0 | | [[Thulagi Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 96 | [[:d:Q20757645|Q20757645]] | 0 | | [[Tengi Ragi Tau]] | | |- | style='text-align:right'| 97 | [[:d:Q20757644|Q20757644]] | 0 | | [[Churen Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 98 | [[:d:Q20757642|Q20757642]] | 0 | | [[Sita Chuchura]] | | |- | style='text-align:right'| 99 | [[:d:Q20757641|Q20757641]] | 0 | | [[Ramthang Chang]] | | |- | style='text-align:right'| 100 | [[:d:Q20757640|Q20757640]] | 0 | | [[Pethang Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 101 | [[:d:Q20757639|Q20757639]] | 0 | | [[Pangbuk Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 102 | [[:d:Q20757638|Q20757638]] | 0 | | [[Chumbu]] | | |- | style='text-align:right'| 103 | [[:d:Q20757637|Q20757637]] | 0 | | [[Panbari]] | | |- | style='text-align:right'| 104 | [[:d:Q20757636|Q20757636]] | 0 | | [[Ohmi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 105 | [[:d:Q20757635|Q20757635]] | 0 | | [[Nilgiri South]] | | |- | style='text-align:right'| 106 | [[:d:Q20757631|Q20757631]] | 0 | | [[Naulekh]] | | |- | style='text-align:right'| 107 | [[:d:Q20757630|Q20757630]] | 0 | | [[Nampa]] | | |- | style='text-align:right'| 108 | [[:d:Q20757629|Q20757629]] | 0 | | [[Malāṅphulāṅ]] | | |- | style='text-align:right'| 109 | [[:d:Q20757628|Q20757628]] | 0 | | [[Lunag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 110 | [[:d:Q20757627|Q20757627]] | 0 | | [[Likhu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 111 | [[:d:Q20757626|Q20757626]] | 0 | | [[Khatang]] | | |- | style='text-align:right'| 112 | [[:d:Q20757625|Q20757625]] | 0 | | [[Khangri Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 113 | [[:d:Q20757624|Q20757624]] | 0 | | [[Karyolung]] | | |- | style='text-align:right'| 114 | [[:d:Q20757623|Q20757623]] | 0 | | [[Kang Nachugo]] | | |- | style='text-align:right'| 115 | [[:d:Q20757622|Q20757622]] | 0 | | [[Janak Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 116 | [[:d:Q20757621|Q20757621]] | 0 | | [[Hungchi]] | | |- | style='text-align:right'| 117 | [[:d:Q20757620|Q20757620]] | 0 | | [[Annapurna IV]] | | |- | style='text-align:right'| 118 | [[:d:Q20757619|Q20757619]] | 0 | | [[Gurja Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 119 | [[:d:Q20757618|Q20757618]] | 0 | | [[Drangnag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 120 | [[:d:Q20757617|Q20757617]] | 0 | | [[Chukyima Go]] | | |- | style='text-align:right'| 121 | [[:d:Q20757616|Q20757616]] | 0 | | [[Chhukung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 122 | [[:d:Q20757615|Q20757615]] | 0 | | [[Cheo Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 123 | [[:d:Q20757614|Q20757614]] | 0 | | [[Bobaye]] | | |- | style='text-align:right'| 124 | [[:d:Q20757611|Q20757611]] | 0 | | [[Jobo Rinjang]] | | |- | style='text-align:right'| 125 | [[:d:Q20754005|Q20754005]] | 0 | | [[Kangchungtse]] | | |- | style='text-align:right'| 126 | [[:d:Q20748056|Q20748056]] | 0 | | [[Shar Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 127 | [[:d:Q20616450|Q20616450]] | 0 | | [[Æртыккаг мæсыг]] | | |- | style='text-align:right'| 128 | [[:d:Q20191208|Q20191208]] | 0 | | [[Ratna Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 129 | [[:d:Q20191203|Q20191203]] | 0 | | [[Ramdung Go]] | | |- | style='text-align:right'| 130 | [[:d:Q20191196|Q20191196]] | 0 | | [[Putrun Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 131 | [[:d:Q20191193|Q20191193]] | 0 | | [[Purkung]] | | |- | style='text-align:right'| 132 | [[:d:Q20191165|Q20191165]] | 0 | | [[Pharilapcha]] | | |- | style='text-align:right'| 133 | [[:d:Q20191139|Q20191139]] | 0 | | [[Parchamo]] | | |- | style='text-align:right'| 134 | [[:d:Q20191069|Q20191069]] | 0 | | [[Moditse]] | | |- | style='text-align:right'| 135 | [[:d:Q20191022|Q20191022]] | 0 | | [[Lugula Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 136 | [[:d:Q20191017|Q20191017]] | 0 | | [[Loenpo Gang]] | | |- | style='text-align:right'| 137 | [[:d:Q20190992|Q20190992]] | 0 | | [[Langpo]] | | |- | style='text-align:right'| 138 | [[:d:Q20190988|Q20190988]] | 0 | | [[Lamjung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 139 | [[:d:Q20190980|Q20190980]] | 0 | | [[Kyajo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 140 | [[:d:Q20190961|Q20190961]] | 0 | | [[Kubi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 141 | [[:d:Q20190945|Q20190945]] | 0 | | [[Kongma Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 142 | [[:d:Q20190930|Q20190930]] | 0 | | [[Khumjungar Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 143 | [[:d:Q20190829|Q20190829]] | 0 | | [[Drohmo]] | | |- | style='text-align:right'| 144 | [[:d:Q20190813|Q20190813]] | 0 | | [[Chhiv Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 145 | [[:d:Q20190811|Q20190811]] | 0 | | [[Chekigo]] | | |- | style='text-align:right'| 146 | [[:d:Q20190801|Q20190801]] | 0 | | [[Boktoh]] | | |- | style='text-align:right'| 147 | [[:d:Q20190791|Q20190791]] | 0 | | [[Annapurna South]] | | |- | style='text-align:right'| 148 | [[:d:Q20164740|Q20164740]] | 0 | | [[Tengkangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 149 | [[:d:Q19946260|Q19946260]] | 0 | | [[Himlung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 150 | [[:d:Q19946258|Q19946258]] | 0 | | [[Gyaji Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 151 | [[:d:Q19840548|Q19840548]] | 0 | | [[Pangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 152 | [[:d:Q19708581|Q19708581]] | 0 | | [[Phole]] | | |- | style='text-align:right'| 153 | [[:d:Q19707019|Q19707019]] | 0 | | [[Mera South]] | | |- | style='text-align:right'| 154 | [[:d:Q19707013|Q19707013]] | 0 | | [[Mera North]] | | |- | style='text-align:right'| 155 | [[:d:Q19707006|Q19707006]] | 0 | | [[Mera Central]] | | |- | style='text-align:right'| 156 | [[:d:Q19682550|Q19682550]] | 0 | | [[मालिका धुरी]] | | |- | style='text-align:right'| 157 | [[:d:Q19605854|Q19605854]] | 0 | | [[Kubi Gangri]] | | |- | style='text-align:right'| 158 | [[:d:Q19459405|Q19459405]] | 0 | | [[Kanjiroba]] | | |- | style='text-align:right'| 159 | [[:d:Q19457611|Q19457611]] | 0 | | [[चाङ्ला हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 160 | [[:d:Q19298140|Q19298140]] | 0 | | [[Pabil]] | | |- | style='text-align:right'| 161 | [[:d:Q19297118|Q19297118]] | 0 | | [[Naya Kanga]] | | |- | style='text-align:right'| 162 | [[:d:Q19288849|Q19288849]] | 0 | | [[Langtang Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 163 | [[:d:Q19288846|Q19288846]] | 0 | | [[Langshisa Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 164 | [[:d:Q19287915|Q19287915]] | 0 | | [[Kimshung]] | | |- | style='text-align:right'| 165 | [[:d:Q19283615|Q19283615]] | 0 | | [[Gangchempo]] | | |- | style='text-align:right'| 166 | [[:d:Q18456156|Q18456156]] | 0 | | [[Tashi Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 167 | [[:d:Q18388748|Q18388748]] | 0 | | [[Pisang Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 168 | [[:d:Q18088708|Q18088708]] | 0 | | [[Mardi Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 169 | [[:d:Q16968920|Q16968920]] | 0 | | [[Kanjiroba Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 170 | [[:d:Q16901410|Q16901410]] | 0 | | [[Tenzing Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 171 | [[:d:Q16466024|Q16466024]] | 0 | | [[अन्नपूर्ण|अन्नपूर्ण हिमाल]] | | विश्वको १०औँ अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 172 | [[:d:Q14227691|Q14227691]] | 0 | | [[नुम्बुर]] | | |- | style='text-align:right'| 173 | [[:d:Q13423903|Q13423903]] | 0 | | [[Talung]] | | |- | style='text-align:right'| 174 | [[:d:Q11887046|Q11887046]] | 0 | | [[Peak 41]] | | |- | style='text-align:right'| 175 | [[:d:Q11876134|Q11876134]] | 0 | | [[Lobuche East]] | | |- | style='text-align:right'| 176 | [[:d:Q11873899|Q11873899]] | 0 | | [[Kyashar]] | | |- | style='text-align:right'| 177 | [[:d:Q11871253|Q11871253]] | 0 | | [[Khabur]] | | |- | style='text-align:right'| 178 | [[:d:Q11752821|Q11752821]] | 0 | | [[लाङटाङ री]] | | |- | style='text-align:right'| 179 | [[:d:Q11237699|Q11237699]] | 0 | | [[Lhotse Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 180 | [[:d:Q9268113|Q9268113]] | 0 | | [[गिम्मीगेला चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 181 | [[:d:Q8523483|Q8523483]] | 0 | | [[Nirekha]] | | |- | style='text-align:right'| 182 | [[:d:Q7403706|Q7403706]] | 0 | | [[Salasungo]] | | |- | style='text-align:right'| 183 | [[:d:Q7402481|Q7402481]] | 0 | | [[साइपाल हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 184 | [[:d:Q7089926|Q7089926]] | 0 | | [[Ombigaichan]] | | |- | style='text-align:right'| 185 | [[:d:Q6991183|Q6991183]] | 0 | | [[Nemjung]] | | |- | style='text-align:right'| 186 | [[:d:Q6620670|Q6620670]] | 0 | | [[Singu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 187 | [[:d:Q6448208|Q6448208]] | 0 | | [[Kusum Kanguru]] | | |- | style='text-align:right'| 188 | [[:d:Q6429186|Q6429186]] | 0 | | [[Kongde Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 189 | [[:d:Q5520839|Q5520839]] | 0 | | [[Ganesh NW]] | | |- | style='text-align:right'| 190 | [[:d:Q5409093|Q5409093]] | 0 | | [[Lobuche West]] | | |- | style='text-align:right'| 191 | [[:d:Q5304983|Q5304983]] | 0 | | [[Dragmarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 192 | [[:d:Q5069463|Q5069463]] | 0 | | [[Chamar]] | | |- | style='text-align:right'| 193 | [[:d:Q4840748|Q4840748]] | 0 | | [[बेडेन पावेल शिखर]] | | |- | style='text-align:right'| 194 | [[:d:Q4779782|Q4779782]] | 0 | | [[अपी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 195 | [[:d:Q4536616|Q4536616]] | 0 | | [[Yakawa Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 196 | [[:d:Q4517942|Q4517942]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 197 | [[:d:Q4312814|Q4312814]] | 0 | | [[नङपाई हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 198 | [[:d:Q4221152|Q4221152]] | 0 | | [[किराँतचुली|किरात चुली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 199 | [[:d:Q4217498|Q4217498]] | 0 | | [[Khatung Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 200 | [[:d:Q4141286|Q4141286]] | 0 | | [[गोक्यो रि]] | | |- | style='text-align:right'| 201 | [[:d:Q4135266|Q4135266]] | 0 | | [[निलगिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 202 | [[:d:Q4134792|Q4134792]] | 0 | | [[Khartaphu]] | | |- | style='text-align:right'| 203 | [[:d:Q3695952|Q3695952]] | 0 | | [[Yala Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 204 | [[:d:Q3695902|Q3695902]] | 0 | | [[Tharpu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 205 | [[:d:Q3695890|Q3695890]] | 0 | | [[Dorje Lhakpa]] | | |- | style='text-align:right'| 206 | [[:d:Q3138689|Q3138689]] | 0 | | [[Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 207 | [[:d:Q3115880|Q3115880]] | 0 | | [[काब्रु]] | | |- | style='text-align:right'| 208 | [[:d:Q2386627|Q2386627]] | 0 | | [[Taboche]] | | |- | style='text-align:right'| 209 | [[:d:Q2143811|Q2143811]] | 0 | | [[Tilicho Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 210 | [[:d:Q1826566|Q1826566]] | 0 | | [[Lingtren]] | | |- | style='text-align:right'| 211 | [[:d:Q1754634|Q1754634]] | 0 | | [[गाडी चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 212 | [[:d:Q1740694|Q1740694]] | 0 | | [[Mount Khumbila]] | | |- | style='text-align:right'| 213 | [[:d:Q1723728|Q1723728]] | 0 | | [[Kangbachen]] | | |- | style='text-align:right'| 214 | [[:d:Q1718389|Q1718389]] | 0 | | [[Kang Guru]] | | |- | style='text-align:right'| 215 | [[:d:Q1551402|Q1551402]] | 0 | | [[लाङटाङ लिरुङ]] | | लाङटाङ हिमालको सर्वोच्च शिखर |- | style='text-align:right'| 216 | [[:d:Q1526943|Q1526943]] | 0 | | [[Peak 38]] | | |- | style='text-align:right'| 217 | [[:d:Q1511454|Q1511454]] | 0 | | [[काला पत्थर]] | | |- | style='text-align:right'| 218 | [[:d:Q1496289|Q1496289]] | 0 | | [[गौरीशङ्कर हिमाल|गौरीशंकर हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 219 | [[:d:Q1441337|Q1441337]] | 0 | | [[मेरा पिक]] | | |- | style='text-align:right'| 220 | [[:d:Q1429708|Q1429708]] | 0 | | [[Num Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 221 | [[:d:Q1410514|Q1410514]] | 0 | | [[थम्सेर्कु]] | | |- | style='text-align:right'| 222 | [[:d:Q1377280|Q1377280]] | 0 | | [[Putha Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 223 | [[:d:Q1291226|Q1291226]] | 0 | | [[Lobuche]] | | |- | style='text-align:right'| 224 | [[:d:Q1237414|Q1237414]] | 0 | | [[कुम्भकर्ण हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 225 | [[:d:Q1207614|Q1207614]] | 0 | | [[Dhaulagiri II]] | | |- | style='text-align:right'| 226 | [[:d:Q1145646|Q1145646]] | 0 | | [[हिमालचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 227 | [[:d:Q1139538|Q1139538]] | 0 | | [[नुबचे|नुप्त्से]] | | |- | style='text-align:right'| 228 | [[:d:Q1137644|Q1137644]] | 0 | | [[पुमोरी]] | | |- | style='text-align:right'| 229 | [[:d:Q1133863|Q1133863]] | 0 | | [[गङ्गापूर्ण]] | | |- | style='text-align:right'| 230 | [[:d:Q1060898|Q1060898]] | 0 | | [[चामलाङ हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 231 | [[:d:Q1051394|Q1051394]] | 0 | | [[माछापुच्छ्रे हिमाल]] | | माछाको पुच्छर जस्तो देखिने एक हिमाल |- | style='text-align:right'| 232 | [[:d:Q968606|Q968606]] | 0 | | [[Pokalde]] | | |- | style='text-align:right'| 233 | [[:d:Q619781|Q619781]] | 0 | | [[इम्जा छे]] | | |- | style='text-align:right'| 234 | [[:d:Q582128|Q582128]] | 0 | | [[ग्याचुङ काङ]] | | |- | style='text-align:right'| 235 | [[:d:Q564576|Q564576]] | 0 | | [[Annapurna III]] | | |- | style='text-align:right'| 236 | [[:d:Q527197|Q527197]] | 0 | | [[Kangtega]] | | |- | style='text-align:right'| 237 | [[:d:Q451697|Q451697]] | 0 | | [[आमा दब्लम हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 238 | [[:d:Q449534|Q449534]] | 0 | | [[Annapurna II]] | | |- | style='text-align:right'| 239 | [[:d:Q448932|Q448932]] | 0 | | [[Cho Polu]] | | |- | style='text-align:right'| 240 | [[:d:Q389456|Q389456]] | 0 | | [[Cholatse]] | | |- | style='text-align:right'| 241 | [[:d:Q379143|Q379143]] | 0 | | [[Baruntse]] | | |- | style='text-align:right'| 242 | [[:d:Q170089|Q170089]] | 0 | | [[चोयु हिमाल]] | | नेपाल र चीनको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको छैठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 243 | [[:d:Q170070|Q170070]] | 0 | | [[मनास्लु हिमाल]] | | आठ-हजारी र नेपालमा अवस्थित पृथ्वीको आठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 244 | [[:d:Q169986|Q169986]] | 0 | | [[मकालु हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 245 | [[:d:Q168702|Q168702]] | 0 | | [[ल्होत्से हिमाल|लहोत्से]] | | नेपाल र तिब्बतको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको चौथो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 246 | [[:d:Q165440|Q165440]] | 0 | | [[धौलागिरि हिमाल|धौलागिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 247 | [[:d:Q82019|Q82019]] | 0 | | [[कञ्चनजङ्घा हिमाल]] | | नेपाल र भारतमा अवस्थित पृथ्वीको तेस्रो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 248 | [[:d:Q513|Q513]] | 0 | | [[सगरमाथा]] | | विश्वको सबैभन्दा उच्च हिमाल |} |sparql=SELECT ?item ?qid (GROUP_CONCAT(CONCAT("[",str(?sitelink)," ", ?lang,"]"); separator=", ") as ?wp) (COUNT(distinct ?sitelink) as ?count) WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q8502 . ?item wdt:P17 wd:Q837 . BIND(xsd:integer(STRAFTER(str(?item), "Q")) AS ?qid) . } GROUP BY ?item ?qid ORDER BY DESC(?qid) LIMIT 5000 |columns=number:#,item:Wikidata<br>item,?count:lang,?wp:WP,label:mountain,P1476:original title,description |links=red }} {| class='wikitable sortable' ! # ! Wikidata<br>item ! lang ! WP ! mountain ! original title ! description |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q135930803|Q135930803]] | 0 | | [[Changdi]] | | |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q135286570|Q135286570]] | 0 | | [[Amotsang]] | | |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q134994145|Q134994145]] | 0 | | [[Varaha Shikhar]] | | |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q134513933|Q134513933]] | 0 | | [[Chulu East]] | | |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q134454728|Q134454728]] | 0 | | [[Pikey Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q134044709|Q134044709]] | 0 | | [[Arakam Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q131299040|Q131299040]] | 0 | | [[Bhalu Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q131288401|Q131288401]] | 0 | | [[Phungi]] | | |- | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q130373062|Q130373062]] | 0 | | [[Nupla]] | | |- | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q130266608|Q130266608]] | 0 | | [[Cholo]] | | |- | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q113714118|Q113714118]] | 0 | | [[छेर्गो री]] | | लाङटाङ क्षेत्रको चुचुरो |- | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q111181569|Q111181569]] | 0 | | [[Purbung]] | | |- | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q111010303|Q111010303]] | 0 | | [[Ponggen Dopku]] | | |- | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q110216295|Q110216295]] | 0 | | [[Pāṅkāyāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q110215902|Q110215902]] | 0 | | [[Syānāṭh]] | | |- | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q110214946|Q110214946]] | 0 | | [[Chhimi̇̄maru Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q110214098|Q110214098]] | 0 | | [[Mugu Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q110213191|Q110213191]] | 0 | | [[Dābsāl Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q110213110|Q110213110]] | 0 | | [[Muga Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q110212876|Q110212876]] | 0 | | [[Ītiṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q110212798|Q110212798]] | 0 | | [[Nisiṅyāṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q110212591|Q110212591]] | 0 | | [[Jhoṅpālā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q110212401|Q110212401]] | 0 | | [[Chhāliṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q110212346|Q110212346]] | 0 | | [[Nāgpi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q110212292|Q110212292]] | 0 | | [[Kuldum Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q110210673|Q110210673]] | 0 | | [[Rolājen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q110210663|Q110210663]] | 0 | | [[Yulkoṅmā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q110210158|Q110210158]] | 0 | | [[Maksyā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q110209814|Q110209814]] | 0 | | [[Sertojen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q106556789|Q106556789]] | 0 | | [[Chergori]] | | Mountain in Nepal |- | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q105724355|Q105724355]] | 0 | | [[Amphu Middle]] | | |- | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q65395645|Q65395645]] | 0 | | [[चङ्खेली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q65040223|Q65040223]] | 0 | | [[Nupla Khang]] | | |- | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q56305304|Q56305304]] | 0 | | [[Phurbi Chhyachu]] | | |- | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q56305107|Q56305107]] | 0 | | [[Gangchenpo]] | | |- | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q56293740|Q56293740]] | 0 | | [[Nangpai Gosum II]] | | |- | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q34865940|Q34865940]] | 0 | | [[Chang Samarphu]] | | |- | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q31654397|Q31654397]] | 0 | | [[Ṭapalḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q31654287|Q31654287]] | 0 | | [[Urkiṅ Kāṅgāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q31654163|Q31654163]] | 0 | | [[Panchpokhari̇̄ Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q31654146|Q31654146]] | 0 | | [[Liṅsin Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q31654130|Q31654130]] | 0 | | [[Dorje Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q31654114|Q31654114]] | 0 | | [[Kāṅālā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q31653927|Q31653927]] | 0 | | [[Rināmo Hill]] | | |- | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q31653912|Q31653912]] | 0 | | [[Lāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q31653883|Q31653883]] | 0 | | [[Kālo Pokhari̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q31653757|Q31653757]] | 0 | | [[Lumbo Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q31653558|Q31653558]] | 0 | | [[Liṅsiṅ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q31653417|Q31653417]] | 0 | | [[Yubrā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q31653402|Q31653402]] | 0 | | [[Pāri̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q31653353|Q31653353]] | 0 | | [[Bedāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q31653337|Q31653337]] | 0 | | [[Kālsi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q31653321|Q31653321]] | 0 | | [[Machhuwā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q31653304|Q31653304]] | 0 | | [[Gyajin Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q31653178|Q31653178]] | 0 | | [[Shivapuri Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q31653115|Q31653115]] | 0 | | [[Langtang II]] | | |- | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q31653100|Q31653100]] | 0 | | [[S Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q31653084|Q31653084]] | 0 | | [[Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q31653067|Q31653067]] | 0 | | [[N Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q31653050|Q31653050]] | 0 | | [[N Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q31652936|Q31652936]] | 0 | | [[Tirkhe Dhunga]] | | |- | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q31652921|Q31652921]] | 0 | | [[Samagoan]] | | |- | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q31652874|Q31652874]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q31652858|Q31652858]] | 0 | | [[Yak Gawa]] | | |- | style='text-align:right'| 65 | [[:d:Q31652842|Q31652842]] | 0 | | [[Thorungste]] | | |- | style='text-align:right'| 66 | [[:d:Q31652826|Q31652826]] | 0 | | [[Dhampus Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 67 | [[:d:Q31652811|Q31652811]] | 0 | | [[Tukuche Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 68 | [[:d:Q31652765|Q31652765]] | 0 | | [[Nilgiri]] | | |- | style='text-align:right'| 69 | [[:d:Q31652613|Q31652613]] | 0 | | [[Annapurna Fang]] | | |- | style='text-align:right'| 70 | [[:d:Q31652396|Q31652396]] | 0 | | [[Hiūnchuli Pātan]] | | |- | style='text-align:right'| 71 | [[:d:Q31652242|Q31652242]] | 0 | | [[Lobujya West]] | | |- | style='text-align:right'| 72 | [[:d:Q31652227|Q31652227]] | 0 | | [[Loengpogang]] | | |- | style='text-align:right'| 73 | [[:d:Q31652197|Q31652197]] | 0 | | [[Mukut Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 74 | [[:d:Q31652166|Q31652166]] | 0 | | [[Bhrānge]] | | |- | style='text-align:right'| 75 | [[:d:Q31652150|Q31652150]] | 0 | | [[Pulchoki Mountain]] | | |- | style='text-align:right'| 76 | [[:d:Q30622642|Q30622642]] | 0 | | [[Paungda Danda]] | | |- | style='text-align:right'| 77 | [[:d:Q29525180|Q29525180]] | 0 | | [[खिजी थोलेदेम्बा]] | | |- | style='text-align:right'| 78 | [[:d:Q29015634|Q29015634]] | 0 | | [[पुन हिल]] | | घोरेपानी नजिकै रहेको पहाडी क्षेत्र |- | style='text-align:right'| 79 | [[:d:Q29015408|Q29015408]] | 0 | | [[Yalung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 80 | [[:d:Q29015389|Q29015389]] | 0 | | [[Tsoboje]] | | |- | style='text-align:right'| 81 | [[:d:Q28183964|Q28183964]] | 0 | | [[चन्द्रागिरी डाँडा|चन्द्रागिरी पहाड]] | | काठमाडौँ उपत्यकामा अवस्थित चन्द्रागिरी पहाड |- | style='text-align:right'| 82 | [[:d:Q26884119|Q26884119]] | 0 | | [[Nepal Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 83 | [[:d:Q25378206|Q25378206]] | 0 | | [[Rathong]] | | |- | style='text-align:right'| 84 | [[:d:Q25378204|Q25378204]] | 0 | | [[Ramthang Lho]] | | |- | style='text-align:right'| 85 | [[:d:Q24938020|Q24938020]] | 0 | | [[सिराइचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 86 | [[:d:Q21561056|Q21561056]] | 0 | | [[Kokthang]] | | |- | style='text-align:right'| 87 | [[:d:Q21000079|Q21000079]] | 0 | | [[Pemthang Karpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 88 | [[:d:Q21000062|Q21000062]] | 0 | | [[Pashuwo]] | | |- | style='text-align:right'| 89 | [[:d:Q20999992|Q20999992]] | 0 | | [[Kā̃de Hiū Chuli̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 90 | [[:d:Q20999970|Q20999970]] | 0 | | [[Honde Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 91 | [[:d:Q20999893|Q20999893]] | 0 | | [[Gurkarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 92 | [[:d:Q20999853|Q20999853]] | 0 | | [[Ghustang]] | | |- | style='text-align:right'| 93 | [[:d:Q20999752|Q20999752]] | 0 | | [[Dogari Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 94 | [[:d:Q20757649|Q20757649]] | 0 | | [[Takargo]] | | |- | style='text-align:right'| 95 | [[:d:Q20757646|Q20757646]] | 0 | | [[Thulagi Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 96 | [[:d:Q20757645|Q20757645]] | 0 | | [[Tengi Ragi Tau]] | | |- | style='text-align:right'| 97 | [[:d:Q20757644|Q20757644]] | 0 | | [[Churen Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 98 | [[:d:Q20757642|Q20757642]] | 0 | | [[Sita Chuchura]] | | |- | style='text-align:right'| 99 | [[:d:Q20757641|Q20757641]] | 0 | | [[Ramthang Chang]] | | |- | style='text-align:right'| 100 | [[:d:Q20757640|Q20757640]] | 0 | | [[Pethang Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 101 | [[:d:Q20757639|Q20757639]] | 0 | | [[Pangbuk Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 102 | [[:d:Q20757638|Q20757638]] | 0 | | [[Chumbu]] | | |- | style='text-align:right'| 103 | [[:d:Q20757637|Q20757637]] | 0 | | [[Panbari]] | | |- | style='text-align:right'| 104 | [[:d:Q20757636|Q20757636]] | 0 | | [[Ohmi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 105 | [[:d:Q20757635|Q20757635]] | 0 | | [[Nilgiri South]] | | |- | style='text-align:right'| 106 | [[:d:Q20757631|Q20757631]] | 0 | | [[Naulekh]] | | |- | style='text-align:right'| 107 | [[:d:Q20757630|Q20757630]] | 0 | | [[Nampa]] | | |- | style='text-align:right'| 108 | [[:d:Q20757629|Q20757629]] | 0 | | [[Malāṅphulāṅ]] | | |- | style='text-align:right'| 109 | [[:d:Q20757628|Q20757628]] | 0 | | [[Lunag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 110 | [[:d:Q20757627|Q20757627]] | 0 | | [[Likhu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 111 | [[:d:Q20757626|Q20757626]] | 0 | | [[Khatang]] | | |- | style='text-align:right'| 112 | [[:d:Q20757625|Q20757625]] | 0 | | [[Khangri Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 113 | [[:d:Q20757624|Q20757624]] | 0 | | [[Karyolung]] | | |- | style='text-align:right'| 114 | [[:d:Q20757623|Q20757623]] | 0 | | [[Kang Nachugo]] | | |- | style='text-align:right'| 115 | [[:d:Q20757622|Q20757622]] | 0 | | [[Janak Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 116 | [[:d:Q20757621|Q20757621]] | 0 | | [[Hungchi]] | | |- | style='text-align:right'| 117 | [[:d:Q20757620|Q20757620]] | 0 | | [[Annapurna IV]] | | |- | style='text-align:right'| 118 | [[:d:Q20757619|Q20757619]] | 0 | | [[Gurja Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 119 | [[:d:Q20757618|Q20757618]] | 0 | | [[Drangnag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 120 | [[:d:Q20757617|Q20757617]] | 0 | | [[Chukyima Go]] | | |- | style='text-align:right'| 121 | [[:d:Q20757616|Q20757616]] | 0 | | [[Chhukung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 122 | [[:d:Q20757615|Q20757615]] | 0 | | [[Cheo Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 123 | [[:d:Q20757614|Q20757614]] | 0 | | [[Bobaye]] | | |- | style='text-align:right'| 124 | [[:d:Q20757611|Q20757611]] | 0 | | [[Jobo Rinjang]] | | |- | style='text-align:right'| 125 | [[:d:Q20754005|Q20754005]] | 0 | | [[Kangchungtse]] | | |- | style='text-align:right'| 126 | [[:d:Q20748056|Q20748056]] | 0 | | [[Shar Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 127 | [[:d:Q20616450|Q20616450]] | 0 | | [[Æртыккаг мæсыг]] | | |- | style='text-align:right'| 128 | [[:d:Q20191208|Q20191208]] | 0 | | [[Ratna Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 129 | [[:d:Q20191203|Q20191203]] | 0 | | [[Ramdung Go]] | | |- | style='text-align:right'| 130 | [[:d:Q20191196|Q20191196]] | 0 | | [[Putrun Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 131 | [[:d:Q20191193|Q20191193]] | 0 | | [[Purkung]] | | |- | style='text-align:right'| 132 | [[:d:Q20191165|Q20191165]] | 0 | | [[Pharilapcha]] | | |- | style='text-align:right'| 133 | [[:d:Q20191139|Q20191139]] | 0 | | [[Parchamo]] | | |- | style='text-align:right'| 134 | [[:d:Q20191069|Q20191069]] | 0 | | [[Moditse]] | | |- | style='text-align:right'| 135 | [[:d:Q20191022|Q20191022]] | 0 | | [[Lugula Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 136 | [[:d:Q20191017|Q20191017]] | 0 | | [[Loenpo Gang]] | | |- | style='text-align:right'| 137 | [[:d:Q20190992|Q20190992]] | 0 | | [[Langpo]] | | |- | style='text-align:right'| 138 | [[:d:Q20190988|Q20190988]] | 0 | | [[Lamjung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 139 | [[:d:Q20190980|Q20190980]] | 0 | | [[Kyajo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 140 | [[:d:Q20190961|Q20190961]] | 0 | | [[Kubi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 141 | [[:d:Q20190945|Q20190945]] | 0 | | [[Kongma Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 142 | [[:d:Q20190930|Q20190930]] | 0 | | [[Khumjungar Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 143 | [[:d:Q20190829|Q20190829]] | 0 | | [[Drohmo]] | | |- | style='text-align:right'| 144 | [[:d:Q20190813|Q20190813]] | 0 | | [[Chhiv Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 145 | [[:d:Q20190811|Q20190811]] | 0 | | [[Chekigo]] | | |- | style='text-align:right'| 146 | [[:d:Q20190801|Q20190801]] | 0 | | [[Boktoh]] | | |- | style='text-align:right'| 147 | [[:d:Q20190791|Q20190791]] | 0 | | [[Annapurna South]] | | |- | style='text-align:right'| 148 | [[:d:Q20164740|Q20164740]] | 0 | | [[Tengkangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 149 | [[:d:Q19946260|Q19946260]] | 0 | | [[Himlung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 150 | [[:d:Q19946258|Q19946258]] | 0 | | [[Gyaji Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 151 | [[:d:Q19840548|Q19840548]] | 0 | | [[Pangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 152 | [[:d:Q19708581|Q19708581]] | 0 | | [[Phole]] | | |- | style='text-align:right'| 153 | [[:d:Q19707019|Q19707019]] | 0 | | [[Mera South]] | | |- | style='text-align:right'| 154 | [[:d:Q19707013|Q19707013]] | 0 | | [[Mera North]] | | |- | style='text-align:right'| 155 | [[:d:Q19707006|Q19707006]] | 0 | | [[Mera Central]] | | |- | style='text-align:right'| 156 | [[:d:Q19682550|Q19682550]] | 0 | | [[मालिका धुरी]] | | |- | style='text-align:right'| 157 | [[:d:Q19605854|Q19605854]] | 0 | | [[Kubi Gangri]] | | |- | style='text-align:right'| 158 | [[:d:Q19459405|Q19459405]] | 0 | | [[Kanjiroba]] | | |- | style='text-align:right'| 159 | [[:d:Q19457611|Q19457611]] | 0 | | [[चाङ्ला हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 160 | [[:d:Q19298140|Q19298140]] | 0 | | [[Pabil]] | | |- | style='text-align:right'| 161 | [[:d:Q19297118|Q19297118]] | 0 | | [[Naya Kanga]] | | |- | style='text-align:right'| 162 | [[:d:Q19288849|Q19288849]] | 0 | | [[Langtang Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 163 | [[:d:Q19288846|Q19288846]] | 0 | | [[Langshisa Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 164 | [[:d:Q19287915|Q19287915]] | 0 | | [[Kimshung]] | | |- | style='text-align:right'| 165 | [[:d:Q19283615|Q19283615]] | 0 | | [[Gangchempo]] | | |- | style='text-align:right'| 166 | [[:d:Q18456156|Q18456156]] | 0 | | [[Tashi Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 167 | [[:d:Q18388748|Q18388748]] | 0 | | [[Pisang Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 168 | [[:d:Q18088708|Q18088708]] | 0 | | [[Mardi Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 169 | [[:d:Q16968920|Q16968920]] | 0 | | [[Kanjiroba Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 170 | [[:d:Q16901410|Q16901410]] | 0 | | [[Tenzing Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 171 | [[:d:Q16466024|Q16466024]] | 0 | | [[अन्नपूर्ण|अन्नपूर्ण हिमाल]] | | विश्वको १०औँ अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 172 | [[:d:Q14227691|Q14227691]] | 0 | | [[नुम्बुर]] | | |- | style='text-align:right'| 173 | [[:d:Q13423903|Q13423903]] | 0 | | [[Talung]] | | |- | style='text-align:right'| 174 | [[:d:Q11887046|Q11887046]] | 0 | | [[Peak 41]] | | |- | style='text-align:right'| 175 | [[:d:Q11876134|Q11876134]] | 0 | | [[Lobuche East]] | | |- | style='text-align:right'| 176 | [[:d:Q11873899|Q11873899]] | 0 | | [[Kyashar]] | | |- | style='text-align:right'| 177 | [[:d:Q11871253|Q11871253]] | 0 | | [[Khabur]] | | |- | style='text-align:right'| 178 | [[:d:Q11752821|Q11752821]] | 0 | | [[लाङटाङ री]] | | |- | style='text-align:right'| 179 | [[:d:Q11237699|Q11237699]] | 0 | | [[Lhotse Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 180 | [[:d:Q9268113|Q9268113]] | 0 | | [[गिम्मीगेला चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 181 | [[:d:Q8523483|Q8523483]] | 0 | | [[Nirekha]] | | |- | style='text-align:right'| 182 | [[:d:Q7403706|Q7403706]] | 0 | | [[Salasungo]] | | |- | style='text-align:right'| 183 | [[:d:Q7402481|Q7402481]] | 0 | | [[साइपाल हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 184 | [[:d:Q7089926|Q7089926]] | 0 | | [[Ombigaichan]] | | |- | style='text-align:right'| 185 | [[:d:Q6991183|Q6991183]] | 0 | | [[Nemjung]] | | |- | style='text-align:right'| 186 | [[:d:Q6620670|Q6620670]] | 0 | | [[Singu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 187 | [[:d:Q6448208|Q6448208]] | 0 | | [[Kusum Kanguru]] | | |- | style='text-align:right'| 188 | [[:d:Q6429186|Q6429186]] | 0 | | [[Kongde Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 189 | [[:d:Q5520839|Q5520839]] | 0 | | [[Ganesh NW]] | | |- | style='text-align:right'| 190 | [[:d:Q5409093|Q5409093]] | 0 | | [[Lobuche West]] | | |- | style='text-align:right'| 191 | [[:d:Q5304983|Q5304983]] | 0 | | [[Dragmarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 192 | [[:d:Q5069463|Q5069463]] | 0 | | [[Chamar]] | | |- | style='text-align:right'| 193 | [[:d:Q4840748|Q4840748]] | 0 | | [[बेडेन पावेल शिखर]] | | |- | style='text-align:right'| 194 | [[:d:Q4779782|Q4779782]] | 0 | | [[अपी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 195 | [[:d:Q4536616|Q4536616]] | 0 | | [[Yakawa Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 196 | [[:d:Q4517942|Q4517942]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 197 | [[:d:Q4312814|Q4312814]] | 0 | | [[नङपाई हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 198 | [[:d:Q4221152|Q4221152]] | 0 | | [[किराँतचुली|किरात चुली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 199 | [[:d:Q4217498|Q4217498]] | 0 | | [[Khatung Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 200 | [[:d:Q4141286|Q4141286]] | 0 | | [[Gokyo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 201 | [[:d:Q4135266|Q4135266]] | 0 | | [[निलगिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 202 | [[:d:Q4134792|Q4134792]] | 0 | | [[Khartaphu]] | | |- | style='text-align:right'| 203 | [[:d:Q3695952|Q3695952]] | 0 | | [[Yala Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 204 | [[:d:Q3695902|Q3695902]] | 0 | | [[Tharpu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 205 | [[:d:Q3695890|Q3695890]] | 0 | | [[Dorje Lhakpa]] | | |- | style='text-align:right'| 206 | [[:d:Q3138689|Q3138689]] | 0 | | [[Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 207 | [[:d:Q3115880|Q3115880]] | 0 | | [[काब्रु]] | | |- | style='text-align:right'| 208 | [[:d:Q2386627|Q2386627]] | 0 | | [[Taboche]] | | |- | style='text-align:right'| 209 | [[:d:Q2143811|Q2143811]] | 0 | | [[Tilicho Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 210 | [[:d:Q1826566|Q1826566]] | 0 | | [[Lingtren]] | | |- | style='text-align:right'| 211 | [[:d:Q1754634|Q1754634]] | 0 | | [[गाडी चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 212 | [[:d:Q1740694|Q1740694]] | 0 | | [[Mount Khumbila]] | | |- | style='text-align:right'| 213 | [[:d:Q1723728|Q1723728]] | 0 | | [[Kangbachen]] | | |- | style='text-align:right'| 214 | [[:d:Q1718389|Q1718389]] | 0 | | [[Kang Guru]] | | |- | style='text-align:right'| 215 | [[:d:Q1551402|Q1551402]] | 0 | | [[लाङटाङ लिरुङ]] | | लाङटाङ हिमालको सर्वोच्च शिखर |- | style='text-align:right'| 216 | [[:d:Q1526943|Q1526943]] | 0 | | [[Peak 38]] | | |- | style='text-align:right'| 217 | [[:d:Q1511454|Q1511454]] | 0 | | [[काला पत्थर]] | | |- | style='text-align:right'| 218 | [[:d:Q1496289|Q1496289]] | 0 | | [[गौरीशङ्कर हिमाल|गौरीशंकर हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 219 | [[:d:Q1441337|Q1441337]] | 0 | | [[Mera Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 220 | [[:d:Q1429708|Q1429708]] | 0 | | [[Num Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 221 | [[:d:Q1410514|Q1410514]] | 0 | | [[थम्सेर्कु]] | | |- | style='text-align:right'| 222 | [[:d:Q1377280|Q1377280]] | 0 | | [[Putha Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 223 | [[:d:Q1291226|Q1291226]] | 0 | | [[Lobuche]] | | |- | style='text-align:right'| 224 | [[:d:Q1237414|Q1237414]] | 0 | | [[कुम्भकर्ण हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 225 | [[:d:Q1207614|Q1207614]] | 0 | | [[Dhaulagiri II]] | | |- | style='text-align:right'| 226 | [[:d:Q1145646|Q1145646]] | 0 | | [[हिमालचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 227 | [[:d:Q1139538|Q1139538]] | 0 | | [[नुबचे|नुप्त्से]] | | |- | style='text-align:right'| 228 | [[:d:Q1137644|Q1137644]] | 0 | | [[पुमोरी]] | | |- | style='text-align:right'| 229 | [[:d:Q1133863|Q1133863]] | 0 | | [[गङ्गापूर्ण]] | | |- | style='text-align:right'| 230 | [[:d:Q1060898|Q1060898]] | 0 | | [[चामलाङ हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 231 | [[:d:Q1051394|Q1051394]] | 0 | | [[माछापुच्छ्रे हिमाल]] | | माछाको पुच्छर जस्तो देखिने एक हिमाल |- | style='text-align:right'| 232 | [[:d:Q968606|Q968606]] | 0 | | [[Pokalde]] | | |- | style='text-align:right'| 233 | [[:d:Q619781|Q619781]] | 0 | | [[इम्जा छे]] | | |- | style='text-align:right'| 234 | [[:d:Q582128|Q582128]] | 0 | | [[ग्याचुङ काङ]] | | |- | style='text-align:right'| 235 | [[:d:Q564576|Q564576]] | 0 | | [[Annapurna III]] | | |- | style='text-align:right'| 236 | [[:d:Q527197|Q527197]] | 0 | | [[Kangtega]] | | |- | style='text-align:right'| 237 | [[:d:Q451697|Q451697]] | 0 | | [[आमा दब्लम हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 238 | [[:d:Q449534|Q449534]] | 0 | | [[Annapurna II]] | | |- | style='text-align:right'| 239 | [[:d:Q448932|Q448932]] | 0 | | [[Cho Polu]] | | |- | style='text-align:right'| 240 | [[:d:Q389456|Q389456]] | 0 | | [[Cholatse]] | | |- | style='text-align:right'| 241 | [[:d:Q379143|Q379143]] | 0 | | [[Baruntse]] | | |- | style='text-align:right'| 242 | [[:d:Q170089|Q170089]] | 0 | | [[चोयु हिमाल]] | | नेपाल र चीनको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको छैठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 243 | [[:d:Q170070|Q170070]] | 0 | | [[मनास्लु हिमाल]] | | आठ-हजारी र नेपालमा अवस्थित पृथ्वीको आठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 244 | [[:d:Q169986|Q169986]] | 0 | | [[मकालु हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 245 | [[:d:Q168702|Q168702]] | 0 | | [[ल्होत्से हिमाल|लहोत्से]] | | नेपाल र तिब्बतको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको चौथो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 246 | [[:d:Q165440|Q165440]] | 0 | | [[धौलागिरि हिमाल|धौलागिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 247 | [[:d:Q82019|Q82019]] | 0 | | [[कञ्चनजङ्घा हिमाल]] | | नेपाल र भारतमा अवस्थित पृथ्वीको तेस्रो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 248 | [[:d:Q513|Q513]] | 0 | | [[सगरमाथा]] | | विश्वको सबैभन्दा उच्च हिमाल |} |sparql=SELECT ?item ?qid (GROUP_CONCAT(CONCAT("[",str(?sitelink)," ", ?lang,"]"); separator=", ") as ?wp) (COUNT(distinct ?sitelink) as ?count) WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q8502 . ?item wdt:P17 wd:Q837 . BIND(xsd:integer(STRAFTER(str(?item), "Q")) AS ?qid) . } GROUP BY ?item ?qid ORDER BY DESC(?qid) LIMIT 5000 |columns=number:#,item:Wikidata<br>item,?count:lang,?wp:WP,label:mountain,P1476:original title,description |links=red }} {| class='wikitable sortable' ! # ! Wikidata<br>item ! lang ! WP ! mountain ! original title ! description |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q135930803|Q135930803]] | 0 | | [[Changdi]] | | |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q135286570|Q135286570]] | 0 | | [[Amotsang]] | | |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q134994145|Q134994145]] | 0 | | [[Varaha Shikhar]] | | |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q134513933|Q134513933]] | 0 | | [[Chulu East]] | | |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q134454728|Q134454728]] | 0 | | [[Pikey Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q134044709|Q134044709]] | 0 | | [[Arakam Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q131299040|Q131299040]] | 0 | | [[Bhalu Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q131288401|Q131288401]] | 0 | | [[Phungi]] | | |- | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q130373062|Q130373062]] | 0 | | [[Nupla]] | | |- | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q130266608|Q130266608]] | 0 | | [[Cholo]] | | |- | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q113714118|Q113714118]] | 0 | | [[छेर्गो री]] | | लाङटाङ क्षेत्रको चुचुरो |- | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q111181569|Q111181569]] | 0 | | [[Purbung]] | | |- | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q111010303|Q111010303]] | 0 | | [[Ponggen Dopku]] | | |- | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q110216295|Q110216295]] | 0 | | [[Pāṅkāyāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q110215902|Q110215902]] | 0 | | [[Syānāṭh]] | | |- | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q110214946|Q110214946]] | 0 | | [[Chhimi̇̄maru Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q110214098|Q110214098]] | 0 | | [[Mugu Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q110213191|Q110213191]] | 0 | | [[Dābsāl Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q110213110|Q110213110]] | 0 | | [[Muga Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q110212876|Q110212876]] | 0 | | [[Ītiṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q110212798|Q110212798]] | 0 | | [[Nisiṅyāṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q110212591|Q110212591]] | 0 | | [[Jhoṅpālā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q110212401|Q110212401]] | 0 | | [[Chhāliṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q110212346|Q110212346]] | 0 | | [[Nāgpi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q110212292|Q110212292]] | 0 | | [[Kuldum Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q110210673|Q110210673]] | 0 | | [[Rolājen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q110210663|Q110210663]] | 0 | | [[Yulkoṅmā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q110210158|Q110210158]] | 0 | | [[Maksyā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q110209814|Q110209814]] | 0 | | [[Sertojen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q106556789|Q106556789]] | 0 | | [[Chergori]] | | Mountain in Nepal |- | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q105724355|Q105724355]] | 0 | | [[Amphu Middle]] | | |- | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q65395645|Q65395645]] | 0 | | [[चङ्खेली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q65040223|Q65040223]] | 0 | | [[Nupla Khang]] | | |- | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q56305304|Q56305304]] | 0 | | [[Phurbi Chhyachu]] | | |- | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q56305107|Q56305107]] | 0 | | [[Gangchenpo]] | | |- | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q56293740|Q56293740]] | 0 | | [[Nangpai Gosum II]] | | |- | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q34865940|Q34865940]] | 0 | | [[Chang Samarphu]] | | |- | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q31654397|Q31654397]] | 0 | | [[Ṭapalḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q31654287|Q31654287]] | 0 | | [[Urkiṅ Kāṅgāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q31654163|Q31654163]] | 0 | | [[Panchpokhari̇̄ Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q31654146|Q31654146]] | 0 | | [[Liṅsin Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q31654130|Q31654130]] | 0 | | [[Dorje Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q31654114|Q31654114]] | 0 | | [[Kāṅālā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q31653927|Q31653927]] | 0 | | [[Rināmo Hill]] | | |- | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q31653912|Q31653912]] | 0 | | [[Lāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q31653883|Q31653883]] | 0 | | [[Kālo Pokhari̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q31653757|Q31653757]] | 0 | | [[Lumbo Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q31653558|Q31653558]] | 0 | | [[Liṅsiṅ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q31653417|Q31653417]] | 0 | | [[Yubrā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q31653402|Q31653402]] | 0 | | [[Pāri̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q31653353|Q31653353]] | 0 | | [[Bedāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q31653337|Q31653337]] | 0 | | [[Kālsi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q31653321|Q31653321]] | 0 | | [[Machhuwā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q31653304|Q31653304]] | 0 | | [[Gyajin Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q31653178|Q31653178]] | 0 | | [[Shivapuri Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q31653115|Q31653115]] | 0 | | [[Langtang II]] | | |- | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q31653100|Q31653100]] | 0 | | [[S Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q31653084|Q31653084]] | 0 | | [[Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q31653067|Q31653067]] | 0 | | [[N Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q31653050|Q31653050]] | 0 | | [[N Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q31652936|Q31652936]] | 0 | | [[Tirkhe Dhunga]] | | |- | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q31652921|Q31652921]] | 0 | | [[Samagoan]] | | |- | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q31652874|Q31652874]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q31652858|Q31652858]] | 0 | | [[Yak Gawa]] | | |- | style='text-align:right'| 65 | [[:d:Q31652842|Q31652842]] | 0 | | [[Thorungste]] | | |- | style='text-align:right'| 66 | [[:d:Q31652826|Q31652826]] | 0 | | [[Dhampus Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 67 | [[:d:Q31652811|Q31652811]] | 0 | | [[Tukuche Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 68 | [[:d:Q31652765|Q31652765]] | 0 | | [[Nilgiri]] | | |- | style='text-align:right'| 69 | [[:d:Q31652613|Q31652613]] | 0 | | [[Annapurna Fang]] | | |- | style='text-align:right'| 70 | [[:d:Q31652396|Q31652396]] | 0 | | [[Hiūnchuli Pātan]] | | |- | style='text-align:right'| 71 | [[:d:Q31652242|Q31652242]] | 0 | | [[Lobujya West]] | | |- | style='text-align:right'| 72 | [[:d:Q31652227|Q31652227]] | 0 | | [[Loengpogang]] | | |- | style='text-align:right'| 73 | [[:d:Q31652197|Q31652197]] | 0 | | [[Mukut Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 74 | [[:d:Q31652166|Q31652166]] | 0 | | [[Bhrānge]] | | |- | style='text-align:right'| 75 | [[:d:Q31652150|Q31652150]] | 0 | | [[Pulchoki Mountain]] | | |- | style='text-align:right'| 76 | [[:d:Q30622642|Q30622642]] | 0 | | [[Paungda Danda]] | | |- | style='text-align:right'| 77 | [[:d:Q29525180|Q29525180]] | 0 | | [[खिजी थोलेदेम्बा]] | | |- | style='text-align:right'| 78 | [[:d:Q29015634|Q29015634]] | 0 | | [[पुन हिल]] | | घोरेपानी नजिकै रहेको पहाडी क्षेत्र |- | style='text-align:right'| 79 | [[:d:Q29015408|Q29015408]] | 0 | | [[Yalung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 80 | [[:d:Q29015389|Q29015389]] | 0 | | [[Tsoboje]] | | |- | style='text-align:right'| 81 | [[:d:Q28183964|Q28183964]] | 0 | | [[चन्द्रागिरी डाँडा|चन्द्रागिरी पहाड]] | | काठमाडौँ उपत्यकामा अवस्थित चन्द्रागिरी पहाड |- | style='text-align:right'| 82 | [[:d:Q26884119|Q26884119]] | 0 | | [[Nepal Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 83 | [[:d:Q25378206|Q25378206]] | 0 | | [[Rathong]] | | |- | style='text-align:right'| 84 | [[:d:Q25378204|Q25378204]] | 0 | | [[Ramthang Lho]] | | |- | style='text-align:right'| 85 | [[:d:Q24938020|Q24938020]] | 0 | | [[सिराइचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 86 | [[:d:Q21561056|Q21561056]] | 0 | | [[Kokthang]] | | |- | style='text-align:right'| 87 | [[:d:Q21000079|Q21000079]] | 0 | | [[Pemthang Karpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 88 | [[:d:Q21000062|Q21000062]] | 0 | | [[Pashuwo]] | | |- | style='text-align:right'| 89 | [[:d:Q20999992|Q20999992]] | 0 | | [[Kā̃de Hiū Chuli̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 90 | [[:d:Q20999970|Q20999970]] | 0 | | [[Honde Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 91 | [[:d:Q20999893|Q20999893]] | 0 | | [[Gurkarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 92 | [[:d:Q20999853|Q20999853]] | 0 | | [[Ghustang]] | | |- | style='text-align:right'| 93 | [[:d:Q20999752|Q20999752]] | 0 | | [[Dogari Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 94 | [[:d:Q20757649|Q20757649]] | 0 | | [[Takargo]] | | |- | style='text-align:right'| 95 | [[:d:Q20757646|Q20757646]] | 0 | | [[Thulagi Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 96 | [[:d:Q20757645|Q20757645]] | 0 | | [[Tengi Ragi Tau]] | | |- | style='text-align:right'| 97 | [[:d:Q20757644|Q20757644]] | 0 | | [[Churen Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 98 | [[:d:Q20757642|Q20757642]] | 0 | | [[Sita Chuchura]] | | |- | style='text-align:right'| 99 | [[:d:Q20757641|Q20757641]] | 0 | | [[Ramthang Chang]] | | |- | style='text-align:right'| 100 | [[:d:Q20757640|Q20757640]] | 0 | | [[Pethang Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 101 | [[:d:Q20757639|Q20757639]] | 0 | | [[Pangbuk Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 102 | [[:d:Q20757638|Q20757638]] | 0 | | [[Chumbu]] | | |- | style='text-align:right'| 103 | [[:d:Q20757637|Q20757637]] | 0 | | [[Panbari]] | | |- | style='text-align:right'| 104 | [[:d:Q20757636|Q20757636]] | 0 | | [[Ohmi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 105 | [[:d:Q20757635|Q20757635]] | 0 | | [[Nilgiri South]] | | |- | style='text-align:right'| 106 | [[:d:Q20757631|Q20757631]] | 0 | | [[Naulekh]] | | |- | style='text-align:right'| 107 | [[:d:Q20757630|Q20757630]] | 0 | | [[Nampa]] | | |- | style='text-align:right'| 108 | [[:d:Q20757629|Q20757629]] | 0 | | [[Malāṅphulāṅ]] | | |- | style='text-align:right'| 109 | [[:d:Q20757628|Q20757628]] | 0 | | [[Lunag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 110 | [[:d:Q20757627|Q20757627]] | 0 | | [[Likhu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 111 | [[:d:Q20757626|Q20757626]] | 0 | | [[Khatang]] | | |- | style='text-align:right'| 112 | [[:d:Q20757625|Q20757625]] | 0 | | [[Khangri Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 113 | [[:d:Q20757624|Q20757624]] | 0 | | [[Karyolung]] | | |- | style='text-align:right'| 114 | [[:d:Q20757623|Q20757623]] | 0 | | [[Kang Nachugo]] | | |- | style='text-align:right'| 115 | [[:d:Q20757622|Q20757622]] | 0 | | [[Janak Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 116 | [[:d:Q20757621|Q20757621]] | 0 | | [[Hungchi]] | | |- | style='text-align:right'| 117 | [[:d:Q20757620|Q20757620]] | 0 | | [[Annapurna IV]] | | |- | style='text-align:right'| 118 | [[:d:Q20757619|Q20757619]] | 0 | | [[Gurja Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 119 | [[:d:Q20757618|Q20757618]] | 0 | | [[Drangnag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 120 | [[:d:Q20757617|Q20757617]] | 0 | | [[Chukyima Go]] | | |- | style='text-align:right'| 121 | [[:d:Q20757616|Q20757616]] | 0 | | [[Chhukung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 122 | [[:d:Q20757615|Q20757615]] | 0 | | [[Cheo Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 123 | [[:d:Q20757614|Q20757614]] | 0 | | [[Bobaye]] | | |- | style='text-align:right'| 124 | [[:d:Q20757611|Q20757611]] | 0 | | [[Jobo Rinjang]] | | |- | style='text-align:right'| 125 | [[:d:Q20754005|Q20754005]] | 0 | | [[Kangchungtse]] | | |- | style='text-align:right'| 126 | [[:d:Q20748056|Q20748056]] | 0 | | [[Shar Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 127 | [[:d:Q20616450|Q20616450]] | 0 | | [[Æртыккаг мæсыг]] | | |- | style='text-align:right'| 128 | [[:d:Q20191208|Q20191208]] | 0 | | [[Ratna Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 129 | [[:d:Q20191203|Q20191203]] | 0 | | [[Ramdung Go]] | | |- | style='text-align:right'| 130 | [[:d:Q20191196|Q20191196]] | 0 | | [[Putrun Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 131 | [[:d:Q20191193|Q20191193]] | 0 | | [[Purkung]] | | |- | style='text-align:right'| 132 | [[:d:Q20191165|Q20191165]] | 0 | | [[Pharilapcha]] | | |- | style='text-align:right'| 133 | [[:d:Q20191139|Q20191139]] | 0 | | [[Parchamo]] | | |- | style='text-align:right'| 134 | [[:d:Q20191069|Q20191069]] | 0 | | [[Moditse]] | | |- | style='text-align:right'| 135 | [[:d:Q20191022|Q20191022]] | 0 | | [[Lugula Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 136 | [[:d:Q20191017|Q20191017]] | 0 | | [[Loenpo Gang]] | | |- | style='text-align:right'| 137 | [[:d:Q20190992|Q20190992]] | 0 | | [[Langpo]] | | |- | style='text-align:right'| 138 | [[:d:Q20190988|Q20190988]] | 0 | | [[Lamjung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 139 | [[:d:Q20190980|Q20190980]] | 0 | | [[Kyajo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 140 | [[:d:Q20190961|Q20190961]] | 0 | | [[Kubi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 141 | [[:d:Q20190945|Q20190945]] | 0 | | [[Kongma Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 142 | [[:d:Q20190930|Q20190930]] | 0 | | [[Khumjungar Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 143 | [[:d:Q20190829|Q20190829]] | 0 | | [[Drohmo]] | | |- | style='text-align:right'| 144 | [[:d:Q20190813|Q20190813]] | 0 | | [[Chhiv Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 145 | [[:d:Q20190811|Q20190811]] | 0 | | [[Chekigo]] | | |- | style='text-align:right'| 146 | [[:d:Q20190801|Q20190801]] | 0 | | [[Boktoh]] | | |- | style='text-align:right'| 147 | [[:d:Q20190791|Q20190791]] | 0 | | [[Annapurna South]] | | |- | style='text-align:right'| 148 | [[:d:Q20164740|Q20164740]] | 0 | | [[Tengkangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 149 | [[:d:Q19946260|Q19946260]] | 0 | | [[Himlung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 150 | [[:d:Q19946258|Q19946258]] | 0 | | [[Gyaji Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 151 | [[:d:Q19840548|Q19840548]] | 0 | | [[Pangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 152 | [[:d:Q19708581|Q19708581]] | 0 | | [[Phole]] | | |- | style='text-align:right'| 153 | [[:d:Q19707019|Q19707019]] | 0 | | [[Mera South]] | | |- | style='text-align:right'| 154 | [[:d:Q19707013|Q19707013]] | 0 | | [[Mera North]] | | |- | style='text-align:right'| 155 | [[:d:Q19707006|Q19707006]] | 0 | | [[Mera Central]] | | |- | style='text-align:right'| 156 | [[:d:Q19682550|Q19682550]] | 0 | | [[मालिका धुरी]] | | |- | style='text-align:right'| 157 | [[:d:Q19605854|Q19605854]] | 0 | | [[Kubi Gangri]] | | |- | style='text-align:right'| 158 | [[:d:Q19459405|Q19459405]] | 0 | | [[Kanjiroba]] | | |- | style='text-align:right'| 159 | [[:d:Q19457611|Q19457611]] | 0 | | [[चाङ्ला हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 160 | [[:d:Q19298140|Q19298140]] | 0 | | [[Pabil]] | | |- | style='text-align:right'| 161 | [[:d:Q19297118|Q19297118]] | 0 | | [[Naya Kanga]] | | |- | style='text-align:right'| 162 | [[:d:Q19288849|Q19288849]] | 0 | | [[Langtang Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 163 | [[:d:Q19288846|Q19288846]] | 0 | | [[Langshisa Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 164 | [[:d:Q19287915|Q19287915]] | 0 | | [[Kimshung]] | | |- | style='text-align:right'| 165 | [[:d:Q19283615|Q19283615]] | 0 | | [[Gangchempo]] | | |- | style='text-align:right'| 166 | [[:d:Q18456156|Q18456156]] | 0 | | [[Tashi Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 167 | [[:d:Q18388748|Q18388748]] | 0 | | [[Pisang Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 168 | [[:d:Q18088708|Q18088708]] | 0 | | [[Mardi Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 169 | [[:d:Q16968920|Q16968920]] | 0 | | [[Kanjiroba Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 170 | [[:d:Q16901410|Q16901410]] | 0 | | [[Tenzing Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 171 | [[:d:Q16466024|Q16466024]] | 0 | | [[अन्नपूर्ण|अन्नपूर्ण हिमाल]] | | विश्वको १०औँ अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 172 | [[:d:Q14227691|Q14227691]] | 0 | | [[नुम्बुर]] | | |- | style='text-align:right'| 173 | [[:d:Q13423903|Q13423903]] | 0 | | [[Talung]] | | |- | style='text-align:right'| 174 | [[:d:Q11887046|Q11887046]] | 0 | | [[Peak 41]] | | |- | style='text-align:right'| 175 | [[:d:Q11876134|Q11876134]] | 0 | | [[Lobuche East]] | | |- | style='text-align:right'| 176 | [[:d:Q11873899|Q11873899]] | 0 | | [[Kyashar]] | | |- | style='text-align:right'| 177 | [[:d:Q11871253|Q11871253]] | 0 | | [[Khabur]] | | |- | style='text-align:right'| 178 | [[:d:Q11752821|Q11752821]] | 0 | | [[लाङटाङ री]] | | |- | style='text-align:right'| 179 | [[:d:Q11237699|Q11237699]] | 0 | | [[Lhotse Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 180 | [[:d:Q9268113|Q9268113]] | 0 | | [[गिम्मीगेला चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 181 | [[:d:Q8523483|Q8523483]] | 0 | | [[Nirekha]] | | |- | style='text-align:right'| 182 | [[:d:Q7403706|Q7403706]] | 0 | | [[Salasungo]] | | |- | style='text-align:right'| 183 | [[:d:Q7402481|Q7402481]] | 0 | | [[साइपाल हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 184 | [[:d:Q7089926|Q7089926]] | 0 | | [[Ombigaichan]] | | |- | style='text-align:right'| 185 | [[:d:Q6991183|Q6991183]] | 0 | | [[Nemjung]] | | |- | style='text-align:right'| 186 | [[:d:Q6620670|Q6620670]] | 0 | | [[Singu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 187 | [[:d:Q6448208|Q6448208]] | 0 | | [[Kusum Kanguru]] | | |- | style='text-align:right'| 188 | [[:d:Q6429186|Q6429186]] | 0 | | [[Kongde Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 189 | [[:d:Q5520839|Q5520839]] | 0 | | [[Ganesh NW]] | | |- | style='text-align:right'| 190 | [[:d:Q5409093|Q5409093]] | 0 | | [[Lobuche West]] | | |- | style='text-align:right'| 191 | [[:d:Q5304983|Q5304983]] | 0 | | [[Dragmarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 192 | [[:d:Q5069463|Q5069463]] | 0 | | [[Chamar]] | | |- | style='text-align:right'| 193 | [[:d:Q4840748|Q4840748]] | 0 | | [[बेडेन पावेल शिखर]] | | |- | style='text-align:right'| 194 | [[:d:Q4779782|Q4779782]] | 0 | | [[अपी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 195 | [[:d:Q4536616|Q4536616]] | 0 | | [[Yakawa Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 196 | [[:d:Q4517942|Q4517942]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 197 | [[:d:Q4312814|Q4312814]] | 0 | | [[नङपाई हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 198 | [[:d:Q4221152|Q4221152]] | 0 | | [[किराँतचुली|किरात चुली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 199 | [[:d:Q4217498|Q4217498]] | 0 | | [[Khatung Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 200 | [[:d:Q4141286|Q4141286]] | 0 | | [[Gokyo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 201 | [[:d:Q4135266|Q4135266]] | 0 | | [[निलगिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 202 | [[:d:Q4134792|Q4134792]] | 0 | | [[Khartaphu]] | | |- | style='text-align:right'| 203 | [[:d:Q3695952|Q3695952]] | 0 | | [[Yala Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 204 | [[:d:Q3695902|Q3695902]] | 0 | | [[Tharpu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 205 | [[:d:Q3695890|Q3695890]] | 0 | | [[Dorje Lhakpa]] | | |- | style='text-align:right'| 206 | [[:d:Q3138689|Q3138689]] | 0 | | [[Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 207 | [[:d:Q3115880|Q3115880]] | 0 | | [[काब्रु]] | | |- | style='text-align:right'| 208 | [[:d:Q2386627|Q2386627]] | 0 | | [[Taboche]] | | |- | style='text-align:right'| 209 | [[:d:Q2143811|Q2143811]] | 0 | | [[Tilicho Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 210 | [[:d:Q1826566|Q1826566]] | 0 | | [[Lingtren]] | | |- | style='text-align:right'| 211 | [[:d:Q1754634|Q1754634]] | 0 | | [[गाडी चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 212 | [[:d:Q1740694|Q1740694]] | 0 | | [[Mount Khumbila]] | | |- | style='text-align:right'| 213 | [[:d:Q1723728|Q1723728]] | 0 | | [[Kangbachen]] | | |- | style='text-align:right'| 214 | [[:d:Q1718389|Q1718389]] | 0 | | [[Kang Guru]] | | |- | style='text-align:right'| 215 | [[:d:Q1551402|Q1551402]] | 0 | | [[लाङटाङ लिरुङ]] | | लाङटाङ हिमालको सर्वोच्च शिखर |- | style='text-align:right'| 216 | [[:d:Q1526943|Q1526943]] | 0 | | [[Peak 38]] | | |- | style='text-align:right'| 217 | [[:d:Q1511454|Q1511454]] | 0 | | [[काला पत्थर]] | | |- | style='text-align:right'| 218 | [[:d:Q1496289|Q1496289]] | 0 | | [[गौरीशङ्कर हिमाल|गौरीशंकर हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 219 | [[:d:Q1441337|Q1441337]] | 0 | | [[Mera Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 220 | [[:d:Q1429708|Q1429708]] | 0 | | [[Num Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 221 | [[:d:Q1410514|Q1410514]] | 0 | | [[थम्सेर्कु]] | | |- | style='text-align:right'| 222 | [[:d:Q1377280|Q1377280]] | 0 | | [[Putha Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 223 | [[:d:Q1291226|Q1291226]] | 0 | | [[Lobuche]] | | |- | style='text-align:right'| 224 | [[:d:Q1237414|Q1237414]] | 0 | | [[कुम्भकर्ण हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 225 | [[:d:Q1207614|Q1207614]] | 0 | | [[Dhaulagiri II]] | | |- | style='text-align:right'| 226 | [[:d:Q1145646|Q1145646]] | 0 | | [[हिमालचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 227 | [[:d:Q1139538|Q1139538]] | 0 | | [[नुबचे|नुप्त्से]] | | |- | style='text-align:right'| 228 | [[:d:Q1137644|Q1137644]] | 0 | | [[पुमोरी]] | | |- | style='text-align:right'| 229 | [[:d:Q1133863|Q1133863]] | 0 | | [[गङ्गापूर्ण]] | | |- | style='text-align:right'| 230 | [[:d:Q1060898|Q1060898]] | 0 | | [[चामलाङ हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 231 | [[:d:Q1051394|Q1051394]] | 0 | | [[माछापुच्छ्रे हिमाल]] | | माछाको पुच्छर जस्तो देखिने एक हिमाल |- | style='text-align:right'| 232 | [[:d:Q968606|Q968606]] | 0 | | [[Pokalde]] | | |- | style='text-align:right'| 233 | [[:d:Q619781|Q619781]] | 0 | | [[इम्जा छे]] | | |- | style='text-align:right'| 234 | [[:d:Q582128|Q582128]] | 0 | | [[ग्याचुङ काङ]] | | |- | style='text-align:right'| 235 | [[:d:Q564576|Q564576]] | 0 | | [[Annapurna III]] | | |- | style='text-align:right'| 236 | [[:d:Q527197|Q527197]] | 0 | | [[Kangtega]] | | |- | style='text-align:right'| 237 | [[:d:Q451697|Q451697]] | 0 | | [[आमा दब्लम हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 238 | [[:d:Q449534|Q449534]] | 0 | | [[Annapurna II]] | | |- | style='text-align:right'| 239 | [[:d:Q448932|Q448932]] | 0 | | [[Cho Polu]] | | |- | style='text-align:right'| 240 | [[:d:Q389456|Q389456]] | 0 | | [[Cholatse]] | | |- | style='text-align:right'| 241 | [[:d:Q379143|Q379143]] | 0 | | [[Baruntse]] | | |- | style='text-align:right'| 242 | [[:d:Q170089|Q170089]] | 0 | | [[चोयु हिमाल]] | | नेपाल र चीनको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको छैठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 243 | [[:d:Q170070|Q170070]] | 0 | | [[मनास्लु हिमाल]] | | आठ-हजारी र नेपालमा अवस्थित पृथ्वीको आठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 244 | [[:d:Q169986|Q169986]] | 0 | | [[मकालु हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 245 | [[:d:Q168702|Q168702]] | 0 | | [[ल्होत्से हिमाल|लहोत्से]] | | नेपाल र तिब्बतको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको चौथो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 246 | [[:d:Q165440|Q165440]] | 0 | | [[धौलागिरि हिमाल|धौलागिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 247 | [[:d:Q82019|Q82019]] | 0 | | [[कञ्चनजङ्घा हिमाल]] | | नेपाल र भारतमा अवस्थित पृथ्वीको तेस्रो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 248 | [[:d:Q513|Q513]] | 0 | | [[सगरमाथा]] | | विश्वको सबैभन्दा उच्च हिमाल |} |sparql=SELECT ?item ?qid (GROUP_CONCAT(CONCAT("[",str(?sitelink)," ", ?lang,"]"); separator=", ") as ?wp) (COUNT(distinct ?sitelink) as ?count) WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q8502 . ?item wdt:P17 wd:Q837 . BIND(xsd:integer(STRAFTER(str(?item), "Q")) AS ?qid) . } GROUP BY ?item ?qid ORDER BY DESC(?qid) LIMIT 5000 |columns=number:#,item:Wikidata<br>item,?count:lang,?wp:WP,label:mountain,P1476:original title,description |links=red }} {| class='wikitable sortable' ! # ! Wikidata<br>item ! lang ! WP ! mountain ! original title ! description |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q135930803|Q135930803]] | 0 | | [[Changdi]] | | |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q135286570|Q135286570]] | 0 | | [[Amotsang]] | | |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q134994145|Q134994145]] | 0 | | [[Varaha Shikhar]] | | |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q134513933|Q134513933]] | 0 | | [[Chulu East]] | | |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q134454728|Q134454728]] | 0 | | [[Pikey Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q134044709|Q134044709]] | 0 | | [[Arakam Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q131299040|Q131299040]] | 0 | | [[Bhalu Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q131288401|Q131288401]] | 0 | | [[Phungi]] | | |- | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q130373062|Q130373062]] | 0 | | [[Nupla]] | | |- | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q130266608|Q130266608]] | 0 | | [[Cholo]] | | |- | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q113714118|Q113714118]] | 0 | | [[छेर्गो री]] | | लाङटाङ क्षेत्रको चुचुरो |- | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q111181569|Q111181569]] | 0 | | [[Purbung]] | | |- | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q111010303|Q111010303]] | 0 | | [[Ponggen Dopku]] | | |- | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q110216295|Q110216295]] | 0 | | [[Pāṅkāyāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q110215902|Q110215902]] | 0 | | [[Syānāṭh]] | | |- | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q110214946|Q110214946]] | 0 | | [[Chhimi̇̄maru Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q110214098|Q110214098]] | 0 | | [[Mugu Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q110213191|Q110213191]] | 0 | | [[Dābsāl Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q110213110|Q110213110]] | 0 | | [[Muga Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q110212876|Q110212876]] | 0 | | [[Ītiṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q110212798|Q110212798]] | 0 | | [[Nisiṅyāṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q110212591|Q110212591]] | 0 | | [[Jhoṅpālā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q110212401|Q110212401]] | 0 | | [[Chhāliṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q110212346|Q110212346]] | 0 | | [[Nāgpi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q110212292|Q110212292]] | 0 | | [[Kuldum Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q110210673|Q110210673]] | 0 | | [[Rolājen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q110210663|Q110210663]] | 0 | | [[Yulkoṅmā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q110210158|Q110210158]] | 0 | | [[Maksyā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q110209814|Q110209814]] | 0 | | [[Sertojen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q106556789|Q106556789]] | 0 | | [[Chergori]] | | Mountain in Nepal |- | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q105724355|Q105724355]] | 0 | | [[Amphu Middle]] | | |- | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q65395645|Q65395645]] | 0 | | [[चङ्खेली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q65040223|Q65040223]] | 0 | | [[Nupla Khang]] | | |- | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q56305304|Q56305304]] | 0 | | [[Phurbi Chhyachu]] | | |- | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q56305107|Q56305107]] | 0 | | [[Gangchenpo]] | | |- | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q56293740|Q56293740]] | 0 | | [[Nangpai Gosum II]] | | |- | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q34865940|Q34865940]] | 0 | | [[Chang Samarphu]] | | |- | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q31654397|Q31654397]] | 0 | | [[Ṭapalḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q31654287|Q31654287]] | 0 | | [[Urkiṅ Kāṅgāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q31654163|Q31654163]] | 0 | | [[Panchpokhari̇̄ Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q31654146|Q31654146]] | 0 | | [[Liṅsin Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q31654130|Q31654130]] | 0 | | [[Dorje Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q31654114|Q31654114]] | 0 | | [[Kāṅālā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q31653927|Q31653927]] | 0 | | [[Rināmo Hill]] | | |- | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q31653912|Q31653912]] | 0 | | [[Lāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q31653883|Q31653883]] | 0 | | [[Kālo Pokhari̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q31653757|Q31653757]] | 0 | | [[Lumbo Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q31653558|Q31653558]] | 0 | | [[Liṅsiṅ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q31653417|Q31653417]] | 0 | | [[Yubrā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q31653402|Q31653402]] | 0 | | [[Pāri̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q31653353|Q31653353]] | 0 | | [[Bedāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q31653337|Q31653337]] | 0 | | [[Kālsi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q31653321|Q31653321]] | 0 | | [[Machhuwā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q31653304|Q31653304]] | 0 | | [[Gyajin Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q31653178|Q31653178]] | 0 | | [[Shivapuri Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q31653115|Q31653115]] | 0 | | [[Langtang II]] | | |- | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q31653100|Q31653100]] | 0 | | [[S Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q31653084|Q31653084]] | 0 | | [[Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q31653067|Q31653067]] | 0 | | [[N Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q31653050|Q31653050]] | 0 | | [[N Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q31652936|Q31652936]] | 0 | | [[Tirkhe Dhunga]] | | |- | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q31652921|Q31652921]] | 0 | | [[Samagoan]] | | |- | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q31652874|Q31652874]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q31652858|Q31652858]] | 0 | | [[Yak Gawa]] | | |- | style='text-align:right'| 65 | [[:d:Q31652842|Q31652842]] | 0 | | [[Thorungste]] | | |- | style='text-align:right'| 66 | [[:d:Q31652826|Q31652826]] | 0 | | [[Dhampus Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 67 | [[:d:Q31652811|Q31652811]] | 0 | | [[Tukuche Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 68 | [[:d:Q31652765|Q31652765]] | 0 | | [[Nilgiri]] | | |- | style='text-align:right'| 69 | [[:d:Q31652613|Q31652613]] | 0 | | [[Annapurna Fang]] | | |- | style='text-align:right'| 70 | [[:d:Q31652396|Q31652396]] | 0 | | [[Hiūnchuli Pātan]] | | |- | style='text-align:right'| 71 | [[:d:Q31652242|Q31652242]] | 0 | | [[Lobujya West]] | | |- | style='text-align:right'| 72 | [[:d:Q31652227|Q31652227]] | 0 | | [[Loengpogang]] | | |- | style='text-align:right'| 73 | [[:d:Q31652197|Q31652197]] | 0 | | [[Mukut Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 74 | [[:d:Q31652166|Q31652166]] | 0 | | [[Bhrānge]] | | |- | style='text-align:right'| 75 | [[:d:Q31652150|Q31652150]] | 0 | | [[Pulchoki Mountain]] | | |- | style='text-align:right'| 76 | [[:d:Q30622642|Q30622642]] | 0 | | [[Paungda Danda]] | | |- | style='text-align:right'| 77 | [[:d:Q29525180|Q29525180]] | 0 | | [[खिजी थोलेदेम्बा]] | | |- | style='text-align:right'| 78 | [[:d:Q29015634|Q29015634]] | 0 | | [[पुन हिल]] | | घोरेपानी नजिकै रहेको पहाडी क्षेत्र |- | style='text-align:right'| 79 | [[:d:Q29015408|Q29015408]] | 0 | | [[Yalung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 80 | [[:d:Q29015389|Q29015389]] | 0 | | [[Tsoboje]] | | |- | style='text-align:right'| 81 | [[:d:Q28183964|Q28183964]] | 0 | | [[चन्द्रागिरी डाँडा|चन्द्रागिरी पहाड]] | | काठमाडौँ उपत्यकामा अवस्थित चन्द्रागिरी पहाड |- | style='text-align:right'| 82 | [[:d:Q26884119|Q26884119]] | 0 | | [[Nepal Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 83 | [[:d:Q25378206|Q25378206]] | 0 | | [[Rathong]] | | |- | style='text-align:right'| 84 | [[:d:Q25378204|Q25378204]] | 0 | | [[Ramthang Lho]] | | |- | style='text-align:right'| 85 | [[:d:Q24938020|Q24938020]] | 0 | | [[सिराइचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 86 | [[:d:Q21561056|Q21561056]] | 0 | | [[Kokthang]] | | |- | style='text-align:right'| 87 | [[:d:Q21000079|Q21000079]] | 0 | | [[Pemthang Karpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 88 | [[:d:Q21000062|Q21000062]] | 0 | | [[Pashuwo]] | | |- | style='text-align:right'| 89 | [[:d:Q20999992|Q20999992]] | 0 | | [[Kā̃de Hiū Chuli̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 90 | [[:d:Q20999970|Q20999970]] | 0 | | [[Honde Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 91 | [[:d:Q20999893|Q20999893]] | 0 | | [[Gurkarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 92 | [[:d:Q20999853|Q20999853]] | 0 | | [[Ghustang]] | | |- | style='text-align:right'| 93 | [[:d:Q20999752|Q20999752]] | 0 | | [[Dogari Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 94 | [[:d:Q20757649|Q20757649]] | 0 | | [[Takargo]] | | |- | style='text-align:right'| 95 | [[:d:Q20757646|Q20757646]] | 0 | | [[Thulagi Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 96 | [[:d:Q20757645|Q20757645]] | 0 | | [[Tengi Ragi Tau]] | | |- | style='text-align:right'| 97 | [[:d:Q20757644|Q20757644]] | 0 | | [[Churen Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 98 | [[:d:Q20757642|Q20757642]] | 0 | | [[Sita Chuchura]] | | |- | style='text-align:right'| 99 | [[:d:Q20757641|Q20757641]] | 0 | | [[Ramthang Chang]] | | |- | style='text-align:right'| 100 | [[:d:Q20757640|Q20757640]] | 0 | | [[Pethang Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 101 | [[:d:Q20757639|Q20757639]] | 0 | | [[Pangbuk Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 102 | [[:d:Q20757638|Q20757638]] | 0 | | [[Chumbu]] | | |- | style='text-align:right'| 103 | [[:d:Q20757637|Q20757637]] | 0 | | [[Panbari]] | | |- | style='text-align:right'| 104 | [[:d:Q20757636|Q20757636]] | 0 | | [[Ohmi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 105 | [[:d:Q20757635|Q20757635]] | 0 | | [[Nilgiri South]] | | |- | style='text-align:right'| 106 | [[:d:Q20757631|Q20757631]] | 0 | | [[Naulekh]] | | |- | style='text-align:right'| 107 | [[:d:Q20757630|Q20757630]] | 0 | | [[Nampa]] | | |- | style='text-align:right'| 108 | [[:d:Q20757629|Q20757629]] | 0 | | [[Malāṅphulāṅ]] | | |- | style='text-align:right'| 109 | [[:d:Q20757628|Q20757628]] | 0 | | [[Lunag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 110 | [[:d:Q20757627|Q20757627]] | 0 | | [[Likhu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 111 | [[:d:Q20757626|Q20757626]] | 0 | | [[Khatang]] | | |- | style='text-align:right'| 112 | [[:d:Q20757625|Q20757625]] | 0 | | [[Khangri Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 113 | [[:d:Q20757624|Q20757624]] | 0 | | [[Karyolung]] | | |- | style='text-align:right'| 114 | [[:d:Q20757623|Q20757623]] | 0 | | [[Kang Nachugo]] | | |- | style='text-align:right'| 115 | [[:d:Q20757622|Q20757622]] | 0 | | [[Janak Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 116 | [[:d:Q20757621|Q20757621]] | 0 | | [[Hungchi]] | | |- | style='text-align:right'| 117 | [[:d:Q20757620|Q20757620]] | 0 | | [[Annapurna IV]] | | |- | style='text-align:right'| 118 | [[:d:Q20757619|Q20757619]] | 0 | | [[Gurja Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 119 | [[:d:Q20757618|Q20757618]] | 0 | | [[Drangnag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 120 | [[:d:Q20757617|Q20757617]] | 0 | | [[Chukyima Go]] | | |- | style='text-align:right'| 121 | [[:d:Q20757616|Q20757616]] | 0 | | [[Chhukung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 122 | [[:d:Q20757615|Q20757615]] | 0 | | [[Cheo Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 123 | [[:d:Q20757614|Q20757614]] | 0 | | [[Bobaye]] | | |- | style='text-align:right'| 124 | [[:d:Q20757611|Q20757611]] | 0 | | [[Jobo Rinjang]] | | |- | style='text-align:right'| 125 | [[:d:Q20754005|Q20754005]] | 0 | | [[Kangchungtse]] | | |- | style='text-align:right'| 126 | [[:d:Q20748056|Q20748056]] | 0 | | [[Shar Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 127 | [[:d:Q20616450|Q20616450]] | 0 | | [[Æртыккаг мæсыг]] | | |- | style='text-align:right'| 128 | [[:d:Q20191208|Q20191208]] | 0 | | [[Ratna Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 129 | [[:d:Q20191203|Q20191203]] | 0 | | [[Ramdung Go]] | | |- | style='text-align:right'| 130 | [[:d:Q20191196|Q20191196]] | 0 | | [[Putrun Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 131 | [[:d:Q20191193|Q20191193]] | 0 | | [[Purkung]] | | |- | style='text-align:right'| 132 | [[:d:Q20191165|Q20191165]] | 0 | | [[Pharilapcha]] | | |- | style='text-align:right'| 133 | [[:d:Q20191139|Q20191139]] | 0 | | [[Parchamo]] | | |- | style='text-align:right'| 134 | [[:d:Q20191069|Q20191069]] | 0 | | [[Moditse]] | | |- | style='text-align:right'| 135 | [[:d:Q20191022|Q20191022]] | 0 | | [[Lugula Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 136 | [[:d:Q20191017|Q20191017]] | 0 | | [[Loenpo Gang]] | | |- | style='text-align:right'| 137 | [[:d:Q20190992|Q20190992]] | 0 | | [[Langpo]] | | |- | style='text-align:right'| 138 | [[:d:Q20190988|Q20190988]] | 0 | | [[Lamjung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 139 | [[:d:Q20190980|Q20190980]] | 0 | | [[Kyajo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 140 | [[:d:Q20190961|Q20190961]] | 0 | | [[Kubi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 141 | [[:d:Q20190945|Q20190945]] | 0 | | [[Kongma Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 142 | [[:d:Q20190930|Q20190930]] | 0 | | [[Khumjungar Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 143 | [[:d:Q20190829|Q20190829]] | 0 | | [[Drohmo]] | | |- | style='text-align:right'| 144 | [[:d:Q20190813|Q20190813]] | 0 | | [[Chhiv Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 145 | [[:d:Q20190811|Q20190811]] | 0 | | [[Chekigo]] | | |- | style='text-align:right'| 146 | [[:d:Q20190801|Q20190801]] | 0 | | [[Boktoh]] | | |- | style='text-align:right'| 147 | [[:d:Q20190791|Q20190791]] | 0 | | [[Annapurna South]] | | |- | style='text-align:right'| 148 | [[:d:Q20164740|Q20164740]] | 0 | | [[Tengkangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 149 | [[:d:Q19946260|Q19946260]] | 0 | | [[Himlung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 150 | [[:d:Q19946258|Q19946258]] | 0 | | [[Gyaji Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 151 | [[:d:Q19840548|Q19840548]] | 0 | | [[Pangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 152 | [[:d:Q19708581|Q19708581]] | 0 | | [[Phole]] | | |- | style='text-align:right'| 153 | [[:d:Q19707019|Q19707019]] | 0 | | [[Mera South]] | | |- | style='text-align:right'| 154 | [[:d:Q19707013|Q19707013]] | 0 | | [[Mera North]] | | |- | style='text-align:right'| 155 | [[:d:Q19707006|Q19707006]] | 0 | | [[Mera Central]] | | |- | style='text-align:right'| 156 | [[:d:Q19682550|Q19682550]] | 0 | | [[मालिका धुरी]] | | |- | style='text-align:right'| 157 | [[:d:Q19605854|Q19605854]] | 0 | | [[Kubi Gangri]] | | |- | style='text-align:right'| 158 | [[:d:Q19459405|Q19459405]] | 0 | | [[Kanjiroba]] | | |- | style='text-align:right'| 159 | [[:d:Q19457611|Q19457611]] | 0 | | [[चाङ्ला हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 160 | [[:d:Q19298140|Q19298140]] | 0 | | [[Pabil]] | | |- | style='text-align:right'| 161 | [[:d:Q19297118|Q19297118]] | 0 | | [[Naya Kanga]] | | |- | style='text-align:right'| 162 | [[:d:Q19288849|Q19288849]] | 0 | | [[Langtang Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 163 | [[:d:Q19288846|Q19288846]] | 0 | | [[Langshisa Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 164 | [[:d:Q19287915|Q19287915]] | 0 | | [[Kimshung]] | | |- | style='text-align:right'| 165 | [[:d:Q19283615|Q19283615]] | 0 | | [[Gangchempo]] | | |- | style='text-align:right'| 166 | [[:d:Q18456156|Q18456156]] | 0 | | [[Tashi Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 167 | [[:d:Q18388748|Q18388748]] | 0 | | [[Pisang Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 168 | [[:d:Q18088708|Q18088708]] | 0 | | [[Mardi Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 169 | [[:d:Q16968920|Q16968920]] | 0 | | [[Kanjiroba Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 170 | [[:d:Q16901410|Q16901410]] | 0 | | [[Tenzing Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 171 | [[:d:Q16466024|Q16466024]] | 0 | | [[अन्नपूर्ण हिमाल (Q16466024)|अन्नपूर्ण हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 172 | [[:d:Q14227691|Q14227691]] | 0 | | [[नुम्बुर]] | | |- | style='text-align:right'| 173 | [[:d:Q13423903|Q13423903]] | 0 | | [[Talung]] | | |- | style='text-align:right'| 174 | [[:d:Q11887046|Q11887046]] | 0 | | [[Peak 41]] | | |- | style='text-align:right'| 175 | [[:d:Q11876134|Q11876134]] | 0 | | [[Lobuche East]] | | |- | style='text-align:right'| 176 | [[:d:Q11873899|Q11873899]] | 0 | | [[Kyashar]] | | |- | style='text-align:right'| 177 | [[:d:Q11871253|Q11871253]] | 0 | | [[Khabur]] | | |- | style='text-align:right'| 178 | [[:d:Q11752821|Q11752821]] | 0 | | [[लाङटाङ री]] | | |- | style='text-align:right'| 179 | [[:d:Q11237699|Q11237699]] | 0 | | [[Lhotse Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 180 | [[:d:Q9268113|Q9268113]] | 0 | | [[गिम्मीगेला चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 181 | [[:d:Q8523483|Q8523483]] | 0 | | [[Nirekha]] | | |- | style='text-align:right'| 182 | [[:d:Q7403706|Q7403706]] | 0 | | [[Salasungo]] | | |- | style='text-align:right'| 183 | [[:d:Q7402481|Q7402481]] | 0 | | [[साइपाल हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 184 | [[:d:Q7089926|Q7089926]] | 0 | | [[Ombigaichan]] | | |- | style='text-align:right'| 185 | [[:d:Q6991183|Q6991183]] | 0 | | [[Nemjung]] | | |- | style='text-align:right'| 186 | [[:d:Q6620670|Q6620670]] | 0 | | [[Singu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 187 | [[:d:Q6448208|Q6448208]] | 0 | | [[Kusum Kanguru]] | | |- | style='text-align:right'| 188 | [[:d:Q6429186|Q6429186]] | 0 | | [[Kongde Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 189 | [[:d:Q5520839|Q5520839]] | 0 | | [[Ganesh NW]] | | |- | style='text-align:right'| 190 | [[:d:Q5409093|Q5409093]] | 0 | | [[Lobuche West]] | | |- | style='text-align:right'| 191 | [[:d:Q5304983|Q5304983]] | 0 | | [[Dragmarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 192 | [[:d:Q5069463|Q5069463]] | 0 | | [[Chamar]] | | |- | style='text-align:right'| 193 | [[:d:Q4840748|Q4840748]] | 0 | | [[बेडेन पावेल शिखर]] | | |- | style='text-align:right'| 194 | [[:d:Q4779782|Q4779782]] | 0 | | [[अपी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 195 | [[:d:Q4536616|Q4536616]] | 0 | | [[Yakawa Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 196 | [[:d:Q4517942|Q4517942]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 197 | [[:d:Q4312814|Q4312814]] | 0 | | [[नङपाई हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 198 | [[:d:Q4221152|Q4221152]] | 0 | | [[किराँतचुली|किरात चुली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 199 | [[:d:Q4217498|Q4217498]] | 0 | | [[Khatung Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 200 | [[:d:Q4141286|Q4141286]] | 0 | | [[Gokyo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 201 | [[:d:Q4135266|Q4135266]] | 0 | | [[निलगिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 202 | [[:d:Q4134792|Q4134792]] | 0 | | [[Khartaphu]] | | |- | style='text-align:right'| 203 | [[:d:Q3695952|Q3695952]] | 0 | | [[Yala Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 204 | [[:d:Q3695902|Q3695902]] | 0 | | [[Tharpu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 205 | [[:d:Q3695890|Q3695890]] | 0 | | [[Dorje Lhakpa]] | | |- | style='text-align:right'| 206 | [[:d:Q3138689|Q3138689]] | 0 | | [[Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 207 | [[:d:Q3115880|Q3115880]] | 0 | | [[काब्रु]] | | |- | style='text-align:right'| 208 | [[:d:Q2386627|Q2386627]] | 0 | | [[Taboche]] | | |- | style='text-align:right'| 209 | [[:d:Q2143811|Q2143811]] | 0 | | [[Tilicho Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 210 | [[:d:Q1826566|Q1826566]] | 0 | | [[Lingtren]] | | |- | style='text-align:right'| 211 | [[:d:Q1754634|Q1754634]] | 0 | | [[गाडी चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 212 | [[:d:Q1740694|Q1740694]] | 0 | | [[Mount Khumbila]] | | |- | style='text-align:right'| 213 | [[:d:Q1723728|Q1723728]] | 0 | | [[Kangbachen]] | | |- | style='text-align:right'| 214 | [[:d:Q1718389|Q1718389]] | 0 | | [[Kang Guru]] | | |- | style='text-align:right'| 215 | [[:d:Q1551402|Q1551402]] | 0 | | [[लाङटाङ लिरुङ]] | | लाङटाङ हिमालको सर्वोच्च शिखर |- | style='text-align:right'| 216 | [[:d:Q1526943|Q1526943]] | 0 | | [[Peak 38]] | | |- | style='text-align:right'| 217 | [[:d:Q1511454|Q1511454]] | 0 | | [[काला पत्थर]] | | |- | style='text-align:right'| 218 | [[:d:Q1496289|Q1496289]] | 0 | | [[गौरीशङ्कर हिमाल|गौरीशंकर हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 219 | [[:d:Q1441337|Q1441337]] | 0 | | [[Mera Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 220 | [[:d:Q1429708|Q1429708]] | 0 | | [[Num Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 221 | [[:d:Q1410514|Q1410514]] | 0 | | [[थम्सेर्कु]] | | |- | style='text-align:right'| 222 | [[:d:Q1377280|Q1377280]] | 0 | | [[Putha Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 223 | [[:d:Q1291226|Q1291226]] | 0 | | [[Lobuche]] | | |- | style='text-align:right'| 224 | [[:d:Q1237414|Q1237414]] | 0 | | [[कुम्भकर्ण हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 225 | [[:d:Q1207614|Q1207614]] | 0 | | [[Dhaulagiri II]] | | |- | style='text-align:right'| 226 | [[:d:Q1145646|Q1145646]] | 0 | | [[हिमालचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 227 | [[:d:Q1139538|Q1139538]] | 0 | | [[नुबचे|नुप्त्से]] | | |- | style='text-align:right'| 228 | [[:d:Q1137644|Q1137644]] | 0 | | [[पुमोरी]] | | |- | style='text-align:right'| 229 | [[:d:Q1133863|Q1133863]] | 0 | | [[गङ्गापूर्ण]] | | |- | style='text-align:right'| 230 | [[:d:Q1060898|Q1060898]] | 0 | | [[चामलाङ हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 231 | [[:d:Q1051394|Q1051394]] | 0 | | [[माछापुच्छ्रे हिमाल]] | | माछाको पुच्छर जस्तो देखिने एक हिमाल |- | style='text-align:right'| 232 | [[:d:Q968606|Q968606]] | 0 | | [[Pokalde]] | | |- | style='text-align:right'| 233 | [[:d:Q619781|Q619781]] | 0 | | [[इम्जा छे]] | | |- | style='text-align:right'| 234 | [[:d:Q582128|Q582128]] | 0 | | [[ग्याचुङ काङ]] | | |- | style='text-align:right'| 235 | [[:d:Q564576|Q564576]] | 0 | | [[Annapurna III]] | | |- | style='text-align:right'| 236 | [[:d:Q527197|Q527197]] | 0 | | [[Kangtega]] | | |- | style='text-align:right'| 237 | [[:d:Q451697|Q451697]] | 0 | | [[आमा दब्लम हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 238 | [[:d:Q449534|Q449534]] | 0 | | [[Annapurna II]] | | |- | style='text-align:right'| 239 | [[:d:Q448932|Q448932]] | 0 | | [[Cho Polu]] | | |- | style='text-align:right'| 240 | [[:d:Q389456|Q389456]] | 0 | | [[Cholatse]] | | |- | style='text-align:right'| 241 | [[:d:Q379143|Q379143]] | 0 | | [[Baruntse]] | | |- | style='text-align:right'| 242 | [[:d:Q170089|Q170089]] | 0 | | [[चोयु हिमाल]] | | नेपाल र चीनको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको छैठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 243 | [[:d:Q170070|Q170070]] | 0 | | [[मनास्लु हिमाल]] | | आठ-हजारी र नेपालमा अवस्थित पृथ्वीको आठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 244 | [[:d:Q169986|Q169986]] | 0 | | [[मकालु हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 245 | [[:d:Q168702|Q168702]] | 0 | | [[ल्होत्से हिमाल|लहोत्से]] | | नेपाल र तिब्बतको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको चौथो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 246 | [[:d:Q165440|Q165440]] | 0 | | [[धौलागिरि हिमाल|धौलागिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 247 | [[:d:Q82019|Q82019]] | 0 | | [[कञ्चनजङ्घा हिमाल]] | | नेपाल र भारतमा अवस्थित पृथ्वीको तेस्रो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 248 | [[:d:Q513|Q513]] | 0 | | [[सगरमाथा]] | | विश्वको सबैभन्दा उच्च हिमाल |} |sparql=SELECT ?item ?qid (GROUP_CONCAT(CONCAT("[",str(?sitelink)," ", ?lang,"]"); separator=", ") as ?wp) (COUNT(distinct ?sitelink) as ?count) WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q8502 . ?item wdt:P17 wd:Q837 . BIND(xsd:integer(STRAFTER(str(?item), "Q")) AS ?qid) . } GROUP BY ?item ?qid ORDER BY DESC(?qid) LIMIT 5000 |columns=number:#,item:Wikidata<br>item,?count:lang,?wp:WP,label:mountain,P1476:original title,description |links=red }} {| class='wikitable sortable' ! # ! Wikidata<br>item ! lang ! WP ! mountain ! original title ! description |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q135930803|Q135930803]] | 0 | | [[Changdi]] | | |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q135286570|Q135286570]] | 0 | | [[Amotsang]] | | |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q134994145|Q134994145]] | 0 | | [[Varaha Shikhar]] | | |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q134513933|Q134513933]] | 0 | | [[Chulu East]] | | |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q134454728|Q134454728]] | 0 | | [[Pikey Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q134044709|Q134044709]] | 0 | | [[Arakam Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q131299040|Q131299040]] | 0 | | [[Bhalu Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q131288401|Q131288401]] | 0 | | [[Phungi]] | | |- | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q130373062|Q130373062]] | 0 | | [[Nupla]] | | |- | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q130266608|Q130266608]] | 0 | | [[Cholo]] | | |- | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q113714118|Q113714118]] | 0 | | [[छेर्गो री]] | | लाङटाङ क्षेत्रको चुचुरो |- | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q111181569|Q111181569]] | 0 | | [[Purbung]] | | |- | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q111010303|Q111010303]] | 0 | | [[Ponggen Dopku]] | | |- | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q110216295|Q110216295]] | 0 | | [[Pāṅkāyāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q110215902|Q110215902]] | 0 | | [[Syānāṭh]] | | |- | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q110214946|Q110214946]] | 0 | | [[Chhimi̇̄maru Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q110214098|Q110214098]] | 0 | | [[Mugu Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q110213191|Q110213191]] | 0 | | [[Dābsāl Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q110213110|Q110213110]] | 0 | | [[Muga Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q110212876|Q110212876]] | 0 | | [[Ītiṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q110212798|Q110212798]] | 0 | | [[Nisiṅyāṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q110212591|Q110212591]] | 0 | | [[Jhoṅpālā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q110212401|Q110212401]] | 0 | | [[Chhāliṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q110212346|Q110212346]] | 0 | | [[Nāgpi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q110212292|Q110212292]] | 0 | | [[Kuldum Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q110210673|Q110210673]] | 0 | | [[Rolājen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q110210663|Q110210663]] | 0 | | [[Yulkoṅmā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q110210158|Q110210158]] | 0 | | [[Maksyā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q110209814|Q110209814]] | 0 | | [[Sertojen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q106556789|Q106556789]] | 0 | | [[Chergori]] | | Mountain in Nepal |- | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q105724355|Q105724355]] | 0 | | [[Amphu Middle]] | | |- | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q65395645|Q65395645]] | 0 | | [[चङ्खेली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q65040223|Q65040223]] | 0 | | [[Nupla Khang]] | | |- | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q56305304|Q56305304]] | 0 | | [[Phurbi Chhyachu]] | | |- | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q56305107|Q56305107]] | 0 | | [[Gangchenpo]] | | |- | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q56293740|Q56293740]] | 0 | | [[Nangpai Gosum II]] | | |- | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q34865940|Q34865940]] | 0 | | [[Chang Samarphu]] | | |- | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q31654397|Q31654397]] | 0 | | [[Ṭapalḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q31654287|Q31654287]] | 0 | | [[Urkiṅ Kāṅgāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q31654163|Q31654163]] | 0 | | [[Panchpokhari̇̄ Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q31654146|Q31654146]] | 0 | | [[Liṅsin Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q31654130|Q31654130]] | 0 | | [[Dorje Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q31654114|Q31654114]] | 0 | | [[Kāṅālā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q31653927|Q31653927]] | 0 | | [[Rināmo Hill]] | | |- | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q31653912|Q31653912]] | 0 | | [[Lāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q31653883|Q31653883]] | 0 | | [[Kālo Pokhari̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q31653757|Q31653757]] | 0 | | [[Lumbo Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q31653558|Q31653558]] | 0 | | [[Liṅsiṅ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q31653417|Q31653417]] | 0 | | [[Yubrā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q31653402|Q31653402]] | 0 | | [[Pāri̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q31653353|Q31653353]] | 0 | | [[Bedāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q31653337|Q31653337]] | 0 | | [[Kālsi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q31653321|Q31653321]] | 0 | | [[Machhuwā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q31653304|Q31653304]] | 0 | | [[Gyajin Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q31653178|Q31653178]] | 0 | | [[Shivapuri Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q31653115|Q31653115]] | 0 | | [[Langtang II]] | | |- | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q31653100|Q31653100]] | 0 | | [[S Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q31653084|Q31653084]] | 0 | | [[Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q31653067|Q31653067]] | 0 | | [[N Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q31653050|Q31653050]] | 0 | | [[N Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q31652936|Q31652936]] | 0 | | [[Tirkhe Dhunga]] | | |- | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q31652921|Q31652921]] | 0 | | [[Samagoan]] | | |- | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q31652874|Q31652874]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q31652858|Q31652858]] | 0 | | [[Yak Gawa]] | | |- | style='text-align:right'| 65 | [[:d:Q31652842|Q31652842]] | 0 | | [[Thorungste]] | | |- | style='text-align:right'| 66 | [[:d:Q31652826|Q31652826]] | 0 | | [[Dhampus Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 67 | [[:d:Q31652811|Q31652811]] | 0 | | [[Tukuche Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 68 | [[:d:Q31652765|Q31652765]] | 0 | | [[Nilgiri]] | | |- | style='text-align:right'| 69 | [[:d:Q31652613|Q31652613]] | 0 | | [[Annapurna Fang]] | | |- | style='text-align:right'| 70 | [[:d:Q31652396|Q31652396]] | 0 | | [[Hiūnchuli Pātan]] | | |- | style='text-align:right'| 71 | [[:d:Q31652242|Q31652242]] | 0 | | [[Lobujya West]] | | |- | style='text-align:right'| 72 | [[:d:Q31652227|Q31652227]] | 0 | | [[Loengpogang]] | | |- | style='text-align:right'| 73 | [[:d:Q31652197|Q31652197]] | 0 | | [[Mukut Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 74 | [[:d:Q31652166|Q31652166]] | 0 | | [[Bhrānge]] | | |- | style='text-align:right'| 75 | [[:d:Q31652150|Q31652150]] | 0 | | [[Pulchoki Mountain]] | | |- | style='text-align:right'| 76 | [[:d:Q30622642|Q30622642]] | 0 | | [[Paungda Danda]] | | |- | style='text-align:right'| 77 | [[:d:Q29525180|Q29525180]] | 0 | | [[खिजी थोलेदेम्बा]] | | |- | style='text-align:right'| 78 | [[:d:Q29015634|Q29015634]] | 0 | | [[पुन हिल]] | | घोरेपानी नजिकै रहेको पहाडी क्षेत्र |- | style='text-align:right'| 79 | [[:d:Q29015408|Q29015408]] | 0 | | [[Yalung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 80 | [[:d:Q29015389|Q29015389]] | 0 | | [[Tsoboje]] | | |- | style='text-align:right'| 81 | [[:d:Q28183964|Q28183964]] | 0 | | [[चन्द्रागिरी डाँडा|चन्द्रागिरी पहाड]] | | काठमाडौँ उपत्यकामा अवस्थित चन्द्रागिरी पहाड |- | style='text-align:right'| 82 | [[:d:Q26884119|Q26884119]] | 0 | | [[Nepal Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 83 | [[:d:Q25378206|Q25378206]] | 0 | | [[Rathong]] | | |- | style='text-align:right'| 84 | [[:d:Q25378204|Q25378204]] | 0 | | [[Ramthang Lho]] | | |- | style='text-align:right'| 85 | [[:d:Q24938020|Q24938020]] | 0 | | [[सिराइचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 86 | [[:d:Q21561056|Q21561056]] | 0 | | [[Kokthang]] | | |- | style='text-align:right'| 87 | [[:d:Q21000079|Q21000079]] | 0 | | [[Pemthang Karpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 88 | [[:d:Q21000062|Q21000062]] | 0 | | [[Pashuwo]] | | |- | style='text-align:right'| 89 | [[:d:Q20999992|Q20999992]] | 0 | | [[Kā̃de Hiū Chuli̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 90 | [[:d:Q20999970|Q20999970]] | 0 | | [[Honde Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 91 | [[:d:Q20999893|Q20999893]] | 0 | | [[Gurkarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 92 | [[:d:Q20999853|Q20999853]] | 0 | | [[Ghustang]] | | |- | style='text-align:right'| 93 | [[:d:Q20999752|Q20999752]] | 0 | | [[Dogari Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 94 | [[:d:Q20757649|Q20757649]] | 0 | | [[Takargo]] | | |- | style='text-align:right'| 95 | [[:d:Q20757646|Q20757646]] | 0 | | [[Thulagi Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 96 | [[:d:Q20757645|Q20757645]] | 0 | | [[Tengi Ragi Tau]] | | |- | style='text-align:right'| 97 | [[:d:Q20757644|Q20757644]] | 0 | | [[Churen Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 98 | [[:d:Q20757642|Q20757642]] | 0 | | [[Sita Chuchura]] | | |- | style='text-align:right'| 99 | [[:d:Q20757641|Q20757641]] | 0 | | [[Ramthang Chang]] | | |- | style='text-align:right'| 100 | [[:d:Q20757640|Q20757640]] | 0 | | [[Pethang Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 101 | [[:d:Q20757639|Q20757639]] | 0 | | [[Pangbuk Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 102 | [[:d:Q20757638|Q20757638]] | 0 | | [[Chumbu]] | | |- | style='text-align:right'| 103 | [[:d:Q20757637|Q20757637]] | 0 | | [[Panbari]] | | |- | style='text-align:right'| 104 | [[:d:Q20757636|Q20757636]] | 0 | | [[Ohmi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 105 | [[:d:Q20757635|Q20757635]] | 0 | | [[Nilgiri South]] | | |- | style='text-align:right'| 106 | [[:d:Q20757631|Q20757631]] | 0 | | [[Naulekh]] | | |- | style='text-align:right'| 107 | [[:d:Q20757630|Q20757630]] | 0 | | [[Nampa]] | | |- | style='text-align:right'| 108 | [[:d:Q20757629|Q20757629]] | 0 | | [[Malāṅphulāṅ]] | | |- | style='text-align:right'| 109 | [[:d:Q20757628|Q20757628]] | 0 | | [[Lunag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 110 | [[:d:Q20757627|Q20757627]] | 0 | | [[Likhu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 111 | [[:d:Q20757626|Q20757626]] | 0 | | [[Khatang]] | | |- | style='text-align:right'| 112 | [[:d:Q20757625|Q20757625]] | 0 | | [[Khangri Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 113 | [[:d:Q20757624|Q20757624]] | 0 | | [[Karyolung]] | | |- | style='text-align:right'| 114 | [[:d:Q20757623|Q20757623]] | 0 | | [[Kang Nachugo]] | | |- | style='text-align:right'| 115 | [[:d:Q20757622|Q20757622]] | 0 | | [[Janak Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 116 | [[:d:Q20757621|Q20757621]] | 0 | | [[Hungchi]] | | |- | style='text-align:right'| 117 | [[:d:Q20757620|Q20757620]] | 0 | | [[Annapurna IV]] | | |- | style='text-align:right'| 118 | [[:d:Q20757619|Q20757619]] | 0 | | [[Gurja Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 119 | [[:d:Q20757618|Q20757618]] | 0 | | [[Drangnag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 120 | [[:d:Q20757617|Q20757617]] | 0 | | [[Chukyima Go]] | | |- | style='text-align:right'| 121 | [[:d:Q20757616|Q20757616]] | 0 | | [[Chhukung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 122 | [[:d:Q20757615|Q20757615]] | 0 | | [[Cheo Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 123 | [[:d:Q20757614|Q20757614]] | 0 | | [[Bobaye]] | | |- | style='text-align:right'| 124 | [[:d:Q20757611|Q20757611]] | 0 | | [[Jobo Rinjang]] | | |- | style='text-align:right'| 125 | [[:d:Q20754005|Q20754005]] | 0 | | [[Kangchungtse]] | | |- | style='text-align:right'| 126 | [[:d:Q20748056|Q20748056]] | 0 | | [[Shar Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 127 | [[:d:Q20616450|Q20616450]] | 0 | | [[Æртыккаг мæсыг]] | | |- | style='text-align:right'| 128 | [[:d:Q20191208|Q20191208]] | 0 | | [[Ratna Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 129 | [[:d:Q20191203|Q20191203]] | 0 | | [[Ramdung Go]] | | |- | style='text-align:right'| 130 | [[:d:Q20191196|Q20191196]] | 0 | | [[Putrun Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 131 | [[:d:Q20191193|Q20191193]] | 0 | | [[Purkung]] | | |- | style='text-align:right'| 132 | [[:d:Q20191165|Q20191165]] | 0 | | [[Pharilapcha]] | | |- | style='text-align:right'| 133 | [[:d:Q20191139|Q20191139]] | 0 | | [[Parchamo]] | | |- | style='text-align:right'| 134 | [[:d:Q20191069|Q20191069]] | 0 | | [[Moditse]] | | |- | style='text-align:right'| 135 | [[:d:Q20191022|Q20191022]] | 0 | | [[Lugula Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 136 | [[:d:Q20191017|Q20191017]] | 0 | | [[Loenpo Gang]] | | |- | style='text-align:right'| 137 | [[:d:Q20190992|Q20190992]] | 0 | | [[Langpo]] | | |- | style='text-align:right'| 138 | [[:d:Q20190988|Q20190988]] | 0 | | [[Lamjung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 139 | [[:d:Q20190980|Q20190980]] | 0 | | [[Kyajo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 140 | [[:d:Q20190961|Q20190961]] | 0 | | [[Kubi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 141 | [[:d:Q20190945|Q20190945]] | 0 | | [[Kongma Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 142 | [[:d:Q20190930|Q20190930]] | 0 | | [[Khumjungar Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 143 | [[:d:Q20190829|Q20190829]] | 0 | | [[Drohmo]] | | |- | style='text-align:right'| 144 | [[:d:Q20190813|Q20190813]] | 0 | | [[Chhiv Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 145 | [[:d:Q20190811|Q20190811]] | 0 | | [[Chekigo]] | | |- | style='text-align:right'| 146 | [[:d:Q20190801|Q20190801]] | 0 | | [[Boktoh]] | | |- | style='text-align:right'| 147 | [[:d:Q20190791|Q20190791]] | 0 | | [[Annapurna South]] | | |- | style='text-align:right'| 148 | [[:d:Q20164740|Q20164740]] | 0 | | [[Tengkangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 149 | [[:d:Q19946260|Q19946260]] | 0 | | [[Himlung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 150 | [[:d:Q19946258|Q19946258]] | 0 | | [[Gyaji Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 151 | [[:d:Q19840548|Q19840548]] | 0 | | [[Pangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 152 | [[:d:Q19708581|Q19708581]] | 0 | | [[Phole]] | | |- | style='text-align:right'| 153 | [[:d:Q19707019|Q19707019]] | 0 | | [[Mera South]] | | |- | style='text-align:right'| 154 | [[:d:Q19707013|Q19707013]] | 0 | | [[Mera North]] | | |- | style='text-align:right'| 155 | [[:d:Q19707006|Q19707006]] | 0 | | [[Mera Central]] | | |- | style='text-align:right'| 156 | [[:d:Q19682550|Q19682550]] | 0 | | [[मालिका धुरी]] | | |- | style='text-align:right'| 157 | [[:d:Q19605854|Q19605854]] | 0 | | [[Kubi Gangri]] | | |- | style='text-align:right'| 158 | [[:d:Q19459405|Q19459405]] | 0 | | [[Kanjiroba]] | | |- | style='text-align:right'| 159 | [[:d:Q19457611|Q19457611]] | 0 | | [[चाङ्ला हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 160 | [[:d:Q19298140|Q19298140]] | 0 | | [[Pabil]] | | |- | style='text-align:right'| 161 | [[:d:Q19297118|Q19297118]] | 0 | | [[Naya Kanga]] | | |- | style='text-align:right'| 162 | [[:d:Q19288849|Q19288849]] | 0 | | [[Langtang Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 163 | [[:d:Q19288846|Q19288846]] | 0 | | [[Langshisa Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 164 | [[:d:Q19287915|Q19287915]] | 0 | | [[Kimshung]] | | |- | style='text-align:right'| 165 | [[:d:Q19283615|Q19283615]] | 0 | | [[Gangchempo]] | | |- | style='text-align:right'| 166 | [[:d:Q18456156|Q18456156]] | 0 | | [[Tashi Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 167 | [[:d:Q18388748|Q18388748]] | 0 | | [[Pisang Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 168 | [[:d:Q18088708|Q18088708]] | 0 | | [[Mardi Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 169 | [[:d:Q16968920|Q16968920]] | 0 | | [[Kanjiroba Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 170 | [[:d:Q16901410|Q16901410]] | 0 | | [[Tenzing Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 171 | [[:d:Q16466024|Q16466024]] | 0 | | [[अन्नपूर्ण हिमाल (Q16466024)|अन्नपूर्ण हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 172 | [[:d:Q14227691|Q14227691]] | 0 | | [[नुम्बुर]] | | |- | style='text-align:right'| 173 | [[:d:Q13423903|Q13423903]] | 0 | | [[Talung]] | | |- | style='text-align:right'| 174 | [[:d:Q11887046|Q11887046]] | 0 | | [[Peak 41]] | | |- | style='text-align:right'| 175 | [[:d:Q11876134|Q11876134]] | 0 | | [[Lobuche East]] | | |- | style='text-align:right'| 176 | [[:d:Q11873899|Q11873899]] | 0 | | [[Kyashar]] | | |- | style='text-align:right'| 177 | [[:d:Q11871253|Q11871253]] | 0 | | [[Khabur]] | | |- | style='text-align:right'| 178 | [[:d:Q11752821|Q11752821]] | 0 | | [[लाङटाङ री]] | | |- | style='text-align:right'| 179 | [[:d:Q11237699|Q11237699]] | 0 | | [[Lhotse Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 180 | [[:d:Q9268113|Q9268113]] | 0 | | [[गिम्मीगेला चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 181 | [[:d:Q8523483|Q8523483]] | 0 | | [[Nirekha]] | | |- | style='text-align:right'| 182 | [[:d:Q7403706|Q7403706]] | 0 | | [[Salasungo]] | | |- | style='text-align:right'| 183 | [[:d:Q7402481|Q7402481]] | 0 | | [[साइपाल हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 184 | [[:d:Q7089926|Q7089926]] | 0 | | [[Ombigaichan]] | | |- | style='text-align:right'| 185 | [[:d:Q6991183|Q6991183]] | 0 | | [[Nemjung]] | | |- | style='text-align:right'| 186 | [[:d:Q6620670|Q6620670]] | 0 | | [[Singu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 187 | [[:d:Q6448208|Q6448208]] | 0 | | [[Kusum Kanguru]] | | |- | style='text-align:right'| 188 | [[:d:Q6429186|Q6429186]] | 0 | | [[Kongde Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 189 | [[:d:Q5520839|Q5520839]] | 0 | | [[Ganesh NW]] | | |- | style='text-align:right'| 190 | [[:d:Q5409093|Q5409093]] | 0 | | [[Lobuche West]] | | |- | style='text-align:right'| 191 | [[:d:Q5304983|Q5304983]] | 0 | | [[Dragmarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 192 | [[:d:Q5069463|Q5069463]] | 0 | | [[Chamar]] | | |- | style='text-align:right'| 193 | [[:d:Q4840748|Q4840748]] | 0 | | [[बेडेन पावेल शिखर]] | | |- | style='text-align:right'| 194 | [[:d:Q4779782|Q4779782]] | 0 | | [[अपी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 195 | [[:d:Q4536616|Q4536616]] | 0 | | [[Yakawa Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 196 | [[:d:Q4517942|Q4517942]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 197 | [[:d:Q4312814|Q4312814]] | 0 | | [[नङपाई हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 198 | [[:d:Q4221152|Q4221152]] | 0 | | [[किराँतचुली|किरात चुली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 199 | [[:d:Q4217498|Q4217498]] | 0 | | [[Khatung Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 200 | [[:d:Q4141286|Q4141286]] | 0 | | [[Gokyo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 201 | [[:d:Q4135266|Q4135266]] | 0 | | [[निलगिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 202 | [[:d:Q4134792|Q4134792]] | 0 | | [[Khartaphu]] | | |- | style='text-align:right'| 203 | [[:d:Q3695952|Q3695952]] | 0 | | [[Yala Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 204 | [[:d:Q3695902|Q3695902]] | 0 | | [[Tharpu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 205 | [[:d:Q3695890|Q3695890]] | 0 | | [[Dorje Lhakpa]] | | |- | style='text-align:right'| 206 | [[:d:Q3138689|Q3138689]] | 0 | | [[Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 207 | [[:d:Q3115880|Q3115880]] | 0 | | [[काब्रु]] | | |- | style='text-align:right'| 208 | [[:d:Q2386627|Q2386627]] | 0 | | [[Taboche]] | | |- | style='text-align:right'| 209 | [[:d:Q2143811|Q2143811]] | 0 | | [[Tilicho Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 210 | [[:d:Q1826566|Q1826566]] | 0 | | [[Lingtren]] | | |- | style='text-align:right'| 211 | [[:d:Q1754634|Q1754634]] | 0 | | [[गाडी चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 212 | [[:d:Q1740694|Q1740694]] | 0 | | [[Mount Khumbila]] | | |- | style='text-align:right'| 213 | [[:d:Q1723728|Q1723728]] | 0 | | [[Kangbachen]] | | |- | style='text-align:right'| 214 | [[:d:Q1718389|Q1718389]] | 0 | | [[Kang Guru]] | | |- | style='text-align:right'| 215 | [[:d:Q1551402|Q1551402]] | 0 | | [[लाङटाङ लिरुङ]] | | लाङटाङ हिमालको सर्वोच्च शिखर |- | style='text-align:right'| 216 | [[:d:Q1526943|Q1526943]] | 0 | | [[Peak 38]] | | |- | style='text-align:right'| 217 | [[:d:Q1511454|Q1511454]] | 0 | | [[काला पत्थर]] | | |- | style='text-align:right'| 218 | [[:d:Q1496289|Q1496289]] | 0 | | [[गौरीशङ्कर हिमाल|गौरीशंकर हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 219 | [[:d:Q1441337|Q1441337]] | 0 | | [[Mera Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 220 | [[:d:Q1429708|Q1429708]] | 0 | | [[Num Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 221 | [[:d:Q1410514|Q1410514]] | 0 | | [[थम्सेर्कु]] | | |- | style='text-align:right'| 222 | [[:d:Q1377280|Q1377280]] | 0 | | [[Putha Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 223 | [[:d:Q1291226|Q1291226]] | 0 | | [[Lobuche]] | | |- | style='text-align:right'| 224 | [[:d:Q1237414|Q1237414]] | 0 | | [[कुम्भकर्ण हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 225 | [[:d:Q1207614|Q1207614]] | 0 | | [[Dhaulagiri II]] | | |- | style='text-align:right'| 226 | [[:d:Q1145646|Q1145646]] | 0 | | [[हिमालचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 227 | [[:d:Q1139538|Q1139538]] | 0 | | [[नुबचे|नुप्त्से]] | | |- | style='text-align:right'| 228 | [[:d:Q1137644|Q1137644]] | 0 | | [[पुमोरी]] | | |- | style='text-align:right'| 229 | [[:d:Q1133863|Q1133863]] | 0 | | [[गङ्गापूर्ण]] | | |- | style='text-align:right'| 230 | [[:d:Q1060898|Q1060898]] | 0 | | [[चामलाङ हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 231 | [[:d:Q1051394|Q1051394]] | 0 | | [[माछापुच्छ्रे हिमाल]] | | माछाको पुच्छर जस्तो देखिने एक हिमाल |- | style='text-align:right'| 232 | [[:d:Q968606|Q968606]] | 0 | | [[Pokalde]] | | |- | style='text-align:right'| 233 | [[:d:Q619781|Q619781]] | 0 | | [[इम्जा छे]] | | |- | style='text-align:right'| 234 | [[:d:Q582128|Q582128]] | 0 | | [[ग्याचुङ काङ]] | | |- | style='text-align:right'| 235 | [[:d:Q564576|Q564576]] | 0 | | [[Annapurna III]] | | |- | style='text-align:right'| 236 | [[:d:Q527197|Q527197]] | 0 | | [[Kangtega]] | | |- | style='text-align:right'| 237 | [[:d:Q451697|Q451697]] | 0 | | [[आमा दब्लम हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 238 | [[:d:Q449534|Q449534]] | 0 | | [[Annapurna II]] | | |- | style='text-align:right'| 239 | [[:d:Q448932|Q448932]] | 0 | | [[Cho Polu]] | | |- | style='text-align:right'| 240 | [[:d:Q389456|Q389456]] | 0 | | [[Cholatse]] | | |- | style='text-align:right'| 241 | [[:d:Q379143|Q379143]] | 0 | | [[Baruntse]] | | |- | style='text-align:right'| 242 | [[:d:Q170089|Q170089]] | 0 | | [[चोयु हिमाल]] | | नेपाल र चीनको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको छैठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 243 | [[:d:Q170070|Q170070]] | 0 | | [[मनास्लु हिमाल]] | | आठ-हजारी र नेपालमा अवस्थित पृथ्वीको आठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 244 | [[:d:Q169986|Q169986]] | 0 | | [[मकालु हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 245 | [[:d:Q168702|Q168702]] | 0 | | [[ल्होत्से हिमाल|लहोत्से]] | | नेपाल र तिब्बतको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको चौथो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 246 | [[:d:Q165440|Q165440]] | 0 | | [[धौलागिरि हिमाल|धौलागिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 247 | [[:d:Q82019|Q82019]] | 0 | | [[कञ्चनजङ्घा हिमाल]] | | नेपाल र भारतमा अवस्थित पृथ्वीको तेस्रो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 248 | [[:d:Q513|Q513]] | 0 | | [[सगरमाथा]] | | विश्वको सबैभन्दा उच्च हिमाल |} |sparql=SELECT ?item ?qid (GROUP_CONCAT(CONCAT("[",str(?sitelink)," ", ?lang,"]"); separator=", ") as ?wp) (COUNT(distinct ?sitelink) as ?count) WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q8502 . ?item wdt:P17 wd:Q837 . BIND(xsd:integer(STRAFTER(str(?item), "Q")) AS ?qid) . } GROUP BY ?item ?qid ORDER BY DESC(?qid) LIMIT 5000 |columns=number:#,item:Wikidata<br>item,?count:lang,?wp:WP,label:mountain,P1476:original title,description |links=red }} {| class='wikitable sortable' ! # ! Wikidata<br>item ! lang ! WP ! mountain ! original title ! description |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q135930803|Q135930803]] | 0 | | [[Changdi]] | | |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q135286570|Q135286570]] | 0 | | [[Amotsang]] | | |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q134994145|Q134994145]] | 0 | | [[Varaha Shikhar]] | | |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q134513933|Q134513933]] | 0 | | [[Chulu East]] | | |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q134454728|Q134454728]] | 0 | | [[Pikey Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q134044709|Q134044709]] | 0 | | [[Arakam Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q131299040|Q131299040]] | 0 | | [[Bhalu Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q131288401|Q131288401]] | 0 | | [[Phungi]] | | |- | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q130373062|Q130373062]] | 0 | | [[Nupla]] | | |- | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q130266608|Q130266608]] | 0 | | [[Cholo]] | | |- | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q113714118|Q113714118]] | 0 | | [[छेर्गो री]] | | लाङटाङ क्षेत्रको चुचुरो |- | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q111181569|Q111181569]] | 0 | | [[Purbung]] | | |- | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q111010303|Q111010303]] | 0 | | [[Ponggen Dopku]] | | |- | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q110216295|Q110216295]] | 0 | | [[Pāṅkāyāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q110215902|Q110215902]] | 0 | | [[Syānāṭh]] | | |- | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q110214946|Q110214946]] | 0 | | [[Chhimi̇̄maru Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q110214098|Q110214098]] | 0 | | [[Mugu Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q110213191|Q110213191]] | 0 | | [[Dābsāl Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q110213110|Q110213110]] | 0 | | [[Muga Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q110212876|Q110212876]] | 0 | | [[Ītiṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q110212798|Q110212798]] | 0 | | [[Nisiṅyāṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q110212591|Q110212591]] | 0 | | [[Jhoṅpālā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q110212401|Q110212401]] | 0 | | [[Chhāliṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q110212346|Q110212346]] | 0 | | [[Nāgpi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q110212292|Q110212292]] | 0 | | [[Kuldum Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q110210673|Q110210673]] | 0 | | [[Rolājen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q110210663|Q110210663]] | 0 | | [[Yulkoṅmā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q110210158|Q110210158]] | 0 | | [[Maksyā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q110209814|Q110209814]] | 0 | | [[Sertojen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q106556789|Q106556789]] | 0 | | [[Chergori]] | | Mountain in Nepal |- | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q105724355|Q105724355]] | 0 | | [[Amphu Middle]] | | |- | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q65395645|Q65395645]] | 0 | | [[चङ्खेली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q65040223|Q65040223]] | 0 | | [[Nupla Khang]] | | |- | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q56305304|Q56305304]] | 0 | | [[Phurbi Chhyachu]] | | |- | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q56305107|Q56305107]] | 0 | | [[Gangchenpo]] | | |- | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q56293740|Q56293740]] | 0 | | [[Nangpai Gosum II]] | | |- | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q34865940|Q34865940]] | 0 | | [[Chang Samarphu]] | | |- | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q31654397|Q31654397]] | 0 | | [[Ṭapalḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q31654287|Q31654287]] | 0 | | [[Urkiṅ Kāṅgāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q31654163|Q31654163]] | 0 | | [[Panchpokhari̇̄ Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q31654146|Q31654146]] | 0 | | [[Liṅsin Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q31654130|Q31654130]] | 0 | | [[Dorje Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q31654114|Q31654114]] | 0 | | [[Kāṅālā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q31653927|Q31653927]] | 0 | | [[Rināmo Hill]] | | |- | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q31653912|Q31653912]] | 0 | | [[Lāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q31653883|Q31653883]] | 0 | | [[Kālo Pokhari̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q31653757|Q31653757]] | 0 | | [[Lumbo Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q31653558|Q31653558]] | 0 | | [[Liṅsiṅ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q31653417|Q31653417]] | 0 | | [[Yubrā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q31653402|Q31653402]] | 0 | | [[Pāri̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q31653353|Q31653353]] | 0 | | [[Bedāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q31653337|Q31653337]] | 0 | | [[Kālsi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q31653321|Q31653321]] | 0 | | [[Machhuwā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q31653304|Q31653304]] | 0 | | [[Gyajin Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q31653178|Q31653178]] | 0 | | [[Shivapuri Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q31653115|Q31653115]] | 0 | | [[Langtang II]] | | |- | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q31653100|Q31653100]] | 0 | | [[S Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q31653084|Q31653084]] | 0 | | [[Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q31653067|Q31653067]] | 0 | | [[N Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q31653050|Q31653050]] | 0 | | [[N Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q31652936|Q31652936]] | 0 | | [[Tirkhe Dhunga]] | | |- | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q31652921|Q31652921]] | 0 | | [[Samagoan]] | | |- | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q31652874|Q31652874]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q31652858|Q31652858]] | 0 | | [[Yak Gawa]] | | |- | style='text-align:right'| 65 | [[:d:Q31652842|Q31652842]] | 0 | | [[Thorungste]] | | |- | style='text-align:right'| 66 | [[:d:Q31652826|Q31652826]] | 0 | | [[Dhampus Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 67 | [[:d:Q31652811|Q31652811]] | 0 | | [[Tukuche Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 68 | [[:d:Q31652765|Q31652765]] | 0 | | [[Nilgiri]] | | |- | style='text-align:right'| 69 | [[:d:Q31652613|Q31652613]] | 0 | | [[Annapurna Fang]] | | |- | style='text-align:right'| 70 | [[:d:Q31652396|Q31652396]] | 0 | | [[Hiūnchuli Pātan]] | | |- | style='text-align:right'| 71 | [[:d:Q31652242|Q31652242]] | 0 | | [[Lobujya West]] | | |- | style='text-align:right'| 72 | [[:d:Q31652227|Q31652227]] | 0 | | [[Loengpogang]] | | |- | style='text-align:right'| 73 | [[:d:Q31652197|Q31652197]] | 0 | | [[Mukut Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 74 | [[:d:Q31652166|Q31652166]] | 0 | | [[Bhrānge]] | | |- | style='text-align:right'| 75 | [[:d:Q31652150|Q31652150]] | 0 | | [[Pulchoki Mountain]] | | |- | style='text-align:right'| 76 | [[:d:Q30622642|Q30622642]] | 0 | | [[Paungda Danda]] | | |- | style='text-align:right'| 77 | [[:d:Q29525180|Q29525180]] | 0 | | [[खिजी थोलेदेम्बा]] | | |- | style='text-align:right'| 78 | [[:d:Q29015634|Q29015634]] | 0 | | [[पुन हिल]] | | घोरेपानी नजिकै रहेको पहाडी क्षेत्र |- | style='text-align:right'| 79 | [[:d:Q29015408|Q29015408]] | 0 | | [[Yalung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 80 | [[:d:Q29015389|Q29015389]] | 0 | | [[Tsoboje]] | | |- | style='text-align:right'| 81 | [[:d:Q28183964|Q28183964]] | 0 | | [[चन्द्रागिरी डाँडा|चन्द्रागिरी पहाड]] | | काठमाडौँ उपत्यकामा अवस्थित चन्द्रागिरी पहाड |- | style='text-align:right'| 82 | [[:d:Q26884119|Q26884119]] | 0 | | [[Nepal Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 83 | [[:d:Q25378206|Q25378206]] | 0 | | [[Rathong]] | | |- | style='text-align:right'| 84 | [[:d:Q25378204|Q25378204]] | 0 | | [[Ramthang Lho]] | | |- | style='text-align:right'| 85 | [[:d:Q24938020|Q24938020]] | 0 | | [[सिराइचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 86 | [[:d:Q21561056|Q21561056]] | 0 | | [[Kokthang]] | | |- | style='text-align:right'| 87 | [[:d:Q21000079|Q21000079]] | 0 | | [[Pemthang Karpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 88 | [[:d:Q21000062|Q21000062]] | 0 | | [[Pashuwo]] | | |- | style='text-align:right'| 89 | [[:d:Q20999992|Q20999992]] | 0 | | [[Kā̃de Hiū Chuli̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 90 | [[:d:Q20999970|Q20999970]] | 0 | | [[Honde Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 91 | [[:d:Q20999893|Q20999893]] | 0 | | [[Gurkarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 92 | [[:d:Q20999853|Q20999853]] | 0 | | [[Ghustang]] | | |- | style='text-align:right'| 93 | [[:d:Q20999752|Q20999752]] | 0 | | [[Dogari Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 94 | [[:d:Q20757649|Q20757649]] | 0 | | [[Takargo]] | | |- | style='text-align:right'| 95 | [[:d:Q20757646|Q20757646]] | 0 | | [[Thulagi Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 96 | [[:d:Q20757645|Q20757645]] | 0 | | [[Tengi Ragi Tau]] | | |- | style='text-align:right'| 97 | [[:d:Q20757644|Q20757644]] | 0 | | [[Churen Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 98 | [[:d:Q20757642|Q20757642]] | 0 | | [[Sita Chuchura]] | | |- | style='text-align:right'| 99 | [[:d:Q20757641|Q20757641]] | 0 | | [[Ramthang Chang]] | | |- | style='text-align:right'| 100 | [[:d:Q20757640|Q20757640]] | 0 | | [[Pethang Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 101 | [[:d:Q20757639|Q20757639]] | 0 | | [[Pangbuk Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 102 | [[:d:Q20757638|Q20757638]] | 0 | | [[Chumbu]] | | |- | style='text-align:right'| 103 | [[:d:Q20757637|Q20757637]] | 0 | | [[Panbari]] | | |- | style='text-align:right'| 104 | [[:d:Q20757636|Q20757636]] | 0 | | [[Ohmi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 105 | [[:d:Q20757635|Q20757635]] | 0 | | [[Nilgiri South]] | | |- | style='text-align:right'| 106 | [[:d:Q20757631|Q20757631]] | 0 | | [[Naulekh]] | | |- | style='text-align:right'| 107 | [[:d:Q20757630|Q20757630]] | 0 | | [[Nampa]] | | |- | style='text-align:right'| 108 | [[:d:Q20757629|Q20757629]] | 0 | | [[Malāṅphulāṅ]] | | |- | style='text-align:right'| 109 | [[:d:Q20757628|Q20757628]] | 0 | | [[Lunag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 110 | [[:d:Q20757627|Q20757627]] | 0 | | [[Likhu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 111 | [[:d:Q20757626|Q20757626]] | 0 | | [[Khatang]] | | |- | style='text-align:right'| 112 | [[:d:Q20757625|Q20757625]] | 0 | | [[Khangri Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 113 | [[:d:Q20757624|Q20757624]] | 0 | | [[Karyolung]] | | |- | style='text-align:right'| 114 | [[:d:Q20757623|Q20757623]] | 0 | | [[Kang Nachugo]] | | |- | style='text-align:right'| 115 | [[:d:Q20757622|Q20757622]] | 0 | | [[Janak Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 116 | [[:d:Q20757621|Q20757621]] | 0 | | [[Hungchi]] | | |- | style='text-align:right'| 117 | [[:d:Q20757620|Q20757620]] | 0 | | [[Annapurna IV]] | | |- | style='text-align:right'| 118 | [[:d:Q20757619|Q20757619]] | 0 | | [[Gurja Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 119 | [[:d:Q20757618|Q20757618]] | 0 | | [[Drangnag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 120 | [[:d:Q20757617|Q20757617]] | 0 | | [[Chukyima Go]] | | |- | style='text-align:right'| 121 | [[:d:Q20757616|Q20757616]] | 0 | | [[Chhukung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 122 | [[:d:Q20757615|Q20757615]] | 0 | | [[Cheo Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 123 | [[:d:Q20757614|Q20757614]] | 0 | | [[Bobaye]] | | |- | style='text-align:right'| 124 | [[:d:Q20757611|Q20757611]] | 0 | | [[Jobo Rinjang]] | | |- | style='text-align:right'| 125 | [[:d:Q20754005|Q20754005]] | 0 | | [[Kangchungtse]] | | |- | style='text-align:right'| 126 | [[:d:Q20748056|Q20748056]] | 0 | | [[Shar Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 127 | [[:d:Q20616450|Q20616450]] | 0 | | [[Æртыккаг мæсыг]] | | |- | style='text-align:right'| 128 | [[:d:Q20191208|Q20191208]] | 0 | | [[Ratna Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 129 | [[:d:Q20191203|Q20191203]] | 0 | | [[Ramdung Go]] | | |- | style='text-align:right'| 130 | [[:d:Q20191196|Q20191196]] | 0 | | [[Putrun Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 131 | [[:d:Q20191193|Q20191193]] | 0 | | [[Purkung]] | | |- | style='text-align:right'| 132 | [[:d:Q20191165|Q20191165]] | 0 | | [[Pharilapcha]] | | |- | style='text-align:right'| 133 | [[:d:Q20191139|Q20191139]] | 0 | | [[Parchamo]] | | |- | style='text-align:right'| 134 | [[:d:Q20191069|Q20191069]] | 0 | | [[Moditse]] | | |- | style='text-align:right'| 135 | [[:d:Q20191022|Q20191022]] | 0 | | [[Lugula Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 136 | [[:d:Q20191017|Q20191017]] | 0 | | [[Loenpo Gang]] | | |- | style='text-align:right'| 137 | [[:d:Q20190992|Q20190992]] | 0 | | [[Langpo]] | | |- | style='text-align:right'| 138 | [[:d:Q20190988|Q20190988]] | 0 | | [[Lamjung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 139 | [[:d:Q20190980|Q20190980]] | 0 | | [[Kyajo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 140 | [[:d:Q20190961|Q20190961]] | 0 | | [[Kubi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 141 | [[:d:Q20190945|Q20190945]] | 0 | | [[Kongma Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 142 | [[:d:Q20190930|Q20190930]] | 0 | | [[Khumjungar Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 143 | [[:d:Q20190829|Q20190829]] | 0 | | [[Drohmo]] | | |- | style='text-align:right'| 144 | [[:d:Q20190813|Q20190813]] | 0 | | [[Chhiv Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 145 | [[:d:Q20190811|Q20190811]] | 0 | | [[Chekigo]] | | |- | style='text-align:right'| 146 | [[:d:Q20190801|Q20190801]] | 0 | | [[Boktoh]] | | |- | style='text-align:right'| 147 | [[:d:Q20190791|Q20190791]] | 0 | | [[Annapurna South]] | | |- | style='text-align:right'| 148 | [[:d:Q20164740|Q20164740]] | 0 | | [[Tengkangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 149 | [[:d:Q19946260|Q19946260]] | 0 | | [[Himlung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 150 | [[:d:Q19946258|Q19946258]] | 0 | | [[Gyaji Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 151 | [[:d:Q19840548|Q19840548]] | 0 | | [[Pangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 152 | [[:d:Q19708581|Q19708581]] | 0 | | [[Phole]] | | |- | style='text-align:right'| 153 | [[:d:Q19707019|Q19707019]] | 0 | | [[Mera South]] | | |- | style='text-align:right'| 154 | [[:d:Q19707013|Q19707013]] | 0 | | [[Mera North]] | | |- | style='text-align:right'| 155 | [[:d:Q19707006|Q19707006]] | 0 | | [[Mera Central]] | | |- | style='text-align:right'| 156 | [[:d:Q19682550|Q19682550]] | 0 | | [[मालिका धुरी]] | | |- | style='text-align:right'| 157 | [[:d:Q19605854|Q19605854]] | 0 | | [[Kubi Gangri]] | | |- | style='text-align:right'| 158 | [[:d:Q19459405|Q19459405]] | 0 | | [[Kanjiroba]] | | |- | style='text-align:right'| 159 | [[:d:Q19457611|Q19457611]] | 0 | | [[चाङ्ला हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 160 | [[:d:Q19298140|Q19298140]] | 0 | | [[Pabil]] | | |- | style='text-align:right'| 161 | [[:d:Q19297118|Q19297118]] | 0 | | [[Naya Kanga]] | | |- | style='text-align:right'| 162 | [[:d:Q19288849|Q19288849]] | 0 | | [[Langtang Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 163 | [[:d:Q19288846|Q19288846]] | 0 | | [[Langshisa Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 164 | [[:d:Q19287915|Q19287915]] | 0 | | [[Kimshung]] | | |- | style='text-align:right'| 165 | [[:d:Q19283615|Q19283615]] | 0 | | [[Gangchempo]] | | |- | style='text-align:right'| 166 | [[:d:Q18456156|Q18456156]] | 0 | | [[Tashi Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 167 | [[:d:Q18388748|Q18388748]] | 0 | | [[Pisang Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 168 | [[:d:Q18088708|Q18088708]] | 0 | | [[Mardi Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 169 | [[:d:Q16968920|Q16968920]] | 0 | | [[Kanjiroba Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 170 | [[:d:Q16901410|Q16901410]] | 0 | | [[Tenzing Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 171 | [[:d:Q16466024|Q16466024]] | 0 | | [[अन्नपूर्ण हिमाल (Q16466024)|अन्नपूर्ण हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 172 | [[:d:Q14227691|Q14227691]] | 0 | | [[नुम्बुर]] | | |- | style='text-align:right'| 173 | [[:d:Q13423903|Q13423903]] | 0 | | [[Talung]] | | |- | style='text-align:right'| 174 | [[:d:Q11887046|Q11887046]] | 0 | | [[Peak 41]] | | |- | style='text-align:right'| 175 | [[:d:Q11876134|Q11876134]] | 0 | | [[Lobuche East]] | | |- | style='text-align:right'| 176 | [[:d:Q11873899|Q11873899]] | 0 | | [[Kyashar]] | | |- | style='text-align:right'| 177 | [[:d:Q11871253|Q11871253]] | 0 | | [[Khabur]] | | |- | style='text-align:right'| 178 | [[:d:Q11752821|Q11752821]] | 0 | | [[लाङटाङ री]] | | |- | style='text-align:right'| 179 | [[:d:Q11237699|Q11237699]] | 0 | | [[Lhotse Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 180 | [[:d:Q9268113|Q9268113]] | 0 | | [[गिम्मीगेला चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 181 | [[:d:Q8523483|Q8523483]] | 0 | | [[Nirekha]] | | |- | style='text-align:right'| 182 | [[:d:Q7403706|Q7403706]] | 0 | | [[Salasungo]] | | |- | style='text-align:right'| 183 | [[:d:Q7402481|Q7402481]] | 0 | | [[साइपाल हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 184 | [[:d:Q7089926|Q7089926]] | 0 | | [[Ombigaichan]] | | |- | style='text-align:right'| 185 | [[:d:Q6991183|Q6991183]] | 0 | | [[Nemjung]] | | |- | style='text-align:right'| 186 | [[:d:Q6620670|Q6620670]] | 0 | | [[Singu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 187 | [[:d:Q6448208|Q6448208]] | 0 | | [[Kusum Kanguru]] | | |- | style='text-align:right'| 188 | [[:d:Q6429186|Q6429186]] | 0 | | [[Kongde Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 189 | [[:d:Q5520839|Q5520839]] | 0 | | [[Ganesh NW]] | | |- | style='text-align:right'| 190 | [[:d:Q5409093|Q5409093]] | 0 | | [[Lobuche West]] | | |- | style='text-align:right'| 191 | [[:d:Q5304983|Q5304983]] | 0 | | [[Dragmarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 192 | [[:d:Q5069463|Q5069463]] | 0 | | [[Chamar]] | | |- | style='text-align:right'| 193 | [[:d:Q4840748|Q4840748]] | 0 | | [[बेडेन पावेल शिखर]] | | |- | style='text-align:right'| 194 | [[:d:Q4779782|Q4779782]] | 0 | | [[अपी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 195 | [[:d:Q4536616|Q4536616]] | 0 | | [[Yakawa Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 196 | [[:d:Q4517942|Q4517942]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 197 | [[:d:Q4312814|Q4312814]] | 0 | | [[नङपाई हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 198 | [[:d:Q4221152|Q4221152]] | 0 | | [[किराँतचुली|किरात चुली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 199 | [[:d:Q4217498|Q4217498]] | 0 | | [[Khatung Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 200 | [[:d:Q4141286|Q4141286]] | 0 | | [[Gokyo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 201 | [[:d:Q4135266|Q4135266]] | 0 | | [[निलगिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 202 | [[:d:Q4134792|Q4134792]] | 0 | | [[Khartaphu]] | | |- | style='text-align:right'| 203 | [[:d:Q3695952|Q3695952]] | 0 | | [[Yala Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 204 | [[:d:Q3695902|Q3695902]] | 0 | | [[Tharpu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 205 | [[:d:Q3695890|Q3695890]] | 0 | | [[Dorje Lhakpa]] | | |- | style='text-align:right'| 206 | [[:d:Q3138689|Q3138689]] | 0 | | [[Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 207 | [[:d:Q3115880|Q3115880]] | 0 | | [[काब्रु]] | | |- | style='text-align:right'| 208 | [[:d:Q2386627|Q2386627]] | 0 | | [[Taboche]] | | |- | style='text-align:right'| 209 | [[:d:Q2143811|Q2143811]] | 0 | | [[Tilicho Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 210 | [[:d:Q1826566|Q1826566]] | 0 | | [[Lingtren]] | | |- | style='text-align:right'| 211 | [[:d:Q1754634|Q1754634]] | 0 | | [[गाडी चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 212 | [[:d:Q1740694|Q1740694]] | 0 | | [[Mount Khumbila]] | | |- | style='text-align:right'| 213 | [[:d:Q1723728|Q1723728]] | 0 | | [[Kangbachen]] | | |- | style='text-align:right'| 214 | [[:d:Q1718389|Q1718389]] | 0 | | [[Kang Guru]] | | |- | style='text-align:right'| 215 | [[:d:Q1551402|Q1551402]] | 0 | | [[लाङटाङ लिरुङ]] | | लाङटाङ हिमालको सर्वोच्च शिखर |- | style='text-align:right'| 216 | [[:d:Q1526943|Q1526943]] | 0 | | [[Peak 38]] | | |- | style='text-align:right'| 217 | [[:d:Q1511454|Q1511454]] | 0 | | [[काला पत्थर]] | | |- | style='text-align:right'| 218 | [[:d:Q1496289|Q1496289]] | 0 | | [[गौरीशङ्कर हिमाल|गौरीशंकर हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 219 | [[:d:Q1441337|Q1441337]] | 0 | | [[Mera Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 220 | [[:d:Q1429708|Q1429708]] | 0 | | [[Num Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 221 | [[:d:Q1410514|Q1410514]] | 0 | | [[थम्सेर्कु]] | | |- | style='text-align:right'| 222 | [[:d:Q1377280|Q1377280]] | 0 | | [[Putha Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 223 | [[:d:Q1291226|Q1291226]] | 0 | | [[Lobuche]] | | |- | style='text-align:right'| 224 | [[:d:Q1237414|Q1237414]] | 0 | | [[कुम्भकर्ण हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 225 | [[:d:Q1207614|Q1207614]] | 0 | | [[Dhaulagiri II]] | | |- | style='text-align:right'| 226 | [[:d:Q1145646|Q1145646]] | 0 | | [[हिमालचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 227 | [[:d:Q1139538|Q1139538]] | 0 | | [[नुबचे|नुप्त्से]] | | |- | style='text-align:right'| 228 | [[:d:Q1137644|Q1137644]] | 0 | | [[पुमोरी]] | | |- | style='text-align:right'| 229 | [[:d:Q1133863|Q1133863]] | 0 | | [[गङ्गापूर्ण]] | | |- | style='text-align:right'| 230 | [[:d:Q1060898|Q1060898]] | 0 | | [[चामलाङ हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 231 | [[:d:Q1051394|Q1051394]] | 0 | | [[माछापुच्छ्रे हिमाल]] | | माछाको पुच्छर जस्तो देखिने एक हिमाल |- | style='text-align:right'| 232 | [[:d:Q968606|Q968606]] | 0 | | [[Pokalde]] | | |- | style='text-align:right'| 233 | [[:d:Q619781|Q619781]] | 0 | | [[इम्जा छे]] | | |- | style='text-align:right'| 234 | [[:d:Q582128|Q582128]] | 0 | | [[ग्याचुङ काङ]] | | |- | style='text-align:right'| 235 | [[:d:Q564576|Q564576]] | 0 | | [[Annapurna III]] | | |- | style='text-align:right'| 236 | [[:d:Q527197|Q527197]] | 0 | | [[Kangtega]] | | |- | style='text-align:right'| 237 | [[:d:Q451697|Q451697]] | 0 | | [[आमा दब्लम हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 238 | [[:d:Q449534|Q449534]] | 0 | | [[Annapurna II]] | | |- | style='text-align:right'| 239 | [[:d:Q448932|Q448932]] | 0 | | [[Cho Polu]] | | |- | style='text-align:right'| 240 | [[:d:Q389456|Q389456]] | 0 | | [[Cholatse]] | | |- | style='text-align:right'| 241 | [[:d:Q379143|Q379143]] | 0 | | [[Baruntse]] | | |- | style='text-align:right'| 242 | [[:d:Q170089|Q170089]] | 0 | | [[चोयु हिमाल]] | | नेपाल र चीनको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको छैठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 243 | [[:d:Q170070|Q170070]] | 0 | | [[मनास्लु हिमाल]] | | आठ-हजारी र नेपालमा अवस्थित पृथ्वीको आठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 244 | [[:d:Q169986|Q169986]] | 0 | | [[मकालु हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 245 | [[:d:Q168702|Q168702]] | 0 | | [[ल्होत्से हिमाल|लहोत्से]] | | नेपाल र तिब्बतको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको चौथो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 246 | [[:d:Q165440|Q165440]] | 0 | | [[धौलागिरि हिमाल|धौलागिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 247 | [[:d:Q82019|Q82019]] | 0 | | [[कञ्चनजङ्घा हिमाल]] | | नेपाल र भारतमा अवस्थित पृथ्वीको तेस्रो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 248 | [[:d:Q513|Q513]] | 0 | | [[सगरमाथा]] | | विश्वको सबैभन्दा उच्च हिमाल |} |sparql=SELECT ?item ?qid (GROUP_CONCAT(CONCAT("[",str(?sitelink)," ", ?lang,"]"); separator=", ") as ?wp) (COUNT(distinct ?sitelink) as ?count) WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q8502 . ?item wdt:P17 wd:Q837 . BIND(xsd:integer(STRAFTER(str(?item), "Q")) AS ?qid) . } GROUP BY ?item ?qid ORDER BY DESC(?qid) LIMIT 5000 |columns=number:#,item:Wikidata<br>item,?count:lang,?wp:WP,label:mountain,P1476:original title,description |links=red }} {| class='wikitable sortable' ! # ! Wikidata<br>item ! lang ! WP ! mountain ! original title ! description |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q135930803|Q135930803]] | 0 | | [[Changdi]] | | |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q135286570|Q135286570]] | 0 | | [[Amotsang]] | | |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q134994145|Q134994145]] | 0 | | [[Varaha Shikhar]] | | |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q134513933|Q134513933]] | 0 | | [[Chulu East]] | | |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q134454728|Q134454728]] | 0 | | [[Pikey Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q134044709|Q134044709]] | 0 | | [[Arakam Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q131299040|Q131299040]] | 0 | | [[Bhalu Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q131288401|Q131288401]] | 0 | | [[Phungi]] | | |- | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q130373062|Q130373062]] | 0 | | [[Nupla]] | | |- | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q130266608|Q130266608]] | 0 | | [[Cholo]] | | |- | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q113714118|Q113714118]] | 0 | | [[छेर्गो री]] | | लाङटाङ क्षेत्रको चुचुरो |- | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q111181569|Q111181569]] | 0 | | [[Purbung]] | | |- | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q111010303|Q111010303]] | 0 | | [[Ponggen Dopku]] | | |- | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q110216295|Q110216295]] | 0 | | [[Pāṅkāyāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q110215902|Q110215902]] | 0 | | [[Syānāṭh]] | | |- | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q110214946|Q110214946]] | 0 | | [[Chhimi̇̄maru Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q110214098|Q110214098]] | 0 | | [[Mugu Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q110213191|Q110213191]] | 0 | | [[Dābsāl Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q110213110|Q110213110]] | 0 | | [[Muga Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q110212876|Q110212876]] | 0 | | [[Ītiṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q110212798|Q110212798]] | 0 | | [[Nisiṅyāṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q110212591|Q110212591]] | 0 | | [[Jhoṅpālā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q110212401|Q110212401]] | 0 | | [[Chhāliṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q110212346|Q110212346]] | 0 | | [[Nāgpi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q110212292|Q110212292]] | 0 | | [[Kuldum Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q110210673|Q110210673]] | 0 | | [[Rolājen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q110210663|Q110210663]] | 0 | | [[Yulkoṅmā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q110210158|Q110210158]] | 0 | | [[Maksyā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q110209814|Q110209814]] | 0 | | [[Sertojen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q106556789|Q106556789]] | 0 | | [[Chergori]] | | Mountain in Nepal |- | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q105724355|Q105724355]] | 0 | | [[Amphu Middle]] | | |- | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q66493793|Q66493793]] | 0 | | [[Poon Hill]] | | |- | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q65395645|Q65395645]] | 0 | | [[चङ्खेली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q65040223|Q65040223]] | 0 | | [[Nupla Khang]] | | |- | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q56305304|Q56305304]] | 0 | | [[Phurbi Chhyachu]] | | |- | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q56305107|Q56305107]] | 0 | | [[Gangchenpo]] | | |- | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q56293740|Q56293740]] | 0 | | [[Nangpai Gosum II]] | | |- | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q34865940|Q34865940]] | 0 | | [[Chang Samarphu]] | | |- | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q31654397|Q31654397]] | 0 | | [[Ṭapalḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q31654287|Q31654287]] | 0 | | [[Urkiṅ Kāṅgāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q31654163|Q31654163]] | 0 | | [[Panchpokhari̇̄ Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q31654146|Q31654146]] | 0 | | [[Liṅsin Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q31654130|Q31654130]] | 0 | | [[Dorje Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q31654114|Q31654114]] | 0 | | [[Kāṅālā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q31653927|Q31653927]] | 0 | | [[Rināmo Hill]] | | |- | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q31653912|Q31653912]] | 0 | | [[Lāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q31653883|Q31653883]] | 0 | | [[Kālo Pokhari̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q31653757|Q31653757]] | 0 | | [[Lumbo Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q31653558|Q31653558]] | 0 | | [[Liṅsiṅ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q31653417|Q31653417]] | 0 | | [[Yubrā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q31653402|Q31653402]] | 0 | | [[Pāri̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q31653353|Q31653353]] | 0 | | [[Bedāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q31653337|Q31653337]] | 0 | | [[Kālsi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q31653321|Q31653321]] | 0 | | [[Machhuwā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q31653304|Q31653304]] | 0 | | [[Gyajin Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q31653178|Q31653178]] | 0 | | [[Shivapuri Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q31653115|Q31653115]] | 0 | | [[Langtang II]] | | |- | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q31653100|Q31653100]] | 0 | | [[S Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q31653084|Q31653084]] | 0 | | [[Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q31653067|Q31653067]] | 0 | | [[N Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q31653050|Q31653050]] | 0 | | [[N Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q31652936|Q31652936]] | 0 | | [[Tirkhe Dhunga]] | | |- | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q31652921|Q31652921]] | 0 | | [[Samagoan]] | | |- | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q31652874|Q31652874]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 65 | [[:d:Q31652858|Q31652858]] | 0 | | [[Yak Gawa]] | | |- | style='text-align:right'| 66 | [[:d:Q31652842|Q31652842]] | 0 | | [[Thorungste]] | | |- | style='text-align:right'| 67 | [[:d:Q31652826|Q31652826]] | 0 | | [[Dhampus Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 68 | [[:d:Q31652811|Q31652811]] | 0 | | [[Tukuche Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 69 | [[:d:Q31652765|Q31652765]] | 0 | | [[Nilgiri]] | | |- | style='text-align:right'| 70 | [[:d:Q31652613|Q31652613]] | 0 | | [[Annapurna Fang]] | | |- | style='text-align:right'| 71 | [[:d:Q31652396|Q31652396]] | 0 | | [[Hiūnchuli Pātan]] | | |- | style='text-align:right'| 72 | [[:d:Q31652242|Q31652242]] | 0 | | [[Lobujya West]] | | |- | style='text-align:right'| 73 | [[:d:Q31652227|Q31652227]] | 0 | | [[Loengpogang]] | | |- | style='text-align:right'| 74 | [[:d:Q31652197|Q31652197]] | 0 | | [[Mukut Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 75 | [[:d:Q31652166|Q31652166]] | 0 | | [[Bhrānge]] | | |- | style='text-align:right'| 76 | [[:d:Q31652150|Q31652150]] | 0 | | [[Pulchoki Mountain]] | | |- | style='text-align:right'| 77 | [[:d:Q30622642|Q30622642]] | 0 | | [[Paungda Danda]] | | |- | style='text-align:right'| 78 | [[:d:Q29525180|Q29525180]] | 0 | | [[खिजी थोलेदेम्बा]] | | |- | style='text-align:right'| 79 | [[:d:Q29015634|Q29015634]] | 0 | | [[पुन हिल]] | | घोरेपानी नजिकै रहेको पहाडी क्षेत्र |- | style='text-align:right'| 80 | [[:d:Q29015408|Q29015408]] | 0 | | [[Yalung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 81 | [[:d:Q29015389|Q29015389]] | 0 | | [[Tsoboje]] | | |- | style='text-align:right'| 82 | [[:d:Q28183964|Q28183964]] | 0 | | [[चन्द्रागिरी डाँडा|चन्द्रागिरी पहाड]] | | काठमाडौँ उपत्यकामा अवस्थित चन्द्रागिरी पहाड |- | style='text-align:right'| 83 | [[:d:Q26884119|Q26884119]] | 0 | | [[Nepal Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 84 | [[:d:Q25378206|Q25378206]] | 0 | | [[Rathong]] | | |- | style='text-align:right'| 85 | [[:d:Q25378204|Q25378204]] | 0 | | [[Ramthang Lho]] | | |- | style='text-align:right'| 86 | [[:d:Q24938020|Q24938020]] | 0 | | [[सिराइचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 87 | [[:d:Q21561056|Q21561056]] | 0 | | [[Kokthang]] | | |- | style='text-align:right'| 88 | [[:d:Q21000079|Q21000079]] | 0 | | [[Pemthang Karpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 89 | [[:d:Q21000062|Q21000062]] | 0 | | [[Pashuwo]] | | |- | style='text-align:right'| 90 | [[:d:Q20999992|Q20999992]] | 0 | | [[Kā̃de Hiū Chuli̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 91 | [[:d:Q20999970|Q20999970]] | 0 | | [[Honde Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 92 | [[:d:Q20999893|Q20999893]] | 0 | | [[Gurkarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 93 | [[:d:Q20999853|Q20999853]] | 0 | | [[Ghustang]] | | |- | style='text-align:right'| 94 | [[:d:Q20999752|Q20999752]] | 0 | | [[Dogari Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 95 | [[:d:Q20757649|Q20757649]] | 0 | | [[Takargo]] | | |- | style='text-align:right'| 96 | [[:d:Q20757646|Q20757646]] | 0 | | [[Thulagi Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 97 | [[:d:Q20757645|Q20757645]] | 0 | | [[Tengi Ragi Tau]] | | |- | style='text-align:right'| 98 | [[:d:Q20757644|Q20757644]] | 0 | | [[Churen Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 99 | [[:d:Q20757642|Q20757642]] | 0 | | [[Sita Chuchura]] | | |- | style='text-align:right'| 100 | [[:d:Q20757641|Q20757641]] | 0 | | [[Ramthang Chang]] | | |- | style='text-align:right'| 101 | [[:d:Q20757640|Q20757640]] | 0 | | [[Pethang Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 102 | [[:d:Q20757639|Q20757639]] | 0 | | [[Pangbuk Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 103 | [[:d:Q20757638|Q20757638]] | 0 | | [[Chumbu]] | | |- | style='text-align:right'| 104 | [[:d:Q20757637|Q20757637]] | 0 | | [[Panbari]] | | |- | style='text-align:right'| 105 | [[:d:Q20757636|Q20757636]] | 0 | | [[Ohmi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 106 | [[:d:Q20757635|Q20757635]] | 0 | | [[Nilgiri South]] | | |- | style='text-align:right'| 107 | [[:d:Q20757631|Q20757631]] | 0 | | [[Naulekh]] | | |- | style='text-align:right'| 108 | [[:d:Q20757630|Q20757630]] | 0 | | [[Nampa]] | | |- | style='text-align:right'| 109 | [[:d:Q20757629|Q20757629]] | 0 | | [[Malāṅphulāṅ]] | | |- | style='text-align:right'| 110 | [[:d:Q20757628|Q20757628]] | 0 | | [[Lunag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 111 | [[:d:Q20757627|Q20757627]] | 0 | | [[Likhu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 112 | [[:d:Q20757626|Q20757626]] | 0 | | [[Khatang]] | | |- | style='text-align:right'| 113 | [[:d:Q20757625|Q20757625]] | 0 | | [[Khangri Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 114 | [[:d:Q20757624|Q20757624]] | 0 | | [[Karyolung]] | | |- | style='text-align:right'| 115 | [[:d:Q20757623|Q20757623]] | 0 | | [[Kang Nachugo]] | | |- | style='text-align:right'| 116 | [[:d:Q20757622|Q20757622]] | 0 | | [[Janak Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 117 | [[:d:Q20757621|Q20757621]] | 0 | | [[Hungchi]] | | |- | style='text-align:right'| 118 | [[:d:Q20757620|Q20757620]] | 0 | | [[Annapurna IV]] | | |- | style='text-align:right'| 119 | [[:d:Q20757619|Q20757619]] | 0 | | [[Gurja Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 120 | [[:d:Q20757618|Q20757618]] | 0 | | [[Drangnag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 121 | [[:d:Q20757617|Q20757617]] | 0 | | [[Chukyima Go]] | | |- | style='text-align:right'| 122 | [[:d:Q20757616|Q20757616]] | 0 | | [[Chhukung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 123 | [[:d:Q20757615|Q20757615]] | 0 | | [[Cheo Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 124 | [[:d:Q20757614|Q20757614]] | 0 | | [[Bobaye]] | | |- | style='text-align:right'| 125 | [[:d:Q20757611|Q20757611]] | 0 | | [[Jobo Rinjang]] | | |- | style='text-align:right'| 126 | [[:d:Q20754005|Q20754005]] | 0 | | [[Kangchungtse]] | | |- | style='text-align:right'| 127 | [[:d:Q20748056|Q20748056]] | 0 | | [[Shar Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 128 | [[:d:Q20616450|Q20616450]] | 0 | | [[Æртыккаг мæсыг]] | | |- | style='text-align:right'| 129 | [[:d:Q20191208|Q20191208]] | 0 | | [[Ratna Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 130 | [[:d:Q20191203|Q20191203]] | 0 | | [[Ramdung Go]] | | |- | style='text-align:right'| 131 | [[:d:Q20191196|Q20191196]] | 0 | | [[Putrun Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 132 | [[:d:Q20191193|Q20191193]] | 0 | | [[Purkung]] | | |- | style='text-align:right'| 133 | [[:d:Q20191165|Q20191165]] | 0 | | [[Pharilapcha]] | | |- | style='text-align:right'| 134 | [[:d:Q20191139|Q20191139]] | 0 | | [[Parchamo]] | | |- | style='text-align:right'| 135 | [[:d:Q20191069|Q20191069]] | 0 | | [[Moditse]] | | |- | style='text-align:right'| 136 | [[:d:Q20191022|Q20191022]] | 0 | | [[Lugula Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 137 | [[:d:Q20191017|Q20191017]] | 0 | | [[Loenpo Gang]] | | |- | style='text-align:right'| 138 | [[:d:Q20190992|Q20190992]] | 0 | | [[Langpo]] | | |- | style='text-align:right'| 139 | [[:d:Q20190988|Q20190988]] | 0 | | [[Lamjung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 140 | [[:d:Q20190980|Q20190980]] | 0 | | [[Kyajo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 141 | [[:d:Q20190961|Q20190961]] | 0 | | [[Kubi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 142 | [[:d:Q20190945|Q20190945]] | 0 | | [[Kongma Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 143 | [[:d:Q20190930|Q20190930]] | 0 | | [[Khumjungar Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 144 | [[:d:Q20190829|Q20190829]] | 0 | | [[Drohmo]] | | |- | style='text-align:right'| 145 | [[:d:Q20190813|Q20190813]] | 0 | | [[Chhiv Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 146 | [[:d:Q20190811|Q20190811]] | 0 | | [[Chekigo]] | | |- | style='text-align:right'| 147 | [[:d:Q20190801|Q20190801]] | 0 | | [[Boktoh]] | | |- | style='text-align:right'| 148 | [[:d:Q20190791|Q20190791]] | 0 | | [[Annapurna South]] | | |- | style='text-align:right'| 149 | [[:d:Q20164740|Q20164740]] | 0 | | [[Tengkangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 150 | [[:d:Q19946260|Q19946260]] | 0 | | [[Himlung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 151 | [[:d:Q19946258|Q19946258]] | 0 | | [[Gyaji Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 152 | [[:d:Q19840548|Q19840548]] | 0 | | [[Pangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 153 | [[:d:Q19708581|Q19708581]] | 0 | | [[Phole]] | | |- | style='text-align:right'| 154 | [[:d:Q19707019|Q19707019]] | 0 | | [[Mera South]] | | |- | style='text-align:right'| 155 | [[:d:Q19707013|Q19707013]] | 0 | | [[Mera North]] | | |- | style='text-align:right'| 156 | [[:d:Q19707006|Q19707006]] | 0 | | [[Mera Central]] | | |- | style='text-align:right'| 157 | [[:d:Q19682550|Q19682550]] | 0 | | [[मालिका धुरी]] | | |- | style='text-align:right'| 158 | [[:d:Q19605854|Q19605854]] | 0 | | [[Kubi Gangri]] | | |- | style='text-align:right'| 159 | [[:d:Q19459405|Q19459405]] | 0 | | [[Kanjiroba]] | | |- | style='text-align:right'| 160 | [[:d:Q19457611|Q19457611]] | 0 | | [[चाङ्ला हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 161 | [[:d:Q19298140|Q19298140]] | 0 | | [[Pabil]] | | |- | style='text-align:right'| 162 | [[:d:Q19297118|Q19297118]] | 0 | | [[Naya Kanga]] | | |- | style='text-align:right'| 163 | [[:d:Q19288849|Q19288849]] | 0 | | [[Langtang Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 164 | [[:d:Q19288846|Q19288846]] | 0 | | [[Langshisa Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 165 | [[:d:Q19287915|Q19287915]] | 0 | | [[Kimshung]] | | |- | style='text-align:right'| 166 | [[:d:Q19283615|Q19283615]] | 0 | | [[Gangchempo]] | | |- | style='text-align:right'| 167 | [[:d:Q18456156|Q18456156]] | 0 | | [[Tashi Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 168 | [[:d:Q18388748|Q18388748]] | 0 | | [[Pisang Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 169 | [[:d:Q18088708|Q18088708]] | 0 | | [[Mardi Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 170 | [[:d:Q16968920|Q16968920]] | 0 | | [[Kanjiroba Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 171 | [[:d:Q16901410|Q16901410]] | 0 | | [[Tenzing Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 172 | [[:d:Q16466024|Q16466024]] | 0 | | [[अन्नपूर्ण हिमाल (Q16466024)|अन्नपूर्ण हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 173 | [[:d:Q14227691|Q14227691]] | 0 | | [[नुम्बुर]] | | |- | style='text-align:right'| 174 | [[:d:Q13423903|Q13423903]] | 0 | | [[Talung]] | | |- | style='text-align:right'| 175 | [[:d:Q11887046|Q11887046]] | 0 | | [[Peak 41]] | | |- | style='text-align:right'| 176 | [[:d:Q11876134|Q11876134]] | 0 | | [[Lobuche East]] | | |- | style='text-align:right'| 177 | [[:d:Q11873899|Q11873899]] | 0 | | [[Kyashar]] | | |- | style='text-align:right'| 178 | [[:d:Q11871253|Q11871253]] | 0 | | [[Khabur]] | | |- | style='text-align:right'| 179 | [[:d:Q11752821|Q11752821]] | 0 | | [[लाङटाङ री]] | | |- | style='text-align:right'| 180 | [[:d:Q11237699|Q11237699]] | 0 | | [[Lhotse Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 181 | [[:d:Q9268113|Q9268113]] | 0 | | [[गिम्मीगेला चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 182 | [[:d:Q8523483|Q8523483]] | 0 | | [[Nirekha]] | | |- | style='text-align:right'| 183 | [[:d:Q7403706|Q7403706]] | 0 | | [[Salasungo]] | | |- | style='text-align:right'| 184 | [[:d:Q7402481|Q7402481]] | 0 | | [[साइपाल हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 185 | [[:d:Q7089926|Q7089926]] | 0 | | [[Ombigaichan]] | | |- | style='text-align:right'| 186 | [[:d:Q6991183|Q6991183]] | 0 | | [[Nemjung]] | | |- | style='text-align:right'| 187 | [[:d:Q6620670|Q6620670]] | 0 | | [[Singu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 188 | [[:d:Q6448208|Q6448208]] | 0 | | [[Kusum Kanguru]] | | |- | style='text-align:right'| 189 | [[:d:Q6429186|Q6429186]] | 0 | | [[Kongde Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 190 | [[:d:Q5520839|Q5520839]] | 0 | | [[Ganesh NW]] | | |- | style='text-align:right'| 191 | [[:d:Q5409093|Q5409093]] | 0 | | [[Lobuche West]] | | |- | style='text-align:right'| 192 | [[:d:Q5304983|Q5304983]] | 0 | | [[Dragmarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 193 | [[:d:Q5069463|Q5069463]] | 0 | | [[Chamar]] | | |- | style='text-align:right'| 194 | [[:d:Q4840748|Q4840748]] | 0 | | [[बेडेन पावेल शिखर]] | | |- | style='text-align:right'| 195 | [[:d:Q4779782|Q4779782]] | 0 | | [[अपी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 196 | [[:d:Q4536616|Q4536616]] | 0 | | [[Yakawa Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 197 | [[:d:Q4517942|Q4517942]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 198 | [[:d:Q4312814|Q4312814]] | 0 | | [[नङपाई हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 199 | [[:d:Q4221152|Q4221152]] | 0 | | [[किराँतचुली|किरात चुली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 200 | [[:d:Q4217498|Q4217498]] | 0 | | [[Khatung Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 201 | [[:d:Q4141286|Q4141286]] | 0 | | [[Gokyo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 202 | [[:d:Q4135266|Q4135266]] | 0 | | [[निलगिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 203 | [[:d:Q4134792|Q4134792]] | 0 | | [[Khartaphu]] | | |- | style='text-align:right'| 204 | [[:d:Q3695952|Q3695952]] | 0 | | [[Yala Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 205 | [[:d:Q3695902|Q3695902]] | 0 | | [[Tharpu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 206 | [[:d:Q3695890|Q3695890]] | 0 | | [[Dorje Lhakpa]] | | |- | style='text-align:right'| 207 | [[:d:Q3138689|Q3138689]] | 0 | | [[Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 208 | [[:d:Q3115880|Q3115880]] | 0 | | [[काब्रु]] | | |- | style='text-align:right'| 209 | [[:d:Q2386627|Q2386627]] | 0 | | [[Taboche]] | | |- | style='text-align:right'| 210 | [[:d:Q2143811|Q2143811]] | 0 | | [[Tilicho Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 211 | [[:d:Q1826566|Q1826566]] | 0 | | [[Lingtren]] | | |- | style='text-align:right'| 212 | [[:d:Q1754634|Q1754634]] | 0 | | [[गाडी चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 213 | [[:d:Q1740694|Q1740694]] | 0 | | [[Mount Khumbila]] | | |- | style='text-align:right'| 214 | [[:d:Q1723728|Q1723728]] | 0 | | [[Kangbachen]] | | |- | style='text-align:right'| 215 | [[:d:Q1718389|Q1718389]] | 0 | | [[Kang Guru]] | | |- | style='text-align:right'| 216 | [[:d:Q1551402|Q1551402]] | 0 | | [[लाङटाङ लिरुङ]] | | लाङटाङ हिमालको सर्वोच्च शिखर |- | style='text-align:right'| 217 | [[:d:Q1526943|Q1526943]] | 0 | | [[Peak 38]] | | |- | style='text-align:right'| 218 | [[:d:Q1511454|Q1511454]] | 0 | | [[काला पत्थर]] | | |- | style='text-align:right'| 219 | [[:d:Q1496289|Q1496289]] | 0 | | [[गौरीशङ्कर हिमाल|गौरीशंकर हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 220 | [[:d:Q1441337|Q1441337]] | 0 | | [[Mera Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 221 | [[:d:Q1429708|Q1429708]] | 0 | | [[Num Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 222 | [[:d:Q1410514|Q1410514]] | 0 | | [[थम्सेर्कु]] | | |- | style='text-align:right'| 223 | [[:d:Q1377280|Q1377280]] | 0 | | [[Putha Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 224 | [[:d:Q1291226|Q1291226]] | 0 | | [[Lobuche]] | | |- | style='text-align:right'| 225 | [[:d:Q1237414|Q1237414]] | 0 | | [[कुम्भकर्ण हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 226 | [[:d:Q1207614|Q1207614]] | 0 | | [[Dhaulagiri II]] | | |- | style='text-align:right'| 227 | [[:d:Q1145646|Q1145646]] | 0 | | [[हिमालचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 228 | [[:d:Q1139538|Q1139538]] | 0 | | [[नुबचे|नुप्त्से]] | | |- | style='text-align:right'| 229 | [[:d:Q1137644|Q1137644]] | 0 | | [[पुमोरी]] | | |- | style='text-align:right'| 230 | [[:d:Q1133863|Q1133863]] | 0 | | [[गङ्गापूर्ण]] | | |- | style='text-align:right'| 231 | [[:d:Q1060898|Q1060898]] | 0 | | [[चामलाङ हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 232 | [[:d:Q1051394|Q1051394]] | 0 | | [[माछापुच्छ्रे हिमाल]] | | माछाको पुच्छर जस्तो देखिने एक हिमाल |- | style='text-align:right'| 233 | [[:d:Q968606|Q968606]] | 0 | | [[Pokalde]] | | |- | style='text-align:right'| 234 | [[:d:Q619781|Q619781]] | 0 | | [[इम्जा छे]] | | |- | style='text-align:right'| 235 | [[:d:Q582128|Q582128]] | 0 | | [[ग्याचुङ काङ]] | | |- | style='text-align:right'| 236 | [[:d:Q564576|Q564576]] | 0 | | [[Annapurna III]] | | |- | style='text-align:right'| 237 | [[:d:Q527197|Q527197]] | 0 | | [[Kangtega]] | | |- | style='text-align:right'| 238 | [[:d:Q451697|Q451697]] | 0 | | [[आमा दब्लम हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 239 | [[:d:Q449534|Q449534]] | 0 | | [[Annapurna II]] | | |- | style='text-align:right'| 240 | [[:d:Q448932|Q448932]] | 0 | | [[Cho Polu]] | | |- | style='text-align:right'| 241 | [[:d:Q389456|Q389456]] | 0 | | [[Cholatse]] | | |- | style='text-align:right'| 242 | [[:d:Q379143|Q379143]] | 0 | | [[Baruntse]] | | |- | style='text-align:right'| 243 | [[:d:Q170089|Q170089]] | 0 | | [[चोयु हिमाल]] | | नेपाल र चीनको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको छैठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 244 | [[:d:Q170070|Q170070]] | 0 | | [[मनास्लु हिमाल]] | | आठ-हजारी र नेपालमा अवस्थित पृथ्वीको आठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 245 | [[:d:Q169986|Q169986]] | 0 | | [[मकालु हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 246 | [[:d:Q168702|Q168702]] | 0 | | [[ल्होत्से हिमाल|लहोत्से]] | | नेपाल र तिब्बतको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको चौथो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 247 | [[:d:Q165440|Q165440]] | 0 | | [[धौलागिरि हिमाल|धौलागिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 248 | [[:d:Q82019|Q82019]] | 0 | | [[कञ्चनजङ्घा हिमाल]] | | नेपाल र भारतमा अवस्थित पृथ्वीको तेस्रो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 249 | [[:d:Q513|Q513]] | 0 | | [[सगरमाथा]] | | विश्वको सबैभन्दा उच्च हिमाल |} |sparql=SELECT ?item ?qid (GROUP_CONCAT(CONCAT("[",str(?sitelink)," ", ?lang,"]"); separator=", ") as ?wp) (COUNT(distinct ?sitelink) as ?count) WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q8502 . ?item wdt:P17 wd:Q837 . BIND(xsd:integer(STRAFTER(str(?item), "Q")) AS ?qid) . } GROUP BY ?item ?qid ORDER BY DESC(?qid) LIMIT 5000 |columns=number:#,item:Wikidata<br>item,?count:lang,?wp:WP,label:mountain,P1476:original title,description |links=red }} {| class='wikitable sortable' ! # ! Wikidata<br>item ! lang ! WP ! mountain ! original title ! description |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q135930803|Q135930803]] | 0 | | [[Changdi]] | | |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q135286570|Q135286570]] | 0 | | [[Amotsang]] | | |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q134994145|Q134994145]] | 0 | | [[Varaha Shikhar]] | | |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q134513933|Q134513933]] | 0 | | [[Chulu East]] | | |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q134454728|Q134454728]] | 0 | | [[Pikey Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q134044709|Q134044709]] | 0 | | [[Arakam Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q131299040|Q131299040]] | 0 | | [[Bhalu Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q131288401|Q131288401]] | 0 | | [[Phungi]] | | |- | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q130373062|Q130373062]] | 0 | | [[Nupla]] | | |- | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q130266608|Q130266608]] | 0 | | [[Cholo]] | | |- | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q113714118|Q113714118]] | 0 | | [[छेर्गो री]] | | लाङटाङ क्षेत्रको चुचुरो |- | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q111181569|Q111181569]] | 0 | | [[Purbung]] | | |- | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q111010303|Q111010303]] | 0 | | [[Ponggen Dopku]] | | |- | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q110216295|Q110216295]] | 0 | | [[Pāṅkāyāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q110215902|Q110215902]] | 0 | | [[Syānāṭh]] | | |- | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q110214946|Q110214946]] | 0 | | [[Chhimi̇̄maru Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q110214098|Q110214098]] | 0 | | [[Mugu Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q110213191|Q110213191]] | 0 | | [[Dābsāl Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q110213110|Q110213110]] | 0 | | [[Muga Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q110212876|Q110212876]] | 0 | | [[Ītiṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q110212798|Q110212798]] | 0 | | [[Nisiṅyāṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q110212591|Q110212591]] | 0 | | [[Jhoṅpālā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q110212401|Q110212401]] | 0 | | [[Chhāliṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q110212346|Q110212346]] | 0 | | [[Nāgpi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q110212292|Q110212292]] | 0 | | [[Kuldum Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q110210673|Q110210673]] | 0 | | [[Rolājen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q110210663|Q110210663]] | 0 | | [[Yulkoṅmā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q110210158|Q110210158]] | 0 | | [[Maksyā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q110209814|Q110209814]] | 0 | | [[Sertojen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q106556789|Q106556789]] | 0 | | [[Chergori]] | | Mountain in Nepal |- | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q105724355|Q105724355]] | 0 | | [[Amphu Middle]] | | |- | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q66493793|Q66493793]] | 0 | | [[Poon Hill]] | | |- | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q65395645|Q65395645]] | 0 | | [[चङ्खेली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q65040223|Q65040223]] | 0 | | [[Nupla Khang]] | | |- | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q56305304|Q56305304]] | 0 | | [[Phurbi Chhyachu]] | | |- | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q56305107|Q56305107]] | 0 | | [[Gangchenpo]] | | |- | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q56293740|Q56293740]] | 0 | | [[Nangpai Gosum II]] | | |- | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q34865940|Q34865940]] | 0 | | [[Chang Samarphu]] | | |- | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q31654397|Q31654397]] | 0 | | [[Ṭapalḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q31654287|Q31654287]] | 0 | | [[Urkiṅ Kāṅgāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q31654163|Q31654163]] | 0 | | [[Panchpokhari̇̄ Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q31654146|Q31654146]] | 0 | | [[Liṅsin Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q31654130|Q31654130]] | 0 | | [[Dorje Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q31654114|Q31654114]] | 0 | | [[Kāṅālā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q31653927|Q31653927]] | 0 | | [[Rināmo Hill]] | | |- | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q31653912|Q31653912]] | 0 | | [[Lāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q31653883|Q31653883]] | 0 | | [[Kālo Pokhari̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q31653757|Q31653757]] | 0 | | [[Lumbo Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q31653558|Q31653558]] | 0 | | [[Liṅsiṅ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q31653417|Q31653417]] | 0 | | [[Yubrā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q31653402|Q31653402]] | 0 | | [[Pāri̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q31653353|Q31653353]] | 0 | | [[Bedāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q31653337|Q31653337]] | 0 | | [[Kālsi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q31653321|Q31653321]] | 0 | | [[Machhuwā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q31653304|Q31653304]] | 0 | | [[Gyajin Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q31653178|Q31653178]] | 0 | | [[Shivapuri Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q31653115|Q31653115]] | 0 | | [[Langtang II]] | | |- | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q31653100|Q31653100]] | 0 | | [[S Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q31653084|Q31653084]] | 0 | | [[Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q31653067|Q31653067]] | 0 | | [[N Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q31653050|Q31653050]] | 0 | | [[N Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q31652936|Q31652936]] | 0 | | [[Tirkhe Dhunga]] | | |- | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q31652921|Q31652921]] | 0 | | [[Samagoan]] | | |- | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q31652874|Q31652874]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 65 | [[:d:Q31652858|Q31652858]] | 0 | | [[Yak Gawa]] | | |- | style='text-align:right'| 66 | [[:d:Q31652842|Q31652842]] | 0 | | [[Thorungste]] | | |- | style='text-align:right'| 67 | [[:d:Q31652826|Q31652826]] | 0 | | [[Dhampus Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 68 | [[:d:Q31652811|Q31652811]] | 0 | | [[Tukuche Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 69 | [[:d:Q31652765|Q31652765]] | 0 | | [[Nilgiri]] | | |- | style='text-align:right'| 70 | [[:d:Q31652613|Q31652613]] | 0 | | [[Annapurna Fang]] | | |- | style='text-align:right'| 71 | [[:d:Q31652396|Q31652396]] | 0 | | [[Hiūnchuli Pātan]] | | |- | style='text-align:right'| 72 | [[:d:Q31652242|Q31652242]] | 0 | | [[Lobujya West]] | | |- | style='text-align:right'| 73 | [[:d:Q31652227|Q31652227]] | 0 | | [[Loengpogang]] | | |- | style='text-align:right'| 74 | [[:d:Q31652197|Q31652197]] | 0 | | [[Mukut Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 75 | [[:d:Q31652166|Q31652166]] | 0 | | [[Bhrānge]] | | |- | style='text-align:right'| 76 | [[:d:Q31652150|Q31652150]] | 0 | | [[Pulchoki Mountain]] | | |- | style='text-align:right'| 77 | [[:d:Q30622642|Q30622642]] | 0 | | [[Paungda Danda]] | | |- | style='text-align:right'| 78 | [[:d:Q29525180|Q29525180]] | 0 | | [[खिजी थोलेदेम्बा]] | | |- | style='text-align:right'| 79 | [[:d:Q29015634|Q29015634]] | 0 | | [[पुन हिल]] | | घोरेपानी नजिकै रहेको पहाडी क्षेत्र |- | style='text-align:right'| 80 | [[:d:Q29015408|Q29015408]] | 0 | | [[Yalung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 81 | [[:d:Q29015389|Q29015389]] | 0 | | [[Tsoboje]] | | |- | style='text-align:right'| 82 | [[:d:Q28183964|Q28183964]] | 0 | | [[चन्द्रागिरी डाँडा|चन्द्रागिरी पहाड]] | | काठमाडौँ उपत्यकामा अवस्थित चन्द्रागिरी पहाड |- | style='text-align:right'| 83 | [[:d:Q26884119|Q26884119]] | 0 | | [[Nepal Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 84 | [[:d:Q25378206|Q25378206]] | 0 | | [[Rathong]] | | |- | style='text-align:right'| 85 | [[:d:Q25378204|Q25378204]] | 0 | | [[Ramthang Lho]] | | |- | style='text-align:right'| 86 | [[:d:Q24938020|Q24938020]] | 0 | | [[सिराइचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 87 | [[:d:Q21561056|Q21561056]] | 0 | | [[Kokthang]] | | |- | style='text-align:right'| 88 | [[:d:Q21000079|Q21000079]] | 0 | | [[Pemthang Karpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 89 | [[:d:Q21000062|Q21000062]] | 0 | | [[Pashuwo]] | | |- | style='text-align:right'| 90 | [[:d:Q20999992|Q20999992]] | 0 | | [[Kā̃de Hiū Chuli̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 91 | [[:d:Q20999970|Q20999970]] | 0 | | [[Honde Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 92 | [[:d:Q20999893|Q20999893]] | 0 | | [[Gurkarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 93 | [[:d:Q20999853|Q20999853]] | 0 | | [[Ghustang]] | | |- | style='text-align:right'| 94 | [[:d:Q20999752|Q20999752]] | 0 | | [[Dogari Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 95 | [[:d:Q20757649|Q20757649]] | 0 | | [[Takargo]] | | |- | style='text-align:right'| 96 | [[:d:Q20757646|Q20757646]] | 0 | | [[Thulagi Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 97 | [[:d:Q20757645|Q20757645]] | 0 | | [[Tengi Ragi Tau]] | | |- | style='text-align:right'| 98 | [[:d:Q20757644|Q20757644]] | 0 | | [[Churen Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 99 | [[:d:Q20757642|Q20757642]] | 0 | | [[Sita Chuchura]] | | |- | style='text-align:right'| 100 | [[:d:Q20757641|Q20757641]] | 0 | | [[Ramthang Chang]] | | |- | style='text-align:right'| 101 | [[:d:Q20757640|Q20757640]] | 0 | | [[Pethang Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 102 | [[:d:Q20757639|Q20757639]] | 0 | | [[Pangbuk Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 103 | [[:d:Q20757638|Q20757638]] | 0 | | [[Chumbu]] | | |- | style='text-align:right'| 104 | [[:d:Q20757637|Q20757637]] | 0 | | [[Panbari]] | | |- | style='text-align:right'| 105 | [[:d:Q20757636|Q20757636]] | 0 | | [[Ohmi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 106 | [[:d:Q20757635|Q20757635]] | 0 | | [[Nilgiri South]] | | |- | style='text-align:right'| 107 | [[:d:Q20757631|Q20757631]] | 0 | | [[Naulekh]] | | |- | style='text-align:right'| 108 | [[:d:Q20757630|Q20757630]] | 0 | | [[Nampa]] | | |- | style='text-align:right'| 109 | [[:d:Q20757629|Q20757629]] | 0 | | [[Malāṅphulāṅ]] | | |- | style='text-align:right'| 110 | [[:d:Q20757628|Q20757628]] | 0 | | [[Lunag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 111 | [[:d:Q20757627|Q20757627]] | 0 | | [[Likhu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 112 | [[:d:Q20757626|Q20757626]] | 0 | | [[Khatang]] | | |- | style='text-align:right'| 113 | [[:d:Q20757625|Q20757625]] | 0 | | [[Khangri Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 114 | [[:d:Q20757624|Q20757624]] | 0 | | [[Karyolung]] | | |- | style='text-align:right'| 115 | [[:d:Q20757623|Q20757623]] | 0 | | [[Kang Nachugo]] | | |- | style='text-align:right'| 116 | [[:d:Q20757622|Q20757622]] | 0 | | [[Janak Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 117 | [[:d:Q20757621|Q20757621]] | 0 | | [[Hungchi]] | | |- | style='text-align:right'| 118 | [[:d:Q20757620|Q20757620]] | 0 | | [[Annapurna IV]] | | |- | style='text-align:right'| 119 | [[:d:Q20757619|Q20757619]] | 0 | | [[Gurja Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 120 | [[:d:Q20757618|Q20757618]] | 0 | | [[Drangnag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 121 | [[:d:Q20757617|Q20757617]] | 0 | | [[Chukyima Go]] | | |- | style='text-align:right'| 122 | [[:d:Q20757616|Q20757616]] | 0 | | [[Chhukung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 123 | [[:d:Q20757615|Q20757615]] | 0 | | [[Cheo Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 124 | [[:d:Q20757614|Q20757614]] | 0 | | [[Bobaye]] | | |- | style='text-align:right'| 125 | [[:d:Q20757611|Q20757611]] | 0 | | [[Jobo Rinjang]] | | |- | style='text-align:right'| 126 | [[:d:Q20754005|Q20754005]] | 0 | | [[Kangchungtse]] | | |- | style='text-align:right'| 127 | [[:d:Q20748056|Q20748056]] | 0 | | [[Shar Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 128 | [[:d:Q20616450|Q20616450]] | 0 | | [[Æртыккаг мæсыг]] | | |- | style='text-align:right'| 129 | [[:d:Q20191208|Q20191208]] | 0 | | [[Ratna Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 130 | [[:d:Q20191203|Q20191203]] | 0 | | [[Ramdung Go]] | | |- | style='text-align:right'| 131 | [[:d:Q20191196|Q20191196]] | 0 | | [[Putrun Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 132 | [[:d:Q20191193|Q20191193]] | 0 | | [[Purkung]] | | |- | style='text-align:right'| 133 | [[:d:Q20191165|Q20191165]] | 0 | | [[Pharilapcha]] | | |- | style='text-align:right'| 134 | [[:d:Q20191139|Q20191139]] | 0 | | [[Parchamo]] | | |- | style='text-align:right'| 135 | [[:d:Q20191069|Q20191069]] | 0 | | [[Moditse]] | | |- | style='text-align:right'| 136 | [[:d:Q20191022|Q20191022]] | 0 | | [[Lugula Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 137 | [[:d:Q20191017|Q20191017]] | 0 | | [[Loenpo Gang]] | | |- | style='text-align:right'| 138 | [[:d:Q20190992|Q20190992]] | 0 | | [[Langpo]] | | |- | style='text-align:right'| 139 | [[:d:Q20190988|Q20190988]] | 0 | | [[Lamjung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 140 | [[:d:Q20190980|Q20190980]] | 0 | | [[Kyajo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 141 | [[:d:Q20190961|Q20190961]] | 0 | | [[Kubi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 142 | [[:d:Q20190945|Q20190945]] | 0 | | [[Kongma Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 143 | [[:d:Q20190930|Q20190930]] | 0 | | [[Khumjungar Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 144 | [[:d:Q20190829|Q20190829]] | 0 | | [[Drohmo]] | | |- | style='text-align:right'| 145 | [[:d:Q20190813|Q20190813]] | 0 | | [[Chhiv Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 146 | [[:d:Q20190811|Q20190811]] | 0 | | [[Chekigo]] | | |- | style='text-align:right'| 147 | [[:d:Q20190801|Q20190801]] | 0 | | [[Boktoh]] | | |- | style='text-align:right'| 148 | [[:d:Q20190791|Q20190791]] | 0 | | [[Annapurna South]] | | |- | style='text-align:right'| 149 | [[:d:Q20164740|Q20164740]] | 0 | | [[Tengkangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 150 | [[:d:Q19946260|Q19946260]] | 0 | | [[Himlung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 151 | [[:d:Q19946258|Q19946258]] | 0 | | [[Gyaji Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 152 | [[:d:Q19840548|Q19840548]] | 0 | | [[Pangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 153 | [[:d:Q19708581|Q19708581]] | 0 | | [[Phole]] | | |- | style='text-align:right'| 154 | [[:d:Q19707019|Q19707019]] | 0 | | [[Mera South]] | | |- | style='text-align:right'| 155 | [[:d:Q19707013|Q19707013]] | 0 | | [[Mera North]] | | |- | style='text-align:right'| 156 | [[:d:Q19707006|Q19707006]] | 0 | | [[Mera Central]] | | |- | style='text-align:right'| 157 | [[:d:Q19682550|Q19682550]] | 0 | | [[मालिका धुरी]] | | |- | style='text-align:right'| 158 | [[:d:Q19605854|Q19605854]] | 0 | | [[Kubi Gangri]] | | |- | style='text-align:right'| 159 | [[:d:Q19459405|Q19459405]] | 0 | | [[Kanjiroba]] | | |- | style='text-align:right'| 160 | [[:d:Q19457611|Q19457611]] | 0 | | [[चाङ्ला हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 161 | [[:d:Q19298140|Q19298140]] | 0 | | [[Pabil]] | | |- | style='text-align:right'| 162 | [[:d:Q19297118|Q19297118]] | 0 | | [[Naya Kanga]] | | |- | style='text-align:right'| 163 | [[:d:Q19288849|Q19288849]] | 0 | | [[Langtang Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 164 | [[:d:Q19288846|Q19288846]] | 0 | | [[Langshisa Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 165 | [[:d:Q19287915|Q19287915]] | 0 | | [[Kimshung]] | | |- | style='text-align:right'| 166 | [[:d:Q19283615|Q19283615]] | 0 | | [[Gangchempo]] | | |- | style='text-align:right'| 167 | [[:d:Q18456156|Q18456156]] | 0 | | [[Tashi Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 168 | [[:d:Q18388748|Q18388748]] | 0 | | [[Pisang Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 169 | [[:d:Q18088708|Q18088708]] | 0 | | [[Mardi Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 170 | [[:d:Q16968920|Q16968920]] | 0 | | [[Kanjiroba Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 171 | [[:d:Q16901410|Q16901410]] | 0 | | [[Tenzing Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 172 | [[:d:Q16466024|Q16466024]] | 0 | | [[अन्नपूर्ण हिमाल (Q16466024)|अन्नपूर्ण हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 173 | [[:d:Q14227691|Q14227691]] | 0 | | [[नुम्बुर]] | | |- | style='text-align:right'| 174 | [[:d:Q13423903|Q13423903]] | 0 | | [[Talung]] | | |- | style='text-align:right'| 175 | [[:d:Q11887046|Q11887046]] | 0 | | [[Peak 41]] | | |- | style='text-align:right'| 176 | [[:d:Q11876134|Q11876134]] | 0 | | [[Lobuche East]] | | |- | style='text-align:right'| 177 | [[:d:Q11873899|Q11873899]] | 0 | | [[Kyashar]] | | |- | style='text-align:right'| 178 | [[:d:Q11871253|Q11871253]] | 0 | | [[Khabur]] | | |- | style='text-align:right'| 179 | [[:d:Q11752821|Q11752821]] | 0 | | [[लाङटाङ री]] | | |- | style='text-align:right'| 180 | [[:d:Q11237699|Q11237699]] | 0 | | [[Lhotse Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 181 | [[:d:Q9268113|Q9268113]] | 0 | | [[गिम्मीगेला चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 182 | [[:d:Q8523483|Q8523483]] | 0 | | [[Nirekha]] | | |- | style='text-align:right'| 183 | [[:d:Q7403706|Q7403706]] | 0 | | [[Salasungo]] | | |- | style='text-align:right'| 184 | [[:d:Q7402481|Q7402481]] | 0 | | [[साइपाल हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 185 | [[:d:Q7089926|Q7089926]] | 0 | | [[Ombigaichan]] | | |- | style='text-align:right'| 186 | [[:d:Q6991183|Q6991183]] | 0 | | [[Nemjung]] | | |- | style='text-align:right'| 187 | [[:d:Q6620670|Q6620670]] | 0 | | [[Singu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 188 | [[:d:Q6448208|Q6448208]] | 0 | | [[Kusum Kanguru]] | | |- | style='text-align:right'| 189 | [[:d:Q6429186|Q6429186]] | 0 | | [[Kongde Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 190 | [[:d:Q5520839|Q5520839]] | 0 | | [[Ganesh NW]] | | |- | style='text-align:right'| 191 | [[:d:Q5409093|Q5409093]] | 0 | | [[Lobuche West]] | | |- | style='text-align:right'| 192 | [[:d:Q5304983|Q5304983]] | 0 | | [[Dragmarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 193 | [[:d:Q5069463|Q5069463]] | 0 | | [[Chamar]] | | |- | style='text-align:right'| 194 | [[:d:Q4840748|Q4840748]] | 0 | | [[बेडेन पावेल शिखर]] | | |- | style='text-align:right'| 195 | [[:d:Q4779782|Q4779782]] | 0 | | [[अपी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 196 | [[:d:Q4536616|Q4536616]] | 0 | | [[Yakawa Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 197 | [[:d:Q4517942|Q4517942]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 198 | [[:d:Q4312814|Q4312814]] | 0 | | [[नङपाई हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 199 | [[:d:Q4221152|Q4221152]] | 0 | | [[किराँतचुली|किरात चुली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 200 | [[:d:Q4217498|Q4217498]] | 0 | | [[Khatung Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 201 | [[:d:Q4141286|Q4141286]] | 0 | | [[Gokyo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 202 | [[:d:Q4135266|Q4135266]] | 0 | | [[निलगिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 203 | [[:d:Q4134792|Q4134792]] | 0 | | [[Khartaphu]] | | |- | style='text-align:right'| 204 | [[:d:Q3695952|Q3695952]] | 0 | | [[Yala Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 205 | [[:d:Q3695902|Q3695902]] | 0 | | [[Tharpu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 206 | [[:d:Q3695890|Q3695890]] | 0 | | [[Dorje Lhakpa]] | | |- | style='text-align:right'| 207 | [[:d:Q3138689|Q3138689]] | 0 | | [[Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 208 | [[:d:Q3115880|Q3115880]] | 0 | | [[काब्रु]] | | |- | style='text-align:right'| 209 | [[:d:Q2386627|Q2386627]] | 0 | | [[Taboche]] | | |- | style='text-align:right'| 210 | [[:d:Q2143811|Q2143811]] | 0 | | [[Tilicho Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 211 | [[:d:Q1826566|Q1826566]] | 0 | | [[Lingtren]] | | |- | style='text-align:right'| 212 | [[:d:Q1754634|Q1754634]] | 0 | | [[गाडी चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 213 | [[:d:Q1740694|Q1740694]] | 0 | | [[Mount Khumbila]] | | |- | style='text-align:right'| 214 | [[:d:Q1723728|Q1723728]] | 0 | | [[Kangbachen]] | | |- | style='text-align:right'| 215 | [[:d:Q1718389|Q1718389]] | 0 | | [[Kang Guru]] | | |- | style='text-align:right'| 216 | [[:d:Q1551402|Q1551402]] | 0 | | [[लाङटाङ लिरुङ]] | | लाङटाङ हिमालको सर्वोच्च शिखर |- | style='text-align:right'| 217 | [[:d:Q1526943|Q1526943]] | 0 | | [[Peak 38]] | | |- | style='text-align:right'| 218 | [[:d:Q1511454|Q1511454]] | 0 | | [[काला पत्थर]] | | |- | style='text-align:right'| 219 | [[:d:Q1496289|Q1496289]] | 0 | | [[गौरीशङ्कर हिमाल|गौरीशंकर हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 220 | [[:d:Q1441337|Q1441337]] | 0 | | [[Mera Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 221 | [[:d:Q1429708|Q1429708]] | 0 | | [[Num Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 222 | [[:d:Q1410514|Q1410514]] | 0 | | [[थम्सेर्कु]] | | |- | style='text-align:right'| 223 | [[:d:Q1377280|Q1377280]] | 0 | | [[Putha Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 224 | [[:d:Q1291226|Q1291226]] | 0 | | [[Lobuche]] | | |- | style='text-align:right'| 225 | [[:d:Q1237414|Q1237414]] | 0 | | [[कुम्भकर्ण हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 226 | [[:d:Q1207614|Q1207614]] | 0 | | [[Dhaulagiri II]] | | |- | style='text-align:right'| 227 | [[:d:Q1145646|Q1145646]] | 0 | | [[हिमालचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 228 | [[:d:Q1139538|Q1139538]] | 0 | | [[नुबचे|नुप्त्से]] | | |- | style='text-align:right'| 229 | [[:d:Q1137644|Q1137644]] | 0 | | [[पुमोरी]] | | |- | style='text-align:right'| 230 | [[:d:Q1133863|Q1133863]] | 0 | | [[गङ्गापूर्ण]] | | |- | style='text-align:right'| 231 | [[:d:Q1060898|Q1060898]] | 0 | | [[चामलाङ हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 232 | [[:d:Q1051394|Q1051394]] | 0 | | [[माछापुच्छ्रे हिमाल]] | | माछाको पुच्छर जस्तो देखिने एक हिमाल |- | style='text-align:right'| 233 | [[:d:Q968606|Q968606]] | 0 | | [[Pokalde]] | | |- | style='text-align:right'| 234 | [[:d:Q619781|Q619781]] | 0 | | [[इम्जा छे]] | | |- | style='text-align:right'| 235 | [[:d:Q582128|Q582128]] | 0 | | [[ग्याचुङ काङ]] | | |- | style='text-align:right'| 236 | [[:d:Q564576|Q564576]] | 0 | | [[Annapurna III]] | | |- | style='text-align:right'| 237 | [[:d:Q527197|Q527197]] | 0 | | [[Kangtega]] | | |- | style='text-align:right'| 238 | [[:d:Q451697|Q451697]] | 0 | | [[आमा दब्लम हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 239 | [[:d:Q449534|Q449534]] | 0 | | [[Annapurna II]] | | |- | style='text-align:right'| 240 | [[:d:Q448932|Q448932]] | 0 | | [[Cho Polu]] | | |- | style='text-align:right'| 241 | [[:d:Q389456|Q389456]] | 0 | | [[Cholatse]] | | |- | style='text-align:right'| 242 | [[:d:Q379143|Q379143]] | 0 | | [[Baruntse]] | | |- | style='text-align:right'| 243 | [[:d:Q170089|Q170089]] | 0 | | [[चोयु हिमाल]] | | नेपाल र चीनको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको छैठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 244 | [[:d:Q170070|Q170070]] | 0 | | [[मनास्लु हिमाल]] | | आठ-हजारी र नेपालमा अवस्थित पृथ्वीको आठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 245 | [[:d:Q169986|Q169986]] | 0 | | [[मकालु हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 246 | [[:d:Q168702|Q168702]] | 0 | | [[ल्होत्से हिमाल|लहोत्से]] | | नेपाल र तिब्बतको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको चौथो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 247 | [[:d:Q165440|Q165440]] | 0 | | [[धौलागिरि हिमाल|धौलागिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 248 | [[:d:Q82019|Q82019]] | 0 | | [[कञ्चनजङ्घा हिमाल]] | | नेपाल र भारतमा अवस्थित पृथ्वीको तेस्रो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 249 | [[:d:Q513|Q513]] | 0 | | [[सगरमाथा]] | | विश्वको सबैभन्दा उच्च हिमाल |} |sparql=SELECT ?item ?qid (GROUP_CONCAT(CONCAT("[",str(?sitelink)," ", ?lang,"]"); separator=", ") as ?wp) (COUNT(distinct ?sitelink) as ?count) WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q8502 . ?item wdt:P17 wd:Q837 . BIND(xsd:integer(STRAFTER(str(?item), "Q")) AS ?qid) . } GROUP BY ?item ?qid ORDER BY DESC(?qid) LIMIT 5000 |columns=number:#,item:Wikidata<br>item,?count:lang,?wp:WP,label:mountain,P1476:original title,description |links=red }} {| class='wikitable sortable' ! # ! Wikidata<br>item ! lang ! WP ! mountain ! original title ! description |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q135930803|Q135930803]] | 0 | | [[Changdi]] | | |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q135286570|Q135286570]] | 0 | | [[Amotsang]] | | |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q134994145|Q134994145]] | 0 | | [[Varaha Shikhar]] | | |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q134513933|Q134513933]] | 0 | | [[Chulu East]] | | |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q134454728|Q134454728]] | 0 | | [[Pikey Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q131299040|Q131299040]] | 0 | | [[Bhalu Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q131288401|Q131288401]] | 0 | | [[Phungi]] | | |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q130373062|Q130373062]] | 0 | | [[Nupla]] | | |- | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q130266608|Q130266608]] | 0 | | [[Cholo]] | | |- | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q113714118|Q113714118]] | 0 | | [[छेर्गो री]] | | लाङटाङ क्षेत्रको चुचुरो |- | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q111181569|Q111181569]] | 0 | | [[Purbung]] | | |- | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q111010303|Q111010303]] | 0 | | [[Ponggen Dopku]] | | |- | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q110216295|Q110216295]] | 0 | | [[Pāṅkāyāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q110215902|Q110215902]] | 0 | | [[Syānāṭh]] | | |- | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q110214946|Q110214946]] | 0 | | [[Chhimi̇̄maru Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q110214098|Q110214098]] | 0 | | [[Mugu Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q110213191|Q110213191]] | 0 | | [[Dābsāl Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q110213110|Q110213110]] | 0 | | [[Muga Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q110212876|Q110212876]] | 0 | | [[Ītiṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q110212798|Q110212798]] | 0 | | [[Nisiṅyāṅ Ḍāḍā̃]] | | |- | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q110212591|Q110212591]] | 0 | | [[Jhoṅpālā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q110212401|Q110212401]] | 0 | | [[Chhāliṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q110212346|Q110212346]] | 0 | | [[Nāgpi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q110212292|Q110212292]] | 0 | | [[Kuldum Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q110210673|Q110210673]] | 0 | | [[Rolājen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q110210663|Q110210663]] | 0 | | [[Yulkoṅmā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q110210158|Q110210158]] | 0 | | [[Maksyā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q110209814|Q110209814]] | 0 | | [[Sertojen Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q106556789|Q106556789]] | 0 | | [[Chergori]] | | Mountain in Nepal |- | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q105724355|Q105724355]] | 0 | | [[Amphu Middle]] | | |- | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q66493793|Q66493793]] | 0 | | [[Poon Hill]] | | |- | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q65395645|Q65395645]] | 0 | | [[चङ्खेली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q65040223|Q65040223]] | 0 | | [[Nupla Khang]] | | |- | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q56305304|Q56305304]] | 0 | | [[Phurbi Chhyachu]] | | |- | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q56305107|Q56305107]] | 0 | | [[Gangchenpo]] | | |- | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q56293740|Q56293740]] | 0 | | [[Nangpai Gosum II]] | | |- | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q34865940|Q34865940]] | 0 | | [[Chang Samarphu]] | | |- | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q31654397|Q31654397]] | 0 | | [[Ṭapalḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q31654287|Q31654287]] | 0 | | [[Urkiṅ Kāṅgāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q31654163|Q31654163]] | 0 | | [[Panchpokhari̇̄ Lek]] | | |- | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q31654146|Q31654146]] | 0 | | [[Liṅsin Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q31654130|Q31654130]] | 0 | | [[Dorje Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q31654114|Q31654114]] | 0 | | [[Kāṅālā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q31653927|Q31653927]] | 0 | | [[Rināmo Hill]] | | |- | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q31653912|Q31653912]] | 0 | | [[Lāri̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q31653883|Q31653883]] | 0 | | [[Kālo Pokhari̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q31653757|Q31653757]] | 0 | | [[Lumbo Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q31653558|Q31653558]] | 0 | | [[Liṅsiṅ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q31653417|Q31653417]] | 0 | | [[Yubrā Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q31653402|Q31653402]] | 0 | | [[Pāri̇̄ Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q31653353|Q31653353]] | 0 | | [[Bedāṅ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q31653337|Q31653337]] | 0 | | [[Kālsi̇̄ Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q31653321|Q31653321]] | 0 | | [[Machhuwā Ḍā̃ḍā]] | | |- | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q31653304|Q31653304]] | 0 | | [[Gyajin Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q31653178|Q31653178]] | 0 | | [[Shivapuri Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q31653115|Q31653115]] | 0 | | [[Langtang II]] | | |- | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q31653100|Q31653100]] | 0 | | [[S Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q31653084|Q31653084]] | 0 | | [[Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q31653067|Q31653067]] | 0 | | [[N Chhyarkung Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q31653050|Q31653050]] | 0 | | [[N Surya Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q31652936|Q31652936]] | 0 | | [[Tirkhe Dhunga]] | | |- | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q31652921|Q31652921]] | 0 | | [[Samagoan]] | | |- | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q31652874|Q31652874]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q31652858|Q31652858]] | 0 | | [[Yak Gawa]] | | |- | style='text-align:right'| 65 | [[:d:Q31652842|Q31652842]] | 0 | | [[Thorungste]] | | |- | style='text-align:right'| 66 | [[:d:Q31652826|Q31652826]] | 0 | | [[Dhampus Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 67 | [[:d:Q31652811|Q31652811]] | 0 | | [[Tukuche Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 68 | [[:d:Q31652765|Q31652765]] | 0 | | [[Nilgiri]] | | |- | style='text-align:right'| 69 | [[:d:Q31652613|Q31652613]] | 0 | | [[Annapurna Fang]] | | |- | style='text-align:right'| 70 | [[:d:Q31652396|Q31652396]] | 0 | | [[Hiūnchuli Pātan]] | | |- | style='text-align:right'| 71 | [[:d:Q31652242|Q31652242]] | 0 | | [[Lobujya West]] | | |- | style='text-align:right'| 72 | [[:d:Q31652227|Q31652227]] | 0 | | [[Loengpogang]] | | |- | style='text-align:right'| 73 | [[:d:Q31652197|Q31652197]] | 0 | | [[Mukut Himāl]] | | |- | style='text-align:right'| 74 | [[:d:Q31652166|Q31652166]] | 0 | | [[Bhrānge]] | | |- | style='text-align:right'| 75 | [[:d:Q31652150|Q31652150]] | 0 | | [[Pulchoki Mountain]] | | |- | style='text-align:right'| 76 | [[:d:Q30622642|Q30622642]] | 0 | | [[Paungda Danda]] | | |- | style='text-align:right'| 77 | [[:d:Q29525180|Q29525180]] | 0 | | [[खिजी थोलेदेम्बा]] | | |- | style='text-align:right'| 78 | [[:d:Q29015634|Q29015634]] | 0 | | [[पुन हिल]] | | घोरेपानी नजिकै रहेको पहाडी क्षेत्र |- | style='text-align:right'| 79 | [[:d:Q29015408|Q29015408]] | 0 | | [[Yalung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 80 | [[:d:Q29015389|Q29015389]] | 0 | | [[Tsoboje]] | | |- | style='text-align:right'| 81 | [[:d:Q28183964|Q28183964]] | 0 | | [[चन्द्रागिरी डाँडा|चन्द्रागिरी पहाड]] | | काठमाडौँ उपत्यकामा अवस्थित चन्द्रागिरी पहाड |- | style='text-align:right'| 82 | [[:d:Q26884119|Q26884119]] | 0 | | [[Nepal Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 83 | [[:d:Q25378206|Q25378206]] | 0 | | [[Rathong]] | | |- | style='text-align:right'| 84 | [[:d:Q25378204|Q25378204]] | 0 | | [[Ramthang Lho]] | | |- | style='text-align:right'| 85 | [[:d:Q24938020|Q24938020]] | 0 | | [[सिराइचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 86 | [[:d:Q21561056|Q21561056]] | 0 | | [[Kokthang]] | | |- | style='text-align:right'| 87 | [[:d:Q21000079|Q21000079]] | 0 | | [[Pemthang Karpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 88 | [[:d:Q21000062|Q21000062]] | 0 | | [[Pashuwo]] | | |- | style='text-align:right'| 89 | [[:d:Q20999992|Q20999992]] | 0 | | [[Kā̃de Hiū Chuli̇̄]] | | |- | style='text-align:right'| 90 | [[:d:Q20999970|Q20999970]] | 0 | | [[Honde Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 91 | [[:d:Q20999893|Q20999893]] | 0 | | [[Gurkarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 92 | [[:d:Q20999853|Q20999853]] | 0 | | [[Ghustang]] | | |- | style='text-align:right'| 93 | [[:d:Q20999752|Q20999752]] | 0 | | [[Dogari Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 94 | [[:d:Q20757649|Q20757649]] | 0 | | [[Takargo]] | | |- | style='text-align:right'| 95 | [[:d:Q20757646|Q20757646]] | 0 | | [[Thulagi Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 96 | [[:d:Q20757645|Q20757645]] | 0 | | [[Tengi Ragi Tau]] | | |- | style='text-align:right'| 97 | [[:d:Q20757644|Q20757644]] | 0 | | [[Churen Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 98 | [[:d:Q20757642|Q20757642]] | 0 | | [[Sita Chuchura]] | | |- | style='text-align:right'| 99 | [[:d:Q20757641|Q20757641]] | 0 | | [[Ramthang Chang]] | | |- | style='text-align:right'| 100 | [[:d:Q20757640|Q20757640]] | 0 | | [[Pethang Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 101 | [[:d:Q20757639|Q20757639]] | 0 | | [[Pangbuk Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 102 | [[:d:Q20757638|Q20757638]] | 0 | | [[Chumbu]] | | |- | style='text-align:right'| 103 | [[:d:Q20757637|Q20757637]] | 0 | | [[Panbari]] | | |- | style='text-align:right'| 104 | [[:d:Q20757636|Q20757636]] | 0 | | [[Ohmi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 105 | [[:d:Q20757635|Q20757635]] | 0 | | [[Nilgiri South]] | | |- | style='text-align:right'| 106 | [[:d:Q20757631|Q20757631]] | 0 | | [[Naulekh]] | | |- | style='text-align:right'| 107 | [[:d:Q20757630|Q20757630]] | 0 | | [[Nampa]] | | |- | style='text-align:right'| 108 | [[:d:Q20757629|Q20757629]] | 0 | | [[Malangphutang]] | | |- | style='text-align:right'| 109 | [[:d:Q20757628|Q20757628]] | 0 | | [[Lunag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 110 | [[:d:Q20757627|Q20757627]] | 0 | | [[Likhu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 111 | [[:d:Q20757626|Q20757626]] | 0 | | [[Khatang]] | | |- | style='text-align:right'| 112 | [[:d:Q20757625|Q20757625]] | 0 | | [[Khangri Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 113 | [[:d:Q20757624|Q20757624]] | 0 | | [[Karyolung]] | | |- | style='text-align:right'| 114 | [[:d:Q20757623|Q20757623]] | 0 | | [[Kang Nachugo]] | | |- | style='text-align:right'| 115 | [[:d:Q20757622|Q20757622]] | 0 | | [[Janak Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 116 | [[:d:Q20757621|Q20757621]] | 0 | | [[Hungchi]] | | |- | style='text-align:right'| 117 | [[:d:Q20757620|Q20757620]] | 0 | | [[Annapurna IV]] | | |- | style='text-align:right'| 118 | [[:d:Q20757619|Q20757619]] | 0 | | [[Gurja Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 119 | [[:d:Q20757618|Q20757618]] | 0 | | [[Drangnag Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 120 | [[:d:Q20757617|Q20757617]] | 0 | | [[Chukyima Go]] | | |- | style='text-align:right'| 121 | [[:d:Q20757616|Q20757616]] | 0 | | [[Chhukung Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 122 | [[:d:Q20757615|Q20757615]] | 0 | | [[Cheo Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 123 | [[:d:Q20757614|Q20757614]] | 0 | | [[Bobaye]] | | |- | style='text-align:right'| 124 | [[:d:Q20757611|Q20757611]] | 0 | | [[Jobo Rinjang]] | | |- | style='text-align:right'| 125 | [[:d:Q20754005|Q20754005]] | 0 | | [[Kangchungtse]] | | |- | style='text-align:right'| 126 | [[:d:Q20748056|Q20748056]] | 0 | | [[Shar Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 127 | [[:d:Q20616450|Q20616450]] | 0 | | [[Æртыккаг мæсыг]] | | |- | style='text-align:right'| 128 | [[:d:Q20191208|Q20191208]] | 0 | | [[Ratna Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 129 | [[:d:Q20191203|Q20191203]] | 0 | | [[Ramdung Go]] | | |- | style='text-align:right'| 130 | [[:d:Q20191196|Q20191196]] | 0 | | [[Putrun Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 131 | [[:d:Q20191193|Q20191193]] | 0 | | [[Purkung]] | | |- | style='text-align:right'| 132 | [[:d:Q20191165|Q20191165]] | 0 | | [[Pharilapcha]] | | |- | style='text-align:right'| 133 | [[:d:Q20191139|Q20191139]] | 0 | | [[Parchamo]] | | |- | style='text-align:right'| 134 | [[:d:Q20191069|Q20191069]] | 0 | | [[Moditse]] | | |- | style='text-align:right'| 135 | [[:d:Q20191022|Q20191022]] | 0 | | [[Lugula Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 136 | [[:d:Q20191017|Q20191017]] | 0 | | [[Loenpo Gang]] | | |- | style='text-align:right'| 137 | [[:d:Q20190992|Q20190992]] | 0 | | [[Langpo]] | | |- | style='text-align:right'| 138 | [[:d:Q20190988|Q20190988]] | 0 | | [[Lamjung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 139 | [[:d:Q20190980|Q20190980]] | 0 | | [[Kyajo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 140 | [[:d:Q20190961|Q20190961]] | 0 | | [[Kubi Kangri]] | | |- | style='text-align:right'| 141 | [[:d:Q20190945|Q20190945]] | 0 | | [[Kongma Tse]] | | |- | style='text-align:right'| 142 | [[:d:Q20190930|Q20190930]] | 0 | | [[Khumjungar Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 143 | [[:d:Q20190829|Q20190829]] | 0 | | [[Drohmo]] | | |- | style='text-align:right'| 144 | [[:d:Q20190813|Q20190813]] | 0 | | [[Chhiv Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 145 | [[:d:Q20190811|Q20190811]] | 0 | | [[Chekigo]] | | |- | style='text-align:right'| 146 | [[:d:Q20190801|Q20190801]] | 0 | | [[Boktoh]] | | |- | style='text-align:right'| 147 | [[:d:Q20190791|Q20190791]] | 0 | | [[Annapurna South]] | | |- | style='text-align:right'| 148 | [[:d:Q20164740|Q20164740]] | 0 | | [[Tengkangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 149 | [[:d:Q19946260|Q19946260]] | 0 | | [[Himlung Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 150 | [[:d:Q19946258|Q19946258]] | 0 | | [[Gyaji Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 151 | [[:d:Q19840548|Q19840548]] | 0 | | [[Pangpoche]] | | |- | style='text-align:right'| 152 | [[:d:Q19708581|Q19708581]] | 0 | | [[Phole]] | | |- | style='text-align:right'| 153 | [[:d:Q19707019|Q19707019]] | 0 | | [[Mera South]] | | |- | style='text-align:right'| 154 | [[:d:Q19707013|Q19707013]] | 0 | | [[Mera North]] | | |- | style='text-align:right'| 155 | [[:d:Q19707006|Q19707006]] | 0 | | [[Mera Central]] | | |- | style='text-align:right'| 156 | [[:d:Q19682550|Q19682550]] | 0 | | [[मालिका धुरी]] | | |- | style='text-align:right'| 157 | [[:d:Q19605854|Q19605854]] | 0 | | [[Kubi Gangri]] | | |- | style='text-align:right'| 158 | [[:d:Q19459405|Q19459405]] | 0 | | [[Kanjiroba]] | | |- | style='text-align:right'| 159 | [[:d:Q19457611|Q19457611]] | 0 | | [[चाङ्ला हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 160 | [[:d:Q19298140|Q19298140]] | 0 | | [[Pabil]] | | |- | style='text-align:right'| 161 | [[:d:Q19297118|Q19297118]] | 0 | | [[Naya Kanga]] | | |- | style='text-align:right'| 162 | [[:d:Q19288849|Q19288849]] | 0 | | [[Langtang Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 163 | [[:d:Q19288846|Q19288846]] | 0 | | [[Langshisa Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 164 | [[:d:Q19287915|Q19287915]] | 0 | | [[Kimshung]] | | |- | style='text-align:right'| 165 | [[:d:Q19283615|Q19283615]] | 0 | | [[Gangchempo]] | | |- | style='text-align:right'| 166 | [[:d:Q18456156|Q18456156]] | 0 | | [[Tashi Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 167 | [[:d:Q18388748|Q18388748]] | 0 | | [[Pisang Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 168 | [[:d:Q18088708|Q18088708]] | 0 | | [[Mardi Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 169 | [[:d:Q16968920|Q16968920]] | 0 | | [[Kanjiroba Himal]] | | |- | style='text-align:right'| 170 | [[:d:Q16901410|Q16901410]] | 0 | | [[Tenzing Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 171 | [[:d:Q16466024|Q16466024]] | 0 | | [[अन्नपूर्ण हिमाल (Q16466024)|अन्नपूर्ण हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 172 | [[:d:Q14227691|Q14227691]] | 0 | | [[नुम्बुर]] | | |- | style='text-align:right'| 173 | [[:d:Q13423903|Q13423903]] | 0 | | [[Talung]] | | |- | style='text-align:right'| 174 | [[:d:Q11887046|Q11887046]] | 0 | | [[Peak 41]] | | |- | style='text-align:right'| 175 | [[:d:Q11876134|Q11876134]] | 0 | | [[Lobuche East]] | | |- | style='text-align:right'| 176 | [[:d:Q11873899|Q11873899]] | 0 | | [[Kyashar]] | | |- | style='text-align:right'| 177 | [[:d:Q11871253|Q11871253]] | 0 | | [[Khabur]] | | |- | style='text-align:right'| 178 | [[:d:Q11752821|Q11752821]] | 0 | | [[लाङटाङ री]] | | |- | style='text-align:right'| 179 | [[:d:Q11237699|Q11237699]] | 0 | | [[Lhotse Shar]] | | |- | style='text-align:right'| 180 | [[:d:Q9268113|Q9268113]] | 0 | | [[गिम्मीगेला चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 181 | [[:d:Q8523483|Q8523483]] | 0 | | [[Nirekha]] | | |- | style='text-align:right'| 182 | [[:d:Q7403706|Q7403706]] | 0 | | [[Salasungo]] | | |- | style='text-align:right'| 183 | [[:d:Q7402481|Q7402481]] | 0 | | [[साइपाल हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 184 | [[:d:Q7089926|Q7089926]] | 0 | | [[Ombigaichan]] | | |- | style='text-align:right'| 185 | [[:d:Q6991183|Q6991183]] | 0 | | [[Nemjung]] | | |- | style='text-align:right'| 186 | [[:d:Q6620670|Q6620670]] | 0 | | [[Singu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 187 | [[:d:Q6448208|Q6448208]] | 0 | | [[Kusum Kanguru]] | | |- | style='text-align:right'| 188 | [[:d:Q6429186|Q6429186]] | 0 | | [[Kongde Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 189 | [[:d:Q5520839|Q5520839]] | 0 | | [[Ganesh NW]] | | |- | style='text-align:right'| 190 | [[:d:Q5409093|Q5409093]] | 0 | | [[Lobuche West]] | | |- | style='text-align:right'| 191 | [[:d:Q5304983|Q5304983]] | 0 | | [[Dragmarpo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 192 | [[:d:Q5069463|Q5069463]] | 0 | | [[Chamar]] | | |- | style='text-align:right'| 193 | [[:d:Q4840748|Q4840748]] | 0 | | [[बेडेन पावेल शिखर]] | | |- | style='text-align:right'| 194 | [[:d:Q4779782|Q4779782]] | 0 | | [[अपी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 195 | [[:d:Q4536616|Q4536616]] | 0 | | [[Yakawa Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 196 | [[:d:Q4517942|Q4517942]] | 0 | | [[Chulu]] | | |- | style='text-align:right'| 197 | [[:d:Q4312814|Q4312814]] | 0 | | [[नङपाई हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 198 | [[:d:Q4221152|Q4221152]] | 0 | | [[किराँत चुली हिमाल|किरात चुली हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 199 | [[:d:Q4217498|Q4217498]] | 0 | | [[Khatung Kang]] | | |- | style='text-align:right'| 200 | [[:d:Q4141286|Q4141286]] | 0 | | [[Gokyo Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 201 | [[:d:Q4135266|Q4135266]] | 0 | | [[निलगिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 202 | [[:d:Q4134792|Q4134792]] | 0 | | [[Khartaphu]] | | |- | style='text-align:right'| 203 | [[:d:Q3695952|Q3695952]] | 0 | | [[Yala Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 204 | [[:d:Q3695902|Q3695902]] | 0 | | [[Tharpu Chuli]] | | |- | style='text-align:right'| 205 | [[:d:Q3695890|Q3695890]] | 0 | | [[Dorje Lhakpa]] | | |- | style='text-align:right'| 206 | [[:d:Q3138689|Q3138689]] | 0 | | [[Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 207 | [[:d:Q3115880|Q3115880]] | 0 | | [[काब्रु]] | | |- | style='text-align:right'| 208 | [[:d:Q2386627|Q2386627]] | 0 | | [[Taboche]] | | |- | style='text-align:right'| 209 | [[:d:Q2143811|Q2143811]] | 0 | | [[Tilicho Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 210 | [[:d:Q1826566|Q1826566]] | 0 | | [[Lingtren]] | | |- | style='text-align:right'| 211 | [[:d:Q1754634|Q1754634]] | 0 | | [[गाडी चुली]] | | |- | style='text-align:right'| 212 | [[:d:Q1740694|Q1740694]] | 0 | | [[Mount Khumbila]] | | |- | style='text-align:right'| 213 | [[:d:Q1723728|Q1723728]] | 0 | | [[Kangbachen]] | | |- | style='text-align:right'| 214 | [[:d:Q1718389|Q1718389]] | 0 | | [[Kang Guru]] | | |- | style='text-align:right'| 215 | [[:d:Q1551402|Q1551402]] | 0 | | [[लाङटाङ लिरुङ]] | | लाङटाङ हिमालको सर्वोच्च शिखर |- | style='text-align:right'| 216 | [[:d:Q1526943|Q1526943]] | 0 | | [[Peak 38]] | | |- | style='text-align:right'| 217 | [[:d:Q1511454|Q1511454]] | 0 | | [[काला पत्थर]] | | |- | style='text-align:right'| 218 | [[:d:Q1496289|Q1496289]] | 0 | | [[गौरीशङ्कर हिमाल|गौरीशंकर हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 219 | [[:d:Q1441337|Q1441337]] | 0 | | [[Mera Peak]] | | |- | style='text-align:right'| 220 | [[:d:Q1429708|Q1429708]] | 0 | | [[Num Ri]] | | |- | style='text-align:right'| 221 | [[:d:Q1410514|Q1410514]] | 0 | | [[थम्सेर्कु]] | | |- | style='text-align:right'| 222 | [[:d:Q1377280|Q1377280]] | 0 | | [[Putha Hiunchuli]] | | |- | style='text-align:right'| 223 | [[:d:Q1291226|Q1291226]] | 0 | | [[Lobuche]] | | |- | style='text-align:right'| 224 | [[:d:Q1237414|Q1237414]] | 0 | | [[कुम्भकर्ण हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 225 | [[:d:Q1207614|Q1207614]] | 0 | | [[Dhaulagiri II]] | | |- | style='text-align:right'| 226 | [[:d:Q1145646|Q1145646]] | 0 | | [[हिमालचुली]] | | |- | style='text-align:right'| 227 | [[:d:Q1139538|Q1139538]] | 0 | | [[नुबचे|नुप्त्से]] | | |- | style='text-align:right'| 228 | [[:d:Q1137644|Q1137644]] | 0 | | [[पुमोरी]] | | |- | style='text-align:right'| 229 | [[:d:Q1133863|Q1133863]] | 0 | | [[गङ्गापूर्ण]] | | |- | style='text-align:right'| 230 | [[:d:Q1060898|Q1060898]] | 0 | | [[चामलाङ हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 231 | [[:d:Q1051394|Q1051394]] | 0 | | [[माछापुच्छ्रे हिमाल]] | | माछाको पुच्छर जस्तो देखिने एक हिमाल |- | style='text-align:right'| 232 | [[:d:Q968606|Q968606]] | 0 | | [[Pokalde]] | | |- | style='text-align:right'| 233 | [[:d:Q619781|Q619781]] | 0 | | [[इम्जा छे]] | | |- | style='text-align:right'| 234 | [[:d:Q582128|Q582128]] | 0 | | [[ग्याचुङ काङ]] | | |- | style='text-align:right'| 235 | [[:d:Q564576|Q564576]] | 0 | | [[Annapurna III]] | | |- | style='text-align:right'| 236 | [[:d:Q527197|Q527197]] | 0 | | [[Kangtega]] | | |- | style='text-align:right'| 237 | [[:d:Q451697|Q451697]] | 0 | | [[आमा दब्लम हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 238 | [[:d:Q449534|Q449534]] | 0 | | [[Annapurna II]] | | |- | style='text-align:right'| 239 | [[:d:Q448932|Q448932]] | 0 | | [[Cho Polu]] | | |- | style='text-align:right'| 240 | [[:d:Q389456|Q389456]] | 0 | | [[Cholatse]] | | |- | style='text-align:right'| 241 | [[:d:Q379143|Q379143]] | 0 | | [[Baruntse]] | | |- | style='text-align:right'| 242 | [[:d:Q170089|Q170089]] | 0 | | [[चोयु हिमाल]] | | नेपाल र चीनको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको छैठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 243 | [[:d:Q170070|Q170070]] | 0 | | [[मनास्लु हिमाल]] | | आठ-हजारी र नेपालमा अवस्थित पृथ्वीको आठौं अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 244 | [[:d:Q169986|Q169986]] | 0 | | [[मकालु हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 245 | [[:d:Q168702|Q168702]] | 0 | | [[ल्होत्से हिमाल|लहोत्से]] | | नेपाल र तिब्बतको सीमामा अवस्थित पृथ्वीको चौथो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 246 | [[:d:Q165440|Q165440]] | 0 | | [[धौलागिरि हिमाल|धौलागिरी हिमाल]] | | |- | style='text-align:right'| 247 | [[:d:Q82019|Q82019]] | 0 | | [[कञ्चनजङ्घा हिमाल]] | | नेपाल र भारतमा अवस्थित पृथ्वीको तेस्रो अग्लो हिमाल |- | style='text-align:right'| 248 | [[:d:Q513|Q513]] | 0 | | [[सगरमाथा]] | | विश्वको सबैभन्दा उच्च हिमाल |} |sparql=SELECT ?item ?qid (GROUP_CONCAT(CONCAT("[",str(?sitelink)," ", ?lang,"]"); separator=", ") as ?wp) (COUNT(distinct ?sitelink) as ?count) WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q8502 . ?item wdt:P17 wd:Q837 . BIND(xsd:integer(STRAFTER(str(?item), "Q")) AS ?qid) . } GROUP BY ?item ?qid ORDER BY DESC(?qid) LIMIT 5000 |columns=number:#,item:Wikidata<br>item,?count:lang,?wp:WP,label:mountain,P1476:original title,description |links=red }} bdkf79710n5drx5w3c9xxk5ubz325tj लालन 0 147164 1354083 1327764 2026-05-03T03:01:01Z Saroj 31493 [[विकिपिडिया:हटक्याट|हटक्याट]]द्वारा [[श्रेणी:सन् १८९० मा मृत्यु]] जोडियो 1354083 wikitext text/x-wiki {{infobox person | name = लालन | honorific_suffix = साई, शाह | image = Fakir Lalon Shah.jpg | image_size = | caption = लालन शाहको जीवितकालमा बनाइएको उनको एकमात्र चित्र जसलाई सन् १८८९ मा ज्योतिरिन्द्रनाथ ठाकुरले बनाएका थिए। | birth_name = | birth_date = १७ अक्टोबर १७७४ | birth_place = [[बङ्गाल]]<ref>বসন্তকুমার পাল। মহাত্মা লালন ফকির। শান্তিপুর: (১৯৫৬),ঢাকা (১৯৫৬) পাঠক সমাবেশ।</ref> | death_date = {{death date and age|1890|10|17|1772|df=y}} | death_place = छेउडिया, कुमारखाली, [[कुष्टिया जिल्ला|कुष्टिया]], [[बङ्गाल]] | death_cause = बुढ्यौली | resting_place = छेउडिया, [[कुष्टिया जिल्ला|कुष्टिया]] | resting_place_coordinates = {{coord|23|53|44|N|89|09|07|E|type:landmark|display=inline}} | other_names = लालन फकिर, लालन साई, फकिर लालन शाह | occupation = साधक, गायक, गीतकार, सङ्गीतकार, कवि, दार्शनिक | years_active = | known_for = मानवधर्म दर्शनका प्रवर्तक, मानवतावाद | notable_works = | style = | title = फकिर, महात्मा, फकिर सम्राट | spouse = विशाखा }} '''लालन''' ({{भाषा-बङ्गाली|লালন}}) (१७ अक्टोबर १७७४ – १७ अक्टोबर १८९०)<ref>{{cite book|last=বসন্তকুমার পাল|first=শ্রী|last2=চৌধুরী|first2=আবুল আহসান (সম্পাদক)|title=মহাত্মা লালন পত্রিকা|date=2012|publisher=গাংচিল|location=কলকাতা|isbn=9789381346280|url=https://books.google.com.bd/books/about/Mahātmā_Lālana_Phakira.html?id=ojRkMwEACAAJ|accessdate=30 June 2015}}</ref>, (जसलाई '''फकिर लालन''', '''लालन साई''', '''महात्मा लालन''' आदि नामले पनि चिनिन्छ) एक [[बङ्गाली जाति|बङ्गाली]] बहुप्रतिभाशाली आध्यात्मिक साधक, मानवतावादी, समाज सुधारक, दार्शनिक र रहस्यमय कवि थिए। उनी अनगिन्ती गीतहरूका लेखक, सङ्गीतकार र गायक पनि थिए। लालनलाई बाउल गीतका अगुवाहरू मध्ये एक मानिन्छ र उनका गीत १९औँ शताब्दीमा अत्याधिक लोकप्रिय बनेका थिए।<ref name="autogenerated6">{{cite web|url=https://books.google.com.bd/books?id=sg9XW7MmVoIC&pg=PA256&dq=baul+song&hl=en&sa=X&ei=6JEXUsaFMZCGrAfjh4CABA|title=Encyclopaedia of India, Pakistan and Bangladesh|first=ওম|last=গুপ্ত|date=1 April 2006|publisher=জ্ঞান পাবলিশিং হাউজ}}</ref><ref name="autogenerated8">{{cite web|url=https://books.google.com.bd/books?id=5Gcj3LJDheYC&pg=PA1370&dq=baul+lalon&hl=en&sa=X&ei=BY8XUrmXNsTSrQeT6oHgBQ|title=Encyclopaedia of India, Pakistan and Bangladesh|first=ওম|last=গুপ্ত|date=1 April 2006|publisher=জ্ঞান পাবলিশিং হাউজ}}</ref> लालनको मानवता दर्शनले जात, वर्ग र धर्मका सबै भेदभावलाई अस्वीकार गर्छ र धार्मिक द्वन्द्व तथा जातिवादको विरोध गर्दछ। यसले आत्माको खोजीमा सबै सांसारिक मामिलाहरूलाई अस्वीकार गर्दछ र उपमहाद्वीपीय भक्त र सूफी परम्पराको सामाजिक रुपान्तरणकारी भूमिकालाई मूर्त रूप दिन्छ। एक मानवतावादी साधकको नाताले लालनले धर्म, जात, गोत्र लगायत सबै प्रकारका जातीय विभेदबाट टाढा रहेर मानवतालाई सर्वोच्च स्थान दिएका थिए। असाम्प्रदायिकको यो दृष्टिकोणबाटै उनले आफ्नो गीतहरू रचना गरेका थिए। उनका गीत र दर्शनले युगौँ युगसम्म रवीन्द्रनाथ ठाकुर, काजी नजरुल इसलाम र एलेन गिन्सबर्ग जस्ता धेरै प्रख्यात कवि, साहित्यकार, दार्शनिक, बुद्धिजीवी लगायत असङ्ख्य मानिसहरूलाई प्रभावित पारेको छ। उनका गीतहरू युगौँ युगसम्म धेरै सङ्गीतकलाकारहरूको स्वरमा लालनका यी गीतहरू उच्चारित भएका छन्।<ref name="Choudhury 1992,p. 59">{{cite book |last1=Caudhurī |first1=Ābadula Āhasāna |title=Lālana Śāha, 1774 – 1890 |date=1992 |publisher=Bāṃlā Ekāḍemī |location=Ḍhākā |isbn=978-9840725977 |edition=1. punarmudraṇa. |oclc=246442470}}</ref><ref>{{cite book |last1=Urban |first1=Hugh B. |title=Songs of ecstasy tantric and devotional songs from colonial Bengal |year=2001 |publisher=Oxford University Press |location=New York |isbn=978-0-19-513901-3 |page=18 |url=https://books.google.com/books?id=ivG6mAEACAAJ |access-date=30 June 2015}}</ref><ref>{{cite book |last1=Tagore |first1=Rabindranath |last2=K. Stewart |first2=Tony (Translation) |last3=Twichell |first3=Chase (Translation) |title=The lover of God |date=2003 |publisher=Consortium Book Sales & Dist. |location=Port Townsend, Wash. |isbn=978-1556591969 |page=94 |url=https://books.google.com/books?id=UrZjAAAAMAAJ}}</ref><ref>{{cite book |last1=Hossain |first1=Abu Ishahaq |title=Lalon Shah, the great poet |date=2009 |publisher=Palal Prokashoni |location=Dhaka |isbn=978-9846030679 |page=148 |url=https://books.google.com/books?id=avyppwAACAAJ |access-date=30 June 2015}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Ginsberg |first1=Allen |last2=Foley |first2=Jack |date=Winter–Spring 1998 |title=Same Multiple Identity: An Interview with Allen Ginsberg |journal=Discourse |volume=20 |issue=1/2, The Silent Beat |pages=158–181 |issn=1522-5321 |jstor=41389881}}</ref> [[महात्मा गान्धी|गान्धी]] भन्दा २५ वर्ष पहिले, [[भारतीय उपमहाद्वीप]] सर्वप्रथम उनलाई 'महात्मा' उपाधि दिइएको थियो। कुष्टिया रेलवे स्टेसनदेखि लगभग २ किलोमिटर (१.२ माइल) दक्षिण-पश्चिम बङ्गलादेशमा अवस्थित चुरियामा ''लालन अखडा'' भनेर चिनिने संस्थाको स्थापना गरेका थिए। उनका शिष्यहरू प्रायः बङ्गलादेश र भारतीय राज्यहरू [[पश्चिम बङ्गाल]], [[त्रिपुरा]] र असमको बराक उपत्यकामा बसोबास गर्दछन्। उनको पुण्यतिथिको अवसरमा प्रत्येक वर्ष उनका हजारौँ शिष्य र अनुयायीहरू लालन अखडामा जम्मा हुन्छन् र तीन दिनसम्म उनका गीत र दर्शनको चर्चा गर्दै उनको सम्मान विशेष कार्यक्रमहरूको सञ्चालन गर्दछन्।<ref name=":0">{{cite book |last1=Ahmed |first1=Wakil |last2=Karim |first2=Anwarul |year=2012 |chapter=Lalon Shah |chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Lalon_Shah |editor1-last=Islam |editor1-first=Sirajul |editor1-link=Sirajul Islam |editor2-last=Jamal |editor2-first=Ahmed A. |title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh |edition=Second |publisher=Asiatic Society of Bangladesh}}</ref> सन् २००४ मा, बीबीसीको सर्वकालिन महान बङ्गालीहरूको सर्वेक्षणमा लालनलाई १२औँ स्थानमा राखिएको थियो।<ref>{{Cite news |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/3623345.stm |title=Listeners name 'greatest Bengali' |date=14 April 2004 |access-date=11 January 2018 |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite news |url=http://archive.thedailystar.net/2004/04/16/d4041601066.htm |title=The Daily Star Web Edition Vol. 4 Num 313 |work=The Daily Star |access-date=11 January 2018 |archive-date=25 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225011711/http://archive.thedailystar.net/2004/04/16/d4041601066.htm }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181225011711/http://archive.thedailystar.net/2004/04/16/d4041601066.htm |date=25 December 2018 }}</ref><ref>{{Cite news |url=http://www.thehindu.com/2004/04/17/stories/2004041703001700.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225011708/https://www.thehindu.com/2004/04/17/stories/2004041703001700.htm |url-status=dead |archive-date=25 December 2018 |work=The Hindu |title=International : Mujib, Tagore, Bose among 'greatest Bengalis of all time' |date=17 April 2004 |access-date=11 January 2018}}</ref> == समालोचना == धार्मिक साम्प्रदायिकका कट्टरहरूले लालनको असाम्प्रदायिक दृष्टिकोणका कारण उनलाई सबैभन्दा बढी आलोचना गर्छन्।<ref>{{वेब स्रोत|युआरएल=http://www.berkeley.edu/news/media/releases/2005/09/07_sudipto.shtml|शीर्षक=09.07.2005 - Indian plays' return to UC Berkeley stage|कार्य=www.berkeley.edu}}</ref> लालनले आफ्नो जीवनकालमा आफ्नो धार्मिक पहिचान कसैमाझ सार्वजनिक गरेनन्। उनको धर्मबारे विश्वास हालसम्म पनि एक विवादास्पद विषय बनिरहेको छ। लालनको असाम्प्रदायिकता र लैङ्गिक भेदभावको विरोध जस्ता कारणले उनलाई जीवनमा कट्टरपन्थी धार्मिक समुदाय र मौलिकवादी हिन्दु-मुस्लिम समुदायबाट घृणा, अन्याय र आक्रमण भोग्नुपरेको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|युआरएल=http://www.universityofcalifornia.edu/news/article/7454|शीर्षक=University of California - UC Newsroom - Indian plays' return to Berkeley stage<!-- Bot generated title -->|प्रकाशक=|पहुँचमिति=८ जुन २०१३|अभिलेखयुआरएल=https://web.archive.org/web/20130420001458/http://www.universityofcalifornia.edu/news/article/7454|अभिलेखमिति=२० अप्रिल २०१३}}</ref> त्यसैगरी उनको धर्मनिरपेक्ष मानवतावादी दृष्टिकोण, भगवान र धर्म आदि सम्बन्धि उठाएका विभिन्न प्रश्नका कारण धेरै धार्मिक कट्टरहरूले उनलाई नास्तिक भनेर वर्णन गर्छन्।<ref>{{वेब स्रोत|युआरएल=http://www.secularvoiceofbangladesh.org/article_main.htm|शीर्षक=Untitled Document|प्रकाशक=|पहुँचमिति=८ जुन २०१३|अभिलेखयुआरएल=https://web.archive.org/web/20130615040759/http://www.secularvoiceofbangladesh.org/article_main.htm|अभिलेखमिति=१५ जुन २०१३}}</ref> == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == {{कमन्सश्रेणी|Lalon|लालन}} * [http://www.lalongeeti.com/ लालनगीति सङ्ग्रह] * [http://lalonshah.com/ फकिर लालन शाह सम्बन्धि तथ्य] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121227200700/http://lalonshah.com/ |date=२७ डिसेम्बर २०१२ }} [[श्रेणी:बङ्गाली मानिसहरू]] [[श्रेणी:बङ्गलादेशको संस्कृति]] [[श्रेणी:सन् १८९० मा मृत्यु]] qzshv9s27qs1vqwxx6pjeac6e6repm0 हिट पम्प 0 148023 1353970 1334783 2026-05-02T13:57:56Z Bishaldev100 28807 /* */ 1353970 wikitext text/x-wiki {{Rough translation|listed=yes|date=डिसेम्बर २०२५}} [[File:Heat pump unit.webp|thumb|हिट पम्पको बाहिरी [[हिट एक्सचेन्जर]]]] [[File:Mitsubishi Heat Pump interior air handler.agr.jpg|thumb|"मित्सुबिशी इलेक्ट्रिक" हिट पम्पको भित्री उपकरण ]] '''हिट पम्प''' भनेको उर्जाको उपयोग गरी एक ठाउँबाट अर्को ठाउँमा ताप स्थानान्तरण गर्ने उपकरण हो। सामान्यतया हिट पम्प सञ्चालनको लागि यान्त्रिक ऊर्जाको प्रयोग गरिन्छ, यद्यपि [[एब्जर्पसन रेफ्रिजेरेटर|एब्जर्प्सन हिट पम्प]]मा तापीय ऊर्जाको प्रयोग हुन्छ। यान्त्रिक हिट पम्पलाई कलेन इन्जिनको रूपमा पनि चिनिन्छ र यसमा ताप स्थानान्तरण गर्न कम्प्रेसनद्वारा विद्युतीय शक्ति प्रयोग हुन्छ। विशेष गरी, यसले [[हिट पम्प तथा रेफ्रिजेरेसन चक्र]]को माध्यमबाट तापीय ऊर्जा स्थानान्तरण गर्दछ, एउटा ठाउँलाई चिसो र अर्को स्थानलाई न्यानो बनाउँछ।<ref>{{Cite web |title=Heat Pump Systems |url=https://www.energy.gov/energysaver/heat-pump-systems |access-date=2024-03-26 |website=Energy.gov}}</ref> जाडोमा, [[हिट पम्प]]ले घरलाई न्यानो बनाउन बाहिरको चिसो ठाउँबाट भित्रतर्फ ताप सार्छ; गर्मीमा, यसले तापलाई घरबाट बाहिरको तातो स्थानमा स्थानान्तरण गर्छ। यसले ताप उत्पन्न गर्नुको सट्टा स्थानान्तरण गर्ने भएकोले, ग्यास [[बोइलर]]बाट तताउनु भन्दा हिट पम्पको प्रयोग बढी ऊर्जाको हिसाब-कुशल हुन्छ।<ref>{{Cite web |title=Gas boiler vs heat pump: which is right for you? - British Gas |url=https://www.britishgas.co.uk/heating/guides/air-source-heat-pumps-vs-boilers.html |access-date=2025-01-18 |website=britishgas.co.uk}}</ref> ==इतिहास == ;१७४८ : विलियम कलेनद्वारा कृत्रिम रेफ्रिजेरेसनको प्रदर्शन गरियो।<ref>{{Cite web |date=2022-04-10 |title=The often forgotten Scottish inventor whose innovation changed the world |url=https://www.thenational.scot/culture/20058191.william-cullen-time-scottish-inventor-brought-cold/ |access-date=2024-02-21 |website=The National}}</ref> ;१८३४ : जेकब पर्किन्सद्वारा डाइमिथाइल इथरको प्रयोग गरी व्यवहारिक रेफ्रिजेरेटरको डिजाइनको पेटेन्ट गरियो।<ref>{{cite book |last1=Bathe |first1=Greville |last2=Bathe |first2=Dorothy |title=Jacob Perkins, his inventions, his times, & his contemporaries |date=1943 |publisher=The Historical Society of Pennsylvania |page=149}}</ref> ==उपयोग== [[इन्टरनेसनल इनर्जी एजेन्सी]]को २०२१ को अनुमान अनुसार, भवनहरूमा जडान गरिएका हिट पम्पको कुल क्षमता १००० गिगावाट भन्दा धेरै छ। <ref name="ieareport">{{cite report |url=https://www.iea.org/reports/the-future-of-heat-pumps |title=Technology Report: The Future of Heat Pumps |date=November 2022 |access-date=2023-01-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230106161159/https://www.iea.org/reports/the-future-of-heat-pumps |archive-date=2023-01-06 |url-status=live |website=इन्टरनेसनल इनर्जी एजेन्सी}} License: CC BY 4.0.</ref> यसको उपयोग [[हिटिङ, भेन्टिलेसन एन्ड एयर कन्डिसनिङ]] (एचभिएसी) र घरेलु तातो पानीको लागि र टम्बल लुगा सुकाउन प्रयोग गर्न सकिन्छ।<ref>{{cite web|url = http://energy.gov/energysaver/heat-pump-systems|title = Heat Pump Systems|publisher =यु एस डिपार्टमेन्ट अफ इनर्जी|access-date = 2016-02-05|archive-date = 2017-07-04|archive-url = https://web.archive.org/web/20170704201055/https://energy.gov/energysaver/heat-pump-systems|url-status = live}}</ref> ===कोठा तताउने तथा चिसाउने=== ===पानी तताउने=== पानी तताउने उपयोगितामा, हिट पम्पको प्रयोग पौडी पोखरी, घर वा उद्योगमा पानी तताउन प्रयोग गरिन्छ। प्रायः बाहिरी हावाबाट ताप निकालिन्छ र भित्री पानी ट्याङ्कीमा स्थानान्तरण गरिन्छ।<ref>{{Cite web |title=How it Works — Heat Pump Water Heaters (HPWHs) |url=https://www.energystar.gov/products/water_heaters/high_efficiency_electric_storage_water_heaters/how_it_works |access-date=2024-01-22 |website=energystar.gov}}</ref><ref>{{Cite web |title=Heat-pump hot water systems |url=https://www.sustainability.vic.gov.au/energy-efficiency-and-reducing-emissions/save-energy-in-the-home/water-heating/choose-the-right-hot-water-system/heat-pump-water-heaters |access-date=2024-01-22 |website=Sustainability Victoria}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{HVAC}} [[श्रेणी:ऊर्जा रूपान्तरण]] psmtgtrgxknck43lry2f30b8izlfku9 गाढा सुन्तले गर्भिणी 0 149964 1353977 1353440 2026-05-02T14:15:24Z Nirmal Dulal 4744 1353977 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |image = PolaAtaphus_746_1.jpg |image_caption = माथीबाटः भाले, पोथी र भाले (पंखेटा तलबाट) |genus = Burara |species = oedipodea |authority = ([[William Swainson|Swainson]], 1820)<ref name="LepIndex Burara oedipodea">{{LepIndex |id=181375}} Retrieved April 19, 2018.</ref> |synonyms_ref = |synonyms =''Ismene oedipodea'' <small>Swainson, 1820</small><br/>''Bibasis oedipodea'' <small>(Swainson, 1820)</small> }} '''गाढा सुन्तले गर्भिणी''' ''(Burara oedipodea)'' [[दक्षिण एसिया|दक्षिण]] र [[दक्षिणपूर्व एसिया]]मा पाइने हेस्पेरिड परिवारमा पर्ने पुतलीको एक प्रजाति हो। यो पुतलीलाई भेन-राइट र डे जोङ (२००३) द्वारा बुरारा प्रजातिमा सुचिकृत गरेका थिए। ==वितरण तथा वासस्थान== गाढा सुन्तले गर्भिणी [[नेपाल]], [[भारत]] (मसुरीदेखि असमसम्म), [[श्रीलङ्का]], [[म्यानमार]], [[मलेसिया]], [[इन्डोनेसिया]], [[थाइल्याण्ड]]र [[भियतनाम]]मा पाइन्छ। यो इन्डोनेसियाको [[जाभा]]को स्थानिय प्रजाति हो। ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== *Brower, Andrew V. Z. and Warren, Andrew, (2007). Coeliadinae Evans 1937. Version 21 February 2007 (temporary). http://tolweb.org/Coeliadinae/12150/2007.02.21 in The Tree of Life Web Project, http://tolweb.org/ * {{Wikispecies-inline|Burara oedipodea}}} {{Taxonbar|from1=Q4902961|from2=Q21247051}} [[श्रेणी:नेपालमा पाइने पुतलीहरू]] hapcv8hv6rql96cv9c1dkdr9nhz9y74 मोड्युल:Location map/data/बागमती प्रदेश 828 149967 1354108 1353469 2026-05-03T03:19:13Z पर्वत सुवेदी 31224 1354108 Scribunto text/plain return { name = 'बागमती प्रदेश', top = 28.5, bottom = 26.8, left = 83.8, right = 86.7, image = 'Nepal Bagmati adm location map.svg', image1 = 'बागमती प्रदेश.png', } 2ih0pqj2gkiksciwv5fjhbb1os2wvme 1354113 1354108 2026-05-03T03:22:23Z पर्वत सुवेदी 31224 1354113 Scribunto text/plain return { name = 'बागमती प्रदेश', top = 28.5, bottom = 26.8, left = 83.8, right = 86.7, image = 'बागमती प्रदेश.png', image1 = 'Nepal Bagmati adm location map.svg', } mctzhzhg510ff49cer5hwt7dvdi8plc मोड्युल:Location map/data/इच्छाकामना गाउँपालिका 828 149973 1354120 1353481 2026-05-03T03:29:14Z पर्वत सुवेदी 31224 परिक्षण 1354120 Scribunto text/plain return { name = 'इच्छाकामना गाउँपालिका', top = 27.85, bottom = 27.70, left = 84.59, right = 84.75, image = 'इच्छाकामना गाउँपालिका.png' } p8jbkx08diis5li4eh37q7bg1m5pkgm 1354121 1354120 2026-05-03T03:39:02Z पर्वत सुवेदी 31224 परिक्षण 1354121 Scribunto text/plain return { name = 'इच्छाकामना गाउँपालिका', top = 27.51, bottom = 23.0, left = 84.35, right = 50.9, image = 'इच्छाकामना गाउँपालिका.png' } qxmwzbd23n3azm0jwyyzr7sz5jeyhwz 1354123 1354121 2026-05-03T03:44:51Z पर्वत सुवेदी 31224 परिक्षण 1354123 Scribunto text/plain return { name = 'इच्छाकामना गाउँपालिका', top = 27.95, bottom = 27.73, left = 84.48, right = 84.68, image = 'इच्छाकामना गाउँपालिका.png' } 0on35q2cd73qok3ql5nfauyzdyombqg साल्मोनेला 0 150027 1353966 2026-05-02T12:41:22Z Learnerktm 16073 नयाँ पृष्ठ: '''साल्मोनेला''' 'इन्टेरोब्याक्टेरियासी' (Enterobacteriaceae) परिवार अन्तर्गत पर्ने डन्डा आकारको (bacillus), ग्राम-नेगेटिभ ब्याक्टेरियाको एक वंश हो। साल्मोनेलाका दुईवटा ज्ञात प्रजातिहरू '''साल्मो... 1353966 wikitext text/x-wiki '''साल्मोनेला''' 'इन्टेरोब्याक्टेरियासी' (Enterobacteriaceae) परिवार अन्तर्गत पर्ने डन्डा आकारको (bacillus), ग्राम-नेगेटिभ ब्याक्टेरियाको एक वंश हो। साल्मोनेलाका दुईवटा ज्ञात प्रजातिहरू '''साल्मोनेला इन्टेरिका''' (''Salmonella enterica'') र '''साल्मोनेला बोन्गोरी''' (''Salmonella bongori'') हुन्। ''S. enterica'' यसको प्रमुख प्रजाति हो, जसलाई थप ६ वटा उप-प्रजातिहरूमा विभाजन गरिएको छ र यसमा २,६५० भन्दा बढी सेरोटाइपहरू (serotypes) वा प्रकारहरू समावेश छन्। यस ब्याक्टेरियाको नाम अमेरिकी पशु चिकित्सक डेनियल एल्मर साल्मन (१८५०–१९१४) को नामबाट राखिएको हो। साल्मोनेलाका प्रजातिहरू बीजाणु (spore) नबनाउने र मुख्यतया गतिशील हुने 'इन्टेरोब्याक्टेरिया' हुन्। यिनीहरूको व्यास लगभग ०.७ देखि १.५ μm र लम्बाइ २ देखि ५ μm सम्म हुन्छ। यिनीहरूको शरीरभरि हुने 'पेरिट्रिचस फ्ल्याजेला' (peritrichous flagella) ले यिनीहरूलाई यताउता चल्न मद्दत गर्दछ। यिनीहरू 'केमोट्रफ्स' (chemotrophs) हुन्, जसले जैविक स्रोतहरू प्रयोग गरी अक्सिडेशन र रिडक्सन प्रक्रियाबाट ऊर्जा प्राप्त गर्छन्। साथै, यिनीहरू 'फ्याकल्टेटिभ एनारोब्स' (facultative anaerobes) हुन् जसको अर्थ, अक्सिजन उपलब्ध हुँदा यिनीहरूले एडेनोसिन ट्राइफोस्फेट (ATP) उत्पादन गर्न सक्छन् भने अक्सिजन नहुँदा अन्य इलेक्ट्रोन एसेप्टर वा किण्वन (fermentation) प्रक्रियाको प्रयोग गर्छन्। साल्मोनेला प्रजातिहरू कोष भित्र रहने जीवाणु हुन्, जसका केही सेरोटाइपहरूले 'साल्मोनेलोसिस' जस्ता रोगहरू निम्त्याउँछन्। धेरैजसो संक्रमण दिसाले दूषित भएको खाना खाँदा हुने गर्दछ। टाइफाइड साल्मोनेला रोग सार्ने सेरोटाइपहरू मानिसबाट मानिसमा मात्र सर्छन्। यसले टाइफाइड र प्यारा-टाइफाइड ज्वरो निम्त्याउँछ। टाइफाइड ज्वरोमा ब्याक्टेरिया रक्तप्रवाहमा प्रवेश गरी शरीरका विभिन्न अंगहरूमा फैलिन्छ र विषालु पदार्थ छोड्छ। यसले गर्दा बिरामीको अवस्था गम्भीर हुन सक्छ (hypovolemic वा septic shock), जसका लागि एन्टिबायोटिक्स र सघन उपचार (ICU) को आवश्यकता पर्दछ। नन-टाइफाइड साल्मोनेला 'जुनोटिक' हुन्छन्, अर्थात् यिनीहरू जनावरबाट मानिसमा र मानिसबाट मानिसमा पनि सर्न सक्छन्। सामान्यतया यसले पाचन प्रणालीमा मात्र असर गर्छ र एन्टिबायोटिक्स बिना नै निको हुन सक्छ। यद्यपि, उप-सहारा [[अफ्रिका|अफ्रिकामा]] यो प्रजाति बढी आक्रामक हुन सक्छ र यसले प्यारा-टाइफाइड ज्वरो निम्त्याउन सक्छ, जसका लागि तुरुन्त एन्टिबायोटिक उपचार आवश्यक हुन्छ। ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} fzcb5xjatgwkvp6b51mtstd91xgyu1a प्रयोगकर्ता वार्ता:Basudev gautam 3 150028 1353972 2026-05-02T14:00:03Z Basudev gautam 78442 /* नेपाल राष्ट्रवादी युवा शक्ति */ नयाँ खण्ड 1353972 wikitext text/x-wiki == नेपाल राष्ट्रवादी युवा शक्ति == कतार। नेपालको सामाजिक तथा राजनीतिक क्षेत्रमा प्रभाव राख्ने उद्देश्यका साथ कतारको दोहामा 'नेपाल राष्ट्रवादी युवा शक्ति' ले आफ्नो सक्रियता बढाएको छ। संस्थाले हालै आफ्नो कार्यसमितिको संयोजक र सदस्यहरूको नामावली सार्वजनिक गर्दै कतारमा रहेका नेपाली युवाहरूलाई गोलबन्द गर्न सुरु गरेको हो। संस्थाको नेतृत्व तहमा ओम प्रकाश यादव, राम जुलुम यादव, राम गणेश मण्डल, हरि किशोर मण्डल, र राम बाबु मण्डल रहेका छन्। त्यसैगरी, कार्यसमितिमा धर्मेन्द्र यादव, राजेन्द्र यादव, दिपु कुमार उराव, राकेश यादव, संजित कुमार सनातनी, बाशुदेव गौतम, रुपेश पंजियार, विजय यादव, पशुपति नाथ यादव र कुमार श्रेष्ठ लगायत अन्य १२५ जना सक्रिय सदस्यहरू आवद्ध रहेका छन्। यो संस्थाले प्रवासमा रहेर पनि नेपाली राजनीतिमा चासो राख्नुका साथै कतारमा रहेका नेपाली श्रमिकहरूको हकहित र सामाजिक कार्यहरूमा सक्रिय भूमिका खेल्ने लक्ष्य लिएको छ। ठूलो संख्यामा युवाहरूको सहभागिताले यस संस्थालाई आगामी दिनमा थप मजबुत बनाउने विश्वास गरिएको छ। [[User:Basudev gautam|Basudev gautam]] ([[User talk:Basudev gautam|कुरा गर्नुहोस्]]) १९:४५, २ मे २०२६ (नेपाली समय) l2uyiesvgyxgh6ph4cmzrhpnlgzexoj श्वेत थोप्ले सुन्तले गर्भिणी 0 150029 1353976 2026-05-02T14:15:12Z Nirmal Dulal 4744 नयाँ पृष्ठ: {{Speciesbox | name = श्वेत थोप्ले सुन्तले गर्भिणी | status = | image =BuraraHarisa 749 1.jpg | image_caption = माथीबाटः भाले, पोथी र भाले (पंखेटा तलबाट) | taxon = Burara harisa | authority = ([[Lionel de Nicéville|de Niceville]], 1883)<ref name="LepIndex Burara harisa">{{LepIndex |id=181346}} Retrieved April 19, 2018.</ref> | synonyms = *''Ismene... 1353976 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | name = श्वेत थोप्ले सुन्तले गर्भिणी | status = | image =BuraraHarisa 749 1.jpg | image_caption = माथीबाटः भाले, पोथी र भाले (पंखेटा तलबाट) | taxon = Burara harisa | authority = ([[Lionel de Nicéville|de Niceville]], 1883)<ref name="LepIndex Burara harisa">{{LepIndex |id=181346}} Retrieved April 19, 2018.</ref> | synonyms = *''Ismene harisa'' <small>de Niceville, 1883</small><ref name="LepIndex Burara harisa"/> *''Burara harisa'' <small>Vane-Wright & de Jong, 2003</small> *''Bibasis harisa''<small>de Niceville, 1883</small> | range_map = | range_map_caption = }} '''श्वेत थोप्ले सुन्तले गर्भिणी''' ''(Burara harisa}'' [[दक्षिण एसिया|दक्षिण]] र [[दक्षिणपूर्व एसिया]] पाइने हेस्पेरिड परिवारमा पर्ने पुतलीको एक प्रजाति हो। ==वितरण तथा वासस्थान== श्वेत थोप्ले सुन्तले गर्भिणी [[भारत]], [[म्यानमार]], [[मलेसिया]], [[जाभा]], [[सिङ्गापुर]], [[हङकङ]] र उत्तर [[भियतनाम]]मा पाइन्छ। ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== {{Taxonbar|from=Q3595430}} [[श्रेणी:नेपालमा पाइने पुतलीहरू]] kl8zoraojmp7jl7c25gd3o0vxamdqg8 मोड्युल:Location map/data/नारायणी नगरपालिका 828 150030 1353983 2026-05-02T14:59:31Z पर्वत सुवेदी 31224 नयाँ पृष्ठ: return { name = 'नारायणी नगरपालिका', top = 27.65, bottom = 27.50, left = 84.30, right = 84.55, image = 'साविक नारायणी नगरपालिका.png' } 1353983 Scribunto text/plain return { name = 'नारायणी नगरपालिका', top = 27.65, bottom = 27.50, left = 84.30, right = 84.55, image = 'साविक नारायणी नगरपालिका.png' } 2hhj7w6wdd9ouc9vpksjw1pcw436fi5 1354125 1353983 2026-05-03T03:51:48Z पर्वत सुवेदी 31224 परिक्षण 1354125 Scribunto text/plain return { name = 'नारायणी नगरपालिका', top = 27.35, bottom = 30.4, left = 32.0, right = 84.55, image = 'साविक नारायणी नगरपालिका.png' } 4fm96chs5o6qljsya4l25tx8633fwtr मोड्युल:Location map/data/चितवन जिल्ला २ 828 150031 1353984 2026-05-02T15:01:30Z पर्वत सुवेदी 31224 नयाँ पृष्ठ: return { name = 'चितवन जिल्ला', top = 27.95, bottom = 27.32, left = 83.82, right = 84.82, image = 'चितवन जिल्लाका पूर्व स्थानीय तहहरू.png' } 1353984 Scribunto text/plain return { name = 'चितवन जिल्ला', top = 27.95, bottom = 27.32, left = 83.82, right = 84.82, image = 'चितवन जिल्लाका पूर्व स्थानीय तहहरू.png' } jt8fmuoxsxi1u0u87rhcgld93mgyapk बोबये चुली 0 150032 1353995 2026-05-02T15:46:04Z ~2026-26809-55 78444 नयाँ पृष्ठ: {{छोटो विवरण|नेपालको एक हिमाल}} {{Infobox mountain | name = बोबये चुली | native_name = | photo = | photo_caption = | elevation_m = 6808 | elevation_ref= | prominence_m = | prominence_ref= | listing = [[नेपालका हिमालहरूको सूची|नेपालको हिमाल]] | range = [[हिमालय|व्यास ऋषि हिमाल]] | country = न... 1353995 wikitext text/x-wiki {{छोटो विवरण|नेपालको एक हिमाल}} {{Infobox mountain | name = बोबये चुली | native_name = | photo = | photo_caption = | elevation_m = 6808 | elevation_ref= | prominence_m = | prominence_ref= | listing = [[नेपालका हिमालहरूको सूची|नेपालको हिमाल]] | range = [[हिमालय|व्यास ऋषि हिमाल]] | country = नेपाल | state = [[सुदूरपश्चिम प्रदेश|सुदूरपश्चिम]] | state_type = प्रदेश | district = {{enum|[[दार्चुला जिल्ला|दार्चुला]]|[[बझाङ जिल्ला|बझाङ]]}} | coordinates = {{coord|29.958336506871316|81.02249575398716|display=inline,title|format=dms}} | coordinates_ref= | first_ascent = २ नोभेम्बर १९९६ }} '''बोबये चुली''' नेपालको [[सुदूरपश्चिम प्रदेश]]मा अवस्थित एउटा हिमाल हो। यस हिमालको उचाइ ६,८०८ मिटर (२२,३३६ फिट) रहेको छ र यो व्यास ऋषि हिमशृङ्खलाको एक भाग हो।<ref>{{Cite book|last=Negi|first=S. S.|url=https://books.google.com/books?id=kusLzP8H6TQC|title=Discovering the Himalaya|date=1998|publisher=Indus Publishing|isbn=978-81-7387-079-8|pages=89|language=en|access-date=5 December 2021|archive-date=5 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205175619/https://books.google.com/books?id=kusLzP8H6TQC&newbks=0|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite book|last=Tourism|first=Nepal Department of|url=https://books.google.com/books?id=YkxDAAAAYAAJ|title=The Himalayas, Nepal|date=1971|language=en|access-date=5 December 2021|archive-date=5 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205175534/https://books.google.com/books?id=YkxDAAAAYAAJ&newbks=0|url-status=live}}</ref> यो हिमाल पहिलो पटक २ नोभेम्बर १९९६ मा टोमाझ हुमारद्वारा आरोहण गरिएको थियो।<ref name=AAJ_1997> {{cite aaj|year=1997|title=Api, Bobaye, Nampa, The 1996 Slovenian Three Peaks Expedition |article_id=12199701300|url-status=live|access-date=5 December 2021 |archive-date=5 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211205171617/http://publications.americanalpineclub.org/articles/12199701300/Api-Bobaye-Nampa-The-1996-Slovenian-Three-Peaks-Expedition}}</ref> }}<ref>{{Cite web|date=18 November 2009|title=Tomaz Humar: Mountaineer idolised in his home country but resented by many in the climbing community|url=https://www.independent.co.uk/news/obituaries/tomaz-humar-mountaineer-idolised-in-his-home-country-but-resented-by-many-in-the-climbing-community-1822438.html|access-date=5 December 2021|website=The Independent|language=en|archive-date=15 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180115071709/http://www.independent.co.uk/news/obituaries/tomaz-humar-mountaineer-idolised-in-his-home-country-but-resented-by-many-in-the-climbing-community-1822438.html|url-status=live}}</ref> == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:नेपालका हिमालहरू]] [[श्रेणी:सुदूरपश्चिम प्रदेश]] av7t185i2vx0a38vn950d3yjkbm8ids जेठी बहुरानी 0 150033 1353996 2026-05-02T15:48:43Z ~2026-26809-55 78444 नयाँ पृष्ठ: {{short description|Mountain in Nepal}} {{Infobox mountain | name = जेठी बहुरानी | photo = Jethi Bahurani.jpg | photo_caption = सुदूरपश्चिम नेपालको जेठी बहुरानी हिमाल | elevation_m = 6850 | elevation_ref = <ref name="peaklist">{{cite web|url=http://peaklist.org/WWlists/ultras/everest.html|title=High Asia II: Himalaya of Nepal, Bhutan, Sikkim and adjoining region of Tibet|p... 1353996 wikitext text/x-wiki {{short description|Mountain in Nepal}} {{Infobox mountain | name = जेठी बहुरानी | photo = Jethi Bahurani.jpg | photo_caption = सुदूरपश्चिम नेपालको जेठी बहुरानी हिमाल | elevation_m = 6850 | elevation_ref = <ref name="peaklist">{{cite web|url=http://peaklist.org/WWlists/ultras/everest.html|title=High Asia II: Himalaya of Nepal, Bhutan, Sikkim and adjoining region of Tibet|publisher=Peaklist.org|accessdate=2015-02-16}}</ref> | prominence_m = 1558 | prominence_ref = <ref name="peaklist"/> | listing = [[चरम उदग्र शिखर|चरम]] | map = Nepal Sudurpashchim Province#Nepal | map_caption = नेपालमा अवस्थिति | map_size = | label_position = | location = [[दार्चुला जिल्ला]], [[नेपाल]] | range = [[हिमालय]] | range_coordinates = | coordinates = {{coord|29|53|00|N|81|02|27|E|type:mountain_region:NP_scale:100000|format=dms|display=inline,title}} | coordinates_ref = <ref name="peaklist"/> | first_ascent = | easiest_route = }} '''जेठी बहुरानी''' [[नेपाल]]को [[हिमालय]]मा अवस्थित एक हिमाल हो। [[दार्चुला जिल्ला]]मा अवस्थित यस हिमालको उचाइ समुद्र सतहबाट ६,८५० मिटर रहेको छ। == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == * [http://www.peakbagger.com/peak.aspx?pid=5231 जेठी बहुरानी, नेपाल] [[श्रेणी:सुदूरपश्चिम प्रदेशका हिमालहरू]] n7tmw908z8lcvhctiji77lrslm7lswz 1354064 1353996 2026-05-02T18:05:35Z पर्वत सुवेदी 31224 /* */ 1354064 wikitext text/x-wiki {{छोटो विवरण|नेपालमा अवस्थित एक हिमाल}} {{Infobox mountain | name = जेठी बहुरानी | photo = Jethi Bahurani.jpg | photo_caption = सुदूरपश्चिम नेपालको जेठी बहुरानी हिमाल | elevation_m = 6850 | elevation_ref = <ref name="peaklist">{{cite web|url=http://peaklist.org/WWlists/ultras/everest.html|title=High Asia II: Himalaya of Nepal, Bhutan, Sikkim and adjoining region of Tibet|publisher=Peaklist.org|accessdate=2015-02-16}}</ref> | prominence_m = 1558 | prominence_ref = <ref name="peaklist"/> | listing = [[चरम उदग्र शिखर|चरम]] | map = Nepal Sudurpashchim Province#Nepal | map_caption = नेपालमा अवस्थिति | map_size = | label_position = | location = [[दार्चुला जिल्ला]], [[नेपाल]] | range = [[हिमालय]] | range_coordinates = | coordinates = {{coord|29|53|00|N|81|02|27|E|type:mountain_region:NP_scale:100000|format=dms|display=inline,title}} | coordinates_ref = <ref name="peaklist"/> | first_ascent = | easiest_route = }} '''जेठी बहुरानी''' [[नेपाल]]को [[हिमालय]]मा अवस्थित एक हिमाल हो। [[दार्चुला जिल्ला]]मा अवस्थित यस हिमालको उचाइ समुद्र सतहबाट ६,८५० मिटर रहेको छ। == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == * [http://www.peakbagger.com/peak.aspx?pid=5231 जेठी बहुरानी, नेपाल] [[श्रेणी:सुदूरपश्चिम प्रदेशका हिमालहरू]] 7dwmzcxmvqsj5r5qy447ek29w0lwjst 1354112 1354064 2026-05-03T03:20:46Z पर्वत सुवेदी 31224 /* */ 1354112 wikitext text/x-wiki {{छोटो विवरण|नेपालमा अवस्थित एक हिमाल}} {{Infobox mountain | name = जेठी बहुरानी | photo = Jethi Bahurani.jpg | photo_caption = सुदूरपश्चिम नेपालको जेठी बहुरानी हिमाल | elevation_m = 6850 | elevation_ref = <ref name="peaklist">{{cite web|url=http://peaklist.org/WWlists/ultras/everest.html|title=High Asia II: Himalaya of Nepal, Bhutan, Sikkim and adjoining region of Tibet|publisher=Peaklist.org|accessdate=2015-02-16}}</ref> | prominence_m = 1558 | prominence_ref = <ref name="peaklist"/> | listing = [[चरम उदग्र शिखर|चरम]] | map = सुदूरपश्चिम प्रदेश#नेपाल | map_caption = नेपालमा अवस्थिति | map_size = | label_position = | location = [[दार्चुला जिल्ला]], [[नेपाल]] | range = [[हिमालय]] | range_coordinates = | coordinates = {{coord|29|53|00|N|81|02|27|E|type:mountain_region:NP_scale:100000|format=dms|display=inline,title}} | coordinates_ref = <ref name="peaklist"/> | first_ascent = | easiest_route = }} '''जेठी बहुरानी''' [[नेपाल]]को [[हिमालय]]मा अवस्थित एक हिमाल हो। [[दार्चुला जिल्ला]]मा अवस्थित यस हिमालको उचाइ समुद्र सतहबाट ६,८५० मिटर रहेको छ। == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == * [http://www.peakbagger.com/peak.aspx?pid=5231 जेठी बहुरानी, नेपाल] [[श्रेणी:सुदूरपश्चिम प्रदेशका हिमालहरू]] 80o6564do2774evp5djmleju95orcas गुराँस हिमाल 0 150034 1353998 2026-05-02T15:52:13Z ~2026-26809-55 78444 नयाँ पृष्ठ: {{Infobox mountain | name = गुराँस हिमाल | native_name = | other_name = | photo = Api Nampa.JPG | photo_size = | photo_caption = अपीको दक्षिणी/पश्चिमी दृश्य | etymology = | country = [[नेपाल]] | region = | district = | parent = [[हिमालय]] | border = | border1 = | geology = | geology1 = | period = | period1 = | orogeny = | area_km2 = | length_km = | length_orientation... 1353998 wikitext text/x-wiki {{Infobox mountain | name = गुराँस हिमाल | native_name = | other_name = | photo = Api Nampa.JPG | photo_size = | photo_caption = अपीको दक्षिणी/पश्चिमी दृश्य | etymology = | country = [[नेपाल]] | region = | district = | parent = [[हिमालय]] | border = | border1 = | geology = | geology1 = | period = | period1 = | orogeny = | area_km2 = | length_km = | length_orientation = | width_km = | width_orientation = | highest = [[अपी हिमाल|अपी]] | elevation_m = 7132 | coordinates = {{coord|30|00|15|N|80|56|00|E|type:mountain_scale:100000|format=dms|display=inline,title}} | coordinates_ref= | map = Nepal | map_size = | map_caption = }} '''गुराँस हिमाल''' सुदूरपश्चिम [[नेपाल]]मा अवस्थित [[हिमालय]]को एउटा सानो उप-शृङ्खला हो।<ref name="Carter1986"/><ref name="Neate1990"/> यसमा कुनै पनि आठ हजार मिटर वा ७,२०० मिटरभन्दा अग्ला चुचुराहरू नभएकाले यो कम परिचित छ। यसको सबैभन्दा अग्लो चुचुरो {{convert|7132|m|ft|0|abbr=on}} उचाइ भएको [[अपी हिमाल|अपी]] हो,<ref name="Carter1986"> {{cite journal | journal = The Himalayan Journal | publisher = The Himalayan Club | year = 1986 | volume = 42 | author = Carter, H. Adams | authorlink = H. Adams Carter| title = Classification of the Himalaya | url = https://www.himalayanclub.org/hj/42/22/classification-of-the-himalaya1/ | access-date = 17 April 2019 }}</ref> <ref name="Neate1990">{{Neate-High Asia}}</ref><ref name="Neate1990"/> जुन प्रमुख हिमालयन चुचुराहरूको तुलनामा होचो भए पनि यसका अन्य महत्त्वपूर्ण चुचुराहरू जस्तै तल्लो आधारबाटै माथि उठेका छन्। कार्टरको हिमालय वर्गीकरणले गुराँस हिमाललाई दुई उप-विभागमा विभाजन गरेको छ: * '''साईपाल हिमाल:''' यो [[सेती नदी]]को पूर्वमा पर्दछ र यसको सबैभन्दा अग्लो चुचुरो {{convert|7132|m|ft|0|abbr=on}} उचाइको [[अपी हिमाल|अपी]] हो। * '''योका पहाड:''' यो सेती नदीको पश्चिममा पर्दछ र यसमा [[अपी हिमाल|अपी]] ({{convert|7,132|m|ft|0|abbr=on}}), [[जेठी बहुरानी]] ({{convert|6850|m|ft|0|abbr=on}}), [[बोबये चुली]] ({{convert|6808|m|ft|0|abbr=on}}) र नाम्पा ({{convert|6755|m|ft|0|abbr=on}}) लगायतका चुचुराहरू पर्दछन्।<ref name="Carter1986"/> == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} 4skmxrqhbym522u509gd8dzpz77jsim ढाँचा:Neate-High Asia 10 150035 1354000 2025-07-07T19:03:53Z en>RedWolf 0 citation template for book "High Asia: An Illustrated History of the 7000 Metre Peaks" by Jill Neate 1354000 wikitext text/x-wiki {{Cite book |last=Neate |first=Jill |title=High Asia: An Illustrated History of the 7000 Metre Peaks |year=1989 |publisher=[[The Mountaineers (club)|The Mountaineers]] |location=Seattle |pages={{#if:{{{1|{{{pages|}}}}}}|{{{1|{{{pages|}}}}}}|}} |page={{#if:{{{page|}}}|{{{page|}}}|}} |quote={{{quote|}}} |isbn=0044404808<!--13: 978-0044404804 --> }}<noinclude> <!--Categories and interwikis go in the /doc subpage.--> {{Documentation}} </noinclude> 1ue6v8l92tv1pjxr9ng7gml3su8mkxd 1354001 1354000 2025-07-07T19:28:19Z en>RedWolf 0 isbn 1354001 wikitext text/x-wiki {{Cite book |last=Neate |first=Jill |title=High Asia: An Illustrated History of the 7000 Metre Peaks |year=1989 |publisher=[[The Mountaineers (club)|The Mountaineers]] |location=Seattle |pages={{#if:{{{1|{{{pages|}}}}}}|{{{1|{{{pages|}}}}}}|}} |page={{#if:{{{page|}}}|{{{page|}}}|}} |quote={{{quote|}}} |isbn=0-89886-238-8 }}<noinclude> <!--Categories and interwikis go in the /doc subpage.--> {{Documentation}} </noinclude> 2cw1k7xbaaq9f1unnlcaqxszpons4ax 1354002 1354001 2026-03-08T21:20:29Z en>GreenC bot 0 Convert to SSTS NEATE_HIGH_ASIA 1354002 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:SST|main|Physical|NEATE_HIGH_ASIA}}</includeonly><noinclude> {{Documentation}} </noinclude> fqozkv9m8du0rqp7yr5xbhj6k8a9yh4 1354003 1354002 2026-03-09T21:09:13Z en>GreenC bot 0 SSTS Migration: Swapping legacy 'main' router to 'single' and stripping host 1354003 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:SST|single|id=NEATE_HIGH_ASIA}}</includeonly><noinclude> {{Documentation}} </noinclude> 8v9xu6wqo778wy0t03eopxx1e9rvont 1354004 1354003 2026-05-02T15:53:34Z पर्वत सुवेदी 31224 [[:en:Template:Neate-High_Asia]] बाट ४ संशोधन(हरू): आयात गर्दै 1354003 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:SST|single|id=NEATE_HIGH_ASIA}}</includeonly><noinclude> {{Documentation}} </noinclude> 8v9xu6wqo778wy0t03eopxx1e9rvont मोड्युल:SST 828 150036 1354005 2026-03-04T04:08:31Z en>GreenC 0 [[WP:AES|←]]Created page with 'require('strict') local p = {} --[[--------------------------< I N L I N E _ E R R O R >------------------------------------ Formats a visible error message for the editor. ]] local function inlineError(msg) return '<span style="font-size:100%" class="error">Error in [[Module:SST]]: ' .. msg .. '</span>' end --[[--------------------------< T R I M _ A R G >-------------------------------------------- Trims whitespace and returns nil if the resulting s...' 1354005 Scribunto text/plain require('strict') local p = {} --[[--------------------------< I N L I N E _ E R R O R >------------------------------------ Formats a visible error message for the editor. ]] local function inlineError(msg) return '<span style="font-size:100%" class="error">Error in [[Module:SST]]: ' .. msg .. '</span>' end --[[--------------------------< T R I M _ A R G >-------------------------------------------- Trims whitespace and returns nil if the resulting string is empty. ]] local function trimArg(arg) if arg == "" or arg == nil then return nil end return mw.text.trim(arg) end --[[--------------------------< L O A D _ S H A R D >---------------------------------------- Locates and loads the data shard dynamically based on the first letter of the shard name. ]] local function load_shard(shard_name) if not shard_name then return nil, "No shard specified by the template." end local first_char = mw.ustring.sub(shard_name, 1, 1):upper() -- Route to A-Z paths or OTHER for symbols/numbers local sub_path = (mw.ustring.match(first_char, '^[A-Z]$')) and ('Module:SST/shard/' .. first_char) or 'Module:SST/shard/OTHER' local full_path = sub_path .. '/' .. shard_name local success, library = pcall(mw.loadData, full_path) if not success then return nil, 'Data shard not found: ' .. full_path end local raw_config = library[shard_name] if not raw_config then return nil, 'Key "' .. shard_name .. '" not found in ' .. full_path end -- Create a writable table so we can safely pass it to engines local config = {} for k, v in pairs(raw_config) do config[k] = v end return config, nil end --[[--------------------------< M E R G E _ M E T A D A T A >-------------------------------- Combines user-provided arguments with the shard's default metadata. User arguments ALWAYS win to prevent hijacking manual citations. ]] local function merge_metadata(shard, userArgs) local finalArgs = {} -- 1. Pass through all user arguments directly for k, v in pairs(userArgs) do finalArgs[k] = v end -- 2. Fill in the blanks from the shard metadata if shard.cite_params then for k, v in pairs(shard.cite_params) do if finalArgs[k] == nil then finalArgs[k] = v end end end return finalArgs end --[[--------------------------< M A I N R O U T E R >-------------------------------------- The Orchestrator. Collects, Loads, Merges, and routes to the Specialist Engine. ]] function p.main(frame) -- 1. The template tells us EXACTLY which shard to load local shard_name = trimArg(frame.args.shard) if not shard_name then return inlineError("No shard specified in the #invoke.") end -- 2. The "Collector": Get ALL user-provided args (page, url, chapter, etc.) local userArgs = {} for k, v in pairs(frame:getParent().args) do local trimmed = trimArg(v) if trimmed then userArgs[k] = trimmed end end -- 3. Load the specific shard local shard, err = load_shard(shard_name) if err then return inlineError(err) end -- 4. Merge Metadata (User > Shard) local citeArgs = merge_metadata(shard, userArgs) -- 5. Determine the Service Engine -- Defaults to user override, then shard preference, then infers from IDs local service = userArgs.service or shard.preferred_service if not service then -- Legacy support for 'id' as well as the new 'ia_id' standard if shard.ia_id or shard.id or shard.query then service = "IA" -- Future proofing: elseif shard.hathi_id then service = "Hathi" end end -- 6. Hand off to the Engine (if a service is determined) if service then local engine_path = 'Module:SST/engine/' .. service local success, engine = pcall(require, engine_path) -- If the engine exists and has a process function, let it manipulate the citeArgs if success and type(engine.process) == "function" then citeArgs = engine.process(shard, citeArgs, userArgs) else -- Silent failure on engine load just results in plain text pass-through, -- which perfectly aligns with our "do no harm" philosophy. end end -- 7. The Output: Expand the target template (defaults to {{cite book}}) local targetTemplate = shard.template or 'cite book' return frame:expandTemplate{ title = targetTemplate, args = citeArgs } end return p mmq4rtocqo42xjmzvalmylwrf32s9gt 1354006 1354005 2026-03-04T04:27:54Z en>GreenC 0 1354006 Scribunto text/plain require('strict') local p = {} --[[--------------------------< I N L I N E _ E R R O R >------------------------------------ Formats a visible error message for the editor. ]] local function inlineError(msg) return '<span style="font-size:100%" class="error">Error in [[Module:SST]]: ' .. msg .. '</span>' end --[[--------------------------< T R I M _ A R G >-------------------------------------------- Trims whitespace and returns nil if the resulting string is empty. ]] local function trimArg(arg) if arg == "" or arg == nil then return nil end return mw.text.trim(arg) end --[[--------------------------< L O A D _ S H A R D >---------------------------------------- Locates and loads the data shard dynamically based on the first letter of the shard name. ]] local function load_shard(shard_name) if not shard_name then return nil, "No shard specified by the template." end -- 1. Get the first letter to find the FILE local first_char = mw.ustring.sub(shard_name, 1, 1):upper() local sub_path = (mw.ustring.match(first_char, '^[A-Z]$')) and ('Module:SST/shard/' .. first_char) or 'Module:SST/shard/OTHER' -- 2. Load the Alpha-file (e.g., Module:SST/shard/B) local success, library = pcall(mw.loadData, sub_path) if not success then return nil, 'Alpha-shard file not found: ' .. sub_path end -- 3. Look for the specific BOOK inside that file local raw_config = library[shard_name] if not raw_config then return nil, 'Key "' .. shard_name .. '" not found in ' .. sub_path end -- 4. Create a writable table for the engine local config = {} for k, v in pairs(raw_config) do config[k] = v end return config, nil end --[[--------------------------< M E R G E _ M E T A D A T A >-------------------------------- Combines user-provided arguments with the shard's default metadata. User arguments ALWAYS win to prevent hijacking manual citations. ]] local function merge_metadata(shard, userArgs) local finalArgs = {} -- 1. Pass through all user arguments directly for k, v in pairs(userArgs) do finalArgs[k] = v end -- 2. Fill in the blanks from the shard metadata if shard.cite_params then for k, v in pairs(shard.cite_params) do if finalArgs[k] == nil then finalArgs[k] = v end end end return finalArgs end --[[--------------------------< M A I N R O U T E R >-------------------------------------- The Orchestrator. Collects, Loads, Merges, and routes to the Specialist Engine. ]] function p.main(frame) -- 1. The template tells us EXACTLY which shard to load local shard_name = trimArg(frame.args.shard) if not shard_name then return inlineError("No shard specified in the #invoke.") end -- 2. The "Collector": Get ALL user-provided args (page, url, chapter, etc.) local userArgs = {} for k, v in pairs(frame:getParent().args) do local trimmed = trimArg(v) if trimmed then userArgs[k] = trimmed end end -- 3. Load the specific shard local shard, err = load_shard(shard_name) if err then return inlineError(err) end -- 4. Merge Metadata (User > Shard) local citeArgs = merge_metadata(shard, userArgs) -- 5. Determine the Service Engine -- Defaults to user override, then shard preference, then infers from IDs local service = userArgs.service or shard.preferred_service if not service then -- Legacy support for 'id' as well as the new 'ia_id' standard if shard.ia_id or shard.id or shard.query then service = "IA" -- Future proofing: elseif shard.hathi_id then service = "Hathi" end end -- 6. Hand off to the Engine (if a service is determined) if service then local engine_path = 'Module:SST/engine/' .. service local success, engine = pcall(require, engine_path) -- If the engine exists and has a process function, let it manipulate the citeArgs if success and type(engine.process) == "function" then citeArgs = engine.process(shard, citeArgs, userArgs) else -- Silent failure on engine load just results in plain text pass-through, -- which perfectly aligns with our "do no harm" philosophy. end end -- 7. The Output: Expand the target template (defaults to {{cite book}}) local targetTemplate = shard.template or 'cite book' return frame:expandTemplate{ title = targetTemplate, args = citeArgs } end return p cstdfinbw3yu187k7xudtz5tjvubqfz 1354007 1354006 2026-03-04T04:30:19Z en>GreenC 0 1354007 Scribunto text/plain require('strict') local p = {} --[[--------------------------< I N L I N E _ E R R O R >------------------------------------ Formats a visible error message for the editor. ]] local function inlineError(msg) return '<span style="font-size:100%" class="error">Error in [[Module:SST]]: ' .. msg .. '</span>' end --[[--------------------------< T R I M _ A R G >-------------------------------------------- Trims whitespace and returns nil if the resulting string is empty. ]] local function trimArg(arg) if arg == "" or arg == nil then return nil end return mw.text.trim(arg) end --[[--------------------------< L O A D _ S H A R D >---------------------------------------- Locates and loads the data shard dynamically based on the first letter of the shard name. ]] local function load_shard(shard_name) if not shard_name then return nil, "No shard specified by the template." end -- 1. Get the first letter to find the FILE local first_char = mw.ustring.sub(shard_name, 1, 1):upper() local sub_path = (mw.ustring.match(first_char, '^[A-Z]$')) and ('Module:SST/shard/' .. first_char) or 'Module:SST/shard/OTHER' -- 2. Load the Alpha-file (e.g., Module:SST/shard/B) local success, library = pcall(mw.loadData, sub_path) if not success then return nil, 'Alpha-shard file not found: ' .. sub_path end -- 3. Look for the specific BOOK inside that file local raw_config = library[shard_name] if not raw_config then return nil, 'Key "' .. shard_name .. '" not found in ' .. sub_path end -- 4. Create a writable table for the engine local config = {} for k, v in pairs(raw_config) do config[k] = v end return config, nil end --[[--------------------------< M E R G E _ M E T A D A T A >-------------------------------- Combines user-provided arguments with the shard's default metadata. User arguments ALWAYS win to prevent hijacking manual citations. ]] local function merge_metadata(shard, userArgs) local finalArgs = {} -- 1. Pass through all user arguments directly for k, v in pairs(userArgs) do finalArgs[k] = v end -- 2. Fill in the blanks from the shard metadata if shard.cite_params then for k, v in pairs(shard.cite_params) do if finalArgs[k] == nil then finalArgs[k] = v end end end return finalArgs end --[[--------------------------< M A I N R O U T E R >-------------------------------------- The Orchestrator. Collects, Loads, Merges, and routes to the Specialist Engine. ]] function p.main(frame) -- 1. The template tells us EXACTLY which shard to load local shard_name = trimArg(frame.args.shard) if not shard_name then return inlineError("No shard specified in the #invoke.") end -- 2. The "Collector" with FILTERING local userArgs = {} local internalArgs = {} local internal_keys = { ['ia-search'] = true, ['ia-display'] = true, ['service'] = true, ['chapter-page'] = true } for k, v in pairs(frame:getParent().args) do local trimmed = trimArg(v) if trimmed then local k_lower = mw.ustring.lower(k) if internal_keys[k_lower] then internalArgs[k_lower] = trimmed else userArgs[k] = trimmed end end end -- 3. Load the specific shard local shard, err = load_shard(shard_name) if err then return inlineError(err) end -- 4. Merge Metadata (User > Shard) local citeArgs = merge_metadata(shard, userArgs) -- 5. Determine the Service Engine local service = internalArgs.service or shard.preferred_service if not service then if shard.ia_id or shard.id or shard.query then service = "IA" end end -- 6. Hand off to the Engine if service then local engine_path = 'Module:SST/engine/' .. service local success, engine = pcall(require, engine_path) if success and type(engine.process) == "function" then -- Pass internalArgs here instead of userArgs citeArgs = engine.process(shard, citeArgs, internalArgs) end end -- 7. The Output: Expand the target template local targetTemplate = shard.template or 'cite book' return frame:expandTemplate{ title = targetTemplate, args = citeArgs } end return p gritj9xecpxh8jyxpmluulaiktbaa2r 1354008 1354007 2026-03-04T04:31:55Z en>GreenC 0 1354008 Scribunto text/plain require('strict') local p = {} --[[--------------------------< I N L I N E _ E R R O R >------------------------------------ Formats a visible error message for the editor. ]] local function inlineError(msg) return '<span style="font-size:100%" class="error">Error in [[Module:SST]]: ' .. msg .. '</span>' end --[[--------------------------< T R I M _ A R G >-------------------------------------------- Trims whitespace and returns nil if the resulting string is empty. ]] local function trimArg(arg) if arg == "" or arg == nil then return nil end return mw.text.trim(arg) end --[[--------------------------< L O A D _ S H A R D >---------------------------------------- Locates and loads the data shard dynamically based on the first letter of the shard name. ]] local function load_shard(shard_name) if not shard_name then return nil, "No shard specified by the template." end -- 1. Get the first letter to find the FILE local first_char = mw.ustring.sub(shard_name, 1, 1):upper() local sub_path = (mw.ustring.match(first_char, '^[A-Z]$')) and ('Module:SST/shard/' .. first_char) or 'Module:SST/shard/OTHER' -- 2. Load the Alpha-file (e.g., Module:SST/shard/B) local success, library = pcall(mw.loadData, sub_path) if not success then return nil, 'Alpha-shard file not found: ' .. sub_path end -- 3. Look for the specific BOOK inside that file local raw_config = library[shard_name] if not raw_config then return nil, 'Key "' .. shard_name .. '" not found in ' .. sub_path end -- 4. Create a writable table for the engine local config = {} for k, v in pairs(raw_config) do config[k] = v end return config, nil end --[[--------------------------< M E R G E _ M E T A D A T A >-------------------------------- Combines user-provided arguments with the shard's default metadata. User arguments ALWAYS win to prevent hijacking manual citations. ]] local function merge_metadata(shard, userArgs) local finalArgs = {} -- 1. Pass through all user arguments directly for k, v in pairs(userArgs) do finalArgs[k] = v end -- 2. Fill in the blanks from the shard metadata if shard.cite_params then for k, v in pairs(shard.cite_params) do if finalArgs[k] == nil then finalArgs[k] = v end end end return finalArgs end --[[--------------------------< M A I N R O U T E R >-------------------------------------- The Orchestrator. Collects, Loads, Merges, and routes to the Specialist Engine. ]] function p.main(frame) -- 1. Get the Shard Key from the #invoke local shard_name = trimArg(frame.args.shard) if not shard_name then return inlineError("No shard specified in the #invoke.") end -- 2. The "Collector": Separate citation args from internal control args local citeArgs = {} local internalArgs = {} local internal_keys = { ['ia-search'] = true, ['ia-display'] = true, ['service'] = true, ['chapter-page'] = true } -- We look at frame:getParent().args (what the user typed in the article) for k, v in pairs(frame:getParent().args) do local trimmed = trimArg(v) if trimmed then local k_lower = mw.ustring.lower(k) if internal_keys[k_lower] then internalArgs[k_lower] = trimmed else -- If it's not an internal key, it's a standard citation parameter citeArgs[k] = trimmed end end end -- 3. Load the specific shard local shard, err = load_shard(shard_name) if err then return inlineError(err) end -- 4. Merge Metadata (Shard values only fill in what the user OMITTED) if shard.cite_params then for k, v in pairs(shard.cite_params) do if citeArgs[k] == nil then citeArgs[k] = v end end end -- 5. Determine the Service Engine local service = internalArgs.service or shard.preferred_service if not service then if shard.ia_id or shard.id or shard.query then service = "IA" end end -- 6. Hand off to the Engine if service then local engine_path = 'Module:SST/engine/' .. service local success, engine = pcall(require, engine_path) if success and type(engine.process) == "function" then -- The Engine modifies citeArgs based on the internalArgs control parameters citeArgs = engine.process(shard, citeArgs, internalArgs) end end -- 7. Final Output: Expand the template (e.g., {{cite book}}) local targetTemplate = shard.template or 'cite book' return frame:expandTemplate{ title = targetTemplate, args = citeArgs } end return p jdd89y19tlmf8oxyw52a2o1924psbxh 1354009 1354008 2026-03-04T06:27:58Z en>GreenC 0 1354009 Scribunto text/plain require('strict') local p = {} --[[--------------------------< I N L I N E _ E R R O R >------------------------------------]] local function inlineError(msg) return '<span style="font-size:100%" class="error">Error in [[Module:SST]]: ' .. msg .. '</span>' end --[[--------------------------< T R I M _ A R G >--------------------------------------------]] local function trimArg(arg) if arg == "" or arg == nil then return nil end return mw.text.trim(arg) end --[[--------------------------< L O A D _ S H A R D >----------------------------------------]] local function load_shard(shard_name) if not shard_name then return nil, "No shard specified by the template." end local first_char = mw.ustring.sub(shard_name, 1, 1):upper() local sub_path = (mw.ustring.match(first_char, '^[A-Z]$')) and ('Module:SST/shard/' .. first_char) or 'Module:SST/shard/OTHER' local success, library = pcall(mw.loadData, sub_path) if not success then return nil, 'Shard file not found: ' .. sub_path end local raw_config = library[shard_name] if not raw_config then return nil, 'Key "' .. shard_name .. '" not found in ' .. sub_path end -- Deep copy to a writable table local config = { cite_params = {}, hosts = {} } if raw_config.cite_params then for k, v in pairs(raw_config.cite_params) do config.cite_params[k] = v end end if raw_config.hosts then for k, v in pairs(raw_config.hosts) do config.hosts[k] = v end end return config, nil end --[[--------------------------< M A I N R O U T E R >--------------------------------------]] function p.main(frame) local shard_name = trimArg(frame.args.shard) if not shard_name then return inlineError("No shard specified in the #invoke.") end local citeArgs = {} local internalArgs = {} -- The Filter: Keys that control SST but should NEVER reach {{cite book}} local internal_keys = { ['book-host'] = true, ['ia-search'] = true, ['ia-display'] = true, ['chapter-page'] = true } -- 1. Collector & Filter for k, v in pairs(frame:getParent().args) do local trimmed = trimArg(v) if trimmed then local k_lower = mw.ustring.lower(k) if internal_keys[k_lower] then internalArgs[k_lower] = trimmed else citeArgs[k] = trimmed end end end -- 2. Load Shard local shard, err = load_shard(shard_name) if err then return inlineError(err) end -- 3. Merge Metadata (Ignore special keys starting with underscore like _template) if shard.cite_params then for k, v in pairs(shard.cite_params) do if mw.ustring.sub(k, 1, 1) ~= '_' and citeArgs[k] == nil then citeArgs[k] = v end end end -- 4. Determine Host local host_key = internalArgs['book-host'] if not host_key and shard.hosts then for k, v in pairs(shard.hosts) do if v.default then host_key = k break end end -- Hard fallback to the first entry if no default is found if not host_key then host_key = next(shard.hosts) end end -- 5. Route to Engine if host_key and shard.hosts[host_key] then -- Automatically look for Module:SST/engine/IA (or HATHI, etc.) local engine_path = 'Module:SST/engine/' .. mw.ustring.upper(host_key) local success, engine = pcall(require, engine_path) if success and type(engine.process) == "function" then -- Pass ONLY the specific host's configuration block to the engine citeArgs = engine.process(shard.hosts[host_key], citeArgs, internalArgs) end end -- 6. Output Target local targetTemplate = (shard.cite_params and shard.cite_params._template) or 'cite book' return frame:expandTemplate{ title = targetTemplate, args = citeArgs } end return p eoosj6hb5as8kwb3h51e46w9x9nyxa6 1354010 1354009 2026-03-05T01:16:18Z en>GreenC 0 1354010 Scribunto text/plain require('strict') local p = {} --[[--------------------------< H O S T _ M A P >--------------------------------------------]] local host_map = { ['ia'] = 'IA', ['internetarchive'] = 'IA', ['hathi'] = 'Hathi', ['hathitrust'] = 'Hathi', ['guten'] = 'Gutenberg', ['gutenberg'] = 'Gutenberg', ['wikisrc'] = 'Wikisource', ['wikisource'] = 'Wikisource', ['gbook'] = 'GBook', ['googlebooks'] = 'GBook' } --[[--------------------------< P A R S E R >------------------------------------------------]] -- Takes "1-5@s39 [Atlantic]" and returns display="1-5", machine="s39", search="Atlantic" local function parse_segment(segment) local search = segment:match("%[(.-)%]") local clean_segment = segment:gsub("%s*%[.-%]%s*", "") -- Strip the search bracket local display, machine = clean_segment:match("^(.-)@(.+)$") if not display then display = clean_segment machine = nil end return mw.text.trim(display), machine and mw.text.trim(machine), search end -- Takes "1@s39 [A], 5@s45" and processes each part through the Engine local function process_page_string(page_str, engine, host_data) local segments = mw.text.split(page_str, ",") local processed_segments = {} for _, segment in ipairs(segments) do if mw.text.trim(segment) ~= "" then local display, machine, search = parse_segment(segment) -- Call the specific engine's URL builder local link = engine.build_link(host_data.id, display, machine, search) table.insert(processed_segments, link) end end return table.concat(processed_segments, ", ") end --[[--------------------------< M A I N >----------------------------------------------------]] function p.main(frame) local raw_host = frame.args[1] if not raw_host then return "Error: No host specified in #invoke." end local host_key = host_map[string.lower(mw.text.trim(raw_host))] if not host_key then return "Error: Unsupported host '" .. raw_host .. "'" end local shard_name = frame.args.shard if not shard_name then return "Error: No shard specified." end -- Load the Shard (Assuming standard module pathing for the library) local success_shard, shard_data = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shard/' .. shard_name) if not success_shard or not shard_data.hosts then return "Error: Could not load shard data for '" .. shard_name .. "'" end local host_data = shard_data.hosts[string.lower(raw_host)] or shard_data.hosts[host_key:lower()] if not host_data then return "Error: Host '" .. raw_host .. "' not defined in shard." end -- Load the specific Engine local success_engine, engine = pcall(require, 'Module:SST/engine/' .. host_key) if not success_engine then return "Error: Could not load engine for '" .. host_key .. "'" end -- Prepare arguments for cite book local citeArgs = {} for k, v in pairs(shard_data.cite_params or {}) do citeArgs[k] = v end -- Process user overrides and page numbers for k, v in pairs(frame:getParent().args) do local val = mw.text.trim(v) if val ~= "" then if k == 'page' or k == 'pages' then citeArgs[k] = process_page_string(val, engine, host_data) else citeArgs[k] = val end end end return frame:expandTemplate{ title = citeArgs['_template'] or 'cite book', args = citeArgs } end return p tum1qqk2804m5dda1rzmm36hdkvfz41 1354011 1354010 2026-03-05T01:31:18Z en>GreenC 0 1354011 Scribunto text/plain require('strict') local p = {} --[[--------------------------< H O S T _ M A P >--------------------------------------------]] -- Maps user input to the Engine Name and the Shard Data Key local host_map = { ['ia'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['internetarchive'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['hathi'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['hathitrust'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['guten'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['gutenberg'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['wikisrc'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['wikisource'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['gbook'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' }, ['googlebooks'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' } } --[[--------------------------< H E L P E R S >----------------------------------------------]] local function error_msg(msg) return string.format('<strong class="error">SST Error: %s</strong>', msg) end --[[--------------------------< P A R S E R >------------------------------------------------]] -- Takes "1-5@s39 [Atlantic]" and returns display="1-5", machine="s39", search="Atlantic" local function parse_segment(segment) local search = segment:match("%[(.-)%]") local clean_segment = segment:gsub("%s*%[.-%]%s*", "") -- Strip the search bracket local display, machine = clean_segment:match("^(.-)@(.+)$") if not display then display = clean_segment machine = nil end return mw.text.trim(display), machine and mw.text.trim(machine), search end -- Takes "1@s39 [A], 5@s45" and processes each part through the Engine local function process_page_string(page_str, engine, host_data) local segments = mw.text.split(page_str, ",") local processed_segments = {} for _, segment in ipairs(segments) do local trimmed = mw.text.trim(segment) if trimmed ~= "" then local display, machine, search = parse_segment(trimmed) -- Call the specific engine's URL builder if type(engine.build_link) == "function" then local link = engine.build_link(host_data.id, display, machine, search) table.insert(processed_segments, link) else table.insert(processed_segments, display) -- Fallback if engine is missing function end end end return table.concat(processed_segments, ", ") end --[[--------------------------< M A I N >----------------------------------------------------]] function p.main(frame) -- 1. Parse #invoke arguments -- Standard MediaWiki syntax requires {{#invoke:SST|main|HostName|BookKey}} local raw_host = frame.args[1] local book_key = frame.args[2] if not raw_host then return error_msg("No host specified in #invoke.") end if not book_key then return error_msg("No book key specified in #invoke.") end local host_info = host_map[string.lower(mw.text.trim(raw_host))] if not host_info then return error_msg("Unsupported host '" .. raw_host .. "'") end -- 2. Auto-detect Shard and Load Data -- Extracts the first character of the book key (e.g., "I" from "IMBER_2002") local shard_letter = mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(mw.text.trim(book_key), 1, 1)) local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shard/' .. shard_letter) if not success_shard then return error_msg("Could not load shard module for letter '" .. shard_letter .. "'.") end local book_data = library[mw.text.trim(book_key)] if not book_data then return error_msg("Book key '" .. book_key .. "' not found in shard '" .. shard_letter .. "'.") end local host_data = book_data.hosts and book_data.hosts[host_info.shard_key] if not host_data then return error_msg("Host '" .. host_info.shard_key .. "' is not defined for this book.") end -- 3. Load the specific Engine local success_engine, engine = pcall(require, 'Module:SST/engine/' .. host_info.engine) if not success_engine then return error_msg("Could not load engine module '" .. host_info.engine .. "'.") end -- 4. Build Citation Arguments local citeArgs = {} -- Load base metadata from the shard for k, v in pairs(book_data.cite_params or {}) do citeArgs[k] = v end -- Process user overrides (e.g., |page=) from the article wikitext local has_page_param = false for k, v in pairs(frame:getParent().args) do local val = mw.text.trim(v) if val ~= "" then if k == 'page' or k == 'pages' then citeArgs[k] = process_page_string(val, engine, host_data) has_page_param = true else citeArgs[k] = val -- User overrides shard defaults (e.g., custom |quote=) end end end -- 5. Handle "Safe Failure" Base URL -- If no pages were provided, try to link the main title if not has_page_param and not citeArgs['url'] and type(engine.build_base_url) == "function" then citeArgs['url'] = engine.build_base_url(host_data.id) end -- 6. Render standard Cite Book template local template_name = citeArgs['_template'] or 'cite book' citeArgs['_template'] = nil -- Strip internal parameter before passing to output return frame:expandTemplate{ title = template_name, args = citeArgs } end return p itawouxye69hx2lb4jabv1fnn90x08r 1354012 1354011 2026-03-05T01:49:18Z en>GreenC 0 1354012 Scribunto text/plain require('strict') local p = {} --[[--------------------------< H O S T _ M A P >--------------------------------------------]] -- Maps user input to the Engine Name and the Shard Data Key local host_map = { ['ia'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['internetarchive'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['hathi'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['hathitrust'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['guten'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['gutenberg'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['wikisrc'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['wikisource'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['gbook'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' }, ['googlebooks'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' } } --[[--------------------------< H E L P E R S >----------------------------------------------]] local function error_msg(msg) return string.format('<strong class="error">SST Error: %s</strong>', msg) end --[[--------------------------< P A R S E R >------------------------------------------------]] -- Takes "1-5@s39 [Atlantic]" and returns display="1-5", machine="s39", search="Atlantic" local function parse_segment(segment) local search = segment:match("%[(.-)%]") local clean_segment = segment:gsub("%s*%[.-%]%s*", "") -- Strip the search bracket local display, machine = clean_segment:match("^(.-)@(.+)$") if not display then display = clean_segment machine = nil end return mw.text.trim(display), machine and mw.text.trim(machine), search end -- Takes "1@s39 [A], 5@s45" and processes each part through the Engine local function process_page_string(page_str, engine, host_data) local segments = mw.text.split(page_str, ",") local processed_segments = {} for _, segment in ipairs(segments) do local trimmed = mw.text.trim(segment) if trimmed ~= "" then local display, machine, search = parse_segment(trimmed) -- Call the specific engine's URL builder if type(engine.build_link) == "function" then local link = engine.build_link(host_data.id, display, machine, search) table.insert(processed_segments, link) else table.insert(processed_segments, display) -- Fallback if engine is missing function end end end return table.concat(processed_segments, ", ") end --[[--------------------------< M A I N >----------------------------------------------------]] function p.main(frame) -- 1. Parse #invoke arguments -- Standard MediaWiki syntax requires {{#invoke:SST|main|HostName|BookKey}} local raw_host = frame.args[1] local book_key = frame.args[2] if not raw_host then return error_msg("No host specified in #invoke.") end if not book_key then return error_msg("No book key specified in #invoke.") end local host_info = host_map[string.lower(mw.text.trim(raw_host))] if not host_info then return error_msg("Unsupported host '" .. raw_host .. "'") end -- 2. Auto-detect Shard and Load Data -- Extracts the first character of the book key (e.g., "I" from "IMBER_2002") local shard_letter = mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(mw.text.trim(book_key), 1, 1)) local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/' .. shard_letter) if not success_shard then return error_msg("Could not load shard module for letter '" .. shard_letter .. "'.") end local book_data = library[mw.text.trim(book_key)] if not book_data then return error_msg("Book key '" .. book_key .. "' not found in shard '" .. shard_letter .. "'.") end local host_data = book_data.hosts and book_data.hosts[host_info.shard_key] if not host_data then return error_msg("Host '" .. host_info.shard_key .. "' is not defined for this book.") end -- 3. Load the specific Engine from the consolidated Hosts module local success_engine, hosts_module = pcall(require, 'Module:SST/hosts') if not success_engine then return error_msg("Could not load Module:SST/hosts.") end local engine = hosts_module[host_info.engine] if not engine then return error_msg("Engine '" .. host_info.engine .. "' not found in hosts module.") end -- 4. Build Citation Arguments local citeArgs = {} -- Load base metadata from the shard for k, v in pairs(book_data.cite_params or {}) do citeArgs[k] = v end -- Process user overrides (e.g., |page=) from the article wikitext local has_page_param = false for k, v in pairs(frame:getParent().args) do local val = mw.text.trim(v) if val ~= "" then if k == 'page' or k == 'pages' then citeArgs[k] = process_page_string(val, engine, host_data) has_page_param = true else citeArgs[k] = val -- User overrides shard defaults (e.g., custom |quote=) end end end -- 5. Handle "Safe Failure" Base URL -- If no pages were provided, try to link the main title if not has_page_param and not citeArgs['url'] and type(engine.build_base_url) == "function" then citeArgs['url'] = engine.build_base_url(host_data.id) end -- 6. Render standard Cite Book template local template_name = citeArgs['_template'] or 'cite book' citeArgs['_template'] = nil -- Strip internal parameter before passing to output return frame:expandTemplate{ title = template_name, args = citeArgs } end return p s714e8qgvhv5q2kkel6v5uuhbdnekxt 1354013 1354012 2026-03-05T02:05:58Z en>GreenC 0 1354013 Scribunto text/plain require('strict') local p = {} --[[--------------------------< H O S T _ M A P >--------------------------------------------]] -- Maps user input to the Engine Name and the Shard Data Key local host_map = { ['ia'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['internetarchive'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['hathi'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['hathitrust'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['guten'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['gutenberg'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['wikisrc'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['wikisource'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['gbook'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' }, ['googlebooks'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' } } --[[--------------------------< H E L P E R S >----------------------------------------------]] local function error_msg(msg) return string.format('<strong class="error">SST Error: %s</strong>', msg) end --[[--------------------------< P A R S E R >------------------------------------------------]] -- Takes "1-5@s39 [Atlantic]" and returns display="1-5", machine="s39", search="Atlantic" local function parse_segment(segment) -- Protection against accidental external links (e.g., [https://... 141]) if mw.ustring.match(segment, "^%[http") then segment = mw.ustring.match(segment, "%s+([^%]]+)%]%s*$") or segment end local search = segment:match("%[(.-)%]") local clean_segment = segment:gsub("%s*%[.-%]%s*", "") local display, machine = clean_segment:match("^(.-)@(.+)$") if not display then display = clean_segment machine = nil end return mw.text.trim(display), machine and mw.text.trim(machine), search end -- Takes "1@s39 [A], 5@s45" and processes each part through the Engine local function process_page_string(page_str, engine, host_data, frame_args, is_chapter) local segments = mw.text.split(page_str, ",") local processed_segments = {} local first_bare_url = nil for _, segment in ipairs(segments) do local trimmed = mw.text.trim(segment) if trimmed ~= "" then local display, machine, search = parse_segment(trimmed) if type(engine.build_link) == "function" then local formatted_link, bare_url = engine.build_link(host_data, display, machine, search, frame_args) table.insert(processed_segments, formatted_link) if not first_bare_url then first_bare_url = bare_url end else table.insert(processed_segments, display) end end end if is_chapter then return first_bare_url end return table.concat(processed_segments, ", ") end --[[--------------------------< M A I N >----------------------------------------------------]] function p.main(frame) -- 1. Parse #invoke arguments -- Standard MediaWiki syntax requires {{#invoke:SST|main|HostName|BookKey}} local raw_host = frame.args[1] local book_key = frame.args[2] if not raw_host then return error_msg("No host specified in #invoke.") end if not book_key then return error_msg("No book key specified in #invoke.") end local host_info = host_map[string.lower(mw.text.trim(raw_host))] if not host_info then return error_msg("Unsupported host '" .. raw_host .. "'") end -- 2. Auto-detect Shard and Load Data -- Extracts the first character of the book key (e.g., "I" from "IMBER_2002") local shard_letter = mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(mw.text.trim(book_key), 1, 1)) local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/' .. shard_letter) if not success_shard then return error_msg("Could not load shard module for letter '" .. shard_letter .. "'.") end local book_data = library[mw.text.trim(book_key)] if not book_data then return error_msg("Book key '" .. book_key .. "' not found in shard '" .. shard_letter .. "'.") end local host_data = book_data.hosts and book_data.hosts[host_info.shard_key] if not host_data then return error_msg("Host '" .. host_info.shard_key .. "' is not defined for this book.") end -- 3. Load the specific Engine from the consolidated Hosts module local success_engine, hosts_module = pcall(require, 'Module:SST/hosts') if not success_engine then return error_msg("Could not load Module:SST/hosts.") end local engine = hosts_module[host_info.engine] if not engine then return error_msg("Engine '" .. host_info.engine .. "' not found in hosts module.") end -- 4. Build Citation Arguments local citeArgs = {} -- Load base metadata from the shard for k, v in pairs(book_data.cite_params or {}) do citeArgs[k] = v end -- Process user overrides (e.g., |page=) from the article wikitext local has_page_param = false for k, v in pairs(frame_args) do local val = mw.text.trim(v) if val ~= "" then if k == 'page' or k == 'pages' then citeArgs[k] = process_page_string(val, engine, host_data, frame_args, false) has_page_param = true elseif k == 'chapter-page' and not citeArgs['chapter-url'] then -- Process chapter-page specifically to extract the bare URL citeArgs['chapter-url'] = process_page_string(val, engine, host_data, frame_args, true) else citeArgs[k] = val end end end -- 5. Handle "Safe Failure" Base URL -- If no pages were provided, try to link the main title if not citeArgs['url'] and not citeArgs['chapter-url'] and not citeArgs['title-link'] then if not has_page_param and type(engine.build_base_url) == "function" then local url, access = engine.build_base_url(host_data, frame_args) if url then citeArgs['url'] = url end if access then citeArgs['url-access'] = access end end end -- 6. Render standard Cite Book template local template_name = citeArgs['_template'] or 'cite book' citeArgs['_template'] = nil -- Strip internal parameter before passing to output return frame:expandTemplate{ title = template_name, args = citeArgs } end return p ar34qbl4tzzc0770n86kusywr0htr8i 1354014 1354013 2026-03-05T03:27:37Z en>GreenC 0 1354014 Scribunto text/plain require('strict') local p = {} --[[--------------------------< H O S T _ M A P >--------------------------------------------]] local host_map = { ['ia'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['internetarchive'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['hathi'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['hathitrust'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['guten'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['gutenberg'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['wikisrc'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['wikisource'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['gbook'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' }, ['googlebooks'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' } } --[[--------------------------< H E L P E R S >----------------------------------------------]] local function error_msg(msg) return string.format('<strong class="error">SST Error: %s</strong>', msg) end --[[--------------------------< P A R S E R >------------------------------------------------]] local function parse_segment(segment) -- Protection against accidental external links (e.g., [https://... 141]) if mw.ustring.match(segment, "^%[http") then segment = mw.ustring.match(segment, "%s+([^%]]+)%]%s*$") or segment end local search = segment:match("%[(.-)%]") local clean_segment = segment:gsub("%s*%[.-%]%s*", "") local display, machine = clean_segment:match("^(.-)@(.+)$") if not display then display = clean_segment machine = nil end return mw.text.trim(display), machine and mw.text.trim(machine), search end local function process_page_string(page_str, engine, host_data, frame_args, is_chapter) local segments = mw.text.split(page_str, ",") local processed_segments = {} local first_bare_url = nil for _, segment in ipairs(segments) do local trimmed = mw.text.trim(segment) if trimmed ~= "" then local display, machine, search = parse_segment(trimmed) if type(engine.build_link) == "function" then -- Engine now returns formatted link AND bare url local formatted_link, bare_url = engine.build_link(host_data, display, machine, search, frame_args) table.insert(processed_segments, formatted_link) if not first_bare_url then first_bare_url = bare_url end else table.insert(processed_segments, display) end end end if is_chapter then return first_bare_url end return table.concat(processed_segments, ", ") end --[[--------------------------< M A I N >----------------------------------------------------]] function p.main(frame) local raw_host = frame.args[1] local book_key = frame.args[2] if not raw_host then return error_msg("No host specified in #invoke.") end if not book_key then return error_msg("No book key specified in #invoke.") end local host_info = host_map[string.lower(mw.text.trim(raw_host))] if not host_info then return error_msg("Unsupported host '" .. raw_host .. "'") end local shard_letter = mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(mw.text.trim(book_key), 1, 1)) local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/' .. shard_letter) if not success_shard then return error_msg("Could not load shard module for letter '" .. shard_letter .. "'.") end local book_data = library[mw.text.trim(book_key)] if not book_data then return error_msg("Book key '" .. book_key .. "' not found in shard '" .. shard_letter .. "'.") end local host_data = book_data.hosts and book_data.hosts[host_info.shard_key] if not host_data then return error_msg("Host '" .. host_info.shard_key .. "' is not defined for this book.") end local success_engine, hosts_module = pcall(require, 'Module:SST/hosts') if not success_engine then return error_msg("Could not load Module:SST/hosts.") end local engine = hosts_module[host_info.engine] if not engine then return error_msg("Engine '" .. host_info.engine .. "' not found in hosts module.") end local citeArgs = {} local frame_args = frame:getParent().args for k, v in pairs(book_data.cite_params or {}) do citeArgs[k] = v end local has_page_param = false for k, v in pairs(frame_args) do local val = mw.text.trim(v) if val ~= "" then if k == 'page' or k == 'pages' then citeArgs[k] = process_page_string(val, engine, host_data, frame_args, false) has_page_param = true elseif k == 'chapter-page' and not citeArgs['chapter-url'] then citeArgs['chapter-url'] = process_page_string(val, engine, host_data, frame_args, true) else citeArgs[k] = val end end end -- Handle "Safe Failure" Base URL with strict legacy backoffs if not citeArgs['url'] and not citeArgs['chapter-url'] and not citeArgs['title-link'] then if not has_page_param and type(engine.build_base_url) == "function" then local url, access = engine.build_base_url(host_data, frame_args) if url then citeArgs['url'] = url end if access then citeArgs['url-access'] = access end end end local template_name = citeArgs['_template'] or 'cite book' citeArgs['_template'] = nil return frame:expandTemplate{ title = template_name, args = citeArgs } end return p nsq5iflk5q1ytblpbwggsczlulik03e 1354015 1354014 2026-03-05T03:35:57Z en>GreenC 0 1354015 Scribunto text/plain require('strict') local p = {} --[[--------------------------< H O S T _ M A P >--------------------------------------------]] local host_map = { ['ia'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['internetarchive'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['hathi'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['hathitrust'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['guten'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['gutenberg'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['wikisrc'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['wikisource'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['gbook'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' }, ['googlebooks'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' } } --[[--------------------------< H E L P E R S >----------------------------------------------]] local function error_msg(msg) return string.format('<strong class="error">SST Error: %s</strong>', msg) end --[[--------------------------< P A R S E R >------------------------------------------------]] local function parse_segment(segment) -- Protection against accidental external links if mw.ustring.match(segment, "^%[http") then segment = mw.ustring.match(segment, "%s+([^%]]+)%]%s*$") or segment end local search = segment:match("%[(.-)%]") local clean_segment = segment:gsub("%s*%[.-%]%s*", "") local display, machine = clean_segment:match("^(.-)@(.+)$") if not display then display = clean_segment machine = nil end return mw.text.trim(display), machine and mw.text.trim(machine), search end local function process_page_string(page_str, engine, host_data, frame_args, is_chapter) local segments = mw.text.split(page_str, ",") local processed_segments = {} local first_bare_url = nil for _, segment in ipairs(segments) do local trimmed = mw.text.trim(segment) if trimmed ~= "" then local display, machine, search = parse_segment(trimmed) if type(engine.build_link) == "function" then local formatted_link, bare_url = engine.build_link(host_data, display, machine, search, frame_args) table.insert(processed_segments, formatted_link) if not first_bare_url then first_bare_url = bare_url end else table.insert(processed_segments, display) end end end if is_chapter then return first_bare_url end return table.concat(processed_segments, ", ") end --[[--------------------------< M A I N >----------------------------------------------------]] function p.main(frame) local raw_host = frame.args[1] local book_key = frame.args[2] if not raw_host then return error_msg("No host specified in #invoke.") end if not book_key then return error_msg("No book key specified in #invoke.") end local host_info = host_map[string.lower(mw.text.trim(raw_host))] if not host_info then return error_msg("Unsupported host '" .. raw_host .. "'") end local shard_letter = mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(mw.text.trim(book_key), 1, 1)) local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/' .. shard_letter) if not success_shard then return error_msg("Could not load shard module for letter '" .. shard_letter .. "'.") end local book_data = library[mw.text.trim(book_key)] if not book_data then return error_msg("Book key '" .. book_key .. "' not found in shard '" .. shard_letter .. "'.") end local host_data = book_data.hosts and book_data.hosts[host_info.shard_key] if not host_data then return error_msg("Host '" .. host_info.shard_key .. "' is not defined for this book.") end local success_engine, hosts_module = pcall(require, 'Module:SST/hosts') if not success_engine then return error_msg("Could not load Module:SST/hosts.") end local engine = hosts_module[host_info.engine] if not engine then return error_msg("Engine '" .. host_info.engine .. "' not found in hosts module.") end local citeArgs = {} local frame_args = frame:getParent().args for k, v in pairs(book_data.cite_params or {}) do citeArgs[k] = v end local internal_keys = { ['ia-search'] = true, ['ia-display'] = true, ['chapter-page'] = true } local has_page_param = false for k, v in pairs(frame_args) do local val = mw.text.trim(v) if val ~= "" then local k_lower = string.lower(k) if k_lower == 'page' or k_lower == 'pages' then citeArgs[k] = process_page_string(val, engine, host_data, frame_args, false) has_page_param = true elseif k_lower == 'chapter-page' then if not citeArgs['chapter-url'] then citeArgs['chapter-url'] = process_page_string(val, engine, host_data, frame_args, true) end elseif not internal_keys[k_lower] then citeArgs[k] = val end end end if not citeArgs['url'] and not citeArgs['chapter-url'] and not citeArgs['title-link'] then if not has_page_param and type(engine.build_base_url) == "function" then local url, access = engine.build_base_url(host_data, frame_args) if url then citeArgs['url'] = url end if access then citeArgs['url-access'] = access end end end local template_name = citeArgs['_template'] or 'cite book' citeArgs['_template'] = nil return frame:expandTemplate{ title = template_name, args = citeArgs } end return p euqrpkkj2exchxuqs8mgz6ovseiacpk 1354016 1354015 2026-03-05T04:32:38Z en>GreenC 0 1354016 Scribunto text/plain require('strict') local p = {} --[[--------------------------< H O S T _ M A P >--------------------------------------------]] local host_map = { ['ia'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['internetarchive'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['hathi'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['hathitrust'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['guten'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['gutenberg'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['wikisrc'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['wikisource'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['gbook'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' }, ['googlebooks'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' } } --[[--------------------------< H E L P E R S >----------------------------------------------]] local function error_msg(msg) return string.format('<strong class="error">SST Error: %s</strong>', msg) end --[[--------------------------< M A I N >----------------------------------------------------]] function p.main(frame) local raw_host = frame.args[1] local book_key = frame.args[2] if not raw_host then return error_msg("No host specified in #invoke.") end if not book_key then return error_msg("No book key specified in #invoke.") end -- 1. Route to the correct Host/Engine local host_info = host_map[string.lower(mw.text.trim(raw_host))] if not host_info then return error_msg("Unsupported host '" .. raw_host .. "'") end -- 2. Route to the correct Shard Data local shard_letter = mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(mw.text.trim(book_key), 1, 1)) local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/' .. shard_letter) if not success_shard then return error_msg("Could not load shard module for letter '" .. shard_letter .. "'.") end local book_data = library[mw.text.trim(book_key)] if not book_data then return error_msg("Book key '" .. book_key .. "' not found in shard '" .. shard_letter .. "'.") end local host_data = book_data.hosts and book_data.hosts[host_info.shard_key] if not host_data then return error_msg("Host '" .. host_info.shard_key .. "' is not defined for this book.") end -- 3. Load the Hosts module local success_engine, hosts_module = pcall(require, 'Module:SST/hosts') if not success_engine then return error_msg("Could not load Module:SST/hosts.") end local engine = hosts_module[host_info.engine] if not engine then return error_msg("Engine '" .. host_info.engine .. "' not found in hosts module.") end -- 4. Gather base data local citeArgs = {} local frame_args = frame:getParent().args for k, v in pairs(book_data.cite_params or {}) do citeArgs[k] = v end -- 5. Pass execution completely to the Hosts module for parsing and link-building if type(hosts_module.process) == "function" then citeArgs = hosts_module.process(engine, host_data, citeArgs, frame_args) else return error_msg("System Error: hosts_module.process is missing.") end -- 6. Render standard Cite Book template local template_name = citeArgs['_template'] or 'cite book' citeArgs['_template'] = nil return frame:expandTemplate{ title = template_name, args = citeArgs } end return p 8df7yqk4mwxci71zu9de9n12pa3f3tp 1354017 1354016 2026-03-05T05:32:21Z en>GreenC 0 1354017 Scribunto text/plain require('strict') local p = {} --[[--------------------------< H O S T _ M A P >--------------------------------------------]] local host_map = { ['ia'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['internetarchive'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['hathi'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['hathitrust'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['guten'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['gutenberg'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['wikisrc'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['wikisource'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['gbook'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' }, ['googlebooks'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' }, ['web'] = { engine = 'Web', shard_key = 'web' } } --[[--------------------------< H E L P E R S >----------------------------------------------]] local function error_msg(msg) return string.format('<strong class="error">SST Error: %s</strong>', msg) end --[[--------------------------< M A I N >----------------------------------------------------]] function p.main(frame) local raw_host = frame.args[1] local book_key = frame.args[2] if not raw_host then return error_msg("No host specified in #invoke.") end if not book_key then return error_msg("No book key specified in #invoke.") end -- 1. Route to the correct Host/Engine local host_info = host_map[string.lower(mw.text.trim(raw_host))] if not host_info then return error_msg("Unsupported host '" .. raw_host .. "'") end -- 2. Route to the correct Shard Data local shard_letter = mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(mw.text.trim(book_key), 1, 1)) local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/' .. shard_letter) if not success_shard then return error_msg("Could not load shard module for letter '" .. shard_letter .. "'.") end local book_data = library[mw.text.trim(book_key)] if not book_data then return error_msg("Book key '" .. book_key .. "' not found in shard '" .. shard_letter .. "'.") end local host_data = book_data.hosts and book_data.hosts[host_info.shard_key] if not host_data then return error_msg("Host '" .. host_info.shard_key .. "' is not defined for this book.") end -- 3. Load the Hosts module local success_engine, hosts_module = pcall(require, 'Module:SST/hosts') if not success_engine then return error_msg("Could not load Module:SST/hosts.") end local engine = hosts_module[host_info.engine] if not engine then return error_msg("Engine '" .. host_info.engine .. "' not found in hosts module.") end -- 4. Gather base data local citeArgs = {} local frame_args = frame:getParent().args for k, v in pairs(book_data.cite_params or {}) do citeArgs[k] = v end -- 5. Pass execution completely to the Hosts module for parsing and link-building if type(hosts_module.process) == "function" then citeArgs = hosts_module.process(engine, host_data, citeArgs, frame_args) else return error_msg("System Error: hosts_module.process is missing.") end -- 6. Render standard Cite Book template local template_name = citeArgs['_template'] or 'cite book' citeArgs['_template'] = nil return frame:expandTemplate{ title = template_name, args = citeArgs } end return p b79t2bbtr7b5bek0bxe0t9qhkqrqxwg 1354018 1354017 2026-03-05T22:34:42Z en>GreenC 0 1354018 Scribunto text/plain require('strict') local p = {} --[[--------------------------< H O S T _ M A P >--------------------------------------------]] local host_map = { ['ia'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['internetarchive'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['hathi'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['hathitrust'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['guten'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['gutenberg'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['wikisrc'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['wikisource'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['gbook'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' }, ['googlebooks'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' }, ['web'] = { engine = 'Web', shard_key = 'web' } } --[[--------------------------< H E L P E R S >----------------------------------------------]] local function error_msg(msg) local err_text = string.format('<strong class="error">SSTS Error: %s</strong>', msg) local title = mw.title.getCurrentTitle() if title and title.namespace == 0 then return err_text .. '[[Category:SSTS errors]]' end return err_text end --[[--------------------------< M A I N >----------------------------------------------------]] function p.main(frame) local raw_host = frame.args[1] local book_key = frame.args[2] if not raw_host then return error_msg("No host specified in #invoke.") end if not book_key then return error_msg("No book key specified in #invoke.") end -- 1. Route to the correct Host/Engine local host_info = host_map[string.lower(mw.text.trim(raw_host))] if not host_info then return error_msg("Unsupported host '" .. raw_host .. "'") end -- 2. Route to the correct Shard Data local shard_letter = mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(mw.text.trim(book_key), 1, 1)) local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/' .. shard_letter) if not success_shard then return error_msg("Could not load shard module for letter '" .. shard_letter .. "'.") end local book_data = library[mw.text.trim(book_key)] if not book_data then return error_msg("Book key '" .. book_key .. "' not found in shard '" .. shard_letter .. "'.") end local host_data = book_data.hosts and book_data.hosts[host_info.shard_key] if not host_data then return error_msg("Host '" .. host_info.shard_key .. "' is not defined for this book.") end -- 3. Load the Hosts module local success_engine, hosts_module = pcall(require, 'Module:SST/hosts') if not success_engine then return error_msg("Could not load Module:SST/hosts.") end local engine = hosts_module[host_info.engine] if not engine then return error_msg("Engine '" .. host_info.engine .. "' not found in hosts module.") end -- 4. Gather base data local citeArgs = {} local frame_args = frame:getParent().args for k, v in pairs(book_data.cite_params or {}) do citeArgs[k] = v end -- 5. Pass execution completely to the Hosts module for parsing and link-building if type(hosts_module.process) == "function" then citeArgs = hosts_module.process(engine, host_data, citeArgs, frame_args) else return error_msg("System Error: hosts_module.process is missing.") end -- 6. Render standard Cite Book template local template_name = citeArgs['_template'] or 'cite book' citeArgs['_template'] = nil return frame:expandTemplate{ title = template_name, args = citeArgs } end return p o8ky5zedcwt1gpd7toejrbt5fl3o1f7 1354019 1354018 2026-03-06T18:00:41Z en>MusikBot II 0 Protected "[[Module:SST]]": [[Wikipedia:High-risk templates|High-risk template or module]]: 1836 transclusions ([[User:MusikBot II/TemplateProtector|more info]]) ([Edit=Require autoconfirmed or confirmed access] (indefinite)) 1354018 Scribunto text/plain require('strict') local p = {} --[[--------------------------< H O S T _ M A P >--------------------------------------------]] local host_map = { ['ia'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['internetarchive'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['hathi'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['hathitrust'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['guten'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['gutenberg'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['wikisrc'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['wikisource'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['gbook'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' }, ['googlebooks'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' }, ['web'] = { engine = 'Web', shard_key = 'web' } } --[[--------------------------< H E L P E R S >----------------------------------------------]] local function error_msg(msg) local err_text = string.format('<strong class="error">SSTS Error: %s</strong>', msg) local title = mw.title.getCurrentTitle() if title and title.namespace == 0 then return err_text .. '[[Category:SSTS errors]]' end return err_text end --[[--------------------------< M A I N >----------------------------------------------------]] function p.main(frame) local raw_host = frame.args[1] local book_key = frame.args[2] if not raw_host then return error_msg("No host specified in #invoke.") end if not book_key then return error_msg("No book key specified in #invoke.") end -- 1. Route to the correct Host/Engine local host_info = host_map[string.lower(mw.text.trim(raw_host))] if not host_info then return error_msg("Unsupported host '" .. raw_host .. "'") end -- 2. Route to the correct Shard Data local shard_letter = mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(mw.text.trim(book_key), 1, 1)) local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/' .. shard_letter) if not success_shard then return error_msg("Could not load shard module for letter '" .. shard_letter .. "'.") end local book_data = library[mw.text.trim(book_key)] if not book_data then return error_msg("Book key '" .. book_key .. "' not found in shard '" .. shard_letter .. "'.") end local host_data = book_data.hosts and book_data.hosts[host_info.shard_key] if not host_data then return error_msg("Host '" .. host_info.shard_key .. "' is not defined for this book.") end -- 3. Load the Hosts module local success_engine, hosts_module = pcall(require, 'Module:SST/hosts') if not success_engine then return error_msg("Could not load Module:SST/hosts.") end local engine = hosts_module[host_info.engine] if not engine then return error_msg("Engine '" .. host_info.engine .. "' not found in hosts module.") end -- 4. Gather base data local citeArgs = {} local frame_args = frame:getParent().args for k, v in pairs(book_data.cite_params or {}) do citeArgs[k] = v end -- 5. Pass execution completely to the Hosts module for parsing and link-building if type(hosts_module.process) == "function" then citeArgs = hosts_module.process(engine, host_data, citeArgs, frame_args) else return error_msg("System Error: hosts_module.process is missing.") end -- 6. Render standard Cite Book template local template_name = citeArgs['_template'] or 'cite book' citeArgs['_template'] = nil return frame:expandTemplate{ title = template_name, args = citeArgs } end return p o8ky5zedcwt1gpd7toejrbt5fl3o1f7 1354020 1354019 2026-03-06T20:49:01Z en>GreenC 0 1354020 Scribunto text/plain require('strict') local p = {} --[[--------------------------< H O S T _ M A P >--------------------------------------------]] local host_map = { ['ia'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['internetarchive'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['hathi'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['hathitrust'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['guten'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['gutenberg'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['wikisrc'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['wikisource'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['gbook'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' }, ['googlebooks'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' }, ['web'] = { engine = 'Web', shard_key = 'web' }, ['physical'] = { engine = 'Physical', shard_key = 'physical' } } --[[--------------------------< H E L P E R S >----------------------------------------------]] local function error_msg(msg) local err_text = string.format('<strong class="error">SSTS Error: %s</strong>', msg) local title = mw.title.getCurrentTitle() if title and title.namespace == 0 then return err_text .. '[[Category:SSTS errors]]' end return err_text end --[[--------------------------< M A I N >----------------------------------------------------]] function p.main(frame) local raw_host = frame.args[1] local book_key = frame.args[2] if not raw_host then return error_msg("No host specified in #invoke.") end if not book_key then return error_msg("No book key specified in #invoke.") end -- 1. Route to the correct Host/Engine local host_info = host_map[string.lower(mw.text.trim(raw_host))] if not host_info then return error_msg("Unsupported host '" .. raw_host .. "'") end -- 2. Route to the correct Shard Data local shard_letter = mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(mw.text.trim(book_key), 1, 1)) local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/' .. shard_letter) if not success_shard then return error_msg("Could not load shard module for letter '" .. shard_letter .. "'.") end local book_data = library[mw.text.trim(book_key)] if not book_data then return error_msg("Book key '" .. book_key .. "' not found in shard '" .. shard_letter .. "'.") end local host_data = book_data.hosts and book_data.hosts[host_info.shard_key] if not host_data then return error_msg("Host '" .. host_info.shard_key .. "' is not defined for this book.") end -- 3. Load the Hosts module local success_engine, hosts_module = pcall(require, 'Module:SST/hosts') if not success_engine then return error_msg("Could not load Module:SST/hosts.") end local engine = hosts_module[host_info.engine] if not engine then return error_msg("Engine '" .. host_info.engine .. "' not found in hosts module.") end -- 4. Gather base data local citeArgs = {} local frame_args = frame:getParent().args for k, v in pairs(book_data.cite_params or {}) do citeArgs[k] = v end -- 5. Pass execution completely to the Hosts module for parsing and link-building if type(hosts_module.process) == "function" then citeArgs = hosts_module.process(engine, host_data, citeArgs, frame_args) else return error_msg("System Error: hosts_module.process is missing.") end -- 6. Render standard Cite Book template local template_name = citeArgs['_template'] or 'cite book' citeArgs['_template'] = nil return frame:expandTemplate{ title = template_name, args = citeArgs } end return p 79ci8jgva2autsc9azs8q9t3mcvw1hv 1354021 1354020 2026-03-07T04:50:14Z en>GreenC 0 1354021 Scribunto text/plain require('strict') local p = {} --[[--------------------------< H O S T _ M A P >--------------------------------------------]] local host_map = { ['ia'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['internetarchive'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['hathi'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['hathitrust'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['guten'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['gutenberg'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['wikisrc'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['wikisource'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['gbook'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' }, ['googlebooks'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' }, ['web'] = { engine = 'Web', shard_key = 'web' }, ['physical'] = { engine = 'Physical', shard_key = 'physical' } } --[[--------------------------< H E L P E R S >----------------------------------------------]] local function error_msg(msg) local err_text = string.format('<strong class="error">SSTS Error: %s</strong>', msg) local title = mw.title.getCurrentTitle() if title and title.namespace == 0 then return err_text .. '[[Category:SSTS errors]]' end return err_text end --[[--------------------------< M A I N >----------------------------------------------------]] function p.main(frame) local raw_host = frame.args[1] local book_key = frame.args[2] if not raw_host then return error_msg("No host specified in #invoke.") end if not book_key then return error_msg("No book key specified in #invoke.") end -- 1. Route to the correct Host/Engine local host_info = host_map[string.lower(mw.text.trim(raw_host))] if not host_info then return error_msg("Unsupported host '" .. raw_host .. "'") end -- 2. Route to the correct Shard Data local shard_letter = mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(mw.text.trim(book_key), 1, 1)) local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/' .. shard_letter) if not success_shard then return error_msg("Could not load shard module for letter '" .. shard_letter .. "'.") end local book_data = library[mw.text.trim(book_key)] if not book_data then return error_msg("Book key '" .. book_key .. "' not found in shard '" .. shard_letter .. "'.") end local host_data = book_data.hosts and book_data.hosts[host_info.shard_key] if not host_data then return error_msg("Host '" .. host_info.shard_key .. "' is not defined for this book.") end -- 3. Load the Hosts module local success_engine, hosts_module = pcall(require, 'Module:SST/hosts') if not success_engine then return error_msg("Could not load Module:SST/hosts.") end local engine = hosts_module[host_info.engine] if not engine then return error_msg("Engine '" .. host_info.engine .. "' not found in hosts module.") end -- 4. Process Arguments & Apply ignore_args Filter local ignore_list = {} if frame.args['ignore_args'] then for key in string.gmatch(frame.args['ignore_args'], '([^,]+)') do ignore_list[mw.text.trim(key)] = true end end local combined_args = {} -- Grab parent args (user input), skipping ignored keys for k, v in pairs(frame:getParent().args) do if not ignore_list[k] then combined_args[k] = v end end -- Grab current frame args (template overrides like our generated 'chapter') for k, v in pairs(frame.args) do -- Skip positional args 1 and 2, and the instruction string itself if type(k) == 'string' and k ~= 'ignore_args' then combined_args[k] = v end end local citeArgs = {} for k, v in pairs(book_data.cite_params or {}) do citeArgs[k] = v end -- 5. Pass execution completely to the Hosts module for parsing and link-building if type(hosts_module.process) == "function" then citeArgs = hosts_module.process(engine, host_data, citeArgs, combined_args) else return error_msg("System Error: hosts_module.process is missing.") end -- 6. Render standard Cite Book template local template_name = citeArgs['_template'] or 'cite book' citeArgs['_template'] = nil return frame:expandTemplate{ title = template_name, args = citeArgs } end return p ej57n45h0cyakm0wlqxxi45bzet9ej2 1354022 1354021 2026-03-09T19:46:49Z en>GreenC 0 prepare for architecture change 1354022 Scribunto text/plain require('strict') local p = {} --[[--------------------------< H O S T _ M A P >--------------------------------------------]] local host_map = { ['ia'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['internetarchive'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['hathi'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['hathitrust'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['guten'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['gutenberg'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['wikisrc'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['wikisource'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['gbook'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' }, ['googlebooks'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' }, ['web'] = { engine = 'Web', shard_key = 'web' }, ['physical'] = { engine = 'Physical', shard_key = 'physical' } } --[[--------------------------< H E L P E R S >----------------------------------------------]] local function error_msg(msg) local err_text = string.format('<strong class="error">SSTS Error: %s</strong>', msg) local title = mw.title.getCurrentTitle() if title and title.namespace == 0 then return err_text .. '[[Category:SSTS errors]]' end return err_text end --[[--------------------------< C O R E _ E X E C U T I O N >--------------------------------]] -- Shared function to build the citation regardless of how it was routed local function build_citation(frame, book_data, target_host) if not target_host then return error_msg("No host defined for this record.") end -- 1. Route to the correct Host/Engine local host_info = host_map[string.lower(mw.text.trim(target_host))] if not host_info then return error_msg("Unsupported host '" .. target_host .. "'") end -- 2. Validate Host Data within the record local host_data = book_data.hosts and book_data.hosts[host_info.shard_key] if not host_data then return error_msg("Host '" .. host_info.shard_key .. "' is not defined for this book.") end -- 3. Load the Hosts module local success_engine, hosts_module = pcall(require, 'Module:SST/hosts') if not success_engine then return error_msg("Could not load Module:SST/hosts.") end local engine = hosts_module[host_info.engine] if not engine then return error_msg("Engine '" .. host_info.engine .. "' not found in hosts module.") end -- 4. Process Arguments & Apply ignore_args Filter local ignore_list = { ['ignore_args'] = true, ['id'] = true, ['key'] = true, ['default'] = true } if frame.args['ignore_args'] then for key in string.gmatch(frame.args['ignore_args'], '([^,]+)') do ignore_list[mw.text.trim(key)] = true end end local combined_args = {} -- Grab parent args (user input), skipping ignored keys for k, v in pairs(frame:getParent().args) do if type(k) == 'string' and not ignore_list[k] then combined_args[k] = v elseif type(k) == 'number' then -- Safely pass through any positional wikitext parameters if needed combined_args[k] = v end end -- Grab current frame args (template overrides like our generated 'chapter') for k, v in pairs(frame.args) do if type(k) == 'string' and not ignore_list[k] then combined_args[k] = v end end local citeArgs = {} for k, v in pairs(book_data.cite_params or {}) do citeArgs[k] = v end -- 5. Pass execution to the Hosts module for parsing and link-building if type(hosts_module.process) == "function" then citeArgs = hosts_module.process(engine, host_data, citeArgs, combined_args) else return error_msg("System Error: hosts_module.process is missing.") end -- 6. Render standard Cite Book template local template_name = citeArgs['_template'] or 'cite book' citeArgs['_template'] = nil return frame:expandTemplate{ title = template_name, args = citeArgs } end --[[--------------------------< T H E B R I D G E >----------------------------------------]] -- LEGACY ROUTER: Supports existing live templates. DO NOT DELETE until Phase 4. function p.main(frame) local raw_host = frame.args[1] local book_key = frame.args[2] if not raw_host then return error_msg("No host specified in #invoke.") end if not book_key then return error_msg("No book key specified in #invoke.") end local shard_letter = mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(mw.text.trim(book_key), 1, 1)) local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/' .. shard_letter) if not success_shard then return error_msg("Could not load shard module '" .. shard_letter .. "'.") end local book_data = library[mw.text.trim(book_key)] if not book_data then return error_msg("Book key '" .. book_key .. "' not found.") end -- Fallback safety: Use shard's locked host if migrated, otherwise use the legacy wikitext host local final_host = book_data.host or raw_host return build_citation(frame, book_data, final_host) end --[[--------------------------< N E W A R C H I T E C T U R E >----------------------------]] -- ROUTER: Single A-Z Books function p.single(frame) local base_id = frame.args.id if not base_id then return error_msg("No id specified in #invoke.") end local shard_letter = mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(mw.text.trim(base_id), 1, 1)) local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/' .. shard_letter) if not success_shard then return error_msg("Could not load shard module '" .. shard_letter .. "'.") end local book_data = library[mw.text.trim(base_id)] if not book_data then return error_msg("Record '" .. base_id .. "' not found.") end -- Strictly enforce Host Lock if not book_data.host then return error_msg("Record '" .. base_id .. "' is missing a locked host.") end return build_citation(frame, book_data, book_data.host) end -- ROUTER: Multi-Volume Sets function p.set(frame) local base_id = frame.args.id if not base_id then return error_msg("No id specified for the set in #invoke.") end -- Determine target key (e.g. "1", "2", "ALL") local raw_key = frame.args.key local target_key if not raw_key or mw.text.trim(raw_key) == "" then target_key = frame.args.default or "ALL" else target_key = mw.text.trim(raw_key) end local lookup_id = base_id .. "_" .. target_key -- Route to dedicated /sets/ module local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/sets/' .. base_id) if not success_shard then return error_msg("Could not load set module for '" .. base_id .. "'.") end local book_data = library[lookup_id] if not book_data then return error_msg("Part '" .. target_key .. "' not found in set '" .. base_id .. "'.") end -- Strictly enforce Host Lock if not book_data.host then return error_msg("Record '" .. lookup_id .. "' is missing a locked host.") end return build_citation(frame, book_data, book_data.host) end return p 8qhlpbq88jsk2o09sig9799rbnv1vnw 1354023 1354022 2026-03-09T21:17:57Z en>GreenC 0 1354023 Scribunto text/plain require('strict') local p = {} --[[--------------------------< H O S T _ M A P >--------------------------------------------]] local host_map = { ['ia'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['internetarchive'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['hathi'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['hathitrust'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['guten'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['gutenberg'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['wikisrc'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['wikisource'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['gbook'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' }, ['googlebooks'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' }, ['web'] = { engine = 'Web', shard_key = 'web' }, ['physical'] = { engine = 'Physical', shard_key = 'physical' } } --[[--------------------------< H E L P E R S >----------------------------------------------]] local function error_msg(msg) local err_text = string.format('<strong class="error">SSTS Error: %s</strong>', msg) local title = mw.title.getCurrentTitle() if title and title.namespace == 0 then return err_text .. '[[Category:SSTS errors]]' end return err_text end --[[--------------------------< C O R E _ E X E C U T I O N >--------------------------------]] -- Shared function to build the citation regardless of how it was routed local function build_citation(frame, book_data, target_host) if not target_host then return error_msg("No host defined for this record.") end -- 1. Route to the correct Host/Engine local host_info = host_map[string.lower(mw.text.trim(target_host))] if not host_info then return error_msg("Unsupported host '" .. target_host .. "'") end -- 2. Validate Host Data within the record local host_data = book_data.hosts and book_data.hosts[host_info.shard_key] if not host_data then return error_msg("Host '" .. host_info.shard_key .. "' is not defined for this book.") end -- 3. Load the Hosts module local success_engine, hosts_module = pcall(require, 'Module:SST/hosts') if not success_engine then return error_msg("Could not load Module:SST/hosts.") end local engine = hosts_module[host_info.engine] if not engine then return error_msg("Engine '" .. host_info.engine .. "' not found in hosts module.") end -- 4. Process Arguments & Apply ignore_args Filter local ignore_list = { ['ignore_args'] = true, ['id'] = true, ['key'] = true, ['default'] = true } if frame.args['ignore_args'] then for key in string.gmatch(frame.args['ignore_args'], '([^,]+)') do ignore_list[mw.text.trim(key)] = true end end local combined_args = {} -- Grab parent args (user input), skipping ignored keys for k, v in pairs(frame:getParent().args) do if type(k) == 'string' and not ignore_list[k] then combined_args[k] = v elseif type(k) == 'number' then -- Safely pass through any positional wikitext parameters if needed combined_args[k] = v end end -- Grab current frame args (template overrides like our generated 'chapter') for k, v in pairs(frame.args) do if type(k) == 'string' and not ignore_list[k] then combined_args[k] = v end end local citeArgs = {} for k, v in pairs(book_data.cite_params or {}) do citeArgs[k] = v end -- 5. Pass execution to the Hosts module for parsing and link-building if type(hosts_module.process) == "function" then citeArgs = hosts_module.process(engine, host_data, citeArgs, combined_args) else return error_msg("System Error: hosts_module.process is missing.") end -- 6. Render standard Cite Book template local template_name = citeArgs['_template'] or 'cite book' citeArgs['_template'] = nil return frame:expandTemplate{ title = template_name, args = citeArgs } end --[[--------------------------< T H E B R I D G E >----------------------------------------]] -- LEGACY ROUTER: Supports existing live templates. DO NOT DELETE until Phase 4. function p.main(frame) local raw_host = frame.args[1] local book_key = frame.args[2] if not raw_host then return error_msg("No host specified in #invoke.") end if not book_key then return error_msg("No book key specified in #invoke.") end local shard_letter = mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(mw.text.trim(book_key), 1, 1)) local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/' .. shard_letter) if not success_shard then return error_msg("Could not load shard module '" .. shard_letter .. "'.") end local book_data = library[mw.text.trim(book_key)] if not book_data then return error_msg("Book key '" .. book_key .. "' not found.") end -- Fallback safety: Use shard's locked host if migrated, otherwise use the legacy wikitext host local final_host = book_data.host or raw_host return build_citation(frame, book_data, final_host) end --[[--------------------------< N E W A R C H I T E C T U R E >----------------------------]] -- ROUTER: Single A-Z Books function p.single(frame) local base_id = frame.args.id if not base_id then return error_msg("No id specified in #invoke.") end local shard_letter = mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(mw.text.trim(base_id), 1, 1)) local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/' .. shard_letter) if not success_shard then return error_msg("Could not load shard module '" .. shard_letter .. "'.") end local book_data = library[mw.text.trim(base_id)] if not book_data then return error_msg("Record '" .. base_id .. "' not found.") end -- Strictly enforce Host Lock -- TEMPORARY FALLBACK: Catch Step 1 migration misses so Wikipedia doesn't break if not book_data.host then book_data.host = 'ia' end return build_citation(frame, book_data, book_data.host) end -- ROUTER: Multi-Volume Sets function p.set(frame) local base_id = frame.args.id if not base_id then return error_msg("No id specified for the set in #invoke.") end -- Determine target key (e.g. "1", "2", "ALL") local raw_key = frame.args.key local target_key if not raw_key or mw.text.trim(raw_key) == "" then target_key = frame.args.default or "ALL" else target_key = mw.text.trim(raw_key) end local lookup_id = base_id .. "_" .. target_key -- Route to dedicated /sets/ module local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/sets/' .. base_id) if not success_shard then return error_msg("Could not load set module for '" .. base_id .. "'.") end local book_data = library[lookup_id] if not book_data then return error_msg("Part '" .. target_key .. "' not found in set '" .. base_id .. "'.") end -- Strictly enforce Host Lock if not book_data.host then return error_msg("Record '" .. lookup_id .. "' is missing a locked host.") end return build_citation(frame, book_data, book_data.host) end return p 09fpmyzgahzizq2vqtkf36c0wmm7viw 1354024 1354023 2026-03-09T21:18:59Z en>GreenC 0 1354024 Scribunto text/plain require('strict') local p = {} --[[--------------------------< H O S T _ M A P >--------------------------------------------]] local host_map = { ['ia'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['internetarchive'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['hathi'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['hathitrust'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['guten'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['gutenberg'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['wikisrc'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['wikisource'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['gbook'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' }, ['googlebooks'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' }, ['web'] = { engine = 'Web', shard_key = 'web' }, ['physical'] = { engine = 'Physical', shard_key = 'physical' } } --[[--------------------------< H E L P E R S >----------------------------------------------]] local function error_msg(msg) local err_text = string.format('<strong class="error">SSTS Error: %s</strong>', msg) local title = mw.title.getCurrentTitle() if title and title.namespace == 0 then return err_text .. '[[Category:SSTS errors]]' end return err_text end --[[--------------------------< C O R E _ E X E C U T I O N >--------------------------------]] -- Shared function to build the citation regardless of how it was routed local function build_citation(frame, book_data, target_host) if not target_host then return error_msg("No host defined for this record.") end -- 1. Route to the correct Host/Engine local host_info = host_map[string.lower(mw.text.trim(target_host))] if not host_info then return error_msg("Unsupported host '" .. target_host .. "'") end -- 2. Validate Host Data within the record local host_data = book_data.hosts and book_data.hosts[host_info.shard_key] if not host_data then return error_msg("Host '" .. host_info.shard_key .. "' is not defined for this book.") end -- 3. Load the Hosts module local success_engine, hosts_module = pcall(require, 'Module:SST/hosts') if not success_engine then return error_msg("Could not load Module:SST/hosts.") end local engine = hosts_module[host_info.engine] if not engine then return error_msg("Engine '" .. host_info.engine .. "' not found in hosts module.") end -- 4. Process Arguments & Apply ignore_args Filter local ignore_list = { ['ignore_args'] = true, ['id'] = true, ['key'] = true, ['default'] = true } if frame.args['ignore_args'] then for key in string.gmatch(frame.args['ignore_args'], '([^,]+)') do ignore_list[mw.text.trim(key)] = true end end local combined_args = {} -- Grab parent args (user input), skipping ignored keys for k, v in pairs(frame:getParent().args) do if type(k) == 'string' and not ignore_list[k] then combined_args[k] = v elseif type(k) == 'number' then -- Safely pass through any positional wikitext parameters if needed combined_args[k] = v end end -- Grab current frame args (template overrides like our generated 'chapter') for k, v in pairs(frame.args) do if type(k) == 'string' and not ignore_list[k] then combined_args[k] = v end end local citeArgs = {} for k, v in pairs(book_data.cite_params or {}) do citeArgs[k] = v end -- 5. Pass execution to the Hosts module for parsing and link-building if type(hosts_module.process) == "function" then citeArgs = hosts_module.process(engine, host_data, citeArgs, combined_args) else return error_msg("System Error: hosts_module.process is missing.") end -- 6. Render standard Cite Book template local template_name = citeArgs['_template'] or 'cite book' citeArgs['_template'] = nil return frame:expandTemplate{ title = template_name, args = citeArgs } end --[[--------------------------< T H E B R I D G E >----------------------------------------]] -- LEGACY ROUTER: Supports existing live templates. DO NOT DELETE until Phase 4. function p.main(frame) local raw_host = frame.args[1] local book_key = frame.args[2] if not raw_host then return error_msg("No host specified in #invoke.") end if not book_key then return error_msg("No book key specified in #invoke.") end local shard_letter = mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(mw.text.trim(book_key), 1, 1)) local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/' .. shard_letter) if not success_shard then return error_msg("Could not load shard module '" .. shard_letter .. "'.") end local book_data = library[mw.text.trim(book_key)] if not book_data then return error_msg("Book key '" .. book_key .. "' not found.") end -- Fallback safety: Use shard's locked host if migrated, otherwise use the legacy wikitext host local final_host = book_data.host or raw_host return build_citation(frame, book_data, final_host) end --[[--------------------------< N E W A R C H I T E C T U R E >----------------------------]] -- ROUTER: Single A-Z Books function p.single(frame) local base_id = frame.args.id if not base_id then return error_msg("No id specified in #invoke.") end local shard_letter = mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(mw.text.trim(base_id), 1, 1)) local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/' .. shard_letter) if not success_shard then return error_msg("Could not load shard module '" .. shard_letter .. "'.") end local book_data = library[mw.text.trim(base_id)] if not book_data then return error_msg("Record '" .. base_id .. "' not found.") end -- TEMPORARY FALLBACK: Safe local variable, doesn't mutate mw.loadData local final_host = book_data.host if not final_host then final_host = 'ia' end return build_citation(frame, book_data, final_host) end -- ROUTER: Multi-Volume Sets function p.set(frame) local base_id = frame.args.id if not base_id then return error_msg("No id specified for the set in #invoke.") end -- Determine target key (e.g. "1", "2", "ALL") local raw_key = frame.args.key local target_key if not raw_key or mw.text.trim(raw_key) == "" then target_key = frame.args.default or "ALL" else target_key = mw.text.trim(raw_key) end local lookup_id = base_id .. "_" .. target_key -- Route to dedicated /sets/ module local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/sets/' .. base_id) if not success_shard then return error_msg("Could not load set module for '" .. base_id .. "'.") end local book_data = library[lookup_id] if not book_data then return error_msg("Part '" .. target_key .. "' not found in set '" .. base_id .. "'.") end -- Strictly enforce Host Lock if not book_data.host then return error_msg("Record '" .. lookup_id .. "' is missing a locked host.") end return build_citation(frame, book_data, book_data.host) end return p nl6tz1wxp2cgdjxz2iel0vzpkpgnfa5 1354025 1354024 2026-03-10T05:24:09Z en>GreenC 0 remove safety checks post-migration 1354025 Scribunto text/plain require('strict') local p = {} --[[--------------------------< H O S T _ M A P >--------------------------------------------]] local host_map = { ['ia'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['internetarchive'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['hathi'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['hathitrust'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['guten'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['gutenberg'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['wikisrc'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['wikisource'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['gbook'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' }, ['googlebooks'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' }, ['web'] = { engine = 'Web', shard_key = 'web' }, ['physical'] = { engine = 'Physical', shard_key = 'physical' } } --[[--------------------------< H E L P E R S >----------------------------------------------]] local function error_msg(msg) local err_text = string.format('<strong class="error">SSTS Error: %s</strong>', msg) local title = mw.title.getCurrentTitle() if title and title.namespace == 0 then return err_text .. '[[Category:SSTS errors]]' end return err_text end --[[--------------------------< C O R E _ E X E C U T I O N >--------------------------------]] -- Shared function to build the citation regardless of how it was routed local function build_citation(frame, book_data, target_host) if not target_host then return error_msg("No host defined for this record.") end -- 1. Route to the correct Host/Engine local host_info = host_map[string.lower(mw.text.trim(target_host))] if not host_info then return error_msg("Unsupported host '" .. target_host .. "'") end -- 2. Validate Host Data within the record local host_data = book_data.hosts and book_data.hosts[host_info.shard_key] if not host_data then return error_msg("Host '" .. host_info.shard_key .. "' is not defined for this book.") end -- 3. Load the Hosts module local success_engine, hosts_module = pcall(require, 'Module:SST/hosts') if not success_engine then return error_msg("Could not load Module:SST/hosts.") end local engine = hosts_module[host_info.engine] if not engine then return error_msg("Engine '" .. host_info.engine .. "' not found in hosts module.") end -- 4. Process Arguments & Apply ignore_args Filter local ignore_list = { ['ignore_args'] = true, ['id'] = true, ['key'] = true, ['default'] = true } if frame.args['ignore_args'] then for key in string.gmatch(frame.args['ignore_args'], '([^,]+)') do ignore_list[mw.text.trim(key)] = true end end local combined_args = {} -- Grab parent args (user input), skipping ignored keys for k, v in pairs(frame:getParent().args) do if type(k) == 'string' and not ignore_list[k] then combined_args[k] = v elseif type(k) == 'number' then -- Safely pass through any positional wikitext parameters if needed combined_args[k] = v end end -- Grab current frame args (template overrides like our generated 'chapter') for k, v in pairs(frame.args) do if type(k) == 'string' and not ignore_list[k] then combined_args[k] = v end end local citeArgs = {} for k, v in pairs(book_data.cite_params or {}) do citeArgs[k] = v end -- 5. Pass execution to the Hosts module for parsing and link-building if type(hosts_module.process) == "function" then citeArgs = hosts_module.process(engine, host_data, citeArgs, combined_args) else return error_msg("System Error: hosts_module.process is missing.") end -- 6. Render standard Cite Book template local template_name = citeArgs['_template'] or 'cite book' citeArgs['_template'] = nil return frame:expandTemplate{ title = template_name, args = citeArgs } end --[[--------------------------< T H E B R I D G E >----------------------------------------]] -- LEGACY ROUTER: Supports existing live templates. DO NOT DELETE until Phase 4. function p.main(frame) local raw_host = frame.args[1] local book_key = frame.args[2] if not raw_host then return error_msg("No host specified in #invoke.") end if not book_key then return error_msg("No book key specified in #invoke.") end local shard_letter = mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(mw.text.trim(book_key), 1, 1)) local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/' .. shard_letter) if not success_shard then return error_msg("Could not load shard module '" .. shard_letter .. "'.") end local book_data = library[mw.text.trim(book_key)] if not book_data then return error_msg("Book key '" .. book_key .. "' not found.") end -- Strictly enforce Host Lock if not book_data.host then return error_msg("Record '" .. book_key .. "' is missing a locked host.") end return build_citation(frame, book_data, book_data.host) end --[[--------------------------< N E W A R C H I T E C T U R E >----------------------------]] -- ROUTER: Single A-Z Books function p.single(frame) local base_id = frame.args.id if not base_id then return error_msg("No id specified in #invoke.") end local shard_letter = mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(mw.text.trim(base_id), 1, 1)) local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/' .. shard_letter) if not success_shard then return error_msg("Could not load shard module '" .. shard_letter .. "'.") end local book_data = library[mw.text.trim(base_id)] if not book_data then return error_msg("Record '" .. base_id .. "' not found.") end -- Strictly enforce Host Lock if not book_data.host then return error_msg("Record '" .. base_id .. "' is missing a locked host.") end return build_citation(frame, book_data, book_data.host) end -- ROUTER: Multi-Volume Sets function p.set(frame) local base_id = frame.args.id if not base_id then return error_msg("No id specified for the set in #invoke.") end -- Determine target key (e.g. "1", "2", "ALL") local raw_key = frame.args.key local target_key if not raw_key or mw.text.trim(raw_key) == "" then target_key = frame.args.default or "ALL" else target_key = mw.text.trim(raw_key) end local lookup_id = base_id .. "_" .. target_key -- Route to dedicated /sets/ module local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/sets/' .. base_id) if not success_shard then return error_msg("Could not load set module for '" .. base_id .. "'.") end local book_data = library[lookup_id] if not book_data then return error_msg("Part '" .. target_key .. "' not found in set '" .. base_id .. "'.") end -- Strictly enforce Host Lock if not book_data.host then return error_msg("Record '" .. lookup_id .. "' is missing a locked host.") end return build_citation(frame, book_data, book_data.host) end return p rmqquqh5lhlh542x1293wbvq791g2ex 1354026 1354025 2026-03-10T06:03:23Z en>GreenC 0 1354026 Scribunto text/plain require('strict') local p = {} --[[--------------------------< H O S T _ M A P >--------------------------------------------]] local host_map = { ['ia'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['internetarchive'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['hathi'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['hathitrust'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['guten'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['gutenberg'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['wikisrc'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['wikisource'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['gbook'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' }, ['googlebooks'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' }, ['web'] = { engine = 'Web', shard_key = 'web' }, ['physical'] = { engine = 'Physical', shard_key = 'physical' } } --[[--------------------------< H E L P E R S >----------------------------------------------]] local function error_msg(msg) local err_text = string.format('<strong class="error">SSTS Error: %s</strong>', msg) local title = mw.title.getCurrentTitle() if title and title.namespace == 0 then return err_text .. '[[Category:SSTS errors]]' end return err_text end --[[--------------------------< C O R E _ E X E C U T I O N >--------------------------------]] -- Shared function to build the citation regardless of how it was routed local function build_citation(frame, book_data, target_host) if not target_host then return error_msg("No host defined for this record.") end -- 1. Route to the correct Host/Engine local host_info = host_map[string.lower(mw.text.trim(target_host))] if not host_info then return error_msg("Unsupported host '" .. target_host .. "'") end -- 2. Validate Host Data within the record local host_data = book_data.hosts and book_data.hosts[host_info.shard_key] if not host_data then return error_msg("Host '" .. host_info.shard_key .. "' is not defined for this book.") end -- 3. Load the Hosts module local success_engine, hosts_module = pcall(require, 'Module:SST/hosts') if not success_engine then return error_msg("Could not load Module:SST/hosts.") end local engine = hosts_module[host_info.engine] if not engine then return error_msg("Engine '" .. host_info.engine .. "' not found in hosts module.") end -- 4. Process Arguments & Apply ignore_args Filter local ignore_list = { ['ignore_args'] = true, ['id'] = true, ['key'] = true, ['default'] = true } if frame.args['ignore_args'] then for key in string.gmatch(frame.args['ignore_args'], '([^,]+)') do ignore_list[mw.text.trim(key)] = true end end local combined_args = {} -- Grab parent args (user input), skipping ignored keys for k, v in pairs(frame:getParent().args) do if type(k) == 'string' and not ignore_list[k] then combined_args[k] = v elseif type(k) == 'number' then -- Safely pass through any positional wikitext parameters if needed combined_args[k] = v end end -- Grab current frame args (template overrides like our generated 'chapter') for k, v in pairs(frame.args) do if type(k) == 'string' and not ignore_list[k] then combined_args[k] = v end end local citeArgs = {} for k, v in pairs(book_data.cite_params or {}) do citeArgs[k] = v end -- 5. Pass execution to the Hosts module for parsing and link-building if type(hosts_module.process) == "function" then citeArgs = hosts_module.process(engine, host_data, citeArgs, combined_args) else return error_msg("System Error: hosts_module.process is missing.") end -- 6. Render standard Cite Book template local template_name = citeArgs['_template'] or 'cite book' citeArgs['_template'] = nil return frame:expandTemplate{ title = template_name, args = citeArgs } end --[[--------------------------< T H E B R I D G E >----------------------------------------]] -- LEGACY ROUTER: Supports existing live templates. DO NOT DELETE until Phase 4. function p.main(frame) local raw_host = frame.args[1] local book_key = frame.args[2] if not raw_host then return error_msg("No host specified in #invoke.") end if not book_key then return error_msg("No book key specified in #invoke.") end local shard_letter = mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(mw.text.trim(book_key), 1, 1)) local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/' .. shard_letter) if not success_shard then return error_msg("Could not load shard module '" .. shard_letter .. "'.") end local book_data = library[mw.text.trim(book_key)] if not book_data then return error_msg("Book key '" .. book_key .. "' not found.") end -- Smart Host Fallback local final_host = book_data.host if not final_host then -- Fallback 1: Try to grab the first available host from the hosts table if book_data.hosts and type(book_data.hosts) == 'table' then for k, _ in pairs(book_data.hosts) do final_host = k break end end -- Fallback 2: If still nothing, treat it as a physical book if not final_host then final_host = 'physical' end end return build_citation(frame, book_data, final_host) end --[[--------------------------< N E W A R C H I T E C T U R E >----------------------------]] -- ROUTER: Single A-Z Books function p.single(frame) local base_id = frame.args.id if not base_id then return error_msg("No id specified in #invoke.") end local shard_letter = mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(mw.text.trim(base_id), 1, 1)) local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/' .. shard_letter) if not success_shard then return error_msg("Could not load shard module '" .. shard_letter .. "'.") end local book_data = library[mw.text.trim(base_id)] if not book_data then return error_msg("Record '" .. base_id .. "' not found.") end -- Strictly enforce Host Lock if not book_data.host then return error_msg("Record '" .. base_id .. "' is missing a locked host.") end return build_citation(frame, book_data, book_data.host) end -- ROUTER: Multi-Volume Sets function p.set(frame) local base_id = frame.args.id if not base_id then return error_msg("No id specified for the set in #invoke.") end -- Determine target key (e.g. "1", "2", "ALL") local raw_key = frame.args.key local target_key if not raw_key or mw.text.trim(raw_key) == "" then target_key = frame.args.default or "ALL" else target_key = mw.text.trim(raw_key) end local lookup_id = base_id .. "_" .. target_key -- Route to dedicated /sets/ module local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/sets/' .. base_id) if not success_shard then return error_msg("Could not load set module for '" .. base_id .. "'.") end local book_data = library[lookup_id] if not book_data then return error_msg("Part '" .. target_key .. "' not found in set '" .. base_id .. "'.") end -- Strictly enforce Host Lock if not book_data.host then return error_msg("Record '" .. lookup_id .. "' is missing a locked host.") end return build_citation(frame, book_data, book_data.host) end return p 9y1vor7ji6vs2nolo7hza8nrao2jol6 1354027 1354026 2026-03-10T20:08:16Z en>GreenC 0 1354027 Scribunto text/plain require('strict') local p = {} --[[--------------------------< H O S T _ M A P >--------------------------------------------]] local host_map = { ['ia'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['internetarchive'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['hathi'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['hathitrust'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['guten'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['gutenberg'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['wikisrc'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['wikisource'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['gbook'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' }, ['googlebooks'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' }, ['web'] = { engine = 'Web', shard_key = 'web' }, ['physical'] = { engine = 'Physical', shard_key = 'physical' } } --[[--------------------------< H E L P E R S >----------------------------------------------]] local function error_msg(msg) local err_text = string.format('<strong class="error">SSTS Error: %s</strong>', msg) local title = mw.title.getCurrentTitle() if title and title.namespace == 0 then return err_text .. '[[Category:SSTS errors]]' end return err_text end --[[--------------------------< C O R E _ E X E C U T I O N >--------------------------------]] -- Shared function to build the citation regardless of how it was routed local function build_citation(frame, book_data, target_host) if not target_host then return error_msg("No host defined for this record.") end -- 1. Route to the correct Host/Engine local host_info = host_map[string.lower(mw.text.trim(target_host))] if not host_info then return error_msg("Unsupported host '" .. target_host .. "'") end -- 2. Validate Host Data within the record local host_data = book_data.hosts and book_data.hosts[host_info.shard_key] if not host_data then return error_msg("Host '" .. host_info.shard_key .. "' is not defined for this book.") end -- 3. Load the Hosts module local success_engine, hosts_module = pcall(require, 'Module:SST/hosts') if not success_engine then return error_msg("Could not load Module:SST/hosts.") end local engine = hosts_module[host_info.engine] if not engine then return error_msg("Engine '" .. host_info.engine .. "' not found in hosts module.") end -- 4. Process Arguments & Apply ignore_args Filter local ignore_list = { ['ignore_args'] = true, ['id'] = true, ['key'] = true, ['default'] = true } if frame.args['ignore_args'] then for key in string.gmatch(frame.args['ignore_args'], '([^,]+)') do ignore_list[mw.text.trim(key)] = true end end local combined_args = {} -- Grab parent args (user input), skipping ignored keys for k, v in pairs(frame:getParent().args) do if type(k) == 'string' and not ignore_list[k] then combined_args[k] = v elseif type(k) == 'number' then -- Safely pass through any positional wikitext parameters if needed combined_args[k] = v end end -- Grab current frame args (template overrides like our generated 'chapter') for k, v in pairs(frame.args) do if type(k) == 'string' and not ignore_list[k] then combined_args[k] = v end end local citeArgs = {} for k, v in pairs(book_data.cite_params or {}) do citeArgs[k] = v end -- 5. Pass execution to the Hosts module for parsing and link-building if type(hosts_module.process) == "function" then citeArgs = hosts_module.process(engine, host_data, citeArgs, combined_args) else return error_msg("System Error: hosts_module.process is missing.") end -- 6. Render standard Cite Book template local template_name = citeArgs['_template'] or 'cite book' citeArgs['_template'] = nil return frame:expandTemplate{ title = template_name, args = citeArgs } end --[[--------------------------< T H E B R I D G E >----------------------------------------]] -- LEGACY ROUTER: Supports existing live templates. DO NOT DELETE until Phase 4. function p.main(frame) local raw_host = frame.args[1] local book_key = frame.args[2] if not raw_host then return error_msg("No host specified in #invoke.") end if not book_key then return error_msg("No book key specified in #invoke.") end local shard_letter = mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(mw.text.trim(book_key), 1, 1)) local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/' .. shard_letter) if not success_shard then return error_msg("Could not load shard module '" .. shard_letter .. "'.") end local book_data = library[mw.text.trim(book_key)] if not book_data then return error_msg("Book key '" .. book_key .. "' not found.") end -- Smart Host Fallback local final_host = book_data.host if not final_host then -- Fallback 1: Try to grab the first available host from the hosts table if book_data.hosts and type(book_data.hosts) == 'table' then for k, _ in pairs(book_data.hosts) do final_host = k break end end -- Fallback 2: If still nothing, treat it as a physical book if not final_host then final_host = 'physical' end end return build_citation(frame, book_data, final_host) end --[[--------------------------< N E W A R C H I T E C T U R E >----------------------------]] -- ROUTER: Single A-Z Books function p.single(frame) local base_id = frame.args.id if not base_id then return error_msg("No id specified in #invoke.") end local shard_letter = mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(mw.text.trim(base_id), 1, 1)) local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/' .. shard_letter) if not success_shard then return error_msg("Could not load shard module '" .. shard_letter .. "'.") end local book_data = library[mw.text.trim(base_id)] if not book_data then return error_msg("Record '" .. base_id .. "' not found.") end -- Smart Host Fallback local final_host = book_data.host if not final_host then if book_data.hosts and type(book_data.hosts) == 'table' then for k, _ in pairs(book_data.hosts) do final_host = k break end end if not final_host then final_host = 'physical' end end return build_citation(frame, book_data, final_host) end -- ROUTER: Multi-Volume Sets function p.set(frame) local base_id = frame.args.id if not base_id then return error_msg("No id specified for the set in #invoke.") end -- Determine target key (e.g. "1", "2", "ALL") local raw_key = frame.args.key local target_key if not raw_key or mw.text.trim(raw_key) == "" then target_key = frame.args.default or "ALL" else target_key = mw.text.trim(raw_key) end local lookup_id = base_id .. "_" .. target_key -- Route to dedicated /sets/ module local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/sets/' .. base_id) if not success_shard then return error_msg("Could not load set module for '" .. base_id .. "'.") end local book_data = library[lookup_id] if not book_data then return error_msg("Part '" .. target_key .. "' not found in set '" .. base_id .. "'.") end -- Smart Host Fallback local final_host = book_data.host if not final_host then if book_data.hosts and type(book_data.hosts) == 'table' then for k, _ in pairs(book_data.hosts) do final_host = k break end end if not final_host then final_host = 'physical' end end return build_citation(frame, book_data, final_host) end return p btprg0i3uy9qaihsw6fw0kbnl9u5qid 1354028 1354027 2026-03-11T18:43:16Z en>GreenC 0 1354028 Scribunto text/plain require('strict') local p = {} --[[--------------------------< H O S T _ M A P >--------------------------------------------]] local host_map = { ['ia'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['internetarchive'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['hathi'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['hathitrust'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['guten'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['gutenberg'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['wikisrc'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['wikisource'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['gbook'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' }, ['googlebooks'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' }, ['web'] = { engine = 'Web', shard_key = 'web' }, ['physical'] = { engine = 'Physical', shard_key = 'physical' } } --[[--------------------------< H E L P E R S >----------------------------------------------]] local function error_msg(msg) local err_text = string.format('<strong class="error">SSTS Error: %s</strong>', msg) local title = mw.title.getCurrentTitle() if title and title.namespace == 0 then return err_text .. '[[Category:SSTS errors]]' end return err_text end --[[--------------------------< C O R E _ E X E C U T I O N >--------------------------------]] -- Shared function to build the citation regardless of how it was routed local function build_citation(frame, book_data, target_host) if not target_host then return error_msg("No host defined for this record.") end -- 1. Route to the correct Host/Engine local host_info = host_map[string.lower(mw.text.trim(target_host))] if not host_info then return error_msg("Unsupported host '" .. target_host .. "'") end -- 2. Validate Host Data within the record local host_data = book_data.hosts and book_data.hosts[host_info.shard_key] if not host_data then return error_msg("Host '" .. host_info.shard_key .. "' is not defined for this book.") end -- 3. Load the Hosts module local success_engine, hosts_module = pcall(require, 'Module:SST/hosts') if not success_engine then return error_msg("Could not load Module:SST/hosts.") end local engine = hosts_module[host_info.engine] if not engine then return error_msg("Engine '" .. host_info.engine .. "' not found in hosts module.") end -- 4. Process Arguments & Apply ignore_args Filter local ignore_list = { ['ignore_args'] = true, ['id'] = true, ['key'] = true, ['default'] = true } if frame.args['ignore_args'] then for key in string.gmatch(frame.args['ignore_args'], '([^,]+)') do ignore_list[mw.text.trim(key)] = true end end local combined_args = {} -- Grab parent args (user input), skipping ignored keys for k, v in pairs(frame:getParent().args) do if type(k) == 'string' and not ignore_list[k] then combined_args[k] = v elseif type(k) == 'number' then -- Safely pass through any positional wikitext parameters if needed combined_args[k] = v end end -- Grab current frame args (template overrides like our generated 'chapter') for k, v in pairs(frame.args) do if type(k) == 'string' and not ignore_list[k] then combined_args[k] = v end end local citeArgs = {} for k, v in pairs(book_data.cite_params or {}) do citeArgs[k] = v end -- 5. Pass execution to the Hosts module for parsing and link-building if type(hosts_module.process) == "function" then citeArgs = hosts_module.process(engine, host_data, citeArgs, combined_args) else return error_msg("System Error: hosts_module.process is missing.") end -- 6. Render standard Cite Book template local template_name = citeArgs['_template'] or 'cite book' citeArgs['_template'] = nil return frame:expandTemplate{ title = template_name, args = citeArgs } end --[[--------------------------< T H E B R I D G E >----------------------------------------]] -- LEGACY ROUTER: Supports existing live templates. DO NOT DELETE until Phase 4. function p.main(frame) local raw_host = frame.args[1] local book_key = frame.args[2] if not raw_host then return error_msg("No host specified in #invoke.") end if not book_key then return error_msg("No book key specified in #invoke.") end local shard_letter = mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(mw.text.trim(book_key), 1, 1)) local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/' .. shard_letter) if not success_shard then return error_msg("Could not load shard module '" .. shard_letter .. "'.") end local book_data = library[mw.text.trim(book_key)] if not book_data then return error_msg("Book key '" .. book_key .. "' not found.") end -- Smart Host Fallback local final_host = book_data.host if not final_host then -- Fallback 1: Try to grab the first available host from the hosts table if book_data.hosts and type(book_data.hosts) == 'table' then for k, _ in pairs(book_data.hosts) do final_host = k break end end -- Fallback 2: If still nothing, treat it as a physical book if not final_host then final_host = 'physical' end end return build_citation(frame, book_data, final_host) end --[[--------------------------< N E W A R C H I T E C T U R E >----------------------------]] -- ROUTER: Single A-Z Books function p.single(frame) local base_id = frame.args.id if not base_id then return error_msg("No id specified in #invoke.") end local shard_letter = mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(mw.text.trim(base_id), 1, 1)) local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/' .. shard_letter) if not success_shard then return error_msg("Could not load shard module '" .. shard_letter .. "'.") end local book_data = library[mw.text.trim(base_id)] if not book_data then return error_msg("Record '" .. base_id .. "' not found.") end -- Smart Host Fallback local final_host = book_data.host if not final_host then if book_data.hosts and type(book_data.hosts) == 'table' then for k, _ in pairs(book_data.hosts) do final_host = k break end end if not final_host then final_host = 'physical' end end return build_citation(frame, book_data, final_host) end -- ROUTER: Multi-Volume Sets function p.set(frame) local base_id = frame.args.id if not base_id then return error_msg("No id specified for the set in #invoke.") end -- Determine target key (e.g. "1", "2", "ALL") local raw_key = frame.args.key local target_key if not raw_key or mw.text.trim(raw_key) == "" then target_key = frame.args.default or "ALL" else target_key = mw.text.trim(raw_key) end local prefix = base_id .. "_" local lookup_id -- Smart detection: Check if the editor accidentally passed the full book key instead of the short variant if mw.ustring.sub(target_key, 1, mw.ustring.len(prefix)) == prefix then lookup_id = target_key -- Strip the prefix from target_key so error messages still look clean target_key = mw.ustring.sub(target_key, mw.ustring.len(prefix) + 1) else lookup_id = prefix .. target_key end -- Route to dedicated /sets/ module local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/sets/' .. base_id) if not success_shard then return error_msg("Could not load set module for '" .. base_id .. "'.") end local book_data = library[lookup_id] if not book_data then return error_msg("Part '" .. target_key .. "' not found in set '" .. base_id .. "'.") end -- Smart Host Fallback local final_host = book_data.host if not final_host then if book_data.hosts and type(book_data.hosts) == 'table' then for k, _ in pairs(book_data.hosts) do final_host = k break end end if not final_host then final_host = 'physical' end end return build_citation(frame, book_data, final_host) end return p 1autp3k1wtbfq9yahyg32ldu270n4gx 1354029 1354028 2026-03-12T06:32:44Z en>GreenC 0 1354029 Scribunto text/plain require('strict') local p = {} --[[--------------------------< H O S T _ M A P >--------------------------------------------]] local host_map = { ['ia'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['internetarchive'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['hathi'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['hathitrust'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['guten'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['gutenberg'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['wikisrc'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['wikisource'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['gbook'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' }, ['googlebooks'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' }, ['web'] = { engine = 'Web', shard_key = 'web' }, ['physical'] = { engine = 'Physical', shard_key = 'physical' } } --[[--------------------------< H E L P E R S >----------------------------------------------]] local function error_msg(msg) local err_text = string.format('<strong class="error">SSTS Error: %s</strong>', msg) local title = mw.title.getCurrentTitle() if title and title.namespace == 0 then return err_text .. '[[Category:SSTS errors]]' end return err_text end --[[--------------------------< C O R E _ E X E C U T I O N >--------------------------------]] -- Shared function to build the citation regardless of how it was routed local function build_citation(frame, book_data, target_host) if not target_host then return error_msg("No host defined for this record.") end -- 1. Route to the correct Host/Engine local host_info = host_map[string.lower(mw.text.trim(target_host))] if not host_info then return error_msg("Unsupported host '" .. target_host .. "'") end -- 2. Validate Host Data within the record local host_data = book_data.hosts and book_data.hosts[host_info.shard_key] if not host_data then return error_msg("Host '" .. host_info.shard_key .. "' is not defined for this book.") end -- 3. Load the Hosts module local success_engine, hosts_module = pcall(require, 'Module:SST/hosts') if not success_engine then return error_msg("Could not load Module:SST/hosts.") end local engine = hosts_module[host_info.engine] if not engine then return error_msg("Engine '" .. host_info.engine .. "' not found in hosts module.") end -- 4. Process Arguments & Apply ignore_args Filter local ignore_list = { ['ignore_args'] = true, ['id'] = true, ['key'] = true, ['default'] = true } if frame.args['ignore_args'] then for key in string.gmatch(frame.args['ignore_args'], '([^,]+)') do ignore_list[mw.text.trim(key)] = true end end local combined_args = {} -- Grab parent args (user input), skipping ignored keys for k, v in pairs(frame:getParent().args) do if type(k) == 'string' and not ignore_list[k] then combined_args[k] = v elseif type(k) == 'number' then -- Safely pass through any positional wikitext parameters if needed combined_args[k] = v end end -- Grab current frame args (template overrides like our generated 'chapter') for k, v in pairs(frame.args) do if type(k) == 'string' and not ignore_list[k] then combined_args[k] = v end end local citeArgs = {} for k, v in pairs(book_data.cite_params or {}) do citeArgs[k] = v end -- 5. Pass execution to the Hosts module for parsing and link-building if type(hosts_module.process) == "function" then citeArgs = hosts_module.process(engine, host_data, citeArgs, combined_args) else return error_msg("System Error: hosts_module.process is missing.") end -- 6. Render standard Cite Book template local template_name = citeArgs['_template'] or 'cite book' citeArgs['_template'] = nil return frame:expandTemplate{ title = template_name, args = citeArgs } end --[[--------------------------< T H E B R I D G E >----------------------------------------]] -- LEGACY ROUTER: Supports existing live templates. DO NOT DELETE until Phase 4. function p.main(frame) local raw_host = frame.args[1] local book_key = frame.args[2] if not raw_host then return error_msg("No host specified in #invoke.") end if not book_key then return error_msg("No book key specified in #invoke.") end local shard_letter = mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(mw.text.trim(book_key), 1, 1)) local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/' .. shard_letter) if not success_shard then return error_msg("Could not load shard module '" .. shard_letter .. "'.") end local book_data = library[mw.text.trim(book_key)] if not book_data then return error_msg("Book key '" .. book_key .. "' not found.") end -- Smart Host Fallback local final_host = book_data.host if not final_host then -- Fallback 1: Try to grab the first available host from the hosts table if book_data.hosts and type(book_data.hosts) == 'table' then for k, _ in pairs(book_data.hosts) do final_host = k break end end -- Fallback 2: If still nothing, treat it as a physical book if not final_host then final_host = 'physical' end end return build_citation(frame, book_data, final_host) end --[[--------------------------< A R C H I T E C T U R E >----------------------------]] -- ROUTER: Single A-Z Books function p.single(frame) local base_id = frame.args.id if not base_id then return error_msg("No id specified in #invoke.") end local shard_letter = mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(mw.text.trim(base_id), 1, 1)) local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/' .. shard_letter) if not success_shard then return error_msg("Could not load shard module '" .. shard_letter .. "'.") end local book_data = library[mw.text.trim(base_id)] if not book_data then return error_msg("Record '" .. base_id .. "' not found.") end -- Smart Host Fallback local final_host = book_data.host if not final_host then if book_data.hosts and type(book_data.hosts) == 'table' then for k, _ in pairs(book_data.hosts) do final_host = k break end end if not final_host then final_host = 'physical' end end return build_citation(frame, book_data, final_host) end -- ROUTER: Multi-Volume Sets function p.set(frame) local base_id = frame.args.id if not base_id then return error_msg("No id specified for the set in #invoke.") end -- Determine target key (e.g. "1", "2", "ALL") local raw_key = frame.args.key local target_key if not raw_key or mw.text.trim(raw_key) == "" then target_key = frame.args.default or "ALL" else target_key = mw.text.trim(raw_key) end local prefix = base_id .. "_" local lookup_id -- Smart detection: Check if the editor accidentally passed the full book key instead of the short variant if mw.ustring.sub(target_key, 1, mw.ustring.len(prefix)) == prefix then lookup_id = target_key -- Strip the prefix from target_key so error messages still look clean target_key = mw.ustring.sub(target_key, mw.ustring.len(prefix) + 1) else lookup_id = prefix .. target_key end -- Route to dedicated /sets/ module local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/sets/' .. base_id) if not success_shard then return error_msg("Could not load set module for '" .. base_id .. "'.") end local book_data = library[lookup_id] if not book_data then return error_msg("Part '" .. target_key .. "' not found in set '" .. base_id .. "'.") end -- Smart Host Fallback local final_host = book_data.host if not final_host then if book_data.hosts and type(book_data.hosts) == 'table' then for k, _ in pairs(book_data.hosts) do final_host = k break end end if not final_host then final_host = 'physical' end end return build_citation(frame, book_data, final_host) end return p ivlqibqdibszzmegpwttby0idg60uju 1354030 1354029 2026-03-13T08:40:58Z en>GreenC 0 monitor CS1|2 errors in SSTS citations 1354030 Scribunto text/plain require('strict') local p = {} --[[--------------------------< H O S T _ M A P >--------------------------------------------]] local host_map = { ['ia'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['internetarchive'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['hathi'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['hathitrust'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['guten'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['gutenberg'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['wikisrc'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['wikisource'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['gbook'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' }, ['googlebooks'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' }, ['web'] = { engine = 'Web', shard_key = 'web' }, ['physical'] = { engine = 'Physical', shard_key = 'physical' } } --[[--------------------------< H E L P E R S >----------------------------------------------]] local function error_msg(msg) local err_text = string.format('<strong class="error">SSTS Error: %s</strong>', msg) local title = mw.title.getCurrentTitle() if title and title.namespace == 0 then return err_text .. '[[Category:SSTS errors]]' end return err_text end --[[--------------------------< C O R E _ E X E C U T I O N >--------------------------------]] -- Shared function to build the citation regardless of how it was routed local function build_citation(frame, book_data, target_host) if not target_host then return error_msg("No host defined for this record.") end -- 1. Route to the correct Host/Engine local host_info = host_map[string.lower(mw.text.trim(target_host))] if not host_info then return error_msg("Unsupported host '" .. target_host .. "'") end -- 2. Validate Host Data within the record local host_data = book_data.hosts and book_data.hosts[host_info.shard_key] if not host_data then return error_msg("Host '" .. host_info.shard_key .. "' is not defined for this book.") end -- 3. Load the Hosts module local success_engine, hosts_module = pcall(require, 'Module:SST/hosts') if not success_engine then return error_msg("Could not load Module:SST/hosts.") end local engine = hosts_module[host_info.engine] if not engine then return error_msg("Engine '" .. host_info.engine .. "' not found in hosts module.") end -- 4. Process Arguments & Apply ignore_args Filter local ignore_list = { ['ignore_args'] = true, ['id'] = true, ['key'] = true, ['default'] = true } if frame.args['ignore_args'] then for key in string.gmatch(frame.args['ignore_args'], '([^,]+)') do ignore_list[mw.text.trim(key)] = true end end local combined_args = {} -- Grab parent args (user input), skipping ignored keys for k, v in pairs(frame:getParent().args) do if type(k) == 'string' and not ignore_list[k] then combined_args[k] = v elseif type(k) == 'number' then -- Safely pass through any positional wikitext parameters if needed combined_args[k] = v end end -- Grab current frame args (template overrides like our generated 'chapter') for k, v in pairs(frame.args) do if type(k) == 'string' and not ignore_list[k] then combined_args[k] = v end end local citeArgs = {} for k, v in pairs(book_data.cite_params or {}) do citeArgs[k] = v end -- 5. Pass execution to the Hosts module for parsing and link-building if type(hosts_module.process) == "function" then citeArgs = hosts_module.process(engine, host_data, citeArgs, combined_args) else return error_msg("System Error: hosts_module.process is missing.") end -- 6. Render standard Cite Book template local template_name = citeArgs['_template'] or 'cite book' citeArgs['_template'] = nil local citation = frame:expandTemplate{ title = template_name, args = citeArgs } -- 7. Catch CS1/CS2 errors and add to SSTS tracking category local current_page = mw.title.getCurrentTitle() if current_page and (current_page.namespace == 0 or current_page.namespace == 118) then local has_cs1_error = string.find(citation, "cs1%-visible%-error") or string.find(citation, "cs1%-hidden%-error") or string.find(citation, "Category:CS1 errors") if has_cs1_error then citation = citation .. "[[Category:SSTS errors]]" end end return citation end --[[--------------------------< T H E B R I D G E >----------------------------------------]] -- LEGACY ROUTER: Supports existing live templates. DO NOT DELETE until Phase 4. function p.main(frame) local raw_host = frame.args[1] local book_key = frame.args[2] if not raw_host then return error_msg("No host specified in #invoke.") end if not book_key then return error_msg("No book key specified in #invoke.") end local shard_letter = mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(mw.text.trim(book_key), 1, 1)) local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/' .. shard_letter) if not success_shard then return error_msg("Could not load shard module '" .. shard_letter .. "'.") end local book_data = library[mw.text.trim(book_key)] if not book_data then return error_msg("Book key '" .. book_key .. "' not found.") end -- Smart Host Fallback local final_host = book_data.host if not final_host then -- Fallback 1: Try to grab the first available host from the hosts table if book_data.hosts and type(book_data.hosts) == 'table' then for k, _ in pairs(book_data.hosts) do final_host = k break end end -- Fallback 2: If still nothing, treat it as a physical book if not final_host then final_host = 'physical' end end return build_citation(frame, book_data, final_host) end --[[--------------------------< A R C H I T E C T U R E >----------------------------]] -- ROUTER: Single A-Z Books function p.single(frame) local base_id = frame.args.id if not base_id then return error_msg("No id specified in #invoke.") end local shard_letter = mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(mw.text.trim(base_id), 1, 1)) local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/' .. shard_letter) if not success_shard then return error_msg("Could not load shard module '" .. shard_letter .. "'.") end local book_data = library[mw.text.trim(base_id)] if not book_data then return error_msg("Record '" .. base_id .. "' not found.") end -- Smart Host Fallback local final_host = book_data.host if not final_host then if book_data.hosts and type(book_data.hosts) == 'table' then for k, _ in pairs(book_data.hosts) do final_host = k break end end if not final_host then final_host = 'physical' end end return build_citation(frame, book_data, final_host) end -- ROUTER: Multi-Volume Sets function p.set(frame) local base_id = frame.args.id if not base_id then return error_msg("No id specified for the set in #invoke.") end -- Determine target key (e.g. "1", "2", "ALL") local raw_key = frame.args.key local target_key if not raw_key or mw.text.trim(raw_key) == "" then target_key = frame.args.default or "ALL" else target_key = mw.text.trim(raw_key) end local prefix = base_id .. "_" local lookup_id -- Smart detection: Check if the editor accidentally passed the full book key instead of the short variant if mw.ustring.sub(target_key, 1, mw.ustring.len(prefix)) == prefix then lookup_id = target_key -- Strip the prefix from target_key so error messages still look clean target_key = mw.ustring.sub(target_key, mw.ustring.len(prefix) + 1) else lookup_id = prefix .. target_key end -- Route to dedicated /sets/ module local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/sets/' .. base_id) if not success_shard then return error_msg("Could not load set module for '" .. base_id .. "'.") end local book_data = library[lookup_id] if not book_data then return error_msg("Part '" .. target_key .. "' not found in set '" .. base_id .. "'.") end -- Smart Host Fallback local final_host = book_data.host if not final_host then if book_data.hosts and type(book_data.hosts) == 'table' then for k, _ in pairs(book_data.hosts) do final_host = k break end end if not final_host then final_host = 'physical' end end return build_citation(frame, book_data, final_host) end return p pm4larkxxulo4u3heeqydq9r934f3jl 1354031 1354030 2026-03-13T18:01:27Z en>MusikBot II 0 Changed protection settings for "[[Module:SST]]": [[Wikipedia:High-risk templates|High-risk template or module]]: 4972 transclusions ([[User:MusikBot II/TemplateProtector|more info]]) ([Edit=Require extended confirmed access] (indefinite) [Move=Require extended confirmed access] (indefinite)) 1354030 Scribunto text/plain require('strict') local p = {} --[[--------------------------< H O S T _ M A P >--------------------------------------------]] local host_map = { ['ia'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['internetarchive'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['hathi'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['hathitrust'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['guten'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['gutenberg'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['wikisrc'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['wikisource'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['gbook'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' }, ['googlebooks'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' }, ['web'] = { engine = 'Web', shard_key = 'web' }, ['physical'] = { engine = 'Physical', shard_key = 'physical' } } --[[--------------------------< H E L P E R S >----------------------------------------------]] local function error_msg(msg) local err_text = string.format('<strong class="error">SSTS Error: %s</strong>', msg) local title = mw.title.getCurrentTitle() if title and title.namespace == 0 then return err_text .. '[[Category:SSTS errors]]' end return err_text end --[[--------------------------< C O R E _ E X E C U T I O N >--------------------------------]] -- Shared function to build the citation regardless of how it was routed local function build_citation(frame, book_data, target_host) if not target_host then return error_msg("No host defined for this record.") end -- 1. Route to the correct Host/Engine local host_info = host_map[string.lower(mw.text.trim(target_host))] if not host_info then return error_msg("Unsupported host '" .. target_host .. "'") end -- 2. Validate Host Data within the record local host_data = book_data.hosts and book_data.hosts[host_info.shard_key] if not host_data then return error_msg("Host '" .. host_info.shard_key .. "' is not defined for this book.") end -- 3. Load the Hosts module local success_engine, hosts_module = pcall(require, 'Module:SST/hosts') if not success_engine then return error_msg("Could not load Module:SST/hosts.") end local engine = hosts_module[host_info.engine] if not engine then return error_msg("Engine '" .. host_info.engine .. "' not found in hosts module.") end -- 4. Process Arguments & Apply ignore_args Filter local ignore_list = { ['ignore_args'] = true, ['id'] = true, ['key'] = true, ['default'] = true } if frame.args['ignore_args'] then for key in string.gmatch(frame.args['ignore_args'], '([^,]+)') do ignore_list[mw.text.trim(key)] = true end end local combined_args = {} -- Grab parent args (user input), skipping ignored keys for k, v in pairs(frame:getParent().args) do if type(k) == 'string' and not ignore_list[k] then combined_args[k] = v elseif type(k) == 'number' then -- Safely pass through any positional wikitext parameters if needed combined_args[k] = v end end -- Grab current frame args (template overrides like our generated 'chapter') for k, v in pairs(frame.args) do if type(k) == 'string' and not ignore_list[k] then combined_args[k] = v end end local citeArgs = {} for k, v in pairs(book_data.cite_params or {}) do citeArgs[k] = v end -- 5. Pass execution to the Hosts module for parsing and link-building if type(hosts_module.process) == "function" then citeArgs = hosts_module.process(engine, host_data, citeArgs, combined_args) else return error_msg("System Error: hosts_module.process is missing.") end -- 6. Render standard Cite Book template local template_name = citeArgs['_template'] or 'cite book' citeArgs['_template'] = nil local citation = frame:expandTemplate{ title = template_name, args = citeArgs } -- 7. Catch CS1/CS2 errors and add to SSTS tracking category local current_page = mw.title.getCurrentTitle() if current_page and (current_page.namespace == 0 or current_page.namespace == 118) then local has_cs1_error = string.find(citation, "cs1%-visible%-error") or string.find(citation, "cs1%-hidden%-error") or string.find(citation, "Category:CS1 errors") if has_cs1_error then citation = citation .. "[[Category:SSTS errors]]" end end return citation end --[[--------------------------< T H E B R I D G E >----------------------------------------]] -- LEGACY ROUTER: Supports existing live templates. DO NOT DELETE until Phase 4. function p.main(frame) local raw_host = frame.args[1] local book_key = frame.args[2] if not raw_host then return error_msg("No host specified in #invoke.") end if not book_key then return error_msg("No book key specified in #invoke.") end local shard_letter = mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(mw.text.trim(book_key), 1, 1)) local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/' .. shard_letter) if not success_shard then return error_msg("Could not load shard module '" .. shard_letter .. "'.") end local book_data = library[mw.text.trim(book_key)] if not book_data then return error_msg("Book key '" .. book_key .. "' not found.") end -- Smart Host Fallback local final_host = book_data.host if not final_host then -- Fallback 1: Try to grab the first available host from the hosts table if book_data.hosts and type(book_data.hosts) == 'table' then for k, _ in pairs(book_data.hosts) do final_host = k break end end -- Fallback 2: If still nothing, treat it as a physical book if not final_host then final_host = 'physical' end end return build_citation(frame, book_data, final_host) end --[[--------------------------< A R C H I T E C T U R E >----------------------------]] -- ROUTER: Single A-Z Books function p.single(frame) local base_id = frame.args.id if not base_id then return error_msg("No id specified in #invoke.") end local shard_letter = mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(mw.text.trim(base_id), 1, 1)) local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/' .. shard_letter) if not success_shard then return error_msg("Could not load shard module '" .. shard_letter .. "'.") end local book_data = library[mw.text.trim(base_id)] if not book_data then return error_msg("Record '" .. base_id .. "' not found.") end -- Smart Host Fallback local final_host = book_data.host if not final_host then if book_data.hosts and type(book_data.hosts) == 'table' then for k, _ in pairs(book_data.hosts) do final_host = k break end end if not final_host then final_host = 'physical' end end return build_citation(frame, book_data, final_host) end -- ROUTER: Multi-Volume Sets function p.set(frame) local base_id = frame.args.id if not base_id then return error_msg("No id specified for the set in #invoke.") end -- Determine target key (e.g. "1", "2", "ALL") local raw_key = frame.args.key local target_key if not raw_key or mw.text.trim(raw_key) == "" then target_key = frame.args.default or "ALL" else target_key = mw.text.trim(raw_key) end local prefix = base_id .. "_" local lookup_id -- Smart detection: Check if the editor accidentally passed the full book key instead of the short variant if mw.ustring.sub(target_key, 1, mw.ustring.len(prefix)) == prefix then lookup_id = target_key -- Strip the prefix from target_key so error messages still look clean target_key = mw.ustring.sub(target_key, mw.ustring.len(prefix) + 1) else lookup_id = prefix .. target_key end -- Route to dedicated /sets/ module local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/sets/' .. base_id) if not success_shard then return error_msg("Could not load set module for '" .. base_id .. "'.") end local book_data = library[lookup_id] if not book_data then return error_msg("Part '" .. target_key .. "' not found in set '" .. base_id .. "'.") end -- Smart Host Fallback local final_host = book_data.host if not final_host then if book_data.hosts and type(book_data.hosts) == 'table' then for k, _ in pairs(book_data.hosts) do final_host = k break end end if not final_host then final_host = 'physical' end end return build_citation(frame, book_data, final_host) end return p pm4larkxxulo4u3heeqydq9r934f3jl 1354032 1354031 2026-03-13T18:55:23Z en>GreenC 0 1354032 Scribunto text/plain require('strict') local p = {} --[[--------------------------< H O S T _ M A P >--------------------------------------------]] local host_map = { ['ia'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['internetarchive'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['hathi'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['hathitrust'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['guten'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['gutenberg'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['wikisrc'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['wikisource'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['gbook'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' }, ['googlebooks'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' }, ['web'] = { engine = 'Web', shard_key = 'web' }, ['physical'] = { engine = 'Physical', shard_key = 'physical' } } --[[--------------------------< H E L P E R S >----------------------------------------------]] local function error_msg(msg) local err_text = string.format('<strong class="error">SSTS Error: %s</strong>', msg) local title = mw.title.getCurrentTitle() if title and title.namespace == 0 then return err_text .. '[[Category:SSTS errors]]' end return err_text end --[[--------------------------< C O R E _ E X E C U T I O N >--------------------------------]] -- Shared function to build the citation regardless of how it was routed local function build_citation(frame, book_data, target_host) if not target_host then return error_msg("No host defined for this record.") end -- 1. Route to the correct Host/Engine local host_info = host_map[string.lower(mw.text.trim(target_host))] if not host_info then return error_msg("Unsupported host '" .. target_host .. "'") end -- 2. Validate Host Data within the record local host_data = book_data.hosts and book_data.hosts[host_info.shard_key] if not host_data then return error_msg("Host '" .. host_info.shard_key .. "' is not defined for this book.") end -- 3. Load the Hosts module local success_engine, hosts_module = pcall(require, 'Module:SST/hosts') if not success_engine then return error_msg("Could not load Module:SST/hosts.") end local engine = hosts_module[host_info.engine] if not engine then return error_msg("Engine '" .. host_info.engine .. "' not found in hosts module.") end -- 4. Process Arguments & Apply ignore_args Filter local ignore_list = { ['ignore_args'] = true, ['id'] = true, ['key'] = true, ['default'] = true } if frame.args['ignore_args'] then for key in string.gmatch(frame.args['ignore_args'], '([^,]+)') do ignore_list[mw.text.trim(key)] = true end end local combined_args = {} -- Grab parent args (user input), skipping ignored keys for k, v in pairs(frame:getParent().args) do if type(k) == 'string' and not ignore_list[k] then combined_args[k] = v elseif type(k) == 'number' then combined_args[k] = v end end -- Grab current frame args (template overrides like our generated 'chapter') for k, v in pairs(frame.args) do if type(k) == 'string' and not ignore_list[k] then combined_args[k] = v end end local citeArgs = {} for k, v in pairs(book_data.cite_params or {}) do citeArgs[k] = v end -- ========================================================== -- 4.5 SILENT LOGIC TRAP (Inspect raw shard data for faulty citation parameter combinations) -- ========================================================== local has_logic_fault = false local t_type = citeArgs['_template'] or 'cite book' if t_type == 'cite encyclopedia' then if citeArgs['title'] or citeArgs['title-link'] or citeArgs['titlelink'] or citeArgs['article'] or citeArgs['entry'] then has_logic_fault = true end elseif t_type == 'cite book' then if citeArgs['encyclopedia'] then has_logic_fault = true end end -- 5. Pass execution to the Hosts module for parsing and link-building if type(hosts_module.process) == "function" then citeArgs = hosts_module.process(engine, host_data, citeArgs, combined_args) else return error_msg("System Error: hosts_module.process is missing.") end -- 6. Render standard Cite Book/Encyclopedia template local template_name = citeArgs['_template'] or 'cite book' citeArgs['_template'] = nil local citation = frame:expandTemplate{ title = template_name, args = citeArgs } -- 7. Catch CS1/CS2 errors and inject silent tracking categories local current_page = mw.title.getCurrentTitle() if current_page and (current_page.namespace == 0 or current_page.namespace == 118) then -- Catch native CS1 red errors local has_cs1_error = string.find(citation, "cs1%-visible%-error") or string.find(citation, "cs1%-hidden%-error") or string.find(citation, "Category:CS1 errors") if has_cs1_error then citation = citation .. "[[Category:SSTS errors]]" end -- Catch parameter logical faults if has_logic_fault then citation = citation .. "[[Category:SSTS parameter logic faults]]" end end return citation end --[[--------------------------< T H E B R I D G E >----------------------------------------]] -- LEGACY ROUTER: Supports existing live templates. DO NOT DELETE until Phase 4. function p.main(frame) local raw_host = frame.args[1] local book_key = frame.args[2] if not raw_host then return error_msg("No host specified in #invoke.") end if not book_key then return error_msg("No book key specified in #invoke.") end local shard_letter = mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(mw.text.trim(book_key), 1, 1)) local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/' .. shard_letter) if not success_shard then return error_msg("Could not load shard module '" .. shard_letter .. "'.") end local book_data = library[mw.text.trim(book_key)] if not book_data then return error_msg("Book key '" .. book_key .. "' not found.") end -- Smart Host Fallback local final_host = book_data.host if not final_host then -- Fallback 1: Try to grab the first available host from the hosts table if book_data.hosts and type(book_data.hosts) == 'table' then for k, _ in pairs(book_data.hosts) do final_host = k break end end -- Fallback 2: If still nothing, treat it as a physical book if not final_host then final_host = 'physical' end end return build_citation(frame, book_data, final_host) end --[[--------------------------< A R C H I T E C T U R E >----------------------------]] -- ROUTER: Single A-Z Books function p.single(frame) local base_id = frame.args.id if not base_id then return error_msg("No id specified in #invoke.") end local shard_letter = mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(mw.text.trim(base_id), 1, 1)) local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/' .. shard_letter) if not success_shard then return error_msg("Could not load shard module '" .. shard_letter .. "'.") end local book_data = library[mw.text.trim(base_id)] if not book_data then return error_msg("Record '" .. base_id .. "' not found.") end -- Smart Host Fallback local final_host = book_data.host if not final_host then if book_data.hosts and type(book_data.hosts) == 'table' then for k, _ in pairs(book_data.hosts) do final_host = k break end end if not final_host then final_host = 'physical' end end return build_citation(frame, book_data, final_host) end -- ROUTER: Multi-Volume Sets function p.set(frame) local base_id = frame.args.id if not base_id then return error_msg("No id specified for the set in #invoke.") end -- Determine target key (e.g. "1", "2", "ALL") local raw_key = frame.args.key local target_key if not raw_key or mw.text.trim(raw_key) == "" then target_key = frame.args.default or "ALL" else target_key = mw.text.trim(raw_key) end local prefix = base_id .. "_" local lookup_id -- Smart detection: Check if the editor accidentally passed the full book key instead of the short variant if mw.ustring.sub(target_key, 1, mw.ustring.len(prefix)) == prefix then lookup_id = target_key -- Strip the prefix from target_key so error messages still look clean target_key = mw.ustring.sub(target_key, mw.ustring.len(prefix) + 1) else lookup_id = prefix .. target_key end -- Route to dedicated /sets/ module local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/sets/' .. base_id) if not success_shard then return error_msg("Could not load set module for '" .. base_id .. "'.") end local book_data = library[lookup_id] if not book_data then return error_msg("Part '" .. target_key .. "' not found in set '" .. base_id .. "'.") end -- Smart Host Fallback local final_host = book_data.host if not final_host then if book_data.hosts and type(book_data.hosts) == 'table' then for k, _ in pairs(book_data.hosts) do final_host = k break end end if not final_host then final_host = 'physical' end end return build_citation(frame, book_data, final_host) end return p of9r0vfjee6ry0fy1jt2rv054xzjgs9 1354033 1354032 2026-03-13T19:15:47Z en>GreenC 0 1354033 Scribunto text/plain require('strict') local p = {} --[[--------------------------< H O S T _ M A P >--------------------------------------------]] local host_map = { ['ia'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['internetarchive'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['hathi'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['hathitrust'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['guten'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['gutenberg'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['wikisrc'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['wikisource'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['gbook'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' }, ['googlebooks'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' }, ['web'] = { engine = 'Web', shard_key = 'web' }, ['physical'] = { engine = 'Physical', shard_key = 'physical' } } --[[--------------------------< H E L P E R S >----------------------------------------------]] local function error_msg(msg, tracking_category) local err_text = string.format('<strong class="error">SSTS Error: %s</strong>', msg) local title = mw.title.getCurrentTitle() if title and (title.namespace == 0 or title.namespace == 118) then if tracking_category then return err_text .. '[[Category:' .. tracking_category .. ']]' else return err_text .. '[[Category:SSTS errors]]' end end return err_text end --[[--------------------------< C O R E _ E X E C U T I O N >--------------------------------]] -- Shared function to build the citation regardless of how it was routed local function build_citation(frame, book_data, target_host) if not target_host then return error_msg("No host defined for this record.") end -- 1. Route to the correct Host/Engine local host_info = host_map[string.lower(mw.text.trim(target_host))] if not host_info then return error_msg("Unsupported host '" .. target_host .. "'") end -- 2. Validate Host Data within the record local host_data = book_data.hosts and book_data.hosts[host_info.shard_key] if not host_data then return error_msg("Host '" .. host_info.shard_key .. "' is not defined for this book.") end -- 3. Load the Hosts module local success_engine, hosts_module = pcall(require, 'Module:SST/hosts') if not success_engine then return error_msg("Could not load Module:SST/hosts.") end local engine = hosts_module[host_info.engine] if not engine then return error_msg("Engine '" .. host_info.engine .. "' not found in hosts module.") end -- 4. Process Arguments & Apply ignore_args Filter local ignore_list = { ['ignore_args'] = true, ['id'] = true, ['key'] = true, ['default'] = true } if frame.args['ignore_args'] then for key in string.gmatch(frame.args['ignore_args'], '([^,]+)') do ignore_list[mw.text.trim(key)] = true end end local combined_args = {} -- Grab parent args (user input), skipping ignored keys for k, v in pairs(frame:getParent().args) do if type(k) == 'string' and not ignore_list[k] then combined_args[k] = v elseif type(k) == 'number' then combined_args[k] = v end end -- Grab current frame args (template overrides like our generated 'chapter') for k, v in pairs(frame.args) do if type(k) == 'string' and not ignore_list[k] then combined_args[k] = v end end local citeArgs = {} for k, v in pairs(book_data.cite_params or {}) do citeArgs[k] = v end -- ========================================================== -- 4.5 SILENT LOGIC TRAP (Inspect raw shard data for faulty citation parameter combinations) -- ========================================================== local has_logic_fault = false local t_type = citeArgs['_template'] or 'cite book' if t_type == 'cite encyclopedia' then if citeArgs['title'] or citeArgs['title-link'] or citeArgs['titlelink'] or citeArgs['article'] or citeArgs['entry'] then has_logic_fault = true end elseif t_type == 'cite book' then if citeArgs['encyclopedia'] then has_logic_fault = true end end -- 5. Pass execution to the Hosts module for parsing and link-building if type(hosts_module.process) == "function" then citeArgs = hosts_module.process(engine, host_data, citeArgs, combined_args) else return error_msg("System Error: hosts_module.process is missing.") end -- 6. Render standard Cite Book/Encyclopedia template local template_name = citeArgs['_template'] or 'cite book' citeArgs['_template'] = nil local citation = frame:expandTemplate{ title = template_name, args = citeArgs } -- 7. Catch CS1/CS2 errors and inject silent tracking categories local current_page = mw.title.getCurrentTitle() if current_page and (current_page.namespace == 0 or current_page.namespace == 118) then -- Catch native CS1 red errors local has_cs1_error = string.find(citation, "cs1%-visible%-error") or string.find(citation, "cs1%-hidden%-error") or string.find(citation, "Category:CS1 errors") if has_cs1_error then citation = citation .. "[[Category:SSTS errors]]" end -- Catch parameter logical faults if has_logic_fault then citation = citation .. "[[Category:SSTS parameter logic faults]]" end end return citation end --[[--------------------------< T H E B R I D G E >----------------------------------------]] -- LEGACY ROUTER: Supports existing live templates. DO NOT DELETE until Phase 4. function p.main(frame) local raw_host = frame.args[1] local book_key = frame.args[2] if not raw_host then return error_msg("No host specified in #invoke.") end if not book_key then return error_msg("No book key specified in #invoke.") end local shard_letter = mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(mw.text.trim(book_key), 1, 1)) local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/' .. shard_letter) if not success_shard then return error_msg("Could not load shard module '" .. shard_letter .. "'.") end local book_data = library[mw.text.trim(book_key)] if not book_data then return error_msg("Book key '" .. book_key .. "' not found.", "SSTS missing records") end -- Smart Host Fallback local final_host = book_data.host if not final_host then -- Fallback 1: Try to grab the first available host from the hosts table if book_data.hosts and type(book_data.hosts) == 'table' then for k, _ in pairs(book_data.hosts) do final_host = k break end end -- Fallback 2: If still nothing, treat it as a physical book if not final_host then final_host = 'physical' end end return build_citation(frame, book_data, final_host) end --[[--------------------------< A R C H I T E C T U R E >----------------------------]] -- ROUTER: Single A-Z Books function p.single(frame) local base_id = frame.args.id if not base_id then return error_msg("No id specified in #invoke.") end local shard_letter = mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(mw.text.trim(base_id), 1, 1)) local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/' .. shard_letter) if not success_shard then return error_msg("Could not load shard module '" .. shard_letter .. "'.") end local book_data = library[mw.text.trim(base_id)] if not book_data then return error_msg("Record '" .. base_id .. "' not found.", "SSTS missing records") end -- Smart Host Fallback local final_host = book_data.host if not final_host then if book_data.hosts and type(book_data.hosts) == 'table' then for k, _ in pairs(book_data.hosts) do final_host = k break end end if not final_host then final_host = 'physical' end end return build_citation(frame, book_data, final_host) end -- ROUTER: Multi-Volume Sets function p.set(frame) local base_id = frame.args.id if not base_id then return error_msg("No id specified for the set in #invoke.") end -- Determine target key (e.g. "1", "2", "ALL") local raw_key = frame.args.key local target_key if not raw_key or mw.text.trim(raw_key) == "" then target_key = frame.args.default or "ALL" else target_key = mw.text.trim(raw_key) end local prefix = base_id .. "_" local lookup_id -- Smart detection: Check if the editor accidentally passed the full book key instead of the short variant if mw.ustring.sub(target_key, 1, mw.ustring.len(prefix)) == prefix then lookup_id = target_key -- Strip the prefix from target_key so error messages still look clean target_key = mw.ustring.sub(target_key, mw.ustring.len(prefix) + 1) else lookup_id = prefix .. target_key end -- Route to dedicated /sets/ module local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/sets/' .. base_id) if not success_shard then return error_msg("Could not load set module for '" .. base_id .. "'.") end local book_data = library[lookup_id] if not book_data then return error_msg("Part '" .. target_key .. "' not found in set '" .. base_id .. "'.", "SSTS missing records") end -- Smart Host Fallback local final_host = book_data.host if not final_host then if book_data.hosts and type(book_data.hosts) == 'table' then for k, _ in pairs(book_data.hosts) do final_host = k break end end if not final_host then final_host = 'physical' end end return build_citation(frame, book_data, final_host) end return p p9bbspdcxgctdy48f0fdxcmheai9d0x 1354034 1354033 2026-03-14T00:09:10Z en>GreenC 0 1354034 Scribunto text/plain require('strict') local p = {} --[[--------------------------< H O S T _ M A P >--------------------------------------------]] local host_map = { ['ia'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['internetarchive'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['hathi'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['hathitrust'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['guten'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['gutenberg'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['wikisrc'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['wikisource'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['gbook'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' }, ['googlebooks'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' }, ['web'] = { engine = 'Web', shard_key = 'web' }, ['physical'] = { engine = 'Physical', shard_key = 'physical' } } --[[--------------------------< P A R A M E T E R M A P >----------------------------------]] -- SSTS Architecture Note: -- The parameter_map is designed specifically for certain sub-divisions of a single work -- (like individual chapters or dictionary entries). -- To maintain the Single-Source Template (SSTS) philosophy, core identity -- parameters like 'title', 'year', or 'isbn' are managed at the variant -- level (creating a new library entry) rather than through this map. local parameter_map_guardrail = { ['chapter'] = true, ['entry'] = true, ['article'] = true, ['section'] = true, ['part'] = true } local function apply_parameter_map(user_args, book_data, library) -- Follow the pointer if an alias exists local map_source = book_data if book_data.parameter_map_alias and library and library[book_data.parameter_map_alias] then map_source = library[book_data.parameter_map_alias] end if not map_source.parameter_map then return end for param, map_table in pairs(map_source.parameter_map) do if parameter_map_guardrail[param] then local user_input = user_args[param] if user_input then local clean_input = mw.text.trim(tostring(user_input)) if map_table[clean_input] then user_args[param] = map_table[clean_input] end end end end end --[[--------------------------< H E L P E R S >----------------------------------------------]] local function error_msg(msg, tracking_category) local err_text = string.format('<strong class="error">SSTS Error: %s</strong>', msg) local title = mw.title.getCurrentTitle() if title and (title.namespace == 0 or title.namespace == 118) then if tracking_category then return err_text .. '[[Category:' .. tracking_category .. ']]' else return err_text .. '[[Category:SSTS errors]]' end end return err_text end --[[--------------------------< C O R E _ E X E C U T I O N >--------------------------------]] -- Shared function to build the citation regardless of how it was routed local function build_citation(frame, book_data, target_host) if not target_host then return error_msg("No host defined for this record.") end -- 1. Route to the correct Host/Engine local host_info = host_map[string.lower(mw.text.trim(target_host))] if not host_info then return error_msg("Unsupported host '" .. target_host .. "'") end -- 2. Validate Host Data within the record local host_data = book_data.hosts and book_data.hosts[host_info.shard_key] if not host_data then return error_msg("Host '" .. host_info.shard_key .. "' is not defined for this book.") end -- 3. Load the Hosts module local success_engine, hosts_module = pcall(require, 'Module:SST/hosts') if not success_engine then return error_msg("Could not load Module:SST/hosts.") end local engine = hosts_module[host_info.engine] if not engine then return error_msg("Engine '" .. host_info.engine .. "' not found in hosts module.") end -- 4. Process Arguments & Apply ignore_args Filter local ignore_list = { ['ignore_args'] = true, ['id'] = true, ['key'] = true, ['default'] = true } if frame.args['ignore_args'] then for key in string.gmatch(frame.args['ignore_args'], '([^,]+)') do ignore_list[mw.text.trim(key)] = true end end local combined_args = {} -- Grab parent args (user input), skipping ignored keys for k, v in pairs(frame:getParent().args) do if type(k) == 'string' and not ignore_list[k] then combined_args[k] = v elseif type(k) == 'number' then combined_args[k] = v end end -- Grab current frame args (template overrides like our generated 'chapter') for k, v in pairs(frame.args) do if type(k) == 'string' and not ignore_list[k] then combined_args[k] = v end end -- ========================================================== -- 4.5 APPLY PARAMETER MAP (Translate shorthand into full titles) -- ========================================================== apply_parameter_map(combined_args, book_data) local citeArgs = {} for k, v in pairs(book_data.cite_params or {}) do citeArgs[k] = v end -- ========================================================== -- 4.7 SILENT LOGIC TRAP (Inspect raw shard data for faulty citation parameter combinations) -- ========================================================== local has_logic_fault = false local t_type = citeArgs['_template'] or 'cite book' if t_type == 'cite encyclopedia' then if citeArgs['title'] or citeArgs['title-link'] or citeArgs['titlelink'] or citeArgs['article'] or citeArgs['entry'] then has_logic_fault = true end elseif t_type == 'cite book' then if citeArgs['encyclopedia'] then has_logic_fault = true end end -- 5. Pass execution to the Hosts module for parsing and link-building if type(hosts_module.process) == "function" then citeArgs = hosts_module.process(engine, host_data, citeArgs, combined_args) else return error_msg("System Error: hosts_module.process is missing.") end -- 6. Render standard Cite Book/Encyclopedia template local template_name = citeArgs['_template'] or 'cite book' citeArgs['_template'] = nil local citation = frame:expandTemplate{ title = template_name, args = citeArgs } -- 7. Catch CS1/CS2 errors and inject silent tracking categories local current_page = mw.title.getCurrentTitle() if current_page and (current_page.namespace == 0 or current_page.namespace == 118) then -- Catch native CS1 red errors local has_cs1_error = string.find(citation, "cs1%-visible%-error") or string.find(citation, "cs1%-hidden%-error") or string.find(citation, "Category:CS1 errors") if has_cs1_error then citation = citation .. "[[Category:SSTS errors]]" end -- Catch parameter logical faults if has_logic_fault then citation = citation .. "[[Category:SSTS parameter logic faults]]" end end return citation end --[[--------------------------< T H E B R I D G E >----------------------------------------]] -- LEGACY ROUTER: Supports existing live templates. DO NOT DELETE until Phase 4. function p.main(frame) local raw_host = frame.args[1] local book_key = frame.args[2] if not raw_host then return error_msg("No host specified in #invoke.") end if not book_key then return error_msg("No book key specified in #invoke.") end local shard_letter = mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(mw.text.trim(book_key), 1, 1)) local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/' .. shard_letter) if not success_shard then return error_msg("Could not load shard module '" .. shard_letter .. "'.") end local book_data = library[mw.text.trim(book_key)] if not book_data then return error_msg("Book key '" .. book_key .. "' not found.", "SSTS missing records") end -- Smart Host Fallback local final_host = book_data.host if not final_host then -- Fallback 1: Try to grab the first available host from the hosts table if book_data.hosts and type(book_data.hosts) == 'table' then for k, _ in pairs(book_data.hosts) do final_host = k break end end -- Fallback 2: If still nothing, treat it as a physical book if not final_host then final_host = 'physical' end end return build_citation(frame, book_data, final_host) end --[[--------------------------< A R C H I T E C T U R E >----------------------------]] -- ROUTER: Single A-Z Books function p.single(frame) local base_id = frame.args.id if not base_id then return error_msg("No id specified in #invoke.") end local shard_letter = mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(mw.text.trim(base_id), 1, 1)) local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/' .. shard_letter) if not success_shard then return error_msg("Could not load shard module '" .. shard_letter .. "'.") end local book_data = library[mw.text.trim(base_id)] if not book_data then return error_msg("Record '" .. base_id .. "' not found.", "SSTS missing records") end -- Smart Host Fallback local final_host = book_data.host if not final_host then if book_data.hosts and type(book_data.hosts) == 'table' then for k, _ in pairs(book_data.hosts) do final_host = k break end end if not final_host then final_host = 'physical' end end return build_citation(frame, book_data, final_host) end -- ROUTER: Multi-Volume Sets function p.set(frame) local base_id = frame.args.id if not base_id then return error_msg("No id specified for the set in #invoke.") end -- Determine target key (e.g. "1", "2", "ALL") local raw_key = frame.args.key local target_key if not raw_key or mw.text.trim(raw_key) == "" then target_key = frame.args.default or "ALL" else target_key = mw.text.trim(raw_key) end local prefix = base_id .. "_" local lookup_id -- Smart detection: Check if the editor accidentally passed the full book key instead of the short variant if mw.ustring.sub(target_key, 1, mw.ustring.len(prefix)) == prefix then lookup_id = target_key -- Strip the prefix from target_key so error messages still look clean target_key = mw.ustring.sub(target_key, mw.ustring.len(prefix) + 1) else lookup_id = prefix .. target_key end -- Route to dedicated /sets/ module local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/sets/' .. base_id) if not success_shard then return error_msg("Could not load set module for '" .. base_id .. "'.") end local book_data = library[lookup_id] if not book_data then return error_msg("Part '" .. target_key .. "' not found in set '" .. base_id .. "'.", "SSTS missing records") end -- Smart Host Fallback local final_host = book_data.host if not final_host then if book_data.hosts and type(book_data.hosts) == 'table' then for k, _ in pairs(book_data.hosts) do final_host = k break end end if not final_host then final_host = 'physical' end end return build_citation(frame, book_data, final_host) end return p hspbb4pbs6t6c8k377pa2mi4jz5iuag 1354035 1354034 2026-03-14T00:17:53Z en>GreenC 0 1354035 Scribunto text/plain require('strict') local p = {} --[[--------------------------< H O S T _ M A P >--------------------------------------------]] local host_map = { ['ia'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['internetarchive'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['hathi'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['hathitrust'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['guten'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['gutenberg'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['wikisrc'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['wikisource'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['gbook'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' }, ['googlebooks'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' }, ['web'] = { engine = 'Web', shard_key = 'web' }, ['physical'] = { engine = 'Physical', shard_key = 'physical' } } --[[--------------------------< P A R A M E T E R M A P >----------------------------------]] -- SSTS Architecture Note: -- The parameter_map is designed specifically for sub-divisions of a single work -- (like individual chapters or dictionary entries). -- To maintain the Single-Source Template (SSTS) philosophy, core identity -- parameters like 'title', 'year', or 'isbn' are managed at the variant -- level (creating a new library entry) rather than through this map. local parameter_map_guardrail = { ['chapter'] = true, ['entry'] = true, ['article'] = true, ['section'] = true, ['part'] = true } local function apply_parameter_map(user_args, book_data, library) -- Follow the pointer if an alias exists local map_source = book_data if book_data.parameter_map_alias and library and library[book_data.parameter_map_alias] then map_source = library[book_data.parameter_map_alias] end if not map_source.parameter_map then return end for param, map_table in pairs(map_source.parameter_map) do if parameter_map_guardrail[param] then local user_input = user_args[param] if user_input then -- Trim whitespace so "|chapter= 8 " matches key ['8'] local clean_input = mw.text.trim(tostring(user_input)) if map_table[clean_input] then user_args[param] = map_table[clean_input] end end end end end --[[--------------------------< H E L P E R S >----------------------------------------------]] local function error_msg(msg, tracking_category) local err_text = string.format('<strong class="error">SSTS Error: %s</strong>', msg) local title = mw.title.getCurrentTitle() if title and (title.namespace == 0 or title.namespace == 118) then if tracking_category then return err_text .. '[[Category:' .. tracking_category .. ']]' else return err_text .. '[[Category:SSTS errors]]' end end return err_text end --[[--------------------------< C O R E _ E X E C U T I O N >--------------------------------]] -- Shared function to build the citation regardless of how it was routed local function build_citation(frame, book_data, target_host, library) if not target_host then return error_msg("No host defined for this record.") end -- 1. Route to the correct Host/Engine local host_info = host_map[string.lower(mw.text.trim(target_host))] if not host_info then return error_msg("Unsupported host '" .. target_host .. "'") end -- 2. Validate Host Data within the record local host_data = book_data.hosts and book_data.hosts[host_info.shard_key] if not host_data then return error_msg("Host '" .. host_info.shard_key .. "' is not defined for this book.") end -- 3. Load the Hosts module local success_engine, hosts_module = pcall(require, 'Module:SST/hosts') if not success_engine then return error_msg("Could not load Module:SST/hosts.") end local engine = hosts_module[host_info.engine] if not engine then return error_msg("Engine '" .. host_info.engine .. "' not found in hosts module.") end -- 4. Process Arguments & Apply ignore_args Filter local ignore_list = { ['ignore_args'] = true, ['id'] = true, ['key'] = true, ['default'] = true } if frame.args['ignore_args'] then for key in string.gmatch(frame.args['ignore_args'], '([^,]+)') do ignore_list[mw.text.trim(key)] = true end end local combined_args = {} -- Grab parent args (user input), skipping ignored keys for k, v in pairs(frame:getParent().args) do if type(k) == 'string' and not ignore_list[k] then combined_args[k] = v elseif type(k) == 'number' then combined_args[k] = v end end -- Grab current frame args (template overrides like our generated 'chapter') for k, v in pairs(frame.args) do if type(k) == 'string' and not ignore_list[k] then combined_args[k] = v end end -- ========================================================== -- 4.5 APPLY PARAMETER MAP (Translate shorthand into full titles) -- ========================================================== apply_parameter_map(combined_args, book_data, library) local citeArgs = {} for k, v in pairs(book_data.cite_params or {}) do citeArgs[k] = v end -- ========================================================== -- 4.7 SILENT LOGIC TRAP (Inspect raw shard data for faulty citation parameter combinations) -- ========================================================== local has_logic_fault = false local t_type = citeArgs['_template'] or 'cite book' if t_type == 'cite encyclopedia' then if citeArgs['title'] or citeArgs['title-link'] or citeArgs['titlelink'] or citeArgs['article'] or citeArgs['entry'] then has_logic_fault = true end elseif t_type == 'cite book' then if citeArgs['encyclopedia'] then has_logic_fault = true end end -- 5. Pass execution to the Hosts module for parsing and link-building if type(hosts_module.process) == "function" then citeArgs = hosts_module.process(engine, host_data, citeArgs, combined_args) else return error_msg("System Error: hosts_module.process is missing.") end -- 6. Render standard Cite Book/Encyclopedia template local template_name = citeArgs['_template'] or 'cite book' citeArgs['_template'] = nil local citation = frame:expandTemplate{ title = template_name, args = citeArgs } -- 7. Catch CS1/CS2 errors and inject silent tracking categories local current_page = mw.title.getCurrentTitle() if current_page and (current_page.namespace == 0 or current_page.namespace == 118) then -- Catch native CS1 red errors local has_cs1_error = string.find(citation, "cs1%-visible%-error") or string.find(citation, "cs1%-hidden%-error") or string.find(citation, "Category:CS1 errors") if has_cs1_error then citation = citation .. "[[Category:SSTS errors]]" end -- Catch parameter logical faults if has_logic_fault then citation = citation .. "[[Category:SSTS parameter logic faults]]" end end return citation end --[[--------------------------< T H E B R I D G E >----------------------------------------]] -- LEGACY ROUTER: Supports existing live templates. DO NOT DELETE until Phase 4. function p.main(frame) local raw_host = frame.args[1] local book_key = frame.args[2] if not raw_host then return error_msg("No host specified in #invoke.") end if not book_key then return error_msg("No book key specified in #invoke.") end local shard_letter = mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(mw.text.trim(book_key), 1, 1)) local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/' .. shard_letter) if not success_shard then return error_msg("Could not load shard module '" .. shard_letter .. "'.") end local book_data = library[mw.text.trim(book_key)] if not book_data then return error_msg("Book key '" .. book_key .. "' not found.", "SSTS missing records") end -- Smart Host Fallback local final_host = book_data.host if not final_host then -- Fallback 1: Try to grab the first available host from the hosts table if book_data.hosts and type(book_data.hosts) == 'table' then for k, _ in pairs(book_data.hosts) do final_host = k break end end -- Fallback 2: If still nothing, treat it as a physical book if not final_host then final_host = 'physical' end end return build_citation(frame, book_data, final_host, library) end --[[--------------------------< A R C H I T E C T U R E >----------------------------]] -- ROUTER: Single A-Z Books function p.single(frame) local base_id = frame.args.id if not base_id then return error_msg("No id specified in #invoke.") end local shard_letter = mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(mw.text.trim(base_id), 1, 1)) local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/' .. shard_letter) if not success_shard then return error_msg("Could not load shard module '" .. shard_letter .. "'.") end local book_data = library[mw.text.trim(base_id)] if not book_data then return error_msg("Record '" .. base_id .. "' not found.", "SSTS missing records") end -- Smart Host Fallback local final_host = book_data.host if not final_host then if book_data.hosts and type(book_data.hosts) == 'table' then for k, _ in pairs(book_data.hosts) do final_host = k break end end if not final_host then final_host = 'physical' end end return build_citation(frame, book_data, final_host, library) end -- ROUTER: Multi-Volume Sets function p.set(frame) local base_id = frame.args.id if not base_id then return error_msg("No id specified for the set in #invoke.") end -- Determine target key (e.g. "1", "2", "ALL") local raw_key = frame.args.key local target_key if not raw_key or mw.text.trim(raw_key) == "" then target_key = frame.args.default or "ALL" else target_key = mw.text.trim(raw_key) end local prefix = base_id .. "_" local lookup_id -- Smart detection: Check if the editor accidentally passed the full book key instead of the short variant if mw.ustring.sub(target_key, 1, mw.ustring.len(prefix)) == prefix then lookup_id = target_key -- Strip the prefix from target_key so error messages still look clean target_key = mw.ustring.sub(target_key, mw.ustring.len(prefix) + 1) else lookup_id = prefix .. target_key end -- Route to dedicated /sets/ module local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/sets/' .. base_id) if not success_shard then return error_msg("Could not load set module for '" .. base_id .. "'.") end local book_data = library[lookup_id] if not book_data then return error_msg("Part '" .. target_key .. "' not found in set '" .. base_id .. "'.", "SSTS missing records") end -- Smart Host Fallback local final_host = book_data.host if not final_host then if book_data.hosts and type(book_data.hosts) == 'table' then for k, _ in pairs(book_data.hosts) do final_host = k break end end if not final_host then final_host = 'physical' end end return build_citation(frame, book_data, final_host, library) end return p chav2nzwebdbkfzx9cy4wdr0e4xfmhp 1354036 1354035 2026-03-20T23:38:59Z en>GreenC 0 1354036 Scribunto text/plain require('strict') local p = {} --[[--------------------------< H O S T _ M A P >--------------------------------------------]] local host_map = { ['ia'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['internetarchive'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['hathi'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['hathitrust'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['guten'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['gutenberg'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['wikisrc'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['wikisource'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['gbook'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' }, ['googlebooks'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' }, ['web'] = { engine = 'Web', shard_key = 'web' }, ['physical'] = { engine = 'Physical', shard_key = 'physical' } } --[[--------------------------< P A R A M E T E R M A P >----------------------------------]] -- SSTS Architecture Note: -- The parameter_map is designed specifically for sub-divisions of a single work -- (like individual chapters or dictionary entries). -- To maintain the Single-Source Template (SSTS) philosophy, core identity -- parameters like 'title', 'year', or 'isbn' are managed at the variant -- level (creating a new library entry) rather than through this map. local parameter_map_guardrail = { ['chapter'] = true, ['entry'] = true, ['article'] = true, ['section'] = true, ['part'] = true } local function apply_parameter_map(user_args, book_data, library) -- Follow the pointer if an alias exists local map_source = book_data if book_data.parameter_map_alias and library and library[book_data.parameter_map_alias] then map_source = library[book_data.parameter_map_alias] end if not map_source.parameter_map then return end for param, map_table in pairs(map_source.parameter_map) do if parameter_map_guardrail[param] then local user_input = user_args[param] if user_input then -- Trim whitespace so "|chapter= 8 " matches key ['8'] local clean_input = mw.text.trim(tostring(user_input)) if map_table[clean_input] then user_args[param] = map_table[clean_input] end end end end end --[[--------------------------< H E L P E R S >----------------------------------------------]] local function error_msg(msg, tracking_category) local err_text = string.format('<strong class="error">SSTS Error: %s</strong>', msg) local title = mw.title.getCurrentTitle() if title and (title.namespace == 0 or title.namespace == 118) then if tracking_category then return err_text .. '[[Category:' .. tracking_category .. ']]' else return err_text .. '[[Category:SSTS errors]]' end end return err_text end --[[--------------------------< C O R E _ E X E C U T I O N >--------------------------------]] -- Shared function to build the citation regardless of how it was routed local function build_citation(frame, book_data, target_host, library) if not target_host then return error_msg("No host defined for this record.") end -- 1. Route to the correct Host/Engine local host_info = host_map[string.lower(mw.text.trim(target_host))] if not host_info then return error_msg("Unsupported host '" .. target_host .. "'") end -- 2. Validate Host Data within the record local host_data = book_data.hosts and book_data.hosts[host_info.shard_key] if not host_data then return error_msg("Host '" .. host_info.shard_key .. "' is not defined for this book.") end -- 3. Load the Hosts module local success_engine, hosts_module = pcall(require, 'Module:SST/hosts') if not success_engine then return error_msg("Could not load Module:SST/hosts.") end local engine = hosts_module[host_info.engine] if not engine then return error_msg("Engine '" .. host_info.engine .. "' not found in hosts module.") end -- 4. Process Arguments & Apply ignore_args Filter local ignore_list = { ['ignore_args'] = true, ['id'] = true, ['key'] = true, ['default'] = true } if frame.args['ignore_args'] then for key in string.gmatch(frame.args['ignore_args'], '([^,]+)') do ignore_list[mw.text.trim(key)] = true end end local combined_args = {} -- Grab parent args (user input), skipping ignored keys for k, v in pairs(frame:getParent().args) do if type(k) == 'string' and not ignore_list[k] then combined_args[k] = v elseif type(k) == 'number' then combined_args[k] = v end end -- Grab current frame args (template overrides like our generated 'chapter') for k, v in pairs(frame.args) do if type(k) == 'string' and not ignore_list[k] then combined_args[k] = v end end -- ========================================================== -- 4.5 APPLY PARAMETER MAP (Translate shorthand into full titles) -- ========================================================== apply_parameter_map(combined_args, book_data, library) local citeArgs = {} for k, v in pairs(book_data.cite_params or {}) do citeArgs[k] = v end -- ========================================================== -- 4.7 SILENT LOGIC TRAP (Inspect raw shard data for faulty citation parameter combinations) -- ========================================================== local has_logic_fault = false local t_type = citeArgs['_template'] or 'cite book' if t_type == 'cite encyclopedia' then if citeArgs['title'] or citeArgs['title-link'] or citeArgs['titlelink'] or citeArgs['article'] or citeArgs['entry'] then has_logic_fault = true end elseif t_type == 'cite book' then if citeArgs['encyclopedia'] then has_logic_fault = true end end -- 5. Pass execution to the Hosts module for parsing and link-building if type(hosts_module.process) == "function" then citeArgs = hosts_module.process(engine, host_data, citeArgs, combined_args) else return error_msg("System Error: hosts_module.process is missing.") end -- 6. Render standard Cite Book/Encyclopedia template local template_name = citeArgs['_template'] or 'cite book' citeArgs['_template'] = nil local citation = frame:expandTemplate{ title = template_name, args = citeArgs } -- 7. Catch CS1/CS2 errors and inject silent tracking categories local current_page = mw.title.getCurrentTitle() if current_page and (current_page.namespace == 0 or current_page.namespace == 118) then -- Catch native CS1 red errors local has_cs1_error = string.find(citation, "cs1%-visible%-error") or string.find(citation, "cs1%-hidden%-error") or string.find(citation, "Category:CS1 errors") if has_cs1_error then citation = citation .. "[[Category:SSTS errors]]" end -- Catch parameter logical faults if has_logic_fault then citation = citation .. "[[Category:SSTS parameter logic faults]]" end end return citation end --[[--------------------------< T H E B R I D G E >----------------------------------------]] -- LEGACY ROUTER: Supports existing live templates. DO NOT DELETE until Phase 4. function p.main(frame) local raw_host = frame.args[1] local book_key = frame.args[2] if not raw_host then return error_msg("No host specified in #invoke.") end if not book_key then return error_msg("No book key specified in #invoke.") end local shard_letter = mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(mw.text.trim(book_key), 1, 1)) local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/' .. shard_letter) if not success_shard then return error_msg("Could not load shard module '" .. shard_letter .. "'.") end local book_data = library[mw.text.trim(book_key)] if not book_data then return error_msg("Book key '" .. book_key .. "' not found.", "SSTS missing records") end -- Smart Host Fallback local final_host = book_data.host if not final_host then -- Fallback 1: Try to grab the first available host from the hosts table if book_data.hosts and type(book_data.hosts) == 'table' then for k, _ in pairs(book_data.hosts) do final_host = k break end end -- Fallback 2: If still nothing, treat it as a physical book if not final_host then final_host = 'physical' end end local output = build_citation(frame, book_data, final_host, library) -- Only categorize in Main (0) and Template (10) namespaces to ignore sandboxes local ns = mw.title.getCurrentTitle().namespace if ns == 0 or ns == 10 then output = output .. "[[Category:SSTS errors|*LEGACY]]" end return output end --[[--------------------------< A R C H I T E C T U R E >----------------------------]] -- ROUTER: Single A-Z Books function p.single(frame) local base_id = frame.args.id if not base_id then return error_msg("No id specified in #invoke.") end local shard_letter = mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(mw.text.trim(base_id), 1, 1)) local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/' .. shard_letter) if not success_shard then return error_msg("Could not load shard module '" .. shard_letter .. "'.") end local book_data = library[mw.text.trim(base_id)] if not book_data then return error_msg("Record '" .. base_id .. "' not found.", "SSTS missing records") end -- Smart Host Fallback local final_host = book_data.host if not final_host then if book_data.hosts and type(book_data.hosts) == 'table' then for k, _ in pairs(book_data.hosts) do final_host = k break end end if not final_host then final_host = 'physical' end end return build_citation(frame, book_data, final_host, library) end -- ROUTER: Multi-Volume Sets function p.set(frame) local base_id = frame.args.id if not base_id then return error_msg("No id specified for the set in #invoke.") end -- Determine target key (e.g. "1", "2", "ALL") local raw_key = frame.args.key local target_key if not raw_key or mw.text.trim(raw_key) == "" then target_key = frame.args.default or "ALL" else target_key = mw.text.trim(raw_key) end local prefix = base_id .. "_" local lookup_id -- Smart detection: Check if the editor accidentally passed the full book key instead of the short variant if mw.ustring.sub(target_key, 1, mw.ustring.len(prefix)) == prefix then lookup_id = target_key -- Strip the prefix from target_key so error messages still look clean target_key = mw.ustring.sub(target_key, mw.ustring.len(prefix) + 1) else lookup_id = prefix .. target_key end -- Route to dedicated /sets/ module local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/sets/' .. base_id) if not success_shard then return error_msg("Could not load set module for '" .. base_id .. "'.") end local book_data = library[lookup_id] if not book_data then return error_msg("Part '" .. target_key .. "' not found in set '" .. base_id .. "'.", "SSTS missing records") end -- Smart Host Fallback local final_host = book_data.host if not final_host then if book_data.hosts and type(book_data.hosts) == 'table' then for k, _ in pairs(book_data.hosts) do final_host = k break end end if not final_host then final_host = 'physical' end end return build_citation(frame, book_data, final_host, library) end return p h0pud2qxv3iedafg822d2ks3sdzasrf 1354037 1354036 2026-03-21T17:44:07Z en>GreenC 0 1354037 Scribunto text/plain require('strict') local p = {} --[[--------------------------< H O S T _ M A P >--------------------------------------------]] local host_map = { ['ia'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['internetarchive'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['hathi'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['hathitrust'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['guten'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['gutenberg'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['wikisrc'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['wikisource'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['gbook'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' }, ['googlebooks'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' }, ['web'] = { engine = 'Web', shard_key = 'web' }, ['physical'] = { engine = 'Physical', shard_key = 'physical' } } --[[--------------------------< P A R A M E T E R M A P >----------------------------------]] -- SSTS Architecture Note: -- The parameter_map is designed specifically for sub-divisions of a single work -- (like individual chapters or dictionary entries). -- To maintain the Single-Source Template (SSTS) philosophy, core identity -- parameters like 'title', 'year', or 'isbn' are managed at the variant -- level (creating a new library entry) rather than through this map. local parameter_map_guardrail = { ['chapter'] = true, ['entry'] = true, ['article'] = true, ['section'] = true, ['part'] = true } local function apply_parameter_map(user_args, book_data, library) -- Follow the pointer if an alias exists local map_source = book_data if book_data.parameter_map_alias and library and library[book_data.parameter_map_alias] then map_source = library[book_data.parameter_map_alias] end if not map_source.parameter_map then return end for param, map_table in pairs(map_source.parameter_map) do if parameter_map_guardrail[param] then local user_input = user_args[param] if user_input then -- Trim whitespace so "|chapter= 8 " matches key ['8'] local clean_input = mw.text.trim(tostring(user_input)) if map_table[clean_input] then user_args[param] = map_table[clean_input] end end end end end --[[--------------------------< H E L P E R S >----------------------------------------------]] local function error_msg(msg, tracking_category) local err_text = string.format('<strong class="error">SSTS Error: %s</strong>', msg) local title = mw.title.getCurrentTitle() if title and (title.namespace == 0 or title.namespace == 118) then if tracking_category then return err_text .. '[[Category:' .. tracking_category .. ']]' else return err_text .. '[[Category:SSTS errors]]' end end return err_text end --[[--------------------------< C O R E _ E X E C U T I O N >--------------------------------]] -- Shared function to build the citation regardless of how it was routed local function build_citation(frame, book_data, target_host, library) if not target_host then return error_msg("No host defined for this record.") end -- 1. Route to the correct Host/Engine local host_info = host_map[string.lower(mw.text.trim(target_host))] if not host_info then return error_msg("Unsupported host '" .. target_host .. "'") end -- 2. Validate Host Data within the record local host_data = book_data.hosts and book_data.hosts[host_info.shard_key] if not host_data then return error_msg("Host '" .. host_info.shard_key .. "' is not defined for this book.") end -- 3. Load the Hosts module local success_engine, hosts_module = pcall(require, 'Module:SST/hosts') if not success_engine then return error_msg("Could not load Module:SST/hosts.") end local engine = hosts_module[host_info.engine] if not engine then return error_msg("Engine '" .. host_info.engine .. "' not found in hosts module.") end -- 4. Process Arguments & Apply ignore_args Filter local ignore_list = { ['ignore_args'] = true, ['id'] = true, ['key'] = true, ['default'] = true } if frame.args['ignore_args'] then for key in string.gmatch(frame.args['ignore_args'], '([^,]+)') do ignore_list[mw.text.trim(key)] = true end end local combined_args = {} -- Grab parent args (user input), skipping ignored keys for k, v in pairs(frame:getParent().args) do if type(k) == 'string' and not ignore_list[k] then combined_args[k] = v elseif type(k) == 'number' then combined_args[k] = v end end -- Grab current frame args (template overrides like our generated 'chapter') for k, v in pairs(frame.args) do if type(k) == 'string' and not ignore_list[k] then combined_args[k] = v end end -- ========================================================== -- 4.5 APPLY PARAMETER MAP (Translate shorthand into full titles) -- ========================================================== apply_parameter_map(combined_args, book_data, library) local citeArgs = {} for k, v in pairs(book_data.cite_params or {}) do citeArgs[k] = v end -- ========================================================== -- 4.7 SILENT LOGIC TRAP (Inspect raw shard data for faulty citation parameter combinations) -- ========================================================== local has_logic_fault = false local t_type = citeArgs['_template'] or 'cite book' if t_type == 'cite encyclopedia' then if citeArgs['title'] or citeArgs['title-link'] or citeArgs['titlelink'] or citeArgs['article'] or citeArgs['entry'] then has_logic_fault = true end elseif t_type == 'cite book' then if citeArgs['encyclopedia'] then has_logic_fault = true end end -- 5. Pass execution to the Hosts module for parsing and link-building if type(hosts_module.process) == "function" then citeArgs = hosts_module.process(engine, host_data, citeArgs, combined_args) else return error_msg("System Error: hosts_module.process is missing.") end -- 6. Render standard Cite Book/Encyclopedia template local template_name = citeArgs['_template'] or 'cite book' citeArgs['_template'] = nil if citeArgs['ref'] and mw.ustring.match(citeArgs['ref'], '^{{') then citeArgs['ref'] = frame:preprocess(citeArgs['ref']) end local citation = frame:expandTemplate{ title = template_name, args = citeArgs } -- 7. Catch CS1/CS2 errors and inject silent tracking categories local current_page = mw.title.getCurrentTitle() if current_page and (current_page.namespace == 0 or current_page.namespace == 118) then -- Catch native CS1 red errors local has_cs1_error = string.find(citation, "cs1%-visible%-error") or string.find(citation, "cs1%-hidden%-error") or string.find(citation, "Category:CS1 errors") if has_cs1_error then citation = citation .. "[[Category:SSTS errors]]" end -- Catch parameter logical faults if has_logic_fault then citation = citation .. "[[Category:SSTS parameter logic faults]]" end end return citation end --[[--------------------------< T H E B R I D G E >----------------------------------------]] -- LEGACY ROUTER: Supports existing live templates. DO NOT DELETE until Phase 4. function p.main(frame) local raw_host = frame.args[1] local book_key = frame.args[2] if not raw_host then return error_msg("No host specified in #invoke.") end if not book_key then return error_msg("No book key specified in #invoke.") end local shard_letter = mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(mw.text.trim(book_key), 1, 1)) local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/' .. shard_letter) if not success_shard then return error_msg("Could not load shard module '" .. shard_letter .. "'.") end local book_data = library[mw.text.trim(book_key)] if not book_data then return error_msg("Book key '" .. book_key .. "' not found.", "SSTS missing records") end -- Smart Host Fallback local final_host = book_data.host if not final_host then -- Fallback 1: Try to grab the first available host from the hosts table if book_data.hosts and type(book_data.hosts) == 'table' then for k, _ in pairs(book_data.hosts) do final_host = k break end end -- Fallback 2: If still nothing, treat it as a physical book if not final_host then final_host = 'physical' end end local output = build_citation(frame, book_data, final_host, library) -- Only categorize in Main (0) and Template (10) namespaces to ignore sandboxes local ns = mw.title.getCurrentTitle().namespace if ns == 0 or ns == 10 then output = output .. "[[Category:SSTS errors|*LEGACY]]" end return output end --[[--------------------------< A R C H I T E C T U R E >----------------------------]] -- ROUTER: Single A-Z Books function p.single(frame) local base_id = frame.args.id if not base_id then return error_msg("No id specified in #invoke.") end local shard_letter = mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(mw.text.trim(base_id), 1, 1)) local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/' .. shard_letter) if not success_shard then return error_msg("Could not load shard module '" .. shard_letter .. "'.") end local book_data = library[mw.text.trim(base_id)] if not book_data then return error_msg("Record '" .. base_id .. "' not found.", "SSTS missing records") end -- Smart Host Fallback local final_host = book_data.host if not final_host then if book_data.hosts and type(book_data.hosts) == 'table' then for k, _ in pairs(book_data.hosts) do final_host = k break end end if not final_host then final_host = 'physical' end end return build_citation(frame, book_data, final_host, library) end -- ROUTER: Multi-Volume Sets function p.set(frame) local base_id = frame.args.id if not base_id then return error_msg("No id specified for the set in #invoke.") end -- Determine target key (e.g. "1", "2", "ALL") local raw_key = frame.args.key local target_key if not raw_key or mw.text.trim(raw_key) == "" then target_key = frame.args.default or "ALL" else target_key = mw.text.trim(raw_key) end local prefix = base_id .. "_" local lookup_id -- Smart detection: Check if the editor accidentally passed the full book key instead of the short variant if mw.ustring.sub(target_key, 1, mw.ustring.len(prefix)) == prefix then lookup_id = target_key -- Strip the prefix from target_key so error messages still look clean target_key = mw.ustring.sub(target_key, mw.ustring.len(prefix) + 1) else lookup_id = prefix .. target_key end -- Route to dedicated /sets/ module local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/sets/' .. base_id) if not success_shard then return error_msg("Could not load set module for '" .. base_id .. "'.") end local book_data = library[lookup_id] if not book_data then return error_msg("Part '" .. target_key .. "' not found in set '" .. base_id .. "'.", "SSTS missing records") end -- Smart Host Fallback local final_host = book_data.host if not final_host then if book_data.hosts and type(book_data.hosts) == 'table' then for k, _ in pairs(book_data.hosts) do final_host = k break end end if not final_host then final_host = 'physical' end end return build_citation(frame, book_data, final_host, library) end return p 23esitzgyji6u08kyf19jvd5rlxukrh 1354038 1354037 2026-03-21T17:58:58Z en>GreenC 0 1354038 Scribunto text/plain require('strict') local p = {} --[[--------------------------< H O S T _ M A P >--------------------------------------------]] local host_map = { ['ia'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['internetarchive'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['hathi'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['hathitrust'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['guten'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['gutenberg'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['wikisrc'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['wikisource'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['gbook'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' }, ['googlebooks'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' }, ['web'] = { engine = 'Web', shard_key = 'web' }, ['physical'] = { engine = 'Physical', shard_key = 'physical' } } --[[--------------------------< P A R A M E T E R M A P >----------------------------------]] -- SSTS Architecture Note: -- The parameter_map is designed specifically for sub-divisions of a single work -- (like individual chapters or dictionary entries). -- To maintain the Single-Source Template (SSTS) philosophy, core identity -- parameters like 'title', 'year', or 'isbn' are managed at the variant -- level (creating a new library entry) rather than through this map. local parameter_map_guardrail = { ['chapter'] = true, ['entry'] = true, ['article'] = true, ['section'] = true, ['part'] = true } local function apply_parameter_map(user_args, book_data, library) -- Follow the pointer if an alias exists local map_source = book_data if book_data.parameter_map_alias and library and library[book_data.parameter_map_alias] then map_source = library[book_data.parameter_map_alias] end if not map_source.parameter_map then return end for param, map_table in pairs(map_source.parameter_map) do if parameter_map_guardrail[param] then local user_input = user_args[param] if user_input then -- Trim whitespace so "|chapter= 8 " matches key ['8'] local clean_input = mw.text.trim(tostring(user_input)) if map_table[clean_input] then user_args[param] = map_table[clean_input] end end end end end --[[--------------------------< H E L P E R S >----------------------------------------------]] local function error_msg(msg, tracking_category) local err_text = string.format('<strong class="error">SSTS Error: %s</strong>', msg) local title = mw.title.getCurrentTitle() if title and (title.namespace == 0 or title.namespace == 118) then if tracking_category then return err_text .. '[[Category:' .. tracking_category .. ']]' else return err_text .. '[[Category:SSTS errors]]' end end return err_text end --[[--------------------------< C O R E _ E X E C U T I O N >--------------------------------]] -- Shared function to build the citation regardless of how it was routed local function build_citation(frame, book_data, target_host, library) if not target_host then return error_msg("No host defined for this record.") end -- 1. Route to the correct Host/Engine local host_info = host_map[string.lower(mw.text.trim(target_host))] if not host_info then return error_msg("Unsupported host '" .. target_host .. "'") end -- 2. Validate Host Data within the record local host_data = book_data.hosts and book_data.hosts[host_info.shard_key] if not host_data then return error_msg("Host '" .. host_info.shard_key .. "' is not defined for this book.") end -- 3. Load the Hosts module local success_engine, hosts_module = pcall(require, 'Module:SST/hosts') if not success_engine then return error_msg("Could not load Module:SST/hosts.") end local engine = hosts_module[host_info.engine] if not engine then return error_msg("Engine '" .. host_info.engine .. "' not found in hosts module.") end -- 4. Process Arguments & Apply ignore_args Filter local ignore_list = { ['ignore_args'] = true, ['id'] = true, ['key'] = true, ['default'] = true } if frame.args['ignore_args'] then for key in string.gmatch(frame.args['ignore_args'], '([^,]+)') do ignore_list[mw.text.trim(key)] = true end end local combined_args = {} -- Grab parent args (user input), skipping ignored keys for k, v in pairs(frame:getParent().args) do if type(k) == 'string' and not ignore_list[k] then combined_args[k] = v elseif type(k) == 'number' then combined_args[k] = v end end -- Grab current frame args (template overrides like our generated 'chapter') for k, v in pairs(frame.args) do if type(k) == 'string' and not ignore_list[k] then combined_args[k] = v end end -- ========================================================== -- 4.5 APPLY PARAMETER MAP (Translate shorthand into full titles) -- ========================================================== apply_parameter_map(combined_args, book_data, library) local citeArgs = {} for k, v in pairs(book_data.cite_params or {}) do citeArgs[k] = v end -- ========================================================== -- 4.7 SILENT LOGIC TRAP (Inspect raw shard data for faulty citation parameter combinations) -- ========================================================== local has_logic_fault = false local t_type = citeArgs['_template'] or 'cite book' if t_type == 'cite encyclopedia' then if citeArgs['title'] or citeArgs['title-link'] or citeArgs['titlelink'] or citeArgs['article'] or citeArgs['entry'] then has_logic_fault = true end elseif t_type == 'cite book' then if citeArgs['encyclopedia'] then has_logic_fault = true end end -- 5. Pass execution to the Hosts module for parsing and link-building if type(hosts_module.process) == "function" then citeArgs = hosts_module.process(engine, host_data, citeArgs, combined_args) else return error_msg("System Error: hosts_module.process is missing.") end -- 6. Render standard Cite Book/Encyclopedia template local template_name = citeArgs['_template'] or 'cite book' citeArgs['_template'] = nil if citeArgs['ref'] and mw.ustring.match(citeArgs['ref'], '^{{') then local pre_ref = frame:preprocess(citeArgs['ref']) citeArgs['ref'] = mw.ustring.gsub(pre_ref, " ", "_") end local citation = frame:expandTemplate{ title = template_name, args = citeArgs } -- 7. Catch CS1/CS2 errors and inject silent tracking categories local current_page = mw.title.getCurrentTitle() if current_page and (current_page.namespace == 0 or current_page.namespace == 118) then -- Catch native CS1 red errors local has_cs1_error = string.find(citation, "cs1%-visible%-error") or string.find(citation, "cs1%-hidden%-error") or string.find(citation, "Category:CS1 errors") if has_cs1_error then citation = citation .. "[[Category:SSTS errors]]" end -- Catch parameter logical faults if has_logic_fault then citation = citation .. "[[Category:SSTS parameter logic faults]]" end end return citation end --[[--------------------------< T H E B R I D G E >----------------------------------------]] -- LEGACY ROUTER: Supports existing live templates. DO NOT DELETE until Phase 4. function p.main(frame) local raw_host = frame.args[1] local book_key = frame.args[2] if not raw_host then return error_msg("No host specified in #invoke.") end if not book_key then return error_msg("No book key specified in #invoke.") end local shard_letter = mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(mw.text.trim(book_key), 1, 1)) local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/' .. shard_letter) if not success_shard then return error_msg("Could not load shard module '" .. shard_letter .. "'.") end local book_data = library[mw.text.trim(book_key)] if not book_data then return error_msg("Book key '" .. book_key .. "' not found.", "SSTS missing records") end -- Smart Host Fallback local final_host = book_data.host if not final_host then -- Fallback 1: Try to grab the first available host from the hosts table if book_data.hosts and type(book_data.hosts) == 'table' then for k, _ in pairs(book_data.hosts) do final_host = k break end end -- Fallback 2: If still nothing, treat it as a physical book if not final_host then final_host = 'physical' end end local output = build_citation(frame, book_data, final_host, library) -- Only categorize in Main (0) and Template (10) namespaces to ignore sandboxes local ns = mw.title.getCurrentTitle().namespace if ns == 0 or ns == 10 then output = output .. "[[Category:SSTS errors|*LEGACY]]" end return output end --[[--------------------------< A R C H I T E C T U R E >----------------------------]] -- ROUTER: Single A-Z Books function p.single(frame) local base_id = frame.args.id if not base_id then return error_msg("No id specified in #invoke.") end local shard_letter = mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(mw.text.trim(base_id), 1, 1)) local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/' .. shard_letter) if not success_shard then return error_msg("Could not load shard module '" .. shard_letter .. "'.") end local book_data = library[mw.text.trim(base_id)] if not book_data then return error_msg("Record '" .. base_id .. "' not found.", "SSTS missing records") end -- Smart Host Fallback local final_host = book_data.host if not final_host then if book_data.hosts and type(book_data.hosts) == 'table' then for k, _ in pairs(book_data.hosts) do final_host = k break end end if not final_host then final_host = 'physical' end end return build_citation(frame, book_data, final_host, library) end -- ROUTER: Multi-Volume Sets function p.set(frame) local base_id = frame.args.id if not base_id then return error_msg("No id specified for the set in #invoke.") end -- Determine target key (e.g. "1", "2", "ALL") local raw_key = frame.args.key local target_key if not raw_key or mw.text.trim(raw_key) == "" then target_key = frame.args.default or "ALL" else target_key = mw.text.trim(raw_key) end local prefix = base_id .. "_" local lookup_id -- Smart detection: Check if the editor accidentally passed the full book key instead of the short variant if mw.ustring.sub(target_key, 1, mw.ustring.len(prefix)) == prefix then lookup_id = target_key -- Strip the prefix from target_key so error messages still look clean target_key = mw.ustring.sub(target_key, mw.ustring.len(prefix) + 1) else lookup_id = prefix .. target_key end -- Route to dedicated /sets/ module local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/sets/' .. base_id) if not success_shard then return error_msg("Could not load set module for '" .. base_id .. "'.") end local book_data = library[lookup_id] if not book_data then return error_msg("Part '" .. target_key .. "' not found in set '" .. base_id .. "'.", "SSTS missing records") end -- Smart Host Fallback local final_host = book_data.host if not final_host then if book_data.hosts and type(book_data.hosts) == 'table' then for k, _ in pairs(book_data.hosts) do final_host = k break end end if not final_host then final_host = 'physical' end end return build_citation(frame, book_data, final_host, library) end return p p2a6o200ngdp4xyufyft8hiltqkpkxs 1354039 1354038 2026-03-23T01:39:02Z en>GreenC 0 1354039 Scribunto text/plain require('strict') local p = {} --[[--------------------------< H O S T _ M A P >--------------------------------------------]] local host_map = { ['ia'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['internetarchive'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['hathi'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['hathitrust'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['guten'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['gutenberg'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['wikisrc'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['wikisource'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['gbook'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' }, ['googlebooks'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' }, ['web'] = { engine = 'Web', shard_key = 'web' }, ['physical'] = { engine = 'Physical', shard_key = 'physical' } } --[[--------------------------< P A R A M E T E R M A P >----------------------------------]] -- SSTS Architecture Note: -- The parameter_map is designed specifically for sub-divisions of a single work -- (like individual chapters or dictionary entries). -- To maintain the Single-Source Template (SSTS) philosophy, core identity -- parameters like 'title', 'year', or 'isbn' are managed at the variant -- level (creating a new library entry) rather than through this map. local parameter_map_guardrail = { ['chapter'] = true, ['entry'] = true, ['article'] = true, ['section'] = true, ['part'] = true } local function apply_parameter_map(user_args, book_data, library) -- Follow the pointer if an alias exists local map_source = book_data if book_data.parameter_map_alias and library and library[book_data.parameter_map_alias] then map_source = library[book_data.parameter_map_alias] end if not map_source.parameter_map then return end for param, map_table in pairs(map_source.parameter_map) do if parameter_map_guardrail[param] then local user_input = user_args[param] if user_input then -- Trim whitespace so "|chapter= 8 " matches key ['8'] local clean_input = mw.text.trim(tostring(user_input)) if map_table[clean_input] then user_args[param] = map_table[clean_input] end end end end end --[[--------------------------< H E L P E R S >----------------------------------------------]] local function error_msg(msg, tracking_category) local err_text = string.format('<strong class="error">SSTS Error: %s</strong>', msg) local title = mw.title.getCurrentTitle() if title and (title.namespace == 0 or title.namespace == 118) then if tracking_category then return err_text .. '[[Category:' .. tracking_category .. ']]' else return err_text .. '[[Category:SSTS errors]]' end end return err_text end --[[--------------------------< C O R E _ E X E C U T I O N >--------------------------------]] -- Shared function to build the citation regardless of how it was routed local function build_citation(frame, book_data, target_host, library) if not target_host then return error_msg("No host defined for this record.") end -- 1. Route to the correct Host/Engine local host_info = host_map[string.lower(mw.text.trim(target_host))] if not host_info then return error_msg("Unsupported host '" .. target_host .. "'") end -- 2. Validate Host Data within the record local host_data = book_data.hosts and book_data.hosts[host_info.shard_key] if not host_data then return error_msg("Host '" .. host_info.shard_key .. "' is not defined for this book.") end -- 3. Load the Hosts module local success_engine, hosts_module = pcall(require, 'Module:SST/hosts') if not success_engine then return error_msg("Could not load Module:SST/hosts.") end local engine = hosts_module[host_info.engine] if not engine then return error_msg("Engine '" .. host_info.engine .. "' not found in hosts module.") end -- 4. Process Arguments & Apply ignore_args Filter local ignore_list = { ['ignore_args'] = true, ['id'] = true, ['key'] = true, ['default'] = true } if frame.args['ignore_args'] then for key in string.gmatch(frame.args['ignore_args'], '([^,]+)') do ignore_list[mw.text.trim(key)] = true end end local combined_args = {} -- Grab parent args (user input), skipping ignored keys for k, v in pairs(frame:getParent().args) do if type(k) == 'string' and not ignore_list[k] then combined_args[k] = v elseif type(k) == 'number' then combined_args[k] = v end end -- Grab current frame args (template overrides like our generated 'chapter') for k, v in pairs(frame.args) do if type(k) == 'string' and not ignore_list[k] then combined_args[k] = v end end -- ========================================================== -- 4.5 APPLY PARAMETER MAP (Translate shorthand into full titles) -- ========================================================== apply_parameter_map(combined_args, book_data, library) local citeArgs = {} for k, v in pairs(book_data.cite_params or {}) do citeArgs[k] = v end -- ========================================================== -- 4.7 SILENT LOGIC TRAP (Inspect raw shard data for faults) -- ========================================================== local has_logic_fault = false local t_type = citeArgs['_template'] or 'cite book' if t_type == 'cite encyclopedia' then -- Encyclopedia shards must use 'encyclopedia', not 'title' or specific entries. -- They also cannot contain book or journal container names. if citeArgs['title'] or citeArgs['title-link'] or citeArgs['article'] or citeArgs['entry'] then has_logic_fault = true elseif citeArgs['journal'] or citeArgs['magazine'] or citeArgs['work'] then has_logic_fault = true end elseif t_type == 'cite journal' then -- Journal shards must have a journal container. -- They cannot be locked to specific chapters, nor contain book/encyclopedia containers. if not citeArgs['journal'] and not citeArgs['work'] and not citeArgs['magazine'] then has_logic_fault = true end if citeArgs['chapter'] or citeArgs['encyclopedia'] then has_logic_fault = true end elseif t_type == 'cite book' then -- Book shards cannot contain encyclopedia or journal container names. if citeArgs['encyclopedia'] or citeArgs['journal'] or citeArgs['magazine'] or citeArgs['work'] then has_logic_fault = true end end -- 5. Pass execution to the Hosts module for parsing and link-building if type(hosts_module.process) == "function" then citeArgs = hosts_module.process(engine, host_data, citeArgs, combined_args) else return error_msg("System Error: hosts_module.process is missing.") end -- 6. Render standard Cite Book/Encyclopedia template local template_name = citeArgs['_template'] or 'cite book' citeArgs['_template'] = nil if citeArgs['ref'] and mw.ustring.match(citeArgs['ref'], '^{{') then local pre_ref = frame:preprocess(citeArgs['ref']) citeArgs['ref'] = mw.ustring.gsub(pre_ref, " ", "_") end local citation = frame:expandTemplate{ title = template_name, args = citeArgs } -- 7. Catch CS1/CS2 errors and inject silent tracking categories local current_page = mw.title.getCurrentTitle() if current_page and (current_page.namespace == 0 or current_page.namespace == 118) then -- Catch native CS1 red errors local has_cs1_error = string.find(citation, "cs1%-visible%-error") or string.find(citation, "cs1%-hidden%-error") or string.find(citation, "Category:CS1 errors") if has_cs1_error then citation = citation .. "[[Category:SSTS errors]]" end -- Catch parameter logical faults if has_logic_fault then citation = citation .. "[[Category:SSTS parameter logic faults]]" end end return citation end --[[--------------------------< T H E B R I D G E >----------------------------------------]] -- LEGACY ROUTER: Supports existing live templates. DO NOT DELETE until Phase 4. function p.main(frame) local raw_host = frame.args[1] local book_key = frame.args[2] if not raw_host then return error_msg("No host specified in #invoke.") end if not book_key then return error_msg("No book key specified in #invoke.") end local shard_letter = mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(mw.text.trim(book_key), 1, 1)) local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/' .. shard_letter) if not success_shard then return error_msg("Could not load shard module '" .. shard_letter .. "'.") end local book_data = library[mw.text.trim(book_key)] if not book_data then return error_msg("Book key '" .. book_key .. "' not found.", "SSTS missing records") end -- Smart Host Fallback local final_host = book_data.host if not final_host then -- Fallback 1: Try to grab the first available host from the hosts table if book_data.hosts and type(book_data.hosts) == 'table' then for k, _ in pairs(book_data.hosts) do final_host = k break end end -- Fallback 2: If still nothing, treat it as a physical book if not final_host then final_host = 'physical' end end local output = build_citation(frame, book_data, final_host, library) -- Only categorize in Main (0) and Template (10) namespaces to ignore sandboxes local ns = mw.title.getCurrentTitle().namespace if ns == 0 or ns == 10 then output = output .. "[[Category:SSTS errors|*LEGACY]]" end return output end --[[--------------------------< A R C H I T E C T U R E >----------------------------]] -- ROUTER: Single A-Z Books function p.single(frame) local base_id = frame.args.id if not base_id then return error_msg("No id specified in #invoke.") end local shard_letter = mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(mw.text.trim(base_id), 1, 1)) local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/' .. shard_letter) if not success_shard then return error_msg("Could not load shard module '" .. shard_letter .. "'.") end local book_data = library[mw.text.trim(base_id)] if not book_data then return error_msg("Record '" .. base_id .. "' not found.", "SSTS missing records") end -- Smart Host Fallback local final_host = book_data.host if not final_host then if book_data.hosts and type(book_data.hosts) == 'table' then for k, _ in pairs(book_data.hosts) do final_host = k break end end if not final_host then final_host = 'physical' end end return build_citation(frame, book_data, final_host, library) end -- ROUTER: Multi-Volume Sets function p.set(frame) local base_id = frame.args.id if not base_id then return error_msg("No id specified for the set in #invoke.") end -- Determine target key (e.g. "1", "2", "ALL") local raw_key = frame.args.key local target_key if not raw_key or mw.text.trim(raw_key) == "" then target_key = frame.args.default or "ALL" else target_key = mw.text.trim(raw_key) end local prefix = base_id .. "_" local lookup_id -- Smart detection: Check if the editor accidentally passed the full book key instead of the short variant if mw.ustring.sub(target_key, 1, mw.ustring.len(prefix)) == prefix then lookup_id = target_key -- Strip the prefix from target_key so error messages still look clean target_key = mw.ustring.sub(target_key, mw.ustring.len(prefix) + 1) else lookup_id = prefix .. target_key end -- Route to dedicated /sets/ module local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/sets/' .. base_id) if not success_shard then return error_msg("Could not load set module for '" .. base_id .. "'.") end local book_data = library[lookup_id] if not book_data then return error_msg("Part '" .. target_key .. "' not found in set '" .. base_id .. "'.", "SSTS missing records") end -- Smart Host Fallback local final_host = book_data.host if not final_host then if book_data.hosts and type(book_data.hosts) == 'table' then for k, _ in pairs(book_data.hosts) do final_host = k break end end if not final_host then final_host = 'physical' end end return build_citation(frame, book_data, final_host, library) end return p kylg0n6f00unl2q00hpycyz2diyzzqo 1354040 1354039 2026-03-27T00:40:43Z en>GreenC 0 1354040 Scribunto text/plain require('strict') local p = {} --[[--------------------------< H O S T _ M A P >--------------------------------------------]] local host_map = { ['ia'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['internetarchive'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['hathi'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['hathitrust'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['guten'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['gutenberg'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['wikisrc'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['wikisource'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['gbook'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' }, ['googlebooks'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' }, ['web'] = { engine = 'Web', shard_key = 'web' }, ['physical'] = { engine = 'Physical', shard_key = 'physical' } } --[[--------------------------< P A R A M E T E R M A P >----------------------------------]] -- SSTS Architecture Note: -- The parameter_map is designed specifically for sub-divisions of a single work -- (like individual chapters or dictionary entries). -- To maintain the Single-Source Template (SSTS) philosophy, core identity -- parameters like 'title', 'year', or 'isbn' are managed at the variant -- level (creating a new library entry) rather than through this map. local parameter_map_guardrail = { ['chapter'] = true, ['entry'] = true, ['article'] = true, ['section'] = true, ['part'] = true } local function apply_parameter_map(user_args, book_data, library) -- Follow the pointer if an alias exists local map_source = book_data if book_data.parameter_map_alias and library and library[book_data.parameter_map_alias] then map_source = library[book_data.parameter_map_alias] end if not map_source.parameter_map then return end for param, map_table in pairs(map_source.parameter_map) do if parameter_map_guardrail[param] then local user_input = user_args[param] if user_input then -- Trim whitespace so "|chapter= 8 " matches key ['8'] local clean_input = mw.text.trim(tostring(user_input)) if map_table[clean_input] then user_args[param] = map_table[clean_input] end end end end end --[[--------------------------< H E L P E R S >----------------------------------------------]] local function error_msg(msg, tracking_category) local err_text = string.format('<strong class="error">SSTS Error: %s</strong>', msg) local title = mw.title.getCurrentTitle() if title and (title.namespace == 0 or title.namespace == 118) then if tracking_category then return err_text .. '[[Category:' .. tracking_category .. ']]' else return err_text .. '[[Category:SSTS errors]]' end end return err_text end --[[--------------------------< C O R E _ E X E C U T I O N >--------------------------------]] -- Shared function to build the citation regardless of how it was routed local function build_citation(frame, book_data, target_host, library) if not target_host then return error_msg("No host defined for this record.") end -- 1. Route to the correct Host/Engine local host_info = host_map[string.lower(mw.text.trim(target_host))] if not host_info then return error_msg("Unsupported host '" .. target_host .. "'") end -- 2. Validate Host Data within the record local host_data = book_data.hosts and book_data.hosts[host_info.shard_key] if not host_data then return error_msg("Host '" .. host_info.shard_key .. "' is not defined for this book.") end -- 3. Load the Hosts module local success_engine, hosts_module = pcall(require, 'Module:SST/hosts') if not success_engine then return error_msg("Could not load Module:SST/hosts.") end local engine = hosts_module[host_info.engine] if not engine then return error_msg("Engine '" .. host_info.engine .. "' not found in hosts module.") end -- 4. Process Arguments & Apply ignore_args Filter local ignore_list = { ['ignore_args'] = true, ['id'] = true, ['key'] = true, ['default'] = true } if frame.args['ignore_args'] then for key in string.gmatch(frame.args['ignore_args'], '([^,]+)') do ignore_list[mw.text.trim(key)] = true end end local combined_args = {} -- Grab parent args (user input), skipping ignored keys for k, v in pairs(frame:getParent().args) do if type(k) == 'string' and not ignore_list[k] then combined_args[k] = v elseif type(k) == 'number' and not ignore_list[tostring(k)] then combined_args[k] = v end end -- Grab current frame args (template overrides like our generated 'chapter') for k, v in pairs(frame.args) do if type(k) == 'string' and not ignore_list[k] then combined_args[k] = v end end -- ========================================================== -- 4.5 APPLY PARAMETER MAP (Translate shorthand into full titles) -- ========================================================== apply_parameter_map(combined_args, book_data, library) local citeArgs = {} for k, v in pairs(book_data.cite_params or {}) do citeArgs[k] = v end -- ========================================================== -- 4.7 SILENT LOGIC TRAP (Inspect raw shard data for faults) -- ========================================================== local has_logic_fault = false local t_type = citeArgs['_template'] or 'cite book' if t_type == 'cite encyclopedia' then -- Encyclopedia shards must use 'encyclopedia', not 'title' or specific entries. -- They also cannot contain book or journal container names. if citeArgs['title'] or citeArgs['title-link'] or citeArgs['article'] or citeArgs['entry'] then has_logic_fault = true elseif citeArgs['journal'] or citeArgs['magazine'] or citeArgs['work'] then has_logic_fault = true end elseif t_type == 'cite journal' then -- Journal shards must have a journal container. -- They cannot be locked to specific chapters, nor contain book/encyclopedia containers. if not citeArgs['journal'] and not citeArgs['work'] and not citeArgs['magazine'] then has_logic_fault = true end if citeArgs['chapter'] or citeArgs['encyclopedia'] then has_logic_fault = true end elseif t_type == 'cite book' then -- Book shards cannot contain encyclopedia or journal container names. if citeArgs['encyclopedia'] or citeArgs['journal'] or citeArgs['magazine'] or citeArgs['work'] then has_logic_fault = true end end -- 5. Pass execution to the Hosts module for parsing and link-building if type(hosts_module.process) == "function" then citeArgs = hosts_module.process(engine, host_data, citeArgs, combined_args) else return error_msg("System Error: hosts_module.process is missing.") end -- 6. Render standard Cite Book/Encyclopedia template local template_name = citeArgs['_template'] or 'cite book' citeArgs['_template'] = nil if citeArgs['ref'] and mw.ustring.match(citeArgs['ref'], '^{{') then local pre_ref = frame:preprocess(citeArgs['ref']) citeArgs['ref'] = mw.ustring.gsub(pre_ref, " ", "_") end local citation = frame:expandTemplate{ title = template_name, args = citeArgs } -- 7. Catch CS1/CS2 errors and inject silent tracking categories local current_page = mw.title.getCurrentTitle() if current_page and (current_page.namespace == 0 or current_page.namespace == 118) then -- Catch native CS1 red errors local has_cs1_error = string.find(citation, "cs1%-visible%-error") or string.find(citation, "cs1%-hidden%-error") or string.find(citation, "Category:CS1 errors") if has_cs1_error then citation = citation .. "[[Category:SSTS errors]]" end -- Catch parameter logical faults if has_logic_fault then citation = citation .. "[[Category:SSTS parameter logic faults]]" end end return citation end --[[--------------------------< T H E B R I D G E >----------------------------------------]] -- LEGACY ROUTER: Supports existing live templates. DO NOT DELETE until Phase 4. function p.main(frame) local raw_host = frame.args[1] local book_key = frame.args[2] if not raw_host then return error_msg("No host specified in #invoke.") end if not book_key then return error_msg("No book key specified in #invoke.") end local shard_letter = mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(mw.text.trim(book_key), 1, 1)) local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/' .. shard_letter) if not success_shard then return error_msg("Could not load shard module '" .. shard_letter .. "'.") end local book_data = library[mw.text.trim(book_key)] if not book_data then return error_msg("Book key '" .. book_key .. "' not found.", "SSTS missing records") end -- Smart Host Fallback local final_host = book_data.host if not final_host then -- Fallback 1: Try to grab the first available host from the hosts table if book_data.hosts and type(book_data.hosts) == 'table' then for k, _ in pairs(book_data.hosts) do final_host = k break end end -- Fallback 2: If still nothing, treat it as a physical book if not final_host then final_host = 'physical' end end local output = build_citation(frame, book_data, final_host, library) -- Only categorize in Main (0) and Template (10) namespaces to ignore sandboxes local ns = mw.title.getCurrentTitle().namespace if ns == 0 or ns == 10 then output = output .. "[[Category:SSTS errors|*LEGACY]]" end return output end --[[--------------------------< A R C H I T E C T U R E >----------------------------]] -- ROUTER: Single A-Z Books function p.single(frame) local base_id = frame.args.id if not base_id then return error_msg("No id specified in #invoke.") end local shard_letter = mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(mw.text.trim(base_id), 1, 1)) local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/' .. shard_letter) if not success_shard then return error_msg("Could not load shard module '" .. shard_letter .. "'.") end local book_data = library[mw.text.trim(base_id)] if not book_data then return error_msg("Record '" .. base_id .. "' not found.", "SSTS missing records") end -- Smart Host Fallback local final_host = book_data.host if not final_host then if book_data.hosts and type(book_data.hosts) == 'table' then for k, _ in pairs(book_data.hosts) do final_host = k break end end if not final_host then final_host = 'physical' end end return build_citation(frame, book_data, final_host, library) end -- ROUTER: Multi-Volume Sets function p.set(frame) local base_id = frame.args.id if not base_id then return error_msg("No id specified for the set in #invoke.") end -- Determine target key (e.g. "1", "2", "ALL") local raw_key = frame.args.key local target_key if not raw_key or mw.text.trim(raw_key) == "" then target_key = frame.args.default or "ALL" else target_key = mw.text.trim(raw_key) end local prefix = base_id .. "_" local lookup_id -- Smart detection: Check if the editor accidentally passed the full book key instead of the short variant if mw.ustring.sub(target_key, 1, mw.ustring.len(prefix)) == prefix then lookup_id = target_key -- Strip the prefix from target_key so error messages still look clean target_key = mw.ustring.sub(target_key, mw.ustring.len(prefix) + 1) else lookup_id = prefix .. target_key end -- Route to dedicated /sets/ module local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/sets/' .. base_id) if not success_shard then return error_msg("Could not load set module for '" .. base_id .. "'.") end local book_data = library[lookup_id] if not book_data then return error_msg("Part '" .. target_key .. "' not found in set '" .. base_id .. "'.", "SSTS missing records") end -- Smart Host Fallback local final_host = book_data.host if not final_host then if book_data.hosts and type(book_data.hosts) == 'table' then for k, _ in pairs(book_data.hosts) do final_host = k break end end if not final_host then final_host = 'physical' end end return build_citation(frame, book_data, final_host, library) end return p s98io08i2vrraaql05k2scx5t5zg3lm 1354041 1354040 2026-04-18T03:30:05Z en>Pppery 0 Changed protection settings for "[[Module:SST]]" ([Edit=Require template editor access] (indefinite) [Move=Require template editor access] (indefinite)) 1354040 Scribunto text/plain require('strict') local p = {} --[[--------------------------< H O S T _ M A P >--------------------------------------------]] local host_map = { ['ia'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['internetarchive'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['hathi'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['hathitrust'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['guten'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['gutenberg'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['wikisrc'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['wikisource'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['gbook'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' }, ['googlebooks'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' }, ['web'] = { engine = 'Web', shard_key = 'web' }, ['physical'] = { engine = 'Physical', shard_key = 'physical' } } --[[--------------------------< P A R A M E T E R M A P >----------------------------------]] -- SSTS Architecture Note: -- The parameter_map is designed specifically for sub-divisions of a single work -- (like individual chapters or dictionary entries). -- To maintain the Single-Source Template (SSTS) philosophy, core identity -- parameters like 'title', 'year', or 'isbn' are managed at the variant -- level (creating a new library entry) rather than through this map. local parameter_map_guardrail = { ['chapter'] = true, ['entry'] = true, ['article'] = true, ['section'] = true, ['part'] = true } local function apply_parameter_map(user_args, book_data, library) -- Follow the pointer if an alias exists local map_source = book_data if book_data.parameter_map_alias and library and library[book_data.parameter_map_alias] then map_source = library[book_data.parameter_map_alias] end if not map_source.parameter_map then return end for param, map_table in pairs(map_source.parameter_map) do if parameter_map_guardrail[param] then local user_input = user_args[param] if user_input then -- Trim whitespace so "|chapter= 8 " matches key ['8'] local clean_input = mw.text.trim(tostring(user_input)) if map_table[clean_input] then user_args[param] = map_table[clean_input] end end end end end --[[--------------------------< H E L P E R S >----------------------------------------------]] local function error_msg(msg, tracking_category) local err_text = string.format('<strong class="error">SSTS Error: %s</strong>', msg) local title = mw.title.getCurrentTitle() if title and (title.namespace == 0 or title.namespace == 118) then if tracking_category then return err_text .. '[[Category:' .. tracking_category .. ']]' else return err_text .. '[[Category:SSTS errors]]' end end return err_text end --[[--------------------------< C O R E _ E X E C U T I O N >--------------------------------]] -- Shared function to build the citation regardless of how it was routed local function build_citation(frame, book_data, target_host, library) if not target_host then return error_msg("No host defined for this record.") end -- 1. Route to the correct Host/Engine local host_info = host_map[string.lower(mw.text.trim(target_host))] if not host_info then return error_msg("Unsupported host '" .. target_host .. "'") end -- 2. Validate Host Data within the record local host_data = book_data.hosts and book_data.hosts[host_info.shard_key] if not host_data then return error_msg("Host '" .. host_info.shard_key .. "' is not defined for this book.") end -- 3. Load the Hosts module local success_engine, hosts_module = pcall(require, 'Module:SST/hosts') if not success_engine then return error_msg("Could not load Module:SST/hosts.") end local engine = hosts_module[host_info.engine] if not engine then return error_msg("Engine '" .. host_info.engine .. "' not found in hosts module.") end -- 4. Process Arguments & Apply ignore_args Filter local ignore_list = { ['ignore_args'] = true, ['id'] = true, ['key'] = true, ['default'] = true } if frame.args['ignore_args'] then for key in string.gmatch(frame.args['ignore_args'], '([^,]+)') do ignore_list[mw.text.trim(key)] = true end end local combined_args = {} -- Grab parent args (user input), skipping ignored keys for k, v in pairs(frame:getParent().args) do if type(k) == 'string' and not ignore_list[k] then combined_args[k] = v elseif type(k) == 'number' and not ignore_list[tostring(k)] then combined_args[k] = v end end -- Grab current frame args (template overrides like our generated 'chapter') for k, v in pairs(frame.args) do if type(k) == 'string' and not ignore_list[k] then combined_args[k] = v end end -- ========================================================== -- 4.5 APPLY PARAMETER MAP (Translate shorthand into full titles) -- ========================================================== apply_parameter_map(combined_args, book_data, library) local citeArgs = {} for k, v in pairs(book_data.cite_params or {}) do citeArgs[k] = v end -- ========================================================== -- 4.7 SILENT LOGIC TRAP (Inspect raw shard data for faults) -- ========================================================== local has_logic_fault = false local t_type = citeArgs['_template'] or 'cite book' if t_type == 'cite encyclopedia' then -- Encyclopedia shards must use 'encyclopedia', not 'title' or specific entries. -- They also cannot contain book or journal container names. if citeArgs['title'] or citeArgs['title-link'] or citeArgs['article'] or citeArgs['entry'] then has_logic_fault = true elseif citeArgs['journal'] or citeArgs['magazine'] or citeArgs['work'] then has_logic_fault = true end elseif t_type == 'cite journal' then -- Journal shards must have a journal container. -- They cannot be locked to specific chapters, nor contain book/encyclopedia containers. if not citeArgs['journal'] and not citeArgs['work'] and not citeArgs['magazine'] then has_logic_fault = true end if citeArgs['chapter'] or citeArgs['encyclopedia'] then has_logic_fault = true end elseif t_type == 'cite book' then -- Book shards cannot contain encyclopedia or journal container names. if citeArgs['encyclopedia'] or citeArgs['journal'] or citeArgs['magazine'] or citeArgs['work'] then has_logic_fault = true end end -- 5. Pass execution to the Hosts module for parsing and link-building if type(hosts_module.process) == "function" then citeArgs = hosts_module.process(engine, host_data, citeArgs, combined_args) else return error_msg("System Error: hosts_module.process is missing.") end -- 6. Render standard Cite Book/Encyclopedia template local template_name = citeArgs['_template'] or 'cite book' citeArgs['_template'] = nil if citeArgs['ref'] and mw.ustring.match(citeArgs['ref'], '^{{') then local pre_ref = frame:preprocess(citeArgs['ref']) citeArgs['ref'] = mw.ustring.gsub(pre_ref, " ", "_") end local citation = frame:expandTemplate{ title = template_name, args = citeArgs } -- 7. Catch CS1/CS2 errors and inject silent tracking categories local current_page = mw.title.getCurrentTitle() if current_page and (current_page.namespace == 0 or current_page.namespace == 118) then -- Catch native CS1 red errors local has_cs1_error = string.find(citation, "cs1%-visible%-error") or string.find(citation, "cs1%-hidden%-error") or string.find(citation, "Category:CS1 errors") if has_cs1_error then citation = citation .. "[[Category:SSTS errors]]" end -- Catch parameter logical faults if has_logic_fault then citation = citation .. "[[Category:SSTS parameter logic faults]]" end end return citation end --[[--------------------------< T H E B R I D G E >----------------------------------------]] -- LEGACY ROUTER: Supports existing live templates. DO NOT DELETE until Phase 4. function p.main(frame) local raw_host = frame.args[1] local book_key = frame.args[2] if not raw_host then return error_msg("No host specified in #invoke.") end if not book_key then return error_msg("No book key specified in #invoke.") end local shard_letter = mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(mw.text.trim(book_key), 1, 1)) local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/' .. shard_letter) if not success_shard then return error_msg("Could not load shard module '" .. shard_letter .. "'.") end local book_data = library[mw.text.trim(book_key)] if not book_data then return error_msg("Book key '" .. book_key .. "' not found.", "SSTS missing records") end -- Smart Host Fallback local final_host = book_data.host if not final_host then -- Fallback 1: Try to grab the first available host from the hosts table if book_data.hosts and type(book_data.hosts) == 'table' then for k, _ in pairs(book_data.hosts) do final_host = k break end end -- Fallback 2: If still nothing, treat it as a physical book if not final_host then final_host = 'physical' end end local output = build_citation(frame, book_data, final_host, library) -- Only categorize in Main (0) and Template (10) namespaces to ignore sandboxes local ns = mw.title.getCurrentTitle().namespace if ns == 0 or ns == 10 then output = output .. "[[Category:SSTS errors|*LEGACY]]" end return output end --[[--------------------------< A R C H I T E C T U R E >----------------------------]] -- ROUTER: Single A-Z Books function p.single(frame) local base_id = frame.args.id if not base_id then return error_msg("No id specified in #invoke.") end local shard_letter = mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(mw.text.trim(base_id), 1, 1)) local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/' .. shard_letter) if not success_shard then return error_msg("Could not load shard module '" .. shard_letter .. "'.") end local book_data = library[mw.text.trim(base_id)] if not book_data then return error_msg("Record '" .. base_id .. "' not found.", "SSTS missing records") end -- Smart Host Fallback local final_host = book_data.host if not final_host then if book_data.hosts and type(book_data.hosts) == 'table' then for k, _ in pairs(book_data.hosts) do final_host = k break end end if not final_host then final_host = 'physical' end end return build_citation(frame, book_data, final_host, library) end -- ROUTER: Multi-Volume Sets function p.set(frame) local base_id = frame.args.id if not base_id then return error_msg("No id specified for the set in #invoke.") end -- Determine target key (e.g. "1", "2", "ALL") local raw_key = frame.args.key local target_key if not raw_key or mw.text.trim(raw_key) == "" then target_key = frame.args.default or "ALL" else target_key = mw.text.trim(raw_key) end local prefix = base_id .. "_" local lookup_id -- Smart detection: Check if the editor accidentally passed the full book key instead of the short variant if mw.ustring.sub(target_key, 1, mw.ustring.len(prefix)) == prefix then lookup_id = target_key -- Strip the prefix from target_key so error messages still look clean target_key = mw.ustring.sub(target_key, mw.ustring.len(prefix) + 1) else lookup_id = prefix .. target_key end -- Route to dedicated /sets/ module local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/sets/' .. base_id) if not success_shard then return error_msg("Could not load set module for '" .. base_id .. "'.") end local book_data = library[lookup_id] if not book_data then return error_msg("Part '" .. target_key .. "' not found in set '" .. base_id .. "'.", "SSTS missing records") end -- Smart Host Fallback local final_host = book_data.host if not final_host then if book_data.hosts and type(book_data.hosts) == 'table' then for k, _ in pairs(book_data.hosts) do final_host = k break end end if not final_host then final_host = 'physical' end end return build_citation(frame, book_data, final_host, library) end return p s98io08i2vrraaql05k2scx5t5zg3lm 1354042 1354041 2026-05-02T15:54:25Z पर्वत सुवेदी 31224 [[:en:Module:SST]] बाट ३७ संशोधन(हरू): आयात गर्दै 1354040 Scribunto text/plain require('strict') local p = {} --[[--------------------------< H O S T _ M A P >--------------------------------------------]] local host_map = { ['ia'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['internetarchive'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['hathi'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['hathitrust'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['guten'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['gutenberg'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['wikisrc'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['wikisource'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['gbook'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' }, ['googlebooks'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' }, ['web'] = { engine = 'Web', shard_key = 'web' }, ['physical'] = { engine = 'Physical', shard_key = 'physical' } } --[[--------------------------< P A R A M E T E R M A P >----------------------------------]] -- SSTS Architecture Note: -- The parameter_map is designed specifically for sub-divisions of a single work -- (like individual chapters or dictionary entries). -- To maintain the Single-Source Template (SSTS) philosophy, core identity -- parameters like 'title', 'year', or 'isbn' are managed at the variant -- level (creating a new library entry) rather than through this map. local parameter_map_guardrail = { ['chapter'] = true, ['entry'] = true, ['article'] = true, ['section'] = true, ['part'] = true } local function apply_parameter_map(user_args, book_data, library) -- Follow the pointer if an alias exists local map_source = book_data if book_data.parameter_map_alias and library and library[book_data.parameter_map_alias] then map_source = library[book_data.parameter_map_alias] end if not map_source.parameter_map then return end for param, map_table in pairs(map_source.parameter_map) do if parameter_map_guardrail[param] then local user_input = user_args[param] if user_input then -- Trim whitespace so "|chapter= 8 " matches key ['8'] local clean_input = mw.text.trim(tostring(user_input)) if map_table[clean_input] then user_args[param] = map_table[clean_input] end end end end end --[[--------------------------< H E L P E R S >----------------------------------------------]] local function error_msg(msg, tracking_category) local err_text = string.format('<strong class="error">SSTS Error: %s</strong>', msg) local title = mw.title.getCurrentTitle() if title and (title.namespace == 0 or title.namespace == 118) then if tracking_category then return err_text .. '[[Category:' .. tracking_category .. ']]' else return err_text .. '[[Category:SSTS errors]]' end end return err_text end --[[--------------------------< C O R E _ E X E C U T I O N >--------------------------------]] -- Shared function to build the citation regardless of how it was routed local function build_citation(frame, book_data, target_host, library) if not target_host then return error_msg("No host defined for this record.") end -- 1. Route to the correct Host/Engine local host_info = host_map[string.lower(mw.text.trim(target_host))] if not host_info then return error_msg("Unsupported host '" .. target_host .. "'") end -- 2. Validate Host Data within the record local host_data = book_data.hosts and book_data.hosts[host_info.shard_key] if not host_data then return error_msg("Host '" .. host_info.shard_key .. "' is not defined for this book.") end -- 3. Load the Hosts module local success_engine, hosts_module = pcall(require, 'Module:SST/hosts') if not success_engine then return error_msg("Could not load Module:SST/hosts.") end local engine = hosts_module[host_info.engine] if not engine then return error_msg("Engine '" .. host_info.engine .. "' not found in hosts module.") end -- 4. Process Arguments & Apply ignore_args Filter local ignore_list = { ['ignore_args'] = true, ['id'] = true, ['key'] = true, ['default'] = true } if frame.args['ignore_args'] then for key in string.gmatch(frame.args['ignore_args'], '([^,]+)') do ignore_list[mw.text.trim(key)] = true end end local combined_args = {} -- Grab parent args (user input), skipping ignored keys for k, v in pairs(frame:getParent().args) do if type(k) == 'string' and not ignore_list[k] then combined_args[k] = v elseif type(k) == 'number' and not ignore_list[tostring(k)] then combined_args[k] = v end end -- Grab current frame args (template overrides like our generated 'chapter') for k, v in pairs(frame.args) do if type(k) == 'string' and not ignore_list[k] then combined_args[k] = v end end -- ========================================================== -- 4.5 APPLY PARAMETER MAP (Translate shorthand into full titles) -- ========================================================== apply_parameter_map(combined_args, book_data, library) local citeArgs = {} for k, v in pairs(book_data.cite_params or {}) do citeArgs[k] = v end -- ========================================================== -- 4.7 SILENT LOGIC TRAP (Inspect raw shard data for faults) -- ========================================================== local has_logic_fault = false local t_type = citeArgs['_template'] or 'cite book' if t_type == 'cite encyclopedia' then -- Encyclopedia shards must use 'encyclopedia', not 'title' or specific entries. -- They also cannot contain book or journal container names. if citeArgs['title'] or citeArgs['title-link'] or citeArgs['article'] or citeArgs['entry'] then has_logic_fault = true elseif citeArgs['journal'] or citeArgs['magazine'] or citeArgs['work'] then has_logic_fault = true end elseif t_type == 'cite journal' then -- Journal shards must have a journal container. -- They cannot be locked to specific chapters, nor contain book/encyclopedia containers. if not citeArgs['journal'] and not citeArgs['work'] and not citeArgs['magazine'] then has_logic_fault = true end if citeArgs['chapter'] or citeArgs['encyclopedia'] then has_logic_fault = true end elseif t_type == 'cite book' then -- Book shards cannot contain encyclopedia or journal container names. if citeArgs['encyclopedia'] or citeArgs['journal'] or citeArgs['magazine'] or citeArgs['work'] then has_logic_fault = true end end -- 5. Pass execution to the Hosts module for parsing and link-building if type(hosts_module.process) == "function" then citeArgs = hosts_module.process(engine, host_data, citeArgs, combined_args) else return error_msg("System Error: hosts_module.process is missing.") end -- 6. Render standard Cite Book/Encyclopedia template local template_name = citeArgs['_template'] or 'cite book' citeArgs['_template'] = nil if citeArgs['ref'] and mw.ustring.match(citeArgs['ref'], '^{{') then local pre_ref = frame:preprocess(citeArgs['ref']) citeArgs['ref'] = mw.ustring.gsub(pre_ref, " ", "_") end local citation = frame:expandTemplate{ title = template_name, args = citeArgs } -- 7. Catch CS1/CS2 errors and inject silent tracking categories local current_page = mw.title.getCurrentTitle() if current_page and (current_page.namespace == 0 or current_page.namespace == 118) then -- Catch native CS1 red errors local has_cs1_error = string.find(citation, "cs1%-visible%-error") or string.find(citation, "cs1%-hidden%-error") or string.find(citation, "Category:CS1 errors") if has_cs1_error then citation = citation .. "[[Category:SSTS errors]]" end -- Catch parameter logical faults if has_logic_fault then citation = citation .. "[[Category:SSTS parameter logic faults]]" end end return citation end --[[--------------------------< T H E B R I D G E >----------------------------------------]] -- LEGACY ROUTER: Supports existing live templates. DO NOT DELETE until Phase 4. function p.main(frame) local raw_host = frame.args[1] local book_key = frame.args[2] if not raw_host then return error_msg("No host specified in #invoke.") end if not book_key then return error_msg("No book key specified in #invoke.") end local shard_letter = mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(mw.text.trim(book_key), 1, 1)) local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/' .. shard_letter) if not success_shard then return error_msg("Could not load shard module '" .. shard_letter .. "'.") end local book_data = library[mw.text.trim(book_key)] if not book_data then return error_msg("Book key '" .. book_key .. "' not found.", "SSTS missing records") end -- Smart Host Fallback local final_host = book_data.host if not final_host then -- Fallback 1: Try to grab the first available host from the hosts table if book_data.hosts and type(book_data.hosts) == 'table' then for k, _ in pairs(book_data.hosts) do final_host = k break end end -- Fallback 2: If still nothing, treat it as a physical book if not final_host then final_host = 'physical' end end local output = build_citation(frame, book_data, final_host, library) -- Only categorize in Main (0) and Template (10) namespaces to ignore sandboxes local ns = mw.title.getCurrentTitle().namespace if ns == 0 or ns == 10 then output = output .. "[[Category:SSTS errors|*LEGACY]]" end return output end --[[--------------------------< A R C H I T E C T U R E >----------------------------]] -- ROUTER: Single A-Z Books function p.single(frame) local base_id = frame.args.id if not base_id then return error_msg("No id specified in #invoke.") end local shard_letter = mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(mw.text.trim(base_id), 1, 1)) local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/' .. shard_letter) if not success_shard then return error_msg("Could not load shard module '" .. shard_letter .. "'.") end local book_data = library[mw.text.trim(base_id)] if not book_data then return error_msg("Record '" .. base_id .. "' not found.", "SSTS missing records") end -- Smart Host Fallback local final_host = book_data.host if not final_host then if book_data.hosts and type(book_data.hosts) == 'table' then for k, _ in pairs(book_data.hosts) do final_host = k break end end if not final_host then final_host = 'physical' end end return build_citation(frame, book_data, final_host, library) end -- ROUTER: Multi-Volume Sets function p.set(frame) local base_id = frame.args.id if not base_id then return error_msg("No id specified for the set in #invoke.") end -- Determine target key (e.g. "1", "2", "ALL") local raw_key = frame.args.key local target_key if not raw_key or mw.text.trim(raw_key) == "" then target_key = frame.args.default or "ALL" else target_key = mw.text.trim(raw_key) end local prefix = base_id .. "_" local lookup_id -- Smart detection: Check if the editor accidentally passed the full book key instead of the short variant if mw.ustring.sub(target_key, 1, mw.ustring.len(prefix)) == prefix then lookup_id = target_key -- Strip the prefix from target_key so error messages still look clean target_key = mw.ustring.sub(target_key, mw.ustring.len(prefix) + 1) else lookup_id = prefix .. target_key end -- Route to dedicated /sets/ module local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/sets/' .. base_id) if not success_shard then return error_msg("Could not load set module for '" .. base_id .. "'.") end local book_data = library[lookup_id] if not book_data then return error_msg("Part '" .. target_key .. "' not found in set '" .. base_id .. "'.", "SSTS missing records") end -- Smart Host Fallback local final_host = book_data.host if not final_host then if book_data.hosts and type(book_data.hosts) == 'table' then for k, _ in pairs(book_data.hosts) do final_host = k break end end if not final_host then final_host = 'physical' end end return build_citation(frame, book_data, final_host, library) end return p s98io08i2vrraaql05k2scx5t5zg3lm श्रेणी:सुदूरपश्चिम प्रदेशका हिमालहरू 14 150037 1354043 2026-05-02T15:57:37Z पर्वत सुवेदी 31224 नयाँ पृष्ठ: नयाँ श्रेणी 1354043 wikitext text/x-wiki नयाँ श्रेणी ajgisxhx5bmzcsav9peslm3ip5kkjz4 मोड्युल:SST/shards/N 828 150038 1354045 2026-03-16T22:02:57Z en>GreenC bot 0 Add NITSKE_MERCEDES_BENZ_PRODUCTION_MODELS_BOOK_1946_1995 to Module:SST/shards/N 1354045 Scribunto text/plain local library = {} -- The New Islamic Dynasties: A Chronological and Genealogical Manual by Edinburgh University Press -- Template:Bosworth-The New Islamic Dynasties library['NEW_ISLAMIC_DYNASTIES'] = { host = 'ia', -- WARNING: Changing host breaks page numbers in Wikipedia articles. See WP:SSTS#changehost ['cite_params'] = { ['_template'] = 'cite book', ['last'] = "Bosworth", ['first'] = "Clifford Edmund", ['author-link'] = "Clifford Edmund Bosworth", ['title'] = "The New Islamic Dynasties: A Chronological and Genealogical Manual", ['series'] = "New Edinburgh Islamic Surveys", ['year'] = "1996", ['location'] = "Edinburgh", ['publisher'] = "Edinburgh University Press", ['isbn'] = "0-7486-2137-7" }, ['hosts'] = { ['ia'] = { ['id'] = "newislamicdynast0000unse" } } } -- Nebraska Place-Names by University of Nebraska Press -- Template:Nebraska Place-Names library['NEBRASKA_PLACE_NAMES'] = { host = 'ia', -- WARNING: Changing host breaks page numbers in Wikipedia articles. See WP:SSTS#changehost ['cite_params'] = { ['_template'] = 'cite book', ['last1'] = "Fitzpatrick", ['first1'] = "Lillian L.", ['last2'] = "Link", ['first2'] = "J. T.", ['editor-last'] = "Fairclough", ['editor-first'] = "G. Thomas", ['title'] = "Nebraska Place-Names", ['year'] = "1960", ['publisher'] = "[[University of Nebraska Press]]", ['place'] = "Lincoln, Nebraska", ['isbn'] = "((0-8032-5060-6))", }, ['hosts'] = { ['ia'] = { ['id'] = "nebraskaplacenam0000fitz", } } } -- The Byzantine Family of Kantakouzenos (Cantacuzenus), ca. 1100–1460: A Genealogical and Prosopographical Study by [[Donald Nicol|Donald M. Nicol]] -- Template:The Byzantine Family of Kantakouzenos library['NICOL_THE_BYZANTINE_FAMILY_OF_KANTAKOUZENOS'] = { host = 'ia', -- WARNING: Changing host breaks page numbers in Wikipedia articles. See WP:SSTS#changehost ['cite_params'] = { ['_template'] = 'cite book', ['last'] = "Nicol", ['first'] = "Donald M.", ['author-link'] = "Donald Nicol", ['title'] = "The Byzantine Family of Kantakouzenos (Cantacuzenus), ca. 1100–1460: A Genealogical and Prosopographical Study", ['location'] = "Washington, DC", ['publisher'] = "[[Dumbarton Oaks Center for Byzantine Studies]]", ['year'] = "1968", ['series'] = "Dumbarton Oaks studies 11", }, ['hosts'] = { ['ia'] = { ['id'] = "byzantinefamilyo0000dona", }, ['gbook'] = { ['id'] = "HqdBAAAAIAAJ", } } } -- High Asia: An Illustrated History of the 7000 Metre Peaks by Jill Neate -- Template:Neate-High Asia library['NEATE_HIGH_ASIA'] = { host = 'physical', -- WARNING: Changing host breaks page numbers in Wikipedia articles. See WP:SSTS#changehost ['cite_params'] = { ['_template'] = 'cite book', ['last'] = "Neate", ['first'] = "Jill", ['title'] = "High Asia: An Illustrated History of the 7000 Metre Peaks", ['year'] = "1989", ['publisher'] = "[[The Mountaineers (club)|The Mountaineers]]", ['location'] = "Seattle", ['isbn'] = "0-89886-238-8", }, ['hosts'] = { ['physical'] = {} } } -- The Byzantine Lady: Ten Portraits, 1250–1500 by [[Donald Nicol|Donald M. Nicol]] -- Template:The Byzantine Lady: Ten Portraits, 1250–1500 library['NICOL_THE_BYZANTINE_LADY'] = { host = 'gbook', -- WARNING: Changing host breaks page numbers in Wikipedia articles. See WP:SSTS#changehost ['cite_params'] = { ['_template'] = 'cite book', ['last'] = "Nicol", ['first'] = "Donald M.", ['author-link'] = "Donald Nicol", ['title'] = "The Byzantine Lady: Ten Portraits, 1250–1500", ['publisher'] = "Cambridge University Press", ['location'] = "Cambridge and New York", ['year'] = "1994", ['isbn'] = "0-521-45531-6", }, ['hosts'] = { ['gbook'] = { ['id'] = "Lr7WFLexQyIC", } } } -- Byzantium and Venice: A Study in Diplomatic and Cultural Relations by [[Donald Nicol|Donald M. Nicol]] -- Template:Byzantium and Venice: A Study in Diplomatic and Cultural Relations library['NICOL_BYZANTIUM_AND_VENICE'] = { ['host'] = 'gbook', ['cite_params'] = { ['_template'] = 'cite book', ['last'] = "Nicol", ['first'] = "Donald M.", ['author-link'] = "Donald Nicol", ['title'] = "Byzantium and Venice: A Study in Diplomatic and Cultural Relations", ['publisher'] = "Cambridge University Press", ['location'] = "Cambridge", ['year'] = "1988", ['isbn'] = "0-521-34157-4", }, ['hosts'] = { ['gbook'] = { ['id'] = "rymIUITIYdwC", } } } -- The Immortal Emperor: The Life and Legend of Constantine Palaiologos, Last Emperor of the Romans by [[Donald Nicol|Donald M. Nicol]] -- Template:The Immortal Emperor: The Life and Legend of Constantine Palaiologos, Last Emperor of the Romans library['NICOL_THE_IMMORTAL_EMPEROR'] = { ['host'] = 'ia', -- WARNING: Changing host breaks page numbers in Wikipedia articles. See WP:SSTS#changehost ['cite_params'] = { ['_template'] = 'cite book', ['last'] = "Nicol", ['first'] = "Donald M.", ['author-link'] = "Donald Nicol", ['title'] = "The Immortal Emperor: The Life and Legend of Constantine Palaiologos, Last Emperor of the Romans", ['location'] = "Cambridge", ['publisher'] = "[[Cambridge University Press]]", ['year'] = "1992", ['isbn'] = "978-0-511-58369-8", }, ['hosts'] = { ['ia'] = { ['id'] = "immortalemperorl0000nico", } } } -- The Despotate of Epiros, 1267–1479: A Contribution to the History of Greece in the Middle Ages by [[Donald Nicol|Donald M. Nicol]] -- Template:The Despotate of Epiros, 1267–1479 library['NICOL_THE_DESPOTATE_OF_EPIROS'] = { ['host'] = 'gbook', -- WARNING: Changing host breaks page numbers in Wikipedia articles. See WP:SSTS#changehost ['cite_params'] = { ['_template'] = 'cite book', ['first'] = "Donald M.", ['last'] = "Nicol", ['author-link'] = "Donald Nicol", ['title'] = "The Despotate of Epiros, 1267–1479: A Contribution to the History of Greece in the Middle Ages", ['year'] = "1984", ['publisher'] = "Cambridge University Press", ['location'] = "Cambridge", ['isbn'] = "978-0-521-13089-9", }, ['hosts'] = { ['ia'] = { ['id'] = "despotateofepiro0000nico", }, ['gbook'] = { ['id'] = "XIj0FfKto9AC", } } } -- The Establishment Boys by Barry Nicholls -- Template:Nicholls-The Establishment Boys library['NICHOLLS_THE_ESTABLISHMENT_BOYS'] = { ['host'] = 'physical', -- WARNING: Changing host breaks page numbers in Wikipedia articles. See WP:SSTS#changehost ['cite_params'] = { ['_template'] = 'cite book', ['last'] = "Nicholls", ['first'] = "Barry", ['year'] = "2021", ['title'] = "The Establishment Boys", ['location'] = "Mile End, SA", ['publisher'] = "[[Wakefield Press (Australia)|Wakefield Press]]", ['isbn'] = "9781743058589", }, ['hosts'] = { ['physical'] = {} } } -- Personenwagen von Mercedes-Benz: Automobillegenden und Geschichten seit 1886 by Harry Niemann -- Template:Niemann: Personenwagen von Mercedes-Benz library['NIEMANN_PERSONENWAGEN_VON_MERCEDES_BENZ'] = { ['host'] = 'physical', -- WARNING: Changing host breaks page numbers in Wikipedia articles. See WP:SSTS#changehost ['cite_params'] = { ['_template'] = 'cite book', ['last'] = "Niemann", ['first'] = "Harry", ['year'] = "2006", ['title'] = "Personenwagen von Mercedes-Benz: Automobillegenden und Geschichten seit 1886", ['trans-title'] = "Passenger Cars from Mercedes-Benz: Automobile Legends and Stories since 1886", ['location'] = "Stuttgart", ['publisher'] = "Motorbuch Verlag", ['isbn'] = "3613025965", ['language'] = "de", }, ['hosts'] = { ['physical'] = {} } } -- Racing the Silver Arrows: Mercedes-Benz versus Auto Union 1934-1939 by Chris Nixon -- Template:Nixon: Racing the Silver Arrows library['NIXON_RACING_THE_SILVER_ARROWS'] = { ['host'] = 'physical', -- WARNING: Changing host breaks page numbers in Wikipedia articles. See WP:SSTS#changehost ['cite_params'] = { ['_template'] = 'cite book', ['last'] = "Nixon", ['first'] = "Chris", ['year'] = "2003", ['orig-year'] = "1986", ['title'] = "Racing the Silver Arrows: Mercedes-Benz versus Auto Union 1934-1939", ['location'] = "Isleworth, Middlesex, UK", ['publisher'] = "Transport Bookman Publications", ['isbn'] = "0851840558", ['edition'] = "revised", }, ['hosts'] = { ['physical'] = {} } } -- Mercedes SL Series: The Complete Story by [[Andrew Noakes]] -- Template:Noakes: Mercedes SL Series: The Complete Story library['NOAKES_MERCEDES_SL_SERIES'] = { ['host'] = 'physical', -- WARNING: Changing host breaks page numbers in Wikipedia articles. See WP:SSTS#changehost ['cite_params'] = { ['_template'] = 'cite book', ['last'] = "Noakes", ['first'] = "Andrew", ['author-link'] = "Andrew Noakes", ['year'] = "2004", ['title'] = "Mercedes SL Series: The Complete Story", ['series'] = "Crowood AutoClassics Series", ['location'] = "Ramsbury, Marlborough, UK", ['publisher'] = "The Crowood Press", ['isbn'] = "9781861266736", }, ['hosts'] = { ['physical'] = {} } } -- Mercedes-Benz Production Models Book 1946-1995 by W. Robert Nitske -- Template:Nitskey: Mercedes-Benz Production Models Book 1946-1995 library['NITSKE_MERCEDES_BENZ_PRODUCTION_MODELS_BOOK_1946_1995'] = { ['host'] = 'physical', -- WARNING: Changing host breaks page numbers in Wikipedia articles. See WP:SSTS#changehost ['cite_params'] = { ['_template'] = 'cite book', ['last'] = "Nitske", ['first'] = "W. Robert", ['edition'] = "4th", ['year'] = "1995", ['title'] = "Mercedes-Benz Production Models Book 1946-1995", ['location'] = "Osceola, WI, US", ['publisher'] = "MBI Publishing", ['isbn'] = "0-7603-0245-6", }, ['hosts'] = { ['physical'] = {} } } return library 2865h8mecxlwqvguz778fqi7hx8n5pl 1354046 1354045 2026-05-02T16:00:47Z Saroj 31493 [[:en:Module:SST/shards/N]] बाट १ संशोधन(हरू) 1354045 Scribunto text/plain local library = {} -- The New Islamic Dynasties: A Chronological and Genealogical Manual by Edinburgh University Press -- Template:Bosworth-The New Islamic Dynasties library['NEW_ISLAMIC_DYNASTIES'] = { host = 'ia', -- WARNING: Changing host breaks page numbers in Wikipedia articles. See WP:SSTS#changehost ['cite_params'] = { ['_template'] = 'cite book', ['last'] = "Bosworth", ['first'] = "Clifford Edmund", ['author-link'] = "Clifford Edmund Bosworth", ['title'] = "The New Islamic Dynasties: A Chronological and Genealogical Manual", ['series'] = "New Edinburgh Islamic Surveys", ['year'] = "1996", ['location'] = "Edinburgh", ['publisher'] = "Edinburgh University Press", ['isbn'] = "0-7486-2137-7" }, ['hosts'] = { ['ia'] = { ['id'] = "newislamicdynast0000unse" } } } -- Nebraska Place-Names by University of Nebraska Press -- Template:Nebraska Place-Names library['NEBRASKA_PLACE_NAMES'] = { host = 'ia', -- WARNING: Changing host breaks page numbers in Wikipedia articles. See WP:SSTS#changehost ['cite_params'] = { ['_template'] = 'cite book', ['last1'] = "Fitzpatrick", ['first1'] = "Lillian L.", ['last2'] = "Link", ['first2'] = "J. T.", ['editor-last'] = "Fairclough", ['editor-first'] = "G. Thomas", ['title'] = "Nebraska Place-Names", ['year'] = "1960", ['publisher'] = "[[University of Nebraska Press]]", ['place'] = "Lincoln, Nebraska", ['isbn'] = "((0-8032-5060-6))", }, ['hosts'] = { ['ia'] = { ['id'] = "nebraskaplacenam0000fitz", } } } -- The Byzantine Family of Kantakouzenos (Cantacuzenus), ca. 1100–1460: A Genealogical and Prosopographical Study by [[Donald Nicol|Donald M. Nicol]] -- Template:The Byzantine Family of Kantakouzenos library['NICOL_THE_BYZANTINE_FAMILY_OF_KANTAKOUZENOS'] = { host = 'ia', -- WARNING: Changing host breaks page numbers in Wikipedia articles. See WP:SSTS#changehost ['cite_params'] = { ['_template'] = 'cite book', ['last'] = "Nicol", ['first'] = "Donald M.", ['author-link'] = "Donald Nicol", ['title'] = "The Byzantine Family of Kantakouzenos (Cantacuzenus), ca. 1100–1460: A Genealogical and Prosopographical Study", ['location'] = "Washington, DC", ['publisher'] = "[[Dumbarton Oaks Center for Byzantine Studies]]", ['year'] = "1968", ['series'] = "Dumbarton Oaks studies 11", }, ['hosts'] = { ['ia'] = { ['id'] = "byzantinefamilyo0000dona", }, ['gbook'] = { ['id'] = "HqdBAAAAIAAJ", } } } -- High Asia: An Illustrated History of the 7000 Metre Peaks by Jill Neate -- Template:Neate-High Asia library['NEATE_HIGH_ASIA'] = { host = 'physical', -- WARNING: Changing host breaks page numbers in Wikipedia articles. See WP:SSTS#changehost ['cite_params'] = { ['_template'] = 'cite book', ['last'] = "Neate", ['first'] = "Jill", ['title'] = "High Asia: An Illustrated History of the 7000 Metre Peaks", ['year'] = "1989", ['publisher'] = "[[The Mountaineers (club)|The Mountaineers]]", ['location'] = "Seattle", ['isbn'] = "0-89886-238-8", }, ['hosts'] = { ['physical'] = {} } } -- The Byzantine Lady: Ten Portraits, 1250–1500 by [[Donald Nicol|Donald M. Nicol]] -- Template:The Byzantine Lady: Ten Portraits, 1250–1500 library['NICOL_THE_BYZANTINE_LADY'] = { host = 'gbook', -- WARNING: Changing host breaks page numbers in Wikipedia articles. See WP:SSTS#changehost ['cite_params'] = { ['_template'] = 'cite book', ['last'] = "Nicol", ['first'] = "Donald M.", ['author-link'] = "Donald Nicol", ['title'] = "The Byzantine Lady: Ten Portraits, 1250–1500", ['publisher'] = "Cambridge University Press", ['location'] = "Cambridge and New York", ['year'] = "1994", ['isbn'] = "0-521-45531-6", }, ['hosts'] = { ['gbook'] = { ['id'] = "Lr7WFLexQyIC", } } } -- Byzantium and Venice: A Study in Diplomatic and Cultural Relations by [[Donald Nicol|Donald M. Nicol]] -- Template:Byzantium and Venice: A Study in Diplomatic and Cultural Relations library['NICOL_BYZANTIUM_AND_VENICE'] = { ['host'] = 'gbook', ['cite_params'] = { ['_template'] = 'cite book', ['last'] = "Nicol", ['first'] = "Donald M.", ['author-link'] = "Donald Nicol", ['title'] = "Byzantium and Venice: A Study in Diplomatic and Cultural Relations", ['publisher'] = "Cambridge University Press", ['location'] = "Cambridge", ['year'] = "1988", ['isbn'] = "0-521-34157-4", }, ['hosts'] = { ['gbook'] = { ['id'] = "rymIUITIYdwC", } } } -- The Immortal Emperor: The Life and Legend of Constantine Palaiologos, Last Emperor of the Romans by [[Donald Nicol|Donald M. Nicol]] -- Template:The Immortal Emperor: The Life and Legend of Constantine Palaiologos, Last Emperor of the Romans library['NICOL_THE_IMMORTAL_EMPEROR'] = { ['host'] = 'ia', -- WARNING: Changing host breaks page numbers in Wikipedia articles. See WP:SSTS#changehost ['cite_params'] = { ['_template'] = 'cite book', ['last'] = "Nicol", ['first'] = "Donald M.", ['author-link'] = "Donald Nicol", ['title'] = "The Immortal Emperor: The Life and Legend of Constantine Palaiologos, Last Emperor of the Romans", ['location'] = "Cambridge", ['publisher'] = "[[Cambridge University Press]]", ['year'] = "1992", ['isbn'] = "978-0-511-58369-8", }, ['hosts'] = { ['ia'] = { ['id'] = "immortalemperorl0000nico", } } } -- The Despotate of Epiros, 1267–1479: A Contribution to the History of Greece in the Middle Ages by [[Donald Nicol|Donald M. Nicol]] -- Template:The Despotate of Epiros, 1267–1479 library['NICOL_THE_DESPOTATE_OF_EPIROS'] = { ['host'] = 'gbook', -- WARNING: Changing host breaks page numbers in Wikipedia articles. See WP:SSTS#changehost ['cite_params'] = { ['_template'] = 'cite book', ['first'] = "Donald M.", ['last'] = "Nicol", ['author-link'] = "Donald Nicol", ['title'] = "The Despotate of Epiros, 1267–1479: A Contribution to the History of Greece in the Middle Ages", ['year'] = "1984", ['publisher'] = "Cambridge University Press", ['location'] = "Cambridge", ['isbn'] = "978-0-521-13089-9", }, ['hosts'] = { ['ia'] = { ['id'] = "despotateofepiro0000nico", }, ['gbook'] = { ['id'] = "XIj0FfKto9AC", } } } -- The Establishment Boys by Barry Nicholls -- Template:Nicholls-The Establishment Boys library['NICHOLLS_THE_ESTABLISHMENT_BOYS'] = { ['host'] = 'physical', -- WARNING: Changing host breaks page numbers in Wikipedia articles. See WP:SSTS#changehost ['cite_params'] = { ['_template'] = 'cite book', ['last'] = "Nicholls", ['first'] = "Barry", ['year'] = "2021", ['title'] = "The Establishment Boys", ['location'] = "Mile End, SA", ['publisher'] = "[[Wakefield Press (Australia)|Wakefield Press]]", ['isbn'] = "9781743058589", }, ['hosts'] = { ['physical'] = {} } } -- Personenwagen von Mercedes-Benz: Automobillegenden und Geschichten seit 1886 by Harry Niemann -- Template:Niemann: Personenwagen von Mercedes-Benz library['NIEMANN_PERSONENWAGEN_VON_MERCEDES_BENZ'] = { ['host'] = 'physical', -- WARNING: Changing host breaks page numbers in Wikipedia articles. See WP:SSTS#changehost ['cite_params'] = { ['_template'] = 'cite book', ['last'] = "Niemann", ['first'] = "Harry", ['year'] = "2006", ['title'] = "Personenwagen von Mercedes-Benz: Automobillegenden und Geschichten seit 1886", ['trans-title'] = "Passenger Cars from Mercedes-Benz: Automobile Legends and Stories since 1886", ['location'] = "Stuttgart", ['publisher'] = "Motorbuch Verlag", ['isbn'] = "3613025965", ['language'] = "de", }, ['hosts'] = { ['physical'] = {} } } -- Racing the Silver Arrows: Mercedes-Benz versus Auto Union 1934-1939 by Chris Nixon -- Template:Nixon: Racing the Silver Arrows library['NIXON_RACING_THE_SILVER_ARROWS'] = { ['host'] = 'physical', -- WARNING: Changing host breaks page numbers in Wikipedia articles. See WP:SSTS#changehost ['cite_params'] = { ['_template'] = 'cite book', ['last'] = "Nixon", ['first'] = "Chris", ['year'] = "2003", ['orig-year'] = "1986", ['title'] = "Racing the Silver Arrows: Mercedes-Benz versus Auto Union 1934-1939", ['location'] = "Isleworth, Middlesex, UK", ['publisher'] = "Transport Bookman Publications", ['isbn'] = "0851840558", ['edition'] = "revised", }, ['hosts'] = { ['physical'] = {} } } -- Mercedes SL Series: The Complete Story by [[Andrew Noakes]] -- Template:Noakes: Mercedes SL Series: The Complete Story library['NOAKES_MERCEDES_SL_SERIES'] = { ['host'] = 'physical', -- WARNING: Changing host breaks page numbers in Wikipedia articles. See WP:SSTS#changehost ['cite_params'] = { ['_template'] = 'cite book', ['last'] = "Noakes", ['first'] = "Andrew", ['author-link'] = "Andrew Noakes", ['year'] = "2004", ['title'] = "Mercedes SL Series: The Complete Story", ['series'] = "Crowood AutoClassics Series", ['location'] = "Ramsbury, Marlborough, UK", ['publisher'] = "The Crowood Press", ['isbn'] = "9781861266736", }, ['hosts'] = { ['physical'] = {} } } -- Mercedes-Benz Production Models Book 1946-1995 by W. Robert Nitske -- Template:Nitskey: Mercedes-Benz Production Models Book 1946-1995 library['NITSKE_MERCEDES_BENZ_PRODUCTION_MODELS_BOOK_1946_1995'] = { ['host'] = 'physical', -- WARNING: Changing host breaks page numbers in Wikipedia articles. See WP:SSTS#changehost ['cite_params'] = { ['_template'] = 'cite book', ['last'] = "Nitske", ['first'] = "W. Robert", ['edition'] = "4th", ['year'] = "1995", ['title'] = "Mercedes-Benz Production Models Book 1946-1995", ['location'] = "Osceola, WI, US", ['publisher'] = "MBI Publishing", ['isbn'] = "0-7603-0245-6", }, ['hosts'] = { ['physical'] = {} } } return library 2865h8mecxlwqvguz778fqi7hx8n5pl मोड्युल:SST/shards/N/कागजात 828 150039 1354047 2026-03-06T03:16:13Z en>GreenC 0 [[WP:AES|←]]Created page with '{{Module:SST/shards/doc}}' 1354047 wikitext text/x-wiki {{Module:SST/shards/doc}} osl38uqu0slrgqor8a8c7eoke45pcpj 1354048 1354047 2026-05-02T16:00:53Z Saroj 31493 [[:en:Module:SST/shards/N/doc]] बाट १ संशोधन(हरू) 1354047 wikitext text/x-wiki {{Module:SST/shards/doc}} osl38uqu0slrgqor8a8c7eoke45pcpj 1354051 1354048 2026-05-02T16:03:04Z Saroj 31493 Saroj ले [[मोड्युल:SST/shards/N/doc]] मा पुनर्निर्देश नछोडि त्यसलाई [[मोड्युल:SST/shards/N/कागजात]] मा सारेको हो 1354047 wikitext text/x-wiki {{Module:SST/shards/doc}} osl38uqu0slrgqor8a8c7eoke45pcpj 1354053 1354051 2026-05-02T16:04:53Z Saroj 31493 // Edit via Wikiplus 1354053 wikitext text/x-wiki {{Module:SST/shards/कागजात}} tr551hvkh5npqwdnv0nvnvb9x9wv033 मोड्युल:SST/shards/कागजात 828 150040 1354049 2026-03-10T06:58:57Z en>GreenC 0 1354049 wikitext text/x-wiki {{Module rating|alpha}} __NOTOC__ :''Note: This is part of the '''[[WP:SSTS]]''' system see that page for complete documentation'' This page contains the data configurations for [[Module:SST]] ("Single-source templates") for all book keys starting with the letter "{{#titleparts:{{PAGENAME}}|1|3}}". ===Create a new shard entry=== {{#lst:Wikipedia:SSTS|shards}} <includeonly>{{Sandbox other|| }}</includeonly> <noinclude> [[Category:Module documentation pages|SST Shards]] </noinclude> sapyl6av2a85mrf4nme8xeovw1j96s2 1354050 1354049 2026-05-02T16:01:18Z Saroj 31493 [[:en:Module:SST/shards/doc]] बाट १ संशोधन(हरू) 1354049 wikitext text/x-wiki {{Module rating|alpha}} __NOTOC__ :''Note: This is part of the '''[[WP:SSTS]]''' system see that page for complete documentation'' This page contains the data configurations for [[Module:SST]] ("Single-source templates") for all book keys starting with the letter "{{#titleparts:{{PAGENAME}}|1|3}}". ===Create a new shard entry=== {{#lst:Wikipedia:SSTS|shards}} <includeonly>{{Sandbox other|| }}</includeonly> <noinclude> [[Category:Module documentation pages|SST Shards]] </noinclude> sapyl6av2a85mrf4nme8xeovw1j96s2 1354052 1354050 2026-05-02T16:04:16Z Saroj 31493 Saroj ले [[मोड्युल:SST/shards/doc]] मा पुनर्निर्देश नछोडि त्यसलाई [[मोड्युल:SST/shards/कागजात]] मा सारेको हो 1354049 wikitext text/x-wiki {{Module rating|alpha}} __NOTOC__ :''Note: This is part of the '''[[WP:SSTS]]''' system see that page for complete documentation'' This page contains the data configurations for [[Module:SST]] ("Single-source templates") for all book keys starting with the letter "{{#titleparts:{{PAGENAME}}|1|3}}". ===Create a new shard entry=== {{#lst:Wikipedia:SSTS|shards}} <includeonly>{{Sandbox other|| }}</includeonly> <noinclude> [[Category:Module documentation pages|SST Shards]] </noinclude> sapyl6av2a85mrf4nme8xeovw1j96s2 मोड्युल:SST/कागजात 828 150041 1354054 2026-03-13T19:19:04Z en>GreenC 0 /* Error Tracking */ 1354054 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} {{Lua |Module:SST/hosts |Module:SST/shards/A |Module:SST/shards/B |Module:SST/shards/C |Module:SST/shards/D |Module:SST/shards/E |Module:SST/shards/F |Module:SST/shards/G |Module:SST/shards/H |Module:SST/shards/I |Module:SST/shards/J |Module:SST/shards/K |Module:SST/shards/L |Module:SST/shards/M |Module:SST/shards/N |Module:SST/shards/O |Module:SST/shards/P |Module:SST/shards/Q |Module:SST/shards/R |Module:SST/shards/S |Module:SST/shards/T |Module:SST/shards/U |Module:SST/shards/V |Module:SST/shards/W |Module:SST/shards/X |Module:SST/shards/Y |Module:SST/shards/Z |Module:SST/shards/OTHER |noprotcat=yes }} This module is the core router for the [[Wikipedia:SSTS|Specific-Source Template System (SSTS)]]. It acts as a dynamic wrapper and dispatcher for specific-source templates. It intercepts specific parameters, routes the request to the correct host engine (such as Internet Archive, HathiTrust, or Google Books), and passes the formatted data to standard citation templates like {{tlx|cite book}}. ==Usage== {{#lst:Wikipedia:SSTS|frontend_template}} == Architecture & Data Sharding == To avoid loading a single massive data table into memory, configuration data is split into alphabetical subpages (shards). # '''Validation:''' When invoked, the module verifies that a valid host code (e.g., <code>IA</code>, <code>Hathi</code>, <code>GBook</code>) and Book Key are provided. # '''Data Retrieval:''' It extracts the first letter of the Book Key (e.g., "B" from "BYZANTINE_SEALS_V1") and uses <code>mw.loadData()</code> to retrieve the corresponding subpage (e.g., [[Module:SST/shards/B]]). # '''Engine Execution:''' It then loads the [[Module:SST/hosts]] engine, passing the shard data and the user's template arguments to build the final URLs. # '''Output:''' The compiled arguments are expanded into the base template defined in the shard (defaulting to {{tlx|cite book}}). == Error Tracking == The module utilizes an error tracking system. * '''Fatal Execution Errors:''' If the module encounters a system failure (e.g., an unsupported host engine) or a native CS1 red error, it outputs a bold red error message in the citation and categorizes the page into {{cl|SSTS errors}}. * '''Missing Records:''' If a citation requests a book key, shard, or volume that does not exist in the database, it outputs a visible error and categorizes the page into {{cl|SSTS missing records}}. * '''Parameter Logic Faults:''' If an editor uses an invalid combination of parameters that conflicts with the shard's architecture (e.g., adding {{para|title}} or {{para|article}} to a {{tld|cite encyclopedia}}), the module will attempt to silently resolve the citation to prevent a red error, but will flag the page in the hidden category {{cl|SSTS parameter logic faults}}. == Testcases== Testcases: [[Template:Catalogue of Byzantine Seals at Dumbarton Oaks and in the Fogg Museum of Art/testcases]] <includeonly>{{Sandbox other|| [[Category:Module documentation pages]] }}</includeonly> 3bqw993xn46teds9twkuw7c0h27gis3 1354055 1354054 2026-05-02T16:05:35Z Saroj 31493 [[:en:Module:SST/doc]] बाट १ संशोधन(हरू) 1354054 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} {{Lua |Module:SST/hosts |Module:SST/shards/A |Module:SST/shards/B |Module:SST/shards/C |Module:SST/shards/D |Module:SST/shards/E |Module:SST/shards/F |Module:SST/shards/G |Module:SST/shards/H |Module:SST/shards/I |Module:SST/shards/J |Module:SST/shards/K |Module:SST/shards/L |Module:SST/shards/M |Module:SST/shards/N |Module:SST/shards/O |Module:SST/shards/P |Module:SST/shards/Q |Module:SST/shards/R |Module:SST/shards/S |Module:SST/shards/T |Module:SST/shards/U |Module:SST/shards/V |Module:SST/shards/W |Module:SST/shards/X |Module:SST/shards/Y |Module:SST/shards/Z |Module:SST/shards/OTHER |noprotcat=yes }} This module is the core router for the [[Wikipedia:SSTS|Specific-Source Template System (SSTS)]]. It acts as a dynamic wrapper and dispatcher for specific-source templates. It intercepts specific parameters, routes the request to the correct host engine (such as Internet Archive, HathiTrust, or Google Books), and passes the formatted data to standard citation templates like {{tlx|cite book}}. ==Usage== {{#lst:Wikipedia:SSTS|frontend_template}} == Architecture & Data Sharding == To avoid loading a single massive data table into memory, configuration data is split into alphabetical subpages (shards). # '''Validation:''' When invoked, the module verifies that a valid host code (e.g., <code>IA</code>, <code>Hathi</code>, <code>GBook</code>) and Book Key are provided. # '''Data Retrieval:''' It extracts the first letter of the Book Key (e.g., "B" from "BYZANTINE_SEALS_V1") and uses <code>mw.loadData()</code> to retrieve the corresponding subpage (e.g., [[Module:SST/shards/B]]). # '''Engine Execution:''' It then loads the [[Module:SST/hosts]] engine, passing the shard data and the user's template arguments to build the final URLs. # '''Output:''' The compiled arguments are expanded into the base template defined in the shard (defaulting to {{tlx|cite book}}). == Error Tracking == The module utilizes an error tracking system. * '''Fatal Execution Errors:''' If the module encounters a system failure (e.g., an unsupported host engine) or a native CS1 red error, it outputs a bold red error message in the citation and categorizes the page into {{cl|SSTS errors}}. * '''Missing Records:''' If a citation requests a book key, shard, or volume that does not exist in the database, it outputs a visible error and categorizes the page into {{cl|SSTS missing records}}. * '''Parameter Logic Faults:''' If an editor uses an invalid combination of parameters that conflicts with the shard's architecture (e.g., adding {{para|title}} or {{para|article}} to a {{tld|cite encyclopedia}}), the module will attempt to silently resolve the citation to prevent a red error, but will flag the page in the hidden category {{cl|SSTS parameter logic faults}}. == Testcases== Testcases: [[Template:Catalogue of Byzantine Seals at Dumbarton Oaks and in the Fogg Museum of Art/testcases]] <includeonly>{{Sandbox other|| [[Category:Module documentation pages]] }}</includeonly> 3bqw993xn46teds9twkuw7c0h27gis3 1354056 1354055 2026-05-02T16:06:29Z Saroj 31493 Saroj ले [[मोड्युल:SST/doc]] मा पुनर्निर्देश नछोडि त्यसलाई [[मोड्युल:SST/कागजात]] मा सारेको हो 1354054 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} {{Lua |Module:SST/hosts |Module:SST/shards/A |Module:SST/shards/B |Module:SST/shards/C |Module:SST/shards/D |Module:SST/shards/E |Module:SST/shards/F |Module:SST/shards/G |Module:SST/shards/H |Module:SST/shards/I |Module:SST/shards/J |Module:SST/shards/K |Module:SST/shards/L |Module:SST/shards/M |Module:SST/shards/N |Module:SST/shards/O |Module:SST/shards/P |Module:SST/shards/Q |Module:SST/shards/R |Module:SST/shards/S |Module:SST/shards/T |Module:SST/shards/U |Module:SST/shards/V |Module:SST/shards/W |Module:SST/shards/X |Module:SST/shards/Y |Module:SST/shards/Z |Module:SST/shards/OTHER |noprotcat=yes }} This module is the core router for the [[Wikipedia:SSTS|Specific-Source Template System (SSTS)]]. It acts as a dynamic wrapper and dispatcher for specific-source templates. It intercepts specific parameters, routes the request to the correct host engine (such as Internet Archive, HathiTrust, or Google Books), and passes the formatted data to standard citation templates like {{tlx|cite book}}. ==Usage== {{#lst:Wikipedia:SSTS|frontend_template}} == Architecture & Data Sharding == To avoid loading a single massive data table into memory, configuration data is split into alphabetical subpages (shards). # '''Validation:''' When invoked, the module verifies that a valid host code (e.g., <code>IA</code>, <code>Hathi</code>, <code>GBook</code>) and Book Key are provided. # '''Data Retrieval:''' It extracts the first letter of the Book Key (e.g., "B" from "BYZANTINE_SEALS_V1") and uses <code>mw.loadData()</code> to retrieve the corresponding subpage (e.g., [[Module:SST/shards/B]]). # '''Engine Execution:''' It then loads the [[Module:SST/hosts]] engine, passing the shard data and the user's template arguments to build the final URLs. # '''Output:''' The compiled arguments are expanded into the base template defined in the shard (defaulting to {{tlx|cite book}}). == Error Tracking == The module utilizes an error tracking system. * '''Fatal Execution Errors:''' If the module encounters a system failure (e.g., an unsupported host engine) or a native CS1 red error, it outputs a bold red error message in the citation and categorizes the page into {{cl|SSTS errors}}. * '''Missing Records:''' If a citation requests a book key, shard, or volume that does not exist in the database, it outputs a visible error and categorizes the page into {{cl|SSTS missing records}}. * '''Parameter Logic Faults:''' If an editor uses an invalid combination of parameters that conflicts with the shard's architecture (e.g., adding {{para|title}} or {{para|article}} to a {{tld|cite encyclopedia}}), the module will attempt to silently resolve the citation to prevent a red error, but will flag the page in the hidden category {{cl|SSTS parameter logic faults}}. == Testcases== Testcases: [[Template:Catalogue of Byzantine Seals at Dumbarton Oaks and in the Fogg Museum of Art/testcases]] <includeonly>{{Sandbox other|| [[Category:Module documentation pages]] }}</includeonly> 3bqw993xn46teds9twkuw7c0h27gis3 मोड्युल:SST/hosts 828 150042 1354057 2026-04-18T03:30:10Z en>Pppery 0 Changed protection settings for "[[Module:SST/hosts]]" ([Edit=Require template editor access] (indefinite) [Move=Require template editor access] (indefinite)) 1354057 Scribunto text/plain require('strict') local p = {} --[[--------------------------< S H A R E D H E L P E R S >--------------------------------]] local function resolve_id_pool(val) if type(val) == "table" then local count = 0 for _ in ipairs(val) do count = count + 1 end if count == 0 then return nil end local index = math.random(1, count) return val[index] end return val end local function get_safe_ia_id(raw_id) raw_id = resolve_id_pool(raw_id) if not raw_id or raw_id == "" then return nil end if mw.ustring.match(raw_id, "^http") then local extracted = mw.ustring.match(raw_id, "/details/([^/?#]+)") if extracted then return extracted end return mw.ustring.match(raw_id, "([^/]+)$") end return raw_id end local function get_range_start(val) if not val then return nil end return mw.ustring.match(val, "^([%w_]+)") or mw.text.trim(val) end -- Converts Roman numerals to integers for Google Books PR pages local function roman_to_int(roman) local map = {I=1, V=5, X=10, L=50, C=100, D=500, M=1000} roman = string.upper(roman) local total = 0 local prev_val = 0 -- Iterate backwards through the roman numeral for i = #roman, 1, -1 do local char = string.sub(roman, i, i) local val = map[char] if not val then return nil end -- Failsafe: Not a valid roman numeral character if val < prev_val then total = total - val else total = total + val end prev_val = val end return total end local function resolve_ia_search(explicit_search, display_text, user_search, config_search) if explicit_search and explicit_search ~= "" then return explicit_search end local override = user_search if not override or override == "" then override = config_search end local implicit_search = mw.ustring.match(display_text, "([%w%.]+)") or display_text implicit_search = mw.ustring.gsub(implicit_search, "[f%+–—%-%.]+$", "") if override then if override == 'none' then return nil end if override == 'pagenum' then return implicit_search end return override end return implicit_search end -- Extracts the first wikilink target and returns it along with the plain text display string local function unpack_wikilink(text) if not text or type(text) ~= 'string' or not mw.ustring.match(text, "%[%[") then return nil, text end local target = mw.ustring.match(text, "%[%[([^|%]]+)%|?[^%]]*%]%]") local clean_text = mw.ustring.gsub(text, "%[%[([^|%]]+)%|?([^%]]*)%]%]", function(t, d) return (d and mw.text.trim(d) ~= "") and d or t end) return target, clean_text end --[[--------------------------< P A R S E R >------------------------------------------------]] local function parse_segment(segment) if mw.ustring.match(segment, "^%[http") then segment = mw.ustring.match(segment, "%s+([^%]]+)%]%s*$") or segment end local search = segment:match("%[(.-)%]") local clean_segment = segment:gsub("%s*%[.-%]%s*", "") -- 1. Try matching a quoted machine ID first (for Wikisource chapters with spaces/hyphens like @"Chapter 1") local display, machine_id, rest = clean_segment:match("^(.-)@(\"[^\"]+\")(.*)$") if not display then -- 2. Standard match: Alphanumerics and dots. It will STOP immediately at a hyphen. display, machine_id, rest = clean_segment:match("^(.-)@([%w%.]+)(.*)$") end if display then local clean_display = mw.text.trim(display .. rest) return clean_display, mw.text.trim(machine_id), search else return mw.text.trim(clean_segment), nil, search end end local function process_page_string(page_str, engine, host_data, frame_args, is_chapter) page_str = mw.ustring.gsub(page_str, ";", ",") local segments = mw.text.split(page_str, ",") local processed_segments = {} local clean_segments = {} local first_bare_url = nil local made_link = false for _, segment in ipairs(segments) do local trimmed = mw.text.trim(segment) if trimmed ~= "" then local display, machine, search = parse_segment(trimmed) table.insert(clean_segments, display) if type(engine.build_link) == "function" then local formatted_link, bare_url = engine.build_link(host_data, display, machine, search, frame_args) table.insert(processed_segments, formatted_link) if bare_url then made_link = true if not first_bare_url then first_bare_url = bare_url end end else table.insert(processed_segments, display) end end end if is_chapter then return first_bare_url, made_link end return table.concat(processed_segments, ", "), made_link, first_bare_url, table.concat(clean_segments, ", ") end --[[--------------------------< T H E E N G I N E S >--------------------------------------]] -- Placed before the Orchestrator to ensure tripwires can safely assign p.Physical -- 1. INTERNET ARCHIVE (IA) p.IA = { build_link = function(host_data, display, machine, search, frame_args) local active_id = get_safe_ia_id(host_data.id or host_data.ia_id) if not active_id then return display, nil end local final_target = machine or get_range_start(display) if not final_target then return display, nil end local u_search = frame_args['ia-search'] local c_search = host_data.iasearch local search_term = resolve_ia_search(search, display, u_search, c_search) local display_mode = frame_args['ia-display'] or host_data.iadisplay local endpoint = (display_mode == "full screen") and "stream" or "details" local url = string.format("https://archive.org/%s/%s/page/%s/mode/2up", endpoint, active_id, final_target) if search_term and search_term ~= "" then url = url .. "?q=" .. mw.uri.encode(search_term, "QUERY") end return string.format("[%s %s]", url, display), url end, build_base_url = function(host_data, frame_args) local active_id = get_safe_ia_id(host_data.id or host_data.ia_id) local active_query = (host_data.query and host_data.query ~= "") and host_data.query or nil if active_id then local display_mode = frame_args['ia-display'] or host_data.iadisplay local endpoint = (display_mode == "full screen") and "stream" or "details" local url = "https://archive.org/" .. endpoint .. "/" .. active_id .. "/" local fallback_search = frame_args['ia-search'] or host_data.iasearch if fallback_search and fallback_search ~= "none" and fallback_search ~= "pagenum" and fallback_search ~= "" then url = url .. "?q=" .. mw.uri.encode(fallback_search, "QUERY") end return url, nil elseif active_query then return "https://archive.org/search?query=" .. mw.uri.encode(active_query, "QUERY"), nil end return nil, nil end } -- 2. PROJECT GUTENBERG p.Gutenberg = { build_link = function(host_data, display, machine, search, frame_args) local id = resolve_id_pool(host_data.id) if not id or id == "" then return display, nil end local raw_target = machine or display local target = get_range_start(raw_target) if not target then return display, nil end target = mw.ustring.gsub(target, "^u(%d+)", "%1") if mw.ustring.match(target, "^%d+$") then target = "page-" .. target end local url = string.format("https://gutenberg.org/cache/epub/%s/pg%s-images.html#%s", id, id, target) return string.format("[%s %s]", url, display), url end, build_base_url = function(host_data, frame_args) local id = resolve_id_pool(host_data.id) if not id or id == "" then return nil, nil end return "https://www.gutenberg.org/ebooks/" .. id, nil end } -- 3. HATHITRUST p.Hathi = { build_link = function(host_data, display, machine, search, frame_args) local id = resolve_id_pool(host_data.id) if not id or id == "" then return display, nil end -- STRICT SSTS ENFORCEMENT: HathiTrust requires a machine sequence (seq) if not machine then return display, nil end local target = get_range_start(machine) target = mw.ustring.gsub(target, "^s(%d+)", "%1") local url = string.format("https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=%s&view=1up&seq=%s", id, target) if search and search ~= "" then url = url .. "&q1=" .. mw.uri.encode(search, "QUERY") end return string.format("[%s %s]", url, display), url end, build_base_url = function(host_data, frame_args) local id = resolve_id_pool(host_data.id) if not id or id == "" then return nil, nil end return "https://hdl.handle.net/2027/" .. id, nil end } -- 4. WIKISOURCE p.Wikisource = { build_link = function(host_data, display, machine, search, frame_args) local id = resolve_id_pool(host_data.id) if not id or id == "" then return display, nil end -- STRICT SSTS ENFORCEMENT: Only link if an explicit @machine leaf is provided if not machine then return display, nil end local target = get_range_start(machine) target = mw.ustring.gsub(target, '^"(.-)"$', "%1") target = mw.ustring.gsub(target, "^w(.+)", "%1") target = mw.ustring.gsub(target, " ", "_") local file_id = mw.ustring.gsub(id, " ", "_") local bare_url = string.format("https://en.wikisource.org/wiki/Page:%s/%s", file_id, target) local formatted_link = string.format("[[s:Page:%s/%s|%s]]", file_id, target, display) return formatted_link, bare_url end, build_base_url = function(host_data, frame_args) local id = resolve_id_pool(host_data.id) if not id or id == "" then return nil, nil end local clean_id = mw.ustring.gsub(id, " ", "_") clean_id = mw.ustring.gsub(clean_id, "^Page:", "") clean_id = mw.ustring.gsub(clean_id, "%.%l%l%l%l?$", "") return "https://en.wikisource.org/wiki/" .. clean_id, nil end } -- 5. GOOGLE BOOKS p.GBook = { build_link = function(host_data, display, machine, search, frame_args) local id = resolve_id_pool(host_data.id) if not id or id == "" then return display, nil end local raw_target = machine or display local target = get_range_start(raw_target) if not target then return display, nil end if machine then target = mw.ustring.gsub(target, "^g([%w_]+)", "%1") else if mw.ustring.match(target, "^%d+$") then -- Pure Arabic numeral (e.g., "42") target = "PA" .. target elseif mw.ustring.match(string.lower(target), "^[ivxlcdm]+$") then -- Pure Roman numeral (e.g., "xiii") local int_val = roman_to_int(target) if int_val then target = "PR" .. tostring(int_val) else target = "PA" .. target -- Failsafe end else -- Unrecognized text or ranges (e.g., "42-45" or "cover"). -- Extract the first digit for the base URL parameter. local first_num = mw.ustring.match(target, "^%d+") if first_num then target = "PA" .. first_num end end end local url = string.format("https://books.google.com/books?id=%s&pg=%s", id, target) if search and search ~= "" then url = url .. "&dq=" .. mw.uri.encode(search, "QUERY") end return string.format("[%s %s]", url, display), url end, build_base_url = function(host_data, frame_args) local id = resolve_id_pool(host_data.id) if not id or id == "" then return nil, nil end return "https://books.google.com/books?id=" .. id, nil end } -- 6. STATIC WEB LINK p.Web = { build_link = function(host_data, display, machine, search, frame_args) return display, nil end, build_base_url = function(host_data, frame_args) if not host_data.url or host_data.url == "" then return nil, nil end return host_data.url, host_data.access end } -- 7. PHYSICAL BOOK (NO DIGITAL HOST) p.Physical = { build_link = function(host_data, display, machine, search, frame_args) return display, nil end, build_base_url = function(host_data, frame_args) return nil, nil end } --[[--------------------------< O R C H E S T R A T O R H E L P E R S >--------------------]] local function extract_core_isbn(isbn_str) if not isbn_str then return nil end local clean = mw.ustring.gsub(isbn_str, "[^%dX%x]", "") clean = mw.ustring.upper(clean) -- If it's a 13-digit ISBN starting with 978, the core is the next 9 digits local core13 = mw.ustring.match(clean, "^978(%d%d%d%d%d%d%d%d%d)") if core13 then return core13 end -- Otherwise grab the first 9 digits return mw.ustring.match(clean, "^(%d%d%d%d%d%d%d%d%d)") end local function evaluate_mismatches(citeArgs, frame_args) local mismatch_detected = false -- citeArgs was loaded with the shard's cite_params in the router local shard_year = citeArgs['year'] local user_year = frame_args['year'] or frame_args['date'] -- 1. Check for Year conflicts if shard_year and user_year then local s_yr = mw.ustring.match(shard_year, "%d%d%d%d") local u_yr = mw.ustring.match(user_year, "%d%d%d%d") if s_yr and u_yr and s_yr ~= u_yr then mismatch_detected = true end end -- 2. Check for ISBN conflicts local shard_isbn = citeArgs['isbn'] local user_isbn = frame_args['isbn'] if user_isbn then if shard_isbn then local s_core = extract_core_isbn(shard_isbn) local u_core = extract_core_isbn(user_isbn) if s_core and u_core and s_core ~= u_core then mismatch_detected = true end else -- User provided an ISBN, but shard has none. This is a later reprint. mismatch_detected = true end end return mismatch_detected, shard_year end local function apply_mismatch_rescues(citeArgs, mismatch_detected, shard_year) if not mismatch_detected then return end -- 1. Push shard year to orig-year so historical info isn't lost local user_year = citeArgs['year'] or citeArgs['date'] if shard_year and not citeArgs['orig-year'] and not citeArgs['orig-date'] then local s_yr = mw.ustring.match(shard_year, "%d%d%d%d") local u_yr = user_year and mw.ustring.match(user_year, "%d%d%d%d") -- Only push to orig-year if the user explicitly provided a DIFFERENT year if u_yr and s_yr ~= u_yr then citeArgs['orig-year'] = shard_year end end -- We intentionally DO NOT delete the year to appease pre-1970 ISBN CS1 errors. -- Deleting the year also destroys the CITEREF Harvard anchors used by {{sfn}}. end local function process_page_arguments(engine, host_data, citeArgs, frame_args) local internal_keys = { ['ia-search'] = true, ['ia-display'] = true, ['chapter-page'] = true, ['title-page'] = true } local has_deep_link = false -- CS1 Collision Shield: If the user provides a specific in-source locator, -- instantly delete the shard's default locators to prevent red errors. if frame_args['page'] or frame_args['pages'] or frame_args['p'] or frame_args['pp'] or frame_args['at'] or frame_args['sheet'] or frame_args['sheets'] then citeArgs['page'] = nil citeArgs['pages'] = nil citeArgs['at'] = nil citeArgs['sheet'] = nil citeArgs['sheets'] = nil end for k, v in pairs(frame_args) do local val = mw.text.trim(v) if val ~= "" then local k_lower = string.lower(k) if k_lower == 'page' or k_lower == 'pages' or k_lower == 'p' or k_lower == 'pp' then local apply_article_url = (citeArgs['_template'] == 'cite encyclopedia' or citeArgs['_template'] == 'cite journal') and not host_data.ws_base local formatted_str, link_generated, bare_url, clean_str = process_page_string(val, engine, host_data, frame_args, false) local final_key = (k_lower == 'page' or k_lower == 'p') and 'page' or 'pages' if apply_article_url then if bare_url then citeArgs['url'] = bare_url has_deep_link = true end if not citeArgs[final_key] or k_lower == final_key then citeArgs[final_key] = formatted_str end else if not citeArgs[final_key] or k_lower == final_key then citeArgs[final_key] = formatted_str end if link_generated then has_deep_link = true end end elseif k_lower == 'chapter-page' then local bare_url, _ = process_page_string(val, engine, host_data, frame_args, true) if bare_url then citeArgs['chapter-url'] = bare_url end elseif k_lower == 'title-page' then local bare_url, _ = process_page_string(val, engine, host_data, frame_args, true) if bare_url then citeArgs['url'] = bare_url end elseif not internal_keys[k_lower] then -- Protect shard data: prevent routing integers from clobbering defined volumes/editions if (k_lower == 'volume' or k_lower == 'edition') and (citeArgs[k] or citeArgs[k_lower]) then -- Preserve the shard's text, ignore the user's routing input else citeArgs[k] = val -- CS1 Collision Prevention: Clean up legacy shard dates if k_lower == 'date' then citeArgs['year'] = nil end if k_lower == 'year' then citeArgs['date'] = nil end end end end end -- Auto-infer chapter-url local user_chap = citeArgs['chapter'] or citeArgs['article'] or citeArgs['entry'] if user_chap and not citeArgs['chapter-url'] and not citeArgs['article-url'] and not citeArgs['entry-url'] then local pgs = frame_args['page'] or frame_args['pages'] or frame_args['p'] or frame_args['pp'] if pgs then local auto_chapter_page = mw.ustring.match(pgs, "^%s*([%w%._]+)") if auto_chapter_page then local bare_url, _ = process_page_string(auto_chapter_page, engine, host_data, frame_args, true) if bare_url then citeArgs['chapter-url'] = bare_url end end end end -- CS1 Encyclopedia URL Shift if citeArgs['_template'] == 'cite encyclopedia' and citeArgs['url'] and user_chap and not citeArgs['title'] then if not citeArgs['chapter-url'] then citeArgs['chapter-url'] = citeArgs['url'] end citeArgs['url'] = nil end return has_deep_link end local function apply_wikisource_formatting(host_data, citeArgs) if host_data.ws_base then if citeArgs['title'] then citeArgs['title'] = "[[s:" .. host_data.ws_base .. "/" .. citeArgs['title'] .. "|" .. citeArgs['title'] .. "]]" if citeArgs['encyclopedia'] and not mw.ustring.match(citeArgs['encyclopedia'], "%[%[") then citeArgs['encyclopedia'] = "[[s:" .. host_data.ws_base .. "|" .. citeArgs['encyclopedia'] .. "]]" end if citeArgs['journal'] and not mw.ustring.match(citeArgs['journal'], "%[%[") then citeArgs['journal'] = "[[s:" .. host_data.ws_base .. "|" .. citeArgs['journal'] .. "]]" end citeArgs['title-link'] = nil citeArgs['url'] = nil -- Prevent CS1 from throwing "extraneous wikilink" error else citeArgs['title-link'] = "s:" .. host_data.ws_base citeArgs['url'] = nil -- FIX: Prevent URL-wikilink conflict end end end --[[--------------------------< M A I N O R C H E S T R A T O R >--------------------------]] function p.process(engine, host_data, citeArgs, frame_args) -- ========================================================== -- 1. SAFETY TRIPWIRES (Detect Mismatches) -- ========================================================== local mismatch_detected, shard_year = evaluate_mismatches(citeArgs, frame_args) if mismatch_detected then host_data = {} -- Safe empty table to sever links instead of mutating read-only table engine = p.Physical end -- ========================================================== -- 1.5. ENCYCLOPEDIA ROUTING & DOWNGRADE -- ========================================================== if citeArgs['_template'] == 'cite encyclopedia' then local user_article = frame_args['article'] or frame_args['entry'] or frame_args['title'] or frame_args['chapter'] local has_article = user_article and mw.text.trim(user_article) ~= "" if has_article then if citeArgs['title'] and not citeArgs['encyclopedia'] then if citeArgs['title-link'] then citeArgs['encyclopedia'] = "[[" .. citeArgs['title-link'] .. "|" .. citeArgs['title'] .. "]]" citeArgs['title-link'] = nil else citeArgs['encyclopedia'] = citeArgs['title'] end citeArgs['title'] = nil end else citeArgs['_template'] = 'cite book' if citeArgs['encyclopedia'] and not citeArgs['title'] then local encyc_link, clean_encyc = unpack_wikilink(citeArgs['encyclopedia']) citeArgs['title'] = clean_encyc if encyc_link and not citeArgs['title-link'] then citeArgs['title-link'] = encyc_link end citeArgs['encyclopedia'] = nil end end end -- ========================================================== -- 2. UNPACK WIKILINKED TITLES -- ========================================================== local extracted_link, clean_title = unpack_wikilink(citeArgs['title']) if extracted_link then if not citeArgs['title-link'] then citeArgs['title-link'] = extracted_link end citeArgs['title'] = clean_title end -- ========================================================== -- 3. ROUTE ARGUMENTS & DEEP LINKS -- ========================================================== local has_deep_link = process_page_arguments(engine, host_data, citeArgs, frame_args) -- ========================================================== -- 4. BASE URL FALLBACK -- ========================================================== if not citeArgs['url'] and not citeArgs['chapter-url'] and not citeArgs['title-link'] then if not has_deep_link and type(engine.build_base_url) == "function" then local url, access = engine.build_base_url(host_data, frame_args) if url then citeArgs['url'] = url end if access then citeArgs['url-access'] = access end end end -- ========================================================== -- 5. WIKISOURCE FORMATTING -- ========================================================== apply_wikisource_formatting(host_data, citeArgs) -- ========================================================== -- 6. SAFETY TRIPWIRE RESCUES -- ========================================================== apply_mismatch_rescues(citeArgs, mismatch_detected, shard_year) -- ========================================================== -- 7. CS1 CONFLICT RESOLUTION -- ========================================================== if citeArgs['url'] and citeArgs['title-link'] then citeArgs['title-link'] = nil end return citeArgs end return p lhc6exm3cjxt2cxb78tnurqcmhbwr9h 1354058 1354057 2026-05-02T16:08:00Z Saroj 31493 [[:en:Module:SST/hosts]] बाट १ संशोधन(हरू) 1354057 Scribunto text/plain require('strict') local p = {} --[[--------------------------< S H A R E D H E L P E R S >--------------------------------]] local function resolve_id_pool(val) if type(val) == "table" then local count = 0 for _ in ipairs(val) do count = count + 1 end if count == 0 then return nil end local index = math.random(1, count) return val[index] end return val end local function get_safe_ia_id(raw_id) raw_id = resolve_id_pool(raw_id) if not raw_id or raw_id == "" then return nil end if mw.ustring.match(raw_id, "^http") then local extracted = mw.ustring.match(raw_id, "/details/([^/?#]+)") if extracted then return extracted end return mw.ustring.match(raw_id, "([^/]+)$") end return raw_id end local function get_range_start(val) if not val then return nil end return mw.ustring.match(val, "^([%w_]+)") or mw.text.trim(val) end -- Converts Roman numerals to integers for Google Books PR pages local function roman_to_int(roman) local map = {I=1, V=5, X=10, L=50, C=100, D=500, M=1000} roman = string.upper(roman) local total = 0 local prev_val = 0 -- Iterate backwards through the roman numeral for i = #roman, 1, -1 do local char = string.sub(roman, i, i) local val = map[char] if not val then return nil end -- Failsafe: Not a valid roman numeral character if val < prev_val then total = total - val else total = total + val end prev_val = val end return total end local function resolve_ia_search(explicit_search, display_text, user_search, config_search) if explicit_search and explicit_search ~= "" then return explicit_search end local override = user_search if not override or override == "" then override = config_search end local implicit_search = mw.ustring.match(display_text, "([%w%.]+)") or display_text implicit_search = mw.ustring.gsub(implicit_search, "[f%+–—%-%.]+$", "") if override then if override == 'none' then return nil end if override == 'pagenum' then return implicit_search end return override end return implicit_search end -- Extracts the first wikilink target and returns it along with the plain text display string local function unpack_wikilink(text) if not text or type(text) ~= 'string' or not mw.ustring.match(text, "%[%[") then return nil, text end local target = mw.ustring.match(text, "%[%[([^|%]]+)%|?[^%]]*%]%]") local clean_text = mw.ustring.gsub(text, "%[%[([^|%]]+)%|?([^%]]*)%]%]", function(t, d) return (d and mw.text.trim(d) ~= "") and d or t end) return target, clean_text end --[[--------------------------< P A R S E R >------------------------------------------------]] local function parse_segment(segment) if mw.ustring.match(segment, "^%[http") then segment = mw.ustring.match(segment, "%s+([^%]]+)%]%s*$") or segment end local search = segment:match("%[(.-)%]") local clean_segment = segment:gsub("%s*%[.-%]%s*", "") -- 1. Try matching a quoted machine ID first (for Wikisource chapters with spaces/hyphens like @"Chapter 1") local display, machine_id, rest = clean_segment:match("^(.-)@(\"[^\"]+\")(.*)$") if not display then -- 2. Standard match: Alphanumerics and dots. It will STOP immediately at a hyphen. display, machine_id, rest = clean_segment:match("^(.-)@([%w%.]+)(.*)$") end if display then local clean_display = mw.text.trim(display .. rest) return clean_display, mw.text.trim(machine_id), search else return mw.text.trim(clean_segment), nil, search end end local function process_page_string(page_str, engine, host_data, frame_args, is_chapter) page_str = mw.ustring.gsub(page_str, ";", ",") local segments = mw.text.split(page_str, ",") local processed_segments = {} local clean_segments = {} local first_bare_url = nil local made_link = false for _, segment in ipairs(segments) do local trimmed = mw.text.trim(segment) if trimmed ~= "" then local display, machine, search = parse_segment(trimmed) table.insert(clean_segments, display) if type(engine.build_link) == "function" then local formatted_link, bare_url = engine.build_link(host_data, display, machine, search, frame_args) table.insert(processed_segments, formatted_link) if bare_url then made_link = true if not first_bare_url then first_bare_url = bare_url end end else table.insert(processed_segments, display) end end end if is_chapter then return first_bare_url, made_link end return table.concat(processed_segments, ", "), made_link, first_bare_url, table.concat(clean_segments, ", ") end --[[--------------------------< T H E E N G I N E S >--------------------------------------]] -- Placed before the Orchestrator to ensure tripwires can safely assign p.Physical -- 1. INTERNET ARCHIVE (IA) p.IA = { build_link = function(host_data, display, machine, search, frame_args) local active_id = get_safe_ia_id(host_data.id or host_data.ia_id) if not active_id then return display, nil end local final_target = machine or get_range_start(display) if not final_target then return display, nil end local u_search = frame_args['ia-search'] local c_search = host_data.iasearch local search_term = resolve_ia_search(search, display, u_search, c_search) local display_mode = frame_args['ia-display'] or host_data.iadisplay local endpoint = (display_mode == "full screen") and "stream" or "details" local url = string.format("https://archive.org/%s/%s/page/%s/mode/2up", endpoint, active_id, final_target) if search_term and search_term ~= "" then url = url .. "?q=" .. mw.uri.encode(search_term, "QUERY") end return string.format("[%s %s]", url, display), url end, build_base_url = function(host_data, frame_args) local active_id = get_safe_ia_id(host_data.id or host_data.ia_id) local active_query = (host_data.query and host_data.query ~= "") and host_data.query or nil if active_id then local display_mode = frame_args['ia-display'] or host_data.iadisplay local endpoint = (display_mode == "full screen") and "stream" or "details" local url = "https://archive.org/" .. endpoint .. "/" .. active_id .. "/" local fallback_search = frame_args['ia-search'] or host_data.iasearch if fallback_search and fallback_search ~= "none" and fallback_search ~= "pagenum" and fallback_search ~= "" then url = url .. "?q=" .. mw.uri.encode(fallback_search, "QUERY") end return url, nil elseif active_query then return "https://archive.org/search?query=" .. mw.uri.encode(active_query, "QUERY"), nil end return nil, nil end } -- 2. PROJECT GUTENBERG p.Gutenberg = { build_link = function(host_data, display, machine, search, frame_args) local id = resolve_id_pool(host_data.id) if not id or id == "" then return display, nil end local raw_target = machine or display local target = get_range_start(raw_target) if not target then return display, nil end target = mw.ustring.gsub(target, "^u(%d+)", "%1") if mw.ustring.match(target, "^%d+$") then target = "page-" .. target end local url = string.format("https://gutenberg.org/cache/epub/%s/pg%s-images.html#%s", id, id, target) return string.format("[%s %s]", url, display), url end, build_base_url = function(host_data, frame_args) local id = resolve_id_pool(host_data.id) if not id or id == "" then return nil, nil end return "https://www.gutenberg.org/ebooks/" .. id, nil end } -- 3. HATHITRUST p.Hathi = { build_link = function(host_data, display, machine, search, frame_args) local id = resolve_id_pool(host_data.id) if not id or id == "" then return display, nil end -- STRICT SSTS ENFORCEMENT: HathiTrust requires a machine sequence (seq) if not machine then return display, nil end local target = get_range_start(machine) target = mw.ustring.gsub(target, "^s(%d+)", "%1") local url = string.format("https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=%s&view=1up&seq=%s", id, target) if search and search ~= "" then url = url .. "&q1=" .. mw.uri.encode(search, "QUERY") end return string.format("[%s %s]", url, display), url end, build_base_url = function(host_data, frame_args) local id = resolve_id_pool(host_data.id) if not id or id == "" then return nil, nil end return "https://hdl.handle.net/2027/" .. id, nil end } -- 4. WIKISOURCE p.Wikisource = { build_link = function(host_data, display, machine, search, frame_args) local id = resolve_id_pool(host_data.id) if not id or id == "" then return display, nil end -- STRICT SSTS ENFORCEMENT: Only link if an explicit @machine leaf is provided if not machine then return display, nil end local target = get_range_start(machine) target = mw.ustring.gsub(target, '^"(.-)"$', "%1") target = mw.ustring.gsub(target, "^w(.+)", "%1") target = mw.ustring.gsub(target, " ", "_") local file_id = mw.ustring.gsub(id, " ", "_") local bare_url = string.format("https://en.wikisource.org/wiki/Page:%s/%s", file_id, target) local formatted_link = string.format("[[s:Page:%s/%s|%s]]", file_id, target, display) return formatted_link, bare_url end, build_base_url = function(host_data, frame_args) local id = resolve_id_pool(host_data.id) if not id or id == "" then return nil, nil end local clean_id = mw.ustring.gsub(id, " ", "_") clean_id = mw.ustring.gsub(clean_id, "^Page:", "") clean_id = mw.ustring.gsub(clean_id, "%.%l%l%l%l?$", "") return "https://en.wikisource.org/wiki/" .. clean_id, nil end } -- 5. GOOGLE BOOKS p.GBook = { build_link = function(host_data, display, machine, search, frame_args) local id = resolve_id_pool(host_data.id) if not id or id == "" then return display, nil end local raw_target = machine or display local target = get_range_start(raw_target) if not target then return display, nil end if machine then target = mw.ustring.gsub(target, "^g([%w_]+)", "%1") else if mw.ustring.match(target, "^%d+$") then -- Pure Arabic numeral (e.g., "42") target = "PA" .. target elseif mw.ustring.match(string.lower(target), "^[ivxlcdm]+$") then -- Pure Roman numeral (e.g., "xiii") local int_val = roman_to_int(target) if int_val then target = "PR" .. tostring(int_val) else target = "PA" .. target -- Failsafe end else -- Unrecognized text or ranges (e.g., "42-45" or "cover"). -- Extract the first digit for the base URL parameter. local first_num = mw.ustring.match(target, "^%d+") if first_num then target = "PA" .. first_num end end end local url = string.format("https://books.google.com/books?id=%s&pg=%s", id, target) if search and search ~= "" then url = url .. "&dq=" .. mw.uri.encode(search, "QUERY") end return string.format("[%s %s]", url, display), url end, build_base_url = function(host_data, frame_args) local id = resolve_id_pool(host_data.id) if not id or id == "" then return nil, nil end return "https://books.google.com/books?id=" .. id, nil end } -- 6. STATIC WEB LINK p.Web = { build_link = function(host_data, display, machine, search, frame_args) return display, nil end, build_base_url = function(host_data, frame_args) if not host_data.url or host_data.url == "" then return nil, nil end return host_data.url, host_data.access end } -- 7. PHYSICAL BOOK (NO DIGITAL HOST) p.Physical = { build_link = function(host_data, display, machine, search, frame_args) return display, nil end, build_base_url = function(host_data, frame_args) return nil, nil end } --[[--------------------------< O R C H E S T R A T O R H E L P E R S >--------------------]] local function extract_core_isbn(isbn_str) if not isbn_str then return nil end local clean = mw.ustring.gsub(isbn_str, "[^%dX%x]", "") clean = mw.ustring.upper(clean) -- If it's a 13-digit ISBN starting with 978, the core is the next 9 digits local core13 = mw.ustring.match(clean, "^978(%d%d%d%d%d%d%d%d%d)") if core13 then return core13 end -- Otherwise grab the first 9 digits return mw.ustring.match(clean, "^(%d%d%d%d%d%d%d%d%d)") end local function evaluate_mismatches(citeArgs, frame_args) local mismatch_detected = false -- citeArgs was loaded with the shard's cite_params in the router local shard_year = citeArgs['year'] local user_year = frame_args['year'] or frame_args['date'] -- 1. Check for Year conflicts if shard_year and user_year then local s_yr = mw.ustring.match(shard_year, "%d%d%d%d") local u_yr = mw.ustring.match(user_year, "%d%d%d%d") if s_yr and u_yr and s_yr ~= u_yr then mismatch_detected = true end end -- 2. Check for ISBN conflicts local shard_isbn = citeArgs['isbn'] local user_isbn = frame_args['isbn'] if user_isbn then if shard_isbn then local s_core = extract_core_isbn(shard_isbn) local u_core = extract_core_isbn(user_isbn) if s_core and u_core and s_core ~= u_core then mismatch_detected = true end else -- User provided an ISBN, but shard has none. This is a later reprint. mismatch_detected = true end end return mismatch_detected, shard_year end local function apply_mismatch_rescues(citeArgs, mismatch_detected, shard_year) if not mismatch_detected then return end -- 1. Push shard year to orig-year so historical info isn't lost local user_year = citeArgs['year'] or citeArgs['date'] if shard_year and not citeArgs['orig-year'] and not citeArgs['orig-date'] then local s_yr = mw.ustring.match(shard_year, "%d%d%d%d") local u_yr = user_year and mw.ustring.match(user_year, "%d%d%d%d") -- Only push to orig-year if the user explicitly provided a DIFFERENT year if u_yr and s_yr ~= u_yr then citeArgs['orig-year'] = shard_year end end -- We intentionally DO NOT delete the year to appease pre-1970 ISBN CS1 errors. -- Deleting the year also destroys the CITEREF Harvard anchors used by {{sfn}}. end local function process_page_arguments(engine, host_data, citeArgs, frame_args) local internal_keys = { ['ia-search'] = true, ['ia-display'] = true, ['chapter-page'] = true, ['title-page'] = true } local has_deep_link = false -- CS1 Collision Shield: If the user provides a specific in-source locator, -- instantly delete the shard's default locators to prevent red errors. if frame_args['page'] or frame_args['pages'] or frame_args['p'] or frame_args['pp'] or frame_args['at'] or frame_args['sheet'] or frame_args['sheets'] then citeArgs['page'] = nil citeArgs['pages'] = nil citeArgs['at'] = nil citeArgs['sheet'] = nil citeArgs['sheets'] = nil end for k, v in pairs(frame_args) do local val = mw.text.trim(v) if val ~= "" then local k_lower = string.lower(k) if k_lower == 'page' or k_lower == 'pages' or k_lower == 'p' or k_lower == 'pp' then local apply_article_url = (citeArgs['_template'] == 'cite encyclopedia' or citeArgs['_template'] == 'cite journal') and not host_data.ws_base local formatted_str, link_generated, bare_url, clean_str = process_page_string(val, engine, host_data, frame_args, false) local final_key = (k_lower == 'page' or k_lower == 'p') and 'page' or 'pages' if apply_article_url then if bare_url then citeArgs['url'] = bare_url has_deep_link = true end if not citeArgs[final_key] or k_lower == final_key then citeArgs[final_key] = formatted_str end else if not citeArgs[final_key] or k_lower == final_key then citeArgs[final_key] = formatted_str end if link_generated then has_deep_link = true end end elseif k_lower == 'chapter-page' then local bare_url, _ = process_page_string(val, engine, host_data, frame_args, true) if bare_url then citeArgs['chapter-url'] = bare_url end elseif k_lower == 'title-page' then local bare_url, _ = process_page_string(val, engine, host_data, frame_args, true) if bare_url then citeArgs['url'] = bare_url end elseif not internal_keys[k_lower] then -- Protect shard data: prevent routing integers from clobbering defined volumes/editions if (k_lower == 'volume' or k_lower == 'edition') and (citeArgs[k] or citeArgs[k_lower]) then -- Preserve the shard's text, ignore the user's routing input else citeArgs[k] = val -- CS1 Collision Prevention: Clean up legacy shard dates if k_lower == 'date' then citeArgs['year'] = nil end if k_lower == 'year' then citeArgs['date'] = nil end end end end end -- Auto-infer chapter-url local user_chap = citeArgs['chapter'] or citeArgs['article'] or citeArgs['entry'] if user_chap and not citeArgs['chapter-url'] and not citeArgs['article-url'] and not citeArgs['entry-url'] then local pgs = frame_args['page'] or frame_args['pages'] or frame_args['p'] or frame_args['pp'] if pgs then local auto_chapter_page = mw.ustring.match(pgs, "^%s*([%w%._]+)") if auto_chapter_page then local bare_url, _ = process_page_string(auto_chapter_page, engine, host_data, frame_args, true) if bare_url then citeArgs['chapter-url'] = bare_url end end end end -- CS1 Encyclopedia URL Shift if citeArgs['_template'] == 'cite encyclopedia' and citeArgs['url'] and user_chap and not citeArgs['title'] then if not citeArgs['chapter-url'] then citeArgs['chapter-url'] = citeArgs['url'] end citeArgs['url'] = nil end return has_deep_link end local function apply_wikisource_formatting(host_data, citeArgs) if host_data.ws_base then if citeArgs['title'] then citeArgs['title'] = "[[s:" .. host_data.ws_base .. "/" .. citeArgs['title'] .. "|" .. citeArgs['title'] .. "]]" if citeArgs['encyclopedia'] and not mw.ustring.match(citeArgs['encyclopedia'], "%[%[") then citeArgs['encyclopedia'] = "[[s:" .. host_data.ws_base .. "|" .. citeArgs['encyclopedia'] .. "]]" end if citeArgs['journal'] and not mw.ustring.match(citeArgs['journal'], "%[%[") then citeArgs['journal'] = "[[s:" .. host_data.ws_base .. "|" .. citeArgs['journal'] .. "]]" end citeArgs['title-link'] = nil citeArgs['url'] = nil -- Prevent CS1 from throwing "extraneous wikilink" error else citeArgs['title-link'] = "s:" .. host_data.ws_base citeArgs['url'] = nil -- FIX: Prevent URL-wikilink conflict end end end --[[--------------------------< M A I N O R C H E S T R A T O R >--------------------------]] function p.process(engine, host_data, citeArgs, frame_args) -- ========================================================== -- 1. SAFETY TRIPWIRES (Detect Mismatches) -- ========================================================== local mismatch_detected, shard_year = evaluate_mismatches(citeArgs, frame_args) if mismatch_detected then host_data = {} -- Safe empty table to sever links instead of mutating read-only table engine = p.Physical end -- ========================================================== -- 1.5. ENCYCLOPEDIA ROUTING & DOWNGRADE -- ========================================================== if citeArgs['_template'] == 'cite encyclopedia' then local user_article = frame_args['article'] or frame_args['entry'] or frame_args['title'] or frame_args['chapter'] local has_article = user_article and mw.text.trim(user_article) ~= "" if has_article then if citeArgs['title'] and not citeArgs['encyclopedia'] then if citeArgs['title-link'] then citeArgs['encyclopedia'] = "[[" .. citeArgs['title-link'] .. "|" .. citeArgs['title'] .. "]]" citeArgs['title-link'] = nil else citeArgs['encyclopedia'] = citeArgs['title'] end citeArgs['title'] = nil end else citeArgs['_template'] = 'cite book' if citeArgs['encyclopedia'] and not citeArgs['title'] then local encyc_link, clean_encyc = unpack_wikilink(citeArgs['encyclopedia']) citeArgs['title'] = clean_encyc if encyc_link and not citeArgs['title-link'] then citeArgs['title-link'] = encyc_link end citeArgs['encyclopedia'] = nil end end end -- ========================================================== -- 2. UNPACK WIKILINKED TITLES -- ========================================================== local extracted_link, clean_title = unpack_wikilink(citeArgs['title']) if extracted_link then if not citeArgs['title-link'] then citeArgs['title-link'] = extracted_link end citeArgs['title'] = clean_title end -- ========================================================== -- 3. ROUTE ARGUMENTS & DEEP LINKS -- ========================================================== local has_deep_link = process_page_arguments(engine, host_data, citeArgs, frame_args) -- ========================================================== -- 4. BASE URL FALLBACK -- ========================================================== if not citeArgs['url'] and not citeArgs['chapter-url'] and not citeArgs['title-link'] then if not has_deep_link and type(engine.build_base_url) == "function" then local url, access = engine.build_base_url(host_data, frame_args) if url then citeArgs['url'] = url end if access then citeArgs['url-access'] = access end end end -- ========================================================== -- 5. WIKISOURCE FORMATTING -- ========================================================== apply_wikisource_formatting(host_data, citeArgs) -- ========================================================== -- 6. SAFETY TRIPWIRE RESCUES -- ========================================================== apply_mismatch_rescues(citeArgs, mismatch_detected, shard_year) -- ========================================================== -- 7. CS1 CONFLICT RESOLUTION -- ========================================================== if citeArgs['url'] and citeArgs['title-link'] then citeArgs['title-link'] = nil end return citeArgs end return p lhc6exm3cjxt2cxb78tnurqcmhbwr9h मोड्युल:SST/hosts/कागजात 828 150043 1354059 2026-03-06T20:53:06Z en>GreenC 0 1354059 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} This module is the core processing engine for the [[Wikipedia:SSTS|Specific-Source Template System (SSTS)]]. It is called exclusively by the router ([[Module:SST]]) and is responsible for parsing custom page string syntaxes, generating host-specific URLs, and deep-linking to digital archives. == Architecture == The module is divided into three main operational phases: the '''Orchestrator''', the '''Parser''', and the '''Engines'''. === 1. The Orchestrator (Parameter Parsing) === When called by the router, the <code>p.process</code> function iterates through the arguments passed by the Wikipedia editor. * It intercepts the {{para|page}}, {{para|pages}}, and {{para|chapter-page}} parameters and sends them to the parser. * It safely "traps and drops" system-specific parameters (such as {{para|ia-search}} and {{para|ia-display}}) to prevent them from causing "unknown parameter" errors when the final arguments are passed to the underlying CS1/CS2 template. * If no deep-links are generated from the page numbers, it calls the engine's <code>build_base_url</code> function to ensure the main title of the citation is linked to the book's landing page. === 2. The Parser (Custom Syntaxes) === The module parses the page fields by splitting them at commas and extracting custom routing commands for each page grouping. * '''Machine Leaf Mapping <code>(@)</code>''': Extracted using string matching to route URLs to specific physical leaves when printed page numbers (like Roman numerals) do not match the digital structure. The display text remains on the left, while the machine code is processed on the right. * '''Search Highlighting <code>([ ])</code>''': Extracted using the pattern <code>%[(.-)%]</code> to pass a specific search term directly into the digital viewer. These markers are stripped from the display text before being rendered in the final Wikipedia citation, leaving clean, standard CS1 output. === 3. The Engines (Host Logic) === SSTS supports multiple digital libraries. Each host has its own sub-table in the module (e.g., <code>p.IA</code>, <code>p.Hathi</code>) defining exactly how to construct its URLs. * '''Internet Archive (IA):''' Constructs URLs for the BookReader. It supports the <code>ia-display="full screen"</code> override (switching the endpoint from <code>/details/</code> to <code>/stream/</code>). * '''HathiTrust (Hathi):''' Converts the machine leaf into a <code>seq=</code> parameter and passes search terms to <code>q1=</code>. * '''Project Gutenberg (Gutenberg):''' Deep-links using HTML anchors (<code>#page-</code>). Strips the leading "u" from the machine code. * '''Wikisource (Wikisrc):''' Bypasses external URLs entirely. It constructs an internal wikilink to the exact Page namespace (<code>[[s:Page:File/Leaf]]</code>) using the file extension defined in the shard. * '''Google Books (GBook):''' Converts the machine leaf to a <code>pg=</code> parameter and passes search terms to <code>dq=</code>. * '''Web:''' For books hosted on other web pages as PDFs etc. It ignores page-level deep-linking and search highlighting. * '''Physical:''' For books without a digital footprint. It suppresses deep-linking and base URLs, ensuring only the physical printed page numbers are displayed. == The Internet Archive "Dummy Search" == A core feature of the IA engine is its handling of restricted viewing modes. If an editor provides a page number, the IA engine automatically appends that number as a "dummy" search string (e.g., <code>?q=42</code>) unless an explicit bracketed search term is provided. This is a necessary architectural workaround: supplying a search string forces the IA viewer to open and highlight specific pages that might otherwise be blocked due to lending restrictions (similar to Google Books snippet view). === Hierarchy of Overrides (IA) === To accommodate various IA viewing restrictions, display and search behaviors are resolved in the following priority order (Highest to Lowest): # '''Inline Brackets''': <code>page=42 [search term]</code> # '''User Parameter''': <code>|ia-search=</code> in the Wikipedia template call. # '''Global Shard Default''': Defined in the <code>Module:SST/shards/X</code> file (e.g., setting <code>iasearch="none"</code> disables the dummy search). # '''System Default''': The alphanumeric printed page number. <includeonly>{{Sandbox other|| [[Category:Module documentation pages]] }}</includeonly> 69b98ls6zvpfp5483i4jdf0u2uetdmo 1354060 1354059 2026-05-02T16:08:04Z Saroj 31493 [[:en:Module:SST/hosts/doc]] बाट १ संशोधन(हरू) 1354059 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} This module is the core processing engine for the [[Wikipedia:SSTS|Specific-Source Template System (SSTS)]]. It is called exclusively by the router ([[Module:SST]]) and is responsible for parsing custom page string syntaxes, generating host-specific URLs, and deep-linking to digital archives. == Architecture == The module is divided into three main operational phases: the '''Orchestrator''', the '''Parser''', and the '''Engines'''. === 1. The Orchestrator (Parameter Parsing) === When called by the router, the <code>p.process</code> function iterates through the arguments passed by the Wikipedia editor. * It intercepts the {{para|page}}, {{para|pages}}, and {{para|chapter-page}} parameters and sends them to the parser. * It safely "traps and drops" system-specific parameters (such as {{para|ia-search}} and {{para|ia-display}}) to prevent them from causing "unknown parameter" errors when the final arguments are passed to the underlying CS1/CS2 template. * If no deep-links are generated from the page numbers, it calls the engine's <code>build_base_url</code> function to ensure the main title of the citation is linked to the book's landing page. === 2. The Parser (Custom Syntaxes) === The module parses the page fields by splitting them at commas and extracting custom routing commands for each page grouping. * '''Machine Leaf Mapping <code>(@)</code>''': Extracted using string matching to route URLs to specific physical leaves when printed page numbers (like Roman numerals) do not match the digital structure. The display text remains on the left, while the machine code is processed on the right. * '''Search Highlighting <code>([ ])</code>''': Extracted using the pattern <code>%[(.-)%]</code> to pass a specific search term directly into the digital viewer. These markers are stripped from the display text before being rendered in the final Wikipedia citation, leaving clean, standard CS1 output. === 3. The Engines (Host Logic) === SSTS supports multiple digital libraries. Each host has its own sub-table in the module (e.g., <code>p.IA</code>, <code>p.Hathi</code>) defining exactly how to construct its URLs. * '''Internet Archive (IA):''' Constructs URLs for the BookReader. It supports the <code>ia-display="full screen"</code> override (switching the endpoint from <code>/details/</code> to <code>/stream/</code>). * '''HathiTrust (Hathi):''' Converts the machine leaf into a <code>seq=</code> parameter and passes search terms to <code>q1=</code>. * '''Project Gutenberg (Gutenberg):''' Deep-links using HTML anchors (<code>#page-</code>). Strips the leading "u" from the machine code. * '''Wikisource (Wikisrc):''' Bypasses external URLs entirely. It constructs an internal wikilink to the exact Page namespace (<code>[[s:Page:File/Leaf]]</code>) using the file extension defined in the shard. * '''Google Books (GBook):''' Converts the machine leaf to a <code>pg=</code> parameter and passes search terms to <code>dq=</code>. * '''Web:''' For books hosted on other web pages as PDFs etc. It ignores page-level deep-linking and search highlighting. * '''Physical:''' For books without a digital footprint. It suppresses deep-linking and base URLs, ensuring only the physical printed page numbers are displayed. == The Internet Archive "Dummy Search" == A core feature of the IA engine is its handling of restricted viewing modes. If an editor provides a page number, the IA engine automatically appends that number as a "dummy" search string (e.g., <code>?q=42</code>) unless an explicit bracketed search term is provided. This is a necessary architectural workaround: supplying a search string forces the IA viewer to open and highlight specific pages that might otherwise be blocked due to lending restrictions (similar to Google Books snippet view). === Hierarchy of Overrides (IA) === To accommodate various IA viewing restrictions, display and search behaviors are resolved in the following priority order (Highest to Lowest): # '''Inline Brackets''': <code>page=42 [search term]</code> # '''User Parameter''': <code>|ia-search=</code> in the Wikipedia template call. # '''Global Shard Default''': Defined in the <code>Module:SST/shards/X</code> file (e.g., setting <code>iasearch="none"</code> disables the dummy search). # '''System Default''': The alphanumeric printed page number. <includeonly>{{Sandbox other|| [[Category:Module documentation pages]] }}</includeonly> 69b98ls6zvpfp5483i4jdf0u2uetdmo 1354061 1354060 2026-05-02T16:08:51Z Saroj 31493 Saroj ले [[मोड्युल:SST/hosts/doc]] मा पुनर्निर्देश नछोडि त्यसलाई [[मोड्युल:SST/hosts/कागजात]] मा सारेको हो 1354059 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} This module is the core processing engine for the [[Wikipedia:SSTS|Specific-Source Template System (SSTS)]]. It is called exclusively by the router ([[Module:SST]]) and is responsible for parsing custom page string syntaxes, generating host-specific URLs, and deep-linking to digital archives. == Architecture == The module is divided into three main operational phases: the '''Orchestrator''', the '''Parser''', and the '''Engines'''. === 1. The Orchestrator (Parameter Parsing) === When called by the router, the <code>p.process</code> function iterates through the arguments passed by the Wikipedia editor. * It intercepts the {{para|page}}, {{para|pages}}, and {{para|chapter-page}} parameters and sends them to the parser. * It safely "traps and drops" system-specific parameters (such as {{para|ia-search}} and {{para|ia-display}}) to prevent them from causing "unknown parameter" errors when the final arguments are passed to the underlying CS1/CS2 template. * If no deep-links are generated from the page numbers, it calls the engine's <code>build_base_url</code> function to ensure the main title of the citation is linked to the book's landing page. === 2. The Parser (Custom Syntaxes) === The module parses the page fields by splitting them at commas and extracting custom routing commands for each page grouping. * '''Machine Leaf Mapping <code>(@)</code>''': Extracted using string matching to route URLs to specific physical leaves when printed page numbers (like Roman numerals) do not match the digital structure. The display text remains on the left, while the machine code is processed on the right. * '''Search Highlighting <code>([ ])</code>''': Extracted using the pattern <code>%[(.-)%]</code> to pass a specific search term directly into the digital viewer. These markers are stripped from the display text before being rendered in the final Wikipedia citation, leaving clean, standard CS1 output. === 3. The Engines (Host Logic) === SSTS supports multiple digital libraries. Each host has its own sub-table in the module (e.g., <code>p.IA</code>, <code>p.Hathi</code>) defining exactly how to construct its URLs. * '''Internet Archive (IA):''' Constructs URLs for the BookReader. It supports the <code>ia-display="full screen"</code> override (switching the endpoint from <code>/details/</code> to <code>/stream/</code>). * '''HathiTrust (Hathi):''' Converts the machine leaf into a <code>seq=</code> parameter and passes search terms to <code>q1=</code>. * '''Project Gutenberg (Gutenberg):''' Deep-links using HTML anchors (<code>#page-</code>). Strips the leading "u" from the machine code. * '''Wikisource (Wikisrc):''' Bypasses external URLs entirely. It constructs an internal wikilink to the exact Page namespace (<code>[[s:Page:File/Leaf]]</code>) using the file extension defined in the shard. * '''Google Books (GBook):''' Converts the machine leaf to a <code>pg=</code> parameter and passes search terms to <code>dq=</code>. * '''Web:''' For books hosted on other web pages as PDFs etc. It ignores page-level deep-linking and search highlighting. * '''Physical:''' For books without a digital footprint. It suppresses deep-linking and base URLs, ensuring only the physical printed page numbers are displayed. == The Internet Archive "Dummy Search" == A core feature of the IA engine is its handling of restricted viewing modes. If an editor provides a page number, the IA engine automatically appends that number as a "dummy" search string (e.g., <code>?q=42</code>) unless an explicit bracketed search term is provided. This is a necessary architectural workaround: supplying a search string forces the IA viewer to open and highlight specific pages that might otherwise be blocked due to lending restrictions (similar to Google Books snippet view). === Hierarchy of Overrides (IA) === To accommodate various IA viewing restrictions, display and search behaviors are resolved in the following priority order (Highest to Lowest): # '''Inline Brackets''': <code>page=42 [search term]</code> # '''User Parameter''': <code>|ia-search=</code> in the Wikipedia template call. # '''Global Shard Default''': Defined in the <code>Module:SST/shards/X</code> file (e.g., setting <code>iasearch="none"</code> disables the dummy search). # '''System Default''': The alphanumeric printed page number. <includeonly>{{Sandbox other|| [[Category:Module documentation pages]] }}</includeonly> 69b98ls6zvpfp5483i4jdf0u2uetdmo श्रेणी:चित्रकारहरू 14 150044 1354074 2026-05-03T02:45:50Z Saroj 31493 नयाँ पृष्ठ: {{Cat main|चित्रकला}} {{Commons cat|Painters}} [[श्रेणी:कलाकार]] [[श्रेणी:चित्रकला|:]] 1354074 wikitext text/x-wiki {{Cat main|चित्रकला}} {{Commons cat|Painters}} [[श्रेणी:कलाकार]] [[श्रेणी:चित्रकला|:]] g56u3k55evojtdw5tqd8p5peoqmo7ui श्रेणी:भिन्सेन्त फन गोख 14 150045 1354077 2026-05-03T02:49:49Z Saroj 31493 नयाँ पृष्ठ: {{Commons cat|Vincent van Gogh}} {{Cat main|भिन्सेन्त फन गोख}} 1354077 wikitext text/x-wiki {{Commons cat|Vincent van Gogh}} {{Cat main|भिन्सेन्त फन गोख}} ms3cmit7vgu7nqwe28c052l3td0z23d 1354078 1354077 2026-05-03T02:54:00Z Saroj 31493 [[विकिपिडिया:हटक्याट|हटक्याट]]द्वारा [[श्रेणी:चित्रकारहरू]] जोडियो 1354078 wikitext text/x-wiki {{Commons cat|Vincent van Gogh}} {{Cat main|भिन्सेन्त फन गोख}} [[श्रेणी:चित्रकारहरू]] 8bajgcb8mimf47fct5n1b4g56tujecz श्रेणी:सन् १८५३ मा जन्म 14 150046 1354079 2026-05-03T02:56:56Z Saroj 31493 नयाँ पृष्ठ: {{Commons category}} {{Birth year category header|१८५|३}} 1354079 wikitext text/x-wiki {{Commons category}} {{Birth year category header|१८५|३}} bv81v97pjxyldqay2thmb0qqy3cyjnf श्रेणी:सन् १८९० मा मृत्यु 14 150047 1354080 2026-05-03T02:57:24Z Saroj 31493 नयाँ पृष्ठ: {{Commons category}} {{Death year category header|१८९|०}} 1354080 wikitext text/x-wiki {{Commons category}} {{Death year category header|१८९|०}} 4nbii41d3lywmytw7a97oglxcvkd0nm श्रेणी:पुरुष आत्महत्या 14 150048 1354081 2026-05-03T02:59:16Z Saroj 31493 [[विकिपिडिया:हटक्याट|हटक्याट]]द्वारा [[श्रेणी:आत्महत्या]] जोडियो 1354081 wikitext text/x-wiki [[श्रेणी:आत्महत्या]] 0s44yvei6re4a1vp2ar7cluvirs1370 मोड्युल:Location map/data/Koshi Province 828 150049 1354098 2026-05-03T03:10:19Z पर्वत सुवेदी 31224 पर्वत सुवेदीद्वारा [[मोड्युल:Location map/data/Koshi Province]] पृष्ठलाई [[मोड्युल:Location map/data/कोशी प्रदेश]]मा सारियो 1354098 Scribunto text/plain return require [[मोड्युल:Location map/data/कोशी प्रदेश]] m0uin4444ivr17qd21hxrqhn1kecqll मोड्युल:Location map/data/Koshi Province/कागजात 828 150050 1354100 2026-05-03T03:10:19Z पर्वत सुवेदी 31224 पर्वत सुवेदीद्वारा [[मोड्युल:Location map/data/Koshi Province/कागजात]] पृष्ठलाई [[मोड्युल:Location map/data/कोशी प्रदेश/कागजात]]मा सारियो 1354100 wikitext text/x-wiki #अनुप्रेषण [[मोड्युल:Location map/data/कोशी प्रदेश/कागजात]] 41cops7y486gvs46kmijlr27yqzgx3m मोड्युल:Location map/data/Nepal Bagmati Province/कागजात 828 150051 1354104 2026-05-03T03:14:17Z पर्वत सुवेदी 31224 पर्वत सुवेदीद्वारा [[मोड्युल:Location map/data/Nepal Bagmati Province/कागजात]] पृष्ठलाई [[मोड्युल:Location map/data/बागमती प्रदेश/कागजात]]मा सारियो 1354104 wikitext text/x-wiki #अनुप्रेषण [[मोड्युल:Location map/data/बागमती प्रदेश/कागजात]] 1c16qpyvea6ar06kg2lwbs5zuomfngj मोड्युल:Location map/data/नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) जिल्ला 828 150052 1354130 2026-05-03T04:49:19Z पर्वत सुवेदी 31224 नयाँ पृष्ठ: return { name = 'नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) जिल्ला', top = 27.95, bottom = 27.32, left = 83.82, right = 84.82, image = 'नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) जिल्लाका स्थानीय तहहरू (वडा विभाजन).png' } 1354130 Scribunto text/plain return { name = 'नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) जिल्ला', top = 27.95, bottom = 27.32, left = 83.82, right = 84.82, image = 'नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) जिल्लाका स्थानीय तहहरू (वडा विभाजन).png' } gm8wihjywhn6hn1zbri6i8cqihhssi8 1354131 1354130 2026-05-03T04:50:13Z पर्वत सुवेदी 31224 पर्वत सुवेदी ले [[मोड्युल:Location map/data/नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) जिल्लाका स्थानीय तहहरू]] मा पुनर्निर्देश नछोडि त्यसलाई [[मोड्युल:Location map/data/नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) जिल्ला]] मा सारेको हो 1354130 Scribunto text/plain return { name = 'नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) जिल्ला', top = 27.95, bottom = 27.32, left = 83.82, right = 84.82, image = 'नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) जिल्लाका स्थानीय तहहरू (वडा विभाजन).png' } gm8wihjywhn6hn1zbri6i8cqihhssi8 मोड्युल:Location map/data/देवचुली नगरपालिका 828 150053 1354132 2026-05-03T04:52:22Z पर्वत सुवेदी 31224 नयाँ पृष्ठ: return { name = 'देवचुली नगरपालिका', top = 27.80, bottom = 27.53, left = 84.22, right = 84.58, image = 'देवचुली नगरपालिका.png' } 1354132 Scribunto text/plain return { name = 'देवचुली नगरपालिका', top = 27.80, bottom = 27.53, left = 84.22, right = 84.58, image = 'देवचुली नगरपालिका.png' } 18ayoopczum9qx25mo6p84hijbimlzw