Wikipedia newwiki https://new.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%82_%E0%A4%AA%E0%A5%8C MediaWiki 1.46.0-wmf.21 first-letter माध्यम विशेष खँलाबँला छ्येलेमि छ्येलेमि खँलाबँला विकिपिडिया विकिपिडिया खँलाबँला किपा किपा खँलाबँला मिडियाविकि मिडियाविकि खँलाबँला Template Template talk ग्वाहालि ग्वाहालि खँलाबँला पुचः पुचः खँलाबँला दबू दबू खँलाबँला TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 1207 1120115 1054509 2026-03-31T02:45:49Z Eukesh 11 1120115 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/एन्टार्टिका}} [[Image:1657 map Polus Antarcticus.jpg|thumb|alt=17th century map of the Antarctic region |A speculative representation of Antarctica labelled as '{{lang|la|Terra Australis Incognita}}' on [[Jan Janssonius]]]] [[Image:Antarctica.svg|thumb|upright=2|alt=map of Antarctica |[[Eastern Antarctica]]]] [[किपा:Antarctica (orthographic projection).svg|thumb|एन्टार्टिका]] '''एन्टार्टिका''' [[प्रिथिबी|पृथ्वी]]या दक्षिणी गोलार्धय् दूगु च्वापुं भुनातःगु छगू महादेश ख। एन्टार्टिका पृथ्वीया दकलय् दक्षिणी महादेश ख, गुगु भौगोलिक रूपं दक्षिण ध्रुवय् ला। थ्व महादेश क्षेत्रफलया ल्याखं अष्ट्रेलिया व युरोप स्वया तःधं, गुकिलिं थ्व हलिमया न्यागूगु तःधंगु महादेश ख <ref>National Geographic Society, "Antarctica: Continent Profile," 2024.</ref>। थ्व महादेशया कुल क्षेत्रफल करिब १ कोटी ४० लखः वर्ग किलोमिटर दु। एन्टार्टिकाया करिब ९८ प्रतिशत भूभाग च्वापुं (ice) भुनातःगु दु, गुकिया औसत जाः १.९ किलोमिटर (१.२ माइल) दु। थ्व महादेश हलिमया दकलय् चिकूगु, दकलय् सुक्खा, व दकलय् तच्वकं फय् वइगु थाय् ख। थुकियात छगू 'ध्रुवीय मरुभूमि' (polar desert) या रूपय् काइ। एन्टार्टिकाय् स्थायी रूपं मनूतय्गु बसोबास मदु, तर वैज्ञानिक अनुसन्धानया नितिं थी-थी देय्या केन्द्रत दयेकातःगु दु। थ्व महादेशया लुइका १८२० सालय् जक रूसी, ब्रिटिश व अमेरिकी अन्वेषकतय्सं याःगु ख <ref>British Antarctic Survey, "History of Antarctic Discovery," 2025.</ref>। थ्व महादेशया शासन 'एन्टार्टिका सन्धि प्रणाली' अन्तर्गत सञ्चालन जुइ, गुकिलिं सैन्य गतिविधि व खानी उत्खननय् प्रतिबन्ध तःगु दु। जलवायु परिवर्तनया कारणं थनया च्वापु नायाः वनाच्वंगु दु, गुगु हलिमया समुद्र स्तर वृद्धिया छगू मुख्य कारण जुयाच्वंगु दु। एन्टार्टिका हलिमया दकलय् शान्त व प्राकृतिक रूपं शुद्ध थाय्‌त मध्ये छगू ख। थ्व महादेश वैज्ञानिकतय्या नितिं पृथ्वीया इतिहास व ब्रह्माण्ड स्यनेगु छगू तःधंगु प्रयोगशाला ख। <gallery> File: 061212-nordkapp.jpg File:GletscherMM.jpg File:Fryxellsee Opt.jpg File:Mount Erebus Aerial 2.jpg File:Aurore australe - Aurora australis.jpg </gallery> ==लिधंसा== {{लिधंसा}} ==स्वयादिसँ== *[[महादेश]] {{Commons|Antarctica|एन्टार्टिका}} [[Category:भूगोल]] 4s88od4us0puu6ulp1qho0k6o8vo1d9 1120116 1120115 2026-03-31T02:48:05Z Eukesh 11 1120116 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/एन्टार्टिका}} [[Image:1657 map Polus Antarcticus.jpg|thumb|alt=17th century map of the Antarctic region |A speculative representation of Antarctica labelled as '{{lang|la|Terra Australis Incognita}}' on [[Jan Janssonius]]]] [[Image:Antarctica.svg|thumb|upright=2|alt=map of Antarctica |[[Eastern Antarctica]]]] [[किपा:Antarctica (orthographic projection).svg|thumb|एन्टार्टिका]] '''एन्टार्टिका''' [[प्रिथिबी|पृथ्वी]]या दक्षिणी गोलार्धय् दूगु च्वापुं भुनातःगु छगू महादेश ख। एन्टार्टिका पृथ्वीया दकलय् दक्षिणी महादेश ख, गुगु भौगोलिक रूपं दक्षिण ध्रुवय् ला। थ्व महादेश क्षेत्रफलया ल्याखं अष्ट्रेलिया व युरोप स्वया तःधं, गुकिलिं थ्व हलिमया न्यागूगु तःधंगु महादेश ख <ref>National Geographic Society, "Antarctica: Continent Profile," 2024.</ref>। थ्व महादेशया कुल क्षेत्रफल करिब १ कोटी ४० लखः वर्ग किलोमिटर दु। एन्टार्टिकाया करिब ९८ प्रतिशत भूभाग च्वापुं (ice) भुनातःगु दु, गुकिया औसत जाः १.९ किलोमिटर (१.२ माइल) दु। थ्व महादेश हलिमया दकलय् चिकूगु, दकलय् सुक्खा, व दकलय् तच्वकं फय् वइगु थाय् ख। थुकियात छगू 'ध्रुवीय मरुभूमि' (polar desert) या रूपय् काइ। एन्टार्टिकाय् स्थायी रूपं मनूतय्गु बसोबास मदु, तर वैज्ञानिक अनुसन्धानया नितिं थी-थी देय्या केन्द्रत दयेकातःगु दु। थ्व महादेशया लुइका १८२० सालय् जक रूसी, ब्रिटिश व अमेरिकी अन्वेषकतय्सं याःगु ख <ref>British Antarctic Survey, "History of Antarctic Discovery," 2025.</ref>। थ्व महादेशया शासन 'एन्टार्टिका सन्धि प्रणाली' अन्तर्गत सञ्चालन जुइ, गुकिलिं सैन्य गतिविधि व खानी उत्खननय् प्रतिबन्ध तःगु दु। जलवायु परिवर्तनया कारणं थनया च्वापु नायाः वनाच्वंगु दु, गुगु हलिमया समुद्र स्तर वृद्धिया छगू मुख्य कारण जुयाच्वंगु दु। एन्टार्टिका हलिमया दकलय् शान्त व प्राकृतिक रूपं शुद्ध थाय्‌त मध्ये छगू ख। थ्व महादेश वैज्ञानिकतय्या नितिं पृथ्वीया इतिहास व ब्रह्माण्ड स्यनेगु छगू तःधंगु प्रयोगशाला ख। == भूगोल == एन्टार्टिका दक्षिण ध्रुवया जःखः लाःगु छगू विशाल भूभाग ख। थ्व महादेशयात 'ट्रान्सएन्टार्टिक पर्वत' (Transantarctic Mountains) नं निगु भागय् बायातःगु दु: पूर्व एन्टार्टिका व पश्चिम एन्टार्टिका। पूर्व एन्टार्टिका पश्चिमया तुलनाय् तःधं व थनया च्वापुया तह तसकं स्थिर जु। पश्चिम एन्टार्टिका धाःसा भौगोलिक रूपं अस्थिर दु व थनया च्वापु समुद्रया लः नाप प्रत्यक्ष स्वापू दु। थ्व महादेशया दकलय् तःधंगु च्वका 'माउन्ट भिन्सन' (Vinson Massif) ख, गुकिया जाः ४,८९२ मिटर दु <ref>USGS, "Geographic Names Information System: Vinson Massif," 2023.</ref>। एन्टार्टिकाय् 'माउन्ट एरेबस' (Mount Erebus) नांया छगू सक्रिय ज्वालामुखी नं दु। थनया समुद्रय् 'आइस शेल्फ' (Ice Shelf) त दु, गुपिं समुद्रय् लालकयाच्वंगु विशाल च्वापुया संरचनात ख। 'रोस आइस शेल्फ' (Ross Ice Shelf) हलिमया दकलय् तःधंगु आइस शेल्फ ख। एन्टार्टिकाया तटिय क्षेत्रय् यक्व टापूत दु, गन जीवजन्तुतय्या उपस्थिति खनेदु। थ्व महादेशय् च्वापुया क्वे यक्व लःया पुखूत (subglacial lakes) नं दु, गुइ 'भोस्तोक पुखू' (Lake Vostok) दकलय् तःधं। थ्व पुखू करिब ४ किलोमिटर बरफया क्वे ला। थनया भूगोल पृथ्वीया मेमेगु थाय् स्वया पूर्ण रूपं पा। ==किपा== <gallery> File: 061212-nordkapp.jpg File:GletscherMM.jpg File:Fryxellsee Opt.jpg File:Mount Erebus Aerial 2.jpg File:Aurore australe - Aurora australis.jpg </gallery> ==लिधंसा== {{लिधंसा}} ==स्वयादिसँ== *[[महादेश]] {{Commons|Antarctica|एन्टार्टिका}} [[Category:भूगोल]] qvc097jfj7a7ne0mz6st6jetk7w33nc 1120117 1120116 2026-03-31T02:48:36Z Eukesh 11 /* भूगोल */ 1120117 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/एन्टार्टिका}} [[Image:1657 map Polus Antarcticus.jpg|thumb|alt=17th century map of the Antarctic region |A speculative representation of Antarctica labelled as '{{lang|la|Terra Australis Incognita}}' on [[Jan Janssonius]]]] [[Image:Antarctica.svg|thumb|upright=2|alt=map of Antarctica |[[Eastern Antarctica]]]] [[किपा:Antarctica (orthographic projection).svg|thumb|एन्टार्टिका]] '''एन्टार्टिका''' [[प्रिथिबी|पृथ्वी]]या दक्षिणी गोलार्धय् दूगु च्वापुं भुनातःगु छगू महादेश ख। एन्टार्टिका पृथ्वीया दकलय् दक्षिणी महादेश ख, गुगु भौगोलिक रूपं दक्षिण ध्रुवय् ला। थ्व महादेश क्षेत्रफलया ल्याखं अष्ट्रेलिया व युरोप स्वया तःधं, गुकिलिं थ्व हलिमया न्यागूगु तःधंगु महादेश ख <ref>National Geographic Society, "Antarctica: Continent Profile," 2024.</ref>। थ्व महादेशया कुल क्षेत्रफल करिब १ कोटी ४० लखः वर्ग किलोमिटर दु। एन्टार्टिकाया करिब ९८ प्रतिशत भूभाग च्वापुं (ice) भुनातःगु दु, गुकिया औसत जाः १.९ किलोमिटर (१.२ माइल) दु। थ्व महादेश हलिमया दकलय् चिकूगु, दकलय् सुक्खा, व दकलय् तच्वकं फय् वइगु थाय् ख। थुकियात छगू 'ध्रुवीय मरुभूमि' (polar desert) या रूपय् काइ। एन्टार्टिकाय् स्थायी रूपं मनूतय्गु बसोबास मदु, तर वैज्ञानिक अनुसन्धानया नितिं थी-थी देय्या केन्द्रत दयेकातःगु दु। थ्व महादेशया लुइका १८२० सालय् जक रूसी, ब्रिटिश व अमेरिकी अन्वेषकतय्सं याःगु ख <ref>British Antarctic Survey, "History of Antarctic Discovery," 2025.</ref>। थ्व महादेशया शासन 'एन्टार्टिका सन्धि प्रणाली' अन्तर्गत सञ्चालन जुइ, गुकिलिं सैन्य गतिविधि व खानी उत्खननय् प्रतिबन्ध तःगु दु। जलवायु परिवर्तनया कारणं थनया च्वापु नायाः वनाच्वंगु दु, गुगु हलिमया समुद्र स्तर वृद्धिया छगू मुख्य कारण जुयाच्वंगु दु। एन्टार्टिका हलिमया दकलय् शान्त व प्राकृतिक रूपं शुद्ध थाय्‌त मध्ये छगू ख। थ्व महादेश वैज्ञानिकतय्या नितिं पृथ्वीया इतिहास व ब्रह्माण्ड स्यनेगु छगू तःधंगु प्रयोगशाला ख। == भूगोल == एन्टार्टिका दक्षिण ध्रुवया जःखः लाःगु छगू विशाल भूभाग ख। थ्व महादेशयात 'ट्रान्सएन्टार्टिक पर्वत' (Transantarctic Mountains) नं निगु भागय् बायातःगु दु: पूर्व एन्टार्टिका व पश्चिम एन्टार्टिका। पूर्व एन्टार्टिका पश्चिमया तुलनाय् तःधं व थनया च्वापुया तह तसकं स्थिर जु। पश्चिम एन्टार्टिका धाःसा भौगोलिक रूपं अस्थिर दु व थनया च्वापु समुद्रया लः नाप प्रत्यक्ष स्वापू दु। थ्व महादेशया दकलय् तःधंगु च्वका 'माउन्ट भिन्सन' (Vinson Massif) ख, गुकिया जाः ४,८९२ मिटर दु <ref>USGS, "Geographic Names Information System: Vinson Massif," 2023.</ref>। एन्टार्टिकाय् 'माउन्ट एरेबस' (Mount Erebus) नांया छगू सक्रिय ज्वालामुखी नं दु। थनया समुद्रय् 'आइस शेल्फ' (Ice Shelf) त दु, गुपिं समुद्रय् लालकयाच्वंगु विशाल च्वापुया संरचनात ख। 'रोस आइस शेल्फ' (Ross Ice Shelf) हलिमया दकलय् तःधंगु आइस शेल्फ ख। एन्टार्टिकाया तटिय क्षेत्रय् यक्व टापूत दु, गन जीवजन्तुतय्या उपस्थिति खनेदु। थ्व महादेशय् च्वापुया क्वे यक्व लःया पुखूत (subglacial lakes) नं दु, गुइ 'भोस्तोक पुखू' (Lake Vostok) दकलय् तःधं। थ्व पुखू करिब ४ किलोमिटर बरफया क्वे ला। थनया भूगोल पृथ्वीया मेमेगु थाय् स्वया पूर्ण रूपं पा। === भौगोलिक विवरण धलः === {| class="wikitable" |+ एन्टार्टिकाया मुख्य तथ्याङ्क ! विशेषता !! विवरण |- | कुल क्षेत्रफल || १,४२,००,००० वर्ग किलोमिटर |- | दकलय् तःधंगु च्वका || माउन्ट भिन्सन (४,८९२ मिटर) |- | औसत च्वापुया जाः || १,९०० मिटर |- | दकलय् तःधंगु आइस शेल्फ || रोस आइस शेल्फ |- | सक्रिय ज्वालामुखी || माउन्ट एरेबस |} ==किपा== <gallery> File: 061212-nordkapp.jpg File:GletscherMM.jpg File:Fryxellsee Opt.jpg File:Mount Erebus Aerial 2.jpg File:Aurore australe - Aurora australis.jpg </gallery> ==लिधंसा== {{लिधंसा}} ==स्वयादिसँ== *[[महादेश]] {{Commons|Antarctica|एन्टार्टिका}} [[Category:भूगोल]] k2vi7owpvxxox75pbb315gu8vokauc0 1120118 1120117 2026-03-31T02:51:19Z Eukesh 11 /* किपा */ 1120118 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/एन्टार्टिका}} [[Image:1657 map Polus Antarcticus.jpg|thumb|alt=17th century map of the Antarctic region |A speculative representation of Antarctica labelled as '{{lang|la|Terra Australis Incognita}}' on [[Jan Janssonius]]]] [[Image:Antarctica.svg|thumb|upright=2|alt=map of Antarctica |[[Eastern Antarctica]]]] [[किपा:Antarctica (orthographic projection).svg|thumb|एन्टार्टिका]] '''एन्टार्टिका''' [[प्रिथिबी|पृथ्वी]]या दक्षिणी गोलार्धय् दूगु च्वापुं भुनातःगु छगू महादेश ख। एन्टार्टिका पृथ्वीया दकलय् दक्षिणी महादेश ख, गुगु भौगोलिक रूपं दक्षिण ध्रुवय् ला। थ्व महादेश क्षेत्रफलया ल्याखं अष्ट्रेलिया व युरोप स्वया तःधं, गुकिलिं थ्व हलिमया न्यागूगु तःधंगु महादेश ख <ref>National Geographic Society, "Antarctica: Continent Profile," 2024.</ref>। थ्व महादेशया कुल क्षेत्रफल करिब १ कोटी ४० लखः वर्ग किलोमिटर दु। एन्टार्टिकाया करिब ९८ प्रतिशत भूभाग च्वापुं (ice) भुनातःगु दु, गुकिया औसत जाः १.९ किलोमिटर (१.२ माइल) दु। थ्व महादेश हलिमया दकलय् चिकूगु, दकलय् सुक्खा, व दकलय् तच्वकं फय् वइगु थाय् ख। थुकियात छगू 'ध्रुवीय मरुभूमि' (polar desert) या रूपय् काइ। एन्टार्टिकाय् स्थायी रूपं मनूतय्गु बसोबास मदु, तर वैज्ञानिक अनुसन्धानया नितिं थी-थी देय्या केन्द्रत दयेकातःगु दु। थ्व महादेशया लुइका १८२० सालय् जक रूसी, ब्रिटिश व अमेरिकी अन्वेषकतय्सं याःगु ख <ref>British Antarctic Survey, "History of Antarctic Discovery," 2025.</ref>। थ्व महादेशया शासन 'एन्टार्टिका सन्धि प्रणाली' अन्तर्गत सञ्चालन जुइ, गुकिलिं सैन्य गतिविधि व खानी उत्खननय् प्रतिबन्ध तःगु दु। जलवायु परिवर्तनया कारणं थनया च्वापु नायाः वनाच्वंगु दु, गुगु हलिमया समुद्र स्तर वृद्धिया छगू मुख्य कारण जुयाच्वंगु दु। एन्टार्टिका हलिमया दकलय् शान्त व प्राकृतिक रूपं शुद्ध थाय्‌त मध्ये छगू ख। थ्व महादेश वैज्ञानिकतय्या नितिं पृथ्वीया इतिहास व ब्रह्माण्ड स्यनेगु छगू तःधंगु प्रयोगशाला ख। == भूगोल == एन्टार्टिका दक्षिण ध्रुवया जःखः लाःगु छगू विशाल भूभाग ख। थ्व महादेशयात 'ट्रान्सएन्टार्टिक पर्वत' (Transantarctic Mountains) नं निगु भागय् बायातःगु दु: पूर्व एन्टार्टिका व पश्चिम एन्टार्टिका। पूर्व एन्टार्टिका पश्चिमया तुलनाय् तःधं व थनया च्वापुया तह तसकं स्थिर जु। पश्चिम एन्टार्टिका धाःसा भौगोलिक रूपं अस्थिर दु व थनया च्वापु समुद्रया लः नाप प्रत्यक्ष स्वापू दु। थ्व महादेशया दकलय् तःधंगु च्वका 'माउन्ट भिन्सन' (Vinson Massif) ख, गुकिया जाः ४,८९२ मिटर दु <ref>USGS, "Geographic Names Information System: Vinson Massif," 2023.</ref>। एन्टार्टिकाय् 'माउन्ट एरेबस' (Mount Erebus) नांया छगू सक्रिय ज्वालामुखी नं दु। थनया समुद्रय् 'आइस शेल्फ' (Ice Shelf) त दु, गुपिं समुद्रय् लालकयाच्वंगु विशाल च्वापुया संरचनात ख। 'रोस आइस शेल्फ' (Ross Ice Shelf) हलिमया दकलय् तःधंगु आइस शेल्फ ख। एन्टार्टिकाया तटिय क्षेत्रय् यक्व टापूत दु, गन जीवजन्तुतय्या उपस्थिति खनेदु। थ्व महादेशय् च्वापुया क्वे यक्व लःया पुखूत (subglacial lakes) नं दु, गुइ 'भोस्तोक पुखू' (Lake Vostok) दकलय् तःधं। थ्व पुखू करिब ४ किलोमिटर बरफया क्वे ला। थनया भूगोल पृथ्वीया मेमेगु थाय् स्वया पूर्ण रूपं पा। === भौगोलिक विवरण धलः === {| class="wikitable" |+ एन्टार्टिकाया मुख्य तथ्याङ्क ! विशेषता !! विवरण |- | कुल क्षेत्रफल || १,४२,००,००० वर्ग किलोमिटर |- | दकलय् तःधंगु च्वका || माउन्ट भिन्सन (४,८९२ मिटर) |- | औसत च्वापुया जाः || १,९०० मिटर |- | दकलय् तःधंगु आइस शेल्फ || रोस आइस शेल्फ |- | सक्रिय ज्वालामुखी || माउन्ट एरेबस |} == जलवायु == एन्टार्टिका पृथ्वीया दकलय् चिकूगु थाय् ख, गन सन् १९८३य् भोस्तोक स्टेशनय् −८९.२ °C तापमान रेकर्ड याःगु ख <ref>World Meteorological Organization, "Global Weather & Climate Extremes Archive."</ref>। थनया जलवायु अत्यन्त सुक्खा दु, अले थन तसकं म्हो जक वा वइ। थ्व कारणं थुकियात 'मरुभूमि' धाइ, गन वा वइगु दर वार्षिक १०० मिलिमिटर स्वया नं म्हो दु। थन तसकं तच्वकं फय् वइ, गुकियात 'काटाबेटिक' (Katabatic) फय् धाइ। थ्व फय्‌या गति घौछिइ ३०० किलोमिटर तक थ्यने फु। एन्टार्टिकाय् ६ ला पूर्ण रूपं निभाः दइ (तच्वःगु गर्मी ई) व ६ महिना पूर्ण रूपं ख्युंसे च्वनि (तच्वःगु चिक्कु ई)। ताहाला ईलय् तटीय क्षेत्रय् तापमान शून्य डिग्री सेल्सियस स्वया अप्व जुइ फु। आन्तरिक क्षेत्रय् धाःसा न्ह्याबिलें नं तापमान च्वापुइगु फुति स्वया क्वे हे दयाच्वनी। थनया जलवायुं हलिमया समुद्रया लःया प्रवाह व वायुमण्डलयात नियन्त्रण याइ। ओजोन तहया प्वाः (Ozone Hole) दकलय् न्हापां एन्टार्टिकाया हे च्वय् खनेदत्त। आःया ईलय् जलवायु परिवर्तनं यानाः एन्टार्टिकाया तापमान मेमेगु थाय् स्वया तीव्र रूपं तच्वयाच्वंगु दु। ==किपा== <gallery> File: 061212-nordkapp.jpg File:GletscherMM.jpg File:Fryxellsee Opt.jpg File:Mount Erebus Aerial 2.jpg File:Aurore australe - Aurora australis.jpg </gallery> ==लिधंसा== {{लिधंसा}} ==स्वयादिसँ== *[[महादेश]] {{Commons|Antarctica|एन्टार्टिका}} [[Category:भूगोल]] gwuxs1x98msst6r3a1hyejmr87sgdf9 1120119 1120118 2026-03-31T02:54:26Z Eukesh 11 /* किपा */ 1120119 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/एन्टार्टिका}} [[Image:1657 map Polus Antarcticus.jpg|thumb|alt=17th century map of the Antarctic region |A speculative representation of Antarctica labelled as '{{lang|la|Terra Australis Incognita}}' on [[Jan Janssonius]]]] [[Image:Antarctica.svg|thumb|upright=2|alt=map of Antarctica |[[Eastern Antarctica]]]] [[किपा:Antarctica (orthographic projection).svg|thumb|एन्टार्टिका]] '''एन्टार्टिका''' [[प्रिथिबी|पृथ्वी]]या दक्षिणी गोलार्धय् दूगु च्वापुं भुनातःगु छगू महादेश ख। एन्टार्टिका पृथ्वीया दकलय् दक्षिणी महादेश ख, गुगु भौगोलिक रूपं दक्षिण ध्रुवय् ला। थ्व महादेश क्षेत्रफलया ल्याखं अष्ट्रेलिया व युरोप स्वया तःधं, गुकिलिं थ्व हलिमया न्यागूगु तःधंगु महादेश ख <ref>National Geographic Society, "Antarctica: Continent Profile," 2024.</ref>। थ्व महादेशया कुल क्षेत्रफल करिब १ कोटी ४० लखः वर्ग किलोमिटर दु। एन्टार्टिकाया करिब ९८ प्रतिशत भूभाग च्वापुं (ice) भुनातःगु दु, गुकिया औसत जाः १.९ किलोमिटर (१.२ माइल) दु। थ्व महादेश हलिमया दकलय् चिकूगु, दकलय् सुक्खा, व दकलय् तच्वकं फय् वइगु थाय् ख। थुकियात छगू 'ध्रुवीय मरुभूमि' (polar desert) या रूपय् काइ। एन्टार्टिकाय् स्थायी रूपं मनूतय्गु बसोबास मदु, तर वैज्ञानिक अनुसन्धानया नितिं थी-थी देय्या केन्द्रत दयेकातःगु दु। थ्व महादेशया लुइका १८२० सालय् जक रूसी, ब्रिटिश व अमेरिकी अन्वेषकतय्सं याःगु ख <ref>British Antarctic Survey, "History of Antarctic Discovery," 2025.</ref>। थ्व महादेशया शासन 'एन्टार्टिका सन्धि प्रणाली' अन्तर्गत सञ्चालन जुइ, गुकिलिं सैन्य गतिविधि व खानी उत्खननय् प्रतिबन्ध तःगु दु। जलवायु परिवर्तनया कारणं थनया च्वापु नायाः वनाच्वंगु दु, गुगु हलिमया समुद्र स्तर वृद्धिया छगू मुख्य कारण जुयाच्वंगु दु। एन्टार्टिका हलिमया दकलय् शान्त व प्राकृतिक रूपं शुद्ध थाय्‌त मध्ये छगू ख। थ्व महादेश वैज्ञानिकतय्या नितिं पृथ्वीया इतिहास व ब्रह्माण्ड स्यनेगु छगू तःधंगु प्रयोगशाला ख। == भूगोल == एन्टार्टिका दक्षिण ध्रुवया जःखः लाःगु छगू विशाल भूभाग ख। थ्व महादेशयात 'ट्रान्सएन्टार्टिक पर्वत' (Transantarctic Mountains) नं निगु भागय् बायातःगु दु: पूर्व एन्टार्टिका व पश्चिम एन्टार्टिका। पूर्व एन्टार्टिका पश्चिमया तुलनाय् तःधं व थनया च्वापुया तह तसकं स्थिर जु। पश्चिम एन्टार्टिका धाःसा भौगोलिक रूपं अस्थिर दु व थनया च्वापु समुद्रया लः नाप प्रत्यक्ष स्वापू दु। थ्व महादेशया दकलय् तःधंगु च्वका 'माउन्ट भिन्सन' (Vinson Massif) ख, गुकिया जाः ४,८९२ मिटर दु <ref>USGS, "Geographic Names Information System: Vinson Massif," 2023.</ref>। एन्टार्टिकाय् 'माउन्ट एरेबस' (Mount Erebus) नांया छगू सक्रिय ज्वालामुखी नं दु। थनया समुद्रय् 'आइस शेल्फ' (Ice Shelf) त दु, गुपिं समुद्रय् लालकयाच्वंगु विशाल च्वापुया संरचनात ख। 'रोस आइस शेल्फ' (Ross Ice Shelf) हलिमया दकलय् तःधंगु आइस शेल्फ ख। एन्टार्टिकाया तटिय क्षेत्रय् यक्व टापूत दु, गन जीवजन्तुतय्या उपस्थिति खनेदु। थ्व महादेशय् च्वापुया क्वे यक्व लःया पुखूत (subglacial lakes) नं दु, गुइ 'भोस्तोक पुखू' (Lake Vostok) दकलय् तःधं। थ्व पुखू करिब ४ किलोमिटर बरफया क्वे ला। थनया भूगोल पृथ्वीया मेमेगु थाय् स्वया पूर्ण रूपं पा। === भौगोलिक विवरण धलः === {| class="wikitable" |+ एन्टार्टिकाया मुख्य तथ्याङ्क ! विशेषता !! विवरण |- | कुल क्षेत्रफल || १,४२,००,००० वर्ग किलोमिटर |- | दकलय् तःधंगु च्वका || माउन्ट भिन्सन (४,८९२ मिटर) |- | औसत च्वापुया जाः || १,९०० मिटर |- | दकलय् तःधंगु आइस शेल्फ || रोस आइस शेल्फ |- | सक्रिय ज्वालामुखी || माउन्ट एरेबस |} == जलवायु == एन्टार्टिका पृथ्वीया दकलय् चिकूगु थाय् ख, गन सन् १९८३य् भोस्तोक स्टेशनय् −८९.२ °C तापमान रेकर्ड याःगु ख <ref>World Meteorological Organization, "Global Weather & Climate Extremes Archive."</ref>। थनया जलवायु अत्यन्त सुक्खा दु, अले थन तसकं म्हो जक वा वइ। थ्व कारणं थुकियात 'मरुभूमि' धाइ, गन वा वइगु दर वार्षिक १०० मिलिमिटर स्वया नं म्हो दु। थन तसकं तच्वकं फय् वइ, गुकियात 'काटाबेटिक' (Katabatic) फय् धाइ। थ्व फय्‌या गति घौछिइ ३०० किलोमिटर तक थ्यने फु। एन्टार्टिकाय् ६ ला पूर्ण रूपं निभाः दइ (तच्वःगु गर्मी ई) व ६ महिना पूर्ण रूपं ख्युंसे च्वनि (तच्वःगु चिक्कु ई)। ताहाला ईलय् तटीय क्षेत्रय् तापमान शून्य डिग्री सेल्सियस स्वया अप्व जुइ फु। आन्तरिक क्षेत्रय् धाःसा न्ह्याबिलें नं तापमान च्वापुइगु फुति स्वया क्वे हे दयाच्वनी। थनया जलवायुं हलिमया समुद्रया लःया प्रवाह व वायुमण्डलयात नियन्त्रण याइ। ओजोन तहया प्वाः (Ozone Hole) दकलय् न्हापां एन्टार्टिकाया हे च्वय् खनेदत्त। आःया ईलय् जलवायु परिवर्तनं यानाः एन्टार्टिकाया तापमान मेमेगु थाय् स्वया तीव्र रूपं तच्वयाच्वंगु दु। == जीवजन्तु व वनस्पति == एन्टार्टिकाया कठोर जलवायुया कारणं थन वनस्पति व जीवजन्तुतय्या ल्याः तसकं म्हो दु। थन गुं/सिनागः(forest) वा घाँय् ख्यःत मदु। केबल 'मोस' (moss), 'लाइकेन' (lichen) व छुं प्रकारया फंगस (fungi) जक थन बुइ <ref>Australian Antarctic Program, "Plants of Antarctica," 2024.</ref>। एन्टार्टिकाया लः धाःसा जैविक विविधतां जाः। थन 'क्रिल' (Krill) धइगु छगू चिधंगु समुद्री जीव दइ, गुगु एन्टार्टिकाया नसाः झ्वःया आधार ख। एन्टार्टिकाया मू जीव '[[पेन्गुइन]]' (Penguin) ख। थन एम्परर पेन्गुइन, एडेली पेन्गुइन, व जेन्टु पेन्गुइन थें जाःगु यक्व प्रजातित दइ। समुद्रय् थी-थी प्रकारया सिल (Seal) व व्हेल (Whale) त दु। 'ब्लु व्हेल' (Blue Whale) हलिमया दकलय् तःधंगु जीव ख, गुगु एन्टार्टिकाया समुद्रय् दइ। थन धु्रवीय भालु (Polar Bear) धाःसा मदु; भालु केबल उत्तर ध्रुवय् (Arctic) जक दइ। एन्टार्टिकाया झंग मध्ये 'अल्बाट्रोस' (Albatross) व 'पेट्रेल' (Petrel) नांजाः। थनया सकल जीवतय्सं थःत ख्वांगुलिं पनेत ब्लबर (blubber) वा पा(feathers) विकास यानातःगु दु। ==किपा== <gallery> File: 061212-nordkapp.jpg File:GletscherMM.jpg File:Fryxellsee Opt.jpg File:Mount Erebus Aerial 2.jpg File:Aurore australe - Aurora australis.jpg </gallery> ==लिधंसा== {{लिधंसा}} ==स्वयादिसँ== *[[महादेश]] {{Commons|Antarctica|एन्टार्टिका}} [[Category:भूगोल]] a12dgqdx8209gs5jsd92n7cfb86jffk 1120140 1120119 2026-03-31T11:47:14Z Eukesh 11 1120140 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपि|𑐊𑐣𑑂𑐚𑐵𑐬𑑂𑐚𑐶𑐎𑐵}} [[Image:1657 map Polus Antarcticus.jpg|thumb|alt=17th century map of the Antarctic region |A speculative representation of Antarctica labelled as '{{lang|la|Terra Australis Incognita}}' on [[Jan Janssonius]]]] [[Image:Antarctica.svg|thumb|upright=2|alt=map of Antarctica |[[Eastern Antarctica]]]] [[किपा:Antarctica (orthographic projection).svg|thumb|एन्टार्टिका]] '''एन्टार्टिका''' [[प्रिथिबी|पृथ्वी]]या दक्षिणी गोलार्धय् दूगु च्वापुं भुनातःगु छगू महादेश ख। एन्टार्टिका पृथ्वीया दकलय् दक्षिणी महादेश ख, गुगु भौगोलिक रूपं दक्षिण ध्रुवय् ला। थ्व महादेश क्षेत्रफलया ल्याखं अष्ट्रेलिया व युरोप स्वया तःधं, गुकिलिं थ्व हलिमया न्यागूगु तःधंगु महादेश ख <ref>National Geographic Society, "Antarctica: Continent Profile," 2024.</ref>। थ्व महादेशया कुल क्षेत्रफल करिब १ कोटी ४० लखः वर्ग किलोमिटर दु। एन्टार्टिकाया करिब ९८ प्रतिशत भूभाग च्वापुं (ice) भुनातःगु दु, गुकिया औसत जाः १.९ किलोमिटर (१.२ माइल) दु। थ्व महादेश हलिमया दकलय् चिकूगु, दकलय् सुक्खा, व दकलय् तच्वकं फय् वइगु थाय् ख। थुकियात छगू 'ध्रुवीय मरुभूमि' (polar desert) या रूपय् काइ। एन्टार्टिकाय् स्थायी रूपं मनूतय्गु बसोबास मदु, तर वैज्ञानिक अनुसन्धानया नितिं थी-थी देय्या केन्द्रत दयेकातःगु दु। थ्व महादेशया लुइका १८२० सालय् जक रूसी, ब्रिटिश व अमेरिकी अन्वेषकतय्सं याःगु ख <ref>British Antarctic Survey, "History of Antarctic Discovery," 2025.</ref>। थ्व महादेशया शासन 'एन्टार्टिका सन्धि प्रणाली' अन्तर्गत सञ्चालन जुइ, गुकिलिं सैन्य गतिविधि व खानी उत्खननय् प्रतिबन्ध तःगु दु। जलवायु परिवर्तनया कारणं थनया च्वापु नायाः वनाच्वंगु दु, गुगु हलिमया समुद्र स्तर वृद्धिया छगू मुख्य कारण जुयाच्वंगु दु। एन्टार्टिका हलिमया दकलय् शान्त व प्राकृतिक रूपं शुद्ध थाय्‌त मध्ये छगू ख। थ्व महादेश वैज्ञानिकतय्या नितिं पृथ्वीया इतिहास व ब्रह्माण्ड स्यनेगु छगू तःधंगु प्रयोगशाला ख। == भूगोल == एन्टार्टिका दक्षिण ध्रुवया जःखः लाःगु छगू विशाल भूभाग ख। थ्व महादेशयात 'ट्रान्सएन्टार्टिक पर्वत' (Transantarctic Mountains) नं निगु भागय् बायातःगु दु: पूर्व एन्टार्टिका व पश्चिम एन्टार्टिका। पूर्व एन्टार्टिका पश्चिमया तुलनाय् तःधं व थनया च्वापुया तह तसकं स्थिर जु। पश्चिम एन्टार्टिका धाःसा भौगोलिक रूपं अस्थिर दु व थनया च्वापु समुद्रया लः नाप प्रत्यक्ष स्वापू दु। थ्व महादेशया दकलय् तःधंगु च्वका 'माउन्ट भिन्सन' (Vinson Massif) ख, गुकिया जाः ४,८९२ मिटर दु <ref>USGS, "Geographic Names Information System: Vinson Massif," 2023.</ref>। एन्टार्टिकाय् 'माउन्ट एरेबस' (Mount Erebus) नांया छगू सक्रिय ज्वालामुखी नं दु। थनया समुद्रय् 'आइस शेल्फ' (Ice Shelf) त दु, गुपिं समुद्रय् लालकयाच्वंगु विशाल च्वापुया संरचनात ख। 'रोस आइस शेल्फ' (Ross Ice Shelf) हलिमया दकलय् तःधंगु आइस शेल्फ ख। एन्टार्टिकाया तटिय क्षेत्रय् यक्व टापूत दु, गन जीवजन्तुतय्या उपस्थिति खनेदु। थ्व महादेशय् च्वापुया क्वे यक्व लःया पुखूत (subglacial lakes) नं दु, गुइ 'भोस्तोक पुखू' (Lake Vostok) दकलय् तःधं। थ्व पुखू करिब ४ किलोमिटर बरफया क्वे ला। थनया भूगोल पृथ्वीया मेमेगु थाय् स्वया पूर्ण रूपं पा। === भौगोलिक विवरण धलः === {| class="wikitable" |+ एन्टार्टिकाया मुख्य तथ्याङ्क ! विशेषता !! विवरण |- | कुल क्षेत्रफल || १,४२,००,००० वर्ग किलोमिटर |- | दकलय् तःधंगु च्वका || माउन्ट भिन्सन (४,८९२ मिटर) |- | औसत च्वापुया जाः || १,९०० मिटर |- | दकलय् तःधंगु आइस शेल्फ || रोस आइस शेल्फ |- | सक्रिय ज्वालामुखी || माउन्ट एरेबस |} == जलवायु == एन्टार्टिका पृथ्वीया दकलय् चिकूगु थाय् ख, गन सन् १९८३य् भोस्तोक स्टेशनय् −८९.२ °C तापमान रेकर्ड याःगु ख <ref>World Meteorological Organization, "Global Weather & Climate Extremes Archive."</ref>। थनया जलवायु अत्यन्त सुक्खा दु, अले थन तसकं म्हो जक वा वइ। थ्व कारणं थुकियात 'मरुभूमि' धाइ, गन वा वइगु दर वार्षिक १०० मिलिमिटर स्वया नं म्हो दु। थन तसकं तच्वकं फय् वइ, गुकियात 'काटाबेटिक' (Katabatic) फय् धाइ। थ्व फय्‌या गति घौछिइ ३०० किलोमिटर तक थ्यने फु। एन्टार्टिकाय् ६ ला पूर्ण रूपं निभाः दइ (तच्वःगु गर्मी ई) व ६ महिना पूर्ण रूपं ख्युंसे च्वनि (तच्वःगु चिक्कु ई)। ताहाला ईलय् तटीय क्षेत्रय् तापमान शून्य डिग्री सेल्सियस स्वया अप्व जुइ फु। आन्तरिक क्षेत्रय् धाःसा न्ह्याबिलें नं तापमान च्वापुइगु फुति स्वया क्वे हे दयाच्वनी। थनया जलवायुं हलिमया समुद्रया लःया प्रवाह व वायुमण्डलयात नियन्त्रण याइ। ओजोन तहया प्वाः (Ozone Hole) दकलय् न्हापां एन्टार्टिकाया हे च्वय् खनेदत्त। आःया ईलय् जलवायु परिवर्तनं यानाः एन्टार्टिकाया तापमान मेमेगु थाय् स्वया तीव्र रूपं तच्वयाच्वंगु दु। == जीवजन्तु व वनस्पति == एन्टार्टिकाया कठोर जलवायुया कारणं थन वनस्पति व जीवजन्तुतय्या ल्याः तसकं म्हो दु। थन गुं/सिनागः(forest) वा घाँय् ख्यःत मदु। केबल 'मोस' (moss), 'लाइकेन' (lichen) व छुं प्रकारया फंगस (fungi) जक थन बुइ <ref>Australian Antarctic Program, "Plants of Antarctica," 2024.</ref>। एन्टार्टिकाया लः धाःसा जैविक विविधतां जाः। थन 'क्रिल' (Krill) धइगु छगू चिधंगु समुद्री जीव दइ, गुगु एन्टार्टिकाया नसाः झ्वःया आधार ख। एन्टार्टिकाया मू जीव '[[पेन्गुइन]]' (Penguin) ख। थन एम्परर पेन्गुइन, एडेली पेन्गुइन, व जेन्टु पेन्गुइन थें जाःगु यक्व प्रजातित दइ। समुद्रय् थी-थी प्रकारया सिल (Seal) व व्हेल (Whale) त दु। 'ब्लु व्हेल' (Blue Whale) हलिमया दकलय् तःधंगु जीव ख, गुगु एन्टार्टिकाया समुद्रय् दइ। थन धु्रवीय भालु (Polar Bear) धाःसा मदु; भालु केबल उत्तर ध्रुवय् (Arctic) जक दइ। एन्टार्टिकाया झंग मध्ये 'अल्बाट्रोस' (Albatross) व 'पेट्रेल' (Petrel) नांजाः। थनया सकल जीवतय्सं थःत ख्वांगुलिं पनेत ब्लबर (blubber) वा पा(feathers) विकास यानातःगु दु। ==किपा== <gallery> File: 061212-nordkapp.jpg File:GletscherMM.jpg File:Fryxellsee Opt.jpg File:Mount Erebus Aerial 2.jpg File:Aurore australe - Aurora australis.jpg </gallery> ==लिधंसा== {{लिधंसा}} ==स्वयादिसँ== *[[महादेश]] {{Commons|Antarctica|एन्टार्टिका}} [[Category:भूगोल]] r9p3tek38jwv67bbx8rwmdizovjdi8k 0 2313 1120124 1069256 2026-03-31T11:18:33Z Eukesh 11 /* स्वयादिसँ */ 1120124 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/च्या}} [[Image:Camellia sinensis - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-025.jpg|thumb|च्या मां]] [[Image:Shinno (Shennong) derivative.jpg|thumb|upright|१९गु शताब्दीया शेनङ्ग]] [[Image:Tea with ingredients.jpg|thumb|right|च्याज्वलं नापं च्या]] '''च्या''' छगू प्रकारया त्वँसा ख। [[किपा:Tea_leaves_steeping_in_a_zhong_čaj_05.jpg|thumb| ऊलोङ च्या]] हलिमय् दकलय् अप्वः त्वनीगु निगूगु थासय् दूगु त्वंसा च्या ख गुकियात ''क्यामेलिया सिनेन्सिस'' या झाःया गंगु हःयात क्वा-लखय् तयाः दयेकि। <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=DJ2j_bX6WTUC|title=Tea: The Drink that Changed the World|author=Martin, Laura C.|publisher=Tuttle Publishing|year=2007|pages=7–8|ref=Martin}}</ref> च्या त्वनेगु यक्व पहः दु : च्याय् कागति/लेभु वा दुरु व चिनी हलिमय् दकलय् च्याय् तइगु या। [[भुटान|भूटान]], [[नेपाः]], व सँदेय्या थीथी थासय् चि व घ्यः तया त्वनिगु चलन नं दु; ताइवानय् बबल च्या ; इन्डोनेसिया, मलेसिया व सिंगापुरय् [[पालु]]; उत्तरी अफ्रिका व सेनेगलय् [[नवःघाँय्]] ; मध्य एसियाय् [[यला]]; मध्य युरोपय् जगेर्टी दयेकेगु निंतिं रम; व हङकङय् युआनयाङ दयेकेगु निंतिं कफी च्याय् ल्वाकछ्यायेगु चलन दु। च्या नं देय् कथं थीथी पहलं त्वनेगु याइ: [[चीन|चीनय्]], [[जापान|जापानय्]] व [[दक्षिण कोरिया|दक्षिण कोरियाय्]] चिचिधंगु कपय् च्या त्वनेगु याइ; थाइल्याण्ड व संयुक्त राज्य अमेरिकाय् च्या प्रायः ख्वाउँक (" आइसड च्या "या रुपय्) वा यक्व चाकुकः त्वनि; भारत व नेपालय् दुरु व छुसायात ल्वाकछ्याना मसला चायया रुपय् च्या त्वनि; इरान, [[काष्मीर् (सन् २००३या संकिपा)|काश्मिर]], रुस व टर्कीइ समोवरं च्या दयेकिगु या; व अष्ट्रेलियाया आउटब्याकय् थ्व परम्परागत रुपं बिलिक्यानय् दयेकिगु या। <ref>{{Cite book|author=Saberi|title=Tea: A Global History|publisher=Reaktion Books|year=2010|pages=[https://archive.org/details/isbn_9781861897763/page/7 7]|url=https://archive.org/details/isbn_9781861897763}}</ref> च्याया हःयात थीथी कथं प्रशोधन यानाः थीथी कथंया त्वँसा व सवाः दयेके फइ। चिनियाँ म्हासुगु व वाउँगु च्यायात लः-हाःय् तयाः, छुयाः गंकातइ; ऊलोङ च्या बच्छि-अक्सिडाइज जुइ व वाउँ-हाकु खनेदइ व हाकुगु च्या पूवंकः अक्सिडाइज जुइ । <ref>{{Cite book|author=Gibson|title=Psychological and Physiological Consequences of Drinking Tea ''in Handbook of Behavior, Food and Nutrition''|publisher=Springer|year=2011|pages=621–623}}</ref> ==स्वयादिसँ== * [[त्वँसा]] * [[कफि]] * [[माचा]] {{Commonscat|Tea}} ==लिधंसा== {{लिधंसा|}} [[पुचः:नसात्वँसा]] [[en:Tea]] dgy3kbuu1mkbqnsb6den359lrquwt1w 0 6117 1120102 1047708 2026-03-31T00:06:01Z InternetArchiveBot 22726 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1120102 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/अब्स्टेट्रिक्सयागु च्वसुतेगु धलः}} [[अब्स्टेट्रिक्स]] धागु प्रजनन(फर्टिलाइजेसन, प्रेग्नेन्सी व मचा बुइगु) व थ्व ईले मिसायागु म्हय् जुइगु हिलेगु प्रकृयायागु ब्वनेज्या खः। ==साधारण अब्स्टेट्रिक्स खंग्वः== *[[एम्नियोसिन्टेसिस]] *[[एम्नियन]], एम्नियोटिक स्याक *[[एम्नियोटिक फ्लुइड]] *[[एन्टेनेटल क्येर]], [[प्रिनेटल क्येर]] *[[ब्रेस्टफिडिंग]] *[[सर्भिक्स]] *[[मचा बुइगु]] *[[कोरियोनिक भिल्लस स्याम्प्लिंग]] *[[कन्ट्रासेप्सन]] *[[भ्रूण]] *[[भ्रूणशास्त्र]] *[[फ्यालोपियन ट्युब]] *[[फिटस]] *[[जेस्टेसन]] *[[गाइनेकोलोजी]] *[[हर्मोन]] *[[आइडेन्टिकल जुम्ल्याहा]] *[[इन् भिट्रो फर्टिलाइजेसन]] (IVF) *प्रसव व्यथा *[[ल्याक्टेसन]] *[[म्वाम्ह मचा बुगु]] *[[मेन्स्ट्रुवल साइकल]] *[[मिडवाइफरी]] *[[माँ|मां]] *[[प्राकृतिक तवलं मचाबुइगु]] *[[ओभरी]] *[[ओभम]] *[[अक्सिटोसिन]] *[[पेडियाट्रिक्स]] *[[पेल्भिक क्वें ब्या]] *[[प्लासेन्टा]] *[[सुत्केरी]] *[[स्टरलाइजेसन(शल्य क्रिया)]] *[[जुम्ल्याहा]] *[[अब्स्टेट्रिक अल्ट्रासोनोग्राफी]] *[[अम्बिलिकल कर्ड]] *[[अम्बिलिकस]] *[[युटेरस]] *[[मासी]] ==Complications of pregnancy and childbirth== {{main|Complications of pregnancy}} *[[एबोर्सन]] *[[एब्रप्सन]] *[[ब्याक्टेरियल भजाइनोसिस]] *[[ब्रीच बर्थ]] *[[सेफ्यालो-पेल्भिक डिस्प्रपोर्सन]] *[[सीजरीयन सेक्सन]] *[[मधुमेह]] *[[इक्लेम्प्सिया]] *[[एक्टोपिक प्रेग्नेन्सी]] *[[जेस्टेसनल डायबेटिज]] *[[ग्रुप बी स्ट्रेप्टोकोक्कल इन्फेक्सन]] *[[HELLP syndrome]] *[[उच्चरक्तचाप]] *[[हिस्टेरेक्टोमी]] *[[Intrauterine Growth Restriction]] (IUGR) *[[macrosomia]] (big baby) *[[malpractice]] *[[miscarriage]] or [[stillbirth]] *[[obstetric fistula]] *[[obstetric hemorrhage]] *[[प्लासेन्टा प्रेभिया]] *[[प्रि-इक्लेम्प्सिया]] *[[प्रिम्याच्योर बर्थ]] *[[जेस्टेस्नल आयुया लागि चीधंगु]] (SGA) *[[युटेराइन रप्चर]] ==स्वया दिसं== *[[गाइनेकोलोजी]] ==पिनेयागु स्वापूतः== *[https://web.archive.org/web/20070103131600/http://www.obgyn.net/ ObGyn.net] *[http://www.acog.org/ American College of Obstetricians and Gynecologists] *[http://www.obgynhealth.net/ OBGYNHealth.net] [[Category:अब्स्टेट्रिक्स]] [[Category:चिकित्सा धलः]] miqrpkm6yq62ek5bh7cow06swabv0hh 0 9163 1120108 1110299 2026-03-31T02:31:24Z Eukesh 11 1120108 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/श्रीराम शंकर अभयङ्कर}} श्रीराम शंकर अभयङ्कर (जुलाई २२, १९३० – नोभेम्बर २, २०१२) छम्ह हलिमय् नांजाम्ह भारतीय-अमेरिकी गणितज्ञ ख, गुम्हेस्यां बीजगणितीय ज्यामिति (Algebraic Geometry) या ख्यलय् क्रान्तिकारी ज्या यानादिल। वय्‌कःया जन्म भारतया [[मध्य प्रदेश]] राज्यया उज्जैनय् छगू परम्परागत विद्वान परिवारय् जूगु ख <ref>Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society, "Shreeram Shankar Abhyankar", 2014.</ref>। वय्‌कःया अबु छम्ह तःधंम्ह संस्कृत पण्डित जुयाच्वन, गुकिया प्रभावं वय्‌कःया तर्कशक्ति व विचाःधाराय् जीवनभर तःधंगु भूमिका म्हितल। अभयङ्करया प्रारम्भिक शिक्षा ग्वालियर व मुम्बईय् जुल, गन वय्‌कःनं गणित व विज्ञानय् थःगु विशेष दक्खल क्यनादिल। सन् १९५१य् वय्‌कलं मुम्बई विश्वविद्यालयं गणितय् स्नातक (B.Sc.) उपाधि प्रथम श्रेणी हासिल यानादिल। थ्व धुकाः वय्‌कः उच्च शिक्षाया नितिं संयुक्त राज्य अमेरिकाया प्रख्यात हार्वर्ड विश्वविद्यालयय् वनादिल। हार्वर्डय् वय्‌कःयात २०गू शताब्दीया दकलय् प्रभावशाली गणितज्ञ ओस्कर जारिस्की (Oscar Zariski) या सामीप्यय् शोध यायेगु दुर्लभ ह्वःताः दत <ref>Harvard University Mathematics Department, "Historical Doctoral Records," 1955.</ref>। सन् १९५५य् वय्‌कलं हार्वर्डं पी.एच.डी. (Ph.D.) पूरा यानादिल, गुकिया विषय 'क्यारेक्टरिस्टिक पी' (characteristic p) दूगु ख्यलय् बीजगणितीय सतहया विसंगतित समाधान यायेगु ख। अभयङ्करं थःगु जीवनया ४० दँ स्वया अप्व ई पर्ड्यू विश्वविद्यालयय् (Purdue University) 'मार्शल डिस्टिङ्गुइस्ड प्रोफेसर'या रुपय् सेवा यानादिल। वय्‌कःया अनुसन्धानं 'रिजोल्युसन अफ सिंगुलारिटी' (Resolution of Singularities) धइगु अत्यन्त जटिल गणितीय समस्यायात न्हुगु दिशा बिल <ref>Purdue University News, "In Memoriam: Shreeram Abhyankar," Nov 2012.</ref>। वय्‌कः छम्ह सैद्धान्तिक गणितज्ञ जक मजुसें छम्ह कुशल शिक्षक, संस्कृत प्रेमी व राष्ट्रवादी चिन्तक नं ख। सन् १९९८य् वय्‌कःया गणितीय सेवाया कदर यासें भारत सरकारं वय्‌कःयात 'पद्म भूषण' सम्मानं विभूषित यात। वय्‌कःया ज्यां आधुनिक ज्यामितीय सिद्धान्ततय्त छगू न्हुगु उचाइय् थ्यंकूगु दु। == मुख्य गणितीय योगदान == अभयङ्करया दकलय् तःधंगु योगदान बीजगणितीय ज्यामितिया ख्यलय् 'रिजोल्युसन अफ सिंगुलारिटी' (Resolution of Singularities) य् खनेदु। थ्व छगू अजाःगु समस्या ख गुकिलिं ज्यामितीय संरचनाय् वइगु विसंगतित (Singular points) तय्त चिइकेगु ज्या याइ। वय्‌कलं ३-डायमेन्सनल सतहया नितिं थ्व समस्या समाधान यानादिल, गुगु उगु ईलय् गणितज्ञतय्गु नितिं तःधंगु चुनौती जुयाच्वंगु ख <ref>Abhyankar, S. S., "Resolution of Singularities of Embedded Algebraic Surfaces," Academic Press, 1966.</ref>। वय्‌कःया मेगु महत्वपूर्ण ज्या 'अभयङ्करया अनुमान' (Abhyankar's Conjecture) ख। थ्व अनुमानं 'ग्यालोवा थ्योरी' (Galois Theory) व 'कभरिङ्ग्स अफ कर्व्स' (Coverings of Curves) दथुया सुक्ष्म स्वापूयात क्यनि। सन् १९९४य् मेमेपिं गणितज्ञतय्सं थ्व अनुमानयात प्रमाणित यायेफत, गुकिया आधार अभयङ्करं हे तयार यानादीगु ख <ref>Abhyankar, S. S., "Coverings of Algebraic Curves," American Journal of Mathematics, 1957.</ref>। वय्‌कलं 'डिटरमिनेन्टल आइडियल' (Determinantal Ideals) व 'इन्भेरियन्ट थ्योरी' (Invariant Theory) य् नं तःधंगु ज्या यानादिल। वय्‌कःया ज्यां सैद्धान्तिक पक्षय् जक मजुसें कम्बिनेटोरिक्स (Combinatorics) य् नं न्हुगु विचाःत पिथनेगु ज्या यात। [[Category:भारतीय जीवनी]] gds8qdm4vd8jt2yr120co4lj0qs50lc 1120109 1120108 2026-03-31T02:31:40Z Eukesh 11 /* मुख्य गणितीय योगदान */ 1120109 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/श्रीराम शंकर अभयङ्कर}} श्रीराम शंकर अभयङ्कर (जुलाई २२, १९३० – नोभेम्बर २, २०१२) छम्ह हलिमय् नांजाम्ह भारतीय-अमेरिकी गणितज्ञ ख, गुम्हेस्यां बीजगणितीय ज्यामिति (Algebraic Geometry) या ख्यलय् क्रान्तिकारी ज्या यानादिल। वय्‌कःया जन्म भारतया [[मध्य प्रदेश]] राज्यया उज्जैनय् छगू परम्परागत विद्वान परिवारय् जूगु ख <ref>Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society, "Shreeram Shankar Abhyankar", 2014.</ref>। वय्‌कःया अबु छम्ह तःधंम्ह संस्कृत पण्डित जुयाच्वन, गुकिया प्रभावं वय्‌कःया तर्कशक्ति व विचाःधाराय् जीवनभर तःधंगु भूमिका म्हितल। अभयङ्करया प्रारम्भिक शिक्षा ग्वालियर व मुम्बईय् जुल, गन वय्‌कःनं गणित व विज्ञानय् थःगु विशेष दक्खल क्यनादिल। सन् १९५१य् वय्‌कलं मुम्बई विश्वविद्यालयं गणितय् स्नातक (B.Sc.) उपाधि प्रथम श्रेणी हासिल यानादिल। थ्व धुकाः वय्‌कः उच्च शिक्षाया नितिं संयुक्त राज्य अमेरिकाया प्रख्यात हार्वर्ड विश्वविद्यालयय् वनादिल। हार्वर्डय् वय्‌कःयात २०गू शताब्दीया दकलय् प्रभावशाली गणितज्ञ ओस्कर जारिस्की (Oscar Zariski) या सामीप्यय् शोध यायेगु दुर्लभ ह्वःताः दत <ref>Harvard University Mathematics Department, "Historical Doctoral Records," 1955.</ref>। सन् १९५५य् वय्‌कलं हार्वर्डं पी.एच.डी. (Ph.D.) पूरा यानादिल, गुकिया विषय 'क्यारेक्टरिस्टिक पी' (characteristic p) दूगु ख्यलय् बीजगणितीय सतहया विसंगतित समाधान यायेगु ख। अभयङ्करं थःगु जीवनया ४० दँ स्वया अप्व ई पर्ड्यू विश्वविद्यालयय् (Purdue University) 'मार्शल डिस्टिङ्गुइस्ड प्रोफेसर'या रुपय् सेवा यानादिल। वय्‌कःया अनुसन्धानं 'रिजोल्युसन अफ सिंगुलारिटी' (Resolution of Singularities) धइगु अत्यन्त जटिल गणितीय समस्यायात न्हुगु दिशा बिल <ref>Purdue University News, "In Memoriam: Shreeram Abhyankar," Nov 2012.</ref>। वय्‌कः छम्ह सैद्धान्तिक गणितज्ञ जक मजुसें छम्ह कुशल शिक्षक, संस्कृत प्रेमी व राष्ट्रवादी चिन्तक नं ख। सन् १९९८य् वय्‌कःया गणितीय सेवाया कदर यासें भारत सरकारं वय्‌कःयात 'पद्म भूषण' सम्मानं विभूषित यात। वय्‌कःया ज्यां आधुनिक ज्यामितीय सिद्धान्ततय्त छगू न्हुगु उचाइय् थ्यंकूगु दु। == मुख्य गणितीय योगदान == अभयङ्करया दकलय् तःधंगु योगदान बीजगणितीय ज्यामितिया ख्यलय् 'रिजोल्युसन अफ सिंगुलारिटी' (Resolution of Singularities) य् खनेदु। थ्व छगू अजाःगु समस्या ख गुकिलिं ज्यामितीय संरचनाय् वइगु विसंगतित (Singular points) तय्त चिइकेगु ज्या याइ। वय्‌कलं ३-डायमेन्सनल सतहया नितिं थ्व समस्या समाधान यानादिल, गुगु उगु ईलय् गणितज्ञतय्गु नितिं तःधंगु चुनौती जुयाच्वंगु ख <ref>Abhyankar, S. S., "Resolution of Singularities of Embedded Algebraic Surfaces," Academic Press, 1966.</ref>। वय्‌कःया मेगु महत्वपूर्ण ज्या 'अभयङ्करया अनुमान' (Abhyankar's Conjecture) ख। थ्व अनुमानं 'ग्यालोवा थ्योरी' (Galois Theory) व 'कभरिङ्ग्स अफ कर्व्स' (Coverings of Curves) दथुया सुक्ष्म स्वापूयात क्यनि। सन् १९९४य् मेमेपिं गणितज्ञतय्सं थ्व अनुमानयात प्रमाणित यायेफत, गुकिया आधार अभयङ्करं हे तयार यानादीगु ख <ref>Abhyankar, S. S., "Coverings of Algebraic Curves," American Journal of Mathematics, 1957.</ref>। वय्‌कलं 'डिटरमिनेन्टल आइडियल' (Determinantal Ideals) व 'इन्भेरियन्ट थ्योरी' (Invariant Theory) य् नं तःधंगु ज्या यानादिल। वय्‌कःया ज्यां सैद्धान्तिक पक्षय् जक मजुसें कम्बिनेटोरिक्स (Combinatorics) य् नं न्हुगु विचाःत पिथनेगु ज्या यात। ==लिधंसा== {{लिधंसा|}} [[Category:भारतीय जीवनी]] 5wi8ln7hlohlit6j72ukdf0n62mn8xu 1120110 1120109 2026-03-31T02:32:30Z Eukesh 11 /* मुख्य गणितीय योगदान */ 1120110 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/श्रीराम शंकर अभयङ्कर}} श्रीराम शंकर अभयङ्कर (जुलाई २२, १९३० – नोभेम्बर २, २०१२) छम्ह हलिमय् नांजाम्ह भारतीय-अमेरिकी गणितज्ञ ख, गुम्हेस्यां बीजगणितीय ज्यामिति (Algebraic Geometry) या ख्यलय् क्रान्तिकारी ज्या यानादिल। वय्‌कःया जन्म भारतया [[मध्य प्रदेश]] राज्यया उज्जैनय् छगू परम्परागत विद्वान परिवारय् जूगु ख <ref>Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society, "Shreeram Shankar Abhyankar", 2014.</ref>। वय्‌कःया अबु छम्ह तःधंम्ह संस्कृत पण्डित जुयाच्वन, गुकिया प्रभावं वय्‌कःया तर्कशक्ति व विचाःधाराय् जीवनभर तःधंगु भूमिका म्हितल। अभयङ्करया प्रारम्भिक शिक्षा ग्वालियर व मुम्बईय् जुल, गन वय्‌कःनं गणित व विज्ञानय् थःगु विशेष दक्खल क्यनादिल। सन् १९५१य् वय्‌कलं मुम्बई विश्वविद्यालयं गणितय् स्नातक (B.Sc.) उपाधि प्रथम श्रेणी हासिल यानादिल। थ्व धुकाः वय्‌कः उच्च शिक्षाया नितिं संयुक्त राज्य अमेरिकाया प्रख्यात हार्वर्ड विश्वविद्यालयय् वनादिल। हार्वर्डय् वय्‌कःयात २०गू शताब्दीया दकलय् प्रभावशाली गणितज्ञ ओस्कर जारिस्की (Oscar Zariski) या सामीप्यय् शोध यायेगु दुर्लभ ह्वःताः दत <ref>Harvard University Mathematics Department, "Historical Doctoral Records," 1955.</ref>। सन् १९५५य् वय्‌कलं हार्वर्डं पी.एच.डी. (Ph.D.) पूरा यानादिल, गुकिया विषय 'क्यारेक्टरिस्टिक पी' (characteristic p) दूगु ख्यलय् बीजगणितीय सतहया विसंगतित समाधान यायेगु ख। अभयङ्करं थःगु जीवनया ४० दँ स्वया अप्व ई पर्ड्यू विश्वविद्यालयय् (Purdue University) 'मार्शल डिस्टिङ्गुइस्ड प्रोफेसर'या रुपय् सेवा यानादिल। वय्‌कःया अनुसन्धानं 'रिजोल्युसन अफ सिंगुलारिटी' (Resolution of Singularities) धइगु अत्यन्त जटिल गणितीय समस्यायात न्हुगु दिशा बिल <ref>Purdue University News, "In Memoriam: Shreeram Abhyankar," Nov 2012.</ref>। वय्‌कः छम्ह सैद्धान्तिक गणितज्ञ जक मजुसें छम्ह कुशल शिक्षक, संस्कृत प्रेमी व राष्ट्रवादी चिन्तक नं ख। सन् १९९८य् वय्‌कःया गणितीय सेवाया कदर यासें भारत सरकारं वय्‌कःयात 'पद्म भूषण' सम्मानं विभूषित यात। वय्‌कःया ज्यां आधुनिक ज्यामितीय सिद्धान्ततय्त छगू न्हुगु उचाइय् थ्यंकूगु दु। == मुख्य गणितीय योगदान == अभयङ्करया दकलय् तःधंगु योगदान बीजगणितीय ज्यामितिया ख्यलय् 'रिजोल्युसन अफ सिंगुलारिटी' (Resolution of Singularities) य् खनेदु। थ्व छगू अजाःगु समस्या ख गुकिलिं ज्यामितीय संरचनाय् वइगु विसंगतित (Singular points) तय्त चिइकेगु ज्या याइ। वय्‌कलं ३-डायमेन्सनल सतहया नितिं थ्व समस्या समाधान यानादिल, गुगु उगु ईलय् गणितज्ञतय्गु नितिं तःधंगु चुनौती जुयाच्वंगु ख <ref>Abhyankar, S. S., "Resolution of Singularities of Embedded Algebraic Surfaces," Academic Press, 1966.</ref>। वय्‌कःया मेगु महत्वपूर्ण ज्या 'अभयङ्करया अनुमान' (Abhyankar's Conjecture) ख। थ्व अनुमानं 'ग्यालोवा थ्योरी' (Galois Theory) व 'कभरिङ्ग्स अफ कर्व्स' (Coverings of Curves) दथुया सुक्ष्म स्वापूयात क्यनि। सन् १९९४य् मेमेपिं गणितज्ञतय्सं थ्व अनुमानयात प्रमाणित यायेफत, गुकिया आधार अभयङ्करं हे तयार यानादीगु ख <ref>Abhyankar, S. S., "Coverings of Algebraic Curves," American Journal of Mathematics, 1957.</ref>। वय्‌कलं 'डिटरमिनेन्टल आइडियल' (Determinantal Ideals) व 'इन्भेरियन्ट थ्योरी' (Invariant Theory) य् नं तःधंगु ज्या यानादिल। वय्‌कःया ज्यां सैद्धान्तिक पक्षय् जक मजुसें कम्बिनेटोरिक्स (Combinatorics) य् नं न्हुगु विचाःत पिथनेगु ज्या यात। === गणितीय ज्याया संक्षेप धलः === {| class="wikitable" |+ अभयङ्करया मुख्य गणितीय अनुसन्धान ! विषय !! सिद्धान्त / ज्या !! प्रभाव व छ्यला |- | बीजगणितीय ज्यामिति || रिजोल्युसन अफ सिंगुलारिटी || ज्यामितीय सतहया विसंगति चिइकेगु |- | ग्यालोवा थ्योरी || अभयङ्करया अनुमान || ग्रुप थ्योरी व कर्व्सया स्वापू न्ह्यब्वइगु |- | कम्प्युटेशनल अल्जेब्रा || अल्गोरिदम विकास || रोबोटिक्स व CAD सफ्टवेयरय् छ्यलिगु |- | कम्बिनेटोरिक्स || इन्भेरियन्ट थ्योरी || पोलिनोमियालतय्गु गुण स्यनेगु |- | उच्च बीजगणित || लोकल युनिफर्मिजेसन || फिल्ड थ्योरीया विकासय् ग्वहालि |} ==लिधंसा== {{लिधंसा|}} [[Category:भारतीय जीवनी]] qz32w7dcr9y7odv1w0rfa3pgdqpa4zi 1120111 1120110 2026-03-31T02:34:22Z Eukesh 11 /* लिधंसा */ 1120111 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/श्रीराम शंकर अभयङ्कर}} श्रीराम शंकर अभयङ्कर (जुलाई २२, १९३० – नोभेम्बर २, २०१२) छम्ह हलिमय् नांजाम्ह भारतीय-अमेरिकी गणितज्ञ ख, गुम्हेस्यां बीजगणितीय ज्यामिति (Algebraic Geometry) या ख्यलय् क्रान्तिकारी ज्या यानादिल। वय्‌कःया जन्म भारतया [[मध्य प्रदेश]] राज्यया उज्जैनय् छगू परम्परागत विद्वान परिवारय् जूगु ख <ref>Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society, "Shreeram Shankar Abhyankar", 2014.</ref>। वय्‌कःया अबु छम्ह तःधंम्ह संस्कृत पण्डित जुयाच्वन, गुकिया प्रभावं वय्‌कःया तर्कशक्ति व विचाःधाराय् जीवनभर तःधंगु भूमिका म्हितल। अभयङ्करया प्रारम्भिक शिक्षा ग्वालियर व मुम्बईय् जुल, गन वय्‌कःनं गणित व विज्ञानय् थःगु विशेष दक्खल क्यनादिल। सन् १९५१य् वय्‌कलं मुम्बई विश्वविद्यालयं गणितय् स्नातक (B.Sc.) उपाधि प्रथम श्रेणी हासिल यानादिल। थ्व धुकाः वय्‌कः उच्च शिक्षाया नितिं संयुक्त राज्य अमेरिकाया प्रख्यात हार्वर्ड विश्वविद्यालयय् वनादिल। हार्वर्डय् वय्‌कःयात २०गू शताब्दीया दकलय् प्रभावशाली गणितज्ञ ओस्कर जारिस्की (Oscar Zariski) या सामीप्यय् शोध यायेगु दुर्लभ ह्वःताः दत <ref>Harvard University Mathematics Department, "Historical Doctoral Records," 1955.</ref>। सन् १९५५य् वय्‌कलं हार्वर्डं पी.एच.डी. (Ph.D.) पूरा यानादिल, गुकिया विषय 'क्यारेक्टरिस्टिक पी' (characteristic p) दूगु ख्यलय् बीजगणितीय सतहया विसंगतित समाधान यायेगु ख। अभयङ्करं थःगु जीवनया ४० दँ स्वया अप्व ई पर्ड्यू विश्वविद्यालयय् (Purdue University) 'मार्शल डिस्टिङ्गुइस्ड प्रोफेसर'या रुपय् सेवा यानादिल। वय्‌कःया अनुसन्धानं 'रिजोल्युसन अफ सिंगुलारिटी' (Resolution of Singularities) धइगु अत्यन्त जटिल गणितीय समस्यायात न्हुगु दिशा बिल <ref>Purdue University News, "In Memoriam: Shreeram Abhyankar," Nov 2012.</ref>। वय्‌कः छम्ह सैद्धान्तिक गणितज्ञ जक मजुसें छम्ह कुशल शिक्षक, संस्कृत प्रेमी व राष्ट्रवादी चिन्तक नं ख। सन् १९९८य् वय्‌कःया गणितीय सेवाया कदर यासें भारत सरकारं वय्‌कःयात 'पद्म भूषण' सम्मानं विभूषित यात। वय्‌कःया ज्यां आधुनिक ज्यामितीय सिद्धान्ततय्त छगू न्हुगु उचाइय् थ्यंकूगु दु। == मुख्य गणितीय योगदान == अभयङ्करया दकलय् तःधंगु योगदान बीजगणितीय ज्यामितिया ख्यलय् 'रिजोल्युसन अफ सिंगुलारिटी' (Resolution of Singularities) य् खनेदु। थ्व छगू अजाःगु समस्या ख गुकिलिं ज्यामितीय संरचनाय् वइगु विसंगतित (Singular points) तय्त चिइकेगु ज्या याइ। वय्‌कलं ३-डायमेन्सनल सतहया नितिं थ्व समस्या समाधान यानादिल, गुगु उगु ईलय् गणितज्ञतय्गु नितिं तःधंगु चुनौती जुयाच्वंगु ख <ref>Abhyankar, S. S., "Resolution of Singularities of Embedded Algebraic Surfaces," Academic Press, 1966.</ref>। वय्‌कःया मेगु महत्वपूर्ण ज्या 'अभयङ्करया अनुमान' (Abhyankar's Conjecture) ख। थ्व अनुमानं 'ग्यालोवा थ्योरी' (Galois Theory) व 'कभरिङ्ग्स अफ कर्व्स' (Coverings of Curves) दथुया सुक्ष्म स्वापूयात क्यनि। सन् १९९४य् मेमेपिं गणितज्ञतय्सं थ्व अनुमानयात प्रमाणित यायेफत, गुकिया आधार अभयङ्करं हे तयार यानादीगु ख <ref>Abhyankar, S. S., "Coverings of Algebraic Curves," American Journal of Mathematics, 1957.</ref>। वय्‌कलं 'डिटरमिनेन्टल आइडियल' (Determinantal Ideals) व 'इन्भेरियन्ट थ्योरी' (Invariant Theory) य् नं तःधंगु ज्या यानादिल। वय्‌कःया ज्यां सैद्धान्तिक पक्षय् जक मजुसें कम्बिनेटोरिक्स (Combinatorics) य् नं न्हुगु विचाःत पिथनेगु ज्या यात। === गणितीय ज्याया संक्षेप धलः === {| class="wikitable" |+ अभयङ्करया मुख्य गणितीय अनुसन्धान ! विषय !! सिद्धान्त / ज्या !! प्रभाव व छ्यला |- | बीजगणितीय ज्यामिति || रिजोल्युसन अफ सिंगुलारिटी || ज्यामितीय सतहया विसंगति चिइकेगु |- | ग्यालोवा थ्योरी || अभयङ्करया अनुमान || ग्रुप थ्योरी व कर्व्सया स्वापू न्ह्यब्वइगु |- | कम्प्युटेशनल अल्जेब्रा || अल्गोरिदम विकास || रोबोटिक्स व CAD सफ्टवेयरय् छ्यलिगु |- | कम्बिनेटोरिक्स || इन्भेरियन्ट थ्योरी || पोलिनोमियालतय्गु गुण स्यनेगु |- | उच्च बीजगणित || लोकल युनिफर्मिजेसन || फिल्ड थ्योरीया विकासय् ग्वहालि |} == पर्ड्यू विश्वविद्यालय व अध्यापन शैली == अभयङ्करं पर्ड्यू विश्वविद्यालयय् दशकौं तक अध्यापन यानादिल, गन वय्‌कः गणित विभागया मेरुदण्ड जुयाच्वन। वय्‌कः थःगु विद्यार्थीतय्त तसकं मिहिनेत यायेत व मौलिक विचाः पिथनेत प्रेरित याइम्ह गुरु ख। वय्‌कःया मातहतय् ३० स्वया अप्व विद्यार्थीतय्सं पी.एच.डी. (Ph.D.) शोध पूरा यानादिल, गुपिं आः हलिमया थी-थी विश्वविद्यालयय् प्रोफेसर जुयाच्वंगु दु <ref>Mathematics Genealogy Project, "Shreeram Shankar Abhyankar," 2024.</ref>। वय्‌कःया लेक्चरत तसकं ऊर्जावान जुइगु व वय्‌कः जटिल गणितयात नं सरल भासां कनेगु समर्थ क्यनादिल। वय्‌कः पर्ड्यूय् 'मार्शल डिस्टिङ्गुइस्ड प्रोफेसर'या पदय् च्वनाः अन्तर्राष्ट्रिय अनुसन्धान केन्द्रया नेतृत्व नं यानादिल। वय्‌कः केबल गणित विभागय् जक मजुसें कम्प्युटर साइन्स व इन्डस्ट्रियल इन्जिनियरिङ्ग विभागनाप नं घनिष्ठ रुपं आबद्ध जुयाच्वन। वय्‌कःया शिक्षण शैलीं यक्व न्हुगु पुस्ताया गणितज्ञतय्त जन्म बिल। ==लिधंसा== {{लिधंसा|}} [[Category:भारतीय जीवनी]] n86ei5a34dtuyqumbml9ui7h4d2misk 1120112 1120111 2026-03-31T02:35:42Z Eukesh 11 /* लिधंसा */ 1120112 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/श्रीराम शंकर अभयङ्कर}} श्रीराम शंकर अभयङ्कर (जुलाई २२, १९३० – नोभेम्बर २, २०१२) छम्ह हलिमय् नांजाम्ह भारतीय-अमेरिकी गणितज्ञ ख, गुम्हेस्यां बीजगणितीय ज्यामिति (Algebraic Geometry) या ख्यलय् क्रान्तिकारी ज्या यानादिल। वय्‌कःया जन्म भारतया [[मध्य प्रदेश]] राज्यया उज्जैनय् छगू परम्परागत विद्वान परिवारय् जूगु ख <ref>Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society, "Shreeram Shankar Abhyankar", 2014.</ref>। वय्‌कःया अबु छम्ह तःधंम्ह संस्कृत पण्डित जुयाच्वन, गुकिया प्रभावं वय्‌कःया तर्कशक्ति व विचाःधाराय् जीवनभर तःधंगु भूमिका म्हितल। अभयङ्करया प्रारम्भिक शिक्षा ग्वालियर व मुम्बईय् जुल, गन वय्‌कःनं गणित व विज्ञानय् थःगु विशेष दक्खल क्यनादिल। सन् १९५१य् वय्‌कलं मुम्बई विश्वविद्यालयं गणितय् स्नातक (B.Sc.) उपाधि प्रथम श्रेणी हासिल यानादिल। थ्व धुकाः वय्‌कः उच्च शिक्षाया नितिं संयुक्त राज्य अमेरिकाया प्रख्यात हार्वर्ड विश्वविद्यालयय् वनादिल। हार्वर्डय् वय्‌कःयात २०गू शताब्दीया दकलय् प्रभावशाली गणितज्ञ ओस्कर जारिस्की (Oscar Zariski) या सामीप्यय् शोध यायेगु दुर्लभ ह्वःताः दत <ref>Harvard University Mathematics Department, "Historical Doctoral Records," 1955.</ref>। सन् १९५५य् वय्‌कलं हार्वर्डं पी.एच.डी. (Ph.D.) पूरा यानादिल, गुकिया विषय 'क्यारेक्टरिस्टिक पी' (characteristic p) दूगु ख्यलय् बीजगणितीय सतहया विसंगतित समाधान यायेगु ख। अभयङ्करं थःगु जीवनया ४० दँ स्वया अप्व ई पर्ड्यू विश्वविद्यालयय् (Purdue University) 'मार्शल डिस्टिङ्गुइस्ड प्रोफेसर'या रुपय् सेवा यानादिल। वय्‌कःया अनुसन्धानं 'रिजोल्युसन अफ सिंगुलारिटी' (Resolution of Singularities) धइगु अत्यन्त जटिल गणितीय समस्यायात न्हुगु दिशा बिल <ref>Purdue University News, "In Memoriam: Shreeram Abhyankar," Nov 2012.</ref>। वय्‌कः छम्ह सैद्धान्तिक गणितज्ञ जक मजुसें छम्ह कुशल शिक्षक, संस्कृत प्रेमी व राष्ट्रवादी चिन्तक नं ख। सन् १९९८य् वय्‌कःया गणितीय सेवाया कदर यासें भारत सरकारं वय्‌कःयात 'पद्म भूषण' सम्मानं विभूषित यात। वय्‌कःया ज्यां आधुनिक ज्यामितीय सिद्धान्ततय्त छगू न्हुगु उचाइय् थ्यंकूगु दु। == मुख्य गणितीय योगदान == अभयङ्करया दकलय् तःधंगु योगदान बीजगणितीय ज्यामितिया ख्यलय् 'रिजोल्युसन अफ सिंगुलारिटी' (Resolution of Singularities) य् खनेदु। थ्व छगू अजाःगु समस्या ख गुकिलिं ज्यामितीय संरचनाय् वइगु विसंगतित (Singular points) तय्त चिइकेगु ज्या याइ। वय्‌कलं ३-डायमेन्सनल सतहया नितिं थ्व समस्या समाधान यानादिल, गुगु उगु ईलय् गणितज्ञतय्गु नितिं तःधंगु चुनौती जुयाच्वंगु ख <ref>Abhyankar, S. S., "Resolution of Singularities of Embedded Algebraic Surfaces," Academic Press, 1966.</ref>। वय्‌कःया मेगु महत्वपूर्ण ज्या 'अभयङ्करया अनुमान' (Abhyankar's Conjecture) ख। थ्व अनुमानं 'ग्यालोवा थ्योरी' (Galois Theory) व 'कभरिङ्ग्स अफ कर्व्स' (Coverings of Curves) दथुया सुक्ष्म स्वापूयात क्यनि। सन् १९९४य् मेमेपिं गणितज्ञतय्सं थ्व अनुमानयात प्रमाणित यायेफत, गुकिया आधार अभयङ्करं हे तयार यानादीगु ख <ref>Abhyankar, S. S., "Coverings of Algebraic Curves," American Journal of Mathematics, 1957.</ref>। वय्‌कलं 'डिटरमिनेन्टल आइडियल' (Determinantal Ideals) व 'इन्भेरियन्ट थ्योरी' (Invariant Theory) य् नं तःधंगु ज्या यानादिल। वय्‌कःया ज्यां सैद्धान्तिक पक्षय् जक मजुसें कम्बिनेटोरिक्स (Combinatorics) य् नं न्हुगु विचाःत पिथनेगु ज्या यात। === गणितीय ज्याया संक्षेप धलः === {| class="wikitable" |+ अभयङ्करया मुख्य गणितीय अनुसन्धान ! विषय !! सिद्धान्त / ज्या !! प्रभाव व छ्यला |- | बीजगणितीय ज्यामिति || रिजोल्युसन अफ सिंगुलारिटी || ज्यामितीय सतहया विसंगति चिइकेगु |- | ग्यालोवा थ्योरी || अभयङ्करया अनुमान || ग्रुप थ्योरी व कर्व्सया स्वापू न्ह्यब्वइगु |- | कम्प्युटेशनल अल्जेब्रा || अल्गोरिदम विकास || रोबोटिक्स व CAD सफ्टवेयरय् छ्यलिगु |- | कम्बिनेटोरिक्स || इन्भेरियन्ट थ्योरी || पोलिनोमियालतय्गु गुण स्यनेगु |- | उच्च बीजगणित || लोकल युनिफर्मिजेसन || फिल्ड थ्योरीया विकासय् ग्वहालि |} == पर्ड्यू विश्वविद्यालय व अध्यापन शैली == अभयङ्करं पर्ड्यू विश्वविद्यालयय् दशकौं तक अध्यापन यानादिल, गन वय्‌कः गणित विभागया मेरुदण्ड जुयाच्वन। वय्‌कः थःगु विद्यार्थीतय्त तसकं मिहिनेत यायेत व मौलिक विचाः पिथनेत प्रेरित याइम्ह गुरु ख। वय्‌कःया मातहतय् ३० स्वया अप्व विद्यार्थीतय्सं पी.एच.डी. (Ph.D.) शोध पूरा यानादिल, गुपिं आः हलिमया थी-थी विश्वविद्यालयय् प्रोफेसर जुयाच्वंगु दु <ref>Mathematics Genealogy Project, "Shreeram Shankar Abhyankar," 2024.</ref>। वय्‌कःया लेक्चरत तसकं ऊर्जावान जुइगु व वय्‌कः जटिल गणितयात नं सरल भासां कनेगु समर्थ क्यनादिल। वय्‌कः पर्ड्यूय् 'मार्शल डिस्टिङ्गुइस्ड प्रोफेसर'या पदय् च्वनाः अन्तर्राष्ट्रिय अनुसन्धान केन्द्रया नेतृत्व नं यानादिल। वय्‌कः केबल गणित विभागय् जक मजुसें कम्प्युटर साइन्स व इन्डस्ट्रियल इन्जिनियरिङ्ग विभागनाप नं घनिष्ठ रुपं आबद्ध जुयाच्वन। वय्‌कःया शिक्षण शैलीं यक्व न्हुगु पुस्ताया गणितज्ञतय्त जन्म बिल। == कम्प्युटेशनल अल्जेब्रा व रोबोटिक्स == अभयङ्कर अमूर्त वा सिद्धान्तय् जक सीमित मजुसें गणितया व्यावहारिक प्रयोगय् नं तसकं रुचि तइम्ह व्यक्ति ख। वय्‌कःनं पोलिनोमियाल (Polynomial) समीकरणतय्त कम्प्युटरं गथें यानाः अःपुक्क व यथार्थ रुपं समाधान यायेछिं धइगु खँय् यक्व ज्या यानादिल <ref>Abhyankar, S. S., "Algebraic Geometry for Computer Scientists," 1990.</ref>। वय्‌कःया थ्व ज्यां 'कम्प्युटर एडेड डिजाइन' (CAD) क्षेत्रय् क्रान्तिकारी परिवर्तन हल। रोबोटिक्सय् रोबोटया ल्हाःया चाल (Motion Planning) व मेकानिकल इन्जिनियरिङ्गया यक्व जटिल ज्याय् अभयङ्करया ज्यामितीय सूत्रत छ्यलिगु याइ। वय्‌कःया 'अल्गोरिदम'त आः नं आधुनिक इन्जिनियरिङ्ग सफ्टवेयर निर्माणय् आधारभूत जु। वय्‌कःया विचारय् गणित छगू अजाःगु साधन ख गुकिलिं भौतिक संसारया जटिलतायात अःपुकि। थ्व हे कारणं वय्‌कःयात इन्जिनियरिङ्ग व कम्प्युटर विज्ञानया ख्यलय् नं सम्मानपूर्वक स्वइ। ==लिधंसा== {{लिधंसा|}} [[Category:भारतीय जीवनी]] cc1ns1in1valfqf9c64g999qdbqf6w2 1120113 1120112 2026-03-31T02:37:20Z Eukesh 11 /* लिधंसा */ 1120113 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/श्रीराम शंकर अभयङ्कर}} श्रीराम शंकर अभयङ्कर (जुलाई २२, १९३० – नोभेम्बर २, २०१२) छम्ह हलिमय् नांजाम्ह भारतीय-अमेरिकी गणितज्ञ ख, गुम्हेस्यां बीजगणितीय ज्यामिति (Algebraic Geometry) या ख्यलय् क्रान्तिकारी ज्या यानादिल। वय्‌कःया जन्म भारतया [[मध्य प्रदेश]] राज्यया उज्जैनय् छगू परम्परागत विद्वान परिवारय् जूगु ख <ref>Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society, "Shreeram Shankar Abhyankar", 2014.</ref>। वय्‌कःया अबु छम्ह तःधंम्ह संस्कृत पण्डित जुयाच्वन, गुकिया प्रभावं वय्‌कःया तर्कशक्ति व विचाःधाराय् जीवनभर तःधंगु भूमिका म्हितल। अभयङ्करया प्रारम्भिक शिक्षा ग्वालियर व मुम्बईय् जुल, गन वय्‌कःनं गणित व विज्ञानय् थःगु विशेष दक्खल क्यनादिल। सन् १९५१य् वय्‌कलं मुम्बई विश्वविद्यालयं गणितय् स्नातक (B.Sc.) उपाधि प्रथम श्रेणी हासिल यानादिल। थ्व धुकाः वय्‌कः उच्च शिक्षाया नितिं संयुक्त राज्य अमेरिकाया प्रख्यात हार्वर्ड विश्वविद्यालयय् वनादिल। हार्वर्डय् वय्‌कःयात २०गू शताब्दीया दकलय् प्रभावशाली गणितज्ञ ओस्कर जारिस्की (Oscar Zariski) या सामीप्यय् शोध यायेगु दुर्लभ ह्वःताः दत <ref>Harvard University Mathematics Department, "Historical Doctoral Records," 1955.</ref>। सन् १९५५य् वय्‌कलं हार्वर्डं पी.एच.डी. (Ph.D.) पूरा यानादिल, गुकिया विषय 'क्यारेक्टरिस्टिक पी' (characteristic p) दूगु ख्यलय् बीजगणितीय सतहया विसंगतित समाधान यायेगु ख। अभयङ्करं थःगु जीवनया ४० दँ स्वया अप्व ई पर्ड्यू विश्वविद्यालयय् (Purdue University) 'मार्शल डिस्टिङ्गुइस्ड प्रोफेसर'या रुपय् सेवा यानादिल। वय्‌कःया अनुसन्धानं 'रिजोल्युसन अफ सिंगुलारिटी' (Resolution of Singularities) धइगु अत्यन्त जटिल गणितीय समस्यायात न्हुगु दिशा बिल <ref>Purdue University News, "In Memoriam: Shreeram Abhyankar," Nov 2012.</ref>। वय्‌कः छम्ह सैद्धान्तिक गणितज्ञ जक मजुसें छम्ह कुशल शिक्षक, संस्कृत प्रेमी व राष्ट्रवादी चिन्तक नं ख। सन् १९९८य् वय्‌कःया गणितीय सेवाया कदर यासें भारत सरकारं वय्‌कःयात 'पद्म भूषण' सम्मानं विभूषित यात। वय्‌कःया ज्यां आधुनिक ज्यामितीय सिद्धान्ततय्त छगू न्हुगु उचाइय् थ्यंकूगु दु। == मुख्य गणितीय योगदान == अभयङ्करया दकलय् तःधंगु योगदान बीजगणितीय ज्यामितिया ख्यलय् 'रिजोल्युसन अफ सिंगुलारिटी' (Resolution of Singularities) य् खनेदु। थ्व छगू अजाःगु समस्या ख गुकिलिं ज्यामितीय संरचनाय् वइगु विसंगतित (Singular points) तय्त चिइकेगु ज्या याइ। वय्‌कलं ३-डायमेन्सनल सतहया नितिं थ्व समस्या समाधान यानादिल, गुगु उगु ईलय् गणितज्ञतय्गु नितिं तःधंगु चुनौती जुयाच्वंगु ख <ref>Abhyankar, S. S., "Resolution of Singularities of Embedded Algebraic Surfaces," Academic Press, 1966.</ref>। वय्‌कःया मेगु महत्वपूर्ण ज्या 'अभयङ्करया अनुमान' (Abhyankar's Conjecture) ख। थ्व अनुमानं 'ग्यालोवा थ्योरी' (Galois Theory) व 'कभरिङ्ग्स अफ कर्व्स' (Coverings of Curves) दथुया सुक्ष्म स्वापूयात क्यनि। सन् १९९४य् मेमेपिं गणितज्ञतय्सं थ्व अनुमानयात प्रमाणित यायेफत, गुकिया आधार अभयङ्करं हे तयार यानादीगु ख <ref>Abhyankar, S. S., "Coverings of Algebraic Curves," American Journal of Mathematics, 1957.</ref>। वय्‌कलं 'डिटरमिनेन्टल आइडियल' (Determinantal Ideals) व 'इन्भेरियन्ट थ्योरी' (Invariant Theory) य् नं तःधंगु ज्या यानादिल। वय्‌कःया ज्यां सैद्धान्तिक पक्षय् जक मजुसें कम्बिनेटोरिक्स (Combinatorics) य् नं न्हुगु विचाःत पिथनेगु ज्या यात। === गणितीय ज्याया संक्षेप धलः === {| class="wikitable" |+ अभयङ्करया मुख्य गणितीय अनुसन्धान ! विषय !! सिद्धान्त / ज्या !! प्रभाव व छ्यला |- | बीजगणितीय ज्यामिति || रिजोल्युसन अफ सिंगुलारिटी || ज्यामितीय सतहया विसंगति चिइकेगु |- | ग्यालोवा थ्योरी || अभयङ्करया अनुमान || ग्रुप थ्योरी व कर्व्सया स्वापू न्ह्यब्वइगु |- | कम्प्युटेशनल अल्जेब्रा || अल्गोरिदम विकास || रोबोटिक्स व CAD सफ्टवेयरय् छ्यलिगु |- | कम्बिनेटोरिक्स || इन्भेरियन्ट थ्योरी || पोलिनोमियालतय्गु गुण स्यनेगु |- | उच्च बीजगणित || लोकल युनिफर्मिजेसन || फिल्ड थ्योरीया विकासय् ग्वहालि |} == पर्ड्यू विश्वविद्यालय व अध्यापन शैली == अभयङ्करं पर्ड्यू विश्वविद्यालयय् दशकौं तक अध्यापन यानादिल, गन वय्‌कः गणित विभागया मेरुदण्ड जुयाच्वन। वय्‌कः थःगु विद्यार्थीतय्त तसकं मिहिनेत यायेत व मौलिक विचाः पिथनेत प्रेरित याइम्ह गुरु ख। वय्‌कःया मातहतय् ३० स्वया अप्व विद्यार्थीतय्सं पी.एच.डी. (Ph.D.) शोध पूरा यानादिल, गुपिं आः हलिमया थी-थी विश्वविद्यालयय् प्रोफेसर जुयाच्वंगु दु <ref>Mathematics Genealogy Project, "Shreeram Shankar Abhyankar," 2024.</ref>। वय्‌कःया लेक्चरत तसकं ऊर्जावान जुइगु व वय्‌कः जटिल गणितयात नं सरल भासां कनेगु समर्थ क्यनादिल। वय्‌कः पर्ड्यूय् 'मार्शल डिस्टिङ्गुइस्ड प्रोफेसर'या पदय् च्वनाः अन्तर्राष्ट्रिय अनुसन्धान केन्द्रया नेतृत्व नं यानादिल। वय्‌कः केबल गणित विभागय् जक मजुसें कम्प्युटर साइन्स व इन्डस्ट्रियल इन्जिनियरिङ्ग विभागनाप नं घनिष्ठ रुपं आबद्ध जुयाच्वन। वय्‌कःया शिक्षण शैलीं यक्व न्हुगु पुस्ताया गणितज्ञतय्त जन्म बिल। == कम्प्युटेशनल अल्जेब्रा व रोबोटिक्स == अभयङ्कर अमूर्त वा सिद्धान्तय् जक सीमित मजुसें गणितया व्यावहारिक प्रयोगय् नं तसकं रुचि तइम्ह व्यक्ति ख। वय्‌कःनं पोलिनोमियाल (Polynomial) समीकरणतय्त कम्प्युटरं गथें यानाः अःपुक्क व यथार्थ रुपं समाधान यायेछिं धइगु खँय् यक्व ज्या यानादिल <ref>Abhyankar, S. S., "Algebraic Geometry for Computer Scientists," 1990.</ref>। वय्‌कःया थ्व ज्यां 'कम्प्युटर एडेड डिजाइन' (CAD) क्षेत्रय् क्रान्तिकारी परिवर्तन हल। रोबोटिक्सय् रोबोटया ल्हाःया चाल (Motion Planning) व मेकानिकल इन्जिनियरिङ्गया यक्व जटिल ज्याय् अभयङ्करया ज्यामितीय सूत्रत छ्यलिगु याइ। वय्‌कःया 'अल्गोरिदम'त आः नं आधुनिक इन्जिनियरिङ्ग सफ्टवेयर निर्माणय् आधारभूत जु। वय्‌कःया विचारय् गणित छगू अजाःगु साधन ख गुकिलिं भौतिक संसारया जटिलतायात अःपुकि। थ्व हे कारणं वय्‌कःयात इन्जिनियरिङ्ग व कम्प्युटर विज्ञानया ख्यलय् नं सम्मानपूर्वक स्वइ। == संस्कृत, व्याकरण व भारतीय दर्शन == अभयङ्करया व्यक्तित्वया छगू आजुचाःगु व प्रेरणादायी पक्ष वय्‌कःया संस्कृत मोह ख। वय्‌कः संस्कृत व्याकरणया ऋषि 'पाणिनि'या सूत्रतय्त हलिंया दकलय् न्हापांगु कम्प्युटर प्रोग्रामिङ्ग भाषा धकाः कयादिल <ref>Abhyankar, S. S., "Panini's Grammar and Computer Science," Lecture Notes, 2005.</ref>। वय्‌कः थःगु गणितीय च्वसुतय्गु न्ह्यथनेज्या वा दथुइ प्रायः उपनिषद्, भगवद्गीता वा संस्कृत काव्यया श्लोकत च्वयेगु यानादी। वय्‌कःया कथं गणित व संस्कृत निगुलिं छगू हे तर्क (Logic) व अनुशासनय् आधारित दु। वय्‌कः छम्ह राष्ट्रवादी चिन्तक नं जुयाच्वन गुम्ह भारतीय ज्ञान परम्परायात हलिमय् स्थापित यायेत प्रयत्नशील जुयाच्वन। वय्‌कः भारतीय गणितया इतिहास, विशेष यानाः ब्रह्मगुप्त व भास्करया ज्याय् तसकं गौरव यानादीगु ख। वय्‌कःया विचारय् पाश्चात्य गणितं भारतीय गणितया तर्कशीलतायात आत्मसात यायेमाः। संस्कृतया अष्टाध्यायी व गणितया सूत्रतय्त स्वानाः वय्‌कलं यक्व प्रवचनत नं बियादीगु दु। ==लिधंसा== {{लिधंसा|}} [[Category:भारतीय जीवनी]] aczrsbosuic0wi1m935xrynx8vk1gk2 1120114 1120113 2026-03-31T02:39:04Z Eukesh 11 /* लिधंसा */ 1120114 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/श्रीराम शंकर अभयङ्कर}} श्रीराम शंकर अभयङ्कर (जुलाई २२, १९३० – नोभेम्बर २, २०१२) छम्ह हलिमय् नांजाम्ह भारतीय-अमेरिकी गणितज्ञ ख, गुम्हेस्यां बीजगणितीय ज्यामिति (Algebraic Geometry) या ख्यलय् क्रान्तिकारी ज्या यानादिल। वय्‌कःया जन्म भारतया [[मध्य प्रदेश]] राज्यया उज्जैनय् छगू परम्परागत विद्वान परिवारय् जूगु ख <ref>Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society, "Shreeram Shankar Abhyankar", 2014.</ref>। वय्‌कःया अबु छम्ह तःधंम्ह संस्कृत पण्डित जुयाच्वन, गुकिया प्रभावं वय्‌कःया तर्कशक्ति व विचाःधाराय् जीवनभर तःधंगु भूमिका म्हितल। अभयङ्करया प्रारम्भिक शिक्षा ग्वालियर व मुम्बईय् जुल, गन वय्‌कःनं गणित व विज्ञानय् थःगु विशेष दक्खल क्यनादिल। सन् १९५१य् वय्‌कलं मुम्बई विश्वविद्यालयं गणितय् स्नातक (B.Sc.) उपाधि प्रथम श्रेणी हासिल यानादिल। थ्व धुकाः वय्‌कः उच्च शिक्षाया नितिं संयुक्त राज्य अमेरिकाया प्रख्यात हार्वर्ड विश्वविद्यालयय् वनादिल। हार्वर्डय् वय्‌कःयात २०गू शताब्दीया दकलय् प्रभावशाली गणितज्ञ ओस्कर जारिस्की (Oscar Zariski) या सामीप्यय् शोध यायेगु दुर्लभ ह्वःताः दत <ref>Harvard University Mathematics Department, "Historical Doctoral Records," 1955.</ref>। सन् १९५५य् वय्‌कलं हार्वर्डं पी.एच.डी. (Ph.D.) पूरा यानादिल, गुकिया विषय 'क्यारेक्टरिस्टिक पी' (characteristic p) दूगु ख्यलय् बीजगणितीय सतहया विसंगतित समाधान यायेगु ख। अभयङ्करं थःगु जीवनया ४० दँ स्वया अप्व ई पर्ड्यू विश्वविद्यालयय् (Purdue University) 'मार्शल डिस्टिङ्गुइस्ड प्रोफेसर'या रुपय् सेवा यानादिल। वय्‌कःया अनुसन्धानं 'रिजोल्युसन अफ सिंगुलारिटी' (Resolution of Singularities) धइगु अत्यन्त जटिल गणितीय समस्यायात न्हुगु दिशा बिल <ref>Purdue University News, "In Memoriam: Shreeram Abhyankar," Nov 2012.</ref>। वय्‌कः छम्ह सैद्धान्तिक गणितज्ञ जक मजुसें छम्ह कुशल शिक्षक, संस्कृत प्रेमी व राष्ट्रवादी चिन्तक नं ख। सन् १९९८य् वय्‌कःया गणितीय सेवाया कदर यासें भारत सरकारं वय्‌कःयात 'पद्म भूषण' सम्मानं विभूषित यात। वय्‌कःया ज्यां आधुनिक ज्यामितीय सिद्धान्ततय्त छगू न्हुगु उचाइय् थ्यंकूगु दु। == मुख्य गणितीय योगदान == अभयङ्करया दकलय् तःधंगु योगदान बीजगणितीय ज्यामितिया ख्यलय् 'रिजोल्युसन अफ सिंगुलारिटी' (Resolution of Singularities) य् खनेदु। थ्व छगू अजाःगु समस्या ख गुकिलिं ज्यामितीय संरचनाय् वइगु विसंगतित (Singular points) तय्त चिइकेगु ज्या याइ। वय्‌कलं ३-डायमेन्सनल सतहया नितिं थ्व समस्या समाधान यानादिल, गुगु उगु ईलय् गणितज्ञतय्गु नितिं तःधंगु चुनौती जुयाच्वंगु ख <ref>Abhyankar, S. S., "Resolution of Singularities of Embedded Algebraic Surfaces," Academic Press, 1966.</ref>। वय्‌कःया मेगु महत्वपूर्ण ज्या 'अभयङ्करया अनुमान' (Abhyankar's Conjecture) ख। थ्व अनुमानं 'ग्यालोवा थ्योरी' (Galois Theory) व 'कभरिङ्ग्स अफ कर्व्स' (Coverings of Curves) दथुया सुक्ष्म स्वापूयात क्यनि। सन् १९९४य् मेमेपिं गणितज्ञतय्सं थ्व अनुमानयात प्रमाणित यायेफत, गुकिया आधार अभयङ्करं हे तयार यानादीगु ख <ref>Abhyankar, S. S., "Coverings of Algebraic Curves," American Journal of Mathematics, 1957.</ref>। वय्‌कलं 'डिटरमिनेन्टल आइडियल' (Determinantal Ideals) व 'इन्भेरियन्ट थ्योरी' (Invariant Theory) य् नं तःधंगु ज्या यानादिल। वय्‌कःया ज्यां सैद्धान्तिक पक्षय् जक मजुसें कम्बिनेटोरिक्स (Combinatorics) य् नं न्हुगु विचाःत पिथनेगु ज्या यात। === गणितीय ज्याया संक्षेप धलः === {| class="wikitable" |+ अभयङ्करया मुख्य गणितीय अनुसन्धान ! विषय !! सिद्धान्त / ज्या !! प्रभाव व छ्यला |- | बीजगणितीय ज्यामिति || रिजोल्युसन अफ सिंगुलारिटी || ज्यामितीय सतहया विसंगति चिइकेगु |- | ग्यालोवा थ्योरी || अभयङ्करया अनुमान || ग्रुप थ्योरी व कर्व्सया स्वापू न्ह्यब्वइगु |- | कम्प्युटेशनल अल्जेब्रा || अल्गोरिदम विकास || रोबोटिक्स व CAD सफ्टवेयरय् छ्यलिगु |- | कम्बिनेटोरिक्स || इन्भेरियन्ट थ्योरी || पोलिनोमियालतय्गु गुण स्यनेगु |- | उच्च बीजगणित || लोकल युनिफर्मिजेसन || फिल्ड थ्योरीया विकासय् ग्वहालि |} == पर्ड्यू विश्वविद्यालय व अध्यापन शैली == अभयङ्करं पर्ड्यू विश्वविद्यालयय् दशकौं तक अध्यापन यानादिल, गन वय्‌कः गणित विभागया मेरुदण्ड जुयाच्वन। वय्‌कः थःगु विद्यार्थीतय्त तसकं मिहिनेत यायेत व मौलिक विचाः पिथनेत प्रेरित याइम्ह गुरु ख। वय्‌कःया मातहतय् ३० स्वया अप्व विद्यार्थीतय्सं पी.एच.डी. (Ph.D.) शोध पूरा यानादिल, गुपिं आः हलिमया थी-थी विश्वविद्यालयय् प्रोफेसर जुयाच्वंगु दु <ref>Mathematics Genealogy Project, "Shreeram Shankar Abhyankar," 2024.</ref>। वय्‌कःया लेक्चरत तसकं ऊर्जावान जुइगु व वय्‌कः जटिल गणितयात नं सरल भासां कनेगु समर्थ क्यनादिल। वय्‌कः पर्ड्यूय् 'मार्शल डिस्टिङ्गुइस्ड प्रोफेसर'या पदय् च्वनाः अन्तर्राष्ट्रिय अनुसन्धान केन्द्रया नेतृत्व नं यानादिल। वय्‌कः केबल गणित विभागय् जक मजुसें कम्प्युटर साइन्स व इन्डस्ट्रियल इन्जिनियरिङ्ग विभागनाप नं घनिष्ठ रुपं आबद्ध जुयाच्वन। वय्‌कःया शिक्षण शैलीं यक्व न्हुगु पुस्ताया गणितज्ञतय्त जन्म बिल। == कम्प्युटेशनल अल्जेब्रा व रोबोटिक्स == अभयङ्कर अमूर्त वा सिद्धान्तय् जक सीमित मजुसें गणितया व्यावहारिक प्रयोगय् नं तसकं रुचि तइम्ह व्यक्ति ख। वय्‌कःनं पोलिनोमियाल (Polynomial) समीकरणतय्त कम्प्युटरं गथें यानाः अःपुक्क व यथार्थ रुपं समाधान यायेछिं धइगु खँय् यक्व ज्या यानादिल <ref>Abhyankar, S. S., "Algebraic Geometry for Computer Scientists," 1990.</ref>। वय्‌कःया थ्व ज्यां 'कम्प्युटर एडेड डिजाइन' (CAD) क्षेत्रय् क्रान्तिकारी परिवर्तन हल। रोबोटिक्सय् रोबोटया ल्हाःया चाल (Motion Planning) व मेकानिकल इन्जिनियरिङ्गया यक्व जटिल ज्याय् अभयङ्करया ज्यामितीय सूत्रत छ्यलिगु याइ। वय्‌कःया 'अल्गोरिदम'त आः नं आधुनिक इन्जिनियरिङ्ग सफ्टवेयर निर्माणय् आधारभूत जु। वय्‌कःया विचारय् गणित छगू अजाःगु साधन ख गुकिलिं भौतिक संसारया जटिलतायात अःपुकि। थ्व हे कारणं वय्‌कःयात इन्जिनियरिङ्ग व कम्प्युटर विज्ञानया ख्यलय् नं सम्मानपूर्वक स्वइ। == संस्कृत, व्याकरण व भारतीय दर्शन == अभयङ्करया व्यक्तित्वया छगू आजुचाःगु व प्रेरणादायी पक्ष वय्‌कःया संस्कृत मोह ख। वय्‌कः संस्कृत व्याकरणया ऋषि 'पाणिनि'या सूत्रतय्त हलिंया दकलय् न्हापांगु कम्प्युटर प्रोग्रामिङ्ग भाषा धकाः कयादिल <ref>Abhyankar, S. S., "Panini's Grammar and Computer Science," Lecture Notes, 2005.</ref>। वय्‌कः थःगु गणितीय च्वसुतय्गु न्ह्यथनेज्या वा दथुइ प्रायः उपनिषद्, भगवद्गीता वा संस्कृत काव्यया श्लोकत च्वयेगु यानादी। वय्‌कःया कथं गणित व संस्कृत निगुलिं छगू हे तर्क (Logic) व अनुशासनय् आधारित दु। वय्‌कः छम्ह राष्ट्रवादी चिन्तक नं जुयाच्वन गुम्ह भारतीय ज्ञान परम्परायात हलिमय् स्थापित यायेत प्रयत्नशील जुयाच्वन। वय्‌कः भारतीय गणितया इतिहास, विशेष यानाः ब्रह्मगुप्त व भास्करया ज्याय् तसकं गौरव यानादीगु ख। वय्‌कःया विचारय् पाश्चात्य गणितं भारतीय गणितया तर्कशीलतायात आत्मसात यायेमाः। संस्कृतया अष्टाध्यायी व गणितया सूत्रतय्त स्वानाः वय्‌कलं यक्व प्रवचनत नं बियादीगु दु। == मू पिथंगु सफूत == वय्‌कलं गणितया थी-थी विषयय् महत्वपूर्ण सफूत च्वयादीगु दु: * Resolution of Singularities of Embedded Algebraic Surfaces (1966) * Lectures on Expansion Techniques in Algebraic Geometry (1977) * Weighted Expansions for Canonical Desingularization (1982) * Enumerative Combinatorics of Young Tableaux (1988) * Algebraic Geometry for Computer Scientists (1990) * Lectures on Expansion Techniques in Algebraic Geometry (2001 - पुन: प्रकाशन) ==लिधंसा== {{लिधंसा|}} [[Category:भारतीय जीवनी]] n9t1vheuot4diro0vzh2cdj72hj2rt6 1120135 1120114 2026-03-31T11:44:11Z Eukesh 11 1120135 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपि|𑐱𑑂𑐬𑐷𑐬𑐵𑐩 𑐱𑑄𑐎𑐬 𑐀𑐨𑐫𑐒𑑂𑐎𑐬}} श्रीराम शंकर अभयङ्कर (जुलाई २२, १९३० – नोभेम्बर २, २०१२) छम्ह हलिमय् नांजाम्ह भारतीय-अमेरिकी गणितज्ञ ख, गुम्हेस्यां बीजगणितीय ज्यामिति (Algebraic Geometry) या ख्यलय् क्रान्तिकारी ज्या यानादिल। वय्‌कःया जन्म भारतया [[मध्य प्रदेश]] राज्यया उज्जैनय् छगू परम्परागत विद्वान परिवारय् जूगु ख <ref>Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society, "Shreeram Shankar Abhyankar", 2014.</ref>। वय्‌कःया अबु छम्ह तःधंम्ह संस्कृत पण्डित जुयाच्वन, गुकिया प्रभावं वय्‌कःया तर्कशक्ति व विचाःधाराय् जीवनभर तःधंगु भूमिका म्हितल। अभयङ्करया प्रारम्भिक शिक्षा ग्वालियर व मुम्बईय् जुल, गन वय्‌कःनं गणित व विज्ञानय् थःगु विशेष दक्खल क्यनादिल। सन् १९५१य् वय्‌कलं मुम्बई विश्वविद्यालयं गणितय् स्नातक (B.Sc.) उपाधि प्रथम श्रेणी हासिल यानादिल। थ्व धुकाः वय्‌कः उच्च शिक्षाया नितिं संयुक्त राज्य अमेरिकाया प्रख्यात हार्वर्ड विश्वविद्यालयय् वनादिल। हार्वर्डय् वय्‌कःयात २०गू शताब्दीया दकलय् प्रभावशाली गणितज्ञ ओस्कर जारिस्की (Oscar Zariski) या सामीप्यय् शोध यायेगु दुर्लभ ह्वःताः दत <ref>Harvard University Mathematics Department, "Historical Doctoral Records," 1955.</ref>। सन् १९५५य् वय्‌कलं हार्वर्डं पी.एच.डी. (Ph.D.) पूरा यानादिल, गुकिया विषय 'क्यारेक्टरिस्टिक पी' (characteristic p) दूगु ख्यलय् बीजगणितीय सतहया विसंगतित समाधान यायेगु ख। अभयङ्करं थःगु जीवनया ४० दँ स्वया अप्व ई पर्ड्यू विश्वविद्यालयय् (Purdue University) 'मार्शल डिस्टिङ्गुइस्ड प्रोफेसर'या रुपय् सेवा यानादिल। वय्‌कःया अनुसन्धानं 'रिजोल्युसन अफ सिंगुलारिटी' (Resolution of Singularities) धइगु अत्यन्त जटिल गणितीय समस्यायात न्हुगु दिशा बिल <ref>Purdue University News, "In Memoriam: Shreeram Abhyankar," Nov 2012.</ref>। वय्‌कः छम्ह सैद्धान्तिक गणितज्ञ जक मजुसें छम्ह कुशल शिक्षक, संस्कृत प्रेमी व राष्ट्रवादी चिन्तक नं ख। सन् १९९८य् वय्‌कःया गणितीय सेवाया कदर यासें भारत सरकारं वय्‌कःयात 'पद्म भूषण' सम्मानं विभूषित यात। वय्‌कःया ज्यां आधुनिक ज्यामितीय सिद्धान्ततय्त छगू न्हुगु उचाइय् थ्यंकूगु दु। == मुख्य गणितीय योगदान == अभयङ्करया दकलय् तःधंगु योगदान बीजगणितीय ज्यामितिया ख्यलय् 'रिजोल्युसन अफ सिंगुलारिटी' (Resolution of Singularities) य् खनेदु। थ्व छगू अजाःगु समस्या ख गुकिलिं ज्यामितीय संरचनाय् वइगु विसंगतित (Singular points) तय्त चिइकेगु ज्या याइ। वय्‌कलं ३-डायमेन्सनल सतहया नितिं थ्व समस्या समाधान यानादिल, गुगु उगु ईलय् गणितज्ञतय्गु नितिं तःधंगु चुनौती जुयाच्वंगु ख <ref>Abhyankar, S. S., "Resolution of Singularities of Embedded Algebraic Surfaces," Academic Press, 1966.</ref>। वय्‌कःया मेगु महत्वपूर्ण ज्या 'अभयङ्करया अनुमान' (Abhyankar's Conjecture) ख। थ्व अनुमानं 'ग्यालोवा थ्योरी' (Galois Theory) व 'कभरिङ्ग्स अफ कर्व्स' (Coverings of Curves) दथुया सुक्ष्म स्वापूयात क्यनि। सन् १९९४य् मेमेपिं गणितज्ञतय्सं थ्व अनुमानयात प्रमाणित यायेफत, गुकिया आधार अभयङ्करं हे तयार यानादीगु ख <ref>Abhyankar, S. S., "Coverings of Algebraic Curves," American Journal of Mathematics, 1957.</ref>। वय्‌कलं 'डिटरमिनेन्टल आइडियल' (Determinantal Ideals) व 'इन्भेरियन्ट थ्योरी' (Invariant Theory) य् नं तःधंगु ज्या यानादिल। वय्‌कःया ज्यां सैद्धान्तिक पक्षय् जक मजुसें कम्बिनेटोरिक्स (Combinatorics) य् नं न्हुगु विचाःत पिथनेगु ज्या यात। === गणितीय ज्याया संक्षेप धलः === {| class="wikitable" |+ अभयङ्करया मुख्य गणितीय अनुसन्धान ! विषय !! सिद्धान्त / ज्या !! प्रभाव व छ्यला |- | बीजगणितीय ज्यामिति || रिजोल्युसन अफ सिंगुलारिटी || ज्यामितीय सतहया विसंगति चिइकेगु |- | ग्यालोवा थ्योरी || अभयङ्करया अनुमान || ग्रुप थ्योरी व कर्व्सया स्वापू न्ह्यब्वइगु |- | कम्प्युटेशनल अल्जेब्रा || अल्गोरिदम विकास || रोबोटिक्स व CAD सफ्टवेयरय् छ्यलिगु |- | कम्बिनेटोरिक्स || इन्भेरियन्ट थ्योरी || पोलिनोमियालतय्गु गुण स्यनेगु |- | उच्च बीजगणित || लोकल युनिफर्मिजेसन || फिल्ड थ्योरीया विकासय् ग्वहालि |} == पर्ड्यू विश्वविद्यालय व अध्यापन शैली == अभयङ्करं पर्ड्यू विश्वविद्यालयय् दशकौं तक अध्यापन यानादिल, गन वय्‌कः गणित विभागया मेरुदण्ड जुयाच्वन। वय्‌कः थःगु विद्यार्थीतय्त तसकं मिहिनेत यायेत व मौलिक विचाः पिथनेत प्रेरित याइम्ह गुरु ख। वय्‌कःया मातहतय् ३० स्वया अप्व विद्यार्थीतय्सं पी.एच.डी. (Ph.D.) शोध पूरा यानादिल, गुपिं आः हलिमया थी-थी विश्वविद्यालयय् प्रोफेसर जुयाच्वंगु दु <ref>Mathematics Genealogy Project, "Shreeram Shankar Abhyankar," 2024.</ref>। वय्‌कःया लेक्चरत तसकं ऊर्जावान जुइगु व वय्‌कः जटिल गणितयात नं सरल भासां कनेगु समर्थ क्यनादिल। वय्‌कः पर्ड्यूय् 'मार्शल डिस्टिङ्गुइस्ड प्रोफेसर'या पदय् च्वनाः अन्तर्राष्ट्रिय अनुसन्धान केन्द्रया नेतृत्व नं यानादिल। वय्‌कः केबल गणित विभागय् जक मजुसें कम्प्युटर साइन्स व इन्डस्ट्रियल इन्जिनियरिङ्ग विभागनाप नं घनिष्ठ रुपं आबद्ध जुयाच्वन। वय्‌कःया शिक्षण शैलीं यक्व न्हुगु पुस्ताया गणितज्ञतय्त जन्म बिल। == कम्प्युटेशनल अल्जेब्रा व रोबोटिक्स == अभयङ्कर अमूर्त वा सिद्धान्तय् जक सीमित मजुसें गणितया व्यावहारिक प्रयोगय् नं तसकं रुचि तइम्ह व्यक्ति ख। वय्‌कःनं पोलिनोमियाल (Polynomial) समीकरणतय्त कम्प्युटरं गथें यानाः अःपुक्क व यथार्थ रुपं समाधान यायेछिं धइगु खँय् यक्व ज्या यानादिल <ref>Abhyankar, S. S., "Algebraic Geometry for Computer Scientists," 1990.</ref>। वय्‌कःया थ्व ज्यां 'कम्प्युटर एडेड डिजाइन' (CAD) क्षेत्रय् क्रान्तिकारी परिवर्तन हल। रोबोटिक्सय् रोबोटया ल्हाःया चाल (Motion Planning) व मेकानिकल इन्जिनियरिङ्गया यक्व जटिल ज्याय् अभयङ्करया ज्यामितीय सूत्रत छ्यलिगु याइ। वय्‌कःया 'अल्गोरिदम'त आः नं आधुनिक इन्जिनियरिङ्ग सफ्टवेयर निर्माणय् आधारभूत जु। वय्‌कःया विचारय् गणित छगू अजाःगु साधन ख गुकिलिं भौतिक संसारया जटिलतायात अःपुकि। थ्व हे कारणं वय्‌कःयात इन्जिनियरिङ्ग व कम्प्युटर विज्ञानया ख्यलय् नं सम्मानपूर्वक स्वइ। == संस्कृत, व्याकरण व भारतीय दर्शन == अभयङ्करया व्यक्तित्वया छगू आजुचाःगु व प्रेरणादायी पक्ष वय्‌कःया संस्कृत मोह ख। वय्‌कः संस्कृत व्याकरणया ऋषि 'पाणिनि'या सूत्रतय्त हलिंया दकलय् न्हापांगु कम्प्युटर प्रोग्रामिङ्ग भाषा धकाः कयादिल <ref>Abhyankar, S. S., "Panini's Grammar and Computer Science," Lecture Notes, 2005.</ref>। वय्‌कः थःगु गणितीय च्वसुतय्गु न्ह्यथनेज्या वा दथुइ प्रायः उपनिषद्, भगवद्गीता वा संस्कृत काव्यया श्लोकत च्वयेगु यानादी। वय्‌कःया कथं गणित व संस्कृत निगुलिं छगू हे तर्क (Logic) व अनुशासनय् आधारित दु। वय्‌कः छम्ह राष्ट्रवादी चिन्तक नं जुयाच्वन गुम्ह भारतीय ज्ञान परम्परायात हलिमय् स्थापित यायेत प्रयत्नशील जुयाच्वन। वय्‌कः भारतीय गणितया इतिहास, विशेष यानाः ब्रह्मगुप्त व भास्करया ज्याय् तसकं गौरव यानादीगु ख। वय्‌कःया विचारय् पाश्चात्य गणितं भारतीय गणितया तर्कशीलतायात आत्मसात यायेमाः। संस्कृतया अष्टाध्यायी व गणितया सूत्रतय्त स्वानाः वय्‌कलं यक्व प्रवचनत नं बियादीगु दु। == मू पिथंगु सफूत == वय्‌कलं गणितया थी-थी विषयय् महत्वपूर्ण सफूत च्वयादीगु दु: * Resolution of Singularities of Embedded Algebraic Surfaces (1966) * Lectures on Expansion Techniques in Algebraic Geometry (1977) * Weighted Expansions for Canonical Desingularization (1982) * Enumerative Combinatorics of Young Tableaux (1988) * Algebraic Geometry for Computer Scientists (1990) * Lectures on Expansion Techniques in Algebraic Geometry (2001 - पुन: प्रकाशन) ==लिधंसा== {{लिधंसा|}} [[Category:भारतीय जीवनी]] 670fbkdjsq4wrfoqvgpv8dsx85j4nk6 0 14200 1120103 1062461 2026-03-31T01:56:40Z Eukesh 11 1120103 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/खडकई खुसि}} '''{{PAGENAME}}''' [[भारत]]यागु छगु खुसि खः। थ्व भारतया पूर्वी भागय् लाःगु छगू महत्वपूर्ण खुसि ख। थ्व खुसि मुख्यतया [[ओडिसा]] व झारखण्ड राज्य जुया बाहा वनि। थ्व खुसि सुवर्णरेखा खुसिया छगू मू सहायक खुसि ख, गुकिलिं थ्व क्षेत्रया औद्योगिक व कृषि विकासया निंतिं तःधंगु महत्व तइ। खडकई खुसिया उद्गम ओडिसाया [[मयूरभंज जिल्ला]]य् लाःगु सिमिलिपाल राष्ट्रिय उद्यानया गुँ-पहाडपाखे जुइ। थन निसें थ्व खुसिं थःगु यात्रा सुरु यानाः [[झारखण्ड]]या जमशेदपुरय् थ्यंका सुवर्णरेखा खुसिइ समाहित जुइ। खडकई खुसिया कुल हाकः लगभग १४८ किलोमिटर दु, गुकिलि आपालं भाग झारखण्ड राज्यय् ला। थ्व खुसिं सिमिलिपालया तःधंगु सिमा क्षेत्र व झारखण्डया खनिज सम्पन्न पहाडी क्षेत्र जुयाः वनि। जमशेदपुर थें जाःगु तःधंगु औद्योगिक नगरया अस्तित्वय् थ्व खुसिया लःया तःधंगु ल्हाः दु। थ्व खुसिया स्वनिगः क्षेत्र विशेष यानाः 'छोटा नागपुर पठार'या दक्षिण-पूर्वी भागय् ला। खुसिया बाहा थःगु प्राकृतिक मार्गय् यक्व गुँ व पहाडत पार यासें वनि। मनसूनया इलय् थ्व खुसिया लःया स्तर तसकं अप्वइ, गुकिलिं आसपासया बुँइ सिँचाइ यायेत ग्वहालि याइ। ==भौगोलिक स्थिति व उद्गम== खडकई खुसि ओडिसाया मयूरभंज जिल्लाया उच्च पहाडी क्षेत्रं सुरु जुइ। थ्व थाय् सिमिलिपाल बायोस्फियर रिजर्भया छगू भाग ख। पहाडं क्वहां वयेधुंका थ्व खुसि उत्तर-पश्चिम दिशापाखे बाहा वनि। झारखण्डय् प्रवेश याये न्ह्यः थ्व खुसिं ओडिसाया यक्व गां व बुँइ लः बी। थ्व खुसिया भौगोलिक संरचनाय् कडा चट्टान व खानीत दुगु पहाडत ला। झारखण्डया सरायकेला खरसावां जिल्ला जुया वनेगु इलय् थुकिया प्रवाह गति अप्वइ। थ्व क्षेत्रया भौगोलिक उचाइ व ढलानं खुसिया वेगयात नियन्त्रण याइ। खडकई खुसिं थःगु मार्गय् यक्व चीधंगु खुसित (tributaries) नापलाइ। थ्व खुसिया क्याचमेन्ट एरिया (Catchment area) लगभग ६,५०० वर्ग किलोमिटर दु। खुसिया तटीय क्षेत्रय् आपालं ह्यांगु चा दु। ==सहायक खुसित== खडकई खुसिया यक्व चिधंगु सहायक खुसित दु, गुकिलिं थुकिया लःया आयतन अप्वयेकी। थ्व मध्ये करन्जाई खुसि, संजय खुसि, व तोरलो खुसि दकलय् मू ख। संजय खुसि खडकईया दकलय् तःधंगु सहायक खुसि ख, गुगु सरायकेला क्षेत्रय् थ्व नाप मिलन जुइ। थ्व सहायक खुसितसें खुसिया जलचक्रयात सन्तुलनय् तइ। बर्खाया इलय् थ्व सकल सहायक खुसितसें खडकईयात तःधंगु स्वरूप बी। पहाडी क्षेत्रं वइगु थ्व खुसितसें खनिज व खानीया अवशेष नं थः नाप हइ। थ्व खुसितसें स्थानीय गांया कृषि प्रणालीयात नं सहारा बी। ओडिसा व झारखण्डया सिमानाय् लाःगु यक्व चीधंगु खुसित थ्वहे खुसिइ वया विलय जुइ। ==औद्योगिक व आर्थिक महत्व== खडकई खुसि भारतया औद्योगिक मानचित्रय् तसकं महत्वपूर्ण दु। थ्व खुसिं जमशेदपुरय् लाःगु 'टाटा स्टील' (TATA Steel) कारखानायात लः आपूर्ति याइ। जमशेदपुर शहरया जनसंख्यायात त्वनेगु लःया मू स्रोत नं थ्वहे खुसि ख। सरायकेला क्षेत्रय् लाःगु औद्योगिक क्षेत्रत नं थ्वहे खुसिया लःय् निर्भर जुयाच्वंगु दु। औद्योगिक प्रयोजनया निंतिं खुसिया लः थनेगु निंतिं यक्व थासय् 'चेक ड्याम' व 'ब्यारेज' दयेकातःगु दु। थ्व खुसिया कारणं आसपासया क्षेत्रय् चिनी, सि व सिमेन्ट उद्योगत दूगु दु। आर्थिक रुपं थ्व खुसिं द्वलंद्वः मनूतय्त प्रत्यक्ष व अप्रत्यक्ष रुपं रोजगार बी। खुसिया लःया उपयोग यानाः विद्युत उत्पादन यायेगु सम्भावना नं अध्ययन जुयाच्वंगु दु। {{हिन्दूस्थानयागु खुसितः}} [[Category:भारतयागु खुसि]] e0h4kv0u97p98o3s9bc5oggbjyp0k9y 0 187221 1120101 1119856 2026-03-30T17:32:18Z ~2026-19710-45 31126 1120101 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/टच स्क्रिन}} [[किपा:Bangalore Wikipedian on phone 5 closeup.jpg|thumb|स्लाइडिंग टच स्क्रिन वाले [[स्मार्त फोन]]]] '''टच स्क्रिन''' धयागु ल्हातं थ्यूगु थाय् लुइकेफुगु इलेक्ट्रोनिक भिजुअल डिस्प्ले खः। ल्हाः बाहेक मेमेगु थीथी ज्वलं गथेकि [[स्टाइलस]]या उपस्थिति नं थुकिं चायेकेफु । [[पुचः:प्रविधि]] [[पुचः:कम्प्यूटर]] jm30kftrvvgck3s3xchonebek1kc5x3 0 197176 1120106 1051288 2026-03-31T02:16:07Z Eukesh 11 1120106 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/इरानया प्रशासनिक विभाजन}} [[Image:Iran provinces and counties 1956 English.svg|left|thumb|500px|Administrative divisions of Iran in 1956]] [[Image:Organización territorial de Irán 2.svg|thumb]] इरानया प्रशासनिक विभाजन छगू व्यवस्थित प्रणाली ख गुकिलिं थ्व देय्या शासन सञ्चालनयात अःपुकिगु ज्या याइ। इरानयात दकलय् न्हापां ओस्तान (Ostan) वा प्रान्तय् बायातःगु दु। वर्तमानय् इरानय् ३१ गू प्रान्त बाय् ओस्तान दु <ref>Statistical Centre of Iran, "Information and Statistics of Iran's Provinces", 2024.</ref>। सकल ओस्तानया प्रशासन छम्ह गभर्नर जनरल (Ostandar) नं स्वइ, गुम्हेसित इरानया आन्तरिक मन्त्रालयं नियुक्त याइ। ओस्तानया क्वेया इकाईयात शाहरेस्तान (Shahrestan) धाइ। शाहरेस्तानयात नं हाकनं बाख्श (Bakhsh)य् बायातःगु दु <ref>Ministry of Interior, Islamic Republic of Iran, "Administrative Divisions Regulations".</ref>। बाख्शया दुने निगु प्रकारया इकाइत दै: शाहर (Shahr) वा नगर क्षेत्र र देहेस्तान (Dehestan) वा ग्रामीण पुचः। थ्व विभाजनया मुख्य उद्देश्य स्थानीय जनतायात सरकारी सेवा अःपुक्क थ्यंकेगु ख। इरानया थ्व प्रशासनिक संरचना १९३७ या कानूनय् आधारित दु, गुकियात समय-समयय् संशोधन यानातःगु दु। थ्व प्रणालीं इरानया विशाल भूगोलयात छगू केन्द्रिय शासनया अधीनय् तयेत ग्वहालि याइ <ref>A. Lambton, "Landlord and Peasant in Persia", Oxford University Press.</ref>। थ्व विभाजनं देय्या आर्थिक योजना व बजेट विनियोजनय् नं तःधंगु भूमिका म्हिती। [[इरान]]या तथ्याङ्क विभाग अनुसार<ref>[https://web.archive.org/web/20071026003104/http://oldsite.sci.org.ir/english/default.htm website of the Statistical Center of Iran] website in English is no longer updated (2006).</ref> थ्व देय्‌या प्रशासनिक विभाग थ्व कथं दु (मार्च २००५ वा इरानी तिथि १३८३ कथं): {| class="wikitable" |- ! नेपालभाषा ! पारसी नां ! पारसी (बहुबचन) ! ल्या |- | [[इरानया प्रान्त|प्रान्त]] | استان ''ostān'' (ओस्तान) | استان‌ها ''ostānhā'' (ओस्तान्हा) | ३० |- | [[इरानया शाहरेस्थानतेगु धलः|अञ्चल]] | شهرستان ''shahrestān'' (शाहरेस्तान) | | ३२४ |- | [[इरानया जिल्लातेगु धलः|जिल्ला]] | بخش ''bakhsh'' (बख्श्) | | ८६५ |- | नगर | شهر ''shahr'' (शहर) | | ९८२ |- | ग्रामीण वस्ती | دهستان ''dehestān'' (देहेस्तान) | | २३७८ |} ==लिधंसा== {{लिधंसा|}} ==स्वयादिसँ== * [[इरान]] * [[इरानया शाहरेस्तानतेगु धलः]] * [[इरानया जिल्लातेगु धलः]] [[पुचः:इरानया प्रशासन]] qzdslhsxptdr1rrz1sg9lb84tohs819 1120107 1120106 2026-03-31T02:19:45Z Eukesh 11 /* लिधंसा */ 1120107 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/इरानया प्रशासनिक विभाजन}} [[Image:Iran provinces and counties 1956 English.svg|left|thumb|500px|Administrative divisions of Iran in 1956]] [[Image:Organización territorial de Irán 2.svg|thumb]] इरानया प्रशासनिक विभाजन छगू व्यवस्थित प्रणाली ख गुकिलिं थ्व देय्या शासन सञ्चालनयात अःपुकिगु ज्या याइ। इरानयात दकलय् न्हापां ओस्तान (Ostan) वा प्रान्तय् बायातःगु दु। वर्तमानय् इरानय् ३१ गू प्रान्त बाय् ओस्तान दु <ref>Statistical Centre of Iran, "Information and Statistics of Iran's Provinces", 2024.</ref>। सकल ओस्तानया प्रशासन छम्ह गभर्नर जनरल (Ostandar) नं स्वइ, गुम्हेसित इरानया आन्तरिक मन्त्रालयं नियुक्त याइ। ओस्तानया क्वेया इकाईयात शाहरेस्तान (Shahrestan) धाइ। शाहरेस्तानयात नं हाकनं बाख्श (Bakhsh)य् बायातःगु दु <ref>Ministry of Interior, Islamic Republic of Iran, "Administrative Divisions Regulations".</ref>। बाख्शया दुने निगु प्रकारया इकाइत दै: शाहर (Shahr) वा नगर क्षेत्र र देहेस्तान (Dehestan) वा ग्रामीण पुचः। थ्व विभाजनया मुख्य उद्देश्य स्थानीय जनतायात सरकारी सेवा अःपुक्क थ्यंकेगु ख। इरानया थ्व प्रशासनिक संरचना १९३७ या कानूनय् आधारित दु, गुकियात समय-समयय् संशोधन यानातःगु दु। थ्व प्रणालीं इरानया विशाल भूगोलयात छगू केन्द्रिय शासनया अधीनय् तयेत ग्वहालि याइ <ref>A. Lambton, "Landlord and Peasant in Persia", Oxford University Press.</ref>। थ्व विभाजनं देय्या आर्थिक योजना व बजेट विनियोजनय् नं तःधंगु भूमिका म्हिती। [[इरान]]या तथ्याङ्क विभाग अनुसार<ref>[https://web.archive.org/web/20071026003104/http://oldsite.sci.org.ir/english/default.htm website of the Statistical Center of Iran] website in English is no longer updated (2006).</ref> थ्व देय्‌या प्रशासनिक विभाग थ्व कथं दु (मार्च २००५ वा इरानी तिथि १३८३ कथं): {| class="wikitable" |- ! नेपालभाषा ! पारसी नां ! पारसी (बहुबचन) ! ल्या |- | [[इरानया प्रान्त|प्रान्त]] | استان ''ostān'' (ओस्तान) | استان‌ها ''ostānhā'' (ओस्तान्हा) | ३० |- | [[इरानया शाहरेस्थानतेगु धलः|अञ्चल]] | شهرستان ''shahrestān'' (शाहरेस्तान) | | ३२४ |- | [[इरानया जिल्लातेगु धलः|जिल्ला]] | بخش ''bakhsh'' (बख्श्) | | ८६५ |- | नगर | شهر ''shahr'' (शहर) | | ९८२ |- | ग्रामीण वस्ती | دهستان ''dehestān'' (देहेस्तान) | | २३७८ |} ==ओस्तान (प्रान्त)== इरानया प्रान्तत देय्या दकलय् तःधंगु प्रशासनिक इकाइत ख। दकलय् न्हापां इरानय् ६ गू प्रान्तत जक दयेकूगु ख, तर जनसंख्या व राजनैतिक आवश्यकता कथं थ्व ल्याः ३१ थ्यंगु दु <ref>Official Gazette of Iran, "Law of Provincial Division of 1937".</ref>। तेहरान प्रान्त इरानया राजधानी ख र थ्व प्रशासनिक रुपं दकलय् महत्वपूर्ण प्रान्त ख। मेमेगु महत्वपूर्ण प्रान्तय् खुजेस्तान, इस्फाहान, फर्स र रजावी खोरासान ला। ओस्तन्दारं केन्द्र सरकारया प्रतिनिधित्व याइ र प्रान्तया विकास व सुरक्षाया जिम्मा काइ। सकल प्रान्तया थःगु हे बजेट व विकास परिषद् दइ। थ्व प्रान्ततय्गु विभाजन प्रायः भौगोलिक व सांस्कृतिक पहिचानया आधारय् यानातःगु दु। प्रान्तया आकार भौगोलिक अवस्थितिया आधारय् तःधं-चीधं जुइ फु। ==शाहरेस्तान (अंचल)== सकल ओस्तानयात यक्व शाहरेस्तानय् बायातःगु दु। शाहरेस्तानया प्रशासन 'फार्मन्दार' नं स्वइ। थ्व स्तरय् सरकारी ज्याकुथीतय्गु शाखात दइ। इरानय् ४४० स्वया अप्व शाहरेस्तानत दु <ref>Interior Ministry report on Rural and Urban Divisions, 2023.</ref>। शाहरेस्तानं थःगु क्षेत्र दुनेया शिक्षा, स्वास्थ्य व सुरक्षाया रेखदेख याइ। नगर क्षेत्र व ग्रामीण क्षेत्र दुथ्याःगु थ्व इकाई इरानया शासन व्यवस्थाया मेरुदण्ड ख। ==बाख्श (जिल्ला)== शाहरेस्तानयात बाख्शय् बायातःगु दु। बाख्शया मुख्य ज्या ग्रामीण व नगर क्षेत्रया दथुइ समन्वय यायेगु ख। बाख्शदारं स्थानीय समस्यात थुइकेगु व केन्द्रिय योजनात लागू यायेगु ज्या याइ। बाख्शया दुने यक्व देहेस्तानत वा छगू स्वया अप्व शाहरत लाके फु। ==देहेस्तान व शाहर== देहेस्तान धइगु ग्रामीण क्षेत्रया पुचः ख। थ्व यक्व गाँ (Deh वा Rusta) मिले जुया दइ। शाहर धाःसा शहरी क्षेत्र ख गुकियात नगरपालिकां सञ्चालन याइ। इरानया शहरीकरणया दर तःधं जूगुलिं शाहरतय्गु ल्याः नं वृद्धि जुयाच्वंगु दु। स्थानीय काउन्सिल (Shora) या चुनावं थ्व तहय् जनसहभागिता सुनिश्चित याइ <ref>Constitution of the Islamic Republic of Iran, Article 100.</ref>। ==ऐतिहासिक विकास== इरानया प्रशासनिक विभाजनया इतिहास यक्व पुलां। हखामनी साम्राज्यया ईलय् 'सत्रापी' (Satrapy) प्रणाली दुगु ख <ref>Herodotus, "The Histories", Book III.</ref>। सत्रापीतय्सं जुजुयात कर बुझे यायेगु व स्थानीय प्रशासन स्वयेगु ज्या याइगु ख। आधुनिक कालय् कजर राजवंशया ईलय् 'ममालेक-ए-माहरुसा' (Mamalek-e Mahrouseh) धकाः सम्बोधन याइगु ख। १९३७ य् न्हापां कानूनी रुपं आधुनिक प्रशासनिक विभाजन लागू जुल। थ्व विभाजनं इरानया केन्द्रीकृत शासनयात सुदृढ यात। इरान-इराक हताः धुकाः सुरक्षाया दृष्टिकोणं नं यक्व न्हुगु प्रान्तत दयेकल। ==लिधंसा== {{लिधंसा|}} ==स्वयादिसँ== * [[इरान]] * [[इरानया शाहरेस्तानतेगु धलः]] * [[इरानया जिल्लातेगु धलः]] [[पुचः:इरानया प्रशासन]] 7bm0i5zbxljjlgd64873tfd2d2dtpov 0 206726 1120136 881915 2026-03-31T11:45:58Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/एन्टार्टिका]] to [[𑐊𑐣𑑂𑐚𑐵𑐬𑑂𑐚𑐶𑐎𑐵]] 881915 wikitext text/x-wiki {{देवनागरी|एन्टार्टिका}} ''थ्व पौ देवनागरीं बोट छ्यला थःमंतुं नेपाललिपिइ हिलातःगु ख। थ्व पौयात च्वसु पतिइ यंकेन्ह्यः छकः ब्वनाः पाय्छि जू/मजूगू स्वयादिसँ।'' [[𑐎𑐶𑐥𑐵:Antarctica (orthographic projection).svg|thumb|𑐊𑐣𑑂𑐚𑐵𑐬𑑂𑐚𑐶𑐎𑐵]] '''𑐊𑐣𑑂𑐚𑐵𑐬𑑂𑐚𑐶𑐎𑐵''' [[𑐥𑑂𑐬𑐶𑐠𑐶𑐧𑐷|𑐥𑐺𑐠𑑂𑐰𑐷]]𑐫𑐵 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞𑐷 𑐐𑑀𑐮𑐵𑐬𑑂𑐢𑐫𑑂 𑐡𑐹𑐐𑐸 𑐔𑑂𑐰𑐵𑐥𑐸𑑄 𑐨𑐸𑐣𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐕𑐐𑐹 𑐩𑐴𑐵𑐡𑐾𑐱 𑐏। <gallery> File: 061212-nordkapp.jpg File:GletscherMM.jpg File:Fryxellsee Opt.jpg File:Mount Erebus Aerial 2.jpg File:Aurore australe - Aurora australis.jpg </gallery> ==𑐮𑐶𑐢𑑄𑐳𑐵== {{𑐮𑐶𑐢𑑄𑐳𑐵}} ==𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵𑐡𑐶𑐳𑑃== *[[𑐩𑐴𑐵𑐡𑐾𑐱]] {{Commons|Antarctica|𑐊𑐣𑑂𑐚𑐵𑐬𑑂𑐚𑐶𑐎𑐵}} [[Category:𑐨𑐹𑐐𑑀𑐮]] cw3ic8u3wdbhthiop3708lhqm5iucxd 1120138 1120136 2026-03-31T11:46:35Z Eukesh 11 1120138 wikitext text/x-wiki {{देवनागरी|एन्टार्टिका}} [[Image:1657 map Polus Antarcticus.jpg|thumb|alt=17th century map of the Antarctic region |A speculative representation of Antarctica labelled as '{{lang|la|Terra Australis Incognita}}' on [[Jan Janssonius]]]] [[Image:Antarctica.svg|thumb|upright=2|alt=map of Antarctica |[[Eastern Antarctica]]]] [[𑐎𑐶𑐥𑐵:Antarctica (orthographic projection).svg|thumb|𑐊𑐣𑑂𑐚𑐵𑐬𑑂𑐚𑐶𑐎𑐵]] '''𑐊𑐣𑑂𑐚𑐵𑐬𑑂𑐚𑐶𑐎𑐵''' [[𑐥𑑂𑐬𑐶𑐠𑐶𑐧𑐷|𑐥𑐺𑐠𑑂𑐰𑐷]]𑐫𑐵 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞𑐷 𑐐𑑀𑐮𑐵𑐬𑑂𑐢𑐫𑑂 𑐡𑐹𑐐𑐸 𑐔𑑂𑐰𑐵𑐥𑐸𑑄 𑐨𑐸𑐣𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐕𑐐𑐹 𑐩𑐴𑐵𑐡𑐾𑐱 𑐏। 𑐊𑐣𑑂𑐚𑐵𑐬𑑂𑐚𑐶𑐎𑐵 𑐥𑐺𑐠𑑂𑐰𑐷𑐫𑐵 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞𑐷 𑐩𑐴𑐵𑐡𑐾𑐱 𑐏, 𑐐𑐸𑐐𑐸 𑐨𑑁𑐐𑑀𑐮𑐶𑐎 𑐬𑐹𑐥𑑄 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐢𑑂𑐬𑐸𑐰𑐫𑑂 𑐮𑐵। 𑐠𑑂𑐰 𑐩𑐴𑐵𑐡𑐾𑐱 𑐎𑑂𑐲𑐾𑐟𑑂𑐬𑐦𑐮𑐫𑐵 𑐮𑑂𑐫𑐵𑐏𑑄 𑐀𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐾𑐮𑐶𑐫𑐵 𑐰 𑐫𑐸𑐬𑑀𑐥 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐟𑑅𑐢𑑄, 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐮𑐶𑑄 𑐠𑑂𑐰 𑐴𑐮𑐶𑐩𑐫𑐵 𑐣𑑂𑐫𑐵𑐐𑐹𑐐𑐸 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐩𑐴𑐵𑐡𑐾𑐱 𑐏 <ref>National Geographic Society, "Antarctica: Continent Profile," 2024.</ref>। 𑐠𑑂𑐰 𑐩𑐴𑐵𑐡𑐾𑐱𑐫𑐵 𑐎𑐸𑐮 𑐎𑑂𑐲𑐾𑐟𑑂𑐬𑐦𑐮 𑐎𑐬𑐶𑐧 𑑑 𑐎𑑀𑐚𑐷 𑑔𑑐 𑐮𑐏𑑅 𑐰𑐬𑑂𑐐 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐶𑐚𑐬 𑐡𑐸। 𑐊𑐣𑑂𑐚𑐵𑐬𑑂𑐚𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐎𑐬𑐶𑐧 𑑙𑑘 𑐥𑑂𑐬𑐟𑐶𑐱𑐟 𑐨𑐹𑐨𑐵𑐐 𑐔𑑂𑐰𑐵𑐥𑐸𑑄 (ice) 𑐨𑐸𑐣𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸, 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐍𑐳𑐟 𑐖𑐵𑑅 𑑑.𑑙 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐶𑐚𑐬 (𑑑.𑑒 𑐩𑐵𑐂𑐮) 𑐡𑐸। 𑐠𑑂𑐰 𑐩𑐴𑐵𑐡𑐾𑐱 𑐴𑐮𑐶𑐩𑐫𑐵 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐔𑐶𑐎𑐹𑐐𑐸, 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐳𑐸𑐎𑑂𑐏𑐵, 𑐰 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐟𑐔𑑂𑐰𑐎𑑄 𑐦𑐫𑑂 𑐰𑐂𑐐𑐸 𑐠𑐵𑐫𑑂 𑐏। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵𑐟 𑐕𑐐𑐹 '𑐢𑑂𑐬𑐸𑐰𑐷𑐫 𑐩𑐬𑐸𑐨𑐹𑐩𑐶' (polar desert) 𑐫𑐵 𑐬𑐹𑐥𑐫𑑂 𑐎𑐵𑐂। 𑐊𑐣𑑂𑐚𑐵𑐬𑑂𑐚𑐶𑐎𑐵𑐫𑑂 𑐳𑑂𑐠𑐵𑐫𑐷 𑐬𑐹𑐥𑑄 𑐩𑐣𑐹𑐟𑐫𑑂𑐐𑐸 𑐧𑐳𑑀𑐧𑐵𑐳 𑐩𑐡𑐸, 𑐟𑐬 𑐰𑐿𑐖𑑂𑐘𑐵𑐣𑐶𑐎 𑐀𑐣𑐸𑐳𑐣𑑂𑐢𑐵𑐣𑐫𑐵 𑐣𑐶𑐟𑐶𑑄 𑐠𑐷-𑐠𑐷 𑐡𑐾𑐫𑑂𑐫𑐵 𑐎𑐾𑐣𑑂𑐡𑑂𑐬𑐟 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸। 𑐠𑑂𑐰 𑐩𑐴𑐵𑐡𑐾𑐱𑐫𑐵 𑐮𑐸𑐂𑐎𑐵 𑑑𑑘𑑒𑑐 𑐳𑐵𑐮𑐫𑑂 𑐖𑐎 𑐬𑐹𑐳𑐷, 𑐧𑑂𑐬𑐶𑐚𑐶𑐱 𑐰 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐷 𑐀𑐣𑑂𑐰𑐾𑐲𑐎𑐟𑐫𑑂𑐳𑑄 𑐫𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐏 <ref>British Antarctic Survey, "History of Antarctic Discovery," 2025.</ref>। 𑐠𑑂𑐰 𑐩𑐴𑐵𑐡𑐾𑐱𑐫𑐵 𑐱𑐵𑐳𑐣 '𑐊𑐣𑑂𑐚𑐵𑐬𑑂𑐚𑐶𑐎𑐵 𑐳𑐣𑑂𑐢𑐶 𑐥𑑂𑐬𑐞𑐵𑐮𑐷' 𑐀𑐣𑑂𑐟𑐬𑑂𑐐𑐟 𑐳𑐘𑑂𑐔𑐵𑐮𑐣 𑐖𑐸𑐂, 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐮𑐶𑑄 𑐳𑐿𑐣𑑂𑐫 𑐐𑐟𑐶𑐰𑐶𑐢𑐶 𑐰 𑐏𑐵𑐣𑐷 𑐄𑐟𑑂𑐏𑐣𑐣𑐫𑑂 𑐥𑑂𑐬𑐟𑐶𑐧𑐣𑑂𑐢 𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸। 𑐖𑐮𑐰𑐵𑐫𑐸 𑐥𑐬𑐶𑐰𑐬𑑂𑐟𑐣𑐫𑐵 𑐎𑐵𑐬𑐞𑑄 𑐠𑐣𑐫𑐵 𑐔𑑂𑐰𑐵𑐥𑐸 𑐣𑐵𑐫𑐵𑑅 𑐰𑐣𑐵𑐔𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐡𑐸, 𑐐𑐸𑐐𑐸 𑐴𑐮𑐶𑐩𑐫𑐵 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬 𑐳𑑂𑐟𑐬 𑐰𑐺𑐡𑑂𑐢𑐶𑐫𑐵 𑐕𑐐𑐹 𑐩𑐸𑐏𑑂𑐫 𑐎𑐵𑐬𑐞 𑐖𑐸𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐡𑐸। 𑐊𑐣𑑂𑐚𑐵𑐬𑑂𑐚𑐶𑐎𑐵 𑐴𑐮𑐶𑐩𑐫𑐵 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐱𑐵𑐣𑑂𑐟 𑐰 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐎𑐺𑐟𑐶𑐎 𑐬𑐹𑐥𑑄 𑐱𑐸𑐡𑑂𑐢 𑐠𑐵𑐫𑑂‌𑐟 𑐩𑐢𑑂𑐫𑐾 𑐕𑐐𑐹 𑐏। 𑐠𑑂𑐰 𑐩𑐴𑐵𑐡𑐾𑐱 𑐰𑐿𑐖𑑂𑐘𑐵𑐣𑐶𑐎𑐟𑐫𑑂𑐫𑐵 𑐣𑐶𑐟𑐶𑑄 𑐥𑐺𑐠𑑂𑐰𑐷𑐫𑐵 𑐂𑐟𑐶𑐴𑐵𑐳 𑐰 𑐧𑑂𑐬𑐴𑑂𑐩𑐵𑐞𑑂𑐜 𑐳𑑂𑐫𑐣𑐾𑐐𑐸 𑐕𑐐𑐹 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐥𑑂𑐬𑐫𑑀𑐐𑐱𑐵𑐮𑐵 𑐏। == 𑐨𑐹𑐐𑑀𑐮 == 𑐊𑐣𑑂𑐚𑐵𑐬𑑂𑐚𑐶𑐎𑐵 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐢𑑂𑐬𑐸𑐰𑐫𑐵 𑐖𑑅𑐏𑑅 𑐮𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐕𑐐𑐹 𑐰𑐶𑐱𑐵𑐮 𑐨𑐹𑐨𑐵𑐐 𑐏। 𑐠𑑂𑐰 𑐩𑐴𑐵𑐡𑐾𑐱𑐫𑐵𑐟 '𑐚𑑂𑐬𑐵𑐣𑑂𑐳𑐊𑐣𑑂𑐚𑐵𑐬𑑂𑐚𑐶𑐎 𑐥𑐬𑑂𑐰𑐟' (Transantarctic Mountains) 𑐣𑑄 𑐣𑐶𑐐𑐸 𑐨𑐵𑐐𑐫𑑂 𑐧𑐵𑐫𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸: 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰 𑐊𑐣𑑂𑐚𑐵𑐬𑑂𑐚𑐶𑐎𑐵 𑐰 𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩 𑐊𑐣𑑂𑐚𑐵𑐬𑑂𑐚𑐶𑐎𑐵। 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰 𑐊𑐣𑑂𑐚𑐵𑐬𑑂𑐚𑐶𑐎𑐵 𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩𑐫𑐵 𑐟𑐸𑐮𑐣𑐵𑐫𑑂 𑐟𑑅𑐢𑑄 𑐰 𑐠𑐣𑐫𑐵 𑐔𑑂𑐰𑐵𑐥𑐸𑐫𑐵 𑐟𑐴 𑐟𑐳𑐎𑑄 𑐳𑑂𑐠𑐶𑐬 𑐖𑐸। 𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩 𑐊𑐣𑑂𑐚𑐵𑐬𑑂𑐚𑐶𑐎𑐵 𑐢𑐵𑑅𑐳𑐵 𑐨𑑁𑐐𑑀𑐮𑐶𑐎 𑐬𑐹𑐥𑑄 𑐀𑐳𑑂𑐠𑐶𑐬 𑐡𑐸 𑐰 𑐠𑐣𑐫𑐵 𑐔𑑂𑐰𑐵𑐥𑐸 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐫𑐵 𑐮𑑅 𑐣𑐵𑐥 𑐥𑑂𑐬𑐟𑑂𑐫𑐎𑑂𑐲 𑐳𑑂𑐰𑐵𑐥𑐹 𑐡𑐸। 𑐠𑑂𑐰 𑐩𑐴𑐵𑐡𑐾𑐱𑐫𑐵 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐔𑑂𑐰𑐎𑐵 '𑐩𑐵𑐄𑐣𑑂𑐚 𑐨𑐶𑐣𑑂𑐳𑐣' (Vinson Massif) 𑐏, 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐖𑐵𑑅 𑑔,𑑘𑑙𑑒 𑐩𑐶𑐚𑐬 𑐡𑐸 <ref>USGS, "Geographic Names Information System: Vinson Massif," 2023.</ref>। 𑐊𑐣𑑂𑐚𑐵𑐬𑑂𑐚𑐶𑐎𑐵𑐫𑑂 '𑐩𑐵𑐄𑐣𑑂𑐚 𑐊𑐬𑐾𑐧𑐳' (Mount Erebus) 𑐣𑐵𑑄𑐫𑐵 𑐕𑐐𑐹 𑐳𑐎𑑂𑐬𑐶𑐫 𑐖𑑂𑐰𑐵𑐮𑐵𑐩𑐸𑐏𑐷 𑐣𑑄 𑐡𑐸। 𑐠𑐣𑐫𑐵 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐫𑑂 '𑐁𑐂𑐳 𑐱𑐾𑐮𑑂𑐦' (Ice Shelf) 𑐟 𑐡𑐸, 𑐐𑐸𑐥𑐶𑑄 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐫𑑂 𑐮𑐵𑐮𑐎𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐰𑐶𑐱𑐵𑐮 𑐔𑑂𑐰𑐵𑐥𑐸𑐫𑐵 𑐳𑑄𑐬𑐔𑐣𑐵𑐟 𑐏। '𑐬𑑀𑐳 𑐁𑐂𑐳 𑐱𑐾𑐮𑑂𑐦' (Ross Ice Shelf) 𑐴𑐮𑐶𑐩𑐫𑐵 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐁𑐂𑐳 𑐱𑐾𑐮𑑂𑐦 𑐏। 𑐊𑐣𑑂𑐚𑐵𑐬𑑂𑐚𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐟𑐚𑐶𑐫 𑐎𑑂𑐲𑐾𑐟𑑂𑐬𑐫𑑂 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐚𑐵𑐥𑐹𑐟 𑐡𑐸, 𑐐𑐣 𑐖𑐷𑐰𑐖𑐣𑑂𑐟𑐸𑐟𑐫𑑂𑐫𑐵 𑐄𑐥𑐳𑑂𑐠𑐶𑐟𑐶 𑐏𑐣𑐾𑐡𑐸। 𑐠𑑂𑐰 𑐩𑐴𑐵𑐡𑐾𑐱𑐫𑑂 𑐔𑑂𑐰𑐵𑐥𑐸𑐫𑐵 𑐎𑑂𑐰𑐾 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐮𑑅𑐫𑐵 𑐥𑐸𑐏𑐹𑐟 (subglacial lakes) 𑐣𑑄 𑐡𑐸, 𑐐𑐸𑐂 '𑐨𑑀𑐳𑑂𑐟𑑀𑐎 𑐥𑐸𑐏𑐹' (Lake Vostok) 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐟𑑅𑐢𑑄। 𑐠𑑂𑐰 𑐥𑐸𑐏𑐹 𑐎𑐬𑐶𑐧 𑑔 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐶𑐚𑐬 𑐧𑐬𑐦𑐫𑐵 𑐎𑑂𑐰𑐾 𑐮𑐵। 𑐠𑐣𑐫𑐵 𑐨𑐹𑐐𑑀𑐮 𑐥𑐺𑐠𑑂𑐰𑐷𑐫𑐵 𑐩𑐾𑐩𑐾𑐐𑐸 𑐠𑐵𑐫𑑂 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐞 𑐬𑐹𑐥𑑄 𑐥𑐵। === 𑐨𑑁𑐐𑑀𑐮𑐶𑐎 𑐰𑐶𑐰𑐬𑐞 𑐢𑐮𑑅 === {| class="wikitable" |+ 𑐊𑐣𑑂𑐚𑐵𑐬𑑂𑐚𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐩𑐸𑐏𑑂𑐫 𑐟𑐠𑑂𑐫𑐵𑐒𑑂𑐎 ! 𑐰𑐶𑐱𑐾𑐲𑐟𑐵 !! 𑐰𑐶𑐰𑐬𑐞 |- | 𑐎𑐸𑐮 𑐎𑑂𑐲𑐾𑐟𑑂𑐬𑐦𑐮 || 𑑑,𑑔𑑒,𑑐𑑐,𑑐𑑐𑑐 𑐰𑐬𑑂𑐐 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐶𑐚𑐬 |- | 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐔𑑂𑐰𑐎𑐵 || 𑐩𑐵𑐄𑐣𑑂𑐚 𑐨𑐶𑐣𑑂𑐳𑐣 (𑑔,𑑘𑑙𑑒 𑐩𑐶𑐚𑐬) |- | 𑐍𑐳𑐟 𑐔𑑂𑐰𑐵𑐥𑐸𑐫𑐵 𑐖𑐵𑑅 || 𑑑,𑑙𑑐𑑐 𑐩𑐶𑐚𑐬 |- | 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐁𑐂𑐳 𑐱𑐾𑐮𑑂𑐦 || 𑐬𑑀𑐳 𑐁𑐂𑐳 𑐱𑐾𑐮𑑂𑐦 |- | 𑐳𑐎𑑂𑐬𑐶𑐫 𑐖𑑂𑐰𑐵𑐮𑐵𑐩𑐸𑐏𑐷 || 𑐩𑐵𑐄𑐣𑑂𑐚 𑐊𑐬𑐾𑐧𑐳 |} == 𑐖𑐮𑐰𑐵𑐫𑐸 == 𑐊𑐣𑑂𑐚𑐵𑐬𑑂𑐚𑐶𑐎𑐵 𑐥𑐺𑐠𑑂𑐰𑐷𑐫𑐵 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐔𑐶𑐎𑐹𑐐𑐸 𑐠𑐵𑐫𑑂 𑐏, 𑐐𑐣 𑐳𑐣𑑂 𑑑𑑙𑑘𑑓𑐫𑑂 𑐨𑑀𑐳𑑂𑐟𑑀𑐎 𑐳𑑂𑐚𑐾𑐱𑐣𑐫𑑂 −𑑘𑑙.𑑒 °C 𑐟𑐵𑐥𑐩𑐵𑐣 𑐬𑐾𑐎𑐬𑑂𑐜 𑐫𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐏 <ref>World Meteorological Organization, "Global Weather & Climate Extremes Archive."</ref>। 𑐠𑐣𑐫𑐵 𑐖𑐮𑐰𑐵𑐫𑐸 𑐀𑐟𑑂𑐫𑐣𑑂𑐟 𑐳𑐸𑐎𑑂𑐏𑐵 𑐡𑐸, 𑐀𑐮𑐾 𑐠𑐣 𑐟𑐳𑐎𑑄 𑐩𑑂𑐴𑑀 𑐖𑐎 𑐰𑐵 𑐰𑐂। 𑐠𑑂𑐰 𑐎𑐵𑐬𑐞𑑄 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵𑐟 '𑐩𑐬𑐸𑐨𑐹𑐩𑐶' 𑐢𑐵𑐂, 𑐐𑐣 𑐰𑐵 𑐰𑐂𑐐𑐸 𑐡𑐬 𑐰𑐵𑐬𑑂𑐲𑐶𑐎 𑑑𑑐𑑐 𑐩𑐶𑐮𑐶𑐩𑐶𑐚𑐬 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐣𑑄 𑐩𑑂𑐴𑑀 𑐡𑐸। 𑐠𑐣 𑐟𑐳𑐎𑑄 𑐟𑐔𑑂𑐰𑐎𑑄 𑐦𑐫𑑂 𑐰𑐂, 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵𑐟 '𑐎𑐵𑐚𑐵𑐧𑐾𑐚𑐶𑐎' (Katabatic) 𑐦𑐫𑑂 𑐢𑐵𑐂। 𑐠𑑂𑐰 𑐦𑐫𑑂‌𑐫𑐵 𑐐𑐟𑐶 𑐑𑑁𑐕𑐶𑐂 𑑓𑑐𑑐 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐶𑐚𑐬 𑐟𑐎 𑐠𑑂𑐫𑐣𑐾 𑐦𑐸। 𑐊𑐣𑑂𑐚𑐵𑐬𑑂𑐚𑐶𑐎𑐵𑐫𑑂 𑑖 𑐮𑐵 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐞 𑐬𑐹𑐥𑑄 𑐣𑐶𑐨𑐵𑑅 𑐡𑐂 (𑐟𑐔𑑂𑐰𑑅𑐐𑐸 𑐐𑐬𑑂𑐩𑐷 𑐃) 𑐰 𑑖 𑐩𑐴𑐶𑐣𑐵 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐞 𑐬𑐹𑐥𑑄 𑐏𑑂𑐫𑐸𑑄𑐳𑐾 𑐔𑑂𑐰𑐣𑐶 (𑐟𑐔𑑂𑐰𑑅𑐐𑐸 𑐔𑐶𑐎𑑂𑐎𑐸 𑐃)। 𑐟𑐵𑐴𑐵𑐮𑐵 𑐃𑐮𑐫𑑂 𑐟𑐚𑐷𑐫 𑐎𑑂𑐲𑐾𑐟𑑂𑐬𑐫𑑂 𑐟𑐵𑐥𑐩𑐵𑐣 𑐱𑐹𑐣𑑂𑐫 𑐜𑐶𑐐𑑂𑐬𑐷 𑐳𑐾𑐮𑑂𑐳𑐶𑐫𑐳 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐀𑐥𑑂𑐰 𑐖𑐸𑐂 𑐦𑐸। 𑐁𑐣𑑂𑐟𑐬𑐶𑐎 𑐎𑑂𑐲𑐾𑐟𑑂𑐬𑐫𑑂 𑐢𑐵𑑅𑐳𑐵 𑐣𑑂𑐴𑑂𑐫𑐵𑐧𑐶𑐮𑐾𑑄 𑐣𑑄 𑐟𑐵𑐥𑐩𑐵𑐣 𑐔𑑂𑐰𑐵𑐥𑐸𑐂𑐐𑐸 𑐦𑐸𑐟𑐶 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐎𑑂𑐰𑐾 𑐴𑐾 𑐡𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑐣𑐷। 𑐠𑐣𑐫𑐵 𑐖𑐮𑐰𑐵𑐫𑐸𑑄 𑐴𑐮𑐶𑐩𑐫𑐵 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐫𑐵 𑐮𑑅𑐫𑐵 𑐥𑑂𑐬𑐰𑐵𑐴 𑐰 𑐰𑐵𑐫𑐸𑐩𑐞𑑂𑐜𑐮𑐫𑐵𑐟 𑐣𑐶𑐫𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬𑐞 𑐫𑐵𑐂। 𑐌𑐖𑑀𑐣 𑐟𑐴𑐫𑐵 𑐥𑑂𑐰𑐵𑑅 (Ozone Hole) 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐣𑑂𑐴𑐵𑐥𑐵𑑄 𑐊𑐣𑑂𑐚𑐵𑐬𑑂𑐚𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐴𑐾 𑐔𑑂𑐰𑐫𑑂 𑐏𑐣𑐾𑐡𑐟𑑂𑐟। 𑐁𑑅𑐫𑐵 𑐃𑐮𑐫𑑂 𑐖𑐮𑐰𑐵𑐫𑐸 𑐥𑐬𑐶𑐰𑐬𑑂𑐟𑐣𑑄 𑐫𑐵𑐣𑐵𑑅 𑐊𑐣𑑂𑐚𑐵𑐬𑑂𑐚𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐟𑐵𑐥𑐩𑐵𑐣 𑐩𑐾𑐩𑐾𑐐𑐸 𑐠𑐵𑐫𑑂 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐟𑐷𑐰𑑂𑐬 𑐬𑐹𑐥𑑄 𑐟𑐔𑑂𑐰𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐡𑐸। == 𑐖𑐷𑐰𑐖𑐣𑑂𑐟𑐸 𑐰 𑐰𑐣𑐳𑑂𑐥𑐟𑐶 == 𑐊𑐣𑑂𑐚𑐵𑐬𑑂𑐚𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐎𑐛𑑀𑐬 𑐖𑐮𑐰𑐵𑐫𑐸𑐫𑐵 𑐎𑐵𑐬𑐞𑑄 𑐠𑐣 𑐰𑐣𑐳𑑂𑐥𑐟𑐶 𑐰 𑐖𑐷𑐰𑐖𑐣𑑂𑐟𑐸𑐟𑐫𑑂𑐫𑐵 𑐮𑑂𑐫𑐵𑑅 𑐟𑐳𑐎𑑄 𑐩𑑂𑐴𑑀 𑐡𑐸। 𑐠𑐣 𑐐𑐸𑑄/𑐳𑐶𑐣𑐵𑐐𑑅(forest) 𑐰𑐵 𑐑𑐵𑑃𑐫𑑂 𑐏𑑂𑐫𑑅𑐟 𑐩𑐡𑐸। 𑐎𑐾𑐧𑐮 '𑐩𑑀𑐳' (moss), '𑐮𑐵𑐂𑐎𑐾𑐣' (lichen) 𑐰 𑐕𑐸𑑄 𑐥𑑂𑐬𑐎𑐵𑐬𑐫𑐵 𑐦𑑄𑐐𑐳 (fungi) 𑐖𑐎 𑐠𑐣 𑐧𑐸𑐂 <ref>Australian Antarctic Program, "Plants of Antarctica," 2024.</ref>। 𑐊𑐣𑑂𑐚𑐵𑐬𑑂𑐚𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐮𑑅 𑐢𑐵𑑅𑐳𑐵 𑐖𑐿𑐰𑐶𑐎 𑐰𑐶𑐰𑐶𑐢𑐟𑐵𑑄 𑐖𑐵𑑅। 𑐠𑐣 '𑐎𑑂𑐬𑐶𑐮' (Krill) 𑐢𑐂𑐐𑐸 𑐕𑐐𑐹 𑐔𑐶𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐷 𑐖𑐷𑐰 𑐡𑐂, 𑐐𑐸𑐐𑐸 𑐊𑐣𑑂𑐚𑐵𑐬𑑂𑐚𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐣𑐳𑐵𑑅 𑐗𑑂𑐰𑑅𑐫𑐵 𑐁𑐢𑐵𑐬 𑐏। 𑐊𑐣𑑂𑐚𑐵𑐬𑑂𑐚𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐩𑐹 𑐖𑐷𑐰 '[[𑐥𑐾𑐣𑑂𑐐𑐸𑐂𑐣]]' (Penguin) 𑐏। 𑐠𑐣 𑐊𑐩𑑂𑐥𑐬𑐬 𑐥𑐾𑐣𑑂𑐐𑐸𑐂𑐣, 𑐊𑐜𑐾𑐮𑐷 𑐥𑐾𑐣𑑂𑐐𑐸𑐂𑐣, 𑐰 𑐖𑐾𑐣𑑂𑐚𑐸 𑐥𑐾𑐣𑑂𑐐𑐸𑐂𑐣 𑐠𑐾𑑄 𑐖𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐥𑑂𑐬𑐖𑐵𑐟𑐶𑐟 𑐡𑐂। 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐫𑑂 𑐠𑐷-𑐠𑐷 𑐥𑑂𑐬𑐎𑐵𑐬𑐫𑐵 𑐳𑐶𑐮 (Seal) 𑐰 𑐰𑑂𑐴𑐾𑐮 (Whale) 𑐟 𑐡𑐸। '𑐧𑑂𑐮𑐸 𑐰𑑂𑐴𑐾𑐮' (Blue Whale) 𑐴𑐮𑐶𑐩𑐫𑐵 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐖𑐷𑐰 𑐏, 𑐐𑐸𑐐𑐸 𑐊𑐣𑑂𑐚𑐵𑐬𑑂𑐚𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐫𑑂 𑐡𑐂। 𑐠𑐣 𑐢𑐸𑑂𑐬𑐰𑐷𑐫 𑐨𑐵𑐮𑐸 (Polar Bear) 𑐢𑐵𑑅𑐳𑐵 𑐩𑐡𑐸; 𑐨𑐵𑐮𑐸 𑐎𑐾𑐧𑐮 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬 𑐢𑑂𑐬𑐸𑐰𑐫𑑂 (Arctic) 𑐖𑐎 𑐡𑐂। 𑐊𑐣𑑂𑐚𑐵𑐬𑑂𑐚𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐗𑑄𑐐 𑐩𑐢𑑂𑐫𑐾 '𑐀𑐮𑑂𑐧𑐵𑐚𑑂𑐬𑑀𑐳' (Albatross) 𑐰 '𑐥𑐾𑐚𑑂𑐬𑐾𑐮' (Petrel) 𑐣𑐵𑑄𑐖𑐵𑑅। 𑐠𑐣𑐫𑐵 𑐳𑐎𑐮 𑐖𑐷𑐰𑐟𑐫𑑂𑐳𑑄 𑐠𑑅𑐟 𑐏𑑂𑐰𑐵𑑄𑐐𑐸𑐮𑐶𑑄 𑐥𑐣𑐾𑐟 𑐧𑑂𑐮𑐧𑐬 (blubber) 𑐰𑐵 𑐥𑐵(feathers) 𑐰𑐶𑐎𑐵𑐳 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸। ==𑐎𑐶𑐥𑐵== <gallery> File: 061212-nordkapp.jpg File:GletscherMM.jpg File:Fryxellsee Opt.jpg File:Mount Erebus Aerial 2.jpg File:Aurore australe - Aurora australis.jpg </gallery> ==𑐮𑐶𑐢𑑄𑐳𑐵== {{𑐮𑐶𑐢𑑄𑐳𑐵}} ==𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵𑐡𑐶𑐳𑑃== *[[𑐩𑐴𑐵𑐡𑐾𑐱]] {{Commons|Antarctica|𑐊𑐣𑑂𑐚𑐵𑐬𑑂𑐚𑐶𑐎𑐵}} [[Category:𑐨𑐹𑐐𑑀𑐮]] tjxuerz5t3r9gtsyflmfc0n8piirahp 1120139 1120138 2026-03-31T11:46:50Z Eukesh 11 1120139 wikitext text/x-wiki {{देवनागरी|एन्टार्टिका}} [[Image:1657 map Polus Antarcticus.jpg|thumb|alt=17th century map of the Antarctic region |A speculative representation of Antarctica labelled as '{{lang|la|Terra Australis Incognita}}' on [[Jan Janssonius]]]] [[Image:Antarctica.svg|thumb|upright=2|alt=map of Antarctica |[[Eastern Antarctica]]]] [[किपा:Antarctica (orthographic projection).svg|thumb|𑐊𑐣𑑂𑐚𑐵𑐬𑑂𑐚𑐶𑐎𑐵]] '''𑐊𑐣𑑂𑐚𑐵𑐬𑑂𑐚𑐶𑐎𑐵''' [[𑐥𑑂𑐬𑐶𑐠𑐶𑐧𑐷|𑐥𑐺𑐠𑑂𑐰𑐷]]𑐫𑐵 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞𑐷 𑐐𑑀𑐮𑐵𑐬𑑂𑐢𑐫𑑂 𑐡𑐹𑐐𑐸 𑐔𑑂𑐰𑐵𑐥𑐸𑑄 𑐨𑐸𑐣𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐕𑐐𑐹 𑐩𑐴𑐵𑐡𑐾𑐱 𑐏। 𑐊𑐣𑑂𑐚𑐵𑐬𑑂𑐚𑐶𑐎𑐵 𑐥𑐺𑐠𑑂𑐰𑐷𑐫𑐵 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞𑐷 𑐩𑐴𑐵𑐡𑐾𑐱 𑐏, 𑐐𑐸𑐐𑐸 𑐨𑑁𑐐𑑀𑐮𑐶𑐎 𑐬𑐹𑐥𑑄 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐢𑑂𑐬𑐸𑐰𑐫𑑂 𑐮𑐵। 𑐠𑑂𑐰 𑐩𑐴𑐵𑐡𑐾𑐱 𑐎𑑂𑐲𑐾𑐟𑑂𑐬𑐦𑐮𑐫𑐵 𑐮𑑂𑐫𑐵𑐏𑑄 𑐀𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐾𑐮𑐶𑐫𑐵 𑐰 𑐫𑐸𑐬𑑀𑐥 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐟𑑅𑐢𑑄, 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐮𑐶𑑄 𑐠𑑂𑐰 𑐴𑐮𑐶𑐩𑐫𑐵 𑐣𑑂𑐫𑐵𑐐𑐹𑐐𑐸 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐩𑐴𑐵𑐡𑐾𑐱 𑐏 <ref>National Geographic Society, "Antarctica: Continent Profile," 2024.</ref>। 𑐠𑑂𑐰 𑐩𑐴𑐵𑐡𑐾𑐱𑐫𑐵 𑐎𑐸𑐮 𑐎𑑂𑐲𑐾𑐟𑑂𑐬𑐦𑐮 𑐎𑐬𑐶𑐧 𑑑 𑐎𑑀𑐚𑐷 𑑔𑑐 𑐮𑐏𑑅 𑐰𑐬𑑂𑐐 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐶𑐚𑐬 𑐡𑐸। 𑐊𑐣𑑂𑐚𑐵𑐬𑑂𑐚𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐎𑐬𑐶𑐧 𑑙𑑘 𑐥𑑂𑐬𑐟𑐶𑐱𑐟 𑐨𑐹𑐨𑐵𑐐 𑐔𑑂𑐰𑐵𑐥𑐸𑑄 (ice) 𑐨𑐸𑐣𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸, 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐍𑐳𑐟 𑐖𑐵𑑅 𑑑.𑑙 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐶𑐚𑐬 (𑑑.𑑒 𑐩𑐵𑐂𑐮) 𑐡𑐸। 𑐠𑑂𑐰 𑐩𑐴𑐵𑐡𑐾𑐱 𑐴𑐮𑐶𑐩𑐫𑐵 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐔𑐶𑐎𑐹𑐐𑐸, 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐳𑐸𑐎𑑂𑐏𑐵, 𑐰 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐟𑐔𑑂𑐰𑐎𑑄 𑐦𑐫𑑂 𑐰𑐂𑐐𑐸 𑐠𑐵𑐫𑑂 𑐏। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵𑐟 𑐕𑐐𑐹 '𑐢𑑂𑐬𑐸𑐰𑐷𑐫 𑐩𑐬𑐸𑐨𑐹𑐩𑐶' (polar desert) 𑐫𑐵 𑐬𑐹𑐥𑐫𑑂 𑐎𑐵𑐂। 𑐊𑐣𑑂𑐚𑐵𑐬𑑂𑐚𑐶𑐎𑐵𑐫𑑂 𑐳𑑂𑐠𑐵𑐫𑐷 𑐬𑐹𑐥𑑄 𑐩𑐣𑐹𑐟𑐫𑑂𑐐𑐸 𑐧𑐳𑑀𑐧𑐵𑐳 𑐩𑐡𑐸, 𑐟𑐬 𑐰𑐿𑐖𑑂𑐘𑐵𑐣𑐶𑐎 𑐀𑐣𑐸𑐳𑐣𑑂𑐢𑐵𑐣𑐫𑐵 𑐣𑐶𑐟𑐶𑑄 𑐠𑐷-𑐠𑐷 𑐡𑐾𑐫𑑂𑐫𑐵 𑐎𑐾𑐣𑑂𑐡𑑂𑐬𑐟 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸। 𑐠𑑂𑐰 𑐩𑐴𑐵𑐡𑐾𑐱𑐫𑐵 𑐮𑐸𑐂𑐎𑐵 𑑑𑑘𑑒𑑐 𑐳𑐵𑐮𑐫𑑂 𑐖𑐎 𑐬𑐹𑐳𑐷, 𑐧𑑂𑐬𑐶𑐚𑐶𑐱 𑐰 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐷 𑐀𑐣𑑂𑐰𑐾𑐲𑐎𑐟𑐫𑑂𑐳𑑄 𑐫𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐏 <ref>British Antarctic Survey, "History of Antarctic Discovery," 2025.</ref>। 𑐠𑑂𑐰 𑐩𑐴𑐵𑐡𑐾𑐱𑐫𑐵 𑐱𑐵𑐳𑐣 '𑐊𑐣𑑂𑐚𑐵𑐬𑑂𑐚𑐶𑐎𑐵 𑐳𑐣𑑂𑐢𑐶 𑐥𑑂𑐬𑐞𑐵𑐮𑐷' 𑐀𑐣𑑂𑐟𑐬𑑂𑐐𑐟 𑐳𑐘𑑂𑐔𑐵𑐮𑐣 𑐖𑐸𑐂, 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐮𑐶𑑄 𑐳𑐿𑐣𑑂𑐫 𑐐𑐟𑐶𑐰𑐶𑐢𑐶 𑐰 𑐏𑐵𑐣𑐷 𑐄𑐟𑑂𑐏𑐣𑐣𑐫𑑂 𑐥𑑂𑐬𑐟𑐶𑐧𑐣𑑂𑐢 𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸। 𑐖𑐮𑐰𑐵𑐫𑐸 𑐥𑐬𑐶𑐰𑐬𑑂𑐟𑐣𑐫𑐵 𑐎𑐵𑐬𑐞𑑄 𑐠𑐣𑐫𑐵 𑐔𑑂𑐰𑐵𑐥𑐸 𑐣𑐵𑐫𑐵𑑅 𑐰𑐣𑐵𑐔𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐡𑐸, 𑐐𑐸𑐐𑐸 𑐴𑐮𑐶𑐩𑐫𑐵 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬 𑐳𑑂𑐟𑐬 𑐰𑐺𑐡𑑂𑐢𑐶𑐫𑐵 𑐕𑐐𑐹 𑐩𑐸𑐏𑑂𑐫 𑐎𑐵𑐬𑐞 𑐖𑐸𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐡𑐸। 𑐊𑐣𑑂𑐚𑐵𑐬𑑂𑐚𑐶𑐎𑐵 𑐴𑐮𑐶𑐩𑐫𑐵 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐱𑐵𑐣𑑂𑐟 𑐰 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐎𑐺𑐟𑐶𑐎 𑐬𑐹𑐥𑑄 𑐱𑐸𑐡𑑂𑐢 𑐠𑐵𑐫𑑂‌𑐟 𑐩𑐢𑑂𑐫𑐾 𑐕𑐐𑐹 𑐏। 𑐠𑑂𑐰 𑐩𑐴𑐵𑐡𑐾𑐱 𑐰𑐿𑐖𑑂𑐘𑐵𑐣𑐶𑐎𑐟𑐫𑑂𑐫𑐵 𑐣𑐶𑐟𑐶𑑄 𑐥𑐺𑐠𑑂𑐰𑐷𑐫𑐵 𑐂𑐟𑐶𑐴𑐵𑐳 𑐰 𑐧𑑂𑐬𑐴𑑂𑐩𑐵𑐞𑑂𑐜 𑐳𑑂𑐫𑐣𑐾𑐐𑐸 𑐕𑐐𑐹 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐥𑑂𑐬𑐫𑑀𑐐𑐱𑐵𑐮𑐵 𑐏। == 𑐨𑐹𑐐𑑀𑐮 == 𑐊𑐣𑑂𑐚𑐵𑐬𑑂𑐚𑐶𑐎𑐵 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐢𑑂𑐬𑐸𑐰𑐫𑐵 𑐖𑑅𑐏𑑅 𑐮𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐕𑐐𑐹 𑐰𑐶𑐱𑐵𑐮 𑐨𑐹𑐨𑐵𑐐 𑐏। 𑐠𑑂𑐰 𑐩𑐴𑐵𑐡𑐾𑐱𑐫𑐵𑐟 '𑐚𑑂𑐬𑐵𑐣𑑂𑐳𑐊𑐣𑑂𑐚𑐵𑐬𑑂𑐚𑐶𑐎 𑐥𑐬𑑂𑐰𑐟' (Transantarctic Mountains) 𑐣𑑄 𑐣𑐶𑐐𑐸 𑐨𑐵𑐐𑐫𑑂 𑐧𑐵𑐫𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸: 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰 𑐊𑐣𑑂𑐚𑐵𑐬𑑂𑐚𑐶𑐎𑐵 𑐰 𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩 𑐊𑐣𑑂𑐚𑐵𑐬𑑂𑐚𑐶𑐎𑐵। 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰 𑐊𑐣𑑂𑐚𑐵𑐬𑑂𑐚𑐶𑐎𑐵 𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩𑐫𑐵 𑐟𑐸𑐮𑐣𑐵𑐫𑑂 𑐟𑑅𑐢𑑄 𑐰 𑐠𑐣𑐫𑐵 𑐔𑑂𑐰𑐵𑐥𑐸𑐫𑐵 𑐟𑐴 𑐟𑐳𑐎𑑄 𑐳𑑂𑐠𑐶𑐬 𑐖𑐸। 𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩 𑐊𑐣𑑂𑐚𑐵𑐬𑑂𑐚𑐶𑐎𑐵 𑐢𑐵𑑅𑐳𑐵 𑐨𑑁𑐐𑑀𑐮𑐶𑐎 𑐬𑐹𑐥𑑄 𑐀𑐳𑑂𑐠𑐶𑐬 𑐡𑐸 𑐰 𑐠𑐣𑐫𑐵 𑐔𑑂𑐰𑐵𑐥𑐸 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐫𑐵 𑐮𑑅 𑐣𑐵𑐥 𑐥𑑂𑐬𑐟𑑂𑐫𑐎𑑂𑐲 𑐳𑑂𑐰𑐵𑐥𑐹 𑐡𑐸। 𑐠𑑂𑐰 𑐩𑐴𑐵𑐡𑐾𑐱𑐫𑐵 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐔𑑂𑐰𑐎𑐵 '𑐩𑐵𑐄𑐣𑑂𑐚 𑐨𑐶𑐣𑑂𑐳𑐣' (Vinson Massif) 𑐏, 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐖𑐵𑑅 𑑔,𑑘𑑙𑑒 𑐩𑐶𑐚𑐬 𑐡𑐸 <ref>USGS, "Geographic Names Information System: Vinson Massif," 2023.</ref>। 𑐊𑐣𑑂𑐚𑐵𑐬𑑂𑐚𑐶𑐎𑐵𑐫𑑂 '𑐩𑐵𑐄𑐣𑑂𑐚 𑐊𑐬𑐾𑐧𑐳' (Mount Erebus) 𑐣𑐵𑑄𑐫𑐵 𑐕𑐐𑐹 𑐳𑐎𑑂𑐬𑐶𑐫 𑐖𑑂𑐰𑐵𑐮𑐵𑐩𑐸𑐏𑐷 𑐣𑑄 𑐡𑐸। 𑐠𑐣𑐫𑐵 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐫𑑂 '𑐁𑐂𑐳 𑐱𑐾𑐮𑑂𑐦' (Ice Shelf) 𑐟 𑐡𑐸, 𑐐𑐸𑐥𑐶𑑄 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐫𑑂 𑐮𑐵𑐮𑐎𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐰𑐶𑐱𑐵𑐮 𑐔𑑂𑐰𑐵𑐥𑐸𑐫𑐵 𑐳𑑄𑐬𑐔𑐣𑐵𑐟 𑐏। '𑐬𑑀𑐳 𑐁𑐂𑐳 𑐱𑐾𑐮𑑂𑐦' (Ross Ice Shelf) 𑐴𑐮𑐶𑐩𑐫𑐵 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐁𑐂𑐳 𑐱𑐾𑐮𑑂𑐦 𑐏। 𑐊𑐣𑑂𑐚𑐵𑐬𑑂𑐚𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐟𑐚𑐶𑐫 𑐎𑑂𑐲𑐾𑐟𑑂𑐬𑐫𑑂 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐚𑐵𑐥𑐹𑐟 𑐡𑐸, 𑐐𑐣 𑐖𑐷𑐰𑐖𑐣𑑂𑐟𑐸𑐟𑐫𑑂𑐫𑐵 𑐄𑐥𑐳𑑂𑐠𑐶𑐟𑐶 𑐏𑐣𑐾𑐡𑐸। 𑐠𑑂𑐰 𑐩𑐴𑐵𑐡𑐾𑐱𑐫𑑂 𑐔𑑂𑐰𑐵𑐥𑐸𑐫𑐵 𑐎𑑂𑐰𑐾 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐮𑑅𑐫𑐵 𑐥𑐸𑐏𑐹𑐟 (subglacial lakes) 𑐣𑑄 𑐡𑐸, 𑐐𑐸𑐂 '𑐨𑑀𑐳𑑂𑐟𑑀𑐎 𑐥𑐸𑐏𑐹' (Lake Vostok) 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐟𑑅𑐢𑑄। 𑐠𑑂𑐰 𑐥𑐸𑐏𑐹 𑐎𑐬𑐶𑐧 𑑔 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐶𑐚𑐬 𑐧𑐬𑐦𑐫𑐵 𑐎𑑂𑐰𑐾 𑐮𑐵। 𑐠𑐣𑐫𑐵 𑐨𑐹𑐐𑑀𑐮 𑐥𑐺𑐠𑑂𑐰𑐷𑐫𑐵 𑐩𑐾𑐩𑐾𑐐𑐸 𑐠𑐵𑐫𑑂 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐞 𑐬𑐹𑐥𑑄 𑐥𑐵। === 𑐨𑑁𑐐𑑀𑐮𑐶𑐎 𑐰𑐶𑐰𑐬𑐞 𑐢𑐮𑑅 === {| class="wikitable" |+ 𑐊𑐣𑑂𑐚𑐵𑐬𑑂𑐚𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐩𑐸𑐏𑑂𑐫 𑐟𑐠𑑂𑐫𑐵𑐒𑑂𑐎 ! 𑐰𑐶𑐱𑐾𑐲𑐟𑐵 !! 𑐰𑐶𑐰𑐬𑐞 |- | 𑐎𑐸𑐮 𑐎𑑂𑐲𑐾𑐟𑑂𑐬𑐦𑐮 || 𑑑,𑑔𑑒,𑑐𑑐,𑑐𑑐𑑐 𑐰𑐬𑑂𑐐 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐶𑐚𑐬 |- | 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐔𑑂𑐰𑐎𑐵 || 𑐩𑐵𑐄𑐣𑑂𑐚 𑐨𑐶𑐣𑑂𑐳𑐣 (𑑔,𑑘𑑙𑑒 𑐩𑐶𑐚𑐬) |- | 𑐍𑐳𑐟 𑐔𑑂𑐰𑐵𑐥𑐸𑐫𑐵 𑐖𑐵𑑅 || 𑑑,𑑙𑑐𑑐 𑐩𑐶𑐚𑐬 |- | 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐁𑐂𑐳 𑐱𑐾𑐮𑑂𑐦 || 𑐬𑑀𑐳 𑐁𑐂𑐳 𑐱𑐾𑐮𑑂𑐦 |- | 𑐳𑐎𑑂𑐬𑐶𑐫 𑐖𑑂𑐰𑐵𑐮𑐵𑐩𑐸𑐏𑐷 || 𑐩𑐵𑐄𑐣𑑂𑐚 𑐊𑐬𑐾𑐧𑐳 |} == 𑐖𑐮𑐰𑐵𑐫𑐸 == 𑐊𑐣𑑂𑐚𑐵𑐬𑑂𑐚𑐶𑐎𑐵 𑐥𑐺𑐠𑑂𑐰𑐷𑐫𑐵 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐔𑐶𑐎𑐹𑐐𑐸 𑐠𑐵𑐫𑑂 𑐏, 𑐐𑐣 𑐳𑐣𑑂 𑑑𑑙𑑘𑑓𑐫𑑂 𑐨𑑀𑐳𑑂𑐟𑑀𑐎 𑐳𑑂𑐚𑐾𑐱𑐣𑐫𑑂 −𑑘𑑙.𑑒 °C 𑐟𑐵𑐥𑐩𑐵𑐣 𑐬𑐾𑐎𑐬𑑂𑐜 𑐫𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐏 <ref>World Meteorological Organization, "Global Weather & Climate Extremes Archive."</ref>। 𑐠𑐣𑐫𑐵 𑐖𑐮𑐰𑐵𑐫𑐸 𑐀𑐟𑑂𑐫𑐣𑑂𑐟 𑐳𑐸𑐎𑑂𑐏𑐵 𑐡𑐸, 𑐀𑐮𑐾 𑐠𑐣 𑐟𑐳𑐎𑑄 𑐩𑑂𑐴𑑀 𑐖𑐎 𑐰𑐵 𑐰𑐂। 𑐠𑑂𑐰 𑐎𑐵𑐬𑐞𑑄 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵𑐟 '𑐩𑐬𑐸𑐨𑐹𑐩𑐶' 𑐢𑐵𑐂, 𑐐𑐣 𑐰𑐵 𑐰𑐂𑐐𑐸 𑐡𑐬 𑐰𑐵𑐬𑑂𑐲𑐶𑐎 𑑑𑑐𑑐 𑐩𑐶𑐮𑐶𑐩𑐶𑐚𑐬 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐣𑑄 𑐩𑑂𑐴𑑀 𑐡𑐸। 𑐠𑐣 𑐟𑐳𑐎𑑄 𑐟𑐔𑑂𑐰𑐎𑑄 𑐦𑐫𑑂 𑐰𑐂, 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵𑐟 '𑐎𑐵𑐚𑐵𑐧𑐾𑐚𑐶𑐎' (Katabatic) 𑐦𑐫𑑂 𑐢𑐵𑐂। 𑐠𑑂𑐰 𑐦𑐫𑑂‌𑐫𑐵 𑐐𑐟𑐶 𑐑𑑁𑐕𑐶𑐂 𑑓𑑐𑑐 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐶𑐚𑐬 𑐟𑐎 𑐠𑑂𑐫𑐣𑐾 𑐦𑐸। 𑐊𑐣𑑂𑐚𑐵𑐬𑑂𑐚𑐶𑐎𑐵𑐫𑑂 𑑖 𑐮𑐵 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐞 𑐬𑐹𑐥𑑄 𑐣𑐶𑐨𑐵𑑅 𑐡𑐂 (𑐟𑐔𑑂𑐰𑑅𑐐𑐸 𑐐𑐬𑑂𑐩𑐷 𑐃) 𑐰 𑑖 𑐩𑐴𑐶𑐣𑐵 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐞 𑐬𑐹𑐥𑑄 𑐏𑑂𑐫𑐸𑑄𑐳𑐾 𑐔𑑂𑐰𑐣𑐶 (𑐟𑐔𑑂𑐰𑑅𑐐𑐸 𑐔𑐶𑐎𑑂𑐎𑐸 𑐃)। 𑐟𑐵𑐴𑐵𑐮𑐵 𑐃𑐮𑐫𑑂 𑐟𑐚𑐷𑐫 𑐎𑑂𑐲𑐾𑐟𑑂𑐬𑐫𑑂 𑐟𑐵𑐥𑐩𑐵𑐣 𑐱𑐹𑐣𑑂𑐫 𑐜𑐶𑐐𑑂𑐬𑐷 𑐳𑐾𑐮𑑂𑐳𑐶𑐫𑐳 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐀𑐥𑑂𑐰 𑐖𑐸𑐂 𑐦𑐸। 𑐁𑐣𑑂𑐟𑐬𑐶𑐎 𑐎𑑂𑐲𑐾𑐟𑑂𑐬𑐫𑑂 𑐢𑐵𑑅𑐳𑐵 𑐣𑑂𑐴𑑂𑐫𑐵𑐧𑐶𑐮𑐾𑑄 𑐣𑑄 𑐟𑐵𑐥𑐩𑐵𑐣 𑐔𑑂𑐰𑐵𑐥𑐸𑐂𑐐𑐸 𑐦𑐸𑐟𑐶 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐎𑑂𑐰𑐾 𑐴𑐾 𑐡𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑐣𑐷। 𑐠𑐣𑐫𑐵 𑐖𑐮𑐰𑐵𑐫𑐸𑑄 𑐴𑐮𑐶𑐩𑐫𑐵 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐫𑐵 𑐮𑑅𑐫𑐵 𑐥𑑂𑐬𑐰𑐵𑐴 𑐰 𑐰𑐵𑐫𑐸𑐩𑐞𑑂𑐜𑐮𑐫𑐵𑐟 𑐣𑐶𑐫𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬𑐞 𑐫𑐵𑐂। 𑐌𑐖𑑀𑐣 𑐟𑐴𑐫𑐵 𑐥𑑂𑐰𑐵𑑅 (Ozone Hole) 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐣𑑂𑐴𑐵𑐥𑐵𑑄 𑐊𑐣𑑂𑐚𑐵𑐬𑑂𑐚𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐴𑐾 𑐔𑑂𑐰𑐫𑑂 𑐏𑐣𑐾𑐡𑐟𑑂𑐟। 𑐁𑑅𑐫𑐵 𑐃𑐮𑐫𑑂 𑐖𑐮𑐰𑐵𑐫𑐸 𑐥𑐬𑐶𑐰𑐬𑑂𑐟𑐣𑑄 𑐫𑐵𑐣𑐵𑑅 𑐊𑐣𑑂𑐚𑐵𑐬𑑂𑐚𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐟𑐵𑐥𑐩𑐵𑐣 𑐩𑐾𑐩𑐾𑐐𑐸 𑐠𑐵𑐫𑑂 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐟𑐷𑐰𑑂𑐬 𑐬𑐹𑐥𑑄 𑐟𑐔𑑂𑐰𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐡𑐸। == 𑐖𑐷𑐰𑐖𑐣𑑂𑐟𑐸 𑐰 𑐰𑐣𑐳𑑂𑐥𑐟𑐶 == 𑐊𑐣𑑂𑐚𑐵𑐬𑑂𑐚𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐎𑐛𑑀𑐬 𑐖𑐮𑐰𑐵𑐫𑐸𑐫𑐵 𑐎𑐵𑐬𑐞𑑄 𑐠𑐣 𑐰𑐣𑐳𑑂𑐥𑐟𑐶 𑐰 𑐖𑐷𑐰𑐖𑐣𑑂𑐟𑐸𑐟𑐫𑑂𑐫𑐵 𑐮𑑂𑐫𑐵𑑅 𑐟𑐳𑐎𑑄 𑐩𑑂𑐴𑑀 𑐡𑐸। 𑐠𑐣 𑐐𑐸𑑄/𑐳𑐶𑐣𑐵𑐐𑑅(forest) 𑐰𑐵 𑐑𑐵𑑃𑐫𑑂 𑐏𑑂𑐫𑑅𑐟 𑐩𑐡𑐸। 𑐎𑐾𑐧𑐮 '𑐩𑑀𑐳' (moss), '𑐮𑐵𑐂𑐎𑐾𑐣' (lichen) 𑐰 𑐕𑐸𑑄 𑐥𑑂𑐬𑐎𑐵𑐬𑐫𑐵 𑐦𑑄𑐐𑐳 (fungi) 𑐖𑐎 𑐠𑐣 𑐧𑐸𑐂 <ref>Australian Antarctic Program, "Plants of Antarctica," 2024.</ref>। 𑐊𑐣𑑂𑐚𑐵𑐬𑑂𑐚𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐮𑑅 𑐢𑐵𑑅𑐳𑐵 𑐖𑐿𑐰𑐶𑐎 𑐰𑐶𑐰𑐶𑐢𑐟𑐵𑑄 𑐖𑐵𑑅। 𑐠𑐣 '𑐎𑑂𑐬𑐶𑐮' (Krill) 𑐢𑐂𑐐𑐸 𑐕𑐐𑐹 𑐔𑐶𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐷 𑐖𑐷𑐰 𑐡𑐂, 𑐐𑐸𑐐𑐸 𑐊𑐣𑑂𑐚𑐵𑐬𑑂𑐚𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐣𑐳𑐵𑑅 𑐗𑑂𑐰𑑅𑐫𑐵 𑐁𑐢𑐵𑐬 𑐏। 𑐊𑐣𑑂𑐚𑐵𑐬𑑂𑐚𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐩𑐹 𑐖𑐷𑐰 '[[𑐥𑐾𑐣𑑂𑐐𑐸𑐂𑐣]]' (Penguin) 𑐏। 𑐠𑐣 𑐊𑐩𑑂𑐥𑐬𑐬 𑐥𑐾𑐣𑑂𑐐𑐸𑐂𑐣, 𑐊𑐜𑐾𑐮𑐷 𑐥𑐾𑐣𑑂𑐐𑐸𑐂𑐣, 𑐰 𑐖𑐾𑐣𑑂𑐚𑐸 𑐥𑐾𑐣𑑂𑐐𑐸𑐂𑐣 𑐠𑐾𑑄 𑐖𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐥𑑂𑐬𑐖𑐵𑐟𑐶𑐟 𑐡𑐂। 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐫𑑂 𑐠𑐷-𑐠𑐷 𑐥𑑂𑐬𑐎𑐵𑐬𑐫𑐵 𑐳𑐶𑐮 (Seal) 𑐰 𑐰𑑂𑐴𑐾𑐮 (Whale) 𑐟 𑐡𑐸। '𑐧𑑂𑐮𑐸 𑐰𑑂𑐴𑐾𑐮' (Blue Whale) 𑐴𑐮𑐶𑐩𑐫𑐵 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐖𑐷𑐰 𑐏, 𑐐𑐸𑐐𑐸 𑐊𑐣𑑂𑐚𑐵𑐬𑑂𑐚𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐫𑑂 𑐡𑐂। 𑐠𑐣 𑐢𑐸𑑂𑐬𑐰𑐷𑐫 𑐨𑐵𑐮𑐸 (Polar Bear) 𑐢𑐵𑑅𑐳𑐵 𑐩𑐡𑐸; 𑐨𑐵𑐮𑐸 𑐎𑐾𑐧𑐮 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬 𑐢𑑂𑐬𑐸𑐰𑐫𑑂 (Arctic) 𑐖𑐎 𑐡𑐂। 𑐊𑐣𑑂𑐚𑐵𑐬𑑂𑐚𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐗𑑄𑐐 𑐩𑐢𑑂𑐫𑐾 '𑐀𑐮𑑂𑐧𑐵𑐚𑑂𑐬𑑀𑐳' (Albatross) 𑐰 '𑐥𑐾𑐚𑑂𑐬𑐾𑐮' (Petrel) 𑐣𑐵𑑄𑐖𑐵𑑅। 𑐠𑐣𑐫𑐵 𑐳𑐎𑐮 𑐖𑐷𑐰𑐟𑐫𑑂𑐳𑑄 𑐠𑑅𑐟 𑐏𑑂𑐰𑐵𑑄𑐐𑐸𑐮𑐶𑑄 𑐥𑐣𑐾𑐟 𑐧𑑂𑐮𑐧𑐬 (blubber) 𑐰𑐵 𑐥𑐵(feathers) 𑐰𑐶𑐎𑐵𑐳 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸। ==𑐎𑐶𑐥𑐵== <gallery> File: 061212-nordkapp.jpg File:GletscherMM.jpg File:Fryxellsee Opt.jpg File:Mount Erebus Aerial 2.jpg File:Aurore australe - Aurora australis.jpg </gallery> ==𑐮𑐶𑐢𑑄𑐳𑐵== {{𑐮𑐶𑐢𑑄𑐳𑐵}} ==𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵𑐡𑐶𑐳𑑃== *[[𑐩𑐴𑐵𑐡𑐾𑐱]] {{Commons|Antarctica|𑐊𑐣𑑂𑐚𑐵𑐬𑑂𑐚𑐶𑐎𑐵}} [[Category:𑐨𑐹𑐐𑑀𑐮]] bhi4vzkcphryy1mxvmx1ghyx2p8dfhq 0 299079 1120132 1038570 2026-03-31T11:39:26Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/श्रीराम शंकर अभयङ्कर]] to [[𑐱𑑂𑐬𑐷𑐬𑐵𑐩 𑐱𑑄𑐎𑐬 𑐀𑐨𑐫𑐒𑑂𑐎𑐬]] 1038570 wikitext text/x-wiki {{देवनागरी|श्रीराम शंकर अभयङ्कर}} ''थ्व पौ देवनागरीं बोट छ्यला थःमंतुं नेपाललिपिइ हिलातःगु ख। थ्व पौयात च्वसु पतिइ यंकेन्ह्यः छकः ब्वनाः पाय्छि जू/मजूगू स्वयादिसँ।'' '''{{PAGENAME}}''' 𑐕𑐩𑑂𑐴 𑐣𑐵𑑄𑐖𑐵𑐩𑑂𑐴 𑐨𑐵𑐬𑐟𑐷𑐫 𑐐𑐞𑐶𑐟𑐶𑐖𑑂𑐘 𑐏𑑅। [[Category:𑐨𑐵𑐬𑐟𑐷𑐫 𑐖𑐷𑐰𑐣𑐷]] n5qyp598dl2nhgc3ytuwcv7piq72hyp 1120134 1120132 2026-03-31T11:40:18Z Eukesh 11 1120134 wikitext text/x-wiki {{देवनागरी|श्रीराम शंकर अभयङ्कर}} 𑐱𑑂𑐬𑐷𑐬𑐵𑐩 𑐱𑑄𑐎𑐬 𑐀𑐨𑐫𑐒𑑂𑐎𑐬 (𑐖𑐸𑐮𑐵𑐃 𑑒𑑒, 𑑑𑑙𑑓𑑐 – 𑐣𑑀𑐨𑐾𑐩𑑂𑐧𑐬 𑑒, 𑑒𑑐𑑑𑑒) 𑐕𑐩𑑂𑐴 𑐴𑐮𑐶𑐩𑐫𑑂 𑐣𑐵𑑄𑐖𑐵𑐩𑑂𑐴 𑐨𑐵𑐬𑐟𑐷𑐫-𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐷 𑐐𑐞𑐶𑐟𑐖𑑂𑐘 𑐏, 𑐐𑐸𑐩𑑂𑐴𑐾𑐳𑑂𑐫𑐵𑑄 𑐧𑐷𑐖𑐐𑐞𑐶𑐟𑐷𑐫 𑐖𑑂𑐫𑐵𑐩𑐶𑐟𑐶 (Algebraic Geometry) 𑐫𑐵 𑐏𑑂𑐫𑐮𑐫𑑂 𑐎𑑂𑐬𑐵𑐣𑑂𑐟𑐶𑐎𑐵𑐬𑐷 𑐖𑑂𑐫𑐵 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮। 𑐰𑐫𑑂‌𑐎𑑅𑐫𑐵 𑐖𑐣𑑂𑐩 𑐨𑐵𑐬𑐟𑐫𑐵 [[𑐩𑐢𑑂𑐫 𑐥𑑂𑐬𑐡𑐾𑐱]] 𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫𑐫𑐵 𑐄𑐖𑑂𑐖𑐿𑐣𑐫𑑂 𑐕𑐐𑐹 𑐥𑐬𑐩𑑂𑐥𑐬𑐵𑐐𑐟 𑐰𑐶𑐡𑑂𑐰𑐵𑐣 𑐥𑐬𑐶𑐰𑐵𑐬𑐫𑑂 𑐖𑐹𑐐𑐸 𑐏 <ref>Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society, "Shreeram Shankar Abhyankar", 2014.</ref>। 𑐰𑐫𑑂‌𑐎𑑅𑐫𑐵 𑐀𑐧𑐸 𑐕𑐩𑑂𑐴 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐩𑑂𑐴 𑐳𑑄𑐳𑑂𑐎𑐺𑐟 𑐥𑐞𑑂𑐜𑐶𑐟 𑐖𑐸𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑐣, 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐥𑑂𑐬𑐨𑐵𑐰𑑄 𑐰𑐫𑑂‌𑐎𑑅𑐫𑐵 𑐟𑐬𑑂𑐎𑐱𑐎𑑂𑐟𑐶 𑐰 𑐰𑐶𑐔𑐵𑑅𑐢𑐵𑐬𑐵𑐫𑑂 𑐖𑐷𑐰𑐣𑐨𑐬 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐨𑐹𑐩𑐶𑐎𑐵 𑐩𑑂𑐴𑐶𑐟𑐮। 𑐀𑐨𑐫𑐒𑑂𑐎𑐬𑐫𑐵 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐬𑐩𑑂𑐨𑐶𑐎 𑐱𑐶𑐎𑑂𑐲𑐵 𑐐𑑂𑐰𑐵𑐮𑐶𑐫𑐬 𑐰 𑐩𑐸𑐩𑑂𑐧𑐃𑐫𑑂 𑐖𑐸𑐮, 𑐐𑐣 𑐰𑐫𑑂‌𑐎𑑅𑐣𑑄 𑐐𑐞𑐶𑐟 𑐰 𑐰𑐶𑐖𑑂𑐘𑐵𑐣𑐫𑑂 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐰𑐶𑐱𑐾𑐲 𑐡𑐎𑑂𑐏𑐮 𑐎𑑂𑐫𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮। 𑐳𑐣𑑂 𑑑𑑙𑑕𑑑𑐫𑑂 𑐰𑐫𑑂‌𑐎𑐮𑑄 𑐩𑐸𑐩𑑂𑐧𑐃 𑐰𑐶𑐱𑑂𑐰𑐰𑐶𑐡𑑂𑐫𑐵𑐮𑐫𑑄 𑐐𑐞𑐶𑐟𑐫𑑂 𑐳𑑂𑐣𑐵𑐟𑐎 (B.Sc.) 𑐄𑐥𑐵𑐢𑐶 𑐥𑑂𑐬𑐠𑐩 𑐱𑑂𑐬𑐾𑐞𑐷 𑐴𑐵𑐳𑐶𑐮 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮। 𑐠𑑂𑐰 𑐢𑐸𑐎𑐵𑑅 𑐰𑐫𑑂‌𑐎𑑅 𑐄𑐔𑑂𑐔 𑐱𑐶𑐎𑑂𑐲𑐵𑐫𑐵 𑐣𑐶𑐟𑐶𑑄 𑐳𑑄𑐫𑐸𑐎𑑂𑐟 𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐥𑑂𑐬𑐏𑑂𑐫𑐵𑐟 𑐴𑐵𑐬𑑂𑐰𑐬𑑂𑐜 𑐰𑐶𑐱𑑂𑐰𑐰𑐶𑐡𑑂𑐫𑐵𑐮𑐫𑐫𑑂 𑐰𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮। 𑐴𑐵𑐬𑑂𑐰𑐬𑑂𑐜𑐫𑑂 𑐰𑐫𑑂‌𑐎𑑅𑐫𑐵𑐟 𑑒𑑐𑐐𑐹 𑐱𑐟𑐵𑐧𑑂𑐡𑐷𑐫𑐵 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐥𑑂𑐬𑐨𑐵𑐰𑐱𑐵𑐮𑐷 𑐐𑐞𑐶𑐟𑐖𑑂𑐘 𑐌𑐳𑑂𑐎𑐬 𑐖𑐵𑐬𑐶𑐳𑑂𑐎𑐷 (Oscar Zariski) 𑐫𑐵 𑐳𑐵𑐩𑐷𑐥𑑂𑐫𑐫𑑂 𑐱𑑀𑐢 𑐫𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐡𑐸𑐬𑑂𑐮𑐨 𑐴𑑂𑐰𑑅𑐟𑐵𑑅 𑐡𑐟 <ref>Harvard University Mathematics Department, "Historical Doctoral Records," 1955.</ref>। 𑐳𑐣𑑂 𑑑𑑙𑑕𑑕𑐫𑑂 𑐰𑐫𑑂‌𑐎𑐮𑑄 𑐴𑐵𑐬𑑂𑐰𑐬𑑂𑐜𑑄 𑐥𑐷.𑐊𑐔.𑐜𑐷. (Ph.D.) 𑐥𑐹𑐬𑐵 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮, 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐰𑐶𑐲𑐫 '𑐎𑑂𑐫𑐵𑐬𑐾𑐎𑑂𑐚𑐬𑐶𑐳𑑂𑐚𑐶𑐎 𑐥𑐷' (characteristic p) 𑐡𑐹𑐐𑐸 𑐏𑑂𑐫𑐮𑐫𑑂 𑐧𑐷𑐖𑐐𑐞𑐶𑐟𑐷𑐫 𑐳𑐟𑐴𑐫𑐵 𑐰𑐶𑐳𑑄𑐐𑐟𑐶𑐟 𑐳𑐩𑐵𑐢𑐵𑐣 𑐫𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐏। 𑐀𑐨𑐫𑐒𑑂𑐎𑐬𑑄 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐖𑐷𑐰𑐣𑐫𑐵 𑑔𑑐 𑐡𑑃 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐀𑐥𑑂𑐰 𑐃 𑐥𑐬𑑂𑐜𑑂𑐫𑐹 𑐰𑐶𑐱𑑂𑐰𑐰𑐶𑐡𑑂𑐫𑐵𑐮𑐫𑐫𑑂 (Purdue University) '𑐩𑐵𑐬𑑂𑐱𑐮 𑐜𑐶𑐳𑑂𑐚𑐶𑐒𑑂𑐐𑐸𑐂𑐳𑑂𑐜 𑐥𑑂𑐬𑑀𑐦𑐾𑐳𑐬'𑐫𑐵 𑐬𑐸𑐥𑐫𑑂 𑐳𑐾𑐰𑐵 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮। 𑐰𑐫𑑂‌𑐎𑑅𑐫𑐵 𑐀𑐣𑐸𑐳𑐣𑑂𑐢𑐵𑐣𑑄 '𑐬𑐶𑐖𑑀𑐮𑑂𑐫𑐸𑐳𑐣 𑐀𑐦 𑐳𑐶𑑄𑐐𑐸𑐮𑐵𑐬𑐶𑐚𑐷' (Resolution of Singularities) 𑐢𑐂𑐐𑐸 𑐀𑐟𑑂𑐫𑐣𑑂𑐟 𑐖𑐚𑐶𑐮 𑐐𑐞𑐶𑐟𑐷𑐫 𑐳𑐩𑐳𑑂𑐫𑐵𑐫𑐵𑐟 𑐣𑑂𑐴𑐸𑐐𑐸 𑐡𑐶𑐱𑐵 𑐧𑐶𑐮 <ref>Purdue University News, "In Memoriam: Shreeram Abhyankar," Nov 2012.</ref>। 𑐰𑐫𑑂‌𑐎𑑅 𑐕𑐩𑑂𑐴 𑐳𑐿𑐡𑑂𑐢𑐵𑐣𑑂𑐟𑐶𑐎 𑐐𑐞𑐶𑐟𑐖𑑂𑐘 𑐖𑐎 𑐩𑐖𑐸𑐳𑐾𑑄 𑐕𑐩𑑂𑐴 𑐎𑐸𑐱𑐮 𑐱𑐶𑐎𑑂𑐲𑐎, 𑐳𑑄𑐳𑑂𑐎𑐺𑐟 𑐥𑑂𑐬𑐾𑐩𑐷 𑐰 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐰𑐵𑐡𑐷 𑐔𑐶𑐣𑑂𑐟𑐎 𑐣𑑄 𑐏। 𑐳𑐣𑑂 𑑑𑑙𑑙𑑘𑐫𑑂 𑐰𑐫𑑂‌𑐎𑑅𑐫𑐵 𑐐𑐞𑐶𑐟𑐷𑐫 𑐳𑐾𑐰𑐵𑐫𑐵 𑐎𑐡𑐬 𑐫𑐵𑐳𑐾𑑄 𑐨𑐵𑐬𑐟 𑐳𑐬𑐎𑐵𑐬𑑄 𑐰𑐫𑑂‌𑐎𑑅𑐫𑐵𑐟 '𑐥𑐡𑑂𑐩 𑐨𑐹𑐲𑐞' 𑐳𑐩𑑂𑐩𑐵𑐣𑑄 𑐰𑐶𑐨𑐹𑐲𑐶𑐟 𑐫𑐵𑐟। 𑐰𑐫𑑂‌𑐎𑑅𑐫𑐵 𑐖𑑂𑐫𑐵𑑄 𑐁𑐢𑐸𑐣𑐶𑐎 𑐖𑑂𑐫𑐵𑐩𑐶𑐟𑐷𑐫 𑐳𑐶𑐡𑑂𑐢𑐵𑐣𑑂𑐟𑐟𑐫𑑂𑐟 𑐕𑐐𑐹 𑐣𑑂𑐴𑐸𑐐𑐸 𑐄𑐔𑐵𑐂𑐫𑑂 𑐠𑑂𑐫𑑄𑐎𑐹𑐐𑐸 𑐡𑐸। == 𑐩𑐸𑐏𑑂𑐫 𑐐𑐞𑐶𑐟𑐷𑐫 𑐫𑑀𑐐𑐡𑐵𑐣 == 𑐀𑐨𑐫𑐒𑑂𑐎𑐬𑐫𑐵 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐫𑑀𑐐𑐡𑐵𑐣 𑐧𑐷𑐖𑐐𑐞𑐶𑐟𑐷𑐫 𑐖𑑂𑐫𑐵𑐩𑐶𑐟𑐶𑐫𑐵 𑐏𑑂𑐫𑐮𑐫𑑂 '𑐬𑐶𑐖𑑀𑐮𑑂𑐫𑐸𑐳𑐣 𑐀𑐦 𑐳𑐶𑑄𑐐𑐸𑐮𑐵𑐬𑐶𑐚𑐷' (Resolution of Singularities) 𑐫𑑂 𑐏𑐣𑐾𑐡𑐸। 𑐠𑑂𑐰 𑐕𑐐𑐹 𑐀𑐖𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐳𑐩𑐳𑑂𑐫𑐵 𑐏 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐮𑐶𑑄 𑐖𑑂𑐫𑐵𑐩𑐶𑐟𑐷𑐫 𑐳𑑄𑐬𑐔𑐣𑐵𑐫𑑂 𑐰𑐂𑐐𑐸 𑐰𑐶𑐳𑑄𑐐𑐟𑐶𑐟 (Singular points) 𑐟𑐫𑑂𑐟 𑐔𑐶𑐂𑐎𑐾𑐐𑐸 𑐖𑑂𑐫𑐵 𑐫𑐵𑐂। 𑐰𑐫𑑂‌𑐎𑐮𑑄 𑑓-𑐜𑐵𑐫𑐩𑐾𑐣𑑂𑐳𑐣𑐮 𑐳𑐟𑐴𑐫𑐵 𑐣𑐶𑐟𑐶𑑄 𑐠𑑂𑐰 𑐳𑐩𑐳𑑂𑐫𑐵 𑐳𑐩𑐵𑐢𑐵𑐣 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮, 𑐐𑐸𑐐𑐸 𑐄𑐐𑐸 𑐃𑐮𑐫𑑂 𑐐𑐞𑐶𑐟𑐖𑑂𑐘𑐟𑐫𑑂𑐐𑐸 𑐣𑐶𑐟𑐶𑑄 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐔𑐸𑐣𑑁𑐟𑐷 𑐖𑐸𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐏 <ref>Abhyankar, S. S., "Resolution of Singularities of Embedded Algebraic Surfaces," Academic Press, 1966.</ref>। 𑐰𑐫𑑂‌𑐎𑑅𑐫𑐵 𑐩𑐾𑐐𑐸 𑐩𑐴𑐟𑑂𑐰𑐥𑐹𑐬𑑂𑐞 𑐖𑑂𑐫𑐵 '𑐀𑐨𑐫𑐒𑑂𑐎𑐬𑐫𑐵 𑐀𑐣𑐸𑐩𑐵𑐣' (Abhyankar's Conjecture) 𑐏। 𑐠𑑂𑐰 𑐀𑐣𑐸𑐩𑐵𑐣𑑄 '𑐐𑑂𑐫𑐵𑐮𑑀𑐰𑐵 𑐠𑑂𑐫𑑀𑐬𑐷' (Galois Theory) 𑐰 '𑐎𑐨𑐬𑐶𑐒𑑂𑐐𑑂𑐳 𑐀𑐦 𑐎𑐬𑑂𑐰𑑂𑐳' (Coverings of Curves) 𑐡𑐠𑐸𑐫𑐵 𑐳𑐸𑐎𑑂𑐲𑑂𑐩 𑐳𑑂𑐰𑐵𑐥𑐹𑐫𑐵𑐟 𑐎𑑂𑐫𑐣𑐶। 𑐳𑐣𑑂 𑑑𑑙𑑙𑑔𑐫𑑂 𑐩𑐾𑐩𑐾𑐥𑐶𑑄 𑐐𑐞𑐶𑐟𑐖𑑂𑐘𑐟𑐫𑑂𑐳𑑄 𑐠𑑂𑐰 𑐀𑐣𑐸𑐩𑐵𑐣𑐫𑐵𑐟 𑐥𑑂𑐬𑐩𑐵𑐞𑐶𑐟 𑐫𑐵𑐫𑐾𑐦𑐟, 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐁𑐢𑐵𑐬 𑐀𑐨𑐫𑐒𑑂𑐎𑐬𑑄 𑐴𑐾 𑐟𑐫𑐵𑐬 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐷𑐐𑐸 𑐏 <ref>Abhyankar, S. S., "Coverings of Algebraic Curves," American Journal of Mathematics, 1957.</ref>। 𑐰𑐫𑑂‌𑐎𑐮𑑄 '𑐜𑐶𑐚𑐬𑐩𑐶𑐣𑐾𑐣𑑂𑐚𑐮 𑐁𑐂𑐜𑐶𑐫𑐮' (Determinantal Ideals) 𑐰 '𑐂𑐣𑑂𑐨𑐾𑐬𑐶𑐫𑐣𑑂𑐚 𑐠𑑂𑐫𑑀𑐬𑐷' (Invariant Theory) 𑐫𑑂 𑐣𑑄 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐖𑑂𑐫𑐵 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮। 𑐰𑐫𑑂‌𑐎𑑅𑐫𑐵 𑐖𑑂𑐫𑐵𑑄 𑐳𑐿𑐡𑑂𑐢𑐵𑐣𑑂𑐟𑐶𑐎 𑐥𑐎𑑂𑐲𑐫𑑂 𑐖𑐎 𑐩𑐖𑐸𑐳𑐾𑑄 𑐎𑐩𑑂𑐧𑐶𑐣𑐾𑐚𑑀𑐬𑐶𑐎𑑂𑐳 (Combinatorics) 𑐫𑑂 𑐣𑑄 𑐣𑑂𑐴𑐸𑐐𑐸 𑐰𑐶𑐔𑐵𑑅𑐟 𑐥𑐶𑐠𑐣𑐾𑐐𑐸 𑐖𑑂𑐫𑐵 𑐫𑐵𑐟। === 𑐐𑐞𑐶𑐟𑐷𑐫 𑐖𑑂𑐫𑐵𑐫𑐵 𑐳𑑄𑐎𑑂𑐲𑐾𑐥 𑐢𑐮𑑅 === {| class="wikitable" |+ 𑐀𑐨𑐫𑐒𑑂𑐎𑐬𑐫𑐵 𑐩𑐸𑐏𑑂𑐫 𑐐𑐞𑐶𑐟𑐷𑐫 𑐀𑐣𑐸𑐳𑐣𑑂𑐢𑐵𑐣 ! 𑐰𑐶𑐲𑐫 !! 𑐳𑐶𑐡𑑂𑐢𑐵𑐣𑑂𑐟 / 𑐖𑑂𑐫𑐵 !! 𑐥𑑂𑐬𑐨𑐵𑐰 𑐰 𑐕𑑂𑐫𑐮𑐵 |- | 𑐧𑐷𑐖𑐐𑐞𑐶𑐟𑐷𑐫 𑐖𑑂𑐫𑐵𑐩𑐶𑐟𑐶 || 𑐬𑐶𑐖𑑀𑐮𑑂𑐫𑐸𑐳𑐣 𑐀𑐦 𑐳𑐶𑑄𑐐𑐸𑐮𑐵𑐬𑐶𑐚𑐷 || 𑐖𑑂𑐫𑐵𑐩𑐶𑐟𑐷𑐫 𑐳𑐟𑐴𑐫𑐵 𑐰𑐶𑐳𑑄𑐐𑐟𑐶 𑐔𑐶𑐂𑐎𑐾𑐐𑐸 |- | 𑐐𑑂𑐫𑐵𑐮𑑀𑐰𑐵 𑐠𑑂𑐫𑑀𑐬𑐷 || 𑐀𑐨𑐫𑐒𑑂𑐎𑐬𑐫𑐵 𑐀𑐣𑐸𑐩𑐵𑐣 || 𑐐𑑂𑐬𑐸𑐥 𑐠𑑂𑐫𑑀𑐬𑐷 𑐰 𑐎𑐬𑑂𑐰𑑂𑐳𑐫𑐵 𑐳𑑂𑐰𑐵𑐥𑐹 𑐣𑑂𑐴𑑂𑐫𑐧𑑂𑐰𑐂𑐐𑐸 |- | 𑐎𑐩𑑂𑐥𑑂𑐫𑐸𑐚𑐾𑐱𑐣𑐮 𑐀𑐮𑑂𑐖𑐾𑐧𑑂𑐬𑐵 || 𑐀𑐮𑑂𑐐𑑀𑐬𑐶𑐡𑐩 𑐰𑐶𑐎𑐵𑐳 || 𑐬𑑀𑐧𑑀𑐚𑐶𑐎𑑂𑐳 𑐰 CAD 𑐳𑐦𑑂𑐚𑐰𑐾𑐫𑐬𑐫𑑂 𑐕𑑂𑐫𑐮𑐶𑐐𑐸 |- | 𑐎𑐩𑑂𑐧𑐶𑐣𑐾𑐚𑑀𑐬𑐶𑐎𑑂𑐳 || 𑐂𑐣𑑂𑐨𑐾𑐬𑐶𑐫𑐣𑑂𑐚 𑐠𑑂𑐫𑑀𑐬𑐷 || 𑐥𑑀𑐮𑐶𑐣𑑀𑐩𑐶𑐫𑐵𑐮𑐟𑐫𑑂𑐐𑐸 𑐐𑐸𑐞 𑐳𑑂𑐫𑐣𑐾𑐐𑐸 |- | 𑐄𑐔𑑂𑐔 𑐧𑐷𑐖𑐐𑐞𑐶𑐟 || 𑐮𑑀𑐎𑐮 𑐫𑐸𑐣𑐶𑐦𑐬𑑂𑐩𑐶𑐖𑐾𑐳𑐣 || 𑐦𑐶𑐮𑑂𑐜 𑐠𑑂𑐫𑑀𑐬𑐷𑐫𑐵 𑐰𑐶𑐎𑐵𑐳𑐫𑑂 𑐐𑑂𑐰𑐴𑐵𑐮𑐶 |} == 𑐥𑐬𑑂𑐜𑑂𑐫𑐹 𑐰𑐶𑐱𑑂𑐰𑐰𑐶𑐡𑑂𑐫𑐵𑐮𑐫 𑐰 𑐀𑐢𑑂𑐫𑐵𑐥𑐣 𑐱𑐿𑐮𑐷 == 𑐀𑐨𑐫𑐒𑑂𑐎𑐬𑑄 𑐥𑐬𑑂𑐜𑑂𑐫𑐹 𑐰𑐶𑐱𑑂𑐰𑐰𑐶𑐡𑑂𑐫𑐵𑐮𑐫𑐫𑑂 𑐡𑐱𑐎𑑁𑑄 𑐟𑐎 𑐀𑐢𑑂𑐫𑐵𑐥𑐣 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮, 𑐐𑐣 𑐰𑐫𑑂‌𑐎𑑅 𑐐𑐞𑐶𑐟 𑐰𑐶𑐨𑐵𑐐𑐫𑐵 𑐩𑐾𑐬𑐸𑐡𑐞𑑂𑐜 𑐖𑐸𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑐣। 𑐰𑐫𑑂‌𑐎𑑅 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐰𑐶𑐡𑑂𑐫𑐵𑐬𑑂𑐠𑐷𑐟𑐫𑑂𑐟 𑐟𑐳𑐎𑑄 𑐩𑐶𑐴𑐶𑐣𑐾𑐟 𑐫𑐵𑐫𑐾𑐟 𑐰 𑐩𑑁𑐮𑐶𑐎 𑐰𑐶𑐔𑐵𑑅 𑐥𑐶𑐠𑐣𑐾𑐟 𑐥𑑂𑐬𑐾𑐬𑐶𑐟 𑐫𑐵𑐂𑐩𑑂𑐴 𑐐𑐸𑐬𑐸 𑐏। 𑐰𑐫𑑂‌𑐎𑑅𑐫𑐵 𑐩𑐵𑐟𑐴𑐟𑐫𑑂 𑑓𑑐 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐀𑐥𑑂𑐰 𑐰𑐶𑐡𑑂𑐫𑐵𑐬𑑂𑐠𑐷𑐟𑐫𑑂𑐳𑑄 𑐥𑐷.𑐊𑐔.𑐜𑐷. (Ph.D.) 𑐱𑑀𑐢 𑐥𑐹𑐬𑐵 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮, 𑐐𑐸𑐥𑐶𑑄 𑐁𑑅 𑐴𑐮𑐶𑐩𑐫𑐵 𑐠𑐷-𑐠𑐷 𑐰𑐶𑐱𑑂𑐰𑐰𑐶𑐡𑑂𑐫𑐵𑐮𑐫𑐫𑑂 𑐥𑑂𑐬𑑀𑐦𑐾𑐳𑐬 𑐖𑐸𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐡𑐸 <ref>Mathematics Genealogy Project, "Shreeram Shankar Abhyankar," 2024.</ref>। 𑐰𑐫𑑂‌𑐎𑑅𑐫𑐵 𑐮𑐾𑐎𑑂𑐔𑐬𑐟 𑐟𑐳𑐎𑑄 𑐅𑐬𑑂𑐖𑐵𑐰𑐵𑐣 𑐖𑐸𑐂𑐐𑐸 𑐰 𑐰𑐫𑑂‌𑐎𑑅 𑐖𑐚𑐶𑐮 𑐐𑐞𑐶𑐟𑐫𑐵𑐟 𑐣𑑄 𑐳𑐬𑐮 𑐨𑐵𑐳𑐵𑑄 𑐎𑐣𑐾𑐐𑐸 𑐳𑐩𑐬𑑂𑐠 𑐎𑑂𑐫𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮। 𑐰𑐫𑑂‌𑐎𑑅 𑐥𑐬𑑂𑐜𑑂𑐫𑐹𑐫𑑂 '𑐩𑐵𑐬𑑂𑐱𑐮 𑐜𑐶𑐳𑑂𑐚𑐶𑐒𑑂𑐐𑐸𑐂𑐳𑑂𑐜 𑐥𑑂𑐬𑑀𑐦𑐾𑐳𑐬'𑐫𑐵 𑐥𑐡𑐫𑑂 𑐔𑑂𑐰𑐣𑐵𑑅 𑐀𑐣𑑂𑐟𑐬𑑂𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐶𑐫 𑐀𑐣𑐸𑐳𑐣𑑂𑐢𑐵𑐣 𑐎𑐾𑐣𑑂𑐡𑑂𑐬𑐫𑐵 𑐣𑐾𑐟𑐺𑐟𑑂𑐰 𑐣𑑄 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮। 𑐰𑐫𑑂‌𑐎𑑅 𑐎𑐾𑐧𑐮 𑐐𑐞𑐶𑐟 𑐰𑐶𑐨𑐵𑐐𑐫𑑂 𑐖𑐎 𑐩𑐖𑐸𑐳𑐾𑑄 𑐎𑐩𑑂𑐥𑑂𑐫𑐸𑐚𑐬 𑐳𑐵𑐂𑐣𑑂𑐳 𑐰 𑐂𑐣𑑂𑐜𑐳𑑂𑐚𑑂𑐬𑐶𑐫𑐮 𑐂𑐣𑑂𑐖𑐶𑐣𑐶𑐫𑐬𑐶𑐒𑑂𑐐 𑐰𑐶𑐨𑐵𑐐𑐣𑐵𑐥 𑐣𑑄 𑐑𑐣𑐶𑐲𑑂𑐛 𑐬𑐸𑐥𑑄 𑐁𑐧𑐡𑑂𑐢 𑐖𑐸𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑐣। 𑐰𑐫𑑂‌𑐎𑑅𑐫𑐵 𑐱𑐶𑐎𑑂𑐲𑐞 𑐱𑐿𑐮𑐷𑑄 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐣𑑂𑐴𑐸𑐐𑐸 𑐥𑐸𑐳𑑂𑐟𑐵𑐫𑐵 𑐐𑐞𑐶𑐟𑐖𑑂𑐘𑐟𑐫𑑂𑐟 𑐖𑐣𑑂𑐩 𑐧𑐶𑐮। == 𑐎𑐩𑑂𑐥𑑂𑐫𑐸𑐚𑐾𑐱𑐣𑐮 𑐀𑐮𑑂𑐖𑐾𑐧𑑂𑐬𑐵 𑐰 𑐬𑑀𑐧𑑀𑐚𑐶𑐎𑑂𑐳 == 𑐀𑐨𑐫𑐒𑑂𑐎𑐬 𑐀𑐩𑐹𑐬𑑂𑐟 𑐰𑐵 𑐳𑐶𑐡𑑂𑐢𑐵𑐣𑑂𑐟𑐫𑑂 𑐖𑐎 𑐳𑐷𑐩𑐶𑐟 𑐩𑐖𑐸𑐳𑐾𑑄 𑐐𑐞𑐶𑐟𑐫𑐵 𑐰𑑂𑐫𑐵𑐰𑐴𑐵𑐬𑐶𑐎 𑐥𑑂𑐬𑐫𑑀𑐐𑐫𑑂 𑐣𑑄 𑐟𑐳𑐎𑑄 𑐬𑐸𑐔𑐶 𑐟𑐂𑐩𑑂𑐴 𑐰𑑂𑐫𑐎𑑂𑐟𑐶 𑐏। 𑐰𑐫𑑂‌𑐎𑑅𑐣𑑄 𑐥𑑀𑐮𑐶𑐣𑑀𑐩𑐶𑐫𑐵𑐮 (Polynomial) 𑐳𑐩𑐷𑐎𑐬𑐞𑐟𑐫𑑂𑐟 𑐎𑐩𑑂𑐥𑑂𑐫𑐸𑐚𑐬𑑄 𑐐𑐠𑐾𑑄 𑐫𑐵𑐣𑐵𑑅 𑐀𑑅𑐥𑐸𑐎𑑂𑐎 𑐰 𑐫𑐠𑐵𑐬𑑂𑐠 𑐬𑐸𑐥𑑄 𑐳𑐩𑐵𑐢𑐵𑐣 𑐫𑐵𑐫𑐾𑐕𑐶𑑄 𑐢𑐂𑐐𑐸 𑐏𑑃𑐫𑑂 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐖𑑂𑐫𑐵 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮 <ref>Abhyankar, S. S., "Algebraic Geometry for Computer Scientists," 1990.</ref>। 𑐰𑐫𑑂‌𑐎𑑅𑐫𑐵 𑐠𑑂𑐰 𑐖𑑂𑐫𑐵𑑄 '𑐎𑐩𑑂𑐥𑑂𑐫𑐸𑐚𑐬 𑐊𑐜𑐾𑐜 𑐜𑐶𑐖𑐵𑐂𑐣' (CAD) 𑐎𑑂𑐲𑐾𑐟𑑂𑐬𑐫𑑂 𑐎𑑂𑐬𑐵𑐣𑑂𑐟𑐶𑐎𑐵𑐬𑐷 𑐥𑐬𑐶𑐰𑐬𑑂𑐟𑐣 𑐴𑐮। 𑐬𑑀𑐧𑑀𑐚𑐶𑐎𑑂𑐳𑐫𑑂 𑐬𑑀𑐧𑑀𑐚𑐫𑐵 𑐮𑑂𑐴𑐵𑑅𑐫𑐵 𑐔𑐵𑐮 (Motion Planning) 𑐰 𑐩𑐾𑐎𑐵𑐣𑐶𑐎𑐮 𑐂𑐣𑑂𑐖𑐶𑐣𑐶𑐫𑐬𑐶𑐒𑑂𑐐𑐫𑐵 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐖𑐚𑐶𑐮 𑐖𑑂𑐫𑐵𑐫𑑂 𑐀𑐨𑐫𑐒𑑂𑐎𑐬𑐫𑐵 𑐖𑑂𑐫𑐵𑐩𑐶𑐟𑐷𑐫 𑐳𑐹𑐟𑑂𑐬𑐟 𑐕𑑂𑐫𑐮𑐶𑐐𑐸 𑐫𑐵𑐂। 𑐰𑐫𑑂‌𑐎𑑅𑐫𑐵 '𑐀𑐮𑑂𑐐𑑀𑐬𑐶𑐡𑐩'𑐟 𑐁𑑅 𑐣𑑄 𑐁𑐢𑐸𑐣𑐶𑐎 𑐂𑐣𑑂𑐖𑐶𑐣𑐶𑐫𑐬𑐶𑐒𑑂𑐐 𑐳𑐦𑑂𑐚𑐰𑐾𑐫𑐬 𑐣𑐶𑐬𑑂𑐩𑐵𑐞𑐫𑑂 𑐁𑐢𑐵𑐬𑐨𑐹𑐟 𑐖𑐸। 𑐰𑐫𑑂‌𑐎𑑅𑐫𑐵 𑐰𑐶𑐔𑐵𑐬𑐫𑑂 𑐐𑐞𑐶𑐟 𑐕𑐐𑐹 𑐀𑐖𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐳𑐵𑐢𑐣 𑐏 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐮𑐶𑑄 𑐨𑑁𑐟𑐶𑐎 𑐳𑑄𑐳𑐵𑐬𑐫𑐵 𑐖𑐚𑐶𑐮𑐟𑐵𑐫𑐵𑐟 𑐀𑑅𑐥𑐸𑐎𑐶। 𑐠𑑂𑐰 𑐴𑐾 𑐎𑐵𑐬𑐞𑑄 𑐰𑐫𑑂‌𑐎𑑅𑐫𑐵𑐟 𑐂𑐣𑑂𑐖𑐶𑐣𑐶𑐫𑐬𑐶𑐒𑑂𑐐 𑐰 𑐎𑐩𑑂𑐥𑑂𑐫𑐸𑐚𑐬 𑐰𑐶𑐖𑑂𑐘𑐵𑐣𑐫𑐵 𑐏𑑂𑐫𑐮𑐫𑑂 𑐣𑑄 𑐳𑐩𑑂𑐩𑐵𑐣𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰𑐎 𑐳𑑂𑐰𑐂। == 𑐳𑑄𑐳𑑂𑐎𑐺𑐟, 𑐰𑑂𑐫𑐵𑐎𑐬𑐞 𑐰 𑐨𑐵𑐬𑐟𑐷𑐫 𑐡𑐬𑑂𑐱𑐣 == 𑐀𑐨𑐫𑐒𑑂𑐎𑐬𑐫𑐵 𑐰𑑂𑐫𑐎𑑂𑐟𑐶𑐟𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐕𑐐𑐹 𑐁𑐖𑐸𑐔𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐰 𑐥𑑂𑐬𑐾𑐬𑐞𑐵𑐡𑐵𑐫𑐷 𑐥𑐎𑑂𑐲 𑐰𑐫𑑂‌𑐎𑑅𑐫𑐵 𑐳𑑄𑐳𑑂𑐎𑐺𑐟 𑐩𑑀𑐴 𑐏। 𑐰𑐫𑑂‌𑐎𑑅 𑐳𑑄𑐳𑑂𑐎𑐺𑐟 𑐰𑑂𑐫𑐵𑐎𑐬𑐞𑐫𑐵 𑐆𑐲𑐶 '𑐥𑐵𑐞𑐶𑐣𑐶'𑐫𑐵 𑐳𑐹𑐟𑑂𑐬𑐟𑐫𑑂𑐟 𑐴𑐮𑐶𑑄𑐫𑐵 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐣𑑂𑐴𑐵𑐥𑐵𑑄𑐐𑐸 𑐎𑐩𑑂𑐥𑑂𑐫𑐸𑐚𑐬 𑐥𑑂𑐬𑑀𑐐𑑂𑐬𑐵𑐩𑐶𑐒𑑂𑐐 𑐨𑐵𑐲𑐵 𑐢𑐎𑐵𑑅 𑐎𑐫𑐵𑐡𑐶𑐮 <ref>Abhyankar, S. S., "Panini's Grammar and Computer Science," Lecture Notes, 2005.</ref>। 𑐰𑐫𑑂‌𑐎𑑅 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐐𑐞𑐶𑐟𑐷𑐫 𑐔𑑂𑐰𑐳𑐸𑐟𑐫𑑂𑐐𑐸 𑐣𑑂𑐴𑑂𑐫𑐠𑐣𑐾𑐖𑑂𑐫𑐵 𑐰𑐵 𑐡𑐠𑐸𑐂 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐫𑑅 𑐄𑐥𑐣𑐶𑐲𑐡𑑂, 𑐨𑐐𑐰𑐡𑑂𑐐𑐷𑐟𑐵 𑐰𑐵 𑐳𑑄𑐳𑑂𑐎𑐺𑐟 𑐎𑐵𑐰𑑂𑐫𑐫𑐵 𑐱𑑂𑐮𑑀𑐎𑐟 𑐔𑑂𑐰𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐷। 𑐰𑐫𑑂‌𑐎𑑅𑐫𑐵 𑐎𑐠𑑄 𑐐𑐞𑐶𑐟 𑐰 𑐳𑑄𑐳𑑂𑐎𑐺𑐟 𑐣𑐶𑐐𑐸𑐮𑐶𑑄 𑐕𑐐𑐹 𑐴𑐾 𑐟𑐬𑑂𑐎 (Logic) 𑐰 𑐀𑐣𑐸𑐱𑐵𑐳𑐣𑐫𑑂 𑐁𑐢𑐵𑐬𑐶𑐟 𑐡𑐸। 𑐰𑐫𑑂‌𑐎𑑅 𑐕𑐩𑑂𑐴 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐰𑐵𑐡𑐷 𑐔𑐶𑐣𑑂𑐟𑐎 𑐣𑑄 𑐖𑐸𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑐣 𑐐𑐸𑐩𑑂𑐴 𑐨𑐵𑐬𑐟𑐷𑐫 𑐖𑑂𑐘𑐵𑐣 𑐥𑐬𑐩𑑂𑐥𑐬𑐵𑐫𑐵𑐟 𑐴𑐮𑐶𑐩𑐫𑑂 𑐳𑑂𑐠𑐵𑐥𑐶𑐟 𑐫𑐵𑐫𑐾𑐟 𑐥𑑂𑐬𑐫𑐟𑑂𑐣𑐱𑐷𑐮 𑐖𑐸𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑐣। 𑐰𑐫𑑂‌𑐎𑑅 𑐨𑐵𑐬𑐟𑐷𑐫 𑐐𑐞𑐶𑐟𑐫𑐵 𑐂𑐟𑐶𑐴𑐵𑐳, 𑐰𑐶𑐱𑐾𑐲 𑐫𑐵𑐣𑐵𑑅 𑐧𑑂𑐬𑐴𑑂𑐩𑐐𑐸𑐥𑑂𑐟 𑐰 𑐨𑐵𑐳𑑂𑐎𑐬𑐫𑐵 𑐖𑑂𑐫𑐵𑐫𑑂 𑐟𑐳𑐎𑑄 𑐐𑑁𑐬𑐰 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐷𑐐𑐸 𑐏। 𑐰𑐫𑑂‌𑐎𑑅𑐫𑐵 𑐰𑐶𑐔𑐵𑐬𑐫𑑂 𑐥𑐵𑐱𑑂𑐔𑐵𑐟𑑂𑐫 𑐐𑐞𑐶𑐟𑑄 𑐨𑐵𑐬𑐟𑐷𑐫 𑐐𑐞𑐶𑐟𑐫𑐵 𑐟𑐬𑑂𑐎𑐱𑐷𑐮𑐟𑐵𑐫𑐵𑐟 𑐁𑐟𑑂𑐩𑐳𑐵𑐟 𑐫𑐵𑐫𑐾𑐩𑐵𑑅। 𑐳𑑄𑐳𑑂𑐎𑐺𑐟𑐫𑐵 𑐀𑐲𑑂𑐚𑐵𑐢𑑂𑐫𑐵𑐫𑐷 𑐰 𑐐𑐞𑐶𑐟𑐫𑐵 𑐳𑐹𑐟𑑂𑐬𑐟𑐫𑑂𑐟 𑐳𑑂𑐰𑐵𑐣𑐵𑑅 𑐰𑐫𑑂‌𑐎𑐮𑑄 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐥𑑂𑐬𑐰𑐔𑐣𑐟 𑐣𑑄 𑐧𑐶𑐫𑐵𑐡𑐷𑐐𑐸 𑐡𑐸। == 𑐩𑐹 𑐥𑐶𑐠𑑄𑐐𑐸 𑐳𑐦𑐹𑐟 == 𑐰𑐫𑑂‌𑐎𑐮𑑄 𑐐𑐞𑐶𑐟𑐫𑐵 𑐠𑐷-𑐠𑐷 𑐰𑐶𑐲𑐫𑐫𑑂 𑐩𑐴𑐟𑑂𑐰𑐥𑐹𑐬𑑂𑐞 𑐳𑐦𑐹𑐟 𑐔𑑂𑐰𑐫𑐵𑐡𑐷𑐐𑐸 𑐡𑐸: * Resolution of Singularities of Embedded Algebraic Surfaces (1966) * Lectures on Expansion Techniques in Algebraic Geometry (1977) * Weighted Expansions for Canonical Desingularization (1982) * Enumerative Combinatorics of Young Tableaux (1988) * Algebraic Geometry for Computer Scientists (1990) * Lectures on Expansion Techniques in Algebraic Geometry (2001 - 𑐥𑐸𑐣: 𑐥𑑂𑐬𑐎𑐵𑐱𑐣) ==𑐮𑐶𑐢𑑄𑐳𑐵== {{𑐮𑐶𑐢𑑄𑐳𑐵|}} [[Category:𑐨𑐵𑐬𑐟𑐷𑐫 𑐖𑐷𑐰𑐣𑐷]] 8n2rl1zb8qxx1zhyr699jdjmt6c04ai 0 306498 1120104 2026-03-31T01:56:59Z Eukesh 11 Redirected page to [[ओडिशा]] 1120104 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ओडिशा]] 7u2hqcecmjkb95y4jgolcel7o0uws52 0 306499 1120105 2026-03-31T01:57:38Z Eukesh 11 Redirected page to [[मयूरभञ्ज जिल्ला]] 1120105 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[मयूरभञ्ज जिल्ला]] m0kxzl1qbglouhpn9qn75pg7vhrqzn1 0 306500 1120120 2026-03-31T05:07:41Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''माचा''' (जापानी भासय् 抹茶) धइगु जापानया छगू विशेष प्रकारया वांगु च्या (green tea) ख, गुकियात हःया धू (powdered leaves) या रुपय् छ्यलिगु याइ। थ्व च्या साधारण च्या स्वया थःगु सयेकिगु पहः, सवाः, व दयेकेग... 1120120 wikitext text/x-wiki '''माचा''' (जापानी भासय् 抹茶) धइगु जापानया छगू विशेष प्रकारया वांगु च्या (green tea) ख, गुकियात हःया धू (powdered leaves) या रुपय् छ्यलिगु याइ। थ्व च्या साधारण च्या स्वया थःगु सयेकिगु पहः, सवाः, व दयेकेगु विधिं पूर्ण रुपं पा। माचा दयेकेगु नितिं 'केमेलिया साइनेन्सिस' (Camellia sinensis) माया हःतय्त ल्वःवंक छ्यलि, तर थुकियात बुइकेगु व प्रशोधन यायेगु पहः तसकं जटिल दु <ref>Japanese Tea Association, "The History and Production of Matcha," 2024.</ref>। माचा दयेके स्वया छुं वाः न्ह्यः च्याया मायात सुर्द्यःया निभाः निसें तापाक्क 'शेडिङ' (shading) यानाः च्वय्‌की। थ्व प्रक्रियां च्याया हःतय् 'क्लोरोफिल' (chlorophyll) व 'एल-थियानिन' (L-theanine) या मात्रा अप्वयेकी, गुकिलिं च्यायात गाढा रंग व विशिष्ट 'उमामी' (umami) सवाः बी। साधारण च्या दयेकेबलय् हःतय्त लखय् तयेगु जुइ, तर माचाय् धाःसा हःया धू लखय् ल्वाकछ्यानाः दयेकिगु जुइ। थुकिया कारणं माचाय् एन्टिअक्सिडेन्ट (antioxidants) व पोषक तत्वत मेमेगु च्या स्वया यक्व अप्व दइ <ref>Healthline, "7 Proven Health Benefits of Matcha Tea," 2025.</ref>। माचा जापानी च्या नखः (Japanese Tea Ceremony) या मू आधार ख। थ्व च्या जापानया संस्कृति, जापानी ध्यान (Zen) व परम्परा नाप घनिष्ठ रुपं स्वापू दु। आधुनिक कालय् माचा च्याया रुपय् जक मजुसें आइसक्रिम, केक, लाते (latte) व मेमेगु नसा दयेकेत नं हलिंन्यंकं नांजाया वयाच्वंगु दु। fhhvqjua41wjdzvttq85fkvf914qr2q 1120121 1120120 2026-03-31T05:13:37Z Eukesh 11 1120121 wikitext text/x-wiki '''माचा''' (जापानी भासय् 抹茶) धइगु जापानया छगू विशेष प्रकारया वांगु च्या (green tea) ख, गुकियात हःया धू (powdered leaves) या रुपय् छ्यलिगु याइ। थ्व च्या साधारण च्या स्वया थःगु सयेकिगु पहः, सवाः, व दयेकेगु विधिं पूर्ण रुपं पा। माचा दयेकेगु नितिं 'केमेलिया साइनेन्सिस' (Camellia sinensis) माया हःतय्त ल्वःवंक छ्यलि, तर थुकियात बुइकेगु व प्रशोधन यायेगु पहः तसकं जटिल दु <ref>Japanese Tea Association, "The History and Production of Matcha," 2024.</ref>। माचा दयेके स्वया छुं वाः न्ह्यः च्याया मायात सुर्द्यःया निभाः निसें तापाक्क 'शेडिङ' (shading) यानाः च्वय्‌की। थ्व प्रक्रियां च्याया हःतय् 'क्लोरोफिल' (chlorophyll) व 'एल-थियानिन' (L-theanine) या मात्रा अप्वयेकी, गुकिलिं च्यायात गाढा रंग व विशिष्ट 'उमामी' (umami) सवाः बी। साधारण च्या दयेकेबलय् हःतय्त लखय् तयेगु जुइ, तर माचाय् धाःसा हःया धू लखय् ल्वाकछ्यानाः दयेकिगु जुइ। थुकिया कारणं माचाय् एन्टिअक्सिडेन्ट (antioxidants) व पोषक तत्वत मेमेगु च्या स्वया यक्व अप्व दइ <ref>Healthline, "7 Proven Health Benefits of Matcha Tea," 2025.</ref>। माचा जापानी च्या नखः (Japanese Tea Ceremony) या मू आधार ख। थ्व च्या जापानया संस्कृति, जापानी ध्यान (Zen) व परम्परा नाप घनिष्ठ रुपं स्वापू दु। आधुनिक कालय् माचा च्याया रुपय् जक मजुसें आइसक्रिम, केक, लाते (latte) व मेमेगु नसा दयेकेत नं हलिंन्यंकं नांजाया वयाच्वंगु दु। == इतिहास == माचाया इतिहास चीनया [[ताङ राजवंश]] (Tang Dynasty) निसें सुरु जूगु ख। उगु ईलय् चीनय् च्याया हःतय्त बाफं क्वाका अप्पा थें जाःगु आकार दयेकाः स्वथनीगु ख। च्या दयेकेबलय् थ्व अप्पां च्याया हःया धू लखय् थुनाः दयेकीगु याइ। थ्व विधि चीनया सोङ राजवंश (Song Dynasty) या ईलय् दकलय् अप्व प्रचलित जुल। १२गूगु शताब्दीय् जापानी बौद्ध भिक्षु इसाइ (Eisai) नं चीनं जापानय् च्याया धू दयेकेगु विधि दुथ्याकल <ref>Tea History Journal, "Eisai and the Introduction of Tea to Japan," 2023.</ref>। चीनय् समय नापनापं धू दयेकाः च्या त्वनिगु चलन म्हो जुया वन, तर जापानय् धाःसा थ्व विधिको तसकं विकास जुल। जापानया जेन बौद्ध भिक्षुतय्सं ध्यान यायेगु ईलय् जाग्राम च्वनेत व एकाग्रताया नितिं माचा छ्यलेगु सुरु यात। १५गूगु शताब्दीय् सेन् नो रिक्यु (Sen no Rikyu) नं जापानी च्या विधि(Chanoyu)या आधुनिक ढाँचा तयार यानादील <ref>Kyoto Cultural Institute, "The Way of Tea: Sen no Rikyu's Legacy," 2024.</ref>। थ्व विधिं माचायात जापानी कुलीन वर्ग व सामन्ती समाजया छगू महत्वपूर्ण अंग दयेकल। आःया ईलय् जापानया उजी (Uji) व निशियो (Nishio) क्षेत्र दकलय् बांलाःगु माचा उत्पादनया नितिं नांजाः। g3p454d8xtr6r8ddvps8caszzvhsof9 1120122 1120121 2026-03-31T05:19:00Z Eukesh 11 /* इतिहास */ 1120122 wikitext text/x-wiki '''माचा''' (जापानी भासय् 抹茶) धइगु जापानया छगू विशेष प्रकारया वांगु च्या (green tea) ख, गुकियात हःया धू (powdered leaves) या रुपय् छ्यलिगु याइ। थ्व च्या साधारण च्या स्वया थःगु सयेकिगु पहः, सवाः, व दयेकेगु विधिं पूर्ण रुपं पा। माचा दयेकेगु नितिं 'केमेलिया साइनेन्सिस' (Camellia sinensis) माया हःतय्त ल्वःवंक छ्यलि, तर थुकियात बुइकेगु व प्रशोधन यायेगु पहः तसकं जटिल दु <ref>Japanese Tea Association, "The History and Production of Matcha," 2024.</ref>। माचा दयेके स्वया छुं वाः न्ह्यः च्याया मायात सुर्द्यःया निभाः निसें तापाक्क 'शेडिङ' (shading) यानाः च्वय्‌की। थ्व प्रक्रियां च्याया हःतय् 'क्लोरोफिल' (chlorophyll) व 'एल-थियानिन' (L-theanine) या मात्रा अप्वयेकी, गुकिलिं च्यायात गाढा रंग व विशिष्ट 'उमामी' (umami) सवाः बी। साधारण च्या दयेकेबलय् हःतय्त लखय् तयेगु जुइ, तर माचाय् धाःसा हःया धू लखय् ल्वाकछ्यानाः दयेकिगु जुइ। थुकिया कारणं माचाय् एन्टिअक्सिडेन्ट (antioxidants) व पोषक तत्वत मेमेगु च्या स्वया यक्व अप्व दइ <ref>Healthline, "7 Proven Health Benefits of Matcha Tea," 2025.</ref>। माचा जापानी च्या नखः (Japanese Tea Ceremony) या मू आधार ख। थ्व च्या जापानया संस्कृति, जापानी ध्यान (Zen) व परम्परा नाप घनिष्ठ रुपं स्वापू दु। आधुनिक कालय् माचा च्याया रुपय् जक मजुसें आइसक्रिम, केक, लाते (latte) व मेमेगु नसा दयेकेत नं हलिंन्यंकं नांजाया वयाच्वंगु दु। == इतिहास == माचाया इतिहास चीनया [[ताङ राजवंश]] (Tang Dynasty) निसें सुरु जूगु ख। उगु ईलय् चीनय् च्याया हःतय्त बाफं क्वाका अप्पा थें जाःगु आकार दयेकाः स्वथनीगु ख। च्या दयेकेबलय् थ्व अप्पां च्याया हःया धू लखय् थुनाः दयेकीगु याइ। थ्व विधि चीनया सोङ राजवंश (Song Dynasty) या ईलय् दकलय् अप्व प्रचलित जुल। १२गूगु शताब्दीय् जापानी बौद्ध भिक्षु इसाइ (Eisai) नं चीनं जापानय् च्याया धू दयेकेगु विधि दुथ्याकल <ref>Tea History Journal, "Eisai and the Introduction of Tea to Japan," 2023.</ref>। चीनय् समय नापनापं धू दयेकाः च्या त्वनिगु चलन म्हो जुया वन, तर जापानय् धाःसा थ्व विधिको तसकं विकास जुल। जापानया जेन बौद्ध भिक्षुतय्सं ध्यान यायेगु ईलय् जाग्राम च्वनेत व एकाग्रताया नितिं माचा छ्यलेगु सुरु यात। १५गूगु शताब्दीय् सेन् नो रिक्यु (Sen no Rikyu) नं जापानी च्या विधि(Chanoyu)या आधुनिक ढाँचा तयार यानादील <ref>Kyoto Cultural Institute, "The Way of Tea: Sen no Rikyu's Legacy," 2024.</ref>। थ्व विधिं माचायात जापानी कुलीन वर्ग व सामन्ती समाजया छगू महत्वपूर्ण अंग दयेकल। आःया ईलय् जापानया उजी (Uji) व निशियो (Nishio) क्षेत्र दकलय् बांलाःगु माचा उत्पादनया नितिं नांजाः। == उत्पादन प्रक्रिया == माचाया उत्पादन तसकं मिहिनेत व ई काइगु ज्या ख। थुकिया उत्पादन प्रक्रिया क्वय् बियातःगु चरणय् जुइ: * शेडिङ (Shading) : च्या दयेके स्वया करिब २० निसें ३० दिं न्ह्यः च्याया मायात सु वा कापतं भुनाः सुर्द्यःया निभाः पनी। थुकिलिं च्याया हःतय् एमिनो एसिड (amino acids) या मात्रा अप्वयेकी व हःतय्त झन गाढा वांगु दयेकी <ref>Journal of Agricultural Science, "Effects of Shading on Tea Leaf Composition," 2022.</ref>। * ल्यया व बाफं ग्यायेगु : वसन्त ऋतुया न्हापांया हःत (First flush) जक माचाया नितिं ल्ययेगु याइ। अनं, हःतय्त 'अक्सिडेसन' (oxidation) निसें पनेत हा वा बाफं छुकी (steaming)। थ्व प्रक्रियां च्याया प्राकृतिक रंग व सवाःयात सुरक्षित तइ। * तेन्चा (Tencha) व ग्यान्डिङ: हःतय्त बाफं छुये धुकाः उकियात गंकाः दँ (veins व stems) लिकाना छ्वइ। थ्व शुद्ध हःयात 'तेन्चा' (Tencha) धाइ। लिपा तेन्चायात तसकं सुस्त गतिं ल्वहँया मिलय् (stone mill) नचुइकी। छगू ग्राम माचा धू दयेकेत करिब छगू मिनेट ई काइ <ref>Artisan Tea Makers, "The Art of Stone Grinding Matcha," 2023.</ref>। सुस्त गतिं दयेकीगु कारणं धू क्वाइमखु व स्वाद स्यनी मखु। 6vo9kzt0bctvwojsc358e0dwpn1qqdd 1120123 1120122 2026-03-31T05:22:40Z Eukesh 11 /* उत्पादन प्रक्रिया */ 1120123 wikitext text/x-wiki '''माचा''' (जापानी भासय् 抹茶) धइगु जापानया छगू विशेष प्रकारया वांगु च्या (green tea) ख, गुकियात हःया धू (powdered leaves) या रुपय् छ्यलिगु याइ। थ्व च्या साधारण च्या स्वया थःगु सयेकिगु पहः, सवाः, व दयेकेगु विधिं पूर्ण रुपं पा। माचा दयेकेगु नितिं 'केमेलिया साइनेन्सिस' (Camellia sinensis) माया हःतय्त ल्वःवंक छ्यलि, तर थुकियात बुइकेगु व प्रशोधन यायेगु पहः तसकं जटिल दु <ref>Japanese Tea Association, "The History and Production of Matcha," 2024.</ref>। माचा दयेके स्वया छुं वाः न्ह्यः च्याया मायात सुर्द्यःया निभाः निसें तापाक्क 'शेडिङ' (shading) यानाः च्वय्‌की। थ्व प्रक्रियां च्याया हःतय् 'क्लोरोफिल' (chlorophyll) व 'एल-थियानिन' (L-theanine) या मात्रा अप्वयेकी, गुकिलिं च्यायात गाढा रंग व विशिष्ट 'उमामी' (umami) सवाः बी। साधारण च्या दयेकेबलय् हःतय्त लखय् तयेगु जुइ, तर माचाय् धाःसा हःया धू लखय् ल्वाकछ्यानाः दयेकिगु जुइ। थुकिया कारणं माचाय् एन्टिअक्सिडेन्ट (antioxidants) व पोषक तत्वत मेमेगु च्या स्वया यक्व अप्व दइ <ref>Healthline, "7 Proven Health Benefits of Matcha Tea," 2025.</ref>। माचा जापानी च्या नखः (Japanese Tea Ceremony) या मू आधार ख। थ्व च्या जापानया संस्कृति, जापानी ध्यान (Zen) व परम्परा नाप घनिष्ठ रुपं स्वापू दु। आधुनिक कालय् माचा च्याया रुपय् जक मजुसें आइसक्रिम, केक, लाते (latte) व मेमेगु नसा दयेकेत नं हलिंन्यंकं नांजाया वयाच्वंगु दु। == इतिहास == माचाया इतिहास चीनया [[ताङ राजवंश]] (Tang Dynasty) निसें सुरु जूगु ख। उगु ईलय् चीनय् च्याया हःतय्त बाफं क्वाका अप्पा थें जाःगु आकार दयेकाः स्वथनीगु ख। च्या दयेकेबलय् थ्व अप्पां च्याया हःया धू लखय् थुनाः दयेकीगु याइ। थ्व विधि चीनया सोङ राजवंश (Song Dynasty) या ईलय् दकलय् अप्व प्रचलित जुल। १२गूगु शताब्दीय् जापानी बौद्ध भिक्षु इसाइ (Eisai) नं चीनं जापानय् च्याया धू दयेकेगु विधि दुथ्याकल <ref>Tea History Journal, "Eisai and the Introduction of Tea to Japan," 2023.</ref>। चीनय् समय नापनापं धू दयेकाः च्या त्वनिगु चलन म्हो जुया वन, तर जापानय् धाःसा थ्व विधिको तसकं विकास जुल। जापानया जेन बौद्ध भिक्षुतय्सं ध्यान यायेगु ईलय् जाग्राम च्वनेत व एकाग्रताया नितिं माचा छ्यलेगु सुरु यात। १५गूगु शताब्दीय् सेन् नो रिक्यु (Sen no Rikyu) नं जापानी च्या विधि(Chanoyu)या आधुनिक ढाँचा तयार यानादील <ref>Kyoto Cultural Institute, "The Way of Tea: Sen no Rikyu's Legacy," 2024.</ref>। थ्व विधिं माचायात जापानी कुलीन वर्ग व सामन्ती समाजया छगू महत्वपूर्ण अंग दयेकल। आःया ईलय् जापानया उजी (Uji) व निशियो (Nishio) क्षेत्र दकलय् बांलाःगु माचा उत्पादनया नितिं नांजाः। == उत्पादन प्रक्रिया == माचाया उत्पादन तसकं मिहिनेत व ई काइगु ज्या ख। थुकिया उत्पादन प्रक्रिया क्वय् बियातःगु चरणय् जुइ: * शेडिङ (Shading) : च्या दयेके स्वया करिब २० निसें ३० दिं न्ह्यः च्याया मायात सु वा कापतं भुनाः सुर्द्यःया निभाः पनी। थुकिलिं च्याया हःतय् एमिनो एसिड (amino acids) या मात्रा अप्वयेकी व हःतय्त झन गाढा वांगु दयेकी <ref>Journal of Agricultural Science, "Effects of Shading on Tea Leaf Composition," 2022.</ref>। * ल्यया व बाफं ग्यायेगु : वसन्त ऋतुया न्हापांया हःत (First flush) जक माचाया नितिं ल्ययेगु याइ। अनं, हःतय्त 'अक्सिडेसन' (oxidation) निसें पनेत हा वा बाफं छुकी (steaming)। थ्व प्रक्रियां च्याया प्राकृतिक रंग व सवाःयात सुरक्षित तइ। * तेन्चा (Tencha) व ग्यान्डिङ: हःतय्त बाफं छुये धुकाः उकियात गंकाः दँ (veins व stems) लिकाना छ्वइ। थ्व शुद्ध हःयात 'तेन्चा' (Tencha) धाइ। लिपा तेन्चायात तसकं सुस्त गतिं ल्वहँया मिलय् (stone mill) नचुइकी। छगू ग्राम माचा धू दयेकेत करिब छगू मिनेट ई काइ <ref>Artisan Tea Makers, "The Art of Stone Grinding Matcha," 2023.</ref>। सुस्त गतिं दयेकीगु कारणं धू क्वाइमखु व स्वाद स्यनी मखु। === माचा व साधारण वांगु च्या दथुइ तुलना === {| class="wikitable" |+ माचा व साधारण वांगु च्याया तुलना ! विशेषता !! माचा (Matcha) !! साधारण वांगु च्या |- | रुप || धू (Powder) || गंगु हः (Dried leaves) |- | बुइकेगु विधि || शेडिङ याइगु || चकं निभालय् बुइकीगु |- | स्वाद || उमामी, गाढा, हल्का साःगु || हल्का, ताजा, तीतो |- | त्वनिगु विधि || धू लखय् ल्वाकछ्यानाः || हःतय्त लखय् थुनाः व लिपा हः लिकाना |- | एन्टिअक्सिडेन्ट || तसकं उच्च || मध्यम |} ==लिधंसा== {{लिधंसा|}} [[पुचः:त्वँसा]] 5mec5tgnxrb4ch8i7nwuoga69ufr40h 1120125 1120123 2026-03-31T11:21:15Z Eukesh 11 /* लिधंसा */ 1120125 wikitext text/x-wiki '''माचा''' (जापानी भासय् 抹茶) धइगु जापानया छगू विशेष प्रकारया वांगु च्या (green tea) ख, गुकियात हःया धू (powdered leaves) या रुपय् छ्यलिगु याइ। थ्व च्या साधारण च्या स्वया थःगु सयेकिगु पहः, सवाः, व दयेकेगु विधिं पूर्ण रुपं पा। माचा दयेकेगु नितिं 'केमेलिया साइनेन्सिस' (Camellia sinensis) माया हःतय्त ल्वःवंक छ्यलि, तर थुकियात बुइकेगु व प्रशोधन यायेगु पहः तसकं जटिल दु <ref>Japanese Tea Association, "The History and Production of Matcha," 2024.</ref>। माचा दयेके स्वया छुं वाः न्ह्यः च्याया मायात सुर्द्यःया निभाः निसें तापाक्क 'शेडिङ' (shading) यानाः च्वय्‌की। थ्व प्रक्रियां च्याया हःतय् 'क्लोरोफिल' (chlorophyll) व 'एल-थियानिन' (L-theanine) या मात्रा अप्वयेकी, गुकिलिं च्यायात गाढा रंग व विशिष्ट 'उमामी' (umami) सवाः बी। साधारण च्या दयेकेबलय् हःतय्त लखय् तयेगु जुइ, तर माचाय् धाःसा हःया धू लखय् ल्वाकछ्यानाः दयेकिगु जुइ। थुकिया कारणं माचाय् एन्टिअक्सिडेन्ट (antioxidants) व पोषक तत्वत मेमेगु च्या स्वया यक्व अप्व दइ <ref>Healthline, "7 Proven Health Benefits of Matcha Tea," 2025.</ref>। माचा जापानी च्या नखः (Japanese Tea Ceremony) या मू आधार ख। थ्व च्या जापानया संस्कृति, जापानी ध्यान (Zen) व परम्परा नाप घनिष्ठ रुपं स्वापू दु। आधुनिक कालय् माचा च्याया रुपय् जक मजुसें आइसक्रिम, केक, लाते (latte) व मेमेगु नसा दयेकेत नं हलिंन्यंकं नांजाया वयाच्वंगु दु। == इतिहास == माचाया इतिहास चीनया [[ताङ राजवंश]] (Tang Dynasty) निसें सुरु जूगु ख। उगु ईलय् चीनय् च्याया हःतय्त बाफं क्वाका अप्पा थें जाःगु आकार दयेकाः स्वथनीगु ख। च्या दयेकेबलय् थ्व अप्पां च्याया हःया धू लखय् थुनाः दयेकीगु याइ। थ्व विधि चीनया सोङ राजवंश (Song Dynasty) या ईलय् दकलय् अप्व प्रचलित जुल। १२गूगु शताब्दीय् जापानी बौद्ध भिक्षु इसाइ (Eisai) नं चीनं जापानय् च्याया धू दयेकेगु विधि दुथ्याकल <ref>Tea History Journal, "Eisai and the Introduction of Tea to Japan," 2023.</ref>। चीनय् समय नापनापं धू दयेकाः च्या त्वनिगु चलन म्हो जुया वन, तर जापानय् धाःसा थ्व विधिको तसकं विकास जुल। जापानया जेन बौद्ध भिक्षुतय्सं ध्यान यायेगु ईलय् जाग्राम च्वनेत व एकाग्रताया नितिं माचा छ्यलेगु सुरु यात। १५गूगु शताब्दीय् सेन् नो रिक्यु (Sen no Rikyu) नं जापानी च्या विधि(Chanoyu)या आधुनिक ढाँचा तयार यानादील <ref>Kyoto Cultural Institute, "The Way of Tea: Sen no Rikyu's Legacy," 2024.</ref>। थ्व विधिं माचायात जापानी कुलीन वर्ग व सामन्ती समाजया छगू महत्वपूर्ण अंग दयेकल। आःया ईलय् जापानया उजी (Uji) व निशियो (Nishio) क्षेत्र दकलय् बांलाःगु माचा उत्पादनया नितिं नांजाः। == उत्पादन प्रक्रिया == माचाया उत्पादन तसकं मिहिनेत व ई काइगु ज्या ख। थुकिया उत्पादन प्रक्रिया क्वय् बियातःगु चरणय् जुइ: * शेडिङ (Shading) : च्या दयेके स्वया करिब २० निसें ३० दिं न्ह्यः च्याया मायात सु वा कापतं भुनाः सुर्द्यःया निभाः पनी। थुकिलिं च्याया हःतय् एमिनो एसिड (amino acids) या मात्रा अप्वयेकी व हःतय्त झन गाढा वांगु दयेकी <ref>Journal of Agricultural Science, "Effects of Shading on Tea Leaf Composition," 2022.</ref>। * ल्यया व बाफं ग्यायेगु : वसन्त ऋतुया न्हापांया हःत (First flush) जक माचाया नितिं ल्ययेगु याइ। अनं, हःतय्त 'अक्सिडेसन' (oxidation) निसें पनेत हा वा बाफं छुकी (steaming)। थ्व प्रक्रियां च्याया प्राकृतिक रंग व सवाःयात सुरक्षित तइ। * तेन्चा (Tencha) व ग्यान्डिङ: हःतय्त बाफं छुये धुकाः उकियात गंकाः दँ (veins व stems) लिकाना छ्वइ। थ्व शुद्ध हःयात 'तेन्चा' (Tencha) धाइ। लिपा तेन्चायात तसकं सुस्त गतिं ल्वहँया मिलय् (stone mill) नचुइकी। छगू ग्राम माचा धू दयेकेत करिब छगू मिनेट ई काइ <ref>Artisan Tea Makers, "The Art of Stone Grinding Matcha," 2023.</ref>। सुस्त गतिं दयेकीगु कारणं धू क्वाइमखु व स्वाद स्यनी मखु। === माचा व साधारण वांगु च्या दथुइ तुलना === {| class="wikitable" |+ माचा व साधारण वांगु च्याया तुलना ! विशेषता !! माचा (Matcha) !! साधारण वांगु च्या |- | रुप || धू (Powder) || गंगु हः (Dried leaves) |- | बुइकेगु विधि || शेडिङ याइगु || चकं निभालय् बुइकीगु |- | स्वाद || उमामी, गाढा, हल्का साःगु || हल्का, ताजा, तीतो |- | त्वनिगु विधि || धू लखय् ल्वाकछ्यानाः || हःतय्त लखय् थुनाः व लिपा हः लिकाना |- | एन्टिअक्सिडेन्ट || तसकं उच्च || मध्यम |} == श्रेणी व गुणस्तर == माचायात उकिया गुणस्तर व छ्यलाया आधारय् थीथी पुचलय् बायेछिं: * सेरेमोनियल ग्रेड (Ceremonial Grade): थ्व दकलय् उच्च गुणस्तरया माचा ख। थ्व च्या नखः वा ति सेरेमोनीय् छ्यलि। थुकिया रंग गाढा जुइमखु व सवाः साःगु/चाकुगु (sweetness) जुइ <ref>World of Tea, "Understanding Matcha Grades," 2025.</ref>। थ्व ग्रेडया माचा दयेकेत दकलय् न्हापांया कोमल हः छ्यलि। * कुलिनरी ग्रेड (Culinary Grade): थ्व ग्रेड साधारण च्या दयेकेत, बेकिङ यायेत वा लाते दयेकेत छ्यलि। थुकिया स्वाद भचा खाइसे च्वनेफु, गुकिलिं मेमेगु नसाया चाकूगु सवाः सन्तुलन याइ। थुकिया रंग सेरेमोनियल ग्रेड स्वया भचा फिक्का जुइ फु। * प्रिमियम ग्रेड (Premium Grade): थ्व ग्रेड न्हिन्हि च्या त्वनेत दयेकातःगु जुइ। थ्व सेरेमोनियल व कुलिनरी ग्रेडया दथुया गुणस्तर ख। माचाया गुणस्तर उकिया 'ओरिजिन' (origin) व ग्याइन्डिङ विधिं नं निर्धारण याइ। बांलाःगु माचा तसकं नचूगु धू (fine powder) जुइमाः। ==लिधंसा== {{लिधंसा|}} [[पुचः:त्वँसा]] cx5kjeuyrztcpmc68u6kcuxeh94hgix 1120126 1120125 2026-03-31T11:27:36Z Eukesh 11 /* श्रेणी व गुणस्तर */ 1120126 wikitext text/x-wiki '''माचा''' (जापानी भासय् 抹茶) धइगु जापानया छगू विशेष प्रकारया वांगु च्या (green tea) ख, गुकियात हःया धू (powdered leaves) या रुपय् छ्यलिगु याइ। थ्व च्या साधारण च्या स्वया थःगु सयेकिगु पहः, सवाः, व दयेकेगु विधिं पूर्ण रुपं पा। माचा दयेकेगु नितिं 'केमेलिया साइनेन्सिस' (Camellia sinensis) माया हःतय्त ल्वःवंक छ्यलि, तर थुकियात बुइकेगु व प्रशोधन यायेगु पहः तसकं जटिल दु <ref>Japanese Tea Association, "The History and Production of Matcha," 2024.</ref>। माचा दयेके स्वया छुं वाः न्ह्यः च्याया मायात सुर्द्यःया निभाः निसें तापाक्क 'शेडिङ' (shading) यानाः च्वय्‌की। थ्व प्रक्रियां च्याया हःतय् 'क्लोरोफिल' (chlorophyll) व 'एल-थियानिन' (L-theanine) या मात्रा अप्वयेकी, गुकिलिं च्यायात गाढा रंग व विशिष्ट 'उमामी' (umami) सवाः बी। साधारण च्या दयेकेबलय् हःतय्त लखय् तयेगु जुइ, तर माचाय् धाःसा हःया धू लखय् ल्वाकछ्यानाः दयेकिगु जुइ। थुकिया कारणं माचाय् एन्टिअक्सिडेन्ट (antioxidants) व पोषक तत्वत मेमेगु च्या स्वया यक्व अप्व दइ <ref>Healthline, "7 Proven Health Benefits of Matcha Tea," 2025.</ref>। माचा जापानी च्या नखः (Japanese Tea Ceremony) या मू आधार ख। थ्व च्या जापानया संस्कृति, जापानी ध्यान (Zen) व परम्परा नाप घनिष्ठ रुपं स्वापू दु। आधुनिक कालय् माचा च्याया रुपय् जक मजुसें आइसक्रिम, केक, लाते (latte) व मेमेगु नसा दयेकेत नं हलिंन्यंकं नांजाया वयाच्वंगु दु। == इतिहास == माचाया इतिहास चीनया [[ताङ राजवंश]] (Tang Dynasty) निसें सुरु जूगु ख। उगु ईलय् चीनय् च्याया हःतय्त बाफं क्वाका अप्पा थें जाःगु आकार दयेकाः स्वथनीगु ख। च्या दयेकेबलय् थ्व अप्पां च्याया हःया धू लखय् थुनाः दयेकीगु याइ। थ्व विधि चीनया सोङ राजवंश (Song Dynasty) या ईलय् दकलय् अप्व प्रचलित जुल। १२गूगु शताब्दीय् जापानी बौद्ध भिक्षु इसाइ (Eisai) नं चीनं जापानय् च्याया धू दयेकेगु विधि दुथ्याकल <ref>Tea History Journal, "Eisai and the Introduction of Tea to Japan," 2023.</ref>। चीनय् समय नापनापं धू दयेकाः च्या त्वनिगु चलन म्हो जुया वन, तर जापानय् धाःसा थ्व विधिको तसकं विकास जुल। जापानया जेन बौद्ध भिक्षुतय्सं ध्यान यायेगु ईलय् जाग्राम च्वनेत व एकाग्रताया नितिं माचा छ्यलेगु सुरु यात। १५गूगु शताब्दीय् सेन् नो रिक्यु (Sen no Rikyu) नं जापानी च्या विधि(Chanoyu)या आधुनिक ढाँचा तयार यानादील <ref>Kyoto Cultural Institute, "The Way of Tea: Sen no Rikyu's Legacy," 2024.</ref>। थ्व विधिं माचायात जापानी कुलीन वर्ग व सामन्ती समाजया छगू महत्वपूर्ण अंग दयेकल। आःया ईलय् जापानया उजी (Uji) व निशियो (Nishio) क्षेत्र दकलय् बांलाःगु माचा उत्पादनया नितिं नांजाः। == उत्पादन प्रक्रिया == माचाया उत्पादन तसकं मिहिनेत व ई काइगु ज्या ख। थुकिया उत्पादन प्रक्रिया क्वय् बियातःगु चरणय् जुइ: * शेडिङ (Shading) : च्या दयेके स्वया करिब २० निसें ३० दिं न्ह्यः च्याया मायात सु वा कापतं भुनाः सुर्द्यःया निभाः पनी। थुकिलिं च्याया हःतय् एमिनो एसिड (amino acids) या मात्रा अप्वयेकी व हःतय्त झन गाढा वांगु दयेकी <ref>Journal of Agricultural Science, "Effects of Shading on Tea Leaf Composition," 2022.</ref>। * ल्यया व बाफं ग्यायेगु : वसन्त ऋतुया न्हापांया हःत (First flush) जक माचाया नितिं ल्ययेगु याइ। अनं, हःतय्त 'अक्सिडेसन' (oxidation) निसें पनेत हा वा बाफं छुकी (steaming)। थ्व प्रक्रियां च्याया प्राकृतिक रंग व सवाःयात सुरक्षित तइ। * तेन्चा (Tencha) व ग्यान्डिङ: हःतय्त बाफं छुये धुकाः उकियात गंकाः दँ (veins व stems) लिकाना छ्वइ। थ्व शुद्ध हःयात 'तेन्चा' (Tencha) धाइ। लिपा तेन्चायात तसकं सुस्त गतिं ल्वहँया मिलय् (stone mill) नचुइकी। छगू ग्राम माचा धू दयेकेत करिब छगू मिनेट ई काइ <ref>Artisan Tea Makers, "The Art of Stone Grinding Matcha," 2023.</ref>। सुस्त गतिं दयेकीगु कारणं धू क्वाइमखु व स्वाद स्यनी मखु। === माचा व साधारण वांगु च्या दथुइ तुलना === {| class="wikitable" |+ माचा व साधारण वांगु च्याया तुलना ! विशेषता !! माचा (Matcha) !! साधारण वांगु च्या |- | रुप || धू (Powder) || गंगु हः (Dried leaves) |- | बुइकेगु विधि || शेडिङ याइगु || चकं निभालय् बुइकीगु |- | स्वाद || उमामी, गाढा, हल्का साःगु || हल्का, ताजा, तीतो |- | त्वनिगु विधि || धू लखय् ल्वाकछ्यानाः || हःतय्त लखय् थुनाः व लिपा हः लिकाना |- | एन्टिअक्सिडेन्ट || तसकं उच्च || मध्यम |} == श्रेणी व गुणस्तर == माचायात उकिया गुणस्तर व छ्यलाया आधारय् थीथी पुचलय् बायेछिं: * सेरेमोनियल ग्रेड (Ceremonial Grade): थ्व दकलय् उच्च गुणस्तरया माचा ख। थ्व च्या नखः वा ति सेरेमोनीय् छ्यलि। थुकिया रंग गाढा जुइमखु व सवाः साःगु/चाकुगु (sweetness) जुइ <ref>World of Tea, "Understanding Matcha Grades," 2025.</ref>। थ्व ग्रेडया माचा दयेकेत दकलय् न्हापांया कोमल हः छ्यलि। * कुलिनरी ग्रेड (Culinary Grade): थ्व ग्रेड साधारण च्या दयेकेत, बेकिङ यायेत वा लाते दयेकेत छ्यलि। थुकिया स्वाद भचा खाइसे च्वनेफु, गुकिलिं मेमेगु नसाया चाकूगु सवाः सन्तुलन याइ। थुकिया रंग सेरेमोनियल ग्रेड स्वया भचा फिक्का जुइ फु। * प्रिमियम ग्रेड (Premium Grade): थ्व ग्रेड न्हिन्हि च्या त्वनेत दयेकातःगु जुइ। थ्व सेरेमोनियल व कुलिनरी ग्रेडया दथुया गुणस्तर ख। माचाया गुणस्तर उकिया 'ओरिजिन' (origin) व ग्याइन्डिङ विधिं नं निर्धारण याइ। बांलाःगु माचा तसकं नचूगु धू (fine powder) जुइमाः। == दयेकेगु पहः व ज्वलं == परम्परागत जापानी विधिं माचा दयेकेत विशेष ज्वलं आवश्यक जुइ। 'चावान' (Chawan) धइगु च्या दयेकीगु बाटाचा/ख्वला ख। 'चासेन' (Chasen) धइगु पँया संकिगु 'विस्क' (whisk) ख गुकिलिं च्यायात फिज (froth) दयेकीगु व ल्वाकछ्याइगु ज्या याइ। 'चाशाकु' (Chashaku) धइगु पँया चम्चा ख गुकिलिं माचा धू ख्वलाय् तइ। दकलय् न्हापां माचा धूयात छगू छान्नी (sifter) नं छाने यानाः धुलय् दयाच्वंगु ग्वः लिकाइ। थ्व धुंकाः करिब ८० डिग्री सेल्सियस (लुमुगु, तर मपुइगु) लः भचा तइ <ref>Traditional Arts of Japan, "The Ritual of Matcha Preparation," 2024.</ref>। चासेनं 'W' आकारय् तच्वकं ल्वाकछ्यानाः फिज दयेकी। माचा निगू प्रकारं दयेके छिं: 'उसुचा' (Usucha - सालूगु च्या) व 'कोइचा' (Koicha - ताकूगु च्या)। कोइचा विशेष पूजा वा विधिइ जक छ्यलि व थुकिं यक्व धू व म्हो लः छ्यलि। == वर्तमान छ्यला == २१गूगु शताब्दीय् माचा हलिंन्यंकं छगू लाइफस्टाइल त्वंसा जूगु दु। 'माचा लाते' (Matcha Latte) आः हलिमया सकल तःधंगु क्याफेय् लुइके फै। थुकिं कफीया विकल्पया रुपय् यक्व मनूतय्त आकर्षित यानाच्वंगु दु। नसा ख्यलय् माचा आइसक्रिम, माचा चकलेट, व माचा केक तसकं नांजाः। थुकिं नसायात छगू प्राकृतिक वांगु रंग व विशिष्ट स्वाद बी। समाया ख्यलय् नं माचायात छ्यलीगु याइ। थुकिया एन्टिअक्सिडेन्ट गुणया कारणं थुकियात 'फेस मास्क' व 'क्रिम'य् छ्यलि <ref>Cosmetic Science Review, "Matcha in Skin Care Formulations," 2026.</ref>। माचा च्या जक मजुसें आः छगू विश्वव्यापी उद्योग जुयाच्वंगु दु। ==लिधंसा== {{लिधंसा|}} [[पुचः:त्वँसा]] f2e7rp6o8w5c2mkbi7h8ikkn475v952 1120127 1120126 2026-03-31T11:29:38Z Eukesh 11 /* दयेकेगु पहः व ज्वलं */ 1120127 wikitext text/x-wiki '''माचा''' (जापानी भासय् 抹茶) धइगु जापानया छगू विशेष प्रकारया वांगु च्या (green tea) ख, गुकियात हःया धू (powdered leaves) या रुपय् छ्यलिगु याइ। थ्व च्या साधारण च्या स्वया थःगु सयेकिगु पहः, सवाः, व दयेकेगु विधिं पूर्ण रुपं पा। माचा दयेकेगु नितिं 'केमेलिया साइनेन्सिस' (Camellia sinensis) माया हःतय्त ल्वःवंक छ्यलि, तर थुकियात बुइकेगु व प्रशोधन यायेगु पहः तसकं जटिल दु <ref>Japanese Tea Association, "The History and Production of Matcha," 2024.</ref>। माचा दयेके स्वया छुं वाः न्ह्यः च्याया मायात सुर्द्यःया निभाः निसें तापाक्क 'शेडिङ' (shading) यानाः च्वय्‌की। थ्व प्रक्रियां च्याया हःतय् 'क्लोरोफिल' (chlorophyll) व 'एल-थियानिन' (L-theanine) या मात्रा अप्वयेकी, गुकिलिं च्यायात गाढा रंग व विशिष्ट 'उमामी' (umami) सवाः बी। साधारण च्या दयेकेबलय् हःतय्त लखय् तयेगु जुइ, तर माचाय् धाःसा हःया धू लखय् ल्वाकछ्यानाः दयेकिगु जुइ। थुकिया कारणं माचाय् एन्टिअक्सिडेन्ट (antioxidants) व पोषक तत्वत मेमेगु च्या स्वया यक्व अप्व दइ <ref>Healthline, "7 Proven Health Benefits of Matcha Tea," 2025.</ref>। माचा जापानी च्या नखः (Japanese Tea Ceremony) या मू आधार ख। थ्व च्या जापानया संस्कृति, जापानी ध्यान (Zen) व परम्परा नाप घनिष्ठ रुपं स्वापू दु। आधुनिक कालय् माचा च्याया रुपय् जक मजुसें आइसक्रिम, केक, लाते (latte) व मेमेगु नसा दयेकेत नं हलिंन्यंकं नांजाया वयाच्वंगु दु। == इतिहास == माचाया इतिहास चीनया [[ताङ राजवंश]] (Tang Dynasty) निसें सुरु जूगु ख। उगु ईलय् चीनय् च्याया हःतय्त बाफं क्वाका अप्पा थें जाःगु आकार दयेकाः स्वथनीगु ख। च्या दयेकेबलय् थ्व अप्पां च्याया हःया धू लखय् थुनाः दयेकीगु याइ। थ्व विधि चीनया सोङ राजवंश (Song Dynasty) या ईलय् दकलय् अप्व प्रचलित जुल। १२गूगु शताब्दीय् जापानी बौद्ध भिक्षु इसाइ (Eisai) नं चीनं जापानय् च्याया धू दयेकेगु विधि दुथ्याकल <ref>Tea History Journal, "Eisai and the Introduction of Tea to Japan," 2023.</ref>। चीनय् समय नापनापं धू दयेकाः च्या त्वनिगु चलन म्हो जुया वन, तर जापानय् धाःसा थ्व विधिको तसकं विकास जुल। जापानया जेन बौद्ध भिक्षुतय्सं ध्यान यायेगु ईलय् जाग्राम च्वनेत व एकाग्रताया नितिं माचा छ्यलेगु सुरु यात। १५गूगु शताब्दीय् सेन् नो रिक्यु (Sen no Rikyu) नं जापानी च्या विधि(Chanoyu)या आधुनिक ढाँचा तयार यानादील <ref>Kyoto Cultural Institute, "The Way of Tea: Sen no Rikyu's Legacy," 2024.</ref>। थ्व विधिं माचायात जापानी कुलीन वर्ग व सामन्ती समाजया छगू महत्वपूर्ण अंग दयेकल। आःया ईलय् जापानया उजी (Uji) व निशियो (Nishio) क्षेत्र दकलय् बांलाःगु माचा उत्पादनया नितिं नांजाः। == उत्पादन प्रक्रिया == माचाया उत्पादन तसकं मिहिनेत व ई काइगु ज्या ख। थुकिया उत्पादन प्रक्रिया क्वय् बियातःगु चरणय् जुइ: * शेडिङ (Shading) : च्या दयेके स्वया करिब २० निसें ३० दिं न्ह्यः च्याया मायात सु वा कापतं भुनाः सुर्द्यःया निभाः पनी। थुकिलिं च्याया हःतय् एमिनो एसिड (amino acids) या मात्रा अप्वयेकी व हःतय्त झन गाढा वांगु दयेकी <ref>Journal of Agricultural Science, "Effects of Shading on Tea Leaf Composition," 2022.</ref>। * ल्यया व बाफं ग्यायेगु : वसन्त ऋतुया न्हापांया हःत (First flush) जक माचाया नितिं ल्ययेगु याइ। अनं, हःतय्त 'अक्सिडेसन' (oxidation) निसें पनेत हा वा बाफं छुकी (steaming)। थ्व प्रक्रियां च्याया प्राकृतिक रंग व सवाःयात सुरक्षित तइ। * तेन्चा (Tencha) व ग्यान्डिङ: हःतय्त बाफं छुये धुकाः उकियात गंकाः दँ (veins व stems) लिकाना छ्वइ। थ्व शुद्ध हःयात 'तेन्चा' (Tencha) धाइ। लिपा तेन्चायात तसकं सुस्त गतिं ल्वहँया मिलय् (stone mill) नचुइकी। छगू ग्राम माचा धू दयेकेत करिब छगू मिनेट ई काइ <ref>Artisan Tea Makers, "The Art of Stone Grinding Matcha," 2023.</ref>। सुस्त गतिं दयेकीगु कारणं धू क्वाइमखु व स्वाद स्यनी मखु। === माचा व साधारण वांगु च्या दथुइ तुलना === {| class="wikitable" |+ माचा व साधारण वांगु च्याया तुलना ! विशेषता !! माचा (Matcha) !! साधारण वांगु च्या |- | रुप || धू (Powder) || गंगु हः (Dried leaves) |- | बुइकेगु विधि || शेडिङ याइगु || चकं निभालय् बुइकीगु |- | स्वाद || उमामी, गाढा, हल्का साःगु || हल्का, ताजा, तीतो |- | त्वनिगु विधि || धू लखय् ल्वाकछ्यानाः || हःतय्त लखय् थुनाः व लिपा हः लिकाना |- | एन्टिअक्सिडेन्ट || तसकं उच्च || मध्यम |} == श्रेणी व गुणस्तर == माचायात उकिया गुणस्तर व छ्यलाया आधारय् थीथी पुचलय् बायेछिं: * सेरेमोनियल ग्रेड (Ceremonial Grade): थ्व दकलय् उच्च गुणस्तरया माचा ख। थ्व च्या नखः वा ति सेरेमोनीय् छ्यलि। थुकिया रंग गाढा जुइमखु व सवाः साःगु/चाकुगु (sweetness) जुइ <ref>World of Tea, "Understanding Matcha Grades," 2025.</ref>। थ्व ग्रेडया माचा दयेकेत दकलय् न्हापांया कोमल हः छ्यलि। * कुलिनरी ग्रेड (Culinary Grade): थ्व ग्रेड साधारण च्या दयेकेत, बेकिङ यायेत वा लाते दयेकेत छ्यलि। थुकिया स्वाद भचा खाइसे च्वनेफु, गुकिलिं मेमेगु नसाया चाकूगु सवाः सन्तुलन याइ। थुकिया रंग सेरेमोनियल ग्रेड स्वया भचा फिक्का जुइ फु। * प्रिमियम ग्रेड (Premium Grade): थ्व ग्रेड न्हिन्हि च्या त्वनेत दयेकातःगु जुइ। थ्व सेरेमोनियल व कुलिनरी ग्रेडया दथुया गुणस्तर ख। माचाया गुणस्तर उकिया 'ओरिजिन' (origin) व ग्याइन्डिङ विधिं नं निर्धारण याइ। बांलाःगु माचा तसकं नचूगु धू (fine powder) जुइमाः। == दयेकेगु पहः व ज्वलं == [[File:Bamboo chasen to whisk koicha (15455038443).jpg|thumb|कोइचायात चासेनं चावानय् संकूगु]] [[File:Matcha (5026245674).jpg|thumb|उसुचा]] परम्परागत जापानी विधिं माचा दयेकेत विशेष ज्वलं आवश्यक जुइ। 'चावान' (Chawan) धइगु च्या दयेकीगु बाटाचा/ख्वला ख। 'चासेन' (Chasen) धइगु पँया संकिगु 'विस्क' (whisk) ख गुकिलिं च्यायात फिज (froth) दयेकीगु व ल्वाकछ्याइगु ज्या याइ। 'चाशाकु' (Chashaku) धइगु पँया चम्चा ख गुकिलिं माचा धू ख्वलाय् तइ। दकलय् न्हापां माचा धूयात छगू छान्नी (sifter) नं छाने यानाः धुलय् दयाच्वंगु ग्वः लिकाइ। थ्व धुंकाः करिब ८० डिग्री सेल्सियस (लुमुगु, तर मपुइगु) लः भचा तइ <ref>Traditional Arts of Japan, "The Ritual of Matcha Preparation," 2024.</ref>। चासेनं 'W' आकारय् तच्वकं ल्वाकछ्यानाः फिज दयेकी। माचा निगू प्रकारं दयेके छिं: 'उसुचा' (Usucha - सालूगु च्या) व 'कोइचा' (Koicha - ताकूगु च्या)। कोइचा विशेष पूजा वा विधिइ जक छ्यलि व थुकिं यक्व धू व म्हो लः छ्यलि। == वर्तमान छ्यला == २१गूगु शताब्दीय् माचा हलिंन्यंकं छगू लाइफस्टाइल त्वंसा जूगु दु। 'माचा लाते' (Matcha Latte) आः हलिमया सकल तःधंगु क्याफेय् लुइके फै। थुकिं कफीया विकल्पया रुपय् यक्व मनूतय्त आकर्षित यानाच्वंगु दु। नसा ख्यलय् माचा आइसक्रिम, माचा चकलेट, व माचा केक तसकं नांजाः। थुकिं नसायात छगू प्राकृतिक वांगु रंग व विशिष्ट स्वाद बी। समाया ख्यलय् नं माचायात छ्यलीगु याइ। थुकिया एन्टिअक्सिडेन्ट गुणया कारणं थुकियात 'फेस मास्क' व 'क्रिम'य् छ्यलि <ref>Cosmetic Science Review, "Matcha in Skin Care Formulations," 2026.</ref>। माचा च्या जक मजुसें आः छगू विश्वव्यापी उद्योग जुयाच्वंगु दु। ==लिधंसा== {{लिधंसा|}} [[पुचः:त्वँसा]] s5t3st6ul8gf2pbn2mipa2in1k176dp 1120128 1120127 2026-03-31T11:32:16Z Eukesh 11 /* लिधंसा */ 1120128 wikitext text/x-wiki '''माचा''' (जापानी भासय् 抹茶) धइगु जापानया छगू विशेष प्रकारया वांगु च्या (green tea) ख, गुकियात हःया धू (powdered leaves) या रुपय् छ्यलिगु याइ। थ्व च्या साधारण च्या स्वया थःगु सयेकिगु पहः, सवाः, व दयेकेगु विधिं पूर्ण रुपं पा। माचा दयेकेगु नितिं 'केमेलिया साइनेन्सिस' (Camellia sinensis) माया हःतय्त ल्वःवंक छ्यलि, तर थुकियात बुइकेगु व प्रशोधन यायेगु पहः तसकं जटिल दु <ref>Japanese Tea Association, "The History and Production of Matcha," 2024.</ref>। माचा दयेके स्वया छुं वाः न्ह्यः च्याया मायात सुर्द्यःया निभाः निसें तापाक्क 'शेडिङ' (shading) यानाः च्वय्‌की। थ्व प्रक्रियां च्याया हःतय् 'क्लोरोफिल' (chlorophyll) व 'एल-थियानिन' (L-theanine) या मात्रा अप्वयेकी, गुकिलिं च्यायात गाढा रंग व विशिष्ट 'उमामी' (umami) सवाः बी। साधारण च्या दयेकेबलय् हःतय्त लखय् तयेगु जुइ, तर माचाय् धाःसा हःया धू लखय् ल्वाकछ्यानाः दयेकिगु जुइ। थुकिया कारणं माचाय् एन्टिअक्सिडेन्ट (antioxidants) व पोषक तत्वत मेमेगु च्या स्वया यक्व अप्व दइ <ref>Healthline, "7 Proven Health Benefits of Matcha Tea," 2025.</ref>। माचा जापानी च्या नखः (Japanese Tea Ceremony) या मू आधार ख। थ्व च्या जापानया संस्कृति, जापानी ध्यान (Zen) व परम्परा नाप घनिष्ठ रुपं स्वापू दु। आधुनिक कालय् माचा च्याया रुपय् जक मजुसें आइसक्रिम, केक, लाते (latte) व मेमेगु नसा दयेकेत नं हलिंन्यंकं नांजाया वयाच्वंगु दु। == इतिहास == माचाया इतिहास चीनया [[ताङ राजवंश]] (Tang Dynasty) निसें सुरु जूगु ख। उगु ईलय् चीनय् च्याया हःतय्त बाफं क्वाका अप्पा थें जाःगु आकार दयेकाः स्वथनीगु ख। च्या दयेकेबलय् थ्व अप्पां च्याया हःया धू लखय् थुनाः दयेकीगु याइ। थ्व विधि चीनया सोङ राजवंश (Song Dynasty) या ईलय् दकलय् अप्व प्रचलित जुल। १२गूगु शताब्दीय् जापानी बौद्ध भिक्षु इसाइ (Eisai) नं चीनं जापानय् च्याया धू दयेकेगु विधि दुथ्याकल <ref>Tea History Journal, "Eisai and the Introduction of Tea to Japan," 2023.</ref>। चीनय् समय नापनापं धू दयेकाः च्या त्वनिगु चलन म्हो जुया वन, तर जापानय् धाःसा थ्व विधिको तसकं विकास जुल। जापानया जेन बौद्ध भिक्षुतय्सं ध्यान यायेगु ईलय् जाग्राम च्वनेत व एकाग्रताया नितिं माचा छ्यलेगु सुरु यात। १५गूगु शताब्दीय् सेन् नो रिक्यु (Sen no Rikyu) नं जापानी च्या विधि(Chanoyu)या आधुनिक ढाँचा तयार यानादील <ref>Kyoto Cultural Institute, "The Way of Tea: Sen no Rikyu's Legacy," 2024.</ref>। थ्व विधिं माचायात जापानी कुलीन वर्ग व सामन्ती समाजया छगू महत्वपूर्ण अंग दयेकल। आःया ईलय् जापानया उजी (Uji) व निशियो (Nishio) क्षेत्र दकलय् बांलाःगु माचा उत्पादनया नितिं नांजाः। == उत्पादन प्रक्रिया == माचाया उत्पादन तसकं मिहिनेत व ई काइगु ज्या ख। थुकिया उत्पादन प्रक्रिया क्वय् बियातःगु चरणय् जुइ: * शेडिङ (Shading) : च्या दयेके स्वया करिब २० निसें ३० दिं न्ह्यः च्याया मायात सु वा कापतं भुनाः सुर्द्यःया निभाः पनी। थुकिलिं च्याया हःतय् एमिनो एसिड (amino acids) या मात्रा अप्वयेकी व हःतय्त झन गाढा वांगु दयेकी <ref>Journal of Agricultural Science, "Effects of Shading on Tea Leaf Composition," 2022.</ref>। * ल्यया व बाफं ग्यायेगु : वसन्त ऋतुया न्हापांया हःत (First flush) जक माचाया नितिं ल्ययेगु याइ। अनं, हःतय्त 'अक्सिडेसन' (oxidation) निसें पनेत हा वा बाफं छुकी (steaming)। थ्व प्रक्रियां च्याया प्राकृतिक रंग व सवाःयात सुरक्षित तइ। * तेन्चा (Tencha) व ग्यान्डिङ: हःतय्त बाफं छुये धुकाः उकियात गंकाः दँ (veins व stems) लिकाना छ्वइ। थ्व शुद्ध हःयात 'तेन्चा' (Tencha) धाइ। लिपा तेन्चायात तसकं सुस्त गतिं ल्वहँया मिलय् (stone mill) नचुइकी। छगू ग्राम माचा धू दयेकेत करिब छगू मिनेट ई काइ <ref>Artisan Tea Makers, "The Art of Stone Grinding Matcha," 2023.</ref>। सुस्त गतिं दयेकीगु कारणं धू क्वाइमखु व स्वाद स्यनी मखु। === माचा व साधारण वांगु च्या दथुइ तुलना === {| class="wikitable" |+ माचा व साधारण वांगु च्याया तुलना ! विशेषता !! माचा (Matcha) !! साधारण वांगु च्या |- | रुप || धू (Powder) || गंगु हः (Dried leaves) |- | बुइकेगु विधि || शेडिङ याइगु || चकं निभालय् बुइकीगु |- | स्वाद || उमामी, गाढा, हल्का साःगु || हल्का, ताजा, तीतो |- | त्वनिगु विधि || धू लखय् ल्वाकछ्यानाः || हःतय्त लखय् थुनाः व लिपा हः लिकाना |- | एन्टिअक्सिडेन्ट || तसकं उच्च || मध्यम |} == श्रेणी व गुणस्तर == माचायात उकिया गुणस्तर व छ्यलाया आधारय् थीथी पुचलय् बायेछिं: * सेरेमोनियल ग्रेड (Ceremonial Grade): थ्व दकलय् उच्च गुणस्तरया माचा ख। थ्व च्या नखः वा ति सेरेमोनीय् छ्यलि। थुकिया रंग गाढा जुइमखु व सवाः साःगु/चाकुगु (sweetness) जुइ <ref>World of Tea, "Understanding Matcha Grades," 2025.</ref>। थ्व ग्रेडया माचा दयेकेत दकलय् न्हापांया कोमल हः छ्यलि। * कुलिनरी ग्रेड (Culinary Grade): थ्व ग्रेड साधारण च्या दयेकेत, बेकिङ यायेत वा लाते दयेकेत छ्यलि। थुकिया स्वाद भचा खाइसे च्वनेफु, गुकिलिं मेमेगु नसाया चाकूगु सवाः सन्तुलन याइ। थुकिया रंग सेरेमोनियल ग्रेड स्वया भचा फिक्का जुइ फु। * प्रिमियम ग्रेड (Premium Grade): थ्व ग्रेड न्हिन्हि च्या त्वनेत दयेकातःगु जुइ। थ्व सेरेमोनियल व कुलिनरी ग्रेडया दथुया गुणस्तर ख। माचाया गुणस्तर उकिया 'ओरिजिन' (origin) व ग्याइन्डिङ विधिं नं निर्धारण याइ। बांलाःगु माचा तसकं नचूगु धू (fine powder) जुइमाः। == दयेकेगु पहः व ज्वलं == [[File:Bamboo chasen to whisk koicha (15455038443).jpg|thumb|कोइचायात चासेनं चावानय् संकूगु]] [[File:Matcha (5026245674).jpg|thumb|उसुचा]] परम्परागत जापानी विधिं माचा दयेकेत विशेष ज्वलं आवश्यक जुइ। 'चावान' (Chawan) धइगु च्या दयेकीगु बाटाचा/ख्वला ख। 'चासेन' (Chasen) धइगु पँया संकिगु 'विस्क' (whisk) ख गुकिलिं च्यायात फिज (froth) दयेकीगु व ल्वाकछ्याइगु ज्या याइ। 'चाशाकु' (Chashaku) धइगु पँया चम्चा ख गुकिलिं माचा धू ख्वलाय् तइ। दकलय् न्हापां माचा धूयात छगू छान्नी (sifter) नं छाने यानाः धुलय् दयाच्वंगु ग्वः लिकाइ। थ्व धुंकाः करिब ८० डिग्री सेल्सियस (लुमुगु, तर मपुइगु) लः भचा तइ <ref>Traditional Arts of Japan, "The Ritual of Matcha Preparation," 2024.</ref>। चासेनं 'W' आकारय् तच्वकं ल्वाकछ्यानाः फिज दयेकी। माचा निगू प्रकारं दयेके छिं: 'उसुचा' (Usucha - सालूगु च्या) व 'कोइचा' (Koicha - ताकूगु च्या)। कोइचा विशेष पूजा वा विधिइ जक छ्यलि व थुकिं यक्व धू व म्हो लः छ्यलि। == वर्तमान छ्यला == २१गूगु शताब्दीय् माचा हलिंन्यंकं छगू लाइफस्टाइल त्वंसा जूगु दु। 'माचा लाते' (Matcha Latte) आः हलिमया सकल तःधंगु क्याफेय् लुइके फै। थुकिं कफीया विकल्पया रुपय् यक्व मनूतय्त आकर्षित यानाच्वंगु दु। नसा ख्यलय् माचा आइसक्रिम, माचा चकलेट, व माचा केक तसकं नांजाः। थुकिं नसायात छगू प्राकृतिक वांगु रंग व विशिष्ट स्वाद बी। समाया ख्यलय् नं माचायात छ्यलीगु याइ। थुकिया एन्टिअक्सिडेन्ट गुणया कारणं थुकियात 'फेस मास्क' व 'क्रिम'य् छ्यलि <ref>Cosmetic Science Review, "Matcha in Skin Care Formulations," 2026.</ref>। माचा च्या जक मजुसें आः छगू विश्वव्यापी उद्योग जुयाच्वंगु दु। ==किपाधलः== <gallery widths="150px" heights="150px" mode="packed"> File:Matcha ice cream 001.jpg|[[Green tea ice cream|तोक्योया रेस्तोरान्तय् माचा आइसक्रिम File:Matcha and Redbean Cake.jpg|माचा केक File:Matcha tiramisu.jpg|माचा तिरामिसु File:Soba sushi w egg crab cucumber.JPG|चासोबा सुसि रोम File:2019 Nitro Matcha Cold Brew.jpg|कोल्द ब्रु माचा File:Matcha tea latte with rosetta latte art.jpg|माचा लाते File:Coffee bean Matcha Sarangani1.jpg|कफि बिन चकलेत माचा </gallery> ==लिधंसा== {{लिधंसा|}} [[पुचः:त्वँसा]] rbdaufb3ijzxouh5ycmw5zmazcfidms 1120131 1120128 2026-03-31T11:37:35Z Eukesh 11 1120131 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपि|𑐩𑐵𑐔𑐵}} '''माचा''' (जापानी भासय् 抹茶) धइगु जापानया छगू विशेष प्रकारया वांगु च्या (green tea) ख, गुकियात हःया धू (powdered leaves) या रुपय् छ्यलिगु याइ। थ्व च्या साधारण च्या स्वया थःगु सयेकिगु पहः, सवाः, व दयेकेगु विधिं पूर्ण रुपं पा। माचा दयेकेगु नितिं 'केमेलिया साइनेन्सिस' (Camellia sinensis) माया हःतय्त ल्वःवंक छ्यलि, तर थुकियात बुइकेगु व प्रशोधन यायेगु पहः तसकं जटिल दु <ref>Japanese Tea Association, "The History and Production of Matcha," 2024.</ref>। माचा दयेके स्वया छुं वाः न्ह्यः च्याया मायात सुर्द्यःया निभाः निसें तापाक्क 'शेडिङ' (shading) यानाः च्वय्‌की। थ्व प्रक्रियां च्याया हःतय् 'क्लोरोफिल' (chlorophyll) व 'एल-थियानिन' (L-theanine) या मात्रा अप्वयेकी, गुकिलिं च्यायात गाढा रंग व विशिष्ट 'उमामी' (umami) सवाः बी। साधारण च्या दयेकेबलय् हःतय्त लखय् तयेगु जुइ, तर माचाय् धाःसा हःया धू लखय् ल्वाकछ्यानाः दयेकिगु जुइ। थुकिया कारणं माचाय् एन्टिअक्सिडेन्ट (antioxidants) व पोषक तत्वत मेमेगु च्या स्वया यक्व अप्व दइ <ref>Healthline, "7 Proven Health Benefits of Matcha Tea," 2025.</ref>। माचा जापानी च्या नखः (Japanese Tea Ceremony) या मू आधार ख। थ्व च्या जापानया संस्कृति, जापानी ध्यान (Zen) व परम्परा नाप घनिष्ठ रुपं स्वापू दु। आधुनिक कालय् माचा च्याया रुपय् जक मजुसें आइसक्रिम, केक, लाते (latte) व मेमेगु नसा दयेकेत नं हलिंन्यंकं नांजाया वयाच्वंगु दु। == इतिहास == माचाया इतिहास चीनया [[ताङ राजवंश]] (Tang Dynasty) निसें सुरु जूगु ख। उगु ईलय् चीनय् च्याया हःतय्त बाफं क्वाका अप्पा थें जाःगु आकार दयेकाः स्वथनीगु ख। च्या दयेकेबलय् थ्व अप्पां च्याया हःया धू लखय् थुनाः दयेकीगु याइ। थ्व विधि चीनया सोङ राजवंश (Song Dynasty) या ईलय् दकलय् अप्व प्रचलित जुल। १२गूगु शताब्दीय् जापानी बौद्ध भिक्षु इसाइ (Eisai) नं चीनं जापानय् च्याया धू दयेकेगु विधि दुथ्याकल <ref>Tea History Journal, "Eisai and the Introduction of Tea to Japan," 2023.</ref>। चीनय् समय नापनापं धू दयेकाः च्या त्वनिगु चलन म्हो जुया वन, तर जापानय् धाःसा थ्व विधिको तसकं विकास जुल। जापानया जेन बौद्ध भिक्षुतय्सं ध्यान यायेगु ईलय् जाग्राम च्वनेत व एकाग्रताया नितिं माचा छ्यलेगु सुरु यात। १५गूगु शताब्दीय् सेन् नो रिक्यु (Sen no Rikyu) नं जापानी च्या विधि(Chanoyu)या आधुनिक ढाँचा तयार यानादील <ref>Kyoto Cultural Institute, "The Way of Tea: Sen no Rikyu's Legacy," 2024.</ref>। थ्व विधिं माचायात जापानी कुलीन वर्ग व सामन्ती समाजया छगू महत्वपूर्ण अंग दयेकल। आःया ईलय् जापानया उजी (Uji) व निशियो (Nishio) क्षेत्र दकलय् बांलाःगु माचा उत्पादनया नितिं नांजाः। == उत्पादन प्रक्रिया == माचाया उत्पादन तसकं मिहिनेत व ई काइगु ज्या ख। थुकिया उत्पादन प्रक्रिया क्वय् बियातःगु चरणय् जुइ: * शेडिङ (Shading) : च्या दयेके स्वया करिब २० निसें ३० दिं न्ह्यः च्याया मायात सु वा कापतं भुनाः सुर्द्यःया निभाः पनी। थुकिलिं च्याया हःतय् एमिनो एसिड (amino acids) या मात्रा अप्वयेकी व हःतय्त झन गाढा वांगु दयेकी <ref>Journal of Agricultural Science, "Effects of Shading on Tea Leaf Composition," 2022.</ref>। * ल्यया व बाफं ग्यायेगु : वसन्त ऋतुया न्हापांया हःत (First flush) जक माचाया नितिं ल्ययेगु याइ। अनं, हःतय्त 'अक्सिडेसन' (oxidation) निसें पनेत हा वा बाफं छुकी (steaming)। थ्व प्रक्रियां च्याया प्राकृतिक रंग व सवाःयात सुरक्षित तइ। * तेन्चा (Tencha) व ग्यान्डिङ: हःतय्त बाफं छुये धुकाः उकियात गंकाः दँ (veins व stems) लिकाना छ्वइ। थ्व शुद्ध हःयात 'तेन्चा' (Tencha) धाइ। लिपा तेन्चायात तसकं सुस्त गतिं ल्वहँया मिलय् (stone mill) नचुइकी। छगू ग्राम माचा धू दयेकेत करिब छगू मिनेट ई काइ <ref>Artisan Tea Makers, "The Art of Stone Grinding Matcha," 2023.</ref>। सुस्त गतिं दयेकीगु कारणं धू क्वाइमखु व स्वाद स्यनी मखु। === माचा व साधारण वांगु च्या दथुइ तुलना === {| class="wikitable" |+ माचा व साधारण वांगु च्याया तुलना ! विशेषता !! माचा (Matcha) !! साधारण वांगु च्या |- | रुप || धू (Powder) || गंगु हः (Dried leaves) |- | बुइकेगु विधि || शेडिङ याइगु || चकं निभालय् बुइकीगु |- | स्वाद || उमामी, गाढा, हल्का साःगु || हल्का, ताजा, तीतो |- | त्वनिगु विधि || धू लखय् ल्वाकछ्यानाः || हःतय्त लखय् थुनाः व लिपा हः लिकाना |- | एन्टिअक्सिडेन्ट || तसकं उच्च || मध्यम |} == श्रेणी व गुणस्तर == माचायात उकिया गुणस्तर व छ्यलाया आधारय् थीथी पुचलय् बायेछिं: * सेरेमोनियल ग्रेड (Ceremonial Grade): थ्व दकलय् उच्च गुणस्तरया माचा ख। थ्व च्या नखः वा ति सेरेमोनीय् छ्यलि। थुकिया रंग गाढा जुइमखु व सवाः साःगु/चाकुगु (sweetness) जुइ <ref>World of Tea, "Understanding Matcha Grades," 2025.</ref>। थ्व ग्रेडया माचा दयेकेत दकलय् न्हापांया कोमल हः छ्यलि। * कुलिनरी ग्रेड (Culinary Grade): थ्व ग्रेड साधारण च्या दयेकेत, बेकिङ यायेत वा लाते दयेकेत छ्यलि। थुकिया स्वाद भचा खाइसे च्वनेफु, गुकिलिं मेमेगु नसाया चाकूगु सवाः सन्तुलन याइ। थुकिया रंग सेरेमोनियल ग्रेड स्वया भचा फिक्का जुइ फु। * प्रिमियम ग्रेड (Premium Grade): थ्व ग्रेड न्हिन्हि च्या त्वनेत दयेकातःगु जुइ। थ्व सेरेमोनियल व कुलिनरी ग्रेडया दथुया गुणस्तर ख। माचाया गुणस्तर उकिया 'ओरिजिन' (origin) व ग्याइन्डिङ विधिं नं निर्धारण याइ। बांलाःगु माचा तसकं नचूगु धू (fine powder) जुइमाः। == दयेकेगु पहः व ज्वलं == [[File:Bamboo chasen to whisk koicha (15455038443).jpg|thumb|कोइचायात चासेनं चावानय् संकूगु]] [[File:Matcha (5026245674).jpg|thumb|उसुचा]] परम्परागत जापानी विधिं माचा दयेकेत विशेष ज्वलं आवश्यक जुइ। 'चावान' (Chawan) धइगु च्या दयेकीगु बाटाचा/ख्वला ख। 'चासेन' (Chasen) धइगु पँया संकिगु 'विस्क' (whisk) ख गुकिलिं च्यायात फिज (froth) दयेकीगु व ल्वाकछ्याइगु ज्या याइ। 'चाशाकु' (Chashaku) धइगु पँया चम्चा ख गुकिलिं माचा धू ख्वलाय् तइ। दकलय् न्हापां माचा धूयात छगू छान्नी (sifter) नं छाने यानाः धुलय् दयाच्वंगु ग्वः लिकाइ। थ्व धुंकाः करिब ८० डिग्री सेल्सियस (लुमुगु, तर मपुइगु) लः भचा तइ <ref>Traditional Arts of Japan, "The Ritual of Matcha Preparation," 2024.</ref>। चासेनं 'W' आकारय् तच्वकं ल्वाकछ्यानाः फिज दयेकी। माचा निगू प्रकारं दयेके छिं: 'उसुचा' (Usucha - सालूगु च्या) व 'कोइचा' (Koicha - ताकूगु च्या)। कोइचा विशेष पूजा वा विधिइ जक छ्यलि व थुकिं यक्व धू व म्हो लः छ्यलि। == वर्तमान छ्यला == २१गूगु शताब्दीय् माचा हलिंन्यंकं छगू लाइफस्टाइल त्वंसा जूगु दु। 'माचा लाते' (Matcha Latte) आः हलिमया सकल तःधंगु क्याफेय् लुइके फै। थुकिं कफीया विकल्पया रुपय् यक्व मनूतय्त आकर्षित यानाच्वंगु दु। नसा ख्यलय् माचा आइसक्रिम, माचा चकलेट, व माचा केक तसकं नांजाः। थुकिं नसायात छगू प्राकृतिक वांगु रंग व विशिष्ट स्वाद बी। समाया ख्यलय् नं माचायात छ्यलीगु याइ। थुकिया एन्टिअक्सिडेन्ट गुणया कारणं थुकियात 'फेस मास्क' व 'क्रिम'य् छ्यलि <ref>Cosmetic Science Review, "Matcha in Skin Care Formulations," 2026.</ref>। माचा च्या जक मजुसें आः छगू विश्वव्यापी उद्योग जुयाच्वंगु दु। ==किपाधलः== <gallery widths="150px" heights="150px" mode="packed"> File:Matcha ice cream 001.jpg|[[Green tea ice cream|तोक्योया रेस्तोरान्तय् माचा आइसक्रिम File:Matcha and Redbean Cake.jpg|माचा केक File:Matcha tiramisu.jpg|माचा तिरामिसु File:Soba sushi w egg crab cucumber.JPG|चासोबा सुसि रोम File:2019 Nitro Matcha Cold Brew.jpg|कोल्द ब्रु माचा File:Matcha tea latte with rosetta latte art.jpg|माचा लाते File:Coffee bean Matcha Sarangani1.jpg|कफि बिन चकलेत माचा </gallery> ==लिधंसा== {{लिधंसा|}} [[पुचः:त्वँसा]] c1nk380q9pzpc93a8ny8f5pyhfp7qlr 0 306501 1120129 2026-03-31T11:36:32Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''𑐩𑐵𑐔𑐵''' (𑐖𑐵𑐥𑐵𑐣𑐷 𑐨𑐵𑐳𑐫𑑂 抹茶) 𑐢𑐂𑐐𑐸 𑐖𑐵𑐥𑐵𑐣𑐫𑐵 𑐕𑐐𑐹 𑐰𑐶𑐱𑐾𑐲 𑐥𑑂𑐬𑐎𑐵𑐬𑐫𑐵 𑐰𑐵𑑄𑐐𑐸 𑐔𑑂𑐫𑐵 (green tea) 𑐏, 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵𑐟 𑐴𑑅𑐫𑐵 𑐢𑐹 (powdered leaves) 𑐫𑐵 𑐬𑐸𑐥𑐫𑑂 𑐕𑑂𑐫𑐮𑐶𑐐𑐸 𑐫𑐵𑐂। 𑐠𑑂𑐰 𑐔𑑂𑐫𑐵 𑐳𑐵𑐢𑐵𑐬𑐞 𑐔𑑂𑐫𑐵... 1120129 wikitext text/x-wiki '''𑐩𑐵𑐔𑐵''' (𑐖𑐵𑐥𑐵𑐣𑐷 𑐨𑐵𑐳𑐫𑑂 抹茶) 𑐢𑐂𑐐𑐸 𑐖𑐵𑐥𑐵𑐣𑐫𑐵 𑐕𑐐𑐹 𑐰𑐶𑐱𑐾𑐲 𑐥𑑂𑐬𑐎𑐵𑐬𑐫𑐵 𑐰𑐵𑑄𑐐𑐸 𑐔𑑂𑐫𑐵 (green tea) 𑐏, 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵𑐟 𑐴𑑅𑐫𑐵 𑐢𑐹 (powdered leaves) 𑐫𑐵 𑐬𑐸𑐥𑐫𑑂 𑐕𑑂𑐫𑐮𑐶𑐐𑐸 𑐫𑐵𑐂। 𑐠𑑂𑐰 𑐔𑑂𑐫𑐵 𑐳𑐵𑐢𑐵𑐬𑐞 𑐔𑑂𑐫𑐵 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐳𑐫𑐾𑐎𑐶𑐐𑐸 𑐥𑐴𑑅, 𑐳𑐰𑐵𑑅, 𑐰 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐾𑐐𑐸 𑐰𑐶𑐢𑐶𑑄 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐞 𑐬𑐸𑐥𑑄 𑐥𑐵। 𑐩𑐵𑐔𑐵 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐾𑐐𑐸 𑐣𑐶𑐟𑐶𑑄 '𑐎𑐾𑐩𑐾𑐮𑐶𑐫𑐵 𑐳𑐵𑐂𑐣𑐾𑐣𑑂𑐳𑐶𑐳' (Camellia sinensis) 𑐩𑐵𑐫𑐵 𑐴𑑅𑐟𑐫𑑂𑐟 𑐮𑑂𑐰𑑅𑐰𑑄𑐎 𑐕𑑂𑐫𑐮𑐶, 𑐟𑐬 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵𑐟 𑐧𑐸𑐂𑐎𑐾𑐐𑐸 𑐰 𑐥𑑂𑐬𑐱𑑀𑐢𑐣 𑐫𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐥𑐴𑑅 𑐟𑐳𑐎𑑄 𑐖𑐚𑐶𑐮 𑐡𑐸 <ref>Japanese Tea Association, "The History and Production of Matcha," 2024.</ref>। 𑐩𑐵𑐔𑐵 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐾 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐕𑐸𑑄 𑐰𑐵𑑅 𑐣𑑂𑐴𑑂𑐫𑑅 𑐔𑑂𑐫𑐵𑐫𑐵 𑐩𑐵𑐫𑐵𑐟 𑐳𑐸𑐬𑑂𑐡𑑂𑐫𑑅𑐫𑐵 𑐣𑐶𑐨𑐵𑑅 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑐟𑐵𑐥𑐵𑐎𑑂𑐎 '𑐱𑐾𑐜𑐶𑐒' (shading) 𑐫𑐵𑐣𑐵𑑅 𑐔𑑂𑐰𑐫𑑂‌𑐎𑐷। 𑐠𑑂𑐰 𑐥𑑂𑐬𑐎𑑂𑐬𑐶𑐫𑐵𑑄 𑐔𑑂𑐫𑐵𑐫𑐵 𑐴𑑅𑐟𑐫𑑂 '𑐎𑑂𑐮𑑀𑐬𑑀𑐦𑐶𑐮' (chlorophyll) 𑐰 '𑐊𑐮-𑐠𑐶𑐫𑐵𑐣𑐶𑐣' (L-theanine) 𑐫𑐵 𑐩𑐵𑐟𑑂𑐬𑐵 𑐀𑐥𑑂𑐰𑐫𑐾𑐎𑐷, 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐮𑐶𑑄 𑐔𑑂𑐫𑐵𑐫𑐵𑐟 𑐐𑐵𑐝𑐵 𑐬𑑄𑐐 𑐰 𑐰𑐶𑐱𑐶𑐲𑑂𑐚 '𑐄𑐩𑐵𑐩𑐷' (umami) 𑐳𑐰𑐵𑑅 𑐧𑐷। 𑐳𑐵𑐢𑐵𑐬𑐞 𑐔𑑂𑐫𑐵 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐾𑐧𑐮𑐫𑑂 𑐴𑑅𑐟𑐫𑑂𑐟 𑐮𑐏𑐫𑑂 𑐟𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐖𑐸𑐂, 𑐟𑐬 𑐩𑐵𑐔𑐵𑐫𑑂 𑐢𑐵𑑅𑐳𑐵 𑐴𑑅𑐫𑐵 𑐢𑐹 𑐮𑐏𑐫𑑂 𑐮𑑂𑐰𑐵𑐎𑐕𑑂𑐫𑐵𑐣𑐵𑑅 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐶𑐐𑐸 𑐖𑐸𑐂। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐎𑐵𑐬𑐞𑑄 𑐩𑐵𑐔𑐵𑐫𑑂 𑐊𑐣𑑂𑐚𑐶𑐀𑐎𑑂𑐳𑐶𑐜𑐾𑐣𑑂𑐚 (antioxidants) 𑐰 𑐥𑑀𑐲𑐎 𑐟𑐟𑑂𑐰𑐟 𑐩𑐾𑐩𑐾𑐐𑐸 𑐔𑑂𑐫𑐵 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐀𑐥𑑂𑐰 𑐡𑐂 <ref>Healthline, "7 Proven Health Benefits of Matcha Tea," 2025.</ref>। 𑐩𑐵𑐔𑐵 𑐖𑐵𑐥𑐵𑐣𑐷 𑐔𑑂𑐫𑐵 𑐣𑐏𑑅 (Japanese Tea Ceremony) 𑐫𑐵 𑐩𑐹 𑐁𑐢𑐵𑐬 𑐏। 𑐠𑑂𑐰 𑐔𑑂𑐫𑐵 𑐖𑐵𑐥𑐵𑐣𑐫𑐵 𑐳𑑄𑐳𑑂𑐎𑐺𑐟𑐶, 𑐖𑐵𑐥𑐵𑐣𑐷 𑐢𑑂𑐫𑐵𑐣 (Zen) 𑐰 𑐥𑐬𑐩𑑂𑐥𑐬𑐵 𑐣𑐵𑐥 𑐑𑐣𑐶𑐲𑑂𑐛 𑐬𑐸𑐥𑑄 𑐳𑑂𑐰𑐵𑐥𑐹 𑐡𑐸। 𑐁𑐢𑐸𑐣𑐶𑐎 𑐎𑐵𑐮𑐫𑑂 𑐩𑐵𑐔𑐵 𑐔𑑂𑐫𑐵𑐫𑐵 𑐬𑐸𑐥𑐫𑑂 𑐖𑐎 𑐩𑐖𑐸𑐳𑐾𑑄 𑐁𑐂𑐳𑐎𑑂𑐬𑐶𑐩, 𑐎𑐾𑐎, 𑐮𑐵𑐟𑐾 (latte) 𑐰 𑐩𑐾𑐩𑐾𑐐𑐸 𑐣𑐳𑐵 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐾𑐟 𑐣𑑄 𑐴𑐮𑐶𑑄𑐣𑑂𑐫𑑄𑐎𑑄 𑐣𑐵𑑄𑐖𑐵𑐫𑐵 𑐰𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐡𑐸। == 𑐂𑐟𑐶𑐴𑐵𑐳 == 𑐩𑐵𑐔𑐵𑐫𑐵 𑐂𑐟𑐶𑐴𑐵𑐳 𑐔𑐷𑐣𑐫𑐵 [[𑐟𑐵𑐒 𑐬𑐵𑐖𑐰𑑄𑐱]] (Tang Dynasty) 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑐳𑐸𑐬𑐸 𑐖𑐹𑐐𑐸 𑐏। 𑐄𑐐𑐸 𑐃𑐮𑐫𑑂 𑐔𑐷𑐣𑐫𑑂 𑐔𑑂𑐫𑐵𑐫𑐵 𑐴𑑅𑐟𑐫𑑂𑐟 𑐧𑐵𑐦𑑄 𑐎𑑂𑐰𑐵𑐎𑐵 𑐀𑐥𑑂𑐥𑐵 𑐠𑐾𑑄 𑐖𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐁𑐎𑐵𑐬 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐵𑑅 𑐳𑑂𑐰𑐠𑐣𑐷𑐐𑐸 𑐏। 𑐔𑑂𑐫𑐵 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐾𑐧𑐮𑐫𑑂 𑐠𑑂𑐰 𑐀𑐥𑑂𑐥𑐵𑑄 𑐔𑑂𑐫𑐵𑐫𑐵 𑐴𑑅𑐫𑐵 𑐢𑐹 𑐮𑐏𑐫𑑂 𑐠𑐸𑐣𑐵𑑅 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐷𑐐𑐸 𑐫𑐵𑐂। 𑐠𑑂𑐰 𑐰𑐶𑐢𑐶 𑐔𑐷𑐣𑐫𑐵 𑐳𑑀𑐒 𑐬𑐵𑐖𑐰𑑄𑐱 (Song Dynasty) 𑐫𑐵 𑐃𑐮𑐫𑑂 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐀𑐥𑑂𑐰 𑐥𑑂𑐬𑐔𑐮𑐶𑐟 𑐖𑐸𑐮। 𑑑𑑒𑐐𑐹𑐐𑐸 𑐱𑐟𑐵𑐧𑑂𑐡𑐷𑐫𑑂 𑐖𑐵𑐥𑐵𑐣𑐷 𑐧𑑁𑐡𑑂𑐢 𑐨𑐶𑐎𑑂𑐲𑐸 𑐂𑐳𑐵𑐂 (Eisai) 𑐣𑑄 𑐔𑐷𑐣𑑄 𑐖𑐵𑐥𑐵𑐣𑐫𑑂 𑐔𑑂𑐫𑐵𑐫𑐵 𑐢𑐹 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐾𑐐𑐸 𑐰𑐶𑐢𑐶 𑐡𑐸𑐠𑑂𑐫𑐵𑐎𑐮 <ref>Tea History Journal, "Eisai and the Introduction of Tea to Japan," 2023.</ref>। 𑐔𑐷𑐣𑐫𑑂 𑐳𑐩𑐫 𑐣𑐵𑐥𑐣𑐵𑐥𑑄 𑐢𑐹 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐵𑑅 𑐔𑑂𑐫𑐵 𑐟𑑂𑐰𑐣𑐶𑐐𑐸 𑐔𑐮𑐣 𑐩𑑂𑐴𑑀 𑐖𑐸𑐫𑐵 𑐰𑐣, 𑐟𑐬 𑐖𑐵𑐥𑐵𑐣𑐫𑑂 𑐢𑐵𑑅𑐳𑐵 𑐠𑑂𑐰 𑐰𑐶𑐢𑐶𑐎𑑀 𑐟𑐳𑐎𑑄 𑐰𑐶𑐎𑐵𑐳 𑐖𑐸𑐮। 𑐖𑐵𑐥𑐵𑐣𑐫𑐵 𑐖𑐾𑐣 𑐧𑑁𑐡𑑂𑐢 𑐨𑐶𑐎𑑂𑐲𑐸𑐟𑐫𑑂𑐳𑑄 𑐢𑑂𑐫𑐵𑐣 𑐫𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐃𑐮𑐫𑑂 𑐖𑐵𑐐𑑂𑐬𑐵𑐩 𑐔𑑂𑐰𑐣𑐾𑐟 𑐰 𑐊𑐎𑐵𑐐𑑂𑐬𑐟𑐵𑐫𑐵 𑐣𑐶𑐟𑐶𑑄 𑐩𑐵𑐔𑐵 𑐕𑑂𑐫𑐮𑐾𑐐𑐸 𑐳𑐸𑐬𑐸 𑐫𑐵𑐟। 𑑑𑑕𑐐𑐹𑐐𑐸 𑐱𑐟𑐵𑐧𑑂𑐡𑐷𑐫𑑂 𑐳𑐾𑐣𑑂 𑐣𑑀 𑐬𑐶𑐎𑑂𑐫𑐸 (Sen no Rikyu) 𑐣𑑄 𑐖𑐵𑐥𑐵𑐣𑐷 𑐔𑑂𑐫𑐵 𑐰𑐶𑐢𑐶(Chanoyu)𑐫𑐵 𑐁𑐢𑐸𑐣𑐶𑐎 𑐝𑐵𑑃𑐔𑐵 𑐟𑐫𑐵𑐬 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐷𑐮 <ref>Kyoto Cultural Institute, "The Way of Tea: Sen no Rikyu's Legacy," 2024.</ref>। 𑐠𑑂𑐰 𑐰𑐶𑐢𑐶𑑄 𑐩𑐵𑐔𑐵𑐫𑐵𑐟 𑐖𑐵𑐥𑐵𑐣𑐷 𑐎𑐸𑐮𑐷𑐣 𑐰𑐬𑑂𑐐 𑐰 𑐳𑐵𑐩𑐣𑑂𑐟𑐷 𑐳𑐩𑐵𑐖𑐫𑐵 𑐕𑐐𑐹 𑐩𑐴𑐟𑑂𑐰𑐥𑐹𑐬𑑂𑐞 𑐀𑑄𑐐 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐮। 𑐁𑑅𑐫𑐵 𑐃𑐮𑐫𑑂 𑐖𑐵𑐥𑐵𑐣𑐫𑐵 𑐄𑐖𑐷 (Uji) 𑐰 𑐣𑐶𑐱𑐶𑐫𑑀 (Nishio) 𑐎𑑂𑐲𑐾𑐟𑑂𑐬 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐧𑐵𑑄𑐮𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐩𑐵𑐔𑐵 𑐄𑐟𑑂𑐥𑐵𑐡𑐣𑐫𑐵 𑐣𑐶𑐟𑐶𑑄 𑐣𑐵𑑄𑐖𑐵𑑅। == 𑐄𑐟𑑂𑐥𑐵𑐡𑐣 𑐥𑑂𑐬𑐎𑑂𑐬𑐶𑐫𑐵 == 𑐩𑐵𑐔𑐵𑐫𑐵 𑐄𑐟𑑂𑐥𑐵𑐡𑐣 𑐟𑐳𑐎𑑄 𑐩𑐶𑐴𑐶𑐣𑐾𑐟 𑐰 𑐃 𑐎𑐵𑐂𑐐𑐸 𑐖𑑂𑐫𑐵 𑐏। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐄𑐟𑑂𑐥𑐵𑐡𑐣 𑐥𑑂𑐬𑐎𑑂𑐬𑐶𑐫𑐵 𑐎𑑂𑐰𑐫𑑂 𑐧𑐶𑐫𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐔𑐬𑐞𑐫𑑂 𑐖𑐸𑐂: * 𑐱𑐾𑐜𑐶𑐒 (Shading) : 𑐔𑑂𑐫𑐵 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐾 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐎𑐬𑐶𑐧 𑑒𑑐 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑑓𑑐 𑐡𑐶𑑄 𑐣𑑂𑐴𑑂𑐫𑑅 𑐔𑑂𑐫𑐵𑐫𑐵 𑐩𑐵𑐫𑐵𑐟 𑐳𑐸 𑐰𑐵 𑐎𑐵𑐥𑐟𑑄 𑐨𑐸𑐣𑐵𑑅 𑐳𑐸𑐬𑑂𑐡𑑂𑐫𑑅𑐫𑐵 𑐣𑐶𑐨𑐵𑑅 𑐥𑐣𑐷। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐮𑐶𑑄 𑐔𑑂𑐫𑐵𑐫𑐵 𑐴𑑅𑐟𑐫𑑂 𑐊𑐩𑐶𑐣𑑀 𑐊𑐳𑐶𑐜 (amino acids) 𑐫𑐵 𑐩𑐵𑐟𑑂𑐬𑐵 𑐀𑐥𑑂𑐰𑐫𑐾𑐎𑐷 𑐰 𑐴𑑅𑐟𑐫𑑂𑐟 𑐗𑐣 𑐐𑐵𑐝𑐵 𑐰𑐵𑑄𑐐𑐸 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐷 <ref>Journal of Agricultural Science, "Effects of Shading on Tea Leaf Composition," 2022.</ref>। * 𑐮𑑂𑐫𑐫𑐵 𑐰 𑐧𑐵𑐦𑑄 𑐐𑑂𑐫𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 : 𑐰𑐳𑐣𑑂𑐟 𑐆𑐟𑐸𑐫𑐵 𑐣𑑂𑐴𑐵𑐥𑐵𑑄𑐫𑐵 𑐴𑑅𑐟 (First flush) 𑐖𑐎 𑐩𑐵𑐔𑐵𑐫𑐵 𑐣𑐶𑐟𑐶𑑄 𑐮𑑂𑐫𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐫𑐵𑐂। 𑐀𑐣𑑄, 𑐴𑑅𑐟𑐫𑑂𑐟 '𑐀𑐎𑑂𑐳𑐶𑐜𑐾𑐳𑐣' (oxidation) 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑐥𑐣𑐾𑐟 𑐴𑐵 𑐰𑐵 𑐧𑐵𑐦𑑄 𑐕𑐸𑐎𑐷 (steaming)। 𑐠𑑂𑐰 𑐥𑑂𑐬𑐎𑑂𑐬𑐶𑐫𑐵𑑄 𑐔𑑂𑐫𑐵𑐫𑐵 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐎𑐺𑐟𑐶𑐎 𑐬𑑄𑐐 𑐰 𑐳𑐰𑐵𑑅𑐫𑐵𑐟 𑐳𑐸𑐬𑐎𑑂𑐲𑐶𑐟 𑐟𑐂। * 𑐟𑐾𑐣𑑂𑐔𑐵 (Tencha) 𑐰 𑐐𑑂𑐫𑐵𑐣𑑂𑐜𑐶𑐒: 𑐴𑑅𑐟𑐫𑑂𑐟 𑐧𑐵𑐦𑑄 𑐕𑐸𑐫𑐾 𑐢𑐸𑐎𑐵𑑅 𑐄𑐎𑐶𑐫𑐵𑐟 𑐐𑑄𑐎𑐵𑑅 𑐡𑑃 (veins 𑐰 stems) 𑐮𑐶𑐎𑐵𑐣𑐵 𑐕𑑂𑐰𑐂। 𑐠𑑂𑐰 𑐱𑐸𑐡𑑂𑐢 𑐴𑑅𑐫𑐵𑐟 '𑐟𑐾𑐣𑑂𑐔𑐵' (Tencha) 𑐢𑐵𑐂। 𑐮𑐶𑐥𑐵 𑐟𑐾𑐣𑑂𑐔𑐵𑐫𑐵𑐟 𑐟𑐳𑐎𑑄 𑐳𑐸𑐳𑑂𑐟 𑐐𑐟𑐶𑑄 𑐮𑑂𑐰𑐴𑑃𑐫𑐵 𑐩𑐶𑐮𑐫𑑂 (stone mill) 𑐣𑐔𑐸𑐂𑐎𑐷। 𑐕𑐐𑐹 𑐐𑑂𑐬𑐵𑐩 𑐩𑐵𑐔𑐵 𑐢𑐹 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐾𑐟 𑐎𑐬𑐶𑐧 𑐕𑐐𑐹 𑐩𑐶𑐣𑐾𑐚 𑐃 𑐎𑐵𑐂 <ref>Artisan Tea Makers, "The Art of Stone Grinding Matcha," 2023.</ref>। 𑐳𑐸𑐳𑑂𑐟 𑐐𑐟𑐶𑑄 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐷𑐐𑐸 𑐎𑐵𑐬𑐞𑑄 𑐢𑐹 𑐎𑑂𑐰𑐵𑐂𑐩𑐏𑐸 𑐰 𑐳𑑂𑐰𑐵𑐡 𑐳𑑂𑐫𑐣𑐷 𑐩𑐏𑐸। === 𑐩𑐵𑐔𑐵 𑐰 𑐳𑐵𑐢𑐵𑐬𑐞 𑐰𑐵𑑄𑐐𑐸 𑐔𑑂𑐫𑐵 𑐡𑐠𑐸𑐂 𑐟𑐸𑐮𑐣𑐵 === {| class="wikitable" |+ 𑐩𑐵𑐔𑐵 𑐰 𑐳𑐵𑐢𑐵𑐬𑐞 𑐰𑐵𑑄𑐐𑐸 𑐔𑑂𑐫𑐵𑐫𑐵 𑐟𑐸𑐮𑐣𑐵 ! 𑐰𑐶𑐱𑐾𑐲𑐟𑐵 !! 𑐩𑐵𑐔𑐵 (Matcha) !! 𑐳𑐵𑐢𑐵𑐬𑐞 𑐰𑐵𑑄𑐐𑐸 𑐔𑑂𑐫𑐵 |- | 𑐬𑐸𑐥 || 𑐢𑐹 (Powder) || 𑐐𑑄𑐐𑐸 𑐴𑑅 (Dried leaves) |- | 𑐧𑐸𑐂𑐎𑐾𑐐𑐸 𑐰𑐶𑐢𑐶 || 𑐱𑐾𑐜𑐶𑐒 𑐫𑐵𑐂𑐐𑐸 || 𑐔𑐎𑑄 𑐣𑐶𑐨𑐵𑐮𑐫𑑂 𑐧𑐸𑐂𑐎𑐷𑐐𑐸 |- | 𑐳𑑂𑐰𑐵𑐡 || 𑐄𑐩𑐵𑐩𑐷, 𑐐𑐵𑐝𑐵, 𑐴𑐮𑑂𑐎𑐵 𑐳𑐵𑑅𑐐𑐸 || 𑐴𑐮𑑂𑐎𑐵, 𑐟𑐵𑐖𑐵, 𑐟𑐷𑐟𑑀 |- | 𑐟𑑂𑐰𑐣𑐶𑐐𑐸 𑐰𑐶𑐢𑐶 || 𑐢𑐹 𑐮𑐏𑐫𑑂 𑐮𑑂𑐰𑐵𑐎𑐕𑑂𑐫𑐵𑐣𑐵𑑅 || 𑐴𑑅𑐟𑐫𑑂𑐟 𑐮𑐏𑐫𑑂 𑐠𑐸𑐣𑐵𑑅 𑐰 𑐮𑐶𑐥𑐵 𑐴𑑅 𑐮𑐶𑐎𑐵𑐣𑐵 |- | 𑐊𑐣𑑂𑐚𑐶𑐀𑐎𑑂𑐳𑐶𑐜𑐾𑐣𑑂𑐚 || 𑐟𑐳𑐎𑑄 𑐄𑐔𑑂𑐔 || 𑐩𑐢𑑂𑐫𑐩 |} == 𑐱𑑂𑐬𑐾𑐞𑐷 𑐰 𑐐𑐸𑐞𑐳𑑂𑐟𑐬 == 𑐩𑐵𑐔𑐵𑐫𑐵𑐟 𑐄𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐐𑐸𑐞𑐳𑑂𑐟𑐬 𑐰 𑐕𑑂𑐫𑐮𑐵𑐫𑐵 𑐁𑐢𑐵𑐬𑐫𑑂 𑐠𑐷𑐠𑐷 𑐥𑐸𑐔𑐮𑐫𑑂 𑐧𑐵𑐫𑐾𑐕𑐶𑑄: * 𑐳𑐾𑐬𑐾𑐩𑑀𑐣𑐶𑐫𑐮 𑐐𑑂𑐬𑐾𑐜 (Ceremonial Grade): 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐄𑐔𑑂𑐔 𑐐𑐸𑐞𑐳𑑂𑐟𑐬𑐫𑐵 𑐩𑐵𑐔𑐵 𑐏। 𑐠𑑂𑐰 𑐔𑑂𑐫𑐵 𑐣𑐏𑑅 𑐰𑐵 𑐟𑐶 𑐳𑐾𑐬𑐾𑐩𑑀𑐣𑐷𑐫𑑂 𑐕𑑂𑐫𑐮𑐶। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐬𑑄𑐐 𑐐𑐵𑐝𑐵 𑐖𑐸𑐂𑐩𑐏𑐸 𑐰 𑐳𑐰𑐵𑑅 𑐳𑐵𑑅𑐐𑐸/𑐔𑐵𑐎𑐸𑐐𑐸 (sweetness) 𑐖𑐸𑐂 <ref>World of Tea, "Understanding Matcha Grades," 2025.</ref>। 𑐠𑑂𑐰 𑐐𑑂𑐬𑐾𑐜𑐫𑐵 𑐩𑐵𑐔𑐵 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐾𑐟 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐣𑑂𑐴𑐵𑐥𑐵𑑄𑐫𑐵 𑐎𑑀𑐩𑐮 𑐴𑑅 𑐕𑑂𑐫𑐮𑐶। * 𑐎𑐸𑐮𑐶𑐣𑐬𑐷 𑐐𑑂𑐬𑐾𑐜 (Culinary Grade): 𑐠𑑂𑐰 𑐐𑑂𑐬𑐾𑐜 𑐳𑐵𑐢𑐵𑐬𑐞 𑐔𑑂𑐫𑐵 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐾𑐟, 𑐧𑐾𑐎𑐶𑐒 𑐫𑐵𑐫𑐾𑐟 𑐰𑐵 𑐮𑐵𑐟𑐾 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐾𑐟 𑐕𑑂𑐫𑐮𑐶। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐳𑑂𑐰𑐵𑐡 𑐨𑐔𑐵 𑐏𑐵𑐂𑐳𑐾 𑐔𑑂𑐰𑐣𑐾𑐦𑐸, 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐮𑐶𑑄 𑐩𑐾𑐩𑐾𑐐𑐸 𑐣𑐳𑐵𑐫𑐵 𑐔𑐵𑐎𑐹𑐐𑐸 𑐳𑐰𑐵𑑅 𑐳𑐣𑑂𑐟𑐸𑐮𑐣 𑐫𑐵𑐂। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐬𑑄𑐐 𑐳𑐾𑐬𑐾𑐩𑑀𑐣𑐶𑐫𑐮 𑐐𑑂𑐬𑐾𑐜 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐨𑐔𑐵 𑐦𑐶𑐎𑑂𑐎𑐵 𑐖𑐸𑐂 𑐦𑐸। * 𑐥𑑂𑐬𑐶𑐩𑐶𑐫𑐩 𑐐𑑂𑐬𑐾𑐜 (Premium Grade): 𑐠𑑂𑐰 𑐐𑑂𑐬𑐾𑐜 𑐣𑑂𑐴𑐶𑐣𑑂𑐴𑐶 𑐔𑑂𑐫𑐵 𑐟𑑂𑐰𑐣𑐾𑐟 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐖𑐸𑐂। 𑐠𑑂𑐰 𑐳𑐾𑐬𑐾𑐩𑑀𑐣𑐶𑐫𑐮 𑐰 𑐎𑐸𑐮𑐶𑐣𑐬𑐷 𑐐𑑂𑐬𑐾𑐜𑐫𑐵 𑐡𑐠𑐸𑐫𑐵 𑐐𑐸𑐞𑐳𑑂𑐟𑐬 𑐏। 𑐩𑐵𑐔𑐵𑐫𑐵 𑐐𑐸𑐞𑐳𑑂𑐟𑐬 𑐄𑐎𑐶𑐫𑐵 '𑐌𑐬𑐶𑐖𑐶𑐣' (origin) 𑐰 𑐐𑑂𑐫𑐵𑐂𑐣𑑂𑐜𑐶𑐒 𑐰𑐶𑐢𑐶𑑄 𑐣𑑄 𑐣𑐶𑐬𑑂𑐢𑐵𑐬𑐞 𑐫𑐵𑐂। 𑐧𑐵𑑄𑐮𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐩𑐵𑐔𑐵 𑐟𑐳𑐎𑑄 𑐣𑐔𑐹𑐐𑐸 𑐢𑐹 (fine powder) 𑐖𑐸𑐂𑐩𑐵𑑅। == 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐾𑐐𑐸 𑐥𑐴𑑅 𑐰 𑐖𑑂𑐰𑐮𑑄 == [[File:Bamboo chasen to whisk koicha (15455038443).jpg|thumb|𑐎𑑀𑐂𑐔𑐵𑐫𑐵𑐟 𑐔𑐵𑐳𑐾𑐣𑑄 𑐔𑐵𑐰𑐵𑐣𑐫𑑂 𑐳𑑄𑐎𑐹𑐐𑐸]] [[File:Matcha (5026245674).jpg|thumb|𑐄𑐳𑐸𑐔𑐵]] 𑐥𑐬𑐩𑑂𑐥𑐬𑐵𑐐𑐟 𑐖𑐵𑐥𑐵𑐣𑐷 𑐰𑐶𑐢𑐶𑑄 𑐩𑐵𑐔𑐵 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐾𑐟 𑐰𑐶𑐱𑐾𑐲 𑐖𑑂𑐰𑐮𑑄 𑐁𑐰𑐱𑑂𑐫𑐎 𑐖𑐸𑐂। '𑐔𑐵𑐰𑐵𑐣' (Chawan) 𑐢𑐂𑐐𑐸 𑐔𑑂𑐫𑐵 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐷𑐐𑐸 𑐧𑐵𑐚𑐵𑐔𑐵/𑐏𑑂𑐰𑐮𑐵 𑐏। '𑐔𑐵𑐳𑐾𑐣' (Chasen) 𑐢𑐂𑐐𑐸 𑐥𑑃𑐫𑐵 𑐳𑑄𑐎𑐶𑐐𑐸 '𑐰𑐶𑐳𑑂𑐎' (whisk) 𑐏 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐮𑐶𑑄 𑐔𑑂𑐫𑐵𑐫𑐵𑐟 𑐦𑐶𑐖 (froth) 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐷𑐐𑐸 𑐰 𑐮𑑂𑐰𑐵𑐎𑐕𑑂𑐫𑐵𑐂𑐐𑐸 𑐖𑑂𑐫𑐵 𑐫𑐵𑐂। '𑐔𑐵𑐱𑐵𑐎𑐸' (Chashaku) 𑐢𑐂𑐐𑐸 𑐥𑑃𑐫𑐵 𑐔𑐩𑑂𑐔𑐵 𑐏 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐮𑐶𑑄 𑐩𑐵𑐔𑐵 𑐢𑐹 𑐏𑑂𑐰𑐮𑐵𑐫𑑂 𑐟𑐂। 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐣𑑂𑐴𑐵𑐥𑐵𑑄 𑐩𑐵𑐔𑐵 𑐢𑐹𑐫𑐵𑐟 𑐕𑐐𑐹 𑐕𑐵𑐣𑑂𑐣𑐷 (sifter) 𑐣𑑄 𑐕𑐵𑐣𑐾 𑐫𑐵𑐣𑐵𑑅 𑐢𑐸𑐮𑐫𑑂 𑐡𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐐𑑂𑐰𑑅 𑐮𑐶𑐎𑐵𑐂। 𑐠𑑂𑐰 𑐢𑐸𑑄𑐎𑐵𑑅 𑐎𑐬𑐶𑐧 𑑘𑑐 𑐜𑐶𑐐𑑂𑐬𑐷 𑐳𑐾𑐮𑑂𑐳𑐶𑐫𑐳 (𑐮𑐸𑐩𑐸𑐐𑐸, 𑐟𑐬 𑐩𑐥𑐸𑐂𑐐𑐸) 𑐮𑑅 𑐨𑐔𑐵 𑐟𑐂 <ref>Traditional Arts of Japan, "The Ritual of Matcha Preparation," 2024.</ref>। 𑐔𑐵𑐳𑐾𑐣𑑄 'W' 𑐁𑐎𑐵𑐬𑐫𑑂 𑐟𑐔𑑂𑐰𑐎𑑄 𑐮𑑂𑐰𑐵𑐎𑐕𑑂𑐫𑐵𑐣𑐵𑑅 𑐦𑐶𑐖 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐷। 𑐩𑐵𑐔𑐵 𑐣𑐶𑐐𑐹 𑐥𑑂𑐬𑐎𑐵𑐬𑑄 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐾 𑐕𑐶𑑄: '𑐄𑐳𑐸𑐔𑐵' (Usucha - 𑐳𑐵𑐮𑐹𑐐𑐸 𑐔𑑂𑐫𑐵) 𑐰 '𑐎𑑀𑐂𑐔𑐵' (Koicha - 𑐟𑐵𑐎𑐹𑐐𑐸 𑐔𑑂𑐫𑐵)। 𑐎𑑀𑐂𑐔𑐵 𑐰𑐶𑐱𑐾𑐲 𑐥𑐹𑐖𑐵 𑐰𑐵 𑐰𑐶𑐢𑐶𑐂 𑐖𑐎 𑐕𑑂𑐫𑐮𑐶 𑐰 𑐠𑐸𑐎𑐶𑑄 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐢𑐹 𑐰 𑐩𑑂𑐴𑑀 𑐮𑑅 𑐕𑑂𑐫𑐮𑐶। == 𑐰𑐬𑑂𑐟𑐩𑐵𑐣 𑐕𑑂𑐫𑐮𑐵 == 𑑒𑑑𑐐𑐹𑐐𑐸 𑐱𑐟𑐵𑐧𑑂𑐡𑐷𑐫𑑂 𑐩𑐵𑐔𑐵 𑐴𑐮𑐶𑑄𑐣𑑂𑐫𑑄𑐎𑑄 𑐕𑐐𑐹 𑐮𑐵𑐂𑐦𑐳𑑂𑐚𑐵𑐂𑐮 𑐟𑑂𑐰𑑄𑐳𑐵 𑐖𑐹𑐐𑐸 𑐡𑐸। '𑐩𑐵𑐔𑐵 𑐮𑐵𑐟𑐾' (Matcha Latte) 𑐁𑑅 𑐴𑐮𑐶𑐩𑐫𑐵 𑐳𑐎𑐮 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐎𑑂𑐫𑐵𑐦𑐾𑐫𑑂 𑐮𑐸𑐂𑐎𑐾 𑐦𑐿। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑑄 𑐎𑐦𑐷𑐫𑐵 𑐰𑐶𑐎𑐮𑑂𑐥𑐫𑐵 𑐬𑐸𑐥𑐫𑑂 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐩𑐣𑐹𑐟𑐫𑑂𑐟 𑐁𑐎𑐬𑑂𑐲𑐶𑐟 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐔𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐡𑐸। 𑐣𑐳𑐵 𑐏𑑂𑐫𑐮𑐫𑑂 𑐩𑐵𑐔𑐵 𑐁𑐂𑐳𑐎𑑂𑐬𑐶𑐩, 𑐩𑐵𑐔𑐵 𑐔𑐎𑐮𑐾𑐚, 𑐰 𑐩𑐵𑐔𑐵 𑐎𑐾𑐎 𑐟𑐳𑐎𑑄 𑐣𑐵𑑄𑐖𑐵𑑅। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑑄 𑐣𑐳𑐵𑐫𑐵𑐟 𑐕𑐐𑐹 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐎𑐺𑐟𑐶𑐎 𑐰𑐵𑑄𑐐𑐸 𑐬𑑄𑐐 𑐰 𑐰𑐶𑐱𑐶𑐲𑑂𑐚 𑐳𑑂𑐰𑐵𑐡 𑐧𑐷। 𑐳𑐩𑐵𑐫𑐵 𑐏𑑂𑐫𑐮𑐫𑑂 𑐣𑑄 𑐩𑐵𑐔𑐵𑐫𑐵𑐟 𑐕𑑂𑐫𑐮𑐷𑐐𑐸 𑐫𑐵𑐂। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐊𑐣𑑂𑐚𑐶𑐀𑐎𑑂𑐳𑐶𑐜𑐾𑐣𑑂𑐚 𑐐𑐸𑐞𑐫𑐵 𑐎𑐵𑐬𑐞𑑄 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵𑐟 '𑐦𑐾𑐳 𑐩𑐵𑐳𑑂𑐎' 𑐰 '𑐎𑑂𑐬𑐶𑐩'𑐫𑑂 𑐕𑑂𑐫𑐮𑐶 <ref>Cosmetic Science Review, "Matcha in Skin Care Formulations," 2026.</ref>। 𑐩𑐵𑐔𑐵 𑐔𑑂𑐫𑐵 𑐖𑐎 𑐩𑐖𑐸𑐳𑐾𑑄 𑐁𑑅 𑐕𑐐𑐹 𑐰𑐶𑐱𑑂𑐰𑐰𑑂𑐫𑐵𑐥𑐷 𑐄𑐡𑑂𑐫𑑀𑐐 𑐖𑐸𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐡𑐸। ==𑐎𑐶𑐥𑐵𑐢𑐮𑑅== <gallery widths="150px" heights="150px" mode="packed"> File:Matcha ice cream 001.jpg|[[Green tea ice cream|𑐟𑑀𑐎𑑂𑐫𑑀𑐫𑐵 𑐬𑐾𑐳𑑂𑐟𑑀𑐬𑐵𑐣𑑂𑐟𑐫𑑂 𑐩𑐵𑐔𑐵 𑐁𑐂𑐳𑐎𑑂𑐬𑐶𑐩 File:Matcha and Redbean Cake.jpg|𑐩𑐵𑐔𑐵 𑐎𑐾𑐎 File:Matcha tiramisu.jpg|𑐩𑐵𑐔𑐵 𑐟𑐶𑐬𑐵𑐩𑐶𑐳𑐸 File:Soba sushi w egg crab cucumber.JPG|𑐔𑐵𑐳𑑀𑐧𑐵 𑐳𑐸𑐳𑐶 𑐬𑑀𑐩 File:2019 Nitro Matcha Cold Brew.jpg|𑐎𑑀𑐮𑑂𑐡 𑐧𑑂𑐬𑐸 𑐩𑐵𑐔𑐵 File:Matcha tea latte with rosetta latte art.jpg|𑐩𑐵𑐔𑐵 𑐮𑐵𑐟𑐾 File:Coffee bean Matcha Sarangani1.jpg|𑐎𑐦𑐶 𑐧𑐶𑐣 𑐔𑐎𑐮𑐾𑐟 𑐩𑐵𑐔𑐵 </gallery> ==𑐮𑐶𑐢𑑄𑐳𑐵== {{𑐮𑐶𑐢𑑄𑐳𑐵|}} [[पुचः:𑐟𑑂𑐰𑑃𑐳𑐵]] 3pj9glzgyhx0cpft5uacc16srfhotf4 1120130 1120129 2026-03-31T11:36:58Z Eukesh 11 1120130 wikitext text/x-wiki {{देवनागरी|माचा}} '''𑐩𑐵𑐔𑐵''' (𑐖𑐵𑐥𑐵𑐣𑐷 𑐨𑐵𑐳𑐫𑑂 抹茶) 𑐢𑐂𑐐𑐸 𑐖𑐵𑐥𑐵𑐣𑐫𑐵 𑐕𑐐𑐹 𑐰𑐶𑐱𑐾𑐲 𑐥𑑂𑐬𑐎𑐵𑐬𑐫𑐵 𑐰𑐵𑑄𑐐𑐸 𑐔𑑂𑐫𑐵 (green tea) 𑐏, 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵𑐟 𑐴𑑅𑐫𑐵 𑐢𑐹 (powdered leaves) 𑐫𑐵 𑐬𑐸𑐥𑐫𑑂 𑐕𑑂𑐫𑐮𑐶𑐐𑐸 𑐫𑐵𑐂। 𑐠𑑂𑐰 𑐔𑑂𑐫𑐵 𑐳𑐵𑐢𑐵𑐬𑐞 𑐔𑑂𑐫𑐵 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐳𑐫𑐾𑐎𑐶𑐐𑐸 𑐥𑐴𑑅, 𑐳𑐰𑐵𑑅, 𑐰 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐾𑐐𑐸 𑐰𑐶𑐢𑐶𑑄 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐞 𑐬𑐸𑐥𑑄 𑐥𑐵। 𑐩𑐵𑐔𑐵 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐾𑐐𑐸 𑐣𑐶𑐟𑐶𑑄 '𑐎𑐾𑐩𑐾𑐮𑐶𑐫𑐵 𑐳𑐵𑐂𑐣𑐾𑐣𑑂𑐳𑐶𑐳' (Camellia sinensis) 𑐩𑐵𑐫𑐵 𑐴𑑅𑐟𑐫𑑂𑐟 𑐮𑑂𑐰𑑅𑐰𑑄𑐎 𑐕𑑂𑐫𑐮𑐶, 𑐟𑐬 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵𑐟 𑐧𑐸𑐂𑐎𑐾𑐐𑐸 𑐰 𑐥𑑂𑐬𑐱𑑀𑐢𑐣 𑐫𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐥𑐴𑑅 𑐟𑐳𑐎𑑄 𑐖𑐚𑐶𑐮 𑐡𑐸 <ref>Japanese Tea Association, "The History and Production of Matcha," 2024.</ref>। 𑐩𑐵𑐔𑐵 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐾 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐕𑐸𑑄 𑐰𑐵𑑅 𑐣𑑂𑐴𑑂𑐫𑑅 𑐔𑑂𑐫𑐵𑐫𑐵 𑐩𑐵𑐫𑐵𑐟 𑐳𑐸𑐬𑑂𑐡𑑂𑐫𑑅𑐫𑐵 𑐣𑐶𑐨𑐵𑑅 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑐟𑐵𑐥𑐵𑐎𑑂𑐎 '𑐱𑐾𑐜𑐶𑐒' (shading) 𑐫𑐵𑐣𑐵𑑅 𑐔𑑂𑐰𑐫𑑂‌𑐎𑐷। 𑐠𑑂𑐰 𑐥𑑂𑐬𑐎𑑂𑐬𑐶𑐫𑐵𑑄 𑐔𑑂𑐫𑐵𑐫𑐵 𑐴𑑅𑐟𑐫𑑂 '𑐎𑑂𑐮𑑀𑐬𑑀𑐦𑐶𑐮' (chlorophyll) 𑐰 '𑐊𑐮-𑐠𑐶𑐫𑐵𑐣𑐶𑐣' (L-theanine) 𑐫𑐵 𑐩𑐵𑐟𑑂𑐬𑐵 𑐀𑐥𑑂𑐰𑐫𑐾𑐎𑐷, 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐮𑐶𑑄 𑐔𑑂𑐫𑐵𑐫𑐵𑐟 𑐐𑐵𑐝𑐵 𑐬𑑄𑐐 𑐰 𑐰𑐶𑐱𑐶𑐲𑑂𑐚 '𑐄𑐩𑐵𑐩𑐷' (umami) 𑐳𑐰𑐵𑑅 𑐧𑐷। 𑐳𑐵𑐢𑐵𑐬𑐞 𑐔𑑂𑐫𑐵 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐾𑐧𑐮𑐫𑑂 𑐴𑑅𑐟𑐫𑑂𑐟 𑐮𑐏𑐫𑑂 𑐟𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐖𑐸𑐂, 𑐟𑐬 𑐩𑐵𑐔𑐵𑐫𑑂 𑐢𑐵𑑅𑐳𑐵 𑐴𑑅𑐫𑐵 𑐢𑐹 𑐮𑐏𑐫𑑂 𑐮𑑂𑐰𑐵𑐎𑐕𑑂𑐫𑐵𑐣𑐵𑑅 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐶𑐐𑐸 𑐖𑐸𑐂। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐎𑐵𑐬𑐞𑑄 𑐩𑐵𑐔𑐵𑐫𑑂 𑐊𑐣𑑂𑐚𑐶𑐀𑐎𑑂𑐳𑐶𑐜𑐾𑐣𑑂𑐚 (antioxidants) 𑐰 𑐥𑑀𑐲𑐎 𑐟𑐟𑑂𑐰𑐟 𑐩𑐾𑐩𑐾𑐐𑐸 𑐔𑑂𑐫𑐵 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐀𑐥𑑂𑐰 𑐡𑐂 <ref>Healthline, "7 Proven Health Benefits of Matcha Tea," 2025.</ref>। 𑐩𑐵𑐔𑐵 𑐖𑐵𑐥𑐵𑐣𑐷 𑐔𑑂𑐫𑐵 𑐣𑐏𑑅 (Japanese Tea Ceremony) 𑐫𑐵 𑐩𑐹 𑐁𑐢𑐵𑐬 𑐏। 𑐠𑑂𑐰 𑐔𑑂𑐫𑐵 𑐖𑐵𑐥𑐵𑐣𑐫𑐵 𑐳𑑄𑐳𑑂𑐎𑐺𑐟𑐶, 𑐖𑐵𑐥𑐵𑐣𑐷 𑐢𑑂𑐫𑐵𑐣 (Zen) 𑐰 𑐥𑐬𑐩𑑂𑐥𑐬𑐵 𑐣𑐵𑐥 𑐑𑐣𑐶𑐲𑑂𑐛 𑐬𑐸𑐥𑑄 𑐳𑑂𑐰𑐵𑐥𑐹 𑐡𑐸। 𑐁𑐢𑐸𑐣𑐶𑐎 𑐎𑐵𑐮𑐫𑑂 𑐩𑐵𑐔𑐵 𑐔𑑂𑐫𑐵𑐫𑐵 𑐬𑐸𑐥𑐫𑑂 𑐖𑐎 𑐩𑐖𑐸𑐳𑐾𑑄 𑐁𑐂𑐳𑐎𑑂𑐬𑐶𑐩, 𑐎𑐾𑐎, 𑐮𑐵𑐟𑐾 (latte) 𑐰 𑐩𑐾𑐩𑐾𑐐𑐸 𑐣𑐳𑐵 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐾𑐟 𑐣𑑄 𑐴𑐮𑐶𑑄𑐣𑑂𑐫𑑄𑐎𑑄 𑐣𑐵𑑄𑐖𑐵𑐫𑐵 𑐰𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐡𑐸। == 𑐂𑐟𑐶𑐴𑐵𑐳 == 𑐩𑐵𑐔𑐵𑐫𑐵 𑐂𑐟𑐶𑐴𑐵𑐳 𑐔𑐷𑐣𑐫𑐵 [[𑐟𑐵𑐒 𑐬𑐵𑐖𑐰𑑄𑐱]] (Tang Dynasty) 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑐳𑐸𑐬𑐸 𑐖𑐹𑐐𑐸 𑐏। 𑐄𑐐𑐸 𑐃𑐮𑐫𑑂 𑐔𑐷𑐣𑐫𑑂 𑐔𑑂𑐫𑐵𑐫𑐵 𑐴𑑅𑐟𑐫𑑂𑐟 𑐧𑐵𑐦𑑄 𑐎𑑂𑐰𑐵𑐎𑐵 𑐀𑐥𑑂𑐥𑐵 𑐠𑐾𑑄 𑐖𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐁𑐎𑐵𑐬 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐵𑑅 𑐳𑑂𑐰𑐠𑐣𑐷𑐐𑐸 𑐏। 𑐔𑑂𑐫𑐵 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐾𑐧𑐮𑐫𑑂 𑐠𑑂𑐰 𑐀𑐥𑑂𑐥𑐵𑑄 𑐔𑑂𑐫𑐵𑐫𑐵 𑐴𑑅𑐫𑐵 𑐢𑐹 𑐮𑐏𑐫𑑂 𑐠𑐸𑐣𑐵𑑅 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐷𑐐𑐸 𑐫𑐵𑐂। 𑐠𑑂𑐰 𑐰𑐶𑐢𑐶 𑐔𑐷𑐣𑐫𑐵 𑐳𑑀𑐒 𑐬𑐵𑐖𑐰𑑄𑐱 (Song Dynasty) 𑐫𑐵 𑐃𑐮𑐫𑑂 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐀𑐥𑑂𑐰 𑐥𑑂𑐬𑐔𑐮𑐶𑐟 𑐖𑐸𑐮। 𑑑𑑒𑐐𑐹𑐐𑐸 𑐱𑐟𑐵𑐧𑑂𑐡𑐷𑐫𑑂 𑐖𑐵𑐥𑐵𑐣𑐷 𑐧𑑁𑐡𑑂𑐢 𑐨𑐶𑐎𑑂𑐲𑐸 𑐂𑐳𑐵𑐂 (Eisai) 𑐣𑑄 𑐔𑐷𑐣𑑄 𑐖𑐵𑐥𑐵𑐣𑐫𑑂 𑐔𑑂𑐫𑐵𑐫𑐵 𑐢𑐹 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐾𑐐𑐸 𑐰𑐶𑐢𑐶 𑐡𑐸𑐠𑑂𑐫𑐵𑐎𑐮 <ref>Tea History Journal, "Eisai and the Introduction of Tea to Japan," 2023.</ref>। 𑐔𑐷𑐣𑐫𑑂 𑐳𑐩𑐫 𑐣𑐵𑐥𑐣𑐵𑐥𑑄 𑐢𑐹 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐵𑑅 𑐔𑑂𑐫𑐵 𑐟𑑂𑐰𑐣𑐶𑐐𑐸 𑐔𑐮𑐣 𑐩𑑂𑐴𑑀 𑐖𑐸𑐫𑐵 𑐰𑐣, 𑐟𑐬 𑐖𑐵𑐥𑐵𑐣𑐫𑑂 𑐢𑐵𑑅𑐳𑐵 𑐠𑑂𑐰 𑐰𑐶𑐢𑐶𑐎𑑀 𑐟𑐳𑐎𑑄 𑐰𑐶𑐎𑐵𑐳 𑐖𑐸𑐮। 𑐖𑐵𑐥𑐵𑐣𑐫𑐵 𑐖𑐾𑐣 𑐧𑑁𑐡𑑂𑐢 𑐨𑐶𑐎𑑂𑐲𑐸𑐟𑐫𑑂𑐳𑑄 𑐢𑑂𑐫𑐵𑐣 𑐫𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐃𑐮𑐫𑑂 𑐖𑐵𑐐𑑂𑐬𑐵𑐩 𑐔𑑂𑐰𑐣𑐾𑐟 𑐰 𑐊𑐎𑐵𑐐𑑂𑐬𑐟𑐵𑐫𑐵 𑐣𑐶𑐟𑐶𑑄 𑐩𑐵𑐔𑐵 𑐕𑑂𑐫𑐮𑐾𑐐𑐸 𑐳𑐸𑐬𑐸 𑐫𑐵𑐟। 𑑑𑑕𑐐𑐹𑐐𑐸 𑐱𑐟𑐵𑐧𑑂𑐡𑐷𑐫𑑂 𑐳𑐾𑐣𑑂 𑐣𑑀 𑐬𑐶𑐎𑑂𑐫𑐸 (Sen no Rikyu) 𑐣𑑄 𑐖𑐵𑐥𑐵𑐣𑐷 𑐔𑑂𑐫𑐵 𑐰𑐶𑐢𑐶(Chanoyu)𑐫𑐵 𑐁𑐢𑐸𑐣𑐶𑐎 𑐝𑐵𑑃𑐔𑐵 𑐟𑐫𑐵𑐬 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐷𑐮 <ref>Kyoto Cultural Institute, "The Way of Tea: Sen no Rikyu's Legacy," 2024.</ref>। 𑐠𑑂𑐰 𑐰𑐶𑐢𑐶𑑄 𑐩𑐵𑐔𑐵𑐫𑐵𑐟 𑐖𑐵𑐥𑐵𑐣𑐷 𑐎𑐸𑐮𑐷𑐣 𑐰𑐬𑑂𑐐 𑐰 𑐳𑐵𑐩𑐣𑑂𑐟𑐷 𑐳𑐩𑐵𑐖𑐫𑐵 𑐕𑐐𑐹 𑐩𑐴𑐟𑑂𑐰𑐥𑐹𑐬𑑂𑐞 𑐀𑑄𑐐 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐮। 𑐁𑑅𑐫𑐵 𑐃𑐮𑐫𑑂 𑐖𑐵𑐥𑐵𑐣𑐫𑐵 𑐄𑐖𑐷 (Uji) 𑐰 𑐣𑐶𑐱𑐶𑐫𑑀 (Nishio) 𑐎𑑂𑐲𑐾𑐟𑑂𑐬 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐧𑐵𑑄𑐮𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐩𑐵𑐔𑐵 𑐄𑐟𑑂𑐥𑐵𑐡𑐣𑐫𑐵 𑐣𑐶𑐟𑐶𑑄 𑐣𑐵𑑄𑐖𑐵𑑅। == 𑐄𑐟𑑂𑐥𑐵𑐡𑐣 𑐥𑑂𑐬𑐎𑑂𑐬𑐶𑐫𑐵 == 𑐩𑐵𑐔𑐵𑐫𑐵 𑐄𑐟𑑂𑐥𑐵𑐡𑐣 𑐟𑐳𑐎𑑄 𑐩𑐶𑐴𑐶𑐣𑐾𑐟 𑐰 𑐃 𑐎𑐵𑐂𑐐𑐸 𑐖𑑂𑐫𑐵 𑐏। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐄𑐟𑑂𑐥𑐵𑐡𑐣 𑐥𑑂𑐬𑐎𑑂𑐬𑐶𑐫𑐵 𑐎𑑂𑐰𑐫𑑂 𑐧𑐶𑐫𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐔𑐬𑐞𑐫𑑂 𑐖𑐸𑐂: * 𑐱𑐾𑐜𑐶𑐒 (Shading) : 𑐔𑑂𑐫𑐵 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐾 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐎𑐬𑐶𑐧 𑑒𑑐 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑑓𑑐 𑐡𑐶𑑄 𑐣𑑂𑐴𑑂𑐫𑑅 𑐔𑑂𑐫𑐵𑐫𑐵 𑐩𑐵𑐫𑐵𑐟 𑐳𑐸 𑐰𑐵 𑐎𑐵𑐥𑐟𑑄 𑐨𑐸𑐣𑐵𑑅 𑐳𑐸𑐬𑑂𑐡𑑂𑐫𑑅𑐫𑐵 𑐣𑐶𑐨𑐵𑑅 𑐥𑐣𑐷। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐮𑐶𑑄 𑐔𑑂𑐫𑐵𑐫𑐵 𑐴𑑅𑐟𑐫𑑂 𑐊𑐩𑐶𑐣𑑀 𑐊𑐳𑐶𑐜 (amino acids) 𑐫𑐵 𑐩𑐵𑐟𑑂𑐬𑐵 𑐀𑐥𑑂𑐰𑐫𑐾𑐎𑐷 𑐰 𑐴𑑅𑐟𑐫𑑂𑐟 𑐗𑐣 𑐐𑐵𑐝𑐵 𑐰𑐵𑑄𑐐𑐸 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐷 <ref>Journal of Agricultural Science, "Effects of Shading on Tea Leaf Composition," 2022.</ref>। * 𑐮𑑂𑐫𑐫𑐵 𑐰 𑐧𑐵𑐦𑑄 𑐐𑑂𑐫𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 : 𑐰𑐳𑐣𑑂𑐟 𑐆𑐟𑐸𑐫𑐵 𑐣𑑂𑐴𑐵𑐥𑐵𑑄𑐫𑐵 𑐴𑑅𑐟 (First flush) 𑐖𑐎 𑐩𑐵𑐔𑐵𑐫𑐵 𑐣𑐶𑐟𑐶𑑄 𑐮𑑂𑐫𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐫𑐵𑐂। 𑐀𑐣𑑄, 𑐴𑑅𑐟𑐫𑑂𑐟 '𑐀𑐎𑑂𑐳𑐶𑐜𑐾𑐳𑐣' (oxidation) 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑐥𑐣𑐾𑐟 𑐴𑐵 𑐰𑐵 𑐧𑐵𑐦𑑄 𑐕𑐸𑐎𑐷 (steaming)। 𑐠𑑂𑐰 𑐥𑑂𑐬𑐎𑑂𑐬𑐶𑐫𑐵𑑄 𑐔𑑂𑐫𑐵𑐫𑐵 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐎𑐺𑐟𑐶𑐎 𑐬𑑄𑐐 𑐰 𑐳𑐰𑐵𑑅𑐫𑐵𑐟 𑐳𑐸𑐬𑐎𑑂𑐲𑐶𑐟 𑐟𑐂। * 𑐟𑐾𑐣𑑂𑐔𑐵 (Tencha) 𑐰 𑐐𑑂𑐫𑐵𑐣𑑂𑐜𑐶𑐒: 𑐴𑑅𑐟𑐫𑑂𑐟 𑐧𑐵𑐦𑑄 𑐕𑐸𑐫𑐾 𑐢𑐸𑐎𑐵𑑅 𑐄𑐎𑐶𑐫𑐵𑐟 𑐐𑑄𑐎𑐵𑑅 𑐡𑑃 (veins 𑐰 stems) 𑐮𑐶𑐎𑐵𑐣𑐵 𑐕𑑂𑐰𑐂। 𑐠𑑂𑐰 𑐱𑐸𑐡𑑂𑐢 𑐴𑑅𑐫𑐵𑐟 '𑐟𑐾𑐣𑑂𑐔𑐵' (Tencha) 𑐢𑐵𑐂। 𑐮𑐶𑐥𑐵 𑐟𑐾𑐣𑑂𑐔𑐵𑐫𑐵𑐟 𑐟𑐳𑐎𑑄 𑐳𑐸𑐳𑑂𑐟 𑐐𑐟𑐶𑑄 𑐮𑑂𑐰𑐴𑑃𑐫𑐵 𑐩𑐶𑐮𑐫𑑂 (stone mill) 𑐣𑐔𑐸𑐂𑐎𑐷। 𑐕𑐐𑐹 𑐐𑑂𑐬𑐵𑐩 𑐩𑐵𑐔𑐵 𑐢𑐹 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐾𑐟 𑐎𑐬𑐶𑐧 𑐕𑐐𑐹 𑐩𑐶𑐣𑐾𑐚 𑐃 𑐎𑐵𑐂 <ref>Artisan Tea Makers, "The Art of Stone Grinding Matcha," 2023.</ref>। 𑐳𑐸𑐳𑑂𑐟 𑐐𑐟𑐶𑑄 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐷𑐐𑐸 𑐎𑐵𑐬𑐞𑑄 𑐢𑐹 𑐎𑑂𑐰𑐵𑐂𑐩𑐏𑐸 𑐰 𑐳𑑂𑐰𑐵𑐡 𑐳𑑂𑐫𑐣𑐷 𑐩𑐏𑐸। === 𑐩𑐵𑐔𑐵 𑐰 𑐳𑐵𑐢𑐵𑐬𑐞 𑐰𑐵𑑄𑐐𑐸 𑐔𑑂𑐫𑐵 𑐡𑐠𑐸𑐂 𑐟𑐸𑐮𑐣𑐵 === {| class="wikitable" |+ 𑐩𑐵𑐔𑐵 𑐰 𑐳𑐵𑐢𑐵𑐬𑐞 𑐰𑐵𑑄𑐐𑐸 𑐔𑑂𑐫𑐵𑐫𑐵 𑐟𑐸𑐮𑐣𑐵 ! 𑐰𑐶𑐱𑐾𑐲𑐟𑐵 !! 𑐩𑐵𑐔𑐵 (Matcha) !! 𑐳𑐵𑐢𑐵𑐬𑐞 𑐰𑐵𑑄𑐐𑐸 𑐔𑑂𑐫𑐵 |- | 𑐬𑐸𑐥 || 𑐢𑐹 (Powder) || 𑐐𑑄𑐐𑐸 𑐴𑑅 (Dried leaves) |- | 𑐧𑐸𑐂𑐎𑐾𑐐𑐸 𑐰𑐶𑐢𑐶 || 𑐱𑐾𑐜𑐶𑐒 𑐫𑐵𑐂𑐐𑐸 || 𑐔𑐎𑑄 𑐣𑐶𑐨𑐵𑐮𑐫𑑂 𑐧𑐸𑐂𑐎𑐷𑐐𑐸 |- | 𑐳𑑂𑐰𑐵𑐡 || 𑐄𑐩𑐵𑐩𑐷, 𑐐𑐵𑐝𑐵, 𑐴𑐮𑑂𑐎𑐵 𑐳𑐵𑑅𑐐𑐸 || 𑐴𑐮𑑂𑐎𑐵, 𑐟𑐵𑐖𑐵, 𑐟𑐷𑐟𑑀 |- | 𑐟𑑂𑐰𑐣𑐶𑐐𑐸 𑐰𑐶𑐢𑐶 || 𑐢𑐹 𑐮𑐏𑐫𑑂 𑐮𑑂𑐰𑐵𑐎𑐕𑑂𑐫𑐵𑐣𑐵𑑅 || 𑐴𑑅𑐟𑐫𑑂𑐟 𑐮𑐏𑐫𑑂 𑐠𑐸𑐣𑐵𑑅 𑐰 𑐮𑐶𑐥𑐵 𑐴𑑅 𑐮𑐶𑐎𑐵𑐣𑐵 |- | 𑐊𑐣𑑂𑐚𑐶𑐀𑐎𑑂𑐳𑐶𑐜𑐾𑐣𑑂𑐚 || 𑐟𑐳𑐎𑑄 𑐄𑐔𑑂𑐔 || 𑐩𑐢𑑂𑐫𑐩 |} == 𑐱𑑂𑐬𑐾𑐞𑐷 𑐰 𑐐𑐸𑐞𑐳𑑂𑐟𑐬 == 𑐩𑐵𑐔𑐵𑐫𑐵𑐟 𑐄𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐐𑐸𑐞𑐳𑑂𑐟𑐬 𑐰 𑐕𑑂𑐫𑐮𑐵𑐫𑐵 𑐁𑐢𑐵𑐬𑐫𑑂 𑐠𑐷𑐠𑐷 𑐥𑐸𑐔𑐮𑐫𑑂 𑐧𑐵𑐫𑐾𑐕𑐶𑑄: * 𑐳𑐾𑐬𑐾𑐩𑑀𑐣𑐶𑐫𑐮 𑐐𑑂𑐬𑐾𑐜 (Ceremonial Grade): 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐄𑐔𑑂𑐔 𑐐𑐸𑐞𑐳𑑂𑐟𑐬𑐫𑐵 𑐩𑐵𑐔𑐵 𑐏। 𑐠𑑂𑐰 𑐔𑑂𑐫𑐵 𑐣𑐏𑑅 𑐰𑐵 𑐟𑐶 𑐳𑐾𑐬𑐾𑐩𑑀𑐣𑐷𑐫𑑂 𑐕𑑂𑐫𑐮𑐶। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐬𑑄𑐐 𑐐𑐵𑐝𑐵 𑐖𑐸𑐂𑐩𑐏𑐸 𑐰 𑐳𑐰𑐵𑑅 𑐳𑐵𑑅𑐐𑐸/𑐔𑐵𑐎𑐸𑐐𑐸 (sweetness) 𑐖𑐸𑐂 <ref>World of Tea, "Understanding Matcha Grades," 2025.</ref>। 𑐠𑑂𑐰 𑐐𑑂𑐬𑐾𑐜𑐫𑐵 𑐩𑐵𑐔𑐵 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐾𑐟 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐣𑑂𑐴𑐵𑐥𑐵𑑄𑐫𑐵 𑐎𑑀𑐩𑐮 𑐴𑑅 𑐕𑑂𑐫𑐮𑐶। * 𑐎𑐸𑐮𑐶𑐣𑐬𑐷 𑐐𑑂𑐬𑐾𑐜 (Culinary Grade): 𑐠𑑂𑐰 𑐐𑑂𑐬𑐾𑐜 𑐳𑐵𑐢𑐵𑐬𑐞 𑐔𑑂𑐫𑐵 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐾𑐟, 𑐧𑐾𑐎𑐶𑐒 𑐫𑐵𑐫𑐾𑐟 𑐰𑐵 𑐮𑐵𑐟𑐾 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐾𑐟 𑐕𑑂𑐫𑐮𑐶। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐳𑑂𑐰𑐵𑐡 𑐨𑐔𑐵 𑐏𑐵𑐂𑐳𑐾 𑐔𑑂𑐰𑐣𑐾𑐦𑐸, 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐮𑐶𑑄 𑐩𑐾𑐩𑐾𑐐𑐸 𑐣𑐳𑐵𑐫𑐵 𑐔𑐵𑐎𑐹𑐐𑐸 𑐳𑐰𑐵𑑅 𑐳𑐣𑑂𑐟𑐸𑐮𑐣 𑐫𑐵𑐂। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐬𑑄𑐐 𑐳𑐾𑐬𑐾𑐩𑑀𑐣𑐶𑐫𑐮 𑐐𑑂𑐬𑐾𑐜 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐨𑐔𑐵 𑐦𑐶𑐎𑑂𑐎𑐵 𑐖𑐸𑐂 𑐦𑐸। * 𑐥𑑂𑐬𑐶𑐩𑐶𑐫𑐩 𑐐𑑂𑐬𑐾𑐜 (Premium Grade): 𑐠𑑂𑐰 𑐐𑑂𑐬𑐾𑐜 𑐣𑑂𑐴𑐶𑐣𑑂𑐴𑐶 𑐔𑑂𑐫𑐵 𑐟𑑂𑐰𑐣𑐾𑐟 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐖𑐸𑐂। 𑐠𑑂𑐰 𑐳𑐾𑐬𑐾𑐩𑑀𑐣𑐶𑐫𑐮 𑐰 𑐎𑐸𑐮𑐶𑐣𑐬𑐷 𑐐𑑂𑐬𑐾𑐜𑐫𑐵 𑐡𑐠𑐸𑐫𑐵 𑐐𑐸𑐞𑐳𑑂𑐟𑐬 𑐏। 𑐩𑐵𑐔𑐵𑐫𑐵 𑐐𑐸𑐞𑐳𑑂𑐟𑐬 𑐄𑐎𑐶𑐫𑐵 '𑐌𑐬𑐶𑐖𑐶𑐣' (origin) 𑐰 𑐐𑑂𑐫𑐵𑐂𑐣𑑂𑐜𑐶𑐒 𑐰𑐶𑐢𑐶𑑄 𑐣𑑄 𑐣𑐶𑐬𑑂𑐢𑐵𑐬𑐞 𑐫𑐵𑐂। 𑐧𑐵𑑄𑐮𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐩𑐵𑐔𑐵 𑐟𑐳𑐎𑑄 𑐣𑐔𑐹𑐐𑐸 𑐢𑐹 (fine powder) 𑐖𑐸𑐂𑐩𑐵𑑅। == 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐾𑐐𑐸 𑐥𑐴𑑅 𑐰 𑐖𑑂𑐰𑐮𑑄 == [[File:Bamboo chasen to whisk koicha (15455038443).jpg|thumb|𑐎𑑀𑐂𑐔𑐵𑐫𑐵𑐟 𑐔𑐵𑐳𑐾𑐣𑑄 𑐔𑐵𑐰𑐵𑐣𑐫𑑂 𑐳𑑄𑐎𑐹𑐐𑐸]] [[File:Matcha (5026245674).jpg|thumb|𑐄𑐳𑐸𑐔𑐵]] 𑐥𑐬𑐩𑑂𑐥𑐬𑐵𑐐𑐟 𑐖𑐵𑐥𑐵𑐣𑐷 𑐰𑐶𑐢𑐶𑑄 𑐩𑐵𑐔𑐵 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐾𑐟 𑐰𑐶𑐱𑐾𑐲 𑐖𑑂𑐰𑐮𑑄 𑐁𑐰𑐱𑑂𑐫𑐎 𑐖𑐸𑐂। '𑐔𑐵𑐰𑐵𑐣' (Chawan) 𑐢𑐂𑐐𑐸 𑐔𑑂𑐫𑐵 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐷𑐐𑐸 𑐧𑐵𑐚𑐵𑐔𑐵/𑐏𑑂𑐰𑐮𑐵 𑐏। '𑐔𑐵𑐳𑐾𑐣' (Chasen) 𑐢𑐂𑐐𑐸 𑐥𑑃𑐫𑐵 𑐳𑑄𑐎𑐶𑐐𑐸 '𑐰𑐶𑐳𑑂𑐎' (whisk) 𑐏 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐮𑐶𑑄 𑐔𑑂𑐫𑐵𑐫𑐵𑐟 𑐦𑐶𑐖 (froth) 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐷𑐐𑐸 𑐰 𑐮𑑂𑐰𑐵𑐎𑐕𑑂𑐫𑐵𑐂𑐐𑐸 𑐖𑑂𑐫𑐵 𑐫𑐵𑐂। '𑐔𑐵𑐱𑐵𑐎𑐸' (Chashaku) 𑐢𑐂𑐐𑐸 𑐥𑑃𑐫𑐵 𑐔𑐩𑑂𑐔𑐵 𑐏 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐮𑐶𑑄 𑐩𑐵𑐔𑐵 𑐢𑐹 𑐏𑑂𑐰𑐮𑐵𑐫𑑂 𑐟𑐂। 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐣𑑂𑐴𑐵𑐥𑐵𑑄 𑐩𑐵𑐔𑐵 𑐢𑐹𑐫𑐵𑐟 𑐕𑐐𑐹 𑐕𑐵𑐣𑑂𑐣𑐷 (sifter) 𑐣𑑄 𑐕𑐵𑐣𑐾 𑐫𑐵𑐣𑐵𑑅 𑐢𑐸𑐮𑐫𑑂 𑐡𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐐𑑂𑐰𑑅 𑐮𑐶𑐎𑐵𑐂। 𑐠𑑂𑐰 𑐢𑐸𑑄𑐎𑐵𑑅 𑐎𑐬𑐶𑐧 𑑘𑑐 𑐜𑐶𑐐𑑂𑐬𑐷 𑐳𑐾𑐮𑑂𑐳𑐶𑐫𑐳 (𑐮𑐸𑐩𑐸𑐐𑐸, 𑐟𑐬 𑐩𑐥𑐸𑐂𑐐𑐸) 𑐮𑑅 𑐨𑐔𑐵 𑐟𑐂 <ref>Traditional Arts of Japan, "The Ritual of Matcha Preparation," 2024.</ref>। 𑐔𑐵𑐳𑐾𑐣𑑄 'W' 𑐁𑐎𑐵𑐬𑐫𑑂 𑐟𑐔𑑂𑐰𑐎𑑄 𑐮𑑂𑐰𑐵𑐎𑐕𑑂𑐫𑐵𑐣𑐵𑑅 𑐦𑐶𑐖 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐷। 𑐩𑐵𑐔𑐵 𑐣𑐶𑐐𑐹 𑐥𑑂𑐬𑐎𑐵𑐬𑑄 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐾 𑐕𑐶𑑄: '𑐄𑐳𑐸𑐔𑐵' (Usucha - 𑐳𑐵𑐮𑐹𑐐𑐸 𑐔𑑂𑐫𑐵) 𑐰 '𑐎𑑀𑐂𑐔𑐵' (Koicha - 𑐟𑐵𑐎𑐹𑐐𑐸 𑐔𑑂𑐫𑐵)। 𑐎𑑀𑐂𑐔𑐵 𑐰𑐶𑐱𑐾𑐲 𑐥𑐹𑐖𑐵 𑐰𑐵 𑐰𑐶𑐢𑐶𑐂 𑐖𑐎 𑐕𑑂𑐫𑐮𑐶 𑐰 𑐠𑐸𑐎𑐶𑑄 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐢𑐹 𑐰 𑐩𑑂𑐴𑑀 𑐮𑑅 𑐕𑑂𑐫𑐮𑐶। == 𑐰𑐬𑑂𑐟𑐩𑐵𑐣 𑐕𑑂𑐫𑐮𑐵 == 𑑒𑑑𑐐𑐹𑐐𑐸 𑐱𑐟𑐵𑐧𑑂𑐡𑐷𑐫𑑂 𑐩𑐵𑐔𑐵 𑐴𑐮𑐶𑑄𑐣𑑂𑐫𑑄𑐎𑑄 𑐕𑐐𑐹 𑐮𑐵𑐂𑐦𑐳𑑂𑐚𑐵𑐂𑐮 𑐟𑑂𑐰𑑄𑐳𑐵 𑐖𑐹𑐐𑐸 𑐡𑐸। '𑐩𑐵𑐔𑐵 𑐮𑐵𑐟𑐾' (Matcha Latte) 𑐁𑑅 𑐴𑐮𑐶𑐩𑐫𑐵 𑐳𑐎𑐮 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐎𑑂𑐫𑐵𑐦𑐾𑐫𑑂 𑐮𑐸𑐂𑐎𑐾 𑐦𑐿। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑑄 𑐎𑐦𑐷𑐫𑐵 𑐰𑐶𑐎𑐮𑑂𑐥𑐫𑐵 𑐬𑐸𑐥𑐫𑑂 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐩𑐣𑐹𑐟𑐫𑑂𑐟 𑐁𑐎𑐬𑑂𑐲𑐶𑐟 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐔𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐡𑐸। 𑐣𑐳𑐵 𑐏𑑂𑐫𑐮𑐫𑑂 𑐩𑐵𑐔𑐵 𑐁𑐂𑐳𑐎𑑂𑐬𑐶𑐩, 𑐩𑐵𑐔𑐵 𑐔𑐎𑐮𑐾𑐚, 𑐰 𑐩𑐵𑐔𑐵 𑐎𑐾𑐎 𑐟𑐳𑐎𑑄 𑐣𑐵𑑄𑐖𑐵𑑅। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑑄 𑐣𑐳𑐵𑐫𑐵𑐟 𑐕𑐐𑐹 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐎𑐺𑐟𑐶𑐎 𑐰𑐵𑑄𑐐𑐸 𑐬𑑄𑐐 𑐰 𑐰𑐶𑐱𑐶𑐲𑑂𑐚 𑐳𑑂𑐰𑐵𑐡 𑐧𑐷। 𑐳𑐩𑐵𑐫𑐵 𑐏𑑂𑐫𑐮𑐫𑑂 𑐣𑑄 𑐩𑐵𑐔𑐵𑐫𑐵𑐟 𑐕𑑂𑐫𑐮𑐷𑐐𑐸 𑐫𑐵𑐂। 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐊𑐣𑑂𑐚𑐶𑐀𑐎𑑂𑐳𑐶𑐜𑐾𑐣𑑂𑐚 𑐐𑐸𑐞𑐫𑐵 𑐎𑐵𑐬𑐞𑑄 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵𑐟 '𑐦𑐾𑐳 𑐩𑐵𑐳𑑂𑐎' 𑐰 '𑐎𑑂𑐬𑐶𑐩'𑐫𑑂 𑐕𑑂𑐫𑐮𑐶 <ref>Cosmetic Science Review, "Matcha in Skin Care Formulations," 2026.</ref>। 𑐩𑐵𑐔𑐵 𑐔𑑂𑐫𑐵 𑐖𑐎 𑐩𑐖𑐸𑐳𑐾𑑄 𑐁𑑅 𑐕𑐐𑐹 𑐰𑐶𑐱𑑂𑐰𑐰𑑂𑐫𑐵𑐥𑐷 𑐄𑐡𑑂𑐫𑑀𑐐 𑐖𑐸𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐡𑐸। ==𑐎𑐶𑐥𑐵𑐢𑐮𑑅== <gallery widths="150px" heights="150px" mode="packed"> File:Matcha ice cream 001.jpg|[[Green tea ice cream|𑐟𑑀𑐎𑑂𑐫𑑀𑐫𑐵 𑐬𑐾𑐳𑑂𑐟𑑀𑐬𑐵𑐣𑑂𑐟𑐫𑑂 𑐩𑐵𑐔𑐵 𑐁𑐂𑐳𑐎𑑂𑐬𑐶𑐩 File:Matcha and Redbean Cake.jpg|𑐩𑐵𑐔𑐵 𑐎𑐾𑐎 File:Matcha tiramisu.jpg|𑐩𑐵𑐔𑐵 𑐟𑐶𑐬𑐵𑐩𑐶𑐳𑐸 File:Soba sushi w egg crab cucumber.JPG|𑐔𑐵𑐳𑑀𑐧𑐵 𑐳𑐸𑐳𑐶 𑐬𑑀𑐩 File:2019 Nitro Matcha Cold Brew.jpg|𑐎𑑀𑐮𑑂𑐡 𑐧𑑂𑐬𑐸 𑐩𑐵𑐔𑐵 File:Matcha tea latte with rosetta latte art.jpg|𑐩𑐵𑐔𑐵 𑐮𑐵𑐟𑐾 File:Coffee bean Matcha Sarangani1.jpg|𑐎𑐦𑐶 𑐧𑐶𑐣 𑐔𑐎𑐮𑐾𑐟 𑐩𑐵𑐔𑐵 </gallery> ==𑐮𑐶𑐢𑑄𑐳𑐵== {{𑐮𑐶𑐢𑑄𑐳𑐵|}} [[पुचः:𑐟𑑂𑐰𑑃𑐳𑐵]] q7r12ab0afvwgyqibvr3u411q5jbekf 2 306502 1120133 2026-03-31T11:39:26Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/श्रीराम शंकर अभयङ्कर]] to [[𑐱𑑂𑐬𑐷𑐬𑐵𑐩 𑐱𑑄𑐎𑐬 𑐀𑐨𑐫𑐒𑑂𑐎𑐬]] 1120133 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[𑐱𑑂𑐬𑐷𑐬𑐵𑐩 𑐱𑑄𑐎𑐬 𑐀𑐨𑐫𑐒𑑂𑐎𑐬]] kzhj4wi6d9vin5amzfwwudxdkqvynnm 2 306503 1120137 2026-03-31T11:45:59Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/एन्टार्टिका]] to [[𑐊𑐣𑑂𑐚𑐵𑐬𑑂𑐚𑐶𑐎𑐵]] 1120137 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[𑐊𑐣𑑂𑐚𑐵𑐬𑑂𑐚𑐶𑐎𑐵]] md8p2wn2ezw5jte8cq33iegfok0cyff