Wikipedia newwiki https://new.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%82_%E0%A4%AA%E0%A5%8C MediaWiki 1.46.0-wmf.22 first-letter माध्यम विशेष खँलाबँला छ्येलेमि छ्येलेमि खँलाबँला विकिपिडिया विकिपिडिया खँलाबँला किपा किपा खँलाबँला मिडियाविकि मिडियाविकि खँलाबँला Template Template talk ग्वाहालि ग्वाहालि खँलाबँला पुचः पुचः खँलाबँला दबू दबू खँलाबँला TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk कोयम्बत्तूर 0 8519 1120173 1061380 2026-04-04T13:43:54Z কল্কি 30889 /* जनसंख्या */ converted bare url(s) into full bibliographic citation(s) 1120173 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/कोयम्बत्तूर}} [[Image:SBI Coimbatore.jpg|thumb|left |The [[Sugarcane Breeding Institute]]]] [[Image:Coimbatore Townhall Aerial-view 1930.jpg|thumb|left |Aerial view of the city, circa 1930]] [[Image:The Majestic Western Ghats along the Palakkad - Coimbatore Hwy 47.jpg|thumb|[[Western Ghats]]]] <!-- See [[Wikipedia:WikiProject Indian cities]] for details -->{{भारतयागु नगर इलाकायागु तथ्यांक| native_name = कोयम्बत्तूर्| type = city | latd = 11.0 | longd = 76.97| locator_position = right | state_name = तमिलनाडु | district = [[कोयम्बत्तूर् जिल्ला|कोइम्बाटोर]] | leader_title = | leader_name = | altitude = ३८०| altitude_ft = १२४६| population_as_of = 2001| population_total = ९२३,०८५| population_density = | area_magnitude= sq. km | area_total = | area_telephone = | postal_code = | vehicle_code_range = | sex_ratio = | unlocode = | website = | footnotes = | }} '''कोयम्बत्तूर्''' ([[अंग्रेजी भाषा|अंग्रेजी भाय]]:Coimbatore, [[तमिल भाषा]]:கோயம்புத்தூர்) वा कोभइ (Kovai, கோவை), [[भारत|भारतया]] [[तमिलनाडु]] राज्यया [[कोयम्बत्तूर जिल्ला|कोयम्बत्तूर]] जिल्लाया कर्पोरेसनाधीन इलाका खः। थ्व नगर भारतया [[तमिलनाडु|तमिल नाडु]] प्रदेशया स्वंगुगु दक्ले तधंगु नगर ख<ref>[http://www.coimbatore.com/general.htm] </ref><ref>[https://web.archive.org/web/20071001001501/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-104&srt=pnan&col=aohdq&pt=c&va=&geo=-1881 Tamil Nadu: largest cities and towns and statistics of their population], World gazetteer</ref>। थ्व नगर [[कोयम्बत्तुर जिल्ला]]या सदरमुकाम नं ख। नोय्यल खुसिया सिथय् अवस्थित थ्व नगर थःगु टेक्स्टाइल कारखाना, इञ्जिनियरिङ फर्म, अटोमोबाइल पार्ट म्यानुफ्याक्चर, उसाँय्‌या सुविधा, कोङ्गु तमिल आदिया निंतिं नांजा। == भूगोल == थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः {{coor d|11.0|N|76.97|E|}} ।<ref name="geoloc">{{cite web | accessdate = फेब्रुवरी ९ | accessyear = दं २००७ | url = http://www.fallingrain.com/world/IN/25/Coimbatore.html | title = Coimbatore | work = Falling Rain Genomics, Inc}}</ref>थ्व थाय्यागु उचाइ खः ३८०&nbsp;[[मितर|मिटर]] (१२४६&nbsp;[[फिट]])। थ्व नगर तमिलनाडुया कोङ्गु नाडु क्षेत्रय् ला। == जनसंख्या == सन् २००१या जनगणना कथं <ref>{{GR|India}}</ref> कोयम्बत्तुरया जनसंख्या ९३०,८८२ दु <ref>{{Cite web |title=Coimbatore district - AREA and POPULATION per statistical handbook of 2007 – 2008 |url=http://www.coimbatore.tn.nic.in/pdf/SHB001.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20110727014715/http://www.coimbatore.tn.nic.in/pdf/SHB001.pdf |archive-date=2011-07-27 |access-date=2026-04-04 |website=www.coimbatore.tn.nic.in}}</ref>। थुकिलि मिजं ५२% व मिसा ४८% दु। थ्व नगरया साक्षरता प्रतिशत ७८% दु (भारतया राष्ट्रिय साक्षरता ५९॰५% स्वया अप्व)। मिजंतेगु साक्षरता प्रतिशत ८१% व मिसातेगु साक्षरता प्रतिशत ७४% दु। थनया कूल जनसंख्याय् ११% ६ दँ स्वया क्वकालि दु। == लिधंसा == <references/> {{तमिलनाडुयागु-सहर}} {{Commonscat|Coimbatore}} k5bv02tnwdc948a9gjn0p67ixz6ylx8 येँ महानगर 0 11053 1120174 1101481 2026-04-04T13:48:24Z কল্কি 30889 converted bare url(s) into full bibliographic citation(s) 1120174 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/येँ महानगर}} {{Infobox settlement <!-- Basic info --> | name = येँ | other_name = काठमाडौं महानगर | native_name = येँ देय्‌ | settlement_type = Capital City <!--For Town or Village (Leave blank for the default City) --> | motto = जिगु पौरख, जिगु गैरव, जिगु येँदेय् | image_skyline =Kathmandu sites collage.jpg | imagesize = 300px | image_caption = घरिया चालकथं च्वंनिसें: येँदेशय् थाय्-थासय् खनिगु तोरण, देगुतलेजु व तलेजुभवानी येँया लाय्‌कूलि, [[खास्ति]] चैत्य, [[बागमति खुसि]], [[बुद्धनीलकण्ठ]], [[सिंह दरबार]], [[स्वयम्भू]] बहनिइ, [[पशुपतिनाथ]] | image_map = NepalKathmanduDistrictmap.png | mapsize = 300px | map_caption = | pushpin_map = Nepal | pushpin_label_position = <!-- the position of the pushpin label: left, right, top, bottom, none --> | pushpin_map_caption = नेपालय् येँ | pushpin_mapsize = 300 <!-- Location --> | subdivision_type = देय् | subdivision_name = {{flag|Nepal}}<!--the name of the country--> | subdivision_type1 = विकास क्षेत्र | subdivision_name1 = मध्यमाञ्चल | subdivision_type2 = [[नेपाःया अञ्चल|अञ्चल]] | subdivision_name2 = [[बागमती अञ्चल]] | subdivision_type3 = [[नेपाःया जिल्ला|जिल्ला]] | subdivision_name3 = [[येँ जिल्ला]] | subdivision_type4 = [[Human Development Index|HDI]] | subdivision_name4 = {{increase}} 0.650 <span style="color:#fc5;"> Meduim</span> <ref>{{Cite web |title=An Overview of the Central Development Region (CR) |url=http://www.internal-displacement.org/8025708F004CE90B/(httpDocuments)/0865FF03B159B9C1C1257980002F2D30/$file/Nepal_Central_Region_Overview_Paper.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20120202202326/http://www.internal-displacement.org/8025708F004CE90B/(httpDocuments)/0865FF03B159B9C1C1257980002F2D30/$file/Nepal_Central_Region_Overview_Paper.pdf |archive-date=2012-02-02 |website=www.internal-displacement.org}}</ref> <!-- Politics --> | government_footnotes = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = |leader_title2 = Chief Executive Officer |leader_name2 = Kedar Bahadur Adhikari | established_title = Established<!-- Settled --> | established_date = 900s BC<ref name="History">{{cite web| accessdate=16 May 2010| url = http://www.kathmandu.gov.np/index.php?cid=4&pr_id=4|title=History}}</ref> | established_title2 = <!-- Incorporated --> | established_date2 = <!-- Area --> | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 50.67 <!-- Population --> | population_as_of = 2012 | population_footnotes = | population_note = census | population_total = 975,453<ref>{{cite web|title=National Population Census 2011|url=http://census.gov.np/|publisher=National Planning Commission Secretariat, Central Bureau of Statistics (CBS), Government of Nepal|month=September|year=2011}}</ref> | population_density_km2 = auto | population_metro = | population_density_metro_km2 = auto <!-- General information --> | timezone = [[Nepal Time]] | utc_offset = +5:45 | timezone_DST = | utc_offset_DST = | latd= 27|latm = 42|latNS = N | longd= 85|longm = 20|longEW = E | coordinates_display = title | coordinates_type = type:city_region:NP | elevation_footnotes = | elevation_m = 1400 <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = [[List of postal codes in Nepal|Postal Code]] | postal_code = 44600 (GPO), 44601, 44602, 44604, 44605, 44606, 44608, 44609, 44610, 44611, 44613, 44614, 44615, 44616, 44617, 44618, 44619, 44620, 44621 | area_code = 01 | website = [http://www.kathmandu.gov.np/ आधिकारिक जाःथाय्] | footnotes = }} '''येँ महानगरपालिका''' ([[प्राचीन नेपालभाषा]]: ञे देय्, [[संस्कृत]]:कान्तिपुर नगर) [[नेपाः]] या [[राजधानी]] ख | थ्व नगर समुद्र सतह स्वया १३०० मिटर च्वे ला <ref>[http://www.kathmandu.gov.np/index.php?cid=2&pr_id=2 येँ महानगरपालिका]</ref> व ५०॰८ वर्ग किमिय् दयाच्वंगु दु<ref>[http://www.kathmandu.gov.np/index.php?cid=2&pr_id=2 येँ महानगरपालिका]</ref> । येँ नेपाःया दक्ले तःधंगु अन्तर्राष्ट्रीय नगर ख गन पर्यटकया दक्ले अप्व आगमन जुइ। प्यंगु गुंया दथुइ दूगु नेपाः स्वनिगःया पश्चिमी क्षेत्रय् अवस्थित थ्व नगर युनेस्कोया विश्‍व सम्पदा धलखे नं दयाच्वंगु दु। थ्व नगरया बां-बांलाःगु देगलं सकल हलिमय् थःगु पृथक पहचान तयातःगु दु। नापं थ्व नगरय् प्राचीन ई निसेंया बजाः थौं कन्हे तक्क नं दयाच्वंगु दु। ==नामाकरण== [[किपा:काष्ठमण्डप.jpg|काष्ठमण्डप|thumb]] येँ खँग्वः प्राचीन नेपालभाषाया "ञें"या अपभ्रंश ख। थ्व थाय्‌यात ञें धका किरातकालय् हे धयातःगु खने दु। थ्व नगरया खेँ व भारोपेली भाषाया नां "काठमाडौँ" संस्कृत खँग्वः "काष्ठमण्डप" (मरु सत्त्:) या अपभ्रंश ख। काष्ठमण्डप धाःगु थ्व नगरया दथुइ अवस्थित छगू सतः ख। थ्व सतः छमा हे सिमाया सिं छ्येला देकुगु धैगु विश्वास दु । थ्व वैभवशाली सतःया नामं भारोपेली भाषाय् थ्व नगरया नामाकरण यानातःगु खने दु। थ्व नगरया मध्यकालीन नां कान्तिपुर ख। मध्यकालीन युगय् थ्व नगरय् झःझः धायेकः दयावःगु कान्ति व वैभवं थ्व नगरया नां कान्तिपुर धकातःगु ख। ==इतिहास== [[Image:Shakyamuni-Thangka.jpg|thumb|मंजुश्री, शाक्यमुनि बुद्धया क्वे जवः पाखे]] येँया दक्ले पुलांगु बस्तीया ऐतिहासिक प्रमाण मदु। अथे जुसां थ्व नगरया बारेय् थी-थी धार्मिक सफू, स्तोत्र व वंशावलीइ च्वयातःगु खने दु। स्वयम्भू पुराण कथं नेपाः स्वनिगः छगू तःधंगु पुकु जुयाच्वंबिले महाचीनं बोधिसत्त्व मंजुश्री थन बिज्याल। वसपोलं थ्व पुकुया दक्षिणी भागय् अवस्थित कक्षपाल पर्वत व गुह्येश्वरी क्षेत्रय् थःगु खड्ग चन्द्रह्रासं प्रहार याना थ्व पुकुया लः निकास याना बिज्याल <ref>संक्षिप्त स्वयम्भू पुराण </ref> <ref>[http://www.kathmandu.gov.np/index.php?cid=4&pr_id=4 येँ महानगरपालिका] </ref> । भूगोलविदतेसं नं थ्व तथ्य स्वीकार या कि छगू ईले येँ पुकु ख। मंजुश्री नं धर्म रक्षित राज्य पलिस्था यायेत मंजुपतन नगरया पलिस्था यानादिल व धर्माकरयात थ्व न्हूगु राज्यया जुजु देकाः चीन बिज्याल। गोपाल वंशावली व पशुपति पुराण कथं गोपालवंशया मनुत थ्व थासय् भगवान श्रीकृष्णया अनुयायीया कथं सा लहिहुं थ्व थासय् थ्यना थन च्वंगु खने दु । ===परापूर्वकाल=== पुरातात्विक मालेज्या नं लुयावःगु जानकारी कथं येँ मध्य हिमाली क्षेत्रया प्राचीनतम बस्तीय् छगू ख <ref>[http://www.kathmandu.gov.np/index.php?cid=4&pr_id=4 येँ महानगरपालिका] </ref> । थी-थी मालेज्याय् लूगु प्रमाण् कथं १६७ इपू निसें १ इसं तक्कया अप्पा येँ व येँ नापंया लागाय् लूगु दु<ref>[http://www.kathmandu.gov.np/index.php?cid=4&pr_id=4 येँ महानगरपालिका] </ref>। ===किरांतकाल=== किरांतकालीन येँया निश्चित अवशेष मलु। अथे जुसां [[वंगः]]या [[आकाश भैराद्यः]]यात किरांत जुजु [[यलम्बर]] धायेगु या। ७म्हम किरात जुजु जितेदास्तीया शासनबिलय् बुद्ध धर्मया भिक्षुपिं नेपालमन्दलय् वया [[सक्व]]य् गुँबिहार दयेकूगु ख। लिपा, लुम्बिनीं वःपिं शाक्यतयेसं थनं हे बुद्धधर्मया बिहार दयेका वःगु धर्म लिपा वना [[नेवाः बुद्ध धर्म]] जुवन। थ्व कालय् येँयात यम्बु धाइगु या। थ्व हे नां चिहाकः जुया लिपा थ्व थाय्‌या नां येँ जुवन। ===लिच्छविकाल=== लिच्छवि वंशया जुजु गुणकामदेवया ई स्वया न्ह्यः येँइ (आःया येँ महानगरपालिकाया कोर सिटीइ) दक्षिणय् दक्षिण कोलिग्राम (मंजुपत्तन/यंगाल) व उत्तरय् यंबु /कोलिग्राम नांया निगु थी-थी बस्ती दु <ref>[http://www.kathmandu.gov.np/index.php?cid=4&pr_id=4 येँ महानगरपालिका] </ref> । थ्व निगु बस्ती छगू खड्गाकारया जमिनय् दयाच्वन गुकिया स्वखेर खुसि (विष्णुमती, बागमती व तुकुचा) व छखेर भीर व सिं-गुं दयाच्वन। सामरिक दृष्टिकोणं थ्व थाय् नगर देकेयात सिक्क पायेक जु। अतः, गुणकामदेवं थ्व निगु बस्तीया दथुइ (निगु बस्तीतेत समायोजित याना) विष्णुमती खुसिया सिथय् कान्तिपुर नगर पलिस्था यानादिल। थ्व नगरया प्यखेंर खडग आकारय् [[अष्टमात्रिका]] वा अजिमायुक्त शक्तिपीठ(दुर्ग)या पलिस्था यानादिल। थ्व शक्तिपीठतेत थौं-कन्हे नं अजिमाया देगःया कथं पुज्याइगु या<ref>[http://www.kathmandu.gov.np/index.php?cid=4&pr_id=4 येँ महानगरपालिका] </ref>। नेपाःया गुंया दथुइ येँ थें न्याःगु सुरक्षित नगरया पलिस्था जुइ धुंका भारत व चीन-सँदेय्‌या दथुइ बनेज्या अपुया वन। गुणकामदेवं थ्व नगरय् बनेज्या सुथां लाकेया निंतिं चक्राकारय् बनेज्या लागा पलिस्था यानादिल <ref>सफू : कान्तिपुर, च्वमि : बासु पासा</ref> । [[नेपाल सम्वत]]या [[येँला]]या पुन्हि {येँया पुन्हि) खुनु जुजु गुणकामदेवं थ्व नगर पलिस्था यानादिगुलिं थ्व दिं खुनु जात्रा याइगु व थ्व ला यात अथे जुगुलिं हे येँला धाइगु ख धैगु विश्वास दु। थ्व जात्राय् येँगाः/मंजुपत्तन/दक्षिण कोलिग्रामया मजिपाः लाखे उत्तरय् व कोलिग्राम/यम्बुया पुलुकिसि (ऐरावत) नृत्य दक्षिणय् चाहिकिगु नं या। ===मल्लकाल=== सन १२०० निसें सन १७६८ तक्क थ्व नगरय् मल्ल जुजुतेगु राज जुयाच्वन <ref>[http://www.kathmandu.gov.np/index.php?cid=4&pr_id=4 येँ महानगरपालिका] </ref> । मल्लकालय् थ्व नगर नेपामि [[मल्ल गणराज्य]]य् छगू [[कान्तिपुर देय्‌]]या राजधानी जुयाच्वन। थ्व कालय् थ्व नगरय् कलाया यक्व विकास व विस्तार जुल<ref>[http://www.kathmandu.gov.np/index.php?cid=4&pr_id=4 येँ महानगरपालिका] </ref>। थ्व नगरया आपालं देगः, चैत्य आदि थ्व हे ईले निर्माण जुगु ख। थ्व कालय् थ्व नगरय् धार्मिक सहिष्णुता, तन्त्र विद्या, वास्तु, अर्थतन्त्र आदिया विकास व विस्तार जुल। थ्व कालय् कान्तिपुर नापं नेपामि मल्ल गणराज्यय् च्वनिपिं थी-थी नश्ल, धर्म, जाति आदिया मनुतेसं छगू मंकात राज्यया स्वरुप काल व थ्व राज्यय् च्वनिपिं मनुतेत नेपामि, नेवा वा नेपाली धका म्हसीकल। सन १७६०या दशकय् येँ वम्ह क्रिस्चियन पादरी नं व ईले येँय् १८,००० खा छें दूगु वर्णन याःगु दु<ref>[http://www.kathmandu.gov.np/index.php?cid=4&pr_id=4 येँ महानगरपालिका] </ref>। ===शाहकाल=== गोरखाया जुजु पृथ्वी नारायण शाह नं सम् १७६८य् मल्ल गणराज्ययात क्वचायेका गोर्खाली नेपाः राज्यया पलिस्था यानादिल। गोर्खालीतेसं येँ नगरयात त्यायेधुंका येँ नगरयात नेपाःया राजधानी देकल। शाहतेगु हुकुमय् देय्‌या महाराज जुयाच्वंपिं राणातेगु ईले थ्व नगरय् लाय्‌कु व तःखागु छें देकेयात नेपामि कला मछ्यःसें मुघल व पाश्चात्य वास्तुया अनुशरण न्ह्यथन। राणातेगु ईले देकुगु सिंहदरबार छगू विश्वप्रसिद्ध लाय्‌कू ख। थ्व लाय्‌कुलि आ नेपाःया प्रधानमन्त्रीया मन्त्रालय व प्रायः सकल मन्त्रालय, सर्वोच्च अदालत आदि अवस्थित दु। सन् १९३४य् वंगु भ्वकायेब्वलं नगरया प्रायः क्षेत्रयात ध्वस्त यानाबिल। तर, थ्व भूकम्प धुंका थ्व नगरयात न्हापाःगु हे स्वरूपय् हानं देकिगु ज्या जुल <ref>[http://www.kathmandu.gov.np/index.php?cid=4&pr_id=4 येँ महानगरपालिका] </ref> । भूकम्प धुंका नगरय् न्हु सतक नांया छपु लं देकल। थ्व लंय् बेलायती शैलीइ छेँ, पार्क, पसः, सिनेमा आदिया निर्माण जुल। सन् १९५०य् थ्व नगरया लागा विदेशी पर्यटकतेगु निंतिं चायेकल। अब्ले निसें थौं तक्क थ्व नगरय् पर्यटकत वैगु क्रम जारी हे दु। == जनसंख्या == सन् २००१या जनगणना कथं येँ महानगरय् २,३५,३८७ खा छें दु<ref name="census">{{cite web | accessdate = July 13 |accessyear=2007 | url = http://www.cbs.gov.np/Population/National%20Report%202001/VDC.pdf |title=Census Nepal 2001}}</ref>। येँ महानगर अधिकारी कथं थ्व नगरय् करीब १०,८१,८४५ मनुत च्वनाच्वंगु दु<ref>[https://web.archive.org/web/20071210105926/http://www.cbs.gov.np/Population/National%20Report%202001/default.htm National Report 2001<!--Bot-generated title-->]</ref>। थ्व नगरया स्वंगु मू जाति नेवाः, खस बर्म्हु व खस क्षेत्री ख। थ्व नगरया मू भाय् [[खेँ भाषा]] व [[नेपालभाषा]] ख। थ्व नगरया मू धर्म [[हिन्दू धर्म]] व [[बौद्ध धर्म]] ख। ==प्रशासनिक विभाजन== येँ महानगरपालिकायात प्रशासनया निंतिं ५ विभागय् विभक्त यानातःगु दु,थ्व ख<ref> Ward Profiles, Kathmandu Metropolitan City </ref> === मध्य विभाग === थ्व विभागय् वडा १, ५, ११, ३१, ३२ व ३३ ला। थ्व विभागया मू थाय् थ्व कथं दु - *नारायणहिटी लाय्‌कू (शाहकालीन जुजुतेगु लाय्‌कू) === पूर्व विभाग === थ्व विभागय् वडा ६, ७, ८, ९, १०, ३४ व ३५ ला। थ्व विभागया मू थाय् ख- *अन्तराष्ट्रिय सम्मेलन केन्द्र (संविधान सभा जुयाच्वंगु थाय्‌ गन आ नेपाःया संविधान देकेज्या जुयाच्वंगु दु) *बानेश्वर लागा *पशुपतिनथ् देगः === उत्तर विभाग === थ्व विभागय् वडा २, ३, ४, १६, २९ ला। === कोर सिटी (मू नगर) === [[किपा:हनुमानध्वखादरबारया गद्दीबैठक.jpg|हनुमानध्वखा लाय्‌कूया गद्दीबैठक भवन|thumb]] थ्व विभाग येँ नगरया दक्ले अप्व जनघनत्त्व दूगु थाय्‌ ख। थ्व नगरया आपालं प्राचीन ऐतिहासिक, धार्मिक व सांस्कृतिक स्मारक थ्व हे थासय् ला। थ्व थासय् लाःगु मू स्मारक थ्व कथं दु- ==== हनुमानध्वखा लाय्‌कू व वसन्तपुर==== * गुः तल्लाया लाय्कु * हनुमानध्वखा म्युजियम * तुलजा भवानी देगः * मरु सत्तः(काष्ठमण्डप) * मरु गणेद्य देगः * जीवित देवी कुमारीया छेँ * मखं महाद्य * महाद्य पार्वती देगः * काल भैरव ====मू देगः==== * तुलजा भवानी देगः * मरु गणेद्य देगः * कुमारी छेँ * आजुद्य(आकाश भैरव) * जन बहाः * अन्नपूर्ण * मरु भिन्द्य * मंजुपत्तनया मंजुश्रीया देगः * न्यत(नरदेवी) * न्हुघः(जैसीदेवल) * संकटा देगः * महाकाल देगः * कंग अजिमा * लुति अजिभा * श्री घः(काठेसिम्बु) * महाबौद्ध ====मू चोक व बजाः==== * वंघः(इन्द्र चोक) * न्हु सतक * असं बजाः * क्षेत्रपाटी चोक * थँहिती चोक * लगं चोक ====मू हिति व मेगु भवन==== *हिति - थँहिति, मरुहिति, कोहिति, लुंहिति(सुन्धारा) *भवन - धरहरा(शाहकालीन मिनार), मरुसत्तः(काष्ठमन्दप), सिंहसत्तः === पश्चिम विभाग === थ्व विभागय् वडा १३, १४ व १५ ला। ==अर्थतन्त्र== येँ नेपाःया आर्थिक केन्द्र ख। थ्व थासय् देय्‌या केन्द्रिय ब्याङ्क, स्टक एक्स्चेञ्ज, औद्योगिक पुचःतेगु मू ज्याकुथि नापं देय्‌या मू बजाः आदि ला। थ्व नगरया मू आर्थिक कारोबार बनेज्या, पर्यटन, वित्तीय लगानी आदि ख। येँय् देय्‌या अन्तराष्ट्रिय विमानस्थल त्रिभुवन विमानस्थल दूगुलिं नेपालय् चाहिलेत वइपिं पर्यटकत आपालं येँ जुया हे वइ। थ्व नगरया मू बनेज्या केन्द्र न्हु सतक, असं, पुतलीसदक, दरबार मार्ग आदि ख। थ्व नगरं पश्मिना, गलैंचा, वसः, नेपामि भ्वं, मूर्ति आदि वस्तु निर्यात या। ==संस्कृति== येँ महानगरपालिका नेपाया संस्कृतिया छगू मू नगर ख। पौराणिककाल निसें हे थ्व नगर थःगु कला, संस्कृतिया निंतिं नांजा। थ्व नगरया सांस्कृतिक पक्षय् थनया देगः, नखः, जात्रा, कला प्रमुख ला। थ्व नगरया नामं नेपालसम्बतय् छगू लायात येँला धका धाइगु नं या। थ्व नगरया मू नखः येँया पुन्हि, गुँला व गुँपुन्हि, सिठिनखः, पाहाँचह्रे, मोहनी, स्वन्ति, घ्यःचाकु सन्हु आदि ला। ===नखः व जात्रा=== येँ यक्व हे नखःचख व जात्रा दु। उकि मध्ये तःधंगु नखःचखः व जात्रा थथे दु। *'''मोहनी''' नखः दकस्येँ तःधंगु नखः ख। थ्व नखःया नवमी खुन्हु दाछिया छक जक्क चाइगु देवी तुलजा भवानीया देगः चाइ। थ्वहे कारणं मोहनी नखः नेवाः पिनीगु विशेष नखः जुःगु खः। *'''स्वन्ती''' नखः बले विशेष लक्ष्मी द्ययातः पुजा याइ। पारु खून्हु नेपाल सम्वतया न्हु दं जुइ। बनी छेंछें "म्ह पुजा" याइ। द्वितीया बले किजापुजा जुइ। *'''येंया'''(इन्द्रजात्रा) येँमितय्गु तःधंगु न्हवं(जात्रा) खः। थ्व जात्रा भाद्र शुक्ल चह्रे व पुन्हि बले लाइ। जात्राखे गणेद्य, भैलद्य व कुमारीया खः नापं लाखे व पुलुकिसीयागु प्याखं नं हनी। *'''जनबहाःद्यया जात्रा'''(सेतो मच्छिन्द्रनाथ जात्रा) रामनवमी खुन्हु, म्ह्यग अले कन्हे खुन्हुयाना स्वन्हुतक हनी। थ्व जात्राखे जनबहाःद्यया खः जमः निसें लगं चोक तकः साला हइ। *'''पाँहाचह्रे व घोडेजात्रा'''* येँ मोहनी लिपायागु तःधंगु धाइ। चह्रे बले अजिमा द्यपिनीगु जात्रा हनी अले घोडेजात्रा बले टुङ्ख्यले घोडेजात्रा जुइ। ===नसा=== [[File:Culinária tradicional do Nepal.jpg|right|thumb|येँया नसा।]] [[File:Momo101.jpg|right|thumb|मःम]] येँया मू नसा जा,कें ख। थुकिलि जा, केँ, ल्वसा, अचार आदि नसा दइ। मःम छता सँदेय्‌या नसा ख। थ्व नसा येँदेशय् सिक्क हे नयेगु या। लँय् सिथय् व थीथी पसलय् थ्व नसा मीगु या। नेपामि शैलीया मःम गथे कि बफ मःम, चिकेन मःम, भेज मःम, आदि नं येँय् सिक्क नइगु या। [[नेवाः नसा]] येँया थःगु हे नसा ख। थ्व नसाय् थीथी नखः-चखः, जात्रा, ऋतु आदि कथंया थीथी विशेष चीज ज्वरेया, दसु यमरि, चाकु आदि। नेवाः नसाय् चतांमरी, बारा, नेवाः प्लेत, छ्वयेला आदि नां जा। लाखामरी थेंन्याःगु छुं नेवाः नसात ला थौं कन्हे ब्रान्देद कथं नं मीगु जुइ धुंकल। <ref>[http://lakhamari.com Lakhamari]</ref> चाउमिन व थीथी कथंया चाउचाउ नं येँय् यक्व नयेगु या। येँया आपालं नसा मांशाहारी जु। अथे जुसां थन शाकाहारी नसा नं मलुइगु मखु व थी-थी थासय् शाकाहारी हे नसा जक्क दइगु पसः नं दु। हलिमया मेमेगु थाय्‌स्वया पृथक येँ देशय् [[सा]]या ला धाःसा नयेगु मया। नापं, यक्व थासय् मनुतयेत थुकिगु नां हे काये मय। अथे जुसां थनया मनुतयेसं मेया ला धाःसा सिक्क नः। मेया लायात थन बफ नं धाइगु या। येँदेशय् विशेषयाना नेवाःतयेगु दथुइ मेइला सिक्क नइगु चलन दु। थ्व चलन धाःसा नेपाःया मेमेगु थासय् उस्त खने मदु। फायाला न्हापा-न्हापा उलि चलन चल्तीइ मदु। अथे जुसां आःवया बँदेलया ला व पूर्वया किरांततायेगु नसाया प्रभावं येँदेशय् थौंकन्हे नयेगु या। अथे जुसां छुं कट्टर हिन्दू व आपालं मुस्मांतयेसं फाया ला नयेगु मया। सन् १९५५स येँय् छगू जक्क रेस्तोरां दुगु जुसां<ref name="LP 2003, p.91"> Lonely Planet (2003), pp.91–2</ref> आ वया येँय् यक्व रेस्तोरां दयेधुंकल। थनया रेस्तोरांय् नेपामि नसा, सँदेय्‌या नसा, चीनया नसा, भारतया नसा, व पाश्चात्य कन्तिनेन्तल नसा ज्वरेया। नापं, पर्यटनया वृद्धिं याना थन थीथी कथंया येँ शैलीया पाश्चात्य नसा नं खनेदु। दसु अमेरिकन चप सुइया यमि शैली। <ref name="LP 2003, p.91"/> कन्तिनेन्तल व छुं अमेरिकन /अन्तराष्ट्रिय नसा नं येँय् खनेदु। येँय् नेपाःया मेमेगु थासय् थें हे कफी स्वया च्या त्वनिपिं मनुत अप्व। थनया मनुतयेसं सामान्यरुपय् च्या त्वनेगु या। तर, थनया च्या पाश्चात्य च्या स्वया सिक्क फिक्का जु व च्याय् दुरु, चिनी, मसला आदि तया त्वनेगु संस्कृति दु। येँय् मद्यपदार्थ त्वनिगु पुलांगु चलन दु। थन थी-थी कथंया मद्यपदार्थ दु। अथे जुसां थनया मापसे सिक्क कदा जु व मद्यपदार्थ सेवन याना [[गसा]] संके मब्यु। <ref>[http://www.economist.com/node/21559665 A whiff of sobriety (The Economist)]</ref> येँय् थीथी मद्य त्वँसा दु। थुकिलि अय्‌ला व थ्वं थनया हे त्वँसा ख। थ्व त्वँसा थनया भट्टी-भट्टीइ लु। नापं नेपाःया मेमेगु थासय्‌या त्वँसा दसु-छ्याँङ, तोङ्बा, रक्सी आदि नं येँय् त्वनिगु या। थन थी-थी भारतीय व अन्तराष्ट्रिय मद्य-त्वँसा नं दु। ==धर्म== येँ देशय् हिन्दू धर्म, बुद्ध धर्म, मुस्मां धर्म, ख्रिस्ति धर्म, किरात धर्म, जैन धर्म, सिख धर्म आदि थीथी धर्मया मनूत च्वनिगु या। ===बुद्ध धर्म=== येँ स्वयम्भु व बौद्धनाथ तःधंगु बौद्ध स्तुप ख। थ्वपिं विश्व सम्पदा सूचीं नं ला। पुलांगु देसय् श्रीघः स्तुप व महाबौद्ध स्तुप दु। अले थाय्थासय् पुलांगु व न्हुगु याना यक्व बौद्ध विहार व गुम्बा दु। पुलांगु येँदेसय् थीथी बिहारत दयाच्वंगु इतिहास दु। पुलां देसया मू विहारत थ्व कथं दु<ref>[https://web.archive.org/web/20151210221405/http://www.nepalmandal.com/content/13087.html नेपालमन्दल दत कम]</ref>- ====थःने==== १) मैत्रीपुर महाबिहार (क्वाःबहाः), २) हेनाकर महाबिहार (ध्वाकाबहाः), ३) हेमवर्ण महाबिहार (गंबहाः), ४) रत्नकेतु महाबिहार (झ्वाः बहाः), ५) सुरतश्री महाबिहार (तक्षेबहाः), ६) कनकचैत्य महाबिहार (जनबहाः), ७) केशचन्द्र कृत पारावर्त महाबिहार (इतुंबहाः), ८) रत्नकीर्ति महाबिहार (मखंबहाः), ९) मुलश्री महाबिहार (मुबहाः), १०) मन्त्रसिध्दि महाबिहार (सवलबहाः), ११)राजकीर्ति महाबिहार (तेबहाः), १२) श्रीखण्ड तरमुल महाबिहार, ====क्वःने==== १३) ब्रह्मचक्र महाबिहार (ओमबहाः), १४) बज्रशील महाबिहार (इकुबहाः), १५) मुनिसंघ महाबिहार (मिखाबहाः), १६) कृति पुण्य महाबिहार (लगंबहाः), १७) मणिसिंह महाबिहार (मुसुंबहाः दुने च्वंगु) व १८) मणिसंघ महाबिहार (मुसुंबहाः पिने च्वंगु)। ====मेगु==== पुलांगु येँदेस पिने पुलांगु विहार थ्व कथं दु। * (विक्रमशील विहार) भगवान बहाः - थँबही(ठमेल) * चारुमती विहार - चाःबही ==लिधंसा== {{reflist|}} *स्वयम्भू पुराण *पशुपति पुराण *गोपाल वंशावली *सफू: कान्तिपुर, लेखक: बासुपासा {{येँ जिल्ला}} [[पुचः:नेपाःया महानगरपालिका]] [[पुचः:येँ जिल्ला]] [[en:Kathmandu Metropolitan City]] [[hi:काठमांडू महानगरपालिका]] rv3alwrqum22iflw36zdix4pavtq2wi फिलिपो ब्रुनेलेस्की 0 306516 1120175 2026-04-05T03:43:36Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{stub}} '''फिलिपो ब्रुनेलेस्की''' (१३७७–अप्रिल १५, १४४६) इटालियन पुनर्जागरण कालया छम्ह नांजाम्ह वास्तुविद् व इन्जिनियर खः।<ref>Walker, Paul Robert, ''The Feud That Sparked the Renaissance'', HarperCollins, 2002.</ref> वय्‌कःयात आधुनिक वास्तु... 1120175 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''फिलिपो ब्रुनेलेस्की''' (१३७७–अप्रिल १५, १४४६) इटालियन पुनर्जागरण कालया छम्ह नांजाम्ह वास्तुविद् व इन्जिनियर खः।<ref>Walker, Paul Robert, ''The Feud That Sparked the Renaissance'', HarperCollins, 2002.</ref> वय्‌कःयात आधुनिक वास्तुकलाया अबुया रुपय् नं म्हसीकिगु या। वय्‌कःया दकलय् तःधंगु सिर्जना फ्लोरेन्स क्याथेड्रल (Florence Cathedral) या तःग्वःगु गुम्बज खः। थ्व गुम्बज दयेकेत वय्‌कलं थःगु ईया न्हूगु प्रविधि व गणितीय सूत्रतय्‌गु छ्यलाबुला यानादिल। ब्रुनेलेस्कीं 'लिनियर पर्स्पेक्टिभ' (linear perspective) या सिद्धान्त प्रतिपादन यानाः चित्रकलाय् क्रान्ति हे हयादिल। वय्‌कलं निर्माण यानादीपिू मेगु मू संरचनाय् सान लोरेन्जोया देगः व ओस्पेडेल डेगली इनोसेन्टी ला। वय्‌कःया वास्तुकलाय् क्लासिकल रोमन शैली व तर्कसंगत अनुपातया बांलागु मिश्रण खनेदु। वय्‌कःया ज्यां लिपाया वास्तुविद्त एन्द्रिया पालाडियो व मिचेलान्जेलोयात तःधंगु प्रेरणा बिल। वय्‌कः फ्लोरेन्सया छम्ह प्रतिष्ठित कलाकार व नागरिकया रुपय् दयादिगु खः। थौं नं वय्‌कःया संरचनात फ्लोरेन्सया सहरय् मू आकर्षणया केन्द्र जुयाच्वंगु दु। == लिधंसा == <references/> == स्वयादिसँ == * [[वास्तु]] * [[फ्लोरेन्स]] [[Category:वास्तुविद्]] [[Category:इटलीया वास्तुविद्]] [[en:Filippo Brunelleschi]] rd0t6mluodrrm5qj9md3l3elnft9f4i 1120176 1120175 2026-04-05T03:43:52Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Filippo Brunelleschi]] to [[फिलिपो ब्रुनेलेस्की]] 1120175 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''फिलिपो ब्रुनेलेस्की''' (१३७७–अप्रिल १५, १४४६) इटालियन पुनर्जागरण कालया छम्ह नांजाम्ह वास्तुविद् व इन्जिनियर खः।<ref>Walker, Paul Robert, ''The Feud That Sparked the Renaissance'', HarperCollins, 2002.</ref> वय्‌कःयात आधुनिक वास्तुकलाया अबुया रुपय् नं म्हसीकिगु या। वय्‌कःया दकलय् तःधंगु सिर्जना फ्लोरेन्स क्याथेड्रल (Florence Cathedral) या तःग्वःगु गुम्बज खः। थ्व गुम्बज दयेकेत वय्‌कलं थःगु ईया न्हूगु प्रविधि व गणितीय सूत्रतय्‌गु छ्यलाबुला यानादिल। ब्रुनेलेस्कीं 'लिनियर पर्स्पेक्टिभ' (linear perspective) या सिद्धान्त प्रतिपादन यानाः चित्रकलाय् क्रान्ति हे हयादिल। वय्‌कलं निर्माण यानादीपिू मेगु मू संरचनाय् सान लोरेन्जोया देगः व ओस्पेडेल डेगली इनोसेन्टी ला। वय्‌कःया वास्तुकलाय् क्लासिकल रोमन शैली व तर्कसंगत अनुपातया बांलागु मिश्रण खनेदु। वय्‌कःया ज्यां लिपाया वास्तुविद्त एन्द्रिया पालाडियो व मिचेलान्जेलोयात तःधंगु प्रेरणा बिल। वय्‌कः फ्लोरेन्सया छम्ह प्रतिष्ठित कलाकार व नागरिकया रुपय् दयादिगु खः। थौं नं वय्‌कःया संरचनात फ्लोरेन्सया सहरय् मू आकर्षणया केन्द्र जुयाच्वंगु दु। == लिधंसा == <references/> == स्वयादिसँ == * [[वास्तु]] * [[फ्लोरेन्स]] [[Category:वास्तुविद्]] [[Category:इटलीया वास्तुविद्]] [[en:Filippo Brunelleschi]] rd0t6mluodrrm5qj9md3l3elnft9f4i Filippo Brunelleschi 0 306517 1120177 2026-04-05T03:43:52Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Filippo Brunelleschi]] to [[फिलिपो ब्रुनेलेस्की]] 1120177 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[फिलिपो ब्रुनेलेस्की]] chciu0d4xthuuodrqyofh080dkeaipr लियोन बाटिस्टा अल्बर्टी 0 306518 1120178 2026-04-05T03:46:52Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{stub}} '''लियोन बाटिस्टा अल्बर्टी''' (फेब्रुअरी १४, १४०४–अप्रिल २५, १४७२) इटालियन पुनर्जागरण कालया छम्ह बहुआयामिक व्यक्तित्व खः।<ref>Grafton, Anthony, ''Leon Battista Alberti: Master Builder of the Italian Renaissance'', Hill and Wang, 2000.</ref> वय्‌कः छ... 1120178 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''लियोन बाटिस्टा अल्बर्टी''' (फेब्रुअरी १४, १४०४–अप्रिल २५, १४७२) इटालियन पुनर्जागरण कालया छम्ह बहुआयामिक व्यक्तित्व खः।<ref>Grafton, Anthony, ''Leon Battista Alberti: Master Builder of the Italian Renaissance'', Hill and Wang, 2000.</ref> वय्‌कः छम्ह वास्तुविद् जक मजुसें च्वमि, गणितज्ञ, व कलाकार नं खः। अल्बर्टीं वास्तुकलाया सैद्धान्तिक पक्षय् 'De Re Aedificatoria' नांया सफू च्वयादिल गुगु वास्तुकलाया ख्यलय् छगू महत्त्वपूर्ण दस्तावेजया कथं हनि। वय्‌कलं प्राचीन रोमन वास्तुकलाया अध्ययन यानाः थःगु ज्याय् उकियात परिष्कृत रुपं छ्यलादिल। रिमिनीया टेम्पियो मालाटेस्टियानो व फ्लोरेन्सया सान्ता मारिया नोभेलाया ख्वाः वय्‌कःया उत्कृष्ट ज्याय् ला। वय्‌कःया वास्तुकलाय् 'हार्मोनिक प्रपोर्सन' (harmonic proportion) व सुन्दरताया वैज्ञानिक व्याख्या दु। अल्बर्टीं मनूया जीवनय् वास्तुकलाया सामाजिक महत्त्वयात नं विशेष जोड बियादिल। वय्‌कःयात 'युनिभर्सल म्यान' (Universal Man) या छगू उत्तम दसुया रुपय् काइ। वय्‌कःया च्वसुतय्सं पुनर्जागरणकालीन कला व भवन निर्माणयात छगू निश्चित दिशा बिल। वय्‌कःया लिपाया ईया वास्तुविदपिसं वय्‌कःया सिद्धान्तयात आधार कयाः यक्व ज्या यानाच्वन। == लिधंसा == <references/> == स्वयादिसँ == * [[पुनर्जागरण]] * [[इटली]] [[Category:वास्तुविद्]] [[Category:इटलीया वास्तुविद्]] [[en:Leon Battista Alberti]] aw5dj8l1ct66c1qn422pmfgwclwm08f 1120179 1120178 2026-04-05T03:47:03Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Leon Battista Alberti]] to [[लियोन बाटिस्टा अल्बर्टी]] 1120178 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''लियोन बाटिस्टा अल्बर्टी''' (फेब्रुअरी १४, १४०४–अप्रिल २५, १४७२) इटालियन पुनर्जागरण कालया छम्ह बहुआयामिक व्यक्तित्व खः।<ref>Grafton, Anthony, ''Leon Battista Alberti: Master Builder of the Italian Renaissance'', Hill and Wang, 2000.</ref> वय्‌कः छम्ह वास्तुविद् जक मजुसें च्वमि, गणितज्ञ, व कलाकार नं खः। अल्बर्टीं वास्तुकलाया सैद्धान्तिक पक्षय् 'De Re Aedificatoria' नांया सफू च्वयादिल गुगु वास्तुकलाया ख्यलय् छगू महत्त्वपूर्ण दस्तावेजया कथं हनि। वय्‌कलं प्राचीन रोमन वास्तुकलाया अध्ययन यानाः थःगु ज्याय् उकियात परिष्कृत रुपं छ्यलादिल। रिमिनीया टेम्पियो मालाटेस्टियानो व फ्लोरेन्सया सान्ता मारिया नोभेलाया ख्वाः वय्‌कःया उत्कृष्ट ज्याय् ला। वय्‌कःया वास्तुकलाय् 'हार्मोनिक प्रपोर्सन' (harmonic proportion) व सुन्दरताया वैज्ञानिक व्याख्या दु। अल्बर्टीं मनूया जीवनय् वास्तुकलाया सामाजिक महत्त्वयात नं विशेष जोड बियादिल। वय्‌कःयात 'युनिभर्सल म्यान' (Universal Man) या छगू उत्तम दसुया रुपय् काइ। वय्‌कःया च्वसुतय्सं पुनर्जागरणकालीन कला व भवन निर्माणयात छगू निश्चित दिशा बिल। वय्‌कःया लिपाया ईया वास्तुविदपिसं वय्‌कःया सिद्धान्तयात आधार कयाः यक्व ज्या यानाच्वन। == लिधंसा == <references/> == स्वयादिसँ == * [[पुनर्जागरण]] * [[इटली]] [[Category:वास्तुविद्]] [[Category:इटलीया वास्तुविद्]] [[en:Leon Battista Alberti]] aw5dj8l1ct66c1qn422pmfgwclwm08f Leon Battista Alberti 0 306519 1120180 2026-04-05T03:47:03Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Leon Battista Alberti]] to [[लियोन बाटिस्टा अल्बर्टी]] 1120180 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[लियोन बाटिस्टा अल्बर्टी]] f55ae3x7c180k5ynnbaisi5wu2sjin2 मिमार सिनान 0 306520 1120181 2026-04-05T03:50:35Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{stub}} '''मिमार सिनान''' (१४८९–जुलाई १७, १५८८) [[ओटोम्यान साम्राज्य]]या दकलय् महान वास्तुविद् व सिभिल इन्जिनियर खः।<ref>Goodwin, Jason, ''Lords of the Horizons: A History of the Ottoman Empire'', Henry Holt and Company, 1998.</ref> वय्‌कलं सुल्तान सुलेमान द... 1120181 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''मिमार सिनान''' (१४८९–जुलाई १७, १५८८) [[ओटोम्यान साम्राज्य]]या दकलय् महान वास्तुविद् व सिभिल इन्जिनियर खः।<ref>Goodwin, Jason, ''Lords of the Horizons: A History of the Ottoman Empire'', Henry Holt and Company, 1998.</ref> वय्‌कलं सुल्तान सुलेमान द म्याग्निफिसेन्टया शासनकालय् स्वसः स्वयां अप्व संरचनात निर्माण यानादिल। वय्‌कःया दकलय् नांजागु ज्या इस्तानबुलया सुलेमानिया मस्जिद (Suleymaniye Mosque) खः। वय्‌कलं एडिर्नया सेलिमिरी मस्जिदयात थःगु दकलय् उत्कृष्ट ज्या धकाः नां बियादिल। सिनानया वास्तुकलाय् गुम्बज व मीनारतय्गु तःधंगु सन्तुलन खनेदु। वय्‌कलं मस्जिद जक मजुसें पुचः, विद्यालय, अस्पतालय् नं तःधंगु ज्या यानादिल। ओटोम्यान वास्तुकलायात वय्‌कलं हे उत्कर्षय् थ्यंकादीगु खः। सिनानं थःगु डिजाइनय् जः व सःया वैज्ञानिक पक्षयात नं ध्यान बियादिल। वय्‌कः थःगु ईया छम्ह तःधंगु इन्जिनियरिङ ज्ञाता नं खः। वय्‌कःया ज्यां लिपाया इस्लामिक वास्तुकलाया स्वरूपयात तःधंगु प्रभाव लाकल। वय्‌कःया मृत्यु इस्तानबुलय् जुल व वय्‌कःयात अन हे सुलेमानिया मस्जिदइ समाधि याःगु दु। == लिधंसा == <references/> == स्वयादिसँ == * [[मस्जिद]] * [[ओटोम्यान साम्राज्य]] [[Category:वास्तुविद्]] [[Category:टर्कीया वास्तुविद्]] [[en:Mimar Sinan]] nvw7lp917vdep8qjuhi040n910ha3wv 1120182 1120181 2026-04-05T03:50:46Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Mimar Sinan]] to [[मिमार सिनान]] 1120181 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''मिमार सिनान''' (१४८९–जुलाई १७, १५८८) [[ओटोम्यान साम्राज्य]]या दकलय् महान वास्तुविद् व सिभिल इन्जिनियर खः।<ref>Goodwin, Jason, ''Lords of the Horizons: A History of the Ottoman Empire'', Henry Holt and Company, 1998.</ref> वय्‌कलं सुल्तान सुलेमान द म्याग्निफिसेन्टया शासनकालय् स्वसः स्वयां अप्व संरचनात निर्माण यानादिल। वय्‌कःया दकलय् नांजागु ज्या इस्तानबुलया सुलेमानिया मस्जिद (Suleymaniye Mosque) खः। वय्‌कलं एडिर्नया सेलिमिरी मस्जिदयात थःगु दकलय् उत्कृष्ट ज्या धकाः नां बियादिल। सिनानया वास्तुकलाय् गुम्बज व मीनारतय्गु तःधंगु सन्तुलन खनेदु। वय्‌कलं मस्जिद जक मजुसें पुचः, विद्यालय, अस्पतालय् नं तःधंगु ज्या यानादिल। ओटोम्यान वास्तुकलायात वय्‌कलं हे उत्कर्षय् थ्यंकादीगु खः। सिनानं थःगु डिजाइनय् जः व सःया वैज्ञानिक पक्षयात नं ध्यान बियादिल। वय्‌कः थःगु ईया छम्ह तःधंगु इन्जिनियरिङ ज्ञाता नं खः। वय्‌कःया ज्यां लिपाया इस्लामिक वास्तुकलाया स्वरूपयात तःधंगु प्रभाव लाकल। वय्‌कःया मृत्यु इस्तानबुलय् जुल व वय्‌कःयात अन हे सुलेमानिया मस्जिदइ समाधि याःगु दु। == लिधंसा == <references/> == स्वयादिसँ == * [[मस्जिद]] * [[ओटोम्यान साम्राज्य]] [[Category:वास्तुविद्]] [[Category:टर्कीया वास्तुविद्]] [[en:Mimar Sinan]] nvw7lp917vdep8qjuhi040n910ha3wv Mimar Sinan 0 306521 1120183 2026-04-05T03:50:46Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Mimar Sinan]] to [[मिमार सिनान]] 1120183 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[मिमार सिनान]] 0or859bn7ceiovut0wikql1g2vcwlp7 एन्द्रिया पालाडियो 0 306522 1120184 2026-04-05T03:52:54Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{stub}} '''एन्द्रिया पालाडियो''' (नोभेम्बर ३०, १५०८–अगस्ट १९, १५८०) छम्ह प्रभावकारी इटालियन वास्तुविद् खः।<ref>Tavernor, Robert, ''Palladio and Palladianism'', Thames & Hudson, 1991.</ref> वय्‌कःया ज्या प्राचीन ग्रीक व रोमन वास्तुकलाय... 1120184 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''एन्द्रिया पालाडियो''' (नोभेम्बर ३०, १५०८–अगस्ट १९, १५८०) छम्ह प्रभावकारी इटालियन वास्तुविद् खः।<ref>Tavernor, Robert, ''Palladio and Palladianism'', Thames & Hudson, 1991.</ref> वय्‌कःया ज्या प्राचीन ग्रीक व रोमन वास्तुकलाया सिद्धान्तय् आधारित दु। वय्‌कलं च्वयादीगु 'The Four Books of Architecture' सफू हलिमया वास्तुविदपिनिगु निंतिं छगू मार्गदर्शन खः। वय्‌कःया नामं 'पालाडियन शैली' (Palladianism) प्रचलित जुल गुगु पश्चिमी वास्तुकलाय् तसकं लोकंह्वाल। वय्‌कलं निर्माण यानादीगु भिल्ला ला रोटोन्डा (Villa La Rotonda) वय्‌कःया दकलय् नांजागु ज्या खः। वय्‌कःया संरचनातय्‌गु मू विशेषता सन्तुलन, सममिति (symmetry) व क्लासिकल स्तम्भत खः। पालाडियोया प्रभाव विशेष यानाः बेलायत व अमेरिकाय् तसकं खनेदु। युनेस्कोया हलिम सम्पदा धलखय् वय्‌कःया यक्व संरचनात सूचिकृत दु। वय्‌कलं सहरया ज्या जक मजुसें गांया भिल्लातय्त नं कलात्मक रुप बिल। वय्‌कःया वास्तुकलाय् छगू प्रकारया भव्यता व सरलताया मिश्रण दु। वय्‌कःयात पश्चिमा वास्तुकलाया इतिहासय् छम्ह दकलय् प्रभावशाली मनूया रुपय् काइ। == लिधंसा == <references/> == स्वयादिसँ == * [[कला]] * [[इटली]] [[Category:वास्तुविद्]] [[Category:इटलीया वास्तुविद्]] [[en:Andrea Palladio]] c7fwi0is4y2plgb00btfyhsvhq66szs 1120185 1120184 2026-04-05T03:53:06Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Andrea Palladio]] to [[एन्द्रिया पालाडियो]] 1120184 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''एन्द्रिया पालाडियो''' (नोभेम्बर ३०, १५०८–अगस्ट १९, १५८०) छम्ह प्रभावकारी इटालियन वास्तुविद् खः।<ref>Tavernor, Robert, ''Palladio and Palladianism'', Thames & Hudson, 1991.</ref> वय्‌कःया ज्या प्राचीन ग्रीक व रोमन वास्तुकलाया सिद्धान्तय् आधारित दु। वय्‌कलं च्वयादीगु 'The Four Books of Architecture' सफू हलिमया वास्तुविदपिनिगु निंतिं छगू मार्गदर्शन खः। वय्‌कःया नामं 'पालाडियन शैली' (Palladianism) प्रचलित जुल गुगु पश्चिमी वास्तुकलाय् तसकं लोकंह्वाल। वय्‌कलं निर्माण यानादीगु भिल्ला ला रोटोन्डा (Villa La Rotonda) वय्‌कःया दकलय् नांजागु ज्या खः। वय्‌कःया संरचनातय्‌गु मू विशेषता सन्तुलन, सममिति (symmetry) व क्लासिकल स्तम्भत खः। पालाडियोया प्रभाव विशेष यानाः बेलायत व अमेरिकाय् तसकं खनेदु। युनेस्कोया हलिम सम्पदा धलखय् वय्‌कःया यक्व संरचनात सूचिकृत दु। वय्‌कलं सहरया ज्या जक मजुसें गांया भिल्लातय्त नं कलात्मक रुप बिल। वय्‌कःया वास्तुकलाय् छगू प्रकारया भव्यता व सरलताया मिश्रण दु। वय्‌कःयात पश्चिमा वास्तुकलाया इतिहासय् छम्ह दकलय् प्रभावशाली मनूया रुपय् काइ। == लिधंसा == <references/> == स्वयादिसँ == * [[कला]] * [[इटली]] [[Category:वास्तुविद्]] [[Category:इटलीया वास्तुविद्]] [[en:Andrea Palladio]] c7fwi0is4y2plgb00btfyhsvhq66szs Andrea Palladio 0 306523 1120186 2026-04-05T03:53:06Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Andrea Palladio]] to [[एन्द्रिया पालाडियो]] 1120186 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[एन्द्रिया पालाडियो]] f6e0dqf7orff46i8uvok4zqfxkgxdyw