Wikipedia newwiki https://new.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%82_%E0%A4%AA%E0%A5%8C MediaWiki 1.46.0-wmf.24 first-letter माध्यम विशेष खँलाबँला छ्येलेमि छ्येलेमि खँलाबँला विकिपिडिया विकिपिडिया खँलाबँला किपा किपा खँलाबँला मिडियाविकि मिडियाविकि खँलाबँला Template Template talk ग्वाहालि ग्वाहालि खँलाबँला पुचः पुचः खँलाबँला दबू दबू खँलाबँला TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 200325 1121071 1082051 2026-04-27T07:35:59Z Symphonicallyu 31212 1121071 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/नेपाल लिपि}} {{नेपाललिपि|𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮 𑐮𑐶𑐥𑐶}} [[किपा:Newar Varnamala.png|thumb]] [[Image:Ghorashar letterhead 1958.jpg|thumb|200px|Nepal script used on letterhead of Nepalese business house in Lhasa dated 1958.]] [[Image:Letter in nepal script.jpg|thumb|200px|Letter in Nepal Bhasa and Nepal script dated 7 May 1924 sent from [[Lhasa]]]] [[Image:Nepal lipi inscription 1952.jpg|right|thumb|नेपाल लिपिइ च्वातःगु सिजःपौ]] प्राचीन व मध्यकालीन नेपालय् छ्यलातःगु लिपियात '''नेपाल लिपि''' धाइ। थ्व लिपि ब्राम्हि लिपिं बुया वया नेपालय् विकशित जूगु व नेपाःया च्वयेगु पहः काःगु लिपित ला। वर्तमान नेपालय् दकलय् चलनचल्तीइ दूगु देवनागरी लिपि धाःसा थ्व पुचलय् मला। प्राचीन निसें मध्यकालीन नेपालय् थ्व लिपितयेगु यक्व छ्येलेज्या जुगु खने दु। व ईलय् च्वयातःगु शिलालेख, सफू, ताम्रपत्र, ताडपत्र आदिइ थ्व लिपित छ्यलातःगु खनेदु। थ्व लिपिं आपालं संस्कृत, पुलां नेवा व नेपालभाषाया च्वखँ च्वयातःगु दु। थ्व लिपित वर्तमान कालय् प्रायः लोप जुइ धुंकल। थ्व लिपितेत म्वाकेगु कुतः धाःस जुया च्वंगु दु। नेपाललिपिया छुं लिपिइ पत्रिका पिकायेगु, सफू पिकायेगु व थुकिगु कम्प्युटर फन्ट देकेगु ज्या जुइ धुंकुगु दु। छुं लिपिया युनिकोड नं दयेकिगु ज्या जुयाच्वंगु दु। ==इतिहास== नेपाललिपि ब्राह्मि लिपिं बुयावःगु कुटिलाक्षरं उत्तर लिछ्चवि जुसें नेपालय् बुयावःगु छगू स्थानीय लिपि ख। थ्व लिपिइ च्वयातःगु दकले पुलांगु दसुइ थ्यं-मथ्यं झिन्छसः दँ न्ह्यःया नेसं २८या लङ्कावतार ग्रन्थ छगू ख। <ref>सफू: नेपाललिपिविज्ञान-सामान्य परिचय, च्वमि ज्वाला स्थापित, काशीनाथ तमोट, पिकाक: नेपालमण्डल घःचाःधुकू</ref> नेपाललिपिविज्ञान सफू कथं थ्व लिपिया न्हापांगु इलय् थुकिलि कुटिला लिपिया प्रभाव खनेदत धाःसा लिपा नागरी लिपि ल्वाकछ्याना च्वयेगु चलन दयावल। नेसं ४०० निसें ८०० दथुइ थ्व लिपि नेपालमण्डलया दक्व भाय्या लिपि जुल (नेपालभाषा, संस्कृत, प्राकृत, मैथिली आदि)। नापं, थ्व लिपि च्वयेगु थीथी पहः नं लिपा दयावल गुकिलि पाचुमोल, भुजिंमोल, रञ्जना आदि दुथ्याः। ==आखःत== {|align=center cellspacing=0 cellpadding=0 style="border:2px solid #e1eaee; border-collapse:separate;font-size:150%" |- |style="background:#F1FAFF; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[𑐮𑑂𑐫𑐵𑐁𑐏𑑅]] |style="background:#EAF6FD; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2;border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[𑑉|𑑉]] |style="background:#EAF6FD; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2; border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[𑐀|𑐀]] |style="background:#F1FAFF; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2;border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[𑐁|𑐁]] |style="background:#EAF6FD; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2; border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[𑐂|𑐂]] |style="background:#F1FAFF; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2;border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[𑐃|𑐃]] |style="background:#EAF6FD; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2; border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[𑐄|𑐄]] |style="background:#F1FAFF; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2;border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[𑐅|𑐅]] |style="background:#EAF6FD; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2;border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[𑐆|𑐆]] |style="background:#F1FAFF; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2; border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[𑐇|𑐇]] |style="background:#EAF6FD; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2; border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[𑐊|𑐊]] |style="background:#F1FAFF; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2;border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[𑐋|𑐋]] |style="background:#EAF6FD; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2; border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[𑐌|𑐌]] |style="background:#F1FAFF; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2;border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[𑐍|𑐍]] |style="background:#EAF6FD; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2; border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[𑐀𑑄|𑐀𑑄]] |style="background:#EAF6FD; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2;border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0;"|[[𑐀𑑅|𑐀𑑅]] |style="background:#F1FAFF; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2; border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[𑐱𑑂𑐬|𑐱𑑂𑐬]] |style="background:#F1FAFF; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2;border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[𑐎|𑐎]] |style="background:#EAF6FD; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2; border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[𑐏|𑐏]] |style="background:#F1FAFF; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2;border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[𑐐|𑐐]] |style="background:#EAF6FD; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2; border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[𑐑|𑐑]] |style="background:#F1FAFF; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2;border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[𑐒|𑐒]] |style="background:#EAF6FD; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2; border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[𑐔|𑐔]] |style="background:#F1FAFF; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2;border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[𑐕|𑐕]] |style="background:#EAF6FD; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2; border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[𑐖|𑐖]] |style="background:#F1FAFF; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2;border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[𑐗|𑐗]] |style="background:#EAF6FD; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2; border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; border-right:0;padding:0px 5px 0px 5px;"|[[𑐘|𑐘]] |- |style="background:#EAF6FD; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; border-bottom:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮𑐮𑐶𑐥𑐶𑐂 𑐕𑑂𑐫𑐮𑐷𑐐𑐸 𑐔𑐶𑑄|𑐔𑐶𑑄]] |style="background:#F1FAFF; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2;border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; border-bottom:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[𑐚|𑐚]] |style="background:#EAF6FD; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2; border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; border-bottom:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[𑐛|𑐛]] |style="background:#F1FAFF; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2;border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; border-bottom:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[𑐜|𑐜]] |style="background:#EAF6FD; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2; border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; border-bottom:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[𑐝|𑐝]] |style="background:#F1FAFF; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; border-bottom:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[𑐞|𑐞]] |style="background:#F1FAFF; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2; border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; border-bottom:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[𑐟|𑐟]] |style="background:#EAF6FD; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2;border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; border-bottom:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[𑐠|𑐠]] |style="background:#F1FAFF; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2; border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; border-bottom:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[𑐡|𑐡]] |style="background:#EAF6FD; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2;border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; border-bottom:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[𑐢|𑐢]] |style="background:#F1FAFF; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2; border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; border-bottom:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[𑐣|𑐣]] |style="background:#EAF6FD; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2;border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; border-bottom:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[𑐥|𑐥]] |style="background:#F1FAFF; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2; border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; border-bottom:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[𑐦|𑐦]] |style="background:#EAF6FD; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2;border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; border-bottom:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[𑐧|𑐧]] |style="background:#F1FAFF; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2; border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; border-bottom:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[𑐨|𑐨]] |style="background:#EAF6FD; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2;border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; border-bottom:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[𑐩|𑐩]] |style="background:#F1FAFF; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2; border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; border-bottom:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[𑐫|𑐫]] |style="background:#EAF6FD; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2;border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; border-bottom:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[𑐬|𑐬]] |style="background:#F1FAFF; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2; border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; border-bottom:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[𑐮|𑐮]] |style="background:#EAF6FD; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2;border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; border-bottom:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[𑐰|𑐰]] |style="background:#F1FAFF; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2; border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; border-bottom:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[𑐱|𑐱]] |style="background:#EAF6FD; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2;border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; border-bottom:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[𑐲|𑐲]] |style="background:#F1FAFF; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2; border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; border-bottom:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[𑐳|𑐳]] |style="background:#EAF6FD; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2;border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; border-bottom:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[𑐴|𑐴]] |style="background:#F1FAFF; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2; border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; border-bottom:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[𑐣𑑂𑐴|𑐣𑑂𑐴]] |style="background:#EAF6FD; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2;border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; border-bottom:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[𑐩𑑂𑐴|𑐩𑑂𑐴]] |style="background:#F1FAFF; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2; border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; border-bottom:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[𑐮𑑂𑐴|𑐮𑑂𑐴]] |} ==सःग्वः== नेपाललिपि निताः सःग्वः बाय् ग्वःआखः दु: माग्वः (माआखः) व बाग्वः (बाआखः)। ===माआखः=== माग्वःयात सः कथं प्यथिइ व लिपि कथं निथिइ ब्वथलेछिं<ref>सफू: नेपाललिपिविज्ञान-सामान्य परिचय, च्वमि ज्वाला स्थापित, काशीनाथ तमोट, पिकाक: नेपालमण्डल घःचाःधुकू</ref>: ===सः कथं=== * हामाग्व * ज्वःलाः स्वामाग्वः * ज्वः मलाः स्वामाग्वः * नाया माग्वः नापं माग्वः नाप स्वाना च्वयेगु थीथी चिं थथे दु: * मिलाफुति * मोलफुति * लिनिफुति ===लिपिकथं=== लिपि कथं मा आखःयात हालिपि व स्वालिपिइ ब्वथलेछिं। हालिपि छगू [[लिपिब्व|लिपिब्वं]] क्वचाइ धाःसा स्वालिपि निगू, स्वंगू, बाय् प्यंगू लिपिब्व स्वाना दयाच्वनि। ===बाआखः=== सः कथं बाआखःयात थथे ब्वथलातःगु दु: कथुग्वः, थक्वग्वः, ल्हुकुग्वः, वाछेंग्वः, मुतुसिग्वः, दथुग्वः, क्वाःग्वः। लिपिकथं धाःसा छ्यंध्वः, म्हब्व व तुतिया आधारय् थीथी आखलय् ब्वयातःगु दु। ==चिं== {{Main|नेपाललिपिया थीथी चिं}} आखःग्वः नापं नेपाललिपिइ थीथी चिंया छ्यला नं दु। छुं मू चिं थथे दु <ref>सफू: नेपाललिपिविज्ञान-सामान्य परिचय, च्वमि ज्वाला स्थापित, काशीनाथ तमोट, पिकाक: नेपालमण्डल घःचाःधुकू</ref>: * मंगल चिं: छमां चिं (ॐ, स्वस्तिक आदि), शुभशमाप्ति चिं * झासु चिं: खँग्वः झासु (,), बाझासु (;) व त्याक्क झासु (छत्याक्क "।" व नित्याक्क॥) * तँसा चिं (%, *) * हिलाबुला चिं: आखः न्ह्यने ल्युने जुसा, ल्युनेयात न्ह्यने व न्ह्यनेयात ल्युने यंकेत छ्यलीगु ल्याः आख। * म्हुसा चिं: फुतिझ्वः, चीध्वःझ्वः, थथ्या क्वथ्या झ्वः, गुणन चिं "x" , क्वथा चिं "()" * मात्रा त्वःफू चिं * सांकेतिक ल्या * थाय्जाय्काः चिं * विशिष्ट चिं * चीहा नां चिं ==स्वयादिसँ== * [[लिपि]] * [[नेपाः भाय्‌या लिपित]] * [[नेपाललिपिया थीथी चिं]] ==लिधंसा== {{लिधंसा|}} [[पुचः:लिपि]] [[पुचः:नेपाः भाय्‌या लिपित]] 05wi21rnuer6vmftvs1q0t4ob5obr2w 0 307009 1120977 2026-04-26T18:36:15Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{stub}} '''ह्युगो ग्रोतियस''' (१५८३-१६४५) छम्ह डच दार्शनिक, कानुनी विद्वान व राजनीतिज्ञ ख। वय्कःयात हलिमय् अन्तर्राष्ट्रिय कानुनया 'अबु' (Father of International Law) या रुपय् म्हसीकीगु या। वय्कलं थःगु प... 1120977 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''ह्युगो ग्रोतियस''' (१५८३-१६४५) छम्ह डच दार्शनिक, कानुनी विद्वान व राजनीतिज्ञ ख। वय्कःयात हलिमय् अन्तर्राष्ट्रिय कानुनया 'अबु' (Father of International Law) या रुपय् म्हसीकीगु या। वय्कलं थःगु प्रसिद्ध सफू "De jure belli ac pacis" (युद्ध व शान्तिया कानुन) सन् १६२५य् पिथनादिल।<ref>Bull, Hedley; Kingsbury, Benedict; Roberts, Adam (1992). Hugo Grotius and International Relations. Clarendon Press.</ref> थ्व सफू आधुनिक अन्तर्राष्ट्रिय कानुनया आधारशिला जूगु दु। वयेकलं प्राकृतिक कानुन (Natural Law) या सिद्धान्तयात धर्मशास्त्रीय बन्धनं मुक्त यानाः धर्मनिरपेक्ष रुपं व्याख्या यानादिल। ग्रोतियसया जन्म नेदरल्यान्ड्सया डेल्फ्ट नगरय् जूगु ख। वय्कः मचाबिले निसें हे अति बुद्धिमान ख। वय्कलं समुद्रया स्वतन्त्रता (Mare Liberum) सम्बन्धी बिचाः नं न्ह्यःने हयादिल। वय्कःया विचाः कथं राज्यतय् दथुइ स्वापू कानुन व नैतिकताया आधारय् जुइमाः। वय्कःया कानुनी व राजनीतिक बिचाःत आःतक नं सान्दर्भिक जुयाच्वंगु दु। वय्कःया योगदानं युरोपया इतिहासय् तःधंगु हिउपाः हःगु दु। == सन्दर्भ सामग्री == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[कानुन]] * [[अन्तर्राष्ट्रिय स्वापू]] [[Category:दार्शनिक]] [[Category:कानुनविद्]] [[en:Hugo Grotius]] 37jz54godexe9xpnhdtuil2ebguib1j 1120978 1120977 2026-04-26T18:36:28Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Hugo Grotius]] to [[ह्युगो ग्रोतियस]] 1120977 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''ह्युगो ग्रोतियस''' (१५८३-१६४५) छम्ह डच दार्शनिक, कानुनी विद्वान व राजनीतिज्ञ ख। वय्कःयात हलिमय् अन्तर्राष्ट्रिय कानुनया 'अबु' (Father of International Law) या रुपय् म्हसीकीगु या। वय्कलं थःगु प्रसिद्ध सफू "De jure belli ac pacis" (युद्ध व शान्तिया कानुन) सन् १६२५य् पिथनादिल।<ref>Bull, Hedley; Kingsbury, Benedict; Roberts, Adam (1992). Hugo Grotius and International Relations. Clarendon Press.</ref> थ्व सफू आधुनिक अन्तर्राष्ट्रिय कानुनया आधारशिला जूगु दु। वयेकलं प्राकृतिक कानुन (Natural Law) या सिद्धान्तयात धर्मशास्त्रीय बन्धनं मुक्त यानाः धर्मनिरपेक्ष रुपं व्याख्या यानादिल। ग्रोतियसया जन्म नेदरल्यान्ड्सया डेल्फ्ट नगरय् जूगु ख। वय्कः मचाबिले निसें हे अति बुद्धिमान ख। वय्कलं समुद्रया स्वतन्त्रता (Mare Liberum) सम्बन्धी बिचाः नं न्ह्यःने हयादिल। वय्कःया विचाः कथं राज्यतय् दथुइ स्वापू कानुन व नैतिकताया आधारय् जुइमाः। वय्कःया कानुनी व राजनीतिक बिचाःत आःतक नं सान्दर्भिक जुयाच्वंगु दु। वय्कःया योगदानं युरोपया इतिहासय् तःधंगु हिउपाः हःगु दु। == सन्दर्भ सामग्री == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[कानुन]] * [[अन्तर्राष्ट्रिय स्वापू]] [[Category:दार्शनिक]] [[Category:कानुनविद्]] [[en:Hugo Grotius]] 37jz54godexe9xpnhdtuil2ebguib1j 0 307010 1120979 2026-04-26T18:36:28Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Hugo Grotius]] to [[ह्युगो ग्रोतियस]] 1120979 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ह्युगो ग्रोतियस]] 66x1qxxckwaw1bexya5rhkawajxpy20 0 307011 1120980 2026-04-26T18:38:51Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{stub}} '''थमस हब्स''' (१५८८-१६७९) छम्ह अङ्ग्रेजी दार्शनिक ख, सुनां आधुनिक राजनीतिक दर्शनया पलिस्था यानादिल। वय्कः थःगु प्रसिद्ध सफू "लेभियाथान" (Leviathan) या निंतिं नांजाः। थ्व सफू सन् १६५१य्... 1120980 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''थमस हब्स''' (१५८८-१६७९) छम्ह अङ्ग्रेजी दार्शनिक ख, सुनां आधुनिक राजनीतिक दर्शनया पलिस्था यानादिल। वय्कः थःगु प्रसिद्ध सफू "लेभियाथान" (Leviathan) या निंतिं नांजाः। थ्व सफू सन् १६५१य् पिथंगु ख व थुकी सामाजिक सम्झौता (Social Contract) या सिद्धान्त कनातःगु दु।<ref>Hobbes, Thomas (1651). Leviathan or The Matter, Forme and Power of a Common-Wealth Ecclesiasticall and Civil.</ref> वय्कःया बिचाः कथं मनुत स्वभावं हे स्वार्थी जुइ व सुरक्षित जुइत छम्ह शक्तिशाली शासकया आवश्यकता जुइ। हब्सं निरंकुश राजतन्त्रया वकालत यानादिल, तर वय्कलं राज्यया पलिस्था मनुतय्गु सहमतिं जुइगु खँय् जोड बियादिल। वय्कःया जन्म इङ्गल्याण्डया विल्टशायरय् जूगु ख। वय्कः युरोपया वैज्ञानिक क्रान्ति व गृहयुद्धपाखें प्रभावित जुयादिल। वय्कलं भौतिकवाद व अनुभववादया क्षेत्रय् नं योगदान बियादिल। वय्कःया विचाः आधुनिक राजनीतिक सिद्धान्तया छगू महत्त्वपूर्ण स्तम्भ ख। थ्व बिचाःतसें पश्चिमा राजनीति शास्त्रय् तःधंगु प्रभाव लाकूगु दु। वय्कः ९१ दँ तक्क म्वानादिल। == सन्दर्भ सामग्री == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[सामाजिक सम्झौता]] * [[राजनीतिक दर्शन]] [[Category:दार्शनिक]] [[Category:राजनीतिज्ञ]] [[en:Thomas Hobbes]] gi8w65vw2xmr6775fb5x80qfia57kft 1120981 1120980 2026-04-26T18:39:00Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Thomas Hobbes]] to [[थमस हब्स]] 1120980 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''थमस हब्स''' (१५८८-१६७९) छम्ह अङ्ग्रेजी दार्शनिक ख, सुनां आधुनिक राजनीतिक दर्शनया पलिस्था यानादिल। वय्कः थःगु प्रसिद्ध सफू "लेभियाथान" (Leviathan) या निंतिं नांजाः। थ्व सफू सन् १६५१य् पिथंगु ख व थुकी सामाजिक सम्झौता (Social Contract) या सिद्धान्त कनातःगु दु।<ref>Hobbes, Thomas (1651). Leviathan or The Matter, Forme and Power of a Common-Wealth Ecclesiasticall and Civil.</ref> वय्कःया बिचाः कथं मनुत स्वभावं हे स्वार्थी जुइ व सुरक्षित जुइत छम्ह शक्तिशाली शासकया आवश्यकता जुइ। हब्सं निरंकुश राजतन्त्रया वकालत यानादिल, तर वय्कलं राज्यया पलिस्था मनुतय्गु सहमतिं जुइगु खँय् जोड बियादिल। वय्कःया जन्म इङ्गल्याण्डया विल्टशायरय् जूगु ख। वय्कः युरोपया वैज्ञानिक क्रान्ति व गृहयुद्धपाखें प्रभावित जुयादिल। वय्कलं भौतिकवाद व अनुभववादया क्षेत्रय् नं योगदान बियादिल। वय्कःया विचाः आधुनिक राजनीतिक सिद्धान्तया छगू महत्त्वपूर्ण स्तम्भ ख। थ्व बिचाःतसें पश्चिमा राजनीति शास्त्रय् तःधंगु प्रभाव लाकूगु दु। वय्कः ९१ दँ तक्क म्वानादिल। == सन्दर्भ सामग्री == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[सामाजिक सम्झौता]] * [[राजनीतिक दर्शन]] [[Category:दार्शनिक]] [[Category:राजनीतिज्ञ]] [[en:Thomas Hobbes]] gi8w65vw2xmr6775fb5x80qfia57kft 0 307012 1120982 2026-04-26T18:39:00Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Thomas Hobbes]] to [[थमस हब्स]] 1120982 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[थमस हब्स]] 5b1y1f590eh4v66h9llinjcdzbl946u 0 307013 1120983 2026-04-26T18:41:27Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{stub}} '''मन्तेस्क्यु''' (१६८९-१७५५) छम्ह फ्रान्सेली अधिवक्ता, साहित्यकार व राजनीतिक दार्शनिक ख। वयेकःया पूवंगु नां चार्ल्स-लुई डी सेकेन्ड डट, ब्यारन डी ला ब्रेडे एट डी मन्तेस्क्यु ख।... 1120983 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''मन्तेस्क्यु''' (१६८९-१७५५) छम्ह फ्रान्सेली अधिवक्ता, साहित्यकार व राजनीतिक दार्शनिक ख। वयेकःया पूवंगु नां चार्ल्स-लुई डी सेकेन्ड डट, ब्यारन डी ला ब्रेडे एट डी मन्तेस्क्यु ख। वयेकःयात "शक्तिया पृथकीकरण" (Separation of Powers) या सिद्धान्तया निंतिं लुमंकेगु या। वयेकलं थःगु महत्त्वपूर्ण सफू "द स्पिरिट अफ लज" (The Spirit of Laws) सन् १७४८य् पिथनादिल।<ref>Montesquieu (1748). De l'esprit des lois (The Spirit of the Laws).</ref> थ्व सफूति वयेकलं सरकारया कार्यपालिका, व्यवस्थापिका व न्यायपालिका पृथक जुइमाःगु तर्क यानादिल। थ्व बिचाः अमेरिकी संविधान व मेमेगु लोकतान्त्रिक देशया संविधान निर्माणय् तःधंगु प्रेरणा जुल। वयेकलं थःगु जीवनय् युरोपया थीथी देशया भ्रमण यानाः कानुनी व्यवस्थाय् अध्ययन यानादिल। वय्कः फ्रान्सेली प्रबोधन (Enlightenment) कालया छम्ह प्रमुख व्यक्तित्व ख। मन्तेस्क्युया विचारं आधुनिक लोकतन्त्रयात सुदृढ यायेत ग्वहालि याःगु दु। वयेकलं स्वतन्त्रता व कानुनया शासनया पक्षय् सः थ्वयेकादिल। वय्कःया च्वसुत आःतक नं राजनीति शास्त्रया विद्यार्थीपिनिगु निंतिं महत्त्वपूर्ण जुयाच्वंगु दु। == सन्दर्भ सामग्री == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[लोकतन्त्र]] * [[संविधान]] [[Category:फ्रान्सेली दार्शनिक]] [[Category:राजनीतिक सिद्धान्त]] [[en:Montesquieu]] mtzhvcbunrju2t43k7896f5r67b7ggj 1120984 1120983 2026-04-26T18:41:36Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Montesquieu]] to [[मन्तेस्क्यु]] 1120983 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''मन्तेस्क्यु''' (१६८९-१७५५) छम्ह फ्रान्सेली अधिवक्ता, साहित्यकार व राजनीतिक दार्शनिक ख। वयेकःया पूवंगु नां चार्ल्स-लुई डी सेकेन्ड डट, ब्यारन डी ला ब्रेडे एट डी मन्तेस्क्यु ख। वयेकःयात "शक्तिया पृथकीकरण" (Separation of Powers) या सिद्धान्तया निंतिं लुमंकेगु या। वयेकलं थःगु महत्त्वपूर्ण सफू "द स्पिरिट अफ लज" (The Spirit of Laws) सन् १७४८य् पिथनादिल।<ref>Montesquieu (1748). De l'esprit des lois (The Spirit of the Laws).</ref> थ्व सफूति वयेकलं सरकारया कार्यपालिका, व्यवस्थापिका व न्यायपालिका पृथक जुइमाःगु तर्क यानादिल। थ्व बिचाः अमेरिकी संविधान व मेमेगु लोकतान्त्रिक देशया संविधान निर्माणय् तःधंगु प्रेरणा जुल। वयेकलं थःगु जीवनय् युरोपया थीथी देशया भ्रमण यानाः कानुनी व्यवस्थाय् अध्ययन यानादिल। वय्कः फ्रान्सेली प्रबोधन (Enlightenment) कालया छम्ह प्रमुख व्यक्तित्व ख। मन्तेस्क्युया विचारं आधुनिक लोकतन्त्रयात सुदृढ यायेत ग्वहालि याःगु दु। वयेकलं स्वतन्त्रता व कानुनया शासनया पक्षय् सः थ्वयेकादिल। वय्कःया च्वसुत आःतक नं राजनीति शास्त्रया विद्यार्थीपिनिगु निंतिं महत्त्वपूर्ण जुयाच्वंगु दु। == सन्दर्भ सामग्री == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[लोकतन्त्र]] * [[संविधान]] [[Category:फ्रान्सेली दार्शनिक]] [[Category:राजनीतिक सिद्धान्त]] [[en:Montesquieu]] mtzhvcbunrju2t43k7896f5r67b7ggj 0 307014 1120985 2026-04-26T18:41:36Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Montesquieu]] to [[मन्तेस्क्यु]] 1120985 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[मन्तेस्क्यु]] a34qcwq74tk6hgyc0k65h7vff5epz91 0 307015 1120986 2026-04-26T18:43:38Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{stub}} '''एडमण्ड बर्क''' (१७२९-१७९७) छम्ह आइरिस राजनेता व दार्शनिक ख, सुनां बेलायती राजनीतिइ तःधंगु छाप त्वतादिल। वय्कःयात आधुनिक रुढीवाद (Conservatism) या वैचारिक अबु धकाः म्हसीकेगु या। वयेकल... 1120986 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''एडमण्ड बर्क''' (१७२९-१७९७) छम्ह आइरिस राजनेता व दार्शनिक ख, सुनां बेलायती राजनीतिइ तःधंगु छाप त्वतादिल। वय्कःयात आधुनिक रुढीवाद (Conservatism) या वैचारिक अबु धकाः म्हसीकेगु या। वयेकलं फ्रान्सेली क्रान्तिया कडा आलोचना यानाः "Reflections on the Revolution in France" सफू च्वयादिल।<ref>Burke, Edmund (1790). Reflections on the Revolution in France.</ref> वय्कःया विचाः कथं समाज धाःगु पुर्खा, वर्तमान पुस्ता व भविष्यया पुस्ता दथुया छगू सम्झौता ख। वय्कलं हठात हिउपाः स्वयां क्रमिक सुधारय् विश्वास यानादिल। बर्कं बेलायती संसदय् ह्विग (Whig) पार्टीया दुजःया रुपय् ज्या यानादिल। वय्कलं अमेरिकी उपनिवेशया अधिकार व भारतय् इस्ट इन्डिया कम्पनीया अत्याचार विरुद्ध नं सः थ्वयेकादिल। वय्कः छम्ह कुसल वक्ता व च्वमि नं ख। वय्कःया जन्म आयरल्याण्डया डब्लिनय् जूगु ख। वय्कःया राजनीतिक सिद्धान्तं युरोप व अमेरिकाया कन्जर्भेटिभ पार्टीतय्त प्रभावित याःगु दु। बर्कया विचारं परम्परा व संस्थातय्गु महत्त्वयात प्रवर्द्धन यात। == सन्दर्भ सामग्री == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[रुढीवाद]] * [[राजनीति]] [[Category:दार्शनिक]] [[Category:बेलायती राजनीतिज्ञ]] [[en:Edmund Burke]] h4qy18mjmdfl8587onrwdiaa36qz9a3 1120987 1120986 2026-04-26T18:43:47Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Edmund Burke]] to [[एडमण्ड बर्क]] 1120986 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''एडमण्ड बर्क''' (१७२९-१७९७) छम्ह आइरिस राजनेता व दार्शनिक ख, सुनां बेलायती राजनीतिइ तःधंगु छाप त्वतादिल। वय्कःयात आधुनिक रुढीवाद (Conservatism) या वैचारिक अबु धकाः म्हसीकेगु या। वयेकलं फ्रान्सेली क्रान्तिया कडा आलोचना यानाः "Reflections on the Revolution in France" सफू च्वयादिल।<ref>Burke, Edmund (1790). Reflections on the Revolution in France.</ref> वय्कःया विचाः कथं समाज धाःगु पुर्खा, वर्तमान पुस्ता व भविष्यया पुस्ता दथुया छगू सम्झौता ख। वय्कलं हठात हिउपाः स्वयां क्रमिक सुधारय् विश्वास यानादिल। बर्कं बेलायती संसदय् ह्विग (Whig) पार्टीया दुजःया रुपय् ज्या यानादिल। वय्कलं अमेरिकी उपनिवेशया अधिकार व भारतय् इस्ट इन्डिया कम्पनीया अत्याचार विरुद्ध नं सः थ्वयेकादिल। वय्कः छम्ह कुसल वक्ता व च्वमि नं ख। वय्कःया जन्म आयरल्याण्डया डब्लिनय् जूगु ख। वय्कःया राजनीतिक सिद्धान्तं युरोप व अमेरिकाया कन्जर्भेटिभ पार्टीतय्त प्रभावित याःगु दु। बर्कया विचारं परम्परा व संस्थातय्गु महत्त्वयात प्रवर्द्धन यात। == सन्दर्भ सामग्री == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[रुढीवाद]] * [[राजनीति]] [[Category:दार्शनिक]] [[Category:बेलायती राजनीतिज्ञ]] [[en:Edmund Burke]] h4qy18mjmdfl8587onrwdiaa36qz9a3 0 307016 1120988 2026-04-26T18:43:47Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Edmund Burke]] to [[एडमण्ड बर्क]] 1120988 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[एडमण्ड बर्क]] nxlpqwulhfdem6ef0kk1skq086278ys 0 307017 1120989 2026-04-26T18:46:26Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{stub}} '''थमस पेन''' (१७३७-१८०९) छम्ह अंग्रेजी मूलया अमेरिकी दार्शनिक, क्रान्तिकारी व च्वमि ख। वय्कःया "कमन सेन्स" (Common Sense) नांया सफूतिं अमेरिकी क्रान्तियात तःधंगु तिबः बिल। थ्व सफूतिं अमे... 1120989 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''थमस पेन''' (१७३७-१८०९) छम्ह अंग्रेजी मूलया अमेरिकी दार्शनिक, क्रान्तिकारी व च्वमि ख। वय्कःया "कमन सेन्स" (Common Sense) नांया सफूतिं अमेरिकी क्रान्तियात तःधंगु तिबः बिल। थ्व सफूतिं अमेरिकी उपनिवेशतय्त बेलायती शासनपाखें स्वतन्त्र जुइत प्रेरित यात।<ref>Paine, Thomas (1776). Common Sense.</ref> वयेकलं "राइट्स अफ म्यान" (Rights of Man) च्वयाः फ्रान्सेली क्रान्तिया समर्थन व मानव अधिकारया रक्षा यानादिल। वयेकलं लोकतन्त्र, गणतन्त्र व नागरिक अधिकारया वकालत यानादिल। पेनया च्वसुत ल्हाइगु भाषाय् जुइगु जूगुलिं आम जनतां अःपुइक थुइकेफत। वयेकलं "द एज अफ रिजन" च्वयाः धार्मिक संस्थातय्गु आलोचना यानादिल। वय्कःया जन्म बेलायतय् जूगु ख, तर वय्कलं थःगु ज्या अमेरिका व फ्रान्सय् यानादिल। पेनया विचाःतसें प्रबोधन कालया क्रान्तिकारी भावयात प्रतिनिधित्व याइ। वय्कः थःगु जीवनय् विवाद व चर्चाय् लाःसां वय्कःया प्रभाव व्यापक जुल। वय्कःयात संयुक्त राज्य अमेरिकाया छम्ह पलिस्थामि अबु (Founding Father) या रुपय् लुमंकेगु या। == सन्दर्भ सामग्री == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[अमेरिकन क्रान्ति]] * [[मानव अधिकार]] [[Category:अमेरिकी दार्शनिक]] [[Category:क्रान्तिकारी]] [[en:Thomas Paine]] 1vobo8tqoh9egm0el8bmij7qisjw0ro 1120990 1120989 2026-04-26T18:46:36Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Thomas Paine]] to [[थमस पेन]] 1120989 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''थमस पेन''' (१७३७-१८०९) छम्ह अंग्रेजी मूलया अमेरिकी दार्शनिक, क्रान्तिकारी व च्वमि ख। वय्कःया "कमन सेन्स" (Common Sense) नांया सफूतिं अमेरिकी क्रान्तियात तःधंगु तिबः बिल। थ्व सफूतिं अमेरिकी उपनिवेशतय्त बेलायती शासनपाखें स्वतन्त्र जुइत प्रेरित यात।<ref>Paine, Thomas (1776). Common Sense.</ref> वयेकलं "राइट्स अफ म्यान" (Rights of Man) च्वयाः फ्रान्सेली क्रान्तिया समर्थन व मानव अधिकारया रक्षा यानादिल। वयेकलं लोकतन्त्र, गणतन्त्र व नागरिक अधिकारया वकालत यानादिल। पेनया च्वसुत ल्हाइगु भाषाय् जुइगु जूगुलिं आम जनतां अःपुइक थुइकेफत। वयेकलं "द एज अफ रिजन" च्वयाः धार्मिक संस्थातय्गु आलोचना यानादिल। वय्कःया जन्म बेलायतय् जूगु ख, तर वय्कलं थःगु ज्या अमेरिका व फ्रान्सय् यानादिल। पेनया विचाःतसें प्रबोधन कालया क्रान्तिकारी भावयात प्रतिनिधित्व याइ। वय्कः थःगु जीवनय् विवाद व चर्चाय् लाःसां वय्कःया प्रभाव व्यापक जुल। वय्कःयात संयुक्त राज्य अमेरिकाया छम्ह पलिस्थामि अबु (Founding Father) या रुपय् लुमंकेगु या। == सन्दर्भ सामग्री == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[अमेरिकन क्रान्ति]] * [[मानव अधिकार]] [[Category:अमेरिकी दार्शनिक]] [[Category:क्रान्तिकारी]] [[en:Thomas Paine]] 1vobo8tqoh9egm0el8bmij7qisjw0ro 0 307018 1120991 2026-04-26T18:46:36Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Thomas Paine]] to [[थमस पेन]] 1120991 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[थमस पेन]] 09sdpzqsgpv3onrqf3e2xfwa8ojvbx1 0 307019 1120992 2026-04-26T18:48:31Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{stub}} '''सिजर बेक्कारिया''' (१७३८-१७९४) छम्ह इटालीया दार्शनिक व अर्थशास्त्री ख, सुनां अपराधशास्त्र (Criminology) य् तःधंगु हिउपाः हयादिल। वय्कःया दकलय् प्रसिद्ध सफू "On Crimes and Punishments" (अपराध व सजायया... 1120992 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''सिजर बेक्कारिया''' (१७३८-१७९४) छम्ह इटालीया दार्शनिक व अर्थशास्त्री ख, सुनां अपराधशास्त्र (Criminology) य् तःधंगु हिउपाः हयादिल। वय्कःया दकलय् प्रसिद्ध सफू "On Crimes and Punishments" (अपराध व सजायया विषयय्) ख।<ref>Beccaria, Cesare (1764). Dei delitti e delle pene.</ref> थ्व सफूतिं मृत्युदण्ड व यातना (Torture) या कडा विरोध यात। वयेकलं तर्क यानादिल कि सजायया उद्देश्य प्रतिशोध मजुसें अपराध नियन्त्रण जुइमाः। वय्कःया विचारं युरोपया कानुनी प्रणालीय् सुधार हयेत तःधंगु भूमिका म्हितल। वयेकलं सजाय याकनं, निश्चित व अपराधया अनुपातय् जुइमाःगु खँय् जोड बियादिल। बेक्कारियाया जन्म इटालीया मिलानय् जूगु ख। वय्कः प्रबोधन कालया छम्ह महत्त्वपूर्ण बुद्धिजीवी ख। वय्कःया बिचाः पाखें थमस जेफरसन व क्याथरिन द ग्रेट थेंज्याःपिं शासकत प्रभावित जूगु ख। वय्कःया योगदानं आधुनिक फौजदारी न्याय प्रणाली (Criminal Justice System) या आधार दय्कल। वय्कःयात 'आधुनिक अपराधशास्त्रया अबु' धकाः नं सम्बोधन याइ। == सन्दर्भ सामग्री == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[अपराधशास्त्र]] * [[न्याय]] [[Category:इटालीया दार्शनिक]] [[Category:अपराधशास्त्री]] [[en:Cesare Beccaria]] tscwx1861rkm8wwvn7tdmfu4bvrkk6n 1120993 1120992 2026-04-26T18:48:40Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Cesare Beccaria]] to [[सिजर बेक्कारिया]] 1120992 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''सिजर बेक्कारिया''' (१७३८-१७९४) छम्ह इटालीया दार्शनिक व अर्थशास्त्री ख, सुनां अपराधशास्त्र (Criminology) य् तःधंगु हिउपाः हयादिल। वय्कःया दकलय् प्रसिद्ध सफू "On Crimes and Punishments" (अपराध व सजायया विषयय्) ख।<ref>Beccaria, Cesare (1764). Dei delitti e delle pene.</ref> थ्व सफूतिं मृत्युदण्ड व यातना (Torture) या कडा विरोध यात। वयेकलं तर्क यानादिल कि सजायया उद्देश्य प्रतिशोध मजुसें अपराध नियन्त्रण जुइमाः। वय्कःया विचारं युरोपया कानुनी प्रणालीय् सुधार हयेत तःधंगु भूमिका म्हितल। वयेकलं सजाय याकनं, निश्चित व अपराधया अनुपातय् जुइमाःगु खँय् जोड बियादिल। बेक्कारियाया जन्म इटालीया मिलानय् जूगु ख। वय्कः प्रबोधन कालया छम्ह महत्त्वपूर्ण बुद्धिजीवी ख। वय्कःया बिचाः पाखें थमस जेफरसन व क्याथरिन द ग्रेट थेंज्याःपिं शासकत प्रभावित जूगु ख। वय्कःया योगदानं आधुनिक फौजदारी न्याय प्रणाली (Criminal Justice System) या आधार दय्कल। वय्कःयात 'आधुनिक अपराधशास्त्रया अबु' धकाः नं सम्बोधन याइ। == सन्दर्भ सामग्री == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[अपराधशास्त्र]] * [[न्याय]] [[Category:इटालीया दार्शनिक]] [[Category:अपराधशास्त्री]] [[en:Cesare Beccaria]] tscwx1861rkm8wwvn7tdmfu4bvrkk6n 0 307020 1120994 2026-04-26T18:48:40Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Cesare Beccaria]] to [[सिजर बेक्कारिया]] 1120994 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[सिजर बेक्कारिया]] 0bl9amze4gijen7t8jjebgsy98hn9tu 0 307021 1120995 2026-04-26T18:51:21Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{stub}} '''एलेक्सिस दे तकेभिल''' (१८०५-१८५९) छम्ह फ्रान्सेली राजनीतिक दार्शनिक व इतिहासकार ख। वय्कः थःगु प्रसिद्ध सफू "Democracy in America" (अमेरिकाया लोकतन्त्र) या निंतिं हलिमय् नांजाः।<ref>Tocqueville, Alexis de (1... 1120995 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''एलेक्सिस दे तकेभिल''' (१८०५-१८५९) छम्ह फ्रान्सेली राजनीतिक दार्शनिक व इतिहासकार ख। वय्कः थःगु प्रसिद्ध सफू "Democracy in America" (अमेरिकाया लोकतन्त्र) या निंतिं हलिमय् नांजाः।<ref>Tocqueville, Alexis de (1835). De La Démocratie en Amérique.</ref> थ्व सफूय् वय्कलं अमेरिकी लोकतन्त्रया गुण व दोषतय्गु सूक्ष्म विश्लेषण यानादिल। वय्कलं लोकतन्त्रय् 'बहुमतया निरंकुशता' (Tyranny of the Majority) जुइफइगु खतराया विषयय् ख्याच्वः बियादिल। वय्कलं नागरिक समाज व स्वयंसेवी संस्थातयगु भूमिकायात लोकतन्त्रया रक्षाया निंतिं महत्त्वपूर्ण जूगु धयादिल। वय्कःया जन्म फ्रान्सया छगू कुलीन परिवारय् जूगु ख। वय्कलं फ्रान्सया राजनीतिइ नं सक्रियतापूर्वक ब्वति कयादिल। वय्कःया मेगु प्रसिद्ध च्वसु "The Old Regime and the Revolution" ख। वय्कलं समानता व स्वतन्त्रता दथुया सन्तुलनया विषयय् च्वयादिल। वय्कःया समाजशास्त्रीय दृष्टिकोणं आधुनिक राजनीति शास्त्रयात तःधंगु ग्वहालि याःगु दु। वय्कःया विचाःत आःतक नं लोकतान्त्रिक देशतय्गु निंतिं मार्गदर्शक जुयाच्वंगु दु। == सन्दर्भ सामग्री == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[लोकतन्त्र]] * [[समाजशास्त्र]] [[Category:फ्रान्सेली दार्शनिक]] [[Category:इतिहासकार]] [[en:Alexis de Tocqueville]] dsp6syp3xx6pphn79x03k8l44jk8wxa 1120996 1120995 2026-04-26T18:51:29Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Alexis de Tocqueville]] to [[एलेक्सिस दे तकेभिल]] 1120995 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''एलेक्सिस दे तकेभिल''' (१८०५-१८५९) छम्ह फ्रान्सेली राजनीतिक दार्शनिक व इतिहासकार ख। वय्कः थःगु प्रसिद्ध सफू "Democracy in America" (अमेरिकाया लोकतन्त्र) या निंतिं हलिमय् नांजाः।<ref>Tocqueville, Alexis de (1835). De La Démocratie en Amérique.</ref> थ्व सफूय् वय्कलं अमेरिकी लोकतन्त्रया गुण व दोषतय्गु सूक्ष्म विश्लेषण यानादिल। वय्कलं लोकतन्त्रय् 'बहुमतया निरंकुशता' (Tyranny of the Majority) जुइफइगु खतराया विषयय् ख्याच्वः बियादिल। वय्कलं नागरिक समाज व स्वयंसेवी संस्थातयगु भूमिकायात लोकतन्त्रया रक्षाया निंतिं महत्त्वपूर्ण जूगु धयादिल। वय्कःया जन्म फ्रान्सया छगू कुलीन परिवारय् जूगु ख। वय्कलं फ्रान्सया राजनीतिइ नं सक्रियतापूर्वक ब्वति कयादिल। वय्कःया मेगु प्रसिद्ध च्वसु "The Old Regime and the Revolution" ख। वय्कलं समानता व स्वतन्त्रता दथुया सन्तुलनया विषयय् च्वयादिल। वय्कःया समाजशास्त्रीय दृष्टिकोणं आधुनिक राजनीति शास्त्रयात तःधंगु ग्वहालि याःगु दु। वय्कःया विचाःत आःतक नं लोकतान्त्रिक देशतय्गु निंतिं मार्गदर्शक जुयाच्वंगु दु। == सन्दर्भ सामग्री == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[लोकतन्त्र]] * [[समाजशास्त्र]] [[Category:फ्रान्सेली दार्शनिक]] [[Category:इतिहासकार]] [[en:Alexis de Tocqueville]] dsp6syp3xx6pphn79x03k8l44jk8wxa 0 307022 1120997 2026-04-26T18:51:29Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Alexis de Tocqueville]] to [[एलेक्सिस दे तकेभिल]] 1120997 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[एलेक्सिस दे तकेभिल]] ngxoqp1q0lue7tj3gt54f224cdf9va5 0 307023 1120998 2026-04-26T18:53:44Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{stub}} '''पियर-जोसेफ प्रुधों''' (१८०९-१८६५) छम्ह फ्रान्सेली राजनीतिज्ञ व दार्शनिक ख। वय्कःयात अराजकतावाद (Anarchism) या आधुनिक सिद्धान्तया पलिस्थामिया कथं म्हसीकेगु या। वयेकलं हे दकलय् न्ह... 1120998 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''पियर-जोसेफ प्रुधों''' (१८०९-१८६५) छम्ह फ्रान्सेली राजनीतिज्ञ व दार्शनिक ख। वय्कःयात अराजकतावाद (Anarchism) या आधुनिक सिद्धान्तया पलिस्थामिया कथं म्हसीकेगु या। वयेकलं हे दकलय् न्हापां थःत 'अराजकतावादी' धकाः म्हसीका दयेकादिल। वय्कःया दकलय् विवादास्पद व प्रसिद्ध नारा "सम्पत्ति खुइगु ज्या ख" (Property is theft!) ख।<ref>Proudhon, Pierre-Joseph (1840). Qu'est-ce que la propriété? (What is Property?).</ref> वय्कलं थःगु सफू "What is Property?"य् थ्व विचाः न्ह्यःने हयादिल। प्रुधोंया विचाः कथं राज्य व पूँजीवादं मनुया स्वतन्त्रतायात हनन याइ। वय्कलं 'म्युचुअलिज्म' (Mutualism) नांया आर्थिक व्यवस्थाया वकालत यानादिल। वय्कःया जन्म फ्रान्सया बेसन्सनय् छगू गरिब परिवारय् जूगु ख। वय्कलं स्व-शिक्षित जुयाः थःगु दार्शनिक यात्रा न्ह्याकादिल। वय्कः कार्ल मार्क्सया समकालीन ख, तर वय्कःया बिचाः मार्क्स स्वयां पाः। वयेकलं मजदुर वर्गया उत्थानया निंतिं ज्या यानादिल। वय्कःया अराजकतावादी विचाःतसें युरोपया क्रान्तिकारी आन्दोलनय् तःधंगु प्रभाव लाकल। == सन्दर्भ सामग्री == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[अराजकतावाद]] * [[समाजवाद]] [[Category:अराजकतावादी]] [[Category:फ्रान्सेली दार्शनिक]] [[en:Pierre-Joseph Proudhon]] h1j8kvvxt5k0paooq0mp90t1az6a531 1120999 1120998 2026-04-26T18:53:54Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Pierre-Joseph Proudhon]] to [[पियर-जोसेफ प्रुधों]] 1120998 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''पियर-जोसेफ प्रुधों''' (१८०९-१८६५) छम्ह फ्रान्सेली राजनीतिज्ञ व दार्शनिक ख। वय्कःयात अराजकतावाद (Anarchism) या आधुनिक सिद्धान्तया पलिस्थामिया कथं म्हसीकेगु या। वयेकलं हे दकलय् न्हापां थःत 'अराजकतावादी' धकाः म्हसीका दयेकादिल। वय्कःया दकलय् विवादास्पद व प्रसिद्ध नारा "सम्पत्ति खुइगु ज्या ख" (Property is theft!) ख।<ref>Proudhon, Pierre-Joseph (1840). Qu'est-ce que la propriété? (What is Property?).</ref> वय्कलं थःगु सफू "What is Property?"य् थ्व विचाः न्ह्यःने हयादिल। प्रुधोंया विचाः कथं राज्य व पूँजीवादं मनुया स्वतन्त्रतायात हनन याइ। वय्कलं 'म्युचुअलिज्म' (Mutualism) नांया आर्थिक व्यवस्थाया वकालत यानादिल। वय्कःया जन्म फ्रान्सया बेसन्सनय् छगू गरिब परिवारय् जूगु ख। वय्कलं स्व-शिक्षित जुयाः थःगु दार्शनिक यात्रा न्ह्याकादिल। वय्कः कार्ल मार्क्सया समकालीन ख, तर वय्कःया बिचाः मार्क्स स्वयां पाः। वयेकलं मजदुर वर्गया उत्थानया निंतिं ज्या यानादिल। वय्कःया अराजकतावादी विचाःतसें युरोपया क्रान्तिकारी आन्दोलनय् तःधंगु प्रभाव लाकल। == सन्दर्भ सामग्री == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[अराजकतावाद]] * [[समाजवाद]] [[Category:अराजकतावादी]] [[Category:फ्रान्सेली दार्शनिक]] [[en:Pierre-Joseph Proudhon]] h1j8kvvxt5k0paooq0mp90t1az6a531 0 307024 1121000 2026-04-26T18:53:54Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Pierre-Joseph Proudhon]] to [[पियर-जोसेफ प्रुधों]] 1121000 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[पियर-जोसेफ प्रुधों]] 19exdoqxhihgan5dd9e7czf0sjmxrm9 0 307025 1121001 2026-04-26T18:55:48Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{stub}} '''मिखाइल बाकुनिन''' (१८१४-१८७६) छम्ह रूसी क्रान्तिकारी अराजकतावादी व सामूहिक अराजकतावाद (Collectivist Anarchism) या प्रणेता ख। वय्कःयात अराजकतावादी आन्दोलनया छम्ह प्रभावशाली व्यक्तित्वया... 1121001 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''मिखाइल बाकुनिन''' (१८१४-१८७६) छम्ह रूसी क्रान्तिकारी अराजकतावादी व सामूहिक अराजकतावाद (Collectivist Anarchism) या प्रणेता ख। वय्कःयात अराजकतावादी आन्दोलनया छम्ह प्रभावशाली व्यक्तित्वया रुपय् लुमंकेगु या। बाकुनिनं राज्य, धर्म व पूँजीवादया कडा विरोध यानादिल।<ref>Bakunin, Mikhail (1871). God and the State.</ref> वय्कलं तर्क यानादिल कि राज्य छगू दमनकारी संस्था ख, गुकियात पूर्ण रुपं निर्मूल यायेमाः। वय्कःया कार्ल मार्क्सलिसे सैद्धान्तिक मतभेद दुगु ख, वय्कलं 'सर्वहाराया अधिनायकत्व'यात स्वीकार मया। वय्कःलं क्रान्ति हिंसात्मक जुइफइगु व थ्व स्वतःस्फूर्त जुइमाःगु विचाः तयादिल। बाकुनिनया जन्म रूसया छगू कुलीन परिवारय् जूगु ख, तर वय्कलं थःगु सारा जीवन क्रान्तिया निंतिं खर्च यानादिल। वयेकलं युरोपया थीथी देशय् जूगु विद्रोहय् प्रत्यक्ष ब्वति कयादिल। वय्कलं "God and the State" नांया प्रसिद्ध सफू च्वयादिल। वय्कःया विचाःतसें स्पेन व इटालीया मजदुर आन्दोलनयात तःधंगु प्रेरणा बिल। वय्कःया मृत्यु स्विट्जरल्याण्डय् जूगु ख। == सन्दर्भ सामग्री == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[अराजकतावाद]] * [[क्रान्ति]] [[Category:रूसी क्रान्तिकारी]] [[Category:अराजकतावादी]] [[en:Mikhail Bakunin]] q35d6jbsbbawzuic0tfw60h5x9w9gyj 1121002 1121001 2026-04-26T18:55:56Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Mikhail Bakunin]] to [[मिखाइल बाकुनिन]] 1121001 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''मिखाइल बाकुनिन''' (१८१४-१८७६) छम्ह रूसी क्रान्तिकारी अराजकतावादी व सामूहिक अराजकतावाद (Collectivist Anarchism) या प्रणेता ख। वय्कःयात अराजकतावादी आन्दोलनया छम्ह प्रभावशाली व्यक्तित्वया रुपय् लुमंकेगु या। बाकुनिनं राज्य, धर्म व पूँजीवादया कडा विरोध यानादिल।<ref>Bakunin, Mikhail (1871). God and the State.</ref> वय्कलं तर्क यानादिल कि राज्य छगू दमनकारी संस्था ख, गुकियात पूर्ण रुपं निर्मूल यायेमाः। वय्कःया कार्ल मार्क्सलिसे सैद्धान्तिक मतभेद दुगु ख, वय्कलं 'सर्वहाराया अधिनायकत्व'यात स्वीकार मया। वय्कःलं क्रान्ति हिंसात्मक जुइफइगु व थ्व स्वतःस्फूर्त जुइमाःगु विचाः तयादिल। बाकुनिनया जन्म रूसया छगू कुलीन परिवारय् जूगु ख, तर वय्कलं थःगु सारा जीवन क्रान्तिया निंतिं खर्च यानादिल। वयेकलं युरोपया थीथी देशय् जूगु विद्रोहय् प्रत्यक्ष ब्वति कयादिल। वय्कलं "God and the State" नांया प्रसिद्ध सफू च्वयादिल। वय्कःया विचाःतसें स्पेन व इटालीया मजदुर आन्दोलनयात तःधंगु प्रेरणा बिल। वय्कःया मृत्यु स्विट्जरल्याण्डय् जूगु ख। == सन्दर्भ सामग्री == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[अराजकतावाद]] * [[क्रान्ति]] [[Category:रूसी क्रान्तिकारी]] [[Category:अराजकतावादी]] [[en:Mikhail Bakunin]] q35d6jbsbbawzuic0tfw60h5x9w9gyj 0 307026 1121003 2026-04-26T18:55:56Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Mikhail Bakunin]] to [[मिखाइल बाकुनिन]] 1121003 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[मिखाइल बाकुनिन]] o34ilyw9z1wnbaoy94osm1l02q2fwak 0 307027 1121004 2026-04-26T19:13:46Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{stub}} '''हर्बर्ट स्पेन्सर''' (१८२०-१९०३) छम्ह अङ्ग्रेजी दार्शनिक, जीवविज्ञानी व समाजशास्त्री ख। वय्कः विक्टोरियन कालया छम्ह प्रभावशाली बुद्धिजीवी ख। वय्कःयात "सामाजिक डार्विनवाद" (Soc... 1121004 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''हर्बर्ट स्पेन्सर''' (१८२०-१९०३) छम्ह अङ्ग्रेजी दार्शनिक, जीवविज्ञानी व समाजशास्त्री ख। वय्कः विक्टोरियन कालया छम्ह प्रभावशाली बुद्धिजीवी ख। वय्कःयात "सामाजिक डार्विनवाद" (Social Darwinism) या सिद्धान्तया निंतिं म्हसीकीगु या। वय्कलं हे दकलय् न्हापां "सर्भाइभल अफ द फिटेस्ट" (Survival of the fittest) धाःगु खँत्वाः छ्यलादिल।<ref>Spencer, Herbert (1864). Principles of Biology.</ref> वय्कलं तर्क यानादिल कि समाज धाःगु जैविक विकास थें हे सरल रुपं जटिल रुपय् विकास जुइ। स्पेन्सरं व्यक्तिगत स्वतन्त्रता व सरकारी हस्तक्षेपया विरोधय् च्वयादिल। वय्कःया विचाः कथं योग्यत जक म्वायेमाः व थुकें समाजया प्रगति जुइ। वय्कःया जन्म इङ्गल्याण्डया डर्बीइ जूगु ख। वय्कःलं दर्शन, मनोविज्ञान व समाजशास्त्रय् व्यापक च्वसुत च्वयादिल। वय्कःया "Synthetic Philosophy" नांया परियोजना नांजाः। वय्कःया बिचाः अमेरिका व बेलायतया आर्थिक नीतिइ प्रभावशाली जुल। तर लिपा वनाः वय्कःया सामाजिक डार्विनवादया सिद्धान्तया आलोचना नं जुल। == सन्दर्भ सामग्री == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[समाजशास्त्र]] [[Category:बेलायती दार्शनिक]] [[Category:समाजशास्त्री]] [[en:Herbert Spencer]] tkpcnylrxpp06hb6fxsoqrpyizq4o9l 1121005 1121004 2026-04-26T19:13:56Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Herbert Spencer]] to [[हर्बर्ट स्पेन्सर]] 1121004 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''हर्बर्ट स्पेन्सर''' (१८२०-१९०३) छम्ह अङ्ग्रेजी दार्शनिक, जीवविज्ञानी व समाजशास्त्री ख। वय्कः विक्टोरियन कालया छम्ह प्रभावशाली बुद्धिजीवी ख। वय्कःयात "सामाजिक डार्विनवाद" (Social Darwinism) या सिद्धान्तया निंतिं म्हसीकीगु या। वय्कलं हे दकलय् न्हापां "सर्भाइभल अफ द फिटेस्ट" (Survival of the fittest) धाःगु खँत्वाः छ्यलादिल।<ref>Spencer, Herbert (1864). Principles of Biology.</ref> वय्कलं तर्क यानादिल कि समाज धाःगु जैविक विकास थें हे सरल रुपं जटिल रुपय् विकास जुइ। स्पेन्सरं व्यक्तिगत स्वतन्त्रता व सरकारी हस्तक्षेपया विरोधय् च्वयादिल। वय्कःया विचाः कथं योग्यत जक म्वायेमाः व थुकें समाजया प्रगति जुइ। वय्कःया जन्म इङ्गल्याण्डया डर्बीइ जूगु ख। वय्कःलं दर्शन, मनोविज्ञान व समाजशास्त्रय् व्यापक च्वसुत च्वयादिल। वय्कःया "Synthetic Philosophy" नांया परियोजना नांजाः। वय्कःया बिचाः अमेरिका व बेलायतया आर्थिक नीतिइ प्रभावशाली जुल। तर लिपा वनाः वय्कःया सामाजिक डार्विनवादया सिद्धान्तया आलोचना नं जुल। == सन्दर्भ सामग्री == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[समाजशास्त्र]] [[Category:बेलायती दार्शनिक]] [[Category:समाजशास्त्री]] [[en:Herbert Spencer]] tkpcnylrxpp06hb6fxsoqrpyizq4o9l 0 307028 1121006 2026-04-26T19:13:56Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Herbert Spencer]] to [[हर्बर्ट स्पेन्सर]] 1121006 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[हर्बर्ट स्पेन्सर]] f3vbb1kn81v6eto7mkko8vtru3dfnwd 0 307029 1121007 2026-04-26T19:16:39Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{stub}} '''फ्रेडरिक एंगेल्स''' (१८२०-१८९५) छम्ह जर्मन दार्शनिक, सामाजिक वैज्ञानिक व पत्रकार ख। वय्कः कार्ल मार्क्सया दकलय् घनिष्ठ पासा व सहकर्मी ख। वय्कलं मार्क्सलिसे जानाः सन् १८४८य् "... 1121007 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''फ्रेडरिक एंगेल्स''' (१८२०-१८९५) छम्ह जर्मन दार्शनिक, सामाजिक वैज्ञानिक व पत्रकार ख। वय्कः कार्ल मार्क्सया दकलय् घनिष्ठ पासा व सहकर्मी ख। वय्कलं मार्क्सलिसे जानाः सन् १८४८य् "कम्युनिस्ट घोषणापत्र" (The Communist Manifesto) च्वयादिल।<ref>Marx, Karl; Engels, Friedrich (1848). Manifest der Kommunistischen Partei.</ref> एंगेल्सं मार्क्सया प्रसिद्ध सफू "दास क्यापिटल" (Das Kapital) या लिपाया खण्डत सम्पादन व पिथनेगु ज्या यानादिल। वय्कलं थःगु व्यक्तिगत सफू "The Condition of the Working Class in England"य् बेलायती मजदुरतयगु दयनीय अवस्थाया वर्णन यानादिल। वय्कलं ऐतिहासिक भौतिकवाद व वैज्ञानिक समाजवादया विकासय् तःधंगु योगदान बियादिल। एंगेल्सया जन्म जर्मनीया बार्मिनय् जूगु ख। वय्कःया अबु छम्ह कापः बनेज्या याइम्ह ख, सुया मिलय् वय्कलं ज्या यानादिल। थ्व अनुभवं वय्कःयात पूँजीवादया नकारात्मक पक्ष थुइकेत ग्वहालि यात। वयेकलं अन्तर्राष्ट्रिय मजदुर आन्दोलन (First and Second International) य् नेतृत्वदायी भूमिका म्हितल। एंगेल्सया विचाःतसें हलिमया साम्यवादी आन्दोलनयात दिशा निर्देश यात। वय्कःया मृत्यु लण्डनय् जूगु ख। == सन्दर्भ सामग्री == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[कार्ल मार्क्स]] * [[साम्यवाद]] [[Category:जर्मन दार्शनिक]] [[Category:साम्यवादी]] [[en:Friedrich Engels]] 9l60p9roas95vwd7ymy9us76kc2qrn0 1121008 1121007 2026-04-26T19:16:48Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Friedrich Engels]] to [[फ्रेडरिक एंगेल्स]] 1121007 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''फ्रेडरिक एंगेल्स''' (१८२०-१८९५) छम्ह जर्मन दार्शनिक, सामाजिक वैज्ञानिक व पत्रकार ख। वय्कः कार्ल मार्क्सया दकलय् घनिष्ठ पासा व सहकर्मी ख। वय्कलं मार्क्सलिसे जानाः सन् १८४८य् "कम्युनिस्ट घोषणापत्र" (The Communist Manifesto) च्वयादिल।<ref>Marx, Karl; Engels, Friedrich (1848). Manifest der Kommunistischen Partei.</ref> एंगेल्सं मार्क्सया प्रसिद्ध सफू "दास क्यापिटल" (Das Kapital) या लिपाया खण्डत सम्पादन व पिथनेगु ज्या यानादिल। वय्कलं थःगु व्यक्तिगत सफू "The Condition of the Working Class in England"य् बेलायती मजदुरतयगु दयनीय अवस्थाया वर्णन यानादिल। वय्कलं ऐतिहासिक भौतिकवाद व वैज्ञानिक समाजवादया विकासय् तःधंगु योगदान बियादिल। एंगेल्सया जन्म जर्मनीया बार्मिनय् जूगु ख। वय्कःया अबु छम्ह कापः बनेज्या याइम्ह ख, सुया मिलय् वय्कलं ज्या यानादिल। थ्व अनुभवं वय्कःयात पूँजीवादया नकारात्मक पक्ष थुइकेत ग्वहालि यात। वयेकलं अन्तर्राष्ट्रिय मजदुर आन्दोलन (First and Second International) य् नेतृत्वदायी भूमिका म्हितल। एंगेल्सया विचाःतसें हलिमया साम्यवादी आन्दोलनयात दिशा निर्देश यात। वय्कःया मृत्यु लण्डनय् जूगु ख। == सन्दर्भ सामग्री == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[कार्ल मार्क्स]] * [[साम्यवाद]] [[Category:जर्मन दार्शनिक]] [[Category:साम्यवादी]] [[en:Friedrich Engels]] 9l60p9roas95vwd7ymy9us76kc2qrn0 0 307030 1121009 2026-04-26T19:16:48Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Friedrich Engels]] to [[फ्रेडरिक एंगेल्स]] 1121009 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[फ्रेडरिक एंगेल्स]] 5v3viejyztm6tuybaq1cwfc5puffwxh 0 307031 1121010 2026-04-26T19:19:29Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{stub}} '''पिटर क्रोपोटकिन''' (१८४२-१९२१) छम्ह रूसी भूगोलविद्, दार्शनिक व अराजकतावादी-साम्यवाद (Anarcho-communism) या प्रमुख सिद्धान्तकार ख। वय्कः रूसी कुलीन परिवारय् जन्म जूसां थःगु पदवी त्वताः क... 1121010 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''पिटर क्रोपोटकिन''' (१८४२-१९२१) छम्ह रूसी भूगोलविद्, दार्शनिक व अराजकतावादी-साम्यवाद (Anarcho-communism) या प्रमुख सिद्धान्तकार ख। वय्कः रूसी कुलीन परिवारय् जन्म जूसां थःगु पदवी त्वताः क्रान्तिकारी जुयादिल। वय्कःया दकलय् प्रसिद्ध सफू "म्युचुअल एड: ए फ्याक्टर अफ इभोलुसन" (Mutual Aid: A Factor of Evolution) ख।<ref>Kropotkin, Peter (1902). Mutual Aid: A Factor of Evolution.</ref> थ्व सफूति वय्कलं तर्क यानादिल कि जीवनय् प्रतिस्पर्धा स्वयां ग्वहालि (Cooperation) व पारस्परिक सहायता महत्त्वपूर्ण जुइ। वय्कलं साम्यवाद व अराजकतावादया समन्वय यानाः छगू राज्यविहीन समाजया परिकल्पना यानादिल। क्रोपोटकिनं जेल जीवन निसें युरोपया थीथी देशय् निर्वासनय् च्वनादिल। वय्कलं भूगोलया क्षेत्रय् नं महत्त्वपूर्ण खोज यानादिल। वय्कःया विचाः कथं श्रमया विभाजन व राज्यया सत्तां मनुयात दास दय्की। वय्कलं "The Conquest of Bread" नांया मेगु प्रभावशाली सफू च्वयादिल। वय्कःया विचाःतसें अहिंसात्मक व सामूहिक सहयोगया पक्षय् सः थ्वयेकल। वय्कः १९१७या रूसी क्रान्ति धुकाः रूसय् लिहाँ वनादिल। वय्कःया सम्मानय् रुसय् आःतक नं थीथी थाय् दु। == सन्दर्भ सामग्री == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[अराजकतावाद]] * [[साम्यवाद]] [[Category:रूसी दार्शनिक]] [[Category:अराजकतावादी]] [[en:Peter Kropotkin]] l4qnhxrmmjq83i4apr93ukygu6qssli 1121011 1121010 2026-04-26T19:19:40Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Peter Kropotkin]] to [[पिटर क्रोपोटकिन]] 1121010 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''पिटर क्रोपोटकिन''' (१८४२-१९२१) छम्ह रूसी भूगोलविद्, दार्शनिक व अराजकतावादी-साम्यवाद (Anarcho-communism) या प्रमुख सिद्धान्तकार ख। वय्कः रूसी कुलीन परिवारय् जन्म जूसां थःगु पदवी त्वताः क्रान्तिकारी जुयादिल। वय्कःया दकलय् प्रसिद्ध सफू "म्युचुअल एड: ए फ्याक्टर अफ इभोलुसन" (Mutual Aid: A Factor of Evolution) ख।<ref>Kropotkin, Peter (1902). Mutual Aid: A Factor of Evolution.</ref> थ्व सफूति वय्कलं तर्क यानादिल कि जीवनय् प्रतिस्पर्धा स्वयां ग्वहालि (Cooperation) व पारस्परिक सहायता महत्त्वपूर्ण जुइ। वय्कलं साम्यवाद व अराजकतावादया समन्वय यानाः छगू राज्यविहीन समाजया परिकल्पना यानादिल। क्रोपोटकिनं जेल जीवन निसें युरोपया थीथी देशय् निर्वासनय् च्वनादिल। वय्कलं भूगोलया क्षेत्रय् नं महत्त्वपूर्ण खोज यानादिल। वय्कःया विचाः कथं श्रमया विभाजन व राज्यया सत्तां मनुयात दास दय्की। वय्कलं "The Conquest of Bread" नांया मेगु प्रभावशाली सफू च्वयादिल। वय्कःया विचाःतसें अहिंसात्मक व सामूहिक सहयोगया पक्षय् सः थ्वयेकल। वय्कः १९१७या रूसी क्रान्ति धुकाः रूसय् लिहाँ वनादिल। वय्कःया सम्मानय् रुसय् आःतक नं थीथी थाय् दु। == सन्दर्भ सामग्री == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[अराजकतावाद]] * [[साम्यवाद]] [[Category:रूसी दार्शनिक]] [[Category:अराजकतावादी]] [[en:Peter Kropotkin]] l4qnhxrmmjq83i4apr93ukygu6qssli 0 307032 1121012 2026-04-26T19:19:40Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Peter Kropotkin]] to [[पिटर क्रोपोटकिन]] 1121012 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[पिटर क्रोपोटकिन]] 12byqn0suszsilpml43z3vwlefvbkw9 0 307033 1121013 2026-04-26T19:21:31Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{stub}} '''एडुआर्ड बर्नस्टीन''' (१८५०-१९३२) छम्ह जर्मन सामाजिक प्रजातन्त्रवादी राजनीतिज्ञ व सिद्धान्तकार ख। वय्कःयात मार्क्सवादया 'संशोधनवाद' (Revisionism) या अबुया रुपय् म्हसीकीगु या। वय्कल... 1121013 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''एडुआर्ड बर्नस्टीन''' (१८५०-१९३२) छम्ह जर्मन सामाजिक प्रजातन्त्रवादी राजनीतिज्ञ व सिद्धान्तकार ख। वय्कःयात मार्क्सवादया 'संशोधनवाद' (Revisionism) या अबुया रुपय् म्हसीकीगु या। वय्कलं तर्क यानादिल कि पूँजीवाद स्वतः पतन जुइमखु, अथे जूगुलिं क्रान्ति स्वयां सुधारवादी मार्ग (Reformism) बांलाः।<ref>Bernstein, Eduard (1899). Die Voraussetzungen des Sozialismus und die Aufgaben der Sozialdemokratie.</ref> वय्कलं जर्मनीया सोसल डेमोक्रेटिक पार्टी (SPD) य् महत्त्वपूर्ण भूमिका म्हितल। वय्कःया बिचाः कथं प्रजातान्त्रिक माध्यमं हे समाजवाद हये फइ। वयेकलं "Evolutionary Socialism" नांया सफू च्वयाः थःगु विचाः न्ह्यःने हयादिल। बर्नस्टीनं कार्ल मार्क्सया छुं भविष्यवाणीत गलत जूगु तर्क यानादिल। वय्कःया जन्म बर्लिनय् जूगु ख व वय्कलं लण्डनय् निर्वासनय् च्वनाच्वंगु इलय् फ्रेडरिक एंगेल्सलिसे नं ज्या यानादिल। वय्कःया विचाःतसें आधुनिक युरोपेली सामाजिक लोकतन्त्र (Social Democracy) या आधार दय्कल। ववय्कलं मजदुरतय्गु अधिकार व ट्रेड युनियन आन्दोलनय् नं ध्यान बियादिल। वय्कःया विचाः तत्कालीन कट्टरपन्थी मार्क्सवादीतय्गु निंतिं विवादास्पद जुल। == सन्दर्भ सामग्री == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[समाजवाद]] * [[मार्क्सवाद]] [[Category:जर्मन राजनीतिज्ञ]] [[Category:समाजवादी]] [[en:Eduard Bernstein]] hrayxkg6ukfhbq0t76zgfjqqxosqogb 1121014 1121013 2026-04-26T19:21:40Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Eduard Bernstein]] to [[एडुआर्ड बर्नस्टीन]] 1121013 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''एडुआर्ड बर्नस्टीन''' (१८५०-१९३२) छम्ह जर्मन सामाजिक प्रजातन्त्रवादी राजनीतिज्ञ व सिद्धान्तकार ख। वय्कःयात मार्क्सवादया 'संशोधनवाद' (Revisionism) या अबुया रुपय् म्हसीकीगु या। वय्कलं तर्क यानादिल कि पूँजीवाद स्वतः पतन जुइमखु, अथे जूगुलिं क्रान्ति स्वयां सुधारवादी मार्ग (Reformism) बांलाः।<ref>Bernstein, Eduard (1899). Die Voraussetzungen des Sozialismus und die Aufgaben der Sozialdemokratie.</ref> वय्कलं जर्मनीया सोसल डेमोक्रेटिक पार्टी (SPD) य् महत्त्वपूर्ण भूमिका म्हितल। वय्कःया बिचाः कथं प्रजातान्त्रिक माध्यमं हे समाजवाद हये फइ। वयेकलं "Evolutionary Socialism" नांया सफू च्वयाः थःगु विचाः न्ह्यःने हयादिल। बर्नस्टीनं कार्ल मार्क्सया छुं भविष्यवाणीत गलत जूगु तर्क यानादिल। वय्कःया जन्म बर्लिनय् जूगु ख व वय्कलं लण्डनय् निर्वासनय् च्वनाच्वंगु इलय् फ्रेडरिक एंगेल्सलिसे नं ज्या यानादिल। वय्कःया विचाःतसें आधुनिक युरोपेली सामाजिक लोकतन्त्र (Social Democracy) या आधार दय्कल। ववय्कलं मजदुरतय्गु अधिकार व ट्रेड युनियन आन्दोलनय् नं ध्यान बियादिल। वय्कःया विचाः तत्कालीन कट्टरपन्थी मार्क्सवादीतय्गु निंतिं विवादास्पद जुल। == सन्दर्भ सामग्री == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[समाजवाद]] * [[मार्क्सवाद]] [[Category:जर्मन राजनीतिज्ञ]] [[Category:समाजवादी]] [[en:Eduard Bernstein]] hrayxkg6ukfhbq0t76zgfjqqxosqogb 0 307034 1121015 2026-04-26T19:21:40Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Eduard Bernstein]] to [[एडुआर्ड बर्नस्टीन]] 1121015 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[एडुआर्ड बर्नस्टीन]] ltietfd8t8d676fdnjktj3gvo7m4o2m 0 307035 1121016 2026-04-26T19:24:04Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{stub}} '''एन्टोनियो ग्राम्सी''' (१८९१-१९३७) छम्ह इटालीया मार्क्सवादी दार्शनिक, च्वमि व राजनीतिज्ञ ख। वय्कः इटालीया कम्युनिस्ट पार्टीया संस्थापक सदस्य ख। वय्कःयात सांस्कृतिक वर्चस्व... 1121016 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''एन्टोनियो ग्राम्सी''' (१८९१-१९३७) छम्ह इटालीया मार्क्सवादी दार्शनिक, च्वमि व राजनीतिज्ञ ख। वय्कः इटालीया कम्युनिस्ट पार्टीया संस्थापक सदस्य ख। वय्कःयात सांस्कृतिक वर्चस्व (Cultural Hegemony) या सिद्धान्तया निंतिं दकलय् अप्व लुमंकेगु या।<ref>Gramsci, Antonio (1929-1935). Prison Notebooks (Quaderni del carcere).</ref> वय्कलं तर्क यानादिल कि शासक वर्गं बल प्रयोग यानाः जक शासन याइमखु, वं संस्कृति व विचाःया माध्यमं नं आम मनूतय्गु सहमति प्राप्त याइ। ग्राम्सीयात मुसोलिनीया फासिस्ट सरकारं झिंच्यादँ तक जेलय् तःगु ख। जेलय् च्वनाः वय्कलं "प्रिजन नोटबुक" (Prison Notebooks) नांया महत्वपूर्ण कृति च्वयादिल। थ्व च्वसुत आधुनिक राजनीति शास्त्र व सांस्कृतिक अध्ययनया निंतिं तःधंगु सफू ख। वय्कलं 'जैविक बुद्धिजीवी' (Organic Intellectual) या अवधारणा नं न्ह्यःने हयादिल। वय्कःया जन्म सार्डिनिया टापुइ जूगु ख। वय्कःया उसाँय् अवस्था जेलय् तःधंगु समस्याय् लाःगु ख। ग्राम्सीया विचाःतसें २०गू शताब्दीया पश्चिमी मार्क्सवादय् तःधंगु हिउपाः हल। वय्कःया मृत्यु जेलं मुक्त जूगु छुं हे दिं लिपा जुल। == सन्दर्भ सामग्री == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[मार्क्सवाद]] [[Category:इटालीया दार्शनिक]] [[Category:मार्क्सवादी]] [[en:Antonio Gramsci]] przjqqwxxm6dyk1erq0zwinpyrqyrqr 1121017 1121016 2026-04-26T19:24:15Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Antonio Gramsci]] to [[एन्टोनियो ग्राम्सी]] 1121016 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''एन्टोनियो ग्राम्सी''' (१८९१-१९३७) छम्ह इटालीया मार्क्सवादी दार्शनिक, च्वमि व राजनीतिज्ञ ख। वय्कः इटालीया कम्युनिस्ट पार्टीया संस्थापक सदस्य ख। वय्कःयात सांस्कृतिक वर्चस्व (Cultural Hegemony) या सिद्धान्तया निंतिं दकलय् अप्व लुमंकेगु या।<ref>Gramsci, Antonio (1929-1935). Prison Notebooks (Quaderni del carcere).</ref> वय्कलं तर्क यानादिल कि शासक वर्गं बल प्रयोग यानाः जक शासन याइमखु, वं संस्कृति व विचाःया माध्यमं नं आम मनूतय्गु सहमति प्राप्त याइ। ग्राम्सीयात मुसोलिनीया फासिस्ट सरकारं झिंच्यादँ तक जेलय् तःगु ख। जेलय् च्वनाः वय्कलं "प्रिजन नोटबुक" (Prison Notebooks) नांया महत्वपूर्ण कृति च्वयादिल। थ्व च्वसुत आधुनिक राजनीति शास्त्र व सांस्कृतिक अध्ययनया निंतिं तःधंगु सफू ख। वय्कलं 'जैविक बुद्धिजीवी' (Organic Intellectual) या अवधारणा नं न्ह्यःने हयादिल। वय्कःया जन्म सार्डिनिया टापुइ जूगु ख। वय्कःया उसाँय् अवस्था जेलय् तःधंगु समस्याय् लाःगु ख। ग्राम्सीया विचाःतसें २०गू शताब्दीया पश्चिमी मार्क्सवादय् तःधंगु हिउपाः हल। वय्कःया मृत्यु जेलं मुक्त जूगु छुं हे दिं लिपा जुल। == सन्दर्भ सामग्री == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[मार्क्सवाद]] [[Category:इटालीया दार्शनिक]] [[Category:मार्क्सवादी]] [[en:Antonio Gramsci]] przjqqwxxm6dyk1erq0zwinpyrqyrqr 0 307036 1121018 2026-04-26T19:24:15Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Antonio Gramsci]] to [[एन्टोनियो ग्राम्सी]] 1121018 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[एन्टोनियो ग्राम्सी]] 75ru99r34k6s5y79p0nyf2dxidau7le 0 307037 1121019 2026-04-26T19:26:33Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{stub}} '''एडवर्ड सइद''' (१९३५-२००३) छम्ह प्यालेस्टाइनी-अमेरिकन प्राज्ञ, साहित्यिक आलोचक व राजनीतिक कार्यकर्ता ख। वय्कःया दकलय् प्रभावशाली सफू "ओरियन्टलिज्म" (Orientalism) सन् १९७८य् पिथंगु ख।<... 1121019 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''एडवर्ड सइद''' (१९३५-२००३) छम्ह प्यालेस्टाइनी-अमेरिकन प्राज्ञ, साहित्यिक आलोचक व राजनीतिक कार्यकर्ता ख। वय्कःया दकलय् प्रभावशाली सफू "ओरियन्टलिज्म" (Orientalism) सन् १९७८य् पिथंगु ख।<ref>Said, Edward (1978). Orientalism.</ref> थ्व सफूति वय्कलं पश्चिमा देशतसें पूर्व (Orient) यात गथे यानाः छगू गलत व पूर्वाग्रही दृष्टिकोण दय्कल धकाः विश्लेषण यानादिल। वय्कःयात उत्तर-औपनिवेशिक सिद्धान्त (Post-colonialism) या पलिस्थामिया रुपय् म्हसीकेगु या। सइद कोलम्बिया विश्वविद्यालयय् अङ्ग्रेजी व तुलनात्मक साहित्यया प्राध्यापक ख। वय्कलं प्यालेस्टाइनया स्वतन्त्रता व अधिकारया निंतिं हलिमय् सः थ्वयेकादिल। वय्कः छम्ह कुसल पियानोवादक व संगीत आलोचक नं ख। वय्कःया जन्म जेरुसेलमय् जूगु ख व वय्कः लिपा अमेरिका वनाः स्थापित जुयादिल। वय्कःलं संस्कृति, राजनीति व शक्ति दथुया स्वापूयात सूक्ष्म रुपं थुइकेगु ज्या यानादिल। वय्कःया मेमेगु प्रसिद्ध सफूत "Culture and Imperialism" व "The Question of Palestine" ख। वय्कःया विचाःतसें मानविकी व सामाजिक विज्ञानय् तःधंगु हिउपाः हल। वय्कःया २००३य् ल्युकेमिया रोगया कारणं मृत्यु जुल। == सन्दर्भ सामग्री == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[उत्तर-औपनिवेशिकता]] * [[साहित्य]] [[Category:प्यालेस्टाइनी विद्वान]] [[Category:अमेरिकी प्राज्ञ]] [[en:Edward Said]] te5olzod5u7ktnb2em4mm9un9l70p9y 1121020 1121019 2026-04-26T19:26:41Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Edward Said]] to [[एडवर्ड सइद]] 1121019 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''एडवर्ड सइद''' (१९३५-२००३) छम्ह प्यालेस्टाइनी-अमेरिकन प्राज्ञ, साहित्यिक आलोचक व राजनीतिक कार्यकर्ता ख। वय्कःया दकलय् प्रभावशाली सफू "ओरियन्टलिज्म" (Orientalism) सन् १९७८य् पिथंगु ख।<ref>Said, Edward (1978). Orientalism.</ref> थ्व सफूति वय्कलं पश्चिमा देशतसें पूर्व (Orient) यात गथे यानाः छगू गलत व पूर्वाग्रही दृष्टिकोण दय्कल धकाः विश्लेषण यानादिल। वय्कःयात उत्तर-औपनिवेशिक सिद्धान्त (Post-colonialism) या पलिस्थामिया रुपय् म्हसीकेगु या। सइद कोलम्बिया विश्वविद्यालयय् अङ्ग्रेजी व तुलनात्मक साहित्यया प्राध्यापक ख। वय्कलं प्यालेस्टाइनया स्वतन्त्रता व अधिकारया निंतिं हलिमय् सः थ्वयेकादिल। वय्कः छम्ह कुसल पियानोवादक व संगीत आलोचक नं ख। वय्कःया जन्म जेरुसेलमय् जूगु ख व वय्कः लिपा अमेरिका वनाः स्थापित जुयादिल। वय्कःलं संस्कृति, राजनीति व शक्ति दथुया स्वापूयात सूक्ष्म रुपं थुइकेगु ज्या यानादिल। वय्कःया मेमेगु प्रसिद्ध सफूत "Culture and Imperialism" व "The Question of Palestine" ख। वय्कःया विचाःतसें मानविकी व सामाजिक विज्ञानय् तःधंगु हिउपाः हल। वय्कःया २००३य् ल्युकेमिया रोगया कारणं मृत्यु जुल। == सन्दर्भ सामग्री == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[उत्तर-औपनिवेशिकता]] * [[साहित्य]] [[Category:प्यालेस्टाइनी विद्वान]] [[Category:अमेरिकी प्राज्ञ]] [[en:Edward Said]] te5olzod5u7ktnb2em4mm9un9l70p9y 0 307038 1121021 2026-04-26T19:26:41Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Edward Said]] to [[एडवर्ड सइद]] 1121021 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[एडवर्ड सइद]] n1vpou1ybj9preaulj4045oa9zss2yc 0 307039 1121022 2026-04-26T19:29:03Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{stub}} '''डेसिडेरियस इरास्मस''' (१४६६–१५३६) छम्ह डच पुनर्जागरण मानवतावादी, क्याथोलिक पादरी व समाज सुधारक ख। वय्कःयात "मानवतावादीतय्गु जुजु" धकाः नं म्हसीकीगु या। वय्कलं थःगु प्रसिद्ध... 1121022 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''डेसिडेरियस इरास्मस''' (१४६६–१५३६) छम्ह डच पुनर्जागरण मानवतावादी, क्याथोलिक पादरी व समाज सुधारक ख। वय्कःयात "मानवतावादीतय्गु जुजु" धकाः नं म्हसीकीगु या। वय्कलं थःगु प्रसिद्ध सफू "द प्रेज अफ फोली" (The Praise of Folly) य् चर्च व समाजया विकृति विरुद्ध ध्याचू नकादिल।<ref>Rummel, Erika (2004). Erasmus. Continuum.</ref> इरास्मस युरोपया प्रबोधन कालया छम्ह महत्त्वपूर्ण व्यक्तित्व ख। वयेकलं ग्रीक भाषाय् न्हुगु नियम (New Testament) या सम्पादन व अनुवाद यानादिल। वयेकलं शिक्षा व शान्तिया वकालत यानाः मनूया विवेकयात प्राथमिकता बियादिल। वय्कःया जन्म रोटरड्यामय् जूगु ख, तर वय्कलं युरोपया थीथी देशय् च्वनाः ज्ञान आर्जन यानादिल। वय्कलं मार्टिन लुथरया प्रोटेस्टेन्ट आन्दोलनया इलय् मध्यम मार्ग कायेगु कुतः यानादिल। वय्कःया विचाःतसें पश्चिमा शिक्षा पद्धतिइ तःधंगु हिउपाः हःगु दु। इरास्मसया च्वसुत आःतक नं गम्भीरतापूर्वक ब्वनीगु या। वयेकःया प्रभाव आधुनिक उदारवादय् नं खनेदु। == सन्दर्भ सामग्री == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[पुनर्जागरण]] * [[मानवतावाद]] [[Category:दार्शनिक]] [[Category:पुनर्जागरण]] [[en:Erasmus]] f4778c6hlq70v48io20k5iqqrqumrel 1121023 1121022 2026-04-26T19:29:10Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Erasmus]] to [[इरास्मस]] 1121022 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''डेसिडेरियस इरास्मस''' (१४६६–१५३६) छम्ह डच पुनर्जागरण मानवतावादी, क्याथोलिक पादरी व समाज सुधारक ख। वय्कःयात "मानवतावादीतय्गु जुजु" धकाः नं म्हसीकीगु या। वय्कलं थःगु प्रसिद्ध सफू "द प्रेज अफ फोली" (The Praise of Folly) य् चर्च व समाजया विकृति विरुद्ध ध्याचू नकादिल।<ref>Rummel, Erika (2004). Erasmus. Continuum.</ref> इरास्मस युरोपया प्रबोधन कालया छम्ह महत्त्वपूर्ण व्यक्तित्व ख। वयेकलं ग्रीक भाषाय् न्हुगु नियम (New Testament) या सम्पादन व अनुवाद यानादिल। वयेकलं शिक्षा व शान्तिया वकालत यानाः मनूया विवेकयात प्राथमिकता बियादिल। वय्कःया जन्म रोटरड्यामय् जूगु ख, तर वय्कलं युरोपया थीथी देशय् च्वनाः ज्ञान आर्जन यानादिल। वय्कलं मार्टिन लुथरया प्रोटेस्टेन्ट आन्दोलनया इलय् मध्यम मार्ग कायेगु कुतः यानादिल। वय्कःया विचाःतसें पश्चिमा शिक्षा पद्धतिइ तःधंगु हिउपाः हःगु दु। इरास्मसया च्वसुत आःतक नं गम्भीरतापूर्वक ब्वनीगु या। वयेकःया प्रभाव आधुनिक उदारवादय् नं खनेदु। == सन्दर्भ सामग्री == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[पुनर्जागरण]] * [[मानवतावाद]] [[Category:दार्शनिक]] [[Category:पुनर्जागरण]] [[en:Erasmus]] f4778c6hlq70v48io20k5iqqrqumrel 0 307040 1121024 2026-04-26T19:29:10Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Erasmus]] to [[इरास्मस]] 1121024 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[इरास्मस]] 54vtazwpb8qozxb80kgkbbubg9b2p8z 0 307041 1121025 2026-04-26T19:31:11Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{stub}} '''वाङ याङमिङ''' (१४७२–१५२९) छम्ह चिनियाँ आदर्शवादी नव-कन्फ्युसियसवादी दार्शनिक, सरकारी अधिकारी व सैन्य कमाण्डर ख। वय्कः मिङ राजवंशया इलय् छम्ह प्रभावशाली विचारकया रुपय् स्था... 1121025 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''वाङ याङमिङ''' (१४७२–१५२९) छम्ह चिनियाँ आदर्शवादी नव-कन्फ्युसियसवादी दार्शनिक, सरकारी अधिकारी व सैन्य कमाण्डर ख। वय्कः मिङ राजवंशया इलय् छम्ह प्रभावशाली विचारकया रुपय् स्थापित जुयादिल। वय्कःया दकलय् प्रसिद्ध सिद्धान्त "ज्ञान व कार्यया एकता" (Unity of Knowledge and Action) ख।<ref>Ivanhoe, Philip J. (2002). Ethics in the Confucian Tradition: The Thought of Mengzi and Wang Yangming.</ref> वय्कलं तर्क यानादिल कि मनूया मति (Mind) हे ज्ञानया मूल स्रोत ख। वय्कःया विचाः कथं सत्ययात पिने स्वयां नं थःगु दुने मालेमाः। वाङ याङमिङं सैन्य अभियानय् नं सफलता प्राप्त यानादिल व विद्रोह दमन यायेत ग्वहालि यात। वय्कःया दर्शनं चीन जक मखु, जापान व कोरियाया बौद्धिक जगतयात नं प्रभावित यात। वय्कलं शिक्षायात नैतिक विकासया माध्यम धकाः धयादिल। वय्कःया च्वसुत "Instructions for Practical Living" सफूय् मुनातःगु दु। वय्कःया विचाःतसें परम्परागत कन्फ्युसियसवादय् न्हुगु जीवन बिल। वय्कःया मृत्यु लिपा नं वय्कःया अनुयायीतसें थ्व दर्शनयात न्ह्यःने यंकल। == सन्दर्भ सामग्री == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[कन्फ्युसियसवाद]] * [[चीनया इतिहास]] [[Category:दार्शनिक]] [[Category:चीनया राजनीतिज्ञ]] [[en:Wang Yangming]] dwpjclid2frnpxox1j1qj3nrsc8qnn0 1121026 1121025 2026-04-26T19:31:20Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Wang Yangming]] to [[वाङ याङमिङ]] 1121025 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''वाङ याङमिङ''' (१४७२–१५२९) छम्ह चिनियाँ आदर्शवादी नव-कन्फ्युसियसवादी दार्शनिक, सरकारी अधिकारी व सैन्य कमाण्डर ख। वय्कः मिङ राजवंशया इलय् छम्ह प्रभावशाली विचारकया रुपय् स्थापित जुयादिल। वय्कःया दकलय् प्रसिद्ध सिद्धान्त "ज्ञान व कार्यया एकता" (Unity of Knowledge and Action) ख।<ref>Ivanhoe, Philip J. (2002). Ethics in the Confucian Tradition: The Thought of Mengzi and Wang Yangming.</ref> वय्कलं तर्क यानादिल कि मनूया मति (Mind) हे ज्ञानया मूल स्रोत ख। वय्कःया विचाः कथं सत्ययात पिने स्वयां नं थःगु दुने मालेमाः। वाङ याङमिङं सैन्य अभियानय् नं सफलता प्राप्त यानादिल व विद्रोह दमन यायेत ग्वहालि यात। वय्कःया दर्शनं चीन जक मखु, जापान व कोरियाया बौद्धिक जगतयात नं प्रभावित यात। वय्कलं शिक्षायात नैतिक विकासया माध्यम धकाः धयादिल। वय्कःया च्वसुत "Instructions for Practical Living" सफूय् मुनातःगु दु। वय्कःया विचाःतसें परम्परागत कन्फ्युसियसवादय् न्हुगु जीवन बिल। वय्कःया मृत्यु लिपा नं वय्कःया अनुयायीतसें थ्व दर्शनयात न्ह्यःने यंकल। == सन्दर्भ सामग्री == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[कन्फ्युसियसवाद]] * [[चीनया इतिहास]] [[Category:दार्शनिक]] [[Category:चीनया राजनीतिज्ञ]] [[en:Wang Yangming]] dwpjclid2frnpxox1j1qj3nrsc8qnn0 0 307042 1121027 2026-04-26T19:31:20Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Wang Yangming]] to [[वाङ याङमिङ]] 1121027 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[वाङ याङमिङ]] m9uz6b4ez7ylqpw6o4yqeviukmihiyu 0 307043 1121028 2026-04-26T19:33:18Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{stub}} '''जियोर्डानो ब्रुनो''' (१५४८–१६००) छम्ह इतालियन दार्शनिक, गणितज्ञ व खगोलशास्त्री ख। वय्कः ब्रह्माण्ड अनन्त दु धकाः प्रस्ताव याइम्ह न्हापांम्ह व्यक्तित्व मध्ये छम्ह ख।<ref>Yates, France... 1121028 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''जियोर्डानो ब्रुनो''' (१५४८–१६००) छम्ह इतालियन दार्शनिक, गणितज्ञ व खगोलशास्त्री ख। वय्कः ब्रह्माण्ड अनन्त दु धकाः प्रस्ताव याइम्ह न्हापांम्ह व्यक्तित्व मध्ये छम्ह ख।<ref>Yates, Frances (1964). Giordano Bruno and the Hermetic Tradition.</ref> वय्कलं धयादिल कि मेमेगु नगु नं सूर्य थें हे ख व अन नं पृथ्वी थें हे ग्रह जुइफइ। ब्रुनोया थ्व विचाः तत्कालीन क्याथोलिक चर्चया मान्यता विरुद्ध ख। वय्कःया जन्म इटालीया नोला नगरय् जूगु ख। वयेकलं युरोपया थीथी विश्वविद्यालयय् वनाः थःगु विचाः प्रचार यानादिल। वय्कःयात "हेरेसी/धर्मविरोधी" (Heresy) या द्वपनय् रोमन इन्क्विजिसन (Inquisition) नं ज्वनाः जेलय् तत। न्ह्यय्दँ तक जेलय् च्वने धुकाः नं वयेकलं थःगु विचाः हिलामदि। अन्ततः सन् १६०० य् वय्कःयात रोमया "क्याम्पो डि फियोरी" य् च्याकाः स्यानाबिल। वयेकःयात आधुनिक विज्ञानया शहिदया रुपय् नं म्हसीकीगु या। ब्रुनोया कार्यं आधुनिक खगोल विज्ञानया आधार दय्कल। == सन्दर्भ सामग्री == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[खगोल विज्ञान]] * [[दर्शन]] [[Category:इटालीया दार्शनिक]] [[Category:खगोलशास्त्री]] [[en:Giordano Bruno]] 640gdhewig57pntrzealdg88s5q0n52 1121029 1121028 2026-04-26T19:33:25Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Giordano Bruno]] to [[जियोर्डानो ब्रुनो]] 1121028 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''जियोर्डानो ब्रुनो''' (१५४८–१६००) छम्ह इतालियन दार्शनिक, गणितज्ञ व खगोलशास्त्री ख। वय्कः ब्रह्माण्ड अनन्त दु धकाः प्रस्ताव याइम्ह न्हापांम्ह व्यक्तित्व मध्ये छम्ह ख।<ref>Yates, Frances (1964). Giordano Bruno and the Hermetic Tradition.</ref> वय्कलं धयादिल कि मेमेगु नगु नं सूर्य थें हे ख व अन नं पृथ्वी थें हे ग्रह जुइफइ। ब्रुनोया थ्व विचाः तत्कालीन क्याथोलिक चर्चया मान्यता विरुद्ध ख। वय्कःया जन्म इटालीया नोला नगरय् जूगु ख। वयेकलं युरोपया थीथी विश्वविद्यालयय् वनाः थःगु विचाः प्रचार यानादिल। वय्कःयात "हेरेसी/धर्मविरोधी" (Heresy) या द्वपनय् रोमन इन्क्विजिसन (Inquisition) नं ज्वनाः जेलय् तत। न्ह्यय्दँ तक जेलय् च्वने धुकाः नं वयेकलं थःगु विचाः हिलामदि। अन्ततः सन् १६०० य् वय्कःयात रोमया "क्याम्पो डि फियोरी" य् च्याकाः स्यानाबिल। वयेकःयात आधुनिक विज्ञानया शहिदया रुपय् नं म्हसीकीगु या। ब्रुनोया कार्यं आधुनिक खगोल विज्ञानया आधार दय्कल। == सन्दर्भ सामग्री == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[खगोल विज्ञान]] * [[दर्शन]] [[Category:इटालीया दार्शनिक]] [[Category:खगोलशास्त्री]] [[en:Giordano Bruno]] 640gdhewig57pntrzealdg88s5q0n52 0 307044 1121030 2026-04-26T19:33:25Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Giordano Bruno]] to [[जियोर्डानो ब्रुनो]] 1121030 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[जियोर्डानो ब्रुनो]] akqa25titdtagrn16r8tp385v79mudm 0 307045 1121031 2026-04-26T19:35:30Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{stub}} '''फ्रान्सिस बेकन''' (१५६१–१६२६) छम्ह अङ्ग्रेजी दार्शनिक, राजनीतिज्ञ व वैज्ञानिक विधि (Scientific Method) या प्रणेता ख। वय्कःयात आधुनिक विज्ञानया 'अबु' (Father of Modern Science) धकाः नं सम्बोधन याइ। वयेकल... 1121031 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''फ्रान्सिस बेकन''' (१५६१–१६२६) छम्ह अङ्ग्रेजी दार्शनिक, राजनीतिज्ञ व वैज्ञानिक विधि (Scientific Method) या प्रणेता ख। वय्कःयात आधुनिक विज्ञानया 'अबु' (Father of Modern Science) धकाः नं सम्बोधन याइ। वयेकलं "ज्ञान हे शक्ति ख" (Knowledge is Power) धकाः प्रसिद्ध धापू दकलय् न्हापां छ्यलादिल।<ref>Zagorin, Perez (1998). Francis Bacon. Princeton University Press.</ref> बेकनया विचाः कथं विज्ञानयात अवलोकन व प्रयोगया आधारय् न्ह्यःने यंकेमाः। वय्कलं आगमन विधि (Inductive Method) या वकालत यानादिल। बेकन बेलायतया 'लर्ड चान्सलर' थेंजाःगु उच्च पदय् नं च्वनादिल। वय्कःया प्रमुख कृति "नोभम अर्गानम" (Novum Organum) ख। वय्कलं प्रकृतिया रहस्य थुइकेत वैज्ञानिक अनुसन्धानया महत्व कनादिल। बेकनया च्वसुतसें प्रबोधन काल (Enlightenment) या निंतिं वैचारिक जग दय्कल। वय्कःया मृत्यु नं वैज्ञानिक प्रयोगया झ्वलय् जूगु ख। वय्कःया दर्शनं आधुनिक औद्योगिक समाज निर्माणय् तःधंगु भूमिका म्हितल। == सन्दर्भ सामग्री == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[विज्ञान]] * [[अनुभववाद]] [[Category:बेलायती दार्शनिक]] [[Category:वैज्ञानिक]] [[en:Francis Bacon]] 99edui5lw6ljgnxfrjj79aec282az0x 1121032 1121031 2026-04-26T19:35:39Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Francis Bacon]] to [[फ्रान्सिस बेकन]] 1121031 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''फ्रान्सिस बेकन''' (१५६१–१६२६) छम्ह अङ्ग्रेजी दार्शनिक, राजनीतिज्ञ व वैज्ञानिक विधि (Scientific Method) या प्रणेता ख। वय्कःयात आधुनिक विज्ञानया 'अबु' (Father of Modern Science) धकाः नं सम्बोधन याइ। वयेकलं "ज्ञान हे शक्ति ख" (Knowledge is Power) धकाः प्रसिद्ध धापू दकलय् न्हापां छ्यलादिल।<ref>Zagorin, Perez (1998). Francis Bacon. Princeton University Press.</ref> बेकनया विचाः कथं विज्ञानयात अवलोकन व प्रयोगया आधारय् न्ह्यःने यंकेमाः। वय्कलं आगमन विधि (Inductive Method) या वकालत यानादिल। बेकन बेलायतया 'लर्ड चान्सलर' थेंजाःगु उच्च पदय् नं च्वनादिल। वय्कःया प्रमुख कृति "नोभम अर्गानम" (Novum Organum) ख। वय्कलं प्रकृतिया रहस्य थुइकेत वैज्ञानिक अनुसन्धानया महत्व कनादिल। बेकनया च्वसुतसें प्रबोधन काल (Enlightenment) या निंतिं वैचारिक जग दय्कल। वय्कःया मृत्यु नं वैज्ञानिक प्रयोगया झ्वलय् जूगु ख। वय्कःया दर्शनं आधुनिक औद्योगिक समाज निर्माणय् तःधंगु भूमिका म्हितल। == सन्दर्भ सामग्री == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[विज्ञान]] * [[अनुभववाद]] [[Category:बेलायती दार्शनिक]] [[Category:वैज्ञानिक]] [[en:Francis Bacon]] 99edui5lw6ljgnxfrjj79aec282az0x 0 307046 1121033 2026-04-26T19:35:39Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Francis Bacon]] to [[फ्रान्सिस बेकन]] 1121033 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[फ्रान्सिस बेकन]] bh8033095omlnrheu3ouebojxjhi2qq 0 307047 1121034 2026-04-26T19:38:15Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{stub}} '''बरुच स्पिनोजा''' (१६३२–१६७७) छम्ह डच दार्शनिक ख, सुनां १७गू शताब्दीया तर्कवादय् तःधंगु योगदान बियादिल। वय्कःया दकलय् नांजाःगु सफू "एथिक्स" (Ethics) ख, गुगु ज्यामितीय पद्धतिं च्वया... 1121034 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''बरुच स्पिनोजा''' (१६३२–१६७७) छम्ह डच दार्शनिक ख, सुनां १७गू शताब्दीया तर्कवादय् तःधंगु योगदान बियादिल। वय्कःया दकलय् नांजाःगु सफू "एथिक्स" (Ethics) ख, गुगु ज्यामितीय पद्धतिं च्वयातःगु दु।<ref>Nadler, Steven (1999). Spinoza: A Life. Cambridge University Press.</ref> स्पिनोजां प्रतिपादन यानादिल कि ईश्वर व प्रकृति छगू हे ख, गुकियात 'सर्वेश्वरवाद' (Pantheism) धाइ। वय्कःया जन्म एमस्टर्डमय् छगू पोर्चुगिज यहूदी परिवारय् जूगु ख। वय्कःया विचाः कट्टरपन्थी जूगुलिं यहूदी समाजं वय्कःयात बहिष्कार (Excommunication) यात। स्पिनोजां थःगु जीवनय् तःधंगु पद स्वयां नं स्वतन्त्र रुपं दर्शनया अध्ययनय् ज्या यानादिल। वय्कलं चश्माया लेन्स (Lens) दय्काः थःगु जीविकोपार्जन यानादिल। वय्कःया विचाःतसें बाइबलया आलोचनात्मक अध्ययनया जग दय्कल। स्पिनोजां तर्क यानादिल कि भावनायात विवेकं नियन्त्रण यायेफइ। वय्कःया दर्शनं अल्बर्ट आइन्स्टाइन थेंजाःपिं महान् मनूतय्त नं प्रभावित यात। वय्कःया अल्पायुय् हे सोंया ल्वचं यानाः मृत्यु जुल। == सन्दर्भ सामग्री == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[दर्शन]] * [[तर्कवाद]] [[Category:डच दार्शनिक]] [[Category:यहूदी दार्शनिक]] [[en:Baruch Spinoza]] olq7fcn1j57y9yue1ejjgj5mfp6pjwz 1121035 1121034 2026-04-26T19:38:24Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Baruch Spinoza]] to [[बरुच स्पिनोजा]] 1121034 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''बरुच स्पिनोजा''' (१६३२–१६७७) छम्ह डच दार्शनिक ख, सुनां १७गू शताब्दीया तर्कवादय् तःधंगु योगदान बियादिल। वय्कःया दकलय् नांजाःगु सफू "एथिक्स" (Ethics) ख, गुगु ज्यामितीय पद्धतिं च्वयातःगु दु।<ref>Nadler, Steven (1999). Spinoza: A Life. Cambridge University Press.</ref> स्पिनोजां प्रतिपादन यानादिल कि ईश्वर व प्रकृति छगू हे ख, गुकियात 'सर्वेश्वरवाद' (Pantheism) धाइ। वय्कःया जन्म एमस्टर्डमय् छगू पोर्चुगिज यहूदी परिवारय् जूगु ख। वय्कःया विचाः कट्टरपन्थी जूगुलिं यहूदी समाजं वय्कःयात बहिष्कार (Excommunication) यात। स्पिनोजां थःगु जीवनय् तःधंगु पद स्वयां नं स्वतन्त्र रुपं दर्शनया अध्ययनय् ज्या यानादिल। वय्कलं चश्माया लेन्स (Lens) दय्काः थःगु जीविकोपार्जन यानादिल। वय्कःया विचाःतसें बाइबलया आलोचनात्मक अध्ययनया जग दय्कल। स्पिनोजां तर्क यानादिल कि भावनायात विवेकं नियन्त्रण यायेफइ। वय्कःया दर्शनं अल्बर्ट आइन्स्टाइन थेंजाःपिं महान् मनूतय्त नं प्रभावित यात। वय्कःया अल्पायुय् हे सोंया ल्वचं यानाः मृत्यु जुल। == सन्दर्भ सामग्री == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[दर्शन]] * [[तर्कवाद]] [[Category:डच दार्शनिक]] [[Category:यहूदी दार्शनिक]] [[en:Baruch Spinoza]] olq7fcn1j57y9yue1ejjgj5mfp6pjwz 0 307048 1121036 2026-04-26T19:38:24Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Baruch Spinoza]] to [[बरुच स्पिनोजा]] 1121036 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[बरुच स्पिनोजा]] 67x8y0h8cvwc8c59rs4gttqft7yn1ge 0 307049 1121037 2026-04-26T19:40:42Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{stub}} '''जर्ज बर्कले''' (१६८५–१७५३) छम्ह आइरिस दार्शनिक व एङ्ग्लिकन पादरी ख। वय्कः थःगु "व्यक्तिगत आदर्शवाद" (Subjective Idealism) या सिद्धान्तया निंतिं नांजाः। वय्कःया तर्क कथंकि भौतिक वस्तुत मन... 1121037 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''जर्ज बर्कले''' (१६८५–१७५३) छम्ह आइरिस दार्शनिक व एङ्ग्लिकन पादरी ख। वय्कः थःगु "व्यक्तिगत आदर्शवाद" (Subjective Idealism) या सिद्धान्तया निंतिं नांजाः। वय्कःया तर्क कथंकि भौतिक वस्तुत मनूया अनुभव वा विचारय् जक अस्तित्वय् दइ।<ref>Berman, David (1994). George Berkeley: Idealism and the Man. Oxford University Press.</ref> वय्कःया प्रसिद्ध कथन "दइगु धाःगु हे अनुभव जुइगु ख" (To be is to be perceived) ख। बर्कलेया विचाः कथं यदि छुं वस्तु सुं नं प्राणीं खनाच्वंगु मदुसा व ईश्वरया नुगलय् दयाच्वनी। वय्कलं थःगु सफू "A Treatise Concerning the Principles of Human Knowledge" य् थ्व विचाः न्ह्यःने हयादिल। वय्कःया जन्म आयरल्याण्डया किलकेनी (Kilkenny) य् जूगु ख। बर्कले छम्ह निस्वार्थी समाजसेवी नं ख व वय्कलं अमेरिकाया शिक्षा विकासय् नं ध्यान बियादिल। क्यालिफोर्नियाया प्रसिद्ध 'बर्कले' शहरया नां वय्कःया सम्मानय् हे तःगु ख। वय्कलं गणित व विज्ञानया तत्कालीन मान्यताय् नं प्रश्न थनादिल। वय्कःया दर्शनं डेभिड ह्युम व इम्यानुएल कान्त थेंजाःपिं दार्शनिकतय्त प्रभावित यात। == सन्दर्भ सामग्री == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[आदर्शवाद]] * [[अनुभववाद]] [[Category:आयरल्यान्डया दार्शनिक]] [[Category:धर्मशास्त्री]] [[en:George Berkeley]] qirlgr4prsgy1ur3ixwck5uywxtwio2 1121038 1121037 2026-04-26T19:40:53Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[George Berkeley]] to [[जर्ज बर्कली]] 1121037 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''जर्ज बर्कले''' (१६८५–१७५३) छम्ह आइरिस दार्शनिक व एङ्ग्लिकन पादरी ख। वय्कः थःगु "व्यक्तिगत आदर्शवाद" (Subjective Idealism) या सिद्धान्तया निंतिं नांजाः। वय्कःया तर्क कथंकि भौतिक वस्तुत मनूया अनुभव वा विचारय् जक अस्तित्वय् दइ।<ref>Berman, David (1994). George Berkeley: Idealism and the Man. Oxford University Press.</ref> वय्कःया प्रसिद्ध कथन "दइगु धाःगु हे अनुभव जुइगु ख" (To be is to be perceived) ख। बर्कलेया विचाः कथं यदि छुं वस्तु सुं नं प्राणीं खनाच्वंगु मदुसा व ईश्वरया नुगलय् दयाच्वनी। वय्कलं थःगु सफू "A Treatise Concerning the Principles of Human Knowledge" य् थ्व विचाः न्ह्यःने हयादिल। वय्कःया जन्म आयरल्याण्डया किलकेनी (Kilkenny) य् जूगु ख। बर्कले छम्ह निस्वार्थी समाजसेवी नं ख व वय्कलं अमेरिकाया शिक्षा विकासय् नं ध्यान बियादिल। क्यालिफोर्नियाया प्रसिद्ध 'बर्कले' शहरया नां वय्कःया सम्मानय् हे तःगु ख। वय्कलं गणित व विज्ञानया तत्कालीन मान्यताय् नं प्रश्न थनादिल। वय्कःया दर्शनं डेभिड ह्युम व इम्यानुएल कान्त थेंजाःपिं दार्शनिकतय्त प्रभावित यात। == सन्दर्भ सामग्री == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[आदर्शवाद]] * [[अनुभववाद]] [[Category:आयरल्यान्डया दार्शनिक]] [[Category:धर्मशास्त्री]] [[en:George Berkeley]] qirlgr4prsgy1ur3ixwck5uywxtwio2 1121040 1121038 2026-04-26T19:41:05Z Eukesh 11 1121040 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''जर्ज बर्कली''' (१६८५–१७५३) छम्ह आइरिस दार्शनिक व एङ्ग्लिकन पादरी ख। वय्कः थःगु "व्यक्तिगत आदर्शवाद" (Subjective Idealism) या सिद्धान्तया निंतिं नांजाः। वय्कःया तर्क कथंकि भौतिक वस्तुत मनूया अनुभव वा विचारय् जक अस्तित्वय् दइ।<ref>Berman, David (1994). George Berkeley: Idealism and the Man. Oxford University Press.</ref> वय्कःया प्रसिद्ध कथन "दइगु धाःगु हे अनुभव जुइगु ख" (To be is to be perceived) ख। बर्कलेया विचाः कथं यदि छुं वस्तु सुं नं प्राणीं खनाच्वंगु मदुसा व ईश्वरया नुगलय् दयाच्वनी। वय्कलं थःगु सफू "A Treatise Concerning the Principles of Human Knowledge" य् थ्व विचाः न्ह्यःने हयादिल। वय्कःया जन्म आयरल्याण्डया किलकेनी (Kilkenny) य् जूगु ख। बर्कले छम्ह निस्वार्थी समाजसेवी नं ख व वय्कलं अमेरिकाया शिक्षा विकासय् नं ध्यान बियादिल। क्यालिफोर्नियाया प्रसिद्ध 'बर्कले' शहरया नां वय्कःया सम्मानय् हे तःगु ख। वय्कलं गणित व विज्ञानया तत्कालीन मान्यताय् नं प्रश्न थनादिल। वय्कःया दर्शनं डेभिड ह्युम व इम्यानुएल कान्त थेंजाःपिं दार्शनिकतय्त प्रभावित यात। == सन्दर्भ सामग्री == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[आदर्शवाद]] * [[अनुभववाद]] [[Category:आयरल्यान्डया दार्शनिक]] [[Category:धर्मशास्त्री]] [[en:George Berkeley]] kc08jgylxa3p03x00tnyqkhs1tp6h4b 0 307050 1121039 2026-04-26T19:40:54Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[George Berkeley]] to [[जर्ज बर्कली]] 1121039 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[जर्ज बर्कली]] ppm0bea8ghise26qz1xauzh8gprkyvm 0 307051 1121041 2026-04-26T19:43:10Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{stub}} '''डेभिड ह्युम''' (१७११–१७७६) छम्ह स्कटिश दार्शनिक, इतिहासकार व अर्थशास्त्री ख। वय्कः पश्चिमा दर्शनय् 'अनुभववाद' (Empiricism) व 'सन्देहवाद' (Skepticism) या प्रमुख व्यक्तित्व ख। वय्कलं तर्क याना... 1121041 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''डेभिड ह्युम''' (१७११–१७७६) छम्ह स्कटिश दार्शनिक, इतिहासकार व अर्थशास्त्री ख। वय्कः पश्चिमा दर्शनय् 'अनुभववाद' (Empiricism) व 'सन्देहवाद' (Skepticism) या प्रमुख व्यक्तित्व ख। वय्कलं तर्क यानादिल कि ज्ञानया मूल स्रोत अनुभव व इन्द्रिय हे ख।<ref>Mossner, Ernest Campbell (1954). The Life of David Hume.</ref> ह्युमया प्रसिद्ध सफू "A Treatise of Human Nature" ख, गुगु वय्कलं ल्याम्हबिले हे च्वयादिल। वय्कलं 'कारण व प्रभाव' (Cause and Effect) सम्बन्धी परम्परागत मान्यतायात चुनौती बियादिल। ह्युमं धर्म व नैतिकताया विषयय् नं तर्कसंगत विचाः तयादिल। वय्कः छम्ह सफल इतिहासकार नं ख व वय्कः बेलायतया इतिहास (History of England) च्वयादिल। ह्युमया विचाःतसें इम्यानुएल कान्तया दर्शनय् तःधंगु हिउपाः हःगु ख। वय्कः एडम स्मिथया पासा नं ख। ह्युमया च्वसुत सरलता व स्पष्टताया निंतिं लुमंकेगु या। वय्कःया मृत्यु एडिनबराय् जूगु ख। वय्कःया दर्शनं आधुनिक विज्ञान व मनोविज्ञानयात नं दिशा निर्देश यात। == सन्दर्भ सामग्री == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[अनुभववाद]] * [[इतिहास]] [[Category:स्कटिश दार्शनिक]] [[Category:इतिहासकार]] [[en:David Hume]] 8lyshdulbqi8rli18h3eknynfk099gu 1121042 1121041 2026-04-26T19:43:19Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[David Hume]] to [[डेभिड ह्युम]] 1121041 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''डेभिड ह्युम''' (१७११–१७७६) छम्ह स्कटिश दार्शनिक, इतिहासकार व अर्थशास्त्री ख। वय्कः पश्चिमा दर्शनय् 'अनुभववाद' (Empiricism) व 'सन्देहवाद' (Skepticism) या प्रमुख व्यक्तित्व ख। वय्कलं तर्क यानादिल कि ज्ञानया मूल स्रोत अनुभव व इन्द्रिय हे ख।<ref>Mossner, Ernest Campbell (1954). The Life of David Hume.</ref> ह्युमया प्रसिद्ध सफू "A Treatise of Human Nature" ख, गुगु वय्कलं ल्याम्हबिले हे च्वयादिल। वय्कलं 'कारण व प्रभाव' (Cause and Effect) सम्बन्धी परम्परागत मान्यतायात चुनौती बियादिल। ह्युमं धर्म व नैतिकताया विषयय् नं तर्कसंगत विचाः तयादिल। वय्कः छम्ह सफल इतिहासकार नं ख व वय्कः बेलायतया इतिहास (History of England) च्वयादिल। ह्युमया विचाःतसें इम्यानुएल कान्तया दर्शनय् तःधंगु हिउपाः हःगु ख। वय्कः एडम स्मिथया पासा नं ख। ह्युमया च्वसुत सरलता व स्पष्टताया निंतिं लुमंकेगु या। वय्कःया मृत्यु एडिनबराय् जूगु ख। वय्कःया दर्शनं आधुनिक विज्ञान व मनोविज्ञानयात नं दिशा निर्देश यात। == सन्दर्भ सामग्री == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[अनुभववाद]] * [[इतिहास]] [[Category:स्कटिश दार्शनिक]] [[Category:इतिहासकार]] [[en:David Hume]] 8lyshdulbqi8rli18h3eknynfk099gu 0 307052 1121043 2026-04-26T19:43:19Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[David Hume]] to [[डेभिड ह्युम]] 1121043 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[डेभिड ह्युम]] lx9vd1skxfi61tw0e2s0tq9hfsu48hf 0 307053 1121044 2026-04-26T19:45:33Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{stub}} जीन-ज्याक रुसो (१७१२–१७७८) छम्ह जेनेभाया दार्शनिक, च्वमि व संगीतकार ख। वय्कःया विचाःतसें फ्रान्सेली क्रान्ति व आधुनिक राजनीतिक चिन्तनय् तःधंगु प्रभाव लाकल। वय्कःया दकलय् प... 1121044 wikitext text/x-wiki {{stub}} जीन-ज्याक रुसो (१७१२–१७७८) छम्ह जेनेभाया दार्शनिक, च्वमि व संगीतकार ख। वय्कःया विचाःतसें फ्रान्सेली क्रान्ति व आधुनिक राजनीतिक चिन्तनय् तःधंगु प्रभाव लाकल। वय्कःया दकलय् प्रसिद्ध सफू "द सोसल कन्ट्राक्ट" (The Social Contract) ख।<ref>Cranston, Maurice (1983). Jean-Jacques: The Early Life and Work of Jean-Jacques Rousseau.</ref> वय्कलं थःगु सफूया न्ह्यने हे "मनू स्वतन्त्र रुपं जन्म जुइ, तर व जञ्जीरय् चिनातःगु दु" धकाः च्वयादिल। रुसोया विचाः कथं 'सामान्य इच्छा' (General Will) हे राज्यया आधार जुइमाः। वयेकलं शिक्षाया क्षेत्रय् "एमिल" (Emile) नांया सफू च्वयाः प्रकृतिइ शिक्षा कायेमाःगु तर्क यानादिल। वय्कःया जन्म जेनेभाय् जूगु ख, तर वय्कलं थःगु अप्व ई फ्रान्सय् व्यतित यानादिल। वय्कलं 'नोबल सेभेज' (Noble Savage) या अवधारणा नं न्ह्यःने हयादिल। रुसोया आत्मकथा "Confessions" नं तसकं नांजाः। वय्कःया विचाःतसें रोमान्टिक आन्दोलन (Romanticism) यात नं प्रेरित यात। वय्कःया मृत्यु सन् १७७८ य् फ्रान्सय् जुल। == सन्दर्भ सामग्री == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[फ्रान्सेली क्रान्ति]] * [[लोकतन्त्र]] [[Category:दार्शनिक]] [[Category:च्वमि]] [[en:Jean-Jacques Rousseau]] 29a7q2mcgm7h2hinffglvabx28vdl8j 1121045 1121044 2026-04-26T19:45:42Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Jean-Jacques Rousseau]] to [[जीन-ज्याक रुसो]] 1121044 wikitext text/x-wiki {{stub}} जीन-ज्याक रुसो (१७१२–१७७८) छम्ह जेनेभाया दार्शनिक, च्वमि व संगीतकार ख। वय्कःया विचाःतसें फ्रान्सेली क्रान्ति व आधुनिक राजनीतिक चिन्तनय् तःधंगु प्रभाव लाकल। वय्कःया दकलय् प्रसिद्ध सफू "द सोसल कन्ट्राक्ट" (The Social Contract) ख।<ref>Cranston, Maurice (1983). Jean-Jacques: The Early Life and Work of Jean-Jacques Rousseau.</ref> वय्कलं थःगु सफूया न्ह्यने हे "मनू स्वतन्त्र रुपं जन्म जुइ, तर व जञ्जीरय् चिनातःगु दु" धकाः च्वयादिल। रुसोया विचाः कथं 'सामान्य इच्छा' (General Will) हे राज्यया आधार जुइमाः। वयेकलं शिक्षाया क्षेत्रय् "एमिल" (Emile) नांया सफू च्वयाः प्रकृतिइ शिक्षा कायेमाःगु तर्क यानादिल। वय्कःया जन्म जेनेभाय् जूगु ख, तर वय्कलं थःगु अप्व ई फ्रान्सय् व्यतित यानादिल। वय्कलं 'नोबल सेभेज' (Noble Savage) या अवधारणा नं न्ह्यःने हयादिल। रुसोया आत्मकथा "Confessions" नं तसकं नांजाः। वय्कःया विचाःतसें रोमान्टिक आन्दोलन (Romanticism) यात नं प्रेरित यात। वय्कःया मृत्यु सन् १७७८ य् फ्रान्सय् जुल। == सन्दर्भ सामग्री == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[फ्रान्सेली क्रान्ति]] * [[लोकतन्त्र]] [[Category:दार्शनिक]] [[Category:च्वमि]] [[en:Jean-Jacques Rousseau]] 29a7q2mcgm7h2hinffglvabx28vdl8j 0 307054 1121046 2026-04-26T19:45:42Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Jean-Jacques Rousseau]] to [[जीन-ज्याक रुसो]] 1121046 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[जीन-ज्याक रुसो]] 8411zg93tp92un3f3r1dgybt53ccg0c 0 307055 1121047 2026-04-26T19:48:38Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{stub}} '''देनिस दिदेरो''' (१७१३–१७८४) छम्ह फ्रान्सेली दार्शनिक, कला आलोचक व च्वमि ख। वय्कःयात "इन्साइक्लोपीडिया" (Encyclopédie) या मुख्य सम्पादकया रुपय् म्हसीकीगु या।<ref>Wilson, Arthur M. (1972). Diderot. Oxford University Press.</ref... 1121047 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''देनिस दिदेरो''' (१७१३–१७८४) छम्ह फ्रान्सेली दार्शनिक, कला आलोचक व च्वमि ख। वय्कःयात "इन्साइक्लोपीडिया" (Encyclopédie) या मुख्य सम्पादकया रुपय् म्हसीकीगु या।<ref>Wilson, Arthur M. (1972). Diderot. Oxford University Press.</ref> थ्व परियोजनां प्रबोधन कालया ज्ञानयात एकीकृत यायेगु व अन्धविश्वास विरुद्ध ल्वायेगु ज्या यात। दिदेरोया विचाःतसें फ्रान्सेली समाजया वैचारिक धरातल हिलादिल। वय्कलं विज्ञान, कला, राजनीति व धर्मया खँय् स्वतन्त्र विचाः तयादिल। वय्कः भौतिकवाद (Materialism) या पक्षपाती ख। वय्कलं उपन्यास व नाटक नं च्वयादिल, गुकी "Rameau's Nephew" प्रसिद्ध दु। वय्कलं चर्चया कट्टरता व राज्यया निरंकुशताया कडा आलोचना यानादिल। वय्कःया जन्म फ्रान्सया ल्याङ्ग्रेस (Langres) य् जूगु ख। वय्कलं थःगु जीवनया २७ दँ इन्साइक्लोपीडियाया सम्पादनय् ज्या यानादिल। वय्कःया च्वसुतसें मनूया विचारय् स्वतन्त्रता हयेत ग्वहालि यात। वय्कःया पुस्तकालय रूसया रानी क्याथरिन द ग्रेटं न्यानाब्यूगु ख। == सन्दर्भ सामग्री == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[हलिंसफू]] * [[प्रबोधन काल]] [[Category:फ्रान्सेली दार्शनिक]] [[Category:सम्पादक]] [[en:Denis Diderot]] 9s8vcn7jicjyv26ggnrd3p2g09936l6 1121048 1121047 2026-04-26T19:48:47Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Denis Diderot]] to [[देनिस दिदेरो]] 1121047 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''देनिस दिदेरो''' (१७१३–१७८४) छम्ह फ्रान्सेली दार्शनिक, कला आलोचक व च्वमि ख। वय्कःयात "इन्साइक्लोपीडिया" (Encyclopédie) या मुख्य सम्पादकया रुपय् म्हसीकीगु या।<ref>Wilson, Arthur M. (1972). Diderot. Oxford University Press.</ref> थ्व परियोजनां प्रबोधन कालया ज्ञानयात एकीकृत यायेगु व अन्धविश्वास विरुद्ध ल्वायेगु ज्या यात। दिदेरोया विचाःतसें फ्रान्सेली समाजया वैचारिक धरातल हिलादिल। वय्कलं विज्ञान, कला, राजनीति व धर्मया खँय् स्वतन्त्र विचाः तयादिल। वय्कः भौतिकवाद (Materialism) या पक्षपाती ख। वय्कलं उपन्यास व नाटक नं च्वयादिल, गुकी "Rameau's Nephew" प्रसिद्ध दु। वय्कलं चर्चया कट्टरता व राज्यया निरंकुशताया कडा आलोचना यानादिल। वय्कःया जन्म फ्रान्सया ल्याङ्ग्रेस (Langres) य् जूगु ख। वय्कलं थःगु जीवनया २७ दँ इन्साइक्लोपीडियाया सम्पादनय् ज्या यानादिल। वय्कःया च्वसुतसें मनूया विचारय् स्वतन्त्रता हयेत ग्वहालि यात। वय्कःया पुस्तकालय रूसया रानी क्याथरिन द ग्रेटं न्यानाब्यूगु ख। == सन्दर्भ सामग्री == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[हलिंसफू]] * [[प्रबोधन काल]] [[Category:फ्रान्सेली दार्शनिक]] [[Category:सम्पादक]] [[en:Denis Diderot]] 9s8vcn7jicjyv26ggnrd3p2g09936l6 0 307056 1121049 2026-04-26T19:48:48Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Denis Diderot]] to [[देनिस दिदेरो]] 1121049 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[देनिस दिदेरो]] 52h3q76qck1c970a72xaxbzb6kuh8c5 0 307057 1121050 2026-04-26T20:31:53Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{stub}} '''गोटहोल्ड एफ्रेम लेसिङ''' (१७२९–१७८१) छम्ह जर्मन दार्शनिक, नाटककार व कला आलोचक ख। वय्कः जर्मन प्रबोधन (Enlightenment) कालया छम्ह प्रमुख व्यक्तित्व ख। लेसिङं धार्मिक सहिष्णुता व विचारय... 1121050 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''गोटहोल्ड एफ्रेम लेसिङ''' (१७२९–१७८१) छम्ह जर्मन दार्शनिक, नाटककार व कला आलोचक ख। वय्कः जर्मन प्रबोधन (Enlightenment) कालया छम्ह प्रमुख व्यक्तित्व ख। लेसिङं धार्मिक सहिष्णुता व विचारया स्वतन्त्रताया वकालत यानादिल।<ref>Nisbet, Hugh Barr (2013). Gotthold Ephraim Lessing: His Life, Works, and Thought.</ref> वय्कःया नाटक "नेथन द वाइज" (Nathan the Wise) धार्मिक सद्भावया निंतिं हलिमय् नांजाः। थ्व नाटकय् वय्कलं यहूदी, इसाई व इस्लाम धर्म दथुया एकता क्यनादिल। लेसिङं कलाया क्षेत्रय् "लाओकून" (Laocoon) नांया महत्वपूर्ण च्वसु च्वयादिल। वय्कलं जर्मन साहित्ययात परम्परागत बन्धनं मुक्त यानाः न्हुगु दिशा बिल। वय्कःया जन्म जर्मनीया केमेन्ज (Kamenz) य् जूगु ख। लेसिङं पुस्ताकालय् च्वनाः नं थःगु बौद्धिक सेवा यानादिल। वय्कलं सत्य मालेगु ज्या सत्य प्राप्ति स्वयां नं अप्व महत्त्व बियादिल। वय्कःया विचाःतेसं आधुनिक रंगमञ्च व आलोचनात्मक चिन्तनय् तःधंगु ग्वहालि यात। वय्कःया मृत्यु ५२ दँय् जुल। == सन्दर्भ सामग्री == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[साहित्य]] * [[धर्म]] [[Category:जर्मन दार्शनिक]] [[Category:नाटककार]] [[en:Gotthold Ephraim Lessing]] 8srzvlu8tk1fkql7ucb4mmg7sawizzq 1121051 1121050 2026-04-26T20:32:05Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Gotthold Ephraim Lessing]] to [[गोटहोल्ड एफ्रेम लेसि]] 1121050 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''गोटहोल्ड एफ्रेम लेसिङ''' (१७२९–१७८१) छम्ह जर्मन दार्शनिक, नाटककार व कला आलोचक ख। वय्कः जर्मन प्रबोधन (Enlightenment) कालया छम्ह प्रमुख व्यक्तित्व ख। लेसिङं धार्मिक सहिष्णुता व विचारया स्वतन्त्रताया वकालत यानादिल।<ref>Nisbet, Hugh Barr (2013). Gotthold Ephraim Lessing: His Life, Works, and Thought.</ref> वय्कःया नाटक "नेथन द वाइज" (Nathan the Wise) धार्मिक सद्भावया निंतिं हलिमय् नांजाः। थ्व नाटकय् वय्कलं यहूदी, इसाई व इस्लाम धर्म दथुया एकता क्यनादिल। लेसिङं कलाया क्षेत्रय् "लाओकून" (Laocoon) नांया महत्वपूर्ण च्वसु च्वयादिल। वय्कलं जर्मन साहित्ययात परम्परागत बन्धनं मुक्त यानाः न्हुगु दिशा बिल। वय्कःया जन्म जर्मनीया केमेन्ज (Kamenz) य् जूगु ख। लेसिङं पुस्ताकालय् च्वनाः नं थःगु बौद्धिक सेवा यानादिल। वय्कलं सत्य मालेगु ज्या सत्य प्राप्ति स्वयां नं अप्व महत्त्व बियादिल। वय्कःया विचाःतेसं आधुनिक रंगमञ्च व आलोचनात्मक चिन्तनय् तःधंगु ग्वहालि यात। वय्कःया मृत्यु ५२ दँय् जुल। == सन्दर्भ सामग्री == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[साहित्य]] * [[धर्म]] [[Category:जर्मन दार्शनिक]] [[Category:नाटककार]] [[en:Gotthold Ephraim Lessing]] 8srzvlu8tk1fkql7ucb4mmg7sawizzq 0 307058 1121052 2026-04-26T20:32:05Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Gotthold Ephraim Lessing]] to [[गोटहोल्ड एफ्रेम लेसि]] 1121052 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[गोटहोल्ड एफ्रेम लेसि]] 16tvzljoifgn9t32uo721dxlpexmwgd 0 307059 1121053 2026-04-26T20:34:05Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{stub}} '''जेरेमी बेन्थम''' (१७४८–१८३२) छम्ह अङ्ग्रेजी दार्शनिक, न्यायविद् व समाज सुधारक ख। वय्कःयात "उपयोगितावाद" (Utilitarianism) या पलिस्थामि धकाः म्हसीकेगु या। बेन्थमया सिद्धान्त कथं "दकलय् अ... 1121053 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''जेरेमी बेन्थम''' (१७४८–१८३२) छम्ह अङ्ग्रेजी दार्शनिक, न्यायविद् व समाज सुधारक ख। वय्कःयात "उपयोगितावाद" (Utilitarianism) या पलिस्थामि धकाः म्हसीकेगु या। बेन्थमया सिद्धान्त कथं "दकलय् अप्व मनूतय्गु दकलय् अप्व सुख" (Greatest happiness of the greatest number) हे नैतिकताया आधार ख।<ref>Crimmins, James E. (2013). Jeremy Bentham. Bloomsbury Publishing.</ref> वय्कलं कानुनी व सामाजिक सुधारया निंतिं थःगु जीवन समर्पित यानादिल। बेन्थमं पशु अधिकार, मिसातय्गु अधिकार व दासता अन्त्यया वकालत यानादिल। वय्कलं 'प्यान्अप्टिकन' (Panopticon) नांया जेलया डिजाइन नं दय्कादिल। वय्कः युनिभर्सिटी कलेज लण्डन (UCL) या पलिस्थाया प्रेरणा स्रोत ख। वय्कःया जन्म लण्डनय् जूगु ख। बेन्थमया विचाःतेसं आधुनिक लोकतन्त्र व नीति निर्माणय् तःधंगु प्रभाव लाकल। वय्कःया मृत्यु लिपा वय्कःया म्हयात संरक्षण (Auto-icon) यानाः आःतक नं UCL य् तयात:गु दु। बेन्थमया दर्शनं न्याय प्रणालीयात मानवीय दय्केत ग्वहालि यात। == सन्दर्भ सामग्री == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[उपयोगितावाद]] * [[कानुन]] [[Category:बेलायती दार्शनिक]] [[Category:कानुनविद्]] [[en:Jeremy Bentham]] djkytwbfo4kzlacnpxns2hehd4u7jyd 1121054 1121053 2026-04-26T20:34:14Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Jeremy Bentham]] to [[जेरेमी बेन्थम]] 1121053 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''जेरेमी बेन्थम''' (१७४८–१८३२) छम्ह अङ्ग्रेजी दार्शनिक, न्यायविद् व समाज सुधारक ख। वय्कःयात "उपयोगितावाद" (Utilitarianism) या पलिस्थामि धकाः म्हसीकेगु या। बेन्थमया सिद्धान्त कथं "दकलय् अप्व मनूतय्गु दकलय् अप्व सुख" (Greatest happiness of the greatest number) हे नैतिकताया आधार ख।<ref>Crimmins, James E. (2013). Jeremy Bentham. Bloomsbury Publishing.</ref> वय्कलं कानुनी व सामाजिक सुधारया निंतिं थःगु जीवन समर्पित यानादिल। बेन्थमं पशु अधिकार, मिसातय्गु अधिकार व दासता अन्त्यया वकालत यानादिल। वय्कलं 'प्यान्अप्टिकन' (Panopticon) नांया जेलया डिजाइन नं दय्कादिल। वय्कः युनिभर्सिटी कलेज लण्डन (UCL) या पलिस्थाया प्रेरणा स्रोत ख। वय्कःया जन्म लण्डनय् जूगु ख। बेन्थमया विचाःतेसं आधुनिक लोकतन्त्र व नीति निर्माणय् तःधंगु प्रभाव लाकल। वय्कःया मृत्यु लिपा वय्कःया म्हयात संरक्षण (Auto-icon) यानाः आःतक नं UCL य् तयात:गु दु। बेन्थमया दर्शनं न्याय प्रणालीयात मानवीय दय्केत ग्वहालि यात। == सन्दर्भ सामग्री == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[उपयोगितावाद]] * [[कानुन]] [[Category:बेलायती दार्शनिक]] [[Category:कानुनविद्]] [[en:Jeremy Bentham]] djkytwbfo4kzlacnpxns2hehd4u7jyd 0 307060 1121055 2026-04-26T20:34:14Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Jeremy Bentham]] to [[जेरेमी बेन्थम]] 1121055 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[जेरेमी बेन्थम]] rwe8j7erh4mradav1hksfqmv3clrp53 0 307061 1121056 2026-04-26T20:36:20Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{stub}} '''जोहान गोतलिब फिच्ते''' (१७६२–१८१४) छम्ह जर्मन दार्शनिक ख, सुनां जर्मन आदर्शवाद (German Idealism) या विकासय् तःधंगु भूमिका म्हितल। वय्कः इम्यानुएल कान्तया दर्शनपाखें प्रभावित जुयाः थः... 1121056 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''जोहान गोतलिब फिच्ते''' (१७६२–१८१४) छम्ह जर्मन दार्शनिक ख, सुनां जर्मन आदर्शवाद (German Idealism) या विकासय् तःधंगु भूमिका म्हितल। वय्कः इम्यानुएल कान्तया दर्शनपाखें प्रभावित जुयाः थःगु 'आत्म-चेतना' (Self-consciousness) या सिद्धान्त न्ह्यःने हयादिल।<ref>Beiser, Frederick C. (2002). German Idealism: The Struggle against Subjectivism.</ref> वय्कःया विचाः कथं "जि" (The Ego वा The I) हे हलिमया केन्द्र ख। वय्कलं राष्ट्रवादया विकासय् नं महत्वपूर्ण च्वसुत च्वयादिल, गुकी "Addresses to the German Nation" प्रसिद्ध दु। वय्कः बर्लिन विश्वविद्यालयया न्हापांम्ह रेक्टर नं ख। वय्कःया जन्म जर्मनीया रामेनाउ (Rammenau) य् जूगु ख। वय्कलं दर्शनयात छगू वैज्ञानिक रुप बिइगु कुतः यानादिल। वय्कःया "Wissenschaftslehre" (Theory of Science) नांया परियोजना तसकं जटिल व गम्भीर ख। वय्कःया विचाःतसें लिपा वनाः हेगेल व सेलिङ थेंजाःपिं दार्शनिकतय्त मार्गनिर्देश यात। वय्कःया मृत्यु सन् १८१४ य् टाइफस (Typhus) ल्वचं कयाः जुल। वय्कःया दर्शनं व्यक्तिगत स्वतन्त्रता व नैतिक उत्तरदायित्वय् जोड बी। == सन्दर्भ सामग्री == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[आदर्शवाद]] * [[जर्मन दर्शन]] [[Category:जर्मन दार्शनिक]] [[Category:आदर्शवादी]] [[en:Johann Gottlieb Fichte]] jzgpfiyryr7kqk4jgq2vbsifaw5mgtx 1121057 1121056 2026-04-26T20:36:29Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Johann Gottlieb Fichte]] to [[जोहान गोतलिब फिच्ते]] 1121056 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''जोहान गोतलिब फिच्ते''' (१७६२–१८१४) छम्ह जर्मन दार्शनिक ख, सुनां जर्मन आदर्शवाद (German Idealism) या विकासय् तःधंगु भूमिका म्हितल। वय्कः इम्यानुएल कान्तया दर्शनपाखें प्रभावित जुयाः थःगु 'आत्म-चेतना' (Self-consciousness) या सिद्धान्त न्ह्यःने हयादिल।<ref>Beiser, Frederick C. (2002). German Idealism: The Struggle against Subjectivism.</ref> वय्कःया विचाः कथं "जि" (The Ego वा The I) हे हलिमया केन्द्र ख। वय्कलं राष्ट्रवादया विकासय् नं महत्वपूर्ण च्वसुत च्वयादिल, गुकी "Addresses to the German Nation" प्रसिद्ध दु। वय्कः बर्लिन विश्वविद्यालयया न्हापांम्ह रेक्टर नं ख। वय्कःया जन्म जर्मनीया रामेनाउ (Rammenau) य् जूगु ख। वय्कलं दर्शनयात छगू वैज्ञानिक रुप बिइगु कुतः यानादिल। वय्कःया "Wissenschaftslehre" (Theory of Science) नांया परियोजना तसकं जटिल व गम्भीर ख। वय्कःया विचाःतसें लिपा वनाः हेगेल व सेलिङ थेंजाःपिं दार्शनिकतय्त मार्गनिर्देश यात। वय्कःया मृत्यु सन् १८१४ य् टाइफस (Typhus) ल्वचं कयाः जुल। वय्कःया दर्शनं व्यक्तिगत स्वतन्त्रता व नैतिक उत्तरदायित्वय् जोड बी। == सन्दर्भ सामग्री == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[आदर्शवाद]] * [[जर्मन दर्शन]] [[Category:जर्मन दार्शनिक]] [[Category:आदर्शवादी]] [[en:Johann Gottlieb Fichte]] jzgpfiyryr7kqk4jgq2vbsifaw5mgtx 0 307062 1121058 2026-04-26T20:36:29Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Johann Gottlieb Fichte]] to [[जोहान गोतलिब फिच्ते]] 1121058 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[जोहान गोतलिब फिच्ते]] tjnd9y9pz3eu3azovvfqcpvn71b8eut 0 307063 1121059 2026-04-27T00:28:38Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{stub}} '''बुलबुल''' (Bulbul) छगू मध्यम आकारया पासेरिन झंगः ख। थ्व झंगः प्याकनोनोतिदे (Pycnonotidae) माचाछिइ ला। बुलबुल अप्व यानाः अफ्रिका, मध्यपूर्व व एशियाया उष्णकटिबंधीय लागाय् खनेदइ।<ref>Fishpool, L.D.C.; Tobias... 1121059 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''बुलबुल''' (Bulbul) छगू मध्यम आकारया पासेरिन झंगः ख। थ्व झंगः प्याकनोनोतिदे (Pycnonotidae) माचाछिइ ला। बुलबुल अप्व यानाः अफ्रिका, मध्यपूर्व व एशियाया उष्णकटिबंधीय लागाय् खनेदइ।<ref>Fishpool, L.D.C.; Tobias, J.A. (2005). Handbook of the Birds of the World. Lynx Edicions.</ref> नेपाः स्वनिगः व नेपाःया मेमेगु लागाय् नं थ्व झंगः यक्व खनेदइ। थ्व पक्षीया छ्यनय् छगू विशेष 'क्रेस्ट' (Crest) दइ। थ्व झंगः तसकं हालीगु स्वभावया जुइ। थ्वं अप्व यानाः सिसाबुसा व चिधिकःपिं की नयाः म्वाइ। थ्व झंगःया झंगःछेँ (Nest) सिमाया कचा व हः छ्येलाः दयेकातःगु दइ। वातावरण संरक्षणया ल्याखं थ्व झंगःया महत्व तःधं। थ्व झंगःया हलिमय् ४०० स्वयां अप्व थीथी प्रजातित दु। == सन्दर्भ सामग्री == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[झंगः]] * [[वातावरण]] [[Category:झंगः]] [[Category:प्याकनोनोतिदे]] [[en:Bulbul]] kudd72bhwiq4xq1jimm5mv43g154w18 1121060 1121059 2026-04-27T00:28:48Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Bulbul]] to [[बुलबुल]] 1121059 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''बुलबुल''' (Bulbul) छगू मध्यम आकारया पासेरिन झंगः ख। थ्व झंगः प्याकनोनोतिदे (Pycnonotidae) माचाछिइ ला। बुलबुल अप्व यानाः अफ्रिका, मध्यपूर्व व एशियाया उष्णकटिबंधीय लागाय् खनेदइ।<ref>Fishpool, L.D.C.; Tobias, J.A. (2005). Handbook of the Birds of the World. Lynx Edicions.</ref> नेपाः स्वनिगः व नेपाःया मेमेगु लागाय् नं थ्व झंगः यक्व खनेदइ। थ्व पक्षीया छ्यनय् छगू विशेष 'क्रेस्ट' (Crest) दइ। थ्व झंगः तसकं हालीगु स्वभावया जुइ। थ्वं अप्व यानाः सिसाबुसा व चिधिकःपिं की नयाः म्वाइ। थ्व झंगःया झंगःछेँ (Nest) सिमाया कचा व हः छ्येलाः दयेकातःगु दइ। वातावरण संरक्षणया ल्याखं थ्व झंगःया महत्व तःधं। थ्व झंगःया हलिमय् ४०० स्वयां अप्व थीथी प्रजातित दु। == सन्दर्भ सामग्री == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[झंगः]] * [[वातावरण]] [[Category:झंगः]] [[Category:प्याकनोनोतिदे]] [[en:Bulbul]] kudd72bhwiq4xq1jimm5mv43g154w18 0 307064 1121061 2026-04-27T00:28:48Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Bulbul]] to [[बुलबुल]] 1121061 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[बुलबुल]] onmbl2f13xxkope769a1g46eftjlgh3 0 307065 1121062 2026-04-27T00:32:42Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{stub}} '''कार्दिनालिदे''' (Cardinalidae) उत्तर व दक्षिण अमेरिकाय् जक खनेदइगु छगू पासेरिन झंगःया माचाछि ख। थुकियात 'कार्दिनल' (Cardinals) धकाः नं म्हसीकी। थ्व माचाछिया झंगःतयगु त्वाः (Beak) तसकं बल्लाः व त... 1121062 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''कार्दिनालिदे''' (Cardinalidae) उत्तर व दक्षिण अमेरिकाय् जक खनेदइगु छगू पासेरिन झंगःया माचाछि ख। थुकियात 'कार्दिनल' (Cardinals) धकाः नं म्हसीकी। थ्व माचाछिया झंगःतयगु त्वाः (Beak) तसकं बल्लाः व तःधं जुइ।<ref>Klicka, J.; Burns, K.; Spellman, G. M. (2007). Defining a monophyletic Cardinalini. Molecular Phylogenetics and Evolution.</ref> थ्व झंगःतयगु रंग अप्व यानाः ज्वाल्ल च्वंगु व यचुगु जुइ। विशेष यानाः थ्व माचाछिया मिजं झंगःत तसकं ह्याउँगु रंगया जुइ। थ्व झंगःत गुँ व घाँय् ख्यलय् च्वने यः। थ्व झंगः मुख्यतया पु (Seeds), सिसा व की नयाः थःगु नसा पूवंकी। कार्डिनलय् तसकं बांलाक हालीगु क्षमता दइ। थ्व झंगः थःगु क्षेत्र (Territory) रक्षा यायेत कडा सः पिथनी। थ्व झंगःया आकार मध्यम जुइ। अमेरिकाया यक्व राज्यय् थुकियात राज्य-झंगः (State bird) कथं नं हनातःगु दु। == सन्दर्भ सामग्री == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[पासेरिन झंगः]] * [[अमेरिकाया झंगः]] [[Category:झंगः]] [[Category:कार्दिनालिदे]] [[en:Cardinalidae]] ql9e9e6gznizsicktvidoyr0ptue5o3 1121063 1121062 2026-04-27T00:32:51Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Cardinalidae]] to [[कार्दिनालिदे]] 1121062 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''कार्दिनालिदे''' (Cardinalidae) उत्तर व दक्षिण अमेरिकाय् जक खनेदइगु छगू पासेरिन झंगःया माचाछि ख। थुकियात 'कार्दिनल' (Cardinals) धकाः नं म्हसीकी। थ्व माचाछिया झंगःतयगु त्वाः (Beak) तसकं बल्लाः व तःधं जुइ।<ref>Klicka, J.; Burns, K.; Spellman, G. M. (2007). Defining a monophyletic Cardinalini. Molecular Phylogenetics and Evolution.</ref> थ्व झंगःतयगु रंग अप्व यानाः ज्वाल्ल च्वंगु व यचुगु जुइ। विशेष यानाः थ्व माचाछिया मिजं झंगःत तसकं ह्याउँगु रंगया जुइ। थ्व झंगःत गुँ व घाँय् ख्यलय् च्वने यः। थ्व झंगः मुख्यतया पु (Seeds), सिसा व की नयाः थःगु नसा पूवंकी। कार्डिनलय् तसकं बांलाक हालीगु क्षमता दइ। थ्व झंगः थःगु क्षेत्र (Territory) रक्षा यायेत कडा सः पिथनी। थ्व झंगःया आकार मध्यम जुइ। अमेरिकाया यक्व राज्यय् थुकियात राज्य-झंगः (State bird) कथं नं हनातःगु दु। == सन्दर्भ सामग्री == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[पासेरिन झंगः]] * [[अमेरिकाया झंगः]] [[Category:झंगः]] [[Category:कार्दिनालिदे]] [[en:Cardinalidae]] ql9e9e6gznizsicktvidoyr0ptue5o3 0 307066 1121064 2026-04-27T00:32:51Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Cardinalidae]] to [[कार्दिनालिदे]] 1121064 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[कार्दिनालिदे]] qh46apdl69f969zylbzecg0qbeq3q5j 0 307067 1121065 2026-04-27T00:36:55Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{stub}} '''फिन्च''' (Finch) छगू चिधंगु पासेरिन झंगः ख गुगु फ्रिन्जिलिदे (Fringillidae) माचाछिइ ला। थ्व झंगःत हलिमया फुक्कं महाद्वीपय् खनेदइ।<ref>Clement, Peter; Harris, Alan; Davis, John (1993). Finches and Sparrows: an Identification Guide. Christopher Helm.</ref> थ्व पक्षी... 1121065 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''फिन्च''' (Finch) छगू चिधंगु पासेरिन झंगः ख गुगु फ्रिन्जिलिदे (Fringillidae) माचाछिइ ला। थ्व झंगःत हलिमया फुक्कं महाद्वीपय् खनेदइ।<ref>Clement, Peter; Harris, Alan; Davis, John (1993). Finches and Sparrows: an Identification Guide. Christopher Helm.</ref> थ्व पक्षीया त्वाः (Beak) पु (Seeds) तछ्यायेत अःपुइक शंकु (Conical) आकारया जुइ। फिन्च झंगःत तसकं रंगीचंगी व बांलाःगु जुइ। नेपाःया च्वापुगुँ लागाय् नं थीथी प्रजातिया फिन्चत खनेदइ। थ्व झंगःत अप्व यानाः पुचः जुयाः च्वनिगु व नसा मालिगु याइ। थ्व झंगं थःगु झंगछेँ सिमा व बुँइ दयेकी। फिन्चया सः तसकं ताःहाकःगु व मधुर जुइ। थ्व झंगंः वातावरणय् पु विस्तार यायेत तःधंगु भूमिका म्हिती। चार्ल्स डार्विनया विकासवादया सिद्धान्तय् फिन्च झंगःया तःधंगु योगदान दु। थ्व झंग ग्वलाःगु आकारया जुइ। == लिधंसा == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[चखुंचा]] * [[जीव विज्ञान]] [[Category:झंगः]] [[Category:फ्रिन्जिलिदे]] [[en:Finch]] f5wn91dodfb6lub6wmfi227h0zbeoaf 1121066 1121065 2026-04-27T00:37:02Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Finch]] to [[फिन्च]] 1121065 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''फिन्च''' (Finch) छगू चिधंगु पासेरिन झंगः ख गुगु फ्रिन्जिलिदे (Fringillidae) माचाछिइ ला। थ्व झंगःत हलिमया फुक्कं महाद्वीपय् खनेदइ।<ref>Clement, Peter; Harris, Alan; Davis, John (1993). Finches and Sparrows: an Identification Guide. Christopher Helm.</ref> थ्व पक्षीया त्वाः (Beak) पु (Seeds) तछ्यायेत अःपुइक शंकु (Conical) आकारया जुइ। फिन्च झंगःत तसकं रंगीचंगी व बांलाःगु जुइ। नेपाःया च्वापुगुँ लागाय् नं थीथी प्रजातिया फिन्चत खनेदइ। थ्व झंगःत अप्व यानाः पुचः जुयाः च्वनिगु व नसा मालिगु याइ। थ्व झंगं थःगु झंगछेँ सिमा व बुँइ दयेकी। फिन्चया सः तसकं ताःहाकःगु व मधुर जुइ। थ्व झंगंः वातावरणय् पु विस्तार यायेत तःधंगु भूमिका म्हिती। चार्ल्स डार्विनया विकासवादया सिद्धान्तय् फिन्च झंगःया तःधंगु योगदान दु। थ्व झंग ग्वलाःगु आकारया जुइ। == लिधंसा == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[चखुंचा]] * [[जीव विज्ञान]] [[Category:झंगः]] [[Category:फ्रिन्जिलिदे]] [[en:Finch]] f5wn91dodfb6lub6wmfi227h0zbeoaf 0 307068 1121067 2026-04-27T00:37:03Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Finch]] to [[फिन्च]] 1121067 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[फिन्च]] 3mpxqj4h7xnewcldhlms980jvki9kqb 0 307069 1121068 2026-04-27T00:40:03Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{stub}} इक्तेरिद (Icterid) इक्टेरिदे (Icteridae) माचाछिया छगू चिधंगु व मध्यम आकारया झंगः ख। थ्व झंगःत न्हुगु हलिं (New World) अर्थात् अमेरिकाय् जक खनेदइ।<ref>Lanyon, Scott M. (1994). "Polyphyly of the blackbird genus Agelaius and the evolution of song in New World blackbirds". A... 1121068 wikitext text/x-wiki {{stub}} इक्तेरिद (Icterid) इक्टेरिदे (Icteridae) माचाछिया छगू चिधंगु व मध्यम आकारया झंगः ख। थ्व झंगःत न्हुगु हलिं (New World) अर्थात् अमेरिकाय् जक खनेदइ।<ref>Lanyon, Scott M. (1994). "Polyphyly of the blackbird genus Agelaius and the evolution of song in New World blackbirds". Auk.</ref> थ्व परिवारय् ब्ल्याकबर्ड, ओरियोल व मीडोलार्क थेंजाःगु झंगःत ला। थ्व झंगःतयगु रंग अप्व यानाः हाकुगु, म्हासुगु वा सन्त्रासि रंगया जुइ। थ्व झंगःया त्वाः च्वामूगु व ताःहाकः जुइ। थ्व झंगःत बुंज्या लागा व घाँय् ख्यलय् अप्व खनेदइ। इमिगु सः तसकं नःगु जुइ। थ्व झंगं की, सिसाबुसा व पु नयाः म्वाइ। इमिगु गुँ अप्व यानाः खानातःगु (Hanging) आकारया जुइ। थ्व झंगःतयगु बुँइ वनाः बालि नयाबीगु बानीं यानाः बुंज्यामितेत छुं ई सास्ती नं जुइ। थ्व झंगः सामाजिक रुपं सक्रिय जुइ। == सन्दर्भ सामग्री == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[अमेरिकाया झंगः]] * [[इक्टेरिदे]] [[Category:झंगः]] [[Category:इक्टेरिदे]] [[en:Icterid]] dbqxsm9pd4a5xo6caxd84ko6u0d4h2m 1121069 1121068 2026-04-27T00:40:10Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Icterid]] to [[इक्तेरिद]] 1121068 wikitext text/x-wiki {{stub}} इक्तेरिद (Icterid) इक्टेरिदे (Icteridae) माचाछिया छगू चिधंगु व मध्यम आकारया झंगः ख। थ्व झंगःत न्हुगु हलिं (New World) अर्थात् अमेरिकाय् जक खनेदइ।<ref>Lanyon, Scott M. (1994). "Polyphyly of the blackbird genus Agelaius and the evolution of song in New World blackbirds". Auk.</ref> थ्व परिवारय् ब्ल्याकबर्ड, ओरियोल व मीडोलार्क थेंजाःगु झंगःत ला। थ्व झंगःतयगु रंग अप्व यानाः हाकुगु, म्हासुगु वा सन्त्रासि रंगया जुइ। थ्व झंगःया त्वाः च्वामूगु व ताःहाकः जुइ। थ्व झंगःत बुंज्या लागा व घाँय् ख्यलय् अप्व खनेदइ। इमिगु सः तसकं नःगु जुइ। थ्व झंगं की, सिसाबुसा व पु नयाः म्वाइ। इमिगु गुँ अप्व यानाः खानातःगु (Hanging) आकारया जुइ। थ्व झंगःतयगु बुँइ वनाः बालि नयाबीगु बानीं यानाः बुंज्यामितेत छुं ई सास्ती नं जुइ। थ्व झंगः सामाजिक रुपं सक्रिय जुइ। == सन्दर्भ सामग्री == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[अमेरिकाया झंगः]] * [[इक्टेरिदे]] [[Category:झंगः]] [[Category:इक्टेरिदे]] [[en:Icterid]] dbqxsm9pd4a5xo6caxd84ko6u0d4h2m 0 307070 1121070 2026-04-27T00:40:10Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Icterid]] to [[इक्तेरिद]] 1121070 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[इक्तेरिद]] 63cetcejinmbrr7pd75h96avq9876h7