Wikipedia niawiki https://nia.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Olayama MediaWiki 1.47.0-wmf.2 first-letter Media Spesial Huhuo Sangoguna Huhuo zangoguna Wikipedia Huhuo Wikipedia Berkas Huhuo berkas MediaWiki Huhuo MediaWiki Templat Huhuo templat Fanolo Huhuo wanolo Kategori Huhuo kategori Portal Huhuo portal TimedText TimedText talk Modul Pembicaraan Modul Acara Huhuo Acara Firö 0 170 27341 22098 2026-05-15T07:16:27Z Slaia 39 mangehaogö ösi 27341 wikitext text/x-wiki '''Firö''' no hua gefe ni'oguna'ö götö wamatörö [[Hindia Belanda]] ba gölana nifotöi Indonesia iada'a. Heŵa'ae lö te'oguna'ö ia sa'ae ba Indonesia, latohugö la'oguna'ö ia ba [[Tanö Niha|Danö Niha]] irugi ma'ökhö ba wamu'a ömö ba wangowalu ma zui tobali ia ngöna si tola mufamawa ebua mböli ba zi so föna. Heŵa'ae ha sambua Gulden ia, tola ebua mbölinia ma'ökhö, ndrege ha wa'abua wanga'asogö ya'ia. Itugu lö lasöndra ia, itugu ebua mböli nibe'e niha irege lasöndra ia. Irege sambua firö tola tobali ngafulu ma ngaotu ribu rufia. [[Berkas:Firö Nias.png|jmpl|Ngai tanö föna hua wirö 1 Gulden ni'oguna'ö götö wamatörö Hindia Belanda. So gambara razo Wilhelmina]] [[Berkas:Firö Nias (Belakang).png|jmpl|Ngai tanö furi hua wirö 1 Gulden ni'oguna'ö götö wamatörö Hindia Belanda. So gambara dakula ana'a razo]] Simane si no muŵa'ö yaŵa la'oguna'ö nasa wirö andre ba [[Tanö Niha|Danö Niha]] tobali famu'a gömö hada, mendruamanö ömö ba wamalua falöwa nifotöi böwö. Baero mbawi, böra, baru, btn. so waosatö mböwö nibu'a faoma firö ba silötolalö'ö i'a'asogö onomatua sedöna mangowalu andrö, ba mube'e khö zowatö. Fa'oya wirö soguna mu'a'asogö no oi fabö'ö-bö'ö molo'ö hada zi sambu-sambua banua. Baero fangoguna'ö ba wamu'a böwö wangowalu, so nasa faosatö hada heza la'oguna'ö wirö, ya'ia da'ö ba wanefe idanö na la'andrö howu-howu khö zatuara niha. Bahiza itugu alö sa'ae wame'e rufia ba wangandrö howu-howu. Iada'a labe'e manö gefe rufia niha. ==Umbu== <references /> [[Kategori:Hada Nono Niha]] [[Kategori:Hada]] 0x1rdzktoba7eez21wvaum9foo9c8u6 Dima 0 2671 27340 26001 2026-05-15T00:04:08Z InternetArchiveBot 504 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 27340 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | color = Orange | name = Dima ''(Jeruk)'' | image = OrangeBloss wb.jpg | image_width = 250px | image_caption = | regnum = [[Plantae]] | phylum = [[Magnoliophyta]] | classis = [[Magnoliopsida]] | ordo = [[Sapindales]] | familia = [[Rutaceae]] | genus = ''[[Citrus]]'' | species = '''''C. Sinensis''''' | binomial = ''Citrus Sinensis'' | binomial_authority = }} '''Dima''' ma [[li Latin]] ''Citrus reticulata'' si no tumbu sökhi sibai ba [[Tanö Niha|Danö Niha]]. Dima ba [[li Indonesia]] ya'ia da'ö; '''Jeruk'''. Dima andre, sodoi töla, sinanö sobua saisö rasonia, börö me oya khönia vitamin C. Oya sibai ngawalö ndrima, ba hiza sasese latanö ba [[Tanö Niha|Danö Niha]] ba si to'ölö laŵa'ö ndrima tefotöi ''jeruk keprok'' ba li Indonesia. Buania owulo-wulo ba abölö ide-ide moroi ba ngawalö ndrima bö'ö. [[File:Oranges and orange juice.jpg|thumb|upright|Dima ba Idanö Ndrima]] [[Berkas:برتقال منزلي طازج من شمال إفريقيا.jpg|jmpl|230x230px|Dima ''(Jeruk)'']] '''Jeruk''' fao ba gangolifa ''spesies citrus'' ba ''famili Rutaceae''. Fanötöi dima andre ya'ia da'ö; "jeruk" sanandrösa ba ''Citrus × sinensis''<ref name="USDA">{{cite web|url=http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=CISI3 |title=Citrus ×sinensis (L.) Osbeck (pro sp.) (maxima × reticulata) sweet orange |work=Plants.USDA.gov |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110512023634/http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=CISI3 |archive-date=12 Mei 2011 }}</ref> nitötöi dima sami gulo ''(jeruk manis)'' faoma fanötöi; ''Citrus aurantium'' safeto. Dima sami gulo, mowua ia ''aseksual (apomiksis) ba wenaeta ''nucellar embryony'', ya'ia da'ö ba Dima nitanö tenga ono sauri hiza nihalö moroi ba ndraha nitaba awena la tanö ''(Cangkok kulit)'' ma ''(cangkok)'', ''okulasi'', ''setek'', faoma ''varietas'' dima sami gulo andre tefa'aso moroi ba ''mutasi''.<ref name=fullgenome /><ref>{{cite web|url=https://wikifarmer.com/orange-fruit-information/|title=Orange Fruit Information|date=9 Juni 2017|access-date=20 September 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.nutrition-and-you.com/orange-fruit.html|title=Orange fruit nutrition facts and health benefits|access-date=20 September 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.livescience.com/45057-oranges-nutrition-facts.html|title=Oranges: Health Benefits, Risks & Nutrition Facts|website=Live Science|access-date=20 September 2018}}</ref> Dima sami gulo fao ba gangolifa zinumbua ''hibrida'' moroi ba dima kasumbo ma ''jeruk bali'' (''Citrus maxima'') faoma dima gehai ma ''mandarin'' (''Citrus reticulata'').<ref name=fullgenome>{{cite journal | doi = 10.1038/ng.2472 | volume=45 | title=The draft genome of sweet orange (Citrus sinensis) | journal=Nature Genetics | pages=59–66 | pmid=23179022 | date=Jan 2013 | last1 = Xu | first1 = Q | last2 = Chen | first2 = LL | last3 = Ruan | first3 = X | last4 = Chen | first4 = D | last5 = Zhu | first5 = A | last6 = Chen | first6 = C | last7 = Bertrand | first7 = D | last8 = Jiao | first8 = WB | last9 = Hao | first9 = BH | last10 = Lyon | first10 = MP | last11 = Chen | first11 = J | last12 = Gao | first12 = S | last13 = Xing | first13 = F | last14 = Lan | first14 = H | last15 = Chang | first15 = JW | last16 = Ge | first16 = X | last17 = Lei | first17 = Y | last18 = Hu | first18 = Q | last19 = Miao | first19 = Y | last20 = Wang | first20 = L | last21 = Xiao | first21 = S | last22 = Biswas | first22 = MK | last23 = Zeng | first23 = W | last24 = Guo | first24 = F | last25 = Cao | first25 = H | last26 = Yang | first26 = X | last27 = Xu | first27 = XW | last28 = Cheng | first28 = YJ | last29 = Xu | first29 = J | last30 = Liu | first30 = JH | last31 = Luo | first31 = OJ | last32 = Tang | first32 = Z | last33 = Guo | first33 = WW | last34 = Kuang | first34 = H | last35 = Zhang | first35 = HY | last36 = Roose | first36 = ML | last37 = Nagarajan | first37 = N | last38 = Deng | first38 = XX | last39 = Ruan | first39 = Y| issue=1 | doi-access = free }}</ref><ref name="AGLthesis">{{cite thesis |title=Organización de la diversidad genética de los cítricos |year=2013 |author=Andrés García Lor |url=https://riunet.upv.es/bitstream/handle/10251/31518/Versi%C3%B3n3.Tesis%20Andr%C3%A9s%20Garc%C3%ADa-Lor.pdf |pages=79 |access-date=2023-09-24 |archive-date=2021-02-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225034715/https://riunet.upv.es/bitstream/handle/10251/31518/Versi%C3%B3n3.Tesis%20Andr%C3%A9s%20Garc%C3%ADa-Lor.pdf |dead-url=yes }}</ref> Dima da'a no so khönia ''genom lengkap'' si te'oli.<ref name=fullgenome /> <!-- {{Omböila}} ''Deskripsi tentang tumbuhan/binatang tsb: bentuk, ciri-ciri seperti ukuran besar/panjang, warna, dlsb. yang membantu orang bisa mengidentifikasi tumbuhan/binatang tsb. Adakah berbagai jenis (varietas)?'' {{Habitat}} ''Di mana tumbuhan/binatang tsb. biasanya hidup (negara, daerah, lingkungan, ekosistem). Dan bila ada sejarah penyebaran, ke mana saja tumbuhan/binatang tsb tersebar?'' {{Kultivasi}} ''Bagaimana membudidayakan (penanaman, pembiakan, perawatan, pemanenan, pengolahan) tumbuhan/binatang tsb.? Adakah teknik khusus?'' {{Fangoguna'ö}} ''Untuk apa saja yang tumbuhan/binatang tsb. digunakan? Sebagai obat? Sebagai makanan? Sebagai mainan? Sebagai dekorasi? Sebagai piaraan? Sebagai obyek budaya? Sebagai obyek religius?'' {{Faniaga}} ''Apakah tumbuhan/binatang tsb. diperdagangkan? Dalam bentuk apa? Sebesar apa keuntungan ekonomis yang diperoleh? Apa perannya dalam pendapatan satu negara?'' {{Onönöta}} ''Adakah hal yang khusus pada tumbuhan/binatang tsb. yang tidak umum dan merupakan informasi berharga? Ada ritus khusus yang berhubungan dengan tumbuhan/binatang ini?'' {{Basoŵa}} ''Di sini ditulis daftar buku yang membahas tanaman/binatang tsb. dan belum disebut dalam tulisan.'' {{Khai-khai baero}} ''Di sini ditulis situs web utama yang membahas tumbuhan/binatang tsb. kalau ada'' --> {{Börö zura}} {{Umbu}} <references /> [[Kategori:Nias]] [[Kategori:Sinanö]] [[Kategori:Sinumbua]] [[Kategori:Aurifö]] [[Kategori:Bohou tesura]] k6z2reyqercqu023lqhkgheloea98u9 Hilinamazihönö 0 3269 27339 26379 2026-05-14T20:23:06Z Slaia 39 27339 wikitext text/x-wiki {{Desa |töi = Hilinamazihönö |töi bö'ö = Hilinamazihono |peta = |foto = |provinsi = Sumatra Utara |dati2 = Kabupaten |töi dati2 = Nias Selatan |dati3 = Kecamatan |kecamatan = O'ou |kode pos = |fa'ebolo = |fa'ebolo umbu = |niha mbanua = 1.031 |niha mbanua döfi = 2020 |niha mbanua umbu = <ref>BPS Kabupaten Nias Selatan (2020), ''Kecamatan O'o'u Dalam Angka 2020'', nga'örö 18.</ref> |fa'afasösö = |koordinat = |kemendagri = 12.14.21.2001 |RT = |RW = |KK = |APBDesa = |bolokha gu'ö = }} '''Hilinamazihönö''' no sambua desa ba [[Kecamatan O'ou]], [[Kabupaten Nias Selatan]]. Kodenia ba wamatörö Indonesia 12.14.21.2001. <ref>[https://www.kemendagri.go.id/page/read/48/peraturan-menteri-dalam-negeri-no72-tahun-2019 Peraturan Menteri Dalam Negeri No.72 Tahun 2019] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210112085931/https://www.kemendagri.go.id/page/read/48/peraturan-menteri-dalam-negeri-no72-tahun-2019 |date=2021-01-12 }} (PDF), Kementerian Dalam Negeri, nga'örö 490. ({{-id-}})</ref> == Umbu == <references /> {{Navbox Kecamatan O'ou}} {{Navbox Kabupaten Nias Selatan}} {{Authority control}} [[Kategori:Desa ba Danö Niha]] l0ylj1am2wsktz3ne0iivozu1nevr8m Fadoro Sitöluhili 0 3554 27338 26183 2026-05-14T20:22:05Z Slaia 39 27338 wikitext text/x-wiki {{Desa |töi = Fadoro Sitöluhili |töi bö'ö = Fadoro Sitolu Hili |peta = |foto = |provinsi = Sumatra Utara |dati2 = Kabupaten |töi dati2 = Nias Utara |dati3 = Kecamatan |kecamatan = Lahewa |kode pos = 22853 |fa'ebolo = 6,88 |fa'ebolo umbu = <ref name="BPS"/> |niha mbanua = 986 |niha mbanua döfi = 2019 |niha mbanua umbu = <ref name="BPS">BPS Kabupaten Nias Utara (2020), ''Kecamatan Lahewa Dalam Angka 2020'', nga'örö 38. ({{-id-}})</ref> |fa'afasösö = 143,00 |koordinat = |kemendagri = 12.24.10.2011 |RT = |RW = |KK = |APBDesa = |bolokha gu'ö = }} '''Fadoro Sitöluhili''' no sambua desa ba [[Kecamatan Lahewa]], [[Kabupaten Nias Utara]]. Kodenia ba wamatörö Indonesia 12.24.10.2011. <ref>Kementerian Dalam Negeri (2019), [https://www.kemendagri.go.id/page/read/48/peraturan-menteri-dalam-negeri-no72-tahun-2019 ''Peraturan Menteri Dalam Negeri No.72 Tahun 2019''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210112085931/https://www.kemendagri.go.id/page/read/48/peraturan-menteri-dalam-negeri-no72-tahun-2019 |date=2021-01-12 }} (PDF), nga'örö 559. ({{-id-}})</ref> == Umbu == <references /> {{Navbox Kecamatan Lahewa}} {{Navbox Kabupaten Nias Utara}} {{Authority control}} [[Kategori:Desa ba Danö Niha]] kwu60cfjn363u4h1ep83xph29czxjl1