Wikibooks:Lerarenkamer

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="nl">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikibooks</sitename>
    <dbname>nlwikibooks</dbname>
    <base>https://nl.wikibooks.org/wiki/Hoofdpagina</base>
    <generator>MediaWiki 1.46.0-wmf.22</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Speciaal</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Overleg</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Gebruiker</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Overleg gebruiker</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikibooks</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Overleg Wikibooks</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Bestand</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Overleg bestand</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Overleg MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Sjabloon</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Overleg sjabloon</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Help</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Overleg help</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Categorie</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Overleg categorie</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">Transwiki</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">Overleg transwiki</namespace>
      <namespace key="104" case="first-letter">Wikijunior</namespace>
      <namespace key="105" case="first-letter">Overleg Wikijunior</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Overleg module</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Wikibooks:Lerarenkamer</title>
    <ns>4</ns>
    <id>30</id>
    <revision>
      <id>421456</id>
      <parentid>421421</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T23:50:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ellywa</username>
        <id>451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Over commons... */ Reactie</comment>
      <origin>421456</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32056" sha1="4vwihdxmbucdmkdxatf2l420ob3bcu0" xml:space="preserve">__NEWSECTIONLINK__{{Lerarenkamer}}&lt;!-- Bij archiveren deze regel laten staan aub. --&gt;&lt;br style=&quot;clear: both;&quot;&gt;

==Technisch nieuws==  &lt;!-- tbv. berichten die wat langer onder de aandacht moeten blijven --&gt;
* 8 onderwerpen verplaatst naar [[Wikibooks:Lerarenkamer/Technisch nieuws]]. - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 3 apr 2026 10:42 (CEST)

== WSBN ==
:Ook verplaatst, naar [[Overleg Wikibooks:Wiki Standaard Boeknummer#WSBN]]. - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 3 apr 2026 10:26 (CEST)

== Over de plaats van [[Netwerken]] op Wikibooks ==
[[Gebruiker:Effeietsanders|Effeietsanders]] en anderen: Het boek [[Netwerken]] staat nu op de voorpagina bij het onderwerp '''9 Diverse'''. Mij lijkt het eerder bij categorie '''6 Samenleving''' te horen. Mee eens? Het WSBN zou dan ook moeten veranderen. [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 9 dec 2025 09:38 (CET)
:Het past mi. niet onder een van de subcats, zie [[Wikibooks:Wiki_Standaard_Boeknummer#6:_Humane_samenleving]]. En: moet het &quot;Samenleving&quot; of &quot;Humane samenleving&quot; zijn? - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 9 dec 2025 11:50 (CET)
::Wat mij betreft &quot;Samenleving&quot;: dat is een breder begrip en staat ook op de voorpagina. Ik zou het op prijs stellen als alle begrippen op de voorpagina overeenkomen met die in het [[Wikibooks:Wiki Standaard Boeknummer]]. Bij &quot;Humane samenleving&quot; denk ik als eerste aan een samenleving die humaan is, menselijk, met respect voor de menselijke waardigheid. Niet aan &quot;humaan&quot; als in &quot;van mensen&quot;, als tegenstelling tot dierlijk. Bij &quot;Samenleving&quot; denk ik als eerste aan een maatschappij waarin mensen samen leven, hoewel er natuurlijk ook dierlijke samenlevingen zijn. [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 9 dec 2025 12:26 (CET)
:::Wat  op de voorpagina staat is ook niet heilig, hoor. ;-) Maar inderdaad, zo'n titel moet op alle pagina's identiek zijn, en de vlag &quot;Samenleving&quot; dekt de lading beter. . Overigens past dit wel in het beeld wat ik van WSBN heb: kleine afwijkingen, net niet compleet, enz. - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 9 dec 2025 12:37 (CET)
::::Twee issues:
::::1) Kan het boek [[Netwerken]] worden overgebracht naar categorie '''6 Samenleving'''? Mij lijkt het daar goed te passen. Het gaat over het aangaan en onderhouden van contacten. Volgens {{Wp|Sociaal netwerk}} hoort het bij sociologie, dus ik zou zeggen bij Catalogus-code 6-1, sociologie &amp; etniciteit. Mee eens? {{Done}} --[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 31 mrt 2026 12:19 (CEST)
:::::OK. - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 31 mrt 2026 15:28 (CEST)

==WSBN/2==
::::2) Wij beiden zijn het erover eens dat de coderingen en namen op de voorpagina van Wikibooks gelijk zouden moeten zijn aan de WSBN-codes en -naamgeving. Klopt dat? Zo ja, dan lijkt het mij dat daarvoor eerst een inventarisatie van beide pagina's gemaakt zou moeten worden waaruit de verschillen blijken (twee kolommen) en er daarnaast een derde kolom komt met voorstellen. Vervolgens moeten we het eens worden over de voorstellen en kunnen de uitkomsten worden geïmplementeerd. Vind je dit een goede aanpak? '''Pending.''' --[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 31 mrt 2026 12:19 (CEST)
:::: [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 9 dec 2025 16:25 (CET)
:::::Goed plan, maar wel erg veel werk; en er zijn al 2 (of 3?) lijsten met WSBN's met elk hun eigen afwijkingen, dat is juist een van de redenen dat ik er geen zicht meer op heb... Heb er al diverse malen naar zitten staren, maar heb nog steeds niet de moed kunnen opbrengen om er ook echt aan te ''beginnen''.
:::::Als we waterdichte afspraken hebben betreffende het ''format'' van het WSBN, kunnen we zowel de lijst(en) als de [[:Categorie:Wikibooks:Boeken met infobox|360 infoboxen]] gaan bijwerken. Het is toch al geen project wat in één keer en snel afgerond kan of moet worden...
:::::Ik zal ook nog eens zien of er iets te automatiseren valt, bv. het converteren van het format. 
:::::Is [[Overleg Wikibooks:Wiki Standaard Boeknummer|dit]] een goede plek voor verder overleg over deze [[rijstebrijberg|klus]]? - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 31 mrt 2026 15:28 (CEST)
::::::Deze discussie is verplaatst naar [[Overleg Wikibooks:Wiki Standaard Boeknummer#Coderingen en namen gelijk trekken op_Wikibooks-voorpagina en de WSBN-codes en -naamgeving]] en kan hier worden afgesloten. [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 31 mrt 2026 17:52 (CEST)

== Jullie mening gevraagd over leerboeken op maat ==
Voorgeschiedenis/achtergrondinformatie:
* [[Overleg:Besturingssystemen#Pagina naar meerdere deelpagina's]]
* [[Wikibooks:Lerarenkamer/Archief_2025#Uitgeverij Neon gaat schoolboeken goedkoper maken|Wikibooks:Lerarenkamer#Uitgeverij Neon gaat schoolboeken goedkoper maken]]
 
Het probleem: 
* Steeds meer docenten willen het liefst leerboeken op maat, die naar hun situatie zijn aangepast. “One size fits all” is uit. Dit is waarschijnlijk ook één van de redenen dat [https://www.neon.nl/overons uitgeverij Neon] hierop inspeelt: “Met het systeem van Neon kan elke leraar eenvoudig onderdelen aanpassen, toevoegen of verwijderen.”
Dit botst/schuurt met enkele uitgangspunten van Wikibooks:
* Iedereen mag bestaande Wikiboeken en hoofdstukken naar eigen inzichten aanvullen en verbeteren, ook wie niet de hoofdauteur is. Op de voorpagina staat: “U kunt elk hoofdstuk uitbreiden of aanpassen, en wordt daartoe van harte uitgenodigd. ''Zolang uw wijzigingen constructief zijn, kunt u niets mis doen''.” Maar het is niet handig voor een docent die zo’n boek in de klas gebruikt, als jan en alleman zomaar van alles en nog wat kunnen veranderen.
* Normaliter is er slechts één boek over een bepaald onderwerp, op zijn best één voor elk schooltype en klas (onderwerp X voor Vmbo/Havo/VWO (Nederland) klas N). Maar er zijn (nog) geen boeken voor elke school/opleiding of elke docent apart.
* Boeken op Wikibooks bestaan uit een voorpagina, een inhoudsopgave en minimaal twee hoofdstukken (anders kun je er net zo goed een Wikipedia-artikel van maken), er is voor elk deelonderwerp een apart hoofdstuk en dus een aparte pagina. Maar er zijn docenten die het liefst één pagina met alle hoofdstukken hebben, zodat ze er gemakkelijk één pdf van kunnen maken en het hele boek gemakkelijk kunnen printen.
 
Ik ben bang dat Wikibooks steeds minder relevant wordt als we hier geen oplossing voor bieden.
 
Voorgestelde oplossing:
* Er is per onderwerp één basisboek/moederboek (per schooltype en klas), of hoe je het ook wilt noemen. Docenten en andere geïnteresseerden kunnen die gebruiken en verbeteren.
* Maar docenten kunnen ook een kopie maken, die naar hun eigen inzichten aanpassen en opslaan als nieuw Wikibook. Voor dergelijke min of meer persoonlijke kopieën gelden de hierboven vermelde uitgangspunten niet. Hierover wordt een boodschap vermeld op elke pagina van zo’n op-maat-boek.
 
'''=&gt; Vragen''' en aandachtspunten:&lt;br&gt;
Ping: [[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]], [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]], [[Gebruiker:Ellywa|Ellywa]], [[Gebruiker:Mattias.Campe|Mattias.Campe]], [[Gebruiker:T.vanschaik|T.vanschaik]], [[Gebruiker:Pbuddenberg|Pbuddenberg]]
# Wat is jullie mening hierover? Weet je een andere oplossing?
# Wat wordt het format voor de naam van het kopie-/op-maat-boek?
# Hoe erg is het als het basis-/moeder-boek en de kopieën daarvan in de loop der jaren steeds verder van elkaar gaan afwijken?  Het gevaar is groot dat elke docent zijn/haar eigen boek steeds actualiseert, maar dat het basisboek achterblijft bij actuele ontwikkelingen, of andersom. Bij Neon zijn daarvoor schrijvers in dienst, hier alleen vrijwilligers die zelf kiezen wat ze wel en niet doen.
[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 20 dec 2025 05:02 (CET)
:Wikibooks is niet primair bedoeld om te worden gebruikt in het onderwijs (zoals Wikipedia dat ook niet in de eerste plaats is voor èchte wetenschappers, aangezien die toch al alles weten over hun eigen vakgebied), al is een deel van de inhoud hier qua opzet idd. vergelijkbaar met onderwijsmateriaal. 
:Er bestaat nu verder al bijvoorbeeld een [[Sjabloon:Verouderd]]. Dat kan best boven bepaalde teksten worden gezet waarin bijv. nog steeds staat dat je om te kunnen internetten een inbelverbinding nodig hebt (zie [[Veilig op het internet/Dialers]]). [[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]] ([[Overleg gebruiker:De Wikischim|overleg]]) 20 dec 2025 11:47 (CET)
::* Bij het schrijven van een wikibook over een ook in het reguliere onderwijs voorkomend onderwerp is, zeker als je zelf (langere tijd) in het onderwijs werkt(e), niet te voorkomen dat je je eigen ervaring meeneemt (leerjaar, schooltype: VMBO, HAVO, VWO, MBO) in de keuze en volgorde van de onderwerpen en de manier waarop je die bespreekt. Dat betekent dat het toch al niet mogelijk is om een “One size fits all” te realiseren.
::* Een &quot;moederboek&quot; met een of meer gekopieerde &quot;kinderen&quot; zou ik mee kunnen leven. De groeiende discrepantie tussen &quot;moederboek&quot; en &quot;kinderen&quot;, en daarmee ook tussen de &quot;kinderen&quot; onderling, zullen we voor lief moeten nemen. Ook nu al is het waar dat twee lessen op basis van hetzelfde boek over dezelfde paragraaf, zowel naar vorm, leerbeleving door leerlingen en zelfs op (detail)leerinhoud van elkaar verschillen.
::* Een grotere uitdaging wordt gevormd door het feit dat om een en ander te realiseren een redelijk inzicht nodig is in de &quot;achterkant&quot; van wikibooks. Enerzijds wil je dat iedereen gebruik kan maken van al bestaande inhoud, anderzijds wil je iedereen de mogelijkheid geven zijn eigen draai aan een onderwerp te geven. Juist de hogere (relatief, maar toch) Wikikunde die je nodig hebt om dat te realiseren zullen volgens mij de grootste belemmering zijn voor het gebruik van Wikibooks als leerboek in regulier onderwijs.
::* De vrije bewerkbaarheid van Wikibooks botst inderdaad met een &quot;privé-kopie&quot; van een docent, maar we kennen nu ook al &quot;werk in uitvoering&quot; met het verzoek geen inhoudelijke edits op de tekst toe te passen. Dat is geen beveiliging tegen echte lomperikken, maar werkt doorgaans vrij goed. Voor een botbouwer zou dit overigens betekenen dat een kopieer-functie (eventueel alleen na verzoek toegankelijk voor moderator) voor boeken een leuke uitdaging is.
::[[Gebruiker:T.vanschaik|T.vanschaik]] ([[Overleg gebruiker:T.vanschaik|overleg]]) 20 dec 2025 13:25 (CET)

=== Conclusies tot nu toe ===
# Het is niet verboden om een kopie van een Wikibook te maken en die vervolgens aan te passen voor de eigen lessen. We willen &quot;iedereen de mogelijkheid geven zijn eigen draai aan een onderwerp te geven.&quot;
# Wel is een sjabloon nodig voor dergelijke kopieën om te voorkomen dat iedereen ongewenste aanpassingen doet (JopkeB: met de mogelijkheid de &quot;eigenaar&quot; van het kopie-boek in het sjabloon te noemen om vragen te kunnen stellen, en een verwijzing te maken naar het origineel).
# JopkeB: Kopieën kunnen vooralsnog gemakkelijk worden gemaakt door op &quot;Bewerken&quot; in het moederboek te klikken en met copy-paste de inhoud in het nieuw Wikibook te kopiëren. # JopkeB: Mij lijkt het zinvol dit op de één-of-andere manier in een handleiding vast te leggen. Nieuwe '''vraag''': Wat is daarvoor de beste plek? In [[Help:Een nieuwe pagina aanmaken]]? Of een nieuwe Help-pagina en een verwijzing maken op geëigende plaatsen?
# Openstaande '''vraag''': Wat wordt het format voor de naam van het kopie-/op-maat-boek? Mijn voorstel: eerst de naam van het moederboek gevolgd door de naam van de school, opleiding of vak zoals dat op de betreffende school wordt gegeven. Bijvoorbeeld: &quot;Besturingssystemen voor CoSy&quot; of Besturingssystemen voor CoSy in AD en ICW&quot;. Het voordeel hiervan is dat het kopie-boek in alle categorieën en andere lijsten direct onder het moederboek wordt gesorteerd en zo alle boeken over een onderwerp bij elkaar staan. Zijn jullie het hiermee eens?
Ping: [[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]], [[Gebruiker:T.vanschaik|T.vanschaik]], [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]], [[Gebruiker:Ellywa|Ellywa]], [[Gebruiker:Mattias.Campe|Mattias.Campe]]: Zijn jullie het eens met deze conclusies? Hebben jullie antwoorden op de onderste twee vragen? --[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 29 dec 2025 09:58 (CET)

:klinkt logisch [[Gebruiker:T.vanschaik|T.vanschaik]] ([[Overleg gebruiker:T.vanschaik|overleg]]) 29 dec 2025 13:18 (CET)
:Mijn excuses voor het late antwoord. Maar ik ''denk'' dat ik het ermee eens ben 😉. Soms is het moeilijk in te schatten wat de concrete gevolgen zijn bij een specifieke situatie. Voor mij persoonlijk werkt bv. [[CoSy in AD en ICW|CoSy in AD en ICW - Wikibooks]] goed en het kan een inspiratie zijn voor iemand die ook die vakken moet geven in de de richtingen Applicatie- en Databeheer of Informatica- en Communicatiewetenschappen. Per hoofdstuk werk ik dan met leerplandoelen bovenaan, zodat iemand anders die aan het boek/hoofdstuk zou willen meewerken ergens het kader ziet waarin dat kan. [[Gebruiker:Mattias.Campe|Mattias.Campe]] ([[Overleg gebruiker:Mattias.Campe|overleg]]) 27 jan 2026 20:11 (CET)
::Suggestie voor naam is logisch. Handleiding bouwen is nog even een dingetje. Verwijzing naar de handleiding voor speciale boeken kan misschien in het linksjabloon van de boekinfo. [[Gebruiker:T.vanschaik|T.vanschaik]] ([[Overleg gebruiker:T.vanschaik|overleg]]) 29 jan 2026 16:24 (CET)
:::Wijzigingen in boekpagina's kun je opvangen door in de inhoudsopgave van het special-boek niet naar de kale pagina-naam te verwijzen maar gebruik te maken van een permanente link, op dezelfde manier als dat gebeurt in de vertaallink bij verwijzingen naar anderstalige Wiki's. [[Gebruiker:T.vanschaik|T.vanschaik]] ([[Overleg gebruiker:T.vanschaik|overleg]]) 30 jan 2026 03:15 (CET)
::::Ergens is het logisch als er maar één boek over een onderwerp bestaat, maar tegelijkertijd ook niet (over hetzelfde onderwerp heb ik meerdere boeken in de kast staan). Een groep mensen kan er natuurlijk voor kiezen om slechts één boek te gebruiken, maar als iemand anders een tweede boek wil schrijven en aanmaken, lijkt me dat lastig tegen te houden. Hierbij ga ik er wel vanuit dat een tweede boek over hetzelfde onderwerp wel een bepaalde eigenheid heeft en niet grotendeels een kopie van een ander boek, dus simpelweg een 2e boek aanmaken in de hoofdnaamruimte lijkt me niet een goede optie. Dat zou op termijn betekenen dat we 100 boeken hebben die vrijwel hetzelfde zijn op een enkele paragraaf na gewijzigd. Het kopiëren van inhoud van Wikibooks mag, conform de licentie met aangave licentie en waarvan het vandaan komt. Op Wikibooks zelf zou je een kopie kunnen opslaan in de gebruikersnaamruimte van de gebruiker die een boek gebruikt. Bovenaan/onderaan zou ik dan vermelden dat de inhoud overgenomen is van een boek uit Wikibooks met link ernaar (vergelijkbaar met [[w:Sjabloon:Bronvermelding Nederlandstalige Wikipedia]] voor het vermelden van waar de tekst in dezelfde Wikipedia-taalversie vandaan kwam). Als een nieuw wikiboek in de hoofdnaamruimte geplaatst wordt, wordt de tekst conform de licentie vrijgegeven en mag eenieder de tekst op zich bewerken. In principe staat iedere pagina op een Wikimedia-wiki onder beheer van de gemeenschap en is er geen eigenaarschap. De plek waar de minste bewerkingen verwacht hoeven te worden is de gebruikersnaamruimte. Voor Wikibooks zou het wel goed zijn als de verbeteringen/uitbreidingen terug komen in het moederboek, zodat anderen er ook wat aan hebben.
::::&quot;''Boeken op Wikibooks bestaan uit een voorpagina, een inhoudsopgave en minimaal twee hoofdstukken (anders kun je er net zo goed een Wikipedia-artikel van maken)''&quot; -&gt; Een lesboek heeft in principe een andere schrijfstijl dan een Wikipedia-artikel, waarbij je verder ook vragen kunt stellen, opdrachten kunt geven, toetsen kunt laten maken.
::::Ik geef zelf les aan een universiteit (in het Engels), waarbij ik de uitleg mondeling doe, maar ik heb op de Engelstalige Wikipedia een pagina aangemaakt die ik gebruik om studenten op te wijzen als het verhaal nog eens rustig willen doorlezen of iets willen opzoeken. Met iedere nieuwe klas voeg er nieuwe voorbeelden en andere informatie aan toe. [[Gebruiker:Romaine|Romaine]] ([[Overleg gebruiker:Romaine|overleg]]) 31 jan 2026 19:22 (CET)

=== Eindconclusies ===
# Er blijft per onderwerp één basisboek/moederboek (per schooltype en klas). Docenten en andere geïnteresseerden kunnen die gebruiken en verbeteren.
# Er kan een kopie van zo'n Wikibook worden gemaakt, die vervolgens wordt aangepast voor de eigen lessen. 
# Het format van de naam van het kopie-/op-maat-boek is: eerst de naam van het moederboek gevolgd door de naam van de school, opleiding of vak zoals dat op de betreffende school wordt gegeven. Bijvoorbeeld: &quot;Besturingssystemen voor CoSy&quot; of Besturingssystemen voor CoSy in AD en ICW&quot;. 
# Wel is een sjabloon nodig voor dergelijke kopieën om te voorkomen dat iedereen ongewenste aanpassingen doet. Zie voor een voorbeeld: [[Besturingssystemen voor CoSy in AD en ICW]]. Als er meer kopie-boeken komen, kan dit worden omgezet in een echt sjabloon.
# Kopieën kunnen vooralsnog gemakkelijk worden gemaakt door op &quot;Bewerken&quot; in het moederboek te klikken en met copy-paste de inhoud in het nieuw Wikibook te kopiëren. 
# Dit zal voorlopig in [[Help:Een nieuwe pagina aanmaken]] als handleiding worden vastgelegd. 
Zonder tegenbericht is deze discussie nu gesloten. --[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 1 feb 2026 10:54 (CET)

:Oké {{Smiley|3}} [[Gebruiker:T.vanschaik|T.vanschaik]] ([[Overleg gebruiker:T.vanschaik|overleg]]) 2 feb 2026 01:41 (CET)

== Artikelen van Pvt pauline op Wikipedia ==
Op Wikipedia loopt een project waarbij het plan is om alle (resterende) artikelen van [[w:gebruiker:Pvt pauline]] in één keer (botmatig) te verwijderen. Een deel is al weg, over de rest (nog &lt;del&gt;2014&lt;/del&gt; &lt;ins&gt;1995&lt;/ins&gt;) loopt tot 16 februari 2026 6.00 uur CET een [[w:Wikipedia:Stemlokaal/Methodiek voor het verwijderen van de overgebleven artikelen van Pvt pauline|stemming]]. Bij Opmerkingen -&gt; Achtergrond op die pagina staan de redenen. Als de meerderheid van de stemmers ''voor'' is zijn er nog 28 dagen om eventueel pagina's naar Wikibooks te importeren, en dat is dan ook de reden dat ik dit schrijf; op [[w:Overleg Wikipedia:Stemlokaal/Methodiek voor het verwijderen van de overgebleven artikelen van Pvt pauline]] werd gevraagd of dat mogelijk was, ik heb als eerste reactie iets als &quot;ja, mits...&quot; etc. geschreven.

Het gaat om:
*8 á 900 golfers, zie bv. [[w:Categorie:Golfer naar nationaliteit]]
*honderden golfbanen en -toernooien
*vele gebouwen in Den Haag
*artikelen over plaatsen en mensen tijdens WO II
Al met al is er heel veel tijd en moeite in gestoken, en ik kan het slecht zetten dat dat waarschijnlijk allemaal gaat verdwijnen. Wat het extra pijnlijk maakt is dat Pvt pauline inmiddels niet meer onder ons is...

Vanwege persoonlijke interesse &lt;del&gt;zou ik bv. deze pagina's willen behouden&lt;/del&gt; &lt;ins&gt;heb ik inmiddels de volgende pagina's geïmporteerd&lt;/ins&gt;:
*[[w:Gibraltar tijdens de Tweede Wereldoorlog]]
*[[w:Kweekschool voor de Zeevaart (Amsterdam)]]
*&lt;del&gt;een aantal&lt;/del&gt; &lt;ins&gt;7&lt;/ins&gt; historische schepen, oa.:
**[[w:François (schip, 1869)]]
**[[w:Hoff van Zeelandt (schip, 1642)]]
**[[w:Prinses Beatrix (schip, 1939)]]
en wat dies meer zij.

De actuele lijst: [[w:Categorie:Wikipedia:Nog na te lopen artikel van Pvt pauline]]

De problemen:
*ik zie deze collectie typische ''wikipedia-pagina's'' nog geen ''boek'' worden
*het aantal pagina's is zo groot dat handmatig importeren ondoenlijk is
*ook als dat door een bot gedaan wordt (als dat al mogelijk is) moeten alle pagina's nog bekeken, geredigeerd, gecategoriseerd en hernoemd worden, om van de vele rode links nog maar te zwijgen...

Wie is ook geïnteresseerd en bereid er tijd in te steken? NB Na het importeren is er geen tijdsdruk meer; de pagina's komen in naamruimte &quot;Transwiki&quot; en kunnen dan stuk voor stuk bewerkt worden. - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 11 feb 2026 22:44 (CET)

Update: 
* De inhoud van de genoemde 1995 artikelen is gedownload. Helaas is het bestand te groot om hier te publiceren, importeren kan niet, en uploaden als *.xml-bestand is niet toegestaan. Ik probeer een oplossing te verzinnen...
* Op [[Lijst van artikelen van Pvt pauline op nl.wikipedia|deze pagina]] staat wel een lijst van alle titels.
- [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 13 feb 2026 01:44 (CET)

== archive.today ==
&quot;''In January 2026, archive.today added code into its website in order to perform a distributed denial-of-service attack against a blog. Some archives have also been altered. On 20 February, English Wikipedia became the first Wikimedia site to deprecate the archive service. Other communities are still discussing this issue. ''&quot; (van [[m:archive.today incident]]).

Uit voorzorg heb ik – vooruitlopend op de verwachte volgende discussie – links naar archive.today verwijderd, en de URL toegevoegd aan het spamfilter. 

Zie ook:
* [[w:archive.today|Wikipedia]] {{Nl}}
* [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Technology report|Wikipedia]] {{En}}
* [https://arstechnica.com/tech-policy/2026/02/wikipedia-bans-archive-today-after-site-executed-ddos-and-altered-web-captures/ arstechnica.com] {{En}}

Gaarne uw commentaar. - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 12 mrt 2026 00:09 (CET)

== 8! ==
Van de 77. Op [[m:Wikibooks/Table/nl]]. Sinds vandaag. En daar mogen we best een beetje trots op zijn. '''{{Larger|:-)}}''' - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 23 mrt 2026 17:53 (CET)

:Een schouderklopje dus. Verdiend! [[Gebruiker:Ellywa|Ellywa]] ([[Overleg gebruiker:Ellywa|overleg]]) 23 mrt 2026 18:00 (CET)

==10.000!==
En weer een mijlpaal: dankzij één van de subpagina's van het boek [[Informatievoorziening]] door [[User:JopkeB|JopkeB]] heeft de Nederlandstalige Wikibooks nu ruim [[Speciaal:Statistieken|10.000 pagina's]] die aan alle voorwaarden voldoen. Dat is, gezien het niet bepaald grote taalgebied van het Nederlands, niet gering! '''{{Larger|:-)}}''' - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 29 mrt 2026 19:30 (CEST)

:Wow! Dank. [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 30 mrt 2026 07:17 (CEST)
::Dat is al mooi! Heb er tot mijn verwondering zelf blijkbaar al [https://xtools.wmcloud.org/pages/nl.wikibooks.org/J.Grandgagnage 1068] op mijn actief {{Smiley}} [[Gebruiker:J.Grandgagnage|Jules]] ([[Overleg gebruiker:J.Grandgagnage|overleg]]) 30 mrt 2026 23:43 (CEST)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Board of Trustees Approves Closure of Wikinews&lt;/span&gt; ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
Following [[:m:Public consultation about Wikinews|extended discussions]] within the Wikimedia movement about the Wikinews long-term sustainability, levels of community activity, and the availability of reliable news coverage on other platforms, the Board of Trustees of the Wikimedia Foundation has [[:m:Wikimedia Foundation Board noticeboard#Board of Trustees Approves Closure of Wikinews|approved the closure]] of Wikinews.&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;margin: 0 2em;&quot;&gt;
Google-vertaling:&lt;br&gt;
'''Het bestuur van de Wikimedia Foundation keurt de sluiting van Wikinews goed'''&lt;br&gt;
Na uitgebreide discussies binnen de Wikimedia-beweging over de duurzaamheid van Wikinews op de lange termijn, de mate van activiteit binnen de community en de beschikbaarheid van betrouwbare nieuwsberichten op andere platforms, heeft het bestuur van de Wikimedia Foundation de sluiting van Wikinews goedgekeurd.
&lt;/div&gt;

Lees verder [[m:Wikimedia_Foundation_Board_noticeboard#Board_of_Trustees_Approves_Closure_of_Wikinews|op meta.wikimedia.org]].{{En}} - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 30 mrt 2026 20:55 (CEST)

:Oeps, die had ik niet zien aankomen. Als ze aan Wikibooks en/of Wikivoyage toekomen om te stoppen (ook elk slechts een handvol editors per maand, maar wel meer raadplegers), kunnen we altijd nog voorstellen om beide samen te voegen (Wikivoyage als Wikibook ''Reizen ''of iets dergelijks); uitdaging is dan nog wel om beide culturen samen te voegen (Wikivoyage is veel strenger, daar kun je het bijna nooit goed doen, wat het plezier in bijdragen belemmert). [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 31 mrt 2026 10:25 (CEST)

::Zo'n ingrijpende maatregel had ik ook niet verwacht. Ik heb me wel al eens afgevraagd hoe zinvol zo'n project kan zijn, als je de inhoud toch moet vergaren vanuit andere nieuwsbronnen, en je dus eigenlijk altijd achterloopt. 't Lijkt me ook moeilijk te bepalen welke onderwerpen interessant zijn. Of zou je je moeten beperken tot nieuwsberichten met &quot;eeuwigheidswaarde&quot;? Dan denk ik toch eerder aan een nieuwe alinea op Wikipedia, die er dan waarschijnlijk toch al een artikel over heeft. En dan is er nog het probleem van onderbezetting, Wikinews heeft eigenlijk altijd al te weinig actieve medewerkers gehad om echt bovenop het nieuws te kunnen zitten, en voor een nieuwssite lijkt me dat toch een eerste vereiste. Enfin, toch jammer dat het ophoudt, en het spijt me vooral voor al die mensen die er al met al, in de loop der jaren, heel veel tijd ingestoken hebben. - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 31 mrt 2026 14:41 (CEST)
:::Tenzij... Nee, dat zal toch niet? Hoewel... - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 1 apr 2026 12:22 (CEST)
::::Als je mijn reactie bedoelt: je weet het maar nooit. Het gebruik van AI ontwikkelt zich razendsnel waardoor zelfs de Nederlandstalige Wikipedia veel minder geraadpleegd wordt en er ook minder donaties zijn (las ik pas in een interview). Persoonlijk vind ik het een kwetsbare situatie dat er één &quot;hoofd-moderator&quot; is, twee andere moderators met veel minder edits (géén verwijt! het is de situatie en ik ben blij dat er überhaupt nog twee achtervangen zijn) en minder dan 25 [[Speciaal:ActieveGebruikers|andere actieve gebruikers/editors]] waarvan het merendeel slechts 1-4 handelingen heeft verricht in de afgelopen maand. In organisaties die op de kleintjes moeten letten (bedrijven, organisaties met beperkte budgetten), zal men dan al snel naar oplossingen gaan zoeken. Nu zal het hier voorlopig niet zo'n vaart lopen (ik zag dat de betreffende projectgroep inmiddels is opgeheven), maar toch iets om in het achterhoofd te houden. [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 1 apr 2026 16:58 (CEST)

:::::Eens, maar ik vrees niet voor het voortbestaan; deze wiki heeft veel en interessante content en ''leeft''. Of en in welke mate AI concurrentie oplevert is iets waar ik me geen zorgen over wens te maken: we hebben er toch geen invloed op.
:::::Mijn &quot;tenzij...&quot; werd veroorzaakt door de gedachte dat het wel eens een 1 aprilgrap zou kunnen zijn, maar dat kon ik gisteren natuurlijk niet schrijven.
:::::Er bestaat niet zoiets als een &quot;hoofd-moderator&quot;. Nl-Wikibooks heeft [[Wikibooks:Moderator|7 sysops]], waarvan er 2 tevens &quot;bureaucraat&quot; zijn (Ellywa en /me), maar dat is een bitje waar ik VZVIW nog nooit gebruik van heb hoeven maken.
:::::Op de &lt;s&gt;man&lt;/s&gt; vrouw af gevraagd: wil jij ook moderator worden? Ik weet dat het je eerder gevraagd is, maar misschien kijk je er nu anders tegenaan? {{Nowrap|- [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 2 apr 2026 13:44 (CEST)}}
::::::Ja, dat is ook beter, om je geen zorgen te maken over iets waar je toch geen invloed op hebt. 
::::::Dank voor de uitnodiging om moderator te worden, maar mijn ambities zijn nog steeds niet veranderd. Laat mij maar content maken en af en toe iets aandragen dat weg kan of beter kan. [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 2 apr 2026 17:00 (CEST)
:::::::Zo denk ik er ook over. Voor onderhoudstaken zijn er voor dit kleine project al voldoende mensen die dat ter harte nemen, maar contentschrijvers zoals jij zijn erg dun gezaaid. Die kun je best hun ding laten doen zonder extra belasting. [[Gebruiker:J.Grandgagnage|Jules]] ([[Overleg gebruiker:J.Grandgagnage|overleg]]) 2 apr 2026 18:00 (CEST)
:::::::Goed, ik respecteer dat. - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 3 apr 2026 10:11 (CEST)

== Over commons... ==
In de afgelopen twee weken zijn op '''commons''' vier van de '''afbeeldingen''' die ik volgde – waarvan er drie op nl.wikibooks en een op Wikivoyage gebruikt werden – '''verwijderd'''. In één geval was deze genomineerd wegens &quot;AI-slop&quot;, en de sysop-van-dienst ging daar gewoon in mee. Een andere was zogezegd &quot;van slechte kwaliteit&quot;. Nou, zo weet ik er nog wel een paar duizend...&lt;br&gt;
De policy, die toch vastgelegd is op oa. [[c:COM:INUSE]], wordt dus door sommige arrogante sysops gewoon genegeerd. Protesteren helpt ook niet, als je al een reply krijgt kun je tussen de regels door lezen &quot;''wij maken hier de dienst uit''&quot;.&lt;br&gt;
Ergo: vertrouw niet blindelings op commons, en bewaar vooral een kopie van je uploads ''voor het geval dat''... - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 31 mrt 2026 15:59 (CEST)

:Wellicht kun je ze terug laten zetten, zie [[c:Commons:Undeletion requests]]. [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 31 mrt 2026 17:43 (CEST)
::Ik ben admin op Commons, als je de links geeft naar de verwijderde foto's of naar de deletion requests, kan ik er in elk geval naar kijken. Groet, [[Gebruiker:Ellywa|Ellywa]] ([[Overleg gebruiker:Ellywa|overleg]]) 31 mrt 2026 18:05 (CEST)
:::Het gaat om:
::*[[:Bestand:Socrates looks a itself as a child.png]] - nu lokaal geupload, De Wikischim had zelf nog een kopie
::*[[:Bestand:Unconscience learning.png]] - idem, ik had een kopie op iets lagere resulutie
::*[[:Bestand:Social isolation.jpg]] - (nl.wiktionary) verwijderd, ondanks COM:INUSE &quot;''and despite a decision to keep this picture per COM:INUSE last year''&quot; ; een expliciet verzoek om deze te herstellen wordt afgedaan met ''&quot;Make the request at COM:UDR and let the community decide''&quot;; de arrogantie... :-(
::::de vierde kan ik niet vinden, omdat mijn volglijst op commons al een paar weken kapot is. - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 31 mrt 2026 19:22 (CEST)
::Een verzoek om ze terug te laten zetten wordt waarschijnlijk door dezelfde figuren beoordeeld en is dus bij voorbaat kansloos. Het is ook geen nieuw fenomeen, heeft in de afgelopen jaren al vaker plaatsgevonden, alleen gaat het nu om een handvol in korte tijd. Het begon met ene [[user:Dronebogus]], die - heel geniepig - eerst op alle wiki's de afbeeldingslinks verwijderde. Als zulke mensen voet aan de grond krijgen is er geen bestand meer veilig. - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 31 mrt 2026 19:36 (CEST)
:::Inmiddels heb ik ernaar gekeken, en de drie die je noemde waren alledrie AI gegenereerde afbeeldingen. Dat wordt ontmoedigd op Commons. Je hebt twee ervan inmiddels lokaal geplaatst. De derde kan je hier nog zien: https://www.linkedin.com/pulse/what-five-days-without-my-phone-taught-me-laurie-wiegler-4vzre/. Als je wilt kan ik die hier ook nog neerzetten. Maar persoonlijk houd ik ook niet van AI afbeeldingen. Hebben we hier al beleid voor ontwikkeld? Ik denk dat we van boekauteurs mogen verwachten dat ze een duidelijk bijschrift geven dat het gaat om een AI afbeelding, als ze het al willen toepassen. Groet, [[Gebruiker:Ellywa|Ellywa]] ([[Overleg gebruiker:Ellywa|overleg]]) 4 apr 2026 01:50 (CEST)</text>
      <sha1>4vwihdxmbucdmkdxatf2l420ob3bcu0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>421458</id>
      <parentid>421456</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T07:03:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <comment>/* Over commons... */</comment>
      <origin>421458</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33029" sha1="hlpjd6nu1x2a7i7sspbsm4ypoq32fby" xml:space="preserve">__NEWSECTIONLINK__{{Lerarenkamer}}&lt;!-- Bij archiveren deze regel laten staan aub. --&gt;&lt;br style=&quot;clear: both;&quot;&gt;

==Technisch nieuws==  &lt;!-- tbv. berichten die wat langer onder de aandacht moeten blijven --&gt;
* 8 onderwerpen verplaatst naar [[Wikibooks:Lerarenkamer/Technisch nieuws]]. - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 3 apr 2026 10:42 (CEST)

== WSBN ==
:Ook verplaatst, naar [[Overleg Wikibooks:Wiki Standaard Boeknummer#WSBN]]. - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 3 apr 2026 10:26 (CEST)

== Over de plaats van [[Netwerken]] op Wikibooks ==
[[Gebruiker:Effeietsanders|Effeietsanders]] en anderen: Het boek [[Netwerken]] staat nu op de voorpagina bij het onderwerp '''9 Diverse'''. Mij lijkt het eerder bij categorie '''6 Samenleving''' te horen. Mee eens? Het WSBN zou dan ook moeten veranderen. [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 9 dec 2025 09:38 (CET)
:Het past mi. niet onder een van de subcats, zie [[Wikibooks:Wiki_Standaard_Boeknummer#6:_Humane_samenleving]]. En: moet het &quot;Samenleving&quot; of &quot;Humane samenleving&quot; zijn? - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 9 dec 2025 11:50 (CET)
::Wat mij betreft &quot;Samenleving&quot;: dat is een breder begrip en staat ook op de voorpagina. Ik zou het op prijs stellen als alle begrippen op de voorpagina overeenkomen met die in het [[Wikibooks:Wiki Standaard Boeknummer]]. Bij &quot;Humane samenleving&quot; denk ik als eerste aan een samenleving die humaan is, menselijk, met respect voor de menselijke waardigheid. Niet aan &quot;humaan&quot; als in &quot;van mensen&quot;, als tegenstelling tot dierlijk. Bij &quot;Samenleving&quot; denk ik als eerste aan een maatschappij waarin mensen samen leven, hoewel er natuurlijk ook dierlijke samenlevingen zijn. [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 9 dec 2025 12:26 (CET)
:::Wat  op de voorpagina staat is ook niet heilig, hoor. ;-) Maar inderdaad, zo'n titel moet op alle pagina's identiek zijn, en de vlag &quot;Samenleving&quot; dekt de lading beter. . Overigens past dit wel in het beeld wat ik van WSBN heb: kleine afwijkingen, net niet compleet, enz. - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 9 dec 2025 12:37 (CET)
::::Twee issues:
::::1) Kan het boek [[Netwerken]] worden overgebracht naar categorie '''6 Samenleving'''? Mij lijkt het daar goed te passen. Het gaat over het aangaan en onderhouden van contacten. Volgens {{Wp|Sociaal netwerk}} hoort het bij sociologie, dus ik zou zeggen bij Catalogus-code 6-1, sociologie &amp; etniciteit. Mee eens? {{Done}} --[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 31 mrt 2026 12:19 (CEST)
:::::OK. - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 31 mrt 2026 15:28 (CEST)

==WSBN/2==
::::2) Wij beiden zijn het erover eens dat de coderingen en namen op de voorpagina van Wikibooks gelijk zouden moeten zijn aan de WSBN-codes en -naamgeving. Klopt dat? Zo ja, dan lijkt het mij dat daarvoor eerst een inventarisatie van beide pagina's gemaakt zou moeten worden waaruit de verschillen blijken (twee kolommen) en er daarnaast een derde kolom komt met voorstellen. Vervolgens moeten we het eens worden over de voorstellen en kunnen de uitkomsten worden geïmplementeerd. Vind je dit een goede aanpak? '''Pending.''' --[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 31 mrt 2026 12:19 (CEST)
:::: [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 9 dec 2025 16:25 (CET)
:::::Goed plan, maar wel erg veel werk; en er zijn al 2 (of 3?) lijsten met WSBN's met elk hun eigen afwijkingen, dat is juist een van de redenen dat ik er geen zicht meer op heb... Heb er al diverse malen naar zitten staren, maar heb nog steeds niet de moed kunnen opbrengen om er ook echt aan te ''beginnen''.
:::::Als we waterdichte afspraken hebben betreffende het ''format'' van het WSBN, kunnen we zowel de lijst(en) als de [[:Categorie:Wikibooks:Boeken met infobox|360 infoboxen]] gaan bijwerken. Het is toch al geen project wat in één keer en snel afgerond kan of moet worden...
:::::Ik zal ook nog eens zien of er iets te automatiseren valt, bv. het converteren van het format. 
:::::Is [[Overleg Wikibooks:Wiki Standaard Boeknummer|dit]] een goede plek voor verder overleg over deze [[rijstebrijberg|klus]]? - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 31 mrt 2026 15:28 (CEST)
::::::Deze discussie is verplaatst naar [[Overleg Wikibooks:Wiki Standaard Boeknummer#Coderingen en namen gelijk trekken op_Wikibooks-voorpagina en de WSBN-codes en -naamgeving]] en kan hier worden afgesloten. [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 31 mrt 2026 17:52 (CEST)

== Jullie mening gevraagd over leerboeken op maat ==
Voorgeschiedenis/achtergrondinformatie:
* [[Overleg:Besturingssystemen#Pagina naar meerdere deelpagina's]]
* [[Wikibooks:Lerarenkamer/Archief_2025#Uitgeverij Neon gaat schoolboeken goedkoper maken|Wikibooks:Lerarenkamer#Uitgeverij Neon gaat schoolboeken goedkoper maken]]
 
Het probleem: 
* Steeds meer docenten willen het liefst leerboeken op maat, die naar hun situatie zijn aangepast. “One size fits all” is uit. Dit is waarschijnlijk ook één van de redenen dat [https://www.neon.nl/overons uitgeverij Neon] hierop inspeelt: “Met het systeem van Neon kan elke leraar eenvoudig onderdelen aanpassen, toevoegen of verwijderen.”
Dit botst/schuurt met enkele uitgangspunten van Wikibooks:
* Iedereen mag bestaande Wikiboeken en hoofdstukken naar eigen inzichten aanvullen en verbeteren, ook wie niet de hoofdauteur is. Op de voorpagina staat: “U kunt elk hoofdstuk uitbreiden of aanpassen, en wordt daartoe van harte uitgenodigd. ''Zolang uw wijzigingen constructief zijn, kunt u niets mis doen''.” Maar het is niet handig voor een docent die zo’n boek in de klas gebruikt, als jan en alleman zomaar van alles en nog wat kunnen veranderen.
* Normaliter is er slechts één boek over een bepaald onderwerp, op zijn best één voor elk schooltype en klas (onderwerp X voor Vmbo/Havo/VWO (Nederland) klas N). Maar er zijn (nog) geen boeken voor elke school/opleiding of elke docent apart.
* Boeken op Wikibooks bestaan uit een voorpagina, een inhoudsopgave en minimaal twee hoofdstukken (anders kun je er net zo goed een Wikipedia-artikel van maken), er is voor elk deelonderwerp een apart hoofdstuk en dus een aparte pagina. Maar er zijn docenten die het liefst één pagina met alle hoofdstukken hebben, zodat ze er gemakkelijk één pdf van kunnen maken en het hele boek gemakkelijk kunnen printen.
 
Ik ben bang dat Wikibooks steeds minder relevant wordt als we hier geen oplossing voor bieden.
 
Voorgestelde oplossing:
* Er is per onderwerp één basisboek/moederboek (per schooltype en klas), of hoe je het ook wilt noemen. Docenten en andere geïnteresseerden kunnen die gebruiken en verbeteren.
* Maar docenten kunnen ook een kopie maken, die naar hun eigen inzichten aanpassen en opslaan als nieuw Wikibook. Voor dergelijke min of meer persoonlijke kopieën gelden de hierboven vermelde uitgangspunten niet. Hierover wordt een boodschap vermeld op elke pagina van zo’n op-maat-boek.
 
'''=&gt; Vragen''' en aandachtspunten:&lt;br&gt;
Ping: [[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]], [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]], [[Gebruiker:Ellywa|Ellywa]], [[Gebruiker:Mattias.Campe|Mattias.Campe]], [[Gebruiker:T.vanschaik|T.vanschaik]], [[Gebruiker:Pbuddenberg|Pbuddenberg]]
# Wat is jullie mening hierover? Weet je een andere oplossing?
# Wat wordt het format voor de naam van het kopie-/op-maat-boek?
# Hoe erg is het als het basis-/moeder-boek en de kopieën daarvan in de loop der jaren steeds verder van elkaar gaan afwijken?  Het gevaar is groot dat elke docent zijn/haar eigen boek steeds actualiseert, maar dat het basisboek achterblijft bij actuele ontwikkelingen, of andersom. Bij Neon zijn daarvoor schrijvers in dienst, hier alleen vrijwilligers die zelf kiezen wat ze wel en niet doen.
[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 20 dec 2025 05:02 (CET)
:Wikibooks is niet primair bedoeld om te worden gebruikt in het onderwijs (zoals Wikipedia dat ook niet in de eerste plaats is voor èchte wetenschappers, aangezien die toch al alles weten over hun eigen vakgebied), al is een deel van de inhoud hier qua opzet idd. vergelijkbaar met onderwijsmateriaal. 
:Er bestaat nu verder al bijvoorbeeld een [[Sjabloon:Verouderd]]. Dat kan best boven bepaalde teksten worden gezet waarin bijv. nog steeds staat dat je om te kunnen internetten een inbelverbinding nodig hebt (zie [[Veilig op het internet/Dialers]]). [[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]] ([[Overleg gebruiker:De Wikischim|overleg]]) 20 dec 2025 11:47 (CET)
::* Bij het schrijven van een wikibook over een ook in het reguliere onderwijs voorkomend onderwerp is, zeker als je zelf (langere tijd) in het onderwijs werkt(e), niet te voorkomen dat je je eigen ervaring meeneemt (leerjaar, schooltype: VMBO, HAVO, VWO, MBO) in de keuze en volgorde van de onderwerpen en de manier waarop je die bespreekt. Dat betekent dat het toch al niet mogelijk is om een “One size fits all” te realiseren.
::* Een &quot;moederboek&quot; met een of meer gekopieerde &quot;kinderen&quot; zou ik mee kunnen leven. De groeiende discrepantie tussen &quot;moederboek&quot; en &quot;kinderen&quot;, en daarmee ook tussen de &quot;kinderen&quot; onderling, zullen we voor lief moeten nemen. Ook nu al is het waar dat twee lessen op basis van hetzelfde boek over dezelfde paragraaf, zowel naar vorm, leerbeleving door leerlingen en zelfs op (detail)leerinhoud van elkaar verschillen.
::* Een grotere uitdaging wordt gevormd door het feit dat om een en ander te realiseren een redelijk inzicht nodig is in de &quot;achterkant&quot; van wikibooks. Enerzijds wil je dat iedereen gebruik kan maken van al bestaande inhoud, anderzijds wil je iedereen de mogelijkheid geven zijn eigen draai aan een onderwerp te geven. Juist de hogere (relatief, maar toch) Wikikunde die je nodig hebt om dat te realiseren zullen volgens mij de grootste belemmering zijn voor het gebruik van Wikibooks als leerboek in regulier onderwijs.
::* De vrije bewerkbaarheid van Wikibooks botst inderdaad met een &quot;privé-kopie&quot; van een docent, maar we kennen nu ook al &quot;werk in uitvoering&quot; met het verzoek geen inhoudelijke edits op de tekst toe te passen. Dat is geen beveiliging tegen echte lomperikken, maar werkt doorgaans vrij goed. Voor een botbouwer zou dit overigens betekenen dat een kopieer-functie (eventueel alleen na verzoek toegankelijk voor moderator) voor boeken een leuke uitdaging is.
::[[Gebruiker:T.vanschaik|T.vanschaik]] ([[Overleg gebruiker:T.vanschaik|overleg]]) 20 dec 2025 13:25 (CET)

=== Conclusies tot nu toe ===
# Het is niet verboden om een kopie van een Wikibook te maken en die vervolgens aan te passen voor de eigen lessen. We willen &quot;iedereen de mogelijkheid geven zijn eigen draai aan een onderwerp te geven.&quot;
# Wel is een sjabloon nodig voor dergelijke kopieën om te voorkomen dat iedereen ongewenste aanpassingen doet (JopkeB: met de mogelijkheid de &quot;eigenaar&quot; van het kopie-boek in het sjabloon te noemen om vragen te kunnen stellen, en een verwijzing te maken naar het origineel).
# JopkeB: Kopieën kunnen vooralsnog gemakkelijk worden gemaakt door op &quot;Bewerken&quot; in het moederboek te klikken en met copy-paste de inhoud in het nieuw Wikibook te kopiëren. # JopkeB: Mij lijkt het zinvol dit op de één-of-andere manier in een handleiding vast te leggen. Nieuwe '''vraag''': Wat is daarvoor de beste plek? In [[Help:Een nieuwe pagina aanmaken]]? Of een nieuwe Help-pagina en een verwijzing maken op geëigende plaatsen?
# Openstaande '''vraag''': Wat wordt het format voor de naam van het kopie-/op-maat-boek? Mijn voorstel: eerst de naam van het moederboek gevolgd door de naam van de school, opleiding of vak zoals dat op de betreffende school wordt gegeven. Bijvoorbeeld: &quot;Besturingssystemen voor CoSy&quot; of Besturingssystemen voor CoSy in AD en ICW&quot;. Het voordeel hiervan is dat het kopie-boek in alle categorieën en andere lijsten direct onder het moederboek wordt gesorteerd en zo alle boeken over een onderwerp bij elkaar staan. Zijn jullie het hiermee eens?
Ping: [[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]], [[Gebruiker:T.vanschaik|T.vanschaik]], [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]], [[Gebruiker:Ellywa|Ellywa]], [[Gebruiker:Mattias.Campe|Mattias.Campe]]: Zijn jullie het eens met deze conclusies? Hebben jullie antwoorden op de onderste twee vragen? --[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 29 dec 2025 09:58 (CET)

:klinkt logisch [[Gebruiker:T.vanschaik|T.vanschaik]] ([[Overleg gebruiker:T.vanschaik|overleg]]) 29 dec 2025 13:18 (CET)
:Mijn excuses voor het late antwoord. Maar ik ''denk'' dat ik het ermee eens ben 😉. Soms is het moeilijk in te schatten wat de concrete gevolgen zijn bij een specifieke situatie. Voor mij persoonlijk werkt bv. [[CoSy in AD en ICW|CoSy in AD en ICW - Wikibooks]] goed en het kan een inspiratie zijn voor iemand die ook die vakken moet geven in de de richtingen Applicatie- en Databeheer of Informatica- en Communicatiewetenschappen. Per hoofdstuk werk ik dan met leerplandoelen bovenaan, zodat iemand anders die aan het boek/hoofdstuk zou willen meewerken ergens het kader ziet waarin dat kan. [[Gebruiker:Mattias.Campe|Mattias.Campe]] ([[Overleg gebruiker:Mattias.Campe|overleg]]) 27 jan 2026 20:11 (CET)
::Suggestie voor naam is logisch. Handleiding bouwen is nog even een dingetje. Verwijzing naar de handleiding voor speciale boeken kan misschien in het linksjabloon van de boekinfo. [[Gebruiker:T.vanschaik|T.vanschaik]] ([[Overleg gebruiker:T.vanschaik|overleg]]) 29 jan 2026 16:24 (CET)
:::Wijzigingen in boekpagina's kun je opvangen door in de inhoudsopgave van het special-boek niet naar de kale pagina-naam te verwijzen maar gebruik te maken van een permanente link, op dezelfde manier als dat gebeurt in de vertaallink bij verwijzingen naar anderstalige Wiki's. [[Gebruiker:T.vanschaik|T.vanschaik]] ([[Overleg gebruiker:T.vanschaik|overleg]]) 30 jan 2026 03:15 (CET)
::::Ergens is het logisch als er maar één boek over een onderwerp bestaat, maar tegelijkertijd ook niet (over hetzelfde onderwerp heb ik meerdere boeken in de kast staan). Een groep mensen kan er natuurlijk voor kiezen om slechts één boek te gebruiken, maar als iemand anders een tweede boek wil schrijven en aanmaken, lijkt me dat lastig tegen te houden. Hierbij ga ik er wel vanuit dat een tweede boek over hetzelfde onderwerp wel een bepaalde eigenheid heeft en niet grotendeels een kopie van een ander boek, dus simpelweg een 2e boek aanmaken in de hoofdnaamruimte lijkt me niet een goede optie. Dat zou op termijn betekenen dat we 100 boeken hebben die vrijwel hetzelfde zijn op een enkele paragraaf na gewijzigd. Het kopiëren van inhoud van Wikibooks mag, conform de licentie met aangave licentie en waarvan het vandaan komt. Op Wikibooks zelf zou je een kopie kunnen opslaan in de gebruikersnaamruimte van de gebruiker die een boek gebruikt. Bovenaan/onderaan zou ik dan vermelden dat de inhoud overgenomen is van een boek uit Wikibooks met link ernaar (vergelijkbaar met [[w:Sjabloon:Bronvermelding Nederlandstalige Wikipedia]] voor het vermelden van waar de tekst in dezelfde Wikipedia-taalversie vandaan kwam). Als een nieuw wikiboek in de hoofdnaamruimte geplaatst wordt, wordt de tekst conform de licentie vrijgegeven en mag eenieder de tekst op zich bewerken. In principe staat iedere pagina op een Wikimedia-wiki onder beheer van de gemeenschap en is er geen eigenaarschap. De plek waar de minste bewerkingen verwacht hoeven te worden is de gebruikersnaamruimte. Voor Wikibooks zou het wel goed zijn als de verbeteringen/uitbreidingen terug komen in het moederboek, zodat anderen er ook wat aan hebben.
::::&quot;''Boeken op Wikibooks bestaan uit een voorpagina, een inhoudsopgave en minimaal twee hoofdstukken (anders kun je er net zo goed een Wikipedia-artikel van maken)''&quot; -&gt; Een lesboek heeft in principe een andere schrijfstijl dan een Wikipedia-artikel, waarbij je verder ook vragen kunt stellen, opdrachten kunt geven, toetsen kunt laten maken.
::::Ik geef zelf les aan een universiteit (in het Engels), waarbij ik de uitleg mondeling doe, maar ik heb op de Engelstalige Wikipedia een pagina aangemaakt die ik gebruik om studenten op te wijzen als het verhaal nog eens rustig willen doorlezen of iets willen opzoeken. Met iedere nieuwe klas voeg er nieuwe voorbeelden en andere informatie aan toe. [[Gebruiker:Romaine|Romaine]] ([[Overleg gebruiker:Romaine|overleg]]) 31 jan 2026 19:22 (CET)

=== Eindconclusies ===
# Er blijft per onderwerp één basisboek/moederboek (per schooltype en klas). Docenten en andere geïnteresseerden kunnen die gebruiken en verbeteren.
# Er kan een kopie van zo'n Wikibook worden gemaakt, die vervolgens wordt aangepast voor de eigen lessen. 
# Het format van de naam van het kopie-/op-maat-boek is: eerst de naam van het moederboek gevolgd door de naam van de school, opleiding of vak zoals dat op de betreffende school wordt gegeven. Bijvoorbeeld: &quot;Besturingssystemen voor CoSy&quot; of Besturingssystemen voor CoSy in AD en ICW&quot;. 
# Wel is een sjabloon nodig voor dergelijke kopieën om te voorkomen dat iedereen ongewenste aanpassingen doet. Zie voor een voorbeeld: [[Besturingssystemen voor CoSy in AD en ICW]]. Als er meer kopie-boeken komen, kan dit worden omgezet in een echt sjabloon.
# Kopieën kunnen vooralsnog gemakkelijk worden gemaakt door op &quot;Bewerken&quot; in het moederboek te klikken en met copy-paste de inhoud in het nieuw Wikibook te kopiëren. 
# Dit zal voorlopig in [[Help:Een nieuwe pagina aanmaken]] als handleiding worden vastgelegd. 
Zonder tegenbericht is deze discussie nu gesloten. --[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 1 feb 2026 10:54 (CET)

:Oké {{Smiley|3}} [[Gebruiker:T.vanschaik|T.vanschaik]] ([[Overleg gebruiker:T.vanschaik|overleg]]) 2 feb 2026 01:41 (CET)

== Artikelen van Pvt pauline op Wikipedia ==
Op Wikipedia loopt een project waarbij het plan is om alle (resterende) artikelen van [[w:gebruiker:Pvt pauline]] in één keer (botmatig) te verwijderen. Een deel is al weg, over de rest (nog &lt;del&gt;2014&lt;/del&gt; &lt;ins&gt;1995&lt;/ins&gt;) loopt tot 16 februari 2026 6.00 uur CET een [[w:Wikipedia:Stemlokaal/Methodiek voor het verwijderen van de overgebleven artikelen van Pvt pauline|stemming]]. Bij Opmerkingen -&gt; Achtergrond op die pagina staan de redenen. Als de meerderheid van de stemmers ''voor'' is zijn er nog 28 dagen om eventueel pagina's naar Wikibooks te importeren, en dat is dan ook de reden dat ik dit schrijf; op [[w:Overleg Wikipedia:Stemlokaal/Methodiek voor het verwijderen van de overgebleven artikelen van Pvt pauline]] werd gevraagd of dat mogelijk was, ik heb als eerste reactie iets als &quot;ja, mits...&quot; etc. geschreven.

Het gaat om:
*8 á 900 golfers, zie bv. [[w:Categorie:Golfer naar nationaliteit]]
*honderden golfbanen en -toernooien
*vele gebouwen in Den Haag
*artikelen over plaatsen en mensen tijdens WO II
Al met al is er heel veel tijd en moeite in gestoken, en ik kan het slecht zetten dat dat waarschijnlijk allemaal gaat verdwijnen. Wat het extra pijnlijk maakt is dat Pvt pauline inmiddels niet meer onder ons is...

Vanwege persoonlijke interesse &lt;del&gt;zou ik bv. deze pagina's willen behouden&lt;/del&gt; &lt;ins&gt;heb ik inmiddels de volgende pagina's geïmporteerd&lt;/ins&gt;:
*[[w:Gibraltar tijdens de Tweede Wereldoorlog]]
*[[w:Kweekschool voor de Zeevaart (Amsterdam)]]
*&lt;del&gt;een aantal&lt;/del&gt; &lt;ins&gt;7&lt;/ins&gt; historische schepen, oa.:
**[[w:François (schip, 1869)]]
**[[w:Hoff van Zeelandt (schip, 1642)]]
**[[w:Prinses Beatrix (schip, 1939)]]
en wat dies meer zij.

De actuele lijst: [[w:Categorie:Wikipedia:Nog na te lopen artikel van Pvt pauline]]

De problemen:
*ik zie deze collectie typische ''wikipedia-pagina's'' nog geen ''boek'' worden
*het aantal pagina's is zo groot dat handmatig importeren ondoenlijk is
*ook als dat door een bot gedaan wordt (als dat al mogelijk is) moeten alle pagina's nog bekeken, geredigeerd, gecategoriseerd en hernoemd worden, om van de vele rode links nog maar te zwijgen...

Wie is ook geïnteresseerd en bereid er tijd in te steken? NB Na het importeren is er geen tijdsdruk meer; de pagina's komen in naamruimte &quot;Transwiki&quot; en kunnen dan stuk voor stuk bewerkt worden. - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 11 feb 2026 22:44 (CET)

Update: 
* De inhoud van de genoemde 1995 artikelen is gedownload. Helaas is het bestand te groot om hier te publiceren, importeren kan niet, en uploaden als *.xml-bestand is niet toegestaan. Ik probeer een oplossing te verzinnen...
* Op [[Lijst van artikelen van Pvt pauline op nl.wikipedia|deze pagina]] staat wel een lijst van alle titels.
- [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 13 feb 2026 01:44 (CET)

== archive.today ==
&quot;''In January 2026, archive.today added code into its website in order to perform a distributed denial-of-service attack against a blog. Some archives have also been altered. On 20 February, English Wikipedia became the first Wikimedia site to deprecate the archive service. Other communities are still discussing this issue. ''&quot; (van [[m:archive.today incident]]).

Uit voorzorg heb ik – vooruitlopend op de verwachte volgende discussie – links naar archive.today verwijderd, en de URL toegevoegd aan het spamfilter. 

Zie ook:
* [[w:archive.today|Wikipedia]] {{Nl}}
* [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Technology report|Wikipedia]] {{En}}
* [https://arstechnica.com/tech-policy/2026/02/wikipedia-bans-archive-today-after-site-executed-ddos-and-altered-web-captures/ arstechnica.com] {{En}}

Gaarne uw commentaar. - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 12 mrt 2026 00:09 (CET)

== 8! ==
Van de 77. Op [[m:Wikibooks/Table/nl]]. Sinds vandaag. En daar mogen we best een beetje trots op zijn. '''{{Larger|:-)}}''' - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 23 mrt 2026 17:53 (CET)

:Een schouderklopje dus. Verdiend! [[Gebruiker:Ellywa|Ellywa]] ([[Overleg gebruiker:Ellywa|overleg]]) 23 mrt 2026 18:00 (CET)

==10.000!==
En weer een mijlpaal: dankzij één van de subpagina's van het boek [[Informatievoorziening]] door [[User:JopkeB|JopkeB]] heeft de Nederlandstalige Wikibooks nu ruim [[Speciaal:Statistieken|10.000 pagina's]] die aan alle voorwaarden voldoen. Dat is, gezien het niet bepaald grote taalgebied van het Nederlands, niet gering! '''{{Larger|:-)}}''' - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 29 mrt 2026 19:30 (CEST)

:Wow! Dank. [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 30 mrt 2026 07:17 (CEST)
::Dat is al mooi! Heb er tot mijn verwondering zelf blijkbaar al [https://xtools.wmcloud.org/pages/nl.wikibooks.org/J.Grandgagnage 1068] op mijn actief {{Smiley}} [[Gebruiker:J.Grandgagnage|Jules]] ([[Overleg gebruiker:J.Grandgagnage|overleg]]) 30 mrt 2026 23:43 (CEST)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Board of Trustees Approves Closure of Wikinews&lt;/span&gt; ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
Following [[:m:Public consultation about Wikinews|extended discussions]] within the Wikimedia movement about the Wikinews long-term sustainability, levels of community activity, and the availability of reliable news coverage on other platforms, the Board of Trustees of the Wikimedia Foundation has [[:m:Wikimedia Foundation Board noticeboard#Board of Trustees Approves Closure of Wikinews|approved the closure]] of Wikinews.&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;margin: 0 2em;&quot;&gt;
Google-vertaling:&lt;br&gt;
'''Het bestuur van de Wikimedia Foundation keurt de sluiting van Wikinews goed'''&lt;br&gt;
Na uitgebreide discussies binnen de Wikimedia-beweging over de duurzaamheid van Wikinews op de lange termijn, de mate van activiteit binnen de community en de beschikbaarheid van betrouwbare nieuwsberichten op andere platforms, heeft het bestuur van de Wikimedia Foundation de sluiting van Wikinews goedgekeurd.
&lt;/div&gt;

Lees verder [[m:Wikimedia_Foundation_Board_noticeboard#Board_of_Trustees_Approves_Closure_of_Wikinews|op meta.wikimedia.org]].{{En}} - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 30 mrt 2026 20:55 (CEST)

:Oeps, die had ik niet zien aankomen. Als ze aan Wikibooks en/of Wikivoyage toekomen om te stoppen (ook elk slechts een handvol editors per maand, maar wel meer raadplegers), kunnen we altijd nog voorstellen om beide samen te voegen (Wikivoyage als Wikibook ''Reizen ''of iets dergelijks); uitdaging is dan nog wel om beide culturen samen te voegen (Wikivoyage is veel strenger, daar kun je het bijna nooit goed doen, wat het plezier in bijdragen belemmert). [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 31 mrt 2026 10:25 (CEST)

::Zo'n ingrijpende maatregel had ik ook niet verwacht. Ik heb me wel al eens afgevraagd hoe zinvol zo'n project kan zijn, als je de inhoud toch moet vergaren vanuit andere nieuwsbronnen, en je dus eigenlijk altijd achterloopt. 't Lijkt me ook moeilijk te bepalen welke onderwerpen interessant zijn. Of zou je je moeten beperken tot nieuwsberichten met &quot;eeuwigheidswaarde&quot;? Dan denk ik toch eerder aan een nieuwe alinea op Wikipedia, die er dan waarschijnlijk toch al een artikel over heeft. En dan is er nog het probleem van onderbezetting, Wikinews heeft eigenlijk altijd al te weinig actieve medewerkers gehad om echt bovenop het nieuws te kunnen zitten, en voor een nieuwssite lijkt me dat toch een eerste vereiste. Enfin, toch jammer dat het ophoudt, en het spijt me vooral voor al die mensen die er al met al, in de loop der jaren, heel veel tijd ingestoken hebben. - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 31 mrt 2026 14:41 (CEST)
:::Tenzij... Nee, dat zal toch niet? Hoewel... - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 1 apr 2026 12:22 (CEST)
::::Als je mijn reactie bedoelt: je weet het maar nooit. Het gebruik van AI ontwikkelt zich razendsnel waardoor zelfs de Nederlandstalige Wikipedia veel minder geraadpleegd wordt en er ook minder donaties zijn (las ik pas in een interview). Persoonlijk vind ik het een kwetsbare situatie dat er één &quot;hoofd-moderator&quot; is, twee andere moderators met veel minder edits (géén verwijt! het is de situatie en ik ben blij dat er überhaupt nog twee achtervangen zijn) en minder dan 25 [[Speciaal:ActieveGebruikers|andere actieve gebruikers/editors]] waarvan het merendeel slechts 1-4 handelingen heeft verricht in de afgelopen maand. In organisaties die op de kleintjes moeten letten (bedrijven, organisaties met beperkte budgetten), zal men dan al snel naar oplossingen gaan zoeken. Nu zal het hier voorlopig niet zo'n vaart lopen (ik zag dat de betreffende projectgroep inmiddels is opgeheven), maar toch iets om in het achterhoofd te houden. [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 1 apr 2026 16:58 (CEST)

:::::Eens, maar ik vrees niet voor het voortbestaan; deze wiki heeft veel en interessante content en ''leeft''. Of en in welke mate AI concurrentie oplevert is iets waar ik me geen zorgen over wens te maken: we hebben er toch geen invloed op.
:::::Mijn &quot;tenzij...&quot; werd veroorzaakt door de gedachte dat het wel eens een 1 aprilgrap zou kunnen zijn, maar dat kon ik gisteren natuurlijk niet schrijven.
:::::Er bestaat niet zoiets als een &quot;hoofd-moderator&quot;. Nl-Wikibooks heeft [[Wikibooks:Moderator|7 sysops]], waarvan er 2 tevens &quot;bureaucraat&quot; zijn (Ellywa en /me), maar dat is een bitje waar ik VZVIW nog nooit gebruik van heb hoeven maken.
:::::Op de &lt;s&gt;man&lt;/s&gt; vrouw af gevraagd: wil jij ook moderator worden? Ik weet dat het je eerder gevraagd is, maar misschien kijk je er nu anders tegenaan? {{Nowrap|- [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 2 apr 2026 13:44 (CEST)}}
::::::Ja, dat is ook beter, om je geen zorgen te maken over iets waar je toch geen invloed op hebt. 
::::::Dank voor de uitnodiging om moderator te worden, maar mijn ambities zijn nog steeds niet veranderd. Laat mij maar content maken en af en toe iets aandragen dat weg kan of beter kan. [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 2 apr 2026 17:00 (CEST)
:::::::Zo denk ik er ook over. Voor onderhoudstaken zijn er voor dit kleine project al voldoende mensen die dat ter harte nemen, maar contentschrijvers zoals jij zijn erg dun gezaaid. Die kun je best hun ding laten doen zonder extra belasting. [[Gebruiker:J.Grandgagnage|Jules]] ([[Overleg gebruiker:J.Grandgagnage|overleg]]) 2 apr 2026 18:00 (CEST)
:::::::Goed, ik respecteer dat. - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 3 apr 2026 10:11 (CEST)

== Over commons... ==
In de afgelopen twee weken zijn op '''commons''' vier van de '''afbeeldingen''' die ik volgde – waarvan er drie op nl.wikibooks en een op Wikivoyage gebruikt werden – '''verwijderd'''. In één geval was deze genomineerd wegens &quot;AI-slop&quot;, en de sysop-van-dienst ging daar gewoon in mee. Een andere was zogezegd &quot;van slechte kwaliteit&quot;. Nou, zo weet ik er nog wel een paar duizend...&lt;br&gt;
De policy, die toch vastgelegd is op oa. [[c:COM:INUSE]], wordt dus door sommige arrogante sysops gewoon genegeerd. Protesteren helpt ook niet, als je al een reply krijgt kun je tussen de regels door lezen &quot;''wij maken hier de dienst uit''&quot;.&lt;br&gt;
Ergo: vertrouw niet blindelings op commons, en bewaar vooral een kopie van je uploads ''voor het geval dat''... - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 31 mrt 2026 15:59 (CEST)

:Wellicht kun je ze terug laten zetten, zie [[c:Commons:Undeletion requests]]. [[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]] ([[Overleg gebruiker:JopkeB|overleg]]) 31 mrt 2026 17:43 (CEST)
::Ik ben admin op Commons, als je de links geeft naar de verwijderde foto's of naar de deletion requests, kan ik er in elk geval naar kijken. Groet, [[Gebruiker:Ellywa|Ellywa]] ([[Overleg gebruiker:Ellywa|overleg]]) 31 mrt 2026 18:05 (CEST)
:::Het gaat om:
::*[[:Bestand:Socrates looks a itself as a child.png]] - nu lokaal geupload, De Wikischim had zelf nog een kopie
::*[[:Bestand:Unconscience learning.png]] - idem, ik had een kopie op iets lagere resulutie
::*[[:Bestand:Social isolation.jpg]] - (nl.wiktionary) verwijderd, ondanks COM:INUSE &quot;''and despite a decision to keep this picture per COM:INUSE last year''&quot; ; een expliciet verzoek om deze te herstellen wordt afgedaan met ''&quot;Make the request at COM:UDR and let the community decide''&quot;; de arrogantie... :-(
::::de vierde kan ik niet vinden, omdat mijn volglijst op commons al een paar weken kapot is. - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 31 mrt 2026 19:22 (CEST)
::Een verzoek om ze terug te laten zetten wordt waarschijnlijk door dezelfde figuren beoordeeld en is dus bij voorbaat kansloos. Het is ook geen nieuw fenomeen, heeft in de afgelopen jaren al vaker plaatsgevonden, alleen gaat het nu om een handvol in korte tijd. Het begon met ene [[user:Dronebogus]], die - heel geniepig - eerst op alle wiki's de afbeeldingslinks verwijderde. Als zulke mensen voet aan de grond krijgen is er geen bestand meer veilig. - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 31 mrt 2026 19:36 (CEST)
:::Inmiddels heb ik ernaar gekeken, en de drie die je noemde waren alledrie AI gegenereerde afbeeldingen. Dat wordt ontmoedigd op Commons. Je hebt twee ervan inmiddels lokaal geplaatst. De derde kan je hier nog zien: https://www.linkedin.com/pulse/what-five-days-without-my-phone-taught-me-laurie-wiegler-4vzre/. Als je wilt kan ik die hier ook nog neerzetten. Maar persoonlijk houd ik ook niet van AI afbeeldingen. Hebben we hier al beleid voor ontwikkeld? Ik denk dat we van boekauteurs mogen verwachten dat ze een duidelijk bijschrift geven dat het gaat om een AI afbeelding, als ze het al willen toepassen. Groet, [[Gebruiker:Ellywa|Ellywa]] ([[Overleg gebruiker:Ellywa|overleg]]) 4 apr 2026 01:50 (CEST)
::::Ha, dank je! Ik heb het doorgegeven aan Lotje, die er op nl.wiktionary mee [https://nl.wiktionary.org/w/index.php?title=mobieletelefoonverslaving&amp;diff=prev&amp;oldid=4988494 bezig] was, hopelijk kan ze er iets mee aanvangen.
::::*Ik ben ook geen fan van AI en vind mn. die laatste ook geen fraaie plaat, maar als een auteur ervoor kiest is het niet aan mij om dat af te keuren. Dat de mods op commons zich dat recht wel toeëigenen vind ik nogal benauwend... Vooral als je bedenkt dat zulke besissingen invloed kunnen hebben op de inhoud van ''alle'' wiki's in ''alle'' talen!
::::*nl.wikibooks heeft hier voorzover ik weet nog geen beleid voor, [[Help:Afbeeldingen]] zegt er ook niets over. Ik voel me niet geroepen om regels betr. het gebruik van AI te gaan opstellen, maar denk wel dat een paar richtlijnen nuttig zouden kunnen zijn. Zou jij een voorstel willen doen? - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 4 apr 2026 09:03 (CEST)</text>
      <sha1>hlpjd6nu1x2a7i7sspbsm4ypoq32fby</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Handboek practica onderwijs/Biologie recepten</title>
    <ns>0</ns>
    <id>298</id>
    <revision>
      <id>421473</id>
      <parentid>323553</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T07:54:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <comment>{{Links}}</comment>
      <origin>421473</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="485" sha1="t4oi7bcp9s9ggh9qdpj5t9d6wkw52bn" xml:space="preserve">= Eenheden =
= Oplossen en verdunnen = 
= Recepten =
== Algemene regels bij het omgaan met chemicaliën ==
=== het omgaan met chemicaliën ===
=== het omgaan met glaswerk ===
 a) reinigen van glaswerk
 b) steriliseren van glaswerk
 c) recepten
 d) kleurstoffen verwijderen

== Recepten microscopie ==
=== harden en fixeren ===
=== ophelderen-ontkleuren ===
=== macereren ===

=== kleurstoffen ===
= Cultuurmedia =

= methodiek recepturen =

= methodiek cultuurmedia =
{{Sub}}
{{Links}}</text>
      <sha1>t4oi7bcp9s9ggh9qdpj5t9d6wkw52bn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Handboek practica onderwijs/HABOB</title>
    <ns>0</ns>
    <id>299</id>
    <revision>
      <id>421480</id>
      <parentid>309360</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T08:01:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <comment>{{Links}}, {{ISBN}}</comment>
      <origin>421480</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="663" sha1="pzpbchmfz14p1042yk3eoc9cux0jsot" xml:space="preserve">De HABOB (afkorting van ''HAndBoek voor het Onderwijs in de praktische Biologie'') was een uitgave van Drukkerij Muusses te Purmerend van 1972 (herdruk), samengesteld door J.A. Schraag. Het was bedoeld om zo veel mogelijk recepten en methoden te omschrijven om allerlei biologie-practica te kunnen uitvoeren, en bevatte zeer divers materiaal van het kleuren van preparaten tot het maken van voedingsbodems.

Nog steeds is het boekje een van de belangrijkste handboeken voor biologiepractica, maar ook andere vakken hebben er baat bij.
Helaas is in de jaren de inhoud hier en daar verouderd.

* {{ISBN|90-6308-039-5}}
* {{ISBN|978-90-6308-039-6}}
{{Sub}}
{{Links}}</text>
      <sha1>pzpbchmfz14p1042yk3eoc9cux0jsot</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Handboek practica onderwijs/Biologie practica</title>
    <ns>0</ns>
    <id>300</id>
    <revision>
      <id>421472</id>
      <parentid>221654</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T07:53:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <comment>{{Links}}</comment>
      <origin>421472</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2376" sha1="5gt17l9nlzzc9dwuo74utdmxyw70rd7" xml:space="preserve">= Genetica =
== een model van een DNA molecuul ==
= Bloedsomloop =
== Het maken van een hart met slangen ==
== Hart snijpracticum ==
Voorbereiding docent: 
Van te voren moet er worden vastgesteld wat voor hart(en) er gebruikt moeten worden. Dan is het verstandig om die niet te lang vóór het practicum zelf te halen. Ze kunnen wel in de vriezer bewaard worden. De leerlingen moeten van te voren instructies krijgen en hun werkblad + een tekenblaadje krijgen, zodat ze direct kunnen meekijken met de instructies. Om dat het een snij practicum is, is het verstandig om niet alleen een labjas maar ook handschoenen te gebruiken. Zo zullen de leerlingen ook wat minder terughoudend te zijn. Verder moeten de leerlingen precies weten hoe ze de scalpel in elkaar moeten zetten en ermee om moeten gaan. (Een demonstatie is misschien een idee.) Verder kunnen de opdrachten en de doeleinden zelf vastgesteld worden. Het idee van dit prcticum is om te leren hoe een hart in elkaar zit dus de bouw. Bekijk van te voren met hoeveel mensen het practicum moet worden uitgevoerd. In dit geval is het maximum 4 personen. Daarbij is het ook belangrijk om te kijken of al het benodigde materiaal aanwezig is.
Hier is het benodigde materiaal;
-	hart per groepje
-	Een preparaatdoosje met in ieder geval een schaar, pincet en een scalpel
-	Labjas
-	Handschoenen
-	Bak waar was in zit om in te kunnen snijden
-	Tekenpapier
-	De leerlingenhandleiding
Succes!
 
-	
              Leerlinghandleiding 
              A Het hart aan de buitenkant  
plaatje ergens anders vandaan halen

[[Afbeelding:Kippenhart_-_Open_2.jpg|right|thumb|Open kippenhart]] 
1.  Leg het hart met de punt (hartpunt) naar links. 
Zo ligt het hart in het lichaam (altijd vanuit jezelf bekeken!). Het vlies om het hart is het hartzakje. 
Open het hartzakje vanaf de hartpunt en sla het naar voren om door het met een pincet op te richten en door te knippen.
Stel met behulp van onderstaande afbeelding de volgende onderdelen vast: 
•	Buikkant en rugkant
•	Linker en rechter boezem (buitenkant)
•	Linker en rechter kamer (buitenkant)
•	Aorta
•	Longslagaders en longaders
•	Holle aders
•	Kransslagader ductus van bottali
1.	Maak een tekening van het hart van de buikkant en een van de rugkant gezien.
2.	Voorzie de onderdelen van het hart in de tekeningen van namen.

== Hart bouwen met papier ==
{{Sub}}
{{Links}}</text>
      <sha1>5gt17l9nlzzc9dwuo74utdmxyw70rd7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Help:Afbeeldingen</title>
    <ns>12</ns>
    <id>2572</id>
    <revision>
      <id>421457</id>
      <parentid>420699</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T06:53:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <comment>lf, +{{en}}</comment>
      <origin>421457</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16471" sha1="g1gdhhvrejlmmvl9w6jx1r0yduw673h" xml:space="preserve">{{Helpmenu}}

==Inleiding==
'''Let op: bent u er niet zeker of afbeelding vrij is van auteursrechten (copyright) neem dan eerst een kijkje bij [[Wikibooks:Beleid voor gebruik van media]]! Afbeeldingen waar copyright op zit mogen niet gebruikt worden en zullen verwijderd worden!''' Of kijk op [[Handboek Wikimedia Commons/Uploaden]].

Deze handleiding legt uit hoe u de Wiki-codes gebruikt om afbeeldingen in pagina's te plaatsen en te bewerken.

Wikibooks is altijd in ontwikkeling, ook op het gebied van de software. Als vroeger een afbeelding links of rechts in de tekst geplaatst diende te worden, moest er gebruik gemaakt worden van HTML. Nu kan dit gebeuren door middel van eenvoudige Wiki-codes die hieronder besproken worden.

==Uploaden van afbeeldingen==
===Gebruik van Wikimedia Commons===
[[commons:Hoofdpagina|Wikimedia Commons]], of kortweg 'Commons', is één van de zusterprojecten van Wikipedia. Het is bedoeld als een centrale verzamelplaats voor mediabestanden, zoals afbeeldingen, geluidsbestanden en videobestanden. 

Een afbeelding die op Commons staat kan gewoon aangeroepen worden als Afbeelding:naam.png. De software zal bij het laden van de afbeelding eerst zoeken in de database van Wikibooks NL en vervolgens automatisch, als de afbeelding er niet is, op Commons.

Het grote voordeel van Commons is dat alle Wikimediaprojecten gebruik kunnen maken van de daar geüploade bestanden. Zo kan uw afbeelding dus bijvoorbeeld ook gebruikt worden in de Duitstalige Wikibooks, of de Nederlandstalige Wikipedia.

Op Commons mogen alleen afbeeldingen worden geplaatst waarop geen (traditioneel) copyright zit. ''Fair use'' is daar niet toegestaan evenals plaatjes waarop copyright berust, maar waarvan u toestemming hebt gekregen het te gebruiken.

Commons is een meertalig-project. De Nederlandstalige hoofdpagina is hier te vinden:
[[:commons:Hoofdpagina]]. Als u op Commons bestanden wilt uploaden, moet u daar wel een nieuw gebruikersaccount aanmaken.

Er zitten twee bijzonderheden aan het gebruik van de Commons. 

#Alleen geregistreerde gebruikers kunnen bestanden uploaden. Dat registreren is overigens even eenvoudig en snel als op de Wikibooks, en u kunt (meestal) dezelfde gebruikersnaam en hetzelfde password gebruiken. (Meestal, maar niet altijd, omdat de gewenste op Commons naam soms al door een ander wordt gebruikt).
#Op de Commons is  men duidelijk strenger op auteursrecht-kwesties. Bij elk bestand moet een bepaalde &quot;licence&quot; worden vermeld, waaronder het bestand wordt gepubliceerd, en dat het gebruik ervan regelt: een gebruiksrecht-formule, in normale taal. Er zijn diverse licenties in omloop; op [[commons:Commons:Auteursrecht sjablonen|Commons:Auteursrecht sjablonen]] vindt u een opsomming en een beschrijving van de reikwijdte ervan. Opgemerkt wordt dat bij alle geaccepteerde licenties het commercieel gebruik van een afbeelding uitdrukkelijk wordt toegestaan. De meest voorkomende &quot;tags&quot; zijn PD (public domain) en GFDL (general free document licence). De laatste wordt het meest gebruikt voor &quot;eigen werk&quot; zoals zelfgemaakte foto's. &quot;Creative commons&quot; komt ook regelmatig voor: het voornaamste verschil is dat u daarmee aangeeft dat u wilt dat derden die uw werk gebruiken u als de maker van het werk vermelden.

Het is wellicht nuttig om, voordat u foto's op de Commons uploadt, eerst van een paar pagina's van afbeeldingen te bekijken welke copyright-tags zijn gebruikt, en door te klikken naar de pagina's die die tags beschrijven. 

Mocht u tegen de Commons-etiquette zondigen, dan zult u daar door een moderator op gewezen worden. Als een onduidelijke of niet-toegestane auteursrecht-situatie te lang duurt, zal uw bijdrage echter verwijderd worden.

Verder wordt het op prijs gesteld als u uw afbeelding in een of meer categorieën plaatst. Er zijn enkele duizenden categorieën, dus er zal vast wel een toepasselijke bij zitten.

===Gebruik van de Nederlandstalige Wikibooks===
Als u bestanden wilt uploaden, moet u [[Speciaal:Userlogin|een gebruikersaccount aanmaken]].&lt;br&gt;
Kies, als u bent aangemeld, in het menu linksonder de optie 'upload'. U krijgt dan een pagina te zien in waarin een en ander uitgelegd wordt en u onderin de locatie van de afbeelding moet aangeven. Uiteraard kunt u ook de knop ''bladeren'' (browse) gebruiken.

Het kan niet genoeg herhaald worden: '''afbeeldingen moeten vrij zijn van copyright!''' Afbeeldingen die via de Nederlandstalige Wikibooks in het vrij domein zijn terechtgekomen, kunnen overal ter wereld gebruikt worden en door rechtszaken tegen copyright-overtredingen kan Wikibooks in grote problemen komen! Schending van copyright is strafbaar!
Vermeldt daarom zo volledig mogelijk de informatie over de copyright-situatie.

==Een afbeelding plaatsen: eenvoudig==
Een afbeelding invoegen is heel eenvoudig:&lt;br&gt;
Ga naar de pagina waar u de afbeelding wilt plaatsen en typ:
 &lt;nowiki&gt;[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg]]&lt;/nowiki&gt;
Dit geeft:

[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg]]

Houd er rekening mee om geen dubbele Afbeelding:Afbeelding: te schrijven en let op hoofd-en kleine letters. Let er ook op dat u de bestandsextentie van de afbeelding vermeld. (.jpg, .png enz.)

==Enkel een link naar een afbeelding plaatsen==
Soms komt het voor dat u enkel een link naar een afbeelding - of een geluidsfragment of film - nodig hebt, zonder dat de afbeelding in de tekst zelf geplakt wordt. Dit werkt zo:
 &lt;nowiki&gt;[[Media:Aardhommel_kleine.jpg]]&lt;/nowiki&gt;
(dus ''Media'' en niet ''Afbeelding''), en dit geeft zoiets: [[Media:Aardhommel_kleine.jpg]].

Net zoals bij elke gewone Wiki-link kunt u ook hier alternatieve tekst toevoegen:
 &lt;nowiki&gt;[[Media:Aardhommel_kleine.jpg|Klik hier voor een mooie afbeelding van de kleine aardhommel]]&lt;/nowiki&gt;
Geeft: [[Media:Aardhommel_kleine.jpg|Klik hier voor een mooie afbeelding van de kleine aardhommel]]

===Direct naar de beschrijvingspagina linken===
Als u op een overlegpagina een foto wilt bespreken kan het nodig zijn om naar de beschrijvingspagina van een afbeelding te linken, in plaats van naar de afbeelding zelf. Dat gaat heel eenvoudig;
 &lt;nowiki&gt;[[:Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg]]&lt;/nowiki&gt;
(let op de dubbelepunt na de '''&lt;nowiki&gt;[[&lt;/nowiki&gt;''' blokhaken).&lt;br&gt;
Dit geeft zoiets: [[:Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg]].

Deze truc, maar dan met ''Media'' werkt '''niet'''.

==Een afbeelding herschalen==
Vaak zijn afbeeldingen te groot voor in het artikel. Dit is geen probleem, het is ook niet de bedoeling dat u zelf die afbeelding gaat verkleinen: de MediaWiki-software kan dat heel gemakkelijk voor u doen. Bovendien kunnen geïnteresseerden de foto dan nog steeds in volledige grootte bekijken als ze dat willen (door er op te klikken). Zoiets heet een '''thumbnail'''.

Stel: we willen de afbeelding verkleinen tot 100 [[w:Pixel|pixels]], dan doen we:
 &lt;nowiki&gt;[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|100px]]&lt;/nowiki&gt;.
Dat geeft dan: [[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|100px]]

'''Opmerking''': Het herschalen van afbeeldingen gebeurt op de server van Wikibooks zelf. Dit betekent dat bij een grote afbeelding de gebruiker de grote afbeelding zelf niet binnenhaalt, maar de verkleinde versie. Hierdoor hoeft de bezoeker van de pagina minder lang te wachten op het laden van de afbeelding.

'''Opmerking 2''': Het is niet wenselijk een afbeelding te vergroten, dit komt de beeldkwaliteit niet ten goede.

'''Update''': sinds versie 1.3.0 van MediaWiki is het ook mogelijk om niet alleen een maximum breedte op te geven, maar ook een maximum hoogte. De server zal dan automatisch de afbeelding herschalen zodat hij beide grenzen niet overschrijdt.
Een voorbeeld: maximum horizontaal 50 pixels en verticaal 70 pixels:
 &lt;nowiki&gt;[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|50x70px]]&lt;/nowiki&gt;
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|50x70px]]

Bij deze functie is de kleinste grens maatgevend. Dus:
 &lt;nowiki&gt;[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|50x200px]]&lt;/nowiki&gt;
Levert nog steeds dezelfde maat afbeelding:
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|50x200px]]

==Tekst bij een afbeelding zetten==
Als u uw muis even laat hangen boven de vorige afbeelding ziet u geen tekst staan. Dat staat niet bepaald professioneel. Het is mogelijk om wel tekst mee te geven aan een afbeelding:
 &lt;nowiki&gt;[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|100px|Kleine aardhommel]]&lt;/nowiki&gt;
Dit geeft: [[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|100px|Kleine aardhommel]]

N.B.: Dit kunt u ook doen als u geen schaling gebruikt.

===Tekst onder een afbeelding zetten===
====Bij thumbnailing====
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|thumb|Thumbnail aardhommel]]
Het is natuurlijk niet de bedoeling dat de gebruiker overal zijn muis boven moet houden, het is vaak veel beter als onder de afbeelding staat waarover de afbeelding gaat.
 &lt;nowiki&gt;[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|thumb|Thumbnail aardhommel]]&lt;/nowiki&gt;
Het resultaat hiervan is rechts te bewonderen (de MediaWiki-software zet dat dan ook automatisch rechts) en schaalt naar een hopelijk zinvolle grootte. Het is niet zo'n slecht idee om de afbeeldingsgrootte aan de wiki-software over te laten (door gewoon &quot;thumb&quot; te zeggen ipv een bepaalde grootte op te geven), dit komt de uniformiteit van de pagina's ten goede. 

Ook is er direct een vergrootglaasje of een klein en een groot kadertje als symbool zichtbaar (afhankelijk van uw instellingen enz.), dat aangeeft dat u de afbeelding op volledige grootte kan bekijken, door erop te klikken. In feite kan altijd op een afbeelding geklikt worden om op de pagina van de afbeelding te komen.

'''Opmerking''': de beschrijving van de afbeelding moet altijd als laatste parameter voor de &quot;]]&quot; komen, dus zeker niet voor de &quot;thumb&quot; of de &quot;100px&quot; e.d.

&lt;br style=&quot;clear: right;&quot;&gt;

====Zonder thumbnail====
Als de afbeelding eigenlijk niet herschaald moet worden, maar er zou wel een tekst onder mogen, gebruikt u ''frame'' i.p.v. ''thumb''. Een voorbeeldje:
 &lt;nowiki&gt;[[Afbeelding:Berchemse Boterkoekjes.png|frame|Berchemse boterkoekjes]]&lt;/nowiki&gt;
[[Afbeelding:Berchemse Boterkoekjes.png|frame|Berchemse boterkoekjes]]
Het resultaat is rechts te bekijken

&lt;br style=&quot;clear: right;&quot;&gt;

====Zonder thumb of frame====
U kunt ook tekst onder een afbeelding plaatsen door de afbeelding en de betreffende tekst in een tabel neer te zetten. (Zie ook [[Help:Gebruik van tabellen]])
&lt;pre&gt;
{| align=&quot;center&quot; width=&quot;200&quot;
|[[Afbeelding:Oliebollen.JPG|200px]]
|-
|[[Kookboek/Oliebollen|Oliebollen]], een traditionele oudejaarslekkernij.
|}
&lt;/pre&gt;
{| align=&quot;center&quot; width=&quot;200&quot;
||[[Afbeelding:Oliebollen.JPG|200px]]
|-
|[[Kookboek/Oliebollen|Oliebollen]], een traditionele oudejaarslekkernij.
|}
&lt;br style=&quot;clear: both;&quot;&gt;

==Links/rechts==
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|thumb|100px|left|Kleine aardhommel]]

Het is mogelijk om een afbeelding links of rechts uit te lijnen door de parameter ''left'' of ''right'' aan de afbeelding mee te geven.
 &lt;nowiki&gt;[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|thumb|100px|left|Kleine aardhommel]]&lt;/nowiki&gt;
Het resultaat is nu links te bewonderen.

Ook kunt u ervoor zorgen dat er langs een afbeelding geen tekst wordt weergegeven, door de parameter ''none'' mee te geven.
 &lt;nowiki&gt;[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|thumb|100px|none|Kleine aardhommel]]&lt;/nowiki&gt;
geeft gewoon dit: [[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|thumb|100px|none|Kleine aardhommel]] Deze tekst loopt dus niet naast de afbeelding, maar begint er gewoon onder.

==Meerdere afbeeldingen in één kader==
Met behulp van het sjabloon:Afbeelding combi kun je meerdere afbeeldingen (maximaal 16) in één kader onder elkaar zitten. Daarbij kun je elke afbeelding van een eigen bijschrift voorzien, de breedte van de figuren aanpassen en het geheel links of rechts van de pagina plaatsen. Voor de precieze code, zie [[Sjabloon:Afbeelding combi]].

===Voorbeeld===
&lt;pre&gt;{{Afbeelding combi
| align=left
| afb1 = Irrigation dripper.jpg
| caption1 = Modern druppelsysteem.
| afb2 = Irrigation dripper.jpg
| caption2 = Idem.
}}&lt;/pre&gt;

{{Afbeelding combi
| align=left
| afb1 = Irrigation dripper.jpg
| caption1 = Modern druppelsysteem.
| afb2 = Irrigation dripper.jpg
| caption2 = Idem.
}}
{{Clear left}}

==Afbeeldingen in tabel==
Door een afbeelding in een tabel te plaatsen kunnen afbeelding(en) en tekst onder elkaar geplaatst worden.
&lt;pre&gt;
{| border=&quot;1&quot; cellspacing=&quot;0&quot; align=&quot;left&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
|align=&quot;center&quot;|[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
|align=&quot;center&quot;|[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
|align=&quot;center&quot;|[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
|}
&lt;/pre&gt;
&lt;br style=&quot;clear: left;&quot;&gt;
Levert:
{| border=&quot;1&quot; cellspacing=&quot;0&quot; align=&quot;left&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|align=&quot;center&quot;|[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
|align=&quot;center&quot;|[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
|align=&quot;center&quot;|[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
|align=&quot;center&quot;|[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
|}
&lt;br style=&quot;clear: left;&quot;&gt;
Dit zijn afbeeldingen van de Kleine aardhommel.

==Afbeeldingen in een div==
&lt;pre&gt;&lt;nowiki&gt;
&lt;div style=&quot;float:right;width:315px;&quot;&gt;
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|272px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|69px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|69px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|69px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
&lt;/div&gt; 
&lt;/nowiki&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;div style=&quot;float:right;width:315px;&quot;&gt;
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|272px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|69px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|69px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|69px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
&lt;/div&gt;
Ook kunnen verschillende afbeeldingen op een speciale wijze op de pagina geplaatst worden. De code om dit te doen is hierboven weergegeven.

Hiermee maakt u als het ware een vak wat afgesloten is van de rest van het artikel, waardoor u een ingewikkeldere opmaak kan gebruiken, wat vooral handig is bij plaatjes met een verschillende grootte.
Ook als een aantal afbeeldingen bij elkaar horen en bij elkaar moeten blijven rechts onder elkaar op de pagina kan  het handig zijn ze in een div te zetten. Dit gaat echter meestal zonder div vanzelf goed.

&lt;br style=&quot;clear: both;&quot;&gt;

==Fotogalerij==
Sinds december 2004 is er een nieuwe galerij-functie beschikbaar. Door gebruik te maken van de volgende opmaak worden de afbeeldingen automatisch geschaald en in een galerij gezet:

&lt;pre&gt;
&lt;gallery&gt;
Afbeelding:Wikibooks-logo-en.svg|Wikibookslogo
Afbeelding:Wikibooks-logo-en.svg|Wikibookslogo
Afbeelding:Wikibooks-logo-en.svg|Wikibookslogo
&lt;/gallery&gt;
&lt;/pre&gt;

Dat geeft het volgende resultaat:
&lt;gallery&gt;
Afbeelding:Wikibooks-logo-en.svg|Wikibookslogo
Afbeelding:Wikibooks-logo-en.svg|Wikibookslogo
Afbeelding:Wikibooks-logo-en.svg|Wikibookslogo
&lt;/gallery&gt;

===Opties===
&lt;pre&gt;
&lt;gallery 
 [heights      = nnn]
 [widths       = nnn]
 [perrow       = n]
 [showfilename = yes]
 [mode         = traditional, nolines, packed, packed-overlay, packed-hover of slideshow]
 [caption      = ]
 [showthumbnails]
&gt;
[Afbeelding:]&lt;bestandsnaam&gt;|[&lt;titel&gt;]|[&lt;alt=alt language&gt;]|[link=]
[Afbeelding:]&lt;bestandsnaam&gt;|[&lt;titel&gt;]|[&lt;alt=alt language&gt;]|[link=]
 ..
&lt;/gallery&gt;
&lt;/pre&gt;

* Zie verder: [[mw:Help:Images/nl#Opbouwen_van_een_galerij_afbeeldingen|mediawiki]]

== Zie ook ==
*[[Wikibooks:Beleid voor gebruik van media]]
*[https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Public_domain_image_resources Wiki's linkpagina voor foto's uit het publieke domein]{{En}}
*[[Handboek_Wikimedia Commons/Deel I Basis#Gebruiken|Gebruik van media]] - binnen en buiten Wikimedia (uit het Handboek Wikimedia Commons)
*[[Help:Tabellen]]: Een uitlegpagina over het gebruik van tabellen.
*[[Wikibooks:Zandbak]]: Een pagina om te experimenteren.
*[[Speciaal:Upload]]: Het uploadformulier, om media up te loaden.
*[[w:GNU Image Manipulation Program|GIMP]]: Een vrij programma om afbeeldingen te bewerken.
*[[mw:Help:Images/nl|Help:Images]] op mediawiki

[[Categorie:Help|Afbeeldingen]]</text>
      <sha1>g1gdhhvrejlmmvl9w6jx1r0yduw673h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Spaans/Inhoudsopgave</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3187</id>
    <revision>
      <id>421489</id>
      <parentid>420603</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T08:41:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <comment>2xlf, -iw</comment>
      <origin>421489</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1889" sha1="rtkgsxkb3bcc5zacci5s5hhtnoj4ip3" xml:space="preserve">== Spaans ==
[[Bestand:Map-Hispanophone World.svg|frameless|right|upright=2]]
{{Nowrap|'''Spaans''' wordt in 23}} verschillende landen gesproken en is daarmee de derde meest gesproken taal ter wereld,  na het [[Engels]] en [[Mandarijn|Mandarijn Chinees]]. Veel van deze landen liggen in Latijns-Amerika. 

Spanje is de bakermat van het oorspronkelijke Spaans. Ook voor de EU is het Spaans een taal met veel invloed. In de Verenigde Staten zijn er een aantal mensen die als moedertaal Spaans hebben en bijna geen Engels kennen. 

Het Spaans staat als Romaanse taal dicht bij het [[Frans]], [[Portugees]], [[Italiaans]], [[Roemeens]] en de dode taal [[Latijn]], die de voorloper is van al deze talen.

== Grammaticaoverzicht ==
*[[Spaans/Uitspraak|Uitspraak]]
*[[Spaans/Lidwoorden|Lidwoorden]]
*[[Spaans/Voornaamwoorden|Voornaamwoorden]] - Persoonlijk, reflexief, bezittelijk, ...
*[[Spaans/Werkwoorden (regelmatig)|Werkwoorden]]
*[[Spaans/Afkortingen|Gebruikte afkortingen]]

== Meningen van anderen over de Spaans les ==
*[[Overleg:Spaans/Meningen]]

= Lessen =
{{Kolommen automatisch|inhoud=
*[[Spaans/Les 1|Lección 1]] 
*[[Spaans/Les 2|Lección 2]] 
*[[Spaans/Les 3|Lección 3]]
*[[Spaans/Les 4|Lección 4]]
*[[Spaans/Les 5|Lección 5]]
*[[Spaans/Les 6|Lección 6]] 
*[[Spaans/Les 7|Lección 7]] 
*[[Spaans/Les 8|Lección 8]] 
*[[Spaans/Les 9|Lección 9]]
*[[Spaans/Les 10|Lección 10]] 
*[[Spaans/Les 11|Lección 11]] 
*[[Spaans/Les 12|Lección 12]] 
*[[Spaans/Les 13|Lección 13]] 
*[[Spaans/Les 14|Lección 14]]
*[[Spaans/Les 15|Lección 15]]
*[[Spaans/Les 16|Lección 16]]
*[[Spaans/Les 17|Lección 17]]
*[[Spaans/Les 18|Lección 18]]
*[[Spaans/Les 19|Lección 19]]
*[[Spaans/Les 20|Lección 20]]
*[[Spaans/Spontaan Spaans leren/El verbo ir — het werkwoord gaan|Spontaan Spaans leren/El verbo ir — het werkwoord gaan]]
}}
{{Sub}}
{{Navigatie Spaans}}
{{Navigatie Indo-Europees}}</text>
      <sha1>rtkgsxkb3bcc5zacci5s5hhtnoj4ip3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Spaans/Antwoorden les 1</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3390</id>
    <revision>
      <id>421490</id>
      <parentid>409032</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T08:43:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <comment>{{Links}}</comment>
      <origin>421490</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="980" sha1="ltbdjb3o98bs80pmbl4c3zpfma22xkp" xml:space="preserve">[[Spaans/Les 1|Terug naar Les 1]]

== Uitspraak van de klank: ==

==== Oefening 1 ====
b - β - 


b

b - β

b - β

b

β

β

β

b - β

b - β

b

b

==== Oefening 2 ====
d - δ

d

δ - (δ)

d

δ - (δ)

d

d

d - d

δ

==== Oefening 3 ====
θ

θ

k

k - θ

k

θ

θ

k

θ

θ - k - θ

==== Oefening 4 ====
g

γ  (de u wordt uitgesproken: '''aγwa'')

x - γ

x

x

γ  (de u wordt uitgesproken: ''ar'γwir'')

g

g

g

x

x

γ  (de u wordt niet uitgesproken:  ''θa'γero'')

==== Oefening 5 ====
sterk - sterk - zwak

sterk

sterk

zwak - zwak

zwak

sterk - zwak

sterk - zwak

sterk - zwak

zwak - zwak

==== Oefening 6 ====
'''e'''res

j'''o'''ven

gir'''a'''r

muj'''e'''r

g'''e'''nte

proteg'''e'''rse

hir'''é'''

j'''ó'''venes

'''ú'''til

dom'''i'''ngo

s'''á'''bado

acert'''ó'''


== Schrijfwijze ==

==== Oefening 1 ====
c

qu

C

c

c

qu

qu

qu

qu


==== Oefening 2 ====
c

z

c

z

z

c

c

c - z

c

{{Sub}}
{{Links}}

[[Categorie:Spaans]]</text>
      <sha1>ltbdjb3o98bs80pmbl4c3zpfma22xkp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Spaans/Lidwoorden</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3392</id>
    <revision>
      <id>421492</id>
      <parentid>406986</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T08:44:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <comment>{{Links}}</comment>
      <origin>421492</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1109" sha1="nj1puqgvuit5yan1eout709dew2m3uc" xml:space="preserve">Hieronder volgt een kort overzicht van de Spaanse lidwoorden. Het gebruik van de lidwoorden is soms erg subtiel en wordt hier niet gegeven. Aangeraden wordt dit via de lessen jezelf eigen te maken.


== Overzicht ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
|
 ||  || mannelijk || vrouwelijk
|-
| bepaald || ev. || '''el''' || '''la'''
|-
|
 || mv.  || '''los''' || '''las'''
|-
| onbepaald || ev. || '''un''' || '''una'''
|-
|
 || mv.  || '''unos''' || '''unas'''
|}


*Het getal ''een'' is in het spaans &quot;uno&quot;, dus er zijn vijf woorden die &quot;een&quot; betekenen

*Bovendien bestaat er ook nog '''lo''' als lidwoord ''bepaald onzijdig enkelvoud''. Spaanse woorden zijn óf mannelijk óf vrouwelijk.

*De lidwoorden ''onbepaald meervoud'' worden minder vaak gebruikt dan in het {{Wp|Franse_taal|Frans}}


== Lessen die een deel van de grammatica van de Spaanse lidwoorden behandelen ==
*[[Spaans/Les 2#Lidwoorden|Les 2]]
*[[Spaans/Les 3#Lidwoorden|Les 3]]
*[[Spaans/Les 4#Gebruik van het lidwoord|Les 4]]
*[[Spaans/Les 6#Het onzijdige lidwoord|Les 6]]
*[[Spaans/Les 7#Het onzijdige lidwoord|Les 7]]


''en meer...''
{{Sub}}
{{Links}}</text>
      <sha1>nj1puqgvuit5yan1eout709dew2m3uc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Spaans/Werkwoorden (regelmatig)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3393</id>
    <revision>
      <id>421494</id>
      <parentid>410892</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T08:45:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <comment>{{Links}}</comment>
      <origin>421494</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4956" sha1="hbdnb2lrpx6px658a1jmdhf6qqf6dhd" xml:space="preserve">Hieronder staat een overzicht van de vervoeging van de regelmatige Spaanse werkwoorden. Ook zijn er links te vinden naar de schema's voor de onregelmatige werkwoorden. Het gebruik van de tijden en subjunctief is erg uitgebreid en wordt geleidelijk in de lessen behandeld.

== Overzicht ==
=== Werkwoorden op -ar ===
Als voorbeeld is het werkwoord '''hablar''' (praten) genomen.

* ''INFINITIVO'':  habl-'''ar'''
* ''GERUNDIO'': habl-'''ando'''
* ''PARTICIPIO PASADO'': habl-'''ado'''

{| {{Wikitable}} 
|- 
| '''Indicativo'''
|- 
| ''Presente'' || ''Imperfecto'' || ''Indefinido'' || ''Futuro'' || ''Condicional''
|-
| habl-'''o''' || habl-'''aba''' || habl-'''é''' || habl''ar''-'''é''' || habl''ar''-'''ía'''
|-
| habl-'''as''' || habl-'''abas''' || habl-'''aste''' || habl''ar''-'''ás''' || habl''ar''-'''ías'''
|-
| habl-'''a''' || habl-'''aba''' || habl-'''ó''' || habl''ar''-'''á''' || habl''ar''-'''ía'''
|-
| habl-'''amos''' || habl-'''ábamos''' || habl-'''amos''' || habl''ar''-'''emos''' || habl''ar''-'''íamos'''
|-
| habl-'''áis''' || habl-'''abais''' || habl-'''asteis''' || habl''ar''-'''éis''' || habl''ar''-'''íais'''
|-
| habl-'''an''' || habl-'''aban''' || habl-'''aron''' || habl''ar''-'''án''' || habl''ar''-'''ían'''
|}

{| {{Wikitable}} 
|- 
| '''Subjuntivo'''
|- 
| ''Presente'' || ''Imperfecto'' || ''Futuro'' || ''Condicional''
|-
| habl-'''e''' || habl-'''ara''' || habl-'''ase''' || habl-'''are'''
|-
| habl-'''es''' || habl-'''aras''' || habl-'''ases''' || habl-'''ares'''
|-
| habl-'''e''' || habl-'''ara''' || habl-'''ase''' || habl-'''are'''
|-
| habl-'''emos''' || habl-'''áramos''' || habl-'''ásemos''' || habl-'''áremos'''
|-
| habl-'''éis''' || habl-'''arais''' || habl-'''aseis''' || habl-'''areis'''
|-
| habl-'''en''' || habl-'''aran''' || habl-'''asen''' || habl-'''aren'''
|}

{| {{Wikitable}} 
|- 
| '''Imperativo'''
|- 
| ''Afirmado'' || ''Negando''
|-
| habl-'''a''' || no habl-'''es'''
|-
| habl-'''ad''' || no habl-'''éis'''
|}

De ''Futuro'' van de ''Subjuntivo'' wordt maar héél zelden gebruikt.

=== Werkwoorden op -er ===
Als voorbeeld is het werkwoord '''beber''' (drinken) genomen.

* ''INFINITIVO'':  beb-'''er'''
* ''GERUNDIO'': beb-'''iendo'''
* ''PARTICIPIO PASADO'': beb-'''ido'''


{| {{Wikitable}} 
|- 
| '''Indicativo'''
|-
| ''Presente'' || ''Imperfecto'' || ''Indefinido''
|-
| beb-'''o''' || beb-'''ía''' || beb-'''í'''
|-
| beb-'''es''' || beb-'''ías''' || beb-'''iste'''
|-
| beb-'''e''' || beb-'''ía''' || beb-'''ió'''
|-
| beb-'''emos''' || beb-'''íamos''' || beb-'''imos'''
|-
| beb-'''éis''' || beb-'''íais''' || beb-'''isteis'''
|-
| beb-'''en''' || beb-'''ían''' || beb-'''ieron'''
|-
| ''futuro'' || ''condicional'' ||
|-
| beb''er''-'''é''' || beb''er''-'''ía'''
|
|-
| beb''er''-'''ás''' || beb''er''-'''ías'''
|
|-
| beb''er''-'''á''' || beb''er''-'''ía'''
|
|-
| beb''er''-'''emos''' || beb''er''-'''íamos'''
|
|-
| beb''er''-'''éis''' || beb''er''-'''íais'''
|
|-
| beb''er''-'''án''' || beb''er''-'''ían'''
|}

{| {{Wikitable}} 
|- 
| '''Subjuntivo'''
|- 
| ''Presente'' || ''Imperfecto'' || || ''Futuro''
|-
| beb-'''a''' || beb-'''iera''' || beb-'''iese'''
| beb-'''iere'''
|-
| beb-'''as''' || beb-'''ieras''' || beb-'''ieses'''
| beb-'''ieres'''
|-
| beb-'''a''' || beb-'''iera''' || beb-'''iese'''
| beb-'''iere'''
|-
| beb-'''amos''' || beb-'''iéramos''' || beb-'''iésemos'''
| beb-'''iéremos'''
|-
| beb-'''áis''' || beb-'''ierais''' || beb-'''ieseis'''
| beb-'''iereis'''
|-
| beb-'''an''' || beb-'''ieran''' || beb-'''iesen'''
| beb-'''ieren'''
|}

{| {{Wikitable}} 
|- 
| '''Imperativo'''
|- 
| ''Afirmando'' || ''Negando''  
|-
| beb-'''e''' || no beb-'''as'''  
|-
| beb-'''ed''' || no beb-'''áis'''
|}

De ''Futuro'' van de ''Subjuntivo'' wordt maar héél zelden gebruikt.

=== Werkwoorden op -ir ===
De regelmatige werkwoorden op -ir worden vervoegd zoals de werkwoorden op -er, behalve in drie situaties:
Het werkwoord '''añadir''' (toevoegen) is als voorbeeld genomen.

*''INFINITIVO'': añad-'''ir'''


{| {{Wikitable}} 
|- 
| '''Indicativo'''
|-
| ''Presente''
|-
| añad-'''o'''
|-
| añad-'''es'''
|-
| añad-'''e'''
|-
| añad-'''imos'''
|-
| añad-'''ís'''
|-
| añad-'''en'''
|}

{| {{Wikitable}} 
|- 
| '''Imperativo'''
|- 
| ''Afirmando''|| ''Negando''
|-
| añad-'''e'''|| no añad-'''es''' 
|-
| añad-'''id'''||no añad-'''ais'''
|}

=== Onregelmatige werkwoorden ===
De onregelmatige werkwoorden zijn [[Spaans/Werkwoorden (onregelmatig)|hier]] te vinden.

De (semi-onregelmatige) werkwoorden met slechts bepaalde typerende eigenschappen zijn [[Spaans/Werkwoorden (speciale_verbuigingen)|hier]] te vinden.

=== Lessen over de werkwoorden ===
==== Verbuiging ====
*[[Spaans/Les 2|Les 2]] - Presente de indicativo -ar
*[[Spaans/Les 3|Les 3]] - Presente de indicativo -er, -ir

==== Gebruik ====
*[[Spaans/Les 2|Les 2]] - Ser
*[[Spaans/Les 3|Les 3]] - Estar

{{Sub}}
{{Links}}

[[Categorie:Woordenlijst]]</text>
      <sha1>hbdnb2lrpx6px658a1jmdhf6qqf6dhd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Spaans/Werkwoorden (onregelmatig)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3397</id>
    <revision>
      <id>421493</id>
      <parentid>410891</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T08:45:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <comment>{{Links}}</comment>
      <origin>421493</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5394" sha1="f16xjezawdblv8qd11nhcc5nnit7voh" xml:space="preserve">[[Spaans/Werkwoorden (regelmatig)|Terug naar de regelmatige werkwoorden]]


In de tabellen geldt dat:
*onregelmatige vormen van een werkwoorden '''vetgedrukt''' worden weergegeven;
*semi-onregelmatige vormen (onregelmatige vormen die regelmatig kunnen worden [[Spaans/Werkwoorden (afleiding van onregelmatige vormen)|afgeleid van andere vormen]] of die niet regelmatig zijn door een bepaalde eigenschap van het werkwoord) ''schuingedrukt'' worden weergegeven.

== Volledig onregelmatige werkwoorden ==
Hieronder zal de ''Futuro de Subjuntivo'' niet worden weergegeven: deze is zeer zeldzaam en dan ook nog op regelmatige wijze af te leiden (eventueel van onregelmatige vormen).

=== Estar ===
*''INFINITIVO'': '''estar'''
*''GERUNDIO'': estando
*''PARTICIPIO PASADO'': estado


{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
| ''INDICATIVO''
|-
| ''Presente'' || ''Imperfecto'' || ''Indefinido''
|-
| '''estoy''' || estaba || '''estuve'''
|-
| '''estás''' || estabas || ''estuviste''
|-
| '''está''' || estaba || ''estuvo''
|-
| estamos || estábamos || ''estuvimos''
|-
| estáis || estabais || ''estuvisteis''
|-
| '''están''' || estaban || ''estuvieron''
|-
| ''Futuro'' || ''Condicional'' ||
|-
| estaré || estaría ||
|-
| estarás || estarías ||
|-
| estará || estaría ||
|-
| estaremos || estaríamos ||
|-
| estaréis || estaríais ||
|-
| estarán || estarían ||
|-
| ''SUBJUNTIVO'' || || 
|-
| ''Presente'' || ''Imperfecto'' ||
|-
| '''esté''' || ''estuviera'' || ''estuviese''
|-
| '''estés''' || ''estuvieras'' || ''estuvieses''
|-
| '''esté''' || ''estuviera'' || ''estuviese''
|-
| estemos || ''estuviéramos'' || ''estuviésemos''
|-
| estéis || ''estuvierais'' || ''estuvieseis''
|-
| '''estén''' || ''estuvieran'' || ''estuviesen''
|-
| ''IMPERATIVO'' || ''(Afirmando)'' ||
|-
| '''está''' || || 
|-
| estad || || 
|}


=== Ir ===
Een tweeklank aan het begin van een woord kan niet. Het (regelmatige) gerundio van '''ir''' wordt dientengevolge geschreven als ''yendo''.

*''INFINITIVO'': '''ir'''
*''GERUNDIO'': yendo
*''PARTICIPIO PASADO'': ido


{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
| ''INDICATIVO''
|-
| ''Presente'' || ''Imperfecto'' || ''Indefinido''
|-
| '''voy''' || '''iba''' || '''fui'''
|-
| '''vas''' || '''ibas''' || ''fuiste''
|-
| '''va''' || '''iba''' || ''fue''
|-
| '''vamos''' || '''íbamos''' || ''fuimos''
|-
| '''vais''' || '''ibais''' || ''fuisteis''
|-
| '''van''' || '''iban''' || ''fueron''
|-
| ''Futuro'' || ''Condicional'' ||
|-
| iré || iría ||
|-
| irás || irías ||
|-
| irá || iría ||
|-
| iremos || iríamos ||
|-
| iréis || iríais ||
|-
| irán || irían ||
|-
| ''SUBJUNTIVO'' || || 
|-
| ''Presente'' || ''Imperfecto'' ||
|-
| '''vaya''' || ''fuera'' || ''fuese''
|-
| '''vayas''' || ''fueras'' || ''fueses''
|-
| '''vaya''' || ''fuera'' || ''fuese''
|-
| '''vayamos''' || ''fuéramos'' || ''fuésemos''
|-
| '''vayáis''' || ''fuerais'' || ''fueseis''
|-
| '''vayan''' || ''fueran'' || ''fuesen''
|-
| ''IMPERATIVO'' || ''(Afirmando)'' ||
|-
| '''ve''' || || 
|-
| id || || 
|}

=== Ser ===
*''INFINITIVO'': '''ser'''
*''GERUNDIO'': siendo
*''PARTICIPIO PASADO'': sido


{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
| ''INDICATIVO''
|-
| ''Presente'' || ''Imperfecto'' || ''Indefinido''
|-
| '''soy''' || '''era''' || '''fui'''
|-
| '''eres''' || '''eras''' || ''fuiste''
|-
| '''es''' || '''era''' || ''fue''
|-
| '''somos''' || '''éramos''' || ''fuimos''
|-
| '''sois''' || '''erais''' || ''fuisteis''
|-
| '''son''' || '''eran''' || ''fueron''
|-
| ''Futuro'' || ''Condicional'' ||
|-
| seré || sería ||
|-
| serás || serías ||
|-
| será || sería ||
|-
| seremos || seríamos ||
|-
| seréis || seríais ||
|-
| serán || serían ||
|-
| ''SUBJUNTIVO'' || || 
|-
| ''Presente'' || ''Imperfecto'' ||
|-
| '''sea''' || ''fuera'' || ''fuese''
|-
| '''seas''' || ''fueras'' || ''fueses''
|-
| '''sea''' || ''fuera'' || ''fuese''
|-
| '''seamos''' || ''fuéramos'' || ''fuésemos''
|-
| '''seáis''' || ''fuerais'' || ''fueseis''
|-
| '''sean''' || ''fueran'' || ''fuesen''
|-
| ''IMPERATIVO'' || ''(Afirmando)'' ||
|-
| '''sé''' || || 
|-
| sed || || 
|}

=== Tener ===
Tener is een [[Spaans/Werkwoorden_(speciale_verbuigingen)#Het diftongerende werkwoord|diftongerend]] werkwoord.

*''INFINITIVO'': '''tener'''
*''GERUNDIO'': teniendo
*''PARTICIPIO PASADO'': tenido


{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
| ''INDICATIVO''
|-
| ''Presente'' || ''Imperfecto'' || ''Indefinido''
|-
| '''tengo''' || tenía || '''tuve'''
|-
| ''tienes'' || tenías || ''tuviste''
|-
| ''tiene'' || tenía || ''tuvo''
|-
| tenemos || teníamos || ''tuvimos''
|-
| tenéis || teníais || ''tuvisteis''
|-
| ''tienen'' || tenían || ''tuvieron''
|-
| ''Futuro'' || ''Condicional'' ||
|-
| '''tendré''' || ''tendría'' ||
|-
| ''tendrás'' || ''tendrías'' ||
|-
| ''tendrá'' || ''tendría'' ||
|-
| ''tendremos'' || ''tendríamos'' ||
|-
| ''tendréis'' || ''tendríais'' ||
|-
| ''tendrán'' || ''tendrían'' ||
|-
| ''SUBJUNTIVO'' || || 
|-
| ''Presente'' || ''Imperfecto'' ||
|-
| ''tenga'' || ''tuviera'' || ''tuviese''
|-
| ''tengas'' || ''tuvieras'' || ''tuvieses''
|-
| ''tenga'' || ''tuviera'' || ''tuviese''
|-
| ''tengamos'' || ''tuviéramos'' || ''tuviésemos''
|-
| ''tengáis'' || ''tuvierais'' || ''tuvieseis''
|-
| ''tengan'' || ''tuvieran'' || ''tuviesen''
|-
| ''IMPERATIVO'' || ''(Afirmando)'' ||
|-
| '''ten''' || || 
|-
| tened || || 
|}
{{Sub}}
{{Links}}

[[Categorie:Woordenlijst]]</text>
      <sha1>f16xjezawdblv8qd11nhcc5nnit7voh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Spaans/Uitspraak</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3398</id>
    <revision>
      <id>421483</id>
      <parentid>296026</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T08:18:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <comment>{{Links}}</comment>
      <origin>421483</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4826" sha1="nn2ze4ptpybtanxm10ogvgo974po6d9" xml:space="preserve">De verschillen in de uitspraak van het Spaans met het Nederlands zijn:

=== Medeklinkers: ===
&amp;bull; De '''b''' en '''v''' worden hetzelfde uitgesproken:
Aan het begin van een woord en na een n of m als een b, anders als een met de lippen gevormde w, fonetisch aangegeven met een 'β'.

&amp;bull; De '''z''' en de '''c''' voor een e of een i worden uitgesproken als in het Engelse ''th''ing, fonetisch aangegeven met een 'θ'.
Anders wordt de c als een k uitgesproken.

&amp;bull; De '''ch''' wordt altijd zoals in het Engels uitgesproken, dit is een vollere versie van de tsj in het Nederlands.

&amp;bull; De '''j''' en de '''g''' voor een e of i worden uitgesproken als de (stemloze) ch in het Nederlands, fonetisch een 'x'.

&amp;bull; De combinaties '''qu''' en '''gu''' komen alleen voor een e of i voor en worden dan uitgesproken als respectievelijk een k of de uitspraak voor de g bij het volgende punt. Moet de oe-klank toch worden uitgesproken, wordt dit aangegeven door puntjes op de u: qüe, qüi, güe, güi, bv. antigüedad.

&amp;bull; De '''g''' wordt, als hij niet voor een e of i staat, als volgt uitgesproken:
Aan het begin van een woord of na een n als de harde g in het Engels, fonetisch een 'g'.
In de andere gevallen als een (stemhebbende) g in het Nederlands, maar met minder wrijving, fonetische een 'γ'.

&amp;bull; De '''ll''' wordt uitgesproken als de Nederlandse j.

&amp;bull; De '''y''' wordt uitgesproken als de ll, behalve aan het begin van een woord, waar hij wordt uitgesproken met ploffend begin.

&amp;bull; De '''ñ''' wordt uitgesproken door tegelijkertijd een n en een j uit te spreken.

&amp;bull; De '''rr''' wordt uitgesproken door verschillende tikken met de tong tegen het gebied net boven de tanden te geven.

&amp;bull; De '''r''' wordt aan het begin van een woord en l, n, of s uitgesproken als de rr hierboven.
Anders door slechts 1 tik met de tong.

&amp;bull; De '''h''' wordt niet uitgesproken. Het effect van de h is zelfs tussen klinkers die een tweeklank kunnen vormen niet te horen: De klinkers vormen ondanks de h toch een tweeklank, bv. prohibir (twee lettergrepen).

&amp;bull; De '''d''' wordt aan het begin van een woord en na een n of l uitgesproken zoals in het Nederlands.
Anders wordt hij uitgesproken zoals de Engelse ''th''is', fonetisch een 'δ'.
Aan het eind van een woord kan hij bovendien stil worden.

&amp;bull; De '''s''' wordt altijd stemloos uitgesproken en de tong wordt iets nadrukkelijker tegen het gebied boven de tanden gezet.

&amp;bull; De '''x''' wordt officieel ongeveer uitgesproken als in het Nederlands. Vaak wordt hij, in de iets informelere taal, echter uitgesproken als een s.

=== Klinkers ===
De klinkers klinken niet altijd zoals in het Nederlands.


&amp;bull; De i wordt altijd als in n''ie''t uitgesproken.

&amp;bull; De u wordt altijd als in h''oe''k uitgesproken.

&amp;bull; De e ligt tussen de e's in l''e''k en b''ee''k in.

&amp;bull; De o ligt tussen de o's in h''o''k en r''oo''k in.

&amp;bull; De a ligt tussen de a's in b''a''k en r''aa''k in.

De e wordt altijd ''vol'' uitgesproken, d.w.z. hij is '''nooit''' stil, zoals in het Engels of Frans, en ook niet dof, zoals in het Nederlands vaak gebeurt.


=== Andere uitspraak- en schrijfregels ===
Dubbel geschreven medeklinkers komen weinig voor. De meestvoorkomende zijn rr, ll, en cc. De cc komt alleen voor een e of i voor en wordt dan als een k gevolgd door de Engels slisklank in ''th''ing uitgesproken.
Andere gevallen zijn woorden die een voorvoegsel opnemen: bv. connotación.
In het laatstgenoemde geval wordt de in principe uitgesproken als een enkele, behalve in nadrukkelijk taalgebruik, dan wordt hij verlengd.

Als het woord op een klinker, een n of een s eindigt, ligt de klemtoon op de voorlaatste lettergreep.
Eindigt het woord op een andere medeklinker dan s of n, dan ligt de klemtoon op de laatste lettergreep.
Als de klemtoon op een andere plaats ligt dan hierboven aangegeven, wordt dit aangegeven met een accent:
acentuación, jóvenes, útil.

Een k-klank vóór een e of i wordt altijd geschreven met qu, anders als c.
Een θ-klank vóór een e of i wordt altijd geschreven met c, anders als z.
Een x-klank vóór een e of i kan echter met een g én een j gespeld worden.


In een vloeiende zin gelden de regels zoals hierboven verteld zijn, eigenlijk alleen voor elke eenheid van spraak (dus niet per woord). Een ander verschijnsel is dat met name de eind-s van een woord als die wordt gevolgd door een woord dat begint op een klinker, van lettergreep verspringt: ''Buenos Aires'' als ''Bueno Saires''.


Deze bovenstaande regels worden, afgezien van dialectische verschillen, consequent gevolgd door een Spanjaard, behalve in enkele leenwoorden die anders gespeld worden.

Een verschil is bijvoorbeeld, voornamelijk in tweetalige gebieden, dat de ll als tegelijkertijd een l+j uitgesproken wordt.
{{Sub}}
{{Links}}</text>
      <sha1>nn2ze4ptpybtanxm10ogvgo974po6d9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Spaans/Voornaamwoorden</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3399</id>
    <revision>
      <id>421484</id>
      <parentid>335557</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T08:19:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <comment>{{Links}}</comment>
      <origin>421484</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1886" sha1="cq0ul8gjqy4svf7955qwsdku2zfcils" xml:space="preserve">== Persoonlijke voornaamwoorden ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
|
 || zelfstandig || || zwak ||
|-
|
 || onderwerp || na voorzetsel || meew. vw. || lijd. vw.
|-
| ik || yo || mí || me || me
|-
| jij || tú || ti || te || te
|-
| hij

zij

het

u
| él

ella

ello

usted
| él

ella

ello

usted
| le
| le/lo ''(in Spanje: wordt '''''lo''''' bij personen vervangen door le)''

la

le/lo; la ''(afhank. v. geslacht v/d persoon)''

lo
|-
| wij || nosotros/-as || nosotros/-as || nos || nos
|-
| jullie || vosotros/-as || vosotros/-as
| os || os
|-
| zij ''m. mv.''

zij ''v. mv.''

u ''mv.''
| ellos

ellas

ustedes
| ellos

ellas

ustedes
| les || les/los
las

les/los; las ''(afhank. v. geslacht v/d personen)''
|}


=== Reflexieve voornaamwoorden ===
Reflexieve voornaamwoorden (het onderwerp doet iets aan zichzelf) hebben alleen voor de derde persoon enkelvoud en meervoud een andere vorm.


{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
|
 || na voorzetsel || meew. vw. || lijd. vw.
|-
| 1e pers.
| zoals de persoonlijke voornaamwoorden
|-
| 2e pers. || ||  ||
|-
| 3e pers. || sí || se || se
|}

De vormen voor enkelvoud én meervoud zijn ''hetzelfde'' voor de 3e persoon!

== Bezittelijke voornaamwoorden ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
| vóór zelfst. nw. || || in de andere gevallen
|
|-
| '' ev.'' || ''mv.'' || ''ev.'' || ''mv.''
|-
| mi || mis || mío / mía || míos / mías
|-
| tu || tus || tuyo / tuya || tuyos / tuyas
|-
| su || sus || suyo / suya || suyos / suyas
|-
| nuestro / nuestra || nuestros / nuestras
| nuestro / nuestra || nuestros / nuestras
|-
| vuestro / vuestra || vuestros / vuestras
| vuestro / vuestra || vuestros / vuestras
|-
| su || sus || suyo / suya || suyos / suyas
|}

De verbuiging is afhankelijk van het zelfstandig naamwoord waar het bij hoort, '''niet''' van de bezitter.
* Zo kan '''su''' dus met ''zijn'', ''haar'', ''hun'' of ''uw'' vertaald worden.
{{Sub}}
{{Links}}</text>
      <sha1>cq0ul8gjqy4svf7955qwsdku2zfcils</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Spaans/Antwoorden les 2</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3401</id>
    <revision>
      <id>421491</id>
      <parentid>406991</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T08:43:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <comment>{{Links}}</comment>
      <origin>421491</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="984" sha1="4tz5nx0hhmasrd72t51t3yus911qbor" xml:space="preserve">[[Spaans/Les 2|Terug naar les 2]]

== Alfabet ==
uve i uve i ere

e de i efe i ce i o

ere e ce o ere de a ere

ge a ere zeta a ese

ene i eñe o ese

ce e ere o

ce u a ere te o

efe i e ese te a

ce i ce a te ere i zeta

== Lidwoorden &amp; Geslacht ==
el

la

la

la

la

la

el

la

la

la

la

la

el

el

el

el

el

la

la

la


== Werkwoordvervoegingen ==
'''-ar'''

desayuno

ganan

tomas

limpian

almorzáis

Trabajo


'''ser'''

eres

somos - es

es


== Vertaaloefeningen ==
*Esta mañana tomo mucho pan, pero poco agua. (let op! agu'''a''' eindigt wel met een -a maar, de klemtoon ligt op de eerste a! Hierdoor krijgt 'agua' een mannelijk lidwoord i.p.v. een vrouwelijk lidwoord. Het wordt dus '''el''' agua en daarom is het dus ook &quot;pero poc'''o''' agua.)
*Muchas veces dicta la ley a otros.
*Al parecer nosotros/nosotras estudiamos mucho y ellos/ellas trabajan mucho.
*¿Necesitas la calculadora?
*Entro en el edificio sin mirar.
*

{{Sub}}
{{Links}}

[[Categorie:Spaans]]</text>
      <sha1>4tz5nx0hhmasrd72t51t3yus911qbor</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Spaans/Afkortingen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3405</id>
    <revision>
      <id>421481</id>
      <parentid>221967</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T08:18:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <comment>{{Links}}</comment>
      <origin>421481</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="254" sha1="sjryjx00tx08covcs0ait07e583cqg8" xml:space="preserve">Gebruikte afkortingen in de lessen:
*''bijv. nw.'' bijvoeglijk naamwoord
*''ev.'' enkelvoud
*''lijd. vw.'' lijdend voorwerp
*''meew. vw.'' meewerkend voorwerp
*''mv.'' meervoud
*''t.t.'' tegenwoordige tijd
*''u.p.'' una persona = iemand
{{Sub}}
{{Links}}</text>
      <sha1>sjryjx00tx08covcs0ait07e583cqg8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Spaans/Werkwoorden (speciale verbuigingen)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3430</id>
    <revision>
      <id>421485</id>
      <parentid>209444</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T08:20:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <comment>{{Links}}</comment>
      <origin>421485</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="769" sha1="obpzke94roly0p5y8armdy8w40y6hpe" xml:space="preserve">Hier zijn de verbuigingen van Spaanse werkwoorden waarvan de onregelmatigheden met één duidelijke eigenschap allemaal verklaard kunnen worden.

== Het diftongerende werkwoord ==

=== ''e -&gt; ie''; ''o -&gt; ue'' ===

=== ''i -&gt; ie''; ''u -&gt; ue'' ===

== Werkwoorden met ''e -&gt; i''-wisseling ==

=== Werkwoorden met ''e -&gt; i''-wisseling én diftongering ===

=== Werkwoorden met ''o -&gt; u''-wisseling én diftongering ===

== Werkwoorden met een op een klinker eindigende stam ==

=== Werkwoorden op -uir ===

== Werkwoorden met een tot hiaat wordende tweeklank ==

=== Werkwoorden met de tweeklank als deel van de uitgang ===

=== Werkwoorden met de tweeklank vóór stammedeklinkers ===

== Werkwoorden op ''-acer'', ''-ecer'', ''-ocer'' en ''-ucir'' ==
{{Sub}}
{{Links}}</text>
      <sha1>obpzke94roly0p5y8armdy8w40y6hpe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sjabloon:Navigatie Spaans</title>
    <ns>10</ns>
    <id>4851</id>
    <revision>
      <id>421486</id>
      <parentid>410202</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T08:38:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Erik Baas heeft pagina [[Sjabloon:Spaans]] hernoemd naar [[Sjabloon:Navigatie Spaans]]</comment>
      <origin>410202</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="976" sha1="gp87txgs4iy3zjghovntiiqtf82acot" xml:space="preserve">{| class=&quot;noprint&quot; style=&quot;margin: 0 auto;&quot; width=100%
|-
| style=&quot;text-align:center;&quot; |'''''[[Spaans]]'''''
|-
|'''Lessen:''' [[Spaans/Les 1|1]] | [[Spaans/Les 2|2]] | [[Spaans/Les 3|3]] | [[Spaans/Les 4|4]] | [[Spaans/Les 5|5]] | [[Spaans/Les 6|6]] | [[Spaans/Les 7|7]] | [[Spaans/Les 8|8]] | [[Spaans/Les 9|9]] | [[Spaans/Les 10|10]] |  [[Spaans/Les 11|11]] | [[Spaans/Les 12|12]] | [[Spaans/Les 13|13]] | [[Spaans/Les 14|14]] | [[Spaans/Les 15|15]] | [[Spaans/Les 16|16]] | [[Spaans/Les 17|17]] | [[Spaans/Les 18|18]] | [[Spaans/Les 19|19]] | [[Spaans/Les 20|20]] 
|-
|'''Grammatica:''' [[Spaans/Uitspraak|Uitspraak]] | [[Spaans/Lidwoorden|Lidwoorden]] | [[Spaans/Voornaamwoorden|Voornaamwoorden]] | [[Spaans/Werkwoorden (regelmatig)|Werkwoorden]]
|-
|'''Woordenlijsten:''' [[Spaans/Woordenlijst_Spaans-Nederlands|Spaans-Nederlands]] | [[Spaans/Woordenlijst_Nederlands-Spaans|Nederlands-Spaans]]
|}&lt;noinclude&gt;

[[Categorie:Sjablonen talen en dialecten|Spaans]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gp87txgs4iy3zjghovntiiqtf82acot</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>421488</id>
      <parentid>421486</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T08:39:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <comment>Categorie:Sjablonen navigatie</comment>
      <origin>421488</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1010" sha1="o0yhj9f6091910k9t9uc1o62vvtv7vi" xml:space="preserve">{| class=&quot;noprint&quot; style=&quot;margin: 0 auto;&quot; width=100%
|-
| style=&quot;text-align:center;&quot; |'''''[[Spaans]]'''''
|-
|'''Lessen:''' [[Spaans/Les 1|1]] | [[Spaans/Les 2|2]] | [[Spaans/Les 3|3]] | [[Spaans/Les 4|4]] | [[Spaans/Les 5|5]] | [[Spaans/Les 6|6]] | [[Spaans/Les 7|7]] | [[Spaans/Les 8|8]] | [[Spaans/Les 9|9]] | [[Spaans/Les 10|10]] |  [[Spaans/Les 11|11]] | [[Spaans/Les 12|12]] | [[Spaans/Les 13|13]] | [[Spaans/Les 14|14]] | [[Spaans/Les 15|15]] | [[Spaans/Les 16|16]] | [[Spaans/Les 17|17]] | [[Spaans/Les 18|18]] | [[Spaans/Les 19|19]] | [[Spaans/Les 20|20]] 
|-
|'''Grammatica:''' [[Spaans/Uitspraak|Uitspraak]] | [[Spaans/Lidwoorden|Lidwoorden]] | [[Spaans/Voornaamwoorden|Voornaamwoorden]] | [[Spaans/Werkwoorden (regelmatig)|Werkwoorden]]
|-
|'''Woordenlijsten:''' [[Spaans/Woordenlijst_Spaans-Nederlands|Spaans-Nederlands]] | [[Spaans/Woordenlijst_Nederlands-Spaans|Nederlands-Spaans]]
|}&lt;noinclude&gt;

[[Categorie:Sjablonen talen en dialecten|Spaans]]
[[Categorie:Sjablonen navigatie]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>o0yhj9f6091910k9t9uc1o62vvtv7vi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Chemie Centraal</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7512</id>
    <revision>
      <id>421460</id>
      <parentid>302187</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T07:46:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <comment>layout, {{Fase|1}} (vgs. infobox)</comment>
      <origin>421460</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6436" sha1="2s50txd9jhahpvynjho6at9ifs9piwx" xml:space="preserve">{{Bi}}
Alle materie om ons heen bestaat uit '''atomen'''. Althans, dit geldt hier op aarde. Elders in het heelal, op de zon bijvoorbeeld, bestaan ook andere vormen van materie, maar dat is eerder het studieterrein van de astrofysica dan van de chemie.

Atomen zijn erg klein en voortdurend in beweging. Atomen kunnen aan elkaar vast zitten in kleine of grotere groepen die ''moleculen'' genoemd worden. 

'''Scheikunde''' (ook chemie genoemd) is het vak dat probeert te beschrijven en te begrijpen hoe atomen zich in moleculen rangschikken, hoe veranderingen in de rangschikking plaatsvinden en hoe de rangschikking de eigenschappen van de stof beïnvloeden. Scheikunde zit daarmee een beetje tussen verschillende delen van de natuurkunde in: de ''kleine natuurkunde'' probeert atomen en hun opbouw te begrijpen, en de ''grote natuurkunde'' houdt zich bezig met het gedrag van stoffen en voorwerpen om ons heen. Deze wat merkwaardige indeling is historisch zo gegroeid en tegenwoordig is er veel dat de historische grenzen onbekommerd overschrijdt.

Scheikundige verschijnselen zijn overal; om ons heen gebeuren dingen waarbij de rangschikking van atomen wordt veranderd. Een veel voorkomend type chemische reactie, die men overal aantreft, is verbranding. Verbranding van stoffen in een kachel geeft ons warmte. Verbranding van benzine in een motor geeft eveneens warmte, die echter wordt omgezet in beweging. Verbranding wordt in een elektriciteitscentrale gebruikt om elektriciteit op te wekken. Maar ook op kleinere schaal vindt verbranding plaats. 
Bij organismen spreekt men ook wel van verbranding, om energie op te wekken, maar dit proces is door de vele enzymatische omzettingen veel beter beheerst dan de hiervoor genoemde voorbeelden van verbranding.

Bij verbranding van complexe moleculen worden deze meestal afgebroken en omgezet in kleinere. Het omgekeerde van zo'n proces is de opbouw van ingewikkelde moleculen uit eenvoudigere. Zulke processen maken het mogelijk dat planten groeien, met als belangrijkste bronnen water, lucht en energie uit zonlicht. Ook de groei van andere organismen berust op zulke processen.

Scheikundige processen bestaan al zolang de aarde bestaat. De meeste stoffen worden met scheikundige processen gevormd: van steen tot hout, van glas tot zout. Sinds de mens bestaat hebben we aan scheikunde gedaan. Pas sinds een paar honderd jaar zijn mensen gaan begrijpen wat er eigenlijk gebeurt in een scheikundig proces. Dit begrijpen heeft een revolutie mogelijk gemaakt in de wereld, omdat nu zonder eindeloos te hoeven proberen steeds nieuwe stoffen kunnen worden gemaakt met steeds nieuwe eigenschappen.

De verdeling van de hoofdstukken nav TSO - 2e graad leerplan:
{{Kolommen automatisch
|inhoud=
*[[Chemie Centraal/Index|'''Index''']]
*[[Chemie Centraal/Wat is scheikunde|Wat is scheikunde]]
*[[Chemie Centraal/Geschiedenis van de scheikunde|Geschiedenis van de scheikunde]] ''(facultatief)''
*[[Chemie Centraal/Alchemie|Alchemie]] ''(facultatief)''
*[[Chemie Centraal/Mengsels|Mengsels]]
*[[Chemie Centraal/Zuivere stoffen|Zuivere stoffen]]
*[[Chemie Centraal/Chemische reacties|Chemische reacties]]
*[[Chemie Centraal/Atomen|Atomen]]
*[[Chemie Centraal/Elementen|Elementen]]
*[[Chemie Centraal/Verbranden|Verbranden]]
*[[Chemie Centraal/Endo- en exotherme reacties|Endo- en exotherme reacties]]
*[[Chemie Centraal/Wetten van chemische reacties|Wetten van chemische reacties]]
*[[Chemie Centraal/Metalen en niet-metalen|Metalen en niet-metalen]]
*[[Chemie Centraal/Reacties van metalen en niet-metalen|Reacties van metalen en niet-metalen]]
*[[Chemie Centraal/Eigenschappen van metalen en niet-metalen|Eigenschappen van metalen en niet-metalen]]
*[[Chemie Centraal/Elektronenmantel|Elektronenmantel]]
*[[Chemie Centraal/Atoomkern|Atoomkern]]
*[[Chemie Centraal/Atoommassa|Atoommassa]]
*[[Chemie Centraal/Periodiek systeem|Periodiek systeem]]
*[[Chemie Centraal/Moleculen en ionen|Moleculen en ionen]]
*[[Chemie Centraal/Ionbinding|Ionbinding]]
*[[Chemie Centraal/Atoombinding|Atoombinding]]
*[[Chemie Centraal/Metaalbinding|Metaalbinding]]
*[[Chemie Centraal/Formules|Formules]]
*[[Chemie Centraal/Reactievergelijking|Reactievergelijking]]
*[[Chemie Centraal/Organische stoffen|Organische stoffen]]
*[[Chemie Centraal/Het koolstofatoom|Het koolstofatoom]]
*[[Chemie Centraal/Alkanen|Alkanen]]
*[[Chemie Centraal/Alkenen|Alkenen]]
*[[Chemie Centraal/Alkynen|Alkynen]]
*[[Chemie Centraal/Formules van zuren|Formules van zuren]]
*[[Chemie Centraal/Formules van hydroxiden|Formules van hydroxiden]]
*[[Chemie Centraal/Formules van zouten|Formules van zouten]]
*[[Chemie Centraal/Stofklassificering|Stofklassificering]]
*[[Chemie Centraal/Dipolen|Dipolen]]
*[[Chemie Centraal/Oplossen van stoffen|Oplossen van stoffen]]
*[[Chemie Centraal/Neerslagreacties|Neerslagreacties]]
*[[Chemie Centraal/Molecuulmassa|Molecuulmassa]]
*[[Chemie Centraal/Stofhoeveelheid|Stofhoeveelheid]]
*[[Chemie Centraal/Concentratie|Concentratie]]
*[[Chemie Centraal/Zuren|Zuren]]
*[[Chemie Centraal/Basen|Basen]]
*[[Chemie Centraal/Zuur-base reacties|Zuur-base reacties]]
*[[Chemie Centraal/Redoxreacties|Redoxreacties]]
*[[Chemie Centraal/Redoxreacties#Basisbegrippen|Oxidatie]]
*[[Chemie Centraal/Redoxreacties#Basisbegrippen|Reductie]]
*[[Chemie Centraal/Redoxreacties#Reactievergelijkingen van redoxreacties |Redoxvergelijkingen]]
*[[Chemie Centraal/Oefenen oxidatiegetallen|Oefenen oxidatiegetallen]]
}}

==Appendix==
{{Kolommen automatisch
|inhoud=
*[[Chemie Centraal/Periodiek systeem|Periodiek systeem]]
*[[Chemie Centraal/Tabel van eenheden|Tabel van eenheden]]
*[[Chemie Centraal/Tabel van constanten|Tabel van constanten]]
*[[Chemie Centraal/Tabel van elektrode-potentialen|Tabel van elektrode-potentialen]]
*[[Chemie Centraal/Tabel van chemische elementen en hun eigenschappen|Tabel van chemische elementen en hun eigenschappen]]

{{Bij elkaar houden
|inhoud=
Dit was de oude opdeling:
*[[Chemie Centraal/Basisconcepten|Basisconcepten]]
*[[Chemie Centraal/Stoffen, structuur en binding|Stoffen, structuur en binding]]
*[[Chemie Centraal/Koolstofchemie|Koolstofchemie]]
*[[Chemie Centraal/Biochemie|Biochemie]]
}}
*[[Chemie Centraal/Kenmerken van reacties|Kenmerken van reacties]]
*[[Chemie Centraal/Chemische techniek|Chemische techniek]]
*[[Chemie Centraal/Zuren en basen|Zuren en basen]]
*[[Chemie Centraal/Redox|Redox]]
}}


{{Draaipagina2/Chemie Centraal}}
{{Boek}}
{{Fase|1}}
 
[[Categorie:Scheikunde]]</text>
      <sha1>2s50txd9jhahpvynjho6at9ifs9piwx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Chemie Centraal/Stoffen, structuur en binding</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7836</id>
    <revision>
      <id>421467</id>
      <parentid>414294</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T07:47:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <comment>{{Links}}</comment>
      <origin>421467</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26029" sha1="3q4iggvw5vx96rv9rvfbyi8wkp7vo8a" xml:space="preserve">==Stoffen==
[[Afbeelding:Alanin - Alanine.svg|240px|thumb|De chemische verbinding {{Wp|alanine|alanine}}, bestaande uit de elementen Zuurstof (O), Waterstof (H), Koolstof (C) en Stikstof (N)]]
Alle dingen om je heen bestaan uit stoffen. Ook de lucht, de zee en de aarde bestaan uit stof. Toch is het niet gemakkelijk te definiëren. wat '''stof''' of '''materie''' precies is. Aangezien zich in een vacuüm geen materie bevindt, is materie alles wat ruimte inneemt en een volume heeft. 
{{Definitie|Materie is de bouwsteen waaruit de (waarneembare) wereld is opgebouwd.}}

Materie kan men onderverdelen in elementen en verbindingen.
#'''Elementen''' zijn opgebouwd uit één bepaalde stofsoort en kunnen niet ontbonden worden in andere stoffen. De elementen, specifieker chemische elementen genoemd, bestaan uit zeer kleine deeltjes, atomen genoemd, die niet met chemische middelen te splitsen zijn in kleinere deeltjes. Er is maar een beperkt aantal, ongeveer 120,  verschillende scheikundige elementen (en dus ook atomen) bekend. Daarvan komen er 92 van nature op aarde voor. 
#'''Verbindingen''' zijn samengesteld uit twee of meer elementen. De kleinste bestanddelen van verbindingen, specifieker chemische verbindingen genoemd, die nog de eigenschappen van de verbinding hebben, heten moleculen. Deze moleculen bestaan zelf uit de atomen van de elementen waaruit de verbinding is opgebouwd. Er bestaan zeer veel chemische verbindingen, men kent meer dan 100.000 soorten.

Opmerking: de atomen van sommige elementen vormen ook moleculen, maar dan bestaande uit dezelfde soort atomen.

Uit het voorgaande kun je concluderen dat de meeste stoffen om ons heen bestaan uit verbindingen. Toch zijn er ook stoffen die je kent die uit elementen bestaan. Bijvoorbeeld de zuurstof en de stikstof in de lucht die je inademt. Maar ook een stuk ijzer of koper bestaat uit elementen.

Een mooi voorbeeld van een veel voorkomende verbinding, is water. Water is een verbinding van de elementen zuurstof en waterstof. 

Nu we een aantal stoffen hebben leren kennen, is het tijd voor een paar definities.

{{Definitie|Een ''atoom'' is van ieder scheikundig element de kleinste nog als zodanig herkenbare bouwsteen}}
Atoom komt van het Griekse ''atomos'', dat ondeelbaar betekent. Inmiddels weten we dat een atoom niet ondeelbaar is, maar opgebouwd is uit subatomaire deeltjes (en die bestaan zelf ook weer uit andere deeltjes).

{{Definitie|Een ''(chemische) verbinding'' is een chemische stof die bestaat uit twee of meer elementen}}

{{Definitie|Een ''molecuul'' is van iedere scheikundige verbinding de kleinste nog als zodanig herkenbare bouwsteen}}

==Atomen==
De atomen zijn grofweg in twee grote groepen in te delen, zoals je ook kunt zien in de tabel 2.1. Een heel grote groep atomen behoort tot de &quot;metalen&quot;. Dit zijn bekende metalen zoals ijzer en koper, maar ook magnesium en silicium zijn metalen. Daarnaast staan, aan de rechterkant, de &quot;niet-metalen&quot;. Daartoe behoren ook de belangrijkste atomen waar wij mensen uit zijn opgebouwd: koolstof, zuurstof en stikstof.

===Atoommassa===
{{Definitie|De atoommassa is de massa van een atoom, uitgedrukt in atomaire massa-eenheden (u)}}

{{Definitie|De ''atomaire massa-eenheid'' (u) is 1/12&lt;sup&gt;e&lt;/sup&gt; van de massa van één koolstof-12 atoom}}
:1 u ≈ 1,6605402 × 10&lt;sup&gt;-27&lt;/sup&gt; kilogram.
De atomaire massa-eenheid wordt ook wel de dalton (Da) genoemd naar de scheikundige John Dalton.

&lt;!--Elk scheikundig element heeft een andere atoommassa. [is dus niet juist]--&gt;

===Subatomaire deeltjes===
[[Afbeelding:Atom.svg|thumb|150px|Een heliumatoom bestaande uit 2 neutronen (groen), 2 protonen (rood) en 2 elektronen (geel)]]

Weliswaar is een atoom chemisch ondeelbaar, maar het zijn de subatomaire deeltjes die de chemische mogelijkheden bepalen. In de huidige opvatting over de bouw van atomen, gaat men ervan uit dat een atoom bestaat uit een kern en een of meer elektronen.

De diameter van de kern is in de orde van grootte van 10&lt;sup&gt;-14&lt;/sup&gt; meter (10 femtometer), variërend van 1,6 tot 15  femtometer (1 femtometer = 10&lt;sup&gt;-15&lt;/sup&gt; meter). De kerndiameter is heel klein in vergelijking met de afmeting van een atoom die in de orde van groote is van 10&lt;sup&gt;-10&lt;/sup&gt; meter (100 picometer) bedraagt. De diameter van het kleinste atoom is ca. 0,25 10&lt;sup&gt;-10&lt;/sup&gt; meter en van het grootste ca, 3 10&lt;sup&gt;-10&lt;/sup&gt; meter. De kern wordt omgeven  door een ''wolk'' van elektronen.

De kern kan bestaan uit een of meer protonen, aangevuld met een of meer neutronen. Het enige element dat geen neutron bevat is een [[#Isotopen|isotoop]] van waterstof, dat slechts uit één proton en één elektron bestaat.

{{Definitie|Een elektron is een elementair deeltje dat deel uitmaakt van een atoom, en een negatieve elektrische lading heeft.}}
Dit is een vereenvoudigde definitie; later zullen we zien dat bepaalde elektronen vrij kunnen bewegen van het ene naar het andere atoom. Het elektron wordt aangeduid met e&lt;sup&gt;-&lt;/sup&gt;. Het elektron weegt 9,109534×10&lt;sup&gt;-31&lt;/sup&gt; kg en heeft een lading van 1,6022×10&lt;sup&gt;-19&lt;/sup&gt; Coulomb.

{{Definitie|Een proton is een elementair deeltje dat deel uitmaakt van de atoomkern, en een positieve elektrische lading heeft}}
Een proton wordt aangegeven met ''Z''. Een proton weegt 1,6726231×10&lt;sup&gt;-27&lt;/sup&gt; kg en is daarmee 1800 keer zo zwaar als een elektron. Het proton heeft een lading van 1,6×10&lt;sup&gt;-19&lt;/sup&gt; C (Coulomb).

{{Definitie|Een neutron is een elementair deeltje dat deel uitmaakt van de atoomkern, en geen elektrische lading heeft}}
Een neutron wordt aangeduid met ''N''. Het neutron weegt 1,67493×10&lt;sup&gt;-27&lt;/sup&gt; kg kg en is dus net iets zwaarder dan een proton.

Voor de eenvoud nemen we echter het volgende aan: ''neutronen en protonen zijn even zwaar en hebben een massa van 1 &lt;i&gt;u&lt;/i&gt; (atomaire massaeenheid). De massa van een elektron kan verwaarloosd worden ten opzichte van het neutron of proton en die tellen we daarom niet mee''.

===Atoommodellen===
In de loop der tijd heeft men verscheidene pogingen om de bouw van materie aan de hand van modellen over de bouw van atomen.

====Atoommodel van Dalton====
Het atoommodel van Dalton zegt dat een atoom een ondeelbare massieve bol is. John Dalton stelde de volgende regels op:
#Alle materie is samengesteld uit kleine ondeelbare deeltjes: de atomen.
#Elk element wordt gekarakteriseerd door de massa van het atoom; atomen van hetzelfde element hebben dezelfde massa en atomen van verschillende elementen hebben een verschillende massa.
#Bij het ontstaan van nieuwe stoffen verandert alleen de manier waarop atomen met elkaar verbonden zijn; de atomen zelf veranderen niet.

Dit model bleek niet houdbaar, omdat bleek dat atomen wel degelijk deelbaar waren. Dit werd ontdekt door Joseph John Thomson, die een eigen model opstelde.

====Atoommodel van Thomson====
Het atoommodel van Thomson zegt dat een atoom bestaat uit een bol met een positieve lading, die uniform over de bol verdeeld is. De elektronen zijn verdeeld over de bol, maar op zo'n manier dat ze zo ver mogelijk van elkaar staan. Thomson ontdekte dat bij verwarming van een stuk metaal elektronen vrij kwamen. Dit kon hij aantonen doordat hij een elektrische stroom had gemeten. Hiermee haalde hij het atoommodel van Dalton onderuit. Uit de ontdekking van negatieve lading, moest geconcludeerd worden dat er ook positieve leiding in het atoom moest zijn. Maar ook dit model bleek niet overeenkomstig de werkelijkheid te zijn, wat aangetoond werd door Rutherford. Thomson kreeg toch de Nobelprijs voor Natuurkunde vanwege de ontdekking van elektronen.

====Atoommodel van Rutherford====
Het atoommodel van Rutherford vertelt ons dat een atoom bestaat uit een kleine massieve positief geladen kern met een wolk van elektronen er omheen.

Rond 1911 was vastgesteld dat het atoom bestond uit een aantal subatomaire deeltjes, protonen en elektronen. Het was echter nog niet duidelijk hoe het atoom uit deze deeltjes was opgebouwd.

Rutherford gebruikte in de jaren 20 van de 20e eeuw radioactieve straling om het atoom te onderzoeken. Hij richtte een straal van alfadeeltjes, dat zijn heliumkernen, op een dunne goudfolie en stelde vast dat een groot deel (99,99%) van de alfadeeltjes de goudfolie ongehinderd kon passeren. Een zeer klein deel (0,01%) echter werd afgebogen onder een hoek of zelfs volledig teruggekaatst. Rutherford concludeerde hieruit dat het atoom een kleine, massieve kern moest bevatten.

Het model van Rutherford klopte uiteindelijk ook niet. Dit is omdat elektronen, die rondom de kern cirkelen, hun (kinetische) energie omzetten in straling. Door het verlies van energie zal het elektron langzamer worden en terugvallen op de kern. Een atoom is dus niet stabiel. We weten echter dat dit niet gebeurt, dus er moet een andere verklaring voor worden gevonden. Niels Bohr kwam met een verbetering van het model van Rutherford.

====Atoommodel van Bohr====
Volgens het atoommodel van Bohr houden de elektronen van een atoom zich op in een aantal ''schillen'' rondom de kern, en zenden daarin geen straling uit. De schillen hebben verschillende energieniveaus, en de elektronen in een schil hebben alle dezelfde energie die hoort bij het niveau van de schil. Hoe verder de schil van de kern ligt, hoe hoger het energieniveau is. Elke schil kan een beperkt aantal elektronen bevatten. De elektronen van een stabiel atoom zitten in de schillen met de laagst mogelijke energieniveaus. 

Schillen worden volgens toenemende afstand tot de kern voorgesteld door: K, L, M, N, O, P en Q. Het rangnummer wordt het schilnummer 'n' genoemd. Een schil met rangnummer &lt;math&gt;n&lt;/math&gt; kan maximaal &lt;math&gt;2n^2&lt;/math&gt; elektronen bevatten, zoals aangegeven in de volgende tabel (deze regel is geldig van n=1 tot en met n=4, n=5,6,7 heeft maximaal 32 elektronen):
{| {{Wikitable}}
|-align=center
! Schil 
|width=40| K 
|width=40 | L 
|width=40 | M 
|width=40 | N 
|width=40 | O 
|width=40 | P 
|width=40 | Q 
|-align=center
! Nummer (&lt;math&gt;n&lt;/math&gt;) 
| 1 || 2 || 3 || 4 || 5 || 6 || 7
|-align=center
! Max. bezetting (&lt;math&gt;2n^2&lt;/math&gt;)
| 2 || 8 || 18 || 32 || 32 || 32 || 32

|}

[[Afbeelding:Electron shell 056 Barium.svg|thumb|Elektronenverdeling van Barium]]
Zo heeft een natriumatoom elf elektronen. In de stabiele toestand zitten er dus bij natrium 2 elektronen in de K-schil, 8 in de L-schil en het laatste elektron zit in de M-schil. Een bariumatoom heeft 56 elektronen. In de stabiele toestand zitten er bij barium 2 elektronen in de K-schil, 8 in de L-schil, 18 in de M-schil, 18 in de N-schil, 8 in de O-schil en 2 in de P-Schil.

Als er energie aan een atoom wordt toegevoegd, bijvoorbeeld doordat de stof verhit wordt, kunnen er elektronen naar een hogere energietoestand gaan. Dit heet een ''aangeslagen toestand''. Het overgaan naar een hogere energietoestand heet ''excitatie''. Het atoom is dan niet meer in de stabiele toestand. 

Als er een elektron terugvalt naar een lager energieniveau, zendt het atoom energie uit in de vorm van elektromagnetische straling, bijvoorbeeld in de vorm van licht. Dat heet ''emissie van stralingsenergie''. 

De stralingsenergie die vrijkomt bij een bepaalde elektronensprong komt overeen met het energieverschil tussen deze energieniveaus. De waarden van de sprongen zijn typisch voor elk element. De stralingsenergie bepaalt de golflengte van de straling, en dus de kleur van het uitgestraalde licht.

Niels Bohr kon echter twee zaken niet verklaren: Waarom zenden de elektronen geen straling uit en waarom zijn slechts bepaalde schillen toegestaan. Om deze zaken te verklaren, ontwikkelde eerst Arnold Sommerfeld een verfijning van het atoommodel en kwam later Erwin Schrödinger met een nogmaals verbeterd model.

====Atoommodel van Sommerfeld====
Arnold Sommerfeld en zijn assistent Peter Debye breidden het atoommodel van Bohr verder uit door naast cirkelvormige Bohr-banen ook ellipsvormige banen toe te staan. Voor het waterstofatoom en het helium-ion heeft dit voor het spectrum geen invloed, omdat beide soorten banen energetisch gelijk zijn. Voor atomen met meerdere elektronen neemt het aantal mogelijke energieniveaus echter toe, in overeenstemming met de ingewikkelde spectra van deze atomen, die niet genoeg verklaard konden worden met het atoommodel van Bohr.

Sommerfeld stelde voor dat een elektronenschil of hoofdenergieniveau samengesteld is uit subniveaus.
*Het aantal subniveaus in een hoofdschil is gelijk aan het nummer van die hoofdschil 
*De subniveaus s, p, d en f hebben respectievelijk een maximale elektronenbezetting van 2, 6, 10 en 14, voorgesteld als s&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;, p&lt;sup&gt;6&lt;/sup&gt;, d&lt;sup&gt;10&lt;/sup&gt; en f&lt;sup&gt;14&lt;/sup&gt;

Voor een los C-atoom zou de elektronenverdeling dan zijn:
:K-schil s&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; en L-schil s&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; p&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; of kort 1s&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; 2s&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; p&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;

Dit model werd ontwikkeld naar aanleiding van de modellen rondom de banen van planeten van Kepler.

====Golfmechanisch atoommodel====
[[Afbeelding:staandanim.gif|400px|thumb|right|Een staande golf]]
Dit model verving de banen uit de vorige modellen, door een ''kans'' dat een elektron zich op een bepaalde plaats in het atoom bevindt. De basis voor dit model is de ''dualiteit'', de gedachte dat deeltjes tegelijkertijd golven zijn en omgekeerd golven uit een of meer deeltjes bestaan. Door de dualiteit heeft een elektron een golflengte die afhangt van zijn massa en zijn snelheid. Ingevangen rond het atoom ontstaat een staand golfpatroon dat een ''orbitaal'' genoemd wordt.

=====Staande golven=====
Dit golfpatroon is goed te vergelijken met de staande trillingen die ontstaan op een trillende snaar of op het trommelvlies van een trommel. Dit zijn staande golven in één, respectievelijk twee dimensies. Deze patronen hebben altijd een aantal buiken -waar de trilling het hevigst is- en knopen -waar geen beweging plaats vindt. Twee naburige buiken zijn altijd in tegenfase (zie animatie).

=====Kansdichtheden=====
De orbitalen zijn een voorbeeld van een staand golfpatroon in drie dimensies en zij maken het mogelijk de kans te berekenen dat we een elektron in een bepaald gebied tegenkomen. De kans om een elektron aan te treffen heeft de hoogste ''dichtheid'' op de buiken van het patroon. De dichtheid (niet: de kans) gaat naar nul bij een knoop. In de buurt van een knoop zul je het elektron dus zelden aantreffen. 

Omdat er een oneindig aantal punten is en maar één elektron is de kans om een deeltje in één bepaald punt aan te treffen altijd oneindig klein of nul. Dat is zelfs zo precies op een buik! Wel kunnen we de kans berekenen dat we een elektron in een eindig gebiedje (kubusje) aantreffen. Dan moeten we de kansdichtheid ''integreren'' in dat kubusje. Een eindig kubusje geeft altijd een eindige kans, zelfs al er een knoopvlak doorheen loopt, maar in de buurt van een buik krijgen we een veel grotere kans. Het elektron golfdeeltje ziet er dus min of meer uit als een wolk die op sommige plekken wat dichter is dan elders.

Hoe precies het elektron van de ene plek op de andere geraakt is een verkeerde vraag omdat het nu een keer niet alleen deeltje maar ook een golfje is. 

De ruimtelijke verdeling van de kansdichtheid (ofwel: het golfpatroon) kan berekend worden met de Schrödingervergelijking, hoewel dat voor ingewikkelde moleculen niet eenvoudig is.

=====Orbitalen=====
[[Afbeelding:Electron orbitals.svg|thumb|320px|Orbitalen]]

De naam '''orbitaal''' (ruwweg betekent het ''ronde baan'') doet aan het atoommodel van Bohr denken. Uit de kwantummechanica leren we echter dat we de posities van de elektronen beter kunnen worden beschreven als kansverdelingen die mogelijk in de tijd variëren. Deze elektronenkansverdelingen (golffuncties genoemd) kunnen moeilijk in beeld worden gebracht: ze vormen zelfs als ze niet in de tijd variëren een driedimensionale functie. Een mogelijke weergave is een ''stippendiagram'' waarin een grote kans om het elektron aan te treffen wordt aangeduid met een grote stippendichtheid. In een platte representatie is zo'n diagram niet erg duidelijk. 

Veel duidelijker is het om contourvlakken te maken die zo zijn gemaakt dat ze een zo klein mogelijk volume omsluiten dat 90% van de kansverdeling van de elektronenwolk omvat: deze vlakken worden het '''orbitaal''' genoemd.

Een orbitaal kan op die manier gezien worden als een afgebakende zone binnen een atoom die 90% van de 'elektronenwolk' van een elektron in het geïsoleerde atoom omvat. Het is het ''trefkansgebied van een elektron'' binnen de grenzen van het atoom.


====== Orbitaal vormen ======
[[Afbeelding:AOs-1s-2pz.png|thumb|400px|De vorm van de verschillende orbitalen]]
Orbitalen komen in verschillende vormen, en op verschillende niveaus. De vormen worden aangeduid met letters, en de niveaus (schilnummers) met een cijfer dat voor de letter wordt geplaatst. Deze cijfers hebben te maken met het aantal knopen in het patroon 

====== s ======
De eenvoudigste orbitaal is een &quot;s&quot; orbitaal. Deze is bolvormig. 

De golffunctie van de laagste s orbitaal, de 1s, heeft overal hetzelfde teken, en daardoor is de orbitaal helemaal aaneengesloten. De grootste dichtheid van de kansverdeling ligt ''op de kern'' van het atoom (daar waar in de klassieke mechanica het elektron beslist niet kon komen), en de kans neemt af hoe verder we van de kern af komen.

De 2s en hogere golffuncties hebben knoopvlakken: vlakken waar de golffunctie door nul gaat. De knoopvlakken van de 2s, 3s enzovoorts zijn concentrische boloppervlakken.

====== p ======
De eerstvolgende vorm is de p-orbitaal. Deze vertoont een haltervorm, waarvan het knooppunt samenvalt met de atoomkern. De laagste p orbitaal is een 2p, dat dus 1 knoopvlak moet hebben. De buiken aan weerszijden van het knoopvlak zijn in tegenfase, dit wordt vaak aangeduid met een rode en een blauwe kleur. Het knoopvlak loopt midden tussen de twee armen van de halter. De drie mogelijke p-orbitalen van eenzelfde subniveau oriënteren zich in de ruimte volgens drie loodrecht op elkaar staande richtingen: p&lt;sub&gt;x&lt;/sub&gt; heeft een halter op de x-as, p&lt;sub&gt;y&lt;/sub&gt; heeft een halter op y-as en p&lt;sub&gt;z&lt;/sub&gt; heeft een halter op de z-as 

Hogere p orbitalen (3p, 4p,...) hebben naast het knoopvlak tussen de halters ook nog knoopvlakken als de hogere s orbitalen, in de vorm van een bolschil.

====== d, f, g, h... ======
De d-, f-, en hogere orbitalen vertonen meer en meer ingewikkelde vormen, en beginnen met 2, 3, en meer knoopvlakken.

====== Eigenschappen van orbitaalfuncties ======
Heel belangrijk in de orbitaaltheorie is dat orbitalen wiskundig gezegd orthogonaal zijn. Dat wil zeggen dat als het product van de golffuncties van twee verschillende orbitalen f&lt;sub&gt;1&lt;/sub&gt; en f&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; over de ruimte wordt geïntegreerd, deze integraal precies nul is:

:&lt;math&gt;\int_{\bar x} f_1({\bar x}) \cdot f_2({\bar x}) d \bar x = 0&lt;/math&gt;

Verder geldt dat elke continue functie van de ruimtecoördinaat &lt;math&gt;\bar x&lt;/math&gt; kan worden geschreven als een lineaire combinatie van de oneindige serie van orbitalen. 

Van deze eigenschappen van orbitaalfuncties wordt bij het maken van kwantummechanische berekeningen veelvuldig gebruikgemaakt.

==Elementen==

===Periodiek systeem===

===Edelgassen===
Een edelgas' is een scheikundig element uit de edelgasgroep van het periodiek systeem. De overeenkomst van de elementen uit de edelgasgroep is de buitenste elektronenschil, die geheel gevuld is. Bijvoorbeeld de schil van helium is met de 1s² configuratie vol en neon heeft een 1s²2s²2p&lt;sup&gt;6&lt;/sup&gt; configuratie waarmee de buitenste (tweede) schil geheel gevuld is.

Edelgassen zijn daarom vrijwel niet reactief.

===Alkalimetalen===
Alkalimetalen behoren tot de elementen die in groep 1 van het periodiek systeem staan. Waterstof wordt hoewel het ook in groep 1 staat, niet tot de alkalimetalen gerekend. Alkalimetalen zijn lithium, natrium, kalium, rubidium, cesium en francium. De alkalimetalen hebben alleen een elektron in de buitenste schil. Ze kunnen vrij makkelijk in de edelgasconfiguratie komen door een elektron af te staan en hebben daarvoor weinig energie nodig. De alkalimetalen vormen makkelijk zouten met de halogeniden. De alkalimetalen reageren heel makkelijk met zuurstof. Elementaire alkalimetalen vindt men dan ook niet snel in de natuur. Puur natrium en kalium moet men bewaren in olie, zodat ervoor gezorgd wordt, dat het niet kan reageren met zuurstof en water.

====Natrium====
Natrium is een scheikundig element met symbool Na en atoomnummer 11. Het is een zilverkleurig alkalimetaal. Natrium komt in de natuur alleen voor als verbinding. De bekendste stoffen met natrium, kent men als keukenzout (natriumchloride). Puur natrium kan men krijgen door natriumhydroyide met elektrolyse in natrium om te zetten.

Natrium mag niet in contact komen met zuurstof en water. Natriumpoeder zal ontbranden ale het met water in contact komt.

Als Na een elektron afstaat schrijf je het als Na&lt;sup&gt;+&lt;/sup&gt;.


{{Proef
|
proef=Reactie van natrium met water|
materiaal=blokje natrium en een bekerglas met water|
uitvoering=Stop het blokje natrium in het water en bekijk wat gebeurt.

De reactie die verloopt is de volgende:&lt;br&gt;
2 Na&lt;sub&gt;(s)&lt;/sub&gt; + 2 H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O --&gt; 2 Na&lt;sup&gt;+&lt;/sup&gt;&lt;sub&gt;(aq)&lt;/sub&gt; + 2 OH&lt;sup&gt; -&lt;/sup&gt;&lt;sub&gt;(aq)&lt;/sub&gt; + H&lt;sub&gt;2(g)&lt;/sub&gt; + warmte

De warmte en de waterstof dat vrijkomt zal er voor zorgen dat het volgende gebeurt:
# smelten van natrium
#ontsteken van het ook gevormde waterstof
#koken van natrium
}}

====Kalium====
Kalium is een scheikundig element met symbool K en atoomnummer 19. Het is een zilverwit alkalimetaal. Kalium wordt op de gelijke manier als natrium verkregen door elektrolyse van kaliumhydroxide. Kalium komt in de natuur niet in de zuivere metaalvorm voor, maar uitsluitend in verbindingen met andere elementen. Kalium reageert met de zuurstof in de lucht en reageert heftig met water. Daarom moet het zuivere (metallische) kalium onder petroleum worden bewaard.

Wanneer K een elektron afgeeft wordt het geschreven als K&lt;sup&gt;+&lt;/sup&gt;, dat is het kalium-ion.

Bekende stoffen met kalium zijn kaliumnitraat (als explosief), kaliumcarbonaat (voor de productie van glas) en kaliumoxide, kaliumchloride en kaliumsulfaat (als meststof).


====Rubidium, Cesium, Francium====
De eigenschappen van de zwaardere alkalimetalen Rb, Cs en Fr zijn nog wat extremer dan die van de lichtere. De reactie met water kan beter vermeden worden, omdat het gemakkelijk tot ontploffingen komt. De smeltpunten van deze elementen zijn erg laag. Cesium smelt net boven kamertemperatuur. Francium is een sterk radioactief element dat alleen als vervalproduct in sporen voorkomt in uranium erts. Het is te reactief om het op macroscopische schaal te isoleren.

===Aardalkalimetalen===
====Magnesium====
====Calcium====
====Barium====

===Hoofdgroepmetalen===

====Aluminium====
====Lood====
====Tin====

===Metalloïden===

===Niet-metalen===

====Waterstof====
====Zuurstof====
====Zwavel====

===Halogeniden===

====Fluor====

====Chloor====

====Broom====

====Jodium====

===Overgangsmetalen===

====IJzer====

====Koper====
====Zink====
====Zilver====
====Kwik====

===Isotopen===
{{Definitie|Isotopen zijn verschillende atomen van het gelijke element, die het gelijke aantal protonen hebben, maar een verschillend aantal neutronen}}

Zo kan je dus zeggen dat niet alleen elk scheikundig element een andere atoommassa heeft, maar dus ook elke isotoop.

De isotopen van waterstof zijn:
*Waterstof met 1 proton en 1 elektron. De atoommassa is ongeveer 1.
*Deuterium met 1 proton, 1 neutron en 1 elektron. De atoommassa is ongeveer 2
*Tritium met 1 proton, 2 neutronen en 1 elektron. De atoommassa is ongeveer 3.
&lt;gallery&gt;
Image:Hydrogen-1.svg|waterstof
Image:Hydrogen-2.svg|deuterium
Image:Hydrogen-3.svg|tritium
&lt;/gallery&gt;

Een ander voorbeeld waar je wel eens wat meer van hoort, zijn de isotopen van koolstof. De meest voorkomende koolstof heeft een atoommassa van ongeveer 12, maar er bestaat ook een isotoop van ongeveer 14.


==Verbindingen==
Deze twee groepen kunnen weer verbindingen met elkaar aangaan. Zo kunnen metalen binden met metalen, kunnen niet-metalen binden met niet-metalen, maar metalen kunnen ook binden met niet-metalen! De eerste groep verbindingen wordt die van de legeringen genoemd. &lt;!-- Dit klopt niet legeringen zijn geen verbindingen --&gt;Brons (een verbinding van koper en tin, twee metalen) is hier een voorbeeld van. Het vertoont veel dezelfde eigenschappen als pure metalen zoals ijzer en aluminium, het geleidt namelijk elektriciteit en warmte. 

De groep verbindingen van alleen niet-metalen heet die van de moleculaire verbindingen. Er wordt een stof gevormd waarbij deze te splitsen is in heel kleine deeltjes, die nog wel dezelfde eigenschappen heeft als de hele stof. Moleculen zijn dat. Deze moleculen bestaan uit veel of weinig atomen, die met lijntjes, bindingen, aan elkaar getekend kunnen worden. Zo kun je een van de simpelste voorbeelden, water, opsplitsen tot je H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O overhoudt, wat je kunt tekenen als &lt;code&gt;H-O-H&lt;/code&gt;. Je ziet dat hier het atoom gesymboliseerd wordt door een letter. Dat is een afkorting, waarbij de O voor het atoom zuurstof (van het Latijn '''''O'''xygenium'') staat en de H voor waterstof (latijn: '''''H'''ydrogenium''). 

De derde groep is die van de zouten. Dat is een verbinding van een of meer metalen met een of meer niet-metalen of zelfs een heel molecuul van niet-metalen. Het beste voorbeeld kent natuurlijk iedereen, keukenzout. Dat bestaat uit natrium (Na), een metaal, en chloor (Cl) een niet-metaal.

===Moleculaire massa===
{{Definitie|De ''moleculaire massa'' of ''molecuulmassa'' is de massa van één molecuul van een stof, uitgedrukt in atomaire massa-eenheden (u)}}

{{Definitie|De ''mol'' is de hoeveelheid stof (materie) van een systeem dat evenveel deeltjes bevat als er atomen zijn in 12 gram koolstof-12}}
Het aantal deeltjes dat in één mol gaat, is gelijk aan N&lt;sub&gt;A&lt;/sub&gt; mol, waarin N&lt;sub&gt;A&lt;/sub&gt; de constante van Avogadro is. Deze is ongeveer gelijk aan 6,02214 x 10&lt;sup&gt;23&lt;/sup&gt; per mol
{{Sub}}
{{Links}}</text>
      <sha1>3q4iggvw5vx96rv9rvfbyi8wkp7vo8a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Chemie Centraal/Basisconcepten</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7866</id>
    <revision>
      <id>421462</id>
      <parentid>338855</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T07:46:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <comment>{{Links}}</comment>
      <origin>421462</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3807" sha1="62healkiyuoer8pkyvv7ppjpjygdddy" xml:space="preserve">==Behoudswetten==
===Wet van behoud van massa===
Antoine Lavoisier stelde in 1774 zijn wet van behoud van massa op, nadat hij experimenten had gedaan bij het verbranden van zwavel en fosfor:
{{Definitie|De som van de massa van de beginproducten (reagenten) is gelijk aan de som van de massa van de reactieproducten}}
Deze wet wordt ook wel de ''wet van Lavoisier'' genoemd. Deze wet betekent dat er geen massa gemaakt of vernietigd worden. Ook kan massa niet omgezet wordt in iets anders (dat geldt voor scheikundige processen).

Lavoisier verbrandde zwavel met lucht en stelde vast dat de reactieproducten van zwavel even veel zwaarder waren geworden als dat het gewicht van de aanwezige lucht was afgenomen.

{{Proef
|
proef=Behoud van massa|
materiaal=32 gram zwavel en 32 gram zuurstof|
uitvoering=We nemen 32 gram zwavel en verbranden dat met 32 gram zuurstof. Het reactieproduct is zwaveldioxide en weegt 64 gram.
}}

===Wet op de vaste proporties===
Joseph Proust formuleerde in 1789 de ''wet op de vaste proporties'', ook wel ''wet van Proust'' of ''Proust's wet'' genoemd. Hij deed proeven met kopercarbonaat en ontdekte dat dit met steeds dezelfde proporties koolstof, koper en zuurstof wordt gemaakt. Hieruit leidt hij af dat alle samengestelde stoffen zijn opgebouwd volgens vaste elementaire verbindingen.
{{Definitie| Twee of meer elementen reageren met elkaar in constante verhoudingen}}

Voorbeeld: 71 gram chloor reageert met 16 gram zuurstof tot 87 gram dichlooroxide. 30,5 gram chloor reageert met 8 gram zuurstof tot 38,5 gram dichlooroxide. De verhouding tussen chloor en zuurstof is altijd hetzelfde. Als echter 71 gram chloor wordt vermengd met 32 gram zuurstof, blijft 16 gram zuurstof over. Het overschot van een element blijft dus onverbruikt.

===Wet der multiple proporties===
De ''wet der multiple proporties'' (ook wel ''wet van de veelvoudige verhoudingen'') is geformuleerd door John Dalton in 1806 naar aanleiding van experimenten met 
{{Definitie|Verschillende hoeveelheden van een element, die met een bepaalde hoeveelheid van een ander element een verbinding aangaan, doen dat steeds in een verhouding van kleine gehele getallen}}
Bijvoorbeeld zwavel reageert met of 2 delen zuurstof of met 3 delen zuurstof (een verhouding van 2:3 dus). Tin reageert met of 2 delen chloor of 4 delen chloor (en dus niet 2,5), een verhouding 1:2.
;Voorbeeldreacties:
*verbranding van waterstof: 2 H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;+O&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; &amp;rarr; 2 H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O
*verbranding van zwavel: S + O&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; &amp;rarr; SO&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; of 2 S + 3 O&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; &amp;rarr; 2 SO&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt; 
*2 Zn + Cl&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; &amp;rarr; 2 ZnCl of Zn + Cl&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; &amp;rarr; ZnCl&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;

Zelfs al snap je niet wat de reacties voorstellen: ga na dat aan elke kant van de reactie (links en rechts van iedere &quot;&amp;rarr;&quot;) evenveel elementen staan. Wat stelt een verbranding voor? Zie je dat een verbranding altijd de reactie van een stof met zuurstof O&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; inhoudt? Waarom is de reactie 2 Zn + Cl&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; &amp;rarr; 2 ZnCl niet gewoon Zn + Cl&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; &amp;rarr; ZnCl?

Deze wet is de grondlegger van de stoïchiometrie, waarover later meer.

===Oppositie tegen Dalton===
Al in de tijd van Dalton kwam er met name van de kant van de Franse onderzoeker Berthollet kritiek op de proportiewetten. Berthollet beweerde dat je bepaalde stoffen (vooral vaste stoffen) best in 'rare' verhoudingen zoals 1 : 1,346 kon maken. Destijds kon Berthollet zijn bewering niet echt hardmaken, maar later is gebleken dat hij toch gedeeltelijk gelijk had. De wet van Dalton gaat namelijk wel op voor ''moleculaire'' en sommige ''ionogene'' stoffen (waarover later meer) maar niet bijvoorbeeld voor metaal- of halfgeleiderlegeringen. 

Wij zullen ons voornamelijk met stoffen bezighouden waar de proportiewetten wel voor opgaan. 
{{Sub}}
{{Links}}</text>
      <sha1>62healkiyuoer8pkyvv7ppjpjygdddy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Chemie Centraal/Tabel van constanten</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7943</id>
    <revision>
      <id>421468</id>
      <parentid>92739</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T07:48:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <comment>{{Links}}</comment>
      <origin>421468</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1142" sha1="o2yic3ii6rupcloi4x7vs7c2emnjg4h" xml:space="preserve">==Handige constanten==

{| {{Wikitable}} width=60%
|-
! Constante
! Waarde
! Eenheid
|-
| Getal van Avogadro
| &lt;i&gt;N&lt;sub&gt;A&lt;/sub&gt;&lt;/i&gt; = 6,022 14 &amp;times; 10&lt;sup&gt;23&lt;/sup&gt; ||mol&lt;sup&gt;-1&lt;/sup&gt;
|-
| Constante van Faraday
| &lt;i&gt;F&lt;/i&gt; = 96 485,33 ||C mol&lt;sup&gt;-1&lt;/sup&gt;
|-
| Atomaire massa-eenheid
| 1 ame = 1 u = 1,660 538 &amp;times; 10&lt;sup&gt;-27&lt;/sup&gt; ||kg
|-
| Gasconstante
| &lt;i&gt;R&lt;/i&gt; = 8,314 4 J mol&lt;sup&gt;-1&lt;/sup&gt; ||K&lt;sup&gt;-1&lt;/sup&gt;
|-
| Elektronvolt
| 1 eV = 1,602 176 &amp;times; 10&lt;sup&gt;-19&lt;/sup&gt; ||J
|-
| Constante van Plank
| &lt;i&gt;h&lt;/i&gt; = 6,626 06 &amp;times; 10&lt;sup&gt;-34&lt;/sup&gt; ||J s
|-
| Lichtsnelheid in vacuum
| &lt;i&gt;c&lt;/i&gt; = 299 792 458 ||m s&lt;sup&gt;-1&lt;/sup&gt;
|-
| Bohr straal
| &lt;i&gt;a&lt;sub&gt;0&lt;/sub&gt;&lt;/i&gt; = 0,529 177 21 &amp;times; 10&lt;sup&gt;-10&lt;/sup&gt; ||m
|-
| Constante van Boltzmann
| &lt;i&gt;k&lt;/i&gt; = 1,380 65 &amp;times; 10&lt;sup&gt;-23&lt;/sup&gt; ||J K&lt;sup&gt;-1&lt;/sup&gt;
|-
| Lading van een proton
| &lt;i&gt;e&lt;/i&gt; = 1,602 176 &amp;times; 10&lt;sup&gt;-19&lt;/sup&gt; ||C
|-
| Massa van een proton
| &lt;i&gt;m&lt;sub&gt;p&lt;/sub&gt;&lt;/i&gt; = 1,007 276 466 ||u
|-
| Massa van een neutron
| &lt;i&gt;m&lt;sub&gt;n&lt;/sub&gt;&lt;/i&gt; = 1,008 664 915 ||u
|-
| Massa van een elektron
| &lt;i&gt;m&lt;sub&gt;e&lt;/sub&gt;&lt;/i&gt; = 9,109 38 &amp;times; 10&lt;sup&gt;-31&lt;/sup&gt; ||kg
|}
{{Sub}}
{{Links}}</text>
      <sha1>o2yic3ii6rupcloi4x7vs7c2emnjg4h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Chemie Centraal/Tabel van elektrode-potentialen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7944</id>
    <revision>
      <id>421469</id>
      <parentid>92740</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T07:48:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <comment>{{Links}}</comment>
      <origin>421469</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19388" sha1="d0dwzcqe8qayx8ycf5e0yoil9t4t6pz" xml:space="preserve">{| {{Wikitable}} width=80%
|- align=&quot;center&quot; valign=&quot;top&quot;
! colspan=&quot;3&quot; style=&quot;border-left:1px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey;&quot; | Halfreactie
! align=&quot;center&quot; style=&quot;border:1px solid grey; | E&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt; (V)
|- 
| width=35% style=&quot;border-left:1px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;|F&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;(&lt;em&gt;g&lt;/em&gt;) + 2 &lt;em&gt;e&lt;/em&gt;-
| width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;|&lt;math&gt;\rightarrow&lt;/math&gt;
| width=35% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| 2 F&lt;sup&gt; -&lt;/sup&gt;
| width=20% align=&quot;center&quot;| 2.87
|- 
|style=&quot;border-left:1px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| Co&lt;sup&gt;3+&lt;/sup&gt; + &lt;em&gt;e&lt;/em&gt;-
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| &lt;math&gt;\rightarrow&lt;/math&gt;
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| Co&lt;sup&gt;2+&lt;/sup&gt;
| align=&quot;center&quot; | &lt;p&gt;1.82&lt;/p&gt;
|- 
|style=&quot;border-left:1px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| Au&lt;sup&gt;3+&lt;/sup&gt; + 3&lt;em&gt;e&lt;/em&gt;-
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| &lt;math&gt;\rightarrow&lt;/math&gt;
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| Au(&lt;em&gt;s&lt;/em&gt;)
| align=&quot;center&quot; | 1.50
|- 
|style=&quot;border-left:1px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| Cl&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; (&lt;em&gt;g&lt;/em&gt;) + 2 &lt;em&gt;e&lt;/em&gt;-
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| &lt;math&gt;\rightarrow&lt;/math&gt;
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| 2 Cl&lt;sup&gt; -&lt;/sup&gt;
| align=&quot;center&quot; | 1.36
|- 
|style=&quot;border-left:1px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| O&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; (&lt;em&gt;g&lt;/em&gt;) + 4 H&lt;sup&gt;+&lt;/sup&gt; + 4 &lt;em&gt;e&lt;/em&gt;-
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| &lt;math&gt;\rightarrow&lt;/math&gt;
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| 2 H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O(&lt;em&gt;l&lt;/em&gt;)
| align=&quot;center&quot; | 1.23
|- 
|style=&quot;border-left:1px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| Br&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;(&lt;em&gt;l&lt;/em&gt;) + 2 &lt;em&gt;e&lt;/em&gt;-
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| &lt;math&gt;\rightarrow&lt;/math&gt;
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| 2 Br&lt;sup&gt; -&lt;/sup&gt;
| align=&quot;center&quot; | 1.07
|- 
|style=&quot;border-left:1px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| 2 Hg&lt;sup&gt;2+&lt;/sup&gt; + 2 &lt;em&gt;e&lt;/em&gt;-
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| &lt;math&gt;\rightarrow&lt;/math&gt;
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| Hg&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;&lt;sup&gt;2+&lt;/sup&gt;
| align=&quot;center&quot; | 0.92
|- 
|style=&quot;border-left:1px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| Ag&lt;sup&gt;+&lt;/sup&gt; + &lt;em&gt;e&lt;/em&gt;-
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| &lt;math&gt;\rightarrow&lt;/math&gt;
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| Ag(&lt;em&gt;s&lt;/em&gt;)
| align=&quot;center&quot; | 0.80
|- 
|style=&quot;border-left:1px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| Hg&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;&lt;sup&gt;2+&lt;/sup&gt; + 2 &lt;em&gt;e&lt;/em&gt;-
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| &lt;math&gt;\rightarrow&lt;/math&gt;
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| 2 Hg (&lt;em&gt;l&lt;/em&gt;)
| align=&quot;center&quot; | 0.79
|- 
|style=&quot;border-left:1px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| Fe&lt;sup&gt;3+&lt;/sup&gt; + &lt;em&gt;e&lt;/em&gt;-
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| &lt;math&gt;\rightarrow&lt;/math&gt;
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| Fe&lt;sup&gt;2+&lt;/sup&gt;
| align=&quot;center&quot; | 0.77
|- 
|style=&quot;border-left:1px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| I&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;(&lt;em&gt;s&lt;/em&gt;) + 2 &lt;em&gt;e&lt;/em&gt;-
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| &lt;math&gt;\rightarrow&lt;/math&gt;
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| 2 I&lt;sup&gt; -&lt;/sup&gt;
| align=&quot;center&quot; | 0.53
|- 
|style=&quot;border-left:1px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| Cu&lt;sup&gt;+&lt;/sup&gt; + &lt;em&gt;e&lt;/em&gt;-
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| &lt;math&gt;\rightarrow&lt;/math&gt;
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| Cu(&lt;em&gt;s&lt;/em&gt;)
| align=&quot;center&quot; | 0.52
|- 
|style=&quot;border-left:1px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| Cu&lt;sup&gt;2+&lt;/sup&gt;+ 2 &lt;em&gt;e&lt;/em&gt;-
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| &lt;math&gt;\rightarrow&lt;/math&gt;
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| Cu(&lt;em&gt;s&lt;/em&gt;)
| align=&quot;center&quot; | 0.34
|- 
|style=&quot;border-left:1px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| Cu&lt;sup&gt;2+&lt;/sup&gt;+ &lt;em&gt;e&lt;/em&gt;-
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| &lt;math&gt;\rightarrow&lt;/math&gt;
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| Cu&lt;sup&gt;+&lt;/sup&gt;
| align=&quot;center&quot; | 0.15
|- 
|style=&quot;border-left:1px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| Sn&lt;sup&gt;4+&lt;/sup&gt; + 2 &lt;em&gt;e&lt;/em&gt;-
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| &lt;math&gt;\rightarrow&lt;/math&gt;
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| Sn&lt;sup&gt;2+&lt;/sup&gt;
| align=&quot;center&quot; | 0.15
|- 
|style=&quot;border-left:1px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| S(s) + 2 H&lt;sup&gt;+&lt;/sup&gt; + 2&lt;em&gt; e&lt;/em&gt;-
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| &lt;math&gt;\rightarrow&lt;/math&gt;
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;S(&lt;em&gt;g&lt;/em&gt;)
| align=&quot;center&quot; | 0.15
|- 
|style=&quot;border-left:1px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| 2 H&lt;sup&gt;+&lt;/sup&gt; + 2 &lt;em&gt;e&lt;/em&gt;-
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| &lt;math&gt;\rightarrow&lt;/math&gt;
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;(&lt;em&gt;g&lt;/em&gt;)
| align=&quot;center&quot; | 0.00
|- 
|style=&quot;border-left:1px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| Pb&lt;sup&gt;2+&lt;/sup&gt; + 2 &lt;em&gt;e&lt;/em&gt;-
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| &lt;math&gt;\rightarrow&lt;/math&gt;
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| Pb(&lt;em&gt;s&lt;/em&gt;)
| align=&quot;center&quot; | -0.13
|- 
|style=&quot;border-left:1px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| Sn&lt;sup&gt;2+&lt;/sup&gt; + 2 &lt;em&gt;e&lt;/em&gt;-
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| &lt;math&gt;\rightarrow&lt;/math&gt;
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| Sn(&lt;em&gt;s&lt;/em&gt;)
| align=&quot;center&quot; | -0.14
|- 
|style=&quot;border-left:1px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| Ni&lt;sup&gt;2+&lt;/sup&gt; + 2 &lt;em&gt;e&lt;/em&gt;-
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| &lt;math&gt;\rightarrow&lt;/math&gt;
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| Ni(&lt;em&gt;s&lt;/em&gt;)
| align=&quot;center&quot; | -0.25
|- 
|style=&quot;border-left:1px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| Co&lt;sup&gt;2+&lt;/sup&gt; + 2 &lt;em&gt;e&lt;/em&gt;-
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| &lt;math&gt;\rightarrow&lt;/math&gt;
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| Co(&lt;em&gt;s&lt;/em&gt;)
| align=&quot;center&quot; | -0.28
|- 
|style=&quot;border-left:1px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| Tl&lt;sup&gt;+&lt;/sup&gt; + &lt;em&gt;e&lt;/em&gt;-
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| &lt;math&gt;\rightarrow&lt;/math&gt;
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| Tl(&lt;em&gt;s&lt;/em&gt;)
| align=&quot;center&quot; | -0.34
|- 
|style=&quot;border-left:1px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| Cd&lt;sup&gt;2+&lt;/sup&gt; + 2 &lt;em&gt;e&lt;/em&gt;-
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| &lt;math&gt;\rightarrow&lt;/math&gt;
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| Cd(&lt;em&gt;s&lt;/em&gt;)
| align=&quot;center&quot; | -0.40
|- 
|style=&quot;border-left:1px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| Cr&lt;sup&gt;3+&lt;/sup&gt; + &lt;em&gt;e&lt;/em&gt;-
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| &lt;math&gt;\rightarrow&lt;/math&gt;
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| Cr&lt;sup&gt;2+&lt;/sup&gt;
| align=&quot;center&quot; | -0.41
|- 
|style=&quot;border-left:1px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| Fe&lt;sup&gt;2+&lt;/sup&gt; + 2 &lt;em&gt;e&lt;/em&gt;-
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| &lt;math&gt;\rightarrow&lt;/math&gt;
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| Fe(&lt;em&gt;s&lt;/em&gt;)
| align=&quot;center&quot; | -0.44
|- 
|style=&quot;border-left:1px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| Cr&lt;sup&gt;3+&lt;/sup&gt; + 3 &lt;em&gt;e&lt;/em&gt;-
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| &lt;math&gt;\rightarrow&lt;/math&gt;
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| Cr(&lt;em&gt;s&lt;/em&gt;)
| align=&quot;center&quot; | -0.74
|- 
|style=&quot;border-left:1px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| Zn&lt;sup&gt;2+&lt;/sup&gt; + 2 &lt;em&gt;e&lt;/em&gt;-
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| &lt;math&gt;\rightarrow&lt;/math&gt;
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| Zn(&lt;em&gt;s&lt;/em&gt;)
| align=&quot;center&quot; | -0.76
|- 
|style=&quot;border-left:1px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| Mn&lt;sup&gt;2+&lt;/sup&gt; + 2 &lt;em&gt;e&lt;/em&gt;-
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| &lt;math&gt;\rightarrow&lt;/math&gt;
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| Mn(&lt;em&gt;s&lt;/em&gt;)
| align=&quot;center&quot; | -1.18
|- 
|style=&quot;border-left:1px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| Al&lt;sup&gt;3+&lt;/sup&gt; + 3 &lt;em&gt;e&lt;/em&gt;-
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| &lt;math&gt;\rightarrow&lt;/math&gt;
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| Al(&lt;em&gt;s)&lt;/em&gt;
| align=&quot;center&quot; | -1.66
|- 
|style=&quot;border-left:1px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| Be&lt;sup&gt;2+&lt;/sup&gt; + 2 &lt;em&gt;e&lt;/em&gt;-
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| &lt;math&gt;\rightarrow&lt;/math&gt;
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| Be(&lt;em&gt;s&lt;/em&gt;)
| align=&quot;center&quot; | &lt;p&gt;-1.70&lt;/p&gt;
|- 
|style=&quot;border-left:1px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| Mg&lt;sup&gt;2+&lt;/sup&gt; + 2 &lt;em&gt;e&lt;/em&gt;-
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| &lt;math&gt;\rightarrow&lt;/math&gt;
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| Mg(s)
| align=&quot;center&quot; | -2.37
|- 
|style=&quot;border-left:1px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| Na&lt;sup&gt;+&lt;/sup&gt; + &lt;em&gt;e&lt;/em&gt;-
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| &lt;math&gt;\rightarrow&lt;/math&gt;
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| Na(&lt;em&gt;s&lt;/em&gt;)
| align=&quot;center&quot; | -2.71
|- 
|style=&quot;border-left:1px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| Ca&lt;sup&gt;2+&lt;/sup&gt; + 2 &lt;em&gt;e&lt;/em&gt;-
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| &lt;math&gt;\rightarrow&lt;/math&gt;
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| Ca(&lt;em&gt;s&lt;/em&gt;)
| align=&quot;center&quot; | -2.87
|- 
|style=&quot;border-left:1px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| Sr&lt;sup&gt;2+&lt;/sup&gt; + 2 &lt;em&gt;e&lt;/em&gt;-
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| &lt;math&gt;\rightarrow&lt;/math&gt;
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| Sr(&lt;em&gt;s&lt;/em&gt;)
| align=&quot;center&quot; | -2.89
|- 
|style=&quot;border-left:1px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| Ba&lt;sup&gt;2+&lt;/sup&gt; + 2 &lt;em&gt;e&lt;/em&gt;-
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| &lt;math&gt;\rightarrow&lt;/math&gt;
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| Ba(&lt;em&gt;s&lt;/em&gt;)
| align=&quot;center&quot; | -2.90
|- 
|style=&quot;border-left:1px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| Rb&lt;sup&gt;+&lt;/sup&gt; + &lt;em&gt;e&lt;/em&gt;-
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| &lt;math&gt;\rightarrow&lt;/math&gt;
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| Rb(&lt;em&gt;s&lt;/em&gt;)
| align=&quot;center&quot; | -2.92
|- 
|style=&quot;border-left:1px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| K&lt;sup&gt;+&lt;/sup&gt; + &lt;em&gt;e&lt;/em&gt;-
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| &lt;math&gt;\rightarrow&lt;/math&gt;
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| K(&lt;em&gt;s&lt;/em&gt;)
| align=&quot;center&quot; | -2.92
|- 
|style=&quot;border-left:1px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| Cs&lt;sup&gt;+&lt;/sup&gt; + &lt;em&gt;e&lt;/em&gt;-
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| &lt;math&gt;\rightarrow&lt;/math&gt;
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| Cs(&lt;em&gt;s&lt;/em&gt;)
| align=&quot;center&quot; | -2.92
|- 
|style=&quot;border-left:1px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| Li&lt;sup&gt;+&lt;/sup&gt; + &lt;em&gt;e&lt;/em&gt;-
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| &lt;math&gt;\rightarrow&lt;/math&gt;
|width=10% style=&quot;border-left:0px solid grey;border-top:1px solid grey;border-bottom:1px solid grey; border-right:0px solid grey;&quot;| Li(&lt;em&gt;s&lt;/em&gt;)
| align=&quot;center&quot; | -3.05
|}
{{Sub}}
{{Links}}</text>
      <sha1>d0dwzcqe8qayx8ycf5e0yoil9t4t6pz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Chemie Centraal/Verbranden</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8070</id>
    <revision>
      <id>421470</id>
      <parentid>222425</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T07:48:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <comment>{{Links}}</comment>
      <origin>421470</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1642" sha1="1pl83jrrtsjpezj13b1acxjktwyajmo" xml:space="preserve">== Definitie ==
Verbranden is in de scheikunde altijd een reactie van een stof met de zuurstof uit de lucht. Bovendien verloopt de reactie snel en treden er vuurverschijnselen op. Bij de reactie komt naast de reactieproducten ook warmte (en licht = vuur) vrij.

== Voorbeelden ==
De bekendste voorbeelden van verbranding zijn die van hout en verschillende gassoorten in kachels en fornuizen. Verbranden is daarmee waarschijnlijk een van de oudste chemische reacties die door mensen gebruikt worden. De verbranding die hier bedoeld wordt, heeft altijd betrekking op stoffen die (kortgelden: hout, of heel lang geleden: aardolieproducten) uit levende organismen ontstaan zijn.

Daarnaast zijn er ook verbrandingsverschijnselen bekend die met zwavel (zwavelstokjes!), fosfor of metalen samenhangen. Vooral de verbranding van de metalen natrium, magnesium en soms ook ijzer (staalwol) zijn bij veel middelbare scholieren bekend door de vaak uitgevoerde - '''demonstratie''' - proeven.

== Reactieschema ==
&lt;!-- Hier al met reactievergelijkingen aankomen lijkt me wat voorbnarig. Op dit punt is het noemen van de verschillende uitgangsstoffen en producten voldoende. De reactievergelijkingen die bij verbranding en dergelijke horen  komen dan als 'dagelijke voorbeelden' bij de bespreking van reactievergelijkingen aan de orde.--&gt;

In een reactievergelijking wordt de reactie door een pijl aangegeven, die het verloop van de reactie aangeeft.
:hout + zuurstof → koolzuurgas + water

:aardgas + zuurstof → koolzuurgas + water + warmte

:zwavel + zuurstof → zwaveloxide + warmte

:natrium + zuurstof → natriumoxide + warmte
{{Sub}}
{{Links}}</text>
      <sha1>1pl83jrrtsjpezj13b1acxjktwyajmo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Chemie Centraal/Oefenen oxidatiegetallen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10260</id>
    <revision>
      <id>421465</id>
      <parentid>399260</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T07:47:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <origin>421465</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1135" sha1="5j1r2w9baxhv6hd7qmbptvplspq89lf" xml:space="preserve">Bepaal van elke atoom in onderstaande reactievergelijkingen het oxidatiegetal in de linker en rechterkant van de reactie. Welke stoffen worden geoxideerd en welke gereduceerd? Wat zijn de oxidatoren en de reductoren?

1.verbranding van water
:2 H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; + O&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;  &amp;rarr; 2H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O
2.oxidatie van ijzer(II) naar ijzer(III)
:2Fe&lt;sup&gt;2+&lt;/sup&gt; + H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; + 2H&lt;sup&gt;+&lt;/sup&gt; → 2Fe&lt;sup&gt;3+&lt;/sup&gt; + 2H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O
3.waterstofperoxide in zuur milieu reageert tot hydroxide
:H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; + 2 e&lt;sup&gt;-&lt;/sup&gt; → 2 OH&lt;sup&gt;-&lt;/sup&gt;&lt;br&gt;
4.nitraat reageert in zuur milieu tot stikstof
:2NO&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;&lt;sup&gt;-&lt;/sup&gt; + 10e&lt;sup&gt;-&lt;/sup&gt; + 12 H&lt;sup&gt;+&lt;/sup&gt; → N&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; + 6H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O
5.roesten van ijzer:
:4Fe + 3O&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; → 2 Fe&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;
6.reactie van fluorgas:
:H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; + F&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; &amp;rarr; 2 HF

==Oplossing==
{| {{Wikitable}}
!reactie
!atoom
!oxidatiegetal in linkerlid
!oxidatiegetal in rechterlid
!oxidator of reductor?
|-
|1
|waterstof
|0
|1
|oxidator
|-
|
|zuurstof
|0
| -2
|oxidator
|}
{{Sub}}
{{Draaipagina2/Chemie Centraal}}
{{Links}}

[[Categorie:Opgaven]]</text>
      <sha1>5j1r2w9baxhv6hd7qmbptvplspq89lf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Chemie Centraal/Endo- en exotherme reacties</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17295</id>
    <revision>
      <id>421464</id>
      <parentid>345262</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T07:46:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <comment>{{Links}}</comment>
      <origin>421464</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="924" sha1="lbgp3cvd3bzfzha58fpm4q17z45opqw" xml:space="preserve">{{Definitie|Een exotherme reactie is een reactie waarbij warmte vrijkomt.}}
{{Definitie|Een endotherme reactie is een reactie waarbij warmte opgenomen wordt.}}

Bij de meeste reacties komt warmte vrij. Een goed voorbeeld van zo'n exotherm proces is het verbranden van een lucifer: daarbij komt genoeg warmte vrij om je vingers eraan te verbranden. Toch zijn er ook processen die weliswaar spontaan verlopen maar die juist warmte opnemen. Dit geldt voor chemische reacties maar ook voor andere processen zoals smelten of verdampen. De laatste twee processen nemen warmte op. Ook bij het oplossen in water hangt het van de op te lossen stof af of er warmte vrij komt of juist opgenomen wordt. Natriumhydroxide in water wordt flink heet, maar kaliumnitraat in water doet de temperatuur juist omlaag gaan in een endotherm proces.

Ook voor chemische reacties geldt dat zij zowel exo- als endotherm kunnen zijn.
{{Sub}}
{{Links}}</text>
      <sha1>lbgp3cvd3bzfzha58fpm4q17z45opqw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Handboek practica onderwijs/Natuurkunde practica</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18875</id>
    <revision>
      <id>421471</id>
      <parentid>138159</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T07:53:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <comment>{{Links}}</comment>
      <origin>421471</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="659" sha1="g7tse78hbgu28rxdjexouel9rdh5tge" xml:space="preserve">*[[Handboek_practica_onderwijs/Natuurkunde_practica/Evenwichtslat|Practicum evenwichtslat]]
*[[Handboek_practica_onderwijs/Natuurkunde_practica/Fietsbeweging|Practicum fietsbeweging]]
*[[Handboek_practica_onderwijs/Natuurkunde_practica/Kogelgoot|Practicum kogelgoot]]
*[[Handboek_practica_onderwijs/Natuurkunde_practica/Serie en parallel|Practicum serie en parallel]]
*[[Handboek_practica_onderwijs/Natuurkunde_practica/Slingerproef|Practicum slingerproef]]
*[[Handboek_practica_onderwijs/Natuurkunde_practica/Tikkertape|Practicum tikkertape]]
*[[Handboek_practica_onderwijs/Natuurkunde_practica/Weerstandsmeting|Practicum weerstandsmeting]]
{{Sub}}
{{Links}}</text>
      <sha1>g7tse78hbgu28rxdjexouel9rdh5tge</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Handboek practica onderwijs/Natuurkunde practica/Slingerproef</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18949</id>
    <revision>
      <id>421477</id>
      <parentid>345531</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T07:55:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <comment>{{Links}}</comment>
      <origin>421477</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3018" sha1="bfd6bn9gg1pdlw8f3wh4egs0gfh1qqh" xml:space="preserve">__NOTOC__
= Practicum Slingerproef =
== Inleiding ==
In dit practicum gaan we onderzoeken welke factoren van invloed zijn op de slingertijd van een eenvoudige slinger. 

== Benodigdheden ==
*Statief
*Touw 100 cm
*Gewichten van 50 g
*Liniaal
*Stopwatch

== Opstelling ==
De opstelling ziet er als volgt uit: 

[[Afbeelding:opstelling_slingerproef.png|300px]]

Bouw de opstelling zoals aangegeven.

== Verkennen ==
Beantwoord eerst de volgende vraag: Probeer eens 3 dingen te bedenken waarvan de slingertijd zou kunnen afhangen. 
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot; 
|- 
| style=&quot;width:20px;&quot; |1. || 
|- 
|2. || 
|- 
|3. || 
|}

Probeer eens te meten met je stopwatch hoeveel tijd een slingering duurt. Dat zal lastig zijn, omdat de tijd zo kort is. 

Probeer daarom daarna eens te meten hoeveel 10 slingeringen kosten. '''Let op''': een slingering is heen en terug! 

Kun je nu nagaan hoe lang 1 slingering duurt? 

== Experimenteren ==

=== Proef 1: verschillende massa’s ===
Neem een vaste lengte van het touw. Hang nu 50 g aan het touwtje. Geef het gewichtje een uitwijking van 10 cm en meet hoe lang 10 slingeringen duren. Doe dat 2 keer om de nauwkeurigheid te vergroten. 

Doe hetzelfde ook voor 100 g en 150 g. 

Zet de gegevens in de onderstaande tabel. 

{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot; 
|- 
! massa (g) !! meting 1 !! slingertijd 1 !! meting 2 !! slingertijd 2
|-
| align=&quot;center&quot; | 50 ||  ||  ||  || 
|-
| align=&quot;center&quot; | 100 ||  ||  ||  || 
|-
| align=&quot;center&quot; | 150 ||  ||  ||  || 
|}

=== Proef 2: verschillende lengtes ===
Neem een vast gewicht van 50 g. Hang dit aan een touwtje van 20 cm. Geef het gewichtje een uitwijking van 10 cm en meet hoe lang 10 slingeringen duren. Doe dat 2 keer om de nauwkeurigheid te vergroten.

Doe hetzelfde ook voor 40, 60 en 80 cm. 

Zet de gegevens in de onderstaande tabel. 

{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot; 
|- 
! lengte (cm) !! meting 1 !! slingertijd 1 !! meting 2 !! slingertijd 2
|-
| align=&quot;center&quot; | 20 ||  ||  ||  ||
|-
| align=&quot;center&quot; | 40 ||  ||  ||  ||
|-
| align=&quot;center&quot; | 60 ||  ||  ||  ||
|-
| align=&quot;center&quot; | 80 ||  ||  ||  ||
|}

=== Proef 3: verschillende uitwijkingen ===
Neem een vast gewicht van 50 g. Hang dit aan een touwtje met een vaste lengte van 60 cm. Geef het gewichtje een uitwijking van 5 cm en meet hoe lang 10 slingeringen duren. Doe dat 2 keer om de nauwkeurigheid te vergroten.

Doe hetzelfde ook voor een uitwijking van 10 en 15 cm. 

Zet de gegevens in de onderstaande tabel. 

{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot; 
|- 
! uitwijking (cm) !! meting 1 !! slingertijd 1 !! meting 2 !! slingertijd 2
|-
| align=&quot;center&quot; | 5 ||  ||  ||  ||
|-
| align=&quot;center&quot; | 10 ||  ||  ||  ||
|-
| align=&quot;center&quot; | 15 ||  ||  ||  ||
|}

== Verwerking ==
Zet bij proef 2 de slingerlengte uit tegen de gemiddelde slingertijd en teken de grafiek. De slingerlengte komt horizontaal. De gemiddelde slingertijd van een meting is 
((slingertijd1+slingertijd2)/2)
Wat is je conclusie? Waarvan hangt de slingertijd af? En waarvan niet?

{{Sub}}
{{Links}}</text>
      <sha1>bfd6bn9gg1pdlw8f3wh4egs0gfh1qqh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Handboek practica onderwijs/Natuurkunde practica/Fietsbeweging</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18950</id>
    <revision>
      <id>421475</id>
      <parentid>302974</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T07:54:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <comment>{{Links}}</comment>
      <origin>421475</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4576" sha1="26lenha2duy2rfwbvv4u2gbvqnwbm62" xml:space="preserve">__NOTOC__
= Practicum Fietsbeweging =
== Inleiding ==
We gaan de beweging van een fietser onderzoeken, zowel een fietser die met een constante snelheid beweegt, als een fietser die met een versnellende beweging beweegt.

== Benodigdheden ==
*meetlint
*krijt
*minimaal 8 stopwatches (kan ook met minder maar is moelijker)
*2 fietsen

== Opstelling ==
We passen op een rechte weg 40 m af. We tekenen eerst een startlijn. Op 5 m, 10 m, 15 m, 20 m, 25 m, 30 m, 35 m en 40 m van de startlijn tekenen we nog een lijn. Bij elke lijn gaat een waarnemer staan met een stopwatch. Bij de start gaat de starter staan. 

[[Afbeelding:opstelling_fietsbeweging.png]]

== Verkennen ==
De waarnemers oefenen eerst even met het starten en stoppen van de stopwatch. De starter geeft een startsignaal. Dan drukken de waarnemers hun stopwatch in. Even later geeft de starter een stopsignaal. Dan stoppen de waarnemers de stopwatch. Vergelijk de metingen om te kijken hoever ze uiteenlopen. 

De waarnemers zetten de stopwatch dan weer op nul. 

== Experimenteren ==

=== meting van een constante snelheid ===
Laat een fietser vanaf een eindje voor de startstreep tot een constante snelheid komen. Als de fietser de startlijn passeert, dan geeft de starter het startsein. De waarnemers drukken hun stopwatch in. 
Passeert de fietser een meetstreep, dan stopt de betreffende waarnemer de stopwatch. De waarnemer vult de meting in in onderstaande tabel. 
Doe de meting 2 maal. 

=== meting van een versnellende beweging ===
Laat een fietser stilstaan bij de startstreep. Als de starter een startsignaal geeft, dan gaat de fietser bewegen. Tegelijkertijd drukken de waarnemers hun stopwatch in. 
Passeert de fietser een meetstreep, dan stopt de betreffende waarnemer de stopwatch. De waarnemer vult de meting in in onderstaande tabel. 
Doe de meting 2 maal.

=== meting van een vertraagde beweging ===
Laat een fietser vanaf een eindje voor de startstreep tot een langzame, maar constante snelheid komen. Na het passeren van de startstreep trapt de fietser echter niet meer. Als de fietser de startlijn passeert, dan geeft de starter het startsein. De waarnemers drukken hun stopwatch in. 
Passeert de fietser een meetstreep, dan stopt de betreffende waarnemer de stopwatch. De waarnemer vult de meting in in onderstaande tabel. 
Doe de meting 2 maal. 

Onderstaande tabel is bedoeld voor de mensen die een meting doen. Wie geen meting doet, kan dit dus leeg laten. 

{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;40%&quot; 
|-
! beweging v. fietser!!tijd (in s)
|-
| colspan=&quot;2&quot;| afstand: ........................ m
|-
| align=&quot;left&quot; width=&quot;20%&quot; | constant 1 ||
|-
| align=&quot;left&quot; | constant 2 ||
|-
| align=&quot;left&quot; | versneld 1 ||
|-
| align=&quot;left&quot; | versneld 2 ||
|-
| align=&quot;left&quot; | vertraagd 1 ||
|-
| align=&quot;left&quot; | vertraagd 2 ||
|}

== Verwerken ==
1] Verzamel de waarden van de verschillende waarnemers in onderstaande tabel. 

{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot; 
|-
! beweging v. fietser!!0 m!!5 m!!10 m!!15 m!!20 m!!25 m!!30 m!!35 m!!40 m
|-
| align=&quot;left&quot; width=&quot;20%&quot; | constant 1 
| align=&quot;center&quot; | 0 s || || || || || || || || 
|-
| align=&quot;left&quot; | constant 2
| align=&quot;center&quot; | 0 s || || || || || || || || 
|-
| align=&quot;left&quot; | versneld 1 
| align=&quot;center&quot; | 0 s || || || || || || || || 
|-
| align=&quot;left&quot; | versneld 2 
| align=&quot;center&quot; | 0 s || || || || || || || || 
|-
| align=&quot;left&quot; | vertraagd 1 
| align=&quot;center&quot; | 0 s || || || || || || || || 
|-
| align=&quot;left&quot; | vertraagd 2 
| align=&quot;center&quot; | 0 s || || || || || || || || 
|}

2] Maak een plaats-tijdgrafiek van elke fietser. Gebruik hiervoor een vel milimeterpapier. 

3] Wat is het wezenlijke verschil tussen de de grafieken van de constant fietsende fietser en de versnellende fietser? 

....................................................................................................................................................................................

....................................................................................................................................................................................

4] Wat is de gemiddelde snelheid van de fietsers over de hele 40 m? Vul in in onderstaande tabel. 

{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;80%&quot; 
|-
! beweging v. fietser !! afgelegde afstand !! benodigde tijd !! gemiddelde snelheid
|-
| align=&quot;left&quot; width=&quot;20%&quot; | constant 1 || || || 
|-
| align=&quot;left&quot; | constant 2 || || || 
|-
| align=&quot;left&quot; | versneld 1 || || || 
|-
| align=&quot;left&quot; | versneld 2 || || || 
|-
| align=&quot;left&quot; | vertraagd 1 || || || 
|-
| align=&quot;left&quot; | vertraagd 2 || || || 
|}

{{Sub}}
{{Links}}</text>
      <sha1>26lenha2duy2rfwbvv4u2gbvqnwbm62</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Handboek practica onderwijs/Natuurkunde practica/Tikkertape</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18962</id>
    <revision>
      <id>421478</id>
      <parentid>389194</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T07:55:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <comment>{{Links}}</comment>
      <origin>421478</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4287" sha1="7ncvkjot2qa7v17hl1geizq5mm50p0h" xml:space="preserve">__NOTOC__
= Practicum Tikkertape =

== Inleiding ==
In deze proef gaan we onderzoeken hoe groot de versnelling van de zwaartekracht is. We laten twee verschillende gewichten van een bepaalde hoogte naar beneden vallen. Daarbij gaan we met behulp van een tikkertape meten waar het gewicht zich bevond op een bepaald tijdstip. 

In dit geval stellen we de volgende onderzoeksvragen: 

* Welke soort beweging maakt een vallend voorwerp? 
* Meten we een grotere versnelling bij een groter gewicht? 
* Als er een verschil is, hoe is het verschil te verklaren?

== Benodigdheden ==
Wat heb je nodig om de opstelling te bouwen? 

* een tafel
* een tikker (met carbonpapiertje)
* drie snoeren
* tikkertape (2 stukken van ca. 1 m)
* 2 massas, bijv. 1 van 200 g en 1 van 500 g. 
* stukjes plakband

De tikker moet kunnen worden aangesloten op een stopcontact met 50 Hz wisselspanning. 
Als de tikker tikt, dan tikt hij dus met 50 Hz, dat is 50 keer per seconde.

== Opstelling ==
De opstelling ziet er als volgt uit: 

[[Bestand:opstelling_tikkertape.png]]

== Experimenteren ==
De tikker wordt aan de rand van een tafel vastgezet. Maak de tape vast aan het gewicht met een stukje plakband. Leid de tape door de tikker onder het carbonpapier door. 

Zet de tikker niet aan totdat je het gewicht laat vallen. Houd het gewicht ter hoogte van de tafelrand. De tikkertape moet strak staan. Het is '''belangrijk''' dat de tape het vallen van het gewicht zo weinig mogelijk remt. 

Zet de tikker aan en laat onmiddellijk het gewicht vallen. Zet de tikker uit als het gewicht op de grond ligt. Bekijk het patroon op de tape. 

Herhaal deze meting met een ander gewicht. Na afloop heb je 2 tikkertapes met puntjes.

*Wat kun je zeggen over de soort beweging van het gewicht naar aanleiding van het puntenpatroon op de tape?
*Wat is het tijdverschil tussen elke tik?

== Verwerken ==
Verwerk de metingen in onderstaande tabellen. 

Je kiest ergens op de tape een beginpunt waar je begint te meten. Je begint daar waar de snelheid van het gewicht nog laag is. Je meet steeds de afstand tussen de puntjes op de millimeter nauwkeurig. Die vul je hieronder in bij Δx. 

Δt zal steeds gelijk zijn. Hoe groot zal dat zijn. Vul deze ook hieronder in. 

Bepaal vervolgens ook het snelheidsverschil Δv met de vorige stap. Bij de eerste stap is deze natuurlijk niet te bepalen, want er is geen vorige stap. 

Gewicht: .............. g

{| class=&quot;Wikitable&quot;
| stap
| &lt;div style='text-align: center;'&gt;Δt&lt;/div&gt;

&lt;div style='text-align: center;'&gt;(in s)&lt;/div&gt;
| &lt;div style='text-align: center;'&gt;Δx&lt;/div&gt;

&lt;div style='text-align: center;'&gt;(in mm)&lt;/div&gt;
| &lt;div style='text-align: center;'&gt;&lt;math&gt; v = \frac{\Delta x}{\Delta t}&lt;/math&gt;&lt;/div&gt;
| &lt;div style='text-align: center;'&gt;Δv&lt;/div&gt;

&lt;div style='text-align: center;'&gt;(in m/s)&lt;/div&gt;
| &lt;div style='text-align: center;'&gt;&lt;math&gt; a = \frac{\Delta v}{\Delta t}&lt;/math&gt;&lt;/div&gt;

|-
| &lt;div align=&quot;right&quot;&gt;1-2&lt;/div&gt;
| 
| 
| 
| 
| 

|-
| &lt;div align=&quot;right&quot;&gt;2-3&lt;/div&gt;
| 
| 
| 
| 
| 

|-
| &lt;div align=&quot;right&quot;&gt;3-4&lt;/div&gt;
| 
| 
| 
| 
| 

|-
| &lt;div align=&quot;right&quot;&gt;4-5&lt;/div&gt;
| 
| 
| 
| 
| 

|-
| &lt;div align=&quot;right&quot;&gt;5-6&lt;/div&gt;
| 
| 
| 
| 
| 

|-
| &lt;div align=&quot;right&quot;&gt;6-7&lt;/div&gt;
| 
| 
| 
| 
| 

|-
| &lt;div align=&quot;right&quot;&gt;7-8&lt;/div&gt;
| 
| 
| 
| 
| 

|-
| &lt;div align=&quot;right&quot;&gt;8-9&lt;/div&gt;
| 
| 
| 
| 
| 

|}

Gewicht: .............. g

{| class=&quot;Wikitable&quot;
| stap
| &lt;div style='text-align: center;'&gt;Δt&lt;/div&gt;

&lt;div style='text-align: center;'&gt;(in s)&lt;/div&gt;
| &lt;div style='text-align: center;'&gt;Δx&lt;/div&gt;

&lt;div style='text-align: center;'&gt;(in mm)&lt;/div&gt;
| &lt;div style='text-align: center;'&gt;&lt;math&gt;v = \frac{\Delta x}{\Delta t}&lt;/math&gt;&lt;/div&gt;
| &lt;div style='text-align: center;'&gt;Δv&lt;/div&gt;

&lt;div style='text-align: center;'&gt;(in m/s)&lt;/div&gt;
| &lt;div style='text-align: center;'&gt;&lt;math&gt;v = \frac{\Delta x}{\Delta t}&lt;/math&gt;&lt;/div&gt;

|-
| &lt;div align=&quot;right&quot;&gt;1-2&lt;/div&gt;
| 
| 
| 
| 
| 

|-
| &lt;div align=&quot;right&quot;&gt;2-3&lt;/div&gt;
| 
| 
| 
| 
| 

|-
| &lt;div align=&quot;right&quot;&gt;3-4&lt;/div&gt;
| 
| 
| 
| 
| 

|-
| &lt;div align=&quot;right&quot;&gt;4-5&lt;/div&gt;
| 
| 
| 
| 
| 

|-
| &lt;div align=&quot;right&quot;&gt;5-6&lt;/div&gt;
| 
| 
| 
| 
| 

|-
| &lt;div align=&quot;right&quot;&gt;6-7&lt;/div&gt;
| 
| 
| 
| 
| 

|-
| &lt;div align=&quot;right&quot;&gt;7-8&lt;/div&gt;
| 
| 
| 
| 
| 

|-
| &lt;div align=&quot;right&quot;&gt;8-9&lt;/div&gt;
| 
| 
| 
| 
| 
|}
Vergelijk je resultaten met de onderzoeksvragen. Wat is je conclusie?
 
{{Sub}}
{{Links}}</text>
      <sha1>7ncvkjot2qa7v17hl1geizq5mm50p0h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Handboek practica onderwijs/Natuurkunde practica/Weerstandsmeting</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19035</id>
    <revision>
      <id>421479</id>
      <parentid>380961</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T07:55:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <comment>{{Links}}</comment>
      <origin>421479</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3781" sha1="3cp1rbsqwj1rp00evf5cniqns9nb795" xml:space="preserve">__NOTOC__
= Practicum weerstandsmeting =
== Inleiding ==
In dit practicum gaan we de elektrische weerstand van verschillende componenten meten en we proberen de gevonden resultaten te verklaren. 

== Benodigdheden ==
* regelbare spanningsbron
* ampèremeter
* voltmeter
* 4 verschillende componenten (weerstanden, lampjes, enz.)

== Opstelling ==
De opstelling ziet er als volgt uit: 

[[Afbeelding:Opstelling_weerstandsmeting.png]]

Bouw de schakeling zoals aangegeven. Werk daarbij systematisch de hele stroomkring rond. Begin altijd met aansluiten vanuit de spanningsbron en eindig daar ook.

== Verkennen ==
Om te beginnen neem je een gewone weerstand als component. 

Je start een meting door de component te belasten met steeds een hogere spanning. Op de ampèremeter kun je zien hoe de stroom ook toeneemt. Welk verband is er tussen de spanning en de stroomsterkte? 

Maakt het iets uit hoe snel je de spanning laat stijgen? Probeer ook eens een lampje.

== Exprimenteren ==
Bepaal van elke component de stroomsterkte die loopt bij een bepaalde spanning. Kies bijvoorbeeld stappen van 1 V. Verwerk de meetresultaten in onderstaande tabel. 

Bereken de bijbehorende weerstand en vul deze in de betreffende kolom van de tabel in. Let op de juiste eenheden. 

{| class=&quot;wikitable&quot;
! meting
! colspan=&quot;3&quot; | &lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;component: ……………&lt;/div&gt;
! colspan=&quot;3&quot; | &lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;component: ……………&lt;/div&gt;

|-
| 
| &lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;'''spanning (in ……)'''&lt;/div&gt;
| &lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;'''stroom (in ……)'''&lt;/div&gt;
| &lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;'''weerstand (in ……)'''&lt;/div&gt;
| &lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;'''spanning (in ……)'''&lt;/div&gt;
| &lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;'''stroom (in ……)'''&lt;/div&gt;
| &lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;'''weerstand (in ……)'''&lt;/div&gt;

|-
| 1
| 
| 
| 
| 
| 
| 

|-
| 2
| 
| 
| 
| 
| 
| 

|-
| 3
| 
| 
| 
| 
| 
| 

|-
| 4
| 
| 
| 
| 
| 
| 

|-
| 5
| 
| 
| 
| 
| 
| 

|-
| 6
| 
| 
| 
| 
| 
| 

|-
| 7
| 
| 
| 
| 
| 
| 

|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
! meting
! colspan=&quot;3&quot; | &lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;component: ……………&lt;/div&gt;
! colspan=&quot;3&quot; | &lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;component: ……………&lt;/div&gt;

|-
|
| &lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;'''spanning (in ……)'''&lt;/div&gt;
| &lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;'''stroom (in ……)'''&lt;/div&gt;
| &lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;'''weerstand (in ……)'''&lt;/div&gt;
| &lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;'''spanning (in ……)'''&lt;/div&gt;
| &lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;'''stroom (in ……)'''&lt;/div&gt;
| &lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;'''weerstand (in ……)'''&lt;/div&gt;

|-
| 1
| 
| 
| 
| 
| 
| 

|-
| 2
| 
| 
| 
| 
| 
| 

|-
| 3
| 
| 
| 
| 
| 
| 

|-
| 4
| 
| 
| 
| 
| 
| 

|-
| 5
| 
| 
| 
| 
| 
| 

|-
| 6
| 
| 
| 
| 
| 
| 

|-
| 7
| 
| 
| 
| 
| 
| 

|}

== Verwerken ==
Verwerk meetgegevens van de spanning en de stroom van elke component in onderstaande grafiek. Bedenk hoe je uit de grafiek de weerstand kunt afleiden. 

[[Afbeelding:grafiekraster1.png]]

Wat is je conclusie? Let op het verschil tussen de gewone weerstand en de lamp. Hoe kun je dat verklaren? 

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

 
{{Sub}}
{{Links}}</text>
      <sha1>3cp1rbsqwj1rp00evf5cniqns9nb795</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Handboek practica onderwijs/Natuurkunde practica/Serie en parallel</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19045</id>
    <revision>
      <id>421476</id>
      <parentid>345261</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T07:55:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <comment>{{Links}}</comment>
      <origin>421476</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6041" sha1="k3n04xrhv82e1f4bn0je58bqtf4kcqj" xml:space="preserve">__NOTOC__
= Practicum Serie en parallel =
==Inleiding==
In dit practicum gaan we onderzoeken hoe stroom gaat lopen door lampjes die op verschillende manieren zijn geschakeld. Je gaat de schakelingen zelf bouwen en je gaat zelf meten welke eigenschappen de verschillende schakelingen hebben. 

==Benodigdheden==
* 1 batterijhouder voor 4 batterijen met aansluitpunten voor snoeren
* 1 schakelaar met aansluitpunten voor snoeren
* 3 lampjes in een voetje met aansluitpunten voor snoeren
* 4 snoeren (zo mogelijk 4 zwarte, 3 rode)

==Opdracht 1==

===opstelling 1===
Maak onderstaande schakeling. 

[[Afbeelding:Opstelling_Elektriciteit_I_serie(1lamp+1schakelaar+1batterij).png]]

Teken de schakeling nu schematisch met de juiste symbolen. 

[[Afbeelding:Opstelling_Elektriciteit_I_leeg_kader.png]]

===experiment 1a===
Druk de schakelaar in. Beschrijf wat je ziet. Let er men name op hoe het lampje brandt. 

...........................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................

===experiment 1b===
Verwissel nu de stekkers bij de batterij onderling. Druk de schakelaar in. 

Beschrijf wat je ziet. Let er men name op hoe het lampje brandt. 

...........................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................

==Opdracht 2==

===opstelling 2===
Verplaats nu de stekker aan de min-pool van de batterij één batterij verderop, zoals in bijgaande tekening. 

[[Afbeelding:Opstelling_Elektriciteit_I_serie(1lamp+1schakelaar+2batterij).png]]

===experiment 2===
Druk de schakelaar in. Wat is het verschil met het resultaat bij opdracht 1? Let er men name op hoe het lampje brandt. 

...........................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................

==Opdracht 3==

===opstelling 3===
Maak onderstaande schakeling. 

[[Afbeelding:Opstelling_Elektriciteit_I_serie(3lamp+1schakelaar+4batterij).png]]

Teken de schakeling nu schematisch met de juiste symbolen. 

[[Afbeelding:Opstelling_Elektriciteit_I_leeg_kader.png]]

'''vraag''': Wat is juist? Dit is een ''parallelschakeling / serieschakeling'' van lampjes. 

===experiment 3a===
Druk de schakelaar in. Wat is het verschil met het resultaat bij opdracht 2? 

...........................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................

===experiment 3b===
Draai nu een lampje los. Druk de schakelaar in. Wat neem je waar? Let er men name op hoe de lampjes branden. 

...........................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................

==Opdracht 4==

===opstelling 4===
Maak onderstaande schakeling. 

[[Afbeelding:Opstelling_Elektriciteit_I_serie(parallel(3lamp)+1schakelaar+4batterij).png]]

Teken de schakeling nu schematisch met de juiste symbolen. 


'''vraag''': Wat is juist? Dit is een ''parallelschakeling / serieschakeling'' van lampjes. 

===experiment 4a===
Druk de schakelaar in. Beschrijf wat je ziet. Let er men name op hoe de lampjes branden. 

...........................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................

===experiment 4b===
Draai nu een lampje los. Druk de schakelaar in. 

Beschrijf wat je ziet. Let er men name op hoe de lampjes branden. 

...........................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................

==Opdracht 5==

===opstelling 5===
Maak onderstaande schakeling. Deze keer maak je de schakeling vanuit de schematische tekening. 

[[Afbeelding:Opstelling_Elektriciteit_I_schema_serie(parallel(1lamp)+2lamp+1schakelaar+batterij).png]]

===experiment 5a===
Druk de schakelaar in. Beschrijf wat je ziet. Let er men name op hoe de lampjes branden. 

...........................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................

===experiment 5b===
Draai nu één voor één de lampjes los en weer vast. Druk na het losdraaien van een lampje de schakelaar in. 

Beschrijf bij elk lampje wat je ziet. Let er men name op hoe de lampjes branden. 

...........................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................

 
{{Sub}}
{{Links}}</text>
      <sha1>k3n04xrhv82e1f4bn0je58bqtf4kcqj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Chemie Centraal/Alkanen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19562</id>
    <revision>
      <id>421459</id>
      <parentid>219624</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T07:36:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <comment>{{Links}}</comment>
      <origin>421459</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="923" sha1="414ea6ti9zv5in1yazwgmd1xm7hm41p" xml:space="preserve">Een alkaan is een verzadigde koolwaterstof, d.w.z. een organisch chemische verbinding van alleen koolstof en waterstof, waarin het maximale aantal waterstofatomen voorkomt. De eenvoudigste alkaan bestaat dus uit een C-atoom en 4 H-atomen, en heet methaan. Dan volgt ethaan met 2 C-atomen en 6 H-atomen. De algemene molecuulformule voor de alkanen is C&lt;sub&gt;n&lt;/sub&gt;H&lt;sub&gt;2n+2&lt;/sub&gt;.

De eenvoudigste alkanen zijn:
* methaan: CH&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;
* ethaan:  C&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;H&lt;sub&gt;6&lt;/sub&gt;
* propaan: C&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;H&lt;sub&gt;8&lt;/sub&gt;
* butaan:  C&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;H&lt;sub&gt;10&lt;/sub&gt;
* pentaan: C&lt;sub&gt;5&lt;/sub&gt;H&lt;sub&gt;12&lt;/sub&gt;
* hexaan:  C&lt;sub&gt;6&lt;/sub&gt;H&lt;sub&gt;14&lt;/sub&gt;
* heptaan: C&lt;sub&gt;7&lt;/sub&gt;H&lt;sub&gt;16&lt;/sub&gt;
* octaan:  C&lt;sub&gt;8&lt;/sub&gt;H&lt;sub&gt;18&lt;/sub&gt;

==Halogeenalkanen==
Een waterstofatoom van een alkaan kan ook vervangen worden door een ander element, als dit element een halogeen is dan heet het molecuul een halogeenalkaan.

==Naamgeving==
..
{{Sub}}
{{Links}}</text>
      <sha1>414ea6ti9zv5in1yazwgmd1xm7hm41p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Chemie Centraal/Periodiek systeem</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19563</id>
    <revision>
      <id>421466</id>
      <parentid>219623</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T07:47:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <comment>{{Links}}</comment>
      <origin>421466</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="662" sha1="spkud5fec2mfbbjnn56763vkfe9naai" xml:space="preserve">Het periodiek  systeem is een rangschikking van de elementen op atoomnummer. Alle elementen zijn gerangschikt in perioden(horizontaal) en groepen(verticaal). De stoffen in een groep hebben overeenkomstige eigenschappen. 

Op deze site is een goede weergave te vinden van het periodiek systeem der elementen: https://www.ptable.com/ 

:Groep 1 wordt ook wel de alkalimetalen genoemd. De stoffen in deze groep reageren met water zodra het in aanraking komt. De bovenste reageert het minst met water en de onderste het meest. Deze groep is zeer onedel.
:Groep 2 zijn de aardalkalimetalen.
:Groep 17 zijn de halogenen.
:Groep 18 zijn de edelgassen.
{{Sub}}
{{Links}}</text>
      <sha1>spkud5fec2mfbbjnn56763vkfe9naai</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Handboek practica onderwijs/Natuurkunde practica/Evenwichtslat</title>
    <ns>0</ns>
    <id>22229</id>
    <revision>
      <id>421474</id>
      <parentid>378537</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T07:54:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <comment>{{Links}}</comment>
      <origin>421474</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7898" sha1="4acgh0re55ebyd6w5n2l6lzk75p49td" xml:space="preserve">=De evenwichtslat=
==Inleiding==
In deze proef gaan we onderzoeken hoe evenwicht werkt en hoe we eraan kunnen rekenen.

==Benodigdheden==
* lat van 50 cm met in het midden een inkeping
* steun
* gewichtjes 20 g, 50 g, 100 g, 200 g
* meetlat van minimaal 30 cm

==Opstelling==
[[Afbeelding:opstelling_evenwichtslat.png]]

==Verkennen==
We gaan eerst de opstelling verkennen. Neem hiervoor niet meer dan 5 minuten. Doe daarbij in elk geval het volgende: 
* Probeer eerst eens de lat in evenwicht te krijgen zonder er gewichtjes op te plaatsen. De inkeping in het midden zou uitkomst moeten bieden. 
* Zet op deze lat die in evenwicht is aan de ene kant een gewichtje. Waar moet je aan de andere kant een even groot gewichtje plaatsen om de lat weer in evenwicht te krijgen?
* Kies nu een gewichtje met een andere massa. Waar moet je het gewichtje leggen om de lat weer in evenwicht te krijgen? 
==Onderzoeksvragen==
We stellen bij dit experiment de volgende onderzoeksvragen: 
* Wanneer is het latje zonder gewichtjes in evenwicht?
* Hoe krijg ik de lat in evenwicht als ik er aan één kant een gewichtje op leg? 
* Welke wetmatigheid kunnen we ontdekken?
* Weet je zelf ook nog een onderzoeksvraag te bedenken?
==Experimenteren==
Bij het experiment gaan we werken met een lat die zonder gewichten in evenwicht zou zijn. De linkerkant van het latje noemen we ''a'' en de rechterkant noemen we ''b''. 

We zullen aan kant ''a'' op een vaste afstand ''l&lt;sub&gt;a&lt;/sub&gt;'' een gewichtje met massa ''m&lt;sub&gt;a&lt;/sub&gt;'' neerleggen. We zullen daarna aan kant ''b'' een gewichtje met massa ''m&lt;sub&gt;b&lt;/sub&gt;'' neerleggen en we proberen daarbij de lat in evenwicht te krijgen. 

We zullen de afstand ''l&lt;sub&gt;b&lt;/sub&gt;'' opmeten. Je meet van het midden van de steun tot het zwaartepunt van het gewichtje. Dat bevindt zich midden in het gewichtje. 

We zullen uit ''m&lt;sub&gt;a&lt;/sub&gt;'' en ''m&lt;sub&gt;b&lt;/sub&gt;'' de zwaartekracht ''F&lt;sub&gt;a&lt;/sub&gt;''. en ''F&lt;sub&gt;b&lt;/sub&gt;'' berekenen. Met ''F'' en ''l'' zullen we het moment ''M'' berekenen. We verwerken deze gegevens in een tabel. Daarna beredeneren we hoe de bevindingen met elkaar samenhangen. 

We brengen allereerst de lat zonder gewichten in evenwicht. Geef de draairichting aan door de juiste richting ((linksom/rechtsom)) te omcirkelen. 

===vragen vooraf===
Om het experiment goed uit te kunnen voeren, zul je de volgende vragen moeten kunnen beantwoorden. 
* Het latje heeft zelf ook massa. Waar bevindt zich het zwaartepunt van een massa?
* Hoe bereken je de zwaartekracht van een voorwerp met een bepaalde massa?
* Wat is de betekenis van de volgende symbolen?
: ''m'' = .................
: ''M'' = .................
: ''F'' = .................
: ''l'' = .................

===experiment 1===
Leg op 24 cm van het midden een gewichtje van 10 g en probeer de lat in balans te krijgen met onderstaande gewichtjes aan de andere kant. 

''l&lt;sub&gt;a&lt;/sub&gt;''&lt;nowiki&gt;= 24 cm&lt;/nowiki&gt;

''m&lt;sub&gt;a&lt;/sub&gt;''&lt;nowiki&gt;= 10 g&lt;/nowiki&gt;&lt;nowiki&gt;= ............ kg&lt;/nowiki&gt;

''F&lt;sub&gt;a&lt;/sub&gt;''&lt;nowiki&gt;= 10 · &lt;/nowiki&gt;''m&lt;sub&gt;a&lt;/sub&gt;''&lt;nowiki&gt;= ............ N&lt;/nowiki&gt;

''M&lt;sub&gt;a&lt;/sub&gt;''&lt;nowiki&gt;= &lt;/nowiki&gt;''F&lt;sub&gt;a&lt;/sub&gt; ''· ''l&lt;sub&gt;a&lt;/sub&gt;''&lt;nowiki&gt;= ............ &lt;/nowiki&gt;Ncm (linksom/rechtsom)

{| class=&quot;wikitable&quot;
| &lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;''m&lt;sub&gt;b&lt;/sub&gt;''(in&amp;nbsp;g)&lt;/div&gt;
| &lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;''F&lt;sub&gt;b&lt;/sub&gt;''(in&amp;nbsp;N)&lt;/div&gt;
| &lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;''l&lt;sub&gt;b&lt;/sub&gt;''(in&amp;nbsp;cm)&lt;/div&gt;
| &lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;''M&lt;sub&gt;b&lt;/sub&gt;''(in&amp;nbsp;Ncm)&lt;/div&gt;
| &lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;''richting''&lt;/div&gt;
|-
| &lt;div align=&quot;right&quot;&gt;20&lt;/div&gt;
| 
| 
| 
| &lt;div align=&quot;right&quot;&gt;(linksom/rechtsom)&lt;/div&gt;
|-
| &lt;div align=&quot;right&quot;&gt;50&lt;/div&gt;
| 
| 
| 
| &lt;div align=&quot;right&quot;&gt;(linksom/rechtsom)&lt;/div&gt;
|-
| &lt;div align=&quot;right&quot;&gt;100&lt;/div&gt;
| 
| 
| 
| &lt;div align=&quot;right&quot;&gt;(linksom/rechtsom)&lt;/div&gt;
|-
| &lt;div align=&quot;right&quot;&gt;200&lt;/div&gt;
| 
| 
| 
| &lt;div align=&quot;right&quot;&gt;(linksom/rechtsom)&lt;/div&gt;
|}

===experiment 2===
Leg op 7 cm van het midden een gewichtje van 50 g en probeer de lat in balans te krijgen met onderstaande gewichtjes aan de andere kant. 

''l&lt;sub&gt;a&lt;/sub&gt;''&lt;nowiki&gt;= 7 cm&lt;/nowiki&gt;

''m&lt;sub&gt;a&lt;/sub&gt;''&lt;nowiki&gt;= 50 g&lt;/nowiki&gt;&lt;nowiki&gt;= ............ kg&lt;/nowiki&gt;

''F&lt;sub&gt;a&lt;/sub&gt;''&lt;nowiki&gt;= 10 · &lt;/nowiki&gt;''m&lt;sub&gt;a&lt;/sub&gt;''&lt;nowiki&gt;= ............ N&lt;/nowiki&gt;

''M&lt;sub&gt;a&lt;/sub&gt;''&lt;nowiki&gt;= &lt;/nowiki&gt;''F&lt;sub&gt;a&lt;/sub&gt; ''· ''l&lt;sub&gt;a&lt;/sub&gt;''&lt;nowiki&gt;= ............ Ncm &lt;/nowiki&gt;(linksom/rechtsom)

{| class=&quot;wikitable&quot;
| &lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;''m&lt;sub&gt;b&lt;/sub&gt;''(in&amp;nbsp;g)&lt;/div&gt;
| &lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;''F&lt;sub&gt;b&lt;/sub&gt;''(in&amp;nbsp;N)&lt;/div&gt;
| &lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;''l&lt;sub&gt;b&lt;/sub&gt;''(in&amp;nbsp;cm)&lt;/div&gt;
| &lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;''M&lt;sub&gt;b&lt;/sub&gt;''(in&amp;nbsp;Ncm)&lt;/div&gt;
| &lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;''richting''&lt;/div&gt;
|-
| &lt;div align=&quot;right&quot;&gt;10&lt;/div&gt;
| 
| 
| 
| &lt;div align=&quot;right&quot;&gt;(linksom/rechtsom)&lt;/div&gt;
|-
| &lt;div align=&quot;right&quot;&gt;20&lt;/div&gt;
| 
| 
| 
| &lt;div align=&quot;right&quot;&gt;(linksom/rechtsom)&lt;/div&gt;
|}

===experiment 3===
Leg op 5 cm van het midden een gewichtje van 200 g en probeer de lat in balans te krijgen met onderstaande gewichtjes aan de andere kant. 

''l&lt;sub&gt;a&lt;/sub&gt;''&lt;nowiki&gt;= 5 cm&lt;/nowiki&gt;

''m&lt;sub&gt;a&lt;/sub&gt;''&lt;nowiki&gt;= 200 g&lt;/nowiki&gt;&lt;nowiki&gt;= ............ kg&lt;/nowiki&gt;

''F&lt;sub&gt;a&lt;/sub&gt;''&lt;nowiki&gt;= 10 · &lt;/nowiki&gt;''m&lt;sub&gt;a&lt;/sub&gt;''&lt;nowiki&gt;= ............ N&lt;/nowiki&gt;

''M&lt;sub&gt;a&lt;/sub&gt;''&lt;nowiki&gt;= &lt;/nowiki&gt;''F&lt;sub&gt;a&lt;/sub&gt; ''· ''l&lt;sub&gt;a&lt;/sub&gt;''&lt;nowiki&gt;= ............ Ncm &lt;/nowiki&gt;(linksom/rechtsom)

{| class=&quot;wikitable&quot;
| &lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;''m&lt;sub&gt;b&lt;/sub&gt;''(in&amp;nbsp;g)&lt;/div&gt;
| &lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;''F&lt;sub&gt;b&lt;/sub&gt;''(in&amp;nbsp;N)&lt;/div&gt;
| &lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;''l&lt;sub&gt;b&lt;/sub&gt;''(in&amp;nbsp;cm)&lt;/div&gt;
| &lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;''M&lt;sub&gt;b&lt;/sub&gt;''(in&amp;nbsp;Ncm)&lt;/div&gt;
|-
| &lt;div align=&quot;right&quot;&gt;50&lt;/div&gt;
| 
| 
| &lt;div align=&quot;right&quot;&gt;(linksom/rechtsom)&lt;/div&gt;
|-
| &lt;div align=&quot;right&quot;&gt;100&lt;/div&gt;
| 
| 
| &lt;div align=&quot;right&quot;&gt;(linksom/rechtsom)&lt;/div&gt;
|}
===experiment 4===
Leg op 2 cm van het midden een gewichtje van 500 g en probeer de lat in balans te krijgen met onderstaande gewichtjes aan de andere kant. 

''l&lt;sub&gt;a&lt;/sub&gt;''&lt;nowiki&gt;= 2 cm&lt;/nowiki&gt;

''m&lt;sub&gt;a&lt;/sub&gt;''&lt;nowiki&gt;= 500 g&lt;/nowiki&gt;&lt;nowiki&gt;= ............ kg&lt;/nowiki&gt;

''F&lt;sub&gt;a&lt;/sub&gt;''&lt;nowiki&gt;= 10 · &lt;/nowiki&gt;''m&lt;sub&gt;a&lt;/sub&gt;''&lt;nowiki&gt;= ............ N&lt;/nowiki&gt;

''M&lt;sub&gt;a&lt;/sub&gt;''&lt;nowiki&gt;= &lt;/nowiki&gt;''F&lt;sub&gt;a&lt;/sub&gt; ''· ''l&lt;sub&gt;a&lt;/sub&gt;''&lt;nowiki&gt;= ............ &lt;/nowiki&gt;Ncm (linksom/rechtsom)

{| class=&quot;wikitable&quot;
| &lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;''m&lt;sub&gt;b&lt;/sub&gt;''(in&amp;nbsp;g)&lt;/div&gt;
| &lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;''F&lt;sub&gt;b&lt;/sub&gt;''(in&amp;nbsp;N)&lt;/div&gt;
| &lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;''l&lt;sub&gt;b&lt;/sub&gt;''(in&amp;nbsp;cm)&lt;/div&gt;
| &lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;''richting''&lt;/div&gt;
| 
|-
| &lt;div align=&quot;right&quot;&gt;50&lt;/div&gt;
| 
| 
| 
| &lt;div align=&quot;right&quot;&gt;(linksom/rechtsom)&lt;/div&gt;
|-
| &lt;div align=&quot;right&quot;&gt;100&lt;/div&gt;
| 
| 
| 
| &lt;div align=&quot;right&quot;&gt;(linksom/rechtsom)&lt;/div&gt;
|}

==Verwerken==
 Maak voor ''experiment 1'' een grafiek van ''m&lt;sub&gt;b&lt;/sub&gt;'' tegen ''l&lt;sub&gt;b&lt;/sub&gt;'' en ''m&lt;sub&gt;b&lt;/sub&gt;'' tegen ''M&lt;sub&gt;b&lt;/sub&gt;''.

* Wat valt er op aan ''l&lt;sub&gt;b&lt;/sub&gt;'' in de grafiek? 
* Wat valt er op aan ''M&lt;sub&gt;a&lt;/sub&gt; ''en ''M&lt;sub&gt;b&lt;/sub&gt;'' in alle experimenten? 
* Wat kun je zeggen over voorwerpen die in evenwicht zijn?

==Bijlagen==
===De massa van de lat bepalen===
Als je weet hoe groot de massa van een gewichtje is en je hebt een goede liniaal, dan kun je bepalen hoe groot de massa van het latje is zonder te wegen. Rara hoe doe je dat?

Leg aan één kant een gewichtje neer en breng de lat in evenwicht door het steunpunt uit het midden te verschuiven. Noteer hoe groot de massa van het gewichtje is. Meet op waar het steunpunt staat ten opzichte van de beide uiteinden van de lat. 

Je hebt nu genoeg gegevens, maar hoe bepaal je nu de massa van de lat? Bedenk dat het zwaartepunt van een willekeurig stukje lat altijd in het midden ligt.
{{Sub}}
{{Links}}</text>
      <sha1>4acgh0re55ebyd6w5n2l6lzk75p49td</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikibooks:Wiki Standaard Boeknummer/WSBNlijst</title>
    <ns>4</ns>
    <id>23222</id>
    <revision>
      <id>421452</id>
      <parentid>421447</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T17:21:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <comment>kolom 2, 3 en 4 sortable</comment>
      <origin>421452</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51315" sha1="56h8g14juvzj2rasbr468tnwhfi8fj9" xml:space="preserve">{{Post-it/WSBN}}
Het '''Wiki Standaard Boeknummer''' (WSBN) is een uniek nummer dat gegeven wordt aan een vrij boek op Wikibooks. Op de pagina [[Wikibooks:Wiki Standaard Boeknummer]] wordt de samenstelling van dit nummer toegelicht en staat een overzicht van de bestaande categorieën.

Voeg een boek toe (op de juiste plaats, op volgorde van WSBN) dmv. de volgende code:

&lt;pre&gt;
 |-
 |{{/sub|Wikibooks:Infobox/&lt;titel&gt;}}
 | &lt;wsbn&gt;                                               
 | [[&lt;titel&gt;]]{{25%}}
 | [[Gebruiker:&lt;naam&gt;|&lt;naam&gt;]]
&lt;/pre&gt;

Vervang &lt;titel&gt; door de titel van het boek, &lt;wsbn&gt; door het juiste nummer (in de vorm &quot;nl-1-2-3-00004&quot;), en &lt;naam&gt; door uw gebruikersnaam. Met een van deze codes:
&lt;pre&gt;
{{0%}}, {{25%}}, {{50%}}, {{75%}} of {{100%}}
&lt;/pre&gt;
kunt u aangeven in hoeverre het boek ''compleet'' is.
{{Clear both}}


{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! class=&quot;unsortable&quot; | '''i''' || WSBN || Titel || Auteur(s)
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Tabellenboek Exact}}
| {{Nowrap|nl-1-0-0-00001}}
| [[Tabellenboek Exact]]{{25%}}
| [[Gebruiker:T.vanschaik|T. van Schaik (editor)]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Kosmografie}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-11-000-00001'&gt; nl-1-1-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Kosmografie]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
| [[Gebruiker:Jos Punie|Jos Punie]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Astronomisch_woordenboek}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-11-000-00002'&gt; nl-1-1-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Astronomisch woordenboek]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]], [[Gebruiker:Maasje|Maasje]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Mineralen_verzamelen}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-12-000-00001'&gt; nl-1-2-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Mineralen verzamelen]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Dion|Dion]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Celbiologie}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-13-000-00001'&gt; nl-1-3-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Celbiologie]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Biohazard|Biohazard]], [[Gebruiker:Rasbak|Rasbak]], [[Gebruiker:Roeleboel|Roeleboel]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Klassieke_Mechanica}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-14-000-00001'&gt; nl-1-4-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Klassieke Mechanica]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Huibc|Huibc]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Fysica}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-14-000-00002'&gt; nl-1-4-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Fysica]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Tobe Baeyens | Tobe Baeyens]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Vloeistofmechanica}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-14-000-00003'&gt; nl-1-4-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Vloeistofmechanica]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Eli Verbuyst |Eli Verbuyst]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Natuurkunde Opgaven}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-14-000-00004'&gt; nl-1-4-0-00004&lt;/div&gt;
| [[Natuurkunde Opgaven]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: t.vanschaik |T. van Schaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Chemie_Centraal}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-15-000-00001'&gt; nl-1-5-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Chemie Centraal]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:MADe|MADe]], [[Gebruiker:Effeietsanders|Effeietsanders]], [[Gebruiker:Londenp|Londenp]], [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]], [[Gebruiker:Octostein|Octostein]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Chemisch_rekenen}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-15-000-00002'&gt; nl-1-5-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Chemisch rekenen]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Londenp|Londenp]], [[Gebruiker:johanw|Johanw]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Analytische_chemie}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-15-000-00003'&gt; nl-1-5-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Analytische chemie]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Londenp|Londenp]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Anorganische_chemie}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-5-0-00004'&gt; nl-1-5-0-00004&lt;/div&gt;
| [[Anorganische chemie]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Effeietsanders|Effeietsanders]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basiskennis chemie}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-5-0-00005'&gt; nl-1-5-0-00005&lt;/div&gt;
| [[Basiskennis chemie]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:t.vanschaik|T. van Schaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basiskennis chemie 2}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-5-0-00006'&gt; nl-1-5-0-00006&lt;/div&gt;
| [[Basiskennis chemie 2]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:t.vanschaik|T. van Schaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basiskennis chemie 3}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-5-0-00007'&gt; nl-1-5-0-00007&lt;/div&gt;
| [[Basiskennis chemie 3]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:t.vanschaik|T. van Schaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basiskennis chemie 4}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-5-0-00008'&gt; nl-1-5-0-00008&lt;/div&gt;
| [[Basiskennis chemie 4]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:t.vanschaik|T. van Schaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basiskennis chemie 5}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-5-0-00009'&gt; nl-1-5-0-00009&lt;/div&gt;
| [[Basiskennis chemie 5]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:t.vanschaik|T. van Schaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basiskennis chemie 6}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-5-0-00010'&gt; nl-1-5-0-00010&lt;/div&gt;
| [[Basiskennis chemie 6]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:t.vanschaik|T. van Schaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Wikijunior:De_elementen}}
| &lt;div id='WSBN nl-1-15-0-00011'&gt; nl-1-5-0-00011&lt;/div&gt;
| [[Wikijunior:De elementen]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
| [[Gebruiker:Kthoelen|Kthoelen]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Scheikunde Opgaven}}
| &lt;div id='WSBN nl-1-5-0-00012'&gt; nl-1-5-0-00012&lt;/div&gt;
| [[Scheikunde Opgaven]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
| [[Gebruiker:t.vanschaik|T. van Schaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Elektrochemie voor MBO}}
| &lt;div id='WSBN nl-1-5-0-00013'&gt; nl-1-5-0-00013&lt;/div&gt;
| [[Elektrochemie voor MBO]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
| [[Gebruiker:t.vanschaik|T. van Schaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Wiskunde}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-8-0-00001'&gt; nl-1-8-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Wiskunde]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Germanator | Germanator ]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basisvaardigheden wiskunde}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-18-180-00002'&gt;&lt;del&gt; nl-1-8-0-00002&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;
|&lt;del&gt; [[Basisvaardigheden wiskunde]]{{75%|Datum=volgens infobox}}&lt;/del&gt;
|[[Gebruiker:  Effeietsanders |Effeietsanders]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Wiskunde Opgaven}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-8-0-0003'&gt; nl-1-8-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Wiskunde Opgaven]]{{25%|16 maart 2023}}
|[[Gebruiker:  T.vanschaik |T. van Schaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Wiskunde voor MBO techniek 1}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-8-0-0004'&gt; nl-1-8-0-00004&lt;/div&gt;
| [[Wiskunde voor MBO techniek 1]]{{25%|16 april 2023}}
|[[Gebruiker:  T.vanschaik |T. van Schaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Lineaire_algebra}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-18-181-00001'&gt; nl-1-8-1-00001&lt;/div&gt;
| [[Lineaire algebra]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Nijdam |Nijdam]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Matrixrekening}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-18-181-00002'&gt; nl-1-8-1-00002&lt;/div&gt;
| [[Matrixrekening]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Jjitss|Jjitss]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Abstracte_algebra}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-18-181-00003'&gt; nl-1-8-1-00003&lt;/div&gt;
| [[Abstracte algebra]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Sanderd17 | Sanderd17]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Analyse}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-18-182-00001'&gt; nl-1-8-2-00001&lt;/div&gt;
| [[Analyse]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:RedRose|RedRose]], [[Gebruiker:Nijdam|Nijdam]], [[Gebruiker:Robert Zboray|Robert Zboray]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Vectormeetkunde}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-18-183-00001'&gt; nl-1-8-3-00001&lt;/div&gt;
| [[Vectormeetkunde]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Jjitss|Jjitss]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Rekenen}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-18-184-00001'&gt; nl-1-8-4-00001&lt;/div&gt;
| [[Rekenen]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Nijdam |Nijdam]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Discrete_Kansrekening}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-18-186-00001'&gt; nl-1-8-6-00001&lt;/div&gt;
| [[Discrete Kansrekening]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Nijdam|W. Nijdam]] - W. Albers
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Omrekenen_van_eenheden}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-19-000-00001'&gt; nl-1-9-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Omrekenen van eenheden]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Londenp|Londenp]] [[Gebruiker:Nijdam|Nijdam]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Myalgische_encefalomyelitis}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-21-211-00001'&gt;&lt;s&gt;nl-2-1-1-00001&lt;/s&gt;&lt;/div&gt;
| &lt;s&gt;[[Myalgische encefalomyelitis]]&lt;/s&gt;&lt;!--{{50%|Datum=volgens infobox}}--&gt;
|[[Gebruiker: Guido den Broeder| Guido den Broeder]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Farmacologie}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-21-211-00002'&gt; nl-2-1-1-00002&lt;/div&gt;
| [[Farmacologie]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Inge Habex |Inge Habex]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Melkwinning}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-23-000-00001'&gt; nl-2-3-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Melkwinning]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Jjost | Jjost]],[[Gebruiker: Cor Duim | Cor Duim]] + ip-gebruikers
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sterkteleer}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-24-242-00001'&gt; nl-2-4-2-00001&lt;/div&gt;
| [[Sterkteleer]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Byl]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Mechanica_van_materialen}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-24-244-00001'&gt; nl-2-4-4-00001&lt;/div&gt;
| [[Mechanica van materialen]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: MADe|MADe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Transmissielijnen}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-24-244-00002'&gt; nl-2-4-4-00002&lt;/div&gt;
| [[Transmissielijnen]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Nijdam|Nijdam]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Papier}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-24-244-00003'&gt; nl-2-4-4-00003&lt;/div&gt;
| [[Papier]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Pjetter|Pjetter]], [[Gebruiker:Nijdam|Nijdam]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Kantoorsoftware}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-25-000-00001'&gt; nl-2-5-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Kantoorsoftware]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Kookboek}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-26-000-00001'&gt; nl-2-6-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Kookboek]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|Vele gebruikers
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Huishouden}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-26-000-00002'&gt; nl-2-6-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Huishouden]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Leer_jezelf_ecologisch_tuinieren}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-27-000-00001'&gt; nl-2-7-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Leer jezelf ecologisch tuinieren]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Vangelis|John Vangelis]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Verteltechnieken}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-27-000-00002'&gt; nl-2-7-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Verteltechnieken]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Roelvermeulen|Roelvermeulen]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Chillipepers.nl}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-27-000-00003'&gt; nl-2-7-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Chillipepers.nl]]
|Tweebloesem, Miek, Zengrow
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Handige_Harry}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-27-000-00004'&gt; nl-2-7-0-00004&lt;/div&gt;
| [[Handige Harry]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Inge Habex|Inge Habex]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Huisdierengids_rat}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-28-000-00001'&gt; nl-2-8-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Huisdierengids rat]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Inge Habex |Inge Habex]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Huisdierengids_-_Terrarium}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-28-000-00003'&gt; nl-2-8-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Huisdierengids - Terrarium]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Inge Habex|Inge Habex]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Ubuntu:_Linux_voor_mensen}}
|&lt;div id='WSBN NL-3-34-345-00004'&gt; NL-3-4-5-00004&lt;/div&gt;
| [[Ubuntu: Linux voor mensen]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Svkeulen|Svkeulen]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Veilig_op_het_internet}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-32-000-00002'&gt; nl-3-2-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Veilig op het internet]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: MADe | MADe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basisboek_internet}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-32-000-00003'&gt; nl-3-2-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Basisboek internet]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Overklokken}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-33-000-00001'&gt; nl-3-3-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Overklokken]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: ACiDcHaOZ | ACiDcHaOZ]]
|- 
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Netwerkbekabeling}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-33-000-00002'&gt; &lt;del&gt;nl-3-3-0-00002&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;
| &lt;del&gt;[[Netwerkbekabeling]]{{100%|Datum=volgens infobox}}&lt;/del&gt;
|[[Gebruiker:Mattias.Campe|Mattias Campe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Computernetwerken voor gevorderden}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-33-000-00003'&gt; nl-3-3-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Computernetwerken voor gevorderden]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Mattias.Campe|Mattias Campe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Firefox}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-341-00001'&gt; nl-3-4-1-00001&lt;/div&gt;
| [[Firefox]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:MADe|MADe]], [[Gebruiker:Jbib|Jbib]], [[Gebruiker:Fruggo|Fruggo]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Maple}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-341-00002'&gt; nl-3-4-1-00002&lt;/div&gt;
| [[Maple]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: MADe | MADe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Aan_de_slag_met_BitTorrent}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-341-00004'&gt; nl-3-4-1-00004&lt;/div&gt;
| [[Aan de slag met BitTorrent]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|Diverse gebruikers
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Pinnacle_Studio}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-341-00006'&gt; nl-3-4-1-00006&lt;/div&gt;
| [[Pinnacle Studio]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:83.86.75.252 |83.86.75.252]], [[Gebruiker:MADe|MADe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Oracle}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-341-00007'&gt; nl-3-4-1-00007&lt;/div&gt;
| [[Oracle]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Elvisleegwater | Elvisleegwater]], [[Gebruiker: Peresko| Peresko]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Microsoft_Word}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-341-00008'&gt; nl-3-4-1-00008&lt;/div&gt;
| [[Microsoft Word]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Koos Jol | Koos Jol]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/OpenOffice.org}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-341-00009'&gt; nl-3-4-1-00009&lt;/div&gt;
| [[OpenOffice.org]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Bernard van der Wees|Bernard van der Wees]] [[Gebruiker:Mattias.Campe| Mattias.Campe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Werken_met_MKVToolnix}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-341-00010'&gt; nl-3-4-1-00010&lt;/div&gt;
| [[Werken met MKVToolnix]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Sephiroth|Sephiroth]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/LaTeX}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-342-00001'&gt; nl-3-4-2-00001&lt;/div&gt;
| [[LaTeX]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Nikolai1983 | Nikolai1983]],[[Gebruiker: Sanderd17 | Sanderd17]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Handboek_MediaWiki}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-342-00002'&gt; nl-3-4-2-00002&lt;/div&gt;
| [[Handboek MediaWiki]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Pjetter |Pjetter]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Inleiding_MediaWiki}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-342-00003'&gt; nl-3-4-2-00003&lt;/div&gt;
| [[Inleiding MediaWiki]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Effeietsanders |Effeietsanders]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/HTML}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-342-00004'&gt; nl-3-4-2-00004&lt;/div&gt;
| [[HTML]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Rolof1991|Rolof1991]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_TI-83+_Assembly}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-343-00001'&gt; nl-3-4-3-00001&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in TI-83+ Assembly]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Willem1|Willem1]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_PL/1}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-343-00002'&gt; nl-3-4-3-00002&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in PL/1]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:84.193.136.96|84.193.136.96]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_Go}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-343-00003'&gt; nl-3-4-3-00003&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in Go]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Danielheres|Dani�l Heres]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_BASIC}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-343-00004'&gt; nl-3-4-3-00004&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in BASIC]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Warddr|Warddr]], [[Gebruiker:Sephiroth|Sephiroth]], [[Gebruiker:ACiDcHaOZ|ACiDcHaOZ]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_TI-Basic}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-343-00005'&gt; nl-3-4-3-00005&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in TI-Basic]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Thexa4|Thexa4]], [[Gebruiker:FOudman|FOudman]], [[Gebruiker:Dagan|Dagan]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_Java}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-343-00006'&gt; nl-3-4-3-00006&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in Java]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:SeySayux|SeySayux]], [[Gebruiker:zedutchgandalf|zedutchgandalf]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_C}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-343-00007'&gt; nl-3-4-3-00007&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in C]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Sephiroth|Sephiroth]], [[Gebruiker:Nielius|Nielius]], [[Gebruiker:ElieDeBrauwer|ElieDeBrauwer]], [[Gebruiker:Kleuske|Kleuske]], diverse anonieme bijdragen
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_Pascal}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-343-00008'&gt; nl-3-4-3-00008&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in Pascal]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Wolvenraider | Wolvenraider]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_COBOL}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-343-00009'&gt; nl-3-4-3-00009&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in COBOL]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Sephiroth|Sephiroth]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_REXX}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-343-00010'&gt; nl-3-4-3-00010&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in REXX]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: 84.193.139.18 | 84.193.139.18]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/ActionScript_3.0}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-343-00011'&gt; nl-3-4-3-00011&lt;/div&gt;
| [[ActionScript 3.0]]{{0%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_ASP.NET}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-344-00001'&gt; nl-3-4-4-00001&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in ASP.NET]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Jbib|Jbib]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_ASP.net_2.0_N-Tier_Tutorial}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-344-00002'&gt; nl-3-4-4-00002&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in ASP.net 2.0 N-Tier Tutorial]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Ketelsb | Ketelsb]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_PHP}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-344-00003'&gt; nl-3-4-4-00003&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in PHP]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Gabadubo|Gabadubo]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_Python}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-344-00004'&gt; nl-3-4-4-00004&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in Python]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Jsoeterbroek | Jsoeterbroek]], [[Gebruiker:RoestVrijStaal|RoestVrijStaal]], [[Gebruiker: ElieDeBrauwer| ElieDeBrauwer]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Linux_voor_beginners}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-345-00001'&gt; nl-3-4-5-00001&lt;/div&gt;
| [[Linux voor beginners]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:sanderd17|sanderd17]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Linux_Systeembeheer}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-345-00002'&gt; nl-3-4-5-00002&lt;/div&gt;
| [[Linux Systeembeheer]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Bertvv | Bertvv]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Ontwerp_en_bouw_een_besturingssysteem}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-345-00003'&gt; nl-3-4-5-00003&lt;/div&gt;
| [[Ontwerp en bouw een besturingssysteem]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Virtlink|Virtlink]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren,_de_basis}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-349-00001'&gt; nl-3-4-9-00001&lt;/div&gt;
| [[Programmeren, de basis]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Mattias.Campe|Mattias.Campe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Gebruik_van_de_opdrachtprompt}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-349-00002'&gt; nl-3-4-9-00002&lt;/div&gt;
| [[Gebruik van de opdrachtprompt]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Willem1|Willem1]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Scalable_Vector_Graphics}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-349-00003'&gt; nl-3-4-9-00003&lt;/div&gt;
| [[Scalable Vector Graphics]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Pietn |Pietn]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Datacommunicatie_in_informatica}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-349-00004'&gt; nl-3-4-9-00004&lt;/div&gt;
| [[Datacommunicatie in informatica]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Ronny Creygelman| Ronny Creygelman]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basiskennis_informatica}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-349-00005'&gt; nl-3-4-9-00005&lt;/div&gt;
| [[Basiskennis informatica]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Ronny Creygelman| Ronny Creygelman]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Geo-visualisatie}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-349-00006'&gt; nl-3-4-9-00006&lt;/div&gt;
| [[Geo-visualisatie]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Nijeholt|Nijeholt]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Open_standaarden}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-349-00007'&gt; nl-3-4-9-00007&lt;/div&gt;
| [[Open standaarden]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Mattias.Campe| Mattias.Campe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Handboek Wikimedia Commons}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-342-00005'&gt; nl-3-4-9-00008&lt;/div&gt;
| [[Handboek Wikimedia Commons]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]]
&lt;!--
(boek is verwijderd) 
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/C++_vanuit_de_funderingen_omhoog_(ANSI/ISO_C++)}}
|&lt;div id='WSBN 3-34-343-00011'&gt; 3-4-3-00011&lt;/div&gt;
| [[C++ vanuit de funderingen omhoog (ANSI/ISO C++)]]{{0%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:FrankBav|Frank Baveghems]]
--&gt;
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basis_ICT/Basis_Elektrotechniek}}
| &lt;del&gt;nl-3-5-0-00001&lt;/del&gt;
| &lt;del&gt;[[Basis ICT/Basis Elektrotechniek]]&lt;/del&gt;
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Vruchtbrengend_woordenboek}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-41-000-00001'&gt; nl-4-1-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Vruchtbrengend woordenboek]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Gitaarfreak|Gitaarfreak]], [[Gebruiker:Mtcv|Mtcv]], [[Gebruiker:Koos Jol|Koos Jol]], [[Gebruiker:Londenp|Londenp]] en vele anderen
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Een_vreemde_taal_leren}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-41-000-00002'&gt; nl-4-1-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Een vreemde taal leren]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Wolvenraider|Wolvenraider]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Nieuwgrieks}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-421-00001'&gt; nl-4-2-1-00001&lt;/div&gt;
| [[Nieuwgrieks]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Dirk math| Dirk math]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Italiaans}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-421-00002'&gt; nl-4-2-1-00002&lt;/div&gt;
| [[Italiaans]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Dion|Dion]] - [[Gebruiker:Hansmuller|Hansmuller]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/West-Vlaams}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-421-00003'&gt; nl-4-2-1-00003&lt;/div&gt;
| [[West-Vlaams]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|Vele West-Vlamingen
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Russisch}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-421-00004'&gt; nl-4-2-1-00004&lt;/div&gt;
| [[Russisch]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Pools}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-421-00005'&gt; nl-4-2-1-00005&lt;/div&gt;
| [[Pools]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Michiel1972| Michiel1972]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Fries}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-421-00006'&gt; nl-4-2-1-00006&lt;/div&gt;
| [[Fries]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Vietnamees}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-421-00007'&gt; nl-4-2-1-00007&lt;/div&gt;
| [[Vietnamees]]{{0%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Val|Val]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Kemzieks woordenboek}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-421-00008'&gt; nl-4-2-1-00008&lt;/div&gt;
| [[Kemzieks woordenboek]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:GeenVraag|GeenVraag]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Oudgrieks}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-422-00001'&gt; nl-4-2-2-00001&lt;/div&gt;
| [[Oudgrieks]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Wikibelgiaan|Wikibelgiaan]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Latijn}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-422-00002'&gt; nl-4-2-2-00002&lt;/div&gt;
| [[Latijn]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Pkniest|Pkniest]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Oudgriekse_vormleer}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-422-00003'&gt; nl-4-2-2-00003&lt;/div&gt;
| [[Oudgriekse vormleer]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Wikibelgiaan|Wikibelgiaan]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Quenya}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-423-00001'&gt; nl-4-2-3-00001&lt;/div&gt;
| [[Quenya]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Dirk math | Dirk math]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Toki_Pona}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-423-00002'&gt; nl-4-2-3-00002&lt;/div&gt;
| [[Toki Pona]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:JosN|JosN]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Tengwar}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-423-00003'&gt; nl-4-2-3-00003&lt;/div&gt;
| [[Tengwar]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Dirk math | Dirk math]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Geheimschrift}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-423-00004'&gt; nl-4-2-3-00004&lt;/div&gt;
| [[Geheimschrift]]{{0%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Dagan|Dagan]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Esperanto}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-423-00005'&gt; nl-4-2-3-00005&lt;/div&gt;
| [[Esperanto]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Ghanssen|Ghanssen]], [[Gebruiker:195.35.129.175|195.35.129.175]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Amerikaanse_literatuur}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-44-441-00001'&gt; nl-4-4-1-00001&lt;/div&gt;
| [[Amerikaanse literatuur]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]], [[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Shakespeares toneelstukken}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-44-441-00002'&gt; nl-4-4-1-00002&lt;/div&gt;
| [[Shakespeares toneelstukken]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Nederlandse_literatuur_in_de_middeleeuwen}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-44-442-00001'&gt; nl-4-4-2-00001&lt;/div&gt;
| [[Nederlandse literatuur in de middeleeuwen]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]], [[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Nederlandse literatuurgeschiedenis}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-44-442-00003'&gt; nl-4-4-2-00002&lt;/div&gt;
| [[Nederlandse literatuurgeschiedenis]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]], [[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Woordenboek_literatuur}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-44-442-00017'&gt; nl-4-4-2-00017&lt;/div&gt;
| [[Woordenboek literatuur]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]], [[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Opfriscursus_literatuur}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-44-442-00018'&gt; nl-4-4-2-00018&lt;/div&gt;
| [[Opfriscursus literatuur]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]], [[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Gothic_novel}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-44-442-00019'&gt; nl-4-4-2-00019&lt;/div&gt;
| [[Gothic novel]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Koningen_aan_de_Nijl}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-52-525-00001'&gt; nl-5-2-5-00001&lt;/div&gt;
| [[Koningen aan de Nijl]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Evil berry |Evil berry]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Ab_Urbe_Condita}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-53-534-00001'&gt; nl-5-3-4-00001&lt;/div&gt;
| [[Ab Urbe Condita]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Evil berry|Evil berry]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Griekse_mythologie}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-53-534-00002'&gt; nl-5-3-4-00002&lt;/div&gt;
| [[Griekse mythologie]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Pjetter|Pjetter]] - [[Gebruiker:Vangelis|Vangelis]] - [[Gebruiker:Wolvenraider|Wolvenraider]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sociale_geschiedenis_van_het_Romeinse_rijk}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-53-534-00003'&gt; nl-5-3-4-00003&lt;/div&gt;
| [[Sociale geschiedenis van het Romeinse rijk]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Beetjedwars | Beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sociale_geschiedenis_van_de_late_oudheid}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-53-534-00004'&gt; nl-5-3-4-00004&lt;/div&gt;
| [[Sociale geschiedenis van de late oudheid]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Beetjedwars | Beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Alexander_de_Grote}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-53-535-00001'&gt; nl-5-3-5-00001&lt;/div&gt;
| [[Alexander de Grote]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Geschiedenis]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sociale_geschiedenis_van_de_vroege_Middeleeuwen}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-54-544-00001'&gt; nl-5-4-4-00001&lt;/div&gt;
| [[Sociale geschiedenis van de vroege middeleeuwen]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Beetjedwars | Beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sociale_geschiedenis_van_Byzantium}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-54-544-00002'&gt; nl-5-4-4-00002&lt;/div&gt;
| [[Sociale geschiedenis van Byzantium]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Beetjedwars | Beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sociale_geschiedenis_van_de_hoge_Middeleeuwen}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-54-544-00003'&gt; nl-5-4-4-00003&lt;/div&gt;
| [[Sociale geschiedenis van de hoge middeleeuwen]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:beetjedwars|beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sociale_geschiedenis_van_Toscane_(1300-1500)}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-54-544-00004'&gt; nl-5-4-4-00004&lt;/div&gt;
| [[Sociale geschiedenis van Toscane (1300-1500)]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:beetjedwars|beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sociale_geschiedenis_in_de_literatuur}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-54-544-00005'&gt; nl-5-4-4-00005&lt;/div&gt;
| [[Sociale geschiedenis in de literatuur]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:beetjedwars|beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sociale_geschiedenis_van_de_late_Middeleeuwen}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-54-544-00006'&gt; nl-5-4-5-00006&lt;/div&gt;
| [[Sociale geschiedenis van de late middeleeuwen]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Beetjedwars | Beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sociale_geschiedenis_in_de_literatuur_1500-1795}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-55-544-00004'&gt; nl-5-5-4-00004&lt;/div&gt;
| [[Sociale geschiedenis in de literatuur 1500-1795]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:beetjedwars|beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Heksenvervolging_in_Europa_(1300-1720)}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-55-554-00001'&gt; nl-5-5-4-00001&lt;/div&gt;
| [[Heksenvervolging in Europa (1300-1720)]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Beetjedwars|Beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Volk,_kerk_en_magie_1500-1700}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-55-554-00002'&gt; nl-5-5-4-00002&lt;/div&gt;
| [[Volk, kerk en magie 1500-1700]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Beetjedwars|Beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sociale_geschiedenis_van_Europa_1500-1795}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-55-554-00003'&gt; nl-5-5-4-00003&lt;/div&gt;
| [[Sociale geschiedenis van Europa 1500-1795]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Beetjedwars|Beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Nederlandse_geschiedenis}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-59-591-00001'&gt; nl-5-9-1-00001&lt;/div&gt;
| [[Nederlandse geschiedenis]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Evil berry|Evil berry]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sociale_geschiedenis_van_Europa}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-59-594-00001'&gt; nl-5-9-4-00001&lt;/div&gt;
| [[Sociale geschiedenis van Europa]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Beetjedwars|Beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Historische_atlas}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-59-599-00001'&gt; nl-5-9-9-00001&lt;/div&gt;
| [[Historische atlas]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Evil berry | Evil berry]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Kunstgeschiedenis}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-59-599-00002'&gt; nl-5-9-9-00002&lt;/div&gt;
| [[Kunstgeschiedenis]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Evil berry |Evil berry]], [[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Italiaanse_renaissance}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-59-599-00003'&gt; nl-5-9-9-00003&lt;/div&gt;
| [[Italiaanse renaissance]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Hekserij}}
|&lt;div id='WSBN nl-6-61-000-00001'&gt; nl-6-1-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Hekserij]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Netwerken}}
|&lt;div id='WSBN nl-6-61-000-00002'&gt; nl-6-1-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Netwerken]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Effeietsanders|Effeietsanders]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Economie}}
| &lt;div id='WSBN nl-6-62-000-00001'&gt; nl-6-2-0-00001&lt;/div&gt; 
| [[Economie]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]], [[Gebruiker:RobertDeLaCroix|RobertDeLaCroix]], [[Gebruiker:Germanator|Germanator]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Kostprijsberekening_en_interne_informatievoorziening}}
| &lt;div id='WSBN nl-6-62-000-00002'&gt; nl-6-2-0-00002&lt;/div&gt; 
| [[Kostprijsberekening en interne informatievoorziening]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Pjetter|Pjetter]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Kennismanagement}}
| &lt;div id='WSBN nl-6-62-000-00003'&gt; nl-6-2-0-00003&lt;/div&gt; 
| [[Kennismanagement]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Trotski_voor_beginners}}
|&lt;div id='WSBN nl-6-64-000-00001'&gt; nl-6-4-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Trotski voor beginners]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Vitruvius|Vitruvius]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Save_Our_Future_Today,_a_SOFT_revolution}}
|&lt;div id='WSBN nl-6-66-000-00001'&gt; nl-6-6-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Save Our Future Today, a SOFT revolution]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Vangelis|Vangelis]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Alternatieve_energie}}
|&lt;div id='WSBN nl-6-66-000-00002'&gt; nl-6-6-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Alternatieve energie]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Londenp|Londenp]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Onderwijstechnoloog}}
|&lt;div id='WSBN nl-6-67-000-00001'&gt; nl-6-7-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Onderwijstechnoloog]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Nathalieparys|Nathalieparys]], [[Gebruiker:Sien.herbots|Sien.herbots]], [[Gebruiker:Maya.dammans|Maya.dammans]], [[Gebruiker:Ann|Ann]], [[Gebruiker:Frederik.Questier|Frederik.Questier]], [[Gebruiker:Fvmulder|Fvmulder]], [[Gebruiker:Maarten delaere1|Maarten delaere1]], [[Gebruiker:Jojacobs|Jojacobs]], [[Gebruiker:Ward|Ward]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Moodle}}
|&lt;div id='WSBN nl-6-67-000-00002'&gt; nl-6-7-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Moodle]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Toetsenbank}}
|&lt;div id='WSBN nl-6-67-000-00003'&gt; nl-6-7-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Toetsenbank]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Ischa1 |Ischa1]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Informatievoorziening}}
| &lt;div id='WSBN nl-6-9-001-00001'&gt; nl-6-9-1-00001&lt;/div&gt; 
| [[Informatievoorziening]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Portaal:Esoterie}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-71-000-00001'&gt; nl-7-1-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Portaal:Esoterie]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Magie}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-71-000-00002'&gt; nl-7-1-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Magie]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Heksenwoordenboek}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-71-000-00003'&gt; nl-7-1-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Heksenwoordenboek]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Encyacht|Encyacht]], [[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Westerse_astrologie}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-71-000-00004'&gt; nl-7-1-0-00004&lt;/div&gt;
| [[Westerse astrologie]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Hermetische_kabbala}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-71-000-00005'&gt; nl-7-1-0-00005&lt;/div&gt;
| [[Hermetische kabbala]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Alchemie}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-71-000-00006'&gt; nl-7-1-0-00006&lt;/div&gt;
| [[Alchemie]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Plato}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-73-000-00001'&gt; nl-7-3-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Plato]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Heraclitus_over_de_natuur}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-73-000-00002'&gt; nl-7-3-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Heraclitus over de natuur]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Dmfcasimiri |Dmfcasimiri]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Anaximander_over_de_natuur}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-73-000-00003'&gt; nl-7-3-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Anaximander over de natuur]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Dmfcasimiri|Dmfcasimiri]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Filosofisch_woordenboek}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-73-000-00005'&gt; nl-7-3-0-00005&lt;/div&gt;
| [[Filosofisch woordenboek]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]], [[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Geschiedenis_van_de_filosofie}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-73-000-00006'&gt; nl-7-3-0-00006&lt;/div&gt;
| [[Geschiedenis van de filosofie]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
| [[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Schilderen}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-82-000-00001'&gt; nl-8-2-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Schilderen]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Ellywa|Ellywa]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Bronsgieten_voor_beeldhouwers}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-83-000-00001'&gt; nl-8-3-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Bronsgieten voor beeldhouwers]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Casper Bosveld |Casper Bosveld]], [[Gebruiker:Vangelis|John Vangelis]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Portaal:Jazz}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-84-000-00001'&gt; nl-8-4-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Portaal:Jazz]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Belgische_jazz}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-84-000-00002'&gt; nl-8-4-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Belgische jazz]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Nederlandse_jazz}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-84-000-00003'&gt; nl-8-4-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Nederlandse jazz]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Beroemde_jazzmuzikanten}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-84-000-00004'&gt; nl-8-4-0-00004&lt;/div&gt;
| [[Beroemde jazzmuzikanten]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Jazz_standards}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-84-000-00005'&gt; nl-8-4-0-00005&lt;/div&gt;
| [[Jazz standards]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Bigband}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-84-000-00006'&gt; nl-8-4-0-00006&lt;/div&gt;
| [[Bigband]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Klarinet}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-84-000-00007'&gt; nl-8-4-0-00007&lt;/div&gt;
| [[Klarinet]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Ellywa|Ellywa]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Platbodemzeilen_op_een_Volendammer_Kwak}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-85-000-00001'&gt; nl-8-5-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Platbodemzeilen op een Volendammer Kwak]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Vd172hb|Vd172hb]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Schaken}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-85-851-00001'&gt; nl-8-5-1-00001&lt;/div&gt;
| [[Schaken]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Ischa1|Ischa1]] [[Gebruiker: Catienpetji| Catienpetji]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Hoe_een_Rubiks_kubus_op_te_lossen}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-85-851-00002'&gt; nl-8-5-1-00002&lt;/div&gt;
| [[Hoe een Rubiks kubus op te lossen]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Karoma|Karoma]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Puzzeltocht}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-85-852-00001'&gt; nl-8-5-2-00001&lt;/div&gt;
| [[Puzzeltocht]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:86.95.64.35|86.95.64.35 ]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Go_leer_je_zo}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-86-000-00001'&gt; nl-8-6-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Go leer je zo]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Ghanssen|Ger Hanssen]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Kaartspel}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-86-000-00002'&gt; nl-8-6-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Kaartspel]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Pjetter|Pjetter]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Trucs_met_de_diabolo}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-86-000-00003'&gt; nl-8-6-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Trucs met de diabolo]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:193.43.89.89|193.43.89.89]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Vakantiereizen}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-87-000-00001'&gt; nl-8-7-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Vakantiereizen]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:GeeKaa|GeeKaa]] - [[Gebruiker:Vangelis|JohnVangelis]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/De_Kleine_Trekkersgids}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-87-000-00002'&gt; nl-8-7-0-00002&lt;/div&gt;
| [[De Kleine Trekkersgids]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Rolklaver|Rolklaver]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Van_Idee_tot_Publicatie}}
|&lt;div id='WSBN nl-9-00-000-00002'&gt; nl-9-0-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Van Idee tot Publicatie]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:H.vandijk|H.vandijk]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/In_mensentaal}}
|&lt;div id='WSBN nl-9-00-000-00003'&gt; nl-9-0-0-00003&lt;/div&gt;
| [[In mensentaal]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Inge Habex |Inge Habex]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Handleiding_moderatoren}}
|&lt;div id='WSBN nl-9-00-000-00004'&gt; nl-9-0-0-00004&lt;/div&gt;
| [[Handleiding moderatoren]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Pjetter|Pjetter]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Aquaristiek}}
| Onbekend
| [[Aquaristiek]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Inge Habex|Inge Habex]], [[Gebruiker:Regular thijs|Regular thijs]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Archeologie}}
| Onbekend
| [[Archeologie]]{{0%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Veluwse Klokbeker|Veluwse Klokbeker]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Atlas_van_Europa}}
| Onbekend
| [[Atlas van Europa]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:stefn|Stefn]]&lt;span style=&quot;font-size: small;&quot;&gt; ([[Overleg gebruiker:Stefn|Vraagje over dit boek?]])&lt;/span&gt;, [[Gebruiker:82.171.186.239|82.171.186.239]], [[Gebruiker:Evil berry|Evil berry]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basisstructuur_van_de_kosmos}}
| Onbekend
| [[Basisstructuur van de kosmos]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Biochemie}}
| Onbekend
| [[Biochemie]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Biohazard|Biohazard]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Cascading_Style_Sheets}}
| Onbekend
| [[Cascading Style Sheets]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Catalaans}}
| Onbekend
| [[Catalaans]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:86.90.219.84|86.90.219.84]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Cursusboek_Marifonie}}
| Onbekend
| [[Cursusboek Marifonie]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Enschedem|Enschedem]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Dammen}}
| Onbekend
| [[Dammen]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Basvb|Basvb]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Dierengids_rat}}
| Onbekend
| [[Dierengids rat]]{{0%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Inge Habex |Inge Habex]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Duits}}
| Onbekend
| [[Duits]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Bdcooman|Bdcooman]], [[Gebruiker:RobertDeLaCroix |RobertDeLaCroix ]], [[Gebruiker:Ischa1|Ischa1]], [[Gebruiker:Algont|Algont]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/EHBO}}
| Onbekend
| [[EHBO]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Octostein |Octostein]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Elektriciteit}}
| Onbekend
| [[Elektriciteit]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Nijdam|Nijdam]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Elektronica}}
| Onbekend
| [[Elektronica]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Eli Verbuyst |Eli Verbuyst]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Engels}}
| Onbekend
| [[Engels]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Bdcooman|Bdcooman]] + IP-gebruikers
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Engelse_literatuur}}
| Onbekend
| [[Engelse literatuur]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Evolutie}}
| Onbekend
| [[Evolutie]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Jos Punie | Jos Punie]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Fourieranalyse}}
| Onbekend
| [[Fourieranalyse]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Nijdam |Nijdam]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Frans}}
| Onbekend
| [[Frans]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Mtcv|Mtcv]], [[Gebruiker:Guaka|Guaka]], [[Gebruiker:Cars en travel|Cars en travel]], [[Gebruiker:Algont|Algont]], [[Gebruiker:Pjetter|Pjetter]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Gender_en_diversiteit}}
| Onbekend
| [[Gender en diversiteit]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Arwen|Arwen]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Geneeskunde}}
| Onbekend
| [[Geneeskunde]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Inge Habex |Inge Habex]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Gitaar}}
| Onbekend
| [[Gitaar]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Evil berry | Evil berry]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Gotisch}}
| Onbekend
| [[Gotisch]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:BrahnTelpefin|BrahnTelpefin]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Gronings}}
| Onbekend
| [[Gronings]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Handboek_practica_onderwijs}}
| Onbekend
| [[Handboek practica onderwijs]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Hengelsport}}
| Onbekend
| [[Hengelsport]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Jerre | Jerre]], [[Gebruiker: RensKoek| RensKoek]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Huisdierengids_hamster}}
| Onbekend
| [[Huisdierengids hamster]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Inge Habex |Inge Habex]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Huisdierengids_hond}}
| Onbekend
| [[Huisdierengids hond]]{{0%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Inge Habex |Inge Habex]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Inleiding_Oude_en_Nieuwe_Testament}}
| Onbekend
| [[Inleiding Oude en Nieuwe Testament]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Oversluizen|Oversluizen]], [[Gebruiker:Evil berry|Evil berry]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Etiquette voor het internationaal zakendoen}}
| Onbekend
| [[Etiquette voor het internationaal zakendoen]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Londenp|Londenp]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Latijn_(scholierenversie)}}
| Onbekend
| [[Latijn (scholierenversie)]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Crystalaero|Crystalaero]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Litouws}}
| Onbekend
| [[Litouws]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Dion|Dion]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Magische_wetenschap}}
| Onbekend
| [[Magische wetenschap]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: 193.190.11.97 |193.190.11.97]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Meten_en_onzekerheid}}
| Onbekend
| [[Meten en onzekerheid]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:KKoolstra|K. Koolstra]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Microsoft_Access}}
| &lt;del&gt;Onbekend&lt;/del&gt;
| &lt;del&gt;[[Microsoft Access]]{{25%|Datum=volgens infobox}}&lt;/del&gt;
|[[Gebruiker: AccessgoeroeInOpleiding | AccessgoeroeInOpleiding]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Microsoft_Excel}}
| Onbekend
| [[Microsoft Excel]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Sephiroth| Sephiroth]], [[Gebruiker:Dagan|Dagan]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Modelspoorwegbouw}}
| Onbekend
| [[Modelspoorwegbouw]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Nederlands}}
| Onbekend
| [[Nederlands]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Inge Habex|Inge Habex]], [[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Noors}}
| Onbekend
| [[Noors]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Yorian|Yorian]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/OpenERP}}
| Onbekend
| [[OpenERP]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Avdsar|Avdsar]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/OpenStreetMap}}
| Onbekend
| [[OpenStreetMap]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Milovanderlinde|Milovanderlinde]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Organische_chemie}}
| Onbekend
| [[Organische chemie]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:T.vanschaik|T.vanschaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Over_beroemde_personen}}
| Onbekend
| [[Over beroemde personen]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Evil berry |Evil berry]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Papiamento}}
| Onbekend
| [[Papiamento]]{{0%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Periodiek_systeem}}
| Onbekend
| [[Periodiek systeem]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Effeietsanders|Effeietsanders]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Personenzorg_I}}
| Onbekend
| [[Personenzorg I]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Inge Habex |Inge Habex]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Perzisch}}
| Onbekend
| [[Perzisch]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Mtcv |Mtcv]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Portugees}}
| Onbekend
| [[Portugees]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_C++}}
| Onbekend
| [[Programmeren in C++]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:ElieDeBrauwer|ElieDeBrauwer]], [[Gebruiker:Brecht|Brecht]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_C_Sharp}}
| Onbekend
| [[Programmeren in C Sharp]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:194.78.192.181|194.78.192.181]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_JavaScript}}
| Onbekend
| [[Programmeren in JavaScript]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_Ruby}}
| Onbekend
| [[Programmeren in Ruby]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Basaah|Basaah]], [[Gebruiker:Medelezer|Medelezer]], [[Gebruiker:MADe|MADe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_VB&amp;VBA}}
| Onbekend
| [[Programmeren in VB&amp;VBA]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_x86_assembler}}
| Onbekend
| [[Programmeren in x86 assembler]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Sephiroth|Sephiroth]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Roemeens}}
| Onbekend
| [[Roemeens]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Al|Al]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Saterfries}}
| Onbekend
| [[Saterfries]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Spaans}}
| Onbekend
| [[Spaans]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Dion|Dion]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Systeembeheer}}
| &lt;del&gt;Onbekend&lt;/del&gt;
| &lt;del&gt;[[Systeembeheer]]{{25%|Datum=volgens infobox}}&lt;/del&gt;
|[[Gebruiker:M.v.d.Beedijk|M.v.d.Beedijk]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Tarot}}
| Onbekend
| [[Tarot]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Tekstverwerkng}}
| Onbekend
| [[Tekstverwerking]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Mattias.Campe| Mattias.Campe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Tips_en_trucs}}
| &lt;del&gt;Onbekend&lt;/del&gt;
| &lt;del&gt;[[Tips en trucs]]{{0%|Datum=volgens infobox}}&lt;/del&gt;
|[[Gebruiker: Pjetter |Pjetter]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Turks}}
| Onbekend
| [[Turks]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Verpleegkundige_technieken}}
| &lt;del&gt;Onbekend&lt;/del&gt;
| &lt;del&gt;[[Verpleegkundige technieken]]{{25%|Datum=volgens infobox}}&lt;/del&gt;
|[[Gebruiker:Inge Habex|Inge Habex]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Welsh}}
| Onbekend
| [[Welsh]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Evil berry|Evil berry]], [[Gebruiker:Hansmuller|Hansmuller]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Windows_Vista}}
| Onbekend
| [[Windows Vista]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Gwiki|Gwiki]], [[Gebruiker:Michiel1972|Michiel1972]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Windows_XP}}
| Onbekend
| [[Windows XP]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Catienpetji|Catienpetji]], [[Gebruiker:RoestVrijStaal|RoestVrijStaal]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Zeeuws}}
| Onbekend
| [[Zeeuws]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Steinbach|Steinbach]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Zweeds}}
| Onbekend
| [[Zweeds]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Michiel1972|Michiel1972]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basis_ICT/Geschiedenis_van_de_datacommunicatie/Met_elektriciteit}}
| &lt;del&gt;Onbekend&lt;/del&gt;
| &lt;del&gt;[[Basis ICT/Geschiedenis van de datacommunicatie/Met elektriciteit]]&lt;/del&gt;
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Infrastructuurplanning}}
| Onbekend
| [[Infrastructuurplanning]]
|
|-style=&quot;border-top: 3px solid red;&quot;
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Wikibooks:Wachtruimte/Arabisch}}
| Onbekend
| [[Wikibooks:Wachtruimte/Arabisch]]
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Wikibooks:Wachtruimte/Hebreeuws}}
| Onbekend
| [[Wikibooks:Wachtruimte/Hebreeuws]]
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Wikibooks:Wachtruimte/Kroatisch}}
| Onbekend
| [[Wikibooks:Wachtruimte/Kroatisch]]
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Wikibooks:Wachtruimte/Limburgs}}
| Onbekend
| [[Wikibooks:Wachtruimte/Limburgs]]
|
|}

[[Categorie:Wikibooks]]</text>
      <sha1>56h8g14juvzj2rasbr468tnwhfi8fj9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>421454</id>
      <parentid>421452</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T17:43:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <comment>kolom &quot;i&quot; ook sortable</comment>
      <origin>421454</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51294" sha1="6tna5szfmtvvsar9yel1gbrvkwbpt9o" xml:space="preserve">{{Post-it/WSBN}}
Het '''Wiki Standaard Boeknummer''' (WSBN) is een uniek nummer dat gegeven wordt aan een vrij boek op Wikibooks. Op de pagina [[Wikibooks:Wiki Standaard Boeknummer]] wordt de samenstelling van dit nummer toegelicht en staat een overzicht van de bestaande categorieën.

Voeg een boek toe (op de juiste plaats, op volgorde van WSBN) dmv. de volgende code:

&lt;pre&gt;
 |-
 |{{/sub|Wikibooks:Infobox/&lt;titel&gt;}}
 | &lt;wsbn&gt;                                               
 | [[&lt;titel&gt;]]{{25%}}
 | [[Gebruiker:&lt;naam&gt;|&lt;naam&gt;]]
&lt;/pre&gt;

Vervang &lt;titel&gt; door de titel van het boek, &lt;wsbn&gt; door het juiste nummer (in de vorm &quot;nl-1-2-3-00004&quot;), en &lt;naam&gt; door uw gebruikersnaam. Met een van deze codes:
&lt;pre&gt;
{{0%}}, {{25%}}, {{50%}}, {{75%}} of {{100%}}
&lt;/pre&gt;
kunt u aangeven in hoeverre het boek ''compleet'' is.
{{Clear both}}


{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! '''i''' || WSBN || Titel || Auteur(s)
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Tabellenboek Exact}}
| {{Nowrap|nl-1-0-0-00001}}
| [[Tabellenboek Exact]]{{25%}}
| [[Gebruiker:T.vanschaik|T. van Schaik (editor)]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Kosmografie}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-11-000-00001'&gt; nl-1-1-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Kosmografie]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
| [[Gebruiker:Jos Punie|Jos Punie]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Astronomisch_woordenboek}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-11-000-00002'&gt; nl-1-1-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Astronomisch woordenboek]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]], [[Gebruiker:Maasje|Maasje]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Mineralen_verzamelen}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-12-000-00001'&gt; nl-1-2-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Mineralen verzamelen]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Dion|Dion]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Celbiologie}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-13-000-00001'&gt; nl-1-3-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Celbiologie]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Biohazard|Biohazard]], [[Gebruiker:Rasbak|Rasbak]], [[Gebruiker:Roeleboel|Roeleboel]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Klassieke_Mechanica}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-14-000-00001'&gt; nl-1-4-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Klassieke Mechanica]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Huibc|Huibc]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Fysica}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-14-000-00002'&gt; nl-1-4-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Fysica]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Tobe Baeyens | Tobe Baeyens]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Vloeistofmechanica}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-14-000-00003'&gt; nl-1-4-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Vloeistofmechanica]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Eli Verbuyst |Eli Verbuyst]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Natuurkunde Opgaven}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-14-000-00004'&gt; nl-1-4-0-00004&lt;/div&gt;
| [[Natuurkunde Opgaven]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: t.vanschaik |T. van Schaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Chemie_Centraal}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-15-000-00001'&gt; nl-1-5-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Chemie Centraal]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:MADe|MADe]], [[Gebruiker:Effeietsanders|Effeietsanders]], [[Gebruiker:Londenp|Londenp]], [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]], [[Gebruiker:Octostein|Octostein]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Chemisch_rekenen}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-15-000-00002'&gt; nl-1-5-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Chemisch rekenen]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Londenp|Londenp]], [[Gebruiker:johanw|Johanw]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Analytische_chemie}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-15-000-00003'&gt; nl-1-5-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Analytische chemie]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Londenp|Londenp]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Anorganische_chemie}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-5-0-00004'&gt; nl-1-5-0-00004&lt;/div&gt;
| [[Anorganische chemie]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Effeietsanders|Effeietsanders]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basiskennis chemie}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-5-0-00005'&gt; nl-1-5-0-00005&lt;/div&gt;
| [[Basiskennis chemie]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:t.vanschaik|T. van Schaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basiskennis chemie 2}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-5-0-00006'&gt; nl-1-5-0-00006&lt;/div&gt;
| [[Basiskennis chemie 2]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:t.vanschaik|T. van Schaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basiskennis chemie 3}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-5-0-00007'&gt; nl-1-5-0-00007&lt;/div&gt;
| [[Basiskennis chemie 3]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:t.vanschaik|T. van Schaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basiskennis chemie 4}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-5-0-00008'&gt; nl-1-5-0-00008&lt;/div&gt;
| [[Basiskennis chemie 4]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:t.vanschaik|T. van Schaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basiskennis chemie 5}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-5-0-00009'&gt; nl-1-5-0-00009&lt;/div&gt;
| [[Basiskennis chemie 5]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:t.vanschaik|T. van Schaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basiskennis chemie 6}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-5-0-00010'&gt; nl-1-5-0-00010&lt;/div&gt;
| [[Basiskennis chemie 6]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:t.vanschaik|T. van Schaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Wikijunior:De_elementen}}
| &lt;div id='WSBN nl-1-15-0-00011'&gt; nl-1-5-0-00011&lt;/div&gt;
| [[Wikijunior:De elementen]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
| [[Gebruiker:Kthoelen|Kthoelen]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Scheikunde Opgaven}}
| &lt;div id='WSBN nl-1-5-0-00012'&gt; nl-1-5-0-00012&lt;/div&gt;
| [[Scheikunde Opgaven]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
| [[Gebruiker:t.vanschaik|T. van Schaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Elektrochemie voor MBO}}
| &lt;div id='WSBN nl-1-5-0-00013'&gt; nl-1-5-0-00013&lt;/div&gt;
| [[Elektrochemie voor MBO]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
| [[Gebruiker:t.vanschaik|T. van Schaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Wiskunde}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-8-0-00001'&gt; nl-1-8-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Wiskunde]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Germanator | Germanator ]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basisvaardigheden wiskunde}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-18-180-00002'&gt;&lt;del&gt; nl-1-8-0-00002&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;
|&lt;del&gt; [[Basisvaardigheden wiskunde]]{{75%|Datum=volgens infobox}}&lt;/del&gt;
|[[Gebruiker:  Effeietsanders |Effeietsanders]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Wiskunde Opgaven}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-8-0-0003'&gt; nl-1-8-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Wiskunde Opgaven]]{{25%|16 maart 2023}}
|[[Gebruiker:  T.vanschaik |T. van Schaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Wiskunde voor MBO techniek 1}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-8-0-0004'&gt; nl-1-8-0-00004&lt;/div&gt;
| [[Wiskunde voor MBO techniek 1]]{{25%|16 april 2023}}
|[[Gebruiker:  T.vanschaik |T. van Schaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Lineaire_algebra}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-18-181-00001'&gt; nl-1-8-1-00001&lt;/div&gt;
| [[Lineaire algebra]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Nijdam |Nijdam]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Matrixrekening}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-18-181-00002'&gt; nl-1-8-1-00002&lt;/div&gt;
| [[Matrixrekening]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Jjitss|Jjitss]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Abstracte_algebra}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-18-181-00003'&gt; nl-1-8-1-00003&lt;/div&gt;
| [[Abstracte algebra]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Sanderd17 | Sanderd17]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Analyse}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-18-182-00001'&gt; nl-1-8-2-00001&lt;/div&gt;
| [[Analyse]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:RedRose|RedRose]], [[Gebruiker:Nijdam|Nijdam]], [[Gebruiker:Robert Zboray|Robert Zboray]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Vectormeetkunde}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-18-183-00001'&gt; nl-1-8-3-00001&lt;/div&gt;
| [[Vectormeetkunde]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Jjitss|Jjitss]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Rekenen}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-18-184-00001'&gt; nl-1-8-4-00001&lt;/div&gt;
| [[Rekenen]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Nijdam |Nijdam]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Discrete_Kansrekening}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-18-186-00001'&gt; nl-1-8-6-00001&lt;/div&gt;
| [[Discrete Kansrekening]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Nijdam|W. Nijdam]] - W. Albers
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Omrekenen_van_eenheden}}
|&lt;div id='WSBN nl-1-19-000-00001'&gt; nl-1-9-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Omrekenen van eenheden]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Londenp|Londenp]] [[Gebruiker:Nijdam|Nijdam]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Myalgische_encefalomyelitis}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-21-211-00001'&gt;&lt;s&gt;nl-2-1-1-00001&lt;/s&gt;&lt;/div&gt;
| &lt;s&gt;[[Myalgische encefalomyelitis]]&lt;/s&gt;&lt;!--{{50%|Datum=volgens infobox}}--&gt;
|[[Gebruiker: Guido den Broeder| Guido den Broeder]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Farmacologie}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-21-211-00002'&gt; nl-2-1-1-00002&lt;/div&gt;
| [[Farmacologie]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Inge Habex |Inge Habex]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Melkwinning}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-23-000-00001'&gt; nl-2-3-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Melkwinning]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Jjost | Jjost]],[[Gebruiker: Cor Duim | Cor Duim]] + ip-gebruikers
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sterkteleer}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-24-242-00001'&gt; nl-2-4-2-00001&lt;/div&gt;
| [[Sterkteleer]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Byl]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Mechanica_van_materialen}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-24-244-00001'&gt; nl-2-4-4-00001&lt;/div&gt;
| [[Mechanica van materialen]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: MADe|MADe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Transmissielijnen}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-24-244-00002'&gt; nl-2-4-4-00002&lt;/div&gt;
| [[Transmissielijnen]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Nijdam|Nijdam]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Papier}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-24-244-00003'&gt; nl-2-4-4-00003&lt;/div&gt;
| [[Papier]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Pjetter|Pjetter]], [[Gebruiker:Nijdam|Nijdam]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Kantoorsoftware}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-25-000-00001'&gt; nl-2-5-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Kantoorsoftware]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Kookboek}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-26-000-00001'&gt; nl-2-6-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Kookboek]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|Vele gebruikers
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Huishouden}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-26-000-00002'&gt; nl-2-6-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Huishouden]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Leer_jezelf_ecologisch_tuinieren}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-27-000-00001'&gt; nl-2-7-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Leer jezelf ecologisch tuinieren]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Vangelis|John Vangelis]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Verteltechnieken}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-27-000-00002'&gt; nl-2-7-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Verteltechnieken]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Roelvermeulen|Roelvermeulen]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Chillipepers.nl}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-27-000-00003'&gt; nl-2-7-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Chillipepers.nl]]
|Tweebloesem, Miek, Zengrow
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Handige_Harry}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-27-000-00004'&gt; nl-2-7-0-00004&lt;/div&gt;
| [[Handige Harry]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Inge Habex|Inge Habex]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Huisdierengids_rat}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-28-000-00001'&gt; nl-2-8-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Huisdierengids rat]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Inge Habex |Inge Habex]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Huisdierengids_-_Terrarium}}
|&lt;div id='WSBN nl-2-28-000-00003'&gt; nl-2-8-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Huisdierengids - Terrarium]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Inge Habex|Inge Habex]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Ubuntu:_Linux_voor_mensen}}
|&lt;div id='WSBN NL-3-34-345-00004'&gt; NL-3-4-5-00004&lt;/div&gt;
| [[Ubuntu: Linux voor mensen]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Svkeulen|Svkeulen]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Veilig_op_het_internet}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-32-000-00002'&gt; nl-3-2-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Veilig op het internet]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: MADe | MADe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basisboek_internet}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-32-000-00003'&gt; nl-3-2-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Basisboek internet]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Overklokken}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-33-000-00001'&gt; nl-3-3-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Overklokken]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: ACiDcHaOZ | ACiDcHaOZ]]
|- 
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Netwerkbekabeling}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-33-000-00002'&gt; &lt;del&gt;nl-3-3-0-00002&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;
| &lt;del&gt;[[Netwerkbekabeling]]{{100%|Datum=volgens infobox}}&lt;/del&gt;
|[[Gebruiker:Mattias.Campe|Mattias Campe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Computernetwerken voor gevorderden}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-33-000-00003'&gt; nl-3-3-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Computernetwerken voor gevorderden]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Mattias.Campe|Mattias Campe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Firefox}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-341-00001'&gt; nl-3-4-1-00001&lt;/div&gt;
| [[Firefox]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:MADe|MADe]], [[Gebruiker:Jbib|Jbib]], [[Gebruiker:Fruggo|Fruggo]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Maple}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-341-00002'&gt; nl-3-4-1-00002&lt;/div&gt;
| [[Maple]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: MADe | MADe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Aan_de_slag_met_BitTorrent}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-341-00004'&gt; nl-3-4-1-00004&lt;/div&gt;
| [[Aan de slag met BitTorrent]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|Diverse gebruikers
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Pinnacle_Studio}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-341-00006'&gt; nl-3-4-1-00006&lt;/div&gt;
| [[Pinnacle Studio]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:83.86.75.252 |83.86.75.252]], [[Gebruiker:MADe|MADe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Oracle}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-341-00007'&gt; nl-3-4-1-00007&lt;/div&gt;
| [[Oracle]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Elvisleegwater | Elvisleegwater]], [[Gebruiker: Peresko| Peresko]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Microsoft_Word}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-341-00008'&gt; nl-3-4-1-00008&lt;/div&gt;
| [[Microsoft Word]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Koos Jol | Koos Jol]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/OpenOffice.org}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-341-00009'&gt; nl-3-4-1-00009&lt;/div&gt;
| [[OpenOffice.org]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Bernard van der Wees|Bernard van der Wees]] [[Gebruiker:Mattias.Campe| Mattias.Campe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Werken_met_MKVToolnix}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-341-00010'&gt; nl-3-4-1-00010&lt;/div&gt;
| [[Werken met MKVToolnix]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Sephiroth|Sephiroth]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/LaTeX}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-342-00001'&gt; nl-3-4-2-00001&lt;/div&gt;
| [[LaTeX]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Nikolai1983 | Nikolai1983]],[[Gebruiker: Sanderd17 | Sanderd17]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Handboek_MediaWiki}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-342-00002'&gt; nl-3-4-2-00002&lt;/div&gt;
| [[Handboek MediaWiki]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Pjetter |Pjetter]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Inleiding_MediaWiki}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-342-00003'&gt; nl-3-4-2-00003&lt;/div&gt;
| [[Inleiding MediaWiki]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Effeietsanders |Effeietsanders]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/HTML}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-342-00004'&gt; nl-3-4-2-00004&lt;/div&gt;
| [[HTML]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Rolof1991|Rolof1991]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_TI-83+_Assembly}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-343-00001'&gt; nl-3-4-3-00001&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in TI-83+ Assembly]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Willem1|Willem1]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_PL/1}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-343-00002'&gt; nl-3-4-3-00002&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in PL/1]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:84.193.136.96|84.193.136.96]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_Go}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-343-00003'&gt; nl-3-4-3-00003&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in Go]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Danielheres|Dani�l Heres]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_BASIC}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-343-00004'&gt; nl-3-4-3-00004&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in BASIC]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Warddr|Warddr]], [[Gebruiker:Sephiroth|Sephiroth]], [[Gebruiker:ACiDcHaOZ|ACiDcHaOZ]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_TI-Basic}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-343-00005'&gt; nl-3-4-3-00005&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in TI-Basic]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Thexa4|Thexa4]], [[Gebruiker:FOudman|FOudman]], [[Gebruiker:Dagan|Dagan]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_Java}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-343-00006'&gt; nl-3-4-3-00006&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in Java]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:SeySayux|SeySayux]], [[Gebruiker:zedutchgandalf|zedutchgandalf]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_C}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-343-00007'&gt; nl-3-4-3-00007&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in C]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Sephiroth|Sephiroth]], [[Gebruiker:Nielius|Nielius]], [[Gebruiker:ElieDeBrauwer|ElieDeBrauwer]], [[Gebruiker:Kleuske|Kleuske]], diverse anonieme bijdragen
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_Pascal}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-343-00008'&gt; nl-3-4-3-00008&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in Pascal]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Wolvenraider | Wolvenraider]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_COBOL}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-343-00009'&gt; nl-3-4-3-00009&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in COBOL]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Sephiroth|Sephiroth]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_REXX}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-343-00010'&gt; nl-3-4-3-00010&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in REXX]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: 84.193.139.18 | 84.193.139.18]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/ActionScript_3.0}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-343-00011'&gt; nl-3-4-3-00011&lt;/div&gt;
| [[ActionScript 3.0]]{{0%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_ASP.NET}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-344-00001'&gt; nl-3-4-4-00001&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in ASP.NET]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Jbib|Jbib]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_ASP.net_2.0_N-Tier_Tutorial}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-344-00002'&gt; nl-3-4-4-00002&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in ASP.net 2.0 N-Tier Tutorial]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Ketelsb | Ketelsb]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_PHP}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-344-00003'&gt; nl-3-4-4-00003&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in PHP]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Gabadubo|Gabadubo]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_Python}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-344-00004'&gt; nl-3-4-4-00004&lt;/div&gt;
| [[Programmeren in Python]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Jsoeterbroek | Jsoeterbroek]], [[Gebruiker:RoestVrijStaal|RoestVrijStaal]], [[Gebruiker: ElieDeBrauwer| ElieDeBrauwer]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Linux_voor_beginners}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-345-00001'&gt; nl-3-4-5-00001&lt;/div&gt;
| [[Linux voor beginners]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:sanderd17|sanderd17]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Linux_Systeembeheer}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-345-00002'&gt; nl-3-4-5-00002&lt;/div&gt;
| [[Linux Systeembeheer]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Bertvv | Bertvv]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Ontwerp_en_bouw_een_besturingssysteem}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-345-00003'&gt; nl-3-4-5-00003&lt;/div&gt;
| [[Ontwerp en bouw een besturingssysteem]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Virtlink|Virtlink]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren,_de_basis}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-349-00001'&gt; nl-3-4-9-00001&lt;/div&gt;
| [[Programmeren, de basis]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Mattias.Campe|Mattias.Campe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Gebruik_van_de_opdrachtprompt}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-349-00002'&gt; nl-3-4-9-00002&lt;/div&gt;
| [[Gebruik van de opdrachtprompt]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Willem1|Willem1]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Scalable_Vector_Graphics}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-349-00003'&gt; nl-3-4-9-00003&lt;/div&gt;
| [[Scalable Vector Graphics]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Pietn |Pietn]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Datacommunicatie_in_informatica}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-349-00004'&gt; nl-3-4-9-00004&lt;/div&gt;
| [[Datacommunicatie in informatica]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Ronny Creygelman| Ronny Creygelman]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basiskennis_informatica}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-349-00005'&gt; nl-3-4-9-00005&lt;/div&gt;
| [[Basiskennis informatica]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Ronny Creygelman| Ronny Creygelman]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Geo-visualisatie}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-349-00006'&gt; nl-3-4-9-00006&lt;/div&gt;
| [[Geo-visualisatie]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Nijeholt|Nijeholt]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Open_standaarden}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-349-00007'&gt; nl-3-4-9-00007&lt;/div&gt;
| [[Open standaarden]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Mattias.Campe| Mattias.Campe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Handboek Wikimedia Commons}}
|&lt;div id='WSBN nl-3-34-342-00005'&gt; nl-3-4-9-00008&lt;/div&gt;
| [[Handboek Wikimedia Commons]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]]
&lt;!--
(boek is verwijderd) 
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/C++_vanuit_de_funderingen_omhoog_(ANSI/ISO_C++)}}
|&lt;div id='WSBN 3-34-343-00011'&gt; 3-4-3-00011&lt;/div&gt;
| [[C++ vanuit de funderingen omhoog (ANSI/ISO C++)]]{{0%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:FrankBav|Frank Baveghems]]
--&gt;
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basis_ICT/Basis_Elektrotechniek}}
| &lt;del&gt;nl-3-5-0-00001&lt;/del&gt;
| &lt;del&gt;[[Basis ICT/Basis Elektrotechniek]]&lt;/del&gt;
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Vruchtbrengend_woordenboek}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-41-000-00001'&gt; nl-4-1-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Vruchtbrengend woordenboek]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Gitaarfreak|Gitaarfreak]], [[Gebruiker:Mtcv|Mtcv]], [[Gebruiker:Koos Jol|Koos Jol]], [[Gebruiker:Londenp|Londenp]] en vele anderen
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Een_vreemde_taal_leren}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-41-000-00002'&gt; nl-4-1-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Een vreemde taal leren]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Wolvenraider|Wolvenraider]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Nieuwgrieks}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-421-00001'&gt; nl-4-2-1-00001&lt;/div&gt;
| [[Nieuwgrieks]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Dirk math| Dirk math]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Italiaans}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-421-00002'&gt; nl-4-2-1-00002&lt;/div&gt;
| [[Italiaans]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Dion|Dion]] - [[Gebruiker:Hansmuller|Hansmuller]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/West-Vlaams}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-421-00003'&gt; nl-4-2-1-00003&lt;/div&gt;
| [[West-Vlaams]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|Vele West-Vlamingen
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Russisch}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-421-00004'&gt; nl-4-2-1-00004&lt;/div&gt;
| [[Russisch]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Pools}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-421-00005'&gt; nl-4-2-1-00005&lt;/div&gt;
| [[Pools]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Michiel1972| Michiel1972]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Fries}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-421-00006'&gt; nl-4-2-1-00006&lt;/div&gt;
| [[Fries]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Vietnamees}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-421-00007'&gt; nl-4-2-1-00007&lt;/div&gt;
| [[Vietnamees]]{{0%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Val|Val]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Kemzieks woordenboek}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-421-00008'&gt; nl-4-2-1-00008&lt;/div&gt;
| [[Kemzieks woordenboek]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:GeenVraag|GeenVraag]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Oudgrieks}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-422-00001'&gt; nl-4-2-2-00001&lt;/div&gt;
| [[Oudgrieks]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Wikibelgiaan|Wikibelgiaan]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Latijn}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-422-00002'&gt; nl-4-2-2-00002&lt;/div&gt;
| [[Latijn]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Pkniest|Pkniest]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Oudgriekse_vormleer}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-422-00003'&gt; nl-4-2-2-00003&lt;/div&gt;
| [[Oudgriekse vormleer]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Wikibelgiaan|Wikibelgiaan]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Quenya}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-423-00001'&gt; nl-4-2-3-00001&lt;/div&gt;
| [[Quenya]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Dirk math | Dirk math]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Toki_Pona}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-423-00002'&gt; nl-4-2-3-00002&lt;/div&gt;
| [[Toki Pona]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:JosN|JosN]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Tengwar}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-423-00003'&gt; nl-4-2-3-00003&lt;/div&gt;
| [[Tengwar]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Dirk math | Dirk math]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Geheimschrift}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-423-00004'&gt; nl-4-2-3-00004&lt;/div&gt;
| [[Geheimschrift]]{{0%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Dagan|Dagan]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Esperanto}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-42-423-00005'&gt; nl-4-2-3-00005&lt;/div&gt;
| [[Esperanto]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Ghanssen|Ghanssen]], [[Gebruiker:195.35.129.175|195.35.129.175]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Amerikaanse_literatuur}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-44-441-00001'&gt; nl-4-4-1-00001&lt;/div&gt;
| [[Amerikaanse literatuur]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]], [[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Shakespeares toneelstukken}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-44-441-00002'&gt; nl-4-4-1-00002&lt;/div&gt;
| [[Shakespeares toneelstukken]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Nederlandse_literatuur_in_de_middeleeuwen}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-44-442-00001'&gt; nl-4-4-2-00001&lt;/div&gt;
| [[Nederlandse literatuur in de middeleeuwen]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]], [[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Nederlandse literatuurgeschiedenis}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-44-442-00003'&gt; nl-4-4-2-00002&lt;/div&gt;
| [[Nederlandse literatuurgeschiedenis]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]], [[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Woordenboek_literatuur}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-44-442-00017'&gt; nl-4-4-2-00017&lt;/div&gt;
| [[Woordenboek literatuur]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]], [[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Opfriscursus_literatuur}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-44-442-00018'&gt; nl-4-4-2-00018&lt;/div&gt;
| [[Opfriscursus literatuur]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]], [[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Gothic_novel}}
|&lt;div id='WSBN nl-4-44-442-00019'&gt; nl-4-4-2-00019&lt;/div&gt;
| [[Gothic novel]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Koningen_aan_de_Nijl}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-52-525-00001'&gt; nl-5-2-5-00001&lt;/div&gt;
| [[Koningen aan de Nijl]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Evil berry |Evil berry]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Ab_Urbe_Condita}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-53-534-00001'&gt; nl-5-3-4-00001&lt;/div&gt;
| [[Ab Urbe Condita]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Evil berry|Evil berry]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Griekse_mythologie}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-53-534-00002'&gt; nl-5-3-4-00002&lt;/div&gt;
| [[Griekse mythologie]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Pjetter|Pjetter]] - [[Gebruiker:Vangelis|Vangelis]] - [[Gebruiker:Wolvenraider|Wolvenraider]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sociale_geschiedenis_van_het_Romeinse_rijk}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-53-534-00003'&gt; nl-5-3-4-00003&lt;/div&gt;
| [[Sociale geschiedenis van het Romeinse rijk]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Beetjedwars | Beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sociale_geschiedenis_van_de_late_oudheid}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-53-534-00004'&gt; nl-5-3-4-00004&lt;/div&gt;
| [[Sociale geschiedenis van de late oudheid]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Beetjedwars | Beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Alexander_de_Grote}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-53-535-00001'&gt; nl-5-3-5-00001&lt;/div&gt;
| [[Alexander de Grote]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Geschiedenis]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sociale_geschiedenis_van_de_vroege_Middeleeuwen}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-54-544-00001'&gt; nl-5-4-4-00001&lt;/div&gt;
| [[Sociale geschiedenis van de vroege middeleeuwen]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Beetjedwars | Beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sociale_geschiedenis_van_Byzantium}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-54-544-00002'&gt; nl-5-4-4-00002&lt;/div&gt;
| [[Sociale geschiedenis van Byzantium]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Beetjedwars | Beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sociale_geschiedenis_van_de_hoge_Middeleeuwen}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-54-544-00003'&gt; nl-5-4-4-00003&lt;/div&gt;
| [[Sociale geschiedenis van de hoge middeleeuwen]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:beetjedwars|beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sociale_geschiedenis_van_Toscane_(1300-1500)}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-54-544-00004'&gt; nl-5-4-4-00004&lt;/div&gt;
| [[Sociale geschiedenis van Toscane (1300-1500)]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:beetjedwars|beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sociale_geschiedenis_in_de_literatuur}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-54-544-00005'&gt; nl-5-4-4-00005&lt;/div&gt;
| [[Sociale geschiedenis in de literatuur]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:beetjedwars|beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sociale_geschiedenis_van_de_late_Middeleeuwen}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-54-544-00006'&gt; nl-5-4-5-00006&lt;/div&gt;
| [[Sociale geschiedenis van de late middeleeuwen]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Beetjedwars | Beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sociale_geschiedenis_in_de_literatuur_1500-1795}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-55-544-00004'&gt; nl-5-5-4-00004&lt;/div&gt;
| [[Sociale geschiedenis in de literatuur 1500-1795]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:beetjedwars|beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Heksenvervolging_in_Europa_(1300-1720)}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-55-554-00001'&gt; nl-5-5-4-00001&lt;/div&gt;
| [[Heksenvervolging in Europa (1300-1720)]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Beetjedwars|Beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Volk,_kerk_en_magie_1500-1700}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-55-554-00002'&gt; nl-5-5-4-00002&lt;/div&gt;
| [[Volk, kerk en magie 1500-1700]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Beetjedwars|Beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sociale_geschiedenis_van_Europa_1500-1795}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-55-554-00003'&gt; nl-5-5-4-00003&lt;/div&gt;
| [[Sociale geschiedenis van Europa 1500-1795]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Beetjedwars|Beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Nederlandse_geschiedenis}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-59-591-00001'&gt; nl-5-9-1-00001&lt;/div&gt;
| [[Nederlandse geschiedenis]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Evil berry|Evil berry]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Sociale_geschiedenis_van_Europa}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-59-594-00001'&gt; nl-5-9-4-00001&lt;/div&gt;
| [[Sociale geschiedenis van Europa]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Beetjedwars|Beetjedwars]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Historische_atlas}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-59-599-00001'&gt; nl-5-9-9-00001&lt;/div&gt;
| [[Historische atlas]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Evil berry | Evil berry]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Kunstgeschiedenis}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-59-599-00002'&gt; nl-5-9-9-00002&lt;/div&gt;
| [[Kunstgeschiedenis]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Evil berry |Evil berry]], [[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Italiaanse_renaissance}}
|&lt;div id='WSBN nl-5-59-599-00003'&gt; nl-5-9-9-00003&lt;/div&gt;
| [[Italiaanse renaissance]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Hekserij}}
|&lt;div id='WSBN nl-6-61-000-00001'&gt; nl-6-1-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Hekserij]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Netwerken}}
|&lt;div id='WSBN nl-6-61-000-00002'&gt; nl-6-1-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Netwerken]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Effeietsanders|Effeietsanders]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Economie}}
| &lt;div id='WSBN nl-6-62-000-00001'&gt; nl-6-2-0-00001&lt;/div&gt; 
| [[Economie]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]], [[Gebruiker:RobertDeLaCroix|RobertDeLaCroix]], [[Gebruiker:Germanator|Germanator]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Kostprijsberekening_en_interne_informatievoorziening}}
| &lt;div id='WSBN nl-6-62-000-00002'&gt; nl-6-2-0-00002&lt;/div&gt; 
| [[Kostprijsberekening en interne informatievoorziening]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Pjetter|Pjetter]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Kennismanagement}}
| &lt;div id='WSBN nl-6-62-000-00003'&gt; nl-6-2-0-00003&lt;/div&gt; 
| [[Kennismanagement]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Trotski_voor_beginners}}
|&lt;div id='WSBN nl-6-64-000-00001'&gt; nl-6-4-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Trotski voor beginners]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Vitruvius|Vitruvius]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Save_Our_Future_Today,_a_SOFT_revolution}}
|&lt;div id='WSBN nl-6-66-000-00001'&gt; nl-6-6-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Save Our Future Today, a SOFT revolution]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Vangelis|Vangelis]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Alternatieve_energie}}
|&lt;div id='WSBN nl-6-66-000-00002'&gt; nl-6-6-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Alternatieve energie]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Londenp|Londenp]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Onderwijstechnoloog}}
|&lt;div id='WSBN nl-6-67-000-00001'&gt; nl-6-7-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Onderwijstechnoloog]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Nathalieparys|Nathalieparys]], [[Gebruiker:Sien.herbots|Sien.herbots]], [[Gebruiker:Maya.dammans|Maya.dammans]], [[Gebruiker:Ann|Ann]], [[Gebruiker:Frederik.Questier|Frederik.Questier]], [[Gebruiker:Fvmulder|Fvmulder]], [[Gebruiker:Maarten delaere1|Maarten delaere1]], [[Gebruiker:Jojacobs|Jojacobs]], [[Gebruiker:Ward|Ward]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Moodle}}
|&lt;div id='WSBN nl-6-67-000-00002'&gt; nl-6-7-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Moodle]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Toetsenbank}}
|&lt;div id='WSBN nl-6-67-000-00003'&gt; nl-6-7-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Toetsenbank]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Ischa1 |Ischa1]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Informatievoorziening}}
| &lt;div id='WSBN nl-6-9-001-00001'&gt; nl-6-9-1-00001&lt;/div&gt; 
| [[Informatievoorziening]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:JopkeB|JopkeB]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Portaal:Esoterie}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-71-000-00001'&gt; nl-7-1-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Portaal:Esoterie]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Magie}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-71-000-00002'&gt; nl-7-1-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Magie]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Heksenwoordenboek}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-71-000-00003'&gt; nl-7-1-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Heksenwoordenboek]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Encyacht|Encyacht]], [[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Westerse_astrologie}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-71-000-00004'&gt; nl-7-1-0-00004&lt;/div&gt;
| [[Westerse astrologie]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Hermetische_kabbala}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-71-000-00005'&gt; nl-7-1-0-00005&lt;/div&gt;
| [[Hermetische kabbala]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Alchemie}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-71-000-00006'&gt; nl-7-1-0-00006&lt;/div&gt;
| [[Alchemie]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Plato}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-73-000-00001'&gt; nl-7-3-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Plato]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Heraclitus_over_de_natuur}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-73-000-00002'&gt; nl-7-3-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Heraclitus over de natuur]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Dmfcasimiri |Dmfcasimiri]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Anaximander_over_de_natuur}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-73-000-00003'&gt; nl-7-3-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Anaximander over de natuur]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Dmfcasimiri|Dmfcasimiri]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Filosofisch_woordenboek}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-73-000-00005'&gt; nl-7-3-0-00005&lt;/div&gt;
| [[Filosofisch woordenboek]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]], [[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Geschiedenis_van_de_filosofie}}
|&lt;div id='WSBN nl-7-73-000-00006'&gt; nl-7-3-0-00006&lt;/div&gt;
| [[Geschiedenis van de filosofie]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
| [[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Schilderen}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-82-000-00001'&gt; nl-8-2-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Schilderen]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Ellywa|Ellywa]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Bronsgieten_voor_beeldhouwers}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-83-000-00001'&gt; nl-8-3-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Bronsgieten voor beeldhouwers]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Casper Bosveld |Casper Bosveld]], [[Gebruiker:Vangelis|John Vangelis]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Portaal:Jazz}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-84-000-00001'&gt; nl-8-4-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Portaal:Jazz]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Belgische_jazz}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-84-000-00002'&gt; nl-8-4-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Belgische jazz]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Nederlandse_jazz}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-84-000-00003'&gt; nl-8-4-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Nederlandse jazz]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Beroemde_jazzmuzikanten}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-84-000-00004'&gt; nl-8-4-0-00004&lt;/div&gt;
| [[Beroemde jazzmuzikanten]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Jazz_standards}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-84-000-00005'&gt; nl-8-4-0-00005&lt;/div&gt;
| [[Jazz standards]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Bigband}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-84-000-00006'&gt; nl-8-4-0-00006&lt;/div&gt;
| [[Bigband]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Klarinet}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-84-000-00007'&gt; nl-8-4-0-00007&lt;/div&gt;
| [[Klarinet]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Ellywa|Ellywa]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Platbodemzeilen_op_een_Volendammer_Kwak}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-85-000-00001'&gt; nl-8-5-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Platbodemzeilen op een Volendammer Kwak]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Vd172hb|Vd172hb]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Schaken}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-85-851-00001'&gt; nl-8-5-1-00001&lt;/div&gt;
| [[Schaken]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Ischa1|Ischa1]] [[Gebruiker: Catienpetji| Catienpetji]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Hoe_een_Rubiks_kubus_op_te_lossen}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-85-851-00002'&gt; nl-8-5-1-00002&lt;/div&gt;
| [[Hoe een Rubiks kubus op te lossen]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Karoma|Karoma]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Puzzeltocht}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-85-852-00001'&gt; nl-8-5-2-00001&lt;/div&gt;
| [[Puzzeltocht]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:86.95.64.35|86.95.64.35 ]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Go_leer_je_zo}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-86-000-00001'&gt; nl-8-6-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Go leer je zo]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Ghanssen|Ger Hanssen]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Kaartspel}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-86-000-00002'&gt; nl-8-6-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Kaartspel]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Pjetter|Pjetter]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Trucs_met_de_diabolo}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-86-000-00003'&gt; nl-8-6-0-00003&lt;/div&gt;
| [[Trucs met de diabolo]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:193.43.89.89|193.43.89.89]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Vakantiereizen}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-87-000-00001'&gt; nl-8-7-0-00001&lt;/div&gt;
| [[Vakantiereizen]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:GeeKaa|GeeKaa]] - [[Gebruiker:Vangelis|JohnVangelis]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/De_Kleine_Trekkersgids}}
|&lt;div id='WSBN nl-8-87-000-00002'&gt; nl-8-7-0-00002&lt;/div&gt;
| [[De Kleine Trekkersgids]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Rolklaver|Rolklaver]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Van_Idee_tot_Publicatie}}
|&lt;div id='WSBN nl-9-00-000-00002'&gt; nl-9-0-0-00002&lt;/div&gt;
| [[Van Idee tot Publicatie]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:H.vandijk|H.vandijk]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/In_mensentaal}}
|&lt;div id='WSBN nl-9-00-000-00003'&gt; nl-9-0-0-00003&lt;/div&gt;
| [[In mensentaal]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Inge Habex |Inge Habex]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Handleiding_moderatoren}}
|&lt;div id='WSBN nl-9-00-000-00004'&gt; nl-9-0-0-00004&lt;/div&gt;
| [[Handleiding moderatoren]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Pjetter|Pjetter]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Aquaristiek}}
| Onbekend
| [[Aquaristiek]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Inge Habex|Inge Habex]], [[Gebruiker:Regular thijs|Regular thijs]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Archeologie}}
| Onbekend
| [[Archeologie]]{{0%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Veluwse Klokbeker|Veluwse Klokbeker]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Atlas_van_Europa}}
| Onbekend
| [[Atlas van Europa]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:stefn|Stefn]]&lt;span style=&quot;font-size: small;&quot;&gt; ([[Overleg gebruiker:Stefn|Vraagje over dit boek?]])&lt;/span&gt;, [[Gebruiker:82.171.186.239|82.171.186.239]], [[Gebruiker:Evil berry|Evil berry]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basisstructuur_van_de_kosmos}}
| Onbekend
| [[Basisstructuur van de kosmos]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Biochemie}}
| Onbekend
| [[Biochemie]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Biohazard|Biohazard]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Cascading_Style_Sheets}}
| Onbekend
| [[Cascading Style Sheets]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Catalaans}}
| Onbekend
| [[Catalaans]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:86.90.219.84|86.90.219.84]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Cursusboek_Marifonie}}
| Onbekend
| [[Cursusboek Marifonie]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Enschedem|Enschedem]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Dammen}}
| Onbekend
| [[Dammen]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Basvb|Basvb]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Dierengids_rat}}
| Onbekend
| [[Dierengids rat]]{{0%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Inge Habex |Inge Habex]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Duits}}
| Onbekend
| [[Duits]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Bdcooman|Bdcooman]], [[Gebruiker:RobertDeLaCroix |RobertDeLaCroix ]], [[Gebruiker:Ischa1|Ischa1]], [[Gebruiker:Algont|Algont]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/EHBO}}
| Onbekend
| [[EHBO]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Octostein |Octostein]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Elektriciteit}}
| Onbekend
| [[Elektriciteit]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Nijdam|Nijdam]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Elektronica}}
| Onbekend
| [[Elektronica]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Eli Verbuyst |Eli Verbuyst]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Engels}}
| Onbekend
| [[Engels]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Bdcooman|Bdcooman]] + IP-gebruikers
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Engelse_literatuur}}
| Onbekend
| [[Engelse literatuur]]{{75%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Evolutie}}
| Onbekend
| [[Evolutie]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Jos Punie | Jos Punie]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Fourieranalyse}}
| Onbekend
| [[Fourieranalyse]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Nijdam |Nijdam]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Frans}}
| Onbekend
| [[Frans]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Mtcv|Mtcv]], [[Gebruiker:Guaka|Guaka]], [[Gebruiker:Cars en travel|Cars en travel]], [[Gebruiker:Algont|Algont]], [[Gebruiker:Pjetter|Pjetter]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Gender_en_diversiteit}}
| Onbekend
| [[Gender en diversiteit]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Arwen|Arwen]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Geneeskunde}}
| Onbekend
| [[Geneeskunde]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Inge Habex |Inge Habex]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Gitaar}}
| Onbekend
| [[Gitaar]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Evil berry | Evil berry]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Gotisch}}
| Onbekend
| [[Gotisch]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:BrahnTelpefin|BrahnTelpefin]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Gronings}}
| Onbekend
| [[Gronings]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Handboek_practica_onderwijs}}
| Onbekend
| [[Handboek practica onderwijs]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Hengelsport}}
| Onbekend
| [[Hengelsport]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Jerre | Jerre]], [[Gebruiker: RensKoek| RensKoek]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Huisdierengids_hamster}}
| Onbekend
| [[Huisdierengids hamster]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Inge Habex |Inge Habex]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Huisdierengids_hond}}
| Onbekend
| [[Huisdierengids hond]]{{0%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Inge Habex |Inge Habex]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Inleiding_Oude_en_Nieuwe_Testament}}
| Onbekend
| [[Inleiding Oude en Nieuwe Testament]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Oversluizen|Oversluizen]], [[Gebruiker:Evil berry|Evil berry]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Etiquette voor het internationaal zakendoen}}
| Onbekend
| [[Etiquette voor het internationaal zakendoen]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Londenp|Londenp]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Latijn_(scholierenversie)}}
| Onbekend
| [[Latijn (scholierenversie)]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Crystalaero|Crystalaero]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Litouws}}
| Onbekend
| [[Litouws]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Dion|Dion]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Magische_wetenschap}}
| Onbekend
| [[Magische wetenschap]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: 193.190.11.97 |193.190.11.97]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Meten_en_onzekerheid}}
| Onbekend
| [[Meten en onzekerheid]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:KKoolstra|K. Koolstra]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Microsoft_Access}}
| &lt;del&gt;Onbekend&lt;/del&gt;
| &lt;del&gt;[[Microsoft Access]]{{25%|Datum=volgens infobox}}&lt;/del&gt;
|[[Gebruiker: AccessgoeroeInOpleiding | AccessgoeroeInOpleiding]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Microsoft_Excel}}
| Onbekend
| [[Microsoft Excel]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Sephiroth| Sephiroth]], [[Gebruiker:Dagan|Dagan]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Modelspoorwegbouw}}
| Onbekend
| [[Modelspoorwegbouw]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Nederlands}}
| Onbekend
| [[Nederlands]]{{50%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Inge Habex|Inge Habex]], [[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Noors}}
| Onbekend
| [[Noors]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Yorian|Yorian]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/OpenERP}}
| Onbekend
| [[OpenERP]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Avdsar|Avdsar]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/OpenStreetMap}}
| Onbekend
| [[OpenStreetMap]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Milovanderlinde|Milovanderlinde]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Organische_chemie}}
| Onbekend
| [[Organische chemie]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:T.vanschaik|T.vanschaik]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Over_beroemde_personen}}
| Onbekend
| [[Over beroemde personen]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Evil berry |Evil berry]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Papiamento}}
| Onbekend
| [[Papiamento]]{{0%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Periodiek_systeem}}
| Onbekend
| [[Periodiek systeem]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Effeietsanders|Effeietsanders]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Personenzorg_I}}
| Onbekend
| [[Personenzorg I]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Inge Habex |Inge Habex]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Perzisch}}
| Onbekend
| [[Perzisch]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Mtcv |Mtcv]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Portugees}}
| Onbekend
| [[Portugees]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_C++}}
| Onbekend
| [[Programmeren in C++]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:ElieDeBrauwer|ElieDeBrauwer]], [[Gebruiker:Brecht|Brecht]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_C_Sharp}}
| Onbekend
| [[Programmeren in C Sharp]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:194.78.192.181|194.78.192.181]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_JavaScript}}
| Onbekend
| [[Programmeren in JavaScript]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_Ruby}}
| Onbekend
| [[Programmeren in Ruby]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Basaah|Basaah]], [[Gebruiker:Medelezer|Medelezer]], [[Gebruiker:MADe|MADe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_VB&amp;VBA}}
| Onbekend
| [[Programmeren in VB&amp;VBA]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Programmeren_in_x86_assembler}}
| Onbekend
| [[Programmeren in x86 assembler]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Sephiroth|Sephiroth]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Roemeens}}
| Onbekend
| [[Roemeens]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Al|Al]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Saterfries}}
| Onbekend
| [[Saterfries]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Spaans}}
| Onbekend
| [[Spaans]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Dion|Dion]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Systeembeheer}}
| &lt;del&gt;Onbekend&lt;/del&gt;
| &lt;del&gt;[[Systeembeheer]]{{25%|Datum=volgens infobox}}&lt;/del&gt;
|[[Gebruiker:M.v.d.Beedijk|M.v.d.Beedijk]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Tarot}}
| Onbekend
| [[Tarot]]{{100%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:J.Grandgagnage|J.Grandgagnage]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Tekstverwerkng}}
| Onbekend
| [[Tekstverwerking]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker: Mattias.Campe| Mattias.Campe]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Tips_en_trucs}}
| &lt;del&gt;Onbekend&lt;/del&gt;
| &lt;del&gt;[[Tips en trucs]]{{0%|Datum=volgens infobox}}&lt;/del&gt;
|[[Gebruiker: Pjetter |Pjetter]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Turks}}
| Onbekend
| [[Turks]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Verpleegkundige_technieken}}
| &lt;del&gt;Onbekend&lt;/del&gt;
| &lt;del&gt;[[Verpleegkundige technieken]]{{25%|Datum=volgens infobox}}&lt;/del&gt;
|[[Gebruiker:Inge Habex|Inge Habex]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Welsh}}
| Onbekend
| [[Welsh]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Evil berry|Evil berry]], [[Gebruiker:Hansmuller|Hansmuller]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Windows_Vista}}
| Onbekend
| [[Windows Vista]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Gwiki|Gwiki]], [[Gebruiker:Michiel1972|Michiel1972]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Windows_XP}}
| Onbekend
| [[Windows XP]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Catienpetji|Catienpetji]], [[Gebruiker:RoestVrijStaal|RoestVrijStaal]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Zeeuws}}
| Onbekend
| [[Zeeuws]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Steinbach|Steinbach]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Zweeds}}
| Onbekend
| [[Zweeds]]{{25%|Datum=volgens infobox}}
|[[Gebruiker:Michiel1972|Michiel1972]]
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Basis_ICT/Geschiedenis_van_de_datacommunicatie/Met_elektriciteit}}
| &lt;del&gt;Onbekend&lt;/del&gt;
| &lt;del&gt;[[Basis ICT/Geschiedenis van de datacommunicatie/Met elektriciteit]]&lt;/del&gt;
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Infrastructuurplanning}}
| Onbekend
| [[Infrastructuurplanning]]
|
|-style=&quot;border-top: 3px solid red;&quot;
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Wikibooks:Wachtruimte/Arabisch}}
| Onbekend
| [[Wikibooks:Wachtruimte/Arabisch]]
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Wikibooks:Wachtruimte/Hebreeuws}}
| Onbekend
| [[Wikibooks:Wachtruimte/Hebreeuws]]
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Wikibooks:Wachtruimte/Kroatisch}}
| Onbekend
| [[Wikibooks:Wachtruimte/Kroatisch]]
|
|-
|{{/sub|Wikibooks:Infobox/Wikibooks:Wachtruimte/Limburgs}}
| Onbekend
| [[Wikibooks:Wachtruimte/Limburgs]]
|
|}

[[Categorie:Wikibooks]]</text>
      <sha1>6tna5szfmtvvsar9yel1gbrvkwbpt9o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Chemie Centraal/Alkenen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27537</id>
    <revision>
      <id>421461</id>
      <parentid>304565</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T07:46:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <comment>{{Links}}</comment>
      <origin>421461</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1064" sha1="obe17f97ir0pmnvhaz90zu2s08xiksl" xml:space="preserve">Een alkeen is een onverzadigde koolwaterstof, waarin één paar koolstofatomen verbonden is door een dubbele binding. een organisch chemische verbinding van alleen koolstof en waterstof. De eenvoudigste alkeen bestaat dus uit een C-atoom en 2 H-atomen en heet metheen. Dan volgt etheen met 2 C-atomen en 4 H-atomen. De algemene molecuulformule voor de alkenen is CnH2n.

Hieronder staat een lijstje met de eenvoudigste alkenen

metheen ch2
etheen
Chemie Centraal/AlkanenUit Wikibooks
&lt; Chemie Centraal
Ga naar: navigatie, zoek 
Een alkaan is een verzadigde koolwaterstof, d.w.z. een organisch chemische verbinding van alleen koolstof en waterstof, waarin het maximale aantal waterstofatomen voorkomt. De eenvoudigste alkaan bestaat dus uit een C-atoom en 4 H-atomen en heet methaan. Dan volgt ethaan met 2 C-atomen en 6 H-atomen. De algemene molecuulformule voor de alkanen is CnH2n+2.

Hieronder staat een lijstje met de eenvoudigste alkenen

metheen CH2
etheen C2H4
propeen C3H6
buteen C4H8
penteen C5H10
hexeen C6H12
hepteen C7H14
octeen C8H16
{{Sub}}
{{Links}}</text>
      <sha1>obe17f97ir0pmnvhaz90zu2s08xiksl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Chemie Centraal/Dipolen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31323</id>
    <revision>
      <id>421463</id>
      <parentid>317188</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T07:46:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <comment>{{Links}}</comment>
      <origin>421463</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="766" sha1="o45zuc06ygruks5jz0j7t2jvhq9qor7" xml:space="preserve">'''Partiele Lading'''
De sterkte waarmee een atoom de in een atoombinding aanwezige elektronen aantrekt noemt men '''elektronegatieve waarde: EN''' , hoe groter deze waarde hoe meer het atoom elektronen aantrekt. De EN-waarde van alle elementen wordt vermeld in het periodiek system: de hoogste EN-waarde rechtsboven en de laagste linksonder.
''EN of elektronegatieve waarde is een maat voor de aantrekkingskracht die een atoom uitoefent op de valentie-elektronen van een ander atoom''
Het atoom dat de elektronen sterker naar zich toe trekt (dus met de grootste EN) krijgt een negatieve partiele lading of deellading (δ-) 
Het atoom dat elektronen makkelijker geeft (dus met de laagste EN) krijgt een positieve partiele lading of deellading (δ+)
{{Sub}}
{{Links}}</text>
      <sha1>o45zuc06ygruks5jz0j7t2jvhq9qor7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Spaans/Spontaan Spaans leren/El verbo ir — het werkwoord gaan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>35191</id>
    <revision>
      <id>421482</id>
      <parentid>320504</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T08:18:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <comment>{{Links}}</comment>
      <origin>421482</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1648" sha1="nswu8bnu7r13ulro7u5pg9un0x9faf4" xml:space="preserve">De meeste werkwoorden in het Spaans zijn makkelijk omdat de vervoeging ervan regelmatig is. Het werkwoord '''ir — gaan''' is half regelmatig.

== el verbo ir [&lt;u&gt;el&lt;/u&gt; &lt;u&gt;ber&lt;/u&gt;boh &lt;u&gt;ier&lt;/u&gt;] — het werkwoord gaan ==
* yo voy [&lt;u&gt;joh&lt;/u&gt; &lt;u&gt;boj&lt;/u&gt;] — ik ga
* tú vas [&lt;u&gt;toe&lt;/u&gt; &lt;u&gt;baas&lt;/u&gt;] — jij gaat 
* él, ella va [&lt;u&gt;il&lt;/u&gt;, &lt;u&gt;ih&lt;/u&gt;jaa &lt;u&gt;baa&lt;/u&gt;] — hij, zij gaat 
* nosotros vamos [noh&lt;u&gt;zoh&lt;/u&gt;tros &lt;u&gt;baa&lt;/u&gt;mos] — wij gaan 
* vosotros vais [boh&lt;u&gt;zoh&lt;/u&gt;tros &lt;u&gt;baa&lt;/u&gt;ies] — jullie gaan 
* ellos, ellas van [&lt;u&gt;ih&lt;/u&gt;jos, &lt;u&gt;ih&lt;/u&gt;jaas &lt;u&gt;baan&lt;/u&gt;] — zij gaan 
Het woord '''ellas — zij''' gebruik je als die '''zij''' een groep van alleen maar vrouwen is. Voor een groepje mannen gebruik je '''ellos — zij'''. Bij een groep van vrouwen en mannen gebruik je ook '''ellos''', zelfs bij een groep van duizend vrouwen en maar één man!
----
Tegen iemand die je niet goed kent zeg je in het Spaans '''usted — u'''. En ook tegen '''el rey — de koning''' zeg je uiteraard '''usted — u'''. Bij '''usted''' vervoegt het werkwoord zoals bij '''él, ella'''. Dat is precies zoals het in het Nederlands ook werkt. Dus:
* usted va [oes&lt;u&gt;tit&lt;/u&gt; &lt;u&gt;baa&lt;/u&gt;] — u gaat
Maar ook tegen een groep mensen die je niet kent zeg je in het Spaans iets anders, en wel '''ustedes'''. Bij '''ustedes''' vervoegt het werkwoord zoals bij '''ellos, ellas'''. In het Nederlands kun je tegen een groep mensen die je niet goed kent gewoon '''jullie''' zeggen, het klinkt in het Nederlands meestal vreemd om '''u''' te zeggen tegen een groep mensen. 
* usted van [oes&lt;u&gt;tih&lt;/u&gt;dis &lt;u&gt;baan&lt;/u&gt;] — jullie gaan (u gaat)
{{Sub}}
{{Links}}</text>
      <sha1>nswu8bnu7r13ulro7u5pg9un0x9faf4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikibooks:Wiki Standaard Boeknummer/WSBNlijst/sub</title>
    <ns>4</ns>
    <id>42671</id>
    <revision>
      <id>421453</id>
      <parentid>421444</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T17:39:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <comment>tbv. kolom1 -&gt; sortable</comment>
      <origin>421453</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="525" sha1="5dtfpn1jm261jb7g62qwo58q3k11nlc" xml:space="preserve">{{#IfExist:{{{1|{{FULLPAGENAME}}}}}&lt;!--
  --&gt;|&lt;span style=&quot;display: none;&quot;&gt;i&lt;/span&gt;{{Klik|Afbeelding=Information icon.svg|Grootte=20px|Link={{{1|test}}}}}&lt;!--
  --&gt;|&lt;span style=&quot;display: none;&quot;&gt;n&lt;/span&gt;{{Klik|Afbeelding=Deletion icon.svg|Grootte=20px|Link={{{1|test}}}}}&lt;!--
--&gt;}}&lt;noinclude&gt;


----


&lt; !-- testcode:
*{{Wikibooks:Wiki Standaard Boeknummer/WSBNlijst/sub|{{FULLPAGENAME}}}}
*{{Wikibooks:Wiki Standaard Boeknummer/WSBNlijst/sub|dummy-24-QWXZ-pagina-bestaat-niet-99}}
--&gt;

[[Categorie:Subsjablonen]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5dtfpn1jm261jb7g62qwo58q3k11nlc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sjabloon:Links</title>
    <ns>10</ns>
    <id>46256</id>
    <revision>
      <id>421495</id>
      <parentid>420818</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T08:50:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Beveiligde &quot;[[Sjabloon:Links]]&quot;: Preventieve beveiliging veelgebruikte sjabloon ([Bewerken=Alleen geregistreerde gebruikers] (vervalt niet) [Titel wijzigen=Alleen geregistreerde gebruikers] (vervalt niet))</comment>
      <origin>420818</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1748" sha1="d9ur6k7kc6fhu6f3vgpfqkckq1tv99y" xml:space="preserve">{{#IfEq:{{PAGENAME}}|{{ROOTPAGENAME}}
|&lt;!-- ja; doe niets --&gt;
|&lt;br style=&quot;clear: left;&quot;&gt;


&lt;span style=&quot;font-size: larger;&quot;&gt;'''&amp;larr;'''&lt;/span&gt; [[{{ROOTPAGENAME}}]]&lt;!--


--&gt;{{#IfExist:{{BASEPAGENAME}}&lt;!--
  --&gt;|{{#IfEq:{{BASEPAGENAME}}|{{#titleparts:{{PAGENAME}}|-1|-2}}&lt;!--
    --&gt;|&lt;!--
    --&gt;|&amp;nbsp; &lt;span style=&quot;font-size: larger;&quot;&gt;'''&amp;uarr;'''&lt;/span&gt; [[{{BASEPAGENAME}}|{{#titleparts:{{PAGENAME}}|-1|-2}}]]&lt;!--
  --&gt;}}&lt;!--
--&gt;}}&lt;!--
--&gt;{{#IfExist:{{ROOTPAGENAME}}/Index|&lt;span style=&quot;font-size: larger;&quot;&gt;&amp;nbsp; '''&amp;middot;''' &lt;/span&gt;[[{{ROOTPAGENAME}}/Index|Index]]}}&lt;!--
--&gt;{{#IfExist:{{ROOTPAGENAME}}/Inhoud|&lt;span style=&quot;font-size: larger;&quot;&gt;&amp;nbsp; '''&amp;middot;''' &lt;/span&gt;[[{{ROOTPAGENAME}}/Inhoud|Inhoud]]}}&lt;!--
--&gt;{{#IfExist:{{ROOTPAGENAME}}/Inhoudsopgave|&lt;span style=&quot;font-size: larger;&quot;&gt;&amp;nbsp; '''&amp;middot;''' &lt;/span&gt;[[{{ROOTPAGENAME}}/Inhoudsopgave|Inhoudsopgave]]}}&lt;!--
--&gt;{{#IfExist:{{ROOTPAGENAME}}/Inleiding|&lt;span style=&quot;font-size: larger;&quot;&gt;&amp;nbsp; '''&amp;middot;''' &lt;/span&gt;[[{{ROOTPAGENAME}}/Inleiding|Inleiding]]}}&lt;!--

--&gt;}}&lt;noinclude&gt;
----
:Geeft links naar:
:*de voorpagina van een boek,
:*de eerste hogere pagina (als deze aanwezig is),
:*de subpagina &quot;(boek)/Index&quot; (als deze aanwezig is), 
:*de subpagina &quot;(boek)/Inhoud&quot; (als deze aanwezig is),
:*de subpagina &quot;(boek)/Inhoudsopgave&quot; (als deze aanwezig is), en
:*de subpagina &quot;(boek)/Inleiding&quot; (als deze aanwezig is).

:Vooral toegepast op boeken die te weinig hoofdstukken bevatten om een index- of navigatiesjabloon te rechtvaardigen.
:Bijkomend voordeel is dat door het toevoegen van minstens één wikilink op de pagina, deze meetelt als ''inhoudelijke pagina'', wat de [[m:Wikibooks/Table/nl|statistieken]] ten goede komt.

[[Categorie:Sjablonen]]&lt;!--voorlopig--&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>d9ur6k7kc6fhu6f3vgpfqkckq1tv99y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Overleg Wikibooks:Wiki Standaard Boeknummer/WSBNlijst</title>
    <ns>5</ns>
    <id>46394</id>
    <revision>
      <id>421449</id>
      <parentid>421448</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T12:01:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <origin>421449</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="355" sha1="t7fvy74grgge86gk1v9thk2htbu0s6h" xml:space="preserve">==Voortgang==
* redirects (na bv. titelwijziging) gefixt
* verwijderde boeken doorgestreept
* voormalige boeken die nu een hoofdstuk in een boek zijn, doorgestreept
* ontbrekende infoboxen gemarkeerd met een rood kruis
* sectie &quot;Wachtruimte&quot; gemarkeerd
:- [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 3 apr 2026 13:58 (CEST)</text>
      <sha1>t7fvy74grgge86gk1v9thk2htbu0s6h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>421450</id>
      <parentid>421449</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T16:22:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <comment>+Telling</comment>
      <origin>421450</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="534" sha1="dx0a64c1q625axbdr8wmh1u7e4hg1os" xml:space="preserve">==Voortgang==
* redirects (na bv. titelwijziging) gefixt
* verwijderde boeken doorgestreept
* voormalige boeken die nu een hoofdstuk in een boek zijn, doorgestreept
* ontbrekende infoboxen gemarkeerd met een rood kruis
* sectie &quot;Wachtruimte&quot; gemarkeerd
* Telling:
** [[Wikibooks:Wiki Standaard Boeknummer/WSBNlijst|WSBNlijst]]: 255 boeken (4 in de wachtruimte, 7 verwijderd, netto dus '''244''' boeken)
** [[:Categorie:Boek]]: '''412''' boeken
::- [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 3 apr 2026</text>
      <sha1>dx0a64c1q625axbdr8wmh1u7e4hg1os</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>421451</id>
      <parentid>421450</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T16:28:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <comment>183 met WSBN</comment>
      <origin>421451</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="556" sha1="qg4g9mrifsnain1t1m5sjlysknm1cue" xml:space="preserve">==Voortgang==
* redirects (na bv. titelwijziging) gefixt
* verwijderde boeken doorgestreept
* voormalige boeken die nu een hoofdstuk in een boek zijn, doorgestreept
* ontbrekende infoboxen gemarkeerd met een rood kruis
* sectie &quot;Wachtruimte&quot; gemarkeerd
* Telling:
** [[Wikibooks:Wiki Standaard Boeknummer/WSBNlijst|WSBNlijst]]: 255 boeken (4 in de wachtruimte, 7 verwijderd, netto dus '''244''' boeken; waarvan 183 met WSBN)
** [[:Categorie:Boek]]: '''412''' boeken
::- [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 3 apr 2026</text>
      <sha1>qg4g9mrifsnain1t1m5sjlysknm1cue</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>421455</id>
      <parentid>421451</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T19:49:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <comment>+tabel</comment>
      <origin>421455</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="951" sha1="5e22g4ba83l0q4dxa5ng1bpk4kvfdl5" xml:space="preserve">==Voortgang==
* redirects (na bv. titelwijziging) gefixt
* verwijderde boeken doorgestreept
* voormalige boeken die nu een hoofdstuk in een boek zijn, doorgestreept
* ontbrekende infoboxen gemarkeerd met een rood kruis
* sectie &quot;Wachtruimte&quot; gemarkeerd

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: right;&quot;
|-
!
!3 apr. '26 {{Statisch}}
!actueel {{Dynamisch}}
|-
|[[:Categorie:Boek]]
|'''412'''
|{{PAGESINCAT:Boek|pages|R}}

|-
|[[Wikibooks:Wiki Standaard Boeknummer/WSBNlijst|WSBNlijst]]*
|255
|

|-
| [[:Categorie:Wikibooks:Boeken met infobox]]
|360
|{{PAGESINCAT:Wikibooks:Boeken met infobox|pages|R}}

|-
|[[:Categorie:Wikibooks:Boeken met WSBN]]
|197
|{{PAGESINCAT:Wikibooks:Boeken met WSBN|pages|R}}
|}

:&amp;#42;: &lt;span style=&quot;font-size: smaller;&quot;&gt;WSBNlijst: 255 boeken (4 in de wachtruimte, 7 verwijderd, netto dus '''244''' boeken; waarvan 183 met WSBN)&lt;/span&gt;

- [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 3 apr 2026</text>
      <sha1>5e22g4ba83l0q4dxa5ng1bpk4kvfdl5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sjabloon:Spaans</title>
    <ns>10</ns>
    <id>46395</id>
    <redirect title="Sjabloon:Navigatie Spaans" />
    <revision>
      <id>421487</id>
      <timestamp>2026-04-04T08:38:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erik Baas</username>
        <id>2193</id>
      </contributor>
      <comment>Erik Baas heeft pagina [[Sjabloon:Spaans]] hernoemd naar [[Sjabloon:Navigatie Spaans]]</comment>
      <origin>421487</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45" sha1="efp23fgcn7fju8ht6kde01vg8vh4udm" xml:space="preserve">#DOORVERWIJZING [[Sjabloon:Navigatie Spaans]]</text>
      <sha1>efp23fgcn7fju8ht6kde01vg8vh4udm</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>